| বাংলা | |||
| পালি | অট্ঠকথা | টীকা | অন্ন |
| 1101 পারাজিক পালি 1102 পাচিত্তিয় পালি 1103 মহাবগ্গ পালি (বিনয়) 1104 চূলবগ্গ পালি 1105 পরিবার পালি | 1201 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-১ 1202 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-২ 1203 পাচিত্তিয় অট্ঠকথা 1204 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (বিনয়) 1205 চূলবগ্গ অট্ঠকথা 1206 পরিবার অট্ঠকথা | 1301 সারত্থদীপনী টীকা-১ 1302 সারত্থদীপনী টীকা-২ 1303 সারত্থদীপনী টীকা-৩ | 1401 দ্বেমাতিকাপালি 1402 বিনয়সংগহ অট্ঠকথা 1403 বজিরবুদ্ধি টীকা 1404 বিমতিবিনোদনী টীকা-১ 1405 বিমতিবিনোদনী টীকা-২ 1406 বিনয়ালংকার টীকা-১ 1407 বিনয়ালংকার টীকা-২ 1408 কঙ্খাবিতরণীপুরাণ টীকা 1409 বিনয়বিনিচ্ছয়-উত্তরবিনিচ্ছয় 1410 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-১ 1411 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-২ 1412 পাচিত্যাদিযোজনাপালি 1413 খুদ্ধসিক্খা-মূলসিক্খা 8401 বিসুদ্ধিমগ্গ-১ 8402 বিসুদ্ধিমগ্গ-২ 8403 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-১ 8404 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-২ 8405 বিসুদ্ধিমগ্গ নিদানকথা 8406 দীঘনিকায় (পু-বি) 8407 মজ্ঝিমনিকায় (পু-বি) 8408 সংযুত্তনিকায় (পু-বি) 8409 অঙ্গুত্তরনিকায় (পু-বি) 8410 বিনয়পিটক (পু-বি) 8411 অভিধম্মপিটক (পু-বি) 8412 অট্ঠকথা (পু-বি) 8413 নিরুত্তিদীপনী 8414 পরমত্থদীপনী সংগহমহাটীকাপাঠ 8415 অনুদীপনীপাঠ 8416 পট্ঠানুদ্দেস দীপনীপাঠ 8417 নমক্কারটীকা 8418 মহাপণামপাঠ 8419 লক্খণাতো বুদ্ধথোমনাগাথা 8420 সুতবন্দনা 8421 কমলাঞ্জলি 8422 জিনালংকার 8423 পজ্জমধু 8424 বুদ্ধগুণগাথাবলী 8425 চূলগন্থবংস 8426 মহাবংস 8427 সাসনবংস 8428 কচ্চায়নব্যাকরণং 8429 মোগ্গল্লানব্যাকরণং 8430 সদ্দনীতিপ্পকরণং (পদমালা) 8431 সদ্দনীতিপ্পকরণং (ধাতুমালা) 8432 পদরূপসিদ্ধি 8433 মোগ্গল্লানপঞ্চিকা 8434 পযোগসিদ্ধিপাঠ 8435 বুত্তোদয়পাঠ 8436 অভিধানপ্পদীপিকাপাঠ 8437 অভিধানপ্পদীপিকাটীকা 8438 সুবোধালংকারপাঠ 8439 সুবোধালংকারটীকা 8440 বালাবতার গণ্ঠিপদত্থবিনিচ্ছয়সার 8441 লোকনীতি 8442 সুত্তন্তনীতি 8443 সূরস্সতীনীতি 8444 মহারহনীতি 8445 ধম্মনীতি 8446 কবিদপ্পণনীতি 8447 নীতিমঞ্জরী 8448 নরদক্খদীপনী 8449 চতুরারক্খদীপনী 8450 চাণক্যনীতি 8451 রসবাহিনী 8452 সীমাবিসোধনীপাঠ 8453 বেস্সন্তরগীতি 8454 মোগ্গল্লান বুত্তিবিবরণপঞ্চিকা 8455 থূপবংস 8456 দাঠাবংস 8457 ধাতুপাঠবিলাসিনিয়া 8458 ধাতুবংস 8459 হত্থবনগল্লবিহারবংস 8460 জিনচরিতয় 8461 জিনবংসদীপং 8462 তেলকটাহগাথা 8463 মিলিদটীকা 8464 পদমঞ্জরী 8465 পদসাধনং 8466 সদ্দবিন্দুপকরণং 8467 কচ্চায়নধাতুমঞ্জুসা 8468 সামন্তকূটবণ্ণনা |
| 2101 সীলক্খন্ধবগ্গ পালি 2102 মহাবগ্গ পালি (দীঘ) 2103 পাথিকবগ্গ পালি | 2201 সীলক্খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 2202 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (দীঘ) 2203 পাথিকবগ্গ অট্ঠকথা | 2301 সীলক্খন্ধবগ্গ টীকা 2302 মহাবগ্গ টীকা (দীঘ) 2303 পাথিকবগ্গ টীকা 2304 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-১ 2305 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-২ | |
| 3101 মূলপণ্ণাস পালি 3102 মজ্ঝিমপণ্ণাস পালি 3103 উপরিপণ্ণাস পালি | 3201 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-১ 3202 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-২ 3203 মজ্ঝিমপণ্ণাস অট্ঠকথা 3204 উপরিপণ্ণাস অট্ঠকথা | 3301 মূলপণ্ণাস টীকা 3302 মজ্ঝিমপণ্ণাস টীকা 3303 উপরিপণ্ণাস টীকা | |
| 4101 সগাথাবগ্গ পালি 4102 নিদানবগ্গ পালি 4103 খন্ধবগ্গ পালি 4104 সলায়তনবগ্গ পালি 4105 মহাবগ্গ পালি (সংযুত্ত) | 4201 সগাথাবগ্গ অট্ঠকথা 4202 নিদানবগ্গ অট্ঠকথা 4203 খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 4204 সলায়তনবগ্গ অট্ঠকথা 4205 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (সংযুত্ত) | 4301 সগাথাবগ্গ টীকা 4302 নিদানবগ্গ টীকা 4303 খন্ধবগ্গ টীকা 4304 সলায়তনবগ্গ টীকা 4305 মহাবগ্গ টীকা (সংযুত্ত) | |
| 5101 এককনিপাত পালি 5102 দুকনিপাত পালি 5103 তিকনিপাত পালি 5104 চতুক্কনিপাত পালি 5105 পঞ্চকনিপাত পালি 5106 ছক্কনিপাত পালি 5107 সত্তকনিপাত পালি 5108 অট্ঠকাদিনিপাত পালি 5109 নবকনিপাত পালি 5110 দশকনিপাত পালি 5111 একাদশকনিপাত পালি | 5201 এককনিপাত অট্ঠকথা 5202 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত অট্ঠকথা 5203 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত অট্ঠকথা 5204 অট্ঠকাদিনিপাত অট্ঠকথা | 5301 এককনিপাত টীকা 5302 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত টীকা 5303 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত টীকা 5304 অট্ঠকাদিনিপাত টীকা | |
| 6101 খুদ্ধকপাঠ পালি 6102 ধম্মপদ পালি 6103 উদান পালি 6104 ইতিবুত্তক পালি 6105 সুত্তনিপাত পালি 6106 বিমানবত্থু পালি 6107 পেতবত্থু পালি 6108 থেরগাথা পালি 6109 থেরীগাথা পালি 6110 অপদান পালি-১ 6111 অপদান পালি-২ 6112 বুদ্ধবংস পালি 6113 চরিয়াপিটক পালি 6114 জাতক পালি-১ 6115 জাতক পালি-২ 6116 মহানিদ্দেস পালি 6117 চূলনিদ্দেস পালি 6118 পটিসম্ভিদামগ্গ পালি 6119 নেত্তিপ্পকরণ পালি 6120 মিলিন্দপঞ্হ পালি 6121 পেটকোপদেস পালি | 6201 খুদ্ধকপাঠ অট্ঠকথা 6202 ধম্মপদ অট্ঠকথা-১ 6203 ধম্মপদ অট্ঠকথা-২ 6204 উদান অট্ঠকথা 6205 ইতিবুত্তক অট্ঠকথা 6206 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-১ 6207 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-২ 6208 বিমানবত্থু অট্ঠকথা 6209 পেতবত্থু অট্ঠকথা 6210 থেরগাথা অট্ঠকথা-১ 6211 থেরগাথা অট্ঠকথা-২ 6212 থেরীগাথা অট্ঠকথা 6213 অপদান অট্ঠকথা-১ 6214 অপদান অট্ঠকথা-২ 6215 বুদ্ধবংস অট্ঠকথা 6216 চরিয়াপিটক অট্ঠকথা 6217 জাতক অট্ঠকথা-১ 6218 জাতক অট্ঠকথা-২ 6219 জাতক অট্ঠকথা-৩ 6220 জাতক অট্ঠকথা-৪ 6221 জাতক অট্ঠকথা-৫ 6222 জাতক অট্ঠকথা-৬ 6223 জাতক অট্ঠকথা-৭ 6224 মহানিদ্দেস অট্ঠকথা 6225 চূলনিদ্দেস অট্ঠকথা 6226 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-১ 6227 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-২ 6228 নেত্তিপ্পকরণ অট্ঠকথা | 6301 নেত্তিপ্পকরণ টীকা 6302 নেত্তিবিভাবিনী | |
| 7101 ধম্মসংগণী পালি 7102 বিভঙ্গ পালি 7103 ধাতুকথা পালি 7104 পুগ্গলপঞ্ঞাত্তি পালি 7105 কথাবত্থু পালি 7106 যমক পালি-১ 7107 যমক পালি-২ 7108 যমক পালি-৩ 7109 পট্ঠান পালি-১ 7110 পট্ঠান পালি-২ 7111 পট্ঠান পালি-৩ 7112 পট্ঠান পালি-৪ 7113 পট্ঠান পালি-৫ | 7201 ধম্মসংগণি অট্ঠকথা 7202 সম্মোহবিনোদনী অট্ঠকথা 7203 পঞ্চপকরণ অট্ঠকথা | 7301 ধম্মসংগণী-মূলটীকা 7302 বিভঙ্গ-মূলটীকা 7303 পঞ্চপকরণ-মূলটীকা 7304 ধম্মসংগণী-অনুটীকা 7305 পঞ্চপকরণ-অনুটীকা 7306 অভিধম্মাবতারো-নামরূপপরিচ্ছেদো 7307 অভিধম্মত্থসংগহো 7308 অভিধম্মাবতার-পুরাণটীকা 7309 অভিধম্মমাতিকাপালি | |
| 中文 | |||
| 巴利 | 義註 | 複註 | 藏外典籍 |
| 1101 巴拉基咖（波羅夷） 1102 巴吉帝亞（波逸提） 1103 大品（律藏） 1104 小品 1105 附隨 | 1201 巴拉基咖（波羅夷）義註-1 1202 巴拉基咖（波羅夷）義註-2 1203 巴吉帝亞（波逸提）義註 1204 大品義註（律藏） 1205 小品義註 1206 附隨義註 | 1301 心義燈-1 1302 心義燈-2 1303 心義燈-3 | 1401 疑惑度脫 1402 律攝註釋 1403 金剛智疏 1404 疑難解除疏-1 1405 疑難解除疏-2 1406 律莊嚴疏-1 1407 律莊嚴疏-2 1408 古老解惑疏 1409 律抉擇-上抉擇 1410 律抉擇疏-1 1411 律抉擇疏-2 1412 巴吉帝亞等啟請經 1413 小戒學-根本戒學 8401 清淨道論-1 8402 清淨道論-2 8403 清淨道大複註-1 8404 清淨道大複註-2 8405 清淨道論導論 8406 長部問答 8407 中部問答 8408 相應部問答 8409 增支部問答 8410 律藏問答 8411 論藏問答 8412 義注問答 8413 語言學詮釋手冊 8414 勝義顯揚 8415 隨燈論誦 8416 發趣論燈論 8417 禮敬文 8418 大禮敬文 8419 依相讚佛偈 8420 經讚 8421 蓮花供 8422 勝者莊嚴 8423 語蜜 8424 佛德偈集 8425 小史 8427 佛教史 8426 大史 8429 目犍連文法 8428 迦旃延文法 8430 文法寶鑑（詞幹篇） 8431 文法寶鑑（詞根篇） 8432 詞形成論 8433 目犍連五章 8434 應用成就讀本 8435 音韻論讀本 8436 阿毗曇燈讀本 8437 阿毗曇燈疏 8438 妙莊嚴論讀本 8439 妙莊嚴論疏 8440 初學入門義抉擇精要 8446 詩王智論 8447 智論花鬘 8445 法智論 8444 大羅漢智論 8441 世間智論 8442 經典智論 8443 勇士百智論 8450 考底利耶智論 8448 人眼燈 8449 四護衛燈 8451 妙味之流 8452 界清淨 8453 韋桑達拉頌 8454 目犍連語釋五章 8455 塔史 8456 佛牙史 8457 詞根讀本注釋 8458 舍利史 8459 象頭山寺史 8460 勝者行傳 8461 勝者宗燈 8462 油鍋偈 8463 彌蘭王問疏 8464 詞花鬘 8465 詞成就論 8466 正理滴論 8467 迦旃延詞根注 8468 邊境山注釋 |
| 2101 戒蘊品 2102 大品（長部） 2103 波梨品 | 2201 戒蘊品註義註 2202 大品義註（長部） 2203 波梨品義註 | 2301 戒蘊品疏 2302 大品複註（長部） 2303 波梨品複註 2304 戒蘊品新複註-1 2305 戒蘊品新複註-2 | |
| 3101 根本五十經 3102 中五十經 3103 後五十經 | 3201 根本五十義註-1 3202 根本五十義註-2 3203 中五十義註 3204 後五十義註 | 3301 根本五十經複註 3302 中五十經複註 3303 後五十經複註 | |
| 4101 有偈品 4102 因緣品 4103 蘊品 4104 六處品 4105 大品（相應部） | 4201 有偈品義注 4202 因緣品義注 4203 蘊品義注 4204 六處品義注 4205 大品義注（相應部） | 4301 有偈品複註 4302 因緣品註 4303 蘊品複註 4304 六處品複註 4305 大品複註（相應部） | |
| 5101 一集經 5102 二集經 5103 三集經 5104 四集經 5105 五集經 5106 六集經 5107 七集經 5108 八集等經 5109 九集經 5110 十集經 5111 十一集經 | 5201 一集義註 5202 二、三、四集義註 5203 五、六、七集義註 5204 八、九、十、十一集義註 | 5301 一集複註 5302 二、三、四集複註 5303 五、六、七集複註 5304 八集等複註 | |
| 6101 小誦 6102 法句經 6103 自說 6104 如是語 6105 經集 6106 天宮事 6107 餓鬼事 6108 長老偈 6109 長老尼偈 6110 譬喻-1 6111 譬喻-2 6112 諸佛史 6113 所行藏 6114 本生-1 6115 本生-2 6116 大義釋 6117 小義釋 6118 無礙解道 6119 導論 6120 彌蘭王問 6121 藏釋 | 6201 小誦義注 6202 法句義注-1 6203 法句義注-2 6204 自說義注 6205 如是語義註 6206 經集義注-1 6207 經集義注-2 6208 天宮事義注 6209 餓鬼事義注 6210 長老偈義注-1 6211 長老偈義注-2 6212 長老尼義注 6213 譬喻義注-1 6214 譬喻義注-2 6215 諸佛史義注 6216 所行藏義注 6217 本生義注-1 6218 本生義注-2 6219 本生義注-3 6220 本生義注-4 6221 本生義注-5 6222 本生義注-6 6223 本生義注-7 6224 大義釋義注 6225 小義釋義注 6226 無礙解道義注-1 6227 無礙解道義注-2 6228 導論義注 | 6301 導論複註 6302 導論明解 | |
| 7101 法集論 7102 分別論 7103 界論 7104 人施設論 7105 論事 7106 雙論-1 7107 雙論-2 7108 雙論-3 7109 發趣論-1 7110 發趣論-2 7111 發趣論-3 7112 發趣論-4 7113 發趣論-5 | 7201 法集論義註 7202 分別論義註（迷惑冰消） 7203 五部論義註 | 7301 法集論根本複註 7302 分別論根本複註 7303 五論根本複註 7304 法集論複註 7305 五論複註 7306 阿毘達摩入門 7307 攝阿毘達磨義論 7308 阿毘達摩入門古複註 7309 阿毘達摩論母 | |
| English | |||
| Pali Canon | Commentaries | Sub-commentaries | Other |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| Français | |||
| Canon Pali | Commentaires | Sous-commentaires | Autres |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| Deutsch | |||
| Pali-Kanon | Kommentare | Subkommentare | Sonstige |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| हिंदी | |||
| पाली कैनन | कमेंट्री | उप-टिप्पणियाँ | अन्य |
| 1101 पाराजिक पाळि 1102 पाचित्तिय पाळि 1103 महावग्ग पाळि (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळि 1105 परिवार पाळि | 1201 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-1 1202 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-2 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा | 1301 सारत्थदीपनी टीका-1 1302 सारत्थदीपनी टीका-2 1303 सारत्थदीपनी टीका-3 | 1401 द्वेमातिकापाळि 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-1 1405 विमतिविनोदनी टीका-2 1406 विनयालंकार टीका-1 1407 विनयालंकार टीका-2 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-1 1411 विनयविनिच्छय टीका-2 1412 पाचित्यादियोजनापाळि 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-1 8402 विसुद्धिमग्ग-2 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-1 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-2 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अङ्गुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी सङ्गहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवन्दना 8421 कमलाञ्जलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगन्थवंस 8427 सासनवंस 8426 महावंस 8429 मोग्गल्लानब्याकरणं 8428 कच्चायनब्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपञ्चिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गण्ठिपदत्थविनिच्छयसार 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमञ्जरी 8445 धम्मनीति 8444 महारहनीति 8441 लोकनीति 8442 सुत्तन्तनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8450 चाणक्यनीति 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8451 रसवाहिनी 8452 सीमविसोधनीपाठ 8453 वेस्सन्तरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपञ्चिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमञ्जरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिन्दुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमञ्जुसा 8468 सामन्तकूटवण्णना |
| 2101 सीलक्खन्धवग्ग पाळि 2102 महावग्ग पाळि (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळि | 2201 सीलक्खन्धवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा | 2301 सीलक्खन्धवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-1 2305 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-2 | |
| 3101 मूलपण्णास पाळि 3102 मज्झिमपण्णास पाळि 3103 उपरिपण्णास पाळि | 3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-1 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-2 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा | 3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका | |
| 4101 सगाथावग्ग पाळि 4102 निदानवग्ग पाळि 4103 खन्धवग्ग पाळि 4104 सळायतनवग्ग पाळि 4105 महावग्ग पाळि (संयुत्त) | 4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खन्धवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त) | 4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खन्धवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त) | |
| 5101 एककनिपात पाळि 5102 दुकनिपात पाळि 5103 तिकनिपात पाळि 5104 चतुक्कनिपात पाळि 5105 पञ्चकनिपात पाळि 5106 छक्कनिपात पाळि 5107 सत्तकनिपात पाळि 5108 अट्ठकादिनिपात पाळि 5109 नवकनिपात पाळि 5110 दसकनिपात पाळि 5111 एकादसकनिपात पाळि | 5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा | 5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका | |
| 6101 खुद्दकपाठ पाळि 6102 धम्मपद पाळि 6103 उदान पाळि 6104 इतिवुत्तक पाळि 6105 सुत्तनिपात पाळि 6106 विमानवत्थु पाळि 6107 पेतवत्थु पाळि 6108 थेरगाथा पाळि 6109 थेरीगाथा पाळि 6110 अपदान पाळि-1 6111 अपदान पाळि-2 6112 बुद्धवंस पाळि 6113 चरियापिटक पाळि 6114 जातक पाळि-1 6115 जातक पाळि-2 6116 महानिद्देस पाळि 6117 चूळनिद्देस पाळि 6118 पटिसम्भिदामग्ग पाळि 6119 नेत्तिप्पकरण पाळि 6120 मिलिन्दपञ्ह पाळि 6121 पेटकोपदेस पाळि | 6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-1 6203 धम्मपद अट्ठकथा-2 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-1 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-2 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-1 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-2 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-1 6214 अपदान अट्ठकथा-2 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-1 6218 जातक अट्ठकथा-2 6219 जातक अट्ठकथा-3 6220 जातक अट्ठकथा-4 6221 जातक अट्ठकथा-5 6222 जातक अट्ठकथा-6 6223 जातक अट्ठकथा-7 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-1 6227 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-2 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा | 6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी | |
| 7101 धम्मसङ्गणी पाळि 7102 विभङ्ग पाळि 7103 धातुकथा पाळि 7104 पुग्गलपञ्ञत्ति पाळि 7105 कथावत्थु पाळि 7106 यमक पाळि-1 7107 यमक पाळि-2 7108 यमक पाळि-3 7109 पट्ठान पाळि-1 7110 पट्ठान पाळि-2 7111 पट्ठान पाळि-3 7112 पट्ठान पाळि-4 7113 पट्ठान पाळि-5 | 7201 धम्मसङ्गणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पञ्चपकरण अट्ठकथा | 7301 धम्मसङ्गणी-मूलटीका 7302 विभङ्ग-मूलटीका 7303 पञ्चपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसङ्गणी-अनुटीका 7305 पञ्चपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसङ्गहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळि | |
| Indonesia | |||
| Kanon Pali | Komentar | Sub-komentar | Lainnya |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| 日文 | |||
| パーリ仏典 | 註釈書 | 副註釈書 | その他 |
| 1101 パーラージカ・パーリ 1102 パーチッティヤ・パーリ 1103 マハーヴァッガ・パーリ（ヴィナヤ） 1104 チューラヴァッガ・パーリ 1105 パリヴァーラ・パーリ | 1201 パーラージカカンダ・アッタカター-1 1202 パーラージカカンダ・アッタカター-2 1203 パーチッティヤ・アッタカター 1204 マハーヴァッガ・アッタカター（ヴィナヤ） 1205 チューラヴァッガ・アッタカター 1206 パリヴァーラ・アッタカター | 1301 サーラッタディーパニー・ティーカー-1 1302 サーラッタディーパニー・ティーカー-2 1303 サーラッタディーパニー・ティーカー-3 | 1401 ドヴェマーティカー・パーリ 1402 ヴィナヤサンガハ・アッタカター 1403 ヴァジラブッディ・ティーカー 1404 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-1 1405 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-2 1406 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-1 1407 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-2 1408 カンカーウィタラニープラーナ・ティーカー 1409 ヴィナヤヴィニッチャヤ-ウッタラヴィニッチャヤ 1410 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-1 1411 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-2 1412 パーチッティヤーディヨージャナー・パーリ 1413 クッダシッカー-ムーラシッカー 8401 ヴィスッディマッガ-1 8402 ヴィスッディマッガ-2 8403 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-1 8404 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-2 8405 ヴィスッディマッガ・ニダーナカター 8406 ディーガニカーヤ（プ・ヴィ） 8407 マッジマニカーヤ（プ・ヴィ） 8408 サンユッタニカーヤ（プ・ヴィ） 8409 アングッタラニカーヤ（プ・ヴィ） 8410 ヴィナヤピタカ（プ・ヴィ） 8411 アビダンマピタカ（プ・ヴィ） 8412 アッタカター（プ・ヴィ） 8413 ニルッティディーパニー 8414 パラマッタディーパニー・サンガハマハーティカーパータ 8415 アヌディーパニーパータ 8416 パッターヌッデーサ・ディーパニーパータ 8417 ナマッカラ・ティーカー 8418 マハーパナーマ・パータ 8419 ラッカナート・ブッダトーマナーガーター 8420 スタヴァンダナー 8421 カマラーニャジャリ 8422 ジナランカーラ 8423 パッジャマドゥ 8424 ブッダグナガーター・ヴァリー 8425 チューラガンタヴァンサ 8427 サーサナヴァンサ 8426 マハーヴァンサ 8429 モッガラーナ・ビャーカラナン 8428 カッチャーヤナ・ビャーカラナン 8430 サッダニーティッパカラナン（パダマーラー） 8431 サッダニーティッパカラナン（ダートゥマーラー） 8432 パダルーパシッディ 8433 モッガラーナ・パンチカー 8434 パヨーガシッディ・パータ 8435 ヴットーダヤ・パータ 8436 アビダーナッパディーピカー・パータ 8437 アビダーナッパディーピカー・ティーカー 8438 スボーダーランカーラ・パータ 8439 スボーダーランカーラ・ティーカー 8440 バーラーヴァターラ・ガンティパダッタヴィニッチャヤサーラ 8446 カヴィダッパナニーティ 8447 ニーティマンジャリー 8445 ダンマニーティ 8444 マハーラハニーティ 8441 ローカニーティ 8442 スタンタニーティ 8443 スーラッサティニーティ 8450 チャーナキャニーティ 8448 ナラダッカディーパニー 8449 チャトゥラーラッカディーパニー 8451 ラサヴァーヒニー 8452 シーマヴィソーダニー・パータ 8453 ヴェッサンタラ・ギーティ 8454 モッガラーナ・ヴッティヴィヴァラナパンチカー 8455 トゥーパヴァンサ 8456 ダーターヴァンサ 8457 ダートゥパータヴィラーヴィシニヤー 8458 ダートゥヴァンサ 8459 ハッタヴァナッガラヴィハーラヴァンサ 8460 ジナチャリタヤ 8461 ジナヴァンサディーパン 8462 テーラカターガーター 8463 ミリダ・ティーカー 8464 パダマンジャリー 8465 パダサーダナン 8466 サッダビンドゥパカラナン 8467 カッチャーヤナ・ダートゥマンジューサー 8468 サーマンタクータ・ヴァンナナー |
| 2101 シーラッカンダワッガ・パーリ 2102 マハーワッガ・パーリ（ディーガ） 2103 パーティカワッガ・パーリ | 2201 シーラッカンダワッガ・アッタカター 2202 マハーワッガ・アッタカター（ディーガ） 2203 パーティカワッガ・アッタカター | 2301 シーラッカンダワッガ・ティーカー 2302 マハーワッガ・ティーカー（ディーガ） 2303 パーティカワッガ・ティーカー 2304 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-1 2305 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-2 | |
| 3101 ムーラパンナーサ・パーリ 3102 マッジマパンナーサ・パーリ 3103 ウパリパンナーサ・パーリ | 3201 ムーラパンナーサ・アッタカター-1 3202 ムーラパンナーサ・アッタカター-2 3203 マッジマパンナーサ・アッタカター 3204 ウパリパンナーサ・アッタカター | 3301 ムーラパンナーサ・ティーカー 3302 マッジマパンナーサ・ティーカー 3303 ウパリパンナーサ・ティーカー | |
| 4101 サガーター・ワッガ・パーリ 4102 ニダーナ・ワッガ・パーリ 4103 カンダ・ワッガ・パーリ 4104 サラーヤタナ・ワッガ・パーリ 4105 マハーワッガ・パーリ（サンユッタ） | 4201 サガーター・ワッガ・アッタカター 4202 ニダーナ・ワッガ・アッタカター 4203 カンダ・ワッガ・アッタカター 4204 サラーヤタナ・ワッガ・アッタカター 4205 マハーワッガ・アッタカター（サンユッタ） | 4301 サガーター・ワッガ・ティーカー 4302 ニダーナ・ワッガ・ティーカー 4303 カンダ・ワッガ・ティーカー 4304 サラーヤタナ・ワッガ・ティーカー 4305 マハーワッガ・ティーカー（サンユッタ） | |
| 5101 エーカカニパータ・パーリ 5102 ドゥカニパータ・パーリ 5103 ティカニパータ・パーリ 5104 チャトゥッカニパータ・パーリ 5105 パンチャカニパータ・パーリ 5106 チャッカニパータ・パーリ 5107 サッタカニパータ・パーリ 5108 アッタカーディニパータ・パーリ 5109 ナヴァカニパータ・パーリ 5110 ダサカニパータ・パーリ 5111 エーカーダサカニパータ・パーリ | 5201 エーカカニパータ・アッタカター 5202 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・アッタカター 5203 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・アッタカター 5204 アッタカーディニパータ・アッタカター | 5301 エーカカニパータ・ティーカー 5302 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・ティーカー 5303 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・ティーカー 5304 アッタカーディニパータ・ティーカー | |
| 6101 クッダカパータ・パーリ 6102 ダンマパダ・パーリ 6103 ウダーナ・パーリ 6104 イティヴッタカ・パーリ 6105 スッタニパータ・パーリ 6106 ヴィマーナヴァットゥ・パーリ 6107 ペーヴァットゥ・パーリ 6108 テーラガーター・パーリ 6109 テーリーガーター・パーリ 6110 アパダーナ・パーリ-1 6111 アパダーナ・パーリ-2 6112 ブッダヴァンサ・パーリ 6113 チャリヤーピタカ・パーリ 6114 ジャータカ・パーリ-1 6115 ジャータカ・パーリ-2 6116 マハーニッデーサ・パーリ 6117 チューラニッデーサ・パーリ 6118 パティサンビダーマッガ・パーリ 6119 ネッティッパカラナ・パーリ 6120 ミリンダパンハ・パーリ 6121 ペータコーパデーサ・パーリ | 6201 クッダカパータ・アッタカター 6202 ダンマパダ・アッタカター-1 6203 ダンマパダ・アッタカター-2 6204 ウダーナ・アッタカター 6205 イティヴッタカ・アッタカター 6206 スッタニパータ・アッタカター-1 6207 スッタニパータ・アッタカター-2 6208 ヴィマーナヴァットゥ・アッタカター 6209 ペータヴァットゥ・アッタカター 6210 テーラガーター・アッタカター-1 6211 テーラガーター・アッタカター-2 6212 テーリーガーター・アッタカター 6213 アパダーナ・アッタカター-1 6214 アパダーナ・アッタカター-2 6215 ブッダヴァンサ・アッタカター 6216 チャリヤーピタカ・アッタカター 6217 ジャータカ・アッタカター-1 6218 ジャータカ・アッタカター-2 6219 ジャータカ・アッタカター-3 6220 ジャータカ・アッタカター-4 6221 ジャータカ・アッタカター-5 6222 ジャータカ・アッタカター-6 6223 ジャータカ・アッタカター-7 6224 マハーニッデーサ・アッタカター 6225 チューラニッデーサ・アッタカター 6226 パティサンビダーマッガ・アッタカター-1 6227 パティサンビダーマッガ・アッタカター-2 6228 ネッティッパカラナ・アッタカター | 6301 ネッティッパカラナ・ティーカー 6302 ネッティヴィバーヴィニー | |
| 7101 ダンマサンガニー・パーリ 7102 ヴィバンガ・パーリ 7103 ダートゥカター・パーリ 7104 プッガラパンニャッティ・パーリ 7105 カター・ヴァットゥ・パーリ 7106 ヤマカ・パーリ-1 7107 ヤマカ・パーリ-2 7108 ヤマカ・パーリ-3 7109 パッターナ・パーリ-1 7110 パッターナ・パーリ-2 7111 パッターナ・パーリ-3 7112 パッターナ・パーリ-4 7113 パッターナ・パーリ-5 | 7201 ダンマサンガニ・アッタカター 7202 サンモーハヴィノーダニー・アッタカター 7203 パンチャパカラナ・アッタカター | 7301 ダンマサンガニー・ムーラティーカー 7302 ヴィバンガ・ムーラティーカー 7303 パンチャパカラナ・ムーラティーカー 7304 ダンマサンガニー・アヌティーカー 7305 パンチャパカラナ・アヌティーカー 7306 アビダンマーヴァターロ・ナーマルーパパリッチェード 7307 アビダンマッタ・サンガホ 7308 アビダンマーヴァターラ・プラーナティーカー 7309 アビダンマ・マーティカーパーリ | |
| ខ្មែរ | |||
| ព្រះត្រៃបិដកបាលី | អដ្ឋកថា | ដីកា | ផ្សេងទៀត |
| 1101 បារាជិកបាឡិ 1102 បាចិត្តិយបាឡិ 1103 មហាវគ្គបាឡិ (វិន័យ) 1104 ចូឡវគ្គបាឡិ 1105 បរិវារបាឡិ | 1201 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-១ 1202 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-២ 1203 បាចិត្តិយអដ្ឋកថា 1204 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (វិន័យ) 1205 ចូឡវគ្គអដ្ឋកថា 1206 បរិវារអដ្ឋកថា | 1301 សារត្ថទីបនីដីកា-១ 1302 សារត្ថទីបនីដីកា-២ 1303 សារត្ថទីបនីដីកា-៣ | 1401 ទ្វេមាតិកាបាឡិ 1402 វិនយសង្គហអដ្ឋកថា 1403 វជិរពុទ្ធិដីកា 1404 វិមតិវិនោទនីដីកា-១ 1405 វិមតិវិនោទនីដីកា-២ 1406 វិនយាលង្ការដីកា-១ 1407 វិនយាលង្ការដីកា-២ 1408 កង្ខាវិតរណីបុរាណដីកា 1409 វិនយវិនិច្ឆយ-ឧត្តរវិនិច្ឆយ 1410 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-១ 1411 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-២ 1412 បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ 1413 ខុទ្ទសិក្ខា-មូលសិក្ខា 8401 វិសុទ្ធិមគ្គ-១ 8402 វិសុទ្ធិមគ្គ-២ 8403 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-១ 8404 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-២ 8405 វិសុទ្ធិមគ្គ និទានកថា 8406 ទីឃនិកាយ (បុ-វិ) 8407 មជ្ឈិមនិកាយ (បុ-វិ) 8408 សំយុត្តនិកាយ (បុ-វិ) 8409 អង្គុត្តរនិកាយ (បុ-វិ) 8410 វិនយបិដក (បុ-វិ) 8411 អភិធម្មបិដក (បុ-វិ) 8412 អដ្ឋកថា (បុ-វិ) 8413 និរុត្តិទីបនី 8414 បរមត្ថទីបនី សង្គហមហាដីកាបាឋ 8415 អនុទីបនីបាឋ 8416 បដ្ឋានុទ្ទេស ទីបនីបាឋ 8417 នមក្ការដីកា 8418 មហាបណាមបាឋ 8419 លក្ខណាតោ ពុទ្ធថោមនាគាថា 8420 សុតវន្ទនា 8421 កមលាញ្ជលិ 8422 ជិនាលង្ការ 8423 បជ្ជមធុ 8424 ពុទ្ធគុណគាថាវលី 8425 ចូឡគន្ថវង្ស 8427 សាសនវង្ស 8426 មហាវង្ស 8429 មោគ្គល្លានព្យាករណំ 8428 កច្ចាយនព្យាករណំ 8430 សទ្ទនីតិប្បករណំ (បទមាលា) 8431 សទ្ទនីតិប្បករណំ (ធាតុមាលា) 8432 បទរូបសិទ្ធិ 8433 មោគ្គល្លានបញ្ចិកា 8434 បយោគសិទ្ធិបាឋ 8435 វុត្តោទយបាឋ 8436 អភិធានប្បទីបិកាបាឋ 8437 អភិធានប្បទីបិកាដីកា 8438 សុពោធាលង្ការបាឋ 8439 សុពោធាលង្ការដីកា 8440 បាលាវតារ គណ្ឋិបទត្ថវិនិច្ឆយសារ 8446 កវិទប្បណនីតិ 8447 នីតិមញ្ជរី 8445 ធម្មនីតិ 8444 មហារហនីតិ 8441 លោកនីតិ 8442 សុត្តន្តនីតិ 8443 សូរស្សតិនីតិ 8450 ចាណក្យនីតិ 8448 នរទក្ខទីបនី 8449 ចតុរារក្ខទីបនី 8451 រសវាហិនី 8452 សីមវិសោធនីបាឋ 8453 វេស្សន្តរគីតិ 8454 មោគ្គល្លាន វុត្តិវិវរណបញ្ចិកា 8455 ថូបវង្ស 8456 ទាឋាវង្ស 8457 ធាតុបាឋវិលាសិនិយា 8458 ធាតុវង្ស 8459 ហត្ថវនគល្លវិហារវង្ស 8460 ជិនចរិតយ 8461 ជិនវង្សទីបំ 8462 តេលកដាហគាថា 8463 មិលិទដីកា 8464 បទមញ្ជរី 8465 បទសាធនំ 8466 សទ្ទពិន្ទុបករណំ 8467 កច្ចាយនធាតុមញ្ជុសា 8468 សាមន្តកូដវណ្ណនា |
| 2101 សីលក្ខន្ធវគ្គបាឡិ 2102 មហាវគ្គបាឡិ (ទីឃ) 2103 បាថិកវគ្គបាឡិ | 2201 សីលក្ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 2202 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (ទីឃ) 2203 បាថិកវគ្គអដ្ឋកថា | 2301 សីលក្ខន្ធវគ្គដីកា 2302 មហាវគ្គដីកា (ទីឃ) 2303 បាថិកវគ្គដីកា 2304 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-១ 2305 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-២ | |
| 3101 មូលបណ្ណាសបាឡិ 3102 មជ្ឈិមបណ្ណាសបាឡិ 3103 ឧបរិបណ្ណាសបាឡិ | 3201 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-១ 3202 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-២ 3203 មជ្ឈិមបណ្ណាសអដ្ឋកថា 3204 ឧបរិបណ្ណាសអដ្ឋកថា | 3301 មូលបណ្ណាសដីកា 3302 មជ្ឈិមបណ្ណាសដីកា 3303 ឧបរិបណ្ណាសដីកា | |
| 4101 សគាថាវគ្គបាឡិ 4102 និទានវគ្គបាឡិ 4103 ខន្ធវគ្គបាឡិ 4104 សឡាយតនវគ្គបាឡិ 4105 មហាវគ្គបាឡិ (សំយុត្ត) | 4201 សគាថាវគ្គអដ្ឋកថា 4202 និទានវគ្គអដ្ឋកថា 4203 ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 4204 សឡាយតនវគ្គអដ្ឋកថា 4205 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (សំយុត្ត) | 4301 សគាថាវគ្គដីកា 4302 និទានវគ្គដីកា 4303 ខន្ធវគ្គដីកា 4304 សឡាយតនវគ្គដីកា 4305 មហាវគ្គដីកា (សំយុត្ត) | |
| 5101 ឯកកនិបាតបាឡិ 5102 ទុកនិបាតបាឡិ 5103 តិកនិបាតបាឡិ 5104 ចតុក្កនិបាតបាឡិ 5105 បញ្ចកនិបាតបាឡិ 5106 ឆក្កនិបាតបាឡិ 5107 សត្តកនិបាតបាឡិ 5108 អដ្ឋកាទិនិបាតបាឡិ 5109 នវកនិបាតបាឡិ 5110 ទសកនិបាតបាឡិ 5111 ឯកាទសកនិបាតបាឡិ | 5201 ឯកកនិបាតអដ្ឋកថា 5202 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតអដ្ឋកថា 5203 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតអដ្ឋកថា 5204 អដ្ឋកាទិនិបាតអដ្ឋកថា | 5301 ឯកកនិបាតដីកា 5302 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតដីកា 5303 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតដីកា 5304 អដ្ឋកាទិនិបាតដីកា | |
| 6101 ខុទ្ទកបាឋបាឡិ 6102 ធម្មបទបាឡិ 6103 ឧទានបាឡិ 6104 ឥតិវុត្តកបាឡិ 6105 សុត្តនិបាតបាឡិ 6106 វិមានវត្ថុបាឡិ 6107 បេតវត្ថុបាឡិ 6108 ថេរគាថាបាឡិ 6109 ថេរីគាថាបាឡិ 6110 អបទានបាឡិ-១ 6111 អបទានបាឡិ-២ 6112 ពុទ្ធវង្សបាឡិ 6113 ចរិយាបិដកបាឡិ 6114 ជាតកបាឡិ-១ 6115 ជាតកបាឡិ-២ 6116 មហានិទ្ទេសបាឡិ 6117 ចូឡនិទ្ទេសបាឡិ 6118 បដិសម្ភិទាមគ្គបាឡិ 6119 នេត្តិប្បករណបាឡិ 6120 មិលិន្ទបញ្ហាបាឡិ 6121 បេដកោបទេសបាឡិ | 6201 ខុទ្ទកបាឋអដ្ឋកថា 6202 ធម្មបទអដ្ឋកថា-១ 6203 ធម្មបទអដ្ឋកថា-២ 6204 ឧទានអដ្ឋកថា 6205 ឥតិវុត្តកអដ្ឋកថា 6206 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-១ 6207 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-២ 6208 វិមានវត្ថុអដ្ឋកថា 6209 បេតវត្ថុអដ្ឋកថា 6210 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-១ 6211 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-២ 6212 ថេរីគាថាអដ្ឋកថា 6213 អបទានអដ្ឋកថា-១ 6214 អបទានអដ្ឋកថា-២ 6215 ពុទ្ធវង្សអដ្ឋកថា 6216 ចរិយាបិដកអដ្ឋកថា 6217 ជាតកអដ្ឋកថា-១ 6218 ជាតកអដ្ឋកថា-២ 6219 ជាតកអដ្ឋកថា-៣ 6220 ជាតកអដ្ឋកថា-៤ 6221 ជាតកអដ្ឋកថា-៥ 6222 ជាតកអដ្ឋកថា-៦ 6223 ជាតកអដ្ឋកថា-៧ 6224 មហានិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6225 ចូឡនិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6226 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-១ 6227 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-២ 6228 នេត្តិប្បករណអដ្ឋកថា | 6301 នេត្តិប្បករណដីកា 6302 នេត្តិវិភាវិនី | |
| 7101 ធម្មសង្គណីបាឡិ 7102 វិភង្គបាឡិ 7103 ធាតុកថាបាឡិ 7104 បុគ្គលបញ្ញត្តិបាឡិ 7105 កថាវត្ថុបាឡិ 7106 យមកបាឡិ-១ 7107 យមកបាឡិ-២ 7108 យមកបាឡិ-៣ 7109 បដ្ឋានបាឡិ-១ 7110 បដ្ឋានបាឡិ-២ 7111 បដ្ឋានបាឡិ-៣ 7112 បដ្ឋានបាឡិ-៤ 7113 បដ្ឋានបាឡិ-៥ | 7201 ធម្មសង្គណិអដ្ឋកថា 7202 សម្មោហវិនោទនីអដ្ឋកថា 7203 បញ្ចបករណអដ្ឋកថា | 7301 ធម្មសង្គណី-មូលដីកា 7302 វិភង្គ-មូលដីកា 7303 បញ្ចបករណ-មូលដីកា 7304 ធម្មសង្គណី-អនុដីកា 7305 បញ្ចបករណ-អនុដីកា 7306 អភិធម្មាវតារោ-នាមរូបបរិច្ឆេទោ 7307 អភិធម្មត្ថសង្គហោ 7308 អភិធម្មាវតារ-បុរាណដីកា 7309 អភិធម្មមាតិកាបាឡិ | |
| 한국인 | |||
| 팔리 대장경 | 주석서 | 부주석서 | 기타 |
| 1101 빠라지카 빨리 1102 빠찟띠야 빨리 1103 마하왁가 빨리 (비나야) 1104 출라왁가 빨리 1105 빠리와라 빨리 | 1201 빠라지까깐다 앗타카타-1 1202 빠라지까깐다 앗타카타-2 1203 빠찟띠야 앗타카타 1204 마하왁가 앗타카타 (비나야) 1205 출라왁가 앗타카타 1206 빠리와라 앗타카타 | 1301 사랏타디빠니 띠까-1 1302 사랏타디빠니 띠까-2 1303 사랏타디빠니 띠까-3 | 1401 드베마띠까빨리 1402 위나야상가하 앗타카타 1403 와지라붓디 띠까 1404 위마띠위노다니 띠까-1 1405 위마띠위노다니 띠까-2 1406 위나야랑까라 띠까-1 1407 위나야랑까라 띠까-2 1408 깡카위따라니뿌라나 띠까 1409 위나야위닛차야-웃따라위닛차야 1410 위나야위닛차야 띠까-1 1411 위나야위닛차야 띠까-2 1412 빠찟땨디요자나빨리 1413 쿳닷시카-물라시카 8401 위숟디막가-1 8402 위숟디막가-2 8403 위숟디막가-마하띠까-1 8404 위숟디막가-마하띠까-2 8405 위숟디막가 니다나까타 8406 디가니까야 (뿌-위) 8407 맛지마니까야 (뿌-위) 8408 삼윳따니까야 (뿌-위) 8409 앙굳따라니까야 (뿌-위) 8410 위나야삐따까 (뿌-위) 8411 아비담마삐따까 (뿌-위) 8412 앗타카타 (뿌-위) 8413 니룻띠디빠니 8414 빠라맛타디빠니 상가하마하띠까빠타 8415 아누디빠니빠타 8416 빳타누ㄸ데사 디빠니빠타 8417 나막까라띠까 8418 마하빠나마빠타 8419 락카나또 붓다토마나가타 8420 수타완다나 8421 까말란자리 8422 지나랑까라 8423 빳자마두 8424 붓다구나가타왈리 8425 출라간타왕사 8427 사사나왕사 8426 마하왕사 8429 목갈라나뱌까라낭 8428 깟차야나뱌까라낭 8430 삿다니띠빠까라낭 (빠다말라) 8431 삿다니띠빠까라낭 (다두말라) 8432 빠다루빠싣디 8433 목갈라나빤찌까 8434 빠요가싣디빠타 8435 붇또다야빠타 8436 아비다나빠디피까빠타 8437 아비다나빠디피까띠까 8438 수보다랑까라빠타 8439 수보다랑까라띠까 8440 발라와따라 간티빠닷타위닛차야사라 8446 까위닷빠나니띠 8447 니띠만자리 8445 담마니띠 8444 마하라하니띠 8441 로까니띠 8442 숫딴따니띠 8443 수랏사띠니띠 8450 짜낙야니띠 8448 나라닥카디빠니 8449 짜뚜라락카디빠니 8451 라사와히니 8452 시마위소다니빠타 8453 웨산따라기띠 8454 목갈라나 붇띠위와라나빤찌까 8455 투빠왕사 8456 다타왕사 8457 다두빠타윌라시니야 8458 다두왕사 8459 핟타와나갈라위하라왕사 8460 지나짜리따야 8461 지나왕사디빵 8462 떼라까타하가타 8463 밀리다띠까 8464 빠다만자리 8465 빠다사다낭 8466 삿다빈두빠까라낭 8467 깟차야나다두만주사 8468 사만따꿋타완나나 |
| 2101 실락칸다왁가 빨리 2102 마하왁가 빨리 (디가) 2103 빠티까왁가 빨리 | 2201 실락칸다왁가 앗타카타 2202 마하왁가 앗타카타 (디가) 2203 빠티까왁가 앗타카타 | 2301 실락칸다왁가 띠까 2302 마하왁가 띠까 (디가) 2303 빠티까왁가 띠까 2304 실락칸다왁가-아비나와띠까-1 2305 실락칸다왁가-아비나와띠까-2 | |
| 3101 물라빤나사 빨리 3102 맛지마빤나사 빨리 3103 우빠리빤나사 빨리 | 3201 물라빤나사 앗타카타-1 3202 물라빤나사 앗타카타-2 3203 맛지마빤나사 앗타카타 3204 우빠리빤나사 앗타카타 | 3301 물라빤나사 띠까 3302 맛지마빤나사 띠까 3303 우빠리빤나사 띠까 | |
| 4101 사가타왁가 빨리 4102 니다나왁가 빨리 4103 칸다왁가 빨리 4104 살라야따나왁가 빨리 4105 마하왁가 빨리 (삼윳따) | 4201 사가타왁가 앗타카타 4202 니다나왁가 앗타카타 4203 칸다왁가 앗타카타 4204 살라야따나왁가 앗타카타 4205 마하왁가 앗타카타 (삼윳따) | 4301 사가타왁가 띠까 4302 니다나왁가 띠까 4303 칸다왁가 띠까 4304 살라야따나왁가 띠까 4305 마하왁가 띠까 (삼윳따) | |
| 5101 에까까니빠따 빨리 5102 두까니빠따 빨리 5103 띠까니빠따 빨리 5104 짜뚝까니빠따 빨리 5105 빤짜까니빠따 빨리 5106 착까니빠따 빨리 5107 삿따까니빠따 빨리 5108 앗타까디니빠따 빨리 5109 나와까니빠따 빨리 5110 다사까니빠따 빨리 5111 에까다사까니빠따 빨리 | 5201 에까까니빠따 앗타카타 5202 두까-띠까-짜뚝까니빠따 앗타카타 5203 빤짜까-착까-삿따까니빠따 앗타카타 5204 앗타까디니빠따 앗타카타 | 5301 에까까니빠따 띠까 5302 두까-띠까-짜뚝까니빠따 띠까 5303 빤짜까-착까-삿따까니빠따 띠까 5304 앗타까디니빠따 띠까 | |
| 6101 쿳닥까빠타 빨리 6102 담마빠다 빨리 6103 우다나 빨리 6104 이띠웃따까 빨리 6105 숫따니빠따 빨리 6106 위마나왓투 빨리 6107 베따왓투 빨리 6108 테라가타 빨리 6109 테리가타 빨리 6110 아빠다나 빨리-1 6111 아빠다나 빨리-2 6112 붓다왕사 빨리 6113 짜리야삐따까 빨리 6114 자따까 빨리-1 6115 자따까 빨리-2 6116 마하닷데사 빨리 6117 출라닷데사 빨리 6118 빠티삼비다막가 빨리 6119 넷띠빠까라나 빨리 6120 밀린다빤하 빨리 6121 뻬따꼬빠데사 빨리 | 6201 쿳닥까빠타 앗타카타 6202 담마빠다 앗타카타-1 6203 담마빠다 앗타카타-2 6204 우다나 앗타카타 6205 이띠웃따까 앗타카타 6206 숫따니빠따 앗타카타-1 6207 숫따니빠따 앗타카타-2 6208 위마나왓투 앗타카타 6209 베따왓투 앗타카타 6210 테라가타 앗타카타-1 6211 테라가타 앗타카타-2 6212 테리가타 앗타카타 6213 아빠다나 앗타카타-1 6214 아빠다나 앗타카타-2 6215 붓다왕사 앗타카타 6216 짜리야삐따까 앗타카타 6217 자따까 앗타카타-1 6218 자따까 앗타카타-2 6219 자따까 앗타카타-3 6220 자따까 앗타카타-4 6221 자따까 앗타카타-5 6222 자따까 앗타카타-6 6223 자따까 앗타카타-7 6224 마하닷데사 앗타카타 6225 출라닷데사 앗타카타 6226 빠티삼비다막가 앗타카타-1 6227 빠티삼비다막가 앗타카타-2 6228 넷띠빠까라나 앗타카타 | 6301 넷띠빠까라나 띠까 6302 넷띠위바비니 | |
| 7101 담마상가니 빨리 7102 위방가 빨리 7103 다뚜까타 빨리 7104 뿍갈라빤냣띠 빨리 7105 까타왓투 빨리 7106 야마까 빨리-1 7107 야마까 빨리-2 7108 야마까 빨리-3 7109 빳타나 빨리-1 7110 빳타나 빨리-2 7111 빳타나 빨리-3 7112 빳타나 빨리-4 7113 빳타나 빨리-5 | 7201 담마상가니 앗타카타 7202 삼모하위노다니 앗타카타 7203 빤짜빠까라나 앗타카타 | 7301 담마상가니-물라띠까 7302 위방가-물라띠까 7303 빤짜빠까라나-물라띠까 7304 담마상가니-아누띠까 7305 빤짜빠까라나-아누띠까 7306 아비담마와따로-나마루빠빠릳체도 7307 아비담맛타상가호 7308 아비담마와따라-뿌라나띠까 7309 아비담마마띠까빨리 | |
| ອັກສອນລາວ | |||
| ປາລີ | ອັດຖະກະຖາ | ຏີກາ | ອັນຍາ |
| 1101 ປາຣາຊິກະ ປາລີ 1102 ປາຈິດຕິຍະ ປາລີ 1103 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ວິໄນ) 1104 ຈູລະວັກຄະ ປາລີ 1105 ປະລິວາລະ ປາລີ | 1201 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-1 1202 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-2 1203 ປາຈິດຕິຍະ ອັດຖະກະຖາ 1204 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ວິໄນ) 1205 ຈູລະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 1206 ປະລິວາລະ ອັດຖະກະຖາ | 1301 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-1 1302 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-2 1303 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-3 | 1401 ທເວມາຕິກາປາລີ 1402 ວິນະຍະສັງຄະຫະ ອັດຖະກະຖາ 1403 ວະຊິລະພຸດທິ ຏີກາ 1404 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-1 1405 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-2 1406 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-1 1407 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-2 1408 ກັງຂາວິຕະຣະນີປຸຣານະ ຏີກາ 1409 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ-ອຸຕຕະຣະວິນິດສະຍະ 1410 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-1 1411 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-2 1412 ປາຈິຕະຍາທິໂຍຊະນາປາລີ 1413 ຂຸທະທະສິກຂາ-ມູລະສິກຂາ 8401 ວິສຸດທິມັກຄະ-1 8402 ວິສຸດທິມັກຄະ-2 8403 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-1 8404 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-2 8405 ວິສຸດທິມັກຄະ ນິທານະກະຖາ 8406 ທີຆະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8407 ມັດຊິມະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8408 ສັງຍຸຕຕະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8409 ອັງຄຸຕຕະລະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8410 ວິນະຍະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8411 ອະພິທັມມະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8412 ອັດຖະກະຖາ (ປຸ-ວິ) 8413 ນິລຸຕຕິທີປະນີ 8414 ປະຣະມັດຖະທີປະນີ ສັງຄະຫະມະຫາຏີກາປາຖະ 8415 ອະນຸທີປະນີປາຖະ 8416 ປັດຖານຸທເທສະ ທີປະນີປາຖະ 8417 ນະມັກກາລະຏີກາ 8418 ມະຫາປະຖາມະປາຖະ 8419 ລັກຂະນາໂຕ ພຸດທະຖະມະນາຄາຖາ 8420 ສຸຕະວັນທະນາ 8421 ກະມະລາຍຈະລິ 8422 ຊິນາລັງກາລະ 8423 ປັດຊະມະທຸ 8424 ພຸດທະຄຸນະຄາຖາວະລີ 8425 ຈູລະຄັນຖະວັງສະ 8426 ມະຫາວັງສະ 8427 ສາສະນະວັງສະ 8428 ກັດຈາຍະນະພະຍາກະລະນັງ 8429 ມົກຄັນທານະພະຍາກະລະນັງ 8430 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ປະທະມາລາ) 8431 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ຘາຕຸມາລາ) 8432 ປະທະຣູປະສິດທິ 8433 ໂມຄັນທານະປັນຈິກາ 8434 ປະໂຍຄະສິດທິປາຖະ 8435 ວຸຕະໂທຍະປາຖະ 8436 ອະພິທານະປະປະທີປິກາປາຖະ 8437 ອະພິທານະປະປະທີປິກາຏີກາ 8438 ສຸໂພທາລັງກາລະປາຖະ 8439 ສຸໂພທາລັງກາລະຏີກາ 8440 ພາລາວະຕາລະ ຄັນຖິປະທັດຖະວິນິດສະຍະສາລະ 8441 ໂລກະນີຕິ 8442 ສຸດຕັນຕະນີຕິ 8443 ສູລັດສະຕິນີຕິ 8444 ມະຫາລະຫະນີຕິ 8445 ທັມມະນີຕິ 8446 ກະວິທັບປະຖານີຕິ 8447 ນີຕິມັນຊະລີ 8448 ນະລະທັກຂະທີປະນີ 8449 ຈະຕຸຣາລັກຂະທີປະນີ 8450 ຈານັກຍະນີຕິ 8451 ລະສະວາຫິນີ 8452 ສີມາວິໂສທະນີປາຖະ 8453 ເວສສັນຕະລະຄີຕິ 8454 ໂມຄັນທານະ ວຸຕຕິວິວະລະນະປັນຈິກາ 8455 ຖູປະວັງສະ 8456 ທາຐາວັງສະ 8457 ຘາຕຸປາຖະວິລາສິນີຍາ 8458 ຘາຕຸວັງສະ 8459 ຫັດຖະວະນະຄັນລະວິຫາລະວັງສະ 8460 ຊິນະຈະລິຕະຍະ 8461 ຊິນະວັງສະທີປັງ 8462 ເຕລະກະຕາຫາຄາຖາ 8463 ມິລິທະຏີກາ 8464 ປະທະມັນຊະລີ 8465 ປະທະສາຘະນັງ 8466 ສັດທະພິນທຸປະກະລະນັງ 8467 ກັດຈາຍະນະຘາຕຸມັນຊຸສາ 8468 ສາມັນຕະກູຏະວັນນະນາ |
| 2101 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 2102 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ທີຆະ) 2103 ປາຖິກະວັກຄະ ປາລີ | 2201 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 2202 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ທີຆະ) 2203 ປາຖິກະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ | 2301 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 2302 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ທີຆະ) 2303 ປາຖິກະວັກຄະ ຏີກາ 2304 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-1 2305 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-2 | |
| 3101 ມູລະປັນຍາສະ ປາລີ 3102 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ປາລີ 3103 ອຸປະລິປັນຍາສະ ປາລີ | 3201 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-1 3202 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-2 3203 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ 3204 ອຸປະລິປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ | 3301 ມູລະປັນຍາສະ ຏີກາ 3302 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ຏີກາ 3303 ອຸປະລິປັນຍາສະ ຏີກາ | |
| 4101 ສະຄາຖາວັກຄະ ປາລີ 4102 ນິທານະວັກຄະ ປາລີ 4103 ຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 4104 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ປາລີ 4105 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ສັງຍຸຕຕະ) | 4201 ສະຄາຖາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4202 ນິທານະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4203 ຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4204 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4205 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ສັງຍຸຕຕະ) | 4301 ສະຄາຖາວັກຄະ ຏີກາ 4302 ນິທານະວັກຄະ ຏີກາ 4303 ຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 4304 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ຏີກາ 4305 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ສັງຍຸຕຕະ) | |
| 5101 ເອກະກະນິປາຕະ ປາລີ 5102 ທຸກະນິປາຕະ ປາລີ 5103 ຕິກະນິປາຕະ ປາລີ 5104 ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ປາລີ 5105 ປັຈຈະກະນິປາຕະ ປາລີ 5106 ຉັກກະນິປາຕະ ປາລີ 5107 ສັດຕະກະນິປາຕະ ປາລີ 5108 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ປາລີ 5109 ນະວະກະນິປາຕະ ປາລີ 5110 ທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ 5111 ເອກາທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ | 5201 ເອກະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5202 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5203 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5204 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ | 5301 ເອກະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5302 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ຏີກາ 5303 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5304 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ຏີກາ | |
| 6101 ຂຸທະທະກະປາຖະ ປາລີ 6102 ທຳມະປະທະ ປາລີ 6103 ອຸທານະ ປາລີ 6104 ອິຕິວຸຕຕະກະ ປາລີ 6105 ສຸດຕະນິປາຕະ ປາລີ 6106 ວິມານະວັດຖຸ ປາລີ 6107 ເປຕະວັດຖຸ ປາລີ 6108 ເຖລະຄາຖາ ປາລີ 6109 ເຖລີຄາຖາ ປາລີ 6110 ອະປະທານະ ປາລີ-1 6111 ອະປະທານະ ປາລີ-2 6112 ພຸດທະວັງສະ ປາລີ 6113 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ປາລີ 6114 ຊາຕະກະ ປາລີ-1 6115 ຊາຕະກະ ປາລີ-2 6116 ມະຫານິທເທສະ ປາລີ 6117 ຈູລະນິທເທສະ ປາລີ 6118 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ປາລີ 6119 ເນຕຕິປະກະລະນະ ປາລີ 6120 ມິລິນທະປັນຫາ ປາລີ 6121 ເປຏະກົປເທສະ ປາລີ | 6201 ຂຸທະທະກະປາຖະ ອັດຖະກະຖາ 6202 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-1 6203 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-2 6204 ອຸທານະ ອັດຖະກະຖາ 6205 ອິຕິວຸຕຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6206 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-1 6207 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-2 6208 ວິມານະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6209 ເປຕະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6210 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-1 6211 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-2 6212 ເຖລີຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ 6213 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-1 6214 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-2 6215 ພຸດທະວັງສະ ອັດຖະກະຖາ 6216 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6217 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-1 6218 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-2 6219 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-3 6220 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-4 6221 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-5 6222 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-6 6223 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-7 6224 ມະຫານິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6225 ຈູລະນິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6226 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-1 6227 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-2 6228 ເນຕຕິປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ | 6301 ເນຕຕິປະກະລະນະ ຏີກາ 6302 ເນຕຕິວິພາວິນີ | |
| 7101 ທຳມະສັງຄະນີ ປາລີ 7102 ວິພັງຄະ ປາລີ 7103 ຘາຕຸກະຖາ ປາລີ 7104 ປຸກຄະລະປັນຍັດຕິ ປາລີ 7105 ກະຖາວັດຖຸ ປາລີ 7106 ຍະມະກະ ປາລີ-1 7107 ຍະມະກະ ປາລີ-2 7108 ຍະມະກະ ປາລີ-3 7109 ປັດຖານະ ປາລີ-1 7110 ປັດຖານະ ປາລີ-2 7111 ປັດຖານະ ປາລີ-3 7112 ປັດຖານະ ປາລີ-4 7113 ປັດຖານະ ປາລີ-5 | 7201 ທຳມະສັງຄະນິ ອັດຖະກະຖາ 7202 ສັມໂມຫະວິໂນທະນີ ອັດຖະກະຖາ 7203 ປັຈຈະປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ | 7301 ທຳມະສັງຄະນີ-ມູລະຏີກາ 7302 ວິພັງຄະ-ມູລະຏີກາ 7303 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ມູລະຏີກາ 7304 ທຳມະສັງຄະນີ-ອະນຸຏີກາ 7305 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ອະນຸຏີກາ 7306 ອະພິທັມມາວະຕາໂຣ-ນາມະຣູປະປະຣິຈເທໂທ 7307 ອະພິທັມມັດຖະສັງຄະໂຫ 7308 ອະພິທັມມາວະຕາລະ-ປຸຣານະຏີກາ 7309 ອະພິທັມມາມາຕິກາປາລີ | |
| मराठी | |||
| पाळी | अट्ठकथा | टीका | अन्य |
| 1101 पाराजिक पाळी 1102 पाचित्तिय पाळी 1103 महावग्ग पाळी (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळी 1105 परिवार पाळी | 1201 पाराजिककंड अट्ठकथा-१ 1202 पाराजिककंड अट्ठकथा-२ 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा | 1301 सारत्थदीपनी टीका-१ 1302 सारत्थदीपनी टीका-२ 1303 सारत्थदीपनी टीका-३ | 1401 द्वेमातिकापाळी 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-१ 1405 विमतिविनोदनी टीका-२ 1406 विनयालंकार टीका-१ 1407 विनयालंकार टीका-२ 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-१ 1411 विनयविनिच्छय टीका-२ 1412 पाचित्यादियोजनापाळी 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-१ 8402 विसुद्धिमग्ग-२ 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-१ 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-२ 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अंगुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी संगहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवंदना 8421 कमलांजलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगंथवंस 8426 महावंस 8427 सासनवंस 8428 कच्चायनव्याकरणं 8429 मोग्गल्लानव्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपंचिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गंठिपदत्थविनिच्छयसार 8441 लोकनीति 8442 सुत्तंतनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8444 महारहनीति 8445 धम्मनीति 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमंजरी 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8450 चाणक्यनीति 8451 रसवाहिनी 8452 सीमाविसोधनीपाठ 8453 वेस्संतरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपंचिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमंजरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिंदुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमंजुसा 8468 सामंतकूटवण्णना |
| 2101 सीलक्खंधवग्ग पाळी 2102 महावग्ग पाळी (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळी | 2201 सीलक्खंधवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा | 2301 सीलक्खंधवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-१ 2305 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-२ | |
| 3101 मूलपण्णास पाळी 3102 मज्झिमपण्णास पाळी 3103 उपरिपण्णास पाळी | 3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-१ 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-२ 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा | 3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका | |
| 4101 सगाथावग्ग पाळी 4102 निदानवग्ग पाळी 4103 खंधवग्ग पाळी 4104 सळायतनवग्ग पाळी 4105 महावग्ग पाळी (संयुत्त) | 4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खंधवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त) | 4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खंधवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त) | |
| 5101 एककनिपात पाळी 5102 दुकनिपात पाळी 5103 तिकनिपात पाळी 5104 चतुक्कनिपात पाळी 5105 पंचकनिपात पाळी 5106 छक्कनिपात पाळी 5107 सत्तकनिपात पाळी 5108 अट्ठकादिनिपात पाळी 5109 नवकनिपात पाळी 5110 दसकनिपात पाळी 5111 एकादसकनिपात पाळी | 5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा | 5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका | |
| 6101 खुद्दकपाठ पाळी 6102 धम्मपद पाळी 6103 उदान पाळी 6104 इतिवुत्तक पाळी 6105 सुत्तनिपात पाळी 6106 विमानवत्थु पाळी 6107 पेतवत्थु पाळी 6108 थेरगाथा पाळी 6109 थेरीगाथा पाळी 6110 अपदान पाळी-१ 6111 अपदान पाळी-२ 6112 बुद्धवंस पाळी 6113 चरियापिटक पाळी 6114 जातक पाळी-१ 6115 जातक पाळी-२ 6116 महानिद्देस पाळी 6117 चूळनिद्देस पाळी 6118 पटिसंभिदामग्ग पाळी 6119 नेत्तिप्पकरण पाळी 6120 मिलिंदपंह पाळी 6121 पेटकोपदेस पाळी | 6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-१ 6203 धम्मपद अट्ठकथा-२ 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-१ 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-२ 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-१ 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-२ 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-१ 6214 अपदान अट्ठकथा-२ 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-१ 6218 जातक अट्ठकथा-२ 6219 जातक अट्ठकथा-३ 6220 जातक अट्ठकथा-४ 6221 जातक अट्ठकथा-५ 6222 जातक अट्ठकथा-६ 6223 जातक अट्ठकथा-७ 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-१ 6227 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-२ 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा | 6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी | |
| 7101 धम्मसंगणी पाळी 7102 विभंग पाळी 7103 धातुकथा पाळी 7104 पुग्गलपंयत्ति पाळी 7105 कथावत्थु पाळी 7106 यमक पाळी-१ 7107 यमक पाळी-२ 7108 यमक पाळी-३ 7109 पट्ठान पाळी-१ 7110 पट्ठान पाळी-२ 7111 पट्ठान पाळी-३ 7112 पट्ठान पाळी-४ 7113 पट्ठान पाळी-५ | 7201 धम्मसंगणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पंचपकरण अट्ठकथा | 7301 धम्मसंगणी-मूलटीका 7302 विभंग-मूलटीका 7303 पंचपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसंगणी-अनुटीका 7305 पंचपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसंगहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळी | |
| မြန်မာ | |||
| ပါဠိတော် | အဋ္ဌကထာ | ဋီကာ | အခြား |
| 1101 ပါရာဇိက ပါဠိ 1102 ပါစိတ္တိယ ပါဠိ 1103 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဝိနယ) 1104 စူဠဝဂ္ဂ ပါဠိ 1105 ပရိဝါရ ပါဠိ | 1201 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၁ 1202 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၂ 1203 ပါစိတ္တိယ အဋ္ဌကထာ 1204 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဝိနယ) 1205 စူဠဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 1206 ပရိဝါရ အဋ္ဌကထာ | 1301 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၁ 1302 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၂ 1303 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၃ | 1401 ဒွေမာတိကာပါဠိ 1402 ဝိနယသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ 1403 ဝဇိရဗုဒ္ဓိ ဋီကာ 1404 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၁ 1405 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၂ 1406 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၁ 1407 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၂ 1408 ကင်္ခာဝိတရဏီပုရာဏ ဋီကာ 1409 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ-ဥတ္တရဝိနိစ္ဆယ 1410 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၁ 1411 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၂ 1412 ပါစိတျာဒိယောဇနာပါဠိ 1413 ခုဒ္ဒသိက္ခာ-မူလသိက္ခာ 8401 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၁ 8402 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၂ 8403 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၁ 8404 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၂ 8405 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ နိဒါနကထာ 8406 ဒီဃနိကာယ (ပု-ဝိ) 8407 မဇ္ဈိမနိကာယ (ပု-ဝိ) 8408 သံယုတ္တနိကာယ (ပု-ဝိ) 8409 အင်္ဂုတ္တရနိကာယ (ပု-ဝိ) 8410 ဝိနယပိဋက (ပု-ဝိ) 8411 အဘိဓမ္မပိဋက (ပု-ဝိ) 8412 အဋ္ဌကထာ (ပု-ဝိ) 8413 နိရုတ္တိဒီပနီ 8414 ပရမတ္ထဒီပနီ သင်္ဂဟမဟာဋီကာပါဌ 8415 အနုဒီပနီပါဌ 8416 ပဋ္ဌာနုဒ္ဒေသ ဒီပနီပါဌ 8417 နမက္ကာရဋီကာ 8418 မဟာပဏာမပါဌ 8419 လက္ခဏာတော ဗုဒ္ဓထောမနာဂါထာ 8420 သုတဝန္ဒနာ 8421 ကမလာဉ္ဇလိ 8422 ဇိနာလင်္ကာရ 8423 ပဇ္ဇမဓု 8424 ဗုဒ္ဓဂုဏဂါထာဝလီ 8425 စူဠဂန္ထဝံသ 8427 သာသနဝံသ 8426 မဟာဝံသ 8429 မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏံ 8428 ကစ္စာယနဗျာကရဏံ 8430 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ပဒမာလာ) 8431 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ဓါတုမာလာ) 8432 ပဒရူပသိဒ္ဓိ 8433 မောဂလ္လာနပဉ္စိကာ 8434 ပယောဂသိဒ္ဓိပါဌ 8435 ဝုတ္တောဒယပါဌ 8436 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာပါဌ 8437 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာဋီကာ 8438 သုဗောဓါလင်္ကာရပါဌ 8439 သုဗောဓါလင်္ကာရဋီကာ 8440 ဗာလာဝတာရ ဂဏ္ဌိပဒတ္ထဝိနိစ္ဆယသာရ 8446 ကဝိဒပ္ပဏနီတိ 8447 နီတိမဉ္ဇရီ 8445 ဓမ္မနီတိ 8444 မဟာရဟနီတိ 8441 လောကနီတိ 8442 သုတ္တန္တနီတိ 8443 သူရဿတိနီတိ 8450 စာဏကျနီတိ 8448 နရဒက္ခဒီပနီ 8449 စတုရာရက္ခဒီပနီ 8451 ရသဝါဟိနီ 8452 သီမဝိသောဓနီပါဌ 8453 ဝေဿန္တရဂီတိ 8454 မောဂ္ဂလ္လာန ဝုတ္တိဝိဝရဏပဉ္စိကာ 8455 ထူပဝံသ 8456 ဒါဌာဝံသ 8457 ဓါတုပါဌဝိလာသိနိယာ 8458 ဓါတုဝံသ 8459 ဟတ္ထဝနဂလ္လဝိဟာရဝံသ 8460 ဇိနစရိတယ 8461 ဇိနဝံသဒီပံ 8462 တေလကဋာဟဂါထာ 8463 မိလိဒဋီကာ 8464 ပဒမဉ္ဇရီ 8465 ပဒသာဓနံ 8466 သဒ္ဒဗိန္ဒုပကရဏံ 8467 ကစ္စာယနဓါတုမဉ္ဇုသာ 8468 သာမန္တကူဋဝဏ္ဏနာ |
| 2101 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 2102 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဒီဃ) 2103 ပါထိကဝဂ္ဂ ပါဠိ | 2201 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 2202 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဒီဃ) 2203 ပါထိကဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ | 2301 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 2302 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (ဒီဃ) 2303 ပါထိကဝဂ္ဂ ဋီကာ 2304 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၁ 2305 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၂ | |
| 3101 မူလပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3102 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3103 ဥပရိပဏ္ဏာသ ပါဠိ | 3201 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၁ 3202 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၂ 3203 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ 3204 ဥပရိပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ | 3301 မူလပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3302 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3303 ဥပရိပဏ္ဏာသ ဋီကာ | |
| 4101 သဂါထာဝဂ္ဂ ပါဠိ 4102 နိဒါနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4103 ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 4104 သဠာယတနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4105 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (သံယုတ္တ) | 4201 သဂါထာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4202 နိဒါနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4203 ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4204 သဠာယတနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4205 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (သံယုတ္တ) | 4301 သဂါထာဝဂ္ဂ ဋီကာ 4302 နိဒါနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4303 ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 4304 သဠာယတနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4305 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (သံယုတ္တ) | |
| 5101 ဧကကနိပါတ ပါဠိ 5102 ဒုကနိပါတ ပါဠိ 5103 တိကနိပါတ ပါဠိ 5104 စတုက္ကနိပါတ ပါဠိ 5105 ပဉ္စကနိပါတ ပါဠိ 5106 ဆက္ကနိပါတ ပါဠိ 5107 သတ္တကနိပါတ ပါဠိ 5108 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ပါဠိ 5109 နဝကနိပါတ ပါဠိ 5110 ဒသကနိပါတ ပါဠိ 5111 ဧကာဒသကနိပါတ ပါဠိ | 5201 ဧကကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5202 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5203 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5204 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ အဋ္ဌကထာ | 5301 ဧကကနိပါတ ဋီကာ 5302 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ ဋီကာ 5303 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ ဋီကာ 5304 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ဋီကာ | |
| 6101 ခုဒ္ဒကပါဌ ပါဠိ 6102 ဓမ္မပဒ ပါဠိ 6103 ဥဒါန ပါဠိ 6104 ဣတိဝုတ္တက ပါဠိ 6105 သုတ္တနိပါတ ပါဠိ 6106 ဝိမာနဝတ္ထု ပါဠိ 6107 ပေတဝတ္ထု ပါဠိ 6108 ထေရဂါထာ ပါဠိ 6109 ထေရီဂါထာ ပါဠိ 6110 အပဒါန ပါဠိ-၁ 6111 အပဒါန ပါဠိ-၂ 6112 ဗုဒ္ဓဝံသ ပါဠိ 6113 စရိယာပိဋက ပါဠိ 6114 ဇာတက ပါဠိ-၁ 6115 ဇာတက ပါဠိ-၂ 6116 မဟာနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6117 စူဠနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6118 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ ပါဠိ 6119 နေတ္တိပ္ပကရဏ ပါဠိ 6120 မိလိန္ဒပဉှ ပါဠိ 6121 ပေဋကောပဒေသ ပါဠိ | 6201 ခုဒ္ဒကပါဌ အဋ္ဌကထာ 6202 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၁ 6203 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၂ 6204 ဥဒါန အဋ္ဌကထာ 6205 ဣတိဝုတ္တက အဋ္ဌကထာ 6206 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၁ 6207 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၂ 6208 ဝိမာနဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6209 ပေတဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6210 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၁ 6211 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၂ 6212 ထေရီဂါထာ အဋ္ဌကထာ 6213 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၁ 6214 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၂ 6215 ဗုဒ္ဓဝံသ အဋ္ဌကထာ 6216 စရိယာပိဋက အဋ္ဌကထာ 6217 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၁ 6218 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၂ 6219 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၃ 6220 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၄ 6221 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၅ 6222 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၆ 6223 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၇ 6224 မဟာနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6225 စူဠနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6226 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၁ 6227 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၂ 6228 နေတ္တိပ္ပကရဏ အဋ္ဌကထာ | 6301 နေတ္တိပ္ပကရဏ ဋီကာ 6302 နေတ္တိဝိဘာဝိနီ | |
| 7101 ဓမ္မသင်္ဂဏီ ပါဠိ 7102 ဝိဘင်္ဂ ပါဠိ 7103 ဓါတုကထာ ပါဠိ 7104 ပုဂ္ဂလပညတ္တိ ပါဠိ 7105 ကထာဝတ္ထု ပါဠိ 7106 ယမက ပါဠိ-၁ 7107 ယမက ပါဠိ-၂ 7108 ယမက ပါဠိ-၃ 7109 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၁ 7110 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၂ 7111 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၃ 7112 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၄ 7113 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၅ | 7201 ဓမ္မသင်္ဂဏိ အဋ္ဌကထာ 7202 သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာ 7203 ပဉ္စပကရဏ အဋ္ဌကထာ | 7301 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-မူလဋီကာ 7302 ဝိဘင်္ဂ-မူလဋီကာ 7303 ပဉ္စပကရဏ-မူလဋီကာ 7304 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-အနုဋီကာ 7305 ပဉ္စပကရဏ-အနုဋီကာ 7306 အဘိဓမ္မာဝတာရော-နာမရူပပရိစ္ဆေဒေါ 7307 အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟော 7308 အဘိဓမ္မာဝတာရ-ပုရာဏဋီကာ 7309 အဘိဓမ္မမာတိကာပါဠိ | |
| português | |||
| Páli | Aṭṭhakathā | Ṭīkā | Outro |
| 1101 Ofensas Graves (Pārājika) 1102 Ofensas Leves (Pācittiya) 1103 Grande Seção do Vīnaya (Mahāvagga) 1104 Pequena Seção do Vīnaya (Cūḷavagga) 1105 Apêndice do Vīnaya (Parivāra) | 1201 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 1 1202 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 2 1203 Comentário das Ofensas Leves 1204 Comentário da Grande Seção do Vīnaya 1205 Comentário da Pequena Seção do Vīnaya 1206 Comentário do Apêndice do Vīnaya | 1301 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 1 1302 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 2 1303 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 3 | 1401 Texto das Duas Matrizes 1402 Comentário do Compêndio do Vīnaya 1403 Subcomentário de Vajirabuddhi 1404 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 1 1405 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 2 1406 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 1 1407 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 2 1408 Antigo Subcomentário que Supera Dúvidas 1409 Decisão sobre o Vīnaya e Decisão Superior 1410 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 1 1411 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 2 1412 Texto da Aplicação das Regras 1413 Pequeno Treinamento e Treinamento Fundamental 8401 Caminho da Purificação - Vol. 1 8402 Caminho da Purificação - Vol. 2 8403 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 1 8404 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 2 8405 História da Origem do Caminho da Purificação 8406 Coleção dos Longos Discursos (índice Pāli-Vietnamita) 8407 Coleção dos Discursos Médios (índice Pāli-Vietnamita) 8408 Coleção dos Discursos Agrupados (índice Pāli-Vietnamita) 8409 Coleção dos Discursos Numerados (índice Pāli-Vietnamita) 8410 Cesto da Disciplina (índice Pāli-Vietnamita) 8411 Cesto do Abhidhamma (índice Pāli-Vietnamita) 8412 Comentários (índice Pāli-Vietnamita) 8413 Elucidação da Etimologia 8414 Grande Subcomentário do Compêndio que Elucida o Sentido Supremo 8415 Texto do Subcomentário Elucidativo 8416 Texto Elucidativo sobre a Exposição das Condições 8417 Subcomentário da Saudação 8418 Grande Texto de Saudação 8419 Versos de Louvor a Buda pelos Sinais 8420 Saudação com Recitação 8421 Oferenda de Lótus 8422 Ornamento dos Vencedores 8423 Mel dos Versos 8424 Coleção de Versos sobre as Qualidades de Buda 8425 Pequena Crônica dos Livros 8427 Crônica do Ensinamento 8426 Grande Crônica 8429 Gramática de Moggallāna 8428 Gramática de Kaccāyana 8430 Tratado sobre a Gramática - Série de Palavras 8431 Tratado sobre a Gramática - Série de Raízes 8432 Realização das Formas das Palavras 8433 Comentário de Moggallāna 8434 Texto sobre a Realização da Aplicação 8435 Texto sobre a Origem dos Versos 8436 Texto do Dicionário Iluminado 8437 Subcomentário do Dicionário Iluminado 8438 Texto sobre o Ornamento da Boa Compreensão 8439 Subcomentário do Ornamento da Boa Compreensão 8440 Essência da Decisão sobre os Termos do Glossário de Bālāvatāra 8446 Ética do Poeta 8447 Coleção de Ética 8445 Ética do Dhamma 8444 Grande Ética Secreta 8441 Ética do Mundo 8442 Ética dos Suttas 8443 Ética do Herói 8450 Ética de Cāṇakya 8448 Elucidação sobre os Perigos para os Homens 8449 Elucidação sobre as Quatro Proteções 8451 O Fluxo do Sabor - Histórias Edificantes 8452 Texto sobre a Purificação dos Limites 8453 Canto de Vessantara 8454 Explicação do Comentário de Moggallāna 8455 Crônica das Estupas 8456 Crônica da Relíquia do Dente 8457 O Esplendor da Leitura dos Elementos 8458 Crônica das Relíquias 8459 Crônica do Mosteiro de Hatthavanagalla 8460 História do Vencedor 8461 Ilha da Linhagem dos Vencedores 8462 Versos da Panela de Óleo 8463 Subcomentário de Milinda 8464 Cacho de Flores de Palavras 8465 Realização das Palavras 8466 Tratado sobre os Pontos da Gramática 8467 Coleção de Raízes de Kaccāyana 8468 Descrição do Pico de Sāmantakūṭa |
| 2101 Seção da Moralidade - Dīgha 2102 Grande Seção - Dīgha 2103 Seção de Pāthika - Dīgha | 2201 Comentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2202 Comentário da Grande Seção - Dīgha 2203 Comentário da Seção de Pāthika - Dīgha | 2301 Subcomentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2302 Subcomentário da Grande Seção - Dīgha 2303 Subcomentário da Seção de Pāthika - Dīgha 2304 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 1 2305 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 2 | |
| 3101 Cinquenta Discursos Fundamentais - Majjhima 3102 Cinquenta Discursos Médios - Majjhima 3103 Cinquenta Discursos Superiores - Majjhima | 3201 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 1 3202 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 2 3203 Comentário dos Cinquenta Médios 3204 Comentário dos Cinquenta Superiores | 3301 Subcomentário dos Cinquenta Fundamentais 3302 Subcomentário dos Cinquenta Médios 3303 Subcomentário dos Cinquenta Superiores | |
| 4101 Seção com Versos - Saṃyutta 4102 Seção das Causas - Saṃyutta 4103 Seção dos Agregados - Saṃyutta 4104 Seção das Seis Bases dos Sentidos - Saṃyutta 4105 Grande Seção - Saṃyutta | 4201 Comentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4202 Comentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4203 Comentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4204 Comentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4205 Comentário da Grande Seção - Saṃyutta | 4301 Subcomentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4302 Subcomentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4303 Subcomentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4304 Subcomentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4305 Subcomentário da Grande Seção - Saṃyutta | |
| 5101 Grupos de Um - Aṅguttara 5102 Grupos de Dois - Aṅguttara 5103 Grupos de Três - Aṅguttara 5104 Grupos de Quatro - Aṅguttara 5105 Grupos de Cinco - Aṅguttara 5106 Grupos de Seis - Aṅguttara 5107 Grupos de Sete - Aṅguttara 5108 Grupos de Oito, etc. - Aṅguttara 5109 Grupos de Nove - Aṅguttara 5110 Grupos de Dez - Aṅguttara 5111 Grupos de Onze - Aṅguttara | 5201 Comentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5202 Comentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5203 Comentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5204 Comentário dos Grupos de Oito, etc. | 5301 Subcomentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5302 Subcomentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5303 Subcomentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5304 Subcomentário dos Grupos de Oito, etc. | |
| 6101 Pequena Leitura (Khuddakapāṭha) 6102 Versos do Dhamma (Dhammapada) 6103 Exclamações Inspiradas (Udāna) 6104 Assim Foi Dito (Itivuttaka) 6105 Coleção de Discursos (Suttanipāta) 6106 Histórias das Mansões Celestiais 6107 Histórias dos Fantasmas 6108 Versos dos Monges Anciãos 6109 Versos das Monjas Anciãs 6110 Histórias Passadas - Vol. 1 6111 Histórias Passadas - Vol. 2 6112 História dos Budas (Buddhavaṃsa) 6113 Cesto das Condutas (Cariyāpiṭaka) 6114 Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6115 Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6116 Grande Exposição (Mahāniddesa) 6117 Pequena Exposição (Cūḷaniddesa) 6118 Caminho da Discriminação Analítica 6119 O Guia (Nettippakaraṇa) 6120 As Perguntas de Milinda 6121 Instrução do Cesto (Peṭakopadesa) | 6201 Comentário da Pequena Leitura 6202 Comentário do Dhammapada - Vol. 1 6203 Comentário do Dhammapada - Vol. 2 6204 Comentário do Udāna 6205 Comentário do Itivuttaka 6206 Comentário do Suttanipāta - Vol. 1 6207 Comentário do Suttanipāta - Vol. 2 6208 Comentário das Histórias das Mansões 6209 Comentário das Histórias dos Fantasmas 6210 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 1 6211 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 2 6212 Comentário dos Versos das Monjas 6213 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 1 6214 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 2 6215 Comentário da História dos Budas 6216 Comentário do Cesto das Condutas 6217 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6218 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6219 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 3 6220 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 4 6221 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 5 6222 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 6 6223 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 7 6224 Comentário da Grande Exposição 6225 Comentário da Pequena Exposição 6226 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 1 6227 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 2 6228 Comentário do Guia | 6301 Subcomentário do Guia 6302 Elucidação do Guia | |
| 7101 Enumeração dos Fenômenos (Dhammasaṅgaṇī) 7102 Análise (Vibhaṅga) 7103 Discurso sobre os Elementos (Dhātukathā) 7104 Designação das Pessoas (Puggalapaññatti) 7105 Pontos da Discussão (Kathāvatthu) 7106 O Livro dos Pares - Vol. 1 7107 O Livro dos Pares - Vol. 2 7108 O Livro dos Pares - Vol. 3 7109 Condições de Originação - Vol. 1 7110 Condições de Originação - Vol. 2 7111 Condições de Originação - Vol. 3 7112 Condições de Originação - Vol. 4 7113 Condições de Originação - Vol. 5 | 7201 Comentário da Enumeração dos Fenômenos 7202 Comentário que Dissipa a Confusão 7203 Comentário dos Cinco Tratados | 7301 Subcomentário Principal da Enumeração dos Fenômenos 7302 Subcomentário Principal da Análise 7303 Subcomentário Principal dos Cinco Tratados 7304 Subcomentário Secundário da Enumeração dos Fenômenos 7305 Subcomentário Secundário dos Cinco Tratados 7306 Introdução ao Abhidhamma - Análise de Nome e Forma 7307 Compêndio do Abhidhamma 7308 Antigo Subcomentário da Introdução ao Abhidhamma 7309 Matriz do Abhidhamma | |
| русский | |||
| Палийский канон | Комментарии | Субкомментарии | Другое |
| 1101 Параджика-пали 1102 Пачиттия-пали 1103 Махавагга-пали (Виная) 1104 Чулавагга-пали 1105 Паривара-пали | 1201 Параджиканда-аттхакатха-1 1202 Параджиканда-аттхакатха-2 1203 Пачиттия-аттхакатха 1204 Махавагга-аттхакатха (Виная) 1205 Чулавагга-аттхакатха 1206 Паривара-аттхакатха | 1301 Сараттхадипани-тика-1 1302 Сараттхадипани-тика-2 1303 Сараттхадипани-тика-3 | 1401 Двематика-пали 1402 Винаясангаха-аттхакатха 1403 Ваджирабуддхи-тика 1404 Вимативинодани-тика-1 1405 Вимативинодани-тика-2 1406 Винаяланкара-тика-1 1407 Винаяланкара-тика-2 1408 Канкхавитаранипурана-тика 1409 Винаявиниччая-уттаравиниччая 1410 Винаявиниччая-тика-1 1411 Винаявиниччая-тика-2 1412 Пачиттиядийоджана-пали 1413 Кхуддасиккха-муласиккха 8401 Висуддхимагга-1 8402 Висуддхимагга-2 8403 Висуддхимагга-махатика-1 8404 Висуддхимагга-махатика-2 8405 Висуддхимагга-ниданакатха 8406 Дигханикая (пу-ви) 8407 Мадджхиманикая (пу-ви) 8408 Самъюттаникая (пу-ви) 8409 Ангуттараникая (пу-ви) 8410 Винаяпитака (пу-ви) 8411 Абхидхаммапитака (пу-ви) 8412 Аттхакатха (пу-ви) 8413 Нируттидипани 8414 Параматтхадипани Сангахамахатикапатха 8415 Анудипанипатха 8416 Паттхануддеса дипанипатха 8417 Намаккаратика 8418 Махапанамапатха 8419 Лаккханато буддхатхоманагатха 8420 Сутавандана 8421 Камаланджали 8422 Джиналанкара 8423 Паджамадху 8424 Буддхагунагатхавали 8425 Чулагантхавамса 8427 Сасанавамса 8426 Махавамса 8429 Моггалланабьякарана 8428 Каччаянабьякарана 8430 Садданитиппакарана (падамала) 8431 Садданитиппакарана (дхатумала) 8432 Падарупасиддхи 8433 Могалланапанчика 8434 Пайогасиддхипатха 8435 Вуттодаяпатха 8436 Абхидханаппадипикапатха 8437 Абхидханаппадипикатика 8438 Субодхаланкарапатха 8439 Субодхаланкаратика 8440 Балаватара гантхипадаттхавиниччаясара 8446 Кавидаппананити 8447 Нитиманджари 8445 Дхамманити 8444 Махараханити 8441 Локанити 8442 Суттантанити 8443 Сурассатинити 8450 Чанакьянити 8448 Нарадаккхадипани 8449 Чатурараккхадипани 8451 Расавахини 8452 Симависодханипатха 8453 Вессантарагити 8454 Моггаллана вуттививаранапанчика 8455 Тхупавамса 8456 Датхавамса 8457 Дхатупатхавиласиния 8458 Дхатувамса 8459 Хаттхаванагаллавихаравамса 8460 Джиначаритая 8461 Джинавамсадипа 8462 Телакатахагатха 8463 Милидатика 8464 Падаманджари 8465 Падасадхана 8466 Саддабиндупакарана 8467 Каччаянадхатуманджуса 8468 Самантакутаваннана |
| 2101 Силаккхандхавагга-пали 2102 Махавагга-пали (Дигха) 2103 Патхикавагга-пали | 2201 Силаккхандхавагга-аттхакатха 2202 Махавагга-аттхакатха (Дигха) 2203 Патхикавагга-аттхакатха | 2301 Силаккхандхавагга-тика 2302 Махавагга-тика (Дигха) 2303 Патхикавагга-тика 2304 Силаккхандхавагга-абхинаватика-1 2305 Силаккхандхавагга-абхинаватика-2 | |
| 3101 Мулапаннаса-пали 3102 Мадджхимапаннаса-пали 3103 Упарипаннаса-пали | 3201 Мулапаннаса-аттхакатха-1 3202 Мулапаннаса-аттхакатха-2 3203 Мадджхимапаннаса-аттхакатха 3204 Упарипаннаса-аттхакатха | 3301 Мулапаннаса-тика 3302 Мадджхимапаннаса-тика 3303 Упарипаннаса-тика | |
| 4101 Сагатхавагга-пали 4102 Ниданавагга-пали 4103 Кхандхавагга-пали 4104 Салаятанавагга-пали 4105 Махавагга-пали (Самъютта) | 4201 Сагатхавагга-аттхакатха 4202 Ниданавагга-аттхакатха 4203 Кхандхавагга-аттхакатха 4204 Салаятанавагга-аттхакатха 4205 Махавагга-аттхакатха (Самъютта) | 4301 Сагатхавагга-тика 4302 Ниданавагга-тика 4303 Кхандхавагга-тика 4304 Салаятанавагга-тика 4305 Махавагга-тика (Самъютта) | |
| 5101 Экаканипата-пали 5102 Дуканипата-пали 5103 Тиканипата-пали 5104 Чатукканипата-пали 5105 Панчаканипата-пали 5106 Чхакканипата-пали 5107 Саттаканипата-пали 5108 Аттхакадинипата-пали 5109 Наваканипата-пали 5110 Дасаканипата-пали 5111 Экадасаканипата-пали | 5201 Экаканипата-аттхакатха 5202 Дука-тика-чатукканипата-аттхакатха 5203 Панчака-чхакка-саттаканипата-аттхакатха 5204 Аттхакадинипата-аттхакатха | 5301 Экаканипата-тика 5302 Дука-тика-чатукканипата-тика 5303 Панчака-чхакка-саттаканипата-тика 5304 Аттхакадинипата-тика | |
| 6101 Кхуддакапатха-пали 6102 Дхаммапада-пали 6103 Удана-пали 6104 Итивуттака-пали 6105 Суттанипата-пали 6106 Виманаваттху-пали 6107 Петаваттху-пали 6108 Тхерагатха-пали 6109 Тхеригатха-пали 6110 Ападана-пали-1 6111 Ападана-пали-2 6112 Буддхавамса-пали 6113 Чарияпитака-пали 6114 Джатака-пали-1 6115 Джатака-пали-2 6116 Маханиддеса-пали 6117 Чуланиддеса-пали 6118 Патисамбхидамагга-пали 6119 Неттиппакарана-пали 6120 Милиндапаньха-пали 6121 Петакопадеса-пали | 6201 Кхуддакапатха-аттхакатха 6202 Дхаммапада-аттхакатха-1 6203 Дхаммапада-аттхакатха-2 6204 Удана-аттхакатха 6205 Итивуттака-аттхакатха 6206 Суттанипата-аттхакатха-1 6207 Суттанипата-аттхакатха-2 6208 Виманаваттху-аттхакатха 6209 Петаваттху-аттхакатха 6210 Тхерагатха-аттхакатха-1 6211 Тхерагатха-аттхакатха-2 6212 Тхеригатха-аттхакатха 6213 Ападана-аттхакатха-1 6214 Ападана-аттхакатха-2 6215 Буддхавамса-аттхакатха 6216 Чарияпитака-аттхакатха 6217 Джатака-аттхакатха-1 6218 Джатака-аттхакатха-2 6219 Джатака-аттхакатха-3 6220 Джатака-аттхакатха-4 6221 Джатака-аттхакатха-5 6222 Джатака-аттхакатха-6 6223 Джатака-аттхакатха-7 6224 Маханиддеса-аттхакатха 6225 Чуланиддеса-аттхакатха 6226 Патисамбхидамагга-аттхакатха-1 6227 Патисамбхидамагга-аттхакатха-2 6228 Неттиппакарана-аттхакатха | 6301 Неттиппакарана-тика 6302 Неттивибхавини | |
| 7101 Дхаммасангани-пали 7102 Вибханга-пали 7103 Дхатукатха-пали 7104 Пуггалапаннятти-пали 7105 Катхаваттху-пали 7106 Ямака-пали-1 7107 Ямака-пали-2 7108 Ямака-пали-3 7109 Паттхана-пали-1 7110 Паттхана-пали-2 7111 Паттхана-пали-3 7112 Паттхана-пали-4 7113 Паттхана-пали-5 | 7201 Дхаммасангани-аттхакатха 7202 Саммохивинодани-аттхакатха 7203 Панчапакарана-аттхакатха | 7301 Дхаммасангани-мулатика 7302 Вибханга-мулатика 7303 Панчапакарана-мулатика 7304 Дхаммасангани-анутика 7305 Панчапакарана-анутика 7306 Абхидхаммаватаро-намарупапариччхедо 7307 Абхидхамматтхасангахо 7308 Абхидхаммаватара-пуранатика 7309 Абхидхаммаматика-пали | |
| සිංහල | |||
| පාලි කැනනය | විවරණ | අටුවා | වෙනත් |
| 1101 පාරාජික පාළි 1102 පාචිත්තිය පාළි 1103 මහාවග්ග පාළි (විනය) 1104 චූළවග්ග පාළි 1105 පරිවාර පාළි | 1201 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-1 1202 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-2 1203 පාචිත්තිය අට්ඨකථා 1204 මහාවග්ග අට්ඨකථා (විනය) 1205 චූළවග්ග අට්ඨකථා 1206 පරිවාර අට්ඨකථා | 1301 සාරත්ථදීපනී ටීකා-1 1302 සාරත්ථදීපනී ටීකා-2 1303 සාරත්ථදීපනී ටීකා-3 | 1401 ද්වෙමාතිකාපාළි 1402 විනයසංගහ අට්ඨකථා 1403 වජිරබුද්ධි ටීකා 1404 විමතිවිනෝදනී ටීකා-1 1405 විමතිවිනෝදනී ටීකා-2 1406 විනයාලංකාර ටීකා-1 1407 විනයාලංකාර ටීකා-2 1408 කඞ්ඛාවිතරණීපුරාණ ටීකා 1409 විනයවිනිච්ඡය-උත්තරවිනිච්ඡය 1410 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-1 1411 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-2 1412 පාචිත්යාදියෝජනාපාළි 1413 ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා 8401 විසුද්ධිමග්ග-1 8402 විසුද්ධිමග්ග-2 8403 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-1 8404 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-2 8405 විසුද්ධිමග්ග නිදානකථා 8406 දීඝනිකාය (පු-වි) 8407 මජ්ඣිමනිකාය (පු-වි) 8408 සංයුත්තනිකාය (පු-වි) 8409 අඞ්ගුත්තරනිකාය (පු-වි) 8410 විනයපිටක (පු-වි) 8411 අභිධම්මපිටක (පු-වි) 8412 අට්ඨකථා (පු-වි) 8413 නිරුත්තිදීපනී 8414 පරමත්ථදීපනී සඞ්ගහමහාටීකාපාඨ 8415 අනුදීපනීපාඨ 8416 පට්ඨානුද්දේස දීපනීපාඨ 8417 නමක්කාරටීකා 8418 මහාපණාමපාඨ 8419 ලක්ඛණාතෝ බුද්ධථෝමනාගාථා 8420 සුතවන්දනා 8421 කමලාඤ්ජලි 8422 ජිනාලඞ්කාර 8423 පජ්ජමධු 8424 බුද්ධගුණගාථාවලී 8425 චූළගන්ථවංස 8427 සාසනවංස 8426 මහාවංස 8429 මොග්ගල්ලානබ්යාකරණං 8428 කච්චායනබ්යාකරණං 8430 සද්දනීතිප්පකරණං (පදමාලා) 8431 සද්දනීතිප්පකරණං (ධාතුමාලා) 8432 පදරූපසිද්ධි 8433 මොග්ගල්ලානපඤ්චිකා 8434 පයෝගසිද්ධිපාඨ 8435 වුත්තෝදයපාඨ 8436 අභිධානප්පදීපිකාපාඨ 8437 අභිධානප්පදීපිකාටීකා 8438 සුබෝධාලඞ්කාරපාඨ 8439 සුබෝධාලඞ්කාරටීකා 8440 බාලාවතාර ගණ්ඨිපදත්ථවිනිච්ඡයසාර 8446 කවිදප්පණනීති 8447 නීතිමඤ්ජරී 8445 ධම්මනීති 8444 මහාරහනීති 8441 ලෝකනීති 8442 සුත්තන්තනීති 8443 සූරස්සතිනීති 8450 චාණක්යනීති 8448 නරදක්ඛදීපනී 8449 චතුරාරක්ඛදීපනී 8451 රසවාහිනී 8452 සීමවිසෝධනීපාඨ 8453 වෙස්සන්තරගීති 8454 මොග්ගල්ලාන වුත්තිවිවරණපඤ්චිකා 8455 ථූපවංස 8456 දාඨාවංස 8457 ධාතුපාඨවිලාසිනියා 8458 ධාතුවංස 8459 හත්ථවනගල්ලවිහාරවංස 8460 ජිනචරිතය 8461 ජිනවංසදීපං 8462 තේලකටාහගාථා 8463 මිලිදටීකා 8464 පදමඤ්ජරී 8465 පදසාධනං 8466 සද්දබින්දුපකරණං 8467 කච්චායනධාතුමඤ්ජුසා 8468 සාමන්තකූටවණ්ණනා |
| 2101 සීලක්ඛන්ධවග්ග පාළි 2102 මහාවග්ග පාළි (දීඝ) 2103 පාථිකවග්ග පාළි | 2201 සීලක්ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 2202 මහාවග්ග අට්ඨකථා (දීඝ) 2203 පාථිකවග්ග අට්ඨකථා | 2301 සීලක්ඛන්ධවග්ග ටීකා 2302 මහාවග්ග ටීකා (දීඝ) 2303 පාථිකවග්ග ටීකා 2304 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-1 2305 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-2 | |
| 3101 මූලපණ්ණාස පාළි 3102 මජ්ඣිමපණ්ණාස පාළි 3103 උපරිපණ්ණාස පාළි | 3201 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-1 3202 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-2 3203 මජ්ඣිමපණ්ණාස අට්ඨකථා 3204 උපරිපණ්ණාස අට්ඨකථා | 3301 මූලපණ්ණාස ටීකා 3302 මජ්ඣිමපණ්ණාස ටීකා 3303 උපරිපණ්ණාස ටීකා | |
| 4101 සගාථාවග්ග පාළි 4102 නිදානවග්ග පාළි 4103 ඛන්ධවග්ග පාළි 4104 සළායතනවග්ග පාළි 4105 මහාවග්ග පාළි (සංයුත්ත) | 4201 සගාථාවග්ග අට්ඨකථා 4202 නිදානවග්ග අට්ඨකථා 4203 ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 4204 සළායතනවග්ග අට්ඨකථා 4205 මහාවග්ග අට්ඨකථා (සංයුත්ත) | 4301 සගාථාවග්ග ටීකා 4302 නිදානවග්ග ටීකා 4303 ඛන්ධවග්ග ටීකා 4304 සළායතනවග්ග ටීකා 4305 මහාවග්ග ටීකා (සංයුත්ත) | |
| 5101 එකකනිපාත පාළි 5102 දුකනිපාත පාළි 5103 තිකනිපාත පාළි 5104 චතුක්කනිපාත පාළි 5105 පඤ්චකනිපාත පාළි 5106 ඡක්කනිපාත පාළි 5107 සත්තකනිපාත පාළි 5108 අට්ඨකාදිනිපාත පාළි 5109 නවකනිපාත පාළි 5110 දසකනිපාත පාළි 5111 එකාදසකනිපාත පාළි | 5201 එකකනිපාත අට්ඨකථා 5202 දුක-තික-චතුක්කනිපාත අට්ඨකථා 5203 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත අට්ඨකථා 5204 අට්ඨකාදිනිපාත අට්ඨකථා | 5301 එකකනිපාත ටීකා 5302 දුක-තික-චතුක්කනිපාත ටීකා 5303 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත ටීකා 5304 අට්ඨකාදිනිපාත ටීකා | |
| 6101 ඛුද්දකපාඨ පාළි 6102 ධම්මපද පාළි 6103 උදාන පාළි 6104 ඉතිවුත්තක පාළි 6105 සුත්තනිපාත පාළි 6106 විමානවත්ථු පාළි 6107 පේතවත්ථු පාළි 6108 ථේරගාථා පාළි 6109 ථේරීගාථා පාළි 6110 අපදාන පාළි-1 6111 අපදාන පාළි-2 6112 බුද්ධවංස පාළි 6113 චරියාපිටක පාළි 6114 ජාතක පාළි-1 6115 ජාතක පාළි-2 6116 මහානිද්දේස පාළි 6117 චූළනිද්දේස පාළි 6118 පටිසම්භිදාමග්ග පාළි 6119 නෙත්තිප්පකරණ පාළි 6120 මිලින්දපඤ්හ පාළි 6121 පේටකෝපදේස පාළි | 6201 ඛුද්දකපාඨ අට්ඨකථා 6202 ධම්මපද අට්ඨකථා-1 6203 ධම්මපද අට්ඨකථා-2 6204 උදාන අට්ඨකථා 6205 ඉතිවුත්තක අට්ඨකථා 6206 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-1 6207 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-2 6208 විමානවත්ථු අට්ඨකථා 6209 පේතවත්ථු අට්ඨකථා 6210 ථේරගාථා අට්ඨකථා-1 6211 ථේරගාථා අට්ඨකථා-2 6212 ථේරීගාථා අට්ඨකථා 6213 අපදාන අට්ඨකථා-1 6214 අපදාන අට්ඨකථා-2 6215 බුද්ධවංස අට්ඨකථා 6216 චරියාපිටක අට්ඨකථා 6217 ජාතක අට්ඨකථා-1 6218 ජාතක අට්ඨකථා-2 6219 ජාතක අට්ඨකථා-3 6220 ජාතක අට්ඨකථා-4 6221 ජාතක අට්ඨකථා-5 6222 ජාතක අට්ඨකථා-6 6223 ජාතක අට්ඨකථා-7 6224 මහානිද්දේස අට්ඨකථා 6225 චූළනිද්දේස අට්ඨකථා 6226 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-1 6227 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-2 6228 නෙත්තිප්පකරණ අට්ඨකථා | 6301 නෙත්තිප්පකරණ ටීකා 6302 නෙත්තිවිභාවිනී | |
| 7101 ධම්මසංගණී පාළි 7102 විභඞ්ග පාළි 7103 ධාතුකථා පාළි 7104 පුග්ගලපඤ්ඤත්ති පාළි 7105 කථාවත්ථු පාළි 7106 යමක පාළි-1 7107 යමක පාළි-2 7108 යමක පාළි-3 7109 පට්ඨාන පාළි-1 7110 පට්ඨාන පාළි-2 7111 පට්ඨාන පාළි-3 7112 පට්ඨාන පාළි-4 7113 පට්ඨාන පාළි-5 | 7201 ධම්මසංගණි අට්ඨකථා 7202 සම්මෝහවිනෝදනී අට්ඨකථා 7203 පඤ්චපකරණ අට්ඨකථා | 7301 ධම්මසංගණී-මූලටීකා 7302 විභඞ්ග-මූලටීකා 7303 පඤ්චපකරණ-මූලටීකා 7304 ධම්මසංගණී-අනුටීකා 7305 පඤ්චපකරණ-අනුටීකා 7306 අභිධම්මාවතාරෝ-නාමරූපපරිච්ඡේදෝ 7307 අභිධම්මත්ථසංගහෝ 7308 අභිධම්මාවතාර-පුරාණටීකා 7309 අභිධම්මමාතිකාපාළි | |
| Español | |||
| El Canon Pali | Los Comentarios | Los Subcomentarios | Otros |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| แบบไทย | |||
| บาลีแคน | ข้อคิดเห็น | คำอธิบายย่อย | อื่น |
| 1101 ปาราชิกปาฬิ 1102 ปาจิตติยปาฬิ 1103 มหาวคฺคปาฬิ (วินัย) 1104 จูฬวคฺคปาฬิ 1105 ปริวารปาฬิ | 1201 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๑ 1202 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๒ 1203 ปาจิตฺติยอฏฺฐกถา 1204 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (วินัย) 1205 จูฬวคฺคอฏฺฐกถา 1206 ปริวารอฏฺฐกถา | 1301 สารตฺถทีปนีฏีกา-๑ 1302 สารตฺถทีปนีฏีกา-๒ 1303 สารตฺถทีปนีฏีกา-๓ | 1401 ทเวมาติกาปาฬิ 1402 วินยสํคหอฏฺฐกถา 1403 วชิรพุทฺธิฏีกา 1404 วิมติวิโนทนีฏีกา-๑ 1405 วิมติวิโนทนีฏีกา-๒ 1406 วินยาลงฺการฏีกา-๑ 1407 วินยาลงฺการฏีกา-๒ 1408 กงฺขาวิตรณีปุราณฏีกา 1409 วินยวินิจฉย-อุตฺตรวินิจฉย 1410 วินยวินิจฉยฏีกา-๑ 1411 วินยวินิจฉยฏีกา-๒ 1412 ปาจิตฺยาทิโยชนาปาฬิ 1413 ขุทฺทสิกฺขา-มูลสิกฺขา 8401 วิสุทฺธิมคฺค-๑ 8402 วิสุทฺธิมคฺค-๒ 8403 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๑ 8404 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๒ 8405 วิสุทฺธิมคฺค-นิทานกถา 8406 ทีฆนิกาย (ปุ-วิ) 8407 มชฺฌิมนิกาย (ปุ-วิ) 8408 สํยุตฺตนิกาย (ปุ-วิ) 8409 องฺคุตฺตรนิกาย (ปุ-วิ) 8410 วินยปิฎก (ปุ-วิ) 8411 อภิธมฺมปิฎก (ปุ-วิ) 8412 อฏฺฐกถา (ปุ-วิ) 8413 นิรุตฺติทีปนี 8414 ปรมตฺถทีปนี สงฺคหมหาฏีกาปาฐ 8415 อนุทีปนีปาฐ 8416 ปฎฺฐานุทฺเทสทีปนีปาฐ 8417 นมกฺการฏีกา 8418 มหาปณามปาฐ 8419 ลกฺขณาโต พุทฺธโถมนาคาถา 8420 สุตวทน 8421 กมลาญฺชลิ 8422 ชินาลงฺการ 8423 ปชฺชมธุ 8424 พุทฺธคุณคาถาวลี 8425 จูฬคนฺถวํส 8427 สาสนวํส 8426 มหาวํส 8429 โมคฺคลฺลานพฺยากรณํ 8428 กจฺจายนพฺยากรณํ 8430 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ปทมาลา) 8431 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ธาตุมาลา) 8432 ปทรูปสิทฺธิ 8433 โมคคฺลานปญฺจิกา 8434 ปโยคสิทฺธิปาฐ 8435 วุตฺโตทยปาฐ 8436 อภิธานปฺปทีปิกาปาฐ 8437 อภิธานปฺปทีปิกาฏีกา 8438 สุโพธาลงฺการปาฐ 8439 สุโพธาลงฺการฏีกา 8440 พาลาวตาร คณฺฐิปทตฺถวินิจฺฉยสาร 8446 กวิทปฺปณนีติ 8447 นีติมญฺชรี 8445 ธมฺมนีติ 8444 มหารหนีติ 8441 โลกนีติ 8442 สุตฺตนฺตนีติ 8443 สูรสฺสตินีติ 8450 จาณกฺยนีติ 8448 นรทกฺขทีปนี 8449 จตุราวรกฺขทีปนี 8451 รสวาหินี 8452 สีมวิโสธนีปาฐ 8453 เวสฺสนฺตรคีติ 8454 โมคฺคลฺลาน วุตฺติวิวรณปญฺจิกา 8455 ถูปวํส 8456 ทาฐาวํส 8457 ธาตุปาฐวิลาสินิยา 8458 ธาตุวํส 8459 หตฺถวนคัลลวิหารวํส 8460 ชนจริตย 8461 ชนวํสทีปํ 8462 เตลกฏาหคาถา 8463 มิลิทฏีกา 8464 ปทมญฺชรี 8465 ปทสาธนํ 8466 สทฺทพินฺทุปกรณํ 8467 กจฺจายนธาตุมญฺชุสา 8468 สามนฺตกูฏวณฺณนา |
| 2101 สีลกฺขนฺธวคฺคปาฬิ 2102 มหาวคฺคปาฬิ (ทีฆ) 2103 ปาถิกวคฺคปาฬิ | 2201 สีลกฺขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 2202 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (ทีฆ) 2203 ปาถิกวคฺคอฏฺฐกถา | 2301 สีลกฺขนฺธวคฺคฏีกา 2302 มหาวคฺคฏีกา (ทีฆ) 2303 ปาถิกวคฺคฏีกา 2304 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๑ 2305 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๒ | |
| 3101 มูลปณฺณาสปาฬิ 3102 มชฺฌิมปณฺณาสปาฬิ 3103 อุปริปณฺณาสปาฬิ | 3201 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๑ 3202 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๒ 3203 มชฺฌิมปณฺณาสอฏฺฐกถา 3204 อุปริปณฺณาสอฏฺฐกถา | 3301 มูลปณฺณาสฏีกา 3302 มชฺฌิมปณฺณาสฏีกา 3303 อุปริปณฺณาสฏีกา | |
| 4101 สคาถาวคฺคปาฬิ 4102 นิทานวคฺคปาฬิ 4103 ขนฺธวคฺคปาฬิ 4104 สฬายตนวคฺคปาฬิ 4105 มหาวคฺคปาฬิ (สํยุตฺต) | 4201 สคาถาวคฺคอฏฺฐกถา 4202 นิทานวคฺคอฏฺฐกถา 4203 ขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 4204 สฬายตนวคฺคอฏฺฐกถา 4205 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (สํยุตฺต) | 4301 สคาถาวคฺคฏีกา 4302 นิทานวคฺคฏีกา 4303 ขนฺธวคฺคฏีกา 4304 สฬายตนวคฺคฏีกา 4305 มหาวคฺคฏีกา (สํยุตฺต) | |
| 5101 เอกกนิปาตปาฬิ 5102 ทุกนิปาตปาฬิ 5103 ติกนิปาตปาฬิ 5104 จตุกฺกนิปาตปาฬิ 5105 ปญฺจกนิปาตปาฬิ 5106 ฉกฺกนิปาตปาฬิ 5107 สตฺตกนิปาตปาฬิ 5108 อฏฺฐกาทินิปาตปาฬิ 5109 นวกนิปาตปาฬิ 5110 ทสกนิปาตปาฬิ 5111 เอกาทสกนิปาตปาฬิ | 5201 เอกกนิปาตอฏฺฐกถา 5202 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตอฏฺฐกถา 5203 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตอฏฺฐกถา 5204 อฏฺฐกาทินิปาตอฏฺฐกถา | 5301 เอกกนิปาตฏีกา 5302 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตฏีกา 5303 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตฏีกา 5304 อฏฺฐกาทินิปาตฏีกา | |
| 6101 ขุทฺทกปาฐปาฬิ 6102 ธมฺมปทปาฬิ 6103 อุทานปาฬิ 6104 อิติวุตฺตกปาฬิ 6105 สุตฺตนิบาตปาฬิ 6106 วิมานวตฺถุปาฬิ 6107 เปตวตฺถุปาฬิ 6108 เถรคาถาปาฬิ 6109 เถรีคาถาปาฬิ 6110 อปทานปาฬิ-๑ 6111 อปทานปาฬิ-๒ 6112 พุทธวงฺสปาฬิ 6113 จริยาปิฏกปาฬิ 6114 ชาตกปาฬิ-๑ 6115 ชาตกปาฬิ-๒ 6116 มหานิทฺเทสปาฬิ 6117 จูฬนิทฺเทสปาฬิ 6118 ปฏิสมฺภิทามคฺคปาฬิ 6119 เนตฺติปฺปกฺรณปาฬิ 6120 มิลินฺทปญฺหาปาฬิ 6121 เปฏโกปเทสปาฬิ | 6201 ขุทฺทกปาฐอฏฺฐกถา 6202 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๑ 6203 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๒ 6204 อุทานอฏฺฐกถา 6205 อิติวุตฺตกอฏฺฐกถา 6206 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๑ 6207 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๒ 6208 วิมานวตฺถุอฏฺฐกถา 6209 เปตวตฺถุอฏฺฐกถา 6210 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๑ 6211 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๒ 6212 เถรีคาถาอฏฺฐกถา 6213 อปทานอฏฺฐกถา-๑ 6214 อปทานอฏฺฐกถา-๒ 6215 พุทธวงฺสอฏฺฐกถา 6216 จริยาปิฏกอฏฺฐกถา 6217 ชาตกอฏฺฐกถา-๑ 6218 ชาตกอฏฺฐกถา-๒ 6219 ชาตกอฏฺฐกถา-๓ 6220 ชาตกอฏฺฐกถา-๔ 6221 ชาตกอฏฺฐกถา-๕ 6222 ชาตกอฏฺฐกถา-๖ 6223 ชาตกอฏฺฐกถา-๗ 6224 มหานิทฺเทสอฏฺฐกถา 6225 จูฬนิทฺเทสอฏฺฐกถา 6226 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๑ 6227 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๒ 6228 เนตฺติปฺปกฺรณอฏฺฐกถา | 6301 เนตฺติปฺปกฺรณฏีกา 6302 เนตฺติวิภาวินี | |
| 7101 ธมฺมสงฺคณีปาฬิ 7102 วิภงฺคปาฬิ 7103 ธาตุกถาปาฬิ 7104 ปุคฺคลปญฺญตฺติปาฬิ 7105 กถาวตฺถุปาฬิ 7106 ยมกปาฬิ-๑ 7107 ยมกปาฬิ-๒ 7108 ยมกปาฬิ-๓ 7109 ปฎฺฐานปาฬิ-๑ 7110 ปฎฺฐานปาฬิ-๒ 7111 ปฎฺฐานปาฬิ-๓ 7112 ปฎฺฐานปาฬิ-๔ 7113 ปฎฺฐานปาฬิ-๕ | 7201 ธมฺมสงฺคณิอฏฺฐกถา 7202 สมฺโมหวินิทนีอฏฺฐกถา 7203 ปญฺจปกรณอฏฺฐกถา | 7301 ธมฺมสงฺคณีมูลฏีกา 7302 วิภงฺคมูลฏีกา 7303 ปญฺจปกรณมูลฏีกา 7304 ธมฺมสงฺคณีอนุฏีกา 7305 ปญฺจปกรณอนุฏีกา 7306 อภิธมฺมาวตาโร-นามรูปปริจฺเฉโท 7307 อภิธมฺมตฺถสงฺคโห 7308 อภิธมฺมาวตาร-ปุราณฏีกา 7309 อภิธมฺมมาติกาปาฬิ | |
| བོད་མི | |||
| པཱ་ལི་གསུང་རབ། | འགྲེལ་བཤད། | འགྲེལ་བཤད་ཕྲན། | གཞན། |
| 1101 ཕ་ར་ཇི་ཀ་པཱ་ལི། 1102 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་པཱ་ལི། 1103 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (ཝི་ན་ཡ) 1104 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 1105 པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི། | 1201 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 1202 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 1203 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1204 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (ཝི་ན་ཡ) 1205 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1206 པ་རི་ཝཱ་ར་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 1301 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1302 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1303 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༣ | 1401 དྭེ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི། 1402 ཝི་ན་ཡ་སངྒ་ཧ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1403 ཝ་ཇི་ར་བུད་དྷི་ཊཱི་ཀཱ། 1404 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1405 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1406 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1407 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1408 ཀངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎཱི་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 1409 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཨུ་ཏྟ་ར་ཝི་ནི་ཙ་ཡ། 1410 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1411 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1412 པཱ་ཙི་ཏྱཱ་དི་ཡོ་ཇ་ནཱ་པཱ་ལི། 1413 ཁུད་ད་སིཀྑཱ་མཱུ་ལ་སིཀྑཱ། 8401 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༡ 8402 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༢ 8403 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 8404 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 8405 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ། 8406 དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8407 མཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8408 སཾ་ཡུཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8409 ཨངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8410 ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8411 ཨ་བྷི་དྷམྨ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8412 ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (པུ་ཝི) 8413 ནི་རུཏྟི་དཱི་པ་ནཱི། 8414 པ་ར་མཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་སངྒ་ཧ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8415 ཨ་ནུ་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8416 པཊྛཱ་ནུདྡེ་ས་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8417 ན་མཀྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8418 མ་ཧཱ་པ་ཎཱ་མ་པཱ་ཋ། 8419 ལཀྑ་ཎཱ་ཏོ་བུདྡྷ་ཐོ་མ་ནཱ་གཱ་ཐཱ། 8420 སུ་ཏ་ཝནྡ་ནཱ། 8421 ཀ་མ་ལཱཉྫ་ལི། 8422 ཇི་ནཱ་ལངྐཱ་ར། 8423 པཛྫ་མ་དྷུ། 8424 བུདྡྷ་གུ་ཎ་གཱ་ཐཱ་ཝ་ལཱི། 8425 ཙཱུ་ལ་གནྠ་ཝཾ་ས། 8427 སཱ་ས་ན་ཝཾ་ས། 8426 མ་ཧཱ་ཝཾ་ས། 8429 མོགྒ་ལླཱ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8428 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8430 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (པ་ད་མཱ་ལཱ) 8431 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ) 8432 པ་ད་རཱུ་པ་སིད་དྷི། 8433 མོ་ག་ལླཱ་ན་པཉྩ་ཀཱ། 8434 པ་ཡོ་ག་སིད་དྷི་པཱ་ཋ། 8435 བུཏྟོ་ད་ཡ་པཱ་ཋ། 8436 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8437 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཊཱི་ཀཱ། 8438 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་པཱ་ཋ། 8439 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8440 བཱ་ལཱ་ཝ་ཏཱ་ར་གཎྛི་པ་དཏྠ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་སཱ་ར། 8446 ཀ་ཝི་དཔྤ་ཎ་ནཱི་ཏི། 8447 ནཱི་ཏི་མཉྫ་རཱི། 8445 དྷམྨ་ནཱི་ཏི། 8444 མ་ཧཱ་ར་ཧ་ནཱི་ཏི། 8441 ལོ་ཀ་ནཱི་ཏི། 8442 སུཏྟནྟ་ནཱ་ཏི། 8443 སཱུ་རསྶ་ཏི་ནཱི་ཏི། 8450 ཙཱ་ཎཀྱ་ནཱི་ཏི། 8448 ན་ར་དཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8449 ཙ་ཏུ་རཱ་རཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8451 ར་ས་ཝཱ་ཧི་ནཱི། 8452 སཱི་མ་ཝི་སོ་ད་ནཱི་པཱ་ཋ། 8453 ཝེསྶནྟ་ར་གཱི་ཏི། 8454 མོགྒ་ལླཱ་ན་བུཏྟི་ཝི་ཝ་ར་ཎ་པཉྩ་ཀཱ། 8455 ཐཱུ་པ་ཝཾ་ས། 8456 དཱ་ཊྷཱ་ཝཾ་ས། 8457 དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ། 8458 དྷཱ་ཏུ་ཝཾ་ས། 8459 ཧཏྠ་ཝ་ན་གལླ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཾ་ས། 8460 ཇི་ན་ཙ་རི་ཏ་ཡ། 8461 ཇི་ན་ཝཾ་ས་དཱི་པཾ། 8462 ཏེ་ལ་ཀ་ཊཱ་ཧ་གཱ་ཐཱ། 8463 མི་ལི་ད་ཊཱི་ཀཱ། 8464 པ་ད་མཉྫ་རཱི། 8465 པ་ད་སཱ་ད་ནཾ། 8466 སདྡ་བིནྡུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ། 8467 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་དྷཱ་ཏུ་མཉྫུ་སཱ། 8468 སཱ་མནྟ་ཀཱུ་ཊ་ཝཎྞ་ནཱ། |
| 2101 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 2102 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (དཱི་གྷ) 2103 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་པཱ་ལི། | 2201 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 2202 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (དཱི་གྷ) 2203 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 2301 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2302 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (དཱི་གྷ) 2303 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2304 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 2305 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༢ | |
| 3101 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3102 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3103 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། | 3201 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 3202 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 3203 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 3204 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 3301 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3302 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3303 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། | |
| 4101 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4102 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4103 ཁནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4104 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4105 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (སཾ་ཡུཏྟ) | 4201 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4202 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4203 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4204 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4205 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (སཾ་ཡུཏྟ) | 4301 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4302 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4303 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4304 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4305 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (སཾ་ཡུཏྟ) | |
| 5101 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5102 དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5103 ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5104 ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5105 པཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5106 ཆཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5107 སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5108 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5109 ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5110 ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5111 ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། | 5201 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5202 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5203 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5204 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 5301 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5302 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5303 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5304 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། | |
| 6101 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་པཱ་ལི། 6102 དྷམྨ་པ་ད་པཱ་ལི། 6103 ཨུ་དཱ་ན་པཱ་ལི། 6104 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་པཱ་ལི། 6105 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 6106 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6107 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6108 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6109 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6110 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 6111 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 6112 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་པཱ་ལི། 6113 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་པཱ་ལི། 6114 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 6115 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 6116 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6117 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6118 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་པཱ་ལི། 6119 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་པཱ་ལི། 6120 མི་ལིནྡ་པཉྷ་པཱ་ལི། 6121 པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་ས་པཱ་ལི། | 6201 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6202 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6203 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6204 ཨུ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6205 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6206 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6207 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6208 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6209 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6210 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6211 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6212 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6213 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6214 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6215 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6216 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6217 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6218 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6219 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༣ 6220 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༤ 6221 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༥ 6222 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༦ 6223 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༧ 6224 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6225 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6226 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6227 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6228 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 6301 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 6302 ནེཏྟི་ཝི་བྷཱི་ནཱི། | |
| 7101 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་པཱ་ལི། 7102 ཝི་བྷངྒ་པཱ་ལི། 7103 དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ལི། 7104 པུགྒ་ལ་པཉྙཏྟི་པཱ་ལི། 7105 ཀ་ཐཱ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 7106 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 7107 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 7108 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༣ 7109 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 7110 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 7111 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༣ 7112 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༤ 7113 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༥ | 7201 དྷམྨ་སངྒ་ཎི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7202 སམྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7203 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 7301 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7302 ཝི་བྷངྒ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7303 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7304 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7305 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7306 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་རོ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ། 7307 ཨ་བྷི་དྷམྨཏྠ་སངྒ་ཧོ། 7308 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 7309 ཨ་བྷི་དྷམྨ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི། | |
. နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ. . བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། အင်္ဂုတ္တရနိကာယော ཡན་ལག་ཕྱི་མའི་སྡེ། အဋ္ဌကနိပါတပါဠိ བརྒྱད་པའི་ཚོགས་ཀྱི་མདོ། ၁. ပဌမပဏ္ဏာသကံ ༡. ལྔ་བཅུ་པ་དང་པོ། ၁. မေတ္တာဝဂ္ဂေါ ༡. བྱམས་པའི་ཚོགས། ၁. မေတ္တာသုတ္တံ ༡. བྱམས་པའི་མདོ། ၁. ဧဝံ [Pg.1] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ༡. འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་ཀུན་དགའ་ར་བ་བྱེད་པ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་“དགེ་སློང་དག”ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་“བཙུན་པ”ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསོལ་ཏོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ‘‘မေတ္တာယ, ဘိက္ခဝေ, စေတောဝိမုတ္တိယာ အာသေဝိတာယ ဘာဝိတာယ ဗဟုလီကတာယ ယာနီကတာယ ဝတ္ထုကတာယ အနုဋ္ဌိတာယ ပရိစိတာယ သုသမာရဒ္ဓါယ အဋ္ဌာနိသံသာ ပါဋိကင်္ခါ. ကတမေ အဋ္ဌ? သုခံ သုပတိ, သုခံ ပဋိဗုဇ္ဈတိ, န ပါပကံ သုပိနံ ပဿတိ, မနုဿာနံ ပိယော ဟောတိ, အမနုဿာနံ ပိယော ဟောတိ, ဒေဝတာ ရက္ခန္တိ, နာဿ အဂ္ဂိ ဝါ ဝိသံ ဝါ သတ္ထံ ဝါ ကမတိ, ဥတ္တရိံ အပ္ပဋိဝိဇ္ဈန္တော ဗြဟ္မလောကူပဂေါ ဟောတိ. မေတ္တာယ, ဘိက္ခဝေ, စေတောဝိမုတ္တိယာ အာသေဝိတာယ ဘာဝိတာယ ဗဟုလီကတာယ ယာနီကတာယ ဝတ္ထုကတာယ အနုဋ္ဌိတာယ ပရိစိတာယ သုသမာရဒ္ဓါယ ဣမေ အဋ္ဌာနိသံသာ ပါဋိကင်္ခါ’’တိ. “དགེ་སློང་དག བྱམས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བསྟེན་པ་དང་། བསྒོམས་པ་དང་། ལན་མང་དུ་བྱས་པ་དང་། བཞོན་པ་ལྟར་བྱས་པ་དང་། གཞི་ལྟར་བྱས་པ་དང་། གནས་པར་བྱས་པ་དང་། གོམས་པར་བྱས་པ་དང་། ལེགས་པར་བརྩམས་པ་ལས། ཕན་ཡོན་བརྒྱད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། བདེ་བར་ཉལ་བ་དང་། བདེ་བར་སད་པ་དང་། རྨི་ལམ་ངན་པ་མི་མཐོང་བ་དང་། མི་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དུ་འོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། མི་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དུ་འོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་སྲུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། མེ་དང་། དུག་དང་། མཚོན་གྱིས་མི་ཚུགས་པ་དང་། གོང་མའི་ཁྱད་པར་མ་རྟོགས་ན་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། དགེ་སློང་དག བྱམས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བསྟེན་པ་དང་། བསྒོམས་པ་དང་། ལན་མང་དུ་བྱས་པ་དང་། བཞོན་པ་ལྟར་བྱས་པ་དང་། གཞི་ལྟར་བྱས་པ་དང་། གནས་པར་བྱས་པ་དང་། གོམས་པར་བྱས་པ་དང་། ལེགས་པར་བརྩམས་པ་ལས། ཕན་ཡོན་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།” ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ‘‘ယော [Pg.2] စ မေတ္တံ ဘာဝယတိ, အပ္ပမာဏံ ပဋိဿတော ; တနူ သံယောဇနာ ဟောန္တိ, ပဿတော ဥပဓိက္ခယံ. “གང་ཞིག་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་པས། །ཚད་མེད་བྱམས་པ་སྒོམ་བྱེད་ཅིང་། །ཉེ་བར་ལེན་པ་ཟད་མཐོང་ནས། །ཀུན་སྦྱོར་རྣམས་ནི་ཕྲ་བར་འགྱུར།” ‘‘ဧကမ္ပိ စေ ပါဏမဒုဋ္ဌစိတ္တော,မေတ္တာယတိ ကုသလီ တေန ဟောတိ; သဗ္ဗေ စ ပါဏေ မနသာနုကမ္ပီ,ပဟူတမရိယော ပကရောတိ ပုညံ. “གལ་ཏེ་སེམས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་མེད་པར་ནི། །སེམས་ཅན་གཅིག་ལའང་བྱམས་པ་བསྒོམས་གྱུར་ན། །དེས་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་པ་ཡི། །འཕགས་པ་དེས་ནི་བསོད་ནམས་མང་པོ་བྱེད།” ‘‘ယေ သတ္တသဏ္ဍံ ပထဝိံ ဝိဇေတွာ,ရာဇိသယော ယဇမာနာ အနုပရိယဂါ; အဿမေဓံ ပုရိသမေဓံ,သမ္မာပါသံ ဝါဇပေယျံ နိရဂ္ဂဠံ. “རྒྱལ་པོའི་དྲང་སྲོང་ས་གཞི་འདི་ཉིད་ནི། །སེམས་ཅན་མང་པོས་གང་བ་དབང་བྱས་ནས། །རྟ་ཡི་མཆོད་སྦྱིན་མི་ཡི་མཆོད་སྦྱིན་དང་། །སམྨཱཔཱསཱ་དང་ཝཱཅཱཔེཡྻཱ་དང་། །སྒོ་གཏན་མེད་པའི་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་བཞིན་བསྐོར།” ‘‘မေတ္တဿ စိတ္တဿ သုဘာဝိတဿ,ကလမ္ပိ တေ နာနုဘဝန္တိ သောဠသိံ; စန္ဒပ္ပဘာ တာရဂဏာဝ သဗ္ဗေ,ယထာ န အဂ္ဃန္တိ ကလမ္ပိ သောဠသိံ. “ལེགས་པར་བསྒོམས་པའི་བྱམས་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱི། །བཅུ་དྲུག་ཆ་གཅིག་ལ་ཡང་མི་ཕོད་དེ། །ཟླ་བའི་འོད་ཀྱིས་སྐར་མའི་ཚོགས་ཀུན་གྱི། །བཅུ་དྲུག་ཆ་གཅིག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་བཞིན།” ‘‘ယော န ဟန္တိ န ဃာတေတိ, န ဇိနာတိ န ဇာပယေ; မေတ္တံသော သဗ္ဗဘူတာနံ, ဝေရံ တဿ န ကေနစီ’’တိ. ပဌမံ; “གང་ཞིག་རང་གིས་མི་གསོད་གཞན་མི་གསོད། །རང་གིས་མི་རྒྱལ་གཞན་ལ་མི་ཕམ་བྱེད། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་བྱམས་པའི་ཆ་ལྡན་པ། །དེ་ལ་གང་གིས་ཀྱང་ནི་འཁོན་པ་མེད།” ཅེས་པ་ནི་དང་པོའོ། ၂. ပညာသုတ္တံ ༢. ཤེས་རབ་ཀྱི་མདོ། ၂. ‘‘အဋ္ဌိမေ, ဘိက္ခဝေ, ဟေတူ အဋ္ဌ ပစ္စယာ အာဒိဗြဟ္မစရိယိကာယ ပညာယ အပ္ပဋိလဒ္ဓါယ ပဋိလာဘာယ, ပဋိလဒ္ဓါယ ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ ဘာဝနာယ ပါရိပူရိယာ သံဝတ္တန္တိ. ကတမေ အဋ္ဌ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သတ္ထာရံ ဥပနိဿာယ ဝိဟရတိ အညတရံ ဝါ ဂရုဋ္ဌာနိယံ သဗြဟ္မစာရိံ, ယတ္ထဿ တိဗ္ဗံ ဟိရောတ္တပ္ပံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတိ ပေမဉ္စ ဂါရဝေါ စ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ပဌမော ဟေတု ပဌမော ပစ္စယော အာဒိဗြဟ္မစရိယိကာယ ပညာယ အပ္ပဋိလဒ္ဓါယ ပဋိလာဘာယ, ပဋိလဒ္ဓါယ ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ ဘာဝနာယ ပါရိပူရိယာ သံဝတ္တတိ. ༢. “དགེ་སློང་དག ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཐོག་མ་ཤེས་རབ་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་རྣམས་ལྷག་པར་འཕེལ་བ་དང་། ཡངས་པ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་བརྒྱད་དང་རྐྱེན་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་སྟོན་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་གནས་པའམ། ཡང་ན་བླ་མའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་གང་རུང་ལ་བརྟེན་ཏེ་གནས་ཤིང་། དེ་ལ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དྲག་པོ་དང་། བྱམས་པ་དང་། གུས་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཐོག་མ་ཤེས་རབ་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་རྣམས་ལྷག་པར་འཕེལ་བ་དང་། ཡངས་པ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་པོ་དང་རྐྱེན་དང་པོ་ཡིན་ནོ།” ‘‘သော တံ သတ္ထာရံ ဥပနိဿာယ ဝိဟရန္တော အညတရံ ဝါ ဂရုဋ္ဌာနိယံ သဗြဟ္မစာရိံ, ယတ္ထဿ တိဗ္ဗံ ဟိရောတ္တပ္ပံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတိ ပေမံ ဂါရဝေါ [Pg.3] စ, တေ ကာလေန ကာလံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပရိပုစ္ဆတိ ပရိပဉှတိ – ‘ဣဒံ, ဘန္တေ, ကထံ; ဣမဿ ကော အတ္ထော’တိ? တဿ တေ အာယသ္မန္တော အဝိဝဋဉ္စေဝ ဝိဝရန္တိ, အနုတ္တာနီကတဉ္စ ဥတ္တာနီ ကရောန္တိ, အနေကဝိဟိတေသု စ ကင်္ခါဌာနိယေသု ဓမ္မေသု ကင်္ခံ ပဋိဝိနောဒေန္တိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုတိယော ဟေတု ဒုတိယော ပစ္စယော အာဒိဗြဟ္မစရိယိကာယ ပညာယ အပ္ပဋိလဒ္ဓါယ ပဋိလာဘာယ, ပဋိလဒ္ဓါယ ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ ဘာဝနာယ ပါရိပူရိယာ သံဝတ္တတိ. “དེ་སྟོན་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་གནས་པའམ། ཡང་ན་བླ་མའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་གང་རུང་ལ་བརྟེན་ཏེ་གནས་ཤིང་། དེ་ལ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དྲག་པོ་དང་། བྱམས་པ་དང་། གུས་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་དག་གི་གམ་དུ་དུས་དུས་སུ་སོང་སྟེ། ‘བཙུན་པ། འདི་ཇི་ལྟར་ལགས། འདིའི་དོན་གང་ལགས།’ ཞེས་ཡོངས་སུ་འདྲི་ཞིང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་ལ་མ་ཕྱེ་བ་རྣམས་འབྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་། གསལ་པོར་མ་བྱས་པ་རྣམས་གསལ་པོར་བྱེད་ལ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཆོས་དུ་མ་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཐོག་མ་ཤེས་རབ་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་རྣམས་ལྷག་པར་འཕེལ་བ་དང་། ཡངས་པ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གཉིས་པ་དང་རྐྱེན་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ།” ‘‘သော တံ ဓမ္မံ သုတွာ ဒွယေန ဝူပကာသေန သမ္ပာဒေတိ – ကာယဝူပကာသေန စ စိတ္တဝူပကာသေန စ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, တတိယော ဟေတု တတိယော ပစ္စယော အာဒိဗြဟ္မစရိယိကာယ ပညာယ အပ္ပဋိလဒ္ဓါယ ပဋိလာဘာယ, ပဋိလဒ္ဓါယ ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ ဘာဝနာယ ပါရိပူရိယာ သံဝတ္တတိ. “དེ་ཆོས་དེ་ཐོས་ནས་དབེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དེ། ལུས་དབེན་པ་དང་སེམས་དབེན་པའོ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཐོག་མ་ཤེས་རབ་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་རྣམས་ལྷག་པར་འཕེལ་བ་དང་། ཡངས་པ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གསུམ་པ་དང་རྐྱེན་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ།” ‘‘သီလဝါ ဟောတိ, ပါတိမောက္ခသံဝရသံဝုတော ဝိဟရတိ အာစာရဂေါစရသမ္ပန္နော အဏုမတ္တေသု ဝဇ္ဇေသု ဘယဒဿာဝီ, သမာဒါယ သိက္ခတိ သိက္ခာပဒေသု. အယံ, ဘိက္ခဝေ, စတုတ္ထော ဟေတု စတုတ္ထော ပစ္စယော အာဒိဗြဟ္မစရိယိကာယ ပညာယ အပ္ပဋိလဒ္ဓါယ ပဋိလာဘာယ, ပဋိလဒ္ဓါယ ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ ဘာဝနာယ ပါရိပူရိယာ သံဝတ္တတိ. “ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་ཏེ་གནས་ཤིང་། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་ལ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ལའང་འཇིགས་པར་ལྟ་ཞིང་། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པར་བྱེད་དོ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཐོག་མ་ཤེས་རབ་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་རྣམས་ལྷག་པར་འཕེལ་བ་དང་། ཡངས་པ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་བཞི་པ་དང་རྐྱེན་བཞི་པ་ཡིན་ནོ།” ‘‘ဗဟုဿုတော ဟောတိ သုတဓရော သုတသန္နိစယော. ယေ တေ ဓမ္မာ အာဒိကလျာဏာ မဇ္ဈေကလျာဏာ ပရိယောသာနကလျာဏာ သာတ္ထံ သဗျဉ္ဇနံ ကေဝလပရိပုဏ္ဏံ ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ အဘိဝဒန္တိ, တထာရူပါဿ ဓမ္မာ ဗဟုဿုတာ ဟောန္တိ ဓာတာ ဝစသာ ပရိစိတာ မနသာနုပေက္ခိတာ ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စမော ဟေတု ပဉ္စမော ပစ္စယော အာဒိဗြဟ္မစရိယိကာယ ပညာယ အပ္ပဋိလဒ္ဓါယ ပဋိလာဘာယ, ပဋိလဒ္ဓါယ ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ ဘာဝနာယ ပါရိပူရိယာ သံဝတ္တတိ. “མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་། ཐོས་པ་བསགས་པ་ཡིན་ནོ། ཆོས་གང་དག་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། མཐར་དགེ་བ། དོན་དང་བཅས་པ། ཚིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ། མ་འདྲེས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། བཟུང་བ་དང་། ངག་གིས་ཀུན་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་རྟོག་པ་དང་། ལྟ་བས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཐོག་མ་ཤེས་རབ་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་རྣམས་ལྷག་པར་འཕེལ་བ་དང་། ཡངས་པ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལྔ་པ་དང་རྐྱེན་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ།” ‘‘အာရဒ္ဓဝီရိယော ဝိဟရတိ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ, ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပသမ္ပဒါယ, ထာမဝါ ဒဠှပရက္ကမော အနိက္ခိတ္တဓုရော ကုသလေသု ဓမ္မေသု. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ဆဋ္ဌော ဟေတု ဆဋ္ဌော ပစ္စယော အာဒိဗြဟ္မစရိယိကာယ ပညာယ အပ္ပဋိလဒ္ဓါယ ပဋိလာဘာယ, ပဋိလဒ္ဓါယ ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ ဘာဝနာယ ပါရိပူရိယာ သံဝတ္တတိ. “བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་གནས་ཤིང་། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤང་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྩོན་པ་བརྟན་པོ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཁུར་མི་འདོར་བ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཐོག་མ་ཤེས་རབ་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་རྣམས་ལྷག་པར་འཕེལ་བ་དང་། ཡངས་པ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དྲུག་པ་དང་རྐྱེན་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ།” ‘‘သံဃဂတော [Pg.4] ခေါ ပန အနာနာကထိကော ဟောတိ အတိရစ္ဆာနကထိကော. သာမံ ဝါ ဓမ္မံ ဘာသတိ ပရံ ဝါ အဇ္ဈေသတိ အရိယံ ဝါ တုဏှီဘာဝံ နာတိမညတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, သတ္တမော ဟေတု သတ္တမော ပစ္စယော အာဒိဗြဟ္မစရိယိကာယ ပညာယ အပ္ပဋိလဒ္ဓါယ ပဋိလာဘာယ, ပဋိလဒ္ဓါယ ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ ဘာဝနာယ ပါရိပူရိယာ သံဝတ္တတိ. “དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་སོང་བ་ན། གཏམ་འཆལ་མི་བྱེད་ཅིང་། ལོག་པའི་གཏམ་མི་སྨྲ་བར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་སྨྲ་བའམ། ཡང་ན་གཞན་ལ་ཆོས་སྨྲ་བར་བསྐུལ་བའམ། ཡང་ན་འཕགས་པའི་ཅང་མི་སྨྲ་བ་ལ་བརྙས་པར་མི་བྱེད་དོ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཐོག་མ་ཤེས་རབ་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་རྣམས་ལྷག་པར་འཕེལ་བ་དང་། ཡངས་པ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་བདུན་པ་དང་རྐྱེན་བདུན་པ་ཡིན་ནོ།” ‘‘ပဉ္စသု ခေါ ပန ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ဥဒယဗ္ဗယာနုပဿီ ဝိဟရတိ – ‘ဣတိ ရူပံ, ဣတိ ရူပဿ သမုဒယော, ဣတိ ရူပဿ အတ္ထင်္ဂမော; ဣတိ ဝေဒနာ, ဣတိ ဝေဒနာယ သမုဒယော, ဣတိ ဝေဒနာယ အတ္ထင်္ဂမော; ဣတိ သညာ…ပေ… ဣတိ သင်္ခါရာ…ပေ… ဣတိ ဝိညာဏံ, ဣတိ ဝိညာဏဿ သမုဒယော, ဣတိ ဝိညာဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’တိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌမော ဟေတု အဋ္ဌမော ပစ္စယော အာဒိဗြဟ္မစရိယိကာယ ပညာယ အပ္ပဋိလဒ္ဓါယ ပဋိလာဘာယ, ပဋိလဒ္ဓါယ ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ ဘာဝနာယ ပါရိပူရိယာ သံဝတ္တတိ. “ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་ཏེ། ‘འདི་ནི་གཟུགས་སོ། འདི་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་ངོ་། འདི་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ནུབ་པའོ། འདི་ནི་ཚོར་བའོ། འདི་ནི་ཚོར་བའི་ཀུན་འབྱུང་ངོ་། འདི་ནི་ཚོར་བའི་ནུབ་པའོ། འདི་ནི་འདུ་ཤེས་སོ།... འདི་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ།... འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཀུན་འབྱུང་ངོ་། འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ནུབ་པའོ།’ ཞེས་སོ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཐོག་མ་ཤེས་རབ་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་རྣམས་ལྷག་པར་འཕེལ་བ་དང་། ཡངས་པ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་བརྒྱད་པ་དང་རྐྱེན་བརྒྱད་པ་ཡིན་ནོ།” ‘‘တမေနံ သဗြဟ္မစာရီ ဧဝံ သမ္ဘာဝေန္တိ – ‘အယံ ခေါ အာယသ္မာ သတ္ထာရံ ဥပနိဿာယ ဝိဟရတိ အညတရံ ဝါ ဂရုဋ္ဌာနိယံ သဗြဟ္မစာရိံ, ယတ္ထဿ တိဗ္ဗံ ဟိရောတ္တပ္ပံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတိ ပေမဉ္စ ဂါရဝေါ စ. အဒ္ဓါ အယမာယသ္မာ ဇာနံ ဇာနာတိ ပဿံ ပဿတီ’တိ! အယမ္ပိ ဓမ္မော ပိယတ္တာယ ဂရုတ္တာယ ဘာဝနာယ သာမညာယ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တတိ. “དེ་ལ་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བསྔགས་པར་བྱེད་དེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་སྟོན་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་གནས་པའམ། ཡང་ན་བླ་མའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་གང་རུང་ལ་བརྟེན་ཏེ་གནས་ཤིང་། དེ་ལ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དྲག་པོ་དང་། བྱམས་པ་དང་། གུས་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ངེས་པར་ཤེས་བྱ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བྱ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།’ ཞེས་སོ། ཆོས་འདི་ཡང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། གུས་པར་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དང་། གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།” ‘‘‘တံ ခေါ ပနာယမာယသ္မာ သတ္ထာရံ ဥပနိဿာယ ဝိဟရန္တော အညတရံ ဝါ ဂရုဋ္ဌာနိယံ သဗြဟ္မစာရိံ, ယတ္ထဿ တိဗ္ဗံ ဟိရောတ္တပ္ပံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတိ ပေမဉ္စ ဂါရဝေါ စ, တေ ကာလေန ကာလံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပရိပုစ္ဆတိ ပရိပဉှတိ – ဣဒံ, ဘန္တေ, ကထံ; ဣမဿ ကော အတ္ထောတိ? တဿ တေ အာယသ္မန္တော အဝိဝဋဉ္စေဝ ဝိဝရန္တိ, အနုတ္တာနီကတဉ္စ ဥတ္တာနီ ကရောန္တိ, အနေကဝိဟိတေသု စ ကင်္ခါဌာနိယေသု ဓမ္မေသု ကင်္ခံ ပဋိဝိနောဒေန္တိ. အဒ္ဓါ အယမာယသ္မာ ဇာနံ ဇာနာတိ ပဿံ ပဿတီ’တိ! အယမ္ပိ ဓမ္မော ပိယတ္တာယ ဂရုတ္တာယ ဘာဝနာယ သာမညာယ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တတိ. “‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་སྟོན་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་གནས་པའམ། ཡང་ན་བླ་མའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་གང་རུང་ལ་བརྟེན་ཏེ་གནས་ཤིང་། དེ་ལ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དྲག་པོ་དང་། བྱམས་པ་དང་། གུས་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་དག་གི་གམ་དུ་དུས་དུས་སུ་སོང་སྟེ། བཙུན་པ། འདི་ཇི་ལྟར་ལགས། འདིའི་དོན་གང་ལགས། ཞེས་ཡོངས་སུ་འདྲི་ཞིང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་ལ་མ་ཕྱེ་བ་རྣམས་འབྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་། གསལ་པོར་མ་བྱས་པ་རྣམས་གསལ་པོར་བྱེད་ལ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཆོས་དུ་མ་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ངེས་པར་ཤེས་བྱ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བྱ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།’ ཞེས་སོ། ཆོས་འདི་ཡང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། གུས་པར་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དང་། གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།” ‘‘‘တံ ခေါ ပနာယမာယသ္မာ ဓမ္မံ သုတွာ ဒွယေန ဝူပကာသေန သမ္ပာဒေတိ – ကာယဝူပကာသေန စ စိတ္တဝူပကာသေန စ. အဒ္ဓါ အယမာယသ္မာ ဇာနံ ဇာနာတိ ပဿံ ပဿတီ’တိ! အယမ္ပိ ဓမ္မော ပိယတ္တာယ ဂရုတ္တာယ ဘာဝနာယ သာမညာယ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တတိ. “‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ཆོས་དེ་ཐོས་ནས་དབེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དེ། ལུས་དབེན་པ་དང་སེམས་དབེན་པའོ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ངེས་པར་ཤེས་བྱ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བྱ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།’ ཞེས་སོ། ཆོས་འདི་ཡང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། གུས་པར་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དང་། གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།” ‘‘‘သီလဝါ [Pg.5] ခေါ ပနာယမာယသ္မာ ပါတိမောက္ခသံဝရသံဝုတော ဝိဟရတိ အာစာရဂေါစရသမ္ပန္နော အဏုမတ္တေသု ဝဇ္ဇေသု ဘယဒဿာဝီ, သမာဒါယ သိက္ခတိ သိက္ခာပဒေသု. အဒ္ဓါ အယမာယသ္မာ ဇာနံ ဇာနာတိ ပဿံ ပဿတီ’တိ! အယမ္ပိ ဓမ္မော ပိယတ္တာယ ဂရုတ္တာယ ဘာဝနာယ သာမညာယ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တတိ. “‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་ཏེ་གནས་ཤིང་། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་ལ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ལའང་འཇིགས་པར་ལྟ་ཞིང་། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པར་བྱེད་དོ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ངེས་པར་ཤེས་བྱ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བྱ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།’ ཞེས་སོ། ཆོས་འདི་ཡང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། གུས་པར་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དང་། གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།” ‘‘‘ဗဟုဿုတော ခေါ ပနာယမာယသ္မာ သုတဓရော သုတသန္နိစယော. ယေ တေ ဓမ္မာ အာဒိကလျာဏာ မဇ္ဈေကလျာဏာ ပရိယောသာနကလျာဏာ သာတ္ထံ သဗျဉ္ဇနံ ကေဝလပရိပုဏ္ဏံ ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ အဘိဝဒန္တိ, တထာရူပါဿ ဓမ္မာ ဗဟုဿုတာ ဟောန္တိ ဓာတာ ဝစသာ ပရိစိတာ မနသာနုပေက္ခိတာ ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ. အဒ္ဓါ အယမာယသ္မာ ဇာနံ ဇာနာတိ ပဿံ ပဿတီ’တိ! အယမ္ပိ ဓမ္မော ပိယတ္တာယ ဂရုတ္တာယ ဘာဝနာယ သာမညာယ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တတိ. “‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་། ཐོས་པ་བསགས་པ་ཡིན་ནོ། ཆོས་གང་དག་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། མཐར་དགེ་བ། དོན་དང་བཅས་པ། ཚིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ། མ་འདྲེས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། བཟུང་བ་དང་། ངག་གིས་ཀུན་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་རྟོག་པ་དང་། ལྟ་བས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ངེས་པར་ཤེས་བྱ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བྱ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།’ ཞེས་སོ། ཆོས་འདི་ཡང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། གུས་པར་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དང་། གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།” ‘‘‘အာရဒ္ဓဝီရိယော ခေါ ပနာယမာယသ္မာ ဝိဟရတိ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ, ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပသမ္ပဒါယ, ထာမဝါ ဒဠှပရက္ကမော အနိက္ခိတ္တဓုရော ကုသလေသု ဓမ္မေသု. အဒ္ဓါ အယမာယသ္မာ ဇာနံ ဇာနာတိ ပဿံ ပဿတီ’တိ! အယမ္ပိ ဓမ္မော ပိယတ္တာယ ဂရုတ္တာယ ဘာဝနာယ သာမညာယ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တတိ. “‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་གནས་ཤིང་། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤང་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྩོན་པ་བརྟན་པོ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཁུར་མི་འདོར་བ་ཡིན་ནོ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ངེས་པར་ཤེས་བྱ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བྱ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།’ ཞེས་སོ། ཆོས་འདི་ཡང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། གུས་པར་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དང་། གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།” ‘‘‘သံဃဂတော ခေါ ပနာယမာယသ္မာ အနာနာကထိကော ဟောတိ အတိရစ္ဆာနကထိကော. သာမံ ဝါ ဓမ္မံ ဘာသတိ ပရံ ဝါ အဇ္ဈေသတိ အရိယံ ဝါ တုဏှီဘာဝံ နာတိမညတိ. အဒ္ဓါ အယမာယသ္မာ ဇာနံ ဇာနာတိ ပဿံ ပဿတီ’တိ! အယမ္ပိ ဓမ္မော ပိယတ္တာယ ဂရုတ္တာယ ဘာဝနာယ သာမညာယ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တတိ. “‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་སོང་བ་ན། གཏམ་འཆལ་མི་བྱེད་ཅིང་། ལོག་པའི་གཏམ་མི་སྨྲ་བར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་སྨྲ་བའམ། ཡང་ན་གཞན་ལ་ཆོས་སྨྲ་བར་བསྐུལ་བའམ། ཡང་ན་འཕགས་པའི་ཅང་མི་སྨྲ་བ་ལ་བརྙས་པར་མི་བྱེད་དོ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ངེས་པར་ཤེས་བྱ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བྱ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།’ ཞེས་སོ། ཆོས་འདི་ཡང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། གུས་པར་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དང་། གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།” ‘‘‘ပဉ္စသု ခေါ ပနာယမာယသ္မာ ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ဥဒယဗ္ဗယာနုပဿီ ဝိဟရတိ – ဣတိ ရူပံ, ဣတိ ရူပဿ သမုဒယော, ဣတိ ရူပဿ အတ္ထင်္ဂမော; ဣတိ ဝေဒနာ…ပေ… ဣတိ သညာ…ပေ… ဣတိ သင်္ခါရာ…ပေ… ဣတိ ဝိညာဏံ, ဣတိ ဝိညာဏဿ သမုဒယော, ဣတိ ဝိညာဏဿ အတ္ထင်္ဂမောတိ. အဒ္ဓါ အယမာယသ္မာ ဇာနံ ဇာနာတိ ပဿံ ပဿတီ’တိ! အယမ္ပိ ဓမ္မော ပိယတ္တာယ ဂရုတ္တာယ ဘာဝနာယ သာမညာယ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တတိ. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་ཏེ། འདི་ནི་གཟུགས་སོ། འདི་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་ངོ། འདི་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ནུབ་པའོ། འདི་ནི་ཚོར་བའོ། །པེ། འདི་ནི་འདུ་ཤེས་སོ། །པེ། འདི་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ། །པེ། འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཀུན་འབྱུང་ངོ། འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ནུབ་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ངེས་པར་ཤེས་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བཞིན་དུ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བསྔགས་སོ། །ཆོས་འདི་ཡང་བྱམས་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ཉིད་དང་། གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་སོ། །” ‘‘ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ဟေတူ အဋ္ဌ ပစ္စယာ အာဒိဗြဟ္မစရိယိကာယ ပညာယ အပ္ပဋိလဒ္ဓါယ ပဋိလာဘာယ, ပဋိလဒ္ဓါယ ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ ဘာဝနာယ ပါရိပူရိယာ သံဝတ္တန္တီ’’တိ. ဒုတိယံ. “དགེ་སློང་དག རྒྱུ་བརྒྱད་དང་རྐྱེན་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཐོག་མའི་ཤེས་རབ་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཐོབ་ཟིན་པ་ཕྱིར་ཞིང་འཕེལ་བ་དང་། ཡངས་པར་འགྱུར་བ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པའོ། །” ၃. ပဌမအပ္ပိယသုတ္တံ ༣. “མི་སྡུག་པའི་མདོ་དང་པོ།” ၃. ‘‘အဋ္ဌဟိ[Pg.6], ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု သဗြဟ္မစာရီနံ အပ္ပိယော စ ဟောတိ အမနာပေါ စ အဂရု စ အဘာဝနီယော စ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု အပ္ပိယပသံသီ စ ဟောတိ, ပိယဂရဟီ စ, လာဘကာမော စ, သက္ကာရကာမော စ, အဟိရိကော စ, အနောတ္တပ္ပီ စ, ပါပိစ္ဆော စ, မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ စ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု သဗြဟ္မစာရီနံ အပ္ပိယော စ ဟောတိ အမနာပေါ စ အဂရု စ အဘာဝနီယော စ. ༣. “དགེ་སློང་དག ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། མི་དགའ་བ་དང་། བཀུར་སྟི་མི་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ལ་མི་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་མི་སྡུག་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། སྡུག་པ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དང་། རྙེད་པ་འདོད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་འདོད་པ་དང་། ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་། ཁྲེལ་མེད་པ་དང་། འདོད་པ་ངན་པ་ཅན་དང་། ལྟ་བ་ལོག་པ་ཅན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། མི་དགའ་བ་དང་། བཀུར་སྟི་མི་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ལ་མི་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု သဗြဟ္မစာရီနံ ပိယော စ ဟောတိ မနာပေါ စ ဂရု စ ဘာဝနီယော စ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု န အပ္ပိယပသံသီ စ ဟောတိ, န ပိယဂရဟီ စ, န လာဘကာမော စ, န သက္ကာရကာမော စ, ဟိရီမာ စ ဟောတိ, ဩတ္တပ္ပီ စ, အပ္ပိစ္ဆော စ, သမ္မာဒိဋ္ဌိ စ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု သဗြဟ္မစာရီနံ ပိယော စ ဟောတိ မနာပေါ စ ဂရု စ ဘာဝနီယော စာ’’တိ. တတိယံ. “དགེ་སློང་དག ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ལ་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་མི་སྡུག་པ་ལ་བསྔགས་པ་མི་བརྗོད་པ་དང་། སྡུག་པ་ལ་སྐྱོན་མི་བརྗོད་པ་དང་། རྙེད་པ་མི་འདོད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་མི་འདོད་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་། འདོད་ཆུང་བ་དང་། ལྟ་བ་ཡང་དག་པ་ཅན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ལ་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པའོ། །” ၄. ဒုတိယအပ္ပိယသုတ္တံ ༤. “མི་སྡུག་པའི་མདོ་གཉིས་པ།” ၄. ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု သဗြဟ္မစာရီနံ အပ္ပိယော စ ဟောတိ အမနာပေါ စ အဂရု စ အဘာဝနီယော စ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု လာဘကာမော စ ဟောတိ, သက္ကာရကာမော စ, အနဝညတ္တိကာမော စ, အကာလညူ စ, အမတ္တညူ စ, အသုစိ စ, ဗဟုဘာဏီ စ, အက္ကောသကပရိဘာသကော စ သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု သဗြဟ္မစာရီနံ အပ္ပိယော စ ဟောတိ အမနာပေါ စ အဂရု စ အဘာဝနီယော စ. ༤. “དགེ་སློང་དག ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། མི་དགའ་བ་དང་། བཀུར་སྟི་མི་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ལ་མི་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་རྙེད་པ་འདོད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་འདོད་པ་དང་། མི་བརྙས་པར་འདོད་པ་དང་། དུས་མི་ཤེས་པ་དང་། ཚོད་མི་ཤེས་པ་དང་། མི་གཙང་བ་དང་། སྨྲ་མང་བ་དང་། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་གཤེ་ཞིང་སྤྱོ་བའོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། མི་དགའ་བ་དང་། བཀུར་སྟི་མི་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ལ་མི་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု သဗြဟ္မစာရီနံ ပိယော စ ဟောတိ မနာပေါ စ ဂရု စ ဘာဝနီယော စ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု န လာဘကာမော စ ဟောတိ, န သက္ကာရကာမော စ, န အနဝညတ္တိကာမော စ, ကာလညူ စ, မတ္တညူ စ, သုစိ စ, န ဗဟုဘာဏီ စ, အနက္ကောသကပရိဘာသကော စ သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု သဗြဟ္မစာရီနံ ပိယော စ ဟောတိ မနာပေါ စ ဂရု စ ဘာဝနီယော စာ’’တိ. စတုတ္ထံ. “དགེ་སློང་དག ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ལ་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་རྙེད་པ་མི་འདོད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་མི་འདོད་པ་དང་། མི་བརྙས་པར་མི་འདོད་པ་དང་། དུས་ཤེས་པ་དང་། ཚོད་ཤེས་པ་དང་། གཙང་བ་དང་། སྨྲ་མི་མང་བ་དང་། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་མི་གཤེ་ཞིང་མི་སྤྱོ་བའོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ལ་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པའོ། །” ၅. ပဌမလောကဓမ္မသုတ္တံ ༥. “འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་མདོ་དང་པོ།” ၅. ‘‘အဋ္ဌိမေ[Pg.7], ဘိက္ခဝေ, လောကဓမ္မာ လောကံ အနုပရိဝတ္တန္တိ, လောကော စ အဋ္ဌ လောကဓမ္မေ အနုပရိဝတ္တတိ. ကတမေ အဋ္ဌ? လာဘော စ, အလာဘော စ, ယသော စ, အယသော စ, နိန္ဒာ စ, ပသံသာ စ, သုခဉ္စ, ဒုက္ခဉ္စ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ လောကဓမ္မာ လောကံ အနုပရိဝတ္တန္တိ, လောကော စ ဣမေ အဋ္ဌ လောကဓမ္မေ အနုပရိဝတ္တတီ’’တိ. ༥. “དགེ་སློང་དག འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་། འཇིག་རྟེན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། རྙེད་པ་དང་། མ་རྙེད་པ་དང་། གྲགས་པ་དང་། མ་གྲགས་པ་དང་། སྨད་པ་དང་། བསྔགས་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་། འཇིག་རྟེན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །” ‘‘လာဘော အလာဘော စ ယသာယသော စ,နိန္ဒာ ပသံသာ စ သုခံ ဒုခဉ္စ; ဧတေ အနိစ္စာ မနုဇေသု ဓမ္မာ,အသဿတာ ဝိပရိဏာမဓမ္မာ. “རྙེད་དང་མ་རྙེད་གྲགས་དང་མ་གྲགས་དང་། །སྨད་དང་བསྔགས་དང་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་རྣམས། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཆོས་འདི་མི་རྟག་སྟེ། །རྟག་པ་མེད་ཅིང་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། །” ‘‘ဧတေ စ ဉတွာ သတိမာ သုမေဓော,အဝေက္ခတိ ဝိပရိဏာမဓမ္မေ; ဣဋ္ဌဿ ဓမ္မာ န မထေန္တိ စိတ္တံ,အနိဋ္ဌတော နော ပဋိဃာတမေတိ. “དྲན་ལྡན་ཤེས་རབ་ཆེ་བས་འདི་ཤེས་ནས། །འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག །ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཆོས་ཀྱིས་སེམས་མི་གཡོ། །ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ལས་ཁོང་ཁྲོ་མེད། །” ‘‘တဿာနုရောဓာ အထ ဝါ ဝိရောဓာ,ဝိဓူပိတာ အတ္ထင်္ဂတာ န သန္တိ; ပဒဉ္စ ဉတွာ ဝိရဇံ အသောကံ,သမ္မပ္ပဇာနာတိ ဘဝဿ ပါရဂူ’’တိ. ပဉ္စမံ; “དེ་ཡི་རྗེས་སུ་མཐུན་དང་འགལ་བ་དག །བཅོམ་ཞིང་ནུབ་པར་གྱུར་པས་ཡོད་མ་ཡིན། །རྡུལ་མེད་མྱ་ངན་མེད་པའི་གོ་འཕང་ཤེས། །སྲིད་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པས་ཡང་དག་རྟོགས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པའོ། །” ၆. ဒုတိယလောကဓမ္မသုတ္တံ ༦. “འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་མདོ་གཉིས་པ།” ၆. ‘‘အဋ္ဌိမေ, ဘိက္ခဝေ, လောကဓမ္မာ လောကံ အနုပရိဝတ္တန္တိ, လောကော စ အဋ္ဌ လောကဓမ္မေ အနုပရိဝတ္တတိ. ကတမေ အဋ္ဌ? လာဘော စ, အလာဘော စ, ယသော စ, အယသော စ, နိန္ဒာ စ, ပသံသာ စ, သုခဉ္စ, ဒုက္ခဉ္စ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ လောကဓမ္မာ လောကံ အနုပရိဝတ္တန္တိ, လောကော စ ဣမေ အဋ္ဌ လောကဓမ္မေ အနုပရိဝတ္တတိ. ༦. “དགེ་སློང་དག འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་། འཇིག་རྟེན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། རྙེད་པ་དང་། མ་རྙེད་པ་དང་། གྲགས་པ་དང་། མ་གྲགས་པ་དང་། སྨད་པ་དང་། བསྔགས་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་། འཇིག་རྟེན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་། །” ‘‘အဿုတဝတော, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနဿ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘောပိ အလာဘောပိ ယသောပိ အယသောပိ နိန္ဒာပိ ပသံသာပိ သုခမ္ပိ ဒုက္ခမ္ပိ. သုတဝတောပိ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကဿ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘောပိ အလာဘောပိ ယသောပိ အယသောပိ နိန္ဒာပိ ပသံသာပိ သုခမ္ပိ ဒုက္ခမ္ပိ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, ကော ဝိသေသော ကော [Pg.8] အဓိပ္ပယာသော ကိံ နာနာကရဏံ သုတဝတော အရိယသာဝကဿ အဿုတဝတာ ပုထုဇ္ဇနေနာ’’တိ? ‘‘ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ ဘဂဝံနေတ္တိကာ ဘဂဝံပဋိသရဏာ. သာဓု ဝတ, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တံယေဝ ပဋိဘာတု ဧတဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော. ဘဂဝတော သုတွာ ဘိက္ခူ ဓာရေဿန္တီ’’တိ. “དགེ་སློང་དག ཐོས་པ་མེད་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཡང་རྙེད་པ་དང་། མ་རྙེད་པ་དང་། གྲགས་པ་དང་། མ་གྲགས་པ་དང་། སྨད་པ་དང་། བསྔགས་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དག་སྐྱེའོ། །དགེ་སློང་དག ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ལ་ཡང་རྙེད་པ་དང་། མ་རྙེད་པ་དང་། གྲགས་པ་དང་། མ་གྲགས་པ་དང་། སྨད་པ་དང་། བསྔགས་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དག་སྐྱེའོ། །དགེ་སློང་དག དེ་ལ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་དང་། ཐོས་པ་མེད་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད། བརྩོན་པ་ཅི་ཡོད། མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་དམ། །”“བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལགས། བདག་ཅག་གི་ཆོས་རྣམས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རྩ་བ་གཏད་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལམ་སྟོན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་གསུང་འདིའི་དོན་བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་ཐོས་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘တေန ဟိ, ဘိက္ခဝေ, သုဏာထ, သာဓုကံ မနသိ ကရောထ; ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဿုတဝတော, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနဿ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘော. သော န ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ဥပ္ပန္နော ခေါ မေ အယံ လာဘော; သော စ ခေါ အနိစ္စော ဒုက္ခော ဝိပရိဏာမဓမ္မော’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. ဥပ္ပဇ္ဇတိ အလာဘော…ပေ… ဥပ္ပဇ္ဇတိ ယသော… ဥပ္ပဇ္ဇတိ အယသော… ဥပ္ပဇ္ဇတိ နိန္ဒာ… ဥပ္ပဇ္ဇတိ ပသံသာ… ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ… ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဒုက္ခံ. သော န ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ဥပ္ပန္နံ ခေါ မေ ဣဒံ ဒုက္ခံ; တဉ္စ ခေါ အနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ’’. “དེ་ལྟ་ན་དགེ་སློང་དག ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག ངས་བཤད་པར་བྱའོ། །”“བཙུན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ལགས་སོ། །”ཞེས་དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། །“དགེ་སློང་དག ཐོས་པ་མེད་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་རྙེད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁོ་ནི་འདི་ལྟར་སོ་སོར་མི་རྟོག་སཏེ། བདག་ལ་རྙེད་པ་འདི་སྐྱེས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མི་ཤེས་སོ། །མ་རྙེད་པ་སྐྱེའོ། །པེ། གྲགས་པ་སྐྱེའོ། །མ་གྲགས་པ་སྐྱེའོ། །སྨད་པ་སྐྱེའོ། །བསྔགས་པ་སྐྱེའོ། །བདེ་བ་སྐྱེའོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་སྐྱེའོ། །ཁོ་ནི་འདི་ལྟར་སོ་སོར་མི་རྟོག་སཏེ། བདག་ལ་སྡུག་བསྔལ་འདི་སྐྱེས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མི་ཤེས་སོ། །” ‘‘တဿ လာဘောပိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ, အလာဘောပိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ, ယသောပိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ, အယသောပိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ, နိန္ဒာပိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ, ပသံသာပိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ, သုခမ္ပိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ, ဒုက္ခမ္ပိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ. သော ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အနုရုဇ္ဈတိ, အလာဘေ ပဋိဝိရုဇ္ဈတိ; ဥပ္ပန္နံ ယသံ အနုရုဇ္ဈတိ, အယသေ ပဋိဝိရုဇ္ဈတိ; ဥပ္ပန္နံ ပသံသံ အနုရုဇ္ဈတိ, နိန္ဒာယ ပဋိဝိရုဇ္ဈတိ; ဥပ္ပန္နံ သုခံ အနုရုဇ္ဈတိ, ဒုက္ခေ ပဋိဝိရုဇ္ဈတိ. သော ဧဝံ အနုရောဓဝိရောဓသမာပန္နော န ပရိမုစ္စတိ ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ. ‘န ပရိမုစ္စတိ ဒုက္ခသ္မာ’တိ ဝဒါမိ’’. “དེ་ལ་རྙེད་པས་ཀྱང་སེམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་ལ། མ་རྙེད་པས་ཀྱང་སེམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་སོ། །གྲགས་པས་ཀྱང་སེམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་ལ། མ་གྲགས་པས་ཀྱང་སེམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་སོ། །སྨད་པས་ཀྱང་སེམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་ལ། བསྔགས་པས་ཀྱང་སེམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་སོ། །བདེ་བས་ཀྱང་སེམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་ལ། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཀྱང་སེམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནས་སོ། །ཁོ་ནི་སྐྱེས་པའི་རྙེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་ཤིང་། མ་རྙེད་པ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བར་བྱེད་དོ། །སྐྱེས་པའི་གྲགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་ཤིང་། མ་གྲགས་པ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བར་བྱེད་དོ། །སྐྱེས་པའི་བསྔགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་ཤིང་། སྨད་པ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བར་བྱེད་དོ། །སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་ཤིང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་ངག་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་མི་ཐར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་ཐར་རོ་ཞེས་ངས་སྨྲའོ། །” ‘‘သုတဝတော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကဿ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘော. သော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ဥပ္ပန္နော ခေါ မေ အယံ လာဘော; သော စ ခေါ အနိစ္စော ဒုက္ခော ဝိပရိဏာမဓမ္မော’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ဥပ္ပဇ္ဇတိ အလာဘော…ပေ… ဥပ္ပဇ္ဇတိ ယသော… ဥပ္ပဇ္ဇတိ အယသော… ဥပ္ပဇ္ဇတိ နိန္ဒာ… ဥပ္ပဇ္ဇတိ ပသံသာ… ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ… ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဒုက္ခံ. သော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ဥပ္ပန္နံ ခေါ မေ ဣဒံ ဒုက္ခံ; တဉ္စ ခေါ အနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ’’. “དགེ་སློང་དག ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ལ་རྙེད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁོ་ནི་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་སཏེ། བདག་ལ་རྙེད་པ་འདི་སྐྱེས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཤེས་སོ། །མ་རྙེད་པ་སྐྱེའོ། །པེ། གྲགས་པ་སྐྱེའོ། །མ་གྲགས་པ་སྐྱེའོ། །སྨད་པ་སྐྱེའོ། །བསྔགས་པ་སྐྱེའོ། །བདེ་བ་སྐྱེའོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་སྐྱེའོ། །ཁོ་ནི་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་སཏེ། བདག་ལ་སྡུག་བསྔལ་འདི་སྐྱེས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཤེས་སོ། །” ‘‘တဿ [Pg.9] လာဘောပိ စိတ္တံ န ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ, အလာဘောပိ စိတ္တံ န ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ, ယသောပိ စိတ္တံ န ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ, အယသောပိ စိတ္တံ န ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ, နိန္ဒာပိ စိတ္တံ န ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ, ပသံသာပိ စိတ္တံ န ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ, သုခမ္ပိ စိတ္တံ န ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ, ဒုက္ခမ္ပိ စိတ္တံ န ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ. သော ဥပ္ပန္နံ လာဘံ နာနုရုဇ္ဈတိ, အလာဘေ နပ္ပဋိဝိရုဇ္ဈတိ; ဥပ္ပန္နံ ယသံ နာနုရုဇ္ဈတိ, အယသေ နပ္ပဋိဝိရုဇ္ဈတိ; ဥပ္ပန္နံ ပသံသံ နာနုရုဇ္ဈတိ, နိန္ဒာယ နပ္ပဋိဝိရုဇ္ဈတိ; ဥပ္ပန္နံ သုခံ နာနုရုဇ္ဈတိ, ဒုက္ခေ နပ္ပဋိဝိရုဇ္ဈတိ. သော ဧဝံ အနုရောဓဝိရောဓဝိပ္ပဟီနော ပရိမုစ္စတိ ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ. ‘ပရိမုစ္စတိ ဒုက္ခသ္မာ’တိ ဝဒါမိ. အယံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဝိသေသော အယံ အဓိပ္ပယာသော ဣဒံ နာနာကရဏံ သုတဝတော အရိယသာဝကဿ အဿုတဝတာ ပုထုဇ္ဇနေနာ’’တိ. “དེ་ལ་རྙེད་པས་ཀྱང་སེམས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་ཅིང་མི་གནས་ལ། མ་རྙེད་པས་ཀྱང་སེམས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་ཅིང་མི་གནས་སོ། །གྲགས་པས་ཀྱང་སེམས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་ཅིང་མི་གནས་ལ། མ་གྲགས་པས་ཀྱང་སེམས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་ཅིང་མི་གནས་སོ། །སྨད་པས་ཀྱང་སེམས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་ཅིང་མི་གནས་ལ། བསྔགས་པས་ཀྱང་སེམས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་ཅིང་མི་གནས་སོ། །བདེ་བས་ཀྱང་སེམས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་ཅིང་མི་གནས་ལ། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཀྱང་སེམས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་ཅིང་མི་གནས་སོ། །ཁོ་ནི་སྐྱེས་པའི་རྙེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་མི་ཆགས་ཤིང་། མ་རྙེད་པ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་བྱེད་དོ། །སྐྱེས་པའི་གྲགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་མི་ཆགས་ཤིང་། མ་གྲགས་པ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་བྱེད་དོ། །སྐྱེས་པའི་བསྔགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་མི་ཆགས་ཤིང་། སྨད་པ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་བྱེད་དོ། །སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་མི་ཆགས་ཤིང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤངས་པ་དེ་ནི། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་ངག་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་རོ་ཞེས་ངས་སྨྲའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་དང་། ཐོས་པ་མེད་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། བརྩོན་པ་དང་། མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །” ‘‘လာဘော အလာဘော စ ယသာယသော စ,နိန္ဒာ ပသံသာ စ သုခံ ဒုခဉ္စ; ဧတေ အနိစ္စာ မနုဇေသု ဓမ္မာ,အသဿတာ ဝိပရိဏာမဓမ္မာ. “རྙེད་དང་མ་རྙེད་གྲགས་དང་མ་གྲགས་དང་། །སྨད་དང་བསྔགས་དང་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་རྣམས། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཆོས་འདི་མི་རྟག་སྟེ། །རྟག་པ་མེད་ཅིང་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། །” ‘‘ဧတေ စ ဉတွာ သတိမာ သုမေဓော,အဝေက္ခတိ ဝိပရိဏာမဓမ္မေ; ဣဋ္ဌဿ ဓမ္မာ န မထေန္တိ စိတ္တံ,အနိဋ္ဌတော နော ပဋိဃာတမေတိ. “དྲན་ལྡན་ཤེས་རབ་ཆེ་བས་འདི་ཤེས་ནས། །འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག །ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཆོས་ཀྱིས་སེམས་མི་གཡོ། །ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ལས་ཁོང་ཁྲོ་མེད། །” ‘‘တဿာနုရောဓာ အထ ဝါ ဝိရောဓာ,ဝိဓူပိတာ အတ္ထင်္ဂတာ န သန္တိ; ပဒဉ္စ ဉတွာ ဝိရဇံ အသောကံ,သမ္မပ္ပဇာနာတိ ဘဝဿ ပါရဂူ’’တိ. ဆဋ္ဌံ; “དེ་ཡི་རྗེས་སུ་མཐུན་དང་འགལ་བ་དག །བཅོམ་ཞིང་ནུབ་པར་གྱུར་པས་ཡོད་མ་ཡིན། །རྡུལ་མེད་མྱ་ངན་མེད་པའི་གོ་འཕང་ཤེས། །སྲིད་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པས་ཡང་དག་རྟོགས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲུག་པའོ། །” ၇. ဒေဝဒတ္တဝိပတ္တိသုတ္တံ ༧. “ལྷས་བྱིན་ཉམས་པའི་མདོ།” ၇. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ အစိရပက္ကန္တေ ဒေဝဒတ္တေ. တတြ ဘဂဝါ ဒေဝဒတ္တံ အာရဗ္ဘ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘သာဓု, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ အတ္တဝိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတိ. သာဓု, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ ပရဝိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတိ. သာဓု, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ အတ္တသမ္ပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတိ. သာဓု[Pg.10], ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ ပရသမ္ပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတိ. အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, အသဒ္ဓမ္မေဟိ အဘိဘူတော ပရိယာဒိန္နစိတ္တော ဒေဝဒတ္တော အာပါယိကော နေရယိကော ကပ္ပဋ္ဌော အတေကိစ္ဆော’’. ༧. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་བཞུགས་ཏེ། ལྷས་བྱིན་ཕྱིར་བྱོན་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པའི་ཚེ་ནའོ།། དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷས་བྱིན་ལ་བརྩམས་ཏེ་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། “དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གིས་དུས་ནས་དུས་སུ་རང་གི་ཉམས་རྒུད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ལེགས་སོ།། དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གིས་དུས་ནས་དུས་སུ་གཞན་གྱི་ཉམས་རྒུད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ལེགས་སོ།། དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གིས་དུས་ནས་དུས་སུ་རང་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ལེགས་སོ།། དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གིས་དུས་ནས་དུས་སུ་གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ལེགས་སོ།། དགེ་སློང་དག དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་སེམས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ལྷས་བྱིན་ནི། ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་དང་། བསྐལ་པར་གནས་པ་དང་། གསོ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་གོ།” ‘‘ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? လာဘေန ဟိ, ဘိက္ခဝေ, အဘိဘူတော ပရိယာဒိန္နစိတ္တော ဒေဝဒတ္တော အာပါယိကော နေရယိကော ကပ္ပဋ္ဌော အတေကိစ္ဆော. အလာဘေန, ဘိက္ခဝေ…ပေ… ယသေန, ဘိက္ခဝေ… အယသေန, ဘိက္ခဝေ… သက္ကာရေန, ဘိက္ခဝေ… အသက္ကာရေန, ဘိက္ခဝေ… ပါပိစ္ဆတာယ, ဘိက္ခဝေ… ပါပမိတ္တတာယ, ဘိက္ခဝေ, အဘိဘူတော ပရိယာဒိန္နစိတ္တော ဒေဝဒတ္တော အာပါယိကော နေရယိကော ကပ္ပဋ္ဌော အတေကိစ္ဆော. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ အသဒ္ဓမ္မေဟိ အဘိဘူတော ပရိယာဒိန္နစိတ္တော ဒေဝဒတ္တော အာပါယိကော နေရယိကော ကပ္ပဋ္ဌော အတေကိစ္ဆော. “བརྒྱད་གང་དག་ཅེ་ན། དགེ་སློང་དག རྙེད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་སེམས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ལྷས་བྱིན་ནི། ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་དང་། བསྐལ་པར་གནས་པ་དང་། གསོ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་གོ། དགེ་སློང་དག མ་རྙེད་པ་དང་། །པེ། དགེ་སློང་དག གྲགས་པ་དང་། དགེ་སློང་དག མ་གྲགས་པ་དང་། དགེ་སློང་དག བཀུར་སྟི་དང་། དགེ་སློང་དག མ་བཀུར་བ་དང་། དགེ་སློང་དག འདོད་པ་ངན་པ་དང་། དགེ་སློང་དག སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ལ་བརྟེན་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་སེམས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ལྷས་བྱིན་ནི། ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་དང་། བསྐལ་པར་གནས་པ་དང་། གསོ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་གོ། དགེ་སློང་དག དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་གིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་སེམས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ལྷས་བྱིན་ནི། ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་དང་། བསྐལ་པར་གནས་པ་དང་། གསོ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་གོ།” ‘‘သာဓု, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ, ဥပ္ပန္နံ အလာဘံ…ပေ… ဥပ္ပန္နံ ယသံ… ဥပ္ပန္နံ အယသံ… ဥပ္ပန္နံ သက္ကာရံ … ဥပ္ပန္နံ အသက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပိစ္ဆတံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ. “དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གིས་བྱུང་བའི་རྙེད་པ་ལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནོན་ཏེ་གནས་པ་ནི་ལེགས་སོ།། བྱུང་བའི་མ་རྙེད་པ་དང་། །པེ། བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་། བྱུང་བའི་མ་གྲགས་པ་དང་། བྱུང་བའི་བཀུར་སྟི་དང་། བྱུང་བའི་མ་བཀུར་བ་དང་། བྱུང་བའི་འདོད་པ་ངན་པ་དང་། བྱུང་བའི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནོན་ཏེ་གནས་པ་ནི་ལེགས་སོ།།” ‘‘ကိဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု အတ္ထဝသံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ, ဥပ္ပန္နံ အလာဘံ…ပေ… ဥပ္ပန္နံ ယသံ… ဥပ္ပန္နံ အယသံ… ဥပ္ပန္နံ သက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ အသက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပိစ္ဆတံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ? “དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གིས་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས། བྱུང་བའི་རྙེད་པ་ལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནོན་ཏེ་གནས་པ་དང་། བྱུང་བའི་མ་རྙེད་པ་དང་། །པེ། བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་། བྱུང་བའི་མ་གྲགས་པ་དང་། བྱུང་བའི་བཀུར་སྟི་དང་། བྱུང་བའི་མ་བཀུར་བ་དང་། བྱུང་བའི་འདོད་པ་ངན་པ་དང་། བྱུང་བའི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནོན་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་ནམ།” ‘‘ယံ ဟိဿ, ဘိက္ခဝေ, ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အနဘိဘုယျ ဝိဟရတော ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ, ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အဘိဘုယျ ဝိဟရတော ဧဝံသ တေ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ န ဟောန္တိ. ယံ ဟိဿ, ဘိက္ခဝေ, ဥပ္ပန္နံ အလာဘံ…ပေ… ဥပ္ပန္နံ ယသံ… ဥပ္ပန္နံ အယသံ… ဥပ္ပန္နံ သက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ အသက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပိစ္ဆတံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အနဘိဘုယျ ဝိဟရတော ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ, ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အဘိဘုယျ ဝိဟရတော ဧဝံသ တေ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ န ဟောန္တိ. ဣဒံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု အတ္ထဝသံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ, ဥပ္ပန္နံ အလာဘံ…ပေ… ဥပ္ပန္နံ ယသံ… ဥပ္ပန္နံ အယသံ … ဥပ္ပန္နံ သက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ အသက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပိစ္ဆတံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ. “དགེ་སློང་དག བྱུང་བའི་རྙེད་པ་ལ་ཟིལ་གྱིས་མ་གནོན་པར་གནས་པ་ལ། གདུང་བ་དང་ཡོངས་སུ་གདུང་བའི་ཟག་པ་གང་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་ནི། བྱུང་བའི་རྙེད་པ་ལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ་གནས་པ་ལ་དེ་ལྟར་གདུང་བ་དང་ཡོངས་སུ་གདུང་བའི་ཟག་པ་དེ་དག་མི་སྐྱེའོ།། དགེ་སློང་དག བྱུང་བའི་མ་རྙེད་པ་དང་། །པེ། བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་། བྱུང་བའི་མ་གྲགས་པ་དང་། བྱུང་བའི་བཀུར་སྟི་དང་། བྱུང་བའི་མ་བཀུར་བ་དང་། བྱུང་བའི་འདོད་པ་ངན་པ་དང་། བྱུང་བའི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ལ་ཟིལ་གྱིས་མ་གནོན་པར་གནས་པ་ལ། གདུང་བ་དང་ཡོངས་སུ་གདུང་བའི་ཟག་པ་གང་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་ནི། བྱུང་བའི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ་གནས་པ་ལ་དེ་ལྟར་གདུང་བ་དང་ཡོངས་སུ་གདུང་བའི་ཟག་པ་དེ་དག་མི་སྐྱེའོ།། དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གིས་དགོས་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས། བྱུང་བའི་རྙེད་པ་ལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནོན་ཏེ་གནས་པ་དང་། བྱུང་བའི་མ་རྙེད་པ་དང་། །པེ། བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་། བྱུང་བའི་མ་གྲགས་པ་དང་། བྱུང་བའི་བཀུར་སྟི་དང་། བྱུང་བའི་མ་བཀུར་བ་དང་། བྱུང་བའི་འདོད་པ་ངན་པ་དང་། བྱུང་བའི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནོན་ཏེ་གནས་པར་བྱའོ།།” ‘‘တသ္မာတိဟ[Pg.11], ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရိဿာမ, ဥပ္ပန္နံ အလာဘံ…ပေ… ဥပ္ပန္နံ ယသံ… ဥပ္ပန္နံ အယသံ… ဥပ္ပန္နံ သက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ အသက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပိစ္ဆတံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရိဿာမာ’တိ. ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ. သတ္တမံ. “དགེ་སློང་དག དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། ‘བདག་ཅག་གིས་བྱུང་བའི་རྙེད་པ་ལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནོན་ཏེ་གནས་པར་བྱའོ།། བྱུང་བའི་མ་རྙེད་པ་དང་། །པེ། བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་། བྱུང་བའི་མ་གྲགས་པ་དང་། བྱུང་བའི་བཀུར་སྟི་དང་། བྱུང་བའི་མ་བཀུར་བ་དང་། བྱུང་བའི་འདོད་པ་ངན་པ་དང་། བྱུང་བའི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནོན་ཏེ་གནས་པར་བྱའོ།།’ ཞེས་སོ།། དགེ་སློང་དག ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། བདུན་པའོ།། ၈. ဥတ္တရဝိပတ္တိသုတ္တံ ༨. ཨུཏྟ་རའི་ཉམས་རྒུད་ཀྱི་མདོ། ၈. ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ ဥတ္တရော မဟိသဝတ္ထုသ္မိံ ဝိဟရတိ သင်္ခေယျကေ ပဗ္ဗတေ ဝဋဇာလိကာယံ. တတြ ခေါ အာယသ္မာ ဥတ္တရော ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘သာဓာဝုသော, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ အတ္တဝိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတိ. သာဓာဝုသော, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ ပရဝိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတိ. သာဓာဝုသော, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ အတ္တသမ္ပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတိ. သာဓာဝုသော, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ ပရသမ္ပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတီ’’တိ. ༨. དུས་གཅིག་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨུཏྟ་ར། མ་ཧི་ས་ཝཏྠུའི་ཡུལ་གྱི་སངྑེཡྻཀ་རིའི་ཝཊ་ཛཱ་ལི་ཀའི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ།། དེར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨུཏྟ་རས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བོས་ཏེ་སྨྲས་པ། “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག དགེ་སློང་གིས་དུས་ནས་དུས་སུ་རང་གི་ཉམས་རྒུད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ལེགས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག དགེ་སློང་གིས་དུས་ནས་དུས་སུ་གཞན་གྱི་ཉམས་རྒུད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ལེགས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག དགེ་སློང་གིས་དུས་ནས་དུས་སུ་རང་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ལེགས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག དགེ་སློང་གིས་དུས་ནས་དུས་སུ་གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ལེགས་སོ།།” ཞེས་སྨྲས་སོ།། တေန ခေါ ပန သမယေန ဝေဿဝဏော မဟာရာဇာ ဥတ္တရာယ ဒိသာယ ဒက္ခိဏံ ဒိသံ ဂစ္ဆတိ ကေနစိဒေဝ ကရဏီယေန. အဿောသိ ခေါ ဝေဿဝဏော မဟာရာဇာ အာယသ္မတော ဥတ္တရဿ မဟိသဝတ္ထုသ္မိံ သင်္ခေယျကေ ပဗ္ဗတေ ဝဋဇာလိကာယံ ဘိက္ခူနံ ဧဝံ ဓမ္မံ ဒေသေန္တဿ – ‘‘သာဓာဝုသော, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ အတ္တဝိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတိ. သာဓာဝုသော, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ ပရဝိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတိ. သာဓာဝုသော, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ အတ္တသမ္ပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတိ. သာဓာဝုသော, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ ပရသမ္ပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတီ’’တိ. ཡང་དེའི་ཚེ་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་ཐོས་སྲས་བྱང་ཕྱོགས་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་བྱ་བ་ཞིག་གི་ཕྱིར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་དོ།། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་ཐོས་སྲས་ཀྱིས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨུཏྟ་རས་མ་ཧི་ས་ཝཏྠུའི་ཡུལ་གྱི་སངྑེཡྻཀ་རིའི་ཝཊ་ཛཱ་ལི་ཀའི་ཀུན་དགའ་ར་བ་རུ། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་འདི་ལྟར་ཆོས་སྟོན་པའི་སྒྲ་ཐོས་ཏེ། “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག དགེ་སློང་གིས་དུས་ནས་དུས་སུ་རང་གི་ཉམས་རྒུད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ལེགས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག དགེ་སློང་གིས་དུས་ནས་དུས་སུ་གཞན་གྱི་ཉམས་རྒུད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ལེགས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག དགེ་སློང་གིས་དུས་ནས་དུས་སུ་རང་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ལེགས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག དགེ་སློང་གིས་དུས་ནས་དུས་སུ་གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ལེགས་སོ།།” ཞེས་པའོ།། အထ ခေါ ဝေဿဝဏ္ဏော မဟာရာဇာ – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ, ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ, ဧဝမေဝံ မဟိသဝတ္ထုသ္မိံ သင်္ခေယျကေ ပဗ္ဗတေ ဝဋဇာလိကာယံ အန္တရဟိတော ဒေဝေသု တာဝတိံသေသု ပါတုရဟောသိ. အထ ခေါ ဝေဿဝဏ္ဏော မဟာရာဇာ ယေန သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ယဂ္ဃေ မာရိသ, ဇာနေယျာသိ! ဧသော အာယသ္မာ ဥတ္တရော မဟိသဝတ္ထုသ္မိံ သင်္ခေယျကေ ပဗ္ဗတေ ဝဋဇာလိကာယံ ဘိက္ခူနံ ဧဝံ ဓမ္မံ ဒေသေတိ – ‘သာဓာဝုသော, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ အတ္တဝိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတိ[Pg.12]. သာဓာဝုသော, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ ပရဝိပတ္တိံ…ပေ… အတ္တသမ္ပတ္တိံ… ပရသမ္ပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတီ’’’တိ. དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་ཐོས་སྲས་ཀྱིས། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གིས་བསྐུམ་པའི་ལག་པ་བརྐྱང་བའམ། བརྐྱངས་པའི་ལག་པ་བསྐུམ་པ་དེ་བཞིན་དུ། མ་ཧི་ས་ཝཏྠུའི་ཡུལ་གྱི་སངྑེཡྻཀ་རིའི་ཝཊ་ཛཱ་ལི་ཀའི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་བྱུང་ངོ་།། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་ཐོས་སྲས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།། “ཤེས་པར་མཛོད་ཅིག་ཀྱེ་ཤེས་ལྡན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨུཏྟ་རས་མ་ཧི་ས་ཝཏྠུའི་ཡུལ་གྱི་སངྑེཡྻཀ་རིའི་ཝཊ་ཛཱ་ལི་ཀའི་ཀུན་དགའ་ར་བ་རུ། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་འདི་ལྟར་ཆོས་སྟོན་ཏེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག དགེ་སློང་གིས་དུས་ནས་དུས་སུ་རང་གི་ཉམས་རྒུད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ལེགས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག དགེ་སློང་གིས་དུས་ནས་དུས་སུ་གཞན་གྱི་ཉམས་རྒུད་དང་། །པེ། རང་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ལེགས་སོ།།’ ཞེས་སོ།།” အထ ခေါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ, ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ, ဧဝမေဝံ ဒေဝေသု တာဝတိံသေသု အန္တရဟိတော မဟိသဝတ္ထုသ္မိံ သင်္ခေယျကေ ပဗ္ဗတေ ဝဋဇာလိကာယံ အာယသ္မတော ဥတ္တရဿ သမ္မုခေ ပါတုရဟောသိ. အထ ခေါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ယေနာယသ္မာ ဥတ္တရော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ဥတ္တရံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော အာယသ္မန္တံ ဥတ္တရံ ဧတဒဝေါစ – དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གིས་བསྐུམ་པའི་ལག་པ་བརྐྱང་བའམ། བརྐྱངས་པའི་ལག་པ་བསྐུམ་པ་དེ་བཞིན་དུ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། མ་ཧི་ས་ཝཏྠུའི་ཡུལ་གྱི་སངྑེཡྻཀ་རིའི་ཝཊ་ཛཱ་ལི་ཀའི་ཀུན་དགའ་ར་བ་རུ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨུཏྟ་རའི་མངོན་སུམ་དུ་བྱུང་ངོ་།། དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨུཏྟ་ར་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨུཏྟ་ར་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ལངས་སོ།། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ལངས་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨུཏྟ་ར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། ‘‘သစ္စံ ကိရ, ဘန္တေ, အာယသ္မာ ဥတ္တရော ဘိက္ခူနံ ဧဝံ ဓမ္မံ ဒေသေသိ – ‘သာဓာဝုသော, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ အတ္တဝိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတိ, သာဓာဝုသော, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ ပရဝိပတ္တိံ…ပေ… အတ္တသမ္ပတ္တိံ… ပရသမ္ပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတီ’’’ တိ? ‘‘ဧဝံ, ဒေဝါနမိန္ဒာ’’တိ. ‘‘ကိံ ပနိဒံ, ဘန္တေ, အာယသ္မတော ဥတ္တရဿ သကံ ပဋိဘာနံ, ဥဒါဟု တဿ ဘဂဝတော ဝစနံ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿာ’’တိ? ‘‘တေန ဟိ, ဒေဝါနမိန္ဒ, ဥပမံ တေ ကရိဿာမိ. ဥပမာယ မိဓေကစ္စေ ဝိညူ ပုရိသာ ဘာသိတဿ အတ္ထံ အာဇာန’’န္တိ. “བཙུན་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨུཏྟ་རས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་འདི་ལྟར་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་བདེན་ནམ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག དགེ་སློང་གིས་དུས་ནས་དུས་སུ་རང་གི་ཉམས་རྒུད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ལེགས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག དགེ་སློང་གིས་དུས་ནས་དུས་སུ་གཞན་གྱི་ཉམས་རྒུད་དང་། །པེ། རང་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ལེགས་སོ།།’ ཞེས་སོ།།” “ལྷའི་དབང་པོ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ།།” ཞེས་གསུངས་སོ།། “བཙུན་པ། འདི་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨུཏྟ་རའི་རང་གི་སྤོབས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེའི་བཀའ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ལགས་སམ།” “ལྷའི་དབང་པོ། དེས་ན་ཁྱོད་ལ་དཔེ་ཞིག་བྱ་སྟེ། འདི་ན་མཁས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཁ་ཅིག་དཔེས་ཀྱང་བཤད་པའི་དོན་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།།” ‘‘သေယျထာပိ, ဒေဝါနမိန္ဒ, ဂါမဿ ဝါ နိဂမဿ ဝါ အဝိဒူရေ မဟာဓညရာသိ. တတော မဟာဇနကာယော ဓညံ အာဟရေယျ – ကာဇေဟိပိ ပိဋကေဟိပိ ဥစ္ဆင်္ဂေဟိပိ အဉ္ဇလီဟိပိ. ယော နု ခေါ, ဒေဝါနမိန္ဒ, တံ မဟာဇနကာယံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝံ ပုစ္ဆေယျ – ‘ကုတော ဣမံ ဓညံ အာဟရထာ’တိ, ကထံ ဗျာကရမာနော နု ခေါ, ဒေဝါနမိန္ဒ, သော မဟာဇနကာယော သမ္မာ ဗျာကရမာနော ဗျာကရေယျာ’’တိ? ‘‘‘အမုမှာ မဟာဓညရာသိမှာ အာဟရာမာ’တိ ခေါ, ဘန္တေ, သော မဟာဇနကာယော သမ္မာ ဗျာကရမာနော ဗျာကရေယျာ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ, ဒေဝါနမိန္ဒ, ယံ ကိဉ္စိ သုဘာသိတံ သဗ္ဗံ တံ တဿ ဘဂဝတော ဝစနံ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ. တတော ဥပါဒါယုပါဒါယ မယံ စညေ စ ဘဏာမာ’’တိ. “ལྷའི་དབང་པོ། དཔེར་ན་གྲོང་ངམ། གྲོང་རྡལ་གྱི་མི་རིང་བའི་ས་ཞིག་ཏུ་འབྲུའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་ལ། དེ་ནས་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་འཁུར་བ་དང་། སློ་མ་དང་། པང་པ་དང་། ཐལ་མོ་ཟུང་གིས་འབྲུ་རྣམས་སྐྱེལ་བར་བྱེད་དོ།། ལྷའི་དབང་པོ། གལ་ཏེ་མི་ཞིག་གིས་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དེ་དག་གི་གམ་དུ་སོང་སྟེ། ‘ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་འབྲུ་འདི་དག་གང་ནས་སྐྱེལ་བར་བྱེད་དམ།’ ཞེས་དྲིས་ན། ལྷའི་དབང་པོ། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དེ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་ལན་བཏབ་ན་ལན་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རམ།” “བཙུན་པ། ‘བདག་ཅག་གིས་འབྲུའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ལས་སྐྱེལ་བར་བྱེད་དོ།།’ ཞེས་ལན་བཏབ་ན་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དེ་དག་གིས་ལན་ཡང་དག་པར་བཏབ་པ་ལགས་སོ།།” “ལྷའི་དབང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་བཤད་པ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེའི་བཀའ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལས་བརྒྱུད་དེ་བདག་ཅག་དང་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ།།” ‘‘အစ္ဆရိယံ, ဘန္တေ, အဗ္ဘုတံ ဘန္တေ! ယာဝ သုဘာသိတံ စိဒံ အာယသ္မတာ ဥတ္တရေန – ‘ယံ ကိဉ္စိ သုဘာသိတံ သဗ္ဗံ တံ တဿ ဘဂဝတော ဝစနံ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ[Pg.13]. တတော ဥပါဒါယုပါဒါယ မယံ စညေ စ ဘဏာမာ’တိ. ဧကမိဒံ, ဘန္တေ ဥတ္တရ, သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ အစိရပက္ကန္တေ ဒေဝဒတ္တေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဒေဝဒတ္တံ အာရဗ္ဘ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – “བཙུན་པ། ངོ་མཚར་ཏོ།། བཙུན་པ། རྨད་དུ་བྱུང་ངོ་།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨུཏྟ་རས་འདི་སྐད་དུ། ‘ལེགས་པར་བཤད་པ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེའི་བཀའ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལས་བརྒྱུད་དེ་བདག་ཅག་དང་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ།།’ ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཞིག་གོ། བཙུན་པ་ཨུཏྟ་ར། དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་བཞུགས་ཏེ། ལྷས་བྱིན་ཕྱིར་བྱོན་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པའི་ཚེ་ནའོ།། དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷས་བྱིན་ལ་བརྩམས་ཏེ་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ།” ‘‘သာဓု, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ အတ္တဝိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတိ. သာဓု, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ ပရဝိပတ္တိံ…ပေ… အတ္တသမ္ပတ္တိံ… ပရသမ္ပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတိ. အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, အသဒ္ဓမ္မေဟိ အဘိဘူတော ပရိယာဒိန္နစိတ္တော ဒေဝဒတ္တော အာပါယိကော နေရယိကော ကပ္ပဋ္ဌော အတေကိစ္ဆော. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? လာဘေန ဟိ, ဘိက္ခဝေ, အဘိဘူတော ပရိယာဒိန္နစိတ္တော ဒေဝဒတ္တော အာပါယိကော နေရယိကော ကပ္ပဋ္ဌော အတေကိစ္ဆော; အလာဘေန, ဘိက္ခဝေ…ပေ… ယသေန, ဘိက္ခဝေ … အယသေန, ဘိက္ခဝေ… သက္ကာရေန, ဘိက္ခဝေ… အသက္ကာရေန, ဘိက္ခဝေ… ပါပိစ္ဆတာယ, ဘိက္ခဝေ… ပါပမိတ္တတာယ, ဘိက္ခဝေ, အဘိဘူတော ပရိယာဒိန္နစိတ္တော ဒေဝဒတ္တော အာပါယိကော နေရယိကော ကပ္ပဋ္ဌော အတေကိစ္ဆော. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ အသဒ္ဓမ္မေဟိ အဘိဘူတော ပရိယာဒိန္နစိတ္တော ဒေဝဒတ္တော အာပါယိကော နေရယိကော ကပ္ပဋ္ဌော အတေကိစ္ဆော. “‘དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གིས་དུས་ནས་དུས་སུ་རང་གི་ཉམས་རྒུད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ལེགས་སོ།། དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གིས་དུས་ནས་དུས་སུ་གཞན་གྱི་ཉམས་རྒུད་དང་། །པེ། རང་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ལེགས་སོ།། དགེ་སློང་དག དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་སེམས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ལྷས་བྱིན་ནི། ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་དང་། བསྐལ་པར་གནས་པ་དང་། གསོ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་གོ། བརྒྱད་གང་དག་ཅེ་ན། དགེ་སློང་དག རྙེད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་སེམས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ལྷས་བྱིན་ནི། ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་དང་། བསྐལ་པར་གནས་པ་དང་། གསོ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་གོ། མ་རྙེད་པ་དང་། །པེ། གྲགས་པ་དང་། མ་གྲགས་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། མ་བཀུར་བ་དང་། འདོད་པ་ངན་པ་དང་། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ལ་བརྟེན་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་སེམས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ལྷས་བྱིན་ནི། ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་དང་། བསྐལ་པར་གནས་པ་དང་། གསོ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་གོ། དགེ་སློང་དག དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་གིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་སེམས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ལྷས་བྱིན་ནི། ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་དང་། བསྐལ་པར་གནས་པ་དང་། གསོ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་གོ།’ ཞེས་སོ།།” ‘‘သာဓု, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ; ဥပ္ပန္နံ အလာဘံ…ပေ… ဥပ္ပန္နံ ယသံ… ဥပ္ပန္နံ အယသံ… ဥပ္ပန္နံ သက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ အသက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပိစ္ဆတံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ. དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གིས་བྱུང་བའི་རྙེད་པ་ལ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་མནན་ཏེ་གནས་ན་ལེགས་སོ། །བྱུང་བའི་མ་རྙེད་པ་དང་། །པེ། །བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་། །བྱུང་བའི་མ་གྲགས་པ་དང་། །བྱུང་བའི་བཀུར་སྟི་དང་། །བྱུང་བའི་མ་བཀུར་སྟི་དང་། །བྱུང་བའི་འདོད་པ་ངན་པ་དང་། །བྱུང་བའི་གྲོགས་པོ་ངན་པ་ལ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་མནན་ཏེ་གནས་ན་ལེགས་སོ། ། ‘‘ကိဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု အတ္ထဝသံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ; ဥပ္ပန္နံ အလာဘံ…ပေ… ဥပ္ပန္နံ ယသံ… ဥပ္ပန္နံ အယသံ… ဥပ္ပန္နံ သက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ အသက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပိစ္ဆတံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ? དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གིས་དོན་གྱི་དབང་གང་ལ་བརྟེན་ནས། བྱུང་བའི་རྙེད་པ་ལ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་མནན་ཏེ་གནས་པར་བྱེད། བྱུང་བའི་མ་རྙེད་པ་དང་། །པེ། །བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་། །བྱུང་བའི་མ་གྲགས་པ་དང་། །བྱུང་བའི་བཀུར་སྟི་དང་། །བྱུང་བའི་མ་བཀུར་སྟི་དང་། །བྱུང་བའི་འདོད་པ་ངན་པ་དང་། །བྱུང་བའི་གྲོགས་པོ་ངན་པ་ལ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་མནན་ཏེ་གནས་པར་བྱེད། ‘‘ယံ ဟိဿ, ဘိက္ခဝေ, ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အနဘိဘုယျ ဝိဟရတော ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ, ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အဘိဘုယျ ဝိဟရတော ဧဝံသ တေ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ န ဟောန္တိ. ယံ ဟိဿ, ဘိက္ခဝေ, ဥပ္ပန္နံ အလာဘံ…ပေ… ဥပ္ပန္နံ ယသံ… ဥပ္ပန္နံ အယသံ… ဥပ္ပန္နံ သက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ အသက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပိစ္ဆတံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အနဘိဘုယျ ဝိဟရတော ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ, ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အဘိဘုယျ ဝိဟရတော ဧဝံသ [Pg.14] တေ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ န ဟောန္တိ. ဣဒံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု အတ္ထဝသံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ; ဥပ္ပန္နံ အလာဘံ…ပေ… ဥပ္ပန္နံ ယသံ… ဥပ္ပန္နံ အယသံ… ဥပ္ပန္နံ သက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ အသက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပိစ္ဆတံ … ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ. དགེ་སློང་དག བྱུང་བའི་རྙེད་པ་ལ་ཟིལ་གྱིས་མ་ནོན་པར་གནས་པའི་དགེ་སློང་དེ་ལ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཡིད་གདུང་བའི་གདུང་བ་གང་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་རྣམས། བྱུང་བའི་རྙེད་པ་ལ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་གནས་པ་ན། དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཡིད་གདུང་བའི་གདུང་བ་དེ་དག་མི་སྐྱེའོ། །དགེ་སློང་དག བྱུང་བའི་མ་རྙེད་པ་དང་། །པེ། །བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་། །བྱུང་བའི་མ་གྲགས་པ་དང་། །བྱུང་བའི་བཀུར་སྟི་དང་། །བྱུང་བའི་མ་བཀུར་སྟི་དང་། །བྱུང་བའི་འདོད་པ་ངན་པ་དང་། །བྱུང་བའི་གྲོགས་པོ་ངན་པ་ལ་ཟིལ་གྱིས་མ་ནོན་པར་གནས་པའི་དགེ་སློང་དེ་ལ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཡིད་གདུང་བའི་གདུང་བ་གང་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་རྣམས། བྱུང་བའི་གྲོགས་པོ་ངན་པ་ལ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་གནས་པ་ན། དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཡིད་གདུང་བའི་གདུང་བ་དེ་དག་མི་སྐྱེའོ། །དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གིས་དོན་གྱི་དབང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས། བྱུང་བའི་རྙེད་པ་ལ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་མནན་ཏེ་གནས་པར་བྱེད། བྱུང་བའི་མ་རྙེད་པ་དང་། །པེ། །བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་། །བྱུང་བའི་མ་གྲགས་པ་དང་། །བྱུང་བའི་བཀུར་སྟི་དང་། །བྱུང་བའི་མ་བཀུར་སྟི་དང་། །བྱུང་བའི་འདོད་པ་ངན་པ་དང་། །བྱུང་བའི་གྲོགས་པོ་ངན་པ་ལ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་མནན་ཏེ་གནས་པར་བྱའོ། ། ‘‘တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရိဿာမ, ဥပ္ပန္နံ အလာဘံ…ပေ… ဥပ္ပန္နံ ယသံ… ဥပ္ပန္နံ အယသံ… ဥပ္ပန္နံ သက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ အသက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပိစ္ဆတံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရိဿာမာတိ. ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ. དགེ་སློང་དག དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། བདག་ཅག་གིས་བྱུང་བའི་རྙེད་པ་ལ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་མནན་ཏེ་གནས་པར་བྱའོ། །བྱུང་བའི་མ་རྙེད་པ་དང་། །པེ། །བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་། །བྱུང་བའི་མ་གྲགས་པ་དང་། །བྱུང་བའི་བཀུར་སྟི་དང་། །བྱུང་བའི་མ་བཀུར་སྟི་དང་། །བྱུང་བའི་འདོད་པ་ངན་པ་དང་། །བྱུང་བའི་གྲོགས་པོ་ངན་པ་ལ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་མནན་ཏེ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསླབ་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། ‘‘ဧတ္တာဝတာ, ဘန္တေ ဥတ္တရ, မနုဿေသု စတဿော ပရိသာ – ဘိက္ခူ, ဘိက္ခုနိယော, ဥပါသကာ, ဥပါသိကာယော. နာယံ ဓမ္မပရိယာယော ကိသ္မိဉ္စိ ဥပဋ္ဌိတော. ဥဂ္ဂဏှတု, ဘန္တေ, အာယသ္မာ ဥတ္တရော ဣမံ ဓမ္မပရိယာယံ. ပရိယာပုဏာတု, ဘန္တေ, အာယသ္မာ ဥတ္တရော ဣမံ ဓမ္မပရိယာယံ. ဓာရေတု, ဘန္တေ, အာယသ္မာ ဥတ္တရော ဣမံ ဓမ္မပရိယာယံ. အတ္ထသံဟိတော အယံ, ဘန္တေ, ဓမ္မပရိယာယော အာဒိဗြဟ္မစရိယကော’’တိ. အဋ္ဌမံ. བཙུན་པ་ཨུཏྟ་ར། འདི་ཙམ་གྱིས་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་འཁོར་བཞི་པོ་འདི་དག་ཡོད་དེ། དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་རྣམས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ནི་འཁོར་གང་གི་ནང་དུ་ཡང་མ་བསྟན་ཏོ། །བཙུན་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨུཏྟ་རས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཟུང་ཞིག བཙུན་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨུཏྟ་རས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཀློག་ཅིག བཙུན་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨུཏྟ་རས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཟུངས་ཤིག བཙུན་པ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ནི་དོན་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཐོག་མ་ལགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒྱད་པའོ། ། ၉. နန္ဒသုတ္တံ ༩. ནནྡའི་མདོ། ၉. ‘‘‘ကုလပုတ္တော’တိ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒံ သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ. ‘ဗလဝါ’တိ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒံ သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ. ‘ပါသာဒိကော’တိ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒံ သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ. ‘တိဗ္ဗရာဂေါ’တိ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒံ သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ. ကိမညတြ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒော ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရော, ဘောဇနေ မတ္တညူ, ဇာဂရိယံ အနုယုတ္တော, သတိသမ္ပဇညေန သမန္နာဂတော, ယေဟိ နန္ဒော သက္ကောတိ ပရိပုဏ္ဏံ ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ စရိတုံ! တတြိဒံ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒဿ ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရတာယ ဟောတိ. သစေ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒဿ ပုရတ္ထိမာ ဒိသာ အာလောကေတဗ္ဗာ ဟောတိ, သဗ္ဗံ စေတသာ သမန္နာဟရိတွာ နန္ဒော ပုရတ္ထိမံ ဒိသံ အာလောကေတိ – ‘ဧဝံ မေ ပုရတ္ထိမံ ဒိသံ အာလောကယတော နာဘိဇ္ဈာဒေါမနဿာ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အနွာဿဝိဿန္တီ’တိ. ဣတိဟ တတ္ထ သမ္ပဇာနော ဟောတိ. ༩. དགེ་སློང་དག ནནྡ་ལ་‘རིགས་ཀྱི་བུ་’ཞེས་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་སྨྲའོ། །དགེ་སློང་དག ནནྡ་ལ་‘སྟོབས་དང་ལྡན་པ་’ཞེས་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་སྨྲའོ། །དགེ་སློང་དག ནནྡ་ལ་‘མཛེས་ཤིང་དང་བ་སྐྱེ་བ་’ཞེས་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་སྨྲའོ། །དགེ་སློང་དག ནནྡ་ལ་‘འདོད་ཆགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་’ཞེས་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་སྨྲའོ། །དགེ་སློང་དག ནནྡ་ནི་དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་པ་དང་། ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་དང་། སད་པར་བརྩོན་པ་དང་། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པ་མ་གཏོགས་པར། གཞན་ཅི་ཞིག་གིས་ནནྡས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྤྱད་པར་ནུས་ཏེ། དེ་དག་གིས་ནུས་སོ། །དགེ་སློང་དག དེ་ལ་འདི་ནི་ནནྡའི་དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་དག གལ་ཏེ་ནནྡས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན། སེམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ། ནནྡས་ཤར་ཕྱོགས་商བལྟ་ཞིང་། ‘བདག་གིས་འདི་ལྟར་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བལྟས་པ་ན། བརྣབ་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་སྡིག་ཏོ་ཅན་གྱི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་མི་འགྱུར་རོ་’སྙམ་མོ། །དེ་ལྟར་དེ་ལ་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘သစေ[Pg.15], ဘိက္ခဝေ, နန္ဒဿ ပစ္ဆိမာ ဒိသာ အာလောကေတဗ္ဗာ ဟောတိ…ပေ… ဥတ္တရာ ဒိသာ အာလောကေတဗ္ဗာ ဟောတိ… ဒက္ခိဏာ ဒိသာ အာလောကေတဗ္ဗာ ဟောတိ… ဥဒ္ဓံ ဥလ္လောကေတဗ္ဗာ ဟောတိ… အဓော ဩလောကေတဗ္ဗာ ဟောတိ… အနုဒိသာ အနုဝိလောကေတဗ္ဗာ ဟောတိ, သဗ္ဗံ စေတသာ သမန္နာဟရိတွာ နန္ဒော အနုဒိသံ အနုဝိလောကေတိ – ‘ဧဝံ မေ အနုဒိသံ အနုဝိလောကယတော နာဘိဇ္ဈာဒေါမနဿာ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အနွာဿဝိဿန္တီ’တိ. ဣတိဟ တတ္ထ သမ္ပဇာနော ဟောတိ. ဣဒံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒဿ ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရတာယ ဟောတိ. དགེ་སློང་དག གལ་ཏེ་ནནྡས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན། །པེ། །བྱང་ཕྱོགས་སུ་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན། །ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན། །སྟེང་དུ་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན། །འོག་ཏུ་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན། །ཕྱོགས་མཚམས་སུ་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན། སེམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ། ནནྡས་ཕྱོགས་མཚམས་སུ་བལྟ་ཞིང་། ‘བདག་གིས་འདི་ལྟར་ཕྱོགས་མཚམས་སུ་བལྟས་པ་ན། བརྣབ་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་སྡིག་ཏོ་ཅན་གྱི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་མི་འགྱུར་རོ་’སྙམ་མོ། །དེ་ལྟར་དེ་ལ་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ནནྡའི་དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། ‘‘တတြိဒံ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒဿ ဘောဇနေ မတ္တညုတာယ ဟောတိ. ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒော ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော အာဟာရံ အာဟာရေတိ – ‘နေဝ ဒဝါယ န မဒါယ န မဏ္ဍနာယ န ဝိဘူသနာယ, ယာဝဒေဝ ဣမဿ ကာယဿ ဌိတိယာ ယာပနာယ ဝိဟိံသူပရတိယာ ဗြဟ္မစရိယာနုဂ္ဂဟာယ ဣတိ ပုရာဏဉ္စ ဝေဒနံ ပဋိဟင်္ခါမိ, နဝဉ္စ ဝေဒနံ န ဥပ္ပာဒေဿာမိ, ယာတြာ စ မေ ဘဝိဿတိ အနဝဇ္ဇတာ စ ဖာသုဝိဟာရော စာ’တိ. ဣဒံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒဿ ဘောဇနေ မတ္တညုတာယ ဟောတိ. དགེ་སློང་དག དེ་ལ་འདི་ནི་ནནྡའི་ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་དག འདི་ན་ནནྡས་ཚུལ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་ཟས་ཟ་སྟེ། རྩེད་མོའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། སྒེག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པར། ཤིན་ཏུ་ལུས་འདི་གནས་པ་དང་། འཚོ་བ་དང་། གནོད་པ་ཞི་བར་བྱ་བ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཁོ་ནར་ཏེ། ‘འདི་ལྟར་བདག་གིས་ཚོར་བ་རྙིང་པ་སེལ་བར་བྱེད། ཚོར་བ་གསར་པ་མི་བསྐྱེད་དོ། །བདག་གི་འཚོ་བ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་’སྙམ་དུ་ཟའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ནནྡའི་ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། ‘‘တတြိဒံ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒဿ ဇာဂရိယာနုယောဂသ္မိံ ဟောတိ. ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒော ဒိဝသံ စင်္ကမေန နိသဇ္ဇာယ အာဝရဏီယေဟိ ဓမ္မေဟိ စိတ္တံ ပရိသောဓေတိ; ရတ္တိယာ ပဌမံ ယာမံ စင်္ကမေန နိသဇ္ဇာယ အာဝရဏီယေဟိ ဓမ္မေဟိ စိတ္တံ ပရိသောဓေတိ; ရတ္တိယာ မဇ္ဈိမံ ယာမံ ဒက္ခိဏေန ပဿေန သီဟသေယျံ ကပ္ပေတိ ပါဒေ ပါဒံ အစ္စာဓာယ သတော သမ္ပဇာနော ဥဋ္ဌာနသညံ မနသိ ကရိတွာ; ရတ္တိယာ ပစ္ဆိမံ ယာမံ ပစ္စုဋ္ဌာယ စင်္ကမေန နိသဇ္ဇာယ အာဝရဏီယေဟိ ဓမ္မေဟိ စိတ္တံ ပရိသောဓေတိ. ဣဒံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒဿ ဇာဂရိယာနုယောဂသ္မိံ ဟောတိ. དགེ་སློང་དག དེ་ལ་འདི་ནི་ནནྡའི་སད་པར་བརྩོན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་དག འདི་ན་ནནྡས་ཉིན་མོ་འཆག་པ་དང་འདུག་པས་སྒྲིབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད། མཚན་མོའི་ཐུན་དང་པོ་ལ་འཆག་པ་དང་འདུག་པས་སྒྲིབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད། མཚན་མོའི་ཐུན་གུང་ལ་གློ་གཡས་པས་སེང་གེའི་ཉལ་སྟབས་ཀྱིས་རྐང་པ་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་རྐང་པ་གཅིག་བཞག་སྟེ། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པས་ལྡང་བའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ་ཉལ་བར་བྱེད། མཚན་མོའི་ཐུན་ཐ་མ་ལ་སྔ་བར་ལངས་ཏེ་འཆག་པ་དང་འདུག་པས་སྒྲིབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ནནྡའི་སད་པར་བརྩོན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། ‘‘တတြိဒံ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒဿ သတိသမ္ပဇညသ္မိံ ဟောတိ. ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒဿ ဝိဒိတာ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ, ဝိဒိတာ ဥပဋ္ဌဟန္တိ, ဝိဒိတာ အဗ္ဘတ္ထံ ဂစ္ဆန္တိ; ဝိဒိတာ သညာ…ပေ… ဝိဒိတာ ဝိတက္ကာ…ပေ… အဗ္ဘတ္ထံ ဂစ္ဆန္တိ. ဣဒံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒဿ သတိသမ္ပဇညသ္မိံ ဟောတိ. དགེ་སློང་དག དེ་ལ་འདི་ནི་ནནྡའི་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་དག འདི་ན་ནནྡས་ཚོར་བ་རྣམས་ཤེས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པར་འགྱུར། ཤེས་བཞིན་དུ་ནུབ་པར་འགྱུར། འདུ་ཤེས་རྣམས་ཤེས་བཞིན་དུ། །པེ། །རྟོག་པ་རྣམས་ཤེས་བཞིན་དུ། །པེ། །ནུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ནནྡའི་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ကိမညတြ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒော ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရော, ဘောဇနေ မတ္တညူ, ဇာဂရိယံ အနုယုတ္တော, သတိသမ္ပဇညေန သမန္နာဂတော, ယေဟိ နန္ဒော သက္ကောတိ ပရိပုဏ္ဏံ ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ စရိတု’’န္တိ! နဝမံ. དགེ་སློང་དག ནནྡ་ནི་དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་པ་དང་། ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་དང་། སད་པར་བརྩོན་པ་དང་། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པ་མ་གཏོགས་པར། གཞན་ཅི་ཞིག་གིས་ནནྡས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྤྱད་པར་ནུས་ཏེ། དེ་དག་གིས་ནུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། ། ၁၀. ကာရဏ္ဍဝသုတ္တံ ༡༠. གད་སྙིགས་ཀྱི་མདོ། ၁၀. ဧကံ [Pg.16] သမယံ ဘဂဝါ စမ္ပာယံ ဝိဟရတိ ဂဂ္ဂရာယ ပေါက္ခရဏိယာ တီရေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ ဘိက္ခုံ အာပတ္တိယာ စောဒေန္တိ. သော ဘိက္ခု ဘိက္ခူဟိ အာပတ္တိယာ စောဒိယမာနော အညေနာညံ ပဋိစရတိ, ဗဟိဒ္ဓါ ကထံ အပနာမေတိ, ကောပဉ္စ ဒေါသဉ္စ အပ္ပစ္စယဉ္စ ပါတုကရောတိ. ༡༠. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཙམྤཱ་ན། གངྒཱ་རཱའི་པདྨའི་མཚོ་འགྲམ་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་སློང་གཅིག་ལ་ལྟུང་བས་སྐུར་པ་འདེབས་པར་བྱེད། དགེ་སློང་དེ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ལྟུང་བས་སྐུར་པ་བཏབ་པ་ན། གཏམ་གཞན་གྱིས་གཏམ་གཞན་གཡོགས་པར་བྱེད། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཏམ་གཞན་གླེང་བར་བྱེད། ཁྲོ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། མི་དགའ་བ་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དོ། ། အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘နိဒ္ဓမထေတံ, ဘိက္ခဝေ, ပုဂ္ဂလံ; နိဒ္ဓမထေတံ, ဘိက္ခဝေ, ပုဂ္ဂလံ. အပနေယျေသော, ဘိက္ခဝေ, ပုဂ္ဂလော. ကိံ ဝေါ တေန ပရပုတ္တေန ဝိသောဓိတေန ! ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စဿ ပုဂ္ဂလဿ တာဒိသံယေဝ ဟောတိ အဘိက္ကန္တံ ပဋိက္ကန္တံ အာလောကိတံ ဝိလောကိတံ သမိဉ္ဇိတံ ပသာရိတံ သံဃာဋိပတ္တစီဝရဓာရဏံ, သေယျထာပိ အညေသံ ဘဒ္ဒကာနံ ဘိက္ခူနံ – ယာဝဿ ဘိက္ခူ အာပတ္တိံ န ပဿန္တိ. ယတော စ ခွဿ ဘိက္ခူ အာပတ္တိံ ပဿန္တိ, တမေနံ ဧဝံ ဇာနန္တိ – ‘သမဏဒူသီဝါယံ သမဏပလာပေါ သမဏကာရဏ္ဍဝေါ’တိ. တမေနံ ဣတိ ဝိဒိတွာ ဗဟိဒ္ဓါ နာသေန္တိ. တံ ကိဿ ဟေတု? မာ အညေ ဘဒ္ဒကေ ဘိက္ခူ ဒူသေသီ’’တိ! དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག གང་ཟག་འདི་ཕྱིར་སྐྲོད་ཅིག དགེ་སློང་དག གང་ཟག་འདི་ཕྱིར་སྐྲོད་ཅིག དགེ་སློང་དག གང་ཟག་འདི་ནི་ཕྱིར་དབྱུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་བུ་དག་གིས་ཁྱེད་རྣམས་ལ་ཅི་ཞིག་བྱེད། དགེ་སློང་དག འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་གི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང་། མདུན་དུ་བལྟ་བ་དང་། ལོགས་སུ་བལྟ་བ་དང་། བསྐུམ་པ་དང་། བརྐྱང་བ་དང་། ཆོས་གོས་དང་ལྷུང་བཟེད་འཆང་བ་ནི། ཇི་སྲིད་དུ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ལྟུང་བ་མ་མཐོང་བའི་བར་དུ། དགེ་སློང་བཟང་པོ་གཞན་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ལྟུང་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་ན། དེ་ནི་‘འདི་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་འཆལ་བ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་སྦུན་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་གད་སྙིགས་སོ་’ཞེས་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་ཕྱི་རོལ་དུ་སྐྲོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་བཟང་པོ་གཞན་རྣམས་ལ་སྐྱོན་མ་བཏང་ཞིག་ཅེས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, သမ္ပန္နေ ယဝကရဏေ ယဝဒူသီ ဇာယေထ ယဝပလာပေါ ယဝကာရဏ္ဍဝေါတိ. တဿ တာဒိသံယေဝ မူလံ ဟောတိ, သေယျထာပိ အညေသံ ဘဒ္ဒကာနံ ယဝါနံ; တာဒိသံယေဝ နာဠံ ဟောတိ, သေယျထာပိ အညေသံ ဘဒ္ဒကာနံ ယဝါနံ; တာဒိသံယေဝ ပတ္တံ ဟောတိ, သေယျထာပိ အညေသံ ဘဒ္ဒကာနံ ယဝါနံ – ယာဝဿ သီသံ န နိဗ္ဗတ္တတိ. ယတော စ ခွဿ သီသံ နိဗ္ဗတ္တတိ, တမေနံ ဧဝံ ဇာနန္တိ – ‘ယဝဒူသီဝါယံ ယဝပလာပေါ ယဝကာရဏ္ဍဝေါ’တိ. တမေနံ ဣတိ ဝိဒိတွာ သမူလံ ဥပ္ပာဋေတွာ ဗဟိဒ္ဓါ ယဝကရဏဿ ဆဍ္ဍေန္တိ. တံ ကိဿ ဟေတု? မာ အညေ ဘဒ္ဒကေ ယဝေ ဒူသေသီတိ! དགེ་སློང་དག དཔེར་ན། ནས་ཀྱི་ཞིང་བཟང་པོ་ཞིག་ཏུ། ནས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། ནས་ཀྱི་སྦུན་པ་དང་། ནས་ཀྱི་གད་སྙིགས་སུ་གྱུར་པའི་རྩྭ་ཞིག་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན། ཇི་སྲིད་དུ་དེའི་སྙེ་མ་མ་ཐོན་པའི་བར་དུ། དེའི་རྩ་བ་ནི་ནས་བཟང་པོ་གཞན་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་སྡོང་པོ་ནི་ནས་བཟང་པོ་གཞན་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ལོ་མ་ནི་ནས་བཟང་པོ་གཞན་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་དེའི་སྙེ་མ་ཐོན་པར་གྱུར་པ་ན། དེ་ནི་‘འདི་ནི་ནས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། ནས་ཀྱི་སྦུན་པ་དང་། ནས་ཀྱི་གད་སྙིགས་སོ་’ཞེས་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་རྩ་བ་ནས་བཀོག་སྟེ་ནས་ཞིང་གི་ཕྱི་རོལ་དུ་འདོར་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནས་བཟང་པོ་གཞན་རྣམས་ལ་སྐྱོན་མ་བཏང་ཞིག་ཅེས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စဿ ပုဂ္ဂလဿ တာဒိသံယေဝ ဟောတိ အဘိက္ကန္တံ ပဋိက္ကန္တံ အာလောကိတံ ဝိလောကိတံ သမိဉ္ဇိတံ ပသာရိတံ သံဃာဋိပတ္တစီဝရဓာရဏံ, သေယျထာပိ အညေသံ ဘဒ္ဒကာနံ ဘိက္ခူနံ – ယာဝဿ [Pg.17] ဘိက္ခူ အာပတ္တိံ န ပဿန္တိ. ယတော စ ခွဿ ဘိက္ခူ အာပတ္တိံ ပဿန္တိ, တမေနံ ဧဝံ ဇာနန္တိ – ‘သမဏဒူသီဝါယံ သမဏပလာပေါ သမဏကာရဏ္ဍဝေါ’တိ. တမေနံ ဣတိ ဝိဒိတွာ ဗဟိဒ္ဓါ နာသေန္တိ. တံ ကိဿ ဟေတု? မာ အညေ ဘဒ္ဒကေ ဘိက္ခူ ဒူသေသီတိ. དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་དུ་འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་གི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང་། མདུན་དུ་བལྟ་བ་དང་། ལོགས་སུ་བལྟ་བ་དང་། བསྐུམ་པ་དང་། བརྐྱང་བ་དང་། ཆོས་གོས་དང་ལྷུང་བཟེད་འཆང་བ་ནི། ཇི་སྲིད་དུ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ལྟུང་བ་མ་མཐོང་བའི་བར་དུ། དགེ་སློང་བཟང་པོ་གཞན་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ལྟུང་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་ན། དེ་ནི་‘འདི་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་འཆལ་བ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་སྦུན་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་གད་སྙིགས་སོ་’ཞེས་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་ཕྱི་རོལ་དུ་སྐྲོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་བཟང་པོ་གཞན་རྣམས་ལ་སྐྱོན་མ་བཏང་ཞིག་ཅེས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, မဟတော ဓညရာသိဿ ဖုဏမာနဿ တတ္ထ ယာနိ တာနိ ဓညာနိ ဒဠှာနိ သာရဝန္တာနိ တာနိ ဧကမန္တံ ပုဉ္ဇံ ဟောတိ, ယာနိ ပန တာနိ ဓညာနိ ဒုဗ္ဗလာနိ ပလာပါနိ တာနိ ဝါတော ဧကမန္တံ အပဝဟတိ. တမေနံ သာမိကာ သမ္မဇ္ဇနိံ ဂဟေတွာ ဘိယျောသောမတ္တာယ အပသမ္မဇ္ဇန္တိ. တံ ကိဿ ဟေတု? မာ အညေ ဘဒ္ဒကေ ဓညေ ဒူသေသီတိ! ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စဿ ပုဂ္ဂလဿ တာဒိသံယေဝ ဟောတိ အဘိက္ကန္တံ ပဋိက္ကန္တံ အာလောကိတံ ဝိလောကိတံ သမိဉ္ဇိတံ ပသာရိတံ သံဃာဋိပတ္တစီဝရဓာရဏံ, သေယျထာပိ အညေသံ ဘဒ္ဒကာနံ ဘိက္ခူနံ – ယာဝဿ ဘိက္ခူ အာပတ္တိံ န ပဿန္တိ. ယတော စ ခွဿ ဘိက္ခူ အာပတ္တိံ ပဿန္တိ, တမေနံ ဧဝံ ဇာနန္တိ – ‘သမဏဒူသီဝါယံ သမဏပလာပေါ သမဏကာရဏ္ဍဝေါ’တိ. တမေနံ ဣတိ ဝိဒိတွာ ဗဟိဒ္ဓါ နာသေန္တိ. တံ ကိဿ ဟေတု? မာ အညေ ဘဒ္ဒကေ ဘိက္ခူ ဒူသေသီတိ. དགེ་སློང་དག་ དཔེར་ན་ འབྲུའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཞིག་འཕྱར་བའི་ཚེ་ འབྲུ་གང་དག་མཁྲེགས་ཤིང་སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཕུང་པོར་འགྱུར་ལ། འབྲུ་གང་དག་ཉམ་ཆུང་ཞིང་སྦུན་པ་ཅན་དེ་དག་ནི་རླུང་གིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁྱེར་རོ། །དེ་ནས་བདག་པོ་དག་གིས་ཕྱགས་མ་བཟུང་སྟེ་ལྷག་པར་ཕྱགས་ནས་འདོར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲུ་བཟང་པོ་གཞན་དག་མ་ཉམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་དག་ དེ་བཞིན་དུ་འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་གི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་ ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང་ མདུན་དུ་ལྟ་བ་དང་ གཞོགས་སུ་ལྟ་བ་དང་ བསྐུམ་པ་དང་ བརྐྱང་བ་དང་ ཆོས་གོས་དང་ལྷུང་བཟེད་འཆང་བ་ནི་ དགེ་སློང་བཟང་པོ་གཞན་དག་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་སྣང་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་དགེ་སློང་དག་གིས་དེའི་ལྟུང་བ་མ་མཐོང་བའི་བར་དུའོ། །གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་དག་གིས་དེའི་ལྟུང་བ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ན། དེ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་སྐྱོན་ཅན་ དགེ་སྦྱོང་གི་སྦུན་པ་ དགེ་སྦྱོང་གི་ཕྱགས་དར་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་ཕྱིར་སྐྲོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་བཟང་པོ་གཞན་དག་མ་ཉམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ပုရိသော ဥဒပါနပနာဠိယတ္ထိကော တိဏှံ ကုဌာရိံ အာဒါယ ဝနံ ပဝိသေယျ. သော ယံ ယဒေဝ ရုက္ခံ ကုဌာရိပါသေန အာကောဋေယျ တတ္ထ ယာနိ တာနိ ရုက္ခာနိ ဒဠှာနိ သာရဝန္တာနိ တာနိ ကုဌာရိပါသေန အာကောဋိတာနိ ကက္ခဠံ ပဋိနဒန္တိ; ယာနိ ပန တာနိ ရုက္ခာနိ အန္တောပူတီနိ အဝဿုတာနိ ကသမ္ဗုဇာတာနိ တာနိ ကုဌာရိပါသေန အာကောဋိတာနိ ဒဒ္ဒရံ ပဋိနဒန္တိ. တမေနံ မူလေ ဆိန္ဒတိ, မူလေ ဆိန္ဒိတွာ အဂ္ဂေ ဆိန္ဒတိ, အဂ္ဂေ ဆိန္ဒိတွာ အန္တော သုဝိသောဓိတံ ဝိသောဓေတိ, အန္တော သုဝိသောဓိတံ ဝိသောဓေတွာ ဥဒပါနပနာဠိံ ယောဇေတိ. ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စဿ ပုဂ္ဂလဿ တာဒိသံယေဝ ဟောတိ အဘိက္ကန္တံ ပဋိက္ကန္တံ အာလောကိတံ ဝိလောကိတံ သမိဉ္ဇိတံ ပသာရိတံ သံဃာဋိပတ္တစီဝရဓာရဏံ, သေယျထာပိ အညေသံ ဘဒ္ဒကာနံ ဘိက္ခူနံ – ယာဝဿ ဘိက္ခူ အာပတ္တိံ န ပဿန္တိ. ယတော စ ခွဿ ဘိက္ခူ အာပတ္တိံ ပဿန္တိ, တမေနံ ဧဝံ [Pg.18] ဇာနန္တိ – ‘သမဏဒူသီဝါယံ သမဏပလာပေါ သမဏကာရဏ္ဍဝေါ’တိ. တမေနံ ဣတိ ဝိဒိတွာ ဗဟိဒ္ဓါ နာသေန္တိ. တံ ကိဿ ဟေတု? မာ အညေ ဘဒ္ဒကေ ဘိက္ခူ ဒူသေသီ’’တိ. དགེ་སློང་དག་ དཔེར་ན་ སྐྱེས་བུ་ཁྲོན་པའི་ཆུ་ཡུར་འདོད་པ་ཞིག་གིས་ སྟ་རེ་རྣོན་པོ་ཞིག་བཟུང་སྟེ་ནགས་སུ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཁོས་ཤིང་གང་དང་གང་ལ་སྟ་རེའི་ལྟག་པས་བརྡུངས་པ་ན། ཤིང་གང་དག་མཁྲེགས་ཤིང་སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ནི་སྟ་རེའི་ལྟག་པས་བརྡུངས་པ་ན་སྒྲ་མཁྲེགས་པོ་སྒྲོག་པར་བྱེད་ལ། ཤིང་གང་དག་ནང་རུལ་ཞིང་བརླན་གཤེར་ཆེ་བ་དང་ ཕྱགས་དར་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་སྟ་རེའི་ལྟག་པས་བརྡུངས་པ་ན་སྒྲ་སྦུབས་སྟོང་སྒྲོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་ཁོས་ཤིང་དེ་རྩ་བ་ནས་གཅོད་ཅིང་ རྩ་བ་ནས་བཅད་དེ་རྩེ་མོ་ནས་གཅོད་དོ། །རྩེ་མོ་ནས་བཅད་དེ་ནང་ལེགས་པར་བཤལ་ནས་གཙང་མར་བྱེད་ཅིང་ ནང་ལེགས་པར་བཤལ་ནས་གཙང་མར་བྱས་ཏེ་ཁྲོན་པའི་ཆུ་ཡུར་དུ་སྦྱོར་རོ། །དགེ་སློང་དག་ དེ་བཞིན་དུ་འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་གི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་ ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང་ མདུན་དུ་ལྟ་བ་དང་ གཞོགས་སུ་ལྟ་བ་དང་ བསྐུམ་པ་དང་ བརྐྱང་བ་དང་ ཆོས་གོས་དང་ལྷུང་བཟེད་འཆང་བ་ནི་ དགེ་སློང་བཟང་པོ་གཞན་དག་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་སྣང་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་དགེ་སློང་དག་གིས་དེའི་ལྟུང་བ་མ་མཐོང་བའི་བར་དུའོ། །གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་དག་གིས་དེའི་ལྟུང་བ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ན། དེ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་སྐྱོན་ཅན་ དགེ་སྦྱོང་གི་སྦུན་པ་ དགེ་སྦྱོང་གི་ཕྱགས་དར་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་ཕྱིར་སྐྲོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་བཟང་པོ་གཞན་དག་མ་ཉམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ‘‘သံဝါသာယံ ဝိဇာနာထ, ပါပိစ္ဆော ကောဓနော ဣတိ; မက္ခီ ထမ္ဘီ ပဠာသီ စ, ဣဿုကီ မစ္ဆရီ သဌော. ལྷན་ཅིག་གནས་པས་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདོད་པ་ངན་པ་ཅན་དང་ཁྲོ་གཏུམ་ཅན་དང་། །འཁོན་འཛིན་ཅན་དང་གྱོང་པོ་གཤེ་བ་ཅན་དང་། །ཕྲག་དོག་ཅན་དང་སེར་སྣ་ཅན་དང་གཡོ་སྒྱུ་ཅན་ནོ། ། ‘‘သန္တဝါစော ဇနဝတိ, သမဏော ဝိယ ဘာသတိ; ရဟော ကရောတိ ကရဏံ, ပါပဒိဋ္ဌိ အနာဒရော. སྐྱེ་བོའི་དབུས་སུ་ཚིག་འཇམ་པོར་སྨྲ་ཞིང་དགེ་སྦྱོང་བཞིན་དུ་སྨྲ་ནའང་། །ལྐོག་ཏུ་སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་ཅིང་ལྟ་བ་ངན་པ་དང་མ་གུས་པ་ཅན་ནོ། ། ‘‘သံသပ္ပီ စ မုသာဝါဒီ, တံ ဝိဒိတွာ ယထာတထံ; သဗ္ဗေ သမဂ္ဂါ ဟုတွာန, အဘိနိဗ္ဗဇ္ဇယာထ နံ. གཡོ་འགུལ་བྱེད་ཅིང་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ནས། །ཐམས་ཅད་མཐུན་པར་གྱུར་ཏེ་དེ་ཉིད་ཕྱིར་སྐྲོད་པར་བྱོས་ཤིག ། ‘‘ကာရဏ္ဍဝံ နိဒ္ဓမထ, ကသမ္ဗုံ အပကဿထ ; တတော ပလာပေ ဝါဟေထ, အဿမဏေ သမဏမာနိနေ. ཕྱགས་དར་ལྟ་བུ་ཕྱིར་སྐྲོད་ཅིང་རུལ་པ་རྣམས་ཕྱིར་དྲོངས་ཤིག །དེ་ནས་དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་པར་དགེ་སྦྱོང་དུ་རློམ་པའི་སྦུན་པ་རྣམས་ཕྱིར་སྐྲོད་ཅིག ། ‘‘နိဒ္ဓမိတွာန ပါပိစ္ဆေ, ပါပအာစာရဂေါစရေ; သုဒ္ဓါသုဒ္ဓေဟိ သံဝါသံ, ကပ္ပယဝှော ပတိဿတာ; တတော သမဂ္ဂါ နိပကာ, ဒုက္ခဿန္တံ ကရိဿထာ’’တိ. ဒသမံ; འདོད་པ་ངན་པ་དང་སྤྱོད་པ་ངན་པའི་གནས་ཅན་རྣམས་ཕྱིར་བསྐྲད་ནས། །དག་པ་རྣམས་ནི་དག་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བག་ཡོད་པས་གནས་པར་བྱོས་ཤིག །དེ་ནས་མཐུན་ཞིང་ཤེས་རབ་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་པའོ། ། မေတ္တာဝဂ္ဂေါ ပဌမော. བྱམས་པའི་ཚན་པ་སྟེ་དང་པོའོ། ། တဿုဒ္ဒါနံ – དེའི་སྡོམ་ཚིག་ནི། မေတ္တံ ပညာ စ ဒွေ ပိယာ, ဒွေ လောကာ ဒွေ ဝိပတ္တိယော; ဒေဝဒတ္တော စ ဥတ္တရော, နန္ဒော ကာရဏ္ဍဝေန စာတိ. བྱམས་པ་དང་ཤེས་རབ་དང་སྡུག་པ་གཉིས། །འཇིག་རྟེན་གཉིས་དང་རྒུད་པ་གཉིས། །ལྷས་བྱིན་དང་ནི་ཨུཏྟ་ར། །ནནྡ་དང་ནི་ཕྱགས་དར་རོ། ། ၂. မဟာဝဂ္ဂေါ ༢. ཚན་པ་ཆེན་པོ། ၁. ဝေရဉ္ဇသုတ္တံ ༡. བེ་རཉྫའི་མདོ། ၁၁. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဝေရဉ္ဇာယံ ဝိဟရတိ နဠေရုပုစိမန္ဒမူလေ. အထ ခေါ ဝေရဉ္ဇော ဗြာဟ္မဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ [Pg.19] ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဝေရဉ္ဇော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ༡༡. འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བེ་རཉྫ་ན་ནལེ་རུའི་ནིམ་པའི་ཤིང་དྲུང་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་བེ་རཉྫའི་བྲམ་ཟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དགའ་བར་བྱ་བའི་གཏམ་བྱས་སོ། །དགའ་བར་བྱ་བ་དང་དྲན་པར་བྱ་བའི་གཏམ་རྣམས་བརྗོད་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་བེ་རཉྫའི་བྲམ་ཟེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘သုတံ မေတံ, ဘော ဂေါတမ – ‘န သမဏော ဂေါတမော ဗြာဟ္မဏေ ဇိဏ္ဏေ ဝုဍ္ဎေ မဟလ္လကေ အဒ္ဓဂတေ ဝယောအနုပ္ပတ္တေ အဘိဝါဒေတိ ဝါ ပစ္စုဋ္ဌေတိ ဝါ အာသနေန ဝါ နိမန္တေတီ’တိ. တယိဒံ, ဘော ဂေါတမ, တထေဝ. န ဟိ ဘဝံ ဂေါတမော ဗြာဟ္မဏေ ဇိဏ္ဏေ ဝုဍ္ဎေ မဟလ္လကေ အဒ္ဓဂတေ ဝယောအနုပ္ပတ္တေ အဘိဝါဒေတိ ဝါ ပစ္စုဋ္ဌေတိ ဝါ အာသနေန ဝါ နိမန္တေတိ. တယိဒံ, ဘော ဂေါတမ, န သမ္ပန္နမေဝါ’’တိ. ‘‘နာဟံ တံ, ဗြာဟ္မဏ, ပဿာမိ သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ ယမဟံ အဘိဝါဒေယျံ ဝါ ပစ္စုဋ္ဌေယျံ ဝါ အာသနေန ဝါ နိမန္တေယျံ. ယဉှိ, ဗြာဟ္မဏ, တထာဂတော အဘိဝါဒေယျ ဝါ ပစ္စုဋ္ဌေယျ ဝါ အာသနေန ဝါ နိမန္တေယျ, မုဒ္ဓါပိ တဿ ဝိပတေယျာ’’တိ. ‘ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། བདག་གིས་འདི་སྐད་ཐོས་ཏེ། “དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་བྲམ་ཟེ་རྒས་ཤིང་འཁོགས་པ་ ལོ་ལོན་པ་ ཚེ་ཚད་ལ་བབས་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་མི་བྱེད་ བསུ་བར་མི་ལྡང་ སྟན་གྱིས་མི་མགྲོན་ནོ།” ཞེས་ཐོས་སོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གཽ་ཏ་མ་ནི་བྲམ་ཟེ་རྒས་ཤིང་འཁོགས་པ་ ལོ་ལོན་པ་ ཚེ་ཚད་ལ་བབས་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་མི་བྱེད་ བསུ་བར་མི་ལྡང་ སྟན་གྱིས་མི་མགྲོན་ནོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།’ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ‘བྲམ་ཟེ། ལྷ་དང་བཅས་པ་ བདུད་དང་བཅས་པ་ ཚངས་པ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེར་བཅས་པའི་སྐྱེ་དགུ་ལྷ་དང་མི་དང་བཅས་པའི་ནང་ན། ངས་ཕྱག་བྱ་བ་འམ། བསུ་བར་ལྡང་བ་འམ། སྟན་གྱིས་མགྲོན་པར་བྱ་བའི་གང་ཟག་དེ་ངས་མ་མཐོང་ངོ། །བྲམ་ཟེ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གང་ཟག་གང་ལ་ཕྱག་བྱེད་པ་འམ། བསུ་བར་ལྡང་བ་འམ། སྟན་གྱིས་མགྲོན་པར་བྱེད་ན། གང་ཟག་དེའི་སྤྱི་བོ་ཡང་དུམ་བུར་འགས་པར་འགྱུར་རོ།’ ‘‘အရသရူပေါ ဘဝံ ဂေါတမော’’တိ! ‘‘အတ္ထိ ခွေသ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အရသရူပေါ သမဏော ဂေါတမော’တိ. ယေ တေ, ဗြာဟ္မဏ, ရူပရသာ သဒ္ဒရသာ ဂန္ဓရသာ ရသရသာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗရသာ, တေ တထာဂတဿ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ. အယံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အရသရူပေါ သမဏော ဂေါတမော’တိ, နော စ ခေါ ယံ တွံ သန္ဓာယ ဝဒေသီ’’တိ. ‘ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ནི་རོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ།’ ‘བྲམ་ཟེ། རྣམ་གྲངས་གང་གིས་བདག་ལ་ “དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་རོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ” ཞེས་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་ནི་ཡོད་དོ། །བྲམ་ཟེ། གཟུགས་ཀྱི་རོ་དང་ སྒྲའི་རོ་དང་ དྲིའི་རོ་དང་ རོའི་རོ་དང་ རེག་བྱའི་རོ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤངས་ཤིང་ རྩ་བ་ནས་བཅད་དེ་ ཏཱ་ལའི་མགོ་བཅད་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་ མེད་པར་བྱས་ཏེ་ ཕྱིན་ཆད་མི་སྐྱེ་བའི་ชོས་ཅན་དུ་བྱས་སོ། །བྲམ་ཟེ། རྣམ་གྲངས་འདིས་ནི་བདག་ལ་ “དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་རོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ” ཞེས་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་སྨྲ་བར་འགྱུར་གྱི། ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ལ་དགོངས་ཏེ་སྨྲས་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།’ ‘‘နိဗ္ဘောဂေါ ဘဝံ ဂေါတမော’’တိ! ‘‘အတ္ထိ ခွေသ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘နိဗ္ဘောဂေါ သမဏော ဂေါတမော’တိ. ယေ တေ, ဗြာဟ္မဏ, ရူပဘောဂါ သဒ္ဒဘောဂါ ဂန္ဓဘောဂါ ရသဘောဂါ ဖောဋ္ဌဗ္ဗဘောဂါ, တေ တထာဂတဿ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ. အယံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘နိဗ္ဘောဂေါ သမဏော ဂေါတမော’တိ, နော စ ခေါ ယံ တွံ သန္ဓာယ ဝဒေသီ’’တိ. ‘ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ།’ ‘བྲམ་ཟེ། རྣམ་གྲངས་གང་གིས་བདག་ལ་ “དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ” ཞེས་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་ནི་ཡོད་དོ། །བྲམ་ཟེ། གཟུགས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང་ སྒྲའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་ དྲིའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་ རོའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་ རེག་བྱའི་ལོངས་སྤྱོད་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤངས་ཤིང་ རྩ་བ་ནས་བཅད་དེ་ ཏཱ་ལའི་མགོ་བཅད་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་ མེད་པར་བྱས་ཏེ་ ཕྱིན་ཆད་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་སོ། །བྲམ་ཟེ། རྣམ་གྲངས་འདིས་ནི་བདག་ལ་ “དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ” ཞེས་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་སྨྲ་བར་འགྱུར་གྱི། ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ལ་དགོངས་ཏེ་སྨྲས་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།’ ‘‘အကိရိယဝါဒေါ [Pg.20] ဘဝံ ဂေါတမော’’တိ! ‘‘အတ္ထိ ခွေသ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အကိရိယဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော’တိ. အဟဉှိ, ဗြာဟ္မဏ, အကိရိယံ ဝဒါမိ ကာယဒုစ္စရိတဿ ဝစီဒုစ္စရိတဿ မနောဒုစ္စရိတဿ; အနေကဝိဟိတာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အကိရိယံ ဝဒါမိ. အယံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အကိရိယဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော’တိ, နော စ ခေါ ယံ တွံ သန္ဓာယ ဝဒေသီ’’တိ. ‘ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ནི་བྱེད་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཞིག་གོ།’ ‘བྲམ་ཟེ། རྣམ་གྲངས་གང་གིས་བདག་ལ་ “དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་བྱེད་པ་མེད་པར་སྨྲ་བའོ” ཞེས་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་ནི་ཡོད་དོ། །བྲམ་ཟེ། ངས་ནི་ལུས་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་དང་ ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་དང་ ཡིད་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་རྣམས་མི་བྱ་བར་སྨྲ་ཞིང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་མང་པོ་རྣམས་མི་བྱ་བར་སྨྲའོ། །བྲམ་ཟེ། རྣམ་གྲངས་འདིས་ནི་བདག་ལ་ “དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་བྱེད་པ་མེད་པར་སྨྲ་བའོ” ཞེས་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་སྨྲ་བར་འགྱུར་གྱི། ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ལ་དགོངས་ཏེ་སྨྲས་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།’ ‘‘ဥစ္ဆေဒဝါဒေါ ဘဝံ ဂေါတမော’’တိ! ‘‘အတ္ထိ ခွေသ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဥစ္ဆေဒဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော’တိ. အဟဉှိ, ဗြာဟ္မဏ, ဥစ္ဆေဒံ ဝဒါမိ ရာဂဿ ဒေါသဿ မောဟဿ; အနေကဝိဟိတာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥစ္ဆေဒံ ဝဒါမိ. အယံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဥစ္ဆေဒဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော’တိ, နော စ ခေါ ယံ တွံ သန္ဓာယ ဝဒေသီ’’တိ. ‘ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ནི་ཆད་པར་སྨྲ་བ་ཞིག་གོ།’ ‘བྲམ་ཟེ། རྣམ་གྲངས་གང་གིས་བདག་ལ་ “དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་ཆད་པར་སྨྲ་བའོ” ཞེས་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་ནི་ཡོད་དོ། །བྲམ་ཟེ། ངས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ ཞེ་སྡང་དང་ གཏི་མུག་ཆད་པར་སྨྲ་ཞིང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་མང་པོ་རྣམས་ཆད་པར་སྨྲའོ། །བྲམ་ཟེ། རྣམ་གྲངས་འདིས་ནི་བདག་ལ་ “དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་ཆད་པར་སྨྲ་བའོ” ཞེས་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་སྨྲ་བར་འགྱུར་གྱི། ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ལ་དགོངས་ཏེ་སྨྲས་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།’ ‘‘ဇေဂုစ္ဆီ ဘဝံ ဂေါတမော’’တိ! ‘‘အတ္ထိ ခွေသ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဇေဂုစ္ဆီ သမဏော ဂေါတမော’တိ. အဟဉှိ, ဗြာဟ္မဏ, ဇိဂုစ္ဆာမိ ကာယဒုစ္စရိတေန ဝစီဒုစ္စရိတေန မနောဒုစ္စရိတေန; ဇိဂုစ္ဆာမိ အနေကဝိဟိတာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ သမာပတ္တိယာ. အယံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဇေဂုစ္ဆီ သမဏော ဂေါတမော’တိ, နော စ ခေါ ယံ တွံ သန္ဓာယ ဝဒေသီ’’တိ. ‘ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ནི་སྐྱོན་ལ་འཛེམ་པ་ཞིག་གོ།’ ‘བྲམ་ཟེ། རྣམ་གྲངས་གང་གིས་བདག་ལ་ “དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་སྐྱོན་ལ་འཛེམ་པ་ཞིག་གོ” ཞེས་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་ནི་ཡོད་དོ། །བྲམ་ཟེ། ངས་ནི་ལུས་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་དང་ ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་དང་ ཡིད་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་རྣམས་ལ་འཛེམ་ཞིང་སྐྱུག་བྲོ་བར་ལྟ་ལ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་མང་པོ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་འཛེམ་ཞིང་སྐྱུག་བྲོ་བར་ལྟའོ། །བྲམ་ཟེ། རྣམ་གྲངས་འདིས་ནི་བདག་ལ་ “དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་སྐྱོན་ལ་འཛེམ་པ་ཞིག་གོ” ཞེས་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་སྨྲ་བར་འགྱུར་གྱི། ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ལ་དགོངས་ཏེ་སྨྲས་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།’ ‘‘ဝေနယိကော ဘဝံ ဂေါတမော’’တိ! ‘‘အတ္ထိ ခွေသ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဝေနယိကော သမဏော ဂေါတမော’တိ. အဟဉှိ, ဗြာဟ္မဏ, ဝိနယာယ ဓမ္မံ ဒေသေမိ ရာဂဿ ဒေါသဿ မောဟဿ; အနေကဝိဟိတာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဝိနယာယ ဓမ္မံ ဒေသေမိ. အယံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဝေနယိကော သမဏော ဂေါတမော’တိ, နော စ ခေါ ယံ တွံ သန္ဓာယ ဝဒေသီ’’တိ. ‘ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ནི་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ཞིག་གོ།’ ‘བྲམ་ཟེ། རྣམ་གྲངས་གང་གིས་བདག་ལ་ “དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་འདུལ་བར་བྱེད་པའོ” ཞེས་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་ནི་ཡོད་དོ། །བྲམ་ཟེ། ངས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ ཞེ་སྡང་དང་ གཏི་མུག་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་མང་པོ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །བྲམ་ཟེ། རྣམ་གྲངས་འདིས་ནི་བདག་ལ་ “དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་འདུལ་བར་བྱེད་པའོ” ཞེས་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་སྨྲ་བར་འགྱུར་གྱི། ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ལ་དགོངས་ཏེ་སྨྲས་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།’ ‘‘တပဿီ ဘဝံ ဂေါတမော’’တိ! ‘‘အတ္ထိ ခွေသ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘တပဿီ သမဏော ဂေါတမော’တိ. တပနီယာဟံ[Pg.21], ဗြာဟ္မဏ, ပါပကေ အကုသလေ ဓမ္မေ ဝဒါမိ ကာယဒုစ္စရိတံ ဝစီဒုစ္စရိတံ မနောဒုစ္စရိတံ. ယဿ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, တပနီယာ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ, တမဟံ ‘တပဿီ’တိ ဝဒါမိ. တထာဂတဿ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, တပနီယာ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ. အယံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘တပဿီ သမဏော ဂေါတမော’တိ, နော စ ခေါ ယံ တွံ သန္ဓာယ ဝဒေသီ’’တိ. ‘ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ནི་གདུང་བར་བྱེད་པ་ཞིག་གོ།’ ‘བྲམ་ཟེ། རྣམ་གྲངས་གང་གིས་བདག་ལ་ “དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་གདུང་བར་བྱེད་པའོ” ཞེས་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་ནི་ཡོད་དོ། །བྲམ་ཟེ། ངས་ནི་ལུས་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་དང་ ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་དང་ ཡིད་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་དེ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་སུ་སྨྲའོ། །བྲམ་ཟེ། གང་ཟག་གང་གིས་གདུང་བར་བྱེད་པའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤངས་ཤིང་ རྩ་བ་ནས་བཅད་དེ་ ཏཱ་ལའི་མགོ་བཅད་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་ མེད་པར་བྱས་ཏེ་ ཕྱིན་ཆད་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་པ་དེ་ལ་ངས་ “དཀའ་ཐུབ་ཅན་” ཞེས་སྨྲའོ། །བྲམ་ཟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་གདུང་བར་བྱེད་པའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤངས་ཤིང་ རྩ་བ་ནས་བཅད་དེ་ ཏཱ་ལའི་མགོ་བཅད་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་ མེད་པར་བྱས་ཏེ་ ཕྱིན་ཆད་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་སོ། །བྲམ་ཟེ། རྣམ་གྲངས་འདིས་ནི་བདག་ལ་ “དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་གདུང་བར་བྱེད་པའོ” ཞེས་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་སྨྲ་བར་འགྱུར་གྱི། ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ལ་དགོངས་ཏེ་སྨྲས་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།’ ‘‘အပဂဗ္ဘော ဘဝံ ဂေါတမော’’တိ! ‘‘အတ္ထိ ခွေသ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အပဂဗ္ဘော သမဏော ဂေါတမော’တိ. ယဿ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, အာယတိံ ဂဗ္ဘသေယျာ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ, တမဟံ ‘အပဂဗ္ဘော’တိ ဝဒါမိ. တထာဂတဿ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, အာယတိံ ဂဗ္ဘသေယျာ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ. အယံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အပဂဗ္ဘော သမဏော ဂေါတမော’တိ, နော စ ခေါ ယံ တွံ သန္ဓာယ ဝဒေသိ. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་གཽ་ཏ་མ་ནི་མངལ་དུ་མི་འཇུག་པའོ།”ཞེས་སྨྲས་པ་ལ། “བྲམ་ཟེ། རྣམ་གྲངས་གང་གིས་ན་བདག་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་མངལ་དུ་མི་འཇུག་པའོ།’ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་ནི་ཡོད་དོ། བྲམ་ཟེ། གང་ཞིག་གི་མ་འོངས་པའི་མངལ་གྱི་ཉལ་ས་དང་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་སྤངས་ཤིང་། རྩ་བ་ནས་བཅད་དེ་ཏཱ་ལའི་མགོ་བཅད་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་། མེད་པར་བྱས་ཏེ་མ་འོངས་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་པ་དེ་ལ་ནི་བདག་གིས་‘མངལ་དུ་མི་འཇུག་པའོ།’ཞེས་སྨྲའོ། བྲམ་ཟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་མངལ་གྱི་ཉལ་ས་དང་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་སྤངས་ཤིང་། རྩ་བ་ནས་བཅད་དེ་ཏཱ་ལའི་མགོ་བཅད་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་། མེད་པར་བྱས་ཏེ་མ་འོངས་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་སོ། བྲམ་ཟེ། རྣམ་གྲངས་འདིས་ནི་བདག་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་མངལ་དུ་མི་འཇུག་པའོ།’ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་གྱི། ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ལ་དམིགས་ཏེ་སྨྲས་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།” ‘‘သေယျထာပိ, ဗြာဟ္မဏ, ကုက္ကုဋိယာ အဏ္ဍာနိ အဋ္ဌ ဝါ ဒသ ဝါ ဒွါဒသ ဝါ. တာနာဿု ကုက္ကုဋိယာ သမ္မာ အဓိသယိတာနိ သမ္မာ ပရိသေဒိတာနိ သမ္မာ ပရိဘာဝိတာနိ. ယော နု ခေါ တေသံ ကုက္ကုဋစ္ဆာပကာနံ ပဌမတရံ ပါဒနခသိခါယ ဝါ မုခတုဏ္ဍကေန ဝါ အဏ္ဍကောသံ ပဒါလေတွာ သောတ္ထိနာ အဘိနိဗ္ဘိဇ္ဇေယျ, ကိန္တိ သွာဿ ဝစနီယော – ‘ဇေဋ္ဌော ဝါ ကနိဋ္ဌော ဝါ’’’တိ? ‘‘ဇေဋ္ဌော တိဿ, ဘော ဂေါတမ, ဝစနီယော. သော ဟိ နေသံ, ဘော ဂေါတမ, ဇေဋ္ဌော ဟောတီ’’တိ. “བྲམ་ཟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བྱ་མོ་ཞིག་ལ་སྒོ་ང་བརྒྱད་དམ་བཅུ་འམ་བཅུ་གཉིས་ཡོད་པ་ལ། བྱ་མོ་དེས་སྒོ་ང་དེ་དག་ལེགས་པར་བསྙལ་ཞིང་། ལེགས་པར་དྲོད་བཏང་སྟེ། ལེགས་པར་བསྲུབས་པར་གྱུར་ཏོ། བྱ་ཕྲུག་དེ་དག་གི་ནང་ནས་གང་ཞིག་ཐོག་མར་རྐང་པའི་སེན་མོའི་རྩེ་མོས་སམ། མཆུ་ཏོའི་རྩེ་མོས་སྒོ་ངའི་སྦུབས་བརྟོལ་ཏེ་བདེ་བར་ཕྱིར་བྱུང་ན། དེ་ལ་‘གཅེན་པོའམ། ཡང་ན་གཅུང་པོ།’ཞེས་ཅི་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ།” “ཤེས་ལྡན་གཽ་ཏ་མ། དེ་ལ་ནི་གཅེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ཤེས་ལྡན་གཽ་ཏ་མ། དེ་ནི་དེ་དག་གི་ནང་ནས་གཅེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།”ཞེས་གསོལ་ཏོ། ‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ အဟံ, ဗြာဟ္မဏ, အဝိဇ္ဇာဂတာယ ပဇာယ အဏ္ဍဘူတာယ ပရိယောနဒ္ဓါယ အဝိဇ္ဇဏ္ဍကောသံ ပဒါလေတွာ ဧကောဝ လောကေ အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ. အဟဉှိ, ဗြာဟ္မဏ, ဇေဋ္ဌော သေဋ္ဌော လောကဿ. အာရဒ္ဓံ ခေါ ပန မေ, ဗြာဟ္မဏ, ဝီရိယံ အဟောသိ အသလ္လီနံ, ဥပဋ္ဌိတာ သတိ အသမ္မုဋ္ဌာ, ပဿဒ္ဓေါ ကာယော အသာရဒ္ဓေါ, သမာဟိတံ စိတ္တံ ဧကဂ္ဂံ. “བྲམ་ཟེ། དེ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་ཀྱང་མ་རིག་པར་གྱུར་ཅིང་། སྒོ་ང་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏེ་ཀུན་ནས་བཏུམས་པའི་སྐྱེ་བོའི་ནང་ནས། མ་རིག་པའི་སྒོ་ངའི་སྦུབས་བརྟོལ་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདིར་གཅིག་པུར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ། བྲམ་ཟེ། བདག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གཅེན་པོ་དང་མཆོག་ཡིན་ནོ། བྲམ་ཟེ། བདག་གི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་མ་ཞུམ་པར་བརྩམས་ཤིང་། དྲན་པ་ནི་མ་ཉམས་པར་ཉེ་བར་གནས་ལ། ལུས་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ཤིང་མ་རྒོད་ལ། སེམས་ནི་མཉམ་པར་བཞག་ཅིང་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཏོ།” ‘‘သော [Pg.22] ခေါ အဟံ, ဗြာဟ္မဏ, ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ; ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ အဇ္ဈတ္တံ သမ္ပသာဒနံ စေတသော ဧကောဒိဘာဝံ အဝိတက္ကံ အဝိစာရံ သမာဓိဇံ ပီတိသုခံ ဒုတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ; ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ ဥပေက္ခကော စ ဝိဟရာမိ သတော စ သမ္ပဇာနော သုခဉ္စ ကာယေန ပဋိသံဝေဒေမိ ယံ တံ အရိယာ အာစိက္ခန္တိ – ‘ဥပေက္ခကော သတိမာ သုခဝိဟာရီ’တိ တတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ; သုခဿ စ ပဟာနာ ဒုက္ခဿ စ ပဟာနာ ပုဗ္ဗေဝ သောမနဿဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာ အဒုက္ခမသုခံ ဥပေက္ခာသတိပါရိသုဒ္ဓိံ စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ. “བྲམ་ཟེ། བདག་དེ་ལྟར་འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་ཞིང་། མི་དགེ་བའི་ཆོས་དག་ལས་དབེན་པ། རྟོག་པ་དང་བཅས་པ། དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ། དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་གྱི་བསམ་གཏན་དང་པོ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བས་ནང་རབ་ཏུ་དང་ཞིང་། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ། རྟོག་པ་མེད་པ། དཔྱོད་པ་མེད་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་གྱི་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ། དགའ་བ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བས་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་ཤིང་། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ། ལུས་ཀྱིས་བདེ་བ་མྱོང་ལ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཞིག་‘བཏང་སྙོམས་པ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་བདེ་བ་ལ་གནས་པའོ།’ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ། བདེ་བ་ཡང་སྤངས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྤངས་ཏེ། སྔོན་ཉིད་ནས་ཡིད་བདེ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ནུབ་པས། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ། བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ།” ‘‘သော ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏာယ စိတ္တံ အဘိနိန္နာမေသိံ. သော အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရာမိ, သေယျထိဒံ – ဧကမ္ပိ ဇာတိံ ဒွေပိ ဇာတိယော တိဿောပိ ဇာတိယော စတဿောပိ ဇာတိယော ပဉ္စပိ ဇာတိယော ဒသပိ ဇာတိယော ဝီသမ္ပိ ဇာတိယော တိံသမ္ပိ ဇာတိယော စတ္တာလီသမ္ပိ ဇာတိယော ပညာသမ္ပိ ဇာတိယော ဇာတိသတမ္ပိ ဇာတိသဟဿမ္ပိ ဇာတိသတသဟဿမ္ပိ အနေကေပိ သံဝဋ္ဋကပ္ပေ အနေကေပိ ဝိဝဋ္ဋကပ္ပေ အနေကေပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋကပ္ပေ – ‘အမုတြာသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော. သော တတော စုတော အမုတြ ဥဒပါဒိံ; တတြာပါသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော. သော တတော စုတော ဣဓူပပန္နော’တိ. ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရာမိ. “བདག་གིས་དེ་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་ཅིང་། ཡོངས་སུ་དག་པ། རྣམ་པར་བྱང་བ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ། ཤིན་ཏུ་གྱུར་པ། ལས་སུ་རུང་བ། གནས་པ། མི་གཡོ་བར་གྱུར་པ་ན། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་མངོན་པར་ཕྱོགས་པར་བྱས་སོ། བདག་གིས་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་མང་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་དང་། སྐྱེ་བ་གཉིས་དང་། སྐྱེ་བ་གསུམ་དང་། སྐྱེ་བ་བཞི་དང་། སྐྱེ་བ་ལྔ་དང་། སྐྱེ་བ་བཅུ་དང་། སྐྱེ་བ་ཉི་ཤུ་དང་། སྐྱེ་བ་སུམ་ཅུ་དང་། སྐྱེ་བ་བཞི་བཅུ་དང་། སྐྱེ་བ་ལྔ་བཅུ་དང་། སྐྱེ་བ་བརྒྱ་དང་། སྐྱེ་བ་སྟོང་དང་། སྐྱེ་བ་འབུམ་དང་། འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་མང་པོ་དང་། ཆགས་པའི་བསྐལ་པ་མང་པོ་དང་། འཇིག་ཅིང་ཆགས་པའི་བསྐལ་པ་མང་པོ་དག་ཏུ། ‘ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ན་བདག་གི་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ། རུས་འདི་ཞེས་བྱ་བ། ཤ་མདོག་འདི་ལྟ་བུ། ཟས་འདི་ལྟ་བུ་ཟ་བ། བདེ་སྡུག་འདི་ལྟ་བུ་མྱོང་བ། ཚེའི་མཐའ་འདི་ཙམ་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་སོ། དེར་ཡང་བདག་གི་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ། རུས་འདི་ཞེས་བྱ་བ། ཤ་མདོག་འདི་ལྟ་བུ། ཟས་འདི་ལྟ་བུ་ཟ་བ། བདེ་སྡུག་འདི་ལྟ་བུ་མྱོང་བ། ཚེའི་མཐའ་འདི་ཙམ་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འདིར་སྐྱེས་སོ།’ཞེས་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ། ཡུལ་དང་བཅས་པའི་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་མང་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ།” ‘‘အယံ ခေါ မေ, ဗြာဟ္မဏ, ရတ္တိယာ ပဌမေ ယာမေ ပဌမာ ဝိဇ္ဇာ အဓိဂတာ; အဝိဇ္ဇာ ဝိဟတာ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပန္နာ; တမော ဝိဟတော အာလောကော ဥပ္ပန္နော, ယထာ တံ အပ္ပမတ္တဿ အာတာပိနော ပဟိတတ္တဿ ဝိဟရတော. အယံ ခေါ မေ, ဗြာဟ္မဏ, ပဌမာ အဘိနိဗ္ဘိဒါ အဟောသိ ကုက္ကုဋစ္ဆာပကဿေဝ အဏ္ဍကောသမှာ. “བྲམ་ཟེ། འདི་ནི་བདག་གིས་མཚན་མོའི་ཐུན་དང་པོ་ལ་རིག་པ་དང་པོ་ཐོབ་པ་སྟེ། བག་ཡོད་ཅིང་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་ལ། བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་བཞིན། མ་རིག་པ་ནི་བཅོམ། རིག་པ་ནི་སྐྱེས། མུན་པ་ནི་བསལ། སྣང་བ་ནི་བྱུང་ངོ་། བྲམ་ཟེ། འདི་ནི་བྱ་ཕྲུག་གིས་སྒོ་ངའི་སྦུབས་བརྟོལ་བ་བཞིན་དུ། བདག་གི་ཐོག་མའི་བརྟོལ་བ་ཉིད་དོ།” ‘‘သော ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ သတ္တာနံ စုတူပပါတဉာဏာယ စိတ္တံ အဘိနိန္နာမေသိံ. သော ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန သတ္တေ ပဿာမိ စဝမာနေ ဥပပဇ္ဇမာနေ ဟီနေ ပဏီတေ [Pg.23] သုဝဏ္ဏေ ဒုဗ္ဗဏ္ဏေ, သုဂတေ ဒုဂ္ဂတေ ယထာကမ္မူပဂေ သတ္တေ ပဇာနာမိ – ‘ဣမေ ဝတ ဘောန္တော သတ္တာ ကာယဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ, ဝစီဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ, မနောဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ, အရိယာနံ ဥပဝါဒကာ, မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကာ, မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကမ္မသမာဒါနာ. တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပန္နာတိ. ဣမေ ဝါ ပန ဘောန္တော သတ္တာ ကာယသုစရိတေန သမန္နာဂတာ, ဝစီသုစရိတေန သမန္နာဂတာ, မနောသုစရိတေန သမန္နာဂတာ, အရိယာနံ အနုပဝါဒကာ, သမ္မာဒိဋ္ဌိကာ, သမ္မာဒိဋ္ဌိကမ္မသမာဒါနာ. တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပန္နာ’တိ. ဣတိ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန သတ္တေ ပဿာမိ စဝမာနေ ဥပပဇ္ဇမာနေ ဟီနေ ပဏီတေ သုဝဏ္ဏေ ဒုဗ္ဗဏ္ဏေ, သုဂတေ ဒုဂ္ဂတေ ယထာကမ္မူပဂေ သတ္တေ ပဇာနာမိ. “བདག་གིས་དེ་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་ཅིང་། ཡོངས་སུ་དག་པ། རྣམ་པར་བྱང་བ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ། ཤིན་ཏུ་གྱུར་པ། ལས་སུ་རུང་བ། གནས་པ། མི་གཡོ་བར་གྱུར་པ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་མངོན་པར་ཕྱོགས་པར་བྱས་སོ། བདག་གིས་ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་མིའི་ལས་ཤིན་ཏུ་བརྒལ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དང་། ངན་པ་དང་བཟང་པོ་དང་། ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ཁ་དོག་ངན་པ་དང་། བདེ་འགྲོ་དང་ལོག་པར་ལྟུང་བ་དག་མཐོང་ཞིང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ཤེས་ཏེ། ‘ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལུས་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། ཡིད་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ། ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན། ལོག་པར་ལྟ་བའི་ལས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དག་སྟེ། དེ་དག་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་དང་། ལོག་པར་ལྟུང་བ་དང་། མྱ་ངན་གྱི་གནས་དམྱལ་བར་སྐྱེས་སོ། ཡང་ན་ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལུས་ཀྱི་ལེགས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། ངག་གི་ལེགས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། ཡིད་ཀྱི་ལེགས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པ། ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཅན། ཡང་དག་པར་ལྟ་བའི་ལས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དག་སྟེ། དེ་དག་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ།’ཞེས་དེ་ལྟར་ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་མིའི་ལས་ཤིན་ཏུ་བརྒལ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དང་། ངན་པ་དང་བཟང་པོ་དང་། ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ཁ་དོག་ངན་པ་དང་། བདེ་འགྲོ་དང་ལོག་པར་ལྟུང་བ་དག་མཐོང་ཞིང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ཤེས་སོ།” ‘‘အယံ ခေါ မေ, ဗြာဟ္မဏ, ရတ္တိယာ မဇ္ဈိမေ ယာမေ ဒုတိယာ ဝိဇ္ဇာ အဓိဂတာ; အဝိဇ္ဇာ ဝိဟတာ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပန္နာ; တမော ဝိဟတော အာလောကော ဥပ္ပန္နော, ယထာ တံ အပ္ပမတ္တဿ အာတာပိနော ပဟိတတ္တဿ ဝိဟရတော. အယံ ခေါ မေ, ဗြာဟ္မဏ, ဒုတိယာ အဘိနိဗ္ဘိဒါ အဟောသိ ကုက္ကုဋစ္ဆာပကဿေဝ အဏ္ဍကောသမှာ. “བྲམ་ཟེ། འདི་ནི་བདག་གིས་མཚན་མོའི་གུང་ཐུན་ལ་རིག་པ་གཉིས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། བག་ཡོད་ཅིང་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་ལ། བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་བཞིན། མ་རིག་པ་ནི་བཅོམ། རིག་པ་ནི་སྐྱེས། མུན་པ་ནི་བསལ། སྣང་བ་ནི་བྱུང་ངོ་། བྲམ་ཟེ། འདི་ནི་བྱ་ཕྲུག་གིས་སྒོ་ངའི་སྦུབས་བརྟོལ་བ་བཞིན་དུ། བདག་གི་གཉིས་པའི་བརྟོལ་བ་ཉིད་དོ།” ‘‘သော ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ အာသဝါနံ ခယဉာဏာယ စိတ္တံ အဘိနိန္နာမေသိံ. သော ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ, ‘အယံ ဒုက္ခသမုဒယော’တိ ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ, ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓော’တိ ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ, ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ; ‘ဣမေ အာသဝါ’တိ ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ, ‘အယံ အာသဝသမုဒယော’တိ ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ, ‘အယံ အာသဝနိရောဓော’တိ ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ, ‘အယံ အာသဝနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ. တဿ မေ ဧဝံ ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော ကာမာသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စိတ္ထ, ဘဝါသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စိတ္ထ, အဝိဇ္ဇာသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စိတ္ထ. ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ အဟောသိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ အဗ္ဘညာသိံ. “བདག་གིས་དེ་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་ཅིང་། ཡོངས་སུ་དག་པ། རྣམ་པར་བྱང་བ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ། ཤིན་ཏུ་གྱུར་པ། ལས་སུ་རུང་བ། གནས་པ། མི་གཡོ་བར་གྱུར་པ་ན། ཟག་པ་ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་མངོན་པར་ཕྱོགས་པར་བྱས་སོ། བདག་གིས་‘འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ།’ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ། ‘འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་ངོ་།’ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ། ‘འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའོ།’ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ། ‘འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་མོ།’ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ། ‘འདི་དག་ནི་ཟག་པའོ།’ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ། ‘འདི་ནི་ཟག་པ་ཀུན་འབྱུང་ངོ་།’ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ། ‘འདི་ནི་ཟག་པ་འགོག་པའོ།’ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ། ‘འདི་ནི་ཟག་པ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་མོ།’ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ། བདག་གིས་དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ན། འདོད་པའི་ཟག་པ་ལས་ཀྱང་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། སྲིད་པའི་ཟག་པ་ལས་ཀྱང་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ལས་ཀྱང་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡེ་ཤེས་བྱུང་ངོ་། ‘སྐྱེ་བ་ནི་ཟད། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་བསྟེན། བྱ་བ་ནི་བྱས། འདི་ལས་གཞན་པའི་སྲིད་པ་མེད་དོ།’ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཤེས་སོ།” ‘‘အယံ ခေါ မေ, ဗြာဟ္မဏ, ရတ္တိယာ ပစ္ဆိမေ ယာမေ တတိယာ ဝိဇ္ဇာ အဓိဂတာ; အဝိဇ္ဇာ ဝိဟတာ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပန္နာ; တမော ဝိဟတော အာလောကော ဥပ္ပန္နော[Pg.24], ယထာ တံ အပ္ပမတ္တဿ အာတာပိနော ပဟိတတ္တဿ ဝိဟရတော. အယံ ခေါ မေ, ဗြာဟ္မဏ, တတိယာ အဘိနိဗ္ဘိဒါ အဟောသိ ကုက္ကုဋစ္ဆာပကဿေဝ အဏ္ဍကောသမှာ’’တိ. “བྲམ་ཟེ། འདི་ནི་བདག་གིས་མཚན་མོའི་ཐུན་ཐ་མ་ལ་རིག་པ་གསུམ་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། བག་ཡོད་ཅིང་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་ལ། བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་བཞིན། མ་རིག་པ་ནི་བཅོམ། རིག་པ་ནི་སྐྱེས། མུན་པ་ནི་བསལ། སྣང་བ་ནི་བྱུང་ངོ་། བྲམ་ཟེ། འདི་ནི་བྱ་ཕྲུག་གིས་སྒོ་ངའི་སྦུབས་བརྟོལ་བ་བཞིན་དུ། བདག་གི་གསུམ་པའི་བརྟོལ་བ་ཉིད་དོ།”ཞེས་གསུངས་སོ། ဧဝံ ဝုတ္တေ ဝေရဉ္ဇော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဇေဋ္ဌော ဘဝံ ဂေါတမော, သေဋ္ဌော ဘဝံ ဂေါတမော. အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ, အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ! သေယျထာပိ, ဘော ဂေါတမ, နိက္ကုဇ္ဇိတံ ဝါ ဥက္ကုဇ္ဇေယျ, ပဋိစ္ဆန္နံ ဝါ ဝိဝရေယျ, မူဠှဿ ဝါ မဂ္ဂံ အာစိက္ခေယျ, အန္ဓကာရေ ဝါ တေလပဇ္ဇောတံ ဓာရေယျ – စက္ခုမန္တော ရူပါနိ ဒက္ခန္တီတိ; ဧဝမေဝံ ဘောတာ ဂေါတမေန အနေကပရိယာယေန ဓမ္မော ပကာသိတော. ဧသာဟံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ ဓမ္မဉ္စ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ. ဥပါသကံ မံ ဘဝံ ဂေါတမော ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ. ပဌမံ. དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་པ་དང་། བྲམ་ཟེ་བེ་རཉྫས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། “ཤེས་ལྡན་གཽ་ཏ་མ་ནི་གཅེན་པོའོ། ཤེས་ལྡན་གཽ་ཏ་མ་ནི་མཆོག་གོ། ཤེས་ལྡན་གཽ་ཏ་མ། ངོ་མཚར་ཏོ། ཤེས་ལྡན་གཽ་ཏ་མ། ངོ་མཚར་ཏོ། ཤེས་ལྡན་གཽ་ཏ་མ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཁ་སྦུབ་པ་ནི་གྱེན་དུ་བསླངས་པ་བཞིན། གཡོགས་པ་ནི་ཕྱེ་བ་བཞིན། ལམ་ནོར་བ་ལ་ལམ་བསྟན་པ་བཞིན། མུན་པའི་ནང་དུ་མར་མེའི་སྣང་བ་བཟུང་སྟེ་མིག་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། ཤེས་ལྡན་གཽ་ཏ་མས་རྣམ་གྲངས་མང་པོའི་སྒོ་ནས་ཆོས་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། བདག་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་ཤེས་ལྡན་གཽ་ཏ་མ་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། ཤེས་ལྡན་གཽ་ཏ་མས་བདག་ལ་དེ་རིང་ནས་བཟུང་སྟེ་སྲོག་གི་མཐའི་བར་དུ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་དགེ་བསྙེན་དུ་བཟུང་དུ་གསོལ།” མདོ་དང་པོའོ། ၂. သီဟသုတ္တံ ༢. སེང་གེའི་མདོ། ၁၂. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ. တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာ အဘိညာတာ အဘိညာတာ လိစ္ဆဝီ သန္ထာဂါရေ သန္နိသိန္နာ သန္နိပတိတာ အနေကပရိယာယေန ဗုဒ္ဓဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ, ဓမ္မဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ, သံဃဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ. ༡༢. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཚལ་ཆེན་པོའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ན་བཞུགས་སོ། དེའི་ཚེ་ལི་ཙཱ་བཱི་གྲགས་པ་ཅན་མང་པོ་འདུ་ཁང་དུ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདུས་ཤིང་འཁོད་དེ། རྣམ་གྲངས་མང་པོའི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་དོ། တေန ခေါ ပန သမယေန သီဟော သေနာပတိ နိဂဏ္ဌသာဝကော တဿံ ပရိသာယံ နိသိန္နော ဟောတိ. အထ ခေါ သီဟဿ သေနာပတိဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘နိဿံသယံ ခေါ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿတိ, တထာ ဟိမေ သမ္ဗဟုလာ အဘိညာတာ အဘိညာတာ လိစ္ဆဝီ သန္ထာဂါရေ သန္နိသိန္နာ သန္နိပတိတာ အနေကပရိယာယေန ဗုဒ္ဓဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ, ဓမ္မဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ, သံဃဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ. ယံနူနာဟံ တံ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမေယျံ အရဟန္တံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ’’န္တိ. အထ ခေါ သီဟော သေနာပတိ ယေန နိဂဏ္ဌော နာဋပုတ္တော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ နိဂဏ္ဌံ နာဋပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣစ္ဆာမဟံ, ဘန္တေ, သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတု’’န္တိ. དེའི་ཚེ་དམག་དཔོན་སེང་གེ་ཞེས་བྱ་བ་གཅེར་བུ་པའི་ཉན་ཐོས་ཤིག་འཁོར་དེའི་ནང་དུ་འཁོད་དོ། དེ་ནས་དམག་དཔོན་སེང་གེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སེམས་བྱུང་སྟེ། “བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤིག་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ལི་ཙཱ་བཱི་གྲགས་པ་ཅན་མང་པོ་འདུ་ཁང་དུ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདུས་ཤིང་འཁོད་དེ། རྣམ་གྲངས་མང་པོའི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཅར་ན་ཅི་མ་རུང་།” དེ་ནས་དམག་དཔོན་སེང་གེ་གཅེར་བུ་པ་གཉེན་གྱི་བུ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་གཅེར་བུ་པ་གཉེན་གྱི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། “བཙུན་པ། བདག་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཅར་བར་འཚལ་ལོ།” ‘‘ကိံ [Pg.25] ပန တွံ, သီဟ, ကိရိယဝါဒေါ သမာနော အကိရိယဝါဒံ သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိဿသိ? သမဏော ဟိ, သီဟ, ဂေါတမော အကိရိယဝါဒေါ, အကိရိယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’တိ. အထ ခေါ သီဟဿ သေနာပတိဿ ယော အဟောသိ ဂမိယာဘိသင်္ခါရော ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ, သော ပဋိပ္ပဿမ္ဘိ. “སཱི་ཧ། ཁྱོད་ནི་བྱེད་པར་སྨྲ་བ་ཞིག་ཡིན་བཞིན་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་མེད་པར་སྨྲ་བའི་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ལ་མཇལ་བར་བཅར་བར་བྱེད། སཱི་ཧ། དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་བྱེད་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།”ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་དམག་དཔོན་སཱི་ཧ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཇལ་བར་འགྲོ་བའི་འདུན་པ་གང་སྐྱེས་པ་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བར་གྱུར་ཏོ། ། ဒုတိယမ္ပိ ခေါ သမ္ဗဟုလာ အဘိညာတာ အဘိညာတာ လိစ္ဆဝီ သန္ထာဂါရေ သန္နိသိန္နာ သန္နိပတိတာ အနေကပရိယာယေန ဗုဒ္ဓဿ…ပေ… ဓမ္မဿ…ပေ… သံဃဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ သီဟဿ သေနာပတိဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘နိဿံသယံ ခေါ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿတိ, တထာ ဟိမေ သမ္ဗဟုလာ အဘိညာတာ အဘိညာတာ လိစ္ဆဝီ သန္ထာဂါရေ သန္နိသိန္နာ သန္နိပတိတာ အနေကပရိယာယေန ဗုဒ္ဓဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ, ဓမ္မဿ…ပေ… သံဃဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ. ယံနူနာဟံ တံ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမေယျံ အရဟန္တံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ’’န္တိ. အထ ခေါ သီဟော သေနာပတိ ယေန နိဂဏ္ဌော နာဋပုတ္တော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ နိဂဏ္ဌံ နာဋပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣစ္ဆာမဟံ, ဘန္တေ, သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတု’’န္တိ. ལན་གཉིས་པར་ཡང་། ལི་ཙ་བཱི་གྲགས་ཆེ་ཞིང་མངོན་པར་ཤེས་པ་མང་པོ་ཞིག་ཚོགས་ཁང་དུ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདུས་ཤིང་འཁོད་དེ། རྣམ་གྲངས་དུ་མས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་། ཆོས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་དོ། །ལན་གཉིས་པར་ཡང་དམག་དཔོན་སཱི་ཧ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེས་ཏེ། “བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་ངེས་པར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤིག་ཡིན་པར་གདོན་མི་ཟ་སྟེ། འདི་ལྟར་ལི་ཙ་བཱི་གྲགས་ཆེ་ཞིང་མངོན་པར་ཤེས་པ་མང་པོ་འདི་དག་ཚོགས་ཁང་དུ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདུས་ཤིང་འཁོད་དེ། རྣམ་གྲངས་དུ་མས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་། ཆོས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་མཇལ་བར་བཅར་ན་ཅི་མ་རུང་།”ཞེས་སོ། །དེ་ནས་དམག་དཔོན་སཱི་ཧ་གཅེར་བུ་པ་གཉེན་གྱི་བུ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ནས། གཅེར་བུ་པ་གཉེན་གྱི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །“བཙུན་པ། བདག་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ལ་མཇལ་བར་བཅར་བར་འདོད་དོ།”ཞེས་སྨྲས་སོ། ། ‘‘ကိံ ပန တွံ, သီဟ, ကိရိယဝါဒေါ သမာနော အကိရိယဝါဒံ သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိဿသိ? သမဏော ဟိ, သီဟ, ဂေါတမော အကိရိယဝါဒေါ အကိရိယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’တိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ သီဟဿ သေနာပတိဿ ယော အဟောသိ ဂမိယာဘိသင်္ခါရော ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ, သော ပဋိပ္ပဿမ္ဘိ. “སཱི་ཧ། ཁྱོད་ནི་བྱེད་པར་སྨྲ་བ་ཞིག་ཡིན་བཞིན་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་མེད་པར་སྨྲ་བའི་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ལ་མཇལ་བར་བཅར་བར་བྱེད། སཱི་ཧ། དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་བྱེད་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།”ཞེས་སྨྲས་སོ། །ལན་གཉིས་པར་ཡང་དམག་དཔོན་སཱི་ཧ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཇལ་བར་འགྲོ་བའི་འདུན་པ་གང་སྐྱེས་པ་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བར་གྱུར་ཏོ། ། တတိယမ္ပိ ခေါ သမ္ဗဟုလာ အဘိညာတာ အဘိညာတာ လိစ္ဆဝီ သန္ထာဂါရေ သန္နိသိန္နာ သန္နိပတိတာ အနေကပရိယာယေန ဗုဒ္ဓဿ…ပေ… ဓမ္မဿ…ပေ… သံဃဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ. တတိယမ္ပိ ခေါ သီဟဿ သေနာပတိဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘နိဿံသယံ ခေါ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿတိ, တထာ ဟိမေ သမ္ဗဟုလာ အဘိညာတာ အဘိညာတာ လိစ္ဆဝီ သန္ထာဂါရေ သန္နိသိန္နာ သန္နိပတိတာ အနေကပရိယာယေန ဗုဒ္ဓဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ, ဓမ္မဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ, သံဃဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ. ကိံ ဟိမေ ကရိဿန္တိ နိဂဏ္ဌာ [Pg.26] အပလောကိတာ ဝါ အနပလောကိတာ ဝါ? ယံနူနာဟံ အနပလောကေတွာဝ နိဂဏ္ဌေ တံ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမေယျံ အရဟန္တံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ’’န္တိ. ལན་གསུམ་པར་ཡང་། ལི་ཙ་བཱི་གྲགས་ཆེ་ཞིང་མངོན་པར་ཤེས་པ་མང་པོ་ཞིག་ཚོགས་ཁང་དུ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདུས་ཤིང་འཁོད་དེ། རྣམ་གྲངས་དུ་མས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་། ཆོས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་དོ། །ལན་གསུམ་པར་ཡང་དམག་དཔོན་སཱི་ཧ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེས་ཏེ། “བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་ངེས་པར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤིག་ཡིན་པར་གདོན་མི་ཟ་སྟེ། འདི་ལྟར་ལི་ཙ་བཱི་གྲགས་ཆེ་ཞིང་མངོན་པར་ཤེས་པ་མང་པོ་འདི་དག་ཚོགས་ཁང་དུ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདུས་ཤིང་འཁོད་དེ། རྣམ་གྲངས་དུ་མས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་། ཆོས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅེར་བུ་པ་འདི་དག་གིས་བདག་ལ་གནང་བ་ཞུས་ཀྱང་རུང་མ་ཞུས་ཀྱང་རུང་ཅི་ཞིག་བྱེད་ནུས། བདག་གིས་གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ལ་གནང་བ་མ་ཞུས་པར་ཁོ་ནར། དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་མཇལ་བར་བཅར་ན་ཅི་མ་རུང་།”ཞེས་སོ། ། အထ ခေါ သီဟော သေနာပတိ ပဉ္စမတ္တေဟိ ရထသတေဟိ ဒိဝါဒိဝဿ ဝေသာလိယာ နိယျာသိ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ. ယာဝတိကာ ယာနဿ ဘူမိ, ယာနေန ဂန္တွာ ယာနာ ပစ္စောရောဟိတွာ ပတ္တိကောဝ အဂမာသိ. အထ ခေါ သီဟော သေနာပတိ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သီဟော သေနာပတိ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – དེ་ནས་དམག་དཔོན་སཱི་ཧ་ཉིན་མོའི་དུས་སུ་ཤིང་རྟ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་དང་བཅས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཇལ་བའི་ཕྱིར་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ནས་ཕྱིར་བྱུང་ངོ་། །ཤིང་རྟས་བགྲོད་པར་བྱ་བའི་ས་གང་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཤིང་རྟས་སོང་ནས། ཤིང་རྟ་ལས་བབས་ཏེ་རྐང་ཐང་ཁོ་ནས་སོང་ངོ་། །དེ་ནས་དམག་དཔོན་སཱི་ཧ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་དམག་དཔོན་སཱི་ཧས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘သုတံ မေတံ, ဘန္တေ – ‘အကိရိယဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော, အကိရိယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’တိ. ယေ တေ, ဘန္တေ, ဧဝမာဟံသု – ‘အကိရိယဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော, အကိရိယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’တိ, ကစ္စိ တေ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော ဝုတ္တဝါဒိနော န စ ဘဂဝန္တံ အဘူတေန အဗ္ဘာစိက္ခန္တိ ဓမ္မဿ စာနုဓမ္မံ ဗျာကရောန္တိ န စ ကောစိ သဟဓမ္မိကော ဝါဒါနုဝါဒေါ ဂါရယှံ ဌာနံ အာဂစ္ဆတိ? အနဗ္ဘက္ခာတုကာမာ ဟိ မယံ, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တ’’န္တိ. “བཙུན་པ། བདག་གིས་འདི་སྐད་ཐོས་ཏེ། ‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་བྱེད་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།’ཞེས་སོ། །བཙུན་པ། གང་དག་གིས་འདི་སྐད་དུ། ‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་བྱེད་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།’ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་དག་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མི་བདེན་པས་སྐུར་བ་འདེབས་པ་མ་ལགས་སམ། ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྗེས་སུ་སྨྲ་བ་ལགས་སམ། ཆོས་དང་མཐུན་པའི་རྒོལ་བ་དང་རྗེས་སུ་རྒོལ་བ་གང་ཡང་སྨད་པའི་གནས་སུ་མི་འགྱུར་རམ། བཙུན་པ། བདག་ཅག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །”ཞེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘အတ္ထိ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အကိရိယဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော, အကိရိယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ. “སཱི་ཧ། རྣམ་གྲངས་གང་གིས་བདག་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་འདི་སྐད་དུ། ‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་བྱེད་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།’ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་ནི་ཡོད་དོ། །” ‘‘အတ္ထိ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ကိရိယဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော, ကိရိယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ. “སཱི་ཧ། རྣམ་གྲངས་གང་གིས་བདག་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་འདི་སྐད་དུ། ‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་བྱེད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།’ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་ནི་ཡོད་དོ། །” ‘‘အတ္ထိ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဥစ္ဆေဒဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော, ဥစ္ဆေဒါယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ. “སཱི་ཧ། རྣམ་གྲངས་གང་གིས་བདག་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་འདི་སྐད་དུ། ‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་ཆད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། ཆད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།’ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་ནི་ཡོད་དོ། །” ‘‘အတ္ထိ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဇေဂုစ္ဆီ သမဏော ဂေါတမော, ဇေဂုစ္ဆိတာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ. “སཱི་ཧ། རྣམ་གྲངས་གང་གིས་བདག་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་འདི་སྐད་དུ། ‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་སྐྱུག་བྲོ་བར་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱུག་བྲོ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།’ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་ནི་ཡོད་དོ། །” ‘‘အတ္ထိ[Pg.27], သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဝေနယိကော သမဏော ဂေါတမော, ဝိနယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ. “སཱི་ཧ། རྣམ་གྲངས་གང་གིས་བདག་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་འདི་སྐད་དུ། ‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་འཇིག་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།’ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་ནི་ཡོད་དོ། །” ‘‘အတ္ထိ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘တပဿီ သမဏော ဂေါတမော, တပဿိတာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ. “སཱི་ཧ། རྣམ་གྲངས་གང་གིས་བདག་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་འདི་སྐད་དུ། ‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་དཀའ་ཐུབ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།’ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་ནི་ཡོད་དོ། །” ‘‘အတ္ထိ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အပဂဗ္ဘော သမဏော ဂေါတမော, အပဂဗ္ဘတာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ. “སཱི་ཧ། རྣམ་གྲངས་གང་གིས་བདག་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་འདི་སྐད་དུ། ‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་མངལ་དུ་མི་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། མངལ་དུ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།’ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་ནི་ཡོད་དོ། །” ‘‘အတ္ထိ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အဿာသကော သမဏော ဂေါတမော, အဿာသာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ. “སཱི་ཧ། རྣམ་གྲངས་གང་གིས་བདག་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་འདི་སྐད་དུ། ‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་དབུགས་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དབུགས་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།’ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་ནི་ཡོད་དོ། །” ‘‘ကတမော စ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အကိရိယဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော, အကိရိယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’တိ? အဟဉှိ, သီဟ, အကိရိယံ ဝဒါမိ ကာယဒုစ္စရိတဿ ဝစီဒုစ္စရိတဿ မနောဒုစ္စရိတဿ; အနေကဝိဟိတာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အကိရိယံ ဝဒါမိ. အယံ ခေါ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အကိရိယဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော, အကိရိယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ. “སཱི་ཧ། རྣམ་གྲངས་གང་གིས་བདག་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་འདི་སྐད་དུ། ‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་བྱེད་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།’ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་གང་ཞེ་ན། སཱི་ཧ། བདག་ནི་ལུས་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་དང་། ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་རྣམས་མི་བྱེད་པར་སྨྲ་ཞིང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་དུ་མ་མི་བྱེད་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སཱི་ཧ། འདི་ནི་རྣམ་གྲངས་དེ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་གྲངས་འདིས་བདག་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་འདི་སྐད་དུ། ‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་བྱེད་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།’ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘ကတမော စ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ကိရိယဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော, ကိရိယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’တိ? အဟဉှိ, သီဟ, ကိရိယံ ဝဒါမိ ကာယသုစရိတဿ ဝစီသုစရိတဿ မနောသုစရိတဿ; အနေကဝိဟိတာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ကိရိယံ ဝဒါမိ. အယံ ခေါ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ကိရိယဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော, ကိရိယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ. “སཱི་ཧ། རྣམ་གྲངས་གང་གིས་བདག་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་འདི་སྐད་དུ། ‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་བྱེད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།’ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་གང་ཞེ་ན། སཱི་ཧ། བདག་ནི་ལུས་ཀྱི་ལེགས་སྤྱོད་དང་། ངག་གི་ལེགས་སྤྱོད་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལེགས་སྤྱོད་རྣམས་བྱེད་པར་སྨྲ་ཞིང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་དུ་མ་བྱེད་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སཱི་ཧ། འདི་ནི་རྣམ་གྲངས་དེ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་གྲངས་འདིས་བདག་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་འདི་སྐད་དུ། ‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་བྱེད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།’ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘ကတမော စ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဥစ္ဆေဒဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော, ဥစ္ဆေဒါယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’တိ? အဟဉှိ, သီဟ, ဥစ္ဆေဒံ ဝဒါမိ ရာဂဿ ဒေါသဿ [Pg.28] မောဟဿ; အနေကဝိဟိတာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥစ္ဆေဒံ ဝဒါမိ. အယံ ခေါ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဥစ္ဆေဒဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော, ဥစ္ဆေဒါယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ. “སཱི་ཧ། རྣམ་གྲངས་གང་གིས་བདག་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་འདི་སྐད་དུ། ‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་ཆད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། ཆད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།’ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་གང་ཞེ་ན། སཱི་ཧ། བདག་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་རྣམས་ཆད་པར་སྨྲ་ཞིང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་དུ་མ་ཆད་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སཱི་ཧ། འདི་ནི་རྣམ་གྲངས་དེ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་གྲངས་འདིས་བདག་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་འདི་སྐད་དུ། ‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་ཆད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། ཆད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།’ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘ကတမော စ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဇေဂုစ္ဆီ သမဏော ဂေါတမော, ဇေဂုစ္ဆိတာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’တိ? အဟဉှိ, သီဟ, ဇိဂုစ္ဆာမိ ကာယဒုစ္စရိတေန ဝစီဒုစ္စရိတေန မနောဒုစ္စရိတေန; ဇိဂုစ္ဆာမိ အနေကဝိဟိတာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ သမာပတ္တိယာ. အယံ ခေါ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဇေဂုစ္ဆီ သမဏော ဂေါတမော, ဇေဂုစ္ဆိတာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ. “སཱི་ཧ། རྣམ་གྲངས་གང་གིས་བདག་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་འདི་སྐད་དུ། ‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་སྐྱུག་བྲོ་བར་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱུག་བྲོ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།’ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་གང་ཞེ་ན། སཱི་ཧ། བདག་ནི་ལུས་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་དང་། ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་རྣམས་ལ་སྐྱུག་བྲོ་བར་ལྟ་ཞིང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་དུ་མ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྐྱུག་བྲོ་བར་ལྟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སཱི་ཧ། འདི་ནི་རྣམ་གྲངས་དེ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་གྲངས་འདིས་བདག་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་འདི་སྐད་དུ། ‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་སྐྱུག་བྲོ་བར་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱུག་བྲོ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།’ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘ကတမော စ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဝေနယိကော သမဏော ဂေါတမော, ဝိနယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’တိ? အဟဉှိ, သီဟ, ဝိနယာယ ဓမ္မံ ဒေသေမိ ရာဂဿ ဒေါသဿ မောဟဿ; အနေကဝိဟိတာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဝိနယာယ ဓမ္မံ ဒေသေမိ. အယံ ခေါ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဝေနယိကော သမဏော ဂေါတမော, ဝိနယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ. “སཱི་ཧ། རྣམ་གྲངས་གང་གིས་བདག་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་འདི་སྐད་དུ། ‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་འཇིག་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།’ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་གང་ཞེ་ན། སཱི་ཧ། བདག་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་རྣམས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་དུ་མ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སཱི་ཧ། འདི་ནི་རྣམ་གྲངས་དེ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་གྲངས་འདིས་བདག་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་འདི་སྐད་དུ། ‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་འཇིག་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།’ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘ကတမော စ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘တပဿီ သမဏော ဂေါတမော, တပဿိတာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’တိ? တပနီယာဟံ, သီဟ, ပါပကေ အကုသလေ ဓမ္မေ ဝဒါမိ ကာယဒုစ္စရိတံ ဝစီဒုစ္စရိတံ မနောဒုစ္စရိတံ. ယဿ ခေါ, သီဟ, တပနီယာ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ, တမဟံ ‘တပဿီ’တိ ဝဒါမိ. တထာဂတဿ ခေါ, သီဟ, တပနီယာ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ. အယံ ခေါ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘တပဿီ သမဏော ဂေါတမော, တပဿိတာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ. “སཱི་ཧ། རྣམ་གྲངས་གང་གིས་བདག་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་འདི་སྐད་དུ། ‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་དཀའ་ཐུབ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།’ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་གང་ཞེ་ན། སཱི་ཧ། བདག་ནི་ལུས་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་དང་། ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་དེ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་གདུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་སྨྲའོ། །སཱི་ཧ། གང་ཞིག་གི་གདུང་བར་བྱེད་པའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤངས་ཤིང་། རྩ་བ་ནས་བཅད་དེ། ཏཱ་ལའི་མགོ་བཅད་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་། མེད་པར་བྱས་ཏེ། ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་པ་དེ་ལ་བདག་གིས་‘དཀའ་ཐུབ་ཅན།’ཞེས་སྨྲའོ། །སཱི་ཧ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གདུང་བར་བྱེད་པའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤངས་ཤིང་། རྩ་བ་ནས་བཅད་དེ། ཏཱ་ལའི་མགོ་བཅད་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་། མེད་པར་བྱས་ཏེ། ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་སོ། །སཱི་ཧ། འདི་ནི་རྣམ་གྲངས་དེ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་གྲངས་འདིས་བདག་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་འདི་སྐད་དུ། ‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་དཀའ་ཐུབ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།’ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘ကတမော [Pg.29] စ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အပဂဗ္ဘော သမဏော ဂေါတမော, အပဂဗ္ဘတာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’တိ? ယဿ ခေါ, သီဟ, အာယတိံ ဂဗ္ဘသေယျာ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ, တမဟံ ‘အပဂဗ္ဘော’တိ ဝဒါမိ. တထာဂတဿ ခေါ, သီဟ, အာယတိံ ဂဗ္ဘသေယျာ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ. အယံ ခေါ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အပဂဗ္ဘော သမဏော ဂေါတမော, အပဂဗ္ဘတာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ. “སེང་གེ་བྱེད་ལུགས་གང་གིས་ང་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་འདི་སྐད་དུ། ‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་མངལ་དུ་མི་འཇུག་པ་ཡིན། མངལ་དུ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།’ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བའི་བྱེད་ལུགས་དེ་གང་ཞེ་ན། སེང་གེ གང་ཞིག་གི་མ་འོངས་པའི་མངལ་གྱི་ཉལ་ས་དང་ཡང་སྲིད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་སྤངས་ཤིང་། རྩ་བ་ནས་བཅད་དེ། ཏཱ་ལའི་ཤིང་སྡོང་གི་རྨང་ལྟར་བྱས་ཤིང་། མེད་པར་བྱས་ཏེ། མ་འོངས་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་པ་དེ་ལ་ངས་‘མངལ་དུ་མི་འཇུག་པའོ་’ཞེས་སྨྲའོ། །སེང་གེ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་མངལ་གྱི་ཉལ་ས་དང་ཡང་སྲིད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་སྤངས་ཤིང་། རྩ་བ་ནས་བཅད་དེ། ཏཱ་ལའི་ཤིང་སྡོང་གི་རྨང་ལྟར་བྱས་ཤིང་། མེད་པར་བྱས་ཏེ། མ་འོངས་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་པ་ཡིན། སེང་གེ འདི་ནི་བྱེད་ལུགས་དེ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་ལུགས་འདིས་ང་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་འདི་སྐད་དུ། ‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་མངལ་དུ་མི་འཇུག་པ་ཡིན། མངལ་དུ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།’ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘ကတမော စ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အဿာသကော သမဏော ဂေါတမော, အဿာသာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’တိ? အဟဉှိ, သီဟ, အဿာသကော ပရမေန အဿာသေန, အဿာသာယ ဓမ္မံ ဒေသေမိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေမိ. အယံ ခေါ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အဿာသကော သမဏော ဂေါတမော, အဿာသာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ. “སེང་གེ་བྱེད་ལུགས་གང་གིས་ང་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་འདི་སྐད་དུ། ‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་དབུགས་དབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན། དབུགས་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།’ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བའི་བྱེད་ལུགས་དེ་གང་ཞེ་ན། སེང་གེ ང་ནི་མཆོག་ཏུ་དབུགས་དབྱུང་བས་དབུགས་དབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དབུགས་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ། །སེང་གེ འདི་ནི་བྱེད་ལུགས་དེ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་ལུགས་འདིས་ང་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་འདི་སྐད་དུ། ‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་དབུགས་དབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན། དབུགས་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། དེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ།’ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། །” ဧဝံ ဝုတ္တေ သီဟော သေနာပတိ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘန္တေ, အဘိက္ကန္တံ, ဘန္တေ…ပေ… ဥပါသကံ မံ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ. དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་པ་དང་། དམག་དཔོན་སེང་གེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ངོ་མཚར་ཆེའོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ངོ་མཚར་ཆེའོ། །...པེ... བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ང་ནི་དེ་རིང་ནས་བཟུང་སྟེ་སྲོག་གི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་དགེ་བསྙེན་དུ་བཟུང་དུ་གསོལ།” ‘‘အနုဝိစ္စကာရံ ခေါ, သီဟ, ကရောဟိ. အနုဝိစ္စကာရော တုမှာဒိသာနံ ဉာတမနုဿာနံ သာဓု ဟောတီ’’တိ. ‘‘ဣမိနာပါဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော ဘိယျောသောမတ္တာယ အတ္တမနော အဘိရဒ္ဓေါ, ယံ မံ ဘဂဝါ ဧဝမာဟ – ‘အနုဝိစ္စကာရံ ခေါ, သီဟ, ကရောဟိ. အနုဝိစ္စကာရော တုမှာဒိသာနံ ဉာတမနုဿာနံ သာဓု ဟောတီ’တိ. မဉှိ, ဘန္တေ, အညတိတ္ထိယာ သာဝကံ လဘိတွာ ကေဝလကပ္ပံ ဝေသာလိံ ပဋာကံ ပရိဟရေယျုံ – ‘သီဟော အမှာကံ သေနာပတိ သာဝကတ္တံ ဥပဂတော’တိ. အထ စ ပန ဘဂဝါ ဧဝမာဟ – ‘အနုဝိစ္စကာရံ, သီဟ, ကရောဟိ. အနုဝိစ္စကာရော တုမှာဒိသာနံ ဉာတမနုဿာနံ သာဓု ဟောတီ’တိ. ဧသာဟံ, ဘန္တေ, ဒုတိယမ္ပိ ဘဂဝန္တံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ ဓမ္မဉ္စ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ. ဥပါသကံ မံ ဘဂဝါ ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ. “སེང་གེ ཁྱོད་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་ལེགས་པར་བྱོས་ཤིག ཁྱོད་ལྟ་བུའི་མི་གྲགས་ཅན་རྣམས་ལ་བརྟག་དཔྱད་ལེགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ལེགས་པའོ། །”ཞེས་གསུངས་པ་ལ། “བཙུན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ང་ལ་འདི་སྐད་དུ། ‘སེང་གེ ཁྱོད་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་ལེགས་པར་བྱོས་ཤིག ཁྱོད་ལྟ་བུའི་མི་གྲགས་ཅན་རྣམས་ལ་བརྟག་དཔྱད་ལེགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ལེགས་པའོ། །’ཞེས་གསུངས་པ་འདིས་ང་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷག་པར་ཡིད་རངས་ཤིང་དགའ་བར་གྱུར་ཏོ། །བཙུན་པ། གལ་ཏེ་མུ་སྟེགས་ཅན་གཞན་དག་གིས་ང་རང་ཉིད་ཉན་ཐོས་སུ་ཐོབ་ན། ཡངས་པ་ཅན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཀུན་ཏུ་བ་དན་བསྒྲེངས་ཏེ། ‘དམག་དཔོན་སེང་གེ་ནི་ང་ཚོའི་ཉན་ཐོས་སུ་གྱུར་ཏོ།’ཞེས་སྒྲོག་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ། ‘སེང་གེ ཁྱོད་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་ལེགས་པར་བྱོས་ཤིག ཁྱོད་ལྟ་བུའི་མི་གྲགས་ཅན་རྣམས་ལ་བརྟག་དཔྱད་ལེགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ལེགས་པའོ། །’ཞེས་གསུངས་སོ། །བཙུན་པ། བདག་ནི་ལན་གཉིས་པར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ནི་དེ་རིང་ནས་བཟུང་སྟེ་སྲོག་གི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་དགེ་བསྙེན་དུ་བཟུང་དུ་གསོལ།” ‘‘ဒီဃရတ္တံ [Pg.30] ခေါ တေ, သီဟ, နိဂဏ္ဌာနံ ဩပါနဘူတံ ကုလံ, ယေန နေသံ ဥပဂတာနံ ပိဏ္ဍကံ ဒါတဗ္ဗံ မညေယျာသီ’’တိ. ‘‘ဣမိနာပါဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော ဘိယျောသောမတ္တာယ အတ္တမနော အဘိရဒ္ဓေါ, ယံ မံ ဘဂဝါ ဧဝမာဟ – ‘ဒီဃရတ္တံ ခေါ တေ, သီဟ, နိဂဏ္ဌာနံ ဩပါနဘူတံ ကုလံ, ယေန နေသံ ဥပဂတာနံ ပိဏ္ဍကံ ဒါတဗ္ဗံ မညေယျာသီ’တိ. သုတံ မေတံ, ဘန္တေ – ‘သမဏော ဂေါတမော ဧဝမာဟ – မယှမေဝ ဒါနံ ဒါတဗ္ဗံ, မယှမေဝ သာဝကာနံ ဒါတဗ္ဗံ; မယှမေဝ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလံ, န အညေသံ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလံ; မယှမေဝ သာဝကာနံ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလံ, န အညေသံ သာဝကာနံ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလ’န္တိ, အထ စ ပန မံ ဘဂဝါ နိဂဏ္ဌေသုပိ ဒါနေ သမာဒပေတိ. အပိ စ, ဘန္တေ, မယမေတ္ထ ကာလံ ဇာနိဿာမ. ဧသာဟံ, ဘန္တေ, တတိယမ္ပိ ဘဂဝန္တံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ ဓမ္မဉ္စ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ. ဥပါသကံ မံ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ. “སེང་གེ ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ནི་ཡུན་རིང་པོར་གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆུ་མིག་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་པས། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོང་ཚོ་ལྷགས་པ་ན་བསོད་སྙོམས་སྦྱིན་པར་བྱ་བར་བསམ་པར་གྱིས་ཤིག”ཅེས་གསུངས་པ་ལ། “བཙུན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ང་ལ་འདི་སྐད་དུ། ‘སེང་གེ ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ནི་ཡུན་རིང་པོར་གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆུ་མིག་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་པས། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོང་ཚོ་ལྷགས་པ་ན་བསོད་སྙོམས་སྦྱིན་པར་བྱ་བར་བསམ་པར་གྱིས་ཤིག’ཞེས་གསུངས་པ་འདིས་ང་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷག་པར་ཡིད་རངས་ཤིང་དགའ་བར་གྱུར་ཏོ། །བཙུན་པ། བདག་གིས་འདི་སྐད་ཐོས་ཏེ། ‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མས་འདི་སྐད་དུ། ང་ཁོ་ན་ལ་སྦྱིན་པ་གཏང་བར་བྱའོ། །ངའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་སྦྱིན་པ་གཏང་བར་བྱའོ། །ང་ལ་བྱིན་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་ལ་བྱིན་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ངའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་བྱིན་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་བྱིན་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲའོ།’ཞེས་ཐོས་ནའང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ལའང་སྦྱིན་པ་གཏོང་བར་བསྐུལ་ལོ། །འོན་ཀྱང་བཙུན་པ། བདག་ཅག་གིས་འདི་ལ་དུས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བདག་ནི་ལན་གསུམ་པར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ནི་དེ་རིང་ནས་བཟུང་སྟེ་སྲོག་གི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་དགེ་བསྙེན་དུ་བཟུང་དུ་གསོལ།” အထ ခေါ ဘဂဝါ သီဟဿ သေနာပတိဿ အနုပုဗ္ဗိံ ကထံ ကထေသိ, သေယျထိဒံ – ဒါနကထံ သီလကထံ သဂ္ဂကထံ, ကာမာနံ အာဒီနဝံ ဩကာရံ သံကိလေသံ နေက္ခမ္မေ အာနိသံသံ ပကာသေသိ. ယဒါ ဘဂဝါ အညာသိ သီဟံ သေနာပတိံ ကလ္လစိတ္တံ မုဒုစိတ္တံ ဝိနီဝရဏစိတ္တံ ဥဒဂ္ဂစိတ္တံ ပသန္နစိတ္တံ, အထ ယာ ဗုဒ္ဓါနံ သာမုက္ကံသိကာ ဓမ္မဒေသနာ တံ ပကာသေသိ – ဒုက္ခံ သမုဒယံ နိရောဓံ မဂ္ဂံ. သေယျထာပိ နာမ သုဒ္ဓံ ဝတ္ထံ အပဂတကာဠကံ သမ္မဒေဝ ရဇနံ ပဋိဂ္ဂဏှေယျ; ဧဝမေဝံ သီဟဿ သေနာပတိဿ တသ္မိံယေဝ အာသနေ ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမ္မစက္ခုံ ဥဒပါဒိ – ‘‘ယံ ကိဉ္စိ သမုဒယဓမ္မံ, သဗ္ဗံ တံ နိရောဓဓမ္မ’’န္တိ. དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དམག་དཔོན་སེང་གེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་གཏམ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་དང་། མཐོ་རིས་ཀྱི་གཏམ་དང་། འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་དང་། དམན་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་བསྟན་ཏོ། །ནམ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དམག་དཔོན་སེང་གེའི་སེམས་ནི་ལས་སུ་རུང་བ་དང་། མཉེན་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། དྭངས་བར་གྱུར་པ་མཁྱེན་པ་ན། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་གྱི་བདེན་པ་བསྟན་ཏོ། །དཔེར་ན། རས་གཙང་མ་ནག་ནོག་མེད་པ་ཞིག་གིས་ཚོས་ལེགས་པར་ལེན་པ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་དུ་དམག་དཔོན་སེང་གེ་སྟན་དེ་ཉིད་ལ་འདུག་བཞིན་དུ་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་མིག་སྐྱེས་ཏེ། “ཀུན་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །”ཞེས་བྱའོ། ། အထ ခေါ သီဟော သေနာပတိ ဒိဋ္ဌဓမ္မော ပတ္တဓမ္မော ဝိဒိတဓမ္မော ပရိယောဂါဠှဓမ္မော တိဏ္ဏဝိစိကိစ္ဆော ဝိဂတကထံကထော ဝေသာရဇ္ဇပ္ပတ္တော အပရပ္ပစ္စယော သတ္ထုသာသနေ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဓိဝါသေတု မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ သွာတနာယ ဘတ္တံ သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသံဃေနာ’’တိ. အဓိဝါသေသိ ဘဂဝါ တုဏှီဘာဝေန. དེ་ནས་དམག་དཔོན་སེང་གེ་ནི་ཆོས་མཐོང་བ་དང་། ཆོས་ཐོབ་པ་དང་། ཆོས་རྟོགས་པ་དང་། ཆོས་ལ་ཞུགས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ལས་བརྒལ་བ་དང་། ཡིད་གཉིས་དང་བྲལ་བ་དང་། མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་དང་། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་གྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་དང་བཅས་ཏེ་སང་གི་བསོད་སྙོམས་བདག་གི་ཁྱིམ་ནས་བཞེས་པར་ཅི་གནང་།”ཞེས་གསོལ་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅང་མི་གསུང་བས་གནང་བར་མཛད་དོ། ། အထ ခေါ သီဟော သေနာပတိ ဘဂဝတော အဓိဝါသနံ ဝိဒိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ. အထ ခေါ သီဟော သေနာပတိ အညတရံ ပုရိသံ အာမန္တေသိ – ‘‘ဂစ္ဆ တွံ, အမ္ဘော ပုရိသ[Pg.31], ပဝတ္တမံသံ ဇာနာဟီ’’တိ. အထ ခေါ သီဟော သေနာပတိ တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန သကေ နိဝေသနေ ပဏီတံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ ပဋိယာဒါပေတွာ ဘဂဝတော ကာလံ အာရောစာပေသိ – ‘‘ကာလော, ဘန္တေ! နိဋ္ဌိတံ ဘတ္တ’’န္တိ. དེ་ནས་དམག་དཔོན་སེང་གེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནང་བར་མཛད་པ་ཤེས་ནས། སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་སྐོར་བ་བྱས་ནས་སོང་ངོ་། །དེ་ནས་དམག་དཔོན་སེང་གེས་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ལ་བསྒོ་བ་ལ། “སྐྱེས་བུ་ཁྱོད་སོང་ལ་ཚོང་རའི་ཤ་གྲ་སྒྲིག་ཡོད་པ་ཞིག་འཚོལ་ཅིག”ཅེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་དམག་དཔོན་སེང་གེས་མཚན་མོ་དེ་འདས་པ་དང་། རང་གི་ཁྱིམ་དུ་བཟའ་བ་དང་བཅའ་བ་གྱ་ནོམ་པ་བཤམས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དུས་ལ་བབ་པའི་གཏམ་སྤྲིངས་པ་ལ། “བཙུན་པ། དུས་ལ་བབ་ལགས་ཏེ། བསོད་སྙོམས་གྲ་སྒྲིག་ཟིན་ཏོ། །”ཞེས་གསོལ་ཏོ། ། အထ ခေါ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန သီဟဿ သေနာပတိဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသံဃေန. တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာ နိဂဏ္ဌာ ဝေသာလိယံ ရထိကာယ ရထိကံ သိင်္ဃာဋကေန သိင်္ဃာဋကံ ဗာဟာ ပဂ္ဂယှ ကန္ဒန္တိ – ‘‘အဇ္ဇ သီဟေန သေနာပတိနာ ထူလံ ပသုံ ဝဓိတွာ သမဏဿ ဂေါတမဿ ဘတ္တံ ကတံ. တံ သမဏော ဂေါတမော ဇာနံ ဥဒ္ဒိဿကတံ မံသံ ပရိဘုဉ္ဇတိ ပဋိစ္စကမ္မ’’န္တိ. དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔ་དྲོའི་དུས་སུ་ཤམ་ཐབས་བགོས་ཏེ། ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་བསྣམས་ནས་དམག་དཔོན་སེང་གེའི་ཁྱིམ་གང་ན་བ་དེར་གཤེགས་སོ། །གཤེགས་ནས་དགེ་འདུན་དང་བཅས་ཏེ་བཤམས་པའི་སྟན་ལ་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་གཅེར་བུ་པ་མང་པོ་ཞིག་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལམ་སྲང་ནས་ལམ་སྲང་དང་། ལམ་མདོ་ནས་ལམ་མདོར་ལག་པ་བརྐྱངས་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་སྐད་ཅོར་སྒྲོག་པར་བྱེད་དེ། “དེ་རིང་དམག་དཔོན་སེང་གེས་ཕྱུགས་ཤ་ཤེད་ཅན་ཞིག་བསད་དེ་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ལ་བསོད་སྙོམས་བཤམས་སོ། །དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མས་ནི་རང་གི་ཆེད་དུ་བསད་པའི་ཤ་ཡིན་པ་ཤེས་བཞིན་དུ་བཟའ་བར་བྱེད་དེ། སྲོག་གཅོད་པའི་ལས་དེ་ལ་བརྟེན་པའོ། །”ཞེས་ཟེར་རོ། ། အထ ခေါ အညတရော ပုရိသော ယေန သီဟော သေနာပတိ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ သီဟဿ သေနာပတိဿ ဥပကဏ္ဏကေ အာရောစေသိ – ‘‘ယဂ္ဃေ, ဘန္တေ, ဇာနေယျာသိ! ဧတေ သမ္ဗဟုလာ နိဂဏ္ဌာ ဝေသာလိယံ ရထိကာယ ရထိကံ သိင်္ဃာဋကေန သိင်္ဃာဋကံ ဗာဟာ ပဂ္ဂယှ ကန္ဒန္တိ – ‘အဇ္ဇ သီဟေန သေနာပတိနာ ထူလံ ပသုံ ဝဓိတွာ သမဏဿ ဂေါတမဿ ဘတ္တံ ကတံ. တံ သမဏော ဂေါတမော ဇာနံ ဥဒ္ဒိဿကတံ မံသံ ပရိဘုဉ္ဇတိ ပဋိစ္စကမ္မ’န္တိ. အလံ အယျော ဒီဃရတ္တဉှိ တေ အာယသ္မန္တော အဝဏ္ဏကာမာ ဗုဒ္ဓဿ အဝဏ္ဏကာမာ ဓမ္မဿ အဝဏ္ဏကာမာ သံဃဿ. န စ ပနေတေ အာယသ္မန္တော ဇိရိဒန္တိ တံ ဘဂဝန္တံ အသတာ တုစ္ဆာ မုသာ အဘူတေန အဗ္ဘာစိက္ခိတုံ; န စ မယံ ဇီဝိတဟေတုပိ သဉ္စိစ္စ ပါဏံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေယျာမာ’’တိ. དེ་ནས་སྐྱེས་བུ་ཞིག་དམག་དཔོན་སེང་གེ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་དམག་དཔོན་སེང་གེའི་རྣ་བར་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །“ཤེས་པར་མཛོད་ཅིག བཙུན་པ། གཅེར་བུ་པ་མང་པོ་འདི་དག་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལམ་སྲང་ནས་ལམ་སྲང་དང་། ལམ་མདོ་ནས་ལམ་མདོར་ལག་པ་བརྐྱངས་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་སྐད་ཅོར་སྒྲོག་པར་བྱེད་དེ། ‘དེ་རིང་དམག་དཔོན་སེང་གེས་ཕྱུགས་ཤ་ཤེད་ཅན་ཞིག་བསད་དེ་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ལ་བསོད་སྙོམས་བཤམས་སོ། །དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མས་ནི་རང་གི་ཆེད་དུ་བསད་པའི་ཤ་ཡིན་པ་ཤེས་བཞིན་དུ་བཟའ་བར་བྱེད་དེ། སྲོག་གཅོད་པའི་ལས་དེ་ལ་བརྟེན་པའོ། །’ཞེས་ཟེར་རོ། །”ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། “ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག སྐྱེས་བུ། དེ་ལ་སེམས་ཁྲལ་མ་བྱེད་ཅིག ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མི་སྙན་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མི་སྙན་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་མི་སྙན་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མེད་པ་དང་། སྟོང་པ་དང་། རྫུན་པ་དང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས་སྐུར་བ་འདེབས་པ་ལ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་མེད་དོ། །བདག་ཅག་ནི་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་ཆེད་དུ་བསམས་བཞིན་དུ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་པར་མི་བྱེད་དོ། །”ཞེས་སྨྲས་སོ། ། အထ ခေါ သီဟော သေနာပတိ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ ပဏီတေန ခါဒနီယေန ဘောဇနီယေန သဟတ္ထာ သန္တပ္ပေသိ သမ္ပဝါရေသိ. အထ ခေါ သီဟော သေနာပတိ ဘဂဝန္တံ ဘုတ္တာဝိံ ဩနီတပတ္တပါဏိံ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ သီဟံ သေနာပတိံ ဘဂဝါ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတွာ သမာဒပေတွာ သမုတ္တေဇေတွာ သမ္ပဟံသေတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမီတိ. ဒုတိယံ. དེ་ནས་དམག་དཔོན་སེང་གེས་སངས་རྒྱས་གཙོ་བྱས་པའི་དགེ་འདུན་ལ་བཟའ་བ་དང་བཅའ་བ་གྱ་ནོམ་པས་རང་གི་ལག་པས་ཚིམ་པར་བྱས་ཤིང་ལྷག་མེད་དུ་བསྟབས་སོ། །དེ་ནས་དམག་དཔོན་སེང་གེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསོལ་ཟིན་ཏེ་ལྷུང་བཟེད་ལས་ཕྱག་བསིལ་བར་རིག་ནས། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་པའི་དམག་དཔོན་སེང་གེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཏེ། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་མཛད་ནས། སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་གཤེགས་སོ། །མདོ་གཉིས་པའོ། ། ၃. အဿာဇာနီယသုတ္တံ ༣. རྟ་ཅང་ཤེས་ཀྱི་མདོ། ၁၃. ‘‘အဋ္ဌဟိ[Pg.32], ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ရညော ဘဒ္ဒေါ အဿာဇာနီယော ရာဇာရဟော ဟောတိ ရာဇဘောဂ္ဂေါ, ရညော အင်္ဂန္တေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ရညော ဘဒ္ဒေါ အဿာဇာနီယော ဥဘတော သုဇာတော ဟောတိ – မာတိတော စ ပိတိတော စ. ယဿံ ဒိသာယံ အညေပိ ဘဒ္ဒါ အဿာဇာနီယာ ဇာယန္တိ, တဿံ ဒိသာယံ ဇာတော ဟောတိ. ယံ ခေါ ပနဿ ဘောဇနံ ဒေန္တိ – အလ္လံ ဝါ သုက္ခံ ဝါ – တံ သက္ကစ္စံယေဝ ပရိဘုဉ္ဇတိ အဝိကိရန္တော. ဇေဂုစ္ဆီ ဟောတိ ဥစ္စာရံ ဝါ ပဿာဝံ ဝါ အဘိနိသီဒိတုံ ဝါ အဘိနိပဇ္ဇိတုံ ဝါ. သောရတော ဟောတိ သုခသံဝါသော, န စ အညေ အဿေ ဥဗ္ဗေဇေတာ. ယာနိ ခေါ ပနဿ ဟောန္တိ သာဌေယျာနိ ကူဋေယျာနိ ဇိမှေယျာနိ ဝင်္ကေယျာနိ, တာနိ ယထာဘူတံ သာရထိဿ အာဝိကတ္တာ ဟောတိ. တေသမဿ သာရထိ အဘိနိမ္မဒနာယ ဝါယမတိ. ဝါဟီ ခေါ ပန ဟောတိ. ‘ကာမညေ အဿာ ဝဟန္တု ဝါ မာ ဝါ, အဟမေတ္ထ ဝဟိဿာမီ’တိ စိတ္တံ ဥပ္ပာဒေတိ. ဂစ္ဆန္တော ခေါ ပန ဥဇုမဂ္ဂေနေဝ ဂစ္ဆတိ. ထာမဝါ ဟောတိ ယာဝ ဇီဝိတမရဏပရိယာဒါနာ ထာမံ ဥပဒံသေတာ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ရညော ဘဒ္ဒေါ အဿာဇာနီယော ရာဇာရဟော ဟောတိ ရာဇဘောဂ္ဂေါ, ရညော အင်္ဂန္တေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ༡༣. “དགེ་སློང་དག ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོའི་རྟ་མཆོག་ཅང་ཤེས་བཟང་པོ་ནི་རྒྱལ་པོར་འོས་པ་དང་། རྒྱལ་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ཞིང་། རྒྱལ་པོའི་ཡན་ལག་ཉིད་དུ་གྲངས་སུ་འགྲོའོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་རྒྱལ་པོའི་རྟ་མཆོག་ཅང་ཤེས་བཟང་པོ་ནི་མ་དང་ཕ་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་ནས་རིགས་བཟང་པོར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་གང་དུ་རྟ་མཆོག་ཅང་ཤེས་བཟང་པོ་གཞན་དག་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་དེར་སྐྱེས་པ་ཡིན། ཁོ་ལ་རྩྭ་རློན་པའམ་སྐམ་པོ་གང་ཞིག་ཟས་སུ་བྱིན་པ་དེ་ནི་གཏོར་བར་མི་བྱེད་པར་གུས་པས་ཟའོ། །བཤང་གཅི་བྱེད་པ་དང་། དེའི་ཉེ་འཁོར་དུ་འདུག་པའམ་ཉལ་བ་ལ་སྐྱུག་བྲོ་བར་འཛིན་པ་ཡིན། དེས་གཤིས་རྒྱུད་འཇམ་ཞིང་མཉམ་པོར་གནས་པ་དང་། རྟ་གཞན་དག་ལ་འཇིགས་སྐྲག་མི་སྐྱེད་པ་ཡིན། ཁོ་ལ་གཡོ་སྒྱུ་དང་། གྱ་གྱུ་དང་། ཀྱོག་ཀྱོག་དང་། འཁྱོག་པོ་གང་ཅི་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་ཁ་ལོ་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཁ་ལོ་པས་དེ་དག་འདུལ་བའི་ཕྱིར་འབད་རྩོལ་བྱེད་དོ། །ཁུར་འཁུར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ‘རྟ་གཞན་དག་གིས་ཁུར་འཁུར་རམ་མི་འཁུར་ཡང་རུང་། བདག་གིས་འདིར་འཁུར་བར་བྱའོ། །’ཞེས་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །འགྲོ་བའི་ཚེ་ན་ལམ་དྲང་པོ་ཁོ་ནར་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ། །སྲོག་གི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་མཐུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་། མཐུ་སྟོབས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོའི་རྟ་མཆོག་ཅང་ཤེས་བཟང་པོ་ནི་རྒྱལ་པོར་འོས་པ་དང་། རྒྱལ་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ཞིང་། རྒྱལ་པོའི་ཡན་ལག་ཉིད་དུ་གྲངས་སུ་འགྲོའོ། །” ‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ…ပေ… အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သီလဝါ ဟောတိ, ပါတိမောက္ခသံဝရသံဝုတော ဝိဟရတိ အာစာရဂေါစရသမ္ပန္နော အဏုမတ္တေသု ဝဇ္ဇေသု ဘယဒဿာဝီ, သမာဒါယ သိက္ခတိ သိက္ခာပဒေသု. ယံ ခေါ ပနဿ ဘောဇနံ ဒေန္တိ – လူခံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ – တံ သက္ကစ္စံယေဝ ပရိဘုဉ္ဇတိ အဝိဟညမာနော. ဇေဂုစ္ဆီ ဟောတိ ကာယဒုစ္စရိတေန ဝစီဒုစ္စရိတေန မနောဒုစ္စရိတေန; ဇေဂုစ္ဆီ ဟောတိ အနေကဝိဟိတာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ သမာပတ္တိယာ. သောရတော ဟောတိ သုခသံဝါသော, န အညေ ဘိက္ခူ ဥဗ္ဗေဇေတာ. ယာနိ ခေါ ပနဿ ဟောန္တိ သာဌေယျာနိ ကူဋေယျာနိ ဇိမှေယျာနိ ဝင်္ကေယျာနိ, တာနိ ယထာဘူတံ အာဝိကတ္တာ ဟောတိ သတ္ထရိ ဝါ ဝိညူသု ဝါ သဗြဟ္မစာရီသု. တေသမဿ သတ္ထာ ဝါ ဝိညူ ဝါ သဗြဟ္မစာရီ အဘိနိမ္မဒနာယ ဝါယမတိ. သိက္ခိတာ ခေါ ပန ဟောတိ. ‘ကာမညေ [Pg.33] ဘိက္ခူ သိက္ခန္တု ဝါ မာ ဝါ, အဟမေတ္ထ သိက္ခိဿာမီ’တိ စိတ္တံ ဥပ္ပာဒေတိ. ဂစ္ဆန္တော ခေါ ပန ဥဇုမဂ္ဂေနေဝ ဂစ္ဆတိ; တတြာယံ ဥဇုမဂ္ဂေါ, သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ…ပေ… သမ္မာသမာဓိ. အာရဒ္ဓဝီရိယော ဝိဟရတိ – ‘ကာမံ တစော စ နှာရု စ အဋ္ဌိ စ အဝသိဿတု, သရီရေ ဥပသုဿတု မံသလောဟိတံ; ယံ တံ ပုရိသထာမေန ပုရိသဝီရိယေန ပုရိသပရက္ကမေန ပတ္တဗ္ဗံ, န တံ အပါပုဏိတွာ ဝီရိယဿ သဏ္ဌာနံ ဘဝိဿတီ’တိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ…ပေ… အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿာ’’တိ. တတိယံ. དགེ་སློང་དག་ དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་སྦྱིན་གནས་སུ་འོས་པ་ཡིན་ཏེ། །... འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་དག་ དགེ་སློང་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་ཏེ་གནས་ཤིང་། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་ལ། ཕྲ་ཞིབ་ཀྱི་ཉེས་པ་རྣམས་ལའང་འཇིགས་པར་ལྟ་ཞིང་། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པར་བྱེད། གཞན་དག་གིས་ཁོང་ལ་བཟའ་བཅའ་རྩུབ་མོ་འམ་བཟང་པོ་གང་ཞིག་བྱིན་པ་དེ་ཉིད་ཡིད་མི་བདེ་བ་མེད་པར་གུས་པ་ཆེན་པོས་ཟ་བར་བྱེད། ལུས་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་དང་། ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་ལ་སྐྱུག་བྲོ་བར་འཛིན་པ་ཡིན། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དུ་མ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ལ་སྐྱུག་བྲོ་བར་འཛིན་པ་ཡིན། དེས་ཤིང་མཐུན་པར་གནས་པ་ཡིན། དགེ་སློང་གཞན་རྣམས་ལ་འཚེ་བར་མི་བྱེད། ཁོང་ལ་གཡོ་སྒྱུ་དང་། ངན་གཡོ་དང་། ཀྱོག་པོ་དང་། གྱ་གྱུ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་སྟོན་པ་འམ། ཡང་ན་ཤེས་ལྡན་གྱི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་མདུན་དུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། དེ་དག་གིས་ཁོང་གི་གཡོ་སྒྱུ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཚར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད། བསླབ་པ་ལ་གཞོལ་བ་ཡིན། 'དགེ་སློང་གཞན་དག་གིས་བསླབ་པ་ལ་སློབ་བམ་མི་སློབ་ཀྱང་རུང་། བདག་ནི་འདི་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་'ཞེས་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱེད། འགྲོ་བའི་ཚེ་ན་ཡང་ལམ་དྲང་པོ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད། འདི་ལ་ལམ་དྲང་པོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་... ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་རོ། །'ལུས་ཀྱི་པགས་པ་དང་། ཆུ་རྒྱུས་དང་། རུས་པ་རྣམས་ལུས་ཤིང་། ཤ་དང་ཁྲག་རྣམས་བསྐམས་པར་གྱུར་ཀྱང་རུང་། སྐྱེས་བུའི་མཐུ་དང་། སྐྱེས་བུའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། སྐྱེས་བུའི་རྩོལ་བས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་བརྩོན་འགྲུས་ལྷོད་པར་མི་བྱའོ་'ཞེས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་སྦྱིན་གནས་སུ་འོས་པ་ཡིན་ཏེ། །... འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ ၄. အဿခဠုင်္ကသုတ္တံ ༤. རྟ་རྒོད་ཀྱི་མདོ། ၁၄. ‘‘အဋ္ဌ စ, ဘိက္ခဝေ, အဿခဠုင်္ကေ ဒေသေဿာမိ အဋ္ဌ စ အဿဒေါသေ, အဋ္ဌ စ ပုရိသခဠုင်္ကေ အဋ္ဌ စ ပုရိသဒေါသေ. တံ သုဏာထ, သာဓုကံ မနသိ ကရောထ; ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ༡༤. "དགེ་སློང་དག་ ངས་ཁྱེད་རྣམས་ལ་རྟ་རྒོད་བརྒྱད་དང་རྟའི་སྐྱོན་བརྒྱད་དང་། སྐྱེས་བུ་རྒོད་པོ་བརྒྱད་དང་སྐྱེས་བུའི་སྐྱོན་བརྒྱད་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག་དང་། ངས་བཤད་པར་བྱའོ་"ཞེས་གསུངས་སོ། །"བཙུན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ལགས་སོ་"ཞེས་དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་བཏབ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘ကတမေ စ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ အဿခဠုင်္ကာ အဋ္ဌ စ အဿဒေါသာ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ ပစ္ဆတော ပဋိက္ကမတိ, ပိဋ္ဌိတော ရထံ ပဝတ္တေတိ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ပဌမော အဿဒေါသော. "དགེ་སློང་དག་ རྟ་རྒོད་བརྒྱད་དང་རྟའི་སྐྱོན་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་དག་ རྟ་རྒོད་ཁ་ཅིག་ལ་'སོང་ཞིག་'ཅེས་བརྗོད་དེ་ཤིང་རྟ་ཁ་ལོ་པས་ལྕག་གིས་བསྐུལ་ཞིང་བཏང་བའི་ཚེ། ཕྱིར་བཤིབ་ཅིང་ཤིང་རྟ་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱེད། དགེ་སློང་དག་ འདི་ལྟ་བུའི་རྟ་རྒོད་ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཡོད་དོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་ནི་རྟའི་སྐྱོན་དང་པོའོ། །" ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ ပစ္ဆာ လင်္ဃတိ, ကုဗ္ဗရံ ဟနတိ, တိဒဏ္ဍံ ဘဉ္ဇတိ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုတိယော အဿဒေါသော. "དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་འདི་ལ་རྟ་རྒོད་ཁ་ཅིག་ལ་'སོང་ཞིག་'ཅེས་བརྗོད་དེ་ཤིང་རྟ་ཁ་ལོ་པས་ལྕག་གིས་བསྐུལ་ཞིང་བཏང་བའི་ཚེ། ཕྱིར་མཆོང་ཞིང་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོའི་ལྕགས་སྐྱོར་འཇིག་པར་བྱེད་ལ། ཤིང་རྟའི་མདུན་གྱི་མདུང་རྩེ་གསུམ་པ་གཅོག་པར་བྱེད། དགེ་སློང་དག་ འདི་ལྟ་བུའི་རྟ་རྒོད་ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཡོད་དོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་ནི་རྟའི་སྐྱོན་གཉིས་པའོ། །" ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ ရထီသာယ သတ္ထိံ ဥဿဇ္ဇိတွာ ရထီသံယေဝ အဇ္ဈောမဒ္ဒတိ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, တတိယော အဿဒေါသော. "དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་འདི་ལ་རྟ་རྒོད་ཁ་ཅིག་ལ་'སོང་ཞིག་'ཅེས་བརྗོད་དེ་ཤིང་རྟ་ཁ་ལོ་པས་ལྕག་གིས་བསྐུལ་ཞིང་བཏང་བའི་ཚེ། བརླ་ཤས་ཤིང་རྟའི་སྲོག་ཤིང་ལ་བརྡེག་ཅིང་སྲོག་ཤིང་ཉིད་ལ་རྐང་པ་སྔོན་མ་གཉིས་ཀྱིས་མནན་པར་བྱེད། དགེ་སློང་དག་ འདི་ལྟ་བུའི་རྟ་རྒོད་ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཡོད་དོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་ནི་རྟའི་སྐྱོན་གསུམ་པའོ། །" ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ ဥမ္မဂ္ဂံ ဂဏှတိ, ဥဗ္ဗဋုမံ ရထံ ကရောတိ. ဧဝရူပေါပိ[Pg.34], ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, စတုတ္ထော အဿဒေါသော. "དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་འདི་ལ་རྟ་རྒོད་ཁ་ཅིག་ལ་'སོང་ཞིག་'ཅེས་བརྗོད་དེ་ཤིང་རྟ་ཁ་ལོ་པས་ལྕག་གིས་བསྐུལ་ཞིང་བཏང་བའི་ཚེ། ལམ་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་ཤིང་རྟ་ལམ་ལས་གོལ་བར་བྱེད། དགེ་སློང་དག་ འདི་ལྟ་བུའི་རྟ་རྒོད་ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཡོད་དོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་ནི་རྟའི་སྐྱོན་བཞི་པའོ། །" ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ လင်္ဃတိ ပုရိမကာယံ ပဂ္ဂဏှတိ ပုရိမေ ပါဒေ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စမော အဿဒေါသော. "དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་འདི་ལ་རྟ་རྒོད་ཁ་ཅིག་ལ་'སོང་ཞིག་'ཅེས་བརྗོད་དེ་ཤིང་རྟ་ཁ་ལོ་པས་ལྕག་གིས་བསྐུལ་ཞིང་བཏང་བའི་ཚེ། ལུས་ཀྱི་སྔོན་མ་ཡར་མཆོང་ཞིང་རྐང་པ་སྔོན་མ་གཉིས་ཡར་འདེགས་པར་བྱེད། དགེ་སློང་དག་ འདི་ལྟ་བུའི་རྟ་རྒོད་ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཡོད་དོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་ནི་རྟའི་སྐྱོན་ལྔ་པའོ། །" ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ အနာဒိယိတွာ သာရထိံ အနာဒိယိတွာ ပတောဒလဋ္ဌိံ ဒန္တေဟိ မုခါဓာနံ ဝိဓံသိတွာ ယေန ကာမံ ပက္ကမတိ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ဆဋ္ဌော အဿဒေါသော. "དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་འདི་ལ་རྟ་རྒོད་ཁ་ཅིག་ལ་'སོང་ཞིག་'ཅེས་བརྗོད་དེ་ཤིང་རྟ་ཁ་ལོ་པས་ལྕག་གིས་བསྐུལ་ཞིང་བཏང་བའི་ཚེ། ཁ་ལོ་པ་ལ་རྩིས་མེད་དང་ལྕག་ཚན་ལ་སྣང་ཆུང་བྱས་ཏེ། སོ་ཡིས་སྲབ་ལྕགས་བཅད་དེ་རང་ཉིད་གང་དུ་འགྲོ་འདོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད། དགེ་སློང་དག་ འདི་ལྟ་བུའི་རྟ་རྒོད་ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཡོད་དོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་ནི་རྟའི་སྐྱོན་དྲུག་པའོ། །" ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ နေဝ အဘိက္ကမတိ နော ပဋိက္ကမတိ တတ္ထေဝ ခီလဋ္ဌာယီ ဌိတော ဟောတိ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, သတ္တမော အဿဒေါသော. "དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་འདི་ལ་རྟ་རྒོད་ཁ་ཅིག་ལ་'སོང་ཞིག་'ཅེས་བརྗོད་དེ་ཤིང་རྟ་ཁ་ལོ་པས་ལྕག་གིས་བསྐུལ་ཞིང་བཏང་བའི་ཚེ། སྔོན་དུ་ཡང་མི་འགྲོ་ཞིང་ཕྱིར་ཡང་མི་བཤིབ་པར། ས་ཕུར་བཏབ་པ་བཞིན་དུ་གནས་དེ་ཉིད་དུ་མི་འགུལ་བར་ལངས་ནས་སྡོད་པར་བྱེད། དགེ་སློང་དག་ འདི་ལྟ་བུའི་རྟ་རྒོད་ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཡོད་དོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་ནི་རྟའི་སྐྱོན་བདུན་པའོ། །" ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ ပုရိမေ စ ပါဒေ သံဟရိတွာ ပစ္ဆိမေ စ ပါဒေ သံဟရိတွာ တတ္ထေဝ စတ္တာရော ပါဒေ အဘိနိသီဒတိ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌမော အဿဒေါသော. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ အဿခဠုင်္ကာ အဋ္ဌ စ အဿဒေါသာ. "དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་འདི་ལ་རྟ་རྒོད་ཁ་ཅིག་ལ་'སོང་ཞིག་'ཅེས་བརྗོད་དེ་ཤིང་རྟ་ཁ་ལོ་པས་ལྕག་གིས་བསྐུལ་ཞིང་བཏང་བའི་ཚེ། རྐང་པ་སྔོན་མ་གཉིས་ཀྱང་བསྐུམ་ཞིང་རྐང་པ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱང་བསྐུམ་ནས། གནས་དེ་ཉིད་དུ་རྐང་པ་བཞི་ཀ་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ་ཉལ་བར་བྱེད། དགེ་སློང་དག་ འདི་ལྟ་བུའི་རྟ་རྒོད་ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཡོད་དོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་ནི་རྟའི་སྐྱོན་བརྒྱད་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་དག་ནི་རྟ་རྒོད་བརྒྱད་དང་རྟའི་སྐྱོན་བརྒྱད་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །" ‘‘ကတမေ စ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ပုရိသခဠုင်္ကာ အဋ္ဌ စ ပုရိသဒေါသာ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူ ဘိက္ခုံ အာပတ္တိယာ စောဒေန္တိ. သော ဘိက္ခု ဘိက္ခူဟိ အာပတ္တိယာ စောဒိယမာနော ‘န သရာမီ’တိ အသတိယာ နိဗ္ဗေဌေတိ. သေယျထာပိ သော, ဘိက္ခဝေ, အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ ပစ္ဆတော ပဋိက္ကမတိ, ပိဋ္ဌိတော ရထံ ဝတ္တေတိ; တထူပမာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော ပုရိသခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ပဌမော ပုရိသဒေါသော. "དགེ་སློང་དག་ སྐྱེས་བུ་རྒོད་པོ་བརྒྱད་དང་སྐྱེས་བུའི་སྐྱོན་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་དག་ དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་སློང་ཞིག་ལ་ལྟུང་བས་སྐྱོན་འཛུགས་པར་བྱེད། དགེ་སློང་དེ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ལྟུང་བས་སྐྱོན་བཙུགས་པའི་ཚེ། 'བདག་གིས་མི་དྲན་ནོ་'ཞེས་དྲན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད། དགེ་སློང་དག་ དཔེར་ན་རྟ་རྒོད་དེ་ལ་'སོང་ཞིག་'ཅེས་བརྗོད་དེ་ཤིང་རྟ་ཁ་ལོ་པས་ལྕག་གིས་བསྐུལ་ཞིང་བཏང་བའི་ཚེ། ཕྱིར་བཤིབ་ཅིང་ཤིང་རྟ་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག་ ངས་གང་ཟག་འདི་ནི་རྟ་རྒོད་དེ་དང་མཚུངས་པར་སྨྲའོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་རྒོད་པོ་ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཡོད་དོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་ནི་སྐྱེས་བུའི་སྐྱོན་དང་པོའོ། །" ‘‘ပုန [Pg.35] စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူ ဘိက္ခုံ အာပတ္တိယာ စောဒေန္တိ. သော ဘိက္ခု ဘိက္ခူဟိ အာပတ္တိယာ စောဒိယမာနော စောဒကံယေဝ ပဋိပ္ဖရတိ – ‘ကိံ နု ခေါ တုယှံ ဗာလဿ အဗျတ္တဿ ဘဏိတေန! တွမ္ပိ နာမ ဘဏိတဗ္ဗံ မညသီ’တိ! သေယျထာပိ သော, ဘိက္ခဝေ, အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ ပစ္ဆာ လင်္ဃတိ, ကုဗ္ဗရံ ဟနတိ, တိဒဏ္ဍံ ဘဉ္ဇတိ; တထူပမာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော ပုရိသခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုတိယော ပုရိသဒေါသော. "དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་སློང་ཞིག་ལ་ལྟུང་བས་སྐྱོན་འཛུགས་པར་བྱེད། དགེ་སློང་དེ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ལྟུང་བས་སྐྱོན་བཙུགས་པའི་ཚེ། སྐྱོན་འཛུགས་པ་པོ་ཉིད་ལ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་བྱེད་དེ། 'ཁྱོད་ལྟ་བུའི་བླུན་པོ་མི་མཁས་པས་སྨྲས་པ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་སྨྲ་བར་འོས་སོ་སྙམ་མམ་'ཞེས་ཟེར་རོ། །དཔེར་ན་རྟ་རྒོད་དེ་ལ་'སོང་ཞིག་'ཅེས་བརྗོད་དེ་ཤིང་རྟ་ཁ་ལོ་པས་ལྕག་གིས་བསྐུལ་ཞིང་བཏང་བའི་ཚེ། ཕྱིར་མཆོང་ཞིང་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོའི་ལྕགས་སྐྱོར་འཇིག་པར་བྱེད་ལ། ཤིང་རྟའི་མདུན་གྱི་མདུང་རྩེ་གསུམ་པ་གཅོག་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག་ ངས་གང་ཟག་འདི་ནི་རྟ་རྒོད་དེ་དང་མཚུངས་པར་སྨྲའོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་རྒོད་པོ་ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཡོད་དོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་ནི་སྐྱེས་བུའི་སྐྱོན་གཉིས་པའོ། །" ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူ ဘိက္ခုံ အာပတ္တိယာ စောဒေန္တိ. သော ဘိက္ခု ဘိက္ခူဟိ အာပတ္တိယာ စောဒိယမာနော စောဒကဿေဝ ပစ္စာရောပေတိ – ‘တွံ ခေါသိ ဣတ္ထန္နာမံ အာပတ္တိံ အာပန္နော, တွံ တာဝ ပဌမံ ပဋိကရောဟီ’တိ. သေယျထာပိ သော, ဘိက္ခဝေ, အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ ရထီသာယ သတ္ထိံ ဥဿဇ္ဇိတွာ ရထီသံယေဝ အဇ္ဈောမဒ္ဒတိ; တထူပမာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော ပုရိသခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, တတိယော ပုရိသဒေါသော. "དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་སློང་ཞིག་ལ་ལྟུང་བས་སྐྱོན་འཛུགས་པར་བྱེད། དགེ་སློང་དེ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ལྟུང་བས་སྐྱོན་བཙུགས་པའི་ཚེ། སྐྱོན་འཛུགས་པ་པོ་ཉིད་ལ་ལྟུང་བ་ཕྱིར་སྐུར་བར་བྱེད་དེ། 'ཁྱོད་ཉིད་ཆེ་གེ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྟུང་བ་ལ་ལྷུང་བ་ཡིན་པས། ཁྱོད་ཉིད་ཀྱིས་ཐོག་མར་ཕྱིར་བཅོས་ཤིག་'ཅེས་ཟེར་རོ། །དཔེར་ན་རྟ་རྒོད་དེ་ལ་'སོང་ཞིག་'ཅེས་བརྗོད་དེ་ཤིང་རྟ་ཁ་ལོ་པས་ལྕག་གིས་བསྐུལ་ཞིང་བཏང་བའི་ཚེ། བརླ་ཤས་ཤིང་རྟའི་སྲོག་ཤིང་ལ་བརྡེག་ཅིང་སྲོག་ཤིང་ཉིད་ལ་རྐང་པ་སྔོན་མ་གཉིས་ཀྱིས་མནན་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག་ ངས་གང་ཟག་འདི་ནི་རྟ་རྒོད་དེ་དང་མཚུངས་པར་སྨྲའོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་རྒོད་པོ་ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཡོད་དོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་ནི་སྐྱེས་བུའི་སྐྱོན་གསུམ་པའོ། །" ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူ ဘိက္ခုံ အာပတ္တိယာ စောဒေန္တိ. သော ဘိက္ခု ဘိက္ခူဟိ အာပတ္တိယာ စောဒိယမာနော အညေနာညံ ပဋိစရတိ, ဗဟိဒ္ဓါ ကထံ အပနာမေတိ, ကောပဉ္စ ဒေါသဉ္စ အပ္ပစ္စယဉ္စ ပါတုကရောတိ. သေယျထာပိ သော, ဘိက္ခဝေ, အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ ဥမ္မဂ္ဂံ ဂဏှတိ, ဥဗ္ဗဋုမံ ရထံ ကရောတိ; တထူပမာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော ပုရိသခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, စတုတ္ထော ပုရိသဒေါသော. "དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་སློང་ཞིག་ལ་ལྟུང་བས་སྐྱོན་འཛུགས་པར་བྱེད། དགེ་སློང་དེ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ལྟུང་བས་སྐྱོན་བཙུགས་པའི་ཚེ། གཏམ་གཞན་གྱིས་གཏམ་གཞན་ལ་གཡོལ་བར་བྱེད་ཅིང་། གཏམ་གྱི་འགོ་ཕྱི་རོལ་དུ་གཏོད་པར་བྱེད་ལ། ཁྲོ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། མི་དགའ་བ་མངོན་པར་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་རྟ་རྒོད་དེ་ལ་'སོང་ཞིག་'ཅེས་བརྗོད་དེ་ཤིང་རྟ་ཁ་ལོ་པས་ལྕག་གིས་བསྐུལ་ཞིང་བཏང་བའི་ཚེ། ལམ་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་ཤིང་རྟ་ལམ་ལས་གོལ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག་ ངས་གང་ཟག་འདི་ནི་རྟ་རྒོད་དེ་དང་མཚུངས་པར་སྨྲའོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་རྒོད་པོ་ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཡོད་དོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་ནི་སྐྱེས་བུའི་སྐྱོན་བཞི་པའོ། །" ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူ ဘိက္ခုံ အာပတ္တိယာ စောဒေန္တိ. သော ဘိက္ခု ဘိက္ခူဟိ အာပတ္တိယာ စောဒိယမာနော သံဃမဇ္ဈေ ဗာဟုဝိက္ခေပံ ကရောတိ. သေယျထာပိ သော, ဘိက္ခဝေ, အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ လင်္ဃတိ, ပုရိမကာယံ ပဂ္ဂဏှတိ ပုရိမေ ပါဒေ; တထူပမာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော ပုရိသခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စမော ပုရိသဒေါသော. "དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་སློང་ཞིག་ལ་ལྟུང་བས་སྐྱོན་འཛུགས་པར་བྱེད། དགེ་སློང་དེ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ལྟུང་བས་སྐྱོན་བཙུགས་པའི་ཚེ། དགེ་འདུན་གྱི་དབུས་སུ་ལག་པ་གཉིས་གཡུག་གཡུག་བྱེད་པར་བྱེད། དཔེར་ན་རྟ་རྒོད་དེ་ལ་'སོང་ཞིག་'ཅེས་བརྗོད་དེ་ཤིང་རྟ་ཁ་ལོ་པས་ལྕག་གིས་བསྐུལ་ཞིང་བཏང་བའི་ཚེ། ལུས་ཀྱི་སྔོན་མ་ཡར་མཆོང་ཞིང་རྐང་པ་སྔོན་མ་གཉིས་ཡར་འདེགས་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག་ ངས་གང་ཟག་འདི་ནི་རྟ་རྒོད་དེ་དང་མཚུངས་པར་སྨྲའོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་རྒོད་པོ་ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཡོད་དོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་ནི་སྐྱེས་བུའི་སྐྱོན་ལྔ་པའོ། །" ‘‘ပုန [Pg.36] စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူ ဘိက္ခုံ အာပတ္တိယာ စောဒေန္တိ. သော ဘိက္ခု ဘိက္ခူဟိ အာပတ္တိယာ စောဒိယမာနော အနာဒိယိတွာ သံဃံ အနာဒိယိတွာ စောဒကံ သာပတ္တိကောဝ ယေန ကာမံ ပက္ကမတိ. သေယျထာပိ သော, ဘိက္ခဝေ, အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ အနာဒိယိတွာ သာရထိံ အနာဒိယိတွာ ပတောဒလဋ္ဌိံ ဒန္တေဟိ မုခါဓာနံ ဝိဓံသိတွာ ယေန ကာမံ ပက္ကမတိ; တထူပမာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော ပုရိသခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ဆဋ္ဌော ပုရိသဒေါသော. "དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་སློང་ཞིག་ལ་ལྟུང་བས་སྐྱོན་འཛུགས་པར་བྱེད། དགེ་སློང་དེ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ལྟུང་བས་སྐྱོན་བཙུགས་པའི་ཚེ། དགེ་འདུན་གྱི་བཀའ་ལ་རྩིས་མེད་དང་སྐྱོན་འཛུགས་པ་པོ་ལ་སྣང་ཆུང་བྱས་ཏེ། ལྟུང་བ་དང་བཅས་བཞིན་དུ་རང་ཉིད་གང་དུ་འགྲོ་འདོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད། དཔེར་ན་རྟ་རྒོད་དེ་ལ་'སོང་ཞིག་'ཅེས་བརྗོད་དེ་ཤིང་རྟ་ཁ་ལོ་པས་ལྕག་གིས་བསྐུལ་ཞིང་བཏང་བའི་ཚེ། ཁ་ལོ་པ་ལ་རྩིས་མེད་དང་ལྕག་ཚན་ལ་སྣང་ཆུང་བྱས་ཏེ། སོ་ཡིས་སྲབ་ལྕགས་བཅད་དེ་རང་ཉིད་གང་དུ་འགྲོ་འདོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག་ ངས་གང་ཟག་འདི་ནི་རྟ་རྒོད་དེ་དང་མཚུངས་པར་སྨྲའོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་རྒོད་པོ་ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཡོད་དོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་ནི་སྐྱེས་བུའི་སྐྱོན་དྲུག་པའོ། །" ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူ ဘိက္ခုံ အာပတ္တိယာ စောဒေန္တိ. သော ဘိက္ခု ဘိက္ခူဟိ အာပတ္တိယာ စောဒိယမာနော ‘နေဝါဟံ အာပန္နောမှိ, န ပနာဟံ အာပန္နောမှီ’တိ သော တုဏှီဘာဝေန သံဃံ ဝိဟေဌေတိ. သေယျထာပိ သော, ဘိက္ခဝေ, အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ နေဝ အဘိက္ကမတိ နော ပဋိက္ကမတိ တတ္ထေဝ ခီလဋ္ဌာယီ ဌိတော ဟောတိ; တထူပမာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော ပုရိသခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, သတ္တမော ပုရိသဒေါသော. "དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་སློང་ཞིག་ལ་ལྟུང་བས་སྐྱོན་འཛུགས་པར་བྱེད། དགེ་སློང་དེ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ལྟུང་བས་སྐྱོན་བཙུགས་པའི་ཚེ། 'བདག་ནི་ལྟུང་བ་ལ་མ་ལྷུང་ངོ་། །བདག་ནི་ལྟུང་བ་དང་མ་འཕྲད་དོ་'ཞེས་སེམས་ལ་བཟུང་ནས། ཁ་རོག་པར་འདུག་སྟེ་དགེ་འདུན་ལ་གཙེར་བར་བྱེད། དཔེར་ན་རྟ་རྒོད་དེ་ལ་'སོང་ཞིག་'ཅེས་བརྗོད་དེ་ཤིང་རྟ་ཁ་ལོ་པས་ལྕག་གིས་བསྐུལ་ཞིང་བཏང་བའི་ཚེ། སྔོན་དུ་ཡང་མི་འགྲོ་ཞིང་ཕྱིར་ཡང་མི་བཤིབ་པར། ས་ཕུར་བཏབ་པ་བཞིན་དུ་གནས་དེ་ཉིད་དུ་མི་འགུལ་བར་ལངས་ནས་སྡོད་པ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག་ ངས་གང་ཟག་འདི་ནི་རྟ་རྒོད་དེ་དང་མཚུངས་པར་སྨྲའོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་རྒོད་པོ་ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཡོད་དོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་ནི་སྐྱེས་བུའི་སྐྱོན་བདུན་པའོ། །" ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူ ဘိက္ခုံ အာပတ္တိယာ စောဒေန္တိ. သော ဘိက္ခု ဘိက္ခူဟိ အာပတ္တိယာ စောဒိယမာနော ဧဝမာဟ – ‘ကိံ နု ခေါ တုမှေ အာယသ္မန္တော အတိဗာဠှံ မယိ ဗျာဝဋာ ယာဝ ဣဒါနာဟံ သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တိဿာမီ’တိ. သော သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တိတွာ ဧဝမာဟ – ‘ဣဒါနိ ခေါ တုမှေ အာယသ္မန္တော အတ္တမနာ ဟောထာ’တိ? သေယျထာပိ သော, ဘိက္ခဝေ, အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ ပုရိမေ စ ပါဒေ သံဟရိတွာ ပစ္ဆိမေ စ ပါဒေ သံဟရိတွာ တတ္ထေဝ စတ္တာရော ပါဒေ အဘိနိသီဒတိ; တထူပမာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော ပုရိသခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌမော ပုရိသဒေါသော. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ပုရိသခဠုင်္ကာ အဋ္ဌ စ ပုရိသဒေါသာ’’တိ. စတုတ္ထံ. «དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་སློང་ཞིག་ལ་ལྟུང་བས་སྐྱོན་འཛུགས་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དེ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ལྟུང་བས་སྐྱོན་བཙུགས་པ་ན། འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ། “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཅག་ང་ལ་འདི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད། ད་ལྟ་ཉིད་དུ་ངས་བསླབ་པ་ཕྱིར་ཕུལ་ཏེ་མི་ནག་གི་སར་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱའོ།” ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་བསླབ་པ་ཕྱིར་ཕུལ་ཏེ་མི་ནག་གི་སར་ཕྱིར་ལོག་ནས་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ། “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག ད་ནི་ཁྱེད་ཅག་ཡིད་ཚིམ་པར་གྱུར་ཏམ།” ཞེས་ཟེར་རོ། །དགེ་སློང་དག དཔེར་ན། རྟ་རྒོད་དེ་ལ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བས་ “སོང་ཞིག” ཅེས་བརྗོད་དེ་ལྕག་གིས་བསྣུན་ཅིང་བསྐུལ་བ་ན། རྐང་པ་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱང་བསྐུམ། རྐང་པ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱང་བསྐུམས་ཏེ། གནས་དེ་ཉིད་དུ་རྐང་པ་བཞི་ཀ་ས་ལ་བཙུགས་ནས་ཉལ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ངས་གང་ཟག་འདི་ནི་རྟ་རྒོད་དེ་དང་འདྲ་བར་སྨྲའོ། །དགེ་སློང་དག འཇིག་རྟེན་འདི་ན་སྐྱེས་བུ་རྒོད་པོ་ཁ་ཅིག་འདི་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་སྐྱེས་བུའི་སྐྱོན་བརྒྱད་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག འདི་དག་ནི་སྐྱེས་བུ་རྒོད་པོ་བརྒྱད་དང་སྐྱེས་བུའི་སྐྱོན་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །» ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པའོ། ། ၅. မလသုတ္တံ ༥. དྲི་མའི་མདོ། ၁၅. ‘‘အဋ္ဌိမာနိ[Pg.37], ဘိက္ခဝေ, မလာနိ. ကတမာနိ အဋ္ဌ? အသဇ္ဈာယမလာ, ဘိက္ခဝေ, မန္တာ; အနုဋ္ဌာနမလာ, ဘိက္ခဝေ, ဃရာ; မလံ, ဘိက္ခဝေ, ဝဏ္ဏဿ ကောသဇ္ဇံ; ပမာဒေါ, ဘိက္ခဝေ, ရက္ခတော မလံ; မလံ, ဘိက္ခဝေ, ဣတ္ထိယာ ဒုစ္စရိတံ; မစ္ဆေရံ, ဘိက္ခဝေ, ဒဒတော မလံ; မလာ, ဘိက္ခဝေ, ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အသ္မိံ လောကေ ပရမှိ စ; တတော, ဘိက္ခဝေ, မလာ မလတရံ အဝိဇ္ဇာ ပရမံ မလံ. ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ မလာနီ’’တိ. ༡༥. «དགེ་སློང་དག དྲི་མ་འདི་དག་ནི་བརྒྱད་དོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག ཁ་ཏོན་མ་བྱས་པ་ནི་རིག་བྱེད་ཀྱི་དྲི་མའོ། །དགེ་སློང་དག བརྩོན་པ་མེད་པ་ནི་ཁྱིམ་གྱི་དྲི་མའོ། །དགེ་སློང་དག ལེ་ལོ་ནི་ལུས་ཀྱི་མདོག་གི་དྲི་མའོ། །དགེ་སློང་དག བག་མེད་པ་ནི་སྲུང་བ་པོའི་དྲི་མའོ། །དགེ་སློང་དག ཚུལ་མིན་གྱི་སྤྱོད་པ་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་དྲི་མའོ། །དགེ་སློང་དག སེར་སྣ་ནི་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་པོའི་དྲི་མའོ། །དགེ་སློང་དག སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མའི་དྲི་མའོ། །དགེ་སློང་དག དྲི་མ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཆེས་ཐུ་བའི་དྲི་མ་ནི་མ་རིག་པ་སྟེ། དྲི་མ་ཀུན་གྱི་མཆོག་གོ །དགེ་སློང་དག འདི་དག་ནི་དྲི་མ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །» ཞེས་གསུངས་སོ། ། ‘‘အသဇ္ဈာယမလာ မန္တာ, အနုဋ္ဌာနမလာ ဃရာ; မလံ ဝဏ္ဏဿ ကောသဇ္ဇံ, ပမာဒေါ ရက္ခတော မလံ. «ཁ་ཏོན་མ་བྱས་རིག་བྱེད་དྲི་མ་སྟེ། །བརྩོན་པ་མེད་པ་ཁྱིམ་གྱི་དྲི་མ་ཡིན། །ལེ་ལོ་བྱེད་པ་ལུས་མདོག་དྲི་མ་སྟེ། །བག་མེད་པ་ནི་སྲུང་བའི་དྲི་མ་ཡིན། ། ‘‘မလိတ္ထိယာ ဒုစ္စရိတံ, မစ္ဆေရံ ဒဒတော မလံ; မလာ ဝေ ပါပကာ ဓမ္မာ, အသ္မိံ လောကေ ပရမှိ စ; တတော မလာ မလတရံ, အဝိဇ္ဇာ ပရမံ မလ’’န္တိ. ပဉ္စမံ; བུད་མེད་དྲི་མ་ཚུལ་མིན་སྤྱོད་པ་སྟེ། །སེར་སྣ་བྱེད་པ་སྦྱིན་པའི་དྲི་མ་ཡིན། །སྡིག་པའི་ཆོས་རྣམས་དྲི་མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །ཚེ་འདི་ཉིད་དང་ཕྱི་མའི་འཇིག་རྟེན་དུ། །དྲི་མ་དེ་དག་ཀུན་ལས་ཆེས་ཐུ་བ། །མ་རིག་པ་ནི་དྲི་མའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །» ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པའོ། ། ၆. ဒူတေယျသုတ္တံ ༦. ཕོ་ཉའི་མདོ། ၁၆. ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဒူတေယျံ ဂန္တုမရဟတိ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သောတာ စ ဟောတိ, သာဝေတာ စ, ဥဂ္ဂဟေတာ စ, ဓာရေတာ စ, ဝိညာတာ စ, ဝိညာပေတာ စ, ကုသလော စ သဟိတာသဟိတဿ, နော စ ကလဟကာရကော – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဒူတေယျံ ဂန္တုမရဟတိ. အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော သာရိပုတ္တော ဒူတေယျံ ဂန္တုမရဟတိ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, သာရိပုတ္တော သောတာ စ ဟောတိ, သာဝေတာ စ, ဥဂ္ဂဟေတာ စ, ဓာရေတာ စ, ဝိညာတာ စ, ဝိညာပေတာ စ, ကုသလော စ သဟိတာသဟိတဿ, နော စ ကလဟကာရကော. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော သာရိပုတ္တော ဒူတေယျံ ဂန္တုမရဟတီ’’တိ. ༡༦. «དགེ་སློང་དག ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཕོ་ཉར་འགྲོ་བར་འོས་སོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་ཉན་པ་པོ་ཡང་ཡིན། ཐོས་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡང་ཡིན། འཛིན་པ་པོ་ཡང་ཡིན། ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་པོ་ཡང་ཡིན། རྟོགས་པ་པོ་ཡང་ཡིན། གོ་བར་བྱེད་པ་པོ་ཡང་ཡིན། ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པ་ལ་མཁས་པ་ཡང་ཡིན། འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཕོ་ཉར་འགྲོ་བར་འོས་སོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཤཱ་རིའི་བུ་ནི་ཕོ་ཉར་འགྲོ་བར་འོས་སོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་ཤཱ་རིའི་བུ་ནི་ཉན་པ་པོ་ཡང་ཡིན། ཐོས་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡང་ཡིན། འཛིན་པ་པོ་ཡང་ཡིན། ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་པོ་ཡང་ཡིན། རྟོགས་པ་པོ་ཡང་ཡིན། གོ་བར་བྱེད་པ་པོ་ཡང་ཡིན། ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པ་ལ་མཁས་པ་ཡང་ཡིན། འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་ཤཱ་རིའི་བུ་ནི་ཕོ་ཉར་འགྲོ་བར་འོས་སོ། །» ཞེས་གསུངས་སོ། ། ‘‘ယော ဝေ န ဗျထတိ ပတွာ, ပရိသံ ဥဂ္ဂဝါဒိနိံ ; န စ ဟာပေတိ ဝစနံ, န စ ဆာဒေတိ သာသနံ. «གང་ཞིག་སྨྲ་བ་བཙན་པོའི་འཁོར་ནང་དུ། །ཕྱིན་པར་གྱུར་ཀྱང་འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་། །ཚིག་གི་དོན་རྣམས་ཉམས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། །བསྟན་པའི་འཕྲིན་ལས་སྦེད་པར་མི་བྱེད་ལ། ། ‘‘အသန္ဒိဒ္ဓဉ္စ [Pg.38] ဘဏတိ, ပုစ္ဆိတော န စ ကုပ္ပတိ; သ ဝေ တာဒိသကော ဘိက္ခု, ဒူတေယျံ ဂန္တုမရဟတီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ; ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་གསལ་བོར་སྨྲ་བྱེད་ཅིང་། །དྲི་བ་དྲིས་ཚེ་ཁྲོ་བར་མི་བྱེད་པ། །དེ་འདྲའི་དགེ་སློང་དེ་ནི་ངེས་པར་དུ། །ཕོ་ཉའི་ལས་ལ་འགྲོ་བར་འོས་པ་ཡིན། །» ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲུག་པའོ། ། ၇. ပဌမဗန္ဓနသုတ္တံ ༧. འཆིང་བའི་མདོ་དང་པོ། ၁၇. ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, အာကာရေဟိ ဣတ္ထီ ပုရိသံ ဗန္ဓတိ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ရုဏ္ဏေန, ဘိက္ခဝေ, ဣတ္ထီ ပုရိသံ ဗန္ဓတိ; ဟသိတေန, ဘိက္ခဝေ, ဣတ္ထီ ပုရိသံ ဗန္ဓတိ; ဘဏိတေန, ဘိက္ခဝေ, ဣတ္ထီ ပုရိသံ ဗန္ဓတိ; အာကပ္ပေန, ဘိက္ခဝေ, ဣတ္ထီ ပုရိသံ ဗန္ဓတိ; ဝနဘင်္ဂေန, ဘိက္ခဝေ, ဣတ္ထီ ပုရိသံ ဗန္ဓတိ; ဂန္ဓေန, ဘိက္ခဝေ, ဣတ္ထီ ပုရိသံ ဗန္ဓတိ; ရသေန, ဘိက္ခဝေ, ဣတ္ထီ ပုရိသံ ဗန္ဓတိ; ဖဿေန, ဘိက္ခဝေ, ဣတ္ထီ ပုရိသံ ဗန္ဓတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟာကာရေဟိ ဣတ္ထီ ပုရိသံ ဗန္ဓတိ. တေ, ဘိက္ခဝေ, သတ္တာ သုဗဒ္ဓါ, ယေ ဖဿေန ဗဒ္ဓါ’’တိ. သတ္တမံ. ༡༧. «དགེ་སློང་དག རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་བུད་མེད་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་འཆིང་བར་བྱེད་དོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག བུད་མེད་ཀྱིས་ངུ་བས་སྐྱེས་པ་འཆིང་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག བུད་མེད་ཀྱིས་དགོད་པས་སྐྱེས་པ་འཆིང་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག བུད་མེད་ཀྱིས་སྨྲ་བས་སྐྱེས་པ་འཆིང་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག བུད་མེད་ཀྱིས་ཆ་བྱད་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་འཆིང་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག བུད་མེད་ཀྱིས་ནགས་ནས་བཅས་པའི་མེ་ཏོག་དང་ཤིང་ཏོག་གི་སྐྱེས་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་འཆིང་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག བུད་མེད་ཀྱིས་དྲི་ཡིས་སྐྱེས་པ་འཆིང་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག བུད་མེད་ཀྱིས་རོ་ཡིས་སྐྱེས་པ་འཆིང་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག བུད་མེད་ཀྱིས་རེག་བྱས་སྐྱེས་པ་འཆིང་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་གིས་བུད་མེད་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་འཆིང་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག སེམས་ཅན་གང་དག་རེག་བྱས་བཅིངས་པ་དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་དམ་པོར་བཅིངས་པ་ཡིན་ནོ། །» ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུན་པའོ། ། ၈. ဒုတိယဗန္ဓနသုတ္တံ ༨. འཆིང་བའི་མདོ་གཉིས་པ། ၁၈. ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, အာကာရေဟိ ပုရိသော ဣတ္ထိံ ဗန္ဓတိ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ရုဏ္ဏေန, ဘိက္ခဝေ, ပုရိသော ဣတ္ထိံ ဗန္ဓတိ; ဟသိတေန, ဘိက္ခဝေ, ပုရိသော ဣတ္ထိံ ဗန္ဓတိ; ဘဏိတေန, ဘိက္ခဝေ, ပုရိသော ဣတ္ထိံ ဗန္ဓတိ; အာကပ္ပေန, ဘိက္ခဝေ, ပုရိသော ဣတ္ထိံ ဗန္ဓတိ; ဝနဘင်္ဂေန, ဘိက္ခဝေ, ပုရိသော ဣတ္ထိံ ဗန္ဓတိ; ဂန္ဓေန, ဘိက္ခဝေ, ပုရိသော ဣတ္ထိံ ဗန္ဓတိ; ရသေန, ဘိက္ခဝေ, ပုရိသော ဣတ္ထိံ ဗန္ဓတိ; ဖဿေန, ဘိက္ခဝေ, ပုရိသော ဣတ္ထိံ ဗန္ဓတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟာကာရေဟိ ပုရိသော ဣတ္ထိံ ဗန္ဓတိ. တေ, ဘိက္ခဝေ, သတ္တာ သုဗဒ္ဓါ, ယေ ဖဿေန ဗဒ္ဓါ’’တိ. အဋ္ဌမံ. ༡༨. «དགེ་སློང་དག རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་སྐྱེས་པས་བུད་མེད་འཆིང་བར་བྱེད་དོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག སྐྱེས་པས་ངུ་བས་བུད་མེད་འཆིང་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག སྐྱེས་པས་དགོད་པས་བུད་མེད་འཆིང་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག སྐྱེས་པས་སྨྲ་བས་བུད་མེད་འཆིང་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག སྐྱེས་པས་ཆ་བྱད་ཀྱིས་བུད་མེད་འཆིང་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག སྐྱེས་པས་ནགས་ནས་བཅས་པའི་མེ་ཏོག་དང་ཤིང་ཏོག་གི་སྐྱེས་ཀྱིས་བུད་མེད་འཆིང་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག སྐྱེས་པས་དྲི་ཡིས་བུད་མེད་འཆིང་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག སྐྱེས་པས་རོ་ཡིས་བུད་མེད་འཆིང་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག སྐྱེས་པས་རེག་བྱས་བུད་མེད་འཆིང་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་གིས་སྐྱེས་པས་བུད་མེད་འཆིང་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག སེམས་ཅན་གང་དག་རེག་བྱས་བཅིངས་པ་དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་དམ་པོར་བཅིངས་པ་ཡིན་ནོ། །» ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒྱད་པའོ། ། ၉. ပဟာရာဒသုတ္တံ ༩. པ་ཧཱ་རཱ་དའི་མདོ། ၁၉. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဝေရဉ္ဇာယံ ဝိ ဟရတိ နဠေရုပုစိမန္ဒမူလေ. အထ ခေါ ပဟာရာဒေါ အသုရိန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတံ ခေါ ပဟာရာဒံ အသုရိန္ဒံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ༡༩. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བེ་རཉྫཱ་ན། ནལེ་རུ་ལྷའི་ནིམ་པའི་ཤིང་དྲུང་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་པ་ཧཱ་རཱ་ད། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་པའི་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་པ་ཧཱ་རཱ་དཱ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘အပိ [Pg.39] ပန, ပဟာရာဒ, အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တီ’’တိ? ‘‘အဘိရမန္တိ, ဘန္တေ, အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ’’တိ. ‘‘ကတိ ပန, ပဟာရာဒ, မဟာသမုဒ္ဒေ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ, ယေ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တီ’’တိ? ‘‘အဋ္ဌ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ, ယေ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တိ. ကတမေ အဋ္ဌ? မဟာသမုဒ္ဒေါ, ဘန္တေ, အနုပုဗ္ဗနိန္နော အနုပုဗ္ဗပေါဏော အနုပုဗ္ဗပဗ္ဘာရော, န အာယတကေနေဝ ပပါတော. ယမ္ပိ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ အနုပုဗ္ဗနိန္နော အနုပုဗ္ဗပေါဏော အနုပုဗ္ဗပဗ္ဘာရော, န အာယတကေနေဝ ပပါတော. အယံ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေ ပဌမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တိ. «པ་ཧཱ་རཱ་ད། ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་མངོན་པར་དགའ་འམ།» ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། «བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་མངོན་པར་དགའ་ལགས་སོ། །» ཞེས་གསོལ་ཏོ། ། «པ་ཧཱ་རཱ་ད། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དུ་ཞིག་ཡོད་པ་གང་དག་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར།» ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། «བཙུན་པ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་ཡོད་དེ། གང་དག་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། བཙུན་པ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་རིམ་གྱིས་གཞོལ་བ། རིམ་གྱིས་འབབ་པ། རིམ་གྱིས་གཏིང་ཟབ་པ་ལགས་ཀྱི། གློ་བུར་དུ་གཡང་ས་ལྟར་གྱུར་པ་མ་ལགས་སོ། །བཙུན་པ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་རིམ་གྱིས་གཞོལ་བ། རིམ་གྱིས་འབབ་པ། རིམ་གྱིས་གཏིང་ཟབ་པ་ལགས་ཀྱི། གློ་བུར་དུ་གཡང་ས་ལྟར་གྱུར་པ་མ་ལགས་པ་གང་ལགས་པ་འདི་ནི། བཙུན་པ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དང་པོ་ལགས་ཏེ། གང་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །» ‘‘ပုန စပရံ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ ဌိတဓမ္မော ဝေလံ နာတိဝတ္တတိ. ယမ္ပိ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ ဌိတဓမ္မော ဝေလံ နာတိဝတ္တတိ; အယံ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေ ဒုတိယော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တိ. བཙུན་པ། གཞན་ཡང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཅན་ལགས་ཏེ། རི་མོ་ལས་མི་འདའོ། །བཙུན་པ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཅན་ལགས་ཏེ། རི་མོ་ལས་མི་འདའ་བ་གང་ལགས་པ་འདི་ནི། བཙུན་པ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་གཉིས་པ་ལགས་ཏེ། གང་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘ပုန စပရံ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ န မတေန ကုဏပေန သံဝသတိ. ယံ ဟောတိ မဟာသမုဒ္ဒေ မတံ ကုဏပံ, တံ ခိပ္ပမေဝ တီရံ ဝါဟေတိ, ထလံ ဥဿာရေတိ. ယမ္ပိ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ န မတေန ကုဏပေန သံဝသတိ, ယံ ဟောတိ မဟာသမုဒ္ဒေ မတံ ကုဏပံ, တံ ခိပ္ပမေဝ တီရံ ဝါဟေတိ, ထလံ ဥဿာရေတိ; အယံ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေ တတိယော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တိ. བཙུན་པ། གཞན་ཡང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་རོ་དང་མི་འགྲོགས་ཏེ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་རོ་གང་བྱུང་བ་དེ་ནི་མྱུར་དུ་འགྲམ་དུ་སྐྱེལ་ཞིང་སྐམ་སར་འདོན་པར་བྱེད་དོ། །བཙུན་པ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་རོ་དང་མི་འགྲོགས་ཏེ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་རོ་གང་བྱུང་བ་དེ་ནི་མྱུར་དུ་འགྲམ་དུ་སྐྱེལ་ཞིང་སྐམ་སར་འདོན་པར་བྱེད་པ་གང་ལགས་པ་འདི་ནི། བཙུན་པ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་གསུམ་པ་ལགས་ཏེ། གང་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘ပုန စပရံ, ဘန္တေ, ယာ ကာစိ မဟာနဒိယော, သေယျထိဒံ – ဂင်္ဂါ ယမုနာ အစိရဝတီ သရဘူ မဟီ, တာ မဟာသမုဒ္ဒံ ပတွာ ဇဟန္တိ ပုရိမာနိ နာမဂေါတ္တာနိ, ‘မဟာသမုဒ္ဒေါ’ တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆန္တိ. ယမ္ပိ, ဘန္တေ, ယာ ကာစိ မဟာနဒိယော, သေယျထိဒံ – ဂင်္ဂါ ယမုနာ အစိရဝတီ သရဘူ မဟီ, တာ မဟာသမုဒ္ဒံ ပတွာ ဇဟန္တိ ပုရိမာနိ နာမဂေါတ္တာနိ, ‘မဟာသမုဒ္ဒေါ’ တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆန္တိ; အယံ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေ စတုတ္ထော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တိ. བཙུན་པ། གཞན་ཡང་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་གང་དག་ལགས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། གངྒཱ་དང་། ཡམུནཱ་དང་། ཨཅིརབཏཱི་དང་། སརབྷཱུ་དང་། མཧཱི་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཕྱིན་ནས། སྔོན་གྱི་མིང་དང་རུས་གཏོང་ཞིང་ ‘རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་’ ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་ལགས་སོ། །བཙུན་པ། ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་གང་དག་ལགས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། གངྒཱ་དང་། ཡམུནཱ་དང་། ཨཅིརབཏཱི་དང་། སརབྷཱུ་དང་། མཧཱི་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཕྱིན་ནས། སྔོན་གྱི་མིང་དང་རུས་གཏོང་ཞིང་ ‘རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་’ ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་གང་ལགས་པ་འདི་ནི། བཙུན་པ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བཞི་པ་ལགས་ཏེ། གང་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘ပုန [Pg.40] စပရံ, ဘန္တေ, ယာ စ လောကေ သဝန္တိယော မဟာသမုဒ္ဒံ အပ္ပေန္တိ ယာ စ အန္တလိက္ခာ ဓာရာ ပပတန္တိ, န တေန မဟာသမုဒ္ဒဿ ဦနတ္တံ ဝါ ပူရတ္တံ ဝါ ပညာယတိ. ယမ္ပိ, ဘန္တေ, ယာ စ လောကေ သဝန္တိယော မဟာသမုဒ္ဒံ အပ္ပေန္တိ ယာ စ အန္တလိက္ခာ ဓာရာ ပပတန္တိ, န တေန မဟာသမုဒ္ဒဿ ဦနတ္တံ ဝါ ပူရတ္တံ ဝါ ပညာယတိ; အယံ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေ ပဉ္စမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တိ. བཙུན་པ། གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆུ་བོ་ཐམས་ཅད་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འབབ་པ་དང་། བར་སྣང་ལས་ཆར་གྱི་རྒྱུན་འབབ་པར་གྱུར་ཀྱང་། དེས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་བྲི་བ་འམ་གང་བར་འགྱུར་བ་མི་དམིགས་སོ། །བཙུན་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆུ་བོ་ཐམས་ཅད་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འབབ་པ་དང་། བར་སྣང་ལས་ཆར་གྱི་རྒྱུན་འབབ་པར་གྱུར་ཀྱང་། དེས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་བྲི་བ་འམ་གང་བར་འགྱུར་བ་མི་དམིགས་པ་གང་ལགས་པ་འདི་ནི། བཙུན་པ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ལྔ་པ་ལགས་ཏེ། གང་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘ပုန စပရံ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ ဧကရသော လောဏရသော. ယမ္ပိ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ ဧကရသော လောဏရသော; အယံ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေ ဆဋ္ဌော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တိ. བཙུན་པ། གཞན་ཡང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་རོ་གཅིག་པ་སྟེ། ལན་ཚྭའི་རོ་གཅིག་པོ་ལགས་སོ། །བཙུན་པ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་རོ་གཅིག་པ་སྟེ། ལན་ཚྭའི་རོ་གཅིག་པོ་ལགས་པ་གང་ལགས་པ་འདི་ནི། བཙུན་པ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དྲུག་པ་ལགས་ཏེ། གང་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘ပုန စပရံ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ ဗဟုရတနော အနေကရတနော. တတြိမာနိ ရတနာနိ, သေယျထိဒံ – မုတ္တာ မဏိ ဝေဠုရိယော သင်္ခေါ သိလာ ပဝါဠံ ရဇတံ ဇာတရူပံ လောဟိတကော မသာရဂလ္လံ. ယမ္ပိ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ ဗဟုရတနော အနေကရတနော; တတြိမာနိ ရတနာနိ, သေယျထိဒံ – မုတ္တာ မဏိ ဝေဠုရိယော သင်္ခေါ သိလာ ပဝါဠံ ရဇတံ ဇာတရူပံ လောဟိတကော မသာရဂလ္လံ. အယံ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေ သတ္တမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တိ. བཙུན་པ། གཞན་ཡང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་མང་པོ་དང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ལགས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མུ་ཏིག་དང་། མ་ཎི་དང་། བཻ་ཌཱུརྱ་དང་། དུང་དང་། ཤེལ་དང་། བྱུ་རུ་དང་། དངུལ་དང་། གསེར་དང་། པདྨ་རཱ་གཱ་དང་། སྤུག་རྣམས་ལགས་སོ། །བཙུན་པ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་མང་པོ་དང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ལགས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མུ་ཏིག་དང་། མ་ཎི་དང་། བཻ་ཌཱུརྱ་དང་། དུང་དང་། ཤེལ་དང་། བྱུ་རུ་དང་། དངུལ་དང་། གསེར་དང་། པདྨ་རཱ་གཱ་དང་། སྤུག་རྣམས་ལགས་པ་གང་ལགས་པ་འདི་ནི། བཙུན་པ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བདུན་པ་ལགས་ཏེ། གང་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘ပုန စပရံ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ မဟတံ ဘူတာနံ အာဝါသော. တတြိမေ ဘူတာ – တိမိ တိမိင်္ဂလော တိမိရပိင်္ဂလော အသုရာ နာဂါ ဂန္ဓဗ္ဗာ. သန္တိ မဟာသမုဒ္ဒေ ယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ, ဒွိယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ, တိယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ, စတုယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ, ပဉ္စယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ. ယမ္ပိ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ မဟတံ ဘူတာနံ အာဝါသော; တတြိမေ ဘူတာ – တိမိ တိမိင်္ဂလော တိမိရပိင်္ဂလော အသုရာ နာဂါ ဂန္ဓဗ္ဗာ; သန္တိ မဟာသမုဒ္ဒေ ယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ…ပေ… ဒွိယောဇန… တိယောဇန… စတုယောဇန… ပဉ္စယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ; အယံ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေ အဋ္ဌမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တိ. ဣမေ ခေါ, ဘန္တေ[Pg.41], မဟာသမုဒ္ဒေ အဋ္ဌ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ, ယေ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တီတိ. “བཙུན་པ་གཞན་ཡང་། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། དེ་ན་ཉ་ཏི་མི་དང་། ཏི་མིང་གི་ལ་དང་། ཏི་མི་ར་པིང་གི་ལ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ཀླུ་དང་། དྲི་ཟ་རྣམས་སོ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདི་ན་ལུས་ཀྱི་ཚད་དཔག་ཚད་བརྒྱ་པ་དང་། དཔག་ཚད་ཉིས་བརྒྱ་པ་དང་། དཔག་ཚད་སུམ་བརྒྱ་པ་དང་། དཔག་ཚད་བཞི་བརྒྱ་པ་དང་། དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །བཙུན་པ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པ་དང་། དེ་ན་ཉ་ཏི་མི་དང་། ཏི་མིང་གི་ལ་དང་། ཏི་མི་ར་པིང་གི་ལ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ཀླུ་དང་། དྲི་ཟ་རྣམས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདི་ན་ལུས་ཀྱི་ཚད་དཔག་ཚད་བརྒྱ་པ་དང་། དཔག་ཚད་ཉིས་བརྒྱ་པ་དང་། དཔག་ཚད་སུམ་བརྒྱ་པ་དང་། དཔག་ཚད་བཞི་བརྒྱ་པ་དང་། དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་པ་གང་ལགས་པ་འདི་ནི། བཙུན་པ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བགྱིད་དོ། །བཙུན་པ། འདི་དག་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་དག་ཡིན་ཏེ། གང་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བགྱིད་དོ། །” ‘‘အပိ ပန, ဘန္တေ, ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တီ’’တိ? ‘‘အဘိရမန္တိ, ပဟာရာဒ, ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ’’တိ. ‘‘ကတိ ပန, ဘန္တေ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ, ယေ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တီ’’တိ? ‘‘အဋ္ဌ, ပဟာရာဒ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ, ယေ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တိ. ကတမေ အဋ္ဌ? သေယျထာပိ, ပဟာရာဒ, မဟာသမုဒ္ဒေါ အနုပုဗ္ဗနိန္နော အနုပုဗ္ဗပေါဏော အနုပုဗ္ဗပဗ္ဘာရော, န အာယတကေနေဝ ပပါတော; ဧဝမေဝံ ခေါ, ပဟာရာဒ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အနုပုဗ္ဗသိက္ခာ အနုပုဗ္ဗကိရိယာ အနုပုဗ္ဗပဋိပဒါ, န အာယတကေနေဝ အညာပဋိဝေဓော. ယမ္ပိ, ပဟာရာဒ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အနုပုဗ္ဗသိက္ခာ အနုပုဗ္ဗကိရိယာ အနုပုဗ္ဗပဋိပဒါ, န အာယတကေနေဝ အညာပဋိဝေဓော. အယံ, ပဟာရာဒ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ပဌမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တိ. “བཙུན་པ། དགེ་སློང་རྣམས་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བགྱིད་ལགས་སམ།” “པ་ཧཱ་རཱ་ད། དགེ་སློང་རྣམས་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་དོ།” “བཙུན་པ། ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དུ་ཞིག་ཡོད་དེ། གང་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བགྱིད་ལགས།” “པ་ཧཱ་རཱ་ད། ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་ཡོད་དེ། གང་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །བརྒྱད་པོ་གང་ཞེ་ན། པ་ཧཱ་རཱ་ད། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་རིམ་གྱིས་གཞོལ་བ། རིམ་གྱིས་འབབ་པ། རིམ་གྱིས་གཏིང་ཟབ་པ་ཡིན་གྱི། གློ་བུར་དུ་གཡང་ས་ལྟར་བབས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །པ་ཧཱ་རཱ་ད། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་ཡང་བསླབ་པ་རིམ་གྱིས་པ་དང་། བྱ་བ་རིམ་གྱིས་པ་དང་། ལམ་རིམ་གྱིས་པ་ཡོད་དེ། གློ་བུར་དུ་ཀུན་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །པ་ཧཱ་རཱ་ད། ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་བསླབ་པ་རིམ་གྱིས་པ་དང་། བྱ་བ་རིམ་གྱིས་པ་དང་། ལམ་རིམ་གྱིས་པ་ཡོད་ཅིང་། གློ་བུར་དུ་ཀུན་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། པ་ཧཱ་རཱ་ད། ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དང་པོ་ཡིན་ཏེ། གང་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །” ‘‘သေယျထာပိ, ပဟာရာဒ, မဟာသမုဒ္ဒေါ ဌိတဓမ္မော ဝေလံ နာတိဝတ္တတိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ပဟာရာဒ, ယံ မယာ သာဝကာနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ တံ မမ သာဝကာ ဇီဝိတဟေတုပိ နာတိက္ကမန္တိ. ယမ္ပိ, ပဟာရာဒ, မယာ သာဝကာနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ တံ မမ သာဝကာ ဇီဝိတဟေတုပိ နာတိက္ကမန္တိ. အယံ, ပဟာရာဒ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ဒုတိယော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တိ. “པ་ཧཱ་རཱ་ད། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་སྟེ་ངོགས་ལས་མི་འདའ་བ་བཞིན་དུ། པ་ཧཱ་རཱ་ད། དེ་བཞིན་དུ་ངས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་བསླབ་པའི་གཞི་གང་བཅས་པ་དེ། ངའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་མི་འདའོ། །པ་ཧཱ་རཱ་ད། ངས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་བསླབ་པའི་གཞི་གང་བཅས་པ་དེ། ངའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་མི་འདའ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། པ་ཧཱ་རཱ་ད། ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །” ‘‘သေယျထာပိ, ပဟာရာဒ, မဟာသမုဒ္ဒေါ န မတေန ကုဏပေန သံဝသတိ. ယံ ဟောတိ မဟာသမုဒ္ဒေ မတံ ကုဏပံ, တံ ခိပ္ပမေဝ တီရံ ဝါဟေတိ ထလံ ဥဿာရေတိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ပဟာရာဒ, ယော သော ပုဂ္ဂလော ဒုဿီလော ပါပဓမ္မော အသုစိသင်္ကဿရသမာစာရော ပဋိစ္ဆန္နကမ္မန္တော အဿမဏော သမဏပဋိညော အဗြဟ္မစာရီ ဗြဟ္မစာရိပဋိညော အန္တောပူတိ အဝဿုတော ကသမ္ဗုဇာတော, န တေန သံဃော သံဝသတိ; ခိပ္ပမေဝ နံ သန္နိပတိတွာ ဥက္ခိပတိ. “པ་ཧཱ་རཱ་ད། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་རོ་དང་མི་གནས་ཏེ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་རོ་གང་ཡོད་པ་དེ་མྱུར་དུ་ངོགས་སུ་འཕྱུར་ཞིང་སྐམ་སར་འདོན་པར་བྱེད་དོ། །པ་ཧཱ་རཱ་ད། དེ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་གང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ། སྡིག་པའི་ཆོས་ཅན། མི་གཙང་བའི་སྤྱོད་པ་ཅན། ཀུན་སྤྱོད་མ་དག་པ། ལས་གསང་བར་བྱེད་པ། དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་པར་དགེ་སྦྱོང་དུ་ཁས་ཆེ་བ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པར་ཁས་ཆེ་བ། ནང་རུལ་བ། ཉོན་མོངས་པས་བརླན་པ། ཕྱགས་དར་གྱི་ཕུང་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་དང་དགེ་འདུན་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་ཏེ། མྱུར་དུ་དགེ་འདུན་འདུས་ནས་དེ་ཕྱིར་སྐྲོད་པར་བྱེད་དོ། །” ‘‘ကိဉ္စာပိ သော ဟောတိ မဇ္ဈေ ဘိက္ခုသံဃဿ သန္နိသိန္နော, အထ ခေါ သော အာရကာဝ သံဃမှာ သံဃော စ တေန. ယမ္ပိ, ပဟာရာဒ, ယော သော ပုဂ္ဂလော [Pg.42] ဒုဿီလော ပါပဓမ္မော အသုစိသင်္ကဿရသမာစာရော ပဋိစ္ဆန္နကမ္မန္တော အဿမဏော သမဏပဋိညော အဗြဟ္မစာရီ ဗြဟ္မစာရိပဋိညော အန္တောပူတိ အဝဿုတော ကသမ္ဗုဇာတော, န တေန သံဃော သံဝသတိ; ခိပ္ပမေဝ နံ သန္နိပတိတွာ ဥက္ခိပတိ; ကိဉ္စာပိ သော ဟောတိ မဇ္ဈေ ဘိက္ခုသံဃဿ သန္နိသိန္နော, အထ ခေါ သော အာရကာဝ သံဃမှာ သံဃော စ တေန. အယံ, ပဟာရာဒ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ တတိယော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တိ. “དེ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱི་དབུས་སུ་འཁོད་དེ་འདུག་ཀྱང་། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་དགེ་འདུན་དང་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་ཡིན་ལ། དགེ་འདུན་ཡང་དེ་དང་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་ཡིན་ནོ། །པ་ཧཱ་རཱ་ད། གང་ཟག་གང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ། སྡིག་པའི་ཆོས་ཅན། མི་གཙང་བའི་སྤྱོད་པ་ཅན། ཀུན་སྤྱོད་མ་དག་པ། ལས་གསང་བར་བྱེད་པ། དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་པར་དགེ་སྦྱོང་དུ་ཁས་ཆེ་བ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པར་ཁས་ཆེ་བ། ནང་རུལ་བ། ཉོན་མོངས་པས་བརླན་པ། ཕྱགས་དར་གྱི་ཕུང་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་དང་དགེ་འདུན་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་ཤིང་། མྱུར་དུ་དགེ་འདུན་འདུས་ནས་དེ་ཕྱིར་སྐྲོད་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱི་དབུས་སུ་འཁོད་དེ་འདུག་ཀྱང་། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་དགེ་འདུན་དང་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་ཡིན་ལ། དགེ་འདུན་ཡང་དེ་དང་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། པ་ཧཱ་རཱ་ད། ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །” ‘‘သေယျထာပိ, ပဟာရာဒ, ယာ ကာစိ မဟာနဒိယော, သေယျထိဒံ – ဂင်္ဂါ ယမုနာ အစိရဝတီ သရဘူ မဟီ, တာ မဟာသမုဒ္ဒံ ပတွာ ဇဟန္တိ ပုရိမာနိ နာမဂေါတ္တာနိ, ‘မဟာသမုဒ္ဒေါ’ တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆန္တိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ပဟာရာဒ, စတ္တာရောမေ ဝဏ္ဏာ – ခတ္တိယာ, ဗြာဟ္မဏာ, ဝေဿာ, သုဒ္ဒါ, တေ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတွာ ဇဟန္တိ ပုရိမာနိ နာမဂေါတ္တာနိ, ‘သမဏာ သကျပုတ္တိယာ’ တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆန္တိ. ယမ္ပိ, ပဟာရာဒ, စတ္တာရောမေ ဝဏ္ဏာ – ခတ္တိယာ, ဗြာဟ္မဏာ, ဝေဿာ, သုဒ္ဒါ, တေ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတွာ ဇဟန္တိ ပုရိမာနိ နာမဂေါတ္တာနိ, ‘သမဏာ သကျပုတ္တိယာ’ တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆန္တိ. အယံ, ပဟာရာဒ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ စတုတ္ထော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တိ. “པ་ཧཱ་རཱ་ད། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་གང་དག་ཡོད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། གངྒཱ་དང་། ཡམུནཱ་དང་། ཨ་ཙི་ར་ཝ་ཏཱ་དང་། ས་ར་བྷཱུ་དང་། མ་ཧཱི་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབས་ནས་སྔོན་གྱི་མིང་དང་རུས་སྤངས་ཏེ། ‘རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་’ ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་བཞིན་དུ། པ་ཧཱ་རཱ་ད། རིགས་བཞི་པོ་འདི་དག་སྟེ། རྒྱལ་རིགས་དང་། བྲམ་ཟེའི་རིགས་དང་། རྗེའུ་རིགས་དང་། དམངས་རིགས་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས། སྔོན་གྱི་མིང་དང་རུས་སྤངས་ཏེ། ‘ཤཱཀྱའི་བུ་དགེ་སྦྱོང་’ ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །པ་ཧཱ་རཱ་ད། རིགས་བཞི་པོ་འདི་དག་སྟེ། རྒྱལ་རིགས་དང་། བྲམ་ཟེའི་རིགས་དང་། རྗེའུ་རིགས་དང་། དམངས་རིགས་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས། སྔོན་གྱི་མིང་དང་རུས་སྤངས་ཏེ། ‘ཤཱཀྱའི་བུ་དགེ་སྦྱོང་’ ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། པ་ཧཱ་རཱ་ད། ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བཞི་པ་ཡིན་ཏེ། གང་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །” ‘‘သေယျထာပိ, ပဟာရာဒ, ယာ စ လောကေ သဝန္တိယော မဟာသမုဒ္ဒံ အပ္ပေန္တိ ယာ စ အန္တလိက္ခာ ဓာရာ ပပတန္တိ, န တေန မဟာသမုဒ္ဒဿ ဦနတ္တံ ဝါ ပူရတ္တံ ဝါ ပညာယတိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ပဟာရာဒ, ဗဟူ စေပိ ဘိက္ခူ အနုပါဒိသေသာယ နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ပရိနိဗ္ဗာယန္တိ, န တေန နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ဦနတ္တံ ဝါ ပူရတ္တံ ဝါ ပညာယတိ. ယမ္ပိ, ပဟာရာဒ, ဗဟူ စေပိ ဘိက္ခူ အနုပါဒိသေသာယ နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ပရိနိဗ္ဗာယန္တိ, န တေန နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ဦနတ္တံ ဝါ ပူရတ္တံ ဝါ ပညာယတိ. အယံ, ပဟာရာဒ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ပဉ္စမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တိ. “པ་ཧཱ་རཱ་ད། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། འཇིག་རྟེན་ན་ཆུ་བོ་གང་དག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འབབ་པ་དང་། བར་སྣང་ལས་ཆར་གྱི་རྒྱུན་བབས་ཀྱང་། དེས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་བྲི་བ་འམ་གང་བ་མི་མངོན་པ་དེ་བཞིན་དུ། པ་ཧཱ་རཱ་ད། དགེ་སློང་མང་པོ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་། དེས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ལ་བྲི་བ་འམ་གང་བ་མི་མངོན་ནོ། །པ་ཧཱ་རཱ་ད། དགེ་སློང་མང་པོ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་། དེས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ལ་བྲི་བ་འམ་གང་བ་མི་མངོན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། པ་ཧཱ་རཱ་ད། ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ལྔ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །” ‘‘သေယျထာပိ, ပဟာရာဒ, မဟာသမုဒ္ဒေါ ဧကရသော လောဏရသော; ဧဝမေဝံ ခေါ, ပဟာရာဒ, အယံ ဓမ္မဝိနယော ဧကရသော, ဝိမုတ္တိရသော. ယမ္ပိ ပဟာရာဒ[Pg.43], အယံ ဓမ္မဝိနယော ဧကရသော, ဝိမုတ္တိရသော; အယံ, ပဟာရာဒ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ဆဋ္ဌော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တိ. “པ་ཧཱ་རཱ་ད། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་རོ་གཅིག་པ་སྟེ་ལན་ཚྭའི་རོ་གཅིག་པོ་ཉིད་དོ། །པ་ཧཱ་རཱ་ད། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ཡང་རོ་གཅིག་པ་སྟེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རོ་གཅིག་པོ་ཉིད་དོ། །པ་ཧཱ་རཱ་ད། ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་རོ་གཅིག་པ་སྟེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རོ་གཅིག་པོ་ཉིད་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། པ་ཧཱ་རཱ་ད། ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དྲུག་པ་ཡིན་ཏེ། གང་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །” ‘‘သေယျထာပိ, ပဟာရာဒ, မဟာသမုဒ္ဒေါ ဗဟုရတနော အနေကရတနော; တတြိမာနိ ရတနာနိ, သေယျထိဒံ – မုတ္တာ မဏိ ဝေဠုရိယော သင်္ခေါ သိလာ ပဝါဠံ ရဇတံ ဇာတရူပံ လောဟိတကော မသာရဂလ္လံ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ပဟာရာဒ, အယံ ဓမ္မဝိနယော ဗဟုရတနော အနေကရတနော. တတြိမာနိ ရတနာနိ, သေယျထိဒံ – စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ, စတ္တာရော သမ္မပ္ပဓာနာ, စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ, ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ, ပဉ္စ ဗလာနိ, သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ, အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ. ယမ္ပိ, ပဟာရာဒ, အယံ ဓမ္မဝိနယော ဗဟုရတနော အနေကရတနော; တတြိမာနိ ရတနာနိ, သေယျထိဒံ – စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ, စတ္တာရော သမ္မပ္ပဓာနာ, စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ, ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ, ပဉ္စ ဗလာနိ, သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ, အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ; အယံ, ပဟာရာဒ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ သတ္တမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တိ. “པ་ཧཱ་རཱ་ད། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་མང་པོ་དང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ན་རིན་པོ་ཆེ་འདི་དག་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མུ་ཏིག་དང་། ནོར་བུ་དང་། བཻ་ཌཱུརྱ་དང་། དུང་དང་། ཤེལ་དང་། བྱུ་རུ་དང་། དངུལ་དང་། གསེར་དང་། པདྨ་རཱ་གྷ་དང་། སྤུག་རྣམས་སོ། །པ་ཧཱ་རཱ་ད། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ཡང་རིན་པོ་ཆེ་མང་པོ་དང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ན་རིན་པོ་ཆེ་འདི་དག་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་དང་། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་དང་། དབང་པོ་ལྔ་དང་། སྟོབས་ལྔ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའོ། །པ་ཧཱ་རཱ་ད། ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་རིན་པོ་ཆེ་མང་པོ་དང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ན་རིན་པོ་ཆེ་འདི་དག་སྟེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་དང་། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་དང་། དབང་པོ་ལྔ་དང་། སྟོབས་ལྔ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་རྣམས་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། པ་ཧཱ་རཱ་ད། ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བདུན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །” ‘‘သေယျထာပိ, ပဟာရာဒ, မဟာသမုဒ္ဒေါ မဟတံ ဘူတာနံ အာဝါသော; တတြိမေ ဘူတာ – တိမိ တိမိင်္ဂလော တိမိရပိင်္ဂလော အသုရာ နာဂါ ဂန္ဓဗ္ဗာ; သန္တိ မဟာသမုဒ္ဒေ ယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ, ဒွိယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ, တိယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ, စတုယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ, ပဉ္စယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ပဟာရာဒ, အယံ ဓမ္မဝိနယော မဟတံ ဘူတာနံ အာဝါသော; တတြိမေ ဘူတာ – သောတာပန္နော သောတာပတ္တိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော, သကဒါဂါမီ သကဒါဂါမိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော, အနာဂါမီ အနာဂါမိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော, အရဟာ အရဟတ္တာယ ပဋိပန္နော. ယမ္ပိ, ပဟာရာဒ, အယံ ဓမ္မဝိနယော မဟတံ ဘူတာနံ အာဝါသော; တတြိမေ ဘူတာ – သောတာပန္နော သောတာပတ္တိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော, သကဒါဂါမီ သကဒါဂါမိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော, အနာဂါမီ အနာဂါမိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော, အရဟာ အရဟတ္တာယ ပဋိပန္နော; အယံ, ပဟာရာဒ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဋ္ဌမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တိ. ဣမေ ခေါ, ပဟာရာဒ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဋ္ဌ [Pg.44] အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ, ယေ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တီ’’တိ. နဝမံ. “པ་ཧཱ་རཱ་ད། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། དེ་ན་ཉ་ཏི་མི་དང་། ཏི་མིང་གི་ལ་དང་། ཏི་མི་ར་པིང་གི་ལ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ཀླུ་དང་། དྲི་ཟ་རྣམས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདི་ན་ལུས་ཀྱི་ཚད་དཔག་ཚད་བརྒྱ་པ་དང་། དཔག་ཚད་ཉིས་བརྒྱ་པ་དང་། དཔག་ཚད་སུམ་བརྒྱ་པ་དང་། དཔག་ཚད་བཞི་བརྒྱ་པ་དང་། དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། པ་ཧཱ་རཱ་ད། ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ཡང་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། དེ་ན་སྐྱེས་བུ་འདི་དག་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕིྱར་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞུགས་པའོ། །པ་ཧཱ་རཱ་ད། ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པ་དང་། དེ་ན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། པ་ཧཱ་རཱ་ད། ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །པ་ཧཱ་རཱ་ད། འདི་དག་ནི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་དག་ཡིན་ཏེ། གང་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། ། ၁၀. ဥပေါသထသုတ္တံ ༡༠. གསོ་སྦྱོང་གི་མདོ། ၂၀. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ပုဗ္ဗာရာမေ မိဂါရမာတုပါသာဒေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ တဒဟုပေါသထေ ဘိက္ခုသံဃပရိဝုတော နိသိန္နော ဟောတိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ, နိက္ခန္တေ ပဌမေ ယာမေ, ဥဋ္ဌာယာသနာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တာ, ဘန္တေ, ရတ္တိ, နိက္ခန္တော ပဌမော ယာမော, စိရနိသိန္နော ဘိက္ခုသံဃော. ဥဒ္ဒိသတု, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဘိက္ခူနံ ပါတိမောက္ခ’’န္တိ. ༢༠. “དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ཀྱི་ཤར་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་རི་དྭགས་སྐྱེས་ཀྱི་མའི་ཁང་བཟང་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་གསོ་སྦྱོང་གི་ཉིན་མོ་དེར་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱིས་བསྐོར་ཏེ་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་མཚན་མོ་འདས་ཏེ། ཐུན་དང་པོ་ཡོལ་བ་ན་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །‘བཙུན་པ། མཚན་མོ་འདས་ཤིང་ཐུན་དང་པོ་ཡོལ་ཏེ། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཡུན་རིང་དུ་འཁོད་དོ། །བཙུན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་སོ་སོར་ཐར་པ་གསུང་དུ་གསོལ།’” ဧဝံ ဝုတ္တေ ဘဂဝါ တုဏှီ အဟောသိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ, နိက္ခန္တေ မဇ္ဈိမေ ယာမေ, ဥဋ္ဌာယာသနာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တာ, ဘန္တေ, ရတ္တိ, နိက္ခန္တော မဇ္ဈိမော ယာမော, စိရနိသိန္နော ဘိက္ခုသံဃော. ဥဒ္ဒိသတု, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဘိက္ခူနံ ပါတိမောက္ခ’’န္တိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ ဘဂဝါ တုဏှီ အဟောသိ. တတိယမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ, နိက္ခန္တေ ပစ္ဆိမေ ယာမေ, ဥဒ္ဓသ္တေ အရုဏေ, နန္ဒိမုခိယာ ရတ္တိယာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တာ, ဘန္တေ, ရတ္တိ, နိက္ခန္တော ပစ္ဆိမော ယာမော, ဥဒ္ဓသ္တံ အရုဏံ, နန္ဒိမုခီ ရတ္တိ; စိရနိသိန္နော ဘိက္ခုသံဃော. ဥဒ္ဒိသတု, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဘိက္ခူနံ ပါတိမောက္ခ’’န္တိ. ‘‘အပရိသုဒ္ဓါ, အာနန္ဒ, ပရိသာ’’တိ. དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅང་མི་གསུང་བར་བཞུགས་སོ། །ལན་གཉིས་སུའང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་མཚན་མོ་འདས་ཏེ། ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ཡོལ་བ་དང་། སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ་མཚན་མོ་འདས་ལགས་སོ། །ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ཡོལ་ལགས་སོ། །དགེ་འདུན་ཡུན་རིང་པོར་བཞུགས་ནས་ལུས་སོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་སོ་སོར་ཐར་པ་གསུང་དུ་གསོལ།” ཞེས་གསོལ་བ་དང་། ལན་གཉིས་སུའང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅང་མི་གསུང་བར་བཞུགས་སོ། །ལན་གསུམ་དུའང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་མཚན་མོ་འདས་ཏེ། ནམ་གྱི་ཆ་ཐ་མ་ཡོལ་བ་དང་། སྐྱ་རེངས་ཤར་ནས་མཚན་མོ་དགའ་བའི་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ན། སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ་མཚན་མོ་འདས་ལགས་སོ། །ནམ་གྱི་ཆ་ཐ་མ་ཡོལ་ལགས་སོ། །སྐྱ་རེངས་ཤར་ཞིང་མཚན་མོ་དགའ་བའི་བཞིན་དུ་གྱུར་ལགས་སོ། །དགེ་འདུན་ཡུན་རིང་པོར་བཞུགས་ནས་ལུས་སོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་སོ་སོར་ཐར་པ་གསུང་དུ་གསོལ།” ཞེས་གསོལ་བ་དང་། “ཀུན་དགའ་བོ། འཁོར་འདི་ནི་མ་དག་པ་ཡིན་ནོ།།” ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། အထ ခေါ အာယသ္မတော မဟာမောဂ္ဂလ္လာနဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကံ နု ခေါ ဘဂဝါ ပုဂ္ဂလံ သန္ဓာယ ဧဝမာဟ – ‘အပရိသုဒ္ဓါ, အာနန္ဒ, ပရိသာ’’’တိ? အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော သဗ္ဗာဝန္တံ ဘိက္ခုသံဃံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ မနသာကာသိ. အဒ္ဒသာ ခေါ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော တံ ပုဂ္ဂလံ ဒုဿီလံ ပါပဓမ္မံ အသုစိံ သင်္ကဿရသမာစာရံ ပဋိစ္ဆန္နကမ္မန္တံ အဿမဏံ သမဏပဋိညံ အဗြဟ္မစာရိံ ဗြဟ္မစာရိပဋိညံ အန္တောပူတိံ အဝဿုတံ ကသမ္ဗုဇာတံ မဇ္ဈေ ဘိက္ခုသံဃဿ နိသိန္နံ; ဒိသွာန ဥဋ္ဌာယာသနာ ယေန သော ပုဂ္ဂလော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ပုဂ္ဂလံ [Pg.45] ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဥဋ္ဌေဟာဝုသော, ဒိဋ္ဌောသိ ဘဂဝတာ. နတ္ထိ တေ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ သံဝါသော’’တိ. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་བྱུང་སྟེ། “བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ཟག་གང་ལ་དགོངས་ནས། ‘ཀུན་དགའ་བོ། འཁོར་འདི་ནི་མ་དག་པ་ཡིན་ནོ།།’ ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་ཡིན་ནམ།” དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ལ་བརྟགས་ཤིང་ཡིད་ལ་བྱས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱི་དབུས་སུ་འདུག་པའི་གང་ཟག་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ། སྡིག་པའི་ཆོས་ཅན། མི་གཙང་བ། ཀུན་སྤྱོད་དོགས་པ་ཟ་བ། ལས་གསང་བ། དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་པར་དགེ་སྦྱོང་དུ་ཁས་ཆེ་བ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པར་ཁས་ཆེ་བ། ནང་རུལ་བ། ཉོན་མོངས་པས་བརླན་པ། ཕྱགས་དར་གྱི་ཕུང་པོ་ལྟ་བུ་དེ་མཐོང་ངོ་། །མཐོང་ནས་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་གང་ཟག་དེ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ནས། ཉེ་བར་སོང་ནས་གང་ཟག་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །“ཚེ་དང་ལྡན་པ། ལོངས་ཤིག བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁྱོད་གཟིགས་སོ། །ཁྱོད་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་མེད་དོ།།” ཞེས་སྨྲས་སོ།། ဧဝံ ဝုတ္တေ သော ပုဂ္ဂလော တုဏှီ အဟောသိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော တံ ပုဂ္ဂလံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဥဋ္ဌေဟာဝုသော, ဒိဋ္ဌောသိ ဘဂဝတာ. နတ္ထိ တေ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ သံဝါသော’’တိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ သော ပုဂ္ဂလော တုဏှီ အဟောသိ. တတိယမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော တံ ပုဂ္ဂလံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဥဋ္ဌေဟာဝုသော, ဒိဋ္ဌောသိ ဘဂဝတာ. နတ္ထိ တေ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ သံဝါသော’’တိ. တတိယမ္ပိ ခေါ သော ပုဂ္ဂလော တုဏှီ အဟောသိ. དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། གང་ཟག་དེ་ཅང་མི་སྨྲ་བར་འདུག་གོ །ལན་གཉིས་སུའང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་གང་ཟག་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །“ཚེ་དང་ལྡན་པ། ལོངས་ཤིག བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁྱོད་གཟིགས་སོ། །ཁྱོད་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་མེད་དོ།།” ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། ལན་གཉིས་སུའང་གང་ཟག་དེ་ཅང་མི་སྨྲ་བར་འདུག་གོ །ལན་གསུམ་དུའང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་གང་ཟག་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །“ཚེ་དང་ལྡན་པ། ལོངས་ཤིག བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁྱོད་གཟིགས་སོ། །ཁྱོད་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་མེད་དོ།།” ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། ལན་གསུམ་དུའང་གང་ཟག་དེ་ཅང་མི་སྨྲ་བར་འདུག་གོ། အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော တံ ပုဂ္ဂလံ ဗာဟာယံ ဂဟေတွာ ဗဟိဒွါရကောဋ္ဌကာ နိက္ခာမေတွာ သူစိဃဋိကံ ဒတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘နိက္ခာမိတော သော, ဘန္တေ, ပုဂ္ဂလော မယာ. ပရိသုဒ္ဓါ ပရိသာ. ဥဒ္ဒိသတု, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဘိက္ခူနံ ပါတိမောက္ခ’’န္တိ. ‘‘အစ္ဆရိယံ, မောဂ္ဂလ္လာန, အဗ္ဘုတံ, မောဂ္ဂလ္လာန! ယာဝ ဗာဟာ ဂဟဏာပိ နာမ သော မောဃပုရိသော အာဂမိဿတီ’’တိ! དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་གང་ཟག་དེའི་ལག་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། སྒོ་ཁང་གི་ཕྱི་རོལ་དུ་བཏོན་ནས་སྒོ་ལྕགས་བཅུག་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ནས། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ། གང་ཟག་དེ་ནི་བདག་གིས་ཕྱིར་བསྐྲད་ལགས་སོ། །འཁོར་ནི་དག་པ་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་སོ་སོར་ཐར་པ་གསུང་དུ་གསོལ།” ཞེས་གསོལ་བ་དང་། “མོའུ་དགལ་གྱི་བུ། ངོ་མཚར་ཏོ། །མོའུ་དགལ་གྱི་བུ། རྨད་དུ་བྱུང་ངོ་། །སྐྱེས་བུ་གསོག་པོ་དེས་ལག་པ་ནས་བཟུང་བའི་བར་དུ་སྒུག་པར་བྱེད་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ།།” ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘တုမှေဝ ဒါနိ, ဘိက္ခဝေ, ဥပေါသထံ ကရေယျာထ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ. န ဒါနာဟံ, ဘိက္ခဝေ, အဇ္ဇတဂ္ဂေ ဥပေါသထံ ကရိဿာမိ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိဿာမိ. အဋ္ဌာနမေတံ, ဘိက္ခဝေ, အနဝကာသော ယံ တထာဂတော အပရိသုဒ္ဓါယ ပရိသာယ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသေယျ’’. དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། “དགེ་སློང་དག ད་ནི་ཁྱེད་ཅག་ཉིད་ཀྱིས་གསོ་སྦྱོང་གྱིས་ཤིག སོ་སོར་ཐར་པ་སྟོན་ཅིག དགེ་སློང་དག དེ་རིང་ནས་བཟུང་སྟེ་ངས་གསོ་སྦྱོང་མི་བགྱིའོ། །སོ་སོར་ཐར་པ་མི་གསུང་ངོ་། །དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་དག་པའི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་སོ་སོར་ཐར་པ་གསུང་བ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ཞིང་སྐབས་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།” ‘‘အဋ္ဌိမေ, ဘိက္ခဝေ, မဟာသမုဒ္ဒေ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ, ယေ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တိ. ကတမေ အဋ္ဌ? မဟာသမုဒ္ဒေါ, ဘိက္ခဝေ, အနုပုဗ္ဗနိန္နော အနုပုဗ္ဗပေါဏော အနုပုဗ္ဗပဗ္ဘာရော, န အာယတကေနေဝ ပပါတော. ယမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ အနုပုဗ္ဗနိန္နော အနုပုဗ္ဗပေါဏော အနုပုဗ္ဗပဗ္ဘာရော, န အာယတကေနေဝ ပပါတော; အယံ, ဘိက္ခဝေ, မဟာသမုဒ္ဒေ ပဌမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တိ…ပေ… (ယထာ ပုရိမေ တထာ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗော). “དགེ་སློང་དག རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་འདི་བརྒྱད་ཡོད་དེ། གང་དག་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་རིམ་གྱིས་གཞོལ་བ། རིམ་གྱིས་འབབ་པ། རིམ་གྱིས་ཟབ་པ་ཡིན་གྱི། གློ་བུར་དུ་གཡང་ས་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་རིམ་གྱིས་གཞོལ་བ། རིམ་གྱིས་འབབ་པ། རིམ་གྱིས་ཟབ་པ་ཡིན་གྱི། གློ་བུར་དུ་གཡང་ས་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། དགེ་སློང་དག རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དང་པོ་ཡིན་ཏེ། གང་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །...པེ... (སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།) ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ မဟတံ ဘူတာနံ အာဝါသော. တတြိမေ ဘူတာ – တိမိ တိမိင်္ဂလော တိမိရပိင်္ဂလော အသုရာ နာဂါ ဂန္ဓဗ္ဗာ. ဝသန္တိ မဟာသမုဒ္ဒေ ယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ…ပေ… ပဉ္စယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ[Pg.46]. ယမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ မဟတံ ဘူတာနံ အာဝါသော; တတြိမေ ဘူတာ – တိမိ တိမိင်္ဂလော တိမိရပိင်္ဂလော အသုရာ နာဂါ ဂန္ဓဗ္ဗာ; ဝသန္တိ မဟာသမုဒ္ဒေ ယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ…ပေ… ပဉ္စယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ; အယံ, ဘိက္ခဝေ, မဟာသမုဒ္ဒေ အဋ္ဌမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တိ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မဟာသမုဒ္ဒေ အဋ္ဌ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တိ. “དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཡོད་དེ། ཉ་ཏི་མི་དང་། ཏི་མིང་གྷ་ལ་དང་། ཏི་མི་ར་པིང་གྷ་ལ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ཀླུ་དང་། དྲི་ཟ་རྣམས་སོ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ལུས་དཔག་ཚད་བརྒྱ་པ་དག་ཀྱང་གནས་སོ། །...པེ... དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་པ་དག་ཀྱང་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཉ་ཏི་མི་དང་། ཏི་མིང་གྷ་ལ་དང་། ཏི་མི་ར་པིང་གྷ་ལ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ཀླུ་དང་། དྲི་ཟ་རྣམས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ལུས་དཔག་ཚད་བརྒྱ་པ་དག་ཀྱང་གནས་ཤིང་། ...པེ... དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་པ་དག་ཀྱང་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། དགེ་སློང་དག རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག འདི་དག་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་ཡིན་ཏེ། གང་དག་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་དོ།།” ‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ, ယေ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တိ. ကတမေ အဋ္ဌ? သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ အနုပုဗ္ဗနိန္နော အနုပုဗ္ဗပေါဏော အနုပုဗ္ဗပဗ္ဘာရော, န အာယတကေနေဝ ပပါတော; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အနုပုဗ္ဗသိက္ခာ အနုပုဗ္ဗကိရိယာ အနုပုဗ္ဗပဋိပဒါ, န အာယတကေနေဝ အညာပဋိဝေဓော. ယမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အနုပုဗ္ဗသိက္ခာ အနုပုဗ္ဗကိရိယာ အနုပုဗ္ဗပဋိပဒါ, န အာယတကေနေဝ အညာပဋိဝေဓော; အယံ, ဘိက္ခဝေ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ပဌမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တိ…ပေ… သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ မဟတံ ဘူတာနံ အာဝါသော; တတြိမေ ဘူတာ – တိမိ တိမိင်္ဂလော တိမိရပိင်္ဂလော အသုရာ နာဂါ ဂန္ဓဗ္ဗာ, ဝသန္တိ မဟာသမုဒ္ဒေ ယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ…ပေ… ပဉ္စယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အယံ ဓမ္မဝိနယော မဟတံ ဘူတာနံ အာဝါသော. တတြိမေ ဘူတာ – သောတာပန္နော သောတာပတ္တိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော…ပေ… အရဟာ အရဟတ္တာယ ပဋိပန္နော. ယမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, အယံ ဓမ္မဝိနယော မဟတံ ဘူတာနံ အာဝါသော; တတြိမေ ဘူတာ – သောတာပန္နော သောတာပတ္တိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော…ပေ… အရဟာ အရဟတ္တာယ ပဋိပန္နော; အယံ, ဘိက္ခဝေ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဋ္ဌမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တိ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဋ္ဌ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ, ယေ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တီ’’တိ. ဒသမံ. “དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་ཡོད་དེ། གང་དག་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་རིམ་གྱིས་གཞོལ་བ། རིམ་གྱིས་འབབ་པ། རིམ་གྱིས་ཟབ་པ་ཡིན་གྱི། གློ་བུར་དུ་གཡང་ས་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་རིམ་གྱིས་བསླབ་པ་དང་། རིམ་གྱིས་བྱ་བ་དང་། རིམ་གྱིས་ལམ་ཡོད་ཀྱི། གློ་བུར་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་རིམ་གྱིས་བསླབ་པ་དང་། རིམ་གྱིས་བྱ་བ་དང་། རིམ་གྱིས་ལམ་ཡོད་ཅིང་། གློ་བུར་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། དགེ་སློང་དག ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དང་པོ་ཡིན་ཏེ། གང་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །...པེ... དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཉ་ཏི་མི་དང་། ཏི་མིང་གྷ་ལ་དང་། ཏི་མི་ར་པིང་གྷ་ལ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ཀླུ་དང་། དྲི་ཟ་རྣམས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ལུས་དཔག་ཚད་བརྒྱ་པ་དག་ཀྱང་གནས་ཤིང་། ...པེ... དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་པ་དག་ཀྱང་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་འདི་དག་ཡོད་དེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང་། ...པེ... དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞུགས་པའོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང་། ...པེ... དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། དགེ་སློང་དག ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག འདི་དག་ནི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་ཡིན་ཏེ། གང་དག་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་དོ།།” ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །མདོ་བཅུ་པའོ།། မဟာဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော. ལེའུ་ཆེན་པོ་གཉིས་པ་རྫོགས་སོ།། တဿုဒ္ဒါနံ – དེའི་སྡོམ་ནི། ဝေရဉ္ဇော [Pg.47] သီဟော အာဇညံ, ခဠုင်္ကေန မလာနိ စ; ဒူတေယျံ ဒွေ စ ဗန္ဓနာ, ပဟာရာဒေါ ဥပေါသထောတိ. བེ་རཉྫ་དང་སེང་གེ་དང་། །ཅང་ཤེས་རྟ་དང་རྟ་རྒོད་དང་། །དྲི་མ་དང་ནི་ཕོ་ཉ་དང་། །འཆིང་བ་གཉིས་དང་པྲ་ཧཱ་ར། །གསོ་སྦྱོང་དང་ནི་བཅུ་པའོ།། ၃. ဂဟပတိဝဂ္ဂေါ ༣. ཁྱིམ་བདག་གི་ལེའུ། ၁. ပဌမဥဂ္ဂသုတ္တံ ༡. ཨུགྒའི་མདོ་དང་པོ། ၂၁. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတံ ဥဂ္ဂံ ဂဟပတိံ ဝေသာလိကံ ဓာရေထာ’’တိ. ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. ဣဒံ ဝတွာန သုဂတော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ ပါဝိသိ. ༢༡. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཚལ་ཆེན་པོའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ན་བཞུགས་སོ། །དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། “དགེ་སློང་དག ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་བདག་ཨུགྒ་ནི་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པར་ཟུང་ཞིག” བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས། སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གཤེགས་སོ།། အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန ဥဂ္ဂဿ ဂဟပတိနော ဝေသာလိကဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. အထ ခေါ ဥဂ္ဂေါ ဂဟပတိ ဝေသာလိကော ယေန သော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ဘိက္ခုံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ဥဂ္ဂံ ဂဟပတိံ ဝေသာလိကံ သော ဘိက္ခု ဧတဒဝေါစ – དེ་ནས་དགེ་སློང་ཞིག་སྔ་དྲོའི་དུས་སུ་ཤམ་ཐབས་བགོས་ཏེ། ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་ཐོགས་ནས་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་བདག་ཨུགྒའི་ཁྱིམ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ངོ་། །ཉེ་བར་སོང་ནས་བཤམས་པའི་སྟན་ལ་འདུག་གོ །དེ་ནས་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་བདག་ཨུགྒ་དགེ་སློང་དེ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ནས། ཉེ་བར་སོང་ནས་དགེ་སློང་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་པའི་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་བདག་ཨུགྒ་ལ་དགེ་སློང་དེས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།། ‘‘အဋ္ဌဟိ ခေါ တွံ, ဂဟပတိ, အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘဂဝတာ ဗျာကတော. ကတမေ တေ, ဂဟပတိ, အဋ္ဌ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ, ယေဟိ တွံ သမန္နာဂတော ဘဂဝတာ ဗျာကတော’’တိ? ‘‘န ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဇာနာမိ – ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘဂဝတာ ဗျာကတောတိ. အပိ စ, ဘန္တေ, ယေ မေ အဋ္ဌ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ သံဝိဇ္ဇန္တိ, တံ သုဏောဟိ, သာဓုကံ မနသိ ကရောဟိ; ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဂဟပတီ’’တိ ခေါ သော ဘိက္ခု ဥဂ္ဂဿ ဂဟပတိနော ဝေသာလိကဿ ပစ္စဿောသိ. ဥဂ္ဂေါ ဂဟပတိ ဝေသာလိကော ဧတဒဝေါစ – ‘‘ယဒါဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တံ ပဌမံ ဒူရတောဝ အဒ္ဒသံ; သဟ ဒဿနေနေဝ မေ, ဘန္တေ[Pg.48], ဘဂဝတော စိတ္တံ ပသီဒိ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, ပဌမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ’’. “ཁྱིམ་བདག ཁྱོད་ནི་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁྱོད་ལ་ལུང་བསྟན་པའི་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་གང་དག་ལགས་སམ།” ཞེས་དྲིས་པ་དང་། “བཙུན་པ། བདག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་གང་དག་དང་ལྡན་པར་ལུང་བསྟན་པ་མི་ཤེས་ལགས་སོ། །འོན་ཀྱང་བཙུན་པ། བདག་ལ་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཡོད་པས། དེ་ལ་ལེགས་པར་གསན་ཏེ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག བདག་གིས་བཤད་པར་བགྱིའོ།།” ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། “ཁྱིམ་བདག དེ་བཞིན་བགྱིའོ།།” ཞེས་དགེ་སློང་དེས་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་བདག་ཨུགྒའི་ཚིག་ལ་གནང་བ་བྱིན་ནོ། །ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་བདག་ཨུགྒས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ། གང་གི་ཚེ་བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐོག་མར་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་མཐོང་བ་ན། བཙུན་པ། མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་བདག་གི་སེམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དད་པར་གྱུར་ཏོ། །བཙུན་པ། འདི་ནི་བདག་ལ་ཡོད་པའི་ངོ་མཚར་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དང་པོ་ལགས་སོ།།” ‘‘သော ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ပသန္နစိတ္တော ဘဂဝန္တံ ပယိရုပါသိံ. တဿ မေ ဘဂဝါ အနုပုဗ္ဗိံ ကထံ ကထေသိ, သေယျထိဒံ – ဒါနကထံ သီလကထံ သဂ္ဂကထံ; ကာမာနံ အာဒီနဝံ ဩကာရံ သံကိလေသံ, နေက္ခမ္မေ အာနိသံသံ ပကာသေသိ. ယဒါ မံ ဘဂဝါ အညာသိ ကလ္လစိတ္တံ မုဒုစိတ္တံ ဝိနီဝရဏစိတ္တံ ဥဒဂ္ဂစိတ္တံ ပသန္နစိတ္တံ, အထ ယာ ဗုဒ္ဓါနံ သာမုက္ကံသိကာ ဓမ္မဒေသနာ တံ ပကာသေသိ – ဒုက္ခံ, သမုဒယံ, နိရောဓံ, မဂ္ဂံ. သေယျထာပိ နာမ သုဒ္ဓံ ဝတ္ထံ အပဂတကာဠကံ သမ္မဒေဝ ရဇနံ ပဋိဂ္ဂဏှေယျ; ဧဝမေဝံ ခေါ မေ တသ္မိံယေဝ အာသနေ ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမ္မစက္ခုံ ဥဒပါဒိ – ‘ယံ ကိဉ္စိ သမုဒယဓမ္မံ, သဗ္ဗံ တံ နိရောဓဓမ္မ’န္တိ. သော ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဒိဋ္ဌဓမ္မော ပတ္တဓမ္မော ဝိဒိတဓမ္မော ပရိယောဂါဠှဓမ္မော တိဏ္ဏဝိစိကိစ္ဆော ဝိဂတကထံကထော ဝေသာရဇ္ဇပ္ပတ္တော အပရပ္ပစ္စယော သတ္ထုသာသနေ တတ္ထေဝ ဗုဒ္ဓဉ္စ ဓမ္မဉ္စ သံဃဉ္စ သရဏံ အဂမာသိံ, ဗြဟ္မစရိယပဉ္စမာနိ စ သိက္ခာပဒါနိ သမာဒိယိံ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, ဒုတိယော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ. བཙུན་པ་ལགས། བདག་ནི་དད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་རིམ་གྱིས་པའི་གཏམ་བཤད་པར་མཛད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་གཏམ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་དང་། མཐོ་རིས་ཀྱི་གཏམ་དང་། འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་དང་། དམན་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་བསྟན་པར་མཛད་དོ། །གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་གི་སེམས་ནི་ལས་སུ་རུང་བ་དང་། འཇམ་པོ་དང་། སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང་། ཡིད་རངས་པ་དང་། དད་པའི་སེམས་སུ་མཁྱེན་པ་དེའི་ཚེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་གྱི་བདེན་པ་རྣམས་བསྟན་པར་མཛད་དོ། །དཔེར་ན། གོས་གཙང་མ་དྲི་མ་མེད་པ་ཞིག་གིས་ཚོས་ལེགས་པར་ལེན་པ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་དུ་བདག་སྟན་དེ་ཉིད་ལ་འདུག་བཞིན་དུ། རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་སྐྱེས་ཏེ། 'ཀུན་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ་' ཞེས་བྱའོ། །བཙུན་པ་ལགས། བདག་གིས་ཆོས་མཐོང་། ཆོས་ཐོབ། ཆོས་རིག ཆོས་ཀྱི་གཏིང་སླེབས། ཐེ་ཚོམ་ལས་བརྒལ། ཡིད་གཉིས་དང་བྲལ། མི་འཇིགས་པ་ཐོབ། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་གྱུར་ཏེ། གནས་དེ་ཉིད་དུ་སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིས་ཤིང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལྔ་པའི་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་ལགས། འདི་ནི་བདག་ལ་ཡོད་པའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་གཉིས་པ་ལགས་སོ། ། ‘‘တဿ မယှံ, ဘန္တေ, စတဿော ကောမာရိယော ပဇာပတိယော အဟေသုံ. အထ ခွာဟံ, ဘန္တေ, ယေန တာ ပဇာပတိယော တေနုပသင်္ကမိံ; ဥပသင်္ကမိတွာ တာ ပဇာပတိယော ဧတဒဝစံ – ‘မယာ ခေါ, ဘဂိနိယော, ဗြဟ္မစရိယပဉ္စမာနိ သိက္ခာပဒါနိ သမာဒိန္နာနိ. ယာ ဣစ္ဆတိ သာ ဣဓေဝ ဘောဂေ စ ဘုဉ္ဇတု ပုညာနိ စ ကရောတု, သကာနိ ဝါ ဉာတိကုလာနိ ဂစ္ဆတု. ဟောတိ ဝါ ပန ပုရိသာဓိပ္ပာယော, ကဿ ဝေါ ဒမ္မီ’တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေ သာ, ဘန္တေ, ဇေဋ္ဌာ ပဇာပတိ မံ ဧတဒဝေါစ – ‘ဣတ္ထန္နာမဿ မံ, အယျပုတ္တ, ပုရိသဿ ဒေဟီ’တိ. အထ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, တံ ပုရိသံ ပက္ကောသာပေတွာ ဝါမေန ဟတ္ထေန ပဇာပတိံ ဂဟေတွာ ဒက္ခိဏေန ဟတ္ထေန ဘိင်္ဂါရံ ဂဟေတွာ တဿ ပုရိသဿ ဩဏောဇေသိံ. ကောမာရိံ ခေါ ပနာဟံ, ဘန္တေ, ဒါရံ ပရိစ္စဇန္တော နာဘိဇာနာမိ စိတ္တဿ အညထတ္တံ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, တတိယော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ. བཙུན་པ་ལགས། བདག་ལ་གཞོན་ནུ་མའི་དུས་ནས་བླངས་པའི་ཆུང་མ་བཞི་ཡོད་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་ལགས། དེ་ནས་བདག་ཆུང་མ་དེ་དག་གི་གནས་སུ་སོང་སྟེ། ཕྱིན་ནས་ཆུང་མ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །'སྲིང་མོ་དག ངས་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལྔ་པའི་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཟིན་ཏོ། །གང་ཞིག་འདོད་པ་དེས་ཁྱིམ་འདི་ཉིད་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱང་སྤྱོད་ཅིང་བསོད་ནམས་ཀྱང་བྱེད་པར་གྱིས་ཤིག ཡང་ན་རང་གི་གཉེན་ཚན་གྱི་ཁྱིམ་དུ་སོང་ཞིག གལ་ཏེ་སྐྱེས་པ་གཞན་ཞིག་འདོད་ན་ནི། ཁྱེད་རྣམས་སྐྱེས་པ་སུ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའམ།' ཞེས་སྨྲས་སོ། །བཙུན་པ་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་ན། ཆུང་མ་ཆེ་བས་བདག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །'རྗེ་བོའི་བུ། བདག་ནི་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་གནང་བར་མཛོད།' ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཙུན་པ་ལགས། དེ་ནས་བདག་གིས་སྐྱེས་པ་དེ་བོས་ཏེ། ལག་པ་གཡོན་པས་ཆུང་མ་ནས་བཟུང་། ལག་པ་གཡས་པས་ཆུ་བུམ་བཟུང་ནས་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་གཏོར་ཏེ་བྱིན་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་ལགས། བདག་གིས་གཞོན་ནུ་མའི་དུས་ཀྱི་ཆུང་མ་གཏོང་བའི་ཚེ། སེམས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཤེས་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་ལགས། འདི་ནི་བདག་ལ་ཡོད་པའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་གསུམ་པ་ལགས་སོ། ། ‘‘သံဝိဇ္ဇန္တိ ခေါ ပန မေ, ဘန္တေ, ကုလေ ဘောဂါ. တေ စ ခေါ အပ္ပဋိဝိဘတ္တာ သီလဝန္တေဟိ ကလျာဏဓမ္မေဟိ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, စတုတ္ထော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ. བཙུན་པ་ལགས། བདག་གི་ཁྱིམ་ན་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཡོད་ལགས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བྱེ་བྲག་མ་ཕྱེ་བར་ཐུན་མོང་དུ་སྤྱོད་པ་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་ལགས། འདི་ནི་བདག་ལ་ཡོད་པའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བཞི་པ་ལགས་སོ། ། ‘‘ယံ [Pg.49] ခေါ ပနာဟံ, ဘန္တေ, ဘိက္ခုံ ပယိရုပါသာမိ; သက္ကစ္စံယေဝ ပယိရုပါသာမိ, နော အသက္ကစ္စံ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, ပဉ္စမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ. བཙུན་པ་ལགས། བདག་གིས་དགེ་སློང་གང་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིད་པ་དེ་ལ་གུས་པ་ཉིད་དུ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིད་ཀྱི། མ་གུས་པར་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་ལགས། འདི་ནི་བདག་ལ་ཡོད་པའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ལྔ་པ་ལགས་སོ། ། ‘‘သော စေ, ဘန္တေ, မေ အာယသ္မာ ဓမ္မံ ဒေသေတိ; သက္ကစ္စံယေဝ သုဏောမိ, နော အသက္ကစ္စံ. နော စေ မေ သော အာယသ္မာ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, အဟမဿ ဓမ္မံ ဒေသေမိ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ ဆဋ္ဌော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ. བཙུན་པ་ལགས། གལ་ཏེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེས་བདག་ལ་ཆོས་སྟོན་ན་ནི། བདག་གིས་གུས་པ་ཉིད་དུ་ཉན་གྱི། མ་གུས་པར་ནི་མ་ལགས་སོ། །གལ་ཏེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེས་བདག་ལ་ཆོས་མ་བསྟན་ན་ནི། བདག་གིས་ཁོང་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བགྱིད་དོ། །བཙུན་པ་ལགས། འདི་ནི་བདག་ལ་ཡོད་པའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དྲུག་པ་ལགས་སོ། ། ‘‘အနစ္ဆရိယံ ခေါ ပန မံ, ဘန္တေ, ဒေဝတာ ဥပသင်္ကမိတွာ အာရောစေန္တိ – ‘သွာက္ခာတော, ဂဟပတိ, ဘဂဝတာ ဓမ္မော’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ အဟံ, ဘန္တေ, တာ ဒေဝတာ ဧဝံ ဝဒါမိ – ‘ဝဒေယျာထ ဝါ ဧဝံ ခေါ တုမှေ ဒေဝတာ နော ဝါ ဝဒေယျာထ, အထ ခေါ သွာက္ခာတော ဘဂဝတာ ဓမ္မော’တိ. န ခေါ ပနာဟံ, ဘန္တေ, အဘိဇာနာမိ တတောနိဒါနံ စိတ္တဿ ဥန္နတိံ – ‘မံ ဝါ ဒေဝတာ ဥပသင်္ကမန္တိ, အဟံ ဝါ ဒေဝတာဟိ သဒ္ဓိံ သလ္လပါမီ’တိ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, သတ္တမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ. བཙུན་པ་ལགས། ལྷ་རྣམས་བདག་གི་གནས་སུ་ལྷགས་ནས། 'ཁྱིམ་བདག་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་སོ། །' ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་མ་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་ན། བདག་གིས་ལྷ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །'ལྷ་དག ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་དེ་སྐད་སྨྲས་ཀྱང་རུང་མ་སྨྲས་ཀྱང་རུང་། བཅོམ་ལན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཉིད་དོ། །' ཞེས་སྨྲས་སོ། །བཙུན་པ་ལགས། བདག་ལ་ལྷ་རྣམས་ལྷགས་པའམ། བདག་ལྷ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གླེང་མོ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དེས་སེམས་ཁེངས་པར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཤེས་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་ལགས། འདི་ནི་བདག་ལ་ཡོད་པའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བདུན་པ་ལགས་སོ། ། ‘‘ယာနိမာနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ ဒေသိတာနိ ပဉ္စောရမ္ဘာဂိယာနိ သံယောဇနာနိ, နာဟံ တေသံ ကိဉ္စိ အတ္တနိ အပ္ပဟီနံ သမနုပဿာမိ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, အဋ္ဌမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ. ဣမေ ခေါ မေ, ဘန္တေ, အဋ္ဌ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ သံဝိဇ္ဇန္တိ. န စ ခေါ အဟံ ဇာနာမိ – ကတမေဟိ စာဟံ အဋ္ဌဟိ အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘဂဝတာ ဗျာကတော’’တိ. བཙུན་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལས། བདག་གི་རྒྱུད་ལ་མ་སྤངས་པ་གཅིག་ཀྱང་མ་མཐོང་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་ལགས། འདི་ནི་བདག་ལ་ཡོད་པའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་པ་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་ལགས། བདག་ལ་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཡོད་ལགས་མོད། འོན་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་གང་དག་དང་ལྡན་པར་ལུང་བསྟན་པ་ནི་བདག་གིས་མ་ཤེས་ལགས་སོ། ། အထ ခေါ သော ဘိက္ခု ဥဂ္ဂဿ ဂဟပတိနော ဝေသာလိကဿ နိဝေသနေ ပိဏ္ဍပါတံ ဂဟေတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမိ. အထ ခေါ သော ဘိက္ခု ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ယာဝတကော အဟောသိ ဥဂ္ဂေန ဂဟပတိနာ ဝေသာလိကေန သဒ္ဓိံ ကထာသလ္လာပေါ, တံ သဗ္ဗံ ဘဂဝတော အာရောစေသိ. དེ་ནས་དགེ་སློང་དེས་ཡངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁྱིམ་བདག་ཀུན་དགའི་ཁྱིམ་ནས་བསོད་སྙོམས་བླངས་ཏེ། སྟན་ལས་ལངས་ནས་གཤེགས་སོ། །དེ་ནས་དགེ་སློང་དེ་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་ཟིན་ནས་བསོད་སྙོམས་ལས་ཕྱིར་ལོག་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བཞུགས་པ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ཞིང་། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་དགེ་སློང་དེས་ཡངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁྱིམ་བདག་ཀུན་དགའ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གླེང་མོ་བྱས་པ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘သာဓု သာဓု, ဘိက္ခု! ယထာ တံ ဥဂ္ဂေါ ဂဟပတိ ဝေသာလိကော သမ္မာ ဗျာကရမာနော ဗျာကရေယျ, ဣမေဟေဝ ခေါ, ဘိက္ခု, အဋ္ဌဟိ အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ [Pg.50] ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဥဂ္ဂေါ ဂဟပတိ ဝေသာလိကော မယာ ဗျာကတော. ဣမေဟိ စ ပန, ဘိက္ခု, အဋ္ဌဟိ အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတံ ဥဂ္ဂံ ဂဟပတိံ ဝေသာလိကံ ဓာရေဟီ’’တိ. ပဌမံ. “དགེ་སློང་། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཡངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁྱིམ་བདག་ཀུན་དགས་ཡང་དག་པར་ལུང་བསྟན་པ་བཞིན་དུ། ངས་ཀྱང་ཡངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁྱིམ་བདག་ཀུན་དགའ་ནི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཉིད་དང་ལྡན་པར་ལུང་བསྟན་ཏོ། །དགེ་སློང་། ཁྱོད་ཀྱིས་ཡངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁྱིམ་བདག་ཀུན་དགའ་ནི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པར་ཟུངས་ཤིག” ཅེས་གསུངས་སོ། །མདོ་དང་པོའོ། ། ၂. ဒုတိယဥဂ္ဂသုတ္တံ ༢. ཀུན་དགའི་མདོ་གཉིས་པའོ། ། ၂၂. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဝဇ္ဇီသု ဝိဟရတိ ဟတ္ထိဂါမေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတံ ဥဂ္ဂံ ဂဟပတိံ ဟတ္ထိဂါမကံ ဓာရေထာ’’တိ. ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. ဣဒံ ဝတွာန သုဂတော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ ပါဝိသိ. ༢༢. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤྲི་ཇིའི་ཡུལ་གྱི་གླང་པོའི་གྲོང་ན་བཞུགས་སོ། །དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། “དགེ་སློང་དག གླང་པོའི་གྲོང་གི་ཁྱིམ་བདག་ཀུན་དགའ་ནི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པར་ཟུངས་ཤིག” ཅེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པས་དེ་སྐད་གསུངས་ནས་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གཤེགས་སོ། ། အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန ဥဂ္ဂဿ ဂဟပတိနော ဟတ္ထိဂါမကဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. အထ ခေါ ဥဂ္ဂေါ ဂဟပတိ ဟတ္ထိဂါမကော ယေန သော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ဘိက္ခုံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ဥဂ္ဂံ ဂဟပတိံ ဟတ္ထိဂါမကံ သော ဘိက္ခု ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဋ္ဌဟိ ခေါ တွံ, ဂဟပတိ, အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘဂဝတာ ဗျာကတော. ကတမေ တေ, ဂဟပတိ, အဋ္ဌ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ, ယေဟိ တွံ သမန္နာဂတော ဘဂဝတာ ဗျာကတော’’တိ? དེ་ནས་དགེ་སློང་ཞིག་སྔ་དྲོའི་དུས་སུ་ཤམ་ཐབས་བགོས་ཏེ། ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་བཟུང་ནས་གླང་པོའི་གྲོང་གི་ཁྱིམ་བདག་ཀུན་དགའི་ཁྱིམ་དུ་ཉེ་བར་སོང་ཞིང་། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཤམས་པའི་སྟན་ལ་འདུག་གོ །དེ་ནས་གླང་པོའི་གྲོང་གི་ཁྱིམ་བདག་ཀུན་དགའ་དགེ་སློང་དེ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་དགེ་སློང་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་པའི་གླང་པོའི་གྲོང་གི་ཁྱིམ་བདག་ཀུན་དགའ་ལ་དགེ་སློང་དེས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །“ཁྱིམ་བདག་ལགས། ཁྱོད་ནི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁྱོད་ལ་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་གང་དག་དང་ལྡན་པར་ལུང་བསྟན་པའི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་གང་དག་ལགས་སམ།” ‘‘န ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဇာနာမိ – ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘဂဝတာ ဗျာကတောတိ. အပိ စ, ဘန္တေ, ယေ မေ အဋ္ဌ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ သံဝိဇ္ဇန္တိ, တံ သုဏာဟိ, သာဓုကံ မနသိ ကရောဟိ; ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဂဟပတီ’’တိ ခေါ သော ဘိက္ခု ဥဂ္ဂဿ ဂဟပတိနော ဟတ္ထိဂါမကဿ ပစ္စဿောသိ. ဥဂ္ဂေါ ဂဟပတိ ဟတ္ထိဂါမကော ဧတဒဝေါစ – ‘‘ယဒါဟံ, ဘန္တေ, နာဂဝနေ ပရိစရန္တော ဘဂဝန္တံ ပဌမံ ဒူရတောဝ အဒ္ဒသံ; သဟ ဒဿနေနေဝ မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော စိတ္တံ ပသီဒိ, သုရာမဒေါ စ ပဟီယိ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, ပဌမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ. “བཙུན་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་གང་དག་དང་ལྡན་པར་ལུང་བསྟན་པ་ནི་བདག་གིས་མ་ཤེས་ལགས་སོ། །འོན་ཀྱང་བཙུན་པ་ལགས། བདག་ལ་ཡོད་པའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་གསན་པར་མཛོད་ལ། ལེགས་པར་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག་དང་། བདག་གིས་བཤད་པར་བགྱིའོ། །” དགེ་སློང་དེས་གླང་པོའི་གྲོང་གི་ཁྱིམ་བདག་ཀུན་དགའ་ལ་ “ཁྱིམ་བདག་ལགས། དེ་བཞིན་བགྱིའོ། །” ཞེས་ཁས་བླངས་སོ། །གླང་པོའི་གྲོང་གི་ཁྱིམ་བདག་ཀུན་དགས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ་ལགས། བདག་ཀླུའི་ཚལ་ན་རྩེ་ཞིང་ཉུལ་བའི་ཚེ། ཐོག་མར་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་མཐོང་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་ལགས། མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་བདག་གི་སེམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དད་པར་གྱུར་ཅིང་། ཆང་གི་མྱོས་པའང་སངས་པར་གྱུར་ཏོ། །བཙུན་པ་ལགས། འདི་ནི་བདག་ལ་ཡོད་པའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དང་པོ་ལགས་སོ། ། ‘‘သော ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ပသန္နစိတ္တော ဘဂဝန္တံ ပယိရုပါသိံ. တဿ မေ ဘဂဝါ အနုပုဗ္ဗိံ ကထံ ကထေသိ, သေယျထိဒံ – ဒါနကထံ သီလကထံ သဂ္ဂကထံ; ကာမာနံ အာဒီနဝံ ဩကာရံ သံကိလေသံ, နေက္ခမ္မေ အာနိသံသံ ပကာသေသိ. ယဒါ မံ ဘဂဝါ အညာသိ ကလ္လစိတ္တံ မုဒုစိတ္တံ ဝိနီဝရဏစိတ္တံ ဥဒဂ္ဂစိတ္တံ ပသန္နစိတ္တံ, အထ ယာ [Pg.51] ဗုဒ္ဓါနံ သာမုက္ကံသိကာ ဓမ္မဒေသနာ တံ ပကာသေသိ – ဒုက္ခံ, သမုဒယံ, နိရောဓံ, မဂ္ဂံ. သေယျထာပိ နာမ သုဒ္ဓံ ဝတ္ထံ အပဂတကာဠကံ သမ္မဒေဝ ရဇနံ ပဋိဂ္ဂဏှေယျ; ဧဝမေဝံ ခေါ မေ တသ္မိံယေဝ အာသနေ ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမ္မစက္ခုံ ဥဒပါဒိ – ‘ယံ ကိဉ္စိ သမုဒယဓမ္မံ, သဗ္ဗံ တံ နိရောဓဓမ္မ’န္တိ. သော ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဒိဋ္ဌဓမ္မော ပတ္တဓမ္မော ဝိဒိတဓမ္မော ပရိယောဂါဠှဓမ္မော တိဏ္ဏဝိစိကိစ္ဆော ဝိဂတကထံကထော ဝေသာရဇ္ဇပ္ပတ္တော အပရပ္ပစ္စယော သတ္ထုသာသနေ တတ္ထေဝ ဗုဒ္ဓဉ္စ ဓမ္မဉ္စ သံဃဉ္စ သရဏံ အဂမာသိံ, ဗြဟ္မစရိယပဉ္စမာနိ စ သိက္ခာပဒါနိ သမာဒိယိံ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, ဒုတိယော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ. བཙུན་པ་ལགས། བདག་ནི་དད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་རིམ་གྱིས་པའི་གཏམ་བཤད་པར་མཛད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་གཏམ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་དང་། མཐོ་རིས་ཀྱི་གཏམ་དང་། འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་དང་། དམན་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་བསྟན་པར་མཛད་དོ། །གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་གི་སེམས་ནི་ལས་སུ་རུང་བ་དང་། འཇམ་པོ་དང་། སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང་། ཡིད་རངས་པ་དང་། དད་པའི་སེམས་སུ་མཁྱེན་པ་དེའི་ཚེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་གྱི་བདེན་པ་རྣམས་བསྟན་པར་མཛད་དོ། །དཔེར་ན། གོས་གཙང་མ་དྲི་མ་མེད་པ་ཞིག་གིས་ཚོས་ལེགས་པར་ལེན་པ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་དུ་བདག་སྟན་དེ་ཉིད་ལ་འདུག་བཞིན་དུ། རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་སྐྱེས་ཏེ། 'ཀུན་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ་' ཞེས་བྱའོ། །བཙུན་པ་ལགས། བདག་གིས་ཆོས་མཐོང་། ཆོས་ཐོབ། ཆོས་རིག ཆོས་ཀྱི་གཏིང་སླེབས། ཐེ་ཚོམ་ལས་བརྒལ། ཡིད་གཉིས་དང་བྲལ། མི་འཇིགས་པ་ཐོབ། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་གྱུར་ཏེ། གནས་དེ་ཉིད་དུ་སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིས་ཤིང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལྔ་པའི་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་ལགས། འདི་ནི་བདག་ལ་ཡོད་པའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་གཉིས་པ་ལགས་སོ། ། ‘‘တဿ မယှံ, ဘန္တေ, စတဿော ကောမာရိယော ပဇာပတိယော အဟေသုံ. အထ ခွာဟံ, ဘန္တေ, ယေန တာ ပဇာပတိယော တေနုပသင်္ကမိံ; ဥပသင်္ကမိတွာ တာ ပဇာပတိယော ဧတဒဝစံ – ‘မယာ ခေါ, ဘဂိနိယော, ဗြဟ္မစရိယပဉ္စမာနိ သိက္ခာပဒါနိ သမာဒိန္နာနိ. ယာ ဣစ္ဆတိ သာ ဣဓေဝ ဘောဂေ စ ဘုဉ္ဇတု ပုညာနိ စ ကရောတု, သကာနိ ဝါ ဉာတိကုလာနိ ဂစ္ဆတု. ဟောတိ ဝါ ပန ပုရိသာဓိပ္ပာယော, ကဿ ဝေါ ဒမ္မီ’တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေ သာ, ဘန္တေ, ဇေဋ္ဌာ ပဇာပတိ မံ ဧတဒဝေါစ – ‘ဣတ္ထန္နာမဿ မံ, အယျပုတ္တ, ပုရိသဿ ဒေဟီ’တိ. အထ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, တံ ပုရိသံ ပက္ကောသာပေတွာ ဝါမေန ဟတ္ထေန ပဇာပတိံ ဂဟေတွာ ဒက္ခိဏေန ဟတ္ထေန ဘိင်္ဂါရံ ဂဟေတွာ တဿ ပုရိသဿ ဩဏောဇေသိံ. ကောမာရိံ ခေါ ပနာဟံ, ဘန္တေ, ဒါရံ ပရိစ္စဇန္တော နာဘိဇာနာမိ စိတ္တဿ အညထတ္တံ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, တတိယော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ. བཙུན་པ་ལགས། བདག་ལ་གཞོན་ནུ་མའི་དུས་ནས་བླངས་པའི་ཆུང་མ་བཞི་ཡོད་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་ལགས། དེ་ནས་བདག་ཆུང་མ་དེ་དག་གི་གནས་སུ་སོང་སྟེ། ཕྱིན་ནས་ཆུང་མ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །'སྲིང་མོ་དག ངས་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལྔ་པའི་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཟིན་ཏོ། །གང་ཞིག་འདོད་པ་དེས་ཁྱིམ་འདི་ཉིད་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱང་སྤྱོད་ཅིང་བསོད་ནམས་ཀྱང་བྱེད་པར་གྱིས་ཤིག ཡང་ན་རང་གི་གཉེན་ཚན་གྱི་ཁྱིམ་དུ་སོང་ཞིག གལ་ཏེ་སྐྱེས་པ་གཞན་ཞིག་འདོད་ན་ནི། ཁྱེད་རྣམས་སྐྱེས་པ་སུ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའམ།' ཞེས་སྨྲས་སོ། །བཙུན་པ་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་ན། ཆུང་མ་ཆེ་བས་བདག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །'རྗེ་བོའི་བུ། བདག་ནི་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་གནང་བར་མཛོད།' ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཙུན་པ་ལགས། དེ་ནས་བདག་གིས་སྐྱེས་པ་དེ་བོས་ཏེ། ལག་པ་གཡོན་པས་ཆུང་མ་ནས་བཟུང་། ལག་པ་གཡས་པས་ཆུ་བུམ་བཟུང་ནས་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་གཏོར་ཏེ་བྱིན་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་ལགས། བདག་གིས་གཞོན་ནུ་མའི་དུས་ཀྱི་ཆུང་མ་གཏོང་བའི་ཚེ། སེམས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཤེས་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་ལགས། འདི་ནི་བདག་ལ་ཡོད་པའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་གསུམ་པ་ལགས་སོ། ། ‘‘သံဝိဇ္ဇန္တိ ခေါ ပန မေ, ဘန္တေ, ကုလေ ဘောဂါ. တေ စ ခေါ အပ္ပဋိဝိဘတ္တာ သီလဝန္တေဟိ ကလျာဏဓမ္မေဟိ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, စတုတ္ထော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ. «བཙུན་པ་ཉིད། བདག་གི་ཁྱིམ་ན་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཡོད་དེ། དེ་དག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་དུ་སྤྱོད་པ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བགོས་པ་མ་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་ཉིད། འདི་ནི་བདག་ལ་ཡོད་པའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བཞི་པ་ལགས་སོ། །» ‘‘ယံ ခေါ ပနာဟံ, ဘန္တေ, ဘိက္ခုံ ပယိရုပါသာမိ; သက္ကစ္စံယေဝ ပယိရုပါသာမိ, နော အသက္ကစ္စံ. သော စေ မေ အာယသ္မာ ဓမ္မံ ဒေသေတိ; သက္ကစ္စံယေဝ သုဏောမိ, နော အသက္ကစ္စံ. နော စေ မေ သော အာယသ္မာ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, အဟမဿ ဓမ္မံ ဒေသေမိ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, ပဉ္စမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ. «བཙུན་པ་ཉིད། བདག་གིས་དགེ་སློང་གང་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིད་པ་ན། གུས་པ་ཉིད་དུ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིད་ཀྱི་མ་གུས་པར་མ་ལགས་སོ། །གལ་ཏེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེས་བདག་ལ་ཆོས་སྟོན་ན་གུས་པ་ཉིད་དུ་ཉན་གྱི་མ་གུས་པར་མ་ལགས་སོ། །གལ་ཏེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེས་བདག་ལ་ཆོས་མི་སྟོན་ན། བདག་གིས་ཁོང་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །བཙུན་པ་ཉིད། འདི་ནི་བདག་ལ་ཡོད་པའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ལྔ་པ་ལགས་སོ། །» ‘‘အနစ္ဆရိယံ [Pg.52] ခေါ ပန, ဘန္တေ, သံဃေ နိမန္တိတေ ဒေဝတာ ဥပသင်္ကမိတွာ အာရောစေန္တိ – ‘အသုကော, ဂဟပတိ, ဘိက္ခု ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တော အသုကော ပညာဝိမုတ္တော အသုကော ကာယသက္ခီ အသုကော ဒိဋ္ဌိပ္ပတ္တော အသုကော သဒ္ဓါဝိမုတ္တော အသုကော ဓမ္မာနုသာရီ အသုကော သဒ္ဓါနုသာရီ အသုကော သီလဝါ ကလျာဏဓမ္မော အသုကော ဒုဿီလော ပါပဓမ္မော’တိ. သံဃံ ခေါ ပနာဟံ, ဘန္တေ, ပရိဝိသန္တော နာဘိဇာနာမိ ဧဝံ စိတ္တံ ဥပ္ပာဒေန္တော – ‘ဣမဿ ဝါ ထောကံ ဒေမိ ဣမဿ ဝါ ဗဟုက’န္တိ. အထ ခွာဟံ, ဘန္တေ, သမစိတ္တောဝ ဒေမိ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, ဆဋ္ဌော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ. «བཙུན་པ་ཉིད། བདག་གིས་དགེ་འདུན་སྤྱན་དྲངས་པ་ན། ལྷ་རྣམས་ལྷགས་ཏེ་འདི་སྐད་དུ། ཁྱིམ་བདག དགེ་སློང་འདི་ནི་གཉིས་ཆར་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལགས་སོ། །འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལགས་སོ། །འདི་ནི་ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་བྱེད་པ་ལགས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བས་ཐོབ་པ་ལགས་སོ། །འདི་ནི་དད་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལགས་སོ། །འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལགས་སོ། །འདི་ནི་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལགས་སོ། །འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ཅན་ལགས་སོ། །འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་སྡིག་པའི་ཆོས་ཅན་ལགས་སོ། །ཞེས་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་མ་ལགས་སོ། །འོན་ཀྱང་བཙུན་པ་ཉིད། བདག་གིས་དགེ་འདུན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིད་པ་ན། འདི་ལ་ནི་ཉུང་ངུ་སྦྱིན། འདི་ལ་ནི་མང་པོ་སྦྱིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་མ་མྱོང་ལགས་སོ། །འོན་ཀྱང་བཙུན་པ་ཉིད། བདག་གིས་སེམས་སྙོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱིན་པར་བགྱིད་དོ། །བཙུན་པ་ཉིད། འདི་ནི་བདག་ལ་ཡོད་པའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དྲུག་པ་ལགས་སོ། །» ‘‘အနစ္ဆရိယံ ခေါ ပန မံ, ဘန္တေ, ဒေဝတာ ဥပသင်္ကမိတွာ အာရောစေန္တိ – ‘သွာက္ခာတော, ဂဟပတိ, ဘဂဝတာ ဓမ္မော’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ အဟံ, ဘန္တေ, တာ ဒေဝတာ ဧဝံ ဝဒေမိ – ‘ဝဒေယျာထ ဝါ ဧဝံ ခေါ တုမှေ ဒေဝတာ နော ဝါ ဝဒေယျာထ, အထ ခေါ သွာက္ခာတော ဘဂဝတာ ဓမ္မော’တိ. န ခေါ ပနာဟံ, ဘန္တေ, အဘိဇာနာမိ တတောနိဒါနံ စိတ္တဿ ဥန္နတိံ – ‘မံ တာ ဒေဝတာ ဥပသင်္ကမန္တိ, အဟံ ဝါ ဒေဝတာဟိ သဒ္ဓိံ သလ္လပါမီ’တိ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, သတ္တမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ. «བཙུན་པ་ཉིད། ལྷ་རྣམས་བདག་གི་གམ་དུ་ལྷགས་ཏེ། ཁྱིམ་བདག བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ལེགས་པར་གསུངས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་མ་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་ཉིད། དེ་སྐད་སྨྲས་པ་ན། བདག་གིས་ལྷ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་དུ། ལྷ་རྣམས་ཁྱེད་ཅག་གིས་དེ་སྐད་སྨྲས་ཀྱང་རུང་མ་སྨྲས་ཀྱང་རུང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སྨྲའོ། །འོན་ཀྱང་བཙུན་པ་ཉིད། ལྷ་རྣམས་བདག་གི་གམ་དུ་ལྷགས་པའམ། བདག་གིས་ལྷ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་གླེང་མོ་བགྱིས་པའི་རྒྱུ་དེས་སེམས་ཁེངས་པར་གྱུར་པ་ནི་མ་མྱོང་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་ཉིད། འདི་ནི་བདག་ལ་ཡོད་པའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བདུན་པ་ལགས་སོ། །» ‘‘သစေ ခေါ ပနာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော ပဌမတရံ ကာလံ ကရေယျံ, အနစ္ဆရိယံ ခေါ ပနေတံ ယံ မံ ဘဂဝါ ဧဝံ ဗျာကရေယျ – ‘နတ္ထိ တံ သံယောဇနံ ယေန သံယုတ္တော ဥဂ္ဂေါ ဂဟပတိ ဟတ္ထိဂါမကော ပုန ဣမံ လောကံ အာဂစ္ဆေယျာ’တိ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, အဋ္ဌမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ. ဣမေ ခေါ မေ, ဘန္တေ, အဋ္ဌ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ သံဝိဇ္ဇန္တိ. န စ ခေါ အဟံ ဇာနာမိ – ကတမေဟိ စာဟံ အဋ္ဌဟိ အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘဂဝတာ ဗျာကတော’’တိ. «བཙུན་པ་ཉིད། གལ་ཏེ་བདག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྔོན་དུ་དུས་ལས་འདས་པར་གྱུར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་འདི་སྐད་དུ། ཀུན་སྦྱོར་གང་གིས་བཅིངས་ནས་གླང་པོའི་གྲོང་གི་ཁྱིམ་བདག་དྲག་ཤུལ་ཅན་སླར་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདིར་འོང་བར་འགྱུར་བའི་ཀུན་སྦྱོར་དེ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་མ་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་ཉིད། འདི་ནི་བདག་ལ་ཡོད་པའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་པ་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་ཉིད། བདག་ལ་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཡོད་ལགས་མོད། འོན་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་གང་དག་དང་ལྡན་པར་ལུང་བསྟན་པ་ནི་བདག་གིས་མི་ཤེས་ལགས་སོ། །» ‘‘အထ ခေါ သော ဘိက္ခု ဥဂ္ဂဿ ဂဟပတိနော ဟတ္ထိဂါမကဿ နိဝေသနေ ပိဏ္ဍပါတံ ဂဟေတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမိ. အထ ခေါ သော ဘိက္ခု ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ယာဝတကော အဟောသိ ဥဂ္ဂေန ဂဟပတိနာ ဟတ္ထိဂါမကေန သဒ္ဓိံ ကထာသလ္လာပေါ, တံ သဗ္ဗံ ဘဂဝတော အာရောစေသိ. «དེ་ནས་དགེ་སློང་དེས་གླང་པོའི་གྲོང་གི་ཁྱིམ་བདག་དྲག་ཤུལ་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་ནས་བསོད་སྙོམས་བླངས་ཏེ། སྟན་ལས་ལངས་ནས་གཤེགས་སོ། །དེ་ནས་དགེ་སློང་དེ་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་ཟིན་ཏེ་བསོད་སྙོམས་ལས་ལོག་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་ལྷགས་ཏེ། ཉེ་བར་ལྷགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་བགྱིས་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་དགེ་སློང་དེས་གླང་པོའི་གྲོང་གི་ཁྱིམ་བདག་དྲག་ཤུལ་ཅན་དང་ལྷན་ཅིག་གླེང་མོ་བགྱིས་པ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་ཏོ། །» ‘‘သာဓု [Pg.53] သာဓု, ဘိက္ခု! ယထာ တံ ဥဂ္ဂေါ ဂဟပတိ ဟတ္ထိဂါမကော သမ္မာ ဗျာကရမာနော ဗျာကရေယျ, ဣမေဟေဝ ခေါ ဘိက္ခု, အဋ္ဌဟိ အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဥဂ္ဂေါ ဂဟပတိ ဟတ္ထိဂါမကော မယာ ဗျာကတော. ဣမေဟိ စ ပန, ဘိက္ခု, အဋ္ဌဟိ အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတံ ဥဂ္ဂံ ဂဟပတိံ ဟတ္ထိဂါမကံ ဓာရေဟီ’’တိ. ဒုတိယံ. «“དགེ་སློང་། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཇི་ལྟར་གླང་པོའི་གྲོང་གི་ཁྱིམ་བདག་དྲག་ཤུལ་ཅན་གྱིས་ཡང་དག་པར་ལུང་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་། གླང་པོའི་གྲོང་གི་ཁྱིམ་བདག་དྲག་ཤུལ་ཅན་ནི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཉིད་དང་ལྡན་པར་ངས་ལུང་བསྟན་ཏོ། །དགེ་སློང་། དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་གླང་པོའི་གྲོང་གི་ཁྱིམ་བདག་དྲག་ཤུལ་ཅན་ནི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པར་ཟུང་ཞིག” ཅེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པའོ། །» ၃. ပဌမဟတ္ထကသုတ္တံ ༣. «ཧསྟ་ཀའི་མདོ་དང་པོ།» ၂၃. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ အာဠဝိယံ ဝိဟရတိ အဂ္ဂါဠဝေ စေတိယေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘သတ္တဟိ, ဘိက္ခဝေ, အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတံ ဟတ္ထကံ အာဠဝကံ ဓာရေထ. ကတမေဟိ သတ္တဟိ? သဒ္ဓေါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကော; သီလဝါ, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကော; ဟိရီမာ, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကော; ဩတ္တပ္ပီ, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကော; ဗဟုဿုတော, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကော; စာဂဝါ, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကော; ပညဝါ, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကော – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတ္တဟိ အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတံ ဟတ္ထကံ အာဠဝကံ ဓာရေထာ’’တိ. ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. ဣဒံ ဝတွာန သုဂတော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ ပါဝိသိ. ༢༣. «དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཨཱ་ལཱ་བཱི་ན་ཨགྒཱ་ལཱ་བའི་མཆོད་རྟེན་ན་བཞུགས་སོ། །དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། “དགེ་སློང་དག ཨཱ་ལཱ་བཱི་པའི་ཧསྟ་ཀ་ནི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བདུན་དང་ལྡན་པར་ཟུང་ཞིག བདུན་གང་དག་ཅེ་ན། དགེ་སློང་དག ཨཱ་ལཱ་བཱི་པའི་ཧསྟ་ཀ་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དགེ་སློང་དག ཨཱ་ལཱ་བཱི་པའི་ཧསྟ་ཀ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའོ། །དགེ་སློང་དག ཨཱ་ལཱ་བཱི་པའི་ཧསྟ་ཀ་ནི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དགེ་སློང་དག ཨཱ་ལཱ་བཱི་པའི་ཧསྟ་ཀ་ནི་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དགེ་སློང་དག ཨཱ་ལཱ་བཱི་པའི་ཧསྟ་ཀ་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དགེ་སློང་དག ཨཱ་ལཱ་བཱི་པའི་ཧསྟ་ཀ་ནི་གཏོང་བ་དང་ལྡན་པའོ། །དགེ་སློང་དག ཨཱ་ལཱ་བཱི་པའི་ཧསྟ་ཀ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའོ། །དགེ་སློང་དག ཨཱ་ལཱ་བཱི་པའི་ཧསྟ་ཀ་ནི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བདུན་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པར་ཟུང་ཞིག” ཅེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པས་འདི་སྐད་གསུངས་ནས་སྟན་ལས་བཞེངས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གཤེགས་སོ། །» အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန ဟတ္ထကဿ အာဠဝကဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. အထ ခေါ ဟတ္ထကော အာဠဝကော ယေန သော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ဘိက္ခုံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ဟတ္ထကံ အာဠဝကံ သော ဘိက္ခု ဧတဒဝေါစ – «དེ་ནས་དགེ་སློང་ཞིག་སྔ་དྲོའི་དུས་སུ་ཤམ་ཐབས་བགོས་ཏེ་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་བསྣམས་ནས། ཨཱ་ལཱ་བཱི་པའི་ཧསྟ་ཀའི་ཁྱིམ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་ལྷགས་ཏེ། ཉེ་བར་ལྷགས་ནས་བཤམས་པའི་སྟན་ལ་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ཨཱ་ལཱ་བཱི་པའི་ཧསྟ་ཀ་དགེ་སློང་དེ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་ལྷགས་ཏེ། ཉེ་བར་ལྷགས་ནས་དགེ་སློང་དེ་ལ་ཕྱག་བགྱིས་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་པའི་ཨཱ་ལཱ་བཱི་པའི་ཧསྟ་ཀ་ལ་དགེ་སློང་དེས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །» ‘‘သတ္တဟိ ခေါ တွံ, အာဝုသော, အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘဂဝတာ ဗျာကတော. ကတမေဟိ သတ္တဟိ? ‘သဒ္ဓေါ, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကော; သီလဝါ…ပေ… ဟိရိမာ… ဩတ္တပ္ပီ… ဗဟုဿုတော… စာဂဝါ… ပညဝါ, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကော’တိ. ဣမေဟိ ခေါ တွံ, အာဝုသော, သတ္တဟိ အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘဂဝတာ ဗျာကတော’’တိ. ‘‘ကစ္စိတ္ထ, ဘန္တေ, န ကောစိ ဂိဟီ အဟောသိ ဩဒါတဝသနော’’တိ? ‘‘န ဟေတ္ထ, အာဝုသော, ကောစိ ဂိဟီ အဟောသိ ဩဒါတဝသနော’’တိ. ‘‘သာဓု, ဘန္တေ, ယဒေတ္ထ န ကောစိ ဂိဟီ အဟောသိ ဩဒါတဝသနော’’တိ. «“ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཁྱོད་ནི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བདུན་དང་ལྡན་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་ཏོ། །བདུན་གང་དག་ཅེ་ན། ‘དགེ་སློང་དག ཨཱ་ལཱ་བཱི་པའི་ཧསྟ་ཀ་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའོ། །...པེ... ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །གཏོང་བ་དང་ལྡན་པའོ། །ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའོ། །’ ཞེས་གསུངས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཁྱོད་ནི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བདུན་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་ཏོ། །” “བཙུན་པ། དེར་གོས་དཀར་པོ་གྱོན་པའི་ཁྱིམ་པ་གང་ཡང་མ་མཆིས་སམ། །” “ཚེ་དང་ལྡན་པ། དེར་གོས་དཀར་པོ་གྱོན་པའི་ཁྱིམ་པ་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །” “བཙུན་པ། གལ་ཏེ་དེར་གོས་དཀར་པོ་གྱོན་པའི་ཁྱིམ་པ་གང་ཡང་མ་མཆིས་ན་ལེགས་སོ། །”» အထ [Pg.54] ခေါ သော ဘိက္ခု ဟတ္ထကဿ အာဠဝကဿ နိဝေသနေ ပိဏ္ဍပါတံ ဂဟေတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမိ. အထ ခေါ သော ဘိက္ခု ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – «དེ་ནས་དགེ་སློང་དེས་ཨཱ་ལཱ་བཱི་པའི་ཧསྟ་ཀའི་ཁྱིམ་ནས་བསོད་སྙོམས་བླངས་ཏེ། སྟན་ལས་ལངས་ནས་གཤེགས་སོ། །དེ་ནས་དགེ་སློང་དེ་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་ཟིན་ཏེ་བསོད་སྙོམས་ལས་ལོག་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་ལྷགས་ཏེ། ཉེ་བར་ལྷགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་བགྱིས་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་དགེ་སློང་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །» ‘‘ဣဓာဟံ, ဘန္တေ, ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန ဟတ္ထကဿ အာဠဝကဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိံ; ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိံ. အထ ခေါ, ဘန္တေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကော ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ မံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဟတ္ထကံ အာဠဝကံ ဧတဒဝစံ – ‘သတ္တဟိ ခေါ တွံ, အာဝုသော, အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘဂဝတာ ဗျာကတော. ကတမေဟိ သတ္တဟိ? သဒ္ဓေါ, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကော; သီလဝါ…ပေ… ဟိရိမာ… ဩတ္တပ္ပီ… ဗဟုဿုတော… စာဂဝါ… ပညဝါ, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကောတိ. ဣမေဟိ ခေါ တွံ, အာဝုသော, သတ္တဟိ အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘဂဝတာ ဗျာကတော’တိ. «“བཙུན་པ། བདག་གིས་འདི་ན་སྔ་དྲོའི་དུས་སུ་ཤམ་ཐབས་བགོས་ཏེ་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་བསྣམས་ནས། ཨཱ་ལཱ་བཱི་པའི་ཧསྟ་ཀའི་ཁྱིམ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་ལྷགས་ཏེ། ཉེ་བར་ལྷགས་ནས་བཤམས་པའི་སྟན་ལ་བཞུགས་སོ། །བཙུན་པ། དེ་ནས་ཨཱ་ལཱ་བཱི་པའི་ཧསྟ་ཀ་བདག་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་ལྷགས་ཏེ། ཉེ་བར་ལྷགས་ནས་བདག་ལ་ཕྱག་བགྱིས་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །བཙུན་པ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་པའི་ཨཱ་ལཱ་བཱི་པའི་ཧསྟ་ཀ་ལ་བདག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །‘ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཁྱོད་ནི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བདུན་དང་ལྡན་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་ཏོ། །བདུན་གང་དག་ཅེ་ན། དགེ་སློང་དག ཨཱ་ལཱ་བཱི་པའི་ཧསྟ་ཀ་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའོ། །...པེ... ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །གཏོང་བ་དང་ལྡན་པའོ། །ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའོ། །’ ཞེས་གསུངས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཁྱོད་ནི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བདུན་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །» ‘‘ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဘန္တေ, ဟတ္ထကော မံ ဧတဒဝေါစ – ‘ကစ္စိတ္ထ, ဘန္တေ, န ကောစိ ဂိဟီ အဟောသိ ဩဒါတဝသနော’တိ? ‘န ဟေတ္ထ, အာဝုသော, ကောစိ ဂိဟီ အဟောသိ ဩဒါတဝသနော’တိ. ‘သာဓု, ဘန္တေ, ယဒေတ္ထ န ကောစိ ဂိဟီ အဟောသိ ဩဒါတဝသနော’’’တိ. «“བཙུན་པ། དེ་སྐད་སྨྲས་པ་ན། ཧསྟ་ཀས་བདག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །‘བཙུན་པ། དེར་གོས་དཀར་པོ་གྱོན་པའི་ཁྱིམ་པ་གང་ཡང་མ་མཆིས་སམ། །’ ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ། དེར་གོས་དཀར་པོ་གྱོན་པའི་ཁྱིམ་པ་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །’ ‘བཙུན་པ། གལ་ཏེ་དེར་གོས་དཀར་པོ་གྱོན་པའི་ཁྱིམ་པ་གང་ཡང་མ་མཆིས་ན་ལེགས་སོ། །’ ཞེས་སྨྲས་སོ། །”» ‘‘သာဓု သာဓု, ဘိက္ခု! အပ္ပိစ္ဆော သော, ဘိက္ခု, ကုလပုတ္တော. သန္တေယေဝ အတ္တနိ ကုသလဓမ္မေ န ဣစ္ဆတိ ပရေဟိ ဉာယမာနေ. တေန ဟိ တွံ, ဘိက္ခု, ဣမိနာပိ အဋ္ဌမေန အစ္ဆရိယေန အဗ္ဘုတေန ဓမ္မေန သမန္နာဂတံ ဟတ္ထကံ အာဠဝကံ ဓာရေဟိ, ယဒိဒံ အပ္ပိစ္ဆတာယာ’’တိ. တတိယံ. «“དགེ་སློང་། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །དགེ་སློང་། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནི་འདོད་པ་ཆུང་བ་ཞིག་སྟེ། རང་ལ་ཡོད་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་མི་འདོད་དོ། །དགེ་སློང་། དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཨཱ་ལཱ་བཱི་པའི་ཧསྟ་ཀ་ནི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྒྱད་པ་འདི་སྟེ། འདོད་པ་ཆུང་བ་ཉིད་དང་ཡང་ལྡན་པར་ཟུང་ཞིག” ཅེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པའོ། །» ၄. ဒုတိယဟတ္ထကသုတ္တံ ༤. «ཧསྟ་ཀའི་མདོ་གཉིས་པ།» ၂၄. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ အာဠဝိယံ ဝိဟရတိ အဂ္ဂါဠဝေ စေတိယေ. အထ ခေါ ဟတ္ထကော အာဠဝကော ပဉ္စမတ္တေဟိ ဥပါသကသတေဟိ ပရိဝုတော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ဟတ္ထကံ အာဠဝကံ ဘဂဝါ [Pg.55] ဧတဒဝေါစ – ‘‘မဟတီ ခေါ တျာယံ, ဟတ္ထက, ပရိသာ. ကထံ ပန တွံ, ဟတ္ထက, ဣမံ မဟတိံ ပရိသံ သင်္ဂဏှာသီ’’တိ? ‘‘ယာနိမာနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ ဒေသိတာနိ စတ္တာရိ သင်္ဂဟဝတ္ထူနိ, တေဟာဟံ ဣမံ မဟတိံ ပရိသံ သင်္ဂဏှာမိ. အဟံ, ဘန္တေ, ယံ ဇာနာမိ – ‘အယံ ဒါနေန သင်္ဂဟေတဗ္ဗော’တိ, တံ ဒါနေန သင်္ဂဏှာမိ; ယံ ဇာနာမိ – ‘အယံ ပေယျဝဇ္ဇေန သင်္ဂဟေတဗ္ဗော’တိ, တံ ပေယျဝဇ္ဇေန သင်္ဂဏှာမိ; ယံ ဇာနာမိ – ‘အယံ အတ္ထစရိယာယ သင်္ဂဟေတဗ္ဗော’တိ, တံ အတ္ထစရိယာယ သင်္ဂဏှာမိ; ယံ ဇာနာမိ – ‘အယံ သမာနတ္တတာယ သင်္ဂဟေတဗ္ဗော’တိ, တံ သမာနတ္တတာယ သင်္ဂဏှာမိ. သံဝိဇ္ဇန္တိ ခေါ ပန မေ, ဘန္တေ, ကုလေ ဘောဂါ. ဒလိဒ္ဒဿ ခေါ နော တထာ သောတဗ္ဗံ မညန္တီ’’တိ. ‘‘သာဓု သာဓု, ဟတ္ထက! ယောနိ ခေါ တျာယံ, ဟတ္ထက, မဟတိံ ပရိသံ သင်္ဂဟေတုံ. ယေ ဟိ ကေစိ, ဟတ္ထက, အတီတမဒ္ဓါနံ မဟတိံ ပရိသံ သင်္ဂဟေသုံ, သဗ္ဗေ တေ ဣမေဟေဝ စတူဟိ သင်္ဂဟဝတ္ထူဟိ မဟတိံ ပရိသံ သင်္ဂဟေသုံ. ယေပိ ဟိ ကေစိ, ဟတ္ထက, အနာဂတမဒ္ဓါနံ မဟတိံ ပရိသံ သင်္ဂဏှိဿန္တိ, သဗ္ဗေ တေ ဣမေဟေဝ စတူဟိ သင်္ဂဟဝတ္ထူဟိ မဟတိံ ပရိသံ သင်္ဂဏှိဿန္တိ. ယေပိ ဟိ ကေစိ, ဟတ္ထက, ဧတရဟိ မဟတိံ ပရိသံ သင်္ဂဏှန္တိ, သဗ္ဗေ တေ ဣမေဟေဝ စတူဟိ သင်္ဂဟဝတ္ထူဟိ မဟတိံ ပရိသံ သင်္ဂဏှန္တီ’’တိ. ༢༤. «དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཨཱ་ལཱ་བཱི་ན་ཨགྒཱ་ལཱ་བའི་མཆོད་རྟེན་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ཨཱ་ལཱ་བཱི་པའི་ཧསྟ་ཀ་དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་གྱིས་བསྐོར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་ལྷགས་ནས། ཉེ་བར་ལྷགས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་བགྱིས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་པའི་ཨཱ་ལཱ་བཱི་པའི་ཧསྟ་ཀ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །“ཧསྟ་ཀ ཁྱོད་ཀྱི་འཁོར་འདི་ནི་ཆེའོ། །ཧསྟ་ཀ ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འཁོར་ཆེན་པོ་འདི་སྡུད་པར་བྱེད། །” “བཙུན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་གང་དག་གསུངས་པ་དེ་དག་གིས་བདག་གིས་འཁོར་ཆེན་པོ་འདི་སྡུད་པར་བགྱིད་དོ། །བཙུན་པ། བདག་གིས་གང་ཞིག་ ‘འདི་ནི་སྦྱིན་པས་བསྡུ་བར་བྱའོ་’ ཞེས་ཤེས་པ་ན། དེ་སྦྱིན་པས་སྡུད་པར་བགྱིད་དོ། །གང་ཞིག་ ‘འདི་ནི་སྙན་པར་སྨྲ་བས་བསྡུ་བར་བྱའོ་’ ཞེས་ཤེས་པ་ན། དེ་སྙན་པར་སྨྲ་བས་སྡུད་པར་བགྱིད་དོ། །གང་ཞིག་ ‘འདི་ནི་དོན་སྤྱོད་པས་བསྡུ་བར་བྱའོ་’ ཞེས་ཤེས་པ་ན། དེ་དོན་སྤྱོད་པས་སྡུད་པར་བགྱིད་དོ། །གང་ཞིག་ ‘འདི་ནི་དོན་མཐུན་པས་བསྡུ་བར་བྱའོ་’ ཞེས་ཤེས་པ་ན། དེ་དོན་མཐུན་པས་སྡུད་པར་བགྱིད་དོ། །བཙུན་པ། བདག་གི་ཁྱིམ་ན་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཡོད་དེ། དབུལ་པོའི་ཚིག་ལ་ཉན་པར་མི་སེམས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་གི་ཚིག་ལ་ནི་ཉན་པར་སེམས་སོ། །” “ཧསྟ་ཀ ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཧསྟ་ཀ འདི་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་འཁོར་ཆེན་པོ་སྡུད་པའི་ཐབས་ཚུལ་བཞིན་པ་ཉིད་དོ། །ཧསྟ་ཀ འདས་པའི་དུས་ན་གང་སུ་དག་གིས་འཁོར་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་པོ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་ཆེན་པོ་བསྡུས་སོ། །ཧསྟ་ཀ མ་འོངས་པའི་དུས་ན་གང་སུ་དག་གིས་འཁོར་ཆེན་པོ་སྡུད་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་པོ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་ཆེན་པོ་སྡུད་པར་འགྱུར་རོ། །ཧསྟ་ཀ ད་ལྟར་གྱི་དུས་ན་གང་སུ་དག་གིས་འཁོར་ཆེན་པོ་སྡུད་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་པོ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་ཆེན་པོ་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །” ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །» အထ ခေါ ဟတ္ထကော အာဠဝကော ဘဂဝတာ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿိတော သမာဒပိတော သမုတ္တေဇိတော သမ္ပဟံသိတော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ အစိရပက္ကန္တေ ဟတ္ထကေ အာဠဝကေ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတံ ဟတ္ထကံ အာဠဝကံ ဓာရေထ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? သဒ္ဓေါ, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကော; သီလဝါ, ဘိက္ခဝေ…ပေ… ဟိရီမာ… ဩတ္တပ္ပီ… ဗဟုဿုတော… စာဂဝါ… ပညဝါ, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကော; အပ္ပိစ္ဆော, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကော. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတံ ဟတ္ထကံ အာဠဝကံ ဓာရေထာ’’တိ. စတုတ္ထံ. དེ་ནས་ཨཱ་ལཱ་བཱི་ཡི་ཧཏྠ་ཀ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྟན། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་མཛད་པ་ན། སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་སྐོར་བ་བྱས་ནས་གཤེགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཨཱ་ལཱ་བཱི་ཡི་ཧཏྠ་ཀ་གཤེགས་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པར་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། “དགེ་སློང་དག ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཨཱ་ལཱ་བཱི་ཡི་ཧཏྠ་ཀ་ནི་རྨད་དུ་བྱུང་ཞིང་ངོ་མཚར་བའི་ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པར་ཟུངས་ཤིག བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག ཨཱ་ལཱ་བཱི་ཡི་ཧཏྠ་ཀ་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དགེ་སློང་དག ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའོ། །...པེ... ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །གཏོང་བ་དང་ལྡན་པའོ། །དགེ་སློང་དག ཨཱ་ལཱ་བཱི་ཡི་ཧཏྠ་ཀ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའོ། །དགེ་སློང་དག ཨཱ་ལཱ་བཱི་ཡི་ཧཏྠ་ཀ་ནི་འདོད་པ་ཆུང་བ་དང་ལྡན་པའོ། །དགེ་སློང་དག ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཨཱ་ལཱ་བཱི་ཡི་ཧཏྠ་ཀ་ནི་རྨད་དུ་བྱུང་ཞིང་ངོ་མཚར་བའི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པར་ཟུངས་ཤིག” ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བཞི་པའོ། ། ၅. မဟာနာမသုတ္တံ ༥. མ་ཧཱ་ནཱ་མའི་མདོ། ၂၅. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သက္ကေသု ဝိဟရတိ ကပိလဝတ္ထုသ္မိံ နိဂြောဓာရာမေ. အထ ခေါ မဟာနာမော သက္ကော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ [Pg.56] ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ မဟာနာမော သက္ကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဥပါသကော ဟောတီ’’တိ? ‘‘ယတော ခေါ, မဟာနာမ, ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ, ဓမ္မံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ, သံဃံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ; ဧတ္တာဝတာ ခေါ, မဟာနာမ, ဥပါသကော ဟောတီ’’တိ. ༢༥. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱའི་ཡུལ་སེར་སྐྱའི་གཞི་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ཤཱཀྱ་མ་ཧཱ་ནཱ་མ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་ཤཱཀྱ་མ་ཧཱ་ནཱ་མས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་དགེ་བསྙེན་དུ་འགྱུར་ལགས་སམ།” “མ་ཧཱ་ནཱ་མ། གང་གི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་དང་། ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་དང་། དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བར་གྱུར་པ་ན། མ་ཧཱ་ནཱ་མ། དེ་ཙམ་གྱིས་ན་དགེ་བསྙེན་དུ་འགྱུར་རོ། །” ‘‘ကိတ္တာဝတာ ပန, ဘန္တေ, ဥပါသကော သီလဝါ ဟောတီ’’တိ? ‘‘ယတော ခေါ, မဟာနာမ, ဥပါသကော ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ, အဒိန္နာဒါနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ, ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ, မုသာဝါဒါ ပဋိဝိရတော ဟောတိ, သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ; ဧတ္တာဝတာ ခေါ, မဟာနာမ, ဥပါသကော သီလဝါ ဟောတီ’’တိ. “བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་དགེ་བསྙེན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ལགས་སམ།” “མ་ཧཱ་ནཱ་མ། གང་གི་ཚེ་དགེ་བསྙེན་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་ཆང་དང་བཅོས་པའི་ཆང་བག་མེད་པའི་གནས་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་གྱུར་པ་ན། མ་ཧཱ་ནཱ་མ། དེ་ཙམ་གྱིས་ན་དགེ་བསྙེན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘ကိတ္တာဝတာ ပန, ဘန္တေ, ဥပါသကော အတ္တဟိတာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ, နော ပရဟိတာယာ’’တိ? ‘‘ယတော ခေါ, မဟာနာမ, ဥပါသကော အတ္တနာဝ သဒ္ဓါသမ္ပန္နော ဟောတိ, နော ပရံ သဒ္ဓါသမ္ပဒါယ သမာဒပေတိ ; အတ္တနာဝ သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ, နော ပရံ သီလသမ္ပဒါယ သမာဒပေတိ; အတ္တနာဝ စာဂသမ္ပန္နော ဟောတိ, နော ပရံ စာဂသမ္ပဒါယ သမာဒပေတိ; အတ္တနာဝ ဘိက္ခူနံ ဒဿနကာမော ဟောတိ, နော ပရံ ဘိက္ခူနံ ဒဿနေ သမာဒပေတိ; အတ္တနာဝ သဒ္ဓမ္မံ သောတုကာမော ဟောတိ, နော ပရံ သဒ္ဓမ္မဿဝနေ သမာဒပေတိ; အတ္တနာဝ သုတာနံ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ, နော ပရံ ဓမ္မဓာရဏာယ သမာဒပေတိ; အတ္တနာဝ သုတာနံ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ, နော ပရံ အတ္ထူပပရိက္ခာယ သမာဒပေတိ; အတ္တနာဝ အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော ဟောတိ, နော ပရံ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပတ္တိယာ သမာဒပေတိ. ဧတ္တာဝတာ ခေါ, မဟာနာမ, ဥပါသကော အတ္တဟိတာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ, နော ပရဟိတာယာ’’တိ. “བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་དགེ་བསྙེན་རང་གི་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་ལས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མི་སྒྲུབ་པ་ལགས་སམ།” “མ་ཧཱ་ནཱ་མ། གང་གི་ཚེ་དགེ་བསྙེན་རང་ཉིད་དད་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་། གཞན་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བ། རང་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་། གཞན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བ། རང་ཉིད་གཏོང་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་། གཞན་གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བ། རང་ཉིད་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བལྟ་བར་འདོད་པར་གྱུར་ཀྱང་། གཞན་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བལྟ་བ་ལ་མི་སྦྱོར་བ། རང་ཉིད་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པར་འདོད་པར་གྱུར་ཀྱང་། གཞན་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བ། རང་ཉིད་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གྱུར་ཀྱང་། གཞན་ཆོས་འཛིན་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བ། རང་ཉིད་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ཀྱང་། གཞན་དོན་ལ་རྟོག་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བ། རང་ཉིད་དོན་རིག་ཅིང་ཆོས་རིག་ནས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་སྒྲུབ་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ཀྱང་། གཞན་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་སྒྲུབ་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བའོ། །མ་ཧཱ་ནཱ་མ། དེ་ཙམ་གྱིས་ན་དགེ་བསྙེན་རང་གི་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་ལས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མི་སྒྲུབ་པའོ། །” ‘‘ကိတ္တာဝတာ ပန, ဘန္တေ, ဥပါသကော အတ္တဟိတာယ စ ပဋိပန္နော ဟောတိ ပရဟိတာယ စာ’’တိ? ‘‘ယတော ခေါ, မဟာနာမ, ဥပါသကော အတ္တနာ စ သဒ္ဓါသမ္ပန္နော ဟောတိ, ပရဉ္စ သဒ္ဓါသမ္ပဒါယ သမာဒပေတိ; အတ္တနာ စ သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ, ပရဉ္စ သီလသမ္ပဒါယ သမာဒပေတိ; အတ္တနာ စ စာဂသမ္ပန္နော ဟောတိ, ပရဉ္စ စာဂသမ္ပဒါယ သမာဒပေတိ; အတ္တနာ စ ဘိက္ခူနံ ဒဿနကာမော ဟောတိ, ပရဉ္စ ဘိက္ခူနံ ဒဿနေ သမာဒပေတိ; အတ္တနာ စ သဒ္ဓမ္မံ [Pg.57] သောတုကာမော ဟောတိ, ပရဉ္စ သဒ္ဓမ္မဿဝနေ သမာဒပေတိ; အတ္တနာ စ သုတာနံ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ, ပရဉ္စ ဓမ္မဓာရဏာယ သမာဒပေတိ; အတ္တနာ စ သုတာနံ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ, ပရဉ္စ အတ္ထူပပရိက္ခာယ သမာဒပေတိ, အတ္တနာ စ အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော ဟောတိ, ပရဉ္စ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပတ္တိယာ သမာဒပေတိ. ဧတ္တာဝတာ ခေါ, မဟာနာမ, ဥပါသကော အတ္တဟိတာယ စ ပဋိပန္နော ဟောတိ ပရဟိတာယ စာ’’တိ. ပဉ္စမံ. “བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་དགེ་བསྙེན་རང་གི་དོན་དུ་ཡང་སྒྲུབ་ཅིང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཡང་སྒྲུབ་པ་ལགས་སམ།” “མ་ཧཱ་ནཱ་མ། གང་གི་ཚེ་དགེ་བསྙེན་རང་ཉིད་ཀྱང་དད་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ལ། གཞན་ཡང་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ། རང་ཉིད་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ལ། གཞན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ། རང་ཉིད་ཀྱང་གཏོང་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ལ། གཞན་ཡང་གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ། རང་ཉིད་ཀྱང་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བལྟ་བར་འདོད་པར་གྱུར་ལ། གཞན་ཡང་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བལྟ་བ་ལ་སྦྱོར་བ། རང་ཉིད་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པར་འདོད་པར་གྱུར་ལ། གཞན་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ལ་སྦྱོར་བ། རང་ཉིད་ཀྱང་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གྱུར་ལ། གཞན་ཡང་ཆོས་འཛིན་པ་ལ་སྦྱོར་བ། རང་ཉིད་ཀྱང་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ལ། གཞན་ཡང་དོན་ལ་རྟོག་པ་ལ་སྦྱོར་བ། རང་ཉིད་ཀྱང་དོན་རིག་ཅིང་ཆོས་རིག་ནས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་སྒྲུབ་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ལ། གཞན་ཡང་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་སྒྲུབ་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །མ་ཧཱ་ནཱ་མ། དེ་ཙམ་གྱིས་ན་དགེ་བསྙེན་རང་གི་དོན་དུ་ཡང་སྒྲུབ་ཅིང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཡང་སྒྲུབ་པའོ། །” ལྔ་པའོ། ། ၆. ဇီဝကသုတ္တံ ༦. ཛཱི་བ་ཀའི་མདོ། ၂၆. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဇီဝကမ္ဗဝနေ. အထ ခေါ ဇီဝကော ကောမာရဘစ္စော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဇီဝကော ကောမာရဘစ္စော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဥပါသကော ဟောတီ’’တိ? ‘‘ယတော ခေါ, ဇီဝက, ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ, ဓမ္မံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ, သံဃံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ; ဧတ္တာဝတာ ခေါ ဇီဝက, ဥပါသကော ဟောတီ’’တိ. ༢༦. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་ཛཱི་བ་ཀའི་ཚལ་གྱི་ཨམ་བྲའི་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་གཞོན་ནུ་གསོ་བ་ཛཱི་བ་ཀ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་གཞོན་ནུ་གསོ་བ་ཛཱི་བ་ཀས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་དགེ་བསྙེན་དུ་འགྱུར་ལགས་སམ།” “ཛཱི་བ་ཀ། གང་གི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་དང་། ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་དང་། དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བར་གྱུར་པ་ན། ཛཱི་བ་ཀ། དེ་ཙམ་གྱིས་ན་དགེ་བསྙེན་དུ་འགྱུར་རོ། །” ‘‘ကိတ္တာဝတာ ပန, ဘန္တေ, ဥပါသကော သီလဝါ ဟောတီ’’တိ? ‘‘ယတော ခေါ, ဇီဝက, ဥပါသကော ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ…ပေ… သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ; ဧတ္တာဝတာ ခေါ, ဇီဝက, ဥပါသကော သီလဝါ ဟောတီ’’တိ. “བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་དགེ་བསྙེན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ལགས་སམ།” “ཛཱི་བ་ཀ། གང་གི་ཚེ་དགེ་བསྙེན་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། ...པེ... མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་ཆང་དང་བཅོས་པའི་ཆང་བག་མེད་པའི་གནས་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་གྱུར་པ་ན། ཛཱི་བ་ཀ། དེ་ཙམ་གྱིས་ན་དགེ་བསྙེན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘ကိတ္တာဝတာ ပန, ဘန္တေ, ဥပါသကော အတ္တဟိတာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ, နော ပရဟိတာယာ’’တိ? ‘‘ယတော ခေါ, ဇီဝက, ဥပါသကော အတ္တနာဝ သဒ္ဓါသမ္ပန္နော ဟောတိ, နော ပရံ သဒ္ဓါသမ္ပဒါယ သမာဒပေတိ…ပေ… အတ္တနာဝ အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော ဟောတိ, နော ပရံ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပတ္တိယာ သမာဒပေတိ. ဧတ္တာဝတာ ခေါ, ဇီဝက, ဥပါသကော အတ္တဟိတာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ, နော ပရဟိတာယာ’’တိ. “བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་དགེ་བསྙེན་རང་གི་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་ལས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མི་སྒྲུབ་པ་ལགས་སམ།” “ཛཱི་བ་ཀ། གང་གི་ཚེ་དགེ་བསྙེན་རང་ཉིད་དད་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་། གཞན་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བ་དང་། ...པེ... རང་ཉིད་དོན་རིག་ཅིང་ཆོས་རིག་ནས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་སྒྲུབ་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ཀྱང་། གཞན་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་སྒྲུབ་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བའོ། །ཛཱི་བ་ཀ། དེ་ཙམ་གྱིས་ན་དགེ་བསྙེན་རང་གི་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་ལས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མི་སྒྲུབ་པའོ། །” ‘‘ကိတ္တာဝတာ ပန, ဘန္တေ, ဥပါသကော အတ္တဟိတာယ စ ပဋိပန္နော ဟောတိ ပရဟိတာယ စာ’’တိ? ‘‘ယတော ခေါ, ဇီဝက, ဥပါသကော အတ္တနာ စ သဒ္ဓါသမ္ပန္နော ဟောတိ, ပရဉ္စ သဒ္ဓါသမ္ပဒါယ သမာဒပေတိ; အတ္တနာ စ သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ, ပရဉ္စ သီလသမ္ပဒါယ သမာဒပေတိ; အတ္တနာ စ စာဂသမ္ပန္နော [Pg.58] ဟောတိ, ပရဉ္စ စာဂသမ္ပဒါယ သမာဒပေတိ; အတ္တနာ စ ဘိက္ခူနံ ဒဿနကာမော ဟောတိ, ပရဉ္စ ဘိက္ခူနံ ဒဿနေ သမာဒပေတိ; အတ္တနာ စ သဒ္ဓမ္မံ သောတုကာမော ဟောတိ, ပရဉ္စ သဒ္ဓမ္မဿဝနေ သမာဒပေတိ; အတ္တနာ စ သုတာနံ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ, ပရဉ္စ ဓမ္မဓာရဏာယ သမာဒပေတိ; အတ္တနာ စ သုတာနံ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ, ပရဉ္စ အတ္ထူပပရိက္ခာယ သမာဒပေတိ; အတ္တနာ စ အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော ဟောတိ, ပရဉ္စ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပတ္တိယာ သမာဒပေတိ. ဧတ္တာဝတာ ခေါ, ဇီဝက, ဥပါသကော အတ္တဟိတာယ စ ပဋိပန္နော ဟောတိ ပရဟိတာယ စာ’’တိ. ဆဋ္ဌံ. “བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་དགེ་བསྙེན་རང་གི་དོན་དུ་ཡང་སྒྲུབ་ཅིང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཡང་སྒྲུབ་པ་ལགས་སམ།” “ཛཱི་བ་ཀ། གང་གི་ཚེ་དགེ་བསྙེན་རང་ཉིད་ཀྱང་དད་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ལ། གཞན་ཡང་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ། རང་ཉིད་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ལ། གཞན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ། རང་ཉིད་ཀྱང་གཏོང་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ལ། གཞན་ཡང་གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ། རང་ཉིད་ཀྱང་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བལྟ་བར་འདོད་པར་གྱུར་ལ། གཞན་ཡང་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བལྟ་བ་ལ་སྦྱོར་བ། རང་ཉིད་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པར་འདོད་པར་གྱུར་ལ། གཞན་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ལ་སྦྱོར་བ། རང་ཉིད་ཀྱང་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གྱུར་ལ། གཞན་ཡང་ཆོས་འཛིན་པ་ལ་སྦྱོར་བ། རང་ཉིད་ཀྱང་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ལ། གཞན་ཡང་དོན་ལ་རྟོག་པ་ལ་སྦྱོར་བ། རང་ཉིད་ཀྱང་དོན་རིག་ཅིང་ཆོས་རིག་ནས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་སྒྲུབ་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ལ། གཞན་ཡང་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་སྒྲུབ་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །ཛཱི་བ་ཀ། དེ་ཙམ་གྱིས་ན་དགེ་བསྙེན་རང་གི་དོན་དུ་ཡང་སྒྲུབ་ཅིང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཡང་སྒྲུབ་པའོ། །” དྲུག་པའོ། ། ၇. ပဌမဗလသုတ္တံ ༧. སྟོབས་ཀྱི་མདོ་དང་པོ། ၂၇. ‘‘အဋ္ဌိမာနိ, ဘိက္ခဝေ, ဗလာနိ. ကတမာနိ အဋ္ဌ? ရုဏ္ဏဗလာ, ဘိက္ခဝေ, ဒါရကာ, ကောဓဗလာ မာတုဂါမာ, အာဝုဓဗလာ စောရာ, ဣဿရိယဗလာ ရာဇာနော, ဥဇ္ဈတ္တိဗလာ ဗာလာ, နိဇ္ဈတ္တိဗလာ ပဏ္ဍိတာ, ပဋိသင်္ခါနဗလာ ဗဟုဿုတာ, ခန္တိဗလာ သမဏဗြာဟ္မဏာ – ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ဗလာနီ’’တိ. သတ္တမံ. ༢༧. “དགེ་སློང་དག སྟོབས་འདི་དག་ནི་བརྒྱད་དོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག བྱིས་པ་རྣམས་ནི་ངུ་བ་སྟོབས་སུ་བྱེད་པའོ། །བུད་མེད་རྣམས་ནི་ཁྲོ་བ་སྟོབས་སུ་བྱེད་པའོ། །ཆོམ་རྐུན་རྣམས་ནི་མཚོན་ཆ་སྟོབས་སུ་བྱེད་པའོ། །རྒྱལ་པོ་རྣམས་ནི་དབང་ཕྱུག་སྟོབས་སུ་བྱེད་པའོ། །བྱིས་པ་བླུན་པོ་རྣམས་ནི་སྐུར་པ་འདེབས་པ་སྟོབས་སུ་བྱེད་པའོ། །མཁས་པ་རྣམས་ནི་ངེས་པར་རྟོག་པ་སྟོབས་སུ་བྱེད་པའོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་རྣམས་ནི་སོ་སོར་བརྟག་པ་སྟོབས་སུ་བྱེད་པའོ། །དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ནི་བཟོད་པ་སྟོབས་སུ་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་དག་ནི་སྟོབས་བརྒྱད་དོ། །” ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བདུན་པའོ། ། ၈. ဒုတိယဗလသုတ္တံ ༨. སྟོབས་ཀྱི་མདོ་གཉིས་པ། ၂၈. အထ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကတိ နု ခေါ, သာရိပုတ္တ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ဗလာနိ, ယေဟိ ဗလေဟိ သမန္နာဂတော ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု အာသဝါနံ ခယံ ပဋိဇာနာတိ – ‘ခီဏာ မေ အာသဝါ’’’တိ? ‘‘အဋ္ဌ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ဗလာနိ, ယေဟိ ဗလေဟိ သမန္နာဂတော ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု အာသဝါနံ ခယံ ပဋိဇာနာတိ – ‘ခီဏာ မေ အာသဝါ’’’တိ. ༢༨. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་པ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །“ཤཱ་རིའི་བུ། ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གི་སྟོབས་དུ་ཞིག་ཡོད་དེ། སྟོབས་གང་དག་དང་ལྡན་པའི་ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གིས་ ‘བདག་གི་ཟག་པ་རྣམས་ཟད་དོ། །’ ཞེས་ཟག་པ་ཟད་པར་ཁས་ལེན་པ་ཡིན།” “བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གི་སྟོབས་ནི་བརྒྱད་དེ། སྟོབས་གང་དག་དང་ལྡན་པའི་ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གིས་ ‘བདག་གི་ཟག་པ་རྣམས་ཟད་དོ། །’ ཞེས་ཟག་པ་ཟད་པར་ཁས་ལེན་པ་ལགས་སོ། །” ‘‘ကတမာနိ အဋ္ဌ? ဣဓ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော အနိစ္စတော သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ သုဒိဋ္ဌာ ဟောန္တိ. ယမ္ပိ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော အနိစ္စတော သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ သုဒိဋ္ဌာ ဟောန္တိ, ဣဒမ္ပိ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ဗလံ ဟောတိ, ယံ ဗလံ အာဂမ္မ ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု အာသဝါနံ ခယံ ပဋိဇာနာတိ – ‘ခီဏာ မေ အာသဝါ’’’တိ. “བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ན་ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གིས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་རབ་ཡང་དག་པས་ལེགས་པར་མཐོང་བ་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གིས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་རབ་ཡང་དག་པས་ལེགས་པར་མཐོང་བ་འདི་ནི། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གི་སྟོབས་ལགས་ཏེ། སྟོབས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གིས་ ‘བདག་གི་ཟག་པ་རྣམས་ཟད་དོ། །’ ཞེས་ཟག་པ་ཟད་པར་ཁས་ལེན་པ་ལགས་སོ། །” ‘‘ပုန [Pg.59] စပရံ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော အင်္ဂါရကာသူပမာ ကာမာ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ သုဒိဋ္ဌာ ဟောန္တိ. ယမ္ပိ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော အင်္ဂါရကာသူပမာ ကာမာ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ သုဒိဋ္ဌာ ဟောန္တိ, ဣဒမ္ပိ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ဗလံ ဟောတိ, ယံ ဗလံ အာဂမ္မ ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု အာသဝါနံ ခယံ ပဋိဇာနာတိ – ‘ခီဏာ မေ အာသဝါ’’’တိ. “གཞན་ཡང་བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གིས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་མེ་མདག་གི་དོང་དང་འདྲ་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་རབ་ཡང་དག་པས་ལེགས་པར་མཐོང་བ་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གིས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་མེ་མདག་གི་དོང་དང་འདྲ་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་རབ་ཡང་དག་པས་ལེགས་པར་མཐོང་བ་འདི་ནི། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གི་སྟོབས་ལགས་ཏེ། སྟོབས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གིས་ ‘བདག་གི་ཟག་པ་རྣམས་ཟད་དོ། །’ ཞེས་ཟག་པ་ཟད་པར་ཁས་ལེན་པ་ལགས་སོ། །” ‘‘ပုန စပရံ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ဝိဝေကနိန္နံ စိတ္တံ ဟောတိ ဝိဝေကပေါဏံ ဝိဝေကပဗ္ဘာရံ ဝိဝေကဋ္ဌံ နေက္ခမ္မာဘိရတံ ဗျန္တိဘူတံ သဗ္ဗသော အာသဝဋ္ဌာနိယေဟိ ဓမ္မေဟိ. ယမ္ပိ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ဝိဝေကနိန္နံ စိတ္တံ ဟောတိ ဝိဝေကပေါဏံ ဝိဝေကပဗ္ဘာရံ ဝိဝေကဋ္ဌံ နေက္ခမ္မာဘိရတံ ဗျန္တိဘူတံ သဗ္ဗသော အာသဝဋ္ဌာနိယေဟိ ဓမ္မေဟိ, ဣဒမ္ပိ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ဗလံ ဟောတိ, ယံ ဗလံ အာဂမ္မ ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု အာသဝါနံ ခယံ ပဋိဇာနာတိ – ‘ခီဏာ မေ အာသဝါ’’’တိ. “གཞན་ཡང་བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གི་སེམས་ནི་དབེན་པ་ལ་གཞོལ་བ། དབེན་པ་ལ་འབབ་པ། དབེན་པ་ལ་བབས་པ། དབེན་པ་ལ་གནས་པ། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ། ཟག་པའི་གནས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གི་སེམས་ནི་དབེན་པ་ལ་གཞོལ་བ། དབེན་པ་ལ་འབབ་པ། དབེན་པ་ལ་བབས་པ། དབེན་པ་ལ་གནས་པ། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ། ཟག་པའི་གནས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བྲལ་བར་གྱུར་པ་འདི་ནི། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གི་སྟོབས་ལགས་ཏེ། སྟོབས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གིས་ ‘བདག་གི་ཟག་པ་རྣམས་ཟད་དོ། །’ ཞེས་ཟག་པ་ཟད་པར་ཁས་ལེན་པ་ལགས་སོ། །” ‘‘ပုန စပရံ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ ဘာဝိတာ ဟောန္တိ သုဘာဝိတာ. ယမ္ပိ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ ဘာဝိတာ ဟောန္တိ သုဘာဝိတာ, ဣဒမ္ပိ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ဗလံ ဟောတိ, ယံ ဗလံ အာဂမ္မ ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု အာသဝါနံ ခယံ ပဋိဇာနာတိ – ‘ခီဏာ မေ အာသဝါ’’’တိ. “བཙུན་པ་གཞན་ཡང་ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གིས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་བསྒོམས་ཤིང་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གིས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་བསྒོམས་ཤིང་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ཡང་བཙུན་པ་ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གི་སྟོབས་ལགས་ཏེ། སྟོབས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གིས་‘བདག་གི་ཟག་པ་རྣམས་ཟད་དོ’ཞེས་ཟག་པ་ཟད་པ་ཁས་ལེན་པར་བགྱིད་དོ། །” ‘‘ပုန စပရံ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ ဘာဝိတာ ဟောန္တိ သုဘာဝိတာ…ပေ… ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိတာနိ ဟောန္တိ သုဘာဝိတာနိ…ပေ… သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ ဘာဝိတာ ဟောန္တိ သုဘာဝိတာ…ပေ… အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ဘာဝိတော ဟောတိ သုဘာဝိတော. ယမ္ပိ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ဘာဝိတော ဟောတိ သုဘာဝိတော, ဣဒမ္ပိ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ဗလံ ဟောတိ, ယံ ဗလံ အာဂမ္မ ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု အာသဝါနံ ခယံ ပဋိဇာနာတိ – ‘ခီဏာ မေ အာသဝါ’’’တိ. “བཙུན་པ་གཞན་ཡང་ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གིས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་བསྒོམས་ཤིང་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་ལགས་སོ། །།པེ། དབང་པོ་ལྔ་བསྒོམས་ཤིང་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་ལགས་སོ། །།པེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་བསྒོམས་ཤིང་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་ལགས་སོ། །།པེ། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་བསྒོམས་ཤིང་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གིས་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་བསྒོམས་ཤིང་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ཡང་བཙུན་པ་ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གི་སྟོབས་ལགས་ཏེ། སྟོབས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གིས་‘བདག་གི་ཟག་པ་རྣམས་ཟད་དོ’ཞེས་ཟག་པ་ཟད་པ་ཁས་ལེན་པར་བགྱིད་དོ། །” ‘‘ဣမာနိ ခေါ, ဘန္တေ, အဋ္ဌ ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ဗလာနိ, ယေဟိ ဗလေဟိ သမန္နာဂတော ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု အာသဝါနံ ခယံ ပဋိဇာနာတိ – ‘ခီဏာ မေ အာသဝါ’’’တိ. အဋ္ဌမံ. “བཙུན་པ་འདི་དག་ནི་ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གི་སྟོབས་བརྒྱད་ལགས་ཏེ། སྟོབས་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་ཟག་པ་ཟད་པའི་དགེ་སློང་གིས་‘བདག་གི་ཟག་པ་རྣམས་ཟད་དོ’ཞེས་ཟག་པ་ཟད་པ་ཁས་ལེན་པར་བགྱིད་དོ། །” བརྒྱད་པའོ།། ၉. အက္ခဏသုတ္တံ ༩. མི་ཁོམ་པའི་མདོ། ၂၉. ‘‘‘ခဏကိစ္စော [Pg.60] လောကော, ခဏကိစ္စော လောကော’တိ, ဘိက္ခဝေ, အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော ဘာသတိ, နော စ ခေါ သော ဇာနာတိ ခဏံ ဝါ အက္ခဏံ ဝါ. အဋ္ဌိမေ, ဘိက္ခဝေ, အက္ခဏာ အသမယာ ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ. ကတမေ အဋ္ဌ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော စ လောကေ ဥပ္ပန္နော ဟောတိ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ, ဓမ္မော စ ဒေသိယတိ ဩပသမိကော ပရိနိဗ္ဗာနိကော သမ္ဗောဓဂါမီ သုဂတပ္ပဝေဒိတော; အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော နိရယံ ဥပပန္နော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ပဌမော အက္ခဏော အသမယော ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ. ༢༩. “དགེ་སློང་དག ཐོས་པ་མེད་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་‘འཇིག་རྟེན་ནི་དུས་ཚོད་ཀྱི་བྱ་བ་ཅན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་དུས་ཚོད་ཀྱི་བྱ་བ་ཅན་ནོ’ཞེས་སྨྲ་ཡང་། ཁོ་ཚོས་ཁོམ་པ་དང་མི་ཁོམ་པ་མི་ཤེས་སོ། །དགེ་སློང་དག ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་མི་ཁོམ་པ་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་འདི་བརྒྱད་ཡོད་དོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ཞིང་། བདེ་བར་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བྱེད་པ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་སྟོན་པར་མཛད་ལ། གང་ཟག་འདི་ནི་དམྱལ་བར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་མི་ཁོམ་པ་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་དང་པོའོ། །” ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော စ လောကေ ဥပ္ပန္နော ဟောတိ…ပေ… သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ, ဓမ္မော စ ဒေသိယတိ ဩပသမိကော ပရိနိဗ္ဗာနိကော သမ္ဗောဓဂါမီ သုဂတပ္ပဝေဒိတော; အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော တိရစ္ဆာနယောနိံ ဥပပန္နော ဟောတိ…ပေ…. “དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ཞིང་། །པེ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་ལ། བདེ་བར་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བྱེད་པ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་སྟོན་པར་མཛད་ལ། གང་ཟག་འདི་ནི་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །།པེ།” ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ…ပေ… အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော ပေတ္တိဝိသယံ ဥပပန္နော ဟောတိ…ပေ…. “དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་། །པེ། གང་ཟག་འདི་ནི་ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །།པེ།” ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ…ပေ… အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော အညတရံ ဒီဃာယုကံ ဒေဝနိကာယံ ဥပပန္နော ဟောတိ…ပေ…. “དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་། །པེ། གང་ཟག་འདི་ནི་ཚེ་རིང་པོའི་ལྷའི་རིས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །།པེ།” ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ…ပေ… အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော ပစ္စန္တိမေသု ဇနပဒေသု ပစ္စာဇာတော ဟောတိ, သော စ ဟောတိ အဝိညာတာရေသု မိလက္ခေသု, ယတ္ထ နတ္ထိ ဂတိ ဘိက္ခူနံ ဘိက္ခုနီနံ ဥပါသကာနံ ဥပါသိကာနံ…ပေ… ပဉ္စမော အက္ခဏော အသမယော ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ. “དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་། །པེ། གང་ཟག་འདི་ནི་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་སུ་སྐྱེས་ཤིང་། དེ་ཡང་ཤེས་རིག་མེད་པའི་ཀླ་ཀློ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེར་དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ། དགེ་བསྙེན། དགེ་བསྙེན་མ་རྣམས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །།པེ། འདི་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་མི་ཁོམ་པ་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་ལྔ་པའོ། །” ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ…ပေ… အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော မဇ္ဈိမေသု ဇနပဒေသု ပစ္စာဇာတော ဟောတိ, သော စ ဟောတိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကော ဝိပရီတဒဿနော – ‘နတ္ထိ ဒိန္နံ, နတ္ထိ ယိဋ္ဌံ, နတ္ထိ ဟုတံ, နတ္ထိ သုကတဒုက္ကဋာနံ ကမ္မာနံ ဖလံ ဝိပါကော, နတ္ထိ အယံ လောကော, နတ္ထိ ပရော လောကော, နတ္ထိ မာတာ, နတ္ထိ ပိတာ, နတ္ထိ သတ္တာ ဩပပါတိကာ, နတ္ထိ လောကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ သမ္မဂ္ဂတာ သမ္မာ ပဋိပန္နာ ယေ ဣမဉ္စ လောကံ ပရဉ္စ လောကံ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒေန္တီ’တိ…ပေ…. “དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་། །པེ། གང་ཟག་འདི་ནི་ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་ཀྱང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བ་ཅན་ཞིག་སཏེ། ‘སྦྱིན་པ་མེད། མཆོད་སྦྱིན་མེད། སྦྱིན་སྲེག་མེད། ལེགས་པར་བྱས་པ་དང་ཉེས་པར་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད། འཇིག་རྟེན་འདི་མེད། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད། མ་མེད། ཕ་མེད། སེམས་ཅན་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་མེད། འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་རང་ཉིད་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཡང་དག་པར་སོང་བ། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་འཇིག་རྟེན་ན་མེད་དོ’སྙམ་དུ་ལྟ་བའོ། །།པེ།” ‘‘ပုန [Pg.61] စပရံ, ဘိက္ခဝေ…ပေ… အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော မဇ္ဈိမေသု ဇနပဒေသု ပစ္စာဇာတော ဟောတိ, သော စ ဟောတိ ဒုပ္ပညော ဇဠော ဧဠမူဂေါ အပ္ပဋိဗလော သုဘာသိတဒုဗ္ဘာသိတဿ အတ္ထမညာတုံ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, သတ္တမော အက္ခဏော အသမယော ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ. “དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་། །པེ། གང་ཟག་འདི་ནི་ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་ཀྱང་། ཤེས་རབ་མེད་པ། བླུན་པོ། ལྐུགས་པ། ལེགས་པར་བཤད་པ་དང་ཉེས་པར་བཤད་པའི་དོན་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་མི་ཁོམ་པ་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་བདུན་པའོ། །” ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော စ လောကေ အနုပ္ပန္နော ဟောတိ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ…ပေ… သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ. ဓမ္မော စ န ဒေသိယတိ ဩပသမိကော ပရိနိဗ္ဗာနိကော သမ္ဗောဓဂါမီ သုဂတပ္ပဝေဒိတော. အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော မဇ္ဈိမေသု ဇနပဒေသု ပစ္စာဇာတော ဟောတိ, သော စ ဟောတိ ပညဝါ အဇဠော အနေဠမူဂေါ ပဋိဗလော သုဘာသိတဒုဗ္ဘာသိတဿ အတ္ထမညာတုံ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌမော အက္ခဏော အသမယော ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ. ‘ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ အက္ခဏာ အသမယာ ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ’’’. “དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས། །པེ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དུ་མ་བྱུང་ཞིང་། བདེ་བར་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བྱེད་པ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་སྟོན་པར་མི་མཛད་ལ། གང་ཟག་འདི་ནི་ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་ཤིང་། ཤེས་རབ་ཅན། མི་བླུན་པ། མི་ལྐུགས་པ། ལེགས་པར་བཤད་པ་དང་ཉེས་པར་བཤད་པའི་དོན་ཤེས་པར་ནུས་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་མི་ཁོམ་པ་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་བརྒྱད་པོའོ། །‘དགེ་སློང་དག འདི་དག་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་མི་ཁོམ་པ་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་བརྒྱད་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །’” ‘‘ဧကောဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ခဏော စ သမယော စ ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ. ကတမော ဧကော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော စ လောကေ ဥပ္ပန္နော ဟောတိ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ. ဓမ္မော စ ဒေသိယတိ ဩပသမိကော ပရိနိဗ္ဗာနိကော သမ္ဗောဓဂါမီ သုဂတပ္ပဝေဒိတော. အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော မဇ္ဈိမေသု ဇနပဒေသု ပစ္စာဇာတော ဟောတိ, သော စ ဟောတိ ပညဝါ အဇဠော အနေဠမူဂေါ ပဋိဗလော သုဘာသိတဒုဗ္ဘာသိတဿ အတ္ထမညာတုံ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ဧကောဝ ခဏော စ သမယော စ ဗြဟ္မစရိယဝါသာယာ’’တိ. “དགེ་སློང་དག ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་ཁོམ་པ་དང་དུས་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གཅིག་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ཞིང་། བདེ་བར་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བྱེད་པ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་སྟོན་པར་མཛད་ལ། གང་ཟག་འདི་ཡང་ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་ཤིང་། ཤེས་རབ་ཅན། མི་བླུན་པ། མི་ལྐུགས་པ། ལེགས་པར་བཤད་པ་དང་ཉེས་པར་བཤད་པའི་དོན་ཤེས་པར་ནུས་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་ཁོམ་པ་དང་དུས་གཅིག་པོ་དེ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘မနုဿလာဘံ လဒ္ဓါန, သဒ္ဓမ္မေ သုပ္ပဝေဒိတေ; ယေ ခဏံ နာဓိဂစ္ဆန္တိ, အတိနာမေန္တိ တေ ခဏံ. དམ་པའི་ཆོས་ནི་ལེགས་བཤད་ལ། །མི་ཡི་ལུས་ནི་ཐོབ་གྱུར་ཀྱང་། །གང་དག་ཁོམ་པ་མི་ཐོབ་པ། །དེ་དག་ཁོམ་པའི་དུས་ལས་འདས། ། ‘‘ဗဟူ ဟိ အက္ခဏာ ဝုတ္တာ, မဂ္ဂဿ အန္တရာယိကာ; ကဒါစိ ကရဟစိ လောကေ, ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ တထာဂတာ. ལམ་གྱི་བར་ཆད་བྱེད་པ་ཡི། །མི་ཁོམ་པ་ནི་མང་པོ་བཤད། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་དུ། །རེས་འགའ་ཁོ་ནར་འབྱུང་བར་འགྱུར། ། ‘‘တယိဒံ သမ္မုခီဘူတံ, ယံ လောကသ္မိံ သုဒုလ္လဘံ; မနုဿပဋိလာဘော စ, သဒ္ဓမ္မဿ စ ဒေသနာ; အလံ ဝါယမိတုံ တတ္ထ, အတ္တကာမေန ဇန္တုနာ. འཇིག་རྟེན་རྙེད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །མི་ཡི་ལུས་ནི་ཐོབ་པ་དང་། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་པ་སྟེ། །དེ་དག་ད་ལྟ་མངོན་སུམ་གྱུར། །རང་གི་དོན་ནི་གཉེར་བ་ཡིས། །དེ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་བའི་རིགས། ། ‘‘ကထံ [Pg.62] ဝိဇညာ သဒ္ဓမ္မံ, ခဏော ဝေ မာ ဥပစ္စဂါ; ခဏာတီတာ ဟိ သောစန္တိ, နိရယမှိ သမပ္ပိတာ. དམ་ཆོས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ། །ཁོམ་པའི་དུས་ལས་མ་འདས་ཤིག །ཁོམ་པ་ལས་ནི་འདས་པ་རྣམས། །དམྱལ་བར་ལྷུང་ནས་མྱ་ངན་བྱེད། ། ‘‘ဣဓ စေ နံ ဝိရာဓေတိ, သဒ္ဓမ္မဿ နိယာမတံ ; ဝါဏိဇောဝ အတီတတ္ထော, စိရတ္တံ အနုတပိဿတိ. གལ་ཏེ་འདི་རུ་དམ་ཆོས་ཀྱི། །ངེས་པའི་ལམ་ལས་ཉམས་གྱུར་ན། །ཚོང་པ་ཁེ་བཟང་ཤོར་བ་བཞིན། །ཡུན་རིང་དུས་སུ་འགྱོད་པར་འགྱུར། ། ‘‘အဝိဇ္ဇာနိဝုတော ပေါသော, သဒ္ဓမ္မံ အပရာဓိကော; ဇာတိမရဏသံသာရံ, စိရံ ပစ္စနုဘောဿတိ. མ་རིག་པས་ནི་བསྒྲིབས་པའི་མི། །དམ་པའི་ཆོས་ལས་ཉམས་པ་ན། །སྐྱེ་དང་འཆི་བའི་འཁོར་བ་རུ། །ཡུན་རིང་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། ། ‘‘ယေ စ လဒ္ဓါ မနုဿတ္တံ, သဒ္ဓမ္မေ သုပ္ပဝေဒိတေ; အကံသု သတ္ထု ဝစနံ, ကရိဿန္တိ ကရောန္တိ ဝါ. དམ་པའི་ཆོས་ནི་ལེགས་བཤད་ལ། །མི་ཡི་ལུས་ནི་ཐོབ་གྱུར་ནས། །སྟོན་པའི་བཀའ་བཞིན་བྱས་པ་དང་། །བྱེད་པར་འགྱུར་དང་བྱེད་བཞིན་པ། ། ‘‘ခဏံ ပစ္စဝိဒုံ လောကေ, ဗြဟ္မစရိယံ အနုတ္တရံ; ယေ မဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိံသု, တထာဂတပ္ပဝေဒိတံ. དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་ལམ། །གང་དག་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་བླ་ན་མེད། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཁོམ་པ་རྟོགས། ། ‘‘ယေ သံဝရာ စက္ခုမတာ, ဒေသိတာဒိစ္စဗန္ဓုနာ; တေသု ဂုတ္တော သဒါ သတော, ဝိဟရေ အနဝဿုတော. སྤྱན་ལྡན་ཉི་མའི་གཉེན་གྱིས་ནི། །སྡོམ་པ་གང་དག་བསྟན་པ་རྣམས། །རཏག་ཏུ་དྲན་ལྡན་བསྡམས་པ་དང་། །ཟག་པ་མེད་པར་གནས་པར་བྱ། ། ‘‘သဗ္ဗေ အနုသယေ ဆေတွာ, မာရဓေယျပရာနုဂေ; တေ ဝေ ပါရင်္ဂတာ လောကေ, ယေ ပတ္တာ အာသဝက္ခယ’’န္တိ. နဝမံ; བདུད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་རྗེས་འབྲང་བའི། །བག་ལ་ཉལ་རྣམས་ཀུན་བཅད་དེ། །ཟག་པ་ཟད་པར་གྱུར་པ་རྣམས། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །དགུ་པའོ།། ၁၀. အနုရုဒ္ဓမဟာဝိတက္ကသုတ္တံ ༡༠. མ་འགགས་པའི་རྟོག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། ၃၀. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဘဂ္ဂေသု ဝိဟရတိ သုံသုမာရဂိရေ ဘေသကဠာဝနေ မိဂဒါယေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ စေတီသု ဝိဟရတိ ပါစီနဝံသဒါယေ. အထ ခေါ အာယသ္မတော အနုရုဒ္ဓဿ ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘‘အပ္ပိစ္ဆဿာယံ ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော မဟိစ္ဆဿ; သန္တုဋ္ဌဿာယံ ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော အသန္တုဋ္ဌဿ; ပဝိဝိတ္တဿာယံ ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော သင်္ဂဏိကာရာမဿ; အာရဒ္ဓဝီရိယဿာယံ ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော ကုသီတဿ; ဥပဋ္ဌိတဿတိဿာယံ ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော မုဋ္ဌဿတိဿ ; သမာဟိတဿာယံ ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော အသမာဟိတဿ; ပညဝတော အယံ ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော ဒုပ္ပညဿာ’’တိ. ༣༠. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྷགྒའི་ཡུལ་གྱི་སུཾ་སུ་མཱ་ར་གི་རིའི་སྨན་གྱི་ནགས་ཚལ་རི་དྭགས་ཀྱི་གནས་སུ་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་འགགས་པ་ནི་ཙེ་ཏིའི་ཡུལ་གྱི་ཤར་ཕྱོགས་སྨྱུག་མའི་ཚལ་ན་གནས་སོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་འགགས་པ་དབེན་པར་གཅིག་པུར་གནས་པའི་ཚེ། ཡིད་ལ་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེས་ཏེ། “ཆོས་འདི་ནི་འདོད་པ་ཆུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། འདོད་པ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་འདི་ནི་ཆོག་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། ཆོག་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་འདི་ནི་དབེན་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་འདི་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། དྲན་པ་ཉམས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་འདི་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། ཤེས་རབ་འཆལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །”ཞེས་སོ། ། အထ [Pg.63] ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မတော အနုရုဒ္ဓဿ စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ, ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ; ဧဝမေဝံ – ဘဂ္ဂေသု သုံသုမာရဂိရေ ဘေသကဠာဝနေ မိဂဒါယေ အန္တရဟိတော စေတီသု ပါစီနဝံသဒါယေ အာယသ္မတော အနုရုဒ္ဓဿ သမ္မုခေ ပါတုရဟောသိ. နိသီဒိ ဘဂဝါ ပညတ္တေ အာသနေ. အာယသ္မာပိ ခေါ အနုရုဒ္ဓေါ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་འགགས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རང་གི་ཐུགས་ཀྱིས་མཁྱེན་ནས། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གིས་བསྐུམ་པའི་ལག་པ་བརྐྱང་བའམ། བརྐྱངས་པའི་ལག་པ་བསྐུམ་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྷགྒའི་ཡུལ་གྱི་སུཾ་སུ་མཱ་ར་གི་རིའི་སྨན་གྱི་ནགས་ཚལ་རི་དྭགས་ཀྱི་གནས་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། ཙེ་ཏིའི་ཡུལ་གྱི་ཤར་ཕྱོགས་སྨྱུག་མའི་ཚལ་ན་གནས་པའི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་འགགས་པའི་མདུན་དུ་བྱོན་ཏེ་བཞུགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བཤམས་པའི་སྟན་ལ་བཞུགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་འགགས་པས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་བཙལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། ། နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ အနုရုဒ္ဓံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་པའི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་འགགས་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘သာဓု သာဓု, အနုရုဒ္ဓ! သာဓု ခေါ တွံ, အနုရုဒ္ဓ, (ယံ တံ မဟာပုရိသဝိတက္ကံ) ဝိတက္ကေသိ – ‘အပ္ပိစ္ဆဿာယံ ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော မဟိစ္ဆဿ; သန္တုဋ္ဌဿာယံ ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော အသန္တုဋ္ဌဿ; ပဝိဝိတ္တဿာယံ ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော သင်္ဂဏိကာရာမဿ; အာရဒ္ဓဝီရိယဿာယံ ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော ကုသီတဿ; ဥပဋ္ဌိတဿတိဿာယံ ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော မုဋ္ဌဿတိဿ; သမာဟိတဿာယံ ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော အသမာဟိတဿ; ပညဝတော အယံ ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော ဒုပ္ပညဿာ’တိ. တေန ဟိ တွံ, အနုရုဒ္ဓ, ဣမမ္ပိ အဋ္ဌမံ မဟာပုရိသဝိတက္ကံ ဝိတက္ကေဟိ – ‘နိပ္ပပဉ္စာရာမဿာယံ ဓမ္မော နိပ္ပပဉ္စရတိနော, နာယံ ဓမ္မော ပပဉ္စာရာမဿ ပပဉ္စရတိနော’’’တိ. “ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །མ་འགགས་པ། མ་འགགས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ལྟར་རྟོག་པ་ནི་ལེགས་སོ། །‘ཆོས་འདི་ནི་འདོད་པ་ཆུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། །པེ། ཤེས་རབ་འཆལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ’ཞེས་སོ། །མ་འགགས་པ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པ་འདི་ཡང་རྟོགས་ཤིག ‘ཆོས་འདི་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ལ་དགའ་ཞིང་སྤྲོས་མེད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། སྤྲོས་པ་ལ་དགའ་ཞིང་སྤྲོས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ’ཞེས་སོ། །” ‘‘ယတော ခေါ တွံ, အနုရုဒ္ဓ, ဣမေ အဋ္ဌ မဟာပုရိသဝိတက္ကေ ဝိတက္ကေဿသိ, တတော တွံ, အနုရုဒ္ဓ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခိဿသိ, ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿသိ. “མ་འགགས་པ། གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། མ་འགགས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་འདོད་པ་བཞིན། འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པ། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་དབེན་པ། རྟོག་པ་དང་བཅས་པ། དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ། དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་གྱི་བསམ་གཏན་དང་པོ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘ယတော ခေါ တွံ, အနုရုဒ္ဓ, ဣမေ အဋ္ဌ မဟာပုရိသဝိတက္ကေ ဝိတက္ကေဿသိ, တတော တွံ, အနုရုဒ္ဓ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခိဿသိ, ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ အဇ္ဈတ္တံ သမ္ပသာဒနံ စေတသော ဧကောဒိဘာဝံ အဝိတက္ကံ အဝိစာရံ သမာဓိဇံ ပီတိသုခံ ဒုတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿသိ. “མ་འགགས་པ། གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། མ་འགགས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་འདོད་པ་བཞིན། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བས་ནང་ཡོངས་སུ་དང་བ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ། རྟོག་པ་མེད་པ། དཔྱོད་པ་མེད་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་གྱི་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘ယတော ခေါ တွံ, အနုရုဒ္ဓ, ဣမေ အဋ္ဌ မဟာပုရိသဝိတက္ကေ ဝိတက္ကေဿသိ, တတော တွံ, အနုရုဒ္ဓ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခိဿသိ, ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ ဥပေက္ခကော စ ဝိဟရိဿသိ သတော စ သမ္ပဇာနော သုခဉ္စ ကာယေန ပဋိသံဝေဒိဿသိ [Pg.64] ယံ တံ အရိယာ အာစိက္ခန္တိ – ‘ဥပေက္ခကော သတိမာ သုခဝိဟာရီ’တိ တတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿသိ. “མ་འགགས་པ། གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། མ་འགགས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་འདོད་པ་དེ་ཙམ་དུ། དགའ་བ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བས་བཏང་སྙོམས་པ་དང་། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ལྡན་པར་གནས་ཤིང་། ལུས་ཀྱིས་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་ལ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ལ་‘བཏང་སྙོམས་ལྡན་ཞིང་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་བདེ་བར་གནས་པའོ་’ཞེས་བསྔགས་པ་སྟེ། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པར་འགྱུར་རོ།།” ‘‘ယတော ခေါ တွံ, အနုရုဒ္ဓ, ဣမေ အဋ္ဌ မဟာပုရိသဝိတက္ကေ ဝိတက္ကေဿသိ, တတော တွံ, အနုရုဒ္ဓ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခိဿသိ, သုခဿ စ ပဟာနာ ဒုက္ခဿ စ ပဟာနာ ပုဗ္ဗေဝ သောမနဿဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာ အဒုက္ခမသုခံ ဥပေက္ခာသတိပါရိသုဒ္ဓိံ စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿသိ. “མ་འགགས་པ། གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། མ་འགགས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་འདོད་པ་དེ་ཙམ་དུ། བདེ་བ་ཡང་སྤངས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྤངས་ཏེ། སྔོན་ཉིད་ནས་ཡིད་བདེ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ནུབ་པས། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པར་འགྱུར་རོ།།” ‘‘ယတော ခေါ တွံ, အနုရုဒ္ဓ, ဣမေ စ အဋ္ဌ မဟာပုရိသဝိတက္ကေ ဝိတက္ကေဿသိ, ဣမေသဉ္စ စတုန္နံ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဘဝိဿသိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ, တတော တုယှံ, အနုရုဒ္ဓ, သေယျထာပိ နာမ ဂဟပတိဿ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တဿ ဝါ နာနာရတ္တာနံ ဒုဿာနံ ဒုဿကရဏ္ဍကော ပူရော; ဧဝမေဝံ တေ ပံသုကူလစီဝရံ ခါယိဿတိ သန္တုဋ္ဌဿ ဝိဟရတော ရတိယာ အပရိတဿာယ ဖာသုဝိဟာရာယ ဩက္ကမနာယ နိဗ္ဗာနဿ. “མ་འགགས་པ། གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང་། ལྷག་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མངོན་པའི་ชོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་འདི་དག་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། མ་འགགས་པ། དཔེར་ན། ཁྱིམ་བདག་གམ་ཁྱིམ་བདག་གི་བུ་ལ་ཚོན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་གོས་ཀྱིས་གང་བའི་གོས་སྒྲོམ་ཡིད་དུ་འོང་བར་སྣང་བ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོག་ཤེས་པར་གནས་པའི་ཁྱོད་ལ། ཕྱག་དར་ཁྲོད་ཀྱི་ཆོས་གོས་ནི་དགའ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མི་གདུང་བ་དང་། བདེ་བར་གནས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་ཡིད་དུ་འོང་བར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།།” ‘‘ယတော ခေါ တွံ, အနုရုဒ္ဓ, ဣမေ စ အဋ္ဌ မဟာပုရိသဝိတက္ကေ ဝိတက္ကေဿသိ, ဣမေသဉ္စ စတုန္နံ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဘဝိဿသိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ, တတော တုယှံ, အနုရုဒ္ဓ, သေယျထာပိ နာမ ဂဟပတိဿ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တဿ ဝါ သာလီနံ ဩဒနော ဝိစိတကာဠကော အနေကသူပေါ အနေကဗျဉ္ဇနော; ဧဝမေဝံ တေ ပိဏ္ဍိယာလောပဘောဇနံ ခါယိဿတိ သန္တုဋ္ဌဿ ဝိဟရတော ရတိယာ အပရိတဿာယ ဖာသုဝိဟာရာယ ဩက္ကမနာယ နိဗ္ဗာနဿ. “མ་འགགས་པ། གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང་། ལྷག་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མངོན་པའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་འདི་དག་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། མ་འགགས་པ། དཔེར་ན། ཁྱིམ་བདག་གམ་ཁྱིམ་བདག་གི་བུ་ལ་ནག་ནོག་མེད་པའི་འབྲས་སཱ་ལུའི་འབྲས་ཟན་ཚོད་མ་མང་པོ་དང་སྤོད་ཡ་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིད་དུ་འོང་བར་སྣང་བ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོག་ཤེས་པར་གནས་པའི་ཁྱོད་ལ། བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཟས་ནི་དགའ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མི་གདུང་བ་དང་། བདེ་བར་གནས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་ཡིད་དུ་འོང་བར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།།” ‘‘ယတော ခေါ တွံ, အနုရုဒ္ဓ, ဣမေ စ အဋ္ဌ မဟာပုရိသဝိတက္ကေ ဝိတက္ကေဿသိ, ဣမေသဉ္စ စတုန္နံ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဘဝိဿသိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ, တတော တုယှံ, အနုရုဒ္ဓ, သေယျထာပိ နာမ ဂဟပတိဿ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တဿ ဝါ ကူဋာဂါရံ ဥလ္လိတ္တာဝလိတ္တံ နိဝါတံ ဖုသိတဂ္ဂဠံ ပိဟိတဝါတပါနံ; ဧဝမေဝံ တေ ရုက္ခမူလသေနာသနံ ခါယိဿတိ သန္တုဋ္ဌဿ ဝိဟရတော ရတိယာ အပရိတဿာယ ဖာသုဝိဟာရာယ ဩက္ကမနာယ နိဗ္ဗာနဿ. “མ་འགགས་པ། གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང་། ལྷག་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མངོན་པའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་འདི་དག་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། མ་འགགས་པ། དཔེར་ན། ཁྱིམ་བདག་གམ་ཁྱིམ་བདག་གི་བུ་ལ་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ནང་དང་ཕྱི་ཀུན་ཏུ་ཞལ་ཞལ་བྱས་པ། རླུང་མི་རྒྱུ་བ། སྒོ་གཏན་ལེགས་པར་བཅུག་པ། སྐར་ཁུང་བཅད་པ་ཞིག་ཡིད་དུ་འོང་བར་སྣང་བ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོག་ཤེས་པར་གནས་པའི་ཁྱོད་ལ། ཤིང་དྲུང་གི་གནས་མལ་ནི་དགའ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མི་གདུང་བ་དང་། བདེ་བར་གནས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་ཡིད་དུ་འོང་བར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།།” ‘‘ယတော ခေါ တွံ, အနုရုဒ္ဓ, ဣမေ စ အဋ္ဌ မဟာပုရိသဝိတက္ကေ ဝိတက္ကေဿသိ, ဣမေသဉ္စ စတုန္နံ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဘဝိဿသိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ, တတော တုယှံ, အနုရုဒ္ဓ[Pg.65], သေယျထာပိ နာမ ဂဟပတိဿ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တဿ ဝါ ပလ္လင်္ကော ဂေါနကတ္ထတော ပဋိကတ္ထတော ပဋလိကတ္ထတော ကဒလိမိဂပဝရပစ္စတ္ထရဏော သဥတ္တရစ္ဆဒေါ ဥဘတောလောဟိတကူပဓာနော; ဧဝမေဝံ တေ တိဏသန္ထာရကသယနာသနံ ခါယိဿတိ သန္တုဋ္ဌဿ ဝိဟရတော ရတိယာ အပရိတဿာယ ဖာသုဝိဟာရာယ ဩက္ကမနာယ နိဗ္ဗာနဿ. “མ་འགགས་པ། གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང་། ལྷག་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མངོན་པའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་འདི་དག་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། མ་འགགས་པ། དཔེར་ན། ཁྱིམ་བདག་གམ་ཁྱིམ་བདག་གི་བུ་ལ་ཁྲི་སྟན་བལ་གྱི་གདན་རིང་དང་། བལ་དཀར་གྱི་གདན་དང་། མེ་ཏོག་གི་རི་མོ་ཅན་གྱི་གདན་དང་། ཀ་ད་ལིའི་རི་དྭགས་ཀྱི་པགས་པ་མཆོག་གི་གདན་དང་། བླ་རེ་དང་བཅས་པ་དང་། གཉིས་ཀར་སྔས་དམར་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིད་དུ་འོང་བར་སྣང་བ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོག་ཤེས་པར་གནས་པའི་ཁྱོད་ལ། རྩྭ་གདན་གྱི་གནས་མལ་ནི་དགའ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མི་གདུང་བ་དང་། བདེ་བར་གནས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་ཡིད་དུ་འོང་བར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།།” ‘‘ယတော ခေါ တွံ, အနုရုဒ္ဓ, ဣမေ စ အဋ္ဌ မဟာပုရိသဝိတက္ကေ ဝိတက္ကေဿသိ, ဣမေသဉ္စ စတုန္နံ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဘဝိဿသိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ, တတော တုယှံ, အနုရုဒ္ဓ, သေယျထာပိ နာမ ဂဟပတိဿ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တဿ ဝါ နာနာဘေသဇ္ဇာနိ, သေယျထိဒံ – သပ္ပိ နဝနီတံ တေလံ မဓု ဖာဏိတံ; ဧဝမေဝံ တေ ပူတိမုတ္တဘေသဇ္ဇံ ခါယိဿတိ သန္တုဋ္ဌဿ ဝိဟရတော ရတိယာ အပရိတဿာယ ဖာသုဝိဟာရာယ ဩက္ကမနာယ နိဗ္ဗာနဿ. တေန ဟိ တွံ, အနုရုဒ္ဓ, အာယတိကမ္ပိ ဝဿာဝါသံ ဣဓေဝ စေတီသု ပါစီနဝံသဒါယေ ဝိဟရေယျာသီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသိ. “མ་འགགས་པ། གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང་། ལྷག་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མངོན་པའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་འདི་དག་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། མ་འགགས་པ། དཔེར་ན། ཁྱིམ་བདག་གམ་ཁྱིམ་བདག་གི་བུ་ལ་སྨན་སྣ་ཚོགས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མར་དང་། མར་གསར་དང་། ཏིལ་མར་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་། བུ་རམ་གྱི་ལྡེ་གུ་རྣམས་ཡིད་དུ་འོང་བར་སྣང་བ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོག་ཤེས་པར་གནས་པའི་ཁྱོད་ལ། བཤང་གཅི་རུལ་པའི་སྨན་ནི་དགའ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མི་གདུང་བ་དང་། བདེ་བར་གནས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་ཡིད་དུ་འོང་བར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།། དེས་ན་མ་འགགས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་དབྱར་གནས་ཀྱང་འདི་ཉིད་དུ་ཅེ་ཏིའི་ཡུལ་གྱི་ཤར་ཕྱོགས་སྨྱུག་མའི་ཚལ་དུ་གནས་པར་གྱིས་ཤིག།” ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་འགགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ། “བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་བཞིན་ལགས་སོ།།” ཞེས་གསོལ་ཏོ།། အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ အနုရုဒ္ဓံ ဣမိနာ ဩဝါဒေန ဩဝဒိတွာ – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ, ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ, ဧဝမေဝံ – စေတီသု ပါစီနဝံသဒါယေ အန္တရဟိတော ဘဂ္ဂေသု သုံသုမာရဂိရေ ဘေသကဠာဝနေ မိဂဒါယေ ပါတုရဟောသီတိ. နိသီဒိ ဘဂဝါ ပညတ္တေ အာသနေ. နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အဋ္ဌ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မဟာပုရိသဝိတက္ကေ ဒေသေဿာမိ, တံ သုဏာထ…ပေ… ကတမေ စ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ မဟာပုရိသဝိတက္ကာ? အပ္ပိစ္ဆဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော မဟိစ္ဆဿ; သန္တုဋ္ဌဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော အသန္တုဋ္ဌဿ; ပဝိဝိတ္တဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော သင်္ဂဏိကာရာမဿ; အာရဒ္ဓဝီရိယဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော ကုသီတဿ; ဥပဋ္ဌိတဿတိဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော မုဋ္ဌဿတိဿ; သမာဟိတဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော အသမာဟိတဿ; ပညဝတော အယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော ဒုပ္ပညဿ; နိပ္ပပဉ္စာရာမဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော နိပ္ပပဉ္စရတိနော, နာယံ ဓမ္မော ပပဉ္စာရာမဿ ပပဉ္စရတိနော’’. དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་འགགས་པ་ལ་གདམས་ངག་འདིས་གདམས་པར་མཛད་ནས། དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གིས་བསྐུམ་པའི་ལག་པ་བརྐྱང་བའམ། བརྐྱངས་པའི་ལག་པ་བསྐུམ་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཅེ་ཏིའི་ཡུལ་གྱི་ཤར་ཕྱོགས་སྨྱུག་མའི་ཚལ་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། བྷགྒའི་ཡུལ་གྱི་སུཾ་སུ་མཱ་ར་གི་རིའི་རི་དྭགས་ཀྱི་ཚལ་བྷེ་ས་ཀ་ལཱའི་ནགས་སུ་བྱོན་པར་གྱུར་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཤམས་པའི་སྟན་ལ་བཞུགས་སོ།། བཞུགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། “དགེ་སློང་དག། ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་བཤད་པར་བྱ་ཡིས། དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག། ངས་བཤད་པར་བྱའོ།།” དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་“བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་བཞིན་ལགས་སོ།།” ཞེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། “དགེ་སློང་དག། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པོ་གང་དག་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག། ཆོས་འདི་ནི་འདོད་པ་ཆུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། འདོད་པ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། དགེ་སློང་དག། ཆོས་འདི་ནི་ཆོག་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། ཆོག་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། དགེ་སློང་དག། ཆོས་འདི་ནི་དབེན་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། དགེ་སློང་དག། ཆོས་འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། དགེ་སློང་དག། ཆོས་འདི་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། དྲན་པ་ཉམས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། དགེ་སློང་དག། ཆོས་འདི་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། དགེ་སློང་དག། ཆོས་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། ཤེས་རབ་འཆལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། དགེ་སློང་དག། ཆོས་འདི་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ལ་དགའ་བ། སྤྲོས་མེད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། སྤྲོས་པ་ལ་དགའ་བ། སྤྲོས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།” ‘‘‘အပ္ပိစ္ဆဿာယံ[Pg.66], ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော မဟိစ္ဆဿာ’တိ, ဣတိ ခေါ ပနေတံ ဝုတ္တံ. ကိဉ္စေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု အပ္ပိစ္ဆော သမာနော ‘အပ္ပိစ္ဆောတိ မံ ဇာနေယျု’န္တိ န ဣစ္ဆတိ, သန္တုဋ္ဌော သမာနော ‘သန္တုဋ္ဌောတိ မံ ဇာနေယျု’န္တိ န ဣစ္ဆတိ, ပဝိဝိတ္တော သမာနော ‘ပဝိဝိတ္တောတိ မံ ဇာနေယျု’န္တိ န ဣစ္ဆတိ, အာရဒ္ဓဝီရိယော သမာနော ‘အာရဒ္ဓဝီရိယောတိ မံ ဇာနေယျု’န္တိ န ဣစ္ဆတိ, ဥပဋ္ဌိတဿတိ သမာနော ‘ဥပဋ္ဌိတဿတီတိ မံ ဇာနေယျု’န္တိ န ဣစ္ဆတိ, သမာဟိတော သမာနော ‘သမာဟိတောတိ မံ ဇာနေယျု’န္တိ န ဣစ္ဆတိ, ပညဝါ သမာနော ‘ပညဝါတိ မံ ဇာနေယျု’န္တိ န ဣစ္ဆတိ, နိပ္ပပဉ္စာရာမော သမာနော ‘နိပ္ပပဉ္စာရာမောတိ မံ ဇာနေယျု’န္တိ န ဣစ္ဆတိ. ‘အပ္ပိစ္ဆဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော မဟိစ္ဆဿာ’တိ, ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ. “‘དགེ་སློང་དག། ཆོས་འདི་ནི་འདོད་པ་ཆུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། འདོད་པ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་’ཞེས་གང་བཤད་པ་འདི་ནི་ཅི་ལ་དམིགས་ནས་བཤད་ཅེ་ན། དགེ་སློང་དག། འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་འདོད་པ་ཆུང་བ་ཡིན་ཡང་། ‘ང་ནི་འདོད་པ་ཆུང་བའོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་གྱུར་ཅིག་’ཅེས་མི་འདོད་དོ།། ཆོག་ཤེས་པ་ཡིན་ཡང་། ‘ང་ནི་ཆོག་ཤེས་པའོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་གྱུར་ཅིག་’ཅེས་མི་འདོད་དོ།། དབེན་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཡང་། ‘ང་ནི་དབེན་པ་ལ་གནས་པའོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་གྱུར་ཅིག་’ཅེས་མི་འདོད་དོ།། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་ཡང་། ‘ང་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་གྱུར་ཅིག་’ཅེས་མི་འདོད་དོ།། དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཡང་། ‘ང་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པའོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་གྱུར་ཅིག་’ཅེས་མི་འདོད་དོ།། མཉམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ཡང་། ‘ང་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པའོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་གྱུར་ཅིག་’ཅེས་མི་འདོད་དོ།། ཤེས་རབ་ཅན་ཡིན་ཡང་། ‘ང་ནི་ཤེས་རབ་ཅན་ནོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་གྱུར་ཅིག་’ཅེས་མི་འདོད་དོ།། སྤྲོས་པ་མེད་པ་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ཡང་། ‘ང་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ལ་དགའ་བའོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་གྱུར་ཅིག་’ཅེས་མི་འདོད་དོ།། ‘དགེ་སློང་དག། ཆོས་འདི་ནི་འདོད་པ་ཆུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། འདོད་པ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་’ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་དམིགས་ནས་བཤད་དོ།།” ‘‘‘သန္တုဋ္ဌဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော အသန္တုဋ္ဌဿာ’တိ, ဣတိ ခေါ ပနေတံ ဝုတ္တံ, ကိဉ္စေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သန္တုဋ္ဌော ဟောတိ ဣတရီတရစီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေန. ‘သန္တုဋ္ဌဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော အသန္တုဋ္ဌဿာ’တိ, ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ. “‘དགེ་སློང་དག། ཆོས་འདི་ནི་ཆོག་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། ཆོག་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་’ཞེས་གང་བཤད་པ་འདི་ནི་ཅི་ལ་དམིགས་ནས་བཤད་ཅེ་ན། དགེ་སློང་དག། འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། གནས་མལ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་གང་བྱུང་བས་ཆོག་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།། ‘དགེ་སློང་དག། ཆོས་འདི་ནི་ཆོག་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། ཆོག་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་’ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་དམིགས་ནས་བཤད་དོ།།” ‘‘‘ပဝိဝိတ္တဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော သင်္ဂဏိကာရာမဿာ’တိ, ဣတိ ခေါ ပနေတံ ဝုတ္တံ, ကိဉ္စေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော ဘဝန္တိ ဥပသင်္ကမိတာရော ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနိယော ဥပါသကာ ဥပါသိကာယော ရာဇာနော ရာဇမဟာမတ္တာ တိတ္ထိယာ တိတ္ထိယသာဝကာ. တတြ ဘိက္ခု ဝိဝေကနိန္နေန စိတ္တေန ဝိဝေကပေါဏေန ဝိဝေကပဗ္ဘာရေန ဝိဝေကဋ္ဌေန နေက္ခမ္မာဘိရတေန အညဒတ္ထု ဥယျောဇနိကပဋိသံယုတ္တံယေဝ ကထံ ကတ္တာ ဟောတိ. ‘ပဝိဝိတ္တဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော သင်္ဂဏိကာရာမဿာ’တိ, ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ. “‘དགེ་སློང་དག། ཆོས་འདི་ནི་དབེན་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་’ཞེས་གང་བཤད་པ་འདི་ནི་ཅི་ལ་དམིགས་ནས་བཤད་ཅེ་ན། དགེ་སློང་དག། འདི་ལ་དབེན་པ་ལ་གནས་པའི་དགེ་སློང་གི་གནས་སུ། དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་དང་། རྒྱལ་པོ་དང་། རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་ཆེན་པོ་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་འོངས་པར་འགྱུར་རོ།། དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་དེས་དབེན་པ་ལ་གཞོལ་བ། དབེན་པ་ལ་འབབ་པ། དབེན་པ་ལ་བབས་པ། དབེན་པ་ལ་གནས་པ། ངེས་འབྱུང་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པར་གཏོང་བར་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་ཁོ་ན་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ།། ‘དགེ་སློང་དག། ཆོས་འདི་ནི་དབེན་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་’ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་དམིགས་ནས་བཤད་དོ།།” ‘‘‘အာရဒ္ဓဝီရိယဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော ကုသီတဿာ’တိ, ဣတိ ခေါ ပနေတံ ဝုတ္တံ, ကိဉ္စေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု အာရဒ္ဓဝီရိယော ဝိဟရတိ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပသမ္ပဒါယ ထာမဝါ ဒဠှပရက္ကမော အနိက္ခိတ္တဓုရော ကုသလေသု ဓမ္မေသု. ‘အာရဒ္ဓဝီရိယဿာယံ[Pg.67], ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော ကုသီတဿာ’တိ, ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ. “‘དགེ་སློང་དག། ཆོས་འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་’ཞེས་གང་བཤད་པ་འདི་ནི་ཅི་ལ་དམིགས་ནས་བཤད་ཅེ་ན། དགེ་སློང་དག། འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་གནས་ཤིང་། མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྩོན་པ་བརྟན་པོ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཁུར་མ་བོར་བར་གནས་སོ།། ‘དགེ་སློང་དག། ཆོས་འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་’ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་དམིགས་ནས་བཤད་དོ།།” ‘‘‘ဥပဋ္ဌိတဿတိဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော မုဋ္ဌဿတိဿာ’တိ, ဣတိ ခေါ ပနေတံ ဝုတ္တံ. ကိဉ္စေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သတိမာ ဟောတိ ပရမေန သတိနေပက္ကေန သမန္နာဂတော, စိရကတမ္ပိ စိရဘာသိတမ္ပိ သရိတာ အနုဿရိတာ. ‘ဥပဋ္ဌိတဿတိဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော, မုဋ္ဌဿတိဿာ’တိ, ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ. “‘དགེ་སློང་དག། ཆོས་འདི་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། དྲན་པ་ཉམས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་’ཞེས་གང་བཤད་པ་འདི་ནི་ཅི་ལ་དམིགས་ནས་བཤད་ཅེ་ན། དགེ་སློང་དག། འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་མཆོག་དང་ལྡན་པས་སྔོན་བྱས་པ་དང་སྔོན་སྨྲས་པ་རྣམས་ཀྱང་དྲན་ཞིང་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་དོ།། ‘དགེ་སློང་དག། ཆོས་འདི་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། དྲན་པ་ཉམས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་’ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་དམིགས་ནས་བཤད་དོ།།” ‘‘‘သမာဟိတဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော အသမာဟိတဿာ’တိ, ဣတိ ခေါ ပနေတံ ဝုတ္တံ. ကိဉ္စေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ…ပေ… စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ‘သမာဟိတဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော အသမာဟိတဿာ’တိ, ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ. “‘དགེ་སློང་དག། ཆོས་འདི་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་’ཞེས་གང་བཤད་པ་འདི་ནི་ཅི་ལ་དམིགས་ནས་བཤད་ཅེ་ན། དགེ་སློང་དག། འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་འདོད་པ་རྣམས་ལས་དབེན་ཞིང་། །ལ། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ།། ‘དགེ་སློང་དག། ཆོས་འདི་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་’ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་དམིགས་ནས་བཤད་དོ།།” ‘‘‘ပညဝတော အယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော ဒုပ္ပညဿာ’တိ, ဣတိ ခေါ ပနေတံ ဝုတ္တံ. ကိဉ္စေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ပညဝါ ဟောတိ ဥဒယတ္ထဂါမိနိယာ ပညာယ သမန္နာဂတော အရိယာယ နိဗ္ဗေဓိကာယ သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယဂါမိနိယာ. ‘ပညဝတော အယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော ဒုပ္ပညဿာ’တိ, ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ. “དགེ་སློང་དག ཆོས་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཅན་གྱི་ཡིན་གྱི། ཤེས་རབ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་འདི་མ་ཡིན་ནོ།”ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ནི་ཅི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་ཤེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཞིང་། འཕགས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་ཟད་པར་བྱེད་པར་འགྲོ་བའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ནོ།། “དགེ་སློང་དག ཆོས་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཅན་གྱི་ཡིན་གྱི། ཤེས་རབ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་འདི་མ་ཡིན་ནོ།”ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་སོ།། ‘‘‘နိပ္ပပဉ္စာရာမဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော နိပ္ပပဉ္စရတိနော, နာယံ ဓမ္မော ပပဉ္စာရာမဿ ပပဉ္စရတိနော’တိ, ဣတိ ခေါ ပနေတံ ဝုတ္တံ. ကိဉ္စေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ပပဉ္စနိရောဓေ စိတ္တံ ပက္ခန္ဒတိ ပသီဒတိ သန္တိဋ္ဌတိ ဝိမုစ္စတိ. ‘နိပ္ပပဉ္စာရာမဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နိပ္ပပဉ္စရတိနော, နာယံ ဓမ္မော ပပဉ္စာရာမဿ ပပဉ္စရတိနော’တိ, ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တ’’န္တိ. “དགེ་སློང་དག ཆོས་འདི་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ལ་དགའ་ཞིང་སྤྲོས་མེད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། སྤྲོས་པ་ལ་དགའ་ཞིང་སྤྲོས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་འདི་མ་ཡིན་ནོ།”ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ནི་ཅི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་ཤེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་གི་སེམས་ནི་སྤྲོས་པ་འགོག་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་། དྭངས་པར་འགྱུར་བ་དང་། གནས་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ།། “དགེ་སློང་དག ཆོས་འདི་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ལ་དགའ་ཞིང་སྤྲོས་མེད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། སྤྲོས་པ་ལ་དགའ་ཞིང་སྤྲོས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་འདི་མ་ཡིན་ནོ།”ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གསུངས་སོ།། အထ ခေါ အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ အာယတိကမ္ပိ ဝဿာဝါသံ တတ္ထေဝ စေတီသု ပါစီနဝံသဒါယေ ဝိဟာသိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော နစိရဿေဝ – ယဿတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇန္တိ, တဒနုတ္တရံ – ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာသိ. ‘‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’’တိ အဗ္ဘညာသိ. အညတရော စ ပနာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ အရဟတံ [Pg.68] အဟောသီတိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ အရဟတ္တပ္ပတ္တော တာယံ ဝေလာယံ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ – དེ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་འགགས་པ་ཕྱིས་ཀྱི་དབྱར་གནས་ཀྱང་ཙེ་ཏིའི་ཡུལ་གྱི་ཤར་ཕྱོགས་སྨྱུག་མའི་ཚལ་དེ་ཉིད་དུ་བཞུགས་སོ།། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་འགགས་པ་ནི་གཅིག་པུར་དབེན་པར་གནས་ཤིང་། བག་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་བ་དང་། བདག་ཉིད་བཏང་ནས་གནས་པས། རིང་པོར་མ་ཐོགས་པར། རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་བླ་ན་མེད་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་མཐར་ཐུག་པ་དེ། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་བཞུགས་སོ།། ཁོང་གིས་“སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་དོ། བྱ་བ་བྱས་སོ། འདི་ལས་གཞན་པའི་སྲིད་པ་མེད་དོ།”ཞེས་མངོན་པར་ཤེས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་འགགས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཏོ།། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་འགགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་ཚེ་ན། སྐབས་དེར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ།། ‘‘မမ သင်္ကပ္ပမညာယ, သတ္ထာ လောကေ အနုတ္တရော; မနောမယေန ကာယေန, ဣဒ္ဓိယာ ဥပသင်္ကမိ. “བདག་གི་བསམ་པ་མཁྱེན་མཛད་ནས།། འཇིག་རྟེན་བླ་མེད་སྟོན་པ་དེས།། ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་ཉིད་དང་།། རྫུ་འཕྲུལ་སྟོབས་ཀྱིས་སྤྱན་སྔར་བྱོན།། ‘‘ယထာ မေ အဟု သင်္ကပ္ပော, တတော ဥတ္တရိ ဒေသယိ; နိပ္ပပဉ္စရတော ဗုဒ္ဓေါ, နိပ္ပပဉ္စံ အဒေသယိ. བདག་གི་བསམ་པ་ཇི་བཞིན་དུ།། དེ་ལས་ལྷག་པའི་ཆོས་ཀྱང་བསྟན།། སྤྲོས་མེད་དགྱེས་པའི་སངས་རྒྱས་དེས།། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་བསྟན།། ‘‘တဿာဟံ ဓမ္မမညာယ, ဝိဟာသိံ သာသနေ ရတော; တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ. ဒသမံ; བདག་གིས་དེ་ཡི་ཆོས་རྟོགས་ནས།། བསྟན་པ་ལ་ནི་དགའ་བཞིན་གནས།། རིག་པ་གསུམ་པོ་མངོན་དུ་བྱས།། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་མཐར་ཕྱིན་བྱས།།” བཅུ་པའོ།། ဂဟပတိဝဂ္ဂေါ တတိယော. ཁྱིམ་བདག་གི་སྡེ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། တဿုဒ္ဒါနံ – དེའི་སྡོམ་ནི། ဒွေ ဥဂ္ဂါ ဒွေ စ ဟတ္ထကာ, မဟာနာမေန ဇီဝကော; ဒွေ ဗလာ အက္ခဏာ ဝုတ္တာ, အနုရုဒ္ဓေန တေ ဒသာတိ. ཨུ་གྒ་གཉིས་དང་ཧ་ཐ་ཀ་གཉིས།། མ་ཧཱ་ནཱ་མ་དང་ཛཱི་བ་ཀ།། སྟོབས་གཉིས་མི་ཁོམ་པ་དང་ནི།། མ་འགགས་པ་སྟེ་མདོ་ཚན་བཅུ།། ၄. ဒါနဝဂ္ဂေါ ༤. སྦྱིན་པའི་སྡེ། ၁. ပဌမဒါနသုတ္တံ ༡. སྦྱིན་པའི་མདོ་དང་པོ། ၃၁. ‘‘အဋ္ဌိမာနိ, ဘိက္ခဝေ, ဒါနာနိ. ကတမာနိ အဋ္ဌ? အာသဇ္ဇ ဒါနံ ဒေတိ, ဘယာ ဒါနံ ဒေတိ, ‘အဒါသိ မေ’တိ ဒါနံ ဒေတိ, ‘ဒဿတိ မေ’တိ ဒါနံ ဒေတိ, ‘သာဟု ဒါန’န္တိ ဒါနံ ဒေတိ, ‘အဟံ ပစာမိ, ဣမေ န ပစန္တိ; နာရဟာမိ ပစန္တော အပစန္တာနံ ဒါနံ အဒါတု’န္တိ ဒါနံ ဒေတိ, ‘ဣမံ မေ ဒါနံ ဒဒတော ကလျာဏော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂစ္ဆတီ’တိ ဒါနံ ဒေတိ, စိတ္တာလင်္ကာရစိတ္တပရိက္ခာရတ္ထံ ဒါနံ ဒေတိ. ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ဒါနာနီ’’တိ. ပဌမံ. ༣༡. “དགེ་སློང་དག སྦྱིན་པ་འདི་དག་ནི་བརྒྱད་དོ།། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། ཕྲད་ནས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་དང་། འཇིགས་ནས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་དང་། “བདག་ལ་བྱིན་ནོ།”ཞེས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་དང་། “བདག་ལ་སྦྱིན་པར་འགྱུར་རོ།”ཞེས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་དང་། “སྦྱིན་པ་ནི་ལེགས་སོ།”ཞེས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་དང་། “བདག་ནི་འཚོད་པ་ཡིན་ལ། འདི་དག་ནི་མི་འཚོད་པ་ཡིན་པས། འཚོད་པ་བདག་གིས་མི་འཚོད་པ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་མི་སྦྱིན་པ་ནི་མི་རིགས་སོ།”ཞེས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་དང་། “བདག་གིས་སྦྱིན་པ་འདི་བྱིན་པས་སྙན་པའི་གྲགས་པ་བཟང་པོ་ཀུན་ཏུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ།”ཞེས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་རྒྱན་དང་སེམས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པའོ།། དགེ་སློང་དག འདི་དག་ནི་སྦྱིན་པ་བརྒྱད་དོ།།” དང་པོའོ།། ၂. ဒုတိယဒါနသုတ္တံ ༢. སྦྱིན་པའི་མདོ་གཉིས་པ། ၃၂. ༣༢. ‘‘သဒ္ဓါ ဟိရိယံ ကုသလဉ္စ ဒါနံ,ဓမ္မာ ဧတေ သပ္ပုရိသာနုယာတာ; ဧတဉှိ မဂ္ဂံ ဒိဝိယံ ဝဒန္တိ,ဧတေန ဟိ ဂစ္ဆတိ ဒေဝလောက’’န္တိ. ဒုတိယံ; “དད་པ་ངོ་ཚ་ཤེས་དང་དགེ་བའི་སྦྱིན།། ཆོས་འདི་དག་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པས་བསྟེན།། འདི་ནི་ལྷ་ཡི་ལམ་དུ་གསུངས་པ་སྟེ།། འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ལྷ་ཡི་འཇིག་རྟེན་འགྲོ།།” གཉིས་པའོ།། ၃. ဒါနဝတ္ထုသုတ္တံ ༣. སྦྱིན་པའི་གཞིའི་མདོ། ၃၃. ‘‘အဋ္ဌိမာနိ[Pg.69], ဘိက္ခဝေ, ဒါနဝတ္ထူနိ. ကတမာနိ အဋ္ဌ? ဆန္ဒာ ဒါနံ ဒေတိ, ဒေါသာ ဒါနံ ဒေတိ, မောဟာ ဒါနံ ဒေတိ, ဘယာ ဒါနံ ဒေတိ, ‘ဒိန္နပုဗ္ဗံ ကတပုဗ္ဗံ ပိတုပိတာမဟေဟိ, နာရဟာမိ ပေါရာဏံ ကုလဝံသံ ဟာပေတု’န္တိ ဒါနံ ဒေတိ, ‘ဣမာဟံ ဒါနံ ဒတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇိဿာမီ’တိ ဒါနံ ဒေတိ, ‘ဣမံ မေ ဒါနံ ဒဒတော စိတ္တံ ပသီဒတိ, အတ္တမနတာ သောမနဿံ ဥပဇာယတီ’တိ ဒါနံ ဒေတိ, စိတ္တာလင်္ကာရစိတ္တပရိက္ခာရတ္ထံ ဒါနံ ဒေတိ. ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ဒါနဝတ္ထူနီ’’တိ. တတိယံ. ༣༣. “དགེ་སློང་དག སྦྱིན་པའི་གཞི་འདི་དག་ནི་བརྒྱད་དོ།། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་དང་། ཞེ་སྡང་གིས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་དང་། གཏི་མུག་གིས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་དང་། འཇིགས་པས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་དང་། “ཕ་དང་མེས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་ཆད་བྱིན་ཅིང་བྱས་པ་ཡིན་པས། བདག་གིས་སྔོན་གྱི་རིགས་ཀྱི་རྒྱུད་པ་བཤིག་པར་མི་རིགས་སོ།”ཞེས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་དང་། “བདག་གིས་སྦྱིན་པ་འདི་བྱིན་ནས། ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།”ཞེས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་དང་། “བདག་གིས་སྦྱིན་པ་འདི་བྱིན་པས་སེམས་དྭངས་ཤིང་། ཡིད་རངས་པ་དང་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།”ཞེས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་རྒྱན་དང་སེམས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པའོ།། དགེ་སློང་དག འདི་དག་ནི་སྦྱིན་པའི་གཞི་བརྒྱད་དོ།།” གསུམ་པའོ།། ၄. ခေတ္တသုတ္တံ ༤. ཞིང་གི་མདོ། ၃၄. ‘‘အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတေ, ဘိက္ခဝေ, ခေတ္တေ ဗီဇံ ဝုတ္တံ န မဟပ္ဖလံ ဟောတိ န မဟဿာဒံ န ဖာတိသေယျံ. ကထံ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတေ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ခေတ္တံ ဥန္နာမနိန္နာမိ စ ဟောတိ, ပါသာဏသက္ခရိကဉ္စ ဟောတိ, ဦသရဉ္စ ဟောတိ, န စ ဂမ္ဘီရသိတံ ဟောတိ, န အာယသမ္ပန္နံ ဟောတိ, န အပါယသမ္ပန္နံ ဟောတိ, န မာတိကာသမ္ပန္နံ ဟောတိ, န မရိယာဒသမ္ပန္နံ ဟောတိ. ဧဝံ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတေ, ဘိက္ခဝေ, ခေတ္တေ ဗီဇံ ဝုတ္တံ န မဟပ္ဖလံ ဟောတိ န မဟဿာဒံ န ဖာတိသေယျံ. ༣༤. “དགེ་སློང་དག ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཞིང་ལ་བཏབ་པའི་ས་བོན་ནི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་མི་འགྱུར་ཞིང་། རོ་མཆོག་དང་མི་ལྡན་ལ་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།། ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་ཞིང་ནི་མཐོ་དམན་ཅན་ཡིན་པ་དང་། རྡོ་དང་བྱེ་མ་ཅན་ཡིན་པ་དང་། ཚྭ་སྒོ་ཅན་ཡིན་པ་དང་། ཐོན་གཤོལ་གཏིང་ཟབ་མོ་བཏབ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆུ་འཇུག་པའི་སྒོ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། ཆུ་ཕྱིར་འབབ་པའི་སྒོ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། ཡུར་བ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། ཞིང་གི་མཚམས་དང་མི་ལྡན་པའོ།། དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཞིང་ལ་བཏབ་པའི་ས་བོན་ནི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་མི་འགྱུར་ཞིང་། རོ་མཆོག་དང་མི་ལྡན་ལ་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།། ‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတေသု သမဏဗြာဟ္မဏေသု ဒါနံ ဒိန္နံ န မဟပ္ဖလံ ဟောတိ န မဟာနိသံသံ န မဟာဇုတိကံ န မဟာဝိပ္ဖာရံ. ကထံ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတေသု? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, သမဏဗြာဟ္မဏာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကာ ဟောန္တိ, မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပာ, မိစ္ဆာဝါစာ, မိစ္ဆာကမ္မန္တာ, မိစ္ဆာအာဇီဝါ, မိစ္ဆာဝါယာမာ, မိစ္ဆာသတိနော, မိစ္ဆာသမာဓိနော. ဧဝံ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတေသု, ဘိက္ခဝေ, သမဏဗြာဟ္မဏေသု ဒါနံ ဒိန္နံ န မဟပ္ဖလံ ဟောတိ န မဟာနိသံသံ န မဟာဇုတိကံ န မဟာဝိပ္ဖာရံ. དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་དང་། གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་དང་། ཁྱབ་ཆེན་པོར་མི་འགྱུར་རོ།། ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ནི་ལྟ་བ་ལོག་པ་ཅན་ཡིན་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལོག་པ་དང་། ངག་ལོག་པ་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་ལོག་པ་དང་། འཚོ་བ་ལོག་པ་དང་། རྩོལ་བ་ལོག་པ་དང་། དྲན་པ་ལོག་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལོག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ།། དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་དང་། གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་དང་། ཁྱབ་ཆེན་པོར་མི་འགྱུར་རོ།། ‘‘အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတေ, ဘိက္ခဝေ, ခေတ္တေ ဗီဇံ ဝုတ္တံ မဟပ္ဖလံ ဟောတိ မဟဿာဒံ ဖာတိသေယျံ. ကထံ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတေ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ခေတ္တံ အနုန္နာမာနိန္နာမိ စ ဟောတိ, အပါသာဏသက္ခရိကဉ္စ ဟောတိ, အနူသရဉ္စ ဟောတိ, ဂမ္ဘီရသိတံ ဟောတိ, အာယသမ္ပန္နံ ဟောတိ, အပါယသမ္ပန္နံ ဟောတိ, မာတိကာသမ္ပန္နံ [Pg.70] ဟောတိ, မရိယာဒသမ္ပန္နံ ဟောတိ. ဧဝံ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတေ, ဘိက္ခဝေ, ခေတ္တေ ဗီဇံ ဝုတ္တံ မဟပ္ဖလံ ဟောတိ မဟဿာဒံ ဖာတိသေယျံ. དགེ་སློང་དག ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཞིང་ལ་བཏབ་པའི་ས་བོན་ནི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་དང་། རོ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་དང་། འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ།། ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་ཞིང་ནི་མཐོ་དམན་མེད་པ་དང་། རྡོ་དང་བྱེ་མ་མེད་པ་དང་། ཚྭ་སྒོ་མེད་པ་དང་། ཐོན་གཤོལ་གཏིང་ཟབ་མོ་བཏབ་པ་དང་། ཆུ་འཇུག་པའི་སྒོ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཆུ་ཕྱིར་འབབ་པའི་སྒོ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡུར་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཞིང་གི་མཚམས་དང་ལྡན་པའོ།། དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཞིང་ལ་བཏབ་པའི་ས་བོན་ནི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་དང་། རོ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་དང་། འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ།། ‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတေသု သမဏဗြာဟ္မဏေသု ဒါနံ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလံ ဟောတိ မဟာနိသံသံ မဟာဇုတိကံ မဟာဝိပ္ဖာရံ. ကထံ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတေသု? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, သမဏဗြာဟ္မဏာ သမ္မာဒိဋ္ဌိကာ ဟောန္တိ, သမ္မာသင်္ကပ္ပာ, သမ္မာဝါစာ, သမ္မာကမ္မန္တာ, သမ္မာအာဇီဝါ, သမ္မာဝါယာမာ, သမ္မာသတိနော, သမ္မာသမာဓိနော. ဧဝံ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတေသု, ဘိက္ခဝေ, သမဏဗြာဟ္မဏေသု ဒါနံ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလံ ဟောတိ မဟာနိသံသံ မဟာဇုတိကံ မဟာဝိပ္ဖာရ’’န္တိ. དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་དང་། གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་དང་། ཁྱབ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ།། ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཅན་ཡིན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅན་ཡིན་ནོ།། དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་དང་། གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་དང་། ཁྱབ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ།།”ཞེས་གསུངས་སོ།། ‘‘ယထာပိ ခေတ္တေ သမ္ပန္နေ, ပဝုတ္တာ ဗီဇသမ္ပဒါ; ဒေဝေ သမ္ပာဒယန္တမှိ, ဟောတိ ဓညဿ သမ္ပဒါ. “ཇི་ལྟར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཞིང་ཉིད་ལ།། ས་བོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཏབ་པ་དང་།། ཆར་པ་ལེགས་པར་བབས་པར་གྱུར་པ་ན།། ལོ་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བ་ལྟར།། ‘‘အနီတိသမ္ပဒါ ဟောတိ, ဝိရူဠှီ ဘဝတိ သမ္ပဒါ; ဝေပုလ္လသမ္ပဒါ ဟောတိ, ဖလံ ဝေ ဟောတိ သမ္ပဒါ. གནོད་པ་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་།། སྐྱེ་འཕེལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་།། རྒྱས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་།། འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར།། ‘‘ဧဝံ သမ္ပန္နသီလေသု, ဒိန္နာ ဘောဇနသမ္ပဒါ; သမ္ပဒါနံ ဥပနေတိ, သမ္ပန္နံ ဟိဿ တံ ကတံ. དེ་བཞིན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་ཚོགས་རྣམས་ཉིད་ལ།། བཟའ་བཏུང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱིན་པ་ནི།། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་འདྲེན་ཏེ།། དེས་ནི་བྱས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར།། ‘‘တသ္မာ သမ္ပဒမာကင်္ခီ, သမ္ပန္နတ္ထူဓ ပုဂ္ဂလော; သမ္ပန္နပညေ သေဝေထ, ဧဝံ ဣဇ္ဈန္တိ သမ္ပဒါ. དེ་ཕྱིར་འདི་ན་ཕུན་ཚོགས་འདོད་པ་ཡི།། གང་ཟག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དོན་གཉེར་བས།། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟེན་པར་བྱ།། དེ་ལྟར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར།། ‘‘ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နေ, လဒ္ဓါ စိတ္တဿ သမ္ပဒံ; ကရောတိ ကမ္မသမ္ပဒံ, လဘတိ စတ္ထသမ္ပဒံ. རིག་པ་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་ཕུན་ཚོགས་ལ།། སེམས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་བྱས་ནས།། ལས་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱེད་པ་དང་།། དོན་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར།། ‘‘လောကံ ဉတွာ ယထာဘူတံ, ပပ္ပုယျ ဒိဋ္ဌိသမ္ပဒံ; မဂ္ဂသမ္ပဒမာဂမ္မ, ယာတိ သမ္ပန္နမာနသော. འཇིག་རྟེན་ཇི་བཞིན་ཉིད་དུ་ཤེས་བྱས་ནས།། ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པ་དང་།། ལམ་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས།། སེམས་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་འགྲོ་བར་འགྱུར།། ‘‘ဩဓုနိတွာ မလံ သဗ္ဗံ, ပတွာ နိဗ္ဗာနသမ္ပဒံ; မုစ္စတိ သဗ္ဗဒုက္ခေဟိ, သာ ဟောတိ သဗ္ဗသမ္ပဒါ’’တိ. စတုတ္ထံ; དྲི་མ་མཐའ་དག་སྤངས་པར་གྱུར་ནས་ནི།། མྱང་འདས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་བྱས་ཏེ།། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར།། འདི་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག།” བཞི་པའོ།། ၅. ဒါနူပပတ္တိသုတ္တံ ༥. སྦྱིན་པས་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་མདོ། ၃၅. ‘‘အဋ္ဌိမာ, ဘိက္ခဝေ, ဒါနူပပတ္တိယော. ကတမာ အဋ္ဌ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဒါနံ ဒေတိ သမဏဿ ဝါ ဗြာဟ္မဏဿ ဝါ အန္နံ ပါနံ ဝတ္ထံ ယာနံ [Pg.71] မာလာဂန္ဓဝိလေပနံ သေယျာဝသထပဒီပေယျံ. သော ယံ ဒေတိ တံ ပစ္စာသီသတိ. သော ပဿတိ ခတ္တိယမဟာသာလေ ဝါ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလေ ဝါ ဂဟပတိမဟာသာလေ ဝါ ပဉ္စဟိ ကာမဂုဏေဟိ သမပ္ပိတေ သမင်္ဂီဘူတေ ပရိစာရယမာနေ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ခတ္တိယမဟာသာလာနံ ဝါ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလာနံ ဝါ ဂဟပတိမဟာသာလာနံ ဝါ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ! သော တံ စိတ္တံ ဒဟတိ, တံ စိတ္တံ အဓိဋ္ဌာတိ, တံ စိတ္တံ ဘာဝေတိ. တဿ တံ စိတ္တံ ဟီနေ ဝိမုတ္တံ, ဥတ္တရိ အဘာဝိတံ, တတြူပပတ္တိယာ သံဝတ္တတိ. ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ခတ္တိယမဟာသာလာနံ ဝါ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလာနံ ဝါ ဂဟပတိမဟာသာလာနံ ဝါ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. တဉ္စ ခေါ သီလဝတော ဝဒါမိ, နော ဒုဿီလဿ. ဣဇ္ဈတိ, ဘိက္ခဝေ, သီလဝတော စေတောပဏိဓိ ဝိသုဒ္ဓတ္တာ. ༣༥. “དགེ་སློང་དག སྦྱིན་པས་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་འདི་དག་ནི་བརྒྱད་དོ།། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་གིས་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེ་ལ་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། གོས་དང་། བཞོན་པ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་། སྤོས་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཉལ་ཁྲི་དང་། གནས་མལ་དང་། སྒྲོན་མེའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ།། ཁོས་གང་བྱིན་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་རེ་བར་བྱེད་དོ།། ཁོས་རྒྱལ་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་འམ། བྲམ་ཟེ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་འམ། ཁྱིམ་བདག་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་རྣམས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔས་ཉེ་བར་སྤྱོད་ཅིང་། ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ་རྩེ་ཞིང་སྤྱོད་པ་མཐོང་ནས། ཁོའི་བསམ་པ་ལ། “ཀྱེ་མ་བདག་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་འམ། བྲམ་ཟེ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་འམ། ཁྱིམ་བདག་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་ཤོག་ཅིག”སྙམ་དུ་འགྱུར་རོ།། ཁོས་སེམས་དེ་ཉིད་འཛིན་ཅིང་། སེམས་དེ་ཉིད་ལ་གནས་པ་དང་། སེམས་དེ་ཉིད་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ།། ཁོའི་སེམས་དེ་ནི་དམན་པ་ལ་གཞོལ་ཞིང་། གོང་མའི་ཆོས་ལ་མ་བསྒོམས་པས། དེར་སྐྱེ་བ་ལེན་པར་འགྱུར་རོ།། ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་འམ། བྲམ་ཟེ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་འམ། ཁྱིམ་བདག་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།། དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལ་ངས་གསུངས་ཀྱི། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། དགེ་སློང་དག ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།། ‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဒါနံ ဒေတိ သမဏဿ ဝါ ဗြာဟ္မဏဿ ဝါ အန္နံ ပါနံ ဝတ္ထံ ယာနံ မာလာဂန္ဓဝိလေပနံ သေယျာဝသထပဒီပေယျံ. သော ယံ ဒေတိ တံ ပစ္စာသီသတိ. တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘စာတုမဟာရာဇိကာ ဒေဝါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ စာတုမဟာရာဇိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ. သော တံ စိတ္တံ ဒဟတိ, တံ စိတ္တံ အဓိဋ္ဌာတိ, တံ စိတ္တံ ဘာဝေတိ. တဿ တံ စိတ္တံ ဟီနေ ဝိမုတ္တံ, ဥတ္တရိ အဘာဝိတံ, တတြူပပတ္တိယာ သံဝတ္တတိ. ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ စာတုမဟာရာဇိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. တဉ္စ ခေါ သီလဝတော ဝဒါမိ, နော ဒုဿီလဿ. ဣဇ္ဈတိ, ဘိက္ခဝေ, သီလဝတော စေတောပဏိဓိ ဝိသုဒ္ဓတ္တာ. དགེ་སློང་དག ཡང་འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་གིས་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེ་ལ་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། གོས་དང་། བཞོན་པ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་། སྤོས་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཉལ་ཁྲི་དང་། གནས་མལ་དང་། སྒྲོན་མེའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ།། ཁོས་གང་བྱིན་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་རེ་བར་བྱེད་དོ།། ཁོས་“རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ནི་ཚེ་རིང་བ་དང་། ཁ་དོག་བཟང་བ་དང་། བདེ་བ་མང་པོ་དང་ལྡན་པའོ།”ཞེས་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ།། ཁོའི་བསམ་པ་ལ། “ཀྱེ་མ་བདག་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་ཤོག་ཅིག”སྙམ་དུ་འགྱུར་རོ།། ཁོས་སེམས་དེ་ཉིད་འཛིན་ཅིང་། སེམས་དེ་ཉིད་ལ་གནས་པ་དང་། སེམས་དེ་ཉིད་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ།། ཁོའི་སེམས་དེ་ནི་དམན་པ་ལ་གཞོལ་ཞིང་། གོང་མའི་ཆོས་ལ་མ་བསྒོམས་པས། དེར་སྐྱེ་བ་ལེན་པར་འགྱུར་རོ།། ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།། དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལ་ངས་གསུངས་ཀྱི། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། དགེ་སློང་དག ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།” ‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဒါနံ ဒေတိ သမဏဿ ဝါ ဗြာဟ္မဏဿ ဝါ အန္နံ ပါနံ ဝတ္ထံ ယာနံ မာလာဂန္ဓဝိလေပနံ သေယျာဝသထပဒီပေယျံ. သော ယံ ဒေတိ တံ ပစ္စာသီသတိ. တဿ သုတံ ဟောတိ – တာဝတိံသာ ဒေဝါ…ပေ… ယာမာ ဒေဝါ… တုသိတာ ဒေဝါ… နိမ္မာနရတီ ဒေဝါ… ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီ ဒေဝါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာတိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ. သော တံ စိတ္တံ ဒဟတိ, တံ စိတ္တံ အဓိဋ္ဌာတိ[Pg.72], တံ စိတ္တံ ဘာဝေတိ. တဿ တံ စိတ္တံ ဟီနေ ဝိမုတ္တံ, ဥတ္တရိ အဘာဝိတံ, တတြူပပတ္တိယာ သံဝတ္တတိ. ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. တဉ္စ ခေါ သီလဝတော ဝဒါမိ, နော ဒုဿီလဿ. ဣဇ္ဈတိ, ဘိက္ခဝေ, သီလဝတော စေတောပဏိဓိ ဝိသုဒ္ဓတ္တာ. དགེ་སློང་དག་ འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་གིས་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་ལ་ཟས་དང་། སྐོམ་དང་། གོས་དང་། བཞོན་པ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་། དྲི་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཉལ་ཁྲི་དང་། གནས་མལ་དང་། སྒྲོན་མེའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་སྦྱིན་པ་གཏོང་ཞིང་། ཁོ་རང་གིས་གང་བྱིན་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་རེ་བ་བྱེད་དོ། །དེས་འདི་སྐད་དུ་ཐོས་ཏེ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་དང་། པེ་། ལྷ་འཐབ་བྲལ་རྣམས་དང་། དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་རྣམས་དང་། འཕྲུལ་དགའི་ལྷ་རྣམས་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ནི་ཚེ་རིང་བ་དང་། ཁ་དོག་བཟང་བ་དང་། བདེ་བ་མང་པོ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་ཐོས་སོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེ་སྟེ། ཀྱེ་མ་བདག་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་ཤོག་ཅིག་སྙམ་མོ། །དེས་སེམས་དེ་ཉིད་འཛིན་ཅིང་། སེམས་དེ་ཉིད་ལ་གནས་པར་བྱེད་ལ། སེམས་དེ་ཉིད་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་སེམས་དེ་ནི་དམན་པ་ལ་གཞོལ་ཞིང་གོང་མར་མ་བསྒོམས་པས། དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལ་ངས་གསུངས་ཀྱི། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་ ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဒါနံ ဒေတိ သမဏဿ ဝါ ဗြာဟ္မဏဿ ဝါ အန္နံ ပါနံ ဝတ္ထံ ယာနံ မာလာဂန္ဓဝိလေပနံ သေယျာဝသထပဒီပေယျံ. သော ယံ ဒေတိ တံ ပစ္စာသီသတိ. တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘ဗြဟ္မကာယိကာ ဒေဝါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဗြဟ္မကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ. သော တံ စိတ္တံ ဒဟတိ, တံ စိတ္တံ အဓိဋ္ဌာတိ, တံ စိတ္တံ ဘာဝေတိ. တဿ တံ စိတ္တံ ဟီနေ ဝိမုတ္တံ, ဥတ္တရိ အဘာဝိတံ, တတြူပပတ္တိယာ သံဝတ္တတိ. ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဗြဟ္မကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. တဉ္စ ခေါ သီလဝတော ဝဒါမိ, နော ဒုဿီလဿ; ဝီတရာဂဿ, နော သရာဂဿ. ဣဇ္ဈတိ, ဘိက္ခဝေ, သီလဝတော စေတောပဏိဓိ ဝီတရာဂတ္တာ. ဣမာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ဒါနူပပတ္တိယော’’တိ. ပဉ္စမံ. དགེ་སློང་དག་ འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་གིས་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་ལ་ཟས་དང་། སྐོམ་དང་། གོས་དང་། བཞོན་པ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་། དྲི་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཉལ་ཁྲི་དང་། གནས་མལ་དང་། སྒྲོན་མེའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་སྦྱིན་པ་གཏོང་ཞིང་། ཁོ་རང་གིས་གང་བྱིན་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་རེ་བ་བྱེད་དོ། །དེས་འདི་སྐད་དུ་ཐོས་ཏེ། ཚངས་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ནི་ཚེ་རིང་བ་དང་། ཁ་དོག་བཟང་བ་དང་། བདེ་བ་མང་པོ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་ཐོས་སོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེ་སྟེ། ཀྱེ་མ་བདག་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཚངས་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་ཤོག་ཅིག་སྙམ་མོ། །དེས་སེམས་དེ་ཉིད་འཛིན་ཅིང་། སེམས་དེ་ཉིད་ལ་གནས་པར་བྱེད་ལ། སེམས་དེ་ཉིད་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་སེམས་དེ་ནི་དམན་པ་ལ་གཞོལ་ཞིང་གོང་མར་མ་བསྒོམས་པས། དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཚངས་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལ་ངས་གསུངས་ཀྱི། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་གསུངས་ཀྱི། འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་ ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་དག་ནི་སྦྱིན་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་བརྒྱད་དོ། །ལྔ་པའོ། ། ၆. ပုညကိရိယဝတ္ထုသုတ္တံ ༦. བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་མདོ། ၃၆. ‘‘တီဏိမာနိ, ဘိက္ခဝေ, ပုညကိရိယဝတ္ထူနိ. ကတမာနိ တီဏိ? ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု, သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု, ဘာဝနာမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု. ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စဿ ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု ပရိတ္တံ ကတံ ဟောတိ, သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု ပရိတ္တံ ကတံ ဟောတိ, ဘာဝနာမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ နာဘိသမ္ဘောတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မနုဿဒေါဘဂျံ ဥပပဇ္ဇတိ. ༣༦. དགེ་སློང་དག་ བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་འདི་གསུམ་ཡོད་དོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་། སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོའོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཆུང་ངུ་ཞིག་བྱས་ཤིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡང་ཆུང་ངུ་ཞིག་བྱས་ལ། སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་མ་བསྒྲུབས་སོ། །དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐལ་བ་དམན་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စဿ ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု မတ္တသော ကတံ ဟောတိ, သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု မတ္တသော ကတံ ဟောတိ, ဘာဝနာမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ နာဘိသမ္ဘောတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မနုဿသောဘဂျံ ဥပပဇ္ဇတိ. དགེ་སློང་དག་ འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་འཚམ་པོ་ཞིག་བྱས་ཤིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡང་འཚམ་པོ་ཞིག་བྱས་ལ། སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་མ་བསྒྲུབས་སོ། །དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐལ་བ་བཟང་པོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘ဣဓ [Pg.73] ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စဿ ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု အဓိမတ္တံ ကတံ ဟောတိ, သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု အဓိမတ္တံ ကတံ ဟောတိ, ဘာဝနာမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ နာဘိသမ္ဘောတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ စာတုမဟာရာဇိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, စတ္တာရော မဟာရာဇာနော ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ အတိရေကံ ကရိတွာ, သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ အတိရေကံ ကရိတွာ, စာတုမဟာရာဇိကေ ဒေဝေ ဒသဟိ ဌာနေဟိ အဓိဂဏှန္တိ – ဒိဗ္ဗေန အာယုနာ, ဒိဗ္ဗေန ဝဏ္ဏေန, ဒိဗ္ဗေန သုခေန, ဒိဗ္ဗေန ယသေန, ဒိဗ္ဗေန အာဓိပတေယျေန, ဒိဗ္ဗေဟိ ရူပေဟိ, ဒိဗ္ဗေဟိ သဒ္ဒေဟိ, ဒိဗ္ဗေဟိ ဂန္ဓေဟိ, ဒိဗ္ဗေဟိ ရသေဟိ, ဒိဗ္ဗေဟိ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေဟိ. དགེ་སློང་དག་ འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལྷག་པར་བྱས་ཤིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡང་ལྷག་པར་བྱས་ལ། སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་མ་བསྒྲུབས་སོ། །དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་ དེར་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དག་གིས་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལྷག་པར་བྱས་ཤིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡང་ལྷག་པར་བྱས་པས། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ལས་གནས་བཅུ་ཡིས་ལྷག་པར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ། ལྷའི་ཚེ་དང་། ལྷའི་ཁ་དོག་དང་། ལྷའི་བདེ་བ་དང་། ལྷའི་གྲགས་པ་དང་། ལྷའི་དབང་ཕྱུག་དང་། ལྷའི་གཟུགས་དང་། ལྷའི་སྒྲ་དང་། ལྷའི་དྲི་དང་། ལྷའི་རོ་དང་། ལྷའི་རེག་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། ‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စဿ ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု အဓိမတ္တံ ကတံ ဟောတိ, သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု အဓိမတ္တံ ကတံ ဟောတိ, ဘာဝနာမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ နာဘိသမ္ဘောတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ တာဝတိံသာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ အတိရေကံ ကရိတွာ သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ အတိရေကံ ကရိတွာ တာဝတိံသေ ဒေဝေ ဒသဟိ ဌာနေဟိ အဓိဂဏှာတိ – ဒိဗ္ဗေန အာယုနာ…ပေ… ဒိဗ္ဗေဟိ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေဟိ. དགེ་སློང་དག་ འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལྷག་པར་བྱས་ཤིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡང་ལྷག་པར་བྱས་ལ། སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་མ་བསྒྲུབས་སོ། །དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་ དེར་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལྷག་པར་བྱས་ཤིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡང་ལྷག་པར་བྱས་པས། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ལས་གནས་བཅུ་ཡིས་ལྷག་པར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ། ལྷའི་ཚེ་དང་། པེ་། ལྷའི་རེག་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། ‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စဿ ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု အဓိမတ္တံ ကတံ ဟောတိ, သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု အဓိမတ္တံ ကတံ ဟောတိ, ဘာဝနာမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ နာဘိသမ္ဘောတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ယာမာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, သုယာမော ဒေဝပုတ္တော ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ အတိရေကံ ကရိတွာ, သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ အတိရေကံ ကရိတွာ, ယာမေ ဒေဝေ ဒသဟိ ဌာနေဟိ အဓိဂဏှာတိ – ဒိဗ္ဗေန အာယုနာ…ပေ… ဒိဗ္ဗေဟိ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေဟိ. དགེ་སློང་དག་ འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལྷག་པར་བྱས་ཤིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡང་ལྷག་པར་བྱས་ལ། སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་མ་བསྒྲུབས་སོ། །དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་འཐབ་བྲལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་ དེར་ལྷའི་བུ་རབ་འཐབ་བྲལ་གྱིས་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལྷག་པར་བྱས་ཤིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡང་ལྷག་པར་བྱས་པས། འཐབ་བྲལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ལས་གནས་བཅུ་ཡིས་ལྷག་པར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ། ལྷའི་ཚེ་དང་། པེ་། ལྷའི་རེག་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། ‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စဿ ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု အဓိမတ္တံ ကတံ ဟောတိ, သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု အဓိမတ္တံ ကတံ ဟောတိ, ဘာဝနာမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ နာဘိသမ္ဘောတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ တုသိတာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, သန္တုသိတော ဒေဝပုတ္တော ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ အတိရေကံ ကရိတွာ, သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ အတိရေကံ ကရိတွာ, တုသိတေ ဒေဝေ ဒသဟိ ဌာနေဟိ အဓိဂဏှာတိ – ဒိဗ္ဗေန အာယုနာ…ပေ… ဒိဗ္ဗေဟိ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေဟိ. དགེ་སློང་དག་ འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལྷག་པར་བྱས་ཤིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡང་ལྷག་པར་བྱས་ལ། སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་མ་བསྒྲུབས་སོ། །དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་ དེར་ལྷའི་བུ་ཡོངས་སུ་དགའ་ལྡན་གྱིས་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལྷག་པར་བྱས་ཤིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡང་ལྷག་པར་བྱས་པས། དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ལས་གནས་བཅུ་ཡིས་ལྷག་པར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ། ལྷའི་ཚེ་དང་། པེ་། ལྷའི་རེག་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། ‘‘ဣဓ [Pg.74] ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စဿ ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု အဓိမတ္တံ ကတံ ဟောတိ, သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု အဓိမတ္တံ ကတံ ဟောတိ, ဘာဝနာမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ နာဘိသမ္ဘောတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ နိမ္မာနရတီနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, သုနိမ္မိတော ဒေဝပုတ္တော ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ အတိရေကံ ကရိတွာ, သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ အတိရေကံ ကရိတွာ, နိမ္မာနရတီဒေဝေ ဒသဟိ ဌာနေဟိ အဓိဂဏှာတိ – ဒိဗ္ဗေန အာယုနာ…ပေ… ဒိဗ္ဗေဟိ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေဟိ. དགེ་སློང་དག་ འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལྷག་པར་བྱས་ཤིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡང་ལྷག་པར་བྱས་ལ། སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་མ་བསྒྲུབས་སོ། །དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་འཕྲུལ་དགའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་ དེར་ལྷའི་བུ་ལེགས་པར་སྤྲུལ་པས་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལྷག་པར་བྱས་ཤིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡང་ལྷག་པར་བྱས་པས། འཕྲུལ་དགའི་ལྷ་རྣམས་ལས་གནས་བཅུ་ཡིས་ལྷག་པར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ། ལྷའི་ཚེ་དང་། པེ་། ལྷའི་རེག་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། ‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စဿ ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု အဓိမတ္တံ ကတံ ဟောတိ, သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု အဓိမတ္တံ ကတံ ဟောတိ, ဘာဝနာမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ နာဘိသမ္ဘောတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, ဝသဝတ္တီ ဒေဝပုတ္တော ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ အတိရေကံ ကရိတွာ, သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ အတိရေကံ ကရိတွာ, ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီဒေဝေ ဒသဟိ ဌာနေဟိ အဓိဂဏှာတိ – ဒိဗ္ဗေန အာယုနာ, ဒိဗ္ဗေန ဝဏ္ဏေန, ဒိဗ္ဗေန သုခေန, ဒိဗ္ဗေန ယသေန, ဒိဗ္ဗေန အာဓိပတေယျေန, ဒိဗ္ဗေဟိ ရူပေဟိ, ဒိဗ္ဗေဟိ သဒ္ဒေဟိ, ဒိဗ္ဗေဟိ ဂန္ဓေဟိ, ဒိဗ္ဗေဟိ ရသေဟိ, ဒိဗ္ဗေဟိ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေဟိ. ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တီဏိ ပုညကိရိယဝတ္ထူနီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ. དགེ་སློང་དག་ འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལྷག་པར་བྱས་ཤིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡང་ལྷག་པར་བྱས་ལ། སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་མ་བསྒྲུབས་སོ། །དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་ དེར་ལྷའི་བུ་དབང་བྱེད་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལྷག་པར་བྱས་ཤིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡང་ལྷག་པར་བྱས་པས། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ལས་གནས་བཅུ་ཡིས་ལྷག་པར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ། ལྷའི་ཚེ་དང་། ལྷའི་ཁ་དོག་དང་། ལྷའི་བདེ་བ་དང་། ལྷའི་གྲགས་པ་དང་། ལྷའི་དབང་ཕྱུག་དང་། ལྷའི་གཟུགས་དང་། ལྷའི་སྒྲ་དང་། ལྷའི་དྲི་དང་། ལྷའི་རོ་དང་། ལྷའི་རེག་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་དག་ནི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གསུམ་མོ། །དྲུག་པའོ། ། ၇. သပ္ပုရိသဒါနသုတ္တံ ༧. སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྦྱིན་པའི་མདོ། ၃၇. ‘‘အဋ္ဌိမာနိ, ဘိက္ခဝေ, သပ္ပုရိသဒါနာနိ. ကတမာနိ အဋ္ဌ? သုစိံ ဒေတိ, ပဏီတံ ဒေတိ, ကာလေန ဒေတိ, ကပ္ပိယံ ဒေတိ, ဝိစေယျ ဒေတိ, အဘိဏှံ ဒေတိ, ဒဒံ စိတ္တံ ပသာဒေတိ, ဒတွာ အတ္တမနော ဟောတိ. ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ သပ္ပုရိသဒါနာနီ’’တိ. ༣༧. དགེ་སློང་དག་ སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྦྱིན་པ་འདི་བརྒྱད་ཡོད་དོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། གཙང་མ་སྦྱིན་པ་དང་། ཞིམ་པོ་སྦྱིན་པ་དང་། དུས་སུ་སྦྱིན་པ་དང་། རུང་བ་སྦྱིན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་སྦྱིན་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་སྦྱིན་པ་དང་། སྦྱིན་པ་གཏོང་བཞིན་དུ་སེམས་དང་བར་བྱེད་པ་དང་། བྱིན་ནས་ཡིད་དགའ་བར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་དག་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྦྱིན་པ་བརྒྱད་དོ། ། ‘‘သုစိံ ပဏီတံ ကာလေန, ကပ္ပိယံ ပါနဘောဇနံ; အဘိဏှံ ဒဒါတိ ဒါနံ, သုခေတ္တေသု ဗြဟ္မစာရိသု. གཙང་ཞིང་ཞིམ་ལ་དུས་སུ་བབས་པ་དང་། །རུང་བའི་བཏུང་བ་དང་ནི་བཟའ་བའི་ཟས། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཞིང་ས་བཟང་པོ་ལ། །རྒྱུན་དུ་སྦྱིན་པ་ལེགས་པར་གཏོང་བར་བྱེད། ། ‘‘နေဝ ဝိပ္ပဋိသာရိဿ, စဇိတွာ အာမိသံ ဗဟုံ; ဧဝံ ဒိန္နာနိ ဒါနာနိ, ဝဏ္ဏယန္တိ ဝိပဿိနော. ཟང་ཟིང་མང་པོ་ཡོངས་སུ་བཏང་བྱས་ནས། །འགྱོད་པ་སྐྱེ་བར་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ལྟར་བཏང་བའི་སྦྱིན་པ་རྣམས་ལ་ནི། །ལྷག་མཐོང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུས་བསྔགས་པར་བརྗོད། ། ‘‘ဧဝံ ယဇိတွာ မေဓာဝီ, သဒ္ဓေါ မုတ္တေန စေတသာ; အဗျာဗဇ္ဈံ သုခံ လောကံ, ပဏ္ဍိတော ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ. သတ္တမံ; དེ་ལྟར་དད་ལྡན་བློ་གྲོས་ལྡན་པ་ཡིས། །གཏོང་བའི་སེམས་ཀྱིས་མཆོད་སྦྱིན་བྱས་ནས་ནི། །མཁས་པ་གནོད་པ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་ཏེ། །བདེ་བའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །བདུན་པའོ། ། ၈. သပ္ပုရိသသုတ္တံ ༨. སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་མདོ། ၃၈. ‘‘သပ္ပုရိသော[Pg.75], ဘိက္ခဝေ, ကုလေ ဇာယမာနော ဗဟုနော ဇနဿ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ – မာတာပိတူနံ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ, ပုတ္တဒါရဿ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ, ဒါသကမ္မကရပေါရိသဿ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ, မိတ္တာမစ္စာနံ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ, ပုဗ္ဗပေတာနံ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ, ရညော အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ, ဒေဝတာနံ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ, သမဏဗြာဟ္မဏာနံ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ. ༣༨. དགེ་སློང་དག་ སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ནི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ན། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་ཏེ། ཕ་མ་གཉིས་ཀྱི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ། །བུ་དང་ཆུང་མའི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ། །བྲན་དང་ལས་བྱེད་པ་དང་ཞབས་འབྲིང་པའི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ། །མཛའ་བཤེས་དང་གྲོགས་པོའི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་གཤེགས་པའི་ཉེ་དུ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོའི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ། །ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, မဟာမေဃော သဗ္ဗသဿာနိ သမ္ပာဒေန္တော ဗဟုနော ဇနဿ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သပ္ပုရိသော ကုလေ ဇာယမာနော ဗဟုနော ဇနဿ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ – မာတာပိတူနံ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ, ပုတ္တဒါရဿ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ, ဒါသကမ္မကရပေါရိသဿ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ, မိတ္တာမစ္စာနံ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ, ပုဗ္ဗပေတာနံ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ, ရညော အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ, ဒေဝတာနံ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ, သမဏဗြာဟ္မဏာနံ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတီ’’တိ. དགེ་སློང་དག་ དཔེར་ན་སྤྲིན་ཆེན་པོས་ལོ་ཏོག་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་སྐྱེད་ཅིང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག་ སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ན། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་ཏེ། ཕ་མ་གཉིས་ཀྱི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ། །བུ་དང་ཆུང་མའི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ། །བྲན་དང་ལས་བྱེད་པ་དང་ཞབས་འབྲིང་པའི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ། །མཛའ་བཤེས་དང་གྲོགས་པོའི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་གཤེགས་པའི་ཉེ་དུ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོའི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ། །ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘ဗဟူနံ ဝတ အတ္ထာယ, သပ္ပညော ဃရမာဝသံ; မာတရံ ပိတရံ ပုဗ္ဗေ, ရတ္တိန္ဒိဝမတန္ဒိတော. ཤེས་རབ་ལྡན་པ་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ནི། །ཀྱེ་མ་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དོན་དུ་འགྱུར། །ཉིན་དང་མཚན་དུ་ལེ་ལོ་མེད་པ་ཡིས། །ཐོག་མར་ཕ་མ་གཉིས་ལ་མཆོད་པར་བྱེད། ། ‘‘ပူဇေတိ သဟဓမ္မေန, ပုဗ္ဗေကတမနုဿရံ; အနာဂါရေ ပဗ္ဗဇိတေ, အပစေ ဗြဟ္မစာရယော. སྔོན་གྱི་དྲིན་ལན་ལེགས་པར་དྲན་བྱས་ནས། །ཆོས་དང་མཐུན་པར་མཆོད་པ་བྱེད་པ་དང་། །ཁྱིམ་ནས་བྱུང་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡི། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད། ། ‘‘နိဝိဋ္ဌသဒ္ဓေါ ပူဇေတိ, ဉတွာ ဓမ္မေ စ ပေသလော ; ရညော ဟိတော ဒေဝဟိတော, ဉာတီနံ သခိနံ ဟိတော. དད་པ་བརྟན་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་དགའ་བས། །ཆོས་རྣམས་ཤེས་ནས་མཆོད་པར་བྱེད། །རྒྱལ་པོ་དང་ནི་ལྷ་རྣམས་དང་། །གཉེན་འདུན་གྲོགས་ཀྱི་ཕན་པ་སྒྲུབ། ། ‘‘သဗ္ဗေသံ သော ဟိတော ဟောတိ, သဒ္ဓမ္မေ သုပ္ပတိဋ္ဌိတော; ဝိနေယျ မစ္ဆေရမလံ, သ လောကံ ဘဇတေ သိဝ’’န္တိ. အဋ္ဌမံ; དམ་པའི་ཆོས་ལ་རབ་གནས་པ། །དེ་ནི་ཀུན་ལ་ཕན་པར་འགྱུར། །སེར་སྣའི་དྲི་མ་བསལ་བྱས་ནས། །དེ་ནི་ཞི་བའི་འཇིག་རྟེན་བསྟེན། །བརྒྱད་པའོ། ། ၉. အဘိသန္ဒသုတ္တံ ༩. མངོན་པར་འབབ་པའི་མདོ། ၃၉. ‘‘အဋ္ဌိမေ[Pg.76], ဘိက္ခဝေ, ပုညာဘိသန္ဒာ ကုသလာဘိသန္ဒာ သုခဿာဟာရာ သောဝဂ္ဂိကာ သုခဝိပါကာ သဂ္ဂသံဝတ္တနိကာ, ဣဋ္ဌာယ ကန္တာယ မနာပါယ ဟိတာယ သုခါယ သံဝတ္တန္တိ. ကတမေ အဋ္ဌ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ပဌမော ပုညာဘိသန္ဒော ကုသလာဘိသန္ဒော သုခဿာဟာရော သောဝဂ္ဂိကော သုခဝိပါကော သဂ္ဂသံဝတ္တနိကော, ဣဋ္ဌာယ ကန္တာယ မနာပါယ ဟိတာယ သုခါယ သံဝတ္တတိ. ༣༩. དགེ་སློང་དག་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུན་དང་དགེ་བའི་རྒྱུན་བདེ་བ་འདྲེན་པ། མཐོ་རིས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན། བདེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ། མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་འདི་བརྒྱད་ནི། འདོད་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཡིད་ལ་འཐད་པ་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་དག་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུན་དང་དགེ་བའི་རྒྱུན་བདེ་བ་འདྲེན་པ། མཐོ་རིས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན། བདེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ། མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་པོ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཡིད་ལ་འཐད་པ་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော ဓမ္မံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုတိယော ပုညာဘိသန္ဒော…ပေ… သံဝတ္တတိ. དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུན་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ། །པེ་། འགྱུར་རོ། ། ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော သံဃံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, တတိယော ပုညာဘိသန္ဒော ကုသလာဘိသန္ဒော သုခဿာဟာရော သောဝဂ္ဂိကော သုခဝိပါကော သဂ္ဂသံဝတ္တနိကော, ဣဋ္ဌာယ ကန္တာယ မနာပါယ ဟိတာယ သုခါယ သံဝတ္တတိ. དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུན་དང་དགེ་བའི་རྒྱུན་བདེ་བ་འདྲེན་པ། མཐོ་རིས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན། བདེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ། མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཡིད་ལ་འཐད་པ་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘ပဉ္စိမာနိ, ဘိက္ခဝေ, ဒါနာနိ မဟာဒါနာနိ အဂ္ဂညာနိ ရတ္တညာနိ ဝံသညာနိ ပေါရာဏာနိ အသံကိဏ္ဏာနိ အသံကိဏ္ဏပုဗ္ဗာနိ, န သံကိယန္တိ န သံကိယိဿန္တိ, အပ္ပဋိကုဋ္ဌာနိ သမဏေဟိ ဗြာဟ္မဏေဟိ ဝိညူဟိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော ပါဏာတိပါတံ ပဟာယ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော အပရိမာဏာနံ သတ္တာနံ အဘယံ ဒေတိ, အဝေရံ ဒေတိ, အဗျာဗဇ္ဈံ ဒေတိ. အပရိမာဏာနံ သတ္တာနံ အဘယံ ဒတွာ အဝေရံ ဒတွာ အဗျာဗဇ္ဈံ ဒတွာ အပရိမာဏဿ အဘယဿ အဝေရဿ အဗျာဗဇ္ဈဿ ဘာဂီ ဟောတိ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, ပဌမံ ဒါနံ မဟာဒါနံ အဂ္ဂညံ ရတ္တညံ ဝံသညံ ပေါရာဏံ အသံကိဏ္ဏံ အသံကိဏ္ဏပုဗ္ဗံ, န သံကိယတိ န သံကိယိဿတိ, အပ္ပဋိကုဋ္ဌံ သမဏေဟိ ဗြာဟ္မဏေဟိ ဝိညူဟိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, စတုတ္ထော ပုညာဘိသန္ဒော ကုသလာဘိသန္ဒော သုခဿာဟာရော သောဝဂ္ဂိကော သုခဝိပါကော သဂ္ဂသံဝတ္တနိကော, ဣဋ္ဌာယ ကန္တာယ မနာပါယ ဟိတာယ သုခါယ သံဝတ္တတိ. དགེ་སློང་དག་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ། ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ། བརྒྱུད་པ་ལས་བྱུང་བ། སྔོན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན། མ་འདྲེས་པ། སྔོན་ཆད་མ་འདྲེས་པ། ད་ལྟ་ཡང་མི་འདྲེས་ཤིང་། མ་འོངས་པར་ཡང་མི་འདྲེས་པ། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་སྨོད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་དག་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད། འཁོན་མེད་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད། གནོད་པ་མེད་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། འཁོན་མེད་པ་དང་། གནོད་པ་མེད་པ་བྱིན་ནས། ཚད་མེད་པའི་མི་འཇིགས་པ་དང་། འཁོན་མེད་པ་དང་། གནོད་པ་མེད་པའི་སྐལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་དང་པོ་སྟེ། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ། ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ། བརྒྱུད་པ་ལས་བྱུང་བ། སྔོན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན། མ་འདྲེས་པ། སྔོན་ཆད་མ་འདྲེས་པ། ད་ལྟ་ཡང་མི་འདྲེས་ཤིང་། མ་འོངས་པར་ཡང་མི་འདྲེས་པ། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་སྨོད་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུན་དང་དགེ་བའི་རྒྱུན་བདེ་བ་འདྲེན་པ། མཐོ་རིས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན། བདེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ། མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་བཞི་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཡིད་ལ་འཐད་པ་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော အဒိန္နာဒါနံ ပဟာယ အဒိန္နာဒါနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ…ပေ… ကာမေသုမိစ္ဆာစာရံ ပဟာယ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ ပဋိဝိရတော [Pg.77] ဟောတိ…ပေ… မုသာဝါဒံ ပဟာယ မုသာဝါဒါ ပဋိဝိရတော ဟောတိ…ပေ… သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနံ ပဟာယ သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတော, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော အပရိမာဏာနံ သတ္တာနံ အဘယံ ဒေတိ အဝေရံ ဒေတိ အဗျာဗဇ္ဈံ ဒေတိ. အပရိမာဏာနံ သတ္တာနံ အဘယံ ဒတွာ အဝေရံ ဒတွာ အဗျာဗဇ္ဈံ ဒတွာ, အပရိမာဏဿ အဘယဿ အဝေရဿ အဗျာဗဇ္ဈဿ ဘာဂီ ဟောတိ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စမံ ဒါနံ မဟာဒါနံ အဂ္ဂညံ ရတ္တညံ ဝံသညံ ပေါရာဏံ အသံကိဏ္ဏံ အသံကိဏ္ဏပုဗ္ဗံ, န သံကိယတိ န သံကိယိဿတိ, အပ္ပဋိကုဋ္ဌံ သမဏေဟိ ဗြာဟ္မဏေဟိ ဝိညူဟိ. အယံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌမော ပုညာဘိသန္ဒော ကုသလာဘိသန္ဒော သုခဿာဟာရော သောဝဂ္ဂိကော သုခဝိပါကော သဂ္ဂသံဝတ္တနိကော, ဣဋ္ဌာယ ကန္တာယ မနာပါယ ဟိတာယ သုခါယ သံဝတ္တတိ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ပုညာဘိသန္ဒာ ကုသလာဘိသန္ဒာ သုခဿာဟာရာ သောဝဂ္ဂိကာ သုခဝိပါကာ သဂ္ဂသံဝတ္တနိကာ, ဣဋ္ဌာယ ကန္တာယ မနာပါယ ဟိတာယ သုခါယ သံဝတ္တန္တီ’’တိ. နဝမံ. དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྤངས་ཏེ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །པེ་། འདོད་ལོག་སྤངས་ཏེ། འདོད་ལོག་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །པེ་། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤངས་ཏེ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །པེ་། མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་ཆང་དང་བཅོས་པའི་བཏུང་བ་བག་མེད་པའི་གནས་སྤངས་ཏེ། མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་ཆང་དང་བཅོས་པའི་བཏུང་བ་བག་མེད་པའི་གནས་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་ཆང་དང་བཅོས་པའི་བཏུང་བ་བག་མེད་པའི་གནས་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད། འཁོན་མེད་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད། གནོད་པ་མེད་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། འཁོན་མེད་པ་དང་། གནོད་པ་མེད་པ་བྱིན་ནས། ཚད་མེད་པའི་མི་འཇིགས་པ་དང་། འཁོན་མེད་པ་དང་། གནོད་པ་མེད་པའི་སྐལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་ལྔ་པ་སྟེ། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ། ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ། བརྒྱུད་པ་ལས་བྱུང་བ། སྔོན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན། མ་འདྲེས་པ། སྔོན་ཆད་མ་འདྲེས་པ། ད་ལྟ་ཡང་མི་འདྲེས་ཤིང་། མ་འོངས་པར་ཡང་མི་འདྲེས་པ། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་སྨོད་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུན་དང་དགེ་བའི་རྒྱུན་བདེ་བ་འདྲེན་པ། མཐོ་རིས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན། བདེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ། མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་བརྒྱད་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཡིད་ལ་འཐད་པ་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུན་དང་དགེ་བའི་རྒྱུན་བདེ་བ་འདྲེན་པ། མཐོ་རིས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན། བདེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ། མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་འདི་བརྒྱད་ནི། འདོད་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཡིད་ལ་འཐད་པ་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། ། ၁၀. ဒုစ္စရိတဝိပါကသုတ္တံ ༡༠. ཉེས་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་མདོ། ၄၀. ‘‘ပါဏာတိပါတော, ဘိက္ခဝေ, အာသေဝိတော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော နိရယသံဝတ္တနိကော တိရစ္ဆာနယောနိသံဝတ္တနိကော ပေတ္တိဝိသယသံဝတ္တနိကော. ယော သဗ္ဗလဟုသော ပါဏာတိပါတဿ ဝိပါကော, မနုဿဘူတဿ အပ္ပာယုကသံဝတ္တနိကော ဟောတိ. ༤༠. དགེ་སློང་དག་སྲོག་གཅོད་པ་ནི་བསྟེན་པ་དང་། བསྒོམས་པ་དང་། ལན་མང་དུ་བྱས་ན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ། ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །སྲོག་གཅོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེས་ཡང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། མི་རུ་སྐྱེས་པ་ལ་ཚེ་ཐུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘အဒိန္နာဒါနံ, ဘိက္ခဝေ, အာသေဝိတံ ဘာဝိတံ ဗဟုလီကတံ နိရယသံဝတ္တနိကံ တိရစ္ဆာနယောနိသံဝတ္တနိကံ ပေတ္တိဝိသယသံဝတ္တနိကံ. ယော သဗ္ဗလဟုသော အဒိန္နာဒါနဿ ဝိပါကော, မနုဿဘူတဿ ဘောဂဗျသနသံဝတ္တနိကော ဟောတိ. དགེ་སློང་དག་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ནི་བསྟེན་པ་དང་། བསྒོམས་པ་དང་། ལན་མང་དུ་བྱས་ན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ། ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེས་ཡང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། མི་རུ་སྐྱེས་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ကာမေသုမိစ္ဆာစာရော, ဘိက္ခဝေ, အာသေဝိတော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော နိရယသံဝတ္တနိကော တိရစ္ဆာနယောနိသံဝတ္တနိကော ပေတ္တိဝိသယသံဝတ္တနိကော. ယော သဗ္ဗလဟုသော ကာမေသုမိစ္ဆာစာရဿ ဝိပါကော, မနုဿဘူတဿ သပတ္တဝေရသံဝတ္တနိကော ဟောတိ. དགེ་སློང་དག་འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ནི་བསྟེན་པ་དང་། བསྒོམས་པ་དང་། ལན་མང་དུ་བྱས་ན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ། ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེས་ཡང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། མི་རུ་སྐྱེས་པ་ལ་དགྲ་དང་འཁོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘မုသာဝါဒေါ[Pg.78], ဘိက္ခဝေ, အာသေဝိတော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော နိရယသံဝတ္တနိကော တိရစ္ဆာနယောနိသံဝတ္တနိကော ပေတ္တိဝိသယသံဝတ္တနိကော. ယော သဗ္ဗလဟုသော မုသာဝါဒဿ ဝိပါကော, မနုဿဘူတဿ အဘူတဗ္ဘက္ခာနသံဝတ္တနိကော ဟောတိ. དགེ་སློང་དག་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་བསྟེན་པ་དང་། བསྒོམས་པ་དང་། ལན་མང་དུ་བྱས་ན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ། ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །རྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེས་ཡང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། མི་རུ་སྐྱེས་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ပိသုဏာ, ဘိက္ခဝေ, ဝါစာ အာသေဝိတာ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ နိရယသံဝတ္တနိကာ တိရစ္ဆာနယောနိသံဝတ္တနိကာ ပေတ္တိဝိသယသံဝတ္တနိကာ. ယော သဗ္ဗလဟုသော ပိသုဏာယ ဝါစာယ ဝိပါကော, မနုဿဘူတဿ မိတ္တေဟိ ဘေဒနသံဝတ္တနိကော ဟောတိ. དགེ་སློང་དག་ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་ནི་བསྟེན་པ་དང་། བསྒོམས་པ་དང་། ལན་མང་དུ་བྱས་ན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ། ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྲ་མ་སྨྲ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེས་ཡང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། མི་རུ་སྐྱེས་པ་ལ་མཛའ་བཤེས་དང་འབྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ဖရုသာ, ဘိက္ခဝေ, ဝါစာ အာသေဝိတာ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ နိရယသံဝတ္တနိကာ တိရစ္ဆာနယောနိသံဝတ္တနိကာ ပေတ္တိဝိသယသံဝတ္တနိကာ. ယော သဗ္ဗလဟုသော ဖရုသာယ ဝါစာယ ဝိပါကော, မနုဿဘူတဿ အမနာပသဒ္ဒသံဝတ္တနိကော ဟောတိ. དགེ་སློང་དག་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ནི་བསྟེན་པ་དང་། བསྒོམས་པ་དང་། ལན་མང་དུ་བྱས་ན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ། ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེས་ཡང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། མི་རུ་སྐྱེས་པ་ལ་མི་སྙན་པའི་སྒྲ་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘သမ္ဖပ္ပလာပေါ, ဘိက္ခဝေ, အာသေဝိတော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော နိရယသံဝတ္တနိကော တိရစ္ဆာနယောနိသံဝတ္တနိကော ပေတ္တိဝိသယသံဝတ္တနိကော. ယော သဗ္ဗလဟုသော သမ္ဖပ္ပလာပဿ ဝိပါကော, မနုဿဘူတဿ အနာဒေယျဝါစာသံဝတ္တနိကော ဟောတိ. དགེ་སློང་དག་ཚིག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་ནི་བསྟེན་པ་དང་། བསྒོམས་པ་དང་། ལན་མང་དུ་བྱས་ན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ། ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེས་ཡང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། མི་རུ་སྐྱེས་པ་ལ་གཞན་གྱིས་ཚིག་མི་ལེན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘သုရာမေရယပါနံ, ဘိက္ခဝေ, အာသေဝိတံ ဘာဝိတံ ဗဟုလီကတံ နိရယသံဝတ္တနိကံ တိရစ္ဆာနယောနိသံဝတ္တနိကံ ပေတ္တိဝိသယသံဝတ္တနိကံ. ယော သဗ္ဗလဟုသော သုရာမေရယပါနဿ ဝိပါကော, မနုဿဘူတဿ ဥမ္မတ္တကသံဝတ္တနိကော ဟောတီ’’တိ. ဒသမံ. དགེ་སློང་དག་མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་ཆང་དང་བཅོས་པའི་བཏུང་བ་འཐུང་བ་ནི་བསྟེན་པ་དང་། བསྒོམས་པ་དང་། ལན་མང་དུ་བྱས་ན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ། ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་ཆང་དང་བཅོས་པའི་བཏུང་བ་འཐུང་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེས་ཡང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། མི་རུ་སྐྱེས་པ་ལ་སྨྱོ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་པའོ། ། ဒါနဝဂ္ဂေါ စတုတ္ထော. སྦྱིན་པའི་ཚོམས་ཏེ་བཞི་པའོ། ། တဿုဒ္ဒါနံ – དེའི་སྡོམ་ནི། ဒွေ ဒါနာနိ ဝတ္ထုဉ္စ, ခေတ္တံ ဒါနူပပတ္တိယော; ကိရိယံ ဒွေ သပ္ပုရိသာ, အဘိသန္ဒော ဝိပါကော စာတိ. སྦྱིན་པ་གཉིས་དང་གཞི་དང་ནི། །ཞིང་དང་སྦྱིན་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། །བྱ་བ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་གཉིས། །རྒྱུན་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། ། ၅. ဥပေါသထဝဂ္ဂေါ ༥. གསོ་སྦྱོང་གི་ཚོམས། ၁. သင်္ခိတ္တူပေါသထသုတ္တံ ༡. གསོ་སྦྱོང་བསྡུས་པའི་མདོ། ၄၁. ဧဝံ [Pg.79] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ༤༡. འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་“དགེ་སློང་དག”ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་“བཙུན་པ་”ཞེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတော, ဘိက္ခဝေ, ဥပေါသထော ဥပဝုတ္ထော မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော မဟာဇုတိကော မဟာဝိပ္ဖာရော. ကထံ ဥပဝုတ္ထော စ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတော ဥပေါသထော မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော မဟာဇုတိကော မဟာဝိပ္ဖာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ယာဝဇီဝံ အရဟန္တော ပါဏာတိပါတံ ပဟာယ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတာ နိဟိတဒဏ္ဍာ နိဟိတသတ္ထာ လဇ္ဇီ ဒယာပန္နာ, သဗ္ဗပါဏဘူတဟိတာနုကမ္ပိနော ဝိဟရန္တိ. အဟံ ပဇ္ဇ ဣမဉ္စ ရတ္တိံ ဣမဉ္စ ဒိဝသံ ပါဏာတိပါတံ ပဟာယ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော နိဟိတဒဏ္ဍော နိဟိတသတ္ထော လဇ္ဇီ ဒယာပန္နော, သဗ္ဗပါဏဘူတဟိတာနုကမ္ပီ ဝိဟရာမိ. ဣမိနာပင်္ဂေန အရဟတံ အနုကရောမိ, ဥပေါသထော စ မေ ဥပဝုတ္ထော ဘဝိဿတီ’တိ. ဣမိနာ ပဌမေန အင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဟောတိ. དགེ་སློང་དག་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་བསྲུངས་ན་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་དང་། གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་དང་། ཁྱབ་ཆེ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ཇི་ལྟར་བསྲུངས་ན་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་དང་། གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་དང་། ཁྱབ་ཆེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་དག་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། །‘ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་ཅིང་། དབྱུག་པ་བཞག་པ། མཚོན་ཆ་བཞག་པ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་སྙིང་བརྩེ་བར་གནས་སོ། །བདག་ཀྱང་དེ་རིང་གི་ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོ་འདིར་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་ཅིང་། དབྱུག་པ་བཞག་པ། མཚོན་ཆ་བཞག་པ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་སྙིང་བརྩེ་བར་གནས་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་འདིས་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ་པར་བྱེད་དེ། བདག་གི་གསོ་སྦྱོང་ཡང་བསྲུངས་པར་འགྱུར་རོ།’ །ཞེས་སེམས་ཏེ། འདི་ནི་ཡན་ལག་དང་པོ་འདི་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘‘ယာဝဇီဝံ အရဟန္တော အဒိန္နာဒါနံ ပဟာယ အဒိန္နာဒါနာ ပဋိဝိရတာ ဒိန္နာဒါယီ ဒိန္နပါဋိကင်္ခီ, အထေနေန သုစိဘူတေန အတ္တနာ ဝိဟရန္တိ. အဟံ ပဇ္ဇ ဣမဉ္စ ရတ္တိံ ဣမဉ္စ ဒိဝသံ အဒိန္နာဒါနံ ပဟာယ အဒိန္နာဒါနာ ပဋိဝိရတော ဒိန္နာဒါယီ ဒိန္နပါဋိကင်္ခီ, အထေနေန သုစိဘူတေန အတ္တနာ ဝိဟရာမိ. ဣမိနာပင်္ဂေန အရဟတံ အနုကရောမိ, ဥပေါသထော စ မေ ဥပဝုတ္ထော ဘဝိဿတီ’တိ. ဣမိနာ ဒုတိယေန အင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဟောတိ. ‘ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ནི་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྤངས་ཏེ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་ཅིང་། བྱིན་པ་ལེན་པ། བྱིན་པ་ལ་རེ་བ། མི་རྐུ་ཞིང་གཙང་བར་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གནས་སོ། །བདག་ཀྱང་དེ་རིང་གི་ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོ་འདིར་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྤངས་ཏེ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་ཅིང་། བྱིན་པ་ལེན་པ། བྱིན་པ་ལ་རེ་བ། མི་རྐུ་ཞིང་གཙང་བར་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་འདིས་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ་པར་བྱེད་དེ། བདག་གི་གསོ་སྦྱོང་ཡང་བསྲུངས་པར་འགྱུར་རོ།’ །ཞེས་སེམས་ཏེ། འདི་ནི་ཡན་ལག་གཉིས་པ་འདི་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘‘ယာဝဇီဝံ အရဟန္တော အဗြဟ္မစရိယံ ပဟာယ ဗြဟ္မစာရိနော အာရာစာရိနော ဝိရတာ မေထုနာ ဂါမဓမ္မာ. အဟံ ပဇ္ဇ ဣမဉ္စ ရတ္တိံ ဣမဉ္စ ဒိဝသံ အဗြဟ္မစရိယံ ပဟာယ ဗြဟ္မစာရီ အာရာစာရီ ဝိရတော မေထုနာ ဂါမဓမ္မာ. ဣမိနာပင်္ဂေန အရဟတံ အနုကရောမိ, ဥပေါသထော စ မေ ဥပဝုတ္ထော ဘဝိဿတီ’တိ. ဣမိနာ တတိယေန အင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဟောတိ. ‘ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ནི་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤངས་ཏེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་ཅིང་དབེན་པར་གནས་ལ། གྲོང་གི་ཆོས་འཁྲིག་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་གནས་སོ། །བདག་ཀྱང་དེ་རིང་གི་ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོ་འདིར་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤངས་ཏེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་ཅིང་དབེན་པར་གནས་ལ། གྲོང་གི་ཆོས་འཁྲིག་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་གནས་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་འདིས་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ་པར་བྱེད་དེ། བདག་གི་གསོ་སྦྱོང་ཡང་བསྲུངས་པར་འགྱུར་རོ།’ །ཞེས་སེམས་ཏེ། འདི་ནི་ཡན་ལག་གསུམ་པ་འདི་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘‘ယာဝဇီဝံ [Pg.80] အရဟန္တော မုသာဝါဒံ ပဟာယ မုသာဝါဒါ ပဋိဝိရတာ သစ္စဝါဒိနော သစ္စသန္ဓာ ထေတာ ပစ္စယိကာ အဝိသံဝါဒကော လောကဿ. အဟံ ပဇ္ဇ ဣမဉ္စ ရတ္တိံ ဣမဉ္စ ဒိဝသံ မုသာဝါဒံ ပဟာယ မုသာဝါဒါ ပဋိဝိရတော သစ္စဝါဒီ သစ္စသန္ဓော ထေတော ပစ္စယိကော အဝိသံဝါဒကော လောကဿ. ဣမိနာပင်္ဂေန အရဟတံ အနုကရောမိ, ဥပေါသထော စ မေ ဥပဝုတ္ထော ဘဝိဿတီ’တိ. ဣမိနာ စတုတ္ထေန အင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဟောတိ. ‘ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ནི་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤངས་ཏེ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་ཅིང་། བདེན་པར་སྨྲ་བ། བདེན་པ་ལ་གནས་པ། བརྟན་པ། ཡིད་བརྟན་རུང་བ། འཇིག་རྟེན་ལ་མི་སླུ་བར་གནས་སོ། །བདག་ཀྱང་དེ་རིང་གི་ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོ་འདིར་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤངས་ཏེ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་ཅིང་། བདེན་པར་སྨྲ་བ། བདེན་པ་ལ་གནས་པ། བརྟན་པ། ཡིད་བརྟན་རུང་བ། འཇིག་རྟེན་ལ་མི་སླུ་བར་གནས་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་འདིས་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ་པར་བྱེད་དེ། བདག་གི་གསོ་སྦྱོང་ཡང་བསྲུངས་པར་འགྱུར་རོ།’ །ཞེས་སེམས་ཏེ། འདི་ནི་ཡན་ལག་བཞི་པ་འདི་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘‘ယာဝဇီဝံ အရဟန္တော သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနံ ပဟာယ သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတာ. အဟံ ပဇ္ဇ ဣမဉ္စ ရတ္တိံ ဣမဉ္စ ဒိဝသံ သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနံ ပဟာယ သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတော. ဣမိနာပင်္ဂေန အရဟတံ အနုကရောမိ, ဥပေါသထော စ မေ ဥပဝုတ္ထော ဘဝိဿတီ’တိ. ဣမိနာ ပဉ္စမေန အင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဟောတိ. “དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ནི་ཚེ་གང་གི་བར་དུ་བག་མེད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཆང་དང་ཉིང་ཁུ་མྱོས་པར་བྱེད་པ་སྤངས་ཏེ། ཆང་དང་ཉིང་ཁུ་མྱོས་པར་བྱེད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན། བདག་གིས་ཀྱང་དེ་རིང་གི་ཉིན་མོ་འདི་དང་མཚན་མོ་འདིར་བག་མེད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཆང་དང་ཉིང་ཁུ་མྱོས་པར་བྱེད་པ་སྤངས་ཏེ། ཆང་དང་ཉིང་ཁུ་མྱོས་པར་བྱེད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་འདིས་བདག་གིས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ་ཅིང་། བདག་གི་གསོ་སྦྱོང་ཡང་ཉམས་སུ་བླངས་པར་འགྱུར་རོ། །”ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་གོ །འདི་ནི་ཡན་ལག་ལྔ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ‘‘‘ယာဝဇီဝံ အရဟန္တော ဧကဘတ္တိကာ ရတ္တူပရတာ ဝိရတာ ဝိကာလဘောဇနာ. အဟံ ပဇ္ဇ ဣမဉ္စ ရတ္တိံ ဣမဉ္စ ဒိဝသံ ဧကဘတ္တိကော ရတ္တူပရတော ဝိရတော ဝိကာလဘောဇနာ. ဣမိနာပင်္ဂေန အရဟတံ အနုကရောမိ, ဥပေါသထော စ မေ ဥပဝုတ္ထော ဘဝိဿတီ’တိ. ဣမိနာ ဆဋ္ဌေန အင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဟောတိ. “དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ནི་ཚེ་གང་གི་བར་དུ་ཉིན་གཅིག་ལ་ཟས་ཐེངས་གཅིག་ཁོ་ན་ཟ་ཞིང་། མཚན་མོའི་ཟས་སྤངས་ཏེ་དུས་མ་ཡིན་པའི་ཟས་ཟ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན། བདག་གིས་ཀྱང་དེ་རིང་གི་ཉིན་མོ་འདི་དང་མཚན་མོ་འདིར་ཉིན་གཅིག་ལ་ཟས་ཐེངས་གཅིག་ཁོ་ན་ཟ་ཞིང་། མཚན་མོའི་ཟས་སྤངས་ཏེ་དུས་མ་ཡིན་པའི་ཟས་ཟ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་འདིས་བདག་གིས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ་ཅིང་། བདག་གི་གསོ་སྦྱོང་ཡང་ཉམས་སུ་བླངས་པར་འགྱུར་རོ། །”ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་གོ །འདི་ནི་ཡན་ལག་དྲུག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ‘‘‘ယာဝဇီဝံ အရဟန္တော နစ္စဂီတဝါဒိတဝိသူကဒဿနမာလာဂန္ဓဝိလေပနဓာရဏမဏ္ဍနဝိဘူသနဋ္ဌာနံ ပဟာယ နစ္စဂီတဝါဒိတဝိသူကဒဿနမာလာဂန္ဓဝိလေပနဓာရဏမဏ္ဍနဝိဘူသနဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတာ. အဟံ ပဇ္ဇ ဣမဉ္စ ရတ္တိံ ဣမဉ္စ ဒိဝသံ နစ္စဂီတဝါဒိတဝိသူကဒဿနမာလာဂန္ဓဝိလေပနဓာရဏမဏ္ဍနဝိဘူသနဋ္ဌာနံ ပဟာယ နစ္စဂီတဝါဒိတဝိသူကဒဿနမာလာဂန္ဓဝိလေပနဓာရဏမဏ္ဍနဝိဘူသနဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတော. ဣမိနာပင်္ဂေန အရဟတံ အနုကရောမိ, ဥပေါသထော စ မေ ဥပဝုတ္ထော ဘဝိဿတီ’တိ. ဣမိနာ သတ္တမေန အင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဟောတိ. “དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ནི་ཚེ་གང་གི་བར་དུ་གར་དང་། གླུ། རོལ་མོའི་སྒྲ། ལྟད་མོ་མི་མཐུན་པ་ལྟ་བ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་། དྲི་དང་། བྱུག་པ་འཆང་བ་དང་། རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ་དང་། སྤྲས་པའི་གནས་སྤངས་ཏེ། གར་དང་། གླུ། རོལ་མོའི་སྒྲ། ལྟད་མོ་མི་མཐུན་པ་ལྟ་བ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་། དྲི་དང་། བྱུག་པ་འཆང་བ་དང་། རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ་དང་། སྤྲས་པའི་གནས་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན། བདག་གིས་ཀྱང་དེ་རིང་གི་ཉིན་མོ་འདི་དང་མཚན་མོ་འདིར་གར་དང་། གླུ། རོལ་མོའི་སྒྲ། ལྟད་མོ་མི་མཐུན་པ་ལྟ་བ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་། དྲི་དང་། བྱུག་པ་འཆང་བ་དང་། རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ་དང་། སྤྲས་པའི་གནས་སྤངས་ཏེ། གར་དང་། གླུ། རོལ་མོའི་སྒྲ། ལྟད་མོ་མི་མཐུན་པ་ལྟ་བ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་། དྲི་དང་། བྱུག་པ་འཆང་བ་དང་། རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ་དང་། སྤྲས་པའི་གནས་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་འདིས་བདག་གིས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ་ཅིང་། བདག་གི་གསོ་སྦྱོང་ཡང་ཉམས་སུ་བླངས་པར་འགྱུར་རོ། །”ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་གོ །འདི་ནི་ཡན་ལག་བདུན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ‘‘‘ယာဝဇီဝံ အရဟန္တော ဥစ္စာသယနမဟာသယနံ ပဟာယ ဥစ္စာသယနမဟာသယနာ ပဋိဝိရတာ နီစသေယျံ ကပ္ပေန္တိ – မဉ္စကေ ဝါ တိဏသန္ထာရကေ ဝါ. အဟံ ပဇ္ဇ ဣမဉ္စ ရတ္တိံ ဣမဉ္စ ဒိဝသံ ဥစ္စာသယနမဟာသယနံ ပဟာယ ဥစ္စာသယနမဟာသယနာ ပဋိဝိရတော နီစသေယျံ ကပ္ပေမိ – မဉ္စကေ ဝါ တိဏသန္ထာရကေ ဝါ. ဣမိနာပင်္ဂေန အရဟတံ အနုကရောမိ, ဥပေါသထော စ မေ ဥပဝုတ္ထော ဘဝိဿတီ’တိ. ဣမိနာ အဋ္ဌမေန အင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဟောတိ[Pg.81]. ဧဝံ ဥပဝုတ္ထော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတော ဥပေါသထော မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော မဟာဇုတိကော မဟာဝိပ္ဖာရော’’တိ. ပဌမံ. “དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ནི་ཚེ་གང་གི་བར་དུ་ཁྲི་སྟན་མཐོན་པོ་དང་ཁྲི་སྟན་ཆེན་པོ་སྤངས་ཏེ། ཁྲི་སྟན་མཐོན་པོ་དང་ཁྲི་སྟན་ཆེན་པོ་ལས་ཕྱིར་ལོག་ཅིང་། ཁྲི་ཆུང་ངམ་རྩྭ་གདིང་གི་སྟེང་དུ་མལ་དམའ་བ་བཅས་ཏེ་ཉལ་བར་བྱེད། བདག་གིས་ཀྱང་དེ་རིང་གི་ཉིན་མོ་འདི་དང་མཚན་མོ་འདིར་ཁྲི་སྟན་མཐོན་པོ་དང་ཁྲི་སྟན་ཆེན་པོ་སྤངས་ཏེ། ཁྲི་སྟན་མཐོན་པོ་དང་ཁྲི་སྟན་ཆེན་པོ་ལས་ཕྱིར་ལོག་ཅིང་། ཁྲི་ཆུང་ངམ་རྩྭ་གདིང་གི་སྟེང་དུ་མལ་དམའ་བ་བཅས་ཏེ་ཉལ་བར་བྱའོ། །ཡན་ལག་འདིས་བདག་གིས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ་ཅིང་། བདག་གི་གསོ་སྦྱོང་ཡང་ཉམས་སུ་བླངས་པར་འགྱུར་རོ། །”ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་གོ །འདི་ནི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ནི་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ། གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ། ཁྱབ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོ་དང་པོའོ། ། ၂. ဝိတ္ထတူပေါသထသုတ္တံ ༢. གསོ་སྦྱོང་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་མདོ། ၄၂. ‘‘အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတော, ဘိက္ခဝေ, ဥပေါသထော ဥပဝုတ္ထော မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော မဟာဇုတိကော မဟာဝိပ္ဖာရော. ကထံ ဥပဝုတ္ထော စ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတော ဥပေါသထော မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော မဟာဇုတိကော မဟာဝိပ္ဖာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ယာဝဇီဝံ အရဟန္တော ပါဏာတိပါတံ ပဟာယ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတာ နိဟိတဒဏ္ဍာ နိဟိတသတ္ထာ လဇ္ဇီ ဒယာပန္နာ, သဗ္ဗပါဏဘူတဟိတာနုကမ္ပိနော ဝိဟရန္တိ. အဟံ ပဇ္ဇ ဣမဉ္စ ရတ္တိံ ဣမဉ္စ ဒိဝသံ ပါဏာတိပါတံ ပဟာယ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော နိဟိတဒဏ္ဍော နိဟိတသတ္ထော လဇ္ဇီ ဒယာပန္နော, သဗ္ဗပါဏဘူတဟိတာနုကမ္ပီ ဝိဟရာမိ. ဣမိနာပင်္ဂေန အရဟတံ အနုကရောမိ, ဥပေါသထော စ မေ ဥပဝုတ္ထော ဘဝိဿတီ’တိ. ဣမိနာ ပဌမေန အင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဟောတိ…ပေ…. ༤༢. “དགེ་སློང་དག །ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ། གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ། ཁྱབ་ཆེ་བ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ནི་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ། གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ། ཁྱབ་ཆེ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་སྟེ། ‘དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ནི་ཚེ་གང་གི་བར་དུ་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་ཅིང་། དབྱུག་པ་བཞག་པ། མཚོན་ཆ་བཞག་པ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་བདེ་ལ་ཕན་སེམས་དང་ལྡན་པར་གནས་སོ། །བདག་གིས་ཀྱང་དེ་རིང་གི་ཉིན་མོ་འདི་དང་མཚན་མོ་འདིར་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་ཅིང་། དབྱུག་པ་བཞག་པ། མཚོན་ཆ་བཞག་པ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་བདེ་ལ་ཕན་སེམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་འདིས་བདག་གིས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ་ཅིང་། བདག་གི་གསོ་སྦྱོང་ཡང་ཉམས་སུ་བླངས་པར་འགྱུར་རོ། །’ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་གོ །འདི་ནི་ཡན་ལག་དང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། །བྱ་བ་ནས། ། ‘‘‘ယာဝဇီဝံ အရဟန္တော ဥစ္စာသယနမဟာသယနံ ပဟာယ ဥစ္စာသယနမဟာသယနာ ပဋိဝိရတာ နီစသေယျံ ကပ္ပေန္တိ – မဉ္စကေ ဝါ တိဏသန္ထာရကေ ဝါ. အဟံ ပဇ္ဇ ဣမဉ္စ ရတ္တိံ ဣမဉ္စ ဒိဝသံ ဥစ္စာသယနမဟာသယနံ ပဟာယ ဥစ္စာသယနမဟာသယနာ ပဋိဝိရတော နီစသေယျံ ကပ္ပေမိ – မဉ္စကေ ဝါ တိဏသန္ထာရကေ ဝါ. ဣမိနာပင်္ဂေန အရဟတံ အနုကရောမိ, ဥပေါသထော စ မေ ဥပဝုတ္ထော ဘဝိဿတီ’တိ. ဣမိနာ အဋ္ဌမေန အင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဟောတိ. ဧဝံ ဥပဝုတ္ထော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတော ဥပေါသထော မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော မဟာဇုတိကော မဟာဝိပ္ဖာရော. “‘དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ནི་ཚེ་གང་གི་བར་དུ་ཁྲི་སྟན་མཐོན་པོ་དང་ཁྲི་སྟན་ཆེན་པོ་སྤངས་ཏེ། ཁྲི་སྟན་མཐོན་པོ་དང་ཁྲི་སྟན་ཆེན་པོ་ལས་ཕྱིར་ལོག་ཅིང་། ཁྲི་ཆུང་ངམ་རྩྭ་གདིང་གི་སྟེང་དུ་མལ་དམའ་བ་བཅས་ཏེ་ཉལ་བར་བྱེད། བདག་གིས་ཀྱང་དེ་རིང་གི་ཉིན་མོ་འདི་དང་མཚན་མོ་འདིར་ཁྲི་སྟན་མཐོན་པོ་དང་ཁྲི་སྟན་ཆེན་པོ་སྤངས་ཏེ། ཁྲི་སྟན་མཐོན་པོ་དང་ཁྲི་སྟན་ཆེན་པོ་ལས་ཕྱིར་ལོག་ཅིང་། ཁྲི་ཆུང་ངམ་རྩྭ་གདིང་གི་སྟེང་དུ་མལ་དམའ་བ་བཅས་ཏེ་ཉལ་བར་བྱའོ། །ཡན་ལག་འདིས་བདག་གིས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ་ཅིང་། བདག་གི་གསོ་སྦྱོང་ཡང་ཉམས་སུ་བླངས་པར་འགྱུར་རོ། །’ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་གོ །འདི་ནི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ནི་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ། གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ། ཁྱབ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘ကီဝမဟပ္ဖလော ဟောတိ ကီဝမဟာနိသံသော ကီဝမဟာဇုတိကော ကီဝမဟာဝိပ္ဖာရော? သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ယော ဣမေသံ သောဠသန္နံ မဟာဇနပဒါနံ ပဟူတရတ္တရတနာနံ ဣဿရိယာဓိပစ္စံ ရဇ္ဇံ ကာရေယျ, သေယျထိဒံ – အင်္ဂါနံ မဂဓာနံ ကာသီနံ ကောသလာနံ ဝဇ္ဇီနံ မလ္လာနံ စေတီနံ ဝင်္ဂါနံ ကုရူနံ ပဉ္စာလာနံ မစ္ဆာနံ သူရသေနာနံ အဿကာနံ အဝန္တီနံ ဂန္ဓာရာနံ ကမ္ဗောဇာနံ, အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတဿ [Pg.82] ဥပေါသထဿ ဧတံ ကလံ နာဂ္ဃတိ သောဠသိံ. တံ ကိဿ ဟေတု? ကပဏံ, ဘိက္ခဝေ, မာနုသကံ ရဇ္ဇံ ဒိဗ္ဗံ သုခံ ဥပနိဓာယ. “འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ། གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ། ཁྱབ་ཆེ་བ་ནི་ཇི་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །དཔེར་ན། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་ཕྱུག་པའི་ཡུལ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་དག་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཨངྒ་དང་། མ་ག་དྷ་དང་། ཀཱ་ཤི་དང་། ཀོ་ས་ལ་དང་། བྲཱི་ཇི་དང་། མལ་ལ་དང་། ཅེ་ཏི་དང་། བངྒ་དང་། ཀུ་རུ་དང་། པཉྩཱ་ལ་དང་། མཏྶྱ་དང་། ཤཱུ་ར་སེ་ན་དང་། ཨསྶ་ཀ་དང་། ཨ་བནྟི་དང་། གནྡྷཱ་ར་དང་། ཀམྦོ་ཛ་རྣམས་ལ་དབང་ཕྱུག་དང་བདག་པོའི་རྒྱལ་སྲིད་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནའང་། དེ་ནི་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་གི་ཆ་བཅུ་དྲུག་གི་ཆ་གཅིག་ལའང་མི་དོ་འོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །ལྷའི་བདེ་བ་དང་བསྡུར་ན། མིའི་རྒྱལ་སྲིད་ནི་ཉམ་ཐག་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །” ‘‘ယာနိ, ဘိက္ခဝေ, မာနုသကာနိ ပညာသ ဝဿာနိ, စာတုမဟာရာဇိကာနံ ဒေဝါနံ ဧသော ဧကော ရတ္တိန္ဒိဝေါ. တာယ ရတ္တိယာ တိံသရတ္တိယော မာသော. တေန မာသေန ဒွါဒသမာသိယော သံဝစ္ဆရော. တေန သံဝစ္ဆရေန ဒိဗ္ဗာနိ ပဉ္စ ဝဿသတာနိ စာတုမဟာရာဇိကာနံ ဒေဝါနံ အာယုပ္ပမာဏံ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စော ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ စာတုမဟာရာဇိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ. ဣဒံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, သန္ဓာယ ဘာသိတံ – ‘ကပဏံ မာနုသကံ ရဇ္ဇံ ဒိဗ္ဗံ သုခံ ဥပနိဓာယ’’’. “དགེ་སློང་དག །མིའི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ནི་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཡིན། ཞག་དེ་ལྟ་བུ་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ་གཅིག་ཅེས་བྱ། ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོ་གཅིག་ཅེས་བྱ། ལོ་དེ་ལྟ་བུའི་ལྷའི་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ནི་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཡིན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟ་བུའི་གནས་ཡོད་དེ། འདི་ན་སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་ཁ་ཅིག་གིས་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ལེགས་པར་བསྲུངས་ནས། ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ལ་དགོངས་ནས་བདག་གིས་‘ལྷའི་བདེ་བ་དང་བསྡུར་ན། མིའི་རྒྱལ་སྲིད་ནི་ཉམ་ཐག་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །’ཞེས་གསུངས་སོ། །” ‘‘ယာနိ, ဘိက္ခဝေ, မာနုသကာနိ ဝဿသတာနိ, တာဝတိံသာနံ ဒေဝါနံ ဧသော ဧကော ရတ္တိန္ဒိဝေါ. တာယ ရတ္တိယာ တိံသရတ္တိယော မာသော. တေန မာသေန ဒွါဒသမာသိယော သံဝစ္ဆရော. တေန သံဝစ္ဆရေန ဒိဗ္ဗံ ဝဿသဟဿံ တာဝတိံသာနံ ဒေဝါနံ အာယုပ္ပမာဏံ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စော ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ တာဝတိံသာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ. ဣဒံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, သန္ဓာယ ဘာသိတံ – ‘ကပဏံ မာနုသကံ ရဇ္ဇံ ဒိဗ္ဗံ သုခံ ဥပနိဓာယ’’’. “དགེ་སློང་དག །མིའི་ལོ་བརྒྱ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཡིན། ཞག་དེ་ལྟ་བུ་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ་གཅིག་ཅེས་བྱ། ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོ་གཅིག་ཅེས་བྱ། ལོ་དེ་ལྟ་བུའི་ལྷའི་ལོ་སྟོང་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཡིན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟ་བུའི་གནས་ཡོད་དེ། འདི་ན་སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་ཁ་ཅིག་གིས་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ལེགས་པར་བསྲུངས་ནས། ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ལ་དགོངས་ནས་བདག་གིས་‘ལྷའི་བདེ་བ་དང་བསྡུར་ན། མིའི་རྒྱལ་སྲིད་ནི་ཉམ་ཐག་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །’ཞེས་གསུངས་སོ། །” ‘‘ယာနိ, ဘိက္ခဝေ, မာနုသကာနိ ဒွေ ဝဿသတာနိ, ယာမာနံ ဒေဝါနံ ဧသော ဧကော ရတ္တိန္ဒိဝေါ. တာယ ရတ္တိယာ တိံသရတ္တိယော မာသော. တေန မာသေန ဒွါဒသမာသိယော သံဝစ္ဆရော. တေန သံဝစ္ဆရေန ဒိဗ္ဗာနိ ဒွေ ဝဿသဟဿာနိ ယာမာနံ ဒေဝါနံ အာယုပ္ပမာဏံ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စော ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ယာမာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ. ဣဒံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, သန္ဓာယ ဘာသိတံ – ‘ကပဏံ မာနုသကံ ရဇ္ဇံ ဒိဗ္ဗံ သုခံ ဥပနိဓာယ’’’. “དགེ་སློང་དག །མིའི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་ནི་འཐབ་བྲལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཡིན། ཞག་དེ་ལྟ་བུ་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ་གཅིག་ཅེས་བྱ། ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོ་གཅིག་ཅེས་བྱ། ལོ་དེ་ལྟ་བུའི་ལྷའི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ནི་འཐབ་བྲལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཡིན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟ་བུའི་གནས་ཡོད་དེ། འདི་ན་སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་ཁ་ཅིག་གིས་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ལེགས་པར་བསྲུངས་ནས། ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་འཐབ་བྲལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ལ་དགོངས་ནས་བདག་གིས་‘ལྷའི་བདེ་བ་དང་བསྡུར་ན། མིའི་རྒྱལ་སྲིད་ནི་ཉམ་ཐག་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །’ཞེས་གསུངས་སོ། །” ‘‘ယာနိ, ဘိက္ခဝေ, မာနုသကာနိ စတ္တာရိ ဝဿသတာနိ, တုသိတာနံ ဒေဝါနံ ဧသော ဧကော ရတ္တိန္ဒိဝေါ. တာယ ရတ္တိယာ တိံသရတ္တိယော မာသော. တေန မာသေန ဒွါဒသမာသိယော သံဝစ္ဆရော. တေန သံဝစ္ဆရေန ဒိဗ္ဗာနိ စတ္တာရိ ဝဿသဟဿာနိ [Pg.83] တုသိတာနံ ဒေဝါနံ အာယုပ္ပမာဏံ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စော ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ တုသိတာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ. ဣဒံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, သန္ဓာယ ဘာသိတံ – ‘ကပဏံ မာနုသကံ ရဇ္ဇံ ဒိဗ္ဗံ သုခံ ဥပနိဓာယ’’’. “དགེ་སློང་དག །མིའི་ལོ་བཞི་བརྒྱ་ནི་དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཡིན། ཞག་དེ་ལྟ་བུ་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ་གཅིག་ཅེས་བྱ། ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོ་གཅིག་ཅེས་བྱ། ལོ་དེ་ལྟ་བུའི་ལྷའི་ལོ་བཞི་སྟོང་ནི་དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཡིན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟ་བུའི་གནས་ཡོད་དེ། འདི་ན་སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་ཁ་ཅིག་གིས་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ལེགས་པར་བསྲུངས་ནས། ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ལ་དགོངས་ནས་བདག་གིས་‘ལྷའི་བདེ་བ་དང་བསྡུར་ན། མིའི་རྒྱལ་སྲིད་ནི་ཉམ་ཐག་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །’ཞེས་གསུངས་སོ། །” ‘‘ယာနိ, ဘိက္ခဝေ, မာနုသကာနိ အဋ္ဌ ဝဿသတာနိ, နိမ္မာနရတီနံ ဒေဝါနံ ဧသော ဧကော ရတ္တိန္ဒိဝေါ. တာယ ရတ္တိယာ တိံသရတ္တိယော မာသော. တေန မာသေန ဒွါဒသမာသိယော သံဝစ္ဆရော. တေန သံဝစ္ဆရေန ဒိဗ္ဗာနိ အဋ္ဌ ဝဿသဟဿာနိ နိမ္မာနရတီနံ ဒေဝါနံ အာယုပ္ပမာဏံ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စော ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ နိမ္မာနရတီနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ. ဣဒံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, သန္ဓာယ ဘာသိတံ – ‘ကပဏံ မာနုသကံ ရဇ္ဇံ ဒိဗ္ဗံ သုခံ ဥပနိဓာယ’’’. “དགེ་སློང་དག །མིའི་ལོ་བརྒྱད་བརྒྱ་ནི་འཕྲུལ་དགའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཡིན། ཞག་དེ་ལྟ་བུ་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ་གཅིག་ཅེས་བྱ། ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོ་གཅིག་ཅེས་བྱ། ལོ་དེ་ལྟ་བུའི་ལྷའི་ལོ་བརྒྱད་སྟོང་ནི་འཕྲུལ་དགའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཡིན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟ་བུའི་གནས་ཡོད་དེ། འདི་ན་སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་ཁ་ཅིག་གིས་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ལེགས་པར་བསྲུངས་ནས། ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་འཕྲུལ་དགའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ལ་དགོངས་ནས་བདག་གིས་‘ལྷའི་བདེ་བ་དང་བསྡུར་ན། མིའི་རྒྱལ་སྲིད་ནི་ཉམ་ཐག་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །’ཞེས་གསུངས་སོ། །” ‘‘ယာနိ, ဘိက္ခဝေ, မာနုသကာနိ သောဠသ ဝဿသတာနိ, ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ ဒေဝါနံ ဧသော ဧကော ရတ္တိန္ဒိဝေါ. တာယ ရတ္တိယာ တိံသရတ္တိယော မာသော. တေန မာသေန ဒွါဒသမာသိယော သံဝစ္ဆရော. တေန သံဝစ္ဆရေန ဒိဗ္ဗာနိ သောဠသ ဝဿသဟဿာနိ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ ဒေဝါနံ အာယုပ္ပမာဏံ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စော ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ. ဣဒံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, သန္ဓာယ ဘာသိတံ – ‘ကပဏံ မာနုသကံ ရဇ္ဇံ ဒိဗ္ဗံ သုခံ ဥပနိဓာယာ’’’တိ. “དགེ་སློང་དག །མིའི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ནི་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཡིན། ཞག་དེ་ལྟ་བུ་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ་གཅིག་ཅེས་བྱ། ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོ་གཅིག་ཅེས་བྱ། ལོ་དེ་ལྟ་བུའི་ལྷའི་ལོ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ནི་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཡིན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟ་བུའི་གནས་ཡོད་དེ། འདི་ན་སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་ཁ་ཅིག་གིས་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ལེགས་པར་བསྲུངས་ནས། ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ལ་དགོངས་ནས་བདག་གིས་‘ལྷའི་བདེ་བ་དང་བསྡུར་ན། མིའི་རྒྱལ་སྲིད་ནི་ཉམ་ཐག་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །’ཞེས་གསུངས་སོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། ། ‘‘ပါဏံ န ဟညေ န စဒိန္နမာဒိယေ,မုသာ န ဘာသေ န စ မဇ္ဇပေါ သိယာ; အဗြဟ္မစရိယာ ဝိရမေယျ မေထုနာ,ရတ္တိံ န ဘုဉ္ဇေယျ ဝိကာလဘောဇနံ. སྲོག་ཆགས་མི་གསོད་མ་བྱིན་ལེན་མི་བྱ། །རྫུན་དུ་མི་སྨྲ་ཆང་ཡང་མི་འཐུང་ཞིང་། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པའི་འཁྲིག་པ་ལས་ལྡོག་སྟེ། །མཚན་མོ་དུས་མིན་ཟས་ཀྱང་མི་ཟའོ། ། ‘‘မာလံ န ဓာရေ န စ ဂန္ဓမာစရေ,မဉ္စေ ဆမာယံ ဝ သယေထ သန္ထတေ; ဧတဉှိ အဋ္ဌင်္ဂိကမာဟုပေါသထံ,ဗုဒ္ဓေန ဒုက္ခန္တဂုနာ ပကာသိတံ. མེ་ཏོག་མི་གདགས་དྲི་ཡང་མི་བྱུག་ཅིང་། །ཁྲི་འམ་ས་ལ་བཏིང་བའི་སྟེང་དུ་ཉལ། །འདི་ནི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་གསོ་སྦྱོང་སྟེ། །སྡུག་བསྔལ་མཐར་ཕྱིན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས། ། ‘‘စန္ဒော [Pg.84] စ သုရိယော စ ဥဘော သုဒဿနာ,ဩဘာသယံ အနုပရိယန္တိ ယာဝတာ; တမောနုဒါ တေ ပန အန္တလိက္ခဂါ,နဘေ ပဘာသန္တိ ဒိသာဝိရောစနာ. མཛེས་པར་ལྟ་བའི་ཉི་མ་ཟླ་བ་གཉིས། །ཇི་སྲིད་སྣང་བྱེད་རྗེས་སུ་འཁོར་བ་དང་། །མུན་པ་སེལ་ཞིང་བར་སྣང་འགྲོ་བ་དེ། །མཁའ་ལ་གསལ་ཞིང་ཕྱོགས་རྣམས་མཛེས་པར་བྱེད། ། ‘‘ဧတသ္မိံ ယံ ဝိဇ္ဇတိ အန္တရေ ဓနံ,မုတ္တာ မဏိ ဝေဠုရိယဉ္စ ဘဒ္ဒကံ; သိင်္ဂီသုဝဏ္ဏံ အထ ဝါပိ ကဉ္စနံ,ယံ ဇာတရူပံ ဟဋကန္တိ ဝုစ္စတိ. ཉི་ཟླ་འཁོར་བའི་བར་སྣང་འདི་དག་ན། །མུ་ཏིག་ནོར་བུ་བཻ་ཌཱུརྱ་བཟང་པོ། །སིང་གཱིའི་གསེར་དང་གཞན་ཡང་གསེར་དཀྱུས་མ། །ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་དང་ནི་ཧ་ཊ་ཀ། །ཞེས་སུ་བརྗོད་པའི་ནོར་རྣམས་ཅི་ཡོད་པ། ། ‘‘အဋ္ဌင်္ဂုပေတဿ ဥပေါသထဿ,ကလမ္ပိ တေ နာနုဘဝန္တိ သောဠသိံ; စန္ဒပ္ပဘာ တာရဂဏာ စ သဗ္ဗေ. ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་གི །བཅུ་དྲུག་ཆ་གཅིག་ལ་ཡང་མི་བཟོད་དེ། །ཟླ་བའི་འོད་དང་སྐར་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བཞིན། ། ‘‘တသ္မာ ဟိ နာရီ စ နရော စ သီလဝါ,အဋ္ဌင်္ဂုပေတံ ဥပဝဿုပေါသထံ; ပုညာနိ ကတွာန သုခုဒြယာနိ,အနိန္ဒိတာ သဂ္ဂမုပေန္တိ ဌာန’’န္တိ. ဒုတိယံ; དེ་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པའི་སྐྱེས་པ་དང་། །བུད་མེད་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་གསོ་སྦྱོང་སྲུངས། །བདེ་བ་འདྲེན་པའི་བསོད་ནམས་བྱས་ནས་ནི། །སྨད་པ་མེད་པར་མཐོ་རིས་གནས་སུ་འགྲོ། །གཉིས་པའོ། ། ၃. ဝိသာခါသုတ္တံ ༣. བི་སཱ་ཁཱའི་མདོ། ၄၃. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ပုဗ္ဗာရာမေ မိဂါရမာတုပါသာဒေ. အထ ခေါ ဝိသာခါ မိဂါရမာတာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ဝိသာခံ မိဂါရမာတရံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတော ခေါ, ဝိသာခေ, ဥပေါသထော ဥပဝုတ္ထော မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော မဟာဇုတိကော မဟာဝိပ္ဖာရော. ကထံ ဥပဝုတ္ထော စ, ဝိသာခေ, အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတော ဥပေါသထော မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော မဟာဇုတိကော မဟာဝိပ္ဖာရော? ဣဓ, ဝိသာခေ, အရိယသာဝကော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ယာဝဇီဝံ အရဟန္တော ပါဏာတိပါတံ ပဟာယ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတာ နိဟိတဒဏ္ဍာ နိဟိတသတ္ထာ လဇ္ဇီ ဒယာပန္နာ, သဗ္ဗပါဏဘူတဟိတာနုကမ္ပိနော ဝိဟရန္တိ. အဟံ ပဇ္ဇ ဣမဉ္စ ရတ္တိံ ဣမဉ္စ ဒိဝသံ ပါဏာတိပါတံ ပဟာယ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော နိဟိတဒဏ္ဍော နိဟိတသတ္ထော လဇ္ဇီ ဒယာပန္နော, သဗ္ဗပါဏဘူတဟိတာနုကမ္ပီ ဝိဟရာမိ. ဣမိနာပင်္ဂေန အရဟတံ အနုကရောမိ, ဥပေါသထော [Pg.85] စ မေ ဥပဝုတ္ထော ဘဝိဿတီ’’’တိ. ဣမိနာ ပဌမေန အင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဟောတိ…ပေ…. ༤༣. འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ཀྱི་ཤར་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ། རི་དྭགས་འཛིན་གྱི་མའི་ཁང་བཟང་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་རི་དྭགས་འཛིན་གྱི་མ་བི་སཱ་ཁཱ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་ལྷགས་ཏེ། ཉེ་བར་ལྷགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་པའི་རི་དྭགས་འཛིན་གྱི་མ་བི་སཱ་ཁཱ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །“བི་སཱ་ཁཱ། ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་བསྲུངས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་དང་། གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་དང་། ཁྱབ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །བི་སཱ་ཁཱ། ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ཇི་ལྟར་བསྲུངས་ན་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་དང་། གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་དང་། ཁྱབ་ཆེ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། བི་སཱ་ཁཱ། འདི་ལ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། ‘དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ནི་ཚེ་གང་པོར་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་ཅིང་། དབྱུག་པ་བཞག་པ། མཚོན་ཆ་བཞག་པ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་བདེ་ལ་གཞོལ་བར་གནས་སོ། །བདག་ཀྱང་དེ་རིང་གི་ཉིན་མོ་འདི་དང་མཚན་མོ་འདིར་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་ཅིང་། དབྱུག་པ་བཞག་པ། མཚོན་ཆ་བཞག་པ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་བདེ་ལ་གཞོལ་བར་གནས་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་འདིས་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ་ཅིང་། བདག་གི་གསོ་སྦྱོང་ཡང་བསྲུངས་པར་འགྱུར་རོ།’ ཞེས་སེམས་སོ། །འདི་ནི་ཡན་ལག་དང་པོ་འདི་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །...བྱེ་བྲག་ཏུ།... ‘‘‘ယာဝဇီဝံ အရဟန္တော ဥစ္စာသယနမဟာသယနံ ပဟာယ ဥစ္စာသယနမဟာသယနာ ပဋိဝိရတာ နီစသေယျံ ကပ္ပေန္တိ – မဉ္စကေ ဝါ တိဏသန္ထာရကေ ဝါ. အဟံ ပဇ္ဇ ဣမဉ္စ ရတ္တိံ ဣမဉ္စ ဒိဝသံ ဥစ္စာသယနမဟာသယနံ ပဟာယ ဥစ္စာသယနမဟာသယနာ ပဋိဝိရတော နီစသေယျံ ကပ္ပေမိ – မဉ္စကေ ဝါ တိဏသန္ထာရကေ ဝါ. ဣမိနာပင်္ဂေန အရဟတံ အနုကရောမိ, ဥပေါသထော စ မေ ဥပဝုတ္ထော ဘဝိဿတီ’တိ. ဣမိနာ အဋ္ဌမေန အင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဟောတိ. ဧဝံ ဥပဝုတ္ထော ခေါ, ဝိသာခေ, အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတော ဥပေါသထော မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော မဟာဇုတိကော မဟာဝိပ္ဖာရော. “...‘དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ནི་ཚེ་གང་པོར་ཁྲི་སྟན་མཐོན་པོ་དང་ཉལ་ཁྲི་ཆེན་པོ་སྤངས་ཏེ། ཁྲི་སྟན་མཐོན་པོ་དང་ཉལ་ཁྲི་ཆེན་པོ་ལས་ཕྱིར་ལོག་ཅིང་། ཁྲི་ཆུང་ངམ་རྩྭ་གདན་ལྟ་བུའི་མལ་ཆ་དམའ་པོ་ལ་གནས་སོ། །བདག་ཀྱང་དེ་རིང་གི་ཉིན་མོ་འདི་དང་མཚན་མོ་འདིར་ཁྲི་སྟན་མཐོན་པོ་དང་ཉལ་ཁྲི་ཆེན་པོ་སྤངས་ཏེ། ཁྲི་སྟན་མཐོན་པོ་དང་ཉལ་ཁྲི་ཆེན་པོ་ལས་ཕྱིར་ལོག་ཅིང་། ཁྲི་ཆུང་ངམ་རྩྭ་གདན་ལྟ་བུའི་མལ་ཆ་དམའ་པོ་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་འདིས་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ་ཅིང་། བདག་གི་གསོ་སྦྱོང་ཡང་བསྲུངས་པར་འགྱུར་རོ།’ ཞེས་སེམས་སོ། །འདི་ནི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་འདི་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །བི་སཱ་ཁཱ། དེ་ལྟར་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་བསྲུངས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་དང་། གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་དང་། ཁྱབ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘ကီဝမဟပ္ဖလော ဟောတိ, ကီဝမဟာနိသံသော, ကီဝမဟာဇုတိကော, ကီဝမဟာဝိပ္ဖာရော? သေယျထာပိ, ဝိသာခေ, ယော ဣမေသံ သောဠသန္နံ မဟာဇနပဒါနံ ပဟူတရတ္တရတနာနံ ဣဿရိယာဓိပစ္စံ ရဇ္ဇံ ကာရေယျ, သေယျထိဒံ – အင်္ဂါနံ မဂဓာနံ ကာသီနံ ကောသလာနံ ဝဇ္ဇီနံ မလ္လာနံ စေတီနံ ဝင်္ဂါနံ ကုရူနံ ပဉ္စာလာနံ မစ္ဆာနံ သူရသေနာနံ အဿကာနံ အဝန္တီနံ ဂန္ဓာရာနံ ကမ္ဗောဇာနံ, အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတဿ ဥပေါသထဿ ဧတံ ကလံ နာဂ္ဃတိ သောဠသိံ. တံ ကိဿ ဟေတု? ကပဏံ, ဝိသာခေ, မာနုသကံ ရဇ္ဇံ ဒိဗ္ဗံ သုခံ ဥပနိဓာယ. “འབྲས་བུ་ཇི་ཙམ་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་ཇི་ཙམ་ཆེ་བ་དང་། གཟི་བརྗིད་ཇི་ཙམ་ཆེ་བ་དང་། ཁྱབ་ཇི་ཙམ་ཆེ་ཞེ་ན། བི་སཱ་ཁཱ། དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་གིས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱུག་པའི་ཡུལ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཨངྒ་དང་། མ་ག་དྷ་དང་། ཀཱ་ཤི་དང་། ཀོ་ས་ལ་དང་། ཝ་ཛྫཱི་དང་། མལ་ལ་དང་། ཅེ་ཏི་དང་། བངྒ་དང་། ཀུ་རུ་དང་། པཉྩཱ་ལ་དང་། མཙྪ་དང་། སཱུ་ར་སེ་ན་དང་། ཨསྶ་ཀ་དང་། ཨ་བནྟི་དང་། གནྡྷཱ་ར་དང་། ཀམྦོ་ཛ་རྣམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དང་མངའ་བདག་གི་རྒྱལ་སྲིད་བྱེད་པ་ལས་ཀྱང་། ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་གི་བཅུ་དྲུག་ཆ་གཅིག་ལ་ཡང་མི་བཟོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བི་སཱ་ཁཱ། ལྷའི་བདེ་བ་དང་བསྡུར་ན། མིའི་རྒྱལ་སྲིད་ནི་ཉམ་ཐག་ཅིང་དམན་པ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘ယာနိ, ဝိသာခေ, မာနုသကာနိ ပညာသ ဝဿာနိ, စာတုမဟာရာဇိကာနံ ဒေဝါနံ ဧသော ဧကော ရတ္တိန္ဒိဝေါ. တာယ ရတ္တိယာ တိံသရတ္တိယော မာသော. တေန မာသေန ဒွါဒသမာသိယော သံဝစ္ဆရော. တေန သံဝစ္ဆရေန ဒိဗ္ဗာနိ ပဉ္စ ဝဿသတာနိ စာတုမဟာရာဇိကာနံ ဒေဝါနံ အာယုပ္ပမာဏံ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ဝိသာခေ, ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စော ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ စာတုမဟာရာဇိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ. ဣဒံ ခေါ ပနေတံ, ဝိသာခေ, သန္ဓာယ ဘာသိတံ – ‘ကပဏံ မာနုသကံ ရဇ္ဇံ ဒိဗ္ဗံ သုခံ ဥပနိဓာယ’’’. “བི་སཱ་ཁཱ། མིའི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ནི་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཡིན་ནོ། །ཞག་དེས་ཞག་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ་གཅིག་གོ །ཟླ་བ་དེས་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོ་གཅིག་གོ །ལོ་དེས་ལྷའི་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ནི་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །བི་སཱ་ཁཱ། འདི་ལྟ་བུའི་གནས་ཡོད་དེ། འདི་ན་སྐྱེས་པ་འམ་བུད་མེད་ཁ་ཅིག་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ལེགས་པར་བསྲུངས་ནས། ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བི་སཱ་ཁཱ། འདི་ལ་དགོངས་ནས་ ‘ལྷའི་བདེ་བ་དང་བསྡུར་ན། མིའི་རྒྱལ་སྲིད་ནི་ཉམ་ཐག་ཅིང་དམན་པ་ཡིན་ནོ།’ ཞེས་བདག་གིས་བཤད་དོ། །” ‘‘ယံ, ဝိသာခေ, မာနုသကံ ဝဿသတံ, တာဝတိံသာနံ ဒေဝါနံ ဧသော ဧကော ရတ္တိန္ဒိဝေါ. တာယ ရတ္တိယာ တိံသရတ္တိယော မာသော. တေန မာသေန ဒွါဒသမာသိယော သံဝစ္ဆရော. တေန သံဝစ္ဆရေန ဝဿသဟဿံ တာဝတိံသာနံ ဒေဝါနံ အာယုပ္ပမာဏံ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ဝိသာခေ, ဝိဇ္ဇတိ [Pg.86] ယံ ဣဓေကစ္စော ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ တာဝတိံသာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ. ဣဒံ ခေါ ပနေတံ, ဝိသာခေ, သန္ဓာယ ဘာသိတံ – ‘ကပဏံ မာနုသကံ ရဇ္ဇံ ဒိဗ္ဗံ သုခံ ဥပနိဓာယ’’’. “བི་སཱ་ཁཱ། མིའི་ལོ་བརྒྱ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཡིན་ནོ། །ཞག་དེས་ཞག་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ་གཅིག་གོ །ཟླ་བ་དེས་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོ་གཅིག་གོ །ལོ་དེས་ལྷའི་ལོ་སྟོང་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །བི་སཱ་ཁཱ། འདི་ལྟ་བུའི་གནས་ཡོད་དེ། འདི་ན་སྐྱེས་པ་འམ་བུད་མེད་ཁ་ཅིག་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ལེགས་པར་བསྲུངས་ནས། ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བི་སཱ་ཁཱ། འདི་ལ་དགོངས་ནས་ ‘ལྷའི་བདེ་བ་དང་བསྡུར་ན། མིའི་རྒྱལ་སྲིད་ནི་ཉམ་ཐག་ཅིང་དམན་པ་ཡིན་ནོ།’ ཞེས་བདག་གིས་བཤད་དོ། །” ‘‘ယာနိ, ဝိသာခေ, မာနုသကာနိ ဒွေ ဝဿသတာနိ…ပေ… စတ္တာရိ ဝဿသတာနိ…ပေ… အဋ္ဌ ဝဿသတာနိ…ပေ… သောဠသ ဝဿသတာနိ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ ဒေဝါနံ ဧသော ဧကော ရတ္တိန္ဒိဝေါ. တာယ ရတ္တိယာ တိံသရတ္တိယော မာသော. တေန မာသေန ဒွါဒသမာသိယော သံဝစ္ဆရော. တေန သံဝစ္ဆရေန ဒိဗ္ဗာနိ သောဠသ ဝဿသဟဿာနိ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ ဒေဝါနံ အာယုပ္ပမာဏံ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ဝိသာခေ, ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စော ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ. ဣဒံ ခေါ ပနေတံ, ဝိသာခေ, သန္ဓာယ ဘာသိတံ – ‘ကပဏံ မာနုသကံ ရဇ္ဇံ ဒိဗ္ဗံ သုခံ ဥပနိဓာယာ’’’တိ. “བི་སཱ་ཁཱ། མིའི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་ནི་... ལོ་བཞི་བརྒྱ་ནི་... ལོ་བརྒྱད་བརྒྱ་ནི་... ལོ་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ནི་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཡིན་ནོ། །ཞག་དེས་ཞག་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ་གཅིག་གོ །ཟླ་བ་དེས་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོ་གཅིག་གོ །ལོ་དེས་ལྷའི་ལོ་ཆིག་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ནི་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །བི་སཱ་ཁཱ། འདི་ལྟ་བུའི་གནས་ཡོད་དེ། འདི་ན་སྐྱེས་པ་འམ་བུད་མེད་ཁ་ཅིག་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ལེགས་པར་བསྲུངས་ནས། ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བི་སཱ་ཁཱ། འདི་ལ་དགོངས་ནས་ ‘ལྷའི་བདེ་བ་དང་བསྡུར་ན། མིའི་རྒྱལ་སྲིད་ནི་ཉམ་ཐག་ཅིང་དམན་པ་ཡིན་ནོ།’ ཞེས་བདག་གིས་བཤད་དོ། །” ‘‘ပါဏံ န ဟညေ န စဒိန္နမာဒိယေ,မုသာ န ဘာသေ န စ မဇ္ဇပေါ သိယာ; အဗြဟ္မစရိယာ ဝိရမေယျ မေထုနာ,ရတ္တိံ န ဘုဉ္ဇေယျ ဝိကာလဘောဇနံ. སྲོག་ཆགས་མི་གསོད་མ་བྱིན་མི་ལེན་ཅིང་། །རྫུན་དུ་མི་སྨྲ་མྱོས་བྱེད་ชང་མི་འཐུང་། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པའི་འཁྲིག་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག །མཚན་མོ་དུས་མིན་ཟས་རྣམས་མི་ཟའོ། ། ‘‘မာလံ န ဓာရေ န စ ဂန္ဓမာစရေ,မဉ္စေ ဆမာယံ ဝ သယေထ သန္ထတေ; ဧတဉှိ အဋ္ဌင်္ဂိကမာဟုပေါသထံ,ဗုဒ္ဓေန ဒုက္ခန္တဂုနာ ပကာသိတံ. ཕྲེང་བ་མི་ཐོགས་སྤོས་དང་བྱུག་པ་མིན། །ས་འམ་ཁྲི་ཆུང་བཏིང་བའི་མལ་དུ་ཉལ། །འདི་ནི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་གསོ་སྦྱོང་སྟེ། །སྡུག་བསྔལ་མཐར་ཕྱིན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས། ། ‘‘စန္ဒော စ သုရိယော စ ဥဘော သုဒဿနာ,ဩဘာသယံ အနုပရိယန္တိ ယာဝတာ; တမောနုဒါ တေ ပန အန္တလိက္ခဂါ,နဘေ ပဘာသန္တိ ဒိသာဝိရောစနာ. ཉི་མ་ཟླ་བ་མཛེས་པ་གཉིས་པོ་འདི། །ཇི་སྲིད་འོད་ཀྱིས་གསལ་བར་སྐོར་བྱེད་ཅིང་། །མུན་པ་སེལ་ཞིང་བར་སྣང་མཁའ་ལ་རྒྱུ། །ཕྱོགས་རྣམས་གསལ་བྱེད་མཁའ་ལ་མཛེས་པར་འབར། ། ‘‘ဧတသ္မိံ ယံ ဝိဇ္ဇတိ အန္တရေ ဓနံ,မုတ္တာ မဏိ ဝေဠုရိယဉ္စ ဘဒ္ဒကံ; သိင်္ဂီသုဝဏ္ဏံ အထ ဝါပိ ကဉ္စနံ,ယံ ဇာတရူပံ ဟဋကန္တိ ဝုစ္စတိ. ཉི་ཟླ་འཁོར་བའི་བར་སྣང་འདི་དག་ན། །མུ་ཏིག་ནོར་བུ་བཻ་ཌཱུརྱ་བཟང་པོ། །སིང་གཱིའི་གསེར་དང་གཞན་ཡང་གསེར་དཀྱུས་མ། །ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་དང་ནི་ཧ་ཊ་ཀ། །ཞེས་སུ་བརྗོད་པའི་ནོར་རྣམས་ཅི་ཡོད་པ། ། ‘‘အဋ္ဌင်္ဂုပေတဿ [Pg.87] ဥပေါသထဿ,ကလမ္ပိ တေ နာနုဘဝန္တိ သောဠသိံ; စန္ဒပ္ပဘာ တာရဂဏာ စ သဗ္ဗေ. ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་གི །བཅུ་དྲུག་ཆ་གཅིག་ལ་ཡང་མི་བཟོད་དེ། །ཟླ་བའི་འོད་དང་སྐར་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བཞིན། ། ‘‘တသ္မာ ဟိ နာရီ စ နရော စ သီလဝါ,အဋ္ဌင်္ဂုပေတံ ဥပဝဿုပေါသထံ; ပုညာနိ ကတွာန သုခုဒြယာနိ,အနိန္ဒိတာ သဂ္ဂမုပေန္တိ ဌာန’’န္တိ. တတိယံ; དེ་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པའི་སྐྱེས་པ་དང་། །བུད་མེད་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་གསོ་སྦྱོང་སྲུངས། །བདེ་བ་འདྲེན་པའི་བསོད་ནམས་བྱས་ནས་ནི། །སྨད་པ་མེད་པར་མཐོ་རིས་གནས་སུ་འགྲོ། །གསུམ་པའོ། ། ၄. ဝါသေဋ္ဌသုတ္တံ ༤. བཱ་སེ་ཊྛའི་མདོ། ၄၄. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ. အထ ခေါ ဝါသေဋ္ဌော ဥပါသကော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ဝါသေဋ္ဌံ ဥပါသကံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတော, ဝါသေဋ္ဌ, ဥပေါသထော ဥပဝုတ္ထော မဟပ္ဖလော ဟောတိ…ပေ… အနိန္ဒိတာ သဂ္ဂမုပေန္တိ ဌာန’’န္တိ. ༤༤. འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཚལ་ཆེན་པོའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་གནས་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་དགེ་བསྙེན་བཱ་སེ་ཊྛ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་ལྷགས་ཏེ། ཉེ་བར་ལྷགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་པའི་དགེ་བསྙེན་བཱ་སེ་ཊྛ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །“བཱ་སེ་ཊྛ། ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་བསྲུངས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །... སྨད་པ་མེད་པར་མཐོ་རིས་གནས་སུ་འགྲོའོ། །” ဧဝံ ဝုတ္တေ ဝါသေဋ္ဌော ဥပါသကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပိယာ မေ, ဘန္တေ, ဉာတိသာလောဟိတာ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသေယျုံ, ပိယာနမ္ပိ မေ အဿ ဉာတိသာလောဟိတာနံ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယ. သဗ္ဗေ စေပိ, ဘန္တေ, ခတ္တိယာ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသေယျုံ, သဗ္ဗေသမ္ပိဿ ခတ္တိယာနံ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယ. သဗ္ဗေ စေပိ, ဘန္တေ, ဗြာဟ္မဏာ…ပေ… ဝေဿာ … သုဒ္ဒါ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသေယျုံ, သဗ္ဗေသမ္ပိဿ သုဒ္ဒါနံ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယာ’’တိ. དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་བ་དང་། དགེ་བསྙེན་བཱ་སེ་ཊྛས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ་ཉིད། བདག་གི་ཕན་ཚུན་གཉེན་འབྲེལ་བྱམས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་འདི་བསྲུངས་ན། བདག་གི་གཉེན་འབྲེལ་བྱམས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡུན་རིང་པོར་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །བཙུན་པ་ཉིད། གལ་ཏེ་རྒྱལ་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་འདི་བསྲུངས་ན། རྒྱལ་རིགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཡུན་རིང་པོར་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །བཙུན་པ་ཉིད། གལ་ཏེ་བྲམ་ཟེ་ཐམས་ཅད་དང་། ... རྗེའུ་རིགས་དང་། དམངས་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་འདི་བསྲུངས་ན། དམངས་རིགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཡུན་རིང་པོར་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘ဧဝမေတံ, ဝါသေဋ္ဌ, ဧဝမေတံ, ဝါသေဋ္ဌ! သဗ္ဗေ စေပိ, ဝါသေဋ္ဌ, ခတ္တိယာ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသေယျုံ, သဗ္ဗေသမ္ပိဿ ခတ္တိယာနံ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယ. သဗ္ဗေ စေပိ, ဝါသေဋ္ဌ, ဗြာဟ္မဏာ…ပေ… ဝေဿာ… သုဒ္ဒါ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသေယျုံ, သဗ္ဗေသမ္ပိဿ သုဒ္ဒါနံ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယ. သဒေဝကော စေပိ, ဝါသေဋ္ဌ, လောကော သမာရကော သဗြဟ္မကော သဿမဏဗြာဟ္မဏီ ပဇာ သဒေဝမနုဿာ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသေယျုံ, သဒေဝကဿပိဿ လောကဿ သမာရကဿ [Pg.88] သဗြဟ္မကဿ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယ. ဣမေ စေပိ, ဝါသေဋ္ဌ, မဟာသာလာ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသေယျုံ, ဣမေသမ္ပိဿ မဟာသာလာနံ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယ ( ). ကော ပန ဝါဒေါ မနုဿဘူတဿာ’’တိ! စတုတ္ထံ. “བཱ་སེ་ཊྛ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །བཱ་སེ་ཊྛ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །བཱ་སེ་ཊྛ། གལ་ཏེ་རྒྱལ་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་འདི་བསྲུངས་ན། རྒྱལ་རིགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཡུན་རིང་པོར་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །བཱ་སེ་ཊྛ། གལ་ཏེ་བྲམ་ཟེ་ཐམས་ཅད་དང་། ... རྗེའུ་རིགས་དང་། དམངས་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་འདི་བསྲུངས་ན། དམངས་རིགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཡུན་རིང་པོར་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །བཱ་སེ་ཊྛ། གལ་ཏེ་ལྷ་དང་། བདུད་དང་། ཚངས་པ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེར་བཅས་པའི་སྐྱེ་དགུ་ལྷ་དང་མི་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་འདི་བསྲུངས་ན། ལྷ་དང་། བདུད་དང་། ཚངས་པ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེར་བཅས་པའི་སྐྱེ་དགུ་ལྷ་དང་མི་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཡུན་རིང་པོར་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །བཱ་སེ་ཊྛ། གལ་ཏེ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་འདི་དག་གིས་ཀྱང་ (གལ་ཏེ་སེམས་ཡོད་པར་གྱུར་ཏེ་) ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་འདི་བསྲུངས་ན། ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་འདི་དག་ལ་ཡང་ཡུན་རིང་པོར་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་ན། མིར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ།” བཞི་པའོ། ། ၅. ဗောဇ္ဈသုတ္တံ ༥. བོ་ཛྫཱའི་མདོ། ၄၅. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ ဗောဇ္ဈာ ဥပါသိကာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ဗောဇ္ဈံ ဥပါသိကံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ༤༥. འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ཀྱི་རྒྱལ་བྱེད་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་དགེ་བསྙེན་མ་བོ་ཛྫཱ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་ལྷགས་ཏེ། ཉེ་བར་ལྷགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་པའི་དགེ་བསྙེན་མ་བོ་ཛྫཱ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတော, ဗောဇ္ဈေ, ဥပေါသထော ဥပဝုတ္ထော မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော မဟာဇုတိကော မဟာဝိပ္ဖာရော. ကထံ ဥပဝုတ္ထော စ, ဗောဇ္ဈေ, အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတော ဥပေါသထော မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော မဟာဇုတိကော မဟာဝိပ္ဖာရော? ဣဓ, ဗောဇ္ဈေ, အရိယသာဝကော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ယာဝဇီဝံ အရဟန္တော ပါဏာတိပါတံ ပဟာယ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတာ နိဟိတဒဏ္ဍာ နိဟိတသတ္ထာ လဇ္ဇီ ဒယာပန္နာ, သဗ္ဗပါဏဘူတဟိတာနုကမ္ပိနော ဝိဟရန္တိ. အဟံ ပဇ္ဇ ဣမဉ္စ ရတ္တိံ ဣမဉ္စ ဒိဝသံ ပါဏာတိပါတံ ပဟာယ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော နိဟိတဒဏ္ဍော နိဟိတသတ္ထော လဇ္ဇီ ဒယာပန္နော, သဗ္ဗပါဏဘူတဟိတာနုကမ္ပီ ဝိဟရာမိ. ဣမိနာပင်္ဂေန အရဟတံ အနုကရောမိ, ဥပေါသထော စ မေ ဥပဝုတ္ထော ဘဝိဿတီ’တိ. ဣမိနာ ပဌမေန အင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဟောတိ…ပေ…. བོ་ཛྱཱ་ ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་བསྲུངས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། ཁྱབ་ཆེ་བ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །བོ་ཛྱཱ་ ཇི་ལྟར་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་བསྲུངས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། ཁྱབ་ཆེ་བ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བོ་ཛྱཱ་ འདི་ལ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། 'དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ནི་ཚེ་གང་པོར་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་ཅིང་། དབྱུག་པ་བཞག་པ། མཚོན་ཆ་བཞག་པ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་བདེ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བར་གནས་སོ། །བདག་གིས་ཀྱང་དེ་རིང་གི་ཉིན་མོ་འདི་དང་མཚན་མོ་འདི་ལ། སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་ཅིང་། དབྱུག་པ་བཞག་པ། མཚོན་ཆ་བཞག་པ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་བདེ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བར་གནས་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་འདིས་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ་ཅིང་། བདག་གི་གསོ་སྦྱོང་ཡང་བསྲུངས་པར་འགྱུར་རོ་'ཞེས་སོ། །འདི་ནི་ཡན་ལག་དང་པོ་འདི་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །...ལཱ་... ‘‘‘ယာဝဇီဝံ အရဟန္တော ဥစ္စာသယနမဟာသယနံ ပဟာယ ဥစ္စာသယနမဟာသယနာ ပဋိဝိရတာ နီစသေယျံ ကပ္ပေန္တိ – မဉ္စကေ ဝါ တိဏသန္ထာရကေ ဝါ. အဟံ ပဇ္ဇ ဣမဉ္စ ရတ္တိံ ဣမဉ္စ ဒိဝသံ ဥစ္စာသယနမဟာသယနံ ပဟာယ ဥစ္စာသယနမဟာသယနာ ပဋိဝိရတော နီစသေယျံ ကပ္ပေမိ – မဉ္စကေ ဝါ တိဏသန္ထာရကေ ဝါ. ဣမိနာပင်္ဂေန အရဟတံ အနုကရောမိ, ဥပေါသထော စ မေ ဥပဝုတ္ထော ဘဝိဿတီ’တိ. ဣမိနာ အဋ္ဌမေန အင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဟောတိ. ဧဝံ ဥပဝုတ္ထော ခေါ, ဗောဇ္ဈေ, အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတော ဥပေါသထော မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော မဟာဇုတိကော မဟာဝိပ္ဖာရော. ‘དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ནི་ཚེ་གང་པོར་ཁྲི་མཐོན་པོ་དང་ཁྲི་ཆེན་པོ་སྤངས་ཏེ། ཁྲི་མཐོན་པོ་དང་ཁྲི་ཆེན་པོ་ལས་ཕྱིར་ལོག་ཅིང་། ཁྲི་དམའ་པོ་སྟེ་ཉལ་ཁྲི་ཆུང་ངུ་འམ། རྩྭ་གདན་གྱི་སྟེང་དུ་ཉལ་བར་བྱེད་དོ། །བདག་གིས་ཀྱང་དེ་རིང་གི་ཉིན་མོ་འདི་དང་མཚན་མོ་འདི་ལ། ཁྲི་མཐོན་པོ་དང་ཁྲི་ཆེན་པོ་སྤངས་ཏེ། ཁྲི་མཐོན་པོ་དང་ཁྲི་ཆེན་པོ་ལས་ཕྱིར་ལོག་ཅིང་། ཁྲི་དམའ་པོ་སྟེ་ཉལ་ཁྲི་ཆུང་ངུ་འམ། རྩྭ་གདན་གྱི་སྟེང་དུ་ཉལ་བར་བྱའོ། །ཡན་ལག་འདིས་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ་ཅིང་། བདག་གི་གསོ་སྦྱོང་ཡང་བསྲུངས་པར་འགྱུར་རོ་'ཞེས་སོ། །འདི་ནི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་འདི་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །བོ་ཛྱཱ་ དེ་ལྟར་བསྲུངས་པའི་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ནི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། ཁྱབ་ཆེ་བ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ကီဝမဟပ္ဖလော [Pg.89] ဟောတိ, ကီဝမဟာနိသံသော, ကီဝမဟာဇုတိကော, ကီဝမဟာဝိပ္ဖာရော? သေယျထာပိ, ဗောဇ္ဈေ, ယော ဣမေသံ သောဠသန္နံ မဟာဇနပဒါနံ ပဟူတရတ္တရတနာနံ ဣဿရိယာဓိပစ္စံ ရဇ္ဇံ ကာရေယျ, သေယျထိဒံ – အင်္ဂါနံ မဂဓာနံ ကာသီနံ ကောသလာနံ ဝဇ္ဇီနံ မလ္လာနံ စေတီနံ ဝင်္ဂါနံ ကုရူနံ ပဉ္စာလာနံ မစ္ဆာနံ သူရသေနာနံ အဿကာနံ အဝန္တီနံ ဂန္ဓာရာနံ ကမ္ဗောဇာနံ, အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတဿ ဥပေါသထဿ ဧတံ ကလံ နာဂ္ဃတိ သောဠသိံ. တံ ကိဿ ဟေတု? ကပဏံ, ဗောဇ္ဈေ, မာနုသကံ ရဇ္ဇံ ဒိဗ္ဗံ သုခံ ဥပနိဓာယ. འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ཇི་ཙམ་ཞིག་ཡིན། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་ཇི་ཙམ་ཞིག་ཡིན། གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་ཇི་ཙམ་ཞིག་ཡིན། ཁྱབ་ཆེ་བ་ཇི་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། བོ་ཛྱཱ་ དཔེར་ན། གང་ཞིག་གིས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་མང་པོས་གང་བའི་ཡུལ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་དག་ལ། དབང་ཕྱུག་དང་བདག་པོ་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཨངྒ་དང་། མ་ག་དྷ་དང་། ཀཱ་ཤི་དང་། ཀོ་ས་ལ་དང་། བྲྀ་ཇི་དང་། མལླ་དང་། ཅེ་ཏི་དང་། བངྒ་དང་། ཀུ་རུ་དང་། པཉྩཱ་ལ་དང་། མཏྶྱ་དང་། ཤཱུ་ར་སེ་ན་དང་། ཨསྶ་ཀ་དང་། ཨ་བནྟི་དང་། གནྡྷཱ་ར་དང་། ཀམྦོ་ཛ་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟ་ནའང་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུའི་བཅུ་དྲུག་གི་ཆ་གཅིག་ལའང་མི་དོ་འོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བོ་ཛྱཱ་ ལྷའི་བདེ་བ་དང་བསྡུར་ན། མིའི་རྒྱལ་སྲིད་ནི་ཉམ་ཐག་ཅིང་དབུལ་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ‘‘ယာနိ, ဗောဇ္ဈေ, မာနုသကာနိ ပညာသ ဝဿာနိ, စာတုမဟာရာဇိကာနံ ဒေဝါနံ ဧသော ဧကော ရတ္တိန္ဒိဝေါ. တာယ ရတ္တိယာ တိံသရတ္တိယော မာသော. တေန မာသေန ဒွါဒသမာသိယော သံဝစ္ဆရော. တေန သံဝစ္ဆရေန ဒိဗ္ဗာနိ ပဉ္စ ဝဿသတာနိ စာတုမဟာရာဇိကာနံ ဒေဝါနံ အာယုပ္ပမာဏံ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ဗောဇ္ဈေ, ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စော ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ စာတုမဟာရာဇိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ. ဣဒံ ခေါ ပနေတံ, ဗောဇ္ဈေ, သန္ဓာယ ဘာသိတံ – ‘ကပဏံ မာနုသကံ ရဇ္ဇံ ဒိဗ္ဗံ သုခံ ဥပနိဓာယ’’’. བོ་ཛྱཱ་ མིའི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ནི་རྒྱལ་ཆེན་རིས་བཞིའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཡིན་ནོ། །ཞག་གསུམ་བཅུ་ནི་ཟླ་བ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ནི་ལོ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །ལོ་དེས་ལྷའི་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ནི་རྒྱལ་ཆེན་རིས་བཞིའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །བོ་ཛྱཱ་ འདི་ལྟ་བུའི་གནས་ཡོད་དེ། འདི་ན་བུད་མེད་དམ་སྐྱེས་པ་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་བསྲུངས་ནས། ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་ཆེན་རིས་བཞིའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བོ་ཛྱཱ་ གནས་འདི་ལ་དགོངས་ནས་བདག་གིས་ 'ལྷའི་བདེ་བ་དང་བསྡུར་ན། མིའི་རྒྱལ་སྲིད་ནི་ཉམ་ཐག་ཅིང་དབུལ་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་' ཞེས་གསུངས་སོ། ། ‘‘ယံ, ဗောဇ္ဈေ, မာနုသကံ ဝဿသတံ…ပေ… တာနိ, ဗောဇ္ဈေ, မာနုသကာနိ ဒွေ ဝဿသတာနိ…ပေ… စတ္တာရိ ဝဿသတာနိ…ပေ… အဋ္ဌ ဝဿသတာနိ…ပေ… သောဠသ ဝဿသတာနိ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ ဒေဝါနံ ဧသော ဧကော ရတ္တိန္ဒိဝေါ. တာယ ရတ္တိယာ တိံသရတ္တိယော မာသော. တေန မာသေန ဒွါဒသမာသိယော သံဝစ္ဆရော. တေန သံဝစ္ဆရေန ဒိဗ္ဗာနိ သောဠသ ဝဿသဟဿာနိ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ ဒေဝါနံ အာယုပ္ပမာဏံ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ဗောဇ္ဈေ, ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စော ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ. ဣဒံ ခေါ ပနေတံ, ဗောဇ္ဈေ, သန္ဓာယ ဘာသိတံ – ‘ကပဏံ မာနုသကံ ရဇ္ဇံ ဒိဗ္ဗံ သုခံ ဥပနိဓာယာ’’’တိ. བོ་ཛྱཱ་ མིའི་ལོ་བརྒྱ་ནི་...ལཱ་... བོ་ཛྱཱ་ མིའི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་ནི་...ལཱ་... ལོ་བཞི་བརྒྱ་ནི་...ལཱ་... ལོ་བརྒྱད་བརྒྱ་ནི་...ལཱ་... ལོ་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ནི་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཡིན་ནོ། །ཞག་གསུམ་བཅུ་ནི་ཟླ་བ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ནི་ལོ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །ལོ་དེས་ལྷའི་ལོ་ཆིག་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ནི་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །བོ་ཛྱཱ་ འདི་ལྟ་བུའི་གནས་ཡོད་དེ། འདི་ན་བུད་མེད་དམ་སྐྱེས་པ་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་བསྲུངས་ནས། ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བོ་ཛྱཱ་ གནས་འདི་ལ་དགོངས་ནས་བདག་གིས་ 'ལྷའི་བདེ་བ་དང་བསྡུར་ན། མིའི་རྒྱལ་སྲིད་ནི་ཉམ་ཐག་ཅིང་དབུལ་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་' ཞེས་གསུངས་སོ། ། ‘‘ပါဏံ န ဟညေ န စဒိန္နမာဒိယေ,မုသာ န ဘာသေ န စ မဇ္ဇပေါ သိယာ; အဗြဟ္မစရိယာ ဝိရမေယျ မေထုနာ,ရတ္တိံ န ဘုဉ္ဇေယျ ဝိကာလဘောဇနံ. སྲོག་ཆགས་མི་གསོད་མ་བྱིན་མི་ལེན་ཞིང་། །རྫུན་དུ་མི་སྨྲ་ཆང་ཡང་མི་འཐུང་ངོ་། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པའི་འཁྲིག་པ་ལས་ལྡོག་ཅིང་། །མཚན་མོ་དུས་མིན་ཟས་ཀྱང་མི་ཟའོ། ། ‘‘မာလံ [Pg.90] န ဓာရေ န စ ဂန္ဓမာစရေ,မဉ္စေ ဆမာယံ ဝ သယေထ သန္ထတေ; ဧတဉှိ အဋ္ဌင်္ဂိကမာဟုပေါသထံ,ဗုဒ္ဓေန ဒုက္ခန္တဂုနာ ပကာသိတံ. ཕྲེང་བ་མི་ཐོགས་སྤོས་ཀྱང་མི་བྱུག་ཅིང་། །ཉལ་ཁྲི་འམ་ནི་ས་ལ་བཏིང་བར་ཉལ། །འདི་ནི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་གསོ་སྦྱོང་སྟེ། །སྡུག་བསྔལ་མཐར་ཕྱིན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན། ། ‘‘စန္ဒော စ သုရိယော စ ဥဘော သုဒဿနာ,ဩဘာသယံ အနုပရိယန္တိ ယာဝတာ; တမောနုဒါ တေ ပန အန္တလိက္ခဂါ,နဘေ ပဘာသန္တိ ဒိသာဝိရောစနာ. ཟླ་བ་དང་ནི་ཉི་མ་མཛེས་པ་གཉིས། །ཇི་སྲིད་གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་རྗེས་སུ་འཁོར། །མུན་པ་སེལ་ཞིང་བར་སྣང་ལ་རྒྱུ་བ། །མཁའ་ལ་གསལ་ཞིང་ཕྱོགས་རྣམས་མཛེས་པར་བྱེད། ། ‘‘ဧတသ္မိံ ယံ ဝိဇ္ဇတိ အန္တရေ ဓနံ,မုတ္တာ မဏိ ဝေဠုရိယဉ္စ ဘဒ္ဒကံ; သိင်္ဂီသုဝဏ္ဏံ အထ ဝါပိ ကဉ္စနံ,ယံ ဇာတရူပံ ဟဋကန္တိ ဝုစ္စတိ. དེ་དག་བར་ན་ནོར་གང་ཡོད་པ་སྟེ། །མུ་ཏིག་ནོར་བུ་བཻ་ཌཱུརྱ་བཟང་པོ། །གསེར་བཟང་གསེར་གྱི་བྱེ་བྲག་གཞན་དག་དང་། །འཛམ་བུའི་གསེར་དང་ཧ་ཊ་ཀ་ཞེས་བྱ། ། ‘‘အဋ္ဌင်္ဂုပေတဿ ဥပေါသထဿ,ကလမ္ပိ တေ နာနုဘဝန္တိ သောဠသိံ; စန္ဒပ္ပဘာ တာရဂဏာ စ သဗ္ဗေ. ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་གི །བཅུ་དྲུག་ཆ་ལའང་དེ་དག་མི་དོ་སྟེ། །ཟླ་བའི་འོད་དང་སྐར་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། ། ‘‘တသ္မာ ဟိ နာရီ စ နရော စ သီလဝါ,အဋ္ဌင်္ဂုပေတံ ဥပဝဿုပေါသထံ; ပုညာနိ ကတွာန သုခုဒြယာနိ,အနိန္ဒိတာ သဂ္ဂမုပေန္တိ ဌာန’’န္တိ. ပဉ္စမံ; དེ་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པའི་སྐྱེས་པ་དང་། །བུད་མེད་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་གསོ་སྦྱོང་བསྲུང་། །བདེ་བ་སྐྱེད་པའི་བསོད་ནམས་བྱས་ནས་ནི། །སྨད་པ་མེད་པར་མཐོ་རིས་གནས་སུ་འགྲོ། །ལྔ་པའོ། ། ၆. အနုရုဒ္ဓသုတ္တံ ༦. ཨ་ནུ་རུདྡྷའི་མདོ། ၄၆. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကောသမ္ဗိယံ ဝိဟရတိ ဃောသိတာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ ဒိဝါဝိဟာရံ ဂတော ဟောတိ ပဋိသလ္လီနော. အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ မနာပကာယိကာ ဒေဝတာ ယေနာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ အနုရုဒ္ဓံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ တာ ဒေဝတာ အာယသ္မန္တံ အနုရုဒ္ဓံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘မယံ, ဘန္တေ အနုရုဒ္ဓ, မနာပကာယိကာ နာမ ဒေဝတာ တီသု ဌာနေသု ဣဿရိယံ ကာရေမ ဝသံ ဝတ္တေမ. မယံ, ဘန္တေ အနုရုဒ္ဓ, ယာဒိသကံ ဝဏ္ဏံ အာကင်္ခါမ တာဒိသကံ ဝဏ္ဏံ ဌာနသော ပဋိလဘာမ; ယာဒိသကံ သရံ အာကင်္ခါမ [Pg.91] တာဒိသကံ သရံ ဌာနသော ပဋိလဘာမ; ယာဒိသကံ သုခံ အာကင်္ခါမ တာဒိသကံ သုခံ ဌာနသော ပဋိလဘာမ. မယံ, ဘန္တေ အနုရုဒ္ဓ, မနာပကာယိကာ နာမ ဒေဝတာ ဣမေသု တီသု ဌာနေသု ဣဿရိယံ ကာရေမ ဝသံ ဝတ္တေမာ’’တိ. ༤༦. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀོ་ཤཱམྦཱིའི་གྷོ་སི་ཏའི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨ་ནུ་རུདྡྷ་ནི་ཉིན་མོའི་གནས་ལ་གཤེགས་ཏེ་དབེན་པར་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ལུས་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་མོ་མང་པོ་ཞིག་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨ་ནུ་རུདྡྷ་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨ་ནུ་རུདྡྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ལྷག་གོ །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ལྷག་པའི་ལྷ་མོ་དེ་དག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨ་ནུ་རུདྡྷ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །'བཙུན་པ་ཨ་ནུ་རུདྡྷ་ བདག་ཅག་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ལུས་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གནས་གསུམ་ལ་དབང་བྱེད་ཅིང་རང་དབང་བསྒྱུར་བར་བྱེད་དོ། །བཙུན་པ་ཨ་ནུ་རུདྡྷ་ བདག་ཅག་གིས་ཇི་ལྟ་བུའི་ཁ་དོག་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཁ་དོག་སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུའི་སྒྲ་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུའི་བདེ་བ་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བདེ་བ་སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བཙུན་པ་ཨ་ནུ་རུདྡྷ་ བདག་ཅག་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ལུས་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ནི་གནས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ལ་དབང་བྱེད་ཅིང་རང་དབང་བསྒྱུར་བར་བྱེད་དོ་'ཞེས་སོ། ། အထ ခေါ အာယသ္မတော အနုရုဒ္ဓဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အဟော ဝတိမာ ဒေဝတာ သဗ္ဗာဝ နီလာ အဿု နီလဝဏ္ဏာ နီလဝတ္ထာ နီလာလင်္ကာရာ’’တိ. အထ ခေါ တာ ဒေဝတာ အာယသ္မတော အနုရုဒ္ဓဿ စိတ္တမညာယ သဗ္ဗာဝ နီလာ အဟေသုံ နီလဝဏ္ဏာ နီလဝတ္ထာ နီလာလင်္ကာရာ. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨ་ནུ་རུདྡྷ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སྐྱེས་ཏེ། 'ཀྱེ་མ་ལྷ་མོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་སྔོན་པོ་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་ཅན། གོས་སྔོན་པོ་ཅན། རྒྱན་སྔོན་པོ་ཅན་དུ་གྱུར་ཅིག་གུ་'ཞེས་སོ། །དེ་ནས་ལྷ་མོ་དེ་དག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨ་ནུ་རུདྡྷའི་སེམས་ཤེས་ནས། ཐམས་ཅད་སྔོན་པོ་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་ཅན། གོས་སྔོན་པོ་ཅན། རྒྱན་སྔོན་པོ་ཅན་དུ་གྱུར་ཏོ། ། အထ ခေါ အာယသ္မတော အနုရုဒ္ဓဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အဟော ဝတိမာ ဒေဝတာ သဗ္ဗာဝ ပီတာ အဿု…ပေ… သဗ္ဗာဝ လောဟိတကာ အဿု… သဗ္ဗာဝ ဩဒါတာ အဿု ဩဒါတဝဏ္ဏာ ဩဒါတဝတ္ထာ ဩဒါတာလင်္ကာရာ’’တိ. အထ ခေါ တာ ဒေဝတာ အာယသ္မတော အနုရုဒ္ဓဿ စိတ္တမညာယ သဗ္ဗာဝ ဩဒါတာ အဟေသုံ ဩဒါတဝဏ္ဏာ ဩဒါတဝတ္ထာ ဩဒါတာလင်္ကာရာ. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨ་ནུ་རུདྡྷ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སྐྱེས་ཏེ། 'ཀྱེ་མ་ལྷ་མོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་སེར་པོ་...ལཱ་... ཐམས་ཅད་དམར་པོ་... ཐམས་ཅད་དཀར་པོ་ཁ་དོག་དཀར་པོ་ཅན། གོས་དཀར་པོ་ཅན། རྒྱན་དཀར་པོ་ཅན་དུ་གྱུར་ཅིག་གུ་'ཞེས་སོ། །དེ་ནས་ལྷ་མོ་དེ་དག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨ་ནུ་རུདྡྷའི་སེམས་ཤེས་ནས། ཐམས་ཅད་དཀར་པོ་ཁ་དོག་དཀར་པོ་ཅན། གོས་དཀར་པོ་ཅན། རྒྱན་དཀར་པོ་ཅན་དུ་གྱུར་ཏོ། ། အထ ခေါ တာ ဒေဝတာ ဧကာ စ ဂါယိ ဧကာ စ နစ္စိ ဧကာ စ အစ္ဆရံ ဝါဒေသိ. သေယျထာပိ နာမ ပဉ္စင်္ဂိကဿ တူရိယဿ သုဝိနီတဿ သုပ္ပဋိပတာဠိတဿ ကုသလေဟိ သုသမန္နာဟတဿ သဒ္ဒေါ ဟောတိ ဝဂ္ဂု စ ရဇနီယော စ ကမနီယော စ ပေမနီယော စ မဒနီယော စ; ဧဝမေဝံ တာသံ ဒေဝတာနံ အလင်္ကာရာနံ သဒ္ဒေါ ဟောတိ ဝဂ္ဂု စ ရဇနီယော စ ကမနီယော စ ပေမနီယော စ မဒနီယော စ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ ဣန္ဒြိယာနိ ဩက္ခိပိ. དེ་ནས་ལྷ་མོ་དེ་དག་ལས་གཅིག་གིས་ནི་གླུ་བླངས། གཅིག་གིས་ནི་གར་བྱས། གཅིག་གིས་ནི་ཐལ་མོ་བརྡབས་སོ། །དཔེར་ན། ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་རོལ་མོ་ལེགས་པར་སྦྱངས་པ། ལེགས་པར་སྦྱར་བ། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བརྡུངས་པའི་སྒྲ་ནི་སྙན་ཞིང་། ཆགས་པར་བྱེད་པ། ཡིད་དུ་འོང་བ། དགའ་བར་བྱེད་པ། མྱོས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ལྷ་མོ་དེ་དག་གི་རྒྱན་གྱི་སྒྲ་ཡང་སྙན་ཞིང་། ཆགས་པར་བྱེད་པ། ཡིད་དུ་འོང་བ། དགའ་བར་བྱེད་པ། མྱོས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨ་ནུ་རུདྡྷས་དབང་པོ་རྣམས་ནང་དུ་བསྡུས་སོ། ། အထ ခေါ တာ ဒေဝတာ ‘‘န ခွယျော အနုရုဒ္ဓေါ သာဒိယတီ’’တိ တတ္ထေဝန္တရဓာယိံသု. အထ ခေါ အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – དེ་ནས་ལྷ་མོ་དེ་དག་གིས་ 'འཕགས་པ་ཨ་ནུ་རུདྡྷ་ནི་མི་དགྱེས་སོ་' ཞེས་ཤེས་ནས་གནས་དེ་ཉིད་དུ་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨ་ནུ་རུདྡྷ་ཕྱི་དྲོའི་དུས་སུ་དབེན་པ་ལས་ལངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ནས། ཉེ་བར་སོང་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨ་ནུ་རུདྡྷས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘ဣဓာဟံ, ဘန္တေ, ဒိဝါဝိဟာရံ ဂတော ဟောမိ ပဋိသလ္လီနော. အထ ခေါ, ဘန္တေ, သမ္ဗဟုလာ မနာပကာယိကာ ဒေဝတာ ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ မံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ, ဘန္တေ, တာ [Pg.92] ဒေဝတာ မံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘မယံ, ဘန္တေ အနုရုဒ္ဓ, မနာပကာယိကာ နာမ ဒေဝတာ တီသု ဌာနေသု ဣဿရိယံ ကာရေမ ဝသံ ဝတ္တေမ. မယံ, ဘန္တေ အနုရုဒ္ဓ, ယာဒိသကံ ဝဏ္ဏံ အာကင်္ခါမ တာဒိသကံ ဝဏ္ဏံ ဌာနသော ပဋိလဘာမ; ယာဒိသကံ သရံ အာကင်္ခါမ တာဒိသကံ သရံ ဌာနသော ပဋိလဘာမ; ယာဒိသကံ သုခံ အာကင်္ခါမ တာဒိသကံ သုခံ ဌာနသော ပဋိလဘာမ. မယံ, ဘန္တေ အနုရုဒ္ဓ, မနာပကာယိကာ နာမ ဒေဝတာ ဣမေသု တီသု ဌာနေသု ဣဿရိယံ ကာရေမ ဝသံ ဝတ္တေမာ’တိ. တဿ မယှံ, ဘန္တေ, ဧတဒဟောသိ – ‘အဟော ဝတိမာ ဒေဝတာ သဗ္ဗာဝ နီလာ အဿု နီလဝဏ္ဏာ နီလဝတ္ထာ နီလာလင်္ကာရာ’တိ. အထ ခေါ, ဘန္တေ, တာ ဒေဝတာ မမ စိတ္တမညာယ သဗ္ဗာဝ နီလာ အဟေသုံ နီလဝဏ္ဏာ နီလဝတ္ထာ နီလာလင်္ကာရာ. བཙུན་པ་ འདི་ན་བདག་ཉིན་མོའི་གནས་ལ་སོང་སྟེ་དབེན་པར་བཞུགས་པ་ལས། བཙུན་པ་ དེ་ནས་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ལུས་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་མོ་མང་པོ་ཞིག་བདག་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བདག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ལྷག་གོ །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ལྷག་པའི་ལྷ་མོ་དེ་དག་གིས་བདག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །'བཙུན་པ་ཨ་ནུ་རུདྡྷ་ བདག་ཅག་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ལུས་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གནས་གསུམ་ལ་དབང་བྱེད་ཅིང་རང་དབང་བསྒྱུར་བར་བྱེད་དོ། །བཙུན་པ་ཨ་ནུ་རུདྡྷ་ བདག་ཅག་གིས་ཇི་ལྟ་བུའི་ཁ་དོག་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཁ་དོག་སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུའི་སྒྲ་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུའི་བདེ་བ་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བདེ་བ་སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བཙུན་པ་ཨ་ནུ་རུདྡྷ་ བདག་ཅག་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ལུས་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ནི་གནས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ལ་དབང་བྱེད་ཅིང་རང་དབང་བསྒྱུར་བར་བྱེད་དོ་'ཞེས་སོ། །བཙུན་པ་ དེ་ནས་བདག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སྐྱེས་ཏེ། 'ཀྱེ་མ་ལྷ་མོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་སྔོན་པོ་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་ཅན། གོས་སྔོན་པོ་ཅན། རྒྱན་སྔོན་པོ་ཅན་དུ་གྱུར་ཅིག་གུ་'ཞེས་སོ། །བཙུན་པ་ དེ་ནས་ལྷ་མོ་དེ་དག་གིས་བདག་གི་སེམས་ཤེས་ནས། ཐམས་ཅད་སྔོན་པོ་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་ཅན། གོས་སྔོན་པོ་ཅན། རྒྱན་སྔོན་པོ་ཅན་དུ་གྱུར་ཏོ། ། ‘‘တဿ မယှံ, ဘန္တေ, ဧတဒဟောသိ – ‘အဟော ဝတိမာ ဒေဝတာ သဗ္ဗာဝ ပီတာ အဿု…ပေ… သဗ္ဗာဝ လောဟိတကာ အဿု…ပေ… သဗ္ဗာဝ ဩဒါတာ အဿု ဩဒါတဝဏ္ဏာ ဩဒါတဝတ္ထာ ဩဒါတာလင်္ကာရာ’တိ. အထ ခေါ, ဘန္တေ, တာ ဒေဝတာ မမ စိတ္တမညာယ သဗ္ဗာဝ ဩဒါတာ အဟေသုံ ဩဒါတဝဏ္ဏာ ဩဒါတဝတ္ထာ ဩဒါတာလင်္ကာရာ. བཙུན་པ་ དེ་ནས་བདག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སྐྱེས་ཏེ། 'ཀྱེ་མ་ལྷ་མོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་སེར་པོ་...ལཱ་... ཐམས་ཅད་དམར་པོ་...ལཱ་... ཐམས་ཅད་དཀར་པོ་ཁ་དོག་དཀར་པོ་ཅན། གོས་དཀར་པོ་ཅན། རྒྱན་དཀར་པོ་ཅན་དུ་གྱུར་ཅིག་གུ་'ཞེས་སོ། །བཙུན་པ་ དེ་ནས་ལྷ་མོ་དེ་དག་གིས་བདག་གི་སེམས་ཤེས་ནས། ཐམས་ཅད་དཀར་པོ་ཁ་དོག་དཀར་པོ་ཅན། གོས་དཀར་པོ་ཅན། རྒྱན་དཀར་པོ་ཅན་དུ་གྱུར་ཏོ། ། ‘‘အထ ခေါ, ဘန္တေ, တာ ဒေဝတာ ဧကာ စ ဂါယိ ဧကာ စ နစ္စိ ဧကာ စ အစ္ဆရံ ဝါဒေသိ. သေယျထာပိ နာမ ပဉ္စင်္ဂိကဿ တူရိယဿ သုဝိနီတဿ သုပ္ပဋိပတာဠိတဿ ကုသလေဟိ သုသမန္နာဟတဿ သဒ္ဒေါ ဟောတိ ဝဂ္ဂု စ ရဇနီယော စ ကမနီယော စ ပေမနီယော စ မဒနီယော စ; ဧဝမေဝံ တာသံ ဒေဝတာနံ အလင်္ကာရာနံ သဒ္ဒေါ ဟောတိ ဝဂ္ဂု စ ရဇနီယော စ ကမနီယော စ ပေမနီယော စ မဒနီယော စ. အထ ခွာဟံ, ဘန္တေ, ဣန္ဒြိယာနိ ဩက္ခိပိံ. བཙུན་པ་དེ་ནས་ལྷ་མོ་དེ་དག་ལས་གཅིག་གིས་ནི་གླུ་བླངས། གཅིག་གིས་ནི་གར་བྱས། གཅིག་གིས་ནི་ལག་པ་བརྡབས། དཔེར་ན། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྦྱར་ཞིང་ལེགས་པར་བརྡུངས་ལ། ལེགས་པར་བརྡུང་བའི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་རོལ་མོའི་སྒྲ་ནི་སྙན་ཞིང་། ཡིད་དུ་འོང་ལ། འདོད་པར་བྱ་བ་དང་། དགའ་བར་བྱ་བ་དང་། མྱོས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ལྷ་མོ་དེ་དག་གི་རྒྱན་གྱི་སྒྲ་ཡང་སྙན་ཞིང་། ཡིད་དུ་འོང་ལ། འདོད་པར་བྱ་བ་དང་། དགའ་བར་བྱ་བ་དང་། མྱོས་པར་བྱེད་པ་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་དེ་ནས་བདག་གིས་དབང་པོ་རྣམས་ཐུར་དུ་བལྟས་སོ། ། ‘‘အထ ခေါ, ဘန္တေ, တာ ဒေဝတာ ‘န ခွယျော အနုရုဒ္ဓေါ သာဒိယတီ’တိ တတ္ထေဝန္တရဓာယိံသု. ကတိဟိ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မနာပကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ? བཙུན་པ་དེ་ནས་ལྷ་མོ་དེ་དག་གིས། ‘འཕགས་པ་མ་འགགས་པ་ནི་མི་དགྱེས་སོ་’ཞེས་ཤེས་ནས་གནས་དེ་ཉིད་དུ་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །བཙུན་པ་ཆོས་དུ་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་ནི་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ལུས་ལྡན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལགས་སམ། ‘‘အဋ္ဌဟိ ခေါ, အနုရုဒ္ဓ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မနာပကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓ, အနုရုဒ္ဓ, မာတုဂါမော ယဿ မာတာပိတရော ဘတ္တုနော ဒေန္တိ အတ္ထကာမာ ဟိတေသိနော အနုကမ္ပကာ အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယ တဿ [Pg.93] ဟောတိ ပုဗ္ဗုဋ္ဌာယိနီ ပစ္ဆာနိပါတိနီ ကိင်္ကာရပဋိဿာဝိနီ မနာပစာရိနီ ပိယဝါဒိနီ. མ་འགགས་པ། ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་ནི་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ལུས་ལྡན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། མ་འགགས་པ། འདི་ན་བུད་མེད་ཀྱི་ཕ་མ་དག་གིས་ཕན་པར་འདོད་ཅིང་། ཕན་པ་ཚོལ་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱིས་སྙིང་རྗེའི་སྒོ་ནས་ཁྱོ་གང་ལ་བྱིན་པ་དེ་ལ། སྔོན་ལ་ལྡང་བ་དང་། ཕྱིས་ཉལ་བ་དང་། ཅི་བགྱི་ཉན་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བར་སྤྱོད་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ယေ တေ ဘတ္တု ဂရုနော ဟောန္တိ – မာတာတိ ဝါ ပိတာတိ ဝါ သမဏဗြာဟ္မဏာတိ ဝါ – တေ သက္ကရောတိ, ဂရုံ ကရောတိ, မာနေတိ, ပူဇေတိ, အဗ္ဘာဂတေ စ အာသနောဒကေန ပဋိပူဇေတိ. ཁྱོ་གའི་བཀུར་སྟི་བྱ་བའི་གནས་གང་དག་ཡིན་པ་སྟེ། མ་མམ་ཕའམ། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད། བླ་མར་བྱེད། རི་མོར་བྱེད། མཆོད་པ་བྱེད་ཅིང་། ལྷགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྟན་དང་ཆུས་མཆོད་པར་བྱེད་དོ། ། ‘‘ယေ တေ ဘတ္တု အဗ္ဘန္တရာ ကမ္မန္တာ – ဥဏ္ဏာတိ ဝါ ကပ္ပာသာတိ ဝါ – တတ္ထ ဒက္ခာ ဟောတိ အနလသာ တတြုပါယာယ ဝီမံသာယ သမန္နာဂတာ အလံ ကာတုံ အလံ သံဝိဓာတုံ. ཁྱོ་གའི་ནང་གི་ལས་ཀ་གང་དག་ཡིན་པ་སྟེ། བལ་ལམ་སྤྲིན་བལ་གྱི་ལས་ལྟ་བུ་ལ། དེ་ལ་མཁས་ཤིང་ལེ་ལོ་མེད་པ་དང་། དེའི་ཐབས་ལ་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཞིང་། རང་གིས་བྱེད་ནུས་པ་དང་། གཞན་ལ་བསྐོ་ཞིང་བཀོད་པ་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ယော သော ဘတ္တု အဗ္ဘန္တရော အန္တောဇနော – ဒါသာတိ ဝါ ပေဿာတိ ဝါ ကမ္မကရာတိ ဝါ – တေသံ ကတဉ္စ ကတတော ဇာနာတိ အကတဉ္စ အကတတော ဇာနာတိ, ဂိလာနကာနဉ္စ ဗလာဗလံ ဇာနာတိ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယဉ္စဿ ပစ္စံသေန သံဝိဘဇတိ. ཁྱོ་གའི་ནང་གི་གཡོག་འཁོར་གང་དག་ཡིན་པ་སྟེ། བྲན་ཕོ་དང་བྲན་མོའམ། བཀའ་ཉན་པའམ། ལས་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱས་པ་ནི་བྱས་པར་ཤེས་ཤིང་། མ་བྱས་པ་ནི་མ་བྱས་པར་ཤེས་ལ། ནད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་ཡོད་མེད་ཀྱང་ཤེས་ཤིང་། བཟའ་བ་དང་བཅའ་བ་རྣམས་ཀྱང་རང་རང་གི་སྐལ་བ་བཞིན་དུ་བགོ་བཤའ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ယံ ဘတ္တု အာဟရတိ ဓနံ ဝါ ဓညံ ဝါ ဇာတရူပံ ဝါ တံ အာရက္ခေန ဂုတ္တိယာ သမ္ပာဒေတိ, တတ္ထ စ ဟောတိ အဓုတ္တီ အထေနီ အသောဏ္ဍီ အဝိနာသိကာ. ཁྱོ་གས་བསྒྲུབས་པའི་ནོར་རམ། འབྲུ་འམ། གསེར་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་བསྲུང་ཞིང་སྐྱོབ་པར་བྱེད་ལ། དེ་ལ་ཆུད་ཟོས་སུ་མི་བྱེད་པ་དང་། མི་བརྐུ་བ་དང་། ཆང་ལ་མི་རེས་པ་དང་། ཆུད་ཟོས་སུ་མི་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ဥပါသိကာ ခေါ ပန ဟောတိ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂတာ ဓမ္မံ သရဏံ ဂတာ သံဃံ သရဏံ ဂတာ. ཡང་དགེ་བསྙེན་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ། ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ། དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘သီလဝတီ ခေါ ပန ဟောတိ – ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတာ, အဒိန္နာဒါနာ ပဋိဝိရတာ, ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ ပဋိဝိရတာ, မုသာဝါဒါ ပဋိဝိရတာ, သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတာ. ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ། མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་བཏུང་བ་ཆང་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘စာဂဝတီ ခေါ ပန ဟောတိ. ဝိဂတမလမစ္ဆေရေန စေတသာ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ မုတ္တစာဂါ ပယတပါဏိနီ ဝေါဿဂ္ဂရတာ ယာစယောဂါ ဒါနသံဝိဘာဂရတာ. གཏོང་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སེར་སྣའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཁྱིམ་ན་གནས་ཤིང་། ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་དགའ་བ་དང་། ལག་པ་གཙང་མ་དང་། གཏོང་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། སློང་བ་དང་འཚམ་པ་དང་། སྦྱིན་པ་དང་བགོ་བཤའ་བྱེད་པ་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ဣမေဟိ ခေါ, အနုရုဒ္ဓ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မနာပကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ. མ་འགགས་པ། ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་ནི་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ལུས་ལྡན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘ယော [Pg.94] နံ ဘရတိ သဗ္ဗဒါ, နိစ္စံ အာတာပိ ဥဿုကော; တံ သဗ္ဗကာမဒံ ပေါသံ, ဘတ္တာရံ နာတိမညတိ. གང་ཞིག་རྟག་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་ཞིང་སྙིང་ཉེ་བས། །བུད་མེད་དེ་ལ་རྟག་ཏུ་གསོ་བར་བྱེད་པ་དང་། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཁྱོ་དེ་ལ། །བུད་མེད་དེས་ནི་བརྙས་པར་མི་བྱེད་དོ། ། ‘‘န စာပိ သောတ္ထိ ဘတ္တာရံ, ဣဿာဝါဒေန ရောသယေ; ဘတ္တု စ ဂရုနော သဗ္ဗေ, ပဋိပူဇေတိ ပဏ္ဍိတာ. བུད་མེད་བཟང་མོས་ཕྲག་དོག་གི་ཚིག་གིས་ཁྱོ་ག་ལ་ཁྲོ་བར་མི་བྱེད། །ཤེས་རབ་ཅན་མས་ཁྱོ་གའི་བཀུར་སྟི་བྱ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པར་བྱེད། ། ‘‘ဥဋ္ဌာဟိကာ အနလသာ, သင်္ဂဟိတပရိဇ္ဇနာ; ဘတ္တု မနာပံ စရတိ, သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ. ལྡང་བར་བྱེད་ཅིང་ལེ་ལོ་མེད་པ་དང་། གཡོག་འཁོར་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། །ཁྱོ་གའི་ཡིད་དུ་འོང་བར་སྤྱོད་ཅིང་། བསགས་པའི་ནོར་རྣམས་ལེགས་པར་སྲུང་བར་བྱེད། ། ‘‘ယာ ဧဝံ ဝတ္တတိ နာရီ, ဘတ္တု ဆန္ဒဝသာနုဂါ; မနာပါ နာမ တေ ဒေဝါ, ယတ္ထ သာ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ; བུད་མེད་གང་ཞིག་ཁྱོ་གའི་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ནི། །ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ་གང་དག་ཡོད་པ་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །མདོ་དྲུག་པའོ། ། ၇. ဒုတိယဝိသာခါသုတ္တံ ༧. བི་ཤཱ་ཁཱའི་མདོ་གཉིས་པའོ། ། ၄၇. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ပုဗ္ဗာရာမေ မိဂါရမာတုပါသာဒေ. အထ ခေါ ဝိသာခါ မိဂါရမာတာ…ပေ… ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ဝိသာခံ မိဂါရမာတရံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ༤༧. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ཀྱི་ཤར་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བའི་རི་དྭགས་འཛིན་གྱི་མའི་ཁང་བཟང་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་རི་དྭགས་འཛིན་གྱི་མ་བི་ཤཱ་ཁཱ་ནི། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རི་དྭགས་འཛིན་གྱི་མ་བི་ཤཱ་ཁཱ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘အဋ္ဌဟိ ခေါ, ဝိသာခေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မနာပကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော ယဿ မာတာပိတရော ဘတ္တုနော ဒေန္တိ အတ္ထကာမာ ဟိတေသိနော အနုကမ္ပကာ အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယ တဿ ဟောတိ ပုဗ္ဗုဋ္ဌာယိနီ ပစ္ဆာနိပါတိနီ ကိင်္ကာရပဋိဿာဝိနီ မနာပစာရိနီ ပိယဝါဒိနီ…ပေ…. བི་ཤཱ་ཁཱ། ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་ནི་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ལུས་ལྡན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། བི་ཤཱ་ཁཱ། འདི་ན་བུད་མེད་ཀྱི་ཕ་མ་དག་གིས་ཕན་པར་འདོད་ཅིང་། ཕན་པ་ཚོལ་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱིས་སྙིང་རྗེའི་སྒོ་ནས་ཁྱོ་གང་ལ་བྱིན་པ་དེ་ལ། སྔོན་ལ་ལྡང་བ་དང་། ཕྱིས་ཉལ་བ་དང་། ཅི་བགྱི་ཉན་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བར་སྤྱོད་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘စာဂဝတီ ခေါ ပန ဟောတိ. ဝိဂတမလမစ္ဆေရေန စေတသာ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ မုတ္တစာဂါ ပယတပါဏိနီ ဝေါဿဂ္ဂရတာ ယာစယောဂါ ဒါနသံဝိဘာဂရတာ. ဣမေဟိ ခေါ, ဝိသာခေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မနာပကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ. གཏོང་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སེར་སྣའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཁྱིམ་ན་གནས་ཤིང་། ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་དགའ་བ་དང་། ལག་པ་གཙང་མ་དང་། གཏོང་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། སློང་བ་དང་འཚམ་པ་དང་། སྦྱིན་པ་དང་བགོ་བཤའ་བྱེད་པ་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །བི་ཤཱ་ཁཱ། ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་ནི་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ལུས་ལྡན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘ယော နံ ဘရတိ သဗ္ဗဒါ, နိစ္စံ အာတာပိ ဥဿုကော; တံ သဗ္ဗကာမဒံ ပေါသံ, ဘတ္တာရံ နာတိမညတိ. གང་ཞིག་རྟག་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་ཞིང་སྙིང་ཉེ་བས། །བུད་མེད་དེ་ལ་རྟག་ཏུ་གསོ་བར་བྱེད་པ་དང་། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཁྱོ་དེ་ལ། །བུད་མེད་དེས་ནི་བརྙས་པར་མི་བྱེད་ོ། ། ‘‘န [Pg.95] စာပိ သောတ္ထိ ဘတ္တာရံ, ဣဿာဝါဒေန ရောသယေ; ဘတ္တု စ ဂရုနော သဗ္ဗေ, ပဋိပူဇေတိ ပဏ္ဍိတာ. བུད་མེད་བཟང་མོས་ཕྲག་དོག་གི་ཚིག་གིས་ཁྱོ་ག་ལ་ཁྲོ་བར་མི་བྱེད། །ཤེས་རབ་ཅན་མས་ཁྱོ་གའི་བཀུར་སྟི་བྱ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པར་བྱེད། ། ‘‘ဥဋ္ဌာဟိကာ အနလသာ, သင်္ဂဟိတပရိဇ္ဇနာ; ဘတ္တု မနာပံ စရတိ, သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ. ལྡང་བར་བྱེད་ཅིང་ལེ་ལོ་མེད་པ་དང་། གཡོག་འཁོར་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། །ཁྱོ་གའི་ཡིད་དུ་འོང་བར་སྤྱོད་ཅིང་། བསགས་པའི་ནོར་རྣམས་ལེགས་པར་སྲུང་བར་བྱེད། ། ‘‘ယာ ဧဝံ ဝတ္တတိ နာရီ, ဘတ္တု ဆန္ဒဝသာနုဂါ; မနာပါ နာမ တေ ဒေဝါ, ယတ္ထ သာ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ. သတ္တမံ; བུད་མེད་གང་ཞིག་ཁྱོ་གའི་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ནི། །ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ་གང་དག་ཡོད་པ་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །མདོ་བདུན་པའོ། ། ၈. နကုလမာတာသုတ္တံ ༨. ནཀུ་ལའི་མའི་མདོའོ། ། ၄၈. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဘဂ္ဂေသု ဝိဟရတိ သုံသုမာရဂိရေ ဘေသကဠာဝနေ မိဂဒါယေ. အထ ခေါ နကုလမာတာ ဂဟပတာနီ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ…ပေ…. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ နကုလမာတရံ ဂဟပတာနိံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ༤༨. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྷགྒའི་ཡུལ་གྱི་སུཾ་སུ་མཱ་ར་གི་རིའི་བྷེ་ས་ཀ་ལཱའི་ཚལ་རི་དྭགས་ཀྱི་གནས་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་མོ་ནཀུ་ལའི་མ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁྱིམ་བདག་མོ་ནཀུ་ལའི་མ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘အဋ္ဌဟိ ခေါ, နကုလမာတေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မနာပကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓ, နကုလမာတေ, မာတုဂါမော ယဿ မာတာပိတရော ဘတ္တုနော ဒေန္တိ အတ္ထကာမာ ဟိတေသိနော အနုကမ္ပကာ အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယ တဿ ဟောတိ ပုဗ္ဗုဋ္ဌာယိနီ ပစ္ဆာနိပါတိနီ ကိင်္ကာရပဋိဿာဝိနီ မနာပစာရိနီ ပိယဝါဒိနီ. ནཀུ་ལའི་མ། ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་ནི་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ལུས་ལྡན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། ནཀུ་ལའི་མ། འདི་ན་བུད་མེད་ཀྱི་ཕ་མ་དག་གིས་ཕན་པར་འདོད་ཅིང་། ཕན་པ་ཚོལ་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱིས་སྙིང་རྗེའི་སྒོ་ནས་ཁྱོ་གང་ལ་བྱིན་པ་དེ་ལ། སྔོན་ལ་ལྡང་བ་དང་། ཕྱིས་ཉལ་བ་དང་། ཅི་བགྱི་ཉན་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བར་སྤྱོད་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ယေ တေ ဘတ္တု ဂရုနော ဟောန္တိ – မာတာတိ ဝါ ပိတာတိ ဝါ သမဏဗြာဟ္မဏာတိ ဝါ – တေ သက္ကရောတိ ဂရုံ ကရောတိ မာနေတိ ပူဇေတိ, အဗ္ဘာဂတေ စ အာသနောဒကေန ပဋိပူဇေတိ. ཁྱོ་གའི་བཀུར་སྟི་བྱ་བའི་གནས་གང་དག་ཡིན་པ་སྟེ། མ་མམ་ཕའམ། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད། བླ་མར་བྱེད། རི་མོར་བྱེད། མཆོད་པ་བྱེད་ཅིང་། ལྷགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྟན་དང་ཆུས་མཆོད་པར་བྱེད་དོ། ། ‘‘ယေ တေ ဘတ္တု အဗ္ဘန္တရာ ကမ္မန္တာ – ဥဏ္ဏာတိ ဝါ ကပ္ပာသာတိ ဝါ – တတ္ထ ဒက္ခာ ဟောတိ အနလသာ တတြုပါယာယ ဝီမံသာယ သမန္နာဂတာ အလံ ကာတုံ အလံ သံဝိဓာတုံ. ཁྱོ་གའི་ནང་གི་ལས་ཀ་གང་དག་ཡིན་པ་སྟེ། བལ་ལམ་སྤྲིན་བལ་གྱི་ལས་ལྟ་བུ་ལ། དེ་ལ་མཁས་ཤིང་ལེ་ལོ་མེད་པ་དང་། དེའི་ཐབས་ལ་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཞིང་། རང་གིས་བྱེད་ནུས་པ་དང་། གཞན་ལ་བསྐོ་ཞིང་བཀོད་པ་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ယော သော ဘတ္တု အဗ္ဘန္တရော အန္တောဇနော – ဒါသာတိ ဝါ ပေဿာတိ ဝါ ကမ္မကရာတိ ဝါ – တေသံ ကတဉ္စ ကတတော ဇာနာတိ အကတဉ္စ အကတတော ဇာနာတိ, ဂိလာနကာနဉ္စ ဗလာဗလံ ဇာနာတိ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယဉ္စဿ ပစ္စံသေန သံဝိဘဇတိ. ཁྱོ་གའི་ནང་གི་གཡོག་འཁོར་གང་དག་ཡིན་པ་སྟེ། བྲན་ཕོ་དང་བྲན་མོའམ། བཀའ་ཉན་པའམ། ལས་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱས་པ་ནི་བྱས་པར་ཤེས་ཤིང་། མ་བྱས་པ་ནི་མ་བྱས་པར་ཤེས་ལ། ནད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་ཡོད་མེད་ཀྱང་ཤེས་ཤིང་། བཟའ་བ་དང་བཅའ་བ་རྣམས་ཀྱང་རང་རང་གི་སྐལ་བ་བཞིན་དུ་བགོ་བཤའ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ယံ [Pg.96] ဘတ္တာ အာဟရတိ ဓနံ ဝါ ဓညံ ဝါ ရဇတံ ဝါ ဇာတရူပံ ဝါ တံ အာရက္ခေန ဂုတ္တိယာ သမ္ပာဒေတိ, တတ္ထ စ ဟောတိ အဓုတ္တီ အထေနီ အသောဏ္ဍီ အဝိနာသိကာ. ཁྱོ་གས་བསྒྲུབས་པའི་ནོར་རམ། འབྲུ་འམ། དངུལ་ལམ། གསེར་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་བསྲུང་ཞིང་སྐྱོབ་པར་བྱེད་ལ། དེ་ལ་ཆུད་ཟོས་སུ་མི་བྱེད་པ་དང་། མི་བརྐུ་བ་དང་། ཆང་ལ་མི་རེས་པ་དང་། ཆུད་ཟོས་སུ་མི་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ဥပါသိကာ ခေါ ပန ဟောတိ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂတာ ဓမ္မံ သရဏံ ဂတာ သံဃံ သရဏံ ဂတာ. ཡང་དགེ་བསྙེན་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ། ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ། དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘သီလဝတီ ခေါ ပန ဟောတိ – ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတာ…ပေ… သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတာ…ပေ…. ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། །མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་བཏུང་བ་ཆང་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘စာဂဝတီ ခေါ ပန ဟောတိ ဝိဂတမလမစ္ဆေရေန စေတသာ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ မုတ္တစာဂါ ပယတပါဏိနီ ဝေါဿဂ္ဂရတာ ယာစယောဂါ ဒါနသံဝိဘာဂရတာ. གཏོང་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སེར་སྣའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཁྱིམ་ན་གནས་ཤིང་། ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་དགའ་བ་དང་། ལག་པ་གཙང་མ་དང་། གཏོང་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། སློང་བ་དང་འཚམ་པ་དང་། སྦྱིན་པ་དང་བགོ་བཤའ་བྱེད་པ་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ဣမေဟိ ခေါ, နကုလမာတေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မနာပကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ. ནཀུ་ལའི་མ། ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་ནི་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ལུས་ལྡན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘ယော နံ ဘရတိ သဗ္ဗဒါ, နိစ္စံ အာတာပိ ဥဿုကော; တံ သဗ္ဗကာမဒံ ပေါသံ, ဘတ္တာရံ နာတိမညတိ. གང་ཞིག་རྟག་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་ཞིང་སྙིང་ཉེ་བས། །བུད་མེད་དེ་ལ་རྟག་ཏུ་གསོ་བར་བྱེད་པ་དང་། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཁྱོ་དེ་ལ། །བུད་མེད་དེས་ནི་བརྙས་པར་མི་བྱེད་དོ། ། ‘‘န စာပိ သောတ္ထိ ဘတ္တာရံ, ဣဿာဝါဒေန ရောသယေ; ဘတ္တု စ ဂရုနော သဗ္ဗေ, ပဋိပူဇေတိ ပဏ္ဍိတာ. བུད་མེད་བཟང་མོས་ཕྲག་དོག་གི་ཚིག་གིས་ཁྱོ་ག་ལ་ཁྲོ་བར་མི་བྱེད། །ཤེས་རབ་ཅན་མས་ཁྱོ་གའི་བཀུར་སྟི་བྱ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པར་བྱེད། ། ‘‘ဥဋ္ဌာဟိကာ အနလသာ, သင်္ဂဟိတပရိဇ္ဇနာ; ဘတ္တု မနာပံ စရတိ, သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ. ལྡང་བར་བྱེད་ཅིང་ལེ་ལོ་མེད་པ་དང་། གཡོག་འཁོར་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། །ཁྱོ་གའི་ཡིད་དུ་འོང་བར་སྤྱོད་ཅིང་། བསགས་པའི་ནོར་རྣམས་ལེགས་པར་སྲུང་བར་བྱེད། ། ‘‘ယာ ဧဝံ ဝတ္တတိ နာရီ, ဘတ္တု ဆန္ဒဝသာနုဂါ; မနာပါ နာမ တေ ဒေဝါ, ယတ္ထ သာ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ. အဋ္ဌမံ; བུད་མེད་གང་ཞིག་ཁྱོ་གའི་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ནི། །ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ་གང་དག་ཡོད་པ་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །མདོ་བརྒྱད་པའོ། ། ၉. ပဌမဣဓလောကိကသုတ္တံ ༩. འཇིག་རྟེན་འདིའི་མདོ་དང་པོའོ། ། ၄၉. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ပုဗ္ဗာရာမေ မိဂါရမာတုပါသာဒေ. အထ ခေါ ဝိသာခါ မိဂါရမာတာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ…ပေ…. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ဝိသာခံ မိဂါရမာတရံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ༤༩. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ཀྱི་ཤར་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བའི་རི་དྭགས་འཛིན་གྱི་མའི་ཁང་བཟང་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་རི་དྭགས་འཛིན་གྱི་མ་བི་ཤཱ་ཁཱ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རི་དྭགས་འཛིན་གྱི་མ་བི་ཤཱ་ཁཱ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘စတူဟိ [Pg.97] ခေါ, ဝိသာခေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ဣဓလောကဝိဇယာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ, အယံသ လောကော အာရဒ္ဓေါ ဟောတိ. ကတမေဟိ စတူဟိ? ဣဓ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော သုသံဝိဟိတကမ္မန္တော ဟောတိ, သင်္ဂဟိတပရိဇနော, ဘတ္တု မနာပံ စရတိ, သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ. བི་ཤཱ་ཁཱ། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་། འཇིག་རྟེན་འདིའི་ལས་ལ་བརྩོན་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། བི་ཤཱ་ཁཱ། འདི་ན་བུད་མེད་ནི་ལས་རྣམས་ལེགས་པར་བཀོད་པ་བྱེད་པ་དང་། གཡོག་འཁོར་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཁྱོ་གའི་ཡིད་དུ་འོང་བར་སྤྱོད་པ་དང་། བསགས་པའི་ནོར་རྣམས་ལེགས་པར་སྲུང་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ကထဉ္စ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော သုသံဝိဟိတကမ္မန္တော ဟောတိ? ဣဓ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော ယေ တေ ဘတ္တု အဗ္ဘန္တရာ ကမ္မန္တာ – ဥဏ္ဏာတိ ဝါ ကပ္ပာသာတိ ဝါ – တတ္ထ ဒက္ခာ ဟောတိ အနလသာ တတြုပါယာယ ဝီမံသာယ သမန္နာဂတာ အလံ ကာတုံ အလံ သံဝိဓာတုံ. ဧဝံ ခေါ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော သုသံဝိဟိတကမ္မန္တော ဟောတိ. བི་ཤཱ་ཁཱ། ཇི་ལྟར་ན་བུད་མེད་ནི་ལས་རྣམས་ལེགས་པར་བཀོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བི་ཤཱ་ཁཱ། འདི་ན་བུད་མེད་ནི་ཁྱོ་གའི་ནང་གི་ལས་ཀ་གང་དག་ཡིན་པ་སྟེ། བལ་ལམ་སྤྲིན་བལ་གྱི་ལས་ལྟ་བུ་ལ། དེ་ལ་མཁས་ཤིང་ལེ་ལོ་མེད་པ་དང་། དེའི་ཐབས་ལ་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཞིང་། རང་གིས་བྱེད་ནུས་པ་དང་། གཞན་ལ་བསྐོ་ཞིང་བཀོད་པ་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །བི་ཤཱ་ཁཱ། དེ་ལྟར་ན་བུད་མེད་ནི་ལས་རྣམས་ལེགས་པར་བཀོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ကထဉ္စ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော သင်္ဂဟိတပရိဇနော ဟောတိ? ဣဓ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော ယော သော ဘတ္တု အဗ္ဘန္တရော အန္တောဇနော – ဒါသာတိ ဝါ ပေဿာတိ ဝါ ကမ္မကရာတိ ဝါ – တေသံ ကတဉ္စ ကတတော ဇာနာတိ အကတဉ္စ အကတတော ဇာနာတိ, ဂိလာနကာနဉ္စ ဗလာဗလံ ဇာနာတိ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယဉ္စဿ ပစ္စံသေန သံဝိဘဇတိ. ဧဝံ ခေါ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော သင်္ဂဟိတပရိဇနော ဟောတိ. བི་ཤཱ་ཁཱ། ཇི་ལྟར་ན་བུད་མེད་ནི་གཡོག་འཁོར་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བི་ཤཱ་ཁཱ། འདི་ན་བུད་མེད་ནི་ཁྱོ་གའི་ནང་གི་གཡོག་འཁོར་གང་དག་ཡིན་པ་སྟེ། བྲན་ཕོ་དང་བྲན་མོའམ། བཀའ་ཉན་པའམ། ལས་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱས་པ་ནི་བྱས་པར་ཤེས་ཤིང་། མ་བྱས་པ་ནི་མ་བྱས་པར་ཤེས་ལ། ནད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་ཡོད་མེད་ཀྱང་ཤེས་ཤིང་། བཟའ་བ་དང་བཅའ་བ་རྣམས་ཀྱང་རང་རང་གི་སྐལ་བ་བཞིན་དུ་བགོ་བཤའ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བི་ཤཱ་ཁཱ། དེ་ལྟར་ན་བུད་མེད་ནི་གཡོག་འཁོར་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ကထဉ္စ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော ဘတ္တု မနာပံ စရတိ? ဣဓ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော ယံ ဘတ္တု အမနာပသင်္ခါတံ တံ ဇီဝိတဟေတုပိ န အဇ္ဈာစရတိ. ဧဝံ ခေါ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော ဘတ္တု မနာပံ စရတိ. བི་ཤཱ་ཁཱ། ཇི་ལྟར་ན་བུད་མེད་ནི་ཁྱོ་གའི་ཡིད་དུ་འོང་བར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བི་ཤཱ་ཁཱ། འདི་ན་བུད་མེད་ནི་ཁྱོ་གའི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བར་བགྲང་བའི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ། སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བི་ཤཱ་ཁཱ། དེ་ལྟར་ན་བུད་མེད་ནི་ཁྱོ་གའི་ཡིད་དུ་འོང་བར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ကထဉ္စ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ? ဣဓ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော ယံ ဘတ္တာ အာဟရတိ ဓနံ ဝါ ဓညံ ဝါ ရဇတံ ဝါ ဇာတရူပံ ဝါ တံ အာရက္ခေန ဂုတ္တိယာ သမ္ပာဒေတိ, တတ္ထ စ ဟောတိ အဓုတ္တီ အထေနီ အသောဏ္ဍီ အဝိနာသိကာ. ဧဝံ ခေါ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဝိသာခေ, စတူဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ဣဓလောကဝိဇယာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ, အယံသ လောကော အာရဒ္ဓေါ ဟောတိ. བི་ཤཱ་ཁཱ། བུད་མེད་ཀྱིས་བསགས་པའི་ནོར་ལ་ཇི་ལྟར་སྲུང་བར་བྱེད་དམ་ཞེ་ན། བི་ཤཱ་ཁཱ། འདི་ན་བུད་མེད་ཀྱིས་ཁྱོ་གས་བསྒྲུབས་པའི་ནོར་རམ། འབྲུ་འམ། དངུལ་ལམ། གསེར་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་བསྲུངས་ཤིང་བསྐྱངས་ཏེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་ལ། དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ། མ་བརྐུས་པ། ཆང་ལ་མི་རློམ་པ། ཆུད་ཟོས་སུ་མི་གཏོང་བ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །བི་ཤཱ་ཁཱ། དེ་ལྟར་ན་བུད་མེད་ཀྱིས་བསགས་པའི་ནོར་ལ་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །བི་ཤཱ་ཁཱ། ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་ནི་ཚེ་འདིའི་འཇིག་རྟེན་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞིང་། ཚེ་འདིའི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘စတူဟိ ခေါ, ဝိသာခေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ပရလောကဝိဇယာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ, ပရလောကော အာရဒ္ဓေါ ဟောတိ. ကတမေဟိ စတူဟိ? ဣဓ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော သဒ္ဓါသမ္ပန္နော ဟောတိ, သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ, စာဂသမ္ပန္နော ဟောတိ, ပညာသမ္ပန္နော ဟောတိ. བི་ཤཱ་ཁཱ། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞིང་། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། བི་ཤཱ་ཁཱ། འདི་ན་བུད་མེད་ནི་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ကထဉ္စ[Pg.98], ဝိသာခေ, မာတုဂါမော သဒ္ဓါသမ္ပန္နော ဟောတိ? ဣဓ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော သဒ္ဓေါ ဟောတိ, သဒ္ဒဟတိ တထာဂတဿ ဗောဓိံ – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’တိ. ဧဝံ ခေါ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော သဒ္ဓါသမ္ပန္နော ဟောတိ. བི་ཤཱ་ཁཱ། བུད་མེད་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། བི་ཤཱ་ཁཱ། འདི་ན་བུད་མེད་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འདི་ལྟར། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས། རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས། བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ་ཞེས་དད་པར་བྱེད་དོ། །བི་ཤཱ་ཁཱ། དེ་ལྟར་ན་བུད་མེད་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ကထဉ္စ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ? ဣဓ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ…ပေ… သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဧဝံ ခေါ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ. བི་ཤཱ་ཁཱ། བུད་མེད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། བི་ཤཱ་ཁཱ། འདི་ན་བུད་མེད་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ཞིང་། །པེ། །མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་བཏུང་བ་ཆང་དང་བཅོས་པའི་བཏུང་བ་བག་མེད་པའི་གནས་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །བི་ཤཱ་ཁཱ། དེ་ལྟར་ན་བུད་མེད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ကထဉ္စ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော စာဂသမ္ပန္နော ဟောတိ? ဣဓ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော ဝိဂတမလမစ္ဆေရေန စေတသာ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ မုတ္တစာဂါ ပယတပါဏိနီ ဝေါဿဂ္ဂရတာ ယာစယောဂါ ဒါနသံဝိဘာဂရတာ. ဧဝံ ခေါ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော စာဂသမ္ပန္နော ဟောတိ. བི་ཤཱ་ཁཱ། བུད་མེད་གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། བི་ཤཱ་ཁཱ། འདི་ན་བུད་མེད་ནི་སེར་སྣའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཁྱིམ་ན་གནས་ཤིང་། ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་དགའ་བ། ལག་པ་གཙང་བ། སྦྱིན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ། སློང་བ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རེ་བ་སྐོང་བ། སྦྱིན་པ་དང་བགོ་བཤའ་བྱེད་པ་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །བི་ཤཱ་ཁཱ། དེ་ལྟར་ན་བུད་མེད་གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ကထဉ္စ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော ပညာသမ္ပန္နော ဟောတိ? ဣဓ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော ပညဝါ ဟောတိ…ပေ… ဧဝံ ခေါ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော ပညာသမ္ပန္နော ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဝိသာခေ, စတူဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ပရလောကဝိဇယာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ, ပရလောကော အာရဒ္ဓေါ ဟောတီ’’တိ. བི་ཤཱ་ཁཱ། བུད་མེད་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། བི་ཤཱ་ཁཱ། འདི་ན་བུད་མེད་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་། །པེ། །བི་ཤཱ་ཁཱ། དེ་ལྟར་ན་བུད་མེད་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བི་ཤཱ་ཁཱ། ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞིང་། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། ‘‘သုသံဝိဟိတကမ္မန္တာ, သင်္ဂဟိတပရိဇ္ဇနာ; ဘတ္တု မနာပံ စရတိ, သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ. ལས་རྣམས་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་པ་དང་། །འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་ལེགས་བསྐྱངས་ཤིང་། །ཁྱོ་ཡི་ཡིད་དུ་འོང་བར་སྤྱོད། །བསགས་པའི་ནོར་རྣམས་ལེགས་པར་སྲུང་། ། ‘‘သဒ္ဓါ သီလေန သမ္ပန္နာ, ဝဒညူ ဝီတမစ္ဆရာ; နိစ္စံ မဂ္ဂံ ဝိသောဓေတိ, သောတ္ထာနံ သမ္ပရာယိကံ. དད་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་ཚོགས་ཤིང་། །གཏོང་ཕོད་སེར་སྣ་ཀུན་བྲལ་བ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་བདེ་བའི་ལམ། །རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད། ། ‘‘ဣစ္စေတေ အဋ္ဌ ဓမ္မာ စ, ယဿာ ဝိဇ္ဇန္တိ နာရိယာ; တမ္ပိ သီလဝတိံ အာဟု, ဓမ္မဋ္ဌံ သစ္စဝါဒိနိံ. བུད་མེད་གང་ལ་ཆོས་བརྒྱད་པོ། །འདི་དག་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ལ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་ཞིང་ཆོས་ལ་གནས། །བདེན་པར་སྨྲ་བ་ཞེས་སུ་བརྗོད། ། ‘‘သောဠသာကာရသမ္ပန္နာ, အဋ္ဌင်္ဂသုသမာဂတာ; တာဒိသီ သီလဝတီ ဥပါသိကာ; ဥပပဇ္ဇတိ ဒေဝလောကံ မနာပ’’န္တိ. နဝမံ; རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཕུན་ཚོགས་ཤིང་། །ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལེགས་ལྡན་པ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་མ། །ཡིད་འོང་ལྷ་ཡི་འཇིག་རྟེན་སྐྱེ། །དགུ་པའོ། ། ၁၀. ဒုတိယဣဓလောကိကသုတ္တံ ༡༠. ཚེ་འདིའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མདོ་གཉིས་པ། ၅၀. ‘‘စတူဟိ[Pg.99], ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ဣဓလောကဝိဇယာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ, အယံသ လောကော အာရဒ္ဓေါ ဟောတိ. ကတမေဟိ စတူဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော သုသံဝိဟိတကမ္မန္တော ဟောတိ, သင်္ဂဟိတပရိဇနော, ဘတ္တု မနာပံ စရတိ, သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ. ༥༠. དགེ་སློང་དག། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་ནི་ཚེ་འདིའི་འཇིག་རྟེན་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞིང་། ཚེ་འདིའི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག། འདི་ན་བུད་མེད་ནི་ལས་རྣམས་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་པ་དང་། འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་ལེགས་པར་བསྐྱངས་པ་དང་། ཁྱོ་ཡི་ཡིད་དུ་འོང་བར་སྤྱོད་པ་དང་། བསགས་པའི་ནོར་རྣམས་ལེགས་པར་སྲུང་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ကထဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော သုသံဝိဟိတကမ္မန္တော ဟောတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော ယေ တေ ဘတ္တု အဗ္ဘန္တရာ ကမ္မန္တာ…ပေ… ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော သုသံဝိဟိတကမ္မန္တော ဟောတိ. དགེ་སློང་དག། བུད་མེད་ཀྱིས་ལས་རྣམས་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག། འདི་ན་བུད་མེད་ནི་ཁྱོ་གའི་ནང་གི་ལས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ། །པེ། །དགེ་སློང་དག། དེ་ལྟར་ན་བུད་མེད་ཀྱིས་ལས་རྣམས་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ကထဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော သင်္ဂဟိတပရိဇနော ဟောတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော ယော သော ဘတ္တု အဗ္ဘန္တရော အန္တောဇနော…ပေ… ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော သင်္ဂဟိတပရိဇနော ဟောတိ. དགེ་སློང་དག། བུད་མེད་ཀྱིས་འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་ལེགས་པར་བསྐྱངས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག། འདི་ན་བུད་མེད་ནི་ཁྱོ་གའི་ནང་གི་གཡོག་འཁོར་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ། །པེ། །དགེ་སློང་དག། དེ་ལྟར་ན་བུད་མེད་ཀྱིས་འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་ལེགས་པར་བསྐྱངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ကထဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော ဘတ္တု မနာပံ စရတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော ယံ ဘတ္တု အမနာပသင်္ခါတံ တံ ဇီဝိတဟေတုပိ န အဇ္ဈာစရတိ. ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော ဘတ္တု မနာပံ စရတိ. དགེ་སློང་དག། བུད་མེད་ཀྱིས་ཁྱོ་ཡི་ཡིད་དུ་འོང་བར་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག། འདི་ན་བུད་མེད་ནི་ཁྱོ་གའི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བར་བརྩི་བའི་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ། སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག། དེ་ལྟར་ན་བུད་མེད་ཀྱིས་ཁྱོ་ཡི་ཡིད་དུ་འོང་བར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ကထဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော ယံ ဘတ္တာ အာဟရတိ…ပေ… ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စတူဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ဣဓလောကဝိဇယာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ, အယံသ လောကော အာရဒ္ဓေါ ဟောတိ. དགེ་སློང་དག། བུད་མེད་ཀྱིས་བསགས་པའི་ནོར་ལ་ཇི་ལྟར་སྲུང་བར་བྱེད་དམ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག། འདི་ན་བུད་མེད་ཀྱིས་ཁྱོ་གས་བསྒྲུབས་པའི་ནོར་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ། །པེ། །དགེ་སློང་དག། དེ་ལྟར་ན་བུད་མེད་ཀྱིས་བསགས་པའི་ནོར་ལ་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག། ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་ནི་ཚེ་འདིའི་འཇིག་རྟེན་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞིང་། ཚེ་འདིའི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘စတူဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ပရလောကဝိဇယာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ, ပရလောကော အာရဒ္ဓေါ ဟောတိ. ကတမေဟိ စတူဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော သဒ္ဓါသမ္ပန္နော ဟောတိ, သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ, စာဂသမ္ပန္နော ဟောတိ, ပညာသမ္ပန္နော ဟောတိ. དགེ་སློང་དག། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞིང་། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག། འདི་ན་བུད་མེད་ནི་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ကထဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော သဒ္ဓါသမ္ပန္နော ဟောတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော သဒ္ဓေါ ဟောတိ…ပေ… ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော သဒ္ဓါသမ္ပန္နော ဟောတိ. དགེ་སློང་དག། བུད་མེད་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག། འདི་ན་བུད་མེད་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་། །པེ། །དགེ་སློང་དག། དེ་ལྟར་ན་བུད་མེད་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ကထဉ္စ[Pg.100], ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ…ပေ… သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ. དགེ་སློང་དག། བུད་མེད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག། འདི་ན་བུད་མེད་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ཞིང་། །པེ། །མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་བཏུང་བ་ཆང་དང་བཅོས་པའི་བཏུང་བ་བག་མེད་པའི་གནས་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག། དེ་ལྟར་ན་བུད་མེད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ကထဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော စာဂသမ္ပန္နော ဟောတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော ဝိဂတမလမစ္ဆေရေန စေတသာ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ…ပေ… ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော စာဂသမ္ပန္နော ဟောတိ. དགེ་སློང་དག། བུད་མེད་གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག། འདི་ན་བུད་མེད་ནི་སེར་སྣའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཁྱིམ་ན་གནས་ཤིང་། །པེ། །དགེ་སློང་དག། དེ་ལྟར་ན་བུད་མེད་གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ကထဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော ပညာသမ္ပန္နော ဟောတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော ပညဝါ ဟောတိ…ပေ… ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော ပညာသမ္ပန္နော ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စတူဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ပရလောကဝိဇယာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ, ပရလောကော အာရဒ္ဓေါ ဟောတီ’’တိ. དགེ་སློང་དག། བུད་མེད་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག། འདི་ན་བུད་མེད་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་། །པེ། །དགེ་སློང་དག། དེ་ལྟར་ན་བུད་མེད་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག། ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞིང་། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། ‘‘သုသံဝိဟိတကမ္မန္တာ, သင်္ဂဟိတပရိဇ္ဇနာ; ဘတ္တု မနာပံ စရတိ, သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ. ལས་རྣམས་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་པ་དང་། །འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་ལེགས་བསྐྱངས་ཤིང་། །ཁྱོ་ཡི་ཡིད་དུ་འོང་བར་སྤྱོད། །བསགས་པའི་ནོར་རྣམས་ལེགས་པར་སྲུང་། ། ‘‘သဒ္ဓါ သီလေန သမ္ပန္နာ, ဝဒညူ ဝီတမစ္ဆရာ; နိစ္စံ မဂ္ဂံ ဝိသောဓေတိ, သောတ္ထာနံ သမ္ပရာယိကံ. དད་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་ཚོགས་ཤིང་། །གཏོང་ཕོད་སེར་སྣ་ཀུན་བྲལ་བ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་བདེ་བའི་ལམ། །རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད། ། ‘‘ဣစ္စေတေ အဋ္ဌ ဓမ္မာ စ, ယဿာ ဝိဇ္ဇန္တိ နာရိယာ; တမ္ပိ သီလဝတိံ အာဟု, ဓမ္မဋ္ဌံ သစ္စဝါဒိနိံ. བུད་མེད་གང་ལ་ཆོས་བརྒྱད་པོ། །འདི་དག་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ལ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་ཞིང་ཆོས་ལ་གནས། །བདེན་པར་སྨྲ་བ་ཞེས་སུ་བརྗོད། ། ‘‘သောဠသာကာရသမ္ပန္နာ, အဋ္ဌင်္ဂသုသမာဂတာ; တာဒိသီ သီလဝတီ ဥပါသိကာ, ဥပပဇ္ဇတိ ဒေဝလောကံ မနာပ’’န္တိ. ဒသမံ; རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཕུན་ཚོགས་ཤིང་། །ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལེགས་ལྡན་པ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་མ། །ཡིད་འོང་ལྷ་ཡི་འཇིག་རྟེན་སྐྱེ། །བཅུ་པའོ། ། ဥပေါသထဝဂ္ဂေါ ပဉ္စမော. གསོ་སྦྱོང་གི་ཚོམས་ཏེ་ལྔ་པའོ། ། တဿုဒ္ဒါနံ – དེའི་སྡོམ་ནི། သံခိတ္တေ ဝိတ္ထတေ ဝိသာခေ, ဝါသေဋ္ဌော ဗောဇ္ဈာယ ပဉ္စမံ; အနုရုဒ္ဓံ ပုန ဝိသာခေ, နကုလာ ဣဓလောကိကာ ဒွေတိ. བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པ་དང་ས་ཁཱ་མ་དང་། །ཝཱ་སེཊྛ་དང་བོ་ཛྫྷཱ་སྟེ་ལྔ་པ་དང་། །ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་དང་ཡང་ས་ཁཱ་མ་དང་། །ན་ཀུ་ལཱ་དང་ཚེ་འདིའི་འཇིག་རྟེན་གཉིས་སོ། ། ပဌမပဏ္ဏာသကံ သမတ္တံ. ལྔ་བཅུ་པ་དང་པོ་རྫོགས་སོ། ། ၂. ဒုတိယပဏ္ဏာသကံ ༢. ལྔ་བཅུ་པ་གཉིས་པ། (၆) ၁. ဂေါတမီဝဂ္ဂေါ (༦) ༡. གཽ་ཏ་མཱིའི་ཚོམས། ၁. ဂေါတမီသုတ္တံ ༡. གཽ་ཏ་མཱིའི་མདོ། ၅၁. ဧကံ [Pg.101] သမယံ ဘဂဝါ သက္ကေသု ဝိဟရတိ ကပိလဝတ္ထုသ္မိံ နိဂြောဓာရာမေ. အထ ခေါ မဟာပဇာပတီ ဂေါတမီ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ မဟာပဇာပတီ ဂေါတမီ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု, ဘန္တေ, လဘေယျ မာတုဂါမော တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇ’’န္တိ. ‘‘အလံ, ဂေါတမိ! မာ တေ ရုစ္စိ မာတုဂါမဿ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇာ’’တိ. ༥༡. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱའི་ཡུལ་སེར་སྐྱའི་གཞི་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་མོ་གཽ་ཏ་མཱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ལུས་སོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ལུས་པའི་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་མོ་གཽ་ཏ་མཱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ། བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཐོབ་པར་མཛད་དུ་གསོལ།” །“གཽ་ཏ་མཱི། དེ་ལྟར་མ་བྱེད་ཅིག། བུད་མེད་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཡིད་ལ་མ་བྱེད་ཅིག།” ། ဒုတိယမ္ပိ ခေါ မဟာပဇာပတီ ဂေါတမီ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု, ဘန္တေ, လဘေယျ မာတုဂါမော တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇ’’န္တိ. ‘‘အလံ, ဂေါတမိ! မာ တေ ရုစ္စိ မာတုဂါမဿ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇာ’’တိ. ‘‘တတိယမ္ပိ ခေါ မဟာပဇာပတီ ဂေါတမီ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု ဘန္တေ, လဘေယျ မာတုဂါမော တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇ’’န္တိ. ‘‘အလံ, ဂေါတမိ! မာ တေ ရုစ္စိ မာတုဂါမဿ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇာ’’တိ. ལན་གཉིས་སུ་ཡང་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་མོ་གཽ་ཏ་མཱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ། བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཐོབ་པར་མཛད་དུ་གསོལ།” །“གཽ་ཏ་མཱི། དེ་ལྟར་མ་བྱེད་ཅིག། བུད་མེད་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཡིད་ལ་མ་བྱེད་ཅིག།” །ལན་གསུམ་དུ་ཡང་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་མོ་གཽ་ཏ་མཱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ། བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཐོབ་པར་མཛད་དུ་གསོལ།” །“གཽ་ཏ་མཱི། དེ་ལྟར་མ་བྱེད་ཅིག། བུད་མེད་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཡིད་ལ་མ་བྱེད་ཅིག།” ། အထ ခေါ မဟာပဇာပတီ ဂေါတမီ ‘‘န ဘဂဝါ အနုဇာနာတိ မာတုဂါမဿ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇ’’န္တိ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနာ အဿုမုခီ ရုဒမာနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ. དེ་ནས་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་མོ་གཽ་ཏ་མཱིས། “བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བུད་མེད་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་མ་གནང་ངོ་། །”སྙམ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཡིད་མི་བདེ་བར་མིག་དཀྲུགས་ཤིང་མཆི་མ་འཛག་བཞིན་དུ་ངུ་ཞིང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་གཡས་སྐོར་བྱས་ནས་ཕྱིར་སོང་ངོ་། ། အထ ခေါ ဘဂဝါ ကပိလဝတ္ထုသ္မိံ ယထာဘိရန္တံ ဝိဟရိတွာ ယေန ဝေသာလီ တေန စာရိကံ ပက္ကာမိ. အနုပုဗ္ဗေန စာရိကံ စရမာနော ယေန ဝေသာလီ တဒဝသရိ. တတြ သုဒံ ဘဂဝါ ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ[Pg.102]. အထ ခေါ မဟာပဇာပတီ ဂေါတမီ ကေသေ ဆေဒါပေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ သမ္ဗဟုလာဟိ သာကိယာနီဟိ သဒ္ဓိံ ယေန ဝေသာလီ တေန ပက္ကာမိ. အနုပုဗ္ဗေန ယေန ဝေသာလီ မဟာဝနံ ကူဋာဂါရသာလာ တေနုပသင်္ကမိ. အထ ခေါ မဟာပဇာပတီ ဂေါတမီ သူနေဟိ ပါဒေဟိ ရဇောကိဏ္ဏေန ဂတ္တေန ဒုက္ခီ ဒုမ္မနာ အဿုမုခီ ရုဒမာနာ ဗဟိဒွါရကောဋ္ဌကေ အဋ္ဌာသိ. དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སེར་སྐྱའི་གཞི་ན་ཇི་ལྟར་མཉེས་པར་བཞུགས་ནས། ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་གཤེགས་སོ། །རིམ་གྱིས་གཤེགས་ཤིང་ཡངས་པ་ཅན་དུ་བྱོན་ཏོ། །དེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཚལ་ཆེན་པོ་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་མོ་གཽ་ཏ་མཱིས་སྐྲ་བྲེགས་ཤིང་ཆོས་གོས་ངུར་སྨྲིག་གྱོན་ཏེ། ཤཱཀྱའི་བུ་མོ་མང་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་སོང་ངོ་། །རིམ་གྱིས་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཚལ་ཆེན་པོ་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ངོ་། །དེ་ནས་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་མོ་གཽ་ཏ་མཱི་རྐང་པ་སྐྲངས་ཤིང་ལུས་ལ་རྡུལ་གྱིས་གོས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཡིད་མི་བདེ་བར་མིག་དཀྲུགས་ཤིང་མཆི་མ་འཛག་བཞིན་དུ་ངུ་ཞིང་སྒོ་ཁང་གི་ཕྱི་རོལ་དུ་ལུས་སོ། ། အဒ္ဒသာ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော မဟာပဇာပတိံ ဂေါတမိံ သူနေဟိ ပါဒေဟိ ရဇောကိဏ္ဏေန ဂတ္တေန ဒုက္ခိံ ဒုမ္မနံ အဿုမုခိံ ရုဒမာနံ ဗဟိဒွါရကောဋ္ဌကေ ဌိတံ. ဒိသွာန မဟာပဇာပတိံ ဂေါတမိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိံ နု တွံ, ဂေါတမိ, သူနေဟိ ပါဒေဟိ ရဇောကိဏ္ဏေန ဂတ္တေန ဒုက္ခီ ဒုမ္မနာ အဿုမုခီ ရုဒမာနာ ဗဟိဒွါရကောဋ္ဌကေ ဌိတာ’’တိ? ‘‘တထာ ဟိ ပန, ဘန္တေ အာနန္ဒ, န ဘဂဝါ အနုဇာနာတိ မာတုဂါမဿ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇ’’န္တိ. ‘‘တေန ဟိ တွံ, ဂေါတမိ, မုဟုတ္တံ ဣဓေဝ တာဝ ဟောဟိ, ယာဝါဟံ ဘဂဝန္တံ ယာစာမိ မာတုဂါမဿ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇ’’န္တိ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་མོ་གཽ་ཏ་མཱི་རྐང་པ་སྐྲངས་ཤིང་ལུས་ལ་རྡུལ་གྱིས་གོས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཡིད་མི་བདེ་བར་མིག་དཀྲུགས་ཤིང་མཆི་མ་འཛག་བཞིན་དུ་ངུ་ཞིང་སྒོ་ཁང་གི་ཕྱི་རོལ་དུ་ལུས་པ་མཐོང་ངོ་། །མཐོང་ནས་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་མོ་གཽ་ཏ་མཱི་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །“གཽ་ཏ་མཱི། ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱོད་རྐང་པ་སྐྲངས་ཤིང་ལུས་ལ་རྡུལ་གྱིས་གོས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཡིད་མི་བདེ་བར་མིག་དཀྲུགས་ཤིང་མཆི་མ་འཛག་བཞིན་དུ་ངུ་ཞིང་སྒོ་ཁང་གི་ཕྱི་རོལ་དུ་ལུས་སམ།” །“བཙུན་པ་ཀུན་དགའ་བོ། དེ་ལྟ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བུད་མེད་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་མ་གནང་བའི་ཕྱིར་རོ། །” །“གཽ་ཏ་མཱི། དེ་ལྟ་ན་ཁྱོད་རེ་ཞིག་འདི་ཉིད་དུ་ཡུད་ཙམ་ཞིག་སྡོད་ཅིག། ངས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བུད་མེད་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་འདི་ལ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གནང་བར་གསོལ་བ་གདབ་བོ། །” ། အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဧသာ, ဘန္တေ, မဟာပဇာပတီ ဂေါတမီ သူနေဟိ ပါဒေဟိ ရဇောကိဏ္ဏေန ဂတ္တေန ဒုက္ခီ ဒုမ္မနာ အဿုမုခီ ရုဒမာနာ ဗဟိဒွါရကောဋ္ဌကေ ဌိတာ – ‘န ဘဂဝါ အနုဇာနာတိ မာတုဂါမဿ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇ’န္တိ. သာဓု, ဘန္တေ, လဘေယျ မာတုဂါမော တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇ’’န္တိ. ‘‘အလံ, အာနန္ဒ! မာ တေ ရုစ္စိ မာတုဂါမဿ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇာ’’တိ. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བཞུགས་པ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། །མཐའ་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ། སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་མོ་གཽ་ཏ་མཱི་འདི་ནི་ཞབས་སྐྲངས་ཤིང་ལུས་ལ་རྡུལ་གྱིས་གོས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། བཞིན་མཆི་མས་གང་ཞིང་ངུ་བཞིན་དུ་སྒོ་ཁང་གི་ཕྱི་རོལ་ན་འགྲེང་སྟེ། ‘བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་བུད་མེད་རྣམས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་མ་གནང་ངོ་’ ཞེས་ཟེར་རོ། །བཙུན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་བུད་མེད་རྣམས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཐོབ་པར་མཛད་དུ་གསོལ།” །“ཀུན་དགའ་བོ་ཆོག་གི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་བུད་མེད་རྣམས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཡིད་ལ་མ་བྱེད་ཅིག” ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ဒုတိယမ္ပိ ခေါ…ပေ… တတိယမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု, ဘန္တေ, လဘေယျ မာတုဂါမော တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇ’’န္တိ. ‘‘အလံ, အာနန္ဒ! မာ တေ ရုစ္စိ မာတုဂါမဿ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇာ’’တိ. ལན་གཉིས་པ་དང་། ལན་གསུམ་པའི་བར་དུ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་བུད་མེད་རྣམས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཐོབ་པར་མཛད་དུ་གསོལ།” །“ཀུན་དགའ་བོ་ཆོག་གི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་བུད་མེད་རྣམས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཡིད་ལ་མ་བྱེད་ཅིག” ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། အထ [Pg.103] ခေါ အာယသ္မတော အာနန္ဒဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘န ဘဂဝါ အနုဇာနာတိ မာတုဂါမဿ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇံ. ယံနူနာဟံ အညေနပိ ပရိယာယေန ဘဂဝန္တံ ယာစေယျံ မာတုဂါမဿ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇ’’န္တိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဘဗ္ဗော နု ခေါ, ဘန္တေ, မာတုဂါမော တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတွာ သောတာပတ္တိဖလံ ဝါ သကဒါဂါမိဖလံ ဝါ အနာဂါမိဖလံ ဝါ အရဟတ္တဖလံ ဝါ သစ္ဆိကာတု’’န္တိ? ‘‘ဘဗ္ဗော, အာနန္ဒ, မာတုဂါမော တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတွာ သောတာပတ္တိဖလမ္ပိ သကဒါဂါမိဖလမ္ပိ အနာဂါမိဖလမ္ပိ အရဟတ္တဖလမ္ပိ သစ္ဆိကာတု’’န္တိ. ‘‘သစေ, ဘန္တေ, ဘဗ္ဗော မာတုဂါမော တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတွာ သောတာပတ္တိဖလမ္ပိ…ပေ… အရဟတ္တဖလမ္ပိ သစ္ဆိကာတုံ, ဗဟုကာရာ, ဘန္တေ, မဟာပဇာပတီ ဂေါတမီ ဘဂဝတော မာတုစ္ဆာ အာပါဒိကာ ပေါသိကာ ခီရဿ ဒါယိကာ; ဘဂဝန္တံ ဇနေတ္တိယာ ကာလင်္ကတာယ ထညံ ပါယေသိ. သာဓု, ဘန္တေ, လဘေယျ မာတုဂါမော တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇ’’န္တိ. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེས་ཏེ། “བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་བུད་མེད་རྣམས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་མ་གནང་བས། བདག་གིས་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བུད་མེད་རྣམས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གསོལ་བ་བཏབ་ན་ཅི་མ་རུང་” སྙམ་མོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ། བུད་མེད་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་འམ། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་འམ། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་འམ། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ནུས་སམ།” །“ཀུན་དགའ་བོ། བུད་མེད་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ནུས་སོ།།” །“བཙུན་པ། གལ་ཏེ་བུད་མེད་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུའི་བར་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ནུས་ན། བཙུན་པ། སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་མོ་གཽ་ཏ་མཱི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྲུ་མོ་དང་། སྐྱེད་མ་དང་། གསོ་མ་དང་། ནུ་ཞོ་སྦྱིན་པ་ལགས་ཤིང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡུམ་དུས་ལས་འདས་པའི་ཚེ་ནུ་ཞོ་བསྣུན་པ་ལགས་སོ། །བཙུན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་བུད་མེད་རྣམས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཐོབ་པར་མཛད་དུ་གསོལ།” ‘‘သစေ, အာနန္ဒ, မဟာပဇာပတီ ဂေါတမီ အဋ္ဌ ဂရုဓမ္မေ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ, သာဝဿာ ဟောတု ဥပသမ္ပဒါ – “ཀུན་དགའ་བོ། གལ་ཏེ་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་མོ་གཽ་ཏ་མཱིས་ལྕི་བའི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་དུ་ལེན་ན། དེ་ཉིད་མོ་ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཅིག།” ‘‘ဝဿသတူပသမ္ပန္နာယ ဘိက္ခုနိယာ တဒဟူပသမ္ပန္နဿ ဘိက္ခုနော အဘိဝါဒနံ ပစ္စုဋ္ဌာနံ အဉ္ဇလိကမ္မံ သာမီစိကမ္မံ ကတ္တဗ္ဗံ. အယမ္ပိ ဓမ္မော သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ မာနေတွာ ပူဇေတွာ ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယော. “དགེ་སློང་མ་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་ལོ་བརྒྱ་ལོན་པས་ཀྱང་། དེ་ཉིན་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་ལ་ཕྱག་བྱ་བ་དང་། མངོན་པར་ལྡང་བ་དང་། ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང་། མཐུན་པའི་ལས་བྱའོ། །ཆོས་འདི་ཡང་བཀུར་སྟི་བྱ་བ་དང་། བླ་མར་བྱ་བ་དང་། རི་མོར་བྱ་བ་དང་། མཆོད་པ་བྱ་ཞིང་། ཚེ་གང་གི་བར་དུ་མི་བརྒལ་བར་བྱའོ།། ‘‘န ဘိက္ခုနိယာ အဘိက္ခုကေ အာဝါသေ ဝဿံ ဥပဂန္တဗ္ဗံ. အယမ္ပိ ဓမ္မော သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ မာနေတွာ ပူဇေတွာ ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယော. “དགེ་སློང་མེད་པའི་གནས་སུ་དགེ་སློང་མས་དབྱར་གནས་པར་མི་བྱའོ། །ཆོས་འདི་ཡང་བཀུར་སྟི་བྱ་བ་དང་། བླ་མར་བྱ་བ་དང་། རི་མོར་བྱ་བ་དང་། མཆོད་པ་བྱ་ཞིང་། ཚེ་གང་གི་བར་དུ་མི་བརྒལ་བར་བྱའོ།། ‘‘အနွဍ္ဎမာသံ ဘိက္ခုနိယာ ဘိက္ခုသံဃတော ဒွေ ဓမ္မာ ပစ္စာသီသိတဗ္ဗာ – ဥပေါသထပုစ္ဆကဉ္စ, ဩဝါဒူပသင်္ကမနဉ္စ. အယမ္ပိ ဓမ္မော သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ မာနေတွာ ပူဇေတွာ ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယော. “ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཅིང་དགེ་སློང་མས་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལས་ཆོས་གཉིས་རེ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། གསོ་སྦྱོང་འདྲི་བ་དང་། གདམས་ངག་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའོ། །ཆོས་འདི་ཡང་བཀུར་སྟི་བྱ་བ་དང་། བླ་མར་བྱ་བ་དང་། རི་མོར་བྱ་བ་དང་། མཆོད་པ་བྱ་ཞིང་། ཚེ་གང་གི་བར་དུ་མི་བརྒལ་བར་བྱའོ།། ‘‘ဝဿံဝုဋ္ဌာယ ဘိက္ခုနိယာ ဥဘတောသံဃေ တီဟိ ဌာနေဟိ ပဝါရေတဗ္ဗံ – ဒိဋ္ဌေန ဝါ သုတေန ဝါ ပရိသင်္ကာယ ဝါ. အယမ္ပိ ဓမ္မော သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ မာနေတွာ ပူဇေတွာ ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယော. “དབྱར་གནས་ཟིན་པའི་དགེ་སློང་མས་དགེ་འདུན་གཉིས་ཀའི་སྤྱན་སྔར་གནས་གསུམ་གྱིས་དགག་དབྱེ་བྱ་སྟེ། མཐོང་བ་འམ། ཐོས་པ་འམ། དྭོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཆོས་འདི་ཡང་བཀུར་སྟི་བྱ་བ་དང་། བླ་མར་བྱ་བ་དང་། རི་མོར་བྱ་བ་དང་། མཆོད་པ་བྱ་ཞིང་། ཚེ་གང་གི་བར་དུ་མི་བརྒལ་བར་བྱའོ།། ‘‘ဂရုဓမ္မံ [Pg.104] အဇ္ဈာပန္နာယ ဘိက္ခုနိယာ ဥဘတောသံဃေ ပက္ခမာနတ္တံ စရိတဗ္ဗံ. အယမ္ပိ ဓမ္မော သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ မာနေတွာ ပူဇေတွာ ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယော. “ལྕི་བའི་ཆོས་ལས་འགལ་བར་གྱུར་པའི་དགེ་སློང་མས་དགེ་འདུན་གཉིས་ཀའི་སྤྱན་སྔར་ཟླ་ཕྱེད་ཀྱི་མགུ་བར་བྱ་བའི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །ཆོས་འདི་ཡང་བཀུར་སྟི་བྱ་བ་དང་། བླ་མར་བྱ་བ་དང་། རི་མོར་བྱ་བ་དང་། མཆོད་པ་བྱ་ཞིང་། ཚེ་གང་གི་བར་དུ་མི་བརྒལ་བར་བྱའོ།། ‘‘ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခိတသိက္ခာယ သိက္ခမာနာယ ဥဘတောသံဃေ ဥပသမ္ပဒါ ပရိယေသိတဗ္ဗာ. အယမ္ပိ ဓမ္မော သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ မာနေတွာ ပူဇေတွာ ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယော. “ལོ་གཉིས་སུ་ཆོས་དྲུག་ལ་བསླབ་པ་བསླབས་ཟིན་པའི་དགེ་སློབ་མས་དགེ་འདུན་གཉིས་ཀའི་སྤྱན་སྔར་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ཚོལ་བར་བྱའོ། །ཆོས་འདི་ཡང་བཀུར་སྟི་བྱ་བ་དང་། བླ་མར་བྱ་བ་དང་། རི་མོར་བྱ་བ་དང་། མཆོད་པ་བྱ་ཞིང་། ཚེ་གང་གི་བར་དུ་མི་བརྒལ་བར་བྱའོ།། ‘‘န ကေနစိ ပရိယာယေန ဘိက္ခုနိယာ ဘိက္ခု အက္ကောသိတဗ္ဗော ပရိဘာသိတဗ္ဗော. အယမ္ပိ ဓမ္မော သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ မာနေတွာ ပူဇေတွာ ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယော. “རྣམ་གྲངས་གང་གིས་ཀྱང་དགེ་སློང་མས་དགེ་སློང་ལ་གཤེ་བར་མི་བྱ་ཞིང་སྨད་པར་མི་བྱའོ། །ཆོས་འདི་ཡང་བཀུར་སྟི་བྱ་བ་དང་། བླ་མར་བྱ་བ་དང་། རི་མོར་བྱ་བ་དང་། མཆོད་པ་བྱ་ཞིང་། ཚེ་གང་གི་བར་དུ་མི་བརྒལ་བར་བྱའོ།། ‘‘အဇ္ဇတဂ္ဂေ ဩဝဋော ဘိက္ခုနီနံ ဘိက္ခူသု ဝစနပထော, အနောဝဋော ဘိက္ခူနံ ဘိက္ခုနီသု ဝစနပထော. အယမ္ပိ ဓမ္မော သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ မာနေတွာ ပူဇေတွာ ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယော. “དེང་ནས་བཟུང་སྟེ་དགེ་སློང་མ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་སྨྲ་བའི་ལམ་ནི་བཀག་པ་ཡིན་ལ། དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་སློང་མ་རྣམས་ལ་སྨྲ་བའི་ལམ་ནི་མ་བཀག་པའོ། །ཆོས་འདི་ཡང་བཀུར་སྟི་བྱ་བ་དང་། བླ་མར་བྱ་བ་དང་། རི་མོར་བྱ་བ་དང་། མཆོད་པ་བྱ་ཞིང་། ཚེ་གང་གི་བར་དུ་མི་བརྒལ་བར་བྱའོ།། ‘‘သစေ, အာနန္ဒ, မဟာပဇာပတီ ဂေါတမီ ဣမေ အဋ္ဌ ဂရုဓမ္မေ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ, သာဝဿာ ဟောတု ဥပသမ္ပဒါ’’တိ. “ཀུན་དགའ་བོ། གལ་ཏེ་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་མོ་གཽ་ཏ་མཱིས་ལྕི་བའི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་དུ་ལེན་ན། དེ་ཉིད་མོ་ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཅིག” ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမေ အဋ္ဌ ဂရုဓမ္မေ ဥဂ္ဂဟေတွာ ယေန မဟာပဇာပတီ ဂေါတမီ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ မဟာပဇာပတိံ ဂေါတမိံ ဧတဒဝေါစ – དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ལྕི་བའི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་བཟུང་ནས། སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་མོ་གཽ་ཏ་མཱི་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་མོ་གཽ་ཏ་མཱི་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།། ‘‘သစေ ခေါ တွံ, ဂေါတမိ, အဋ္ဌ ဂရုဓမ္မေ ပဋိဂ္ဂဏှေယျာသိ, သာဝ တေ ဘဝိဿတိ ဥပသမ္ပဒါ – “གཽ་ཏ་མཱི། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལྕི་བའི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་དུ་ལེན་ན། དེ་ཉིད་ཁྱོད་ཀྱི་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།། ‘‘ဝဿသတူပသမ္ပန္နာယ ဘိက္ခုနိယာ တဒဟူပသမ္ပန္နဿ ဘိက္ခုနော အဘိဝါဒနံ ပစ္စုဋ္ဌာနံ အဉ္ဇလိကမ္မံ သာမီစိကမ္မံ ကတ္တဗ္ဗံ. အယမ္ပိ ဓမ္မော သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ မာနေတွာ ပူဇေတွာ ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယော…ပေ…. “དགེ་སློང་མ་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་ལོ་བརྒྱ་ལོན་པས་ཀྱང་། དེ་ཉིན་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་ལ་ཕྱག་བྱ་བ་དང་། མངོན་པར་ལྡང་བ་དང་། ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང་། མཐུན་པའི་ལས་བྱའོ། །ཆོས་འདི་ཡང་བཀུར་སྟི་བྱ་བ་དང་། བླ་མར་བྱ་བ་དང་། རི་མོར་བྱ་བ་དང་། མཆོད་པ་བྱ་ཞིང་། ཚེ་གང་གི་བར་དུ་མི་བརྒལ་བར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། ‘‘အဇ္ဇတဂ္ဂေ ဩဝဋော ဘိက္ခုနီနံ ဘိက္ခူသု ဝစနပထော, အနောဝဋော ဘိက္ခူနံ ဘိက္ခုနီသု ဝစနပထော. အယမ္ပိ ဓမ္မော သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ မာနေတွာ ပူဇေတွာ ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယော. သစေ ခေါ တွံ, ဂေါတမိ, ဣမေ အဋ္ဌ ဂရုဓမ္မေ ပဋိဂ္ဂဏှေယျာသိ, သာဝ တေ ဘဝိဿတိ ဥပသမ္ပဒါ’’တိ. “དེང་ནས་བཟུང་སྟེ་དགེ་སློང་མ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་སྨྲ་བའི་ལམ་ནི་བཀག་པ་ཡིན་ལ། དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་སློང་མ་རྣམས་ལ་སྨྲ་བའི་ལམ་ནི་མ་བཀག་པའོ། །ཆོས་འདི་ཡང་བཀུར་སྟི་བྱ་བ་དང་། བླ་མར་བྱ་བ་དང་། རི་མོར་བྱ་བ་དང་། མཆོད་པ་བྱ་ཞིང་། ཚེ་གང་གི་བར་དུ་མི་བརྒལ་བར་བྱའོ། །གཽ་ཏ་མཱི། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལྕི་བའི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་དུ་ལེན་ན། དེ་ཉིད་ཁྱོད་ཀྱི་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།” ཞེས་སྨྲས་སོ།། ‘‘သေယျထာပိ[Pg.105], ဘန္တေ အာနန္ဒ, ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ ဒဟရော ယုဝါ မဏ္ဍနကဇာတိကော သီသံနှာတော ဥပ္ပလမာလံ ဝါ ဝဿိကမာလံ ဝါ အဓိမုတ္တကမာလံ ဝါ လဘိတွာ ဥဘောဟိ ဟတ္ထေဟိ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ဥတ္တမင်္ဂေ သိရသ္မိံ ပတိဋ္ဌာပေယျ; ဧဝမေဝံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ အာနန္ဒ, ဣမေ အဋ္ဌ ဂရုဓမ္မေ ပဋိဂ္ဂဏှာမိ ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယေ’’တိ. “བཙུན་པ་ཀུན་དགའ་བོ། དཔེར་ན། བུད་མེད་དམ་སྐྱེས་པ་གཞོན་ནུ་ལང་ཚོ་ལ་བབས་པ། རྒྱན་ལ་དགའ་བ། མགོ་བཀྲུས་མ་ཐག་པ་ཞིག་གིས་ཨུཏྤལའི་ཕྲེང་བའམ། མ་ལི་ཀའི་ཕྲེང་བའམ། མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ཞིག་རྙེད་དེ། ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་བླངས་ནས་ཡན་ལག་གི་མཆོག་མགོ་བོའི་སྟེང་དུ་འཇོག་པ་བཞིན་དུ། བཙུན་པ་ཀུན་དགའ་བོ། བདག་གིས་ཀྱང་ལྕི་བའི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཚེ་གང་གི་བར་དུ་མི་བརྒལ་བར་དང་དུ་ལེན་ནོ།།” အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပဋိဂ္ဂဟိတာ, ဘန္တေ, မဟာပဇာပတိယာ ဂေါတမိယာ အဋ္ဌ ဂရုဓမ္မာ ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယာ’’တိ. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བཞུགས་པ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། །མཐའ་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ། སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་མོ་གཽ་ཏ་མཱིས་ལྕི་བའི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་ཚེ་གང་གི་བར་དུ་མི་བརྒལ་བར་དང་དུ་བླངས་ལགས་སོ།།” ‘‘သစေ, အာနန္ဒ, နာလဘိဿ မာတုဂါမော တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, စိရဋ္ဌိတိကံ, အာနန္ဒ, ဗြဟ္မစရိယံ အဘဝိဿ, ဝဿသဟဿမေဝ သဒ္ဓမ္မော တိဋ္ဌေယျ. ယတော စ ခေါ, အာနန္ဒ, မာတုဂါမော တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော, န ဒါနိ, အာနန္ဒ, ဗြဟ္မစရိယံ စိရဋ္ဌိတိကံ ဘဝိဿတိ. ပဉ္စေဝ ဒါနိ, အာနန္ဒ, ဝဿသတာနိ သဒ္ဓမ္မော ဌဿတိ. “ཀུན་དགའ་བོ། གལ་ཏེ་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་མ་ཐོབ་ན། ཀུན་དགའ་བོ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་འདི་ནི་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ཞིང་། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་ལོ་སྟོང་གི་བར་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ། གང་གི་ཕྱིར་བུད་མེད་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བས། ཀུན་དགའ་བོ། ད་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་འདི་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ། ད་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ།།” ‘‘သေယျထာပိ, အာနန္ဒ, ယာနိ ကာနိစိ ကုလာနိ ဗဟုတ္ထိကာနိ အပ္ပပုရိသကာနိ, တာနိ သုပ္ပဓံသိယာနိ ဟောန္တိ စောရေဟိ ကုမ္ဘတ္ထေနကေဟိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, အာနန္ဒ, ယသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ လဘတိ မာတုဂါမော အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, န တံ ဗြဟ္မစရိယံ စိရဋ္ဌိတိကံ ဟောတိ. “ཀུན་དགའ་བོ། དཔེར་ན། ཁྱིམ་གང་དག་ལ་བུད་མེད་མང་ཞིང་སྐྱེས་པ་ཉུང་བ་དེ་དག་ནི། སྒྲོན་མེ་བཟུང་བའི་རྐུན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པར་བྱ་སླ་བ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། ཀུན་དགའ་བོ། ཆོས་འདུལ་བ་གང་ལ་བུད་མེད་རྣམས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེར། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ།། ‘‘သေယျထာပိ, အာနန္ဒ, သမ္ပန္နေ သာလိက္ခေတ္တေ သေတဋ္ဌိကာ နာမ ရောဂဇာတိ နိပတတိ, ဧဝံ တံ သာလိက္ခေတ္တံ န စိရဋ္ဌိတိကံ ဟောတိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, အာနန္ဒ, ယသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ လဘတိ မာတုဂါမော အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, န တံ ဗြဟ္မစရိယံ စိရဋ္ဌိတိကံ ဟောတိ. “ཀུན་དགའ་བོ། དཔེར་ན། འབྲས་སཱ་ལུའི་ཞིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ལ་དཀར་པོ་རྩ་འཇིག་གི་ནད་ཕོག་ན། འབྲས་སཱ་ལུའི་ཞིང་དེ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། ཀུན་དགའ་བོ། ཆོས་འདུལ་བ་གང་ལ་བུད་མེད་རྣམས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེར། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ།། ‘‘သေယျထာပိ, အာနန္ဒ, သမ္ပန္နေ ဥစ္ဆုက္ခေတ္တေ မဉ္ဇိဋ္ဌိကာ နာမ ရောဂဇာတိ နိပတတိ, ဧဝံ တံ ဥစ္ဆုက္ခေတ္တံ န စိရဋ္ဌိတိကံ ဟောတိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, အာနန္ဒ, ယသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ လဘတိ မာတုဂါမော အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, န တံ ဗြဟ္မစရိယံ စိရဋ္ဌိတိကံ ဟောတိ. “ཀུན་དགའ་བོ། དཔེར་ན། བུ་རམ་ཤིང་གི་ཞིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ལ་བཙའ་དམར་པོའི་ནད་ཕོག་ན། བུ་རམ་ཤིང་གི་ཞིང་དེ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། ཀུན་དགའ་བོ། ཆོས་འདུལ་བ་གང་ལ་བུད་མེད་རྣམས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེར། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ།། ‘‘သေယျထာပိ[Pg.106], အာနန္ဒ, ပုရိသော မဟတော တဠာကဿ ပဋိကစ္စေဝ အာဠိံ ဗန္ဓေယျ ယာဝဒေဝ ဥဒကဿ အနတိက္ကမနာယ; ဧဝမေဝံ ခေါ, အာနန္ဒ, မယာ ပဋိကစ္စေဝ ဘိက္ခုနီနံ အဋ္ဌ ဂရုဓမ္မာ ပညတ္တာ ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယာ’’တိ. ပဌမံ. “ཀུན་དགའ་བོ། དཔེར་ན། སྐྱེས་པ་ཞིག་གིས་ཆུ་རྫིང་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ཆུ་ཕྱིར་མི་ལུད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་ལས་རགས་བརྩིགས་པ་བཞིན་དུ། ཀུན་དགའ་བོ། ངས་ཀྱང་སྔོན་ནས་དགེ་སློང་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་ལྕི་བའི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཚེ་གང་གི་བར་དུ་མི་བརྒལ་བར་བཅས་སོ།།” མདོ་དང་པོའོ།། ၂. ဩဝါဒသုတ္တံ ༢. གདམས་ངག་གི་མདོ། ၅၂. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကတိဟိ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဘိက္ခုနောဝါဒကော သမ္မန္နိတဗ္ဗော’’တိ? ༥༢. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཚལ་ཆེན་པོའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་གནས་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བཞུགས་པ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། །མཐའ་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ། ཆོས་དུ་ཞིག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་དགེ་སློང་མའི་གདམས་ངག་སྟོན་པར་བསྐོ་བར་འོས་ལགས་སམ།” ‘‘အဋ္ဌဟိ ခေါ, အာနန္ဒ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဘိက္ခုနောဝါဒကော သမ္မန္နိတဗ္ဗော. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓာနန္ဒ, ဘိက္ခု သီလဝါ ဟောတိ…ပေ… သမာဒါယ သိက္ခတိ သိက္ခာပဒေသု; ဗဟုဿုတော ဟောတိ…ပေ… ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ; ဥဘယာနိ ခေါ ပနဿ ပါတိမောက္ခာနိ ဝိတ္ထာရေန သွာဂတာနိ ဟောန္တိ သုဝိဘတ္တာနိ သုပ္ပဝတ္တီနိ သုဝိနိစ္ဆိတာနိ သုတ္တသော အနုဗျဉ္ဇနသော; ကလျာဏဝါစော ဟောတိ ကလျာဏဝါက္ကရဏော, ပေါရိယာ ဝါစာယ သမန္နာဂတော ဝိဿဋ္ဌာယ အနေလဂဠာယ အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ; ပဋိဗလော ဟောတိ ဘိက္ခုနိသံဃဿ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတုံ သမာဒပေတုံ သမုတ္တေဇေတုံ သမ္ပဟံသေတုံ; ယေဘုယျေန ဘိက္ခုနီနံ ပိယော ဟောတိ မနာပေါ; န ခေါ ပနေတံ ဘဂဝန္တံ ဥဒ္ဒိဿ ပဗ္ဗဇိတာယ ကာသာယဝတ္ထနိဝသနာယ ဂရုဓမ္မံ အဇ္ဈာပန္နပုဗ္ဗော ဟောတိ; ဝီသတိဝဿော ဝါ ဟောတိ အတိရေကဝီသတိဝဿော ဝါ. ဣမေဟိ ခေါ, အာနန္ဒ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဘိက္ခုနောဝါဒကော သမ္မန္နိတဗ္ဗော’’တိ. ဒုတိယံ. “ཀུན་དགའ་བོ། ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་དགེ་སློང་མར་གདམས་ངག་སྟོན་པར་བསྐོ་བར་བྱའོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ། འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། །...པེ... བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པར་བྱེད། ཐོས་པ་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། །...པེ... ལྟ་བས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན། དེའི་སོ་སོར་ཐར་པ་གཉིས་པོ་རྒྱས་པར་ལེགས་པར་འོངས་ཤིང་། ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ། ལེགས་པར་རྒྱུད་ལ་གནས་པ། མདོ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡི་གེའི་སྒོ་ནས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན། ངག་འཇམ་ཞིང་སྨྲ་བ་བདེ་བ། གྲོང་ཁྱེར་པའི་སྐད་དག་ཅིང་སྐྱོན་མེད་པ། དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ངག་དང་ལྡན་པ་ཡིན། དགེ་སློང་མའི་དགེ་འདུན་ལ་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་གཟེངས་སྟོད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན། ཕལ་ཆེར་དགེ་སློང་མ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་མགུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དམིགས་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་ཆོས་གོས་ངུར་སྨྲིག་གྱོན་པའི་བུད་མེད་ལ་ལྕི་བའི་ཆོས་ལ་སྔར་ལྟུང་བ་བྱུང་མ་མྱོང་བ་ཡིན། དགེ་སློང་བྱས་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་ལོན་པའམ། ལོ་ཉི་ཤུ་ལས་ལྷག་པ་ལོན་པ་ཡིན། ཀུན་དགའ་བོ། ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་དགེ་སློང་མར་གདམས་ངག་སྟོན་པར་བསྐོ་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པའོ། ། ၃. သံခိတ္တသုတ္တံ ༣. མདོར་བསྡུས་པའི་མདོ། ၅၃. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ. အထ ခေါ မဟာပဇာပတီ ဂေါတမီ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ မဟာပဇာပတီ ဂေါတမီ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ༥༣. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཚལ་ཆེན་པོའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་གནས་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་མོ་གཽ་ཏ་མཱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ལྷག་གོ །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ལངས་ནས་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་མོ་གཽ་ཏ་མཱི་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘သာဓု [Pg.107] မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဓမ္မံ ဒေသေတု, ယမဟံ ဘဂဝတော ဓမ္မံ သုတွာ ဧကာ ဝူပကဋ္ဌာ အပ္ပမတ္တာ အာတာပိနီ ပဟိတတ္တာ ဝိဟရေယျ’’န္တိ. ‘‘ယေ ခေါ တွံ, ဂေါတမိ, ဓမ္မေ ဇာနေယျာသိ – ‘ဣမေ ဓမ္မာ သရာဂါယ သံဝတ္တန္တိ, နော ဝိရာဂါယ; သံယောဂါယ သံဝတ္တန္တိ, နော ဝိသံယောဂါယ; အာစယာယ သံဝတ္တန္တိ, နော အပစယာယ; မဟိစ္ဆတာယ သံဝတ္တန္တိ, နော အပ္ပိစ္ဆတာယ; အသန္တုဋ္ဌိယာ သံဝတ္တန္တိ, နော သန္တုဋ္ဌိယာ; သင်္ဂဏိကာယ သံဝတ္တန္တိ, နော ပဝိဝေကာယ; ကောသဇ္ဇာယ သံဝတ္တန္တိ, နော ဝီရိယာရမ္ဘာယ; ဒုဗ္ဘရတာယ သံဝတ္တန္တိ, နော သုဘရတာယာ’တိ, ဧကံသေန, ဂေါတမိ, ဓာရေယျာသိ – ‘နေသော ဓမ္မော, နေသော ဝိနယော, နေတံ သတ္ထုသာသန’’’န္တိ. “བཙུན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་མདོར་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཤིག་བཤད་དུ་གསོལ། བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་ཆོས་ཐོས་ནས་གཅིག་པུར་དབེན་པར་བག་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ། བསམ་པ་གཏད་དེ་གནས་པར་བགྱིའོ། །” “གཽ་ཏ་མཱི། ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་གང་དག་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ‘ཆོས་འདི་དག་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པར་འགྱུར་གྱི། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཀུན་སྦྱོར་བར་འགྱུར་གྱི། ཀུན་སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འཁོར་བ་གསོག་པར་འགྱུར་གྱི། གསོག་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདོད་པ་ཆེ་བར་འགྱུར་གྱི། འདོད་པ་ཆུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆོག་མི་ཤེས་པར་འགྱུར་གྱི། ཆོག་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་གྱི། དབེན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ལེ་ལོར་འགྱུར་གྱི། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གསོ་དཀའ་བར་འགྱུར་གྱི། གསོ་སླ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །’ ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་ནི། གཽ་ཏ་མཱི། ངེས་པར་འདི་ལྟར་ཟུངས་ཤིག ‘འདི་ནི་ཆོས་མ་ཡིན། འདི་ནི་འདུལ་བ་མ་ཡིན། འདི་ནི་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །’” ‘‘ယေ စ ခေါ တွံ, ဂေါတမိ, ဓမ္မေ ဇာနေယျာသိ – ‘ဣမေ ဓမ္မာ ဝိရာဂါယ သံဝတ္တန္တိ, နော သရာဂါယ; ဝိသံယောဂါယ သံဝတ္တန္တိ, နော သံယောဂါယ; အပစယာယ သံဝတ္တန္တိ, နော အာစယာယ; အပ္ပိစ္ဆတာယ သံဝတ္တန္တိ, နော မဟိစ္ဆတာယ; သန္တုဋ္ဌိယာ သံဝတ္တန္တိ, နော အသန္တုဋ္ဌိယာ; ပဝိဝေကာယ သံဝတ္တန္တိ, နော သင်္ဂဏိကာယ; ဝီရိယာရမ္ဘာယ သံဝတ္တန္တိ, နော ကောသဇ္ဇာယ; သုဘရတာယ သံဝတ္တန္တိ, နော ဒုဗ္ဘရတာယာ’တိ, ဧကံသေန, ဂေါတမိ, ဓာရေယျာသိ – ‘ဧသော ဓမ္မော, ဧသော ဝိနယော, ဧတံ သတ္ထုသာသန’’’န္တိ. တတိယံ. “གཽ་ཏ་མཱི། ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་གང་དག་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ‘ཆོས་འདི་དག་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་གྱི། འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཀུན་སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་གྱི། ཀུན་སྦྱོར་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གསོག་པ་མེད་པར་འགྱུར་གྱི། གསོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདོད་པ་ཆུང་བར་འགྱུར་གྱི། འདོད་པ་ཆེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆོག་ཤེས་པར་འགྱུར་གྱི། ཆོག་མི་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དབེན་པར་འགྱུར་གྱི། འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་གྱི། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ལེ་ལོར་མི་འགྱུར་རོ། །གསོ་སླ་བར་འགྱུར་གྱི། གསོ་དཀའ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །’ ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་ནི། གཽ་ཏ་མཱི། ངེས་པར་འདི་ལྟར་ཟུངས་ཤིག ‘འདི་ནི་ཆོས་ཡིན། འདི་ནི་འདུལ་བ་ཡིན། འདི་ནི་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །’” ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པའོ། ། ၄. ဒီဃဇာဏုသုတ္တံ ༤. དཱི་གྷ་ཛཱ་ཎུའི་མདོ། ၅၄. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကောလိယေသု ဝိဟရတိ ကက္ကရပတ္တံ နာမ ကောလိယာနံ နိဂမော. အထ ခေါ ဒီဃဇာဏု ကောလိယပုတ္တော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဒီဃဇာဏု ကောလိယပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မယံ, ဘန္တေ, ဂိဟီ ကာမဘောဂိနော ပုတ္တသမ္ဗာဓသယနံ အဇ္ဈာဝသာမ, ကာသိကစန္ဒနံ ပစ္စနုဘောမ, မာလာဂန္ဓဝိလေပနံ ဓာရယာမ, ဇာတရူပရဇတံ သာဒယာမ. တေသံ နော, ဘန္တေ, ဘဂဝါ အမှာကံ တထာ ဓမ္မံ ဒေသေတု ယေ အမှာကံ အဿု ဓမ္မာ ဒိဋ္ဌဓမ္မဟိတာယ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခါယ, သမ္ပရာယဟိတာယ သမ္ပရာယသုခါယာ’’တိ. ༥༤. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀོ་ལི་ཡའི་ཡུལ་གྱི་ཀོ་ལི་ཡ་པ་རྣམས་ཀྱི་གྲོང་རྡལ་ཀཀྐ་ར་པཏྟ་ཞེས་བྱ་བ་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཀོ་ལི་ཡའི་བུ་དཱི་གྷ་ཛཱ་ཎུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་ཀོ་ལི་ཡའི་བུ་དཱི་གྷ་ཛཱ་ཎུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ། བདག་ཅག་ནི་ཁྱིམ་པ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། བུ་དང་ཆུང་མས་དོག་པའི་ཁྱིམ་ན་གནས་ཤིང་། ཀཱ་ཤིའི་ཙན་དན་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་སྤོས་དང་བྱུག་པ་འཆང་བ་དང་། གསེར་དངུལ་ལ་རོལ་བར་བགྱིད་དོ། །བཙུན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ཅག་ལ་ཚེ་འདིའི་ཕན་པ་དང་ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་དང་། ཚེ་ཕྱི་མའི་ཕན་པ་དང་ཚེ་ཕྱི་མའི་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་ལྟར་བཤད་དུ་གསོལ། །” ‘‘စတ္တာရောမေ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ဓမ္မာ ကုလပုတ္တဿ ဒိဋ္ဌဓမ္မဟိတာယ သံဝတ္တန္တိ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခါယ. ကတမေ စတ္တာရော? ဥဋ္ဌာနသမ္ပဒါ, အာရက္ခသမ္ပဒါ, ကလျာဏမိတ္တတာ, သမဇီဝိတာ. ကတမာ စ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ဥဋ္ဌာနသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ကုလပုတ္တော [Pg.108] ယေန ကမ္မဋ္ဌာနေန ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ – ယဒိ ကသိယာ, ယဒိ ဝဏိဇ္ဇာယ, ယဒိ ဂေါရက္ခေန, ယဒိ ဣဿတ္တေန, ယဒိ ရာဇပေါရိသေန, ယဒိ သိပ္ပညတရေန – တတ္ထ ဒက္ခော ဟောတိ အနလသော, တတြုပါယာယ ဝီမံသာယ သမန္နာဂတော, အလံ ကာတုံ အလံ သံဝိဓာတုံ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ဥဋ္ဌာနသမ္ပဒါ. “བྱགྒྷ་པཛྫ། རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་འདིའི་ཕན་པ་དང་ཚེ་འདིའི་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། ལྷག་པར་བརྩོན་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྲུང་བའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་། མཉམ་པར་འཚོ་བའོ། །བྱགྒྷ་པཛྫ། ལྷག་པར་བརྩོན་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། བྱགྒྷ་པཛྫ། འདི་ན་རིགས་ཀྱི་བུས་ལས་ཀྱི་གནས་གང་གིས་འཚོ་བ་འཛིན་པ་སྟེ། ཞིང་ལས་སམ། ཚོང་ལས་སམ། ཕྱུགས་སྐྱོང་བའམ། མདའ་རྩལ་ལམ། རྒྱལ་པོའི་ཞབས་ཏོག་གམ། བཟོ་རིག་གི་གནས་གང་ཡང་རུང་བས་འཚོ་བ་བྱེད་པ་ན། དེ་ལ་མཁས་ཤིང་ལེ་ལོ་མེད་པ་དང་། དེའི་ཐབས་ལ་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ། བྱེད་ནུས་ཤིང་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན། བྱགྒྷ་པཛྫ། འདི་ནི་ལྷག་པར་བརྩོན་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘ကတမာ စ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, အာရက္ခသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ကုလပုတ္တဿ ဘောဂါ ဟောန္တိ ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတာ ဗာဟာဗလပရိစိတာ, သေဒါဝက္ခိတ္တာ, ဓမ္မိကာ ဓမ္မလဒ္ဓါ. တေ အာရက္ခေန ဂုတ္တိယာ သမ္ပာဒေတိ – ‘ကိန္တိ မေ ဣမေ ဘောဂေ နေဝ ရာဇာနော ဟရေယျုံ, န စောရာ ဟရေယျုံ, န အဂ္ဂိ ဍဟေယျ, န ဥဒကံ ဝဟေယျ, န အပ္ပိယာ ဒါယာဒါ ဟရေယျု’န္တိ! အယံ ဝုစ္စတိ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, အာရက္ခသမ္ပဒါ. “བྱགྒྷ་པཛྫ། སྲུང་བའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། བྱགྒྷ་པཛྫ། འདི་ན་རིགས་ཀྱི་བུས་ལྷག་པར་བརྩོན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པ། ལག་པའི་རྩལ་གྱིས་བསགས་པ། རྔུལ་ཆུ་འཛག་པས་བསྒྲུབས་པ། ཆོས་དང་མཐུན་ཞིང་ཆོས་ཀྱིས་རྙེད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཡོད་དེ། དེ་དག་སྲུང་ཞིང་སྐྱོབ་པར་བྱེད་དེ། ‘བདག་གི་ལོངས་སྤྱོད་འདི་དག་རྒྱལ་པོས་ཀྱང་མི་འཕྲོག་པ། རྐུན་པོས་ཀྱང་མི་བརྐུ་བ། མེས་ཀྱང་མི་ཚིག་པ། ཆུས་ཀྱང་མི་ཁྱེར་བ། མི་སྡུག་པའི་ཤུལ་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་འཕྲོག་པར་ཅི་ནས་ཀྱང་བྱའོ། །’ ཞེས་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །བྱགྒྷ་པཛྫ། འདི་ནི་སྲུང་བའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘ကတမာ စ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ကလျာဏမိတ္တတာ? ဣဓ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ကုလပုတ္တော ယသ္မိံ ဂါမေ ဝါ နိဂမေ ဝါ ပဋိဝသတိ, တတ္ထ ယေ တေ ဟောန္တိ – ဂဟပတီ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တာ ဝါ ဒဟရာ ဝါ ဝုဒ္ဓသီလိနော, ဝုဒ္ဓါ ဝါ ဝုဒ္ဓသီလိနော, သဒ္ဓါသမ္ပန္နာ, သီလသမ္ပန္နာ, စာဂသမ္ပန္နာ, ပညာသမ္ပန္နာ – တေဟိ သဒ္ဓိံ သန္တိဋ္ဌတိ သလ္လပတိ သာကစ္ဆံ သမာပဇ္ဇတိ; ယထာရူပါနံ သဒ္ဓါသမ္ပန္နာနံ သဒ္ဓါသမ္ပဒံ အနုသိက္ခတိ, ယထာရူပါနံ သီလသမ္ပန္နာနံ သီလသမ္ပဒံ အနုသိက္ခတိ, ယထာရူပါနံ စာဂသမ္ပန္နာနံ စာဂသမ္ပဒံ အနုသိက္ခတိ, ယထာရူပါနံ ပညာသမ္ပန္နာနံ ပညာသမ္ပဒံ အနုသိက္ခတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ကလျာဏမိတ္တတာ. “བྱགྒྷ་པཛྫ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གང་ཞེ་ན། བྱགྒྷ་པཛྫ། འདི་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་གང་གྲོང་ཚོའམ། གྲོང་རྡལ་གང་ན་གནས་པ་དེ་ན། ཁྱིམ་བདག་གམ། ཁྱིམ་བདག་གི་བུ་གཞོན་ནུ་ཚུལ་ཁྲིམས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་རྣམས་སམ། རྒན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་གོང་དུ་འཕེལ་བ། དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་ཤིང་། གཏམ་འདྲེས་པར་བྱེད་པ་དང་། བགྲོ་གླེང་བྱེད་དོ། །དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་དག་གི་དད་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་སློབ་ཅིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་དག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་སློབ། གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་དག་གི་གཏོང་བའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་སློབ། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་དག་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་སློབ་པར་བྱེད་དོ། །བྱགྒྷ་པཛྫ། འདི་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། ། ‘‘ကတမာ စ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, သမဇီဝိတာ? ဣဓ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ကုလပုတ္တော အာယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ, ဝယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ, သမံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ နာစ္စောဂါဠှံ နာတိဟီနံ – ‘ဧဝံ မေ အာယော ဝယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတိ, န စ မေ ဝယော အာယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတီ’တိ. သေယျထာပိ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, တုလာဓာရော ဝါ တုလာဓာရန္တေဝါသီ ဝါ တုလံ ပဂ္ဂဟေတွာ ဇာနာတိ – ‘ဧတ္တကေန ဝါ ဩနတံ, ဧတ္တကေန ဝါ ဥန္နတ’န္တိ ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ကုလပုတ္တော အာယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ, ဝယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ, သမံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ နာစ္စောဂါဠှံ နာတိဟီနံ – ‘ဧဝံ မေ အာယော ဝယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတိ, န စ မေ ဝယော အာယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတီ’တိ. သစာယံ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ကုလပုတ္တော အပ္ပာယော [Pg.109] သမာနော ဥဠာရံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ, တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော – ‘ဥဒုမ္ဗရခါဒီဝါယံ ကုလပုတ္တော ဘောဂေ ခါဒတီ’တိ. သစေ ပနာယံ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ကုလပုတ္တော မဟာယော သမာနော ကသိရံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ, တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော – ‘အဇေဋ္ဌမရဏံဝါယံ ကုလပုတ္တော မရိဿတီ’တိ. ယတော စ ခေါယံ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ကုလပုတ္တော အာယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ, ဝယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ, သမံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ နာစ္စောဂါဠှံ နာတိဟီနံ – ‘ဧဝံ မေ အာယော ဝယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတိ, န စ မေ ဝယော အာယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတီ’တိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, သမဇီဝိတာ. “བྱགྒྷ་པཛྫ། མཉམ་པར་འཚོ་བ་གང་ཞེ་ན། བྱགྒྷ་པཛྫ། འདི་ན་རིགས་ཀྱི་བུས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འབབ་ཤེས་ཤིང་། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཟད་པ་ཤེས་ནས། ཧ་ཅང་མང་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་ཧ་ཅང་ཉུང་བ་མ་ཡིན་པར་མཉམ་པར་འཚོ་བ་བྱེད་དེ། ‘འདི་ལྟར་བདག་གི་འབབ་ཀྱིས་ཟད་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་གྱི། བདག་གི་ཟད་པས་འབབ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །’ ཞེས་བྱའོ། །བྱགྒྷ་པཛྫ། དཔེར་ན། སྲང་འཛིན་པའམ། སྲང་འཛིན་པའི་སློབ་མས་སྲང་བཏེགས་ནས། ‘འདི་ཙམ་གྱིས་དམའ་བར་གྱུར། འདི་ཙམ་གྱིས་མཐོ་བར་གྱུར་ཏོ། །’ ཞེས་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱགྒྷ་པཛྫ། རིགས་ཀྱི་བུས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འབབ་ཤེས་ཤིང་། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཟད་པ་ཤེས་ནས། ཧ་ཅང་མང་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་ཧ་ཅང་ཉུང་བ་མ་ཡིན་པར་མཉམ་པར་འཚོ་བ་བྱེད་དེ། ‘འདི་ལྟར་བདག་གི་འབབ་ཀྱིས་ཟད་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་གྱི། བདག་གི་ཟད་པས་འབབ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །’ ཞེས་བྱའོ། །བྱགྒྷ་པཛྫ། གལ་ཏེ་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་འབབ་ཉུང་བ་ཡིན་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཆེན་པོར་འཚོ་བ་བྱེད་ན། དེ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་རྣམས་ཀྱིས། ‘རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་སེ་ཡབ་ཟ་བ་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཟད་པར་བྱེད་དོ། །’ ཞེས་སྨྲའོ། །གལ་ཏེ་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་འབབ་མང་པོ་ཡོད་བཞིན་དུ་བཀྲེན་པར་འཚོ་བ་བྱེད་ན། དེ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་རྣམས་ཀྱིས། ‘རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་མགོན་མེད་པར་ཤི་བ་བཞིན་དུ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །’ ཞེས་སྨྲའོ། །བྱགྒྷ་པཛྫ། གང་གི་ཚེ་རིགས་ཀྱི་བུས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འབབ་ཤེས་ཤིང་། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཟད་པ་ཤེས་ནས། ཧ་ཅང་མང་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་ཧ་ཅང་ཉུང་བ་མ་ཡིན་པར་མཉམ་པར་འཚོ་བ་བྱེད་དེ། ‘འདི་ལྟར་བདག་གི་འབབ་ཀྱིས་ཟད་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་གྱི། བདག་གི་ཟད་པས་འབབ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །’ ཞེས་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། འདི་ནི་མཉམ་པར་འཚོ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘ဧဝံ သမုပ္ပန္နာနံ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ဘောဂါနံ စတ္တာရိ အပါယမုခါနိ ဟောန္တိ – ဣတ္ထိဓုတ္တော, သုရာဓုတ္တော, အက္ခဓုတ္တော, ပါပမိတ္တော ပါပသဟာယော ပါပသမ္ပဝင်္ကော. သေယျထာပိ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, မဟတော တဠာကဿ စတ္တာရိ စေဝ အာယမုခါနိ, စတ္တာရိ စ အပါယမုခါနိ. တဿ ပုရိသော ယာနိ စေဝ အာယမုခါနိ တာနိ ပိဒဟေယျ, ယာနိ စ အပါယမုခါနိ တာနိ ဝိဝရေယျ; ဒေဝေါ စ န သမ္မာ ဓာရံ အနုပ္ပဝေစ္ဆေယျ. ဧဝဉှိ တဿ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, မဟတော တဠာကဿ ပရိဟာနိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ, နော ဝုဒ္ဓိ; ဧဝမေဝံ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ဧဝံ သမုပ္ပန္နာနံ ဘောဂါနံ စတ္တာရိ အပါယမုခါနိ ဟောန္တိ – ဣတ္ထိဓုတ္တော, သုရာဓုတ္တော, အက္ခဓုတ္တော, ပါပမိတ္တော ပါပသဟာယော ပါပသမ္ပဝင်္ကော. “བྱགྒྷ་པཛྫ། དེ་ལྟར་བྱུང་བའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཟད་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་བཞི་ཡོད་དེ། བུད་མེད་ལ་ཆགས་པ་དང་། ཆང་ལ་ཆགས་པ་དང་། རྒྱན་པོ་ལ་ཆགས་པ་དང་། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་དང་སྡིག་པའི་ཟླ་བོ་དང་སྡིག་པ་ལ་གཞོལ་བའོ། །བྱགྒྷ་པཛྫ། དཔེར་ན། མཚོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་ཆུ་འབབ་པའི་སྒོ་བཞི་དང་། ཆུ་འཛག་པའི་སྒོ་བཞི་ཡོད་པ་ལ། མི་ཞིག་གིས་ཆུ་འབབ་པའི་སྒོ་རྣམས་བཀག་ཅིང་། ཆུ་འཛག་པའི་སྒོ་རྣམས་ཕྱེ་ལ། ཆར་པའང་ལེགས་པར་མ་བབས་ན། བྱགྒྷ་པཛྫ། དེ་ལྟར་ན་མཚོ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ལས་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། བྱགྒྷ་པཛྫ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་བྱུང་བའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཟད་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་བཞི་ཡོད་དེ། བུད་མེད་ལ་ཆགས་པ་དང་། ཆང་ལ་ཆགས་པ་དང་། རྒྱན་པོ་ལ་ཆགས་པ་དང་། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་དང་སྡིག་པའི་ཟླ་བོ་དང་སྡིག་པ་ལ་གཞོལ་བའོ། ། ‘‘ဧဝံ သမုပ္ပန္နာနံ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ဘောဂါနံ စတ္တာရိ အာယမုခါနိ ဟောန္တိ – န ဣတ္ထိဓုတ္တော, န သုရာဓုတ္တော, န အက္ခဓုတ္တော, ကလျာဏမိတ္တော ကလျာဏသဟာယော ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကော. သေယျထာပိ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, မဟတော တဠာကဿ စတ္တာရိ စေဝ အာယမုခါနိ, စတ္တာရိ စ အပါယမုခါနိ. တဿ ပုရိသော ယာနိ စေဝ အာယမုခါနိ တာနိ ဝိဝရေယျ, ယာနိ စ အပါယမုခါနိ တာနိ ပိဒဟေယျ; ဒေဝေါ စ သမ္မာ ဓာရံ အနုပ္ပဝေစ္ဆေယျ. ဧဝဉှိ တဿ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, မဟတော တဠာကဿ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ, နော ပရိဟာနိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ဧဝံ သမုပ္ပန္နာနံ ဘောဂါနံ စတ္တာရိ အာယမုခါနိ ဟောန္တိ – န ဣတ္ထိဓုတ္တော[Pg.110], န သုရာဓုတ္တော, န အက္ခဓုတ္တော, ကလျာဏမိတ္တော ကလျာဏသဟာယော ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကော. ဣမေ ခေါ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, စတ္တာရော ဓမ္မာ ကုလပုတ္တဿ ဒိဋ္ဌဓမ္မဟိတာယ သံဝတ္တန္တိ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခါယ. “བྱགྒྷ་པཛྫ། དེ་ལྟར་བྱུང་བའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་སྒོ་བཞི་ཡོད་དེ། བུད་མེད་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། ཆང་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། རྒྱན་པོ་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་དང་དགེ་བའི་ཟླ་བོ་དང་དགེ་བ་ལ་གཞོལ་བའོ། །བྱགྒྷ་པཛྫ། དཔེར་ན། མཚོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་ཆུ་འབབ་པའི་སྒོ་བཞི་དང་། ཆུ་འཛག་པའི་སྒོ་བཞི་ཡོད་པ་ལ། མི་ཞིག་གིས་ཆུ་འབབ་པའི་སྒོ་རྣམས་ཕྱེ་ཞིང་། ཆུ་འཛག་པའི་སྒོ་རྣམས་བཀག་ལ། ཆར་པའང་ལེགས་པར་བབས་ན། བྱགྒྷ་པཛྫ། དེ་ལྟར་ན་མཚོ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ལས་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། བྱགྒྷ་པཛྫ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་བྱུང་བའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་སྒོ་བཞི་ཡོད་དེ། བུད་མེད་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། ཆང་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། རྒྱན་པོ་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་དང་དགེ་བའི་ཟླ་བོ་དང་དགེ་བ་ལ་གཞོལ་བའོ། །བྱགྒྷ་པཛྫ། ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་འདིའི་ཕན་པ་དང་ཚེ་འདིའི་བདེ་བར་འགྱུར་བའོ། ། ‘‘စတ္တာရောမေ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ဓမ္မာ ကုလပုတ္တဿ သမ္ပရာယဟိတာယ သံဝတ္တန္တိ သမ္ပရာယသုခါယ. ကတမေ စတ္တာရော? သဒ္ဓါသမ္ပဒါ, သီလသမ္ပဒါ, စာဂသမ္ပဒါ, ပညာသမ္ပဒါ. ကတမာ စ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, သဒ္ဓါသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ကုလပုတ္တော သဒ္ဓေါ ဟောတိ, သဒ္ဒဟတိ တထာဂတဿ ဗောဓိံ – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ…ပေ… သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’တိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, သဒ္ဓါသမ္ပဒါ. “བྱགྒྷཔཛྫ། རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕན་པ་དང་ཕྱི་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་བ་ནི་ཆོས་འདི་བཞི་པོ་དག་ཡིན། བཞི་གང་ཞེ་ན། དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །བྱགྒྷཔཛྫ། དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། བྱགྒྷཔཛྫ། འདི་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་པ་ནས། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས། བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ་ཞེས་པའོ། །བྱགྒྷཔཛྫ། འདི་ནི་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘ကတမာ စ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, သီလသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ကုလပုတ္တော ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ…ပေ… သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, သီလသမ္ပဒါ. “བྱགྒྷཔཛྫ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། བྱགྒྷཔཛྫ། འདི་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་པ་ནས། མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་ཆང་དང་བཏུང་བ་བག་མེད་པའི་གནས་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །བྱགྒྷཔཛྫ། འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘ကတမာ စ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, စာဂသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ကုလပုတ္တော ဝိဂတမလမစ္ဆေရေန စေတသာ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ မုတ္တစာဂေါ ပယတပါဏိ ဝေါဿဂ္ဂရတော ယာစယောဂေါ ဒါနသံဝိဘာဂရတော. အယံ ဝုစ္စတိ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, စာဂသမ္ပဒါ. “བྱགྒྷཔཛྫ། གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། བྱགྒྷཔཛྫ། འདི་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་སེར་སྣའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཁྱིམ་ན་གནས་ཤིང་། ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་དགའ་བ། ལག་པ་གཙང་བ། གཏོང་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ། སློང་བ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རེ་བ་སྐོང་བ། སྦྱིན་པ་དང་བགོ་བཤའ་བྱེད་པ་ལ་དགའ་བ་ཞིག་ཡིན། བྱགྒྷཔཛྫ། འདི་ནི་གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘ကတမာ စ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ပညာသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ကုလပုတ္တော ပညဝါ ဟောတိ, ဥဒယတ္ထဂါမိနိယာ ပညာယ သမန္နာဂတော အရိယာယ နိဗ္ဗေဓိကာယ သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယဂါမိနိယာ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ပညာသမ္ပဒါ. ဣမေ ခေါ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, စတ္တာရော ဓမ္မာ ကုလပုတ္တဿ သမ္ပရာယဟိတာယ သံဝတ္တန္တိ သမ္ပရာယသုခါယာ’’တိ. “བྱགྒྷཔཛྫ། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། བྱགྒྷཔཛྫ། འདི་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ། འཕགས་ཤིང་ངེས་པར་འབྱེད་པ། སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་ལེགས་པར་ལྡན་པའོ། །བྱགྒྷཔཛྫ། འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱགྒྷཔཛྫ། ཆོས་བཞི་པོ་དག་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕན་པ་དང་ཕྱི་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །” ‘‘ဥဋ္ဌာတာ ကမ္မဓေယျေသု, အပ္ပမတ္တော ဝိဓာနဝါ; သမံ ကပ္ပေတိ ဇီဝိကံ, သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ. “བྱ་བའི་གནས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་དང་། །བག་ཡོད་པ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་། །འཚོ་བ་རན་པར་ལེགས་པར་བྱེད་པ་དང་། །བསགས་པའི་ནོར་རྣམས་རྟག་ཏུ་སྲུང་བར་བྱེད། །” ‘‘သဒ္ဓေါ သီလေန သမ္ပန္နော, ဝဒညူ ဝီတမစ္ဆရော; နိစ္စံ မဂ္ဂံ ဝိသောဓေတိ, သောတ္ထာနံ သမ္ပရာယိကံ. “དད་ལྡན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། །གཏོང་ཕོད་ལྡན་ཞིང་སེར་སྣ་མེད་པའི་མི། །ཕྱི་མའི་འཇིག་རྟེན་བདེ་བའི་ལམ་ཉིད་ནི། །རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །” ‘‘ဣစ္စေတေ အဋ္ဌ ဓမ္မာ စ, သဒ္ဓဿ ဃရမေသိနော; အက္ခာတာ သစ္စနာမေန, ဥဘယတ္ထ သုခါဝဟာ. “དད་ལྡན་ཁྱིམ་ཐབས་འཚོལ་བར་བྱེད་པ་ལ། །ཆོས་འདི་བརྒྱད་པོ་དག་ནི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །བདེན་པའི་མཚན་ལྡན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས། །འཇིག་རྟེན་གཉིས་ཀར་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད། །” ‘‘ဒိဋ္ဌဓမ္မဟိတတ္ထာယ, သမ္ပရာယသုခါယ စ; ဧဝမေတံ ဂဟဋ္ဌာနံ, စာဂေါ ပုညံ ပဝဍ္ဎတီ’’တိ. စတုတ္ထံ; “ཚེ་འདིའི་ཕན་པའི་དོན་ཉིད་སྒྲུབ་པ་དང་། །ཕྱི་མའི་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཡང་འགྱུར་བ་སྟེ། །འདི་ལྟར་ཁྱིམ་པའི་གཏོང་བ་ཉིད་དང་ནི། །བསོད་ནམས་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར། །” མདོ་བཞི་པའོ། ། ၅. ဥဇ္ဇယသုတ္တံ ༥. ཨུཛྫཡའི་མདོ། ၅၅. အထ [Pg.111] ခေါ ဥဇ္ဇယော ဗြာဟ္မဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဥဇ္ဇယော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မယံ, ဘော ဂေါတမ, ပဝါသံ ဂန္တုကာမာ. တေသံ နော ဘဝံ ဂေါတမော အမှာကံ တထာ ဓမ္မံ ဒေသေတု – ယေ အမှာကံ အဿု ဓမ္မာ ဒိဋ္ဌဓမ္မဟိတာယ, ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခါယ, သမ္ပရာယဟိတာယ, သမ္ပရာယသုခါယာ’’တိ. ༥༥. དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་ཨུཛྫཡ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བཞུགས་པ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ལྷན་ཅིག་དགྱེས་པར་མགུ་བར་བྱེད་པའི་གཏམ་བྱས། དགྱེས་པ་དང་དྲན་པར་བྱ་བའི་གཏམ་རྣམས་བརྗོད་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་བྲམ་ཟེ་ཨུཛྫཡས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“ཀྱེ་གཽ་ཏམ། བདག་ཅག་ནི་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་ལགས་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གཽ་ཏམས་བདག་ཅག་ལ་ཆོས་དེ་ལྟར་བསྟན་དུ་གསོལ། ཆོས་གང་དག་བདག་ཅག་གི་ཚེ་འདིའི་ཕན་པ་དང་། ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་དང་། ཕྱི་མའི་ཕན་པ་དང་། ཕྱི་མའི་བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་བ་ལགས་སོ། །” ‘‘စတ္တာရောမေ, ဗြာဟ္မဏ, ဓမ္မာ ကုလပုတ္တဿ ဒိဋ္ဌဓမ္မဟိတာယ သံဝတ္တန္တိ, ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခါယ. ကတမေ စတ္တာရော? ဥဋ္ဌာနသမ္ပဒါ, အာရက္ခသမ္ပဒါ, ကလျာဏမိတ္တတာ, သမဇီဝိတာ. ကတမာ စ, ဗြာဟ္မဏ, ဥဋ္ဌာနသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဗြာဟ္မဏ, ကုလပုတ္တော ယေန ကမ္မဋ္ဌာနေန ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ – ယဒိ ကသိယာ, ယဒိ ဝဏိဇ္ဇာယ, ယဒိ ဂေါရက္ခေန, ယဒိ ဣဿတ္တေန, ယဒိ ရာဇပေါရိသေန, ယဒိ သိပ္ပညတရေန – တတ္ထ ဒက္ခော ဟောတိ အနလသော, တတြုပါယာယ ဝီမံသာယ သမန္နာဂတော, အလံ ကာတုံ အလံ သံဝိဓာတုံ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဗြာဟ္မဏ, ဥဋ္ဌာနသမ္ပဒါ. “བྲམ་ཟེ། རིགས་ཀྱི་བུའི་ཚེ་འདིའི་ཕན་པ་དང་ཚེ་འདིའི་བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་བའི་ཆོས་འདི་བཞི་པོ་དག་ཡིན། བཞི་གང་ཞེ་ན། བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྲུང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ལྡན་པ་དང་། འཚོ་བ་རན་པའོ། །བྲམ་ཟེ། བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། བྲམ་ཟེ། འདི་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་ལས་ཀྱི་སྒོ་གང་གིས་འཚོ་བ་འཛིན་པ་སྟེ། ཞིང་ལས་སམ། ཚོང་ལས་སམ། ཕྱུགས་སྐྱོང་བའམ། མདའ་རྩལ་ལམ། རྒྱལ་པོའི་ཞབས་ཕྱིའམ། བཟོ་རྩལ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གིས། དེ་ལ་མཁས་ཤིང་ལེ་ལོ་མེད་པ། དེའི་ཐབས་ལ་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ། རང་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་ནུས་ཤིང་གཞན་ལ་བསྐོ་བར་ཡང་ནུས་པ་ཞིག་ཡིན། བྲམ་ཟེ། འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘ကတမာ စ, ဗြာဟ္မဏ, အာရက္ခသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဗြာဟ္မဏ, ကုလပုတ္တဿ ဘောဂါ ဟောန္တိ ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတာ, ဗာဟာဗလပရိစိတာ, သေဒါဝက္ခိတ္တာ, ဓမ္မိကာ ဓမ္မလဒ္ဓါ. တေ အာရက္ခေန ဂုတ္တိယာ သမ္ပာဒေတိ – ‘ကိန္တိ မေ ဣမေ ဘောဂေ နေဝ ရာဇာနော ဟရေယျုံ, န စောရာ ဟရေယျုံ, န အဂ္ဂိ ဍဟေယျ, န ဥဒကံ ဝဟေယျ, န အပ္ပိယာ ဒါယာဒါ ဟရေယျု’န္တိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဗြာဟ္မဏ, အာရက္ခသမ္ပဒါ. “བྲམ་ཟེ། སྲུང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། བྲམ་ཟེ། འདི་ན་རིགས་ཀྱི་བུའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པ། ལག་པའི་རྩལ་གྱིས་བསགས་པ། རྔུལ་ཆུ་འཛག་ནས་བསྒྲུབས་པ། ཆོས་དང་མཐུན་ཞིང་ཆོས་ཀྱིས་རྙེད་པ་དག་ཡིན། དེས་འདི་ལྟར་སྲུང་ཞིང་སྐྱོབ་པར་བྱེད་དེ། ‘བདག་གི་ལོངས་སྤྱོད་འདི་དག་རྒྱལ་པོས་ཀྱང་མི་འཕྲོག་པ། རྐུན་པོས་ཀྱང་མི་བརྐུ་བ། མེས་ཀྱང་མི་ཚིག་པ། ཆུས་ཀྱང་མི་ཁྱེར་བ། མི་སྙན་པའི་ཤུལ་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་འཁྱེར་བར་ཅི་ནས་འགྱུར་’ཞེས་སོ། །བྲམ་ཟེ། འདི་ནི་སྲུང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘ကတမာ စ, ဗြာဟ္မဏ, ကလျာဏမိတ္တတာ? ဣဓ, ဗြာဟ္မဏ, ကုလပုတ္တော ယသ္မိံ ဂါမေ ဝါ နိဂမေ ဝါ ပဋိဝသတိ တတြ ယေ တေ ဟောန္တိ – ဂဟပတီ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တာ ဝါ ဒဟရာ ဝါ ဝုဒ္ဓသီလိနော, ဝုဒ္ဓါ ဝါ ဝုဒ္ဓသီလိနော, သဒ္ဓါသမ္ပန္နာ, သီလသမ္ပန္နာ, စာဂသမ္ပန္နာ, ပညာသမ္ပန္နာ – တေဟိ သဒ္ဓိံ သန္တိဋ္ဌတိ သလ္လပတိ သာကစ္ဆံ သမာပဇ္ဇတိ; ယထာရူပါနံ သဒ္ဓါသမ္ပန္နာနံ သဒ္ဓါသမ္ပဒံ အနုသိက္ခတိ, ယထာရူပါနံ သီလသမ္ပန္နာနံ သီလသမ္ပဒံ အနုသိက္ခတိ, ယထာရူပါနံ စာဂသမ္ပန္နာနံ စာဂသမ္ပဒံ အနုသိက္ခတိ, ယထာရူပါနံ ပညာသမ္ပန္နာနံ ပညာသမ္ပဒံ အနုသိက္ခတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဗြာဟ္မဏ, ကလျာဏမိတ္တတာ. “བྲམ་ཟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། བྲམ་ཟེ། འདི་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་གྲོང་ངམ། གྲོང་རྡལ་གང་དུ་གནས་པ་དེ་ན། ཁྱིམ་བདག་གམ། ཁྱིམ་བདག་གི་བུ་གཞོན་ནུ་སྤྱོད་པ་གོང་འཕེལ་དུ་སོང་བ་རྣམས་སམ། རྒན་པོ་སྤྱོད་པ་གོང་འཕེལ་དུ་སོང་བ། དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་ཤིང་། གཏམ་གླེང་བ་དང་། བགྲོ་གླེང་བྱེད་དེ། དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་དག་གི་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་སློབ་པར་བྱེད། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་དག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་སློབ་པར་བྱེད། གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་དག་གི་གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་སློབ་པར་བྱེད། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་དག་གི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་སློབ་པར་བྱེད། བྲམ་ཟེ། འདི་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘ကတမာ [Pg.112] စ, ဗြာဟ္မဏ, သမဇီဝိတာ? ဣဓ, ဗြာဟ္မဏ, ကုလပုတ္တော အာယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ ဝယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ သမံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ နာစ္စောဂါဠှံ နာတိဟီနံ – ‘ဧဝံ မေ အာယော ဝယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတိ, န စ မေ ဝယော အာယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတီ’တိ. သေယျထာပိ, ဗြာဟ္မဏ, တုလာဓာရော ဝါ တုလာဓာရန္တေဝါသီ ဝါ တုလံ ပဂ္ဂဟေတွာ ဇာနာတိ – ‘ဧတ္တကေန ဝါ ဩနတံ, ဧတ္တကေန ဝါ ဥန္နတ’န္တိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ကုလပုတ္တော အာယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ ဝယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ သမံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ နာစ္စောဂါဠှံ နာတိဟီနံ – ‘ဧဝံ မေ အာယော ဝယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတိ, န စ မေ ဝယော အာယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတီ’တိ. သစာယံ, ဗြာဟ္မဏ, ကုလပုတ္တော အပ္ပာယော သမာနော ဥဠာရံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ, တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော – ‘ဥဒုမ္ဗရခါဒီဝါယံ ကုလပုတ္တော ဘောဂေ ခါဒတီ’တိ. သစေ ပနာယံ, ဗြာဟ္မဏ, ကုလပုတ္တော မဟာယော သမာနော ကသိရံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ, တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော – ‘အဇေဋ္ဌမရဏံဝါယံ ကုလပုတ္တော မရိဿတီ’တိ. ယတော စ ခေါယံ, ဗြာဟ္မဏ, ကုလပုတ္တော အာယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ ဝယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ သမံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ နာစ္စောဂါဠှံ နာတိဟီနံ – ‘ဧဝံ မေ အာယော ဝယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတိ, န စ မေ ဝယော အာယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတီ’တိ, အယံ ဝုစ္စတိ, ဗြာဟ္မဏ, သမဇီဝိတာ. “བྲམ་ཟེ། འཚོ་བ་རན་པ་གང་ཞེ་ན། བྲམ་ཟེ། འདི་ན་རིགས་ཀྱི་བུས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འབབ་སྒོ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འགྲོ་སྒོ་ཤེས་ནས། ཧ་ཅང་མང་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་མ་ཡིན་པར་འཚོ་བ་རན་པར་བྱེད་དེ། ‘འདི་ལྟར་བདག་གི་འབབ་སྒོས་འགྲོ་སྒོ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་གྱི། འགྲོ་སྒོས་འབབ་སྒོ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་འགྱུར་རོ་’ཞེས་སོ། །བྲམ་ཟེ། དཔེར་ན། སྲང་འཛིན་པའམ། སྲང་འཛིན་པའི་སློབ་མས་སྲང་བཏེགས་ནས་འདི་ཙམ་གྱིས་དམའ་བར་འགྱུར། འདི་ཙམ་གྱིས་མཐོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྲམ་ཟེ། རིགས་ཀྱི་བུས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འབབ་སྒོ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འགྲོ་སྒོ་ཤེས་ནས། ཧ་ཅང་མང་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་མ་ཡིན་པར་འཚོ་བ་རན་པར་བྱེད་དེ། ‘འདི་ལྟར་བདག་གི་འབབ་སྒོས་འགྲོ་སྒོ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་གྱི། འགྲོ་སྒོས་འབབ་སྒོ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་འགྱུར་རོ་’ཞེས་སོ། །བྲམ་ཟེ། གལ་ཏེ་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་འབབ་སྒོ་ཉུང་ངུ་ལས་མེད་བཞིན་དུ་རྒྱས་སྤྲོས་ཆེན་པོས་འཚོ་བ་བྱེད་ན། དེ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དག་གིས། ‘རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་སེ་ཡབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཟ་བ་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཟད་པར་བྱེད་དོ་’ཞེས་ཟེར་རོ། །བྲམ་ཟེ། གལ་ཏེ་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་འབབ་སྒོ་ཆེན་པོ་ཡོད་བཞིན་དུ་བཀྲེན་པོའི་སྒོ་ནས་འཚོ་བ་བྱེད་ན། དེ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དག་གིས། ‘རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་མགོན་མེད་པར་ཤི་བ་བཞིན་དུ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ་’ཞེས་ཟེར་རོ། །བྲམ་ཟེ། གང་གི་ཚེ་རིགས་ཀྱི་བུས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འབབ་སྒོ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འགྲོ་སྒོ་ཤེས་ནས། ཧ་ཅང་མང་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་མ་ཡིན་པར་འཚོ་བ་རན་པར་བྱེད་དེ། ‘འདི་ལྟར་བདག་གི་འབབ་སྒོས་འགྲོ་སྒོ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་གྱི། འགྲོ་སྒོས་འབབ་སྒོ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་འགྱུར་རོ་’ཞེས་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། བྲམ་ཟེ། འདི་ནི་འཚོ་བ་རན་པ་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘ဧဝံ သမုပ္ပန္နာနံ, ဗြာဟ္မဏ, ဘောဂါနံ စတ္တာရိ အပါယမုခါနိ ဟောန္တိ – ဣတ္ထိဓုတ္တော, သုရာဓုတ္တော, အက္ခဓုတ္တော, ပါပမိတ္တော ပါပသဟာယော ပါပသမ္ပဝင်္ကော. သေယျထာပိ, ဗြာဟ္မဏ, မဟတော တဠာကဿ စတ္တာရိ စေဝ အာယမုခါနိ, စတ္တာရိ စ အပါယမုခါနိ. တဿ ပုရိသော ယာနိ စေဝ အာယမုခါနိ တာနိ ပိဒဟေယျ, ယာနိ စ အပါယမုခါနိ တာနိ ဝိဝရေယျ; ဒေဝေါ စ န သမ္မာ ဓာရံ အနုပ္ပဝေစ္ဆေယျ. ဧဝဉှိ တဿ ဗြာဟ္မဏ, မဟတော တဠာကဿ ပရိဟာနိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ, နော ဝုဒ္ဓိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ဧဝံ သမုပ္ပန္နာနံ ဘောဂါနံ စတ္တာရိ အပါယမုခါနိ ဟောန္တိ – ဣတ္ထိဓုတ္တော, သုရာဓုတ္တော, အက္ခဓုတ္တော, ပါပမိတ္တော ပါပသဟာယော ပါပသမ္ပဝင်္ကော. “བྲམ་ཟེ། འདི་ལྟར་བྱུང་བའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་སྒོ་བཞི་ཡོད་དེ། བུད་མེད་ལ་ཆགས་པ་དང་། ཆང་ལ་རོལ་བ་དང་། རྒྱན་པོ་ལ་རྩེ་བ་དང་། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་དང་། སྡིག་པའི་རོགས་པོ་དང་། སྡིག་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཞོལ་བའོ། །བྲམ་ཟེ། དཔེར་ན། མཚོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་ཆུ་འབབ་པའི་སྒོ་བཞི་དང་། ཆུ་འཛག་པའི་སྒོ་བཞི་ཡོད་པ་ལ། མི་ཞིག་གིས་ཆུ་འབབ་པའི་སྒོ་རྣམས་བཀག་ཅིང་། ཆུ་འཛག་པའི་སྒོ་རྣམས་ཕྱེ་ལ། ཆར་པའང་ལེགས་པར་མ་བབས་ན། བྲམ་ཟེ། འདི་ལྟར་ན་མཚོ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་འབྲི་བར་འགྱུར་གྱི། འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། བྲམ་ཟེ། དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལྟར་བྱུང་བའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་སྒོ་བཞི་ཡོད་དེ། བུད་མེད་ལ་ཆགས་པ་དང་། ཆང་ལ་རོལ་བ་དང་། རྒྱན་པོ་ལ་རྩེ་བ་དང་། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་དང་། སྡིག་པའི་རོགས་པོ་དང་། སྡིག་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཞོལ་བའོ། །” ‘‘ဧဝံ သမုပ္ပန္နာနံ, ဗြာဟ္မဏ, ဘောဂါနံ စတ္တာရိ အာယမုခါနိ ဟောန္တိ – န ဣတ္ထိဓုတ္တော, န သုရာဓုတ္တော, န အက္ခဓုတ္တော, ကလျာဏမိတ္တော ကလျာဏသဟာယော ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကော. သေယျထာပိ, ဗြာဟ္မဏ, မဟတော တဠာကဿ စတ္တာရိ စေဝ အာယမုခါနိ စတ္တာရိ စ အပါယမုခါနိ. တဿ ပုရိသော ယာနိ စေဝ အာယမုခါနိ တာနိ ဝိဝရေယျ, ယာနိ စ အပါယမုခါနိ [Pg.113] တာနိ ပိဒဟေယျ; ဒေဝေါ စ သမ္မာ ဓာရံ အနုပ္ပဝေစ္ဆေယျ. ဧဝဉှိ တဿ, ဗြာဟ္မဏ, မဟတော တဠာကဿ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ, နော ပရိဟာနိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ဧဝံ သမုပ္ပန္နာနံ ဘောဂါနံ စတ္တာရိ အာယမုခါနိ ဟောန္တိ – န ဣတ္ထိဓုတ္တော…ပေ… ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကော. ဣမေ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, စတ္တာရော ဓမ္မာ ကုလပုတ္တဿ ဒိဋ္ဌဓမ္မဟိတာယ သံဝတ္တန္တိ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခါယ. “བྲམ་ཟེ། འདི་ལྟར་བྱུང་བའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་སྒོ་བཞི་ཡོད་དེ། བུད་མེད་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། ཆང་ལ་མི་རོལ་བ་དང་། རྒྱན་པོ་ལ་མི་རྩེ་བ་དང་། དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་དང་། དགེ་བའི་རོགས་པོ་དང་། དགེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་གཞོལ་བའོ། །བྲམ་ཟེ། དཔེར་ན། མཚོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་ཆུ་འབབ་པའི་སྒོ་བཞི་དང་། ཆུ་འཛག་པའི་སྒོ་བཞི་ཡོད་པ་ལ། མི་ཞིག་གིས་ཆུ་འབབ་པའི་སྒོ་རྣམས་ཕྱེ་ཞིང་། ཆུ་འཛག་པའི་སྒོ་རྣམས་བཀག་ལ། ཆར་པའང་དྲག་ཏུ་བབས་ན། བྲམ་ཟེ། འདི་ལྟར་ན་མཚོ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་གྱི། འབྲི་བར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། བྲམ་ཟེ། དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལྟར་བྱུང་བའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་སྒོ་བཞི་ཡོད་དེ། བུད་མེད་ལ་མི་ཆགས་པ་ནས། དགེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་གཞོལ་བའི་བར་རོ། །བྲམ་ཟེ། ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་རིགས་ཀྱི་བུའི་ཚེ་འདིའི་ཕན་པ་དང་ཚེ་འདིའི་བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘စတ္တာရောမေ, ဗြာဟ္မဏ, ကုလပုတ္တဿ ဓမ္မာ သမ္ပရာယဟိတာယ သံဝတ္တန္တိ သမ္ပရာယသုခါယ. ကတမေ စတ္တာရော? သဒ္ဓါသမ္ပဒါ, သီလသမ္ပဒါ, စာဂသမ္ပဒါ, ပညာသမ္ပဒါ. ကတမာ စ, ဗြာဟ္မဏ, သဒ္ဓါသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဗြာဟ္မဏ, ကုလပုတ္တော သဒ္ဓေါ ဟောတိ, သဒ္ဒဟတိ တထာဂတဿ ဗောဓိံ – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ…ပေ… သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’တိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဗြာဟ္မဏ, သဒ္ဓါသမ္ပဒါ. “བྲམ་ཟེ། རིགས་ཀྱི་བུའི་ཕྱི་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕན་པ་དང་ཕྱི་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་བའི་ཆོས་འདི་བཞི་པོ་དག་ཡིན། བཞི་གང་ཞེ་ན། དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །བྲམ་ཟེ། དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། བྲམ་ཟེ། འདི་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་པ་ནས། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས། བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ་ཞེས་པའོ། །བྲམ་ཟེ། འདི་ནི་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘ကတမာ စ, ဗြာဟ္မဏ, သီလသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဗြာဟ္မဏ, ကုလပုတ္တော ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ…ပေ… သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဗြာဟ္မဏ, သီလသမ္ပဒါ. “བྲམ་ཟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། བྲམ་ཟེ། འདི་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་པ་ནས། མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་ཆང་དང་བཏུང་བ་བག་མེད་པའི་གནས་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ། འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘ကတမာ စ, ဗြာဟ္မဏ, စာဂသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဗြာဟ္မဏ, ကုလပုတ္တော ဝိဂတမလမစ္ဆေရေန စေတသာ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ မုတ္တစာဂေါ ပယတပါဏိ ဝေါဿဂ္ဂရတော ယာစယောဂေါ ဒါနသံဝိဘာဂရတော. အယံ ဝုစ္စတိ, ဗြာဟ္မဏ, စာဂသမ္ပဒါ. “བྲམ་ཟེ། གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། བྲམ་ཟེ། འདི་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་སེར་སྣའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཁྱིམ་ན་གནས་ཤིང་། ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་དགའ་བ། ལག་པ་གཙང་བ། གཏོང་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ། སློང་བ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རེ་བ་སྐོང་བ། སྦྱིན་པ་དང་བགོ་བཤའ་བྱེད་པ་ལ་དགའ་བ་ཞིག་ཡིན། བྲམ་ཟེ། འདི་ནི་གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘ကတမာ စ, ဗြာဟ္မဏ, ပညာသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဗြာဟ္မဏ, ကုလပုတ္တော ပညဝါ ဟောတိ…ပေ… သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယဂါမိနိယာ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဗြာဟ္မဏ, ပညာသမ္ပဒါ. ဣမေ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, စတ္တာရော ဓမ္မာ ကုလပုတ္တဿ သမ္ပရာယဟိတာယ သံဝတ္တန္တိ သမ္ပရာယသုခါယာ’’တိ. “བྲམ་ཟེ། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། བྲམ་ཟེ། འདི་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ནས། སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་ལེགས་པར་ལྡན་པའོ། །བྲམ་ཟེ། འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྲམ་ཟེ། ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་རིགས་ཀྱི་བུའི་ཕྱི་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕན་པ་དང་ཕྱི་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །” ‘‘ဥဋ္ဌာတာ ကမ္မဓေယျေသု, အပ္ပမတ္တော ဝိဓာနဝါ; သမံ ကပ္ပေတိ ဇီဝိကံ, သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ. “བྱ་བའི་གནས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་དང་། །བག་ཡོད་པ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་། །འཚོ་བ་རན་པར་ལེགས་པར་བྱེད་པ་དང་། །བསགས་པའི་ནོར་རྣམས་རྟག་ཏུ་སྲུང་བར་བྱེད། །” ‘‘သဒ္ဓေါ သီလေန သမ္ပန္နော, ဝဒညူ ဝီတမစ္ဆရော; နိစ္စံ မဂ္ဂံ ဝိသောဓေတိ, သောတ္ထာနံ သမ္ပရာယိကံ. “དད་ལྡན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། །གཏོང་ཕོད་ལྡན་ཞིང་སེར་སྣ་མེད་པའི་མི། །ཕྱི་མའི་འཇིག་རྟེན་བདེ་བའི་ལམ་ཉིད་ནི། །རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །” ‘‘ဣစ္စေတေ အဋ္ဌ ဓမ္မာ စ, သဒ္ဓဿ ဃရမေသိနော; အက္ခာတာ သစ္စနာမေန, ဥဘယတ္ထ သုခါဝဟာ. “དད་ལྡན་ཁྱིམ་ཐབས་འཚོལ་བར་བྱེད་པ་ལ། །ཆོས་འདི་བརྒྱད་པོ་དག་ནི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །བདེན་པའི་མཚན་ལྡན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས། །འཇིག་རྟེན་གཉིས་ཀར་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད། །” ‘‘ဒိဋ္ဌဓမ္မဟိတတ္ထာယ, သမ္ပရာယသုခါယ စ; ဧဝမေတံ ဂဟဋ္ဌာနံ, စာဂေါ ပုညံ ပဝဍ္ဎတီ’’တိ. ပဉ္စမံ; ཚེ་འདིའི་ཕན་པ་དང་ནི་ཕྱི་མའི་བདེ་བའི་ཕྱིར། །དེ་ལྟར་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གཏོང་བ་དང་བསོད་ནམས་འཕེལ་ལོ། །ལྔ་པའོ། ། ၆. ဘယသုတ္တံ ༦. འཇིགས་པའི་མདོ། ၅၆. ‘‘‘ဘယ’န္တိ [Pg.114], ဘိက္ခဝေ, ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ. ‘ဒုက္ခ’န္တိ, ဘိက္ခဝေ, ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ. ‘ရောဂေါ’တိ, ဘိက္ခဝေ, ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ. ‘ဂဏ္ဍော’တိ, ဘိက္ခဝေ, ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ. ‘သလ္လ’န္တိ, ဘိက္ခဝေ, ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ. ‘သင်္ဂေါ’တိ, ဘိက္ခဝေ, ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ. ‘ပင်္ကော’တိ, ဘိက္ခဝေ, ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ. ‘ဂဗ္ဘော’တိ, ဘိက္ခဝေ, ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ. ကသ္မာ စ, ဘိက္ခဝေ, ‘ဘယ’န္တိ ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ? ယသ္မာ စ ကာမရာဂရတ္တာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဆန္ဒရာဂဝိနိဗဒ္ဓေါ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာပိ ဘယာ န ပရိမုစ္စတိ, သမ္ပရာယိကာပိ ဘယာ န ပရိမုစ္စတိ, တသ္မာ ‘ဘယ’န္တိ ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ. ကသ္မာ စ, ဘိက္ခဝေ, ‘ဒုက္ခ’န္တိ…ပေ… ‘ရောဂေါ’တိ… ‘ဂဏ္ဍော’တိ… ‘သလ္လ’န္တိ… ‘သင်္ဂေါ’တိ… ‘ပင်္ကော’တိ… ‘ဂဗ္ဘော’တိ ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ? ယသ္မာ စ ကာမရာဂရတ္တာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဆန္ဒရာဂဝိနိဗဒ္ဓေါ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာပိ ဂဗ္ဘာ န ပရိမုစ္စတိ, သမ္ပရာယိကာပိ ဂဗ္ဘာ န ပရိမုစ္စတိ, တသ္မာ ‘ဂဗ္ဘော’တိ ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ’’. ༥༦. དགེ་སློང་དག །'འཇིགས་པ་'ཞེས་པ་འདི་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །དགེ་སློང་དག །'སྡུག་བསྔལ་'ཞེས་པ་འདི་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །དགེ་སློང་དག །'ནད་'ཞེས་པ་འདི་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །དགེ་སློང་དག །'འབྲས་'ཞེས་པ་འདི་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །དགེ་སློང་དག །'ཟུག་རྔུ་'ཞེས་པ་འདི་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །དགེ་སློང་དག །'ཆགས་པ་'ཞེས་པ་འདི་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །དགེ་སློང་དག །'འདམ་'ཞེས་པ་འདི་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །དགེ་སློང་དག །'མངལ་'ཞེས་པ་འདི་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །དགེ་སློང་དག །ཅིའི་ཕྱིར་'འཇིགས་པ་'ཞེས་པ་འདི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་སུ་འགྱུར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཆགས་ཤིང་། འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བཅིངས་པའི་སེམས་ཅན་འདི་ནི། ཚེ་འདིའི་འཇིགས་པ་ལས་ཀྱང་མི་ཐར་ལ། ཚེ་ཕྱི་མའི་འཇིགས་པ་ལས་ཀྱང་མི་ཐར་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་'འཇིགས་པ་'ཞེས་པ་འདི་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །དགེ་སློང་དག །ཅིའི་ཕྱིར་'སྡུག་བསྔལ་'ཞེས་པ་དང་། །...པེ... 'ནད་'ཅེས་པ་དང་། །'འབྲས་'ཞེས་པ་དང་། །'ཟུག་རྔུ་'ཞེས་པ་དང་། །'ཆགས་པ་'ཞེས་པ་དང་། །'འདམ་'ཞེས་པ་དང་། །'མངལ་'ཞེས་པ་འདི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་སུ་འགྱུར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཆགས་ཤིང་། འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བཅིངས་པའི་སེམས་ཅན་འདི་ནི། ཚེ་འདིའི་མངལ་ལས་ཀྱང་མི་ཐར་ལ། ཚེ་ཕྱི་མའི་མངལ་ལས་ཀྱང་མི་ཐར་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་'མངལ་'ཞེས་པ་འདི་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། ། ‘‘ဘယံ ဒုက္ခဉ္စ ရောဂေါ စ, ဂဏ္ဍော သလ္လဉ္စ သင်္ဂေါ စ; ပင်္ကော ဂဗ္ဘော စ ဥဘယံ, ဧတေ ကာမာ ပဝုစ္စန္တိ; ယတ္ထ သတ္တော ပုထုဇ္ဇနော. འཇིགས་པ་སྡུག་བསྔལ་ནད་དང་ནི། །འབྲས་དང་ཟུག་རྔུ་ཆགས་པ་དང་། །འདམ་དང་མངལ་གཉིས་གང་ཡིན་པ། །འདི་དག་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཏེ། །གང་ལ་བྱིས་པ་སོ་སྐྱེ་ཆགས། ། ‘‘ဩတိဏ္ဏော သာတရူပေန, ပုန ဂဗ္ဘာယ ဂစ္ဆတိ; ယတော စ ဘိက္ခု အာတာပီ, သမ္ပဇညံ န ရိစ္စတိ. ཡིད་འོང་རང་བཞིན་ལ་བྱིང་བས། །སླར་ཡང་མངལ་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །གང་ཚེ་དགེ་སློང་བརྩོན་འགྲུས་ཅན། །ཤེས་བཞིན་ཉམས་པ་མེད་པ་ནི། ། ‘‘သော ဣမံ ပလိပထံ ဒုဂ္ဂံ, အတိက္ကမ္မ တထာဝိဓော; ပဇံ ဇာတိဇရူပေတံ, ဖန္ဒမာနံ အဝေက္ခတီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ; དེ་ནི་དེ་འདྲའི་ཚུལ་གྱིས་སུ། །འདམ་རྫབ་བགྲོད་དཀའི་འཁོར་བ་ལས། །བརྒལ་ནས་སྐྱེ་དང་རྒ་བས་གཟིར། །གཡོ་བའི་སྐྱེ་བོ་ཀུན་ལ་ལྟ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲུག་པའོ། ། ၇. ပဌမအာဟုနေယျသုတ္တံ ༧. སྦྱིན་གནས་ཀྱི་མདོ་དང་པོ། ၅၇. ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ ပါဟုနေယျော ဒက္ခိဏေယျော အဉ္ဇလိကရဏီယော အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သီလဝါ ဟောတိ …ပေ… သမာဒါယ သိက္ခတိ သိက္ခာပဒေသု; ဗဟုဿုတော ဟောတိ…ပေ… ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ; ကလျာဏမိတ္တော ဟောတိ ကလျာဏသဟာယော ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကော[Pg.115]; သမ္မာဒိဋ္ဌိကော ဟောတိ, သမ္မာဒဿနေန သမန္နာဂတော; စတုန္နံ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဟောတိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ; အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ, သေယျထိဒံ – ဧကမ္ပိ ဇာတိံ ဒွေပိ ဇာတိယော…ပေ… ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ; ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန…ပေ… ယထာကမ္မူပဂေ သတ္တေ ပဇာနာတိ; အာသဝါနံ ခယာ…ပေ… သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ…ပေ… အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿာ’’တိ. သတ္တမံ. ༥༧. དགེ་སློང་དག །ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི། སྦྱིན་པའི་གནས་སུ་འོས་པ། གུས་པས་བསྟེན་པའི་གནས་སུ་འོས་པ། ཡོན་གྱི་གནས་སུ་འོས་པ། ཐལ་མོ་སྦྱར་བའི་གནས་སུ་འོས་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། །...པེ... བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པར་བྱེད་དོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་ཏེ། །...པེ... ལྟ་བས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ལྡན་པ། དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་དང་ལྡན་པ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་གཞོལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ལྷག་པ་ལ་བརྟེན་པ། ཚེ་འདིར་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་རྣམས་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་གྱི་གནས་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་གམ། སྐྱེ་བ་གཉིས་སམ། །...པེ... འདི་ལྟར་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ། ཡུལ་དང་བཅས་པའི་སྔོན་གྱི་གནས་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་དོ། །ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་མིའི་ལས་འདས་པས་...པེ... སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ཤེས་སོ། །ཟག་པ་ཟད་པས་...པེ... མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་སྦྱིན་པའི་གནས་སུ་འོས་པ་...པེ... འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུན་པའོ། ། ၈. ဒုတိယအာဟုနေယျသုတ္တံ ༨. སྦྱིན་གནས་ཀྱི་མདོ་གཉིས་པ། ၅၈. ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ…ပေ… အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သီလဝါ ဟောတိ …ပေ… သမာဒါယ သိက္ခတိ သိက္ခာပဒေသု; ဗဟုဿုတော ဟောတိ…ပေ… ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ; အာရဒ္ဓဝီရိယော ဝိဟရတိ ထာမဝါ ဒဠှပရက္ကမော အနိက္ခိတ္တဓုရော ကုသလေသု ဓမ္မေသု; အာရညိကော ဟောတိ ပန္တသေနာသနော; အရတိရတိသဟော ဟောတိ, ဥပ္ပန္နံ အရတိံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရတိ; ဘယဘေရဝသဟော ဟောတိ, ဥပ္ပန္နံ ဘယဘေရဝံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရတိ; စတုန္နံ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဟောတိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ; အာသဝါနံ ခယာ…ပေ… သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော…ပေ… အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿာ’’တိ. အဋ္ဌမံ. ༥༨. དགེ་སློང་དག །ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི། སྦྱིན་པའི་གནས་སུ་འོས་པ་...པེ... འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། །...པེ... བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པར་བྱེད་དོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་ཏེ། །...པེ... ལྟ་བས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། མཐུ་དང་ལྡན་པ། བརྩོན་པ་བརྟན་པ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཁུར་མ་བོར་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དགོན་པ་པ་ཡིན་ཏེ། དབེན་པའི་གནས་མལ་ལ་བསྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །མི་དགའ་བ་དང་དགའ་བ་བཟོད་པ་ཡིན་ཏེ། བྱུང་བའི་མི་དགའ་བ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནོན་ཏེ་གནས་སོ། །འཇིགས་པ་དང་བག་ཚ་བ་བཟོད་པ་ཡིན་ཏེ། བྱུང་བའི་འཇིགས་པ་དང་བག་ཚ་བ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གནོན་ཏེ་གནས་སོ། །སེམས་ལྷག་པ་ལ་བརྟེན་པ། ཚེ་འདིར་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་རྣམས་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཟག་པ་ཟད་པས་...པེ... མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་སྦྱིན་པའི་གནས་སུ་འོས་པ་...པེ... འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒྱད་པའོ། ། ၉. ပဌမပုဂ္ဂလသုတ္တံ ༩. གང་ཟག་གི་མདོ་དང་པོ། ၅၉. ‘‘အဋ္ဌိမေ ဘိက္ခဝေ, ပုဂ္ဂလာ အာဟုနေယျာ ပါဟုနေယျာ ဒက္ခိဏေယျာ အဉ္ဇလိကရဏီယာ အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿ? ကတမေ အဋ္ဌ? သောတာပန္နော, သောတာပတ္တိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော, သကဒါဂါမီ, သကဒါဂါမိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော, အနာဂါမီ, အနာဂါမိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော, အရဟာ, အရဟတ္တာယ ပဋိပန္နော. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ပုဂ္ဂလာ အာဟုနေယျာ…ပေ… အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿာ’’တိ. ༥༩. དགེ་སློང་དག །གང་ཟག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་སྦྱིན་པའི་གནས་སུ་འོས་པ། གུས་པས་བསྟེན་པའི་གནས་སུ་འོས་པ། ཡོན་གྱི་གནས་སུ་འོས་པ། ཐལ་མོ་སྦྱར་བའི་གནས་སུ་འོས་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞུགས་པའོ། །དགེ་སློང་དག །གང་ཟག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་སྦྱིན་པའི་གནས་སུ་འོས་པ་...པེ... འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། ‘‘စတ္တာရော [Pg.116] စ ပဋိပန္နာ, စတ္တာရော စ ဖလေ ဌိတာ; ဧသ သံဃော ဥဇုဘူတော, ပညာသီလသမာဟိတော. ཞུགས་པ་བཞི་དང་འབྲས་གནས་བཞི། །འདི་ནི་དགེ་འདུན་དྲང་པོ་སྟེ། །ཤེས་རབ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་འཛིན་ལྡན། ། ‘‘ယဇမာနာနံ မနုဿာနံ, ပုညပေက္ခာန ပါဏိနံ; ကရောတံ ဩပဓိကံ ပုညံ, သံဃေ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလ’’န္တိ. နဝမံ; མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པའི་མི་རྣམས་དང་། །བསོད་ནམས་འདོད་པའི་སྐྱེ་དགུ་ཡིས། །ཕུང་པོའི་བསོད་ནམས་བྱེད་པ་ན། །དགེ་འདུན་ལ་ཕུལ་འབྲས་བུ་ཆེ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། ། ၁၀. ဒုတိယပုဂ္ဂလသုတ္တံ ༡༠. གང་ཟག་གི་མདོ་གཉིས་པ། ၆၀. ‘‘အဋ္ဌိမေ, ဘိက္ခဝေ, ပုဂ္ဂလာ အာဟုနေယျာ…ပေ… အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿ. ကတမေ အဋ္ဌ? သောတာပန္နော, သောတာပတ္တိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော…ပေ… အရဟာ, အရဟတ္တာယ ပဋိပန္နော. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ပုဂ္ဂလာ အာဟုနေယျာ…ပေ… အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿာ’’တိ. ༦༠. དགེ་སློང་དག །གང་ཟག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་སྦྱིན་པའི་གནས་སུ་འོས་པ་...པེ... འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་...པེ... དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞུགས་པའོ། །དགེ་སློང་དག །གང་ཟག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་སྦྱིན་པའི་གནས་སུ་འོས་པ་...པེ... འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། ‘‘စတ္တာရော စ ပဋိပန္နာ, စတ္တာရော စ ဖလေ ဌိတာ; ဧသ သံဃော သမုက္ကဋ္ဌော, သတ္တာနံ အဋ္ဌ ပုဂ္ဂလာ. ཞུགས་པ་བཞི་དང་འབྲས་གནས་བཞི། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གང་ཟག་བརྒྱད། །འདི་ནི་དགེ་འདུན་མཆོག་ཡིན་ནོ། ། ‘‘ယဇမာနာနံ မနုဿာနံ, ပုညပေက္ခာန ပါဏိနံ; ကရောတံ ဩပဓိကံ ပုညံ, ဧတ္ထ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလ’’န္တိ. ဒသမံ; མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པའི་མི་རྣམས་དང་། །བསོད་ནམས་འདོད་པའི་སྐྱེ་དགུ་ཡིས། །ཕུང་པོའི་བསོད་ནམས་བྱེད་པ་ན། །འདི་ལ་ཕུལ་ན་འབྲས་བུ་ཆེ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་པའོ། ། ဂေါတမီဝဂ္ဂေါ ပဌမော. གཽ་ཏ་མཱིའི་ཚན་པ་སྟེ་དང་པོའོ། ། တဿုဒ္ဒါနံ – དེའི་སྡོམ་ཚིག་ནི། ဂေါတမီ ဩဝါဒံ သံခိတ္တံ, ဒီဃဇာဏု စ ဥဇ္ဇယော; ဘယာ ဒွေ အာဟုနေယျာ စ, ဒွေ စ အဋ္ဌ ပုဂ္ဂလာတိ. གཽ་ཏ་མཱི་དང་གདམས་ངག་བསྡུས། །དཱི་གྷ་ཛཱ་ཎུ་ཨུཛྫ་ཡ། །འཇིགས་པ་སྦྱིན་གནས་གཉིས་པོ་དང་། །གང་ཟག་བརྒྱད་པོ་གཉིས་རྣམས་སོ། ། (၇) ၂. ဘူမိစာလဝဂ္ဂေါ (༧) ༢. ས་གཡོའི་ཚན་པ། ၁. ဣစ္ဆာသုတ္တံ ༡. འདོད་པའི་མདོ། ၆၁. ‘‘အဋ္ဌိမေ, ဘိက္ခဝေ, ပုဂ္ဂလာ သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ လောကသ္မိံ. ကတမေ အဋ္ဌ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော ဥဋ္ဌဟတိ ဃဋတိ ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ ဥဋ္ဌဟတော ဃဋတော ဝါယမတော လာဘာယ လာဘော နုပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန အလာဘေန သောစတိ ကိလမတိ ပရိဒေဝတိ, ဥရတ္တာဠိံ ကန္ဒတိ, သမ္မောဟံ အာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ – ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ[Pg.117], ဥဋ္ဌဟတိ ဃဋတိ ဝါယမတိ လာဘာယ, န စ လာဘီ, သောစီ စ ပရိဒေဝီ စ, စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’’’. ༦༡. དགེ་སློང་དག །འཇིག་རྟེན་ན་གང་ཟག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་དབེན་པར་གནས་ཤིང་གཞན་ལ་མ་བརྟེན་པར་འཚོ་བ་ཞིག་ལ། རྙེད་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་བསམ་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ནི་རྙེད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ལྡང་ཞིང་འབད་པ་དང་རྩོལ་བ་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ལྡང་ཞིང་འབད་པ་དང་རྩོལ་བ་བྱེད་ཀྱང་རྙེད་པ་མི་ཐོབ་བོ། །དེ་ནི་རྙེད་པ་མ་ཐོབ་པ་དེས་མྱ་ངན་བྱེད། ངལ་བར་འགྱུར། སྨྲེ་སྔགས་འདོན། བྲང་བརྡུངས་ཏེ་ངུ་ཞིང་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་'དགེ་སློང་རྙེད་པ་འདོད་པས་གནས་ཤིང་། རྙེད་པའི་ཕྱིར་ལྡང་ཞིང་འབད་པ་དང་རྩོལ་བ་བྱེད་ཀྱང་། རྙེད་པ་མི་ཐོབ་ལ། མྱ་ངན་བྱེད་ཅིང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལས་ཉམས་པ་'ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော ဥဋ္ဌဟတိ ဃဋတိ ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ ဥဋ္ဌဟတော ဃဋတော ဝါယမတော လာဘာယ လာဘော ဥပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန လာဘေန မဇ္ဇတိ ပမဇ္ဇတိ ပမာဒမာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ – ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, ဥဋ္ဌဟတိ ဃဋတိ ဝါယမတိ လာဘာယ, လာဘီ စ မဒီ စ ပမာဒီ စ, စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’’’. དགེ་སློང་དག །ཡང་འདི་ལ་དགེ་སློང་དབེན་པར་གནས་ཤིང་གཞན་ལ་མ་བརྟེན་པར་འཚོ་བ་ཞིག་ལ། རྙེད་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་བསམ་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ནི་རྙེད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ལྡང་ཞིང་འབད་པ་དང་རྩོལ་བ་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ལྡང་ཞིང་འབད་པ་དང་རྩོལ་བ་བྱེད་པས་རྙེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་རྙེད་པ་དེས་རྒྱགས་ཤིང་བག་མེད་པར་འགྱུར་ལ། བག་མེད་པའི་གནས་སུ་ལྷུང་ངོ་། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་'དགེ་སློང་རྙེད་པ་འདོད་པས་གནས་ཤིང་། རྙེད་པའི་ཕྱིར་ལྡང་ཞིང་འབད་པ་དང་རྩོལ་བ་བྱེད་ལ། རྙེད་པ་ཐོབ་ཅིང་རྒྱགས་པ་དང་བག་མེད་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལས་ཉམས་པ་'ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော န ဥဋ္ဌဟတိ န ဃဋတိ န ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ အနုဋ္ဌဟတော အဃဋတော အဝါယမတော လာဘာယ လာဘော နုပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန အလာဘေန သောစတိ, ကိလမတိ, ပရိဒေဝတိ, ဥရတ္တာဠိံ ကန္ဒတိ, သမ္မောဟံ အာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ – ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, န ဥဋ္ဌဟတိ န ဃဋတိ န ဝါယမတိ လာဘာယ, န စ လာဘီ, သောစီ စ ပရိဒေဝီ စ, စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’’’. དགེ་སློང་དག །ཡང་འདི་ལ་དགེ་སློང་དབེན་པར་གནས་ཤིང་གཞན་ལ་མ་བརྟེན་པར་འཚོ་བ་ཞིག་ལ། རྙེད་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་བསམ་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ནི་རྙེད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡང་། མི་འབད། རྩོལ་བ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་རྙེད་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡང་། མི་འབད། རྩོལ་བ་མི་བྱེད་པས་རྙེད་པ་མི་ཐོབ་བོ། །དེ་ནི་རྙེད་པ་མ་ཐོབ་པ་དེས་མྱ་ངན་བྱེད། ངལ་བར་འགྱུར། སྨྲེ་སྔགས་འདོན། བྲང་བརྡུངས་ཏེ་ངུ་ཞིང་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་'དགེ་སློང་རྙེད་པ་འདོད་པས་གནས་ཤིང་། རྙེད་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡང་། མི་འབད། རྩོལ་བ་མི་བྱེད་ལ། རྙེད་པའང་མི་ཐོབ་ཅིང་། མྱ་ངན་བྱེད་ཅིང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལས་ཉམས་པ་'ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော န ဥဋ္ဌဟတိ, န ဃဋတိ, န ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ အနုဋ္ဌဟတော, အဃဋတော, အဝါယမတော လာဘာယ လာဘော ဥပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန လာဘေန မဇ္ဇတိ, ပမဇ္ဇတိ, ပမာဒမာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ – ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, န ဥဋ္ဌဟတိ န ဃဋတိ န ဝါယမတိ လာဘာယ, လာဘီ စ မဒီ စ, ပမာဒီ စ, စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’’’. དགེ་སློང་དག །ཡང་འདི་ལ་དགེ་སློང་དབེན་པར་གནས་ཤིང་གཞན་ལ་མ་བརྟེན་པར་འཚོ་བ་ཞིག་ལ། རྙེད་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་བསམ་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ནི་རྙེད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡང་། མི་འབད། རྩོལ་བ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་རྙེད་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡང་། མི་འབད། རྩོལ་བ་མི་བྱེད་ཀྱང་རྙེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་རྙེད་པ་དེས་རྒྱགས་ཤིང་བག་མེད་པར་འགྱུར་ལ། བག་མེད་པའི་གནས་སུ་ལྷུང་ངོ་། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་'དགེ་སློང་རྙེད་པ་འདོད་པས་གནས་ཤིང་། རྙེད་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡང་། མི་འབད། རྩོལ་བ་མི་བྱེད་ཀྱང་། རྙེད་པ་ཐོབ་ཅིང་རྒྱགས་པ་དང་བག་མེད་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལས་ཉམས་པ་'ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော ဥဋ္ဌဟတိ ဃဋတိ ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ ဥဋ္ဌဟတော ဃဋတော ဝါယမတော လာဘာယ လာဘော နုပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန အလာဘေန န သောစတိ န ကိလမတိ န ပရိဒေဝတိ, န ဥရတ္တာဠိံ ကန္ဒတိ, န သမ္မောဟံ အာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ – ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, ဥဋ္ဌဟတိ ဃဋတိ ဝါယမတိ လာဘာယ, န စ လာဘီ, န စ သောစီ န စ ပရိဒေဝီ, အစ္စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’’’. དགེ་སློང་དག །ཡང་འདི་ལ་དགེ་སློང་དབེན་པར་གནས་ཤིང་གཞན་ལ་མ་བརྟེན་པར་འཚོ་བ་ཞིག་ལ། རྙེད་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་བསམ་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ནི་རྙེད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ལྡང་ཞིང་འབད་པ་དང་རྩོལ་བ་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ལྡང་ཞིང་འབད་པ་དང་རྩོལ་བ་བྱེད་ཀྱང་རྙེད་པ་མི་ཐོབ་བོ། །དེ་ནི་རྙེད་པ་མ་ཐོབ་པ་དེས་མྱ་ངན་མི་བྱེད། ངལ་བར་མི་འགྱུར། སྨྲེ་སྔགས་མི་འདོན། བྲང་བརྡུངས་ཏེ་མི་ངུ་ཞིང་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་'དགེ་སློང་རྙེད་པ་འདོད་པས་གནས་ཤིང་། རྙེད་པའི་ཕྱིར་ལྡང་ཞིང་འབད་པ་དང་རྩོལ་བ་བྱེད་ཀྱང་། རྙེད་པ་མི་ཐོབ་ལ། མྱ་ངན་མི་བྱེད་ཅིང་སྨྲེ་སྔགས་མི་འདོན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལས་མ་ཉམས་པ་'ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော ဥဋ္ဌဟတိ ဃဋတိ ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ [Pg.118] ဥဋ္ဌဟတော ဃဋတော ဝါယမတော လာဘာယ လာဘော ဥပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန လာဘေန န မဇ္ဇတိ, န ပမဇ္ဇတိ, န ပမာဒမာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ – ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, ဥဋ္ဌဟတိ ဃဋတိ ဝါယမတိ လာဘာယ, လာဘီ စ, န စ မဒီ န စ ပမာဒီ, အစ္စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’’’. དགེ་སློང་དག །ཡང་འདི་ལ་དགེ་སློང་དབེན་པར་གནས་ཤིང་གཞན་ལ་མ་བརྟེན་པར་འཚོ་བ་ཞིག་ལ། རྙེད་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་བསམ་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ནི་རྙེད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ལྡང་ཞིང་འབད་པ་དང་རྩོལ་བ་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ལྡང་ཞིང་འབད་པ་དང་རྩོལ་བ་བྱེད་པས་རྙེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་རྙེད་པ་དེས་མི་རྒྱགས་ཤིང་བག་མེད་པར་མི་འགྱུར་ལ། བག་མེད་པའི་གནས་སུ་མི་ལྷུང་ངོ་། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་'དགེ་སློང་རྙེད་པ་འདོད་པས་གནས་ཤིང་། རྙེད་པའི་ཕྱིར་ལྡང་ཞིང་འབད་པ་དང་རྩོལ་བ་བྱེད་ལ། རྙེད་པ་ཐོབ་ཅིང་མི་རྒྱགས་པ་དང་བག་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལས་མ་ཉམས་པ་'ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော န ဥဋ္ဌဟတိ, န ဃဋတိ, န ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ အနုဋ္ဌဟတော, အဃဋတော, အဝါယမတော လာဘာယ လာဘော နုပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန အလာဘေန န သောစတိ, န ကိလမတိ, န ပရိဒေဝတိ, န ဥရတ္တာဠိံ ကန္ဒတိ, န သမ္မောဟံ အာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ – ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, န ဥဋ္ဌဟတိ, န ဃဋတိ, န ဝါယမတိ လာဘာယ, န စ လာဘီ, န စ သောစီ န စ ပရိဒေဝီ, အစ္စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’’’. དགེ་སློང་དག་ འདི་ན་དགེ་སློང་དབེན་པར་གནས་ཤིང་ གང་ལའང་མི་ཆགས་པར་སྤྱོད་པ་ཞིག་ལ། རྙེད་པ་འདོད་པའི་འདུན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཁོ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་མི་བརྩོན་ མི་འབད་ མི་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ། །རྙེད་པའི་ཕྱིར་མི་བརྩོན་ མི་འབད་ མི་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ། རྙེད་པ་མི་འབྱུང་ངོ། །ཁོ་རྙེད་པ་མ་ཐོབ་པ་དེས་མི་མྱ་ངན་བྱེད་ མི་ངལ་ མི་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་ བྲང་བརྡུངས་ཏེ་མི་འབོད་ ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་ནི་དགེ་སློང་རྙེད་པ་འདོད་བཞིན་དུ་གནས་ལ། རྙེད་པའི་ཕྱིར་མི་བརྩོན་ མི་འབད་ མི་བརྩོན་པར་བྱེད་ཅིང་ རྙེད་པ་མེད་ལ་ མྱ་ངན་མེད་ཅིང་སྨྲེ་སྔགས་མི་འདོན་པ་ དམ་པའི་ชོས་ལས་མ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော န ဥဋ္ဌဟတိ, န ဃဋတိ, န ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ အနုဋ္ဌဟတော အဃဋတော အဝါယမတော လာဘာယ လာဘော ဥပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန လာဘေန န မဇ္ဇတိ, န ပမဇ္ဇတိ, န ပမာဒမာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ – ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, န ဥဋ္ဌဟတိ, န ဃဋတိ, န ဝါယမတိ လာဘာယ, လာဘီ စ, န စ မဒီ န စ ပမာဒီ, အစ္စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ ’. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ပုဂ္ဂလာ သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ လောကသ္မိ’’န္တိ. ပဌမံ. དགེ་སློང་དག་ འདི་ན་དགེ་སློང་དབེན་པར་གནས་ཤིང་ གང་ལའང་མི་ཆགས་པར་སྤྱོད་པ་ཞིག་ལ། རྙེད་པ་འདོད་པའི་འདུན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཁོ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་མི་བརྩོན་ མི་འབད་ མི་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ། །རྙེད་པའི་ཕྱིར་མི་བརྩོན་ མི་འབད་ མི་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ། རྙེད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཁོ་རྙེད་པ་དེས་མི་རྒྱགས་ མི་བག་མེད་བྱེད་ བག་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་ནི་དགེ་སློང་རྙེད་པ་འདོད་བཞིན་དུ་གནས་ལ། རྙེད་པའི་ཕྱིར་མི་བརྩོན་ མི་འབད་ མི་བརྩོན་པར་བྱེད་ཅིང་ རྙེད་པ་ཡོད་ལ་ མི་རྒྱགས་ཤིང་བག་མེད་མི་བྱེད་པ་ དམ་པའི་ཆོས་ལས་མ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག་ འཇིག་རྟེན་ན་གནས་ཤིང་ཡོད་པའི་སྐྱེས་བུ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོའོ། ། ၂. အလံသုတ္တံ ༢. ནུས་པའི་མདོ། ၆၂. ‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော အလံ ပရေသံ. ကတမေဟိ ဆဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; သုတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; ဓာတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော စ ဟောတိ; ကလျာဏဝါစော စ ဟောတိ ကလျာဏဝါက္ကရဏော, ပေါရိယာ ဝါစာယ သမန္နာဂတော ဝိဿဋ္ဌာယ အနေလဂဠာယ အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ; သန္ဒဿကော စ ဟောတိ သမာဒပကော သမုတ္တေဇကော [Pg.119] သမ္ပဟံသကော သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော အလံ ပရေသံ. ༦༢. དགེ་སློང་དག་ ཆོས་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཤིང་ གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་ཡང་ནུས་སོ། །དྲུག་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མྱུར་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ། །བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཤེས་ནས་ ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ངག་སྙན་ཞིང་སྨྲ་བ་མཁས་པ་ གྲོང་ཁྱེར་བའི་ངག་དང་ལྡན་པ་ གསལ་ཞིང་སྐྱོན་མེད་པ་ དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ གཟེངས་སྟོད་པ་ རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་ ཆོས་དྲུག་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཤིང་ གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་ཡང་ནུས་སོ། ། ‘‘ပဉ္စဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော အလံ ပရေသံ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု န ဟေဝ ခေါ ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; သုတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; ဓာတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော စ ဟောတိ; ကလျာဏဝါစော စ ဟောတိ…ပေ… အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ; သန္ဒဿကော စ ဟောတိ သမာဒပကော သမုတ္တေဇကော သမ္ပဟံသကော သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော အလံ ပရေသံ. དགེ་སློང་དག་ ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཤིང་ གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་ཡང་ནུས་སོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མྱུར་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ། །བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཤེས་ནས་ ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ངག་སྙན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ གཟེངས་སྟོད་པ་ རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་ ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཤིང་ གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་ཡང་ནུས་སོ། ། ‘‘စတူဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော နာလံ ပရေသံ. ကတမေဟိ စတူဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; သုတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; ဓာတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော စ ဟောတိ; နော စ ကလျာဏဝါစော ဟောတိ ကလျာဏဝါက္ကရဏော, ပေါရိယာ ဝါစာယ သမန္နာဂတော ဝိဿဋ္ဌာယ အနေလဂဠာယ အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ; နော စ သန္ဒဿကော ဟောတိ သမာဒပကော သမုတ္တေဇကော သမ္ပဟံသကော သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စတူဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော နာလံ ပရေသံ. དགེ་སློང་དག་ ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཤིང་ གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མྱུར་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ། །བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཤེས་ནས་ ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ ངག་སྙན་ཞིང་སྨྲ་བ་མཁས་པ་ གྲོང་ཁྱེར་བའི་ངག་དང་ལྡན་པ་ གསལ་ཞིང་སྐྱོན་མེད་པ་ དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ གཟེངས་སྟོད་པ་ རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་ ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཤིང་ གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། ། ‘‘စတူဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ ပရေသံ နာလံ အတ္တနော. ကတမေဟိ စတူဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; သုတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; နော စ ဓာတာနံ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; န စ အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော ဟောတိ; ကလျာဏဝါစော စ ဟောတိ ကလျာဏဝါက္ကရဏော…ပေ… အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ; သန္ဒဿကော စ ဟောတိ…ပေ… သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စတူဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ ပရေသံ, နာလံ အတ္တနော. དགེ་སློང་དག་ ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཤིང་ རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མྱུར་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཤེས་ནས་ ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ངག་སྙན་ཞིང་སྨྲ་བ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་དག་ ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཤིང་ རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། ། ‘‘တီဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော နာလံ ပရေသံ. ကတမေဟိ တီဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု န ဟေဝ ခေါ ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; သုတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; ဓာတာနဉ္စ [Pg.120] ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော စ ဟောတိ; နော စ ကလျာဏဝါစော ဟောတိ ကလျာဏဝါက္ကရဏော, ပေါရိယာ ဝါစာယ သမန္နာဂတော ဝိဿဋ္ဌာယ အနေလဂဠာယ အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ; နော စ သန္ဒဿကော ဟောတိ သမာဒပကော သမုတ္တေဇကော သမ္ပဟံသကော သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တီဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော, နာလံ ပရေသံ. དགེ་སློང་དག་ ཆོས་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཤིང་ གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མྱུར་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ། །བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཤེས་ནས་ ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ ངག་སྙན་ཞིང་སྨྲ་བ་མཁས་པ་ གྲོང་ཁྱེར་བའི་ངག་དང་ལྡན་པ་ གསལ་ཞིང་སྐྱོན་མེད་པ་ དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ གཟེངས་སྟོད་པ་ རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་ ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཤིང་ གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། ། ‘‘တီဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ ပရေသံ, နာလံ အတ္တနော. ကတမေဟိ တီဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု န ဟေဝ ခေါ ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; သုတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; နော စ ဓာတာနံ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; နော စ အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော ဟောတိ; ကလျာဏဝါစော စ ဟောတိ…ပေ… အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ; သန္ဒဿကော စ ဟောတိ သမာဒပကော သမုတ္တေဇကော သမ္ပဟံသကော သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တီဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ ပရေသံ, နာလံ အတ္တနော. དགེ་སློང་དག་ ཆོས་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཤིང་ རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མྱུར་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ། །བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཤེས་ནས་ ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ངག་སྙན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ གཟེངས་སྟོད་པ་ རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་ ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཤིང་ རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། ། ‘‘ဒွီဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော, နာလံ ပရေသံ. ကတမေဟိ ဒွီဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု န ဟေဝ ခေါ ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; နော စ သုတာနံ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; ဓာတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော စ ဟောတိ; နော စ ကလျာဏဝါစော ဟောတိ…ပေ… အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ; နော စ သန္ဒဿကော ဟောတိ…ပေ… သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒွီဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော, နာလံ ပရေသံ. དགེ་སློང་དག་ ཆོས་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཤིང་ གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །གཉིས་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མྱུར་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཤེས་ནས་ ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ངག་སྙན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་ ཆོས་གཉིས་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཤིང་ གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། ། ‘‘ဒွီဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ ပရေသံ, နာလံ အတ္တနော. ကတမေဟိ ဒွီဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု န ဟေဝ ခေါ ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; နော စ သုတာနံ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; နော စ ဓာတာနံ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; နော စ အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော ဟောတိ; ကလျာဏဝါစော စ ဟောတိ ကလျာဏဝါက္ကရဏော, ပေါရိယာ ဝါစာယ သမန္နာဂတော ဝိဿဋ္ဌာယ အနေလဂဠာယ အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ; သန္ဒဿကော စ ဟောတိ သမာဒပကော သမုတ္တေဇကော သမ္ပဟံသကော သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ[Pg.121], ဒွီဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ ပရေသံ, နာလံ အတ္တနော’’တိ. ဒုတိယံ. དགེ་སློང་དག་ ཆོས་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཤིང་ རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །གཉིས་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མྱུར་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཤེས་ནས་ ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ ངག་སྙན་ཞིང་སྨྲ་བ་མཁས་པ་ གྲོང་ཁྱེར་བའི་ངག་དང་ལྡན་པ་ གསལ་ཞིང་སྐྱོན་མེད་པ་ དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ གཟེངས་སྟོད་པ་ རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་ ཆོས་གཉིས་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཤིང་ རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པའོ། ། ၃. သံခိတ္တသုတ္တံ ༣. མདོར་བསྡུས་པའི་མདོ། ၆၃. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ…ပေ… ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဓမ္မံ ဒေသေတု, ယမဟံ ဘဂဝတော ဓမ္မံ သုတွာ ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရေယျ’’န္တိ. ‘‘ဧဝမေဝံ ပနိဓေကစ္စေ မောဃပုရိသာ မမညေဝ အဇ္ဈေသန္တိ. ဓမ္မေ စ ဘာသိတေ မမညေဝ အနုဗန္ဓိတဗ္ဗံ မညန္တီ’’တိ. ‘‘ဒေသေတု မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဓမ္မံ, ဒေသေတု သုဂတော သံခိတ္တေန ဓမ္မံ. အပ္ပေဝ နာမာဟံ ဘဂဝတော ဘာသိတဿ အတ္ထံ အာဇာနေယျံ, အပ္ပေဝ နာမာဟံ ဘဂဝတော ဘာသိတဿ ဒါယာဒေါ အဿ’’န္တိ. ‘‘တသ္မာတိဟ တေ, ဘိက္ခု ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘အဇ္ဈတ္တံ မေ စိတ္တံ ဌိတံ ဘဝိဿတိ သုသဏ္ဌိတံ, န စ ဥပ္ပန္နာ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ ဌဿန္တီ’တိ. ဧဝဉှိ တေ, ဘိက္ခု, သိက္ခိတဗ္ဗံ’’. ༦༣. དེ་ནས་དགེ་སློང་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་ དགེ་སློང་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །'བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་མདོར་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཤིག་བསྟན་དུ་གསོལ། བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐོས་ནས་ གཅིག་པུར་དབེན་པར་གནས་ཤིང་ བག་ཡོད་པ་ བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་བ་ བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་པར་བགྱིའོ། །' 'འདི་ལྟར་འདི་ན་སྐྱེས་བུ་གསོག་ཁ་ཅིག་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་ཤིང་ ཆོས་བསྟན་པའི་ཚེ་ཡང་བདག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་དགོས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །' 'བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་མདོར་བསྡུས་པའི་ཆོས་བསྟན་དུ་གསོལ། བདེ་བར་གཤེགས་པས་མདོར་བསྡུས་པའི་ཆོས་བསྟན་དུ་གསོལ། བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རེ། བདག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ཐོབ་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རེ། །' 'དགེ་སློང་ དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། བདག་གི་ནང་གི་སེམས་ནི་གནས་ཤིང་ལེགས་པར་གནས་པར་འགྱུར་ལ། སྐྱེས་པའི་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཀུན་ནས་བཟུང་སྟེ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དགེ་སློང་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །' ‘‘ယတော ခေါ တေ, ဘိက္ခု, အဇ္ဈတ္တံ စိတ္တံ ဌိတံ ဟောတိ သုသဏ္ဌိတံ, န စ ဥပ္ပန္နာ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တိ, တတော တေ, ဘိက္ခု, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘မေတ္တာ မေ စေတောဝိမုတ္တိ ဘာဝိတာ ဘဝိဿတိ ဗဟုလီကတာ ယာနီကတာ ဝတ္ထုကတာ အနုဋ္ဌိတာ ပရိစိတာ သုသမာရဒ္ဓါ’တိ. ဧဝဉှိ တေ, ဘိက္ခု, သိက္ခိတဗ္ဗံ. དགེ་སློང་ གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱི་ནང་གི་སེམས་གནས་ཤིང་ལེགས་པར་གནས་པར་འགྱུར་ལ། སྐྱེས་པའི་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཀུན་ནས་བཟུང་སྟེ་གནས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། དགེ་སློང་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། བདག་གི་བྱམས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་བསྒོམས་པར་འགྱུར་ ལན་མང་དུ་བྱས་པར་འགྱུར་ བཞོན་པ་ལྟར་བྱས་པར་འགྱུར་ གཞི་ལྟར་བྱས་པར་འགྱུར་ གནས་པར་བྱས་པར་འགྱུར་ ཀུན་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པར་འགྱུར་ ལེགས་པར་བརྩམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དགེ་སློང་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། ། ‘‘ယတော ခေါ တေ, ဘိက္ခု, အယံ သမာဓိ ဧဝံ ဘာဝိတော ဟောတိ ဗဟုလီကတော, တတော တွံ, ဘိက္ခု, ဣမံ သမာဓိံ သဝိတက္ကမ္ပိ သဝိစာရံ ဘာဝေယျာသိ, အဝိတက္ကမ္ပိ ဝိစာရမတ္တံ ဘာဝေယျာသိ, အဝိတက္ကမ္ပိ အဝိစာရံ ဘာဝေယျာသိ, သပ္ပီတိကမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, နိပ္ပီတိကမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, သာတသဟဂတမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, ဥပေက္ခာသဟဂတမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ. དགེ་སློང་ གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལྟར་བསྒོམས་ཤིང་ལན་མང་དུ་བྱས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། དགེ་སློང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་རྟོག་པ་དང་བཅས་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པར་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཙམ་དང་བཅས་པར་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །རྟོག་པའང་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པའང་མེད་པར་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དགའ་བ་དང་བཅས་པར་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དགའ་བ་མེད་པར་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །བདེ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པར་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །བཏང་སྙོམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པར་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ‘‘ယတော ခေါ, တေ ဘိက္ခု, အယံ သမာဓိ ဧဝံ ဘာဝိတော ဟောတိ သုဘာဝိတော, တတော တေ, ဘိက္ခု, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘ကရုဏာ မေ စေတောဝိမုတ္တိ… မုဒိတာ မေ စေတောဝိမုတ္တိ… ဥပေက္ခာ မေ စေတောဝိမုတ္တိ ဘာဝိတာ ဘဝိဿတိ [Pg.122] ဗဟုလီကတာ ယာနီကတာ ဝတ္ထုကတာ အနုဋ္ဌိတာ ပရိစိတာ သုသမာရဒ္ဓါ’တိ. ဧဝဉှိ တေ, ဘိက္ခု, သိက္ခိတဗ္ဗံ. དགེ་སློང་། གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལྟར་བསྒོམས་ཤིང་ལེགས་པར་བསྒོམས་པར་གྱུར་པ་ན། དགེ་སློང་། དེའི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། 'བདག་གི་སྙིང་རྗེའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ... དགའ་བའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ... བཏང་སྙོམས་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་བསྒོམས་པར་འགྱུར། མང་དུ་བྱས་པར་འགྱུར། བཞོན་པ་ལྟ་བུར་བྱས་པར་འགྱུར། གཞི་ལྟ་བུར་བྱས་པར་འགྱུར། གནས་པར་བྱས་པར་འགྱུར། གོམས་པར་བྱས་པར་འགྱུར། ལེགས་པར་བརྩམས་པར་འགྱུར་རོ།' ཞེས་བྱའོ། དགེ་སློང་། ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ།། ‘‘ယတော ခေါ တေ, ဘိက္ခု, အယံ သမာဓိ ဧဝံ ဘာဝိတော ဟောတိ သုဘာဝိတော, တတော တွံ, ဘိက္ခု, ဣမံ သမာဓိံ သဝိတက္ကသဝိစာရမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, အဝိတက္ကဝိစာရမတ္တမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, အဝိတက္ကအဝိစာရမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, သပ္ပီတိကမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, နိပ္ပီတိကမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, သာတသဟဂတမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, ဥပေက္ခာသဟဂတမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ. དགེ་སློང་། གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལྟར་བསྒོམས་ཤིང་ལེགས་པར་བསྒོམས་པར་གྱུར་པ་ན། དགེ་སློང་། དེའི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཙམ་དང་བཅས་པ་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། རྟོག་པ་ཡང་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཡང་མེད་པ་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། དགའ་བ་དང་བཅས་པ་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། དགའ་བ་མེད་པ་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། བདེ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། བཏང་སྙོམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ།། ‘‘ယတော ခေါ တေ, ဘိက္ခု, အယံ သမာဓိ ဧဝံ ဘာဝိတော ဟောတိ သုဘာဝိတော, တတော တေ, ဘိက္ခု, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရိဿာမိ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ, ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿ’န္တိ. ဧဝဉှိ တေ, ဘိက္ခု, သိက္ခိတဗ္ဗံ. དགེ་སློང་། གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལྟར་བསྒོམས་ཤིང་ལེགས་པར་བསྒོམས་པར་གྱུར་པ་ན། དགེ་སློང་། དེའི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། 'བདག་ནི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ། ཤེས་བཞིན་པ། དྲན་པ་དང་ལྡན་པ། འཇིག་རྟེན་ལ་བརྣབ་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་བསལ་ཏེ་གནས་པར་བྱའོ།' ཞེས་བྱའོ། དགེ་སློང་། ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ།། ‘‘ယတော ခေါ တေ, ဘိက္ခု, အယံ သမာဓိ ဧဝံ ဘာဝိတော ဟောတိ ဗဟုလီကတော, တတော တွံ, ဘိက္ခု, ဣမံ သမာဓိံ သဝိတက္ကသဝိစာရမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, အဝိတက္ကဝိစာရမတ္တမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, အဝိတက္ကအဝိစာရမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, သပ္ပီတိကမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, နိပ္ပီတိကမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, သာတသဟဂတမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, ဥပေက္ခာသဟဂတမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ. དགེ་སློང་། གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལྟར་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་པར་གྱུར་པ་ན། དགེ་སློང་། དེའི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཙམ་དང་བཅས་པ་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། རྟོག་པ་ཡང་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཡང་མེད་པ་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། དགའ་བ་དང་བཅས་པ་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། དགའ་བ་མེད་པ་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། བདེ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། བཏང་སྙོམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ།། ‘‘ယတော ခေါ တေ, ဘိက္ခု, အယံ သမာဓိ ဧဝံ ဘာဝိတော ဟောတိ သုဘာဝိတော, တတော တေ, ဘိက္ခု, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘ဝေဒနာသု ဝေဒနာနုပဿီ ဝိဟရိဿာမိ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ, ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿ’န္တိ; စိတ္တေ စိတ္တာနုပဿီ ဝိဟရိဿာမိ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ, ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿ’န္တိ; ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရိဿာမိ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ, ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿ’န္တိ. ဧဝဉှိ တေ, ဘိက္ခု, သိက္ခိတဗ္ဗံ. དགེ་སློང་། གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལྟར་བསྒོམས་ཤིང་ལེགས་པར་བསྒོམས་པར་གྱུར་པ་ན། དགེ་སློང་། དེའི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། 'ཚོར་བ་རྣམས་ལ་ཚོར་བའི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ། ཤེས་བཞིན་པ། དྲན་པ་དང་ལྡན་པ། འཇིག་རྟེན་ལ་བརྣབ་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་བསལ་ཏེ་གནས་པར་བྱའོ།' ཞེས་བྱ་བ་དང་། 'སེམས་ལ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ། ཤེས་བཞིན་པ། དྲན་པ་དང་ལྡན་པ། འཇིག་རྟེན་ལ་བརྣབ་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་བསལ་ཏེ་གནས་པར་བྱའོ།' ཞེས་བྱ་བ་དང་། 'ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ། ཤེས་བཞིན་པ། དྲན་པ་དང་ལྡན་པ། འཇིག་རྟེན་ལ་བརྣབ་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་བསལ་ཏེ་གནས་པར་བྱའོ།' ཞེས་བྱའོ། དགེ་སློང་། ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ།། ‘‘ယတော ခေါ တေ, ဘိက္ခု, အယံ သမာဓိ ဧဝံ ဘာဝိတော ဟောတိ ဗဟုလီကတော, တတော တွံ, ဘိက္ခု, ဣမံ သမာဓိံ သဝိတက္ကသဝိစာရမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, အဝိတက္ကဝိစာရမတ္တမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, အဝိတက္ကအဝိစာရမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, သပ္ပီတိကမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, နိပ္ပီတိကမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, သာတသဟဂတမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, ဥပေက္ခာသဟဂတမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ. དགེ་སློང་། གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལྟར་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་པར་གྱུར་པ་ན། དགེ་སློང་། དེའི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཙམ་དང་བཅས་པ་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། རྟོག་པ་ཡང་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཡང་མེད་པ་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། དགའ་བ་དང་བཅས་པ་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། དགའ་བ་མེད་པ་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། བདེ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། བཏང་སྙོམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ།། ‘‘ယတော ခေါ တေ, ဘိက္ခု, အယံ သမာဓိ ဧဝံ ဘာဝိတော ဟောတိ သုဘာဝိတော, တတော တွံ, ဘိက္ခု, ယေန ယေနေဝ ဂဂ္ဃသိ ဖာသုံယေဝ ဂဂ္ဃသိ, ယတ္ထ ယတ္ထ ဌဿသိ ဖာသုံယေဝ ဌဿသိ, ယတ္ထ ယတ္ထ နိသီဒိဿသိ ဖာသုံယေဝ နိသီဒိဿသိ, ယတ္ထ ယတ္ထ သေယျံ ကပ္ပေဿသိ ဖာသုံယေဝ သေယျံ ကပ္ပေဿသီ’’တိ. དགེ་སློང་། གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལྟར་བསྒོམས་ཤིང་ལེགས་པར་བསྒོམས་པར་གྱུར་པ་ན། དགེ་སློང་། དེའི་ཚེ་ཁྱོད་ནི་ཕྱོགས་གང་དང་གང་དུ་འགྲོ་ཡང་བདེ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར། གནས་གང་དང་གང་དུ་འགྲེང་ཡང་བདེ་བར་འགྲེང་བར་འགྱུར། གནས་གང་དང་གང་དུ་འདུག་ཀྱང་བདེ་བར་འདུག་པར་འགྱུར། གནས་གང་དང་གང་དུ་ཉལ་བར་བྱེད་ཀྱང་བདེ་བར་ཉལ་བར་འགྱུར་རོ།། အထ [Pg.123] ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝတာ ဣမိနာ ဩဝါဒေန ဩဝဒိတော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ. အထ ခေါ သော ဘိက္ခု ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော နစိရဿေဝ – ယဿတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇန္တိ, တဒနုတ္တရံ – ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာသိ. ‘‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’’တိ အဗ္ဘညာသိ. အညတရော စ ပန သော ဘိက္ခု အရဟတံ အဟောသီတိ. တတိယံ. དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གདམས་ངག་འདིས་གདམས་པའི་དགེ་སློང་དེ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་སྐོར་བ་བྱས་ནས་གཤེགས་སོ། དེ་ནས་དགེ་སློང་དེ་གཅིག་པུར་དབེན་པར་གནས་ཤིང་། བག་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ། བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་པར་བྱས་པས། རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར། རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དོན་གང་གི་ཕྱིར་དུ་ཡིན་པ་སྟེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་མཐར་ཐུག་པ་བླ་ན་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་རྟོགས་ནས་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། 'སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྟེན་ཏོ། བྱ་བ་བྱས་སོ། འདི་ལས་གཞན་པའི་སྲིད་པ་མེད་དོ།' ཞེས་མངོན་པར་ཤེས་སོ། དགེ་སློང་དེ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཏོ།། གསུམ་པའོ།། ၄. ဂယာသီသသုတ္တံ ༤. གཡཱ་སཱི་སའི་མདོ། ၆၄. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဂယာယံ ဝိဟရတိ ဂယာသီသေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ…ပေ… ‘‘ပုဗ္ဗာဟံ, ဘိက္ခဝေ, သမ္ဗောဓာ အနဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဗောဓိသတ္တောဝ သမာနော ဩဘာသညေဝ ခေါ သဉ္ဇာနာမိ, နော စ ရူပါနိ ပဿာမိ’’. ༦༤. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཡཱ་ན་གཡཱ་སཱི་ས་ཞེས་བྱ་བའི་རི་ལ་བཞུགས་སོ། དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ... 'དགེ་སློང་དག བདག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་མ་སངས་རྒྱས་པའི་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པའི་ཚེ། བདག་གིས་སྣང་བ་ཁོ་ན་ཤེས་ཤིང་རིག་ལ། གཟུགས་རྣམས་ནི་མ་མཐོང་ངོ་།' ‘‘တဿ မယှံ, ဘိက္ခဝေ, ဧတဒဟောသိ – ‘သစေ ခေါ အဟံ ဩဘာသဉ္စေဝ သဉ္ဇာနေယျံ ရူပါနိ စ ပဿေယျံ; ဧဝံ မေ ဣဒံ ဉာဏဒဿနံ ပရိသုဒ္ဓတရံ အဿာ’’’တိ. དགེ་སློང་དག དེར་བདག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེས་ཏེ། 'གལ་ཏེ་བདག་གིས་སྣང་བ་ཡང་ཤེས་ཤིང་རིག་ལ། གཟུགས་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བར་གྱུར་ན། དེ་ལྟར་ན་བདག་གི་ཡེ་ཤེས་དང་མཐོང་བ་འདི་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ།' ཞེས་བྱའོ།། ‘‘သော ခေါ အဟံ, ဘိက္ခဝေ, အပရေန သမယေန အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော ဩဘာသဉ္စေဝ သဉ္ဇာနာမိ, ရူပါနိ စ ပဿာမိ; နော စ ခေါ တာဟိ ဒေဝတာဟိ သဒ္ဓိံ သန္တိဋ္ဌာမိ သလ္လပါမိ သာကစ္ဆံ သမာပဇ္ဇာမိ. དགེ་སློང་དག དེ་ནས་དུས་གཞན་ཞིག་ན། བདག་བག་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ། བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་པར་བྱས་པས། སྣང་བ་ཡང་ཤེས་ཤིང་རིག་ལ། གཟུགས་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་མོད། འོན་ཀྱང་ལྷ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་། གླེང་མོ་བྱེད་པ་དང་། བགྲོ་གླེང་ལ་འཇུག་པར་ནི་མ་བྱས་སོ།། ‘‘တဿ မယှံ, ဘိက္ခဝေ, ဧတဒဟောသိ – ‘သစေ ခေါ အဟံ ဩဘာသဉ္စေဝ သဉ္ဇာနေယျံ, ရူပါနိ စ ပဿေယျံ, တာဟိ စ ဒေဝတာဟိ သဒ္ဓိံ သန္တိဋ္ဌေယျံ သလ္လပေယျံ သာကစ္ဆံ သမာပဇ္ဇေယျံ; ဧဝံ မေ ဣဒံ ဉာဏဒဿနံ ပရိသုဒ္ဓတရံ အဿာ’’’တိ. དགེ་སློང་དག དེར་བདག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེས་ཏེ། 'གལ་ཏེ་བདག་གིས་སྣང་བ་ཡང་ཤེས་ཤིང་རིག་ལ། གཟུགས་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་ཞིང་། ལྷ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་། གླེང་མོ་བྱེད་པ་དང་། བགྲོ་གླེང་ལ་འཇུག་པར་ཡང་བྱས་ན། དེ་ལྟར་ན་བདག་གི་ཡེ་ཤེས་དང་མཐོང་བ་འདི་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ།' ཞེས་བྱའོ།། ‘‘သော ခေါ အဟံ, ဘိက္ခဝေ, အပရေန သမယေန အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော ဩဘာသဉ္စေဝ သဉ္ဇာနာမိ, ရူပါနိ စ ပဿာမိ, တာဟိ စ ဒေဝတာဟိ သဒ္ဓိံ သန္တိဋ္ဌာမိ သလ္လပါမိ သာကစ္ဆံ သမာပဇ္ဇာမိ; နော စ ခေါ တာ ဒေဝတာ ဇာနာမိ – ဣမာ ဒေဝတာ အမုကမှာ ဝါ အမုကမှာ ဝါ ဒေဝနိကာယာတိ. དགེ་སློང་དག དེ་ནས་དུས་གཞན་ཞིག་ན། བདག་བག་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ། བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་པར་བྱས་པས། སྣང་བ་ཡང་ཤེས་ཤིང་རིག་ལ། གཟུགས་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་ཞིང་། ལྷ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་། གླེང་མོ་བྱེད་པ་དང་། བགྲོ་གླེང་ལ་འཇུག་པར་ཡང་བྱས་མོད། འོན་ཀྱང་ལྷ་དེ་དག་ནི་ 'ལྷ་འདི་དག་ནི་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གམ་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གི་ལྷའི་རིགས་ལས་བྱུང་བའོ།' ཞེས་རིག་པར་མ་གྱུར་ཏོ།། ‘‘တဿ [Pg.124] မယှံ, ဘိက္ခဝေ, ဧတဒဟောသိ – ‘သစေ ခေါ အဟံ ဩဘာသဉ္စေဝ သဉ္ဇာနေယျံ, ရူပါနိ စ ပဿေယျံ, တာဟိ စ ဒေဝတာဟိ သဒ္ဓိံ သန္တိဋ္ဌေယျံ သလ္လပေယျံ သာကစ္ဆံ သမာပဇ္ဇေယျံ, တာ စ ဒေဝတာ ဇာနေယျံ – ဣမာ ဒေဝတာ အမုကမှာ ဝါ အမုကမှာ ဝါ ဒေဝနိကာယာ’တိ; ဧဝံ မေ ဣဒံ ဉာဏဒဿနံ ပရိသုဒ္ဓတရံ အဿာ’’’တိ. དགེ་སློང་དག དེར་བདག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེས་ཏེ། 'གལ་ཏེ་བདག་གིས་སྣང་བ་ཡང་ཤེས་ཤིང་རིག་ལ། གཟུགས་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་ཞིང་། ལྷ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་། གླེང་མོ་བྱེད་པ་དང་། བགྲོ་གླེང་ལ་འཇུག་པར་བྱས་ལ། ལྷ་དེ་དག་ཀྱང་ 'ལྷ་འདི་དག་ནི་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གམ་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གི་ལྷའི་རིགས་ལས་བྱུང་བའོ།' ཞེས་རིག་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟར་ན་བདག་གི་ཡེ་ཤེས་དང་མཐོང་བ་འདི་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ།' ཞེས་བྱའོ།། ‘‘သော ခေါ အဟံ, ဘိက္ခဝေ, အပရေန သမယေန အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော ဩဘာသဉ္စေဝ သဉ္ဇာနာမိ, ရူပါနိ စ ပဿာမိ, တာဟိ စ ဒေဝတာဟိ သဒ္ဓိံ သန္တိဋ္ဌာမိ သလ္လပါမိ သာကစ္ဆံ သမာပဇ္ဇာမိ, တာ စ ဒေဝတာ ဇာနာမိ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ အမုကမှာ ဝါ အမုကမှာ ဝါ ဒေဝနိကာယာ’တိ; နော စ ခေါ တာ ဒေဝတာ ဇာနာမိ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ ဣမဿ ကမ္မဿ ဝိပါကေန ဣတော စုတာ တတ္ထ ဥပပန္နာ’တိ…ပေ… တာ စ ဒေဝတာ ဇာနာမိ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ ဣမဿ ကမ္မဿ ဝိပါကေန ဣတော စုတာ တတ္ထ ဥပပန္နာ’တိ; နော စ ခေါ တာ ဒေဝတာ ဇာနာမိ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ ဣမဿ ကမ္မဿ ဝိပါကေန ဧဝမာဟာရာ ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒိနိယော’တိ …ပေ… တာ စ ဒေဝတာ ဇာနာမိ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ ဣမဿ ကမ္မဿ ဝိပါကေန ဧဝမာဟာရာ ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒိနိယော’တိ; နော စ ခေါ တာ ဒေဝတာ ဇာနာမိ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ ဧဝံဒီဃာယုကာ ဧဝံစိရဋ္ဌိတိကာ’တိ…ပေ… တာ စ ဒေဝတာ ဇာနာမိ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ ဧဝံဒီဃာယုကာ ဧဝံစိရဋ္ဌိတိကာ’တိ; နော စ ခေါ တာ ဒေဝတာ ဇာနာမိ ယဒိ ဝါ မေ ဣမာဟိ ဒေဝတာဟိ သဒ္ဓိံ သန္နိဝုတ္ထပုဗ္ဗံ ယဒိ ဝါ န သန္နိဝုတ္ထပုဗ္ဗန္တိ. དགེ་སློང་དག དེ་ནས་དུས་གཞན་ཞིག་ན། བདག་བག་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ། བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་པར་བྱས་པས། སྣང་བ་ཡང་ཤེས་ཤིང་རིག་ལ། གཟུགས་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་ཞིང་། ལྷ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་། གླེང་མོ་བྱེད་པ་དང་། བགྲོ་གླེང་ལ་འཇུག་པར་ཡང་བྱས་ལ། ལྷ་དེ་དག་ཀྱང་ 'ལྷ་འདི་དག་ནི་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གམ་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གི་ལྷའི་རིགས་ལས་བྱུང་བའོ།' ཞེས་རིག་མོད། འོན་ཀྱང་ལྷ་དེ་དག་ནི་ 'ལྷ་འདི་དག་ལས་འདི་ལྟ་བུའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་འདི་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་དེར་སྐྱེས་སོ།' ཞེས་རིག་པར་མ་གྱུར་ཏོ། ... ལྷ་དེ་དག་ནི་ 'ལྷ་འདི་དག་ལས་འདི་ལྟ་བུའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་འདི་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་དེར་སྐྱེས་སོ།' ཞེས་རིག་མོད། འོན་ཀྱང་ལྷ་དེ་དག་ནི་ 'ལྷ་འདི་དག་ལས་འདི་ལྟ་བུའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཟས་འདི་ལྟ་བུ་ཟ་ཞིང་བདེ་སྡུག་འདི་ལྟ་བུ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ།' ཞེས་རིག་པར་མ་གྱུར་ཏོ། ... ལྷ་དེ་དག་ནི་ 'ལྷ་འདི་དག་ལས་འདི་ལྟ་བུའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཟས་འདི་ལྟ་བུ་ཟ་ཞིང་བདེ་སྡུག་འདི་ལྟ་བུ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ།' ཞེས་རིག་མོད། འོན་ཀྱང་ལྷ་དེ་དག་ནི་ 'ལྷ་འདི་དག་ནི་ཚེ་རིང་པོ་འདི་ལྟ་བུ་དང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་འདི་ལྟ་བུའོ།' ཞེས་རིག་པར་མ་གྱུར་ཏོ། ... ལྷ་དེ་དག་ནི་ 'ལྷ་འདི་དག་ནི་ཚེ་རིང་པོ་འདི་ལྟ་བུ་དང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་འདི་ལྟ་བུའོ།' ཞེས་རིག་མོད། འོན་ཀྱང་ལྷ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་བདག་སྔོན་གནས་མྱོང་ངམ་འོན་ཏེ་སྔོན་གནས་མ་མྱོང་སྙམ་དུ་རིག་པར་མ་གྱུར་ཏོ།། ‘‘တဿ မယှံ, ဘိက္ခဝေ, ဧတဒဟောသိ – ‘သစေ ခေါ အဟံ ဩဘာသဉ္စေဝ သဉ္ဇာနေယျံ, ရူပါနိ စ ပဿေယျံ, တာဟိ စ ဒေဝတာဟိ သဒ္ဓိံ သန္တိဋ္ဌေယျံ သလ္လပေယျံ သာကစ္ဆံ သမာပဇ္ဇေယျံ, တာ စ ဒေဝတာ ဇာနေယျံ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ အမုကမှာ ဝါ အမုကမှာ ဝါ ဒေဝနိကာယာ’တိ, တာ စ ဒေဝတာ ဇာနေယျံ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ ဣမဿ ကမ္မဿ ဝိပါကေန ဣတော စုတာ တတ္ထ ဥပပန္နာ’တိ, တာ စ ဒေဝတာ ဇာနေယျံ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ ဧဝမာဟာရာ ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒိနိယော’တိ, တာ စ ဒေဝတာ ဇာနေယျံ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ ဧဝံဒီဃာယုကာ ဧဝံစိရဋ္ဌိတိကာ’တိ, တာ စ ဒေဝတာ ဇာနေယျံ ယဒိ ဝါ မေ ဣမာဟိ ဒေဝတာဟိ သဒ္ဓိံ သန္နိဝုတ္ထပုဗ္ဗံ ယဒိ ဝါ န သန္နိဝုတ္ထပုဗ္ဗန္တိ; ဧဝံ မေ ဣဒံ ဉာဏဒဿနံ ပရိသုဒ္ဓတရံ အဿာ’’’တိ. དགེ་སློང་དག དེར་བདག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེས་ཏེ། 'གལ་ཏེ་བདག་གིས་སྣང་བ་ཡང་ཤེས་ཤིང་རིག་ལ། གཟུགས་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་ཞིང་། ལྷ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་། གླེང་མོ་བྱེད་པ་དང་། བགྲོ་གླེང་ལ་འཇུག་པར་བྱས་ལ། ལྷ་དེ་དག་ཀྱང་ 'ལྷ་འདི་དག་ནི་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གམ་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གི་ལྷའི་རིགས་ལས་བྱུང་བའོ།' ཞེས་རིག་ཅིང་། ལྷ་དེ་དག་ནི་ 'ལྷ་འདི་དག་ལས་འདི་ལྟ་བུའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་འདི་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་དེར་སྐྱེས་སོ།' ཞེས་རིག་ཅིང་། ལྷ་དེ་དག་ནི་ 'ལྷ་འདི་དག་ལས་འདི་ལྟ་བུའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཟས་འདི་ལྟ་བུ་ཟ་ཞིང་བདེ་སྡུག་འདི་ལྟ་བུ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ།' ཞེས་རིག་ཅིང་། ལྷ་དེ་དག་ནི་ 'ལྷ་འདི་དག་ནི་ཚེ་རིང་པོ་འདི་ལྟ་བུ་དང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་འདི་ལྟ་བུའོ།' ཞེས་རིག་ཅིང་། ལྷ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་བདག་སྔོན་གནས་མྱོང་ངམ་འོན་ཏེ་སྔོན་གནས་མ་མྱོང་སྙམ་དུ་རིག་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟར་ན་བདག་གི་ཡེ་ཤེས་དང་མཐོང་བ་འདི་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ།' ཞེས་བྱའོ།། ‘‘သော [Pg.125] ခေါ အဟံ, ဘိက္ခဝေ, အပရေန သမယေန အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော ဩဘာသဉ္စေဝ သဉ္ဇာနာမိ, ရူပါနိ စ ပဿာမိ, တာဟိ စ ဒေဝတာဟိ သဒ္ဓိံ သန္တိဋ္ဌာမိ သလ္လပါမိ သာကစ္ဆံ သမာပဇ္ဇာမိ, တာ စ ဒေဝတာ ဇာနာမိ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ အမုကမှာ ဝါ အမုကမှာ ဝါ ဒေဝနိကာယာ’တိ, တာ စ ဒေဝတာ ဇာနာမိ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ ဣမဿ ကမ္မဿ ဝိပါကေန ဣတော စုတာ တတ္ထ ဥပပန္နာ’တိ, တာ စ ဒေဝတာ ဇာနာမိ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ ဧဝမာဟာရာ ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒိနိယော’တိ, တာ စ ဒေဝတာ ဇာနာမိ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ ဧဝံဒီဃာယုကာ ဧဝံစိရဋ္ဌိတိကာ’တိ, တာ စ ဒေဝတာ ဇာနာမိ ယဒိ ဝါ မေ ဒေဝတာဟိ သဒ္ဓိံ သန္နိဝုတ္ထပုဗ္ဗံ ယဒိ ဝါ န သန္နိဝုတ္ထပုဗ္ဗန္တိ. དགེ་སློང་དག དེ་ནས་དུས་གཞན་ཞིག་ན། བདག་བག་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ། བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་པར་བྱས་པས། སྣང་བ་ཡང་ཤེས་ཤིང་རིག་ལ། གཟུགས་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་ཞིང་། ལྷ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་། གླེང་མོ་བྱེད་པ་དང་། བགྲོ་གླེང་ལ་འཇུག་པར་ཡང་བྱས་ལ། ལྷ་དེ་དག་ཀྱང་ 'ལྷ་འདི་དག་ནི་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གམ་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གི་ལྷའི་རིགས་ལས་བྱུང་བའོ།' ཞེས་རིག་ཅིང་། ལྷ་དེ་དག་ནི་ 'ལྷ་འདི་དག་ལས་འདི་ལྟ་བུའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་འདི་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་དེར་སྐྱེས་སོ།' ཞེས་རིག་ཅིང་། ལྷ་དེ་དག་ནི་ 'ལྷ་འདི་དག་ལས་འདི་ལྟ་བུའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཟས་འདི་ལྟ་བུ་ཟ་ཞིང་བདེ་སྡུག་འདི་ལྟ་བུ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ།' ཞེས་རིག་ཅིང་། ལྷ་དེ་དག་ནི་ 'ལྷ་འདི་དག་ནི་ཚེ་རིང་པོ་འདི་ལྟ་བུ་དང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་འདི་ལྟ་བུའོ།' ཞེས་རིག་ཅིང་། ལྷ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་བདག་སྔོན་གནས་མྱོང་ངམ་འོན་ཏེ་སྔོན་གནས་མ་མྱོང་སྙམ་དུ་རིག་པར་གྱུར་ཏོ།། ‘‘ယာဝကီဝဉ္စ မေ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ အဋ္ဌပရိဝဋ္ဋံ အဓိဒေဝဉာဏဒဿနံ န သုဝိသုဒ္ဓံ အဟောသိ, နေဝ တာဝါဟံ, ဘိက္ခဝေ, ‘သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ’တိ ပစ္စညာသိံ. ယတော စ ခေါ မေ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ အဋ္ဌပရိဝဋ္ဋံ အဓိဒေဝဉာဏဒဿနံ သုဝိသုဒ္ဓံ အဟောသိ, အထာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ‘သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ’တိ ပစ္စညာသိံ; ဉာဏဉ္စ ပန မေ ဒဿနံ ဥဒပါဒိ; အကုပ္ပာ မေ စေတောဝိမုတ္တိ ; အယမန္တိမာ ဇာတိ နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’တိ. စတုတ္ထံ. དགེ་སློང་དག ཇི་སྲིད་དུ་བདག་གི་ལྷ་ལས་ལྷག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་མཐོང་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ། དགེ་སློང་དག བདག་ནི་ལྷ་དང་། བདུད་དང་། ཚངས་པ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེར་བཅས་པའི་སྐྱེ་དགུ་ལྷ་དང་མི་དང་བཅས་པའི་ནང་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡག་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་ཁས་མ་བླངས་སོ། དགེ་སློང་དག གང་གི་ཚེ་བདག་གི་ལྷ་ལས་ལྷག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་མཐོང་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པར་གྱུར་པ་ན། དགེ་སློང་དག དེའི་ཚེ་བདག་ནི་ལྷ་དང་། བདུད་དང་། ཚངས་པ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེར་བཅས་པའི་སྐྱེ་དགུ་ལྷ་དང་མི་དང་བཅས་པའི་ནང་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་ཁས་བླངས་སོ། བདག་ལ་ཡེ་ཤེས་དང་མཐོང་བ་སྐྱེས་ཏེ། 'བདག་གི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་མི་འཁྲུགས་པའོ། འདི་ནི་སྐྱེ་བ་ཐ་མ་ཡིན་ཏེ། ད་ནི་ཡང་སྲིད་པ་མེད་དོ།' ཞེས་བྱའོ།། བཞི་པའོ།། ၅. အဘိဘာယတနသုတ္တံ ༥. ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མདོ། ၆၅. ‘‘အဋ္ဌိမာနိ, ဘိက္ခဝေ, အဘိဘာယတနာနိ. ကတမာနိ အဋ္ဌ? အဇ္ဈတ္တံ ရူပသညီ ဧကော ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ ပရိတ္တာနိ သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနိ. ‘တာနိ အဘိဘုယျ ဇာနာမိ ပဿာမီ’တိ, ဧဝံသညီ ဟောတိ. ဣဒံ ပဌမံ အဘိဘာယတနံ. ༦༥. “དགེ་སློང་དག ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། ནང་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཅན་གཅིག་གིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་ངུ་། ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ངན་པ་རྣམས་མཐོང་ཞིང་། །‘དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ངས་ཤེས་སོ་ངས་མཐོང་ངོ་’ཞེས་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན། འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་པོ་ཡིན། ‘‘အဇ္ဈတ္တံ ရူပသညီ ဧကော ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ အပ္ပမာဏာနိ သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနိ. ‘တာနိ အဘိဘုယျ ဇာနာမိ ပဿာမီ’တိ, ဧဝံသညီ ဟောတိ. ဣဒံ ဒုတိယံ အဘိဘာယတနံ. “ནང་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཅན་གཅིག་གིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཚད་མེད་པ། ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ངན་པ་རྣམས་མཐོང་ཞིང་། །‘དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ངས་ཤེས་སོ་ངས་མཐོང་ངོ་’ཞེས་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན། འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་པ་ཡིན། ‘‘အဇ္ဈတ္တံ [Pg.126] အရူပသညီ ဧကော ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ ပရိတ္တာနိ သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနိ. ‘တာနိ အဘိဘုယျ ဇာနာမိ ပဿာမီ’တိ, ဧဝံသညီ ဟောတိ. ဣဒံ တတိယံ အဘိဘာယတနံ. “ནང་གཟུགས་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་གཅིག་གིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་ངུ་། ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ངན་པ་རྣམས་མཐོང་ཞིང་། །‘དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ངས་ཤེས་སོ་ངས་མཐོང་ངོ་’ཞེས་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན། འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་པ་ཡིན། ‘‘အဇ္ဈတ္တံ အရူပသညီ ဧကော ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ အပ္ပမာဏာနိ သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနိ. ‘တာနိ အဘိဘုယျ ဇာနာမိ ပဿာမီ’တိ, ဧဝံသညီ ဟောတိ. ဣဒံ စတုတ္ထံ အဘိဘာယတနံ. “ནང་གཟུགས་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་གཅིག་གིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཚད་མེད་པ། ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ངན་པ་རྣམས་མཐོང་ཞིང་། །‘དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ངས་ཤེས་སོ་ངས་མཐོང་ངོ་’ཞེས་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན། འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བཞི་པ་ཡིན། ‘‘အဇ္ဈတ္တံ အရူပသညီ ဧကော ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ နီလာနိ နီလဝဏ္ဏာနိ နီလနိဒဿနာနိ နီလနိဘာသာနိ. ‘တာနိ အဘိဘုယျ ဇာနာမိ ပဿာမီ’တိ, ဧဝံသညီ ဟောတိ. ဣဒံ ပဉ္စမံ အဘိဘာယတနံ. “ནང་གཟུགས་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་གཅིག་གིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སྔོན་པོ། ཁ་དོག་སྔོན་པོ། སྔོ་བར་སྣང་བ། སྔོ་བའི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་རྣམས་མཐོང་ཞིང་། །‘དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ངས་ཤེས་སོ་ངས་མཐོང་ངོ་’ཞེས་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན། འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་པ་ཡིན། ‘‘အဇ္ဈတ္တံ အရူပသညီ ဧကော ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ ပီတာနိ ပီတဝဏ္ဏာနိ ပီတနိဒဿနာနိ ပီတနိဘာသာနိ. ‘တာနိ အဘိဘုယျ ဇာနာမိ ပဿာမီ’တိ, ဧဝံသညီ ဟောတိ. ဣဒံ ဆဋ္ဌံ အဘိဘာယတနံ. “ནང་གཟུགས་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་གཅིག་གིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སེར་པོ། ཁ་དོག་སེར་པོ། སེར་བར་སྣང་བ། སེར་བའི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་རྣམས་མཐོང་ཞིང་། །‘དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ངས་ཤེས་སོ་ངས་མཐོང་ངོ་’ཞེས་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན། འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པ་ཡིན། ‘‘အဇ္ဈတ္တံ အရူပသညီ ဧကော ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ လောဟိတကာနိ လောဟိတကဝဏ္ဏာနိ လောဟိတကနိဒဿနာနိ လောဟိတကနိဘာသာနိ. ‘တာနိ အဘိဘုယျ ဇာနာမိ ပဿာမီ’တိ, ဧဝံသညီ ဟောတိ. ဣဒံ သတ္တမံ အဘိဘာယတနံ. “ནང་གཟུགས་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་གཅིག་གིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་དམར་པོ། ཁ་དོག་དམར་པོ། དམར་བར་སྣང་བ། དམར་བའི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་རྣམས་མཐོང་ཞིང་། །‘དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ངས་ཤེས་སོ་ངས་མཐོང་ངོ་’ཞེས་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན། འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བདུན་པ་ཡིན། ‘‘အဇ္ဈတ္တံ အရူပသညီ ဧကော ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ ဩဒါတာနိ ဩဒါတဝဏ္ဏာနိ ဩဒါတနိဒဿနာနိ ဩဒါတနိဘာသာနိ. ‘တာနိ အဘိဘုယျ ဇာနာမိ ပဿာမီ’တိ, ဧဝံသညီ ဟောတိ. ဣဒံ အဋ္ဌမံ အဘိဘာယတနံ. ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ အဘိဘာယတနာနီ’’တိ. ပဉ္စမံ. “ནང་གཟུགས་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་གཅིག་གིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་དཀར་པོ། ཁ་དོག་དཀར་པོ། དཀར་བར་སྣང་བ། དཀར་བའི་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་རྣམས་མཐོང་ཞིང་། །‘དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ངས་ཤེས་སོ་ངས་མཐོང་ངོ་’ཞེས་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན། འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པའོ།། ၆. ဝိမောက္ခသုတ္တံ ༦. རྣམ་པར་ཐར་པའི་མདོ། ၆၆. ‘‘အဋ္ဌိမေ, ဘိက္ခဝေ, ဝိမောက္ခာ. ကတမေ အဋ္ဌ? ရူပီ ရူပါနိ ပဿတိ. အယံ ပဌမော ဝိမောက္ခော. ༦༦. “དགེ་སློང་དག རྣམ་པར་ཐར་པ་འདི་བརྒྱད་ཡོད་དོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟའོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་པོ་ཡིན། ‘‘အဇ္ဈတ္တံ အရူပသညီ, ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ. အယံ ဒုတိယော ဝိမောက္ခော. “ནང་གཟུགས་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟའོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཉིས་པ་ཡིན། ‘‘သုဘန္တေဝ အဓိမုတ္တော ဟောတိ. အယံ တတိယော ဝိမောက္ခော. “སྡུག་པ་ཞེས་བྱ་བར་མོས་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་པ་ཡིན། ‘‘သဗ္ဗသော [Pg.127] ရူပသညာနံ သမတိက္ကမာ ပဋိဃသညာနံ အတ္ထင်္ဂမာ နာနတ္တသညာနံ အမနသိကာရာ ‘အနန္တော အာကာသော’တိ အာကာသာနဉ္စာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယံ စတုတ္ထော ဝိမောက္ခော. “རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནུབ་པར་གྱུར་ཅིང་། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས། ‘ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་’ཞེས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བཞི་པ་ཡིན། ‘‘သဗ္ဗသော အာကာသာနဉ္စာယတနံ သမတိက္ကမ္မ ‘အနန္တံ ဝိညာဏ’န္တိ ဝိညာဏဉ္စာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယံ ပဉ္စမော ဝိမောက္ခော. “རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། ‘རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་སོ་’ཞེས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལྔ་པ་ཡིན། ‘‘သဗ္ဗသော ဝိညာဏဉ္စာယတနံ သမတိက္ကမ္မ ‘နတ္ထိ ကိဉ္စီ’တိ အာကိဉ္စညာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယံ ဆဋ္ဌော ဝိမောက္ခော. “རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། ‘ཅི་ཡང་མེད་དོ་’ཞེས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དྲུག་པ་ཡིན། ‘‘သဗ္ဗသော အာကိဉ္စညာယတနံ သမတိက္ကမ္မ နေဝသညာနာသညာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယံ သတ္တမော ဝိမောက္ခော. “རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བདུན་པ་ཡིན། ‘‘သဗ္ဗသော နေဝသညာနာသညာယတနံ သမတိက္ကမ္မ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယံ အဋ္ဌမော ဝိမောက္ခော. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ဝိမောက္ခာ’’တိ. ဆဋ္ဌံ. “རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །དྲུག་པའོ།། ၇. အနရိယဝေါဟာရသုတ္တံ ༧. འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་མདོ། ၆၇. ‘‘အဋ္ဌိမေ, ဘိက္ခဝေ, အနရိယဝေါဟာရာ. ကတမေ အဋ္ဌ? အဒိဋ္ဌေ ဒိဋ္ဌဝါဒိတာ, အသုတေ သုတဝါဒိတာ, အမုတေ မုတဝါဒိတာ, အဝိညာတေ ဝိညာတဝါဒိတာ, ဒိဋ္ဌေ အဒိဋ္ဌဝါဒိတာ, သုတေ အသုတဝါဒိတာ, မုတေ အမုတဝါဒိတာ, ဝိညာတေ အဝိညာတဝါဒိတာ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ အနရိယဝေါဟာရာ’’တိ. သတ္တမံ. ༦༧. “དགེ་སློང་དག འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་འདི་བརྒྱད་ཡོད་དོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། མ་མཐོང་བ་ལ་མཐོང་བར་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་། མ་ཐོས་པ་ལ་ཐོས་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་། མ་བྱེ་བྲག་ཕྱེ་བ་ལ་བྱེ་བྲག་ཕྱེ་བར་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་། མ་རིག་པ་ལ་རིག་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་། མཐོང་བ་ལ་མ་མཐོང་བར་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་། ཐོས་པ་ལ་མ་ཐོས་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་། བྱེ་བྲག་ཕྱེ་བ་ལ་མ་བྱེ་བྲག་ཕྱེ་བར་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་། རིག་པ་ལ་མ་རིག་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་དོ། །དགེ་སློང་དག འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །བདུན་པའོ།། ၈. အရိယဝေါဟာရသုတ္တံ ༨. འཕགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་མདོ། ၆၈. ‘‘အဋ္ဌိမေ, ဘိက္ခဝေ, အရိယဝေါဟာရာ. ကတမေ အဋ္ဌ? အဒိဋ္ဌေ အဒိဋ္ဌဝါဒိတာ, အသုတေ အသုတဝါဒိတာ, အမုတေ အမုတဝါဒိတာ, အဝိညာတေ အဝိညာတဝါဒိတာ, ဒိဋ္ဌေ ဒိဋ္ဌဝါဒိတာ, သုတေ သုတဝါဒိတာ, မုတေ မုတဝါဒိတာ, ဝိညာတေ ဝိညာတဝါဒိတာ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ အရိယဝေါဟာရာ’’တိ. အဋ္ဌမံ. ༦༨. “དགེ་སློང་དག འཕགས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་བརྒྱད་ཡོད་དོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། མ་མཐོང་བ་ལ་མ་མཐོང་བར་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་། མ་ཐོས་པ་ལ་མ་ཐོས་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་། མ་བྱེ་བྲག་ཕྱེ་བ་ལ་མ་བྱེ་བྲག་ཕྱེ་བར་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་། མ་རིག་པ་ལ་མ་རིག་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་། མཐོང་བ་ལ་མཐོང་བར་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་། ཐོས་པ་ལ་ཐོས་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་། བྱེ་བྲག་ཕྱེ་བ་ལ་བྱེ་བྲག་ཕྱེ་བར་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་། རིག་པ་ལ་རིག་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་དོ། །དགེ་སློང་དག འཕགས་པའི་ཐ་སྙད་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་པའོ།། ၉. ပရိသာသုတ္တံ ༩. འཁོར་གྱི་མདོ། ၆၉. ‘‘အဋ္ဌိမာ, ဘိက္ခဝေ, ပရိသာ. ကတမာ အဋ္ဌ? ခတ္တိယပရိသာ, ဗြာဟ္မဏပရိသာ, ဂဟပတိပရိသာ, သမဏပရိသာ, စာတုမဟာရာဇိကပရိသာ, တာဝတိံသပရိသာ, မာရပရိသာ, ဗြဟ္မပရိသာ. အဘိဇာနာမိ ခေါ ပနာဟံ, ဘိက္ခဝေ, အနေကသတံ [Pg.128] ခတ္တိယပရိသံ ဥပသင်္ကမိတာ. တတြပိ မယာ သန္နိသိန္နပုဗ္ဗဉ္စေဝ သလ္လပိတပုဗ္ဗဉ္စ သာကစ္ဆာ စ သမာပန္နပုဗ္ဗာ. တတ္ထ ယာဒိသကော တေသံ ဝဏ္ဏော ဟောတိ တာဒိသကော မယှံ ဝဏ္ဏော ဟောတိ, ယာဒိသကော တေသံ သရော ဟောတိ တာဒိသကော မယှံ သရော ဟောတိ. ဓမ္မိယာ စ ကထာယ သန္ဒဿေမိ သမာဒပေမိ သမုတ္တေဇေမိ သမ္ပဟံသေမိ. ဘာသမာနဉ္စ မံ န ဇာနန္တိ – ‘ကော နု ခေါ အယံ ဘာသတိ ဒေဝေါ ဝါ မနုဿော ဝါ’တိ. ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတွာ သမာဒပေတွာ သမုတ္တေဇေတွာ သမ္ပဟံသေတွာ အန္တရဓာယာမိ. အန္တရဟိတဉ္စ မံ န ဇာနန္တိ – ‘ကော နု ခေါ အယံ အန္တရဟိတော ဒေဝေါ ဝါ မနုဿော ဝါ’’’တိ. ༦༩. “དགེ་སློང་དག འཁོར་འདི་བརྒྱད་ཡོད་དོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་འཁོར་དང་། བྲམ་ཟེའི་འཁོར་དང་། ཁྱིམ་བདག་གྱི་འཁོར་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་འཁོར་དང་། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་འཁོར་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷའི་འཁོར་དང་། བདུད་ཀྱི་འཁོར་དང་། ཚངས་པའི་འཁོར་རོ། །དགེ་སློང་དག ངས་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་འཁོར་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ལ་ཉེ་བར་སོང་བ་ཤེས་སོ། །དེར་ཡང་ངས་སྔོན་ཆད་ལྷན་ཅིག་འདུག་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྨྲས་པ་དང་། གཏམ་དྲིས་པ་ཡང་ཤེས་སོ། །དེར་ཁོང་ཚོའི་ཁ་དོག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངའི་ཁ་དོག་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏོ། །ཁོང་ཚོའི་སྐད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངའི་སྐད་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་བསྟན། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱས་སོ། །ང་སྨྲ་བཞིན་པའི་ཚེ་ཡང་ཁོང་ཚོས་ང་མི་ཤེས་ཏེ། ‘འདི་སྨྲ་བ་ནི་ལྷ་ཞིག་གམ་མི་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཅི་’སྙམ་མོ། །ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྟན། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱས་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །མི་སྣང་བར་གྱུར་པའི་ཚེ་ཡང་ཁོང་ཚོས་ང་མི་ཤེས་ཏེ། ‘འདི་མི་སྣང་བར་གྱུར་པ་ནི་ལྷ་ཞིག་གམ་མི་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཅི་’སྙམ་མོ།། ‘‘အဘိဇာနာမိ ခေါ ပနာဟံ, ဘိက္ခဝေ, အနေကသတံ ဗြာဟ္မဏပရိသံ…ပေ… ဂဟပတိပရိသံ… သမဏပရိသံ… စာတုမဟာရာဇိကပရိသံ… တာဝတိံသပရိသံ… မာရပရိသံ… ဗြဟ္မပရိသံ ဥပသင်္ကမိတာ. တတြပိ မယာ သန္နိသိန္နပုဗ္ဗဉ္စေဝ သလ္လပိတပုဗ္ဗဉ္စ သာကစ္ဆာ စ သမာပန္နပုဗ္ဗာ. တတ္ထ ယာဒိသကော တေသံ ဝဏ္ဏော ဟောတိ တာဒိသကော မယှံ ဝဏ္ဏော ဟောတိ, ယာဒိသကော တေသံ သရော ဟောတိ တာဒိသကော မယှံ သရော ဟောတိ. ဓမ္မိယာ စ ကထာယ သန္ဒဿေမိ သမာဒပေမိ သမုတ္တေဇေမိ သမ္ပဟံသေမိ. ဘာသမာနဉ္စ မံ န ဇာနန္တိ – ‘ကော နု ခေါ အယံ ဘာသတိ ဒေဝေါ ဝါ မနုဿော ဝါ’တိ. ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတွာ သမာဒပေတွာ သမုတ္တေဇေတွာ သမ္ပဟံသေတွာ အန္တရဓာယာမိ. အန္တရဟိတဉ္စ မံ န ဇာနန္တိ – ‘ကော နု ခေါ အယံ အန္တရဟိတော ဒေဝေါ ဝါ မနုဿော ဝါ’တိ. ဣမာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ပရိသာ’’တိ. နဝမံ. “དགེ་སློང་དག ངས་བྲམ་ཟེའི་འཁོར་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་དང་། །པེ། ཁྱིམ་བདག་གི་འཁོར་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་འཁོར་དང་། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་འཁོར་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷའི་འཁོར་དང་། བདུད་ཀྱི་འཁོར་དང་། ཚངས་པའི་འཁོར་ལ་ཉེ་བར་སོང་བ་ཤེས་སོ། །དེར་ཡང་ངས་སྔོན་ཆད་ལྷན་ཅིག་འདུག་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྨྲས་པ་དང་། གཏམ་དྲིས་པ་ཡང་ཤེས་སོ། །དེར་ཁོང་ཚོའི་ཁ་དོག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངའི་ཁ་དོག་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏོ། །ཁོང་ཚོའི་སྐད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངའི་སྐད་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་བསྟན། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱས་སོ། །ང་སྨྲ་བཞིན་པའི་ཚེ་ཡང་ཁོང་ཚོས་ང་མི་ཤེས་ཏེ། ‘འདི་སྨྲ་བ་ནི་ལྷ་ཞིག་གམ་མི་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཅི་’སྙམ་མོ། །ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྟན། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱས་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །མི་སྣང་བར་གྱུར་པའི་ཚེ་ཡང་ཁོང་ཚོས་ང་མི་ཤེས་ཏེ། ‘འདི་མི་སྣང་བར་གྱུར་པ་ནི་ལྷ་ཞིག་གམ་མི་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཅི་’སྙམ་མོ། །དགེ་སློང་དག འཁོར་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །དགུ་པའོ།། ၁၀. ဘူမိစာလသုတ္တံ ༡༠. ས་གཡོ་བའི་མདོ། ၇၀. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ဝေသာလိံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. ဝေသာလိယံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အာမန္တေသိ – ‘‘ဂဏှာဟိ, အာနန္ဒ, နိသီဒနံ. ယေန စာပါလံ စေတိယံ တေနုပသင်္ကမိဿာမ ဒိဝါဝိဟာရာယာ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတော ပဋိဿုတွာ နိသီဒနံ အာဒါယ ဘဂဝန္တံ ပိဋ္ဌိတော ပိဋ္ဌိတော အနုဗန္ဓိ. ༧༠. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཚལ་ཆེན་པོའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་གནས་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྔ་དྲོའི་དུས་སུ་ཤམ་ཐབས་བགོས་ཏེ། ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་བསྣམས་ནས་ཡངས་པ་ཅན་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་གཤེགས་སོ། །ཡངས་པ་ཅན་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་གཤེགས་ནས་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་ཟིན་ཏེ། བསོད་སྙོམས་ལས་ཕྱིར་ལོག་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ‘ཀུན་དགའ་བོ། གདིང་བ་ཁྱེར་ཅིག ཉིན་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་ཙཱ་པཱ་ལའི་མཆོད་རྟེན་གང་ན་བ་དེར་འགྲོའོ་’ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །‘བཙུན་པ་དེ་བཞིན་ནོ་’ཞེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ལ་ཉན་ནས། གདིང་བ་བཟུང་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱི་བཞིན་དུ་འབྲངས་སོ།། အထ [Pg.129] ခေါ ဘဂဝါ ယေန စာပါလံ စေတိယံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အာမန္တေသိ – ‘‘ရမဏီယာ, အာနန္ဒ, ဝေသာလီ, ရမဏီယံ ဥဒေနံ စေတိယံ, ရမဏီယံ ဂေါတမကံ စေတိယံ, ရမဏီယံ သတ္တမ္ဗံ စေတိယံ, ရမဏီယံ ဗဟုပုတ္တကံ စေတိယံ; ရမဏီယံ သာရန္ဒဒံ စေတိယံ, ရမဏီယံ စာပါလံ စေတိယံ. ယဿ ကဿစိ, အာနန္ဒ, စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ ယာနီကတာ ဝတ္ထုကတာ အနုဋ္ဌိတာ ပရိစိတာ သုသမာရဒ္ဓါ, အာကင်္ခမာနော သော, အာနန္ဒ, ကပ္ပံ ဝါ တိဋ္ဌေယျ ကပ္ပာဝသေသံ ဝါ. တထာဂတဿ ခေါ, အာနန္ဒ, စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ ယာနီကတာ ဝတ္ထုကတာ အနုဋ္ဌိတာ ပရိစိတာ သုသမာရဒ္ဓါ. အာကင်္ခမာနော, အာနန္ဒ, တထာဂတော ကပ္ပံ ဝါ တိဋ္ဌေယျ ကပ္ပာဝသေသံ ဝါ’’တိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတာ ဩဠာရိကေ နိမိတ္တေ ကယိရမာနေ ဩဠာရိကေ ဩဘာသေ ကယိရမာနေ နာသက္ခိ ပဋိဝိဇ္ဈိတုံ; န ဘဂဝန္တံ ယာစိ – ‘‘တိဋ္ဌတု, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ကပ္ပံ, တိဋ္ဌတု သုဂတော ကပ္ပံ ဗဟုဇနဟိတာယ ဗဟုဇနသုခါယ လောကာနုကမ္ပာယ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဒေဝမနုဿာန’’န္တိ, ယထာ တံ မာရေန ပရိယုဋ္ဌိတစိတ္တော. དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཙཱ་པཱ་ལའི་མཆོད་རྟེན་གང་ན་བ་དེར་གཤེགས་ཏེ། གཤེགས་ནས་བཤམས་པའི་སྟན་ལ་བཞུགས་སོ། །བཞུགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ‘ཀུན་དགའ་བོ། ཡངས་པ་ཅན་ནི་ཉམས་དགའ་བའོ། །ཨུ་དེ་ནའི་མཆོད་རྟེན་ནི་ཉམས་དགའ་བའོ། །གོ་ཏ་མ་ཀའི་མཆོད་རྟེན་ནི་ཉམས་དགའ་བའོ། །སཏྟམྦའི་མཆོད་རྟེན་ནི་ཉམས་དགའ་བའོ། །བཱ་ཧུ་པུཏྟ་ཀའི་མཆོད་རྟེན་ནི་ཉམས་དགའ་བའོ། །སཱ་རནྡ་དའི་མཆོད་རྟེན་ནི་ཉམས་དགའ་བའོ། །ཙཱ་པཱ་ལའི་མཆོད་རྟེན་ནི་ཉམས་དགའ་བའོ། །ཀུན་དགའ་བོ། སུ་ཞིག་གིས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་བསྒོམས། ལན་མང་དུ་བྱས། ཐེག་པ་ལྟ་བུར་བྱས། གཞི་ལྟ་བུར་བྱས། གནས་པར་བྱས། གོམས་པར་བྱས། ལེགས་པར་བརྩམས་པ་ཡིན་ན། ཀུན་དགའ་བོ། དེས་འདོད་ན་བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་ཡང་བཞུགས་སོ། །ཀུན་དགའ་བོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་བསྒོམས། ལན་མང་དུ་བྱས། ཐེག་པ་ལྟ་བུར་བྱས། གཞི་ལྟ་བུར་བྱས། གནས་པར་བྱས། གོམས་པར་བྱས། ལེགས་པར་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དགའ་བོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདོད་ན་བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་ཡང་བཞུགས་སོ།’ ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རགས་པའི་མཚན་མ་མཛད་ཅིང་རགས་པའི་སྣང་བ་མཛད་ཀྱང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མ་ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ ‘བཙུན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཕན་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་བདེ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་བསྐལ་པར་བཞུགས་པར་གསོལ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་བསྐལ་པར་བཞུགས་པར་གསོལ།’ ཞེས་གསོལ་བ་མ་བཏབ་སྟེ། དེ་ནི་བདུད་ཀྱིས་ཡིད་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ဒုတိယမ္ပိ ခေါ ဘဂဝါ…ပေ… တတိယမ္ပိ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အာမန္တေသိ – ‘‘ရမဏီယာ, အာနန္ဒ, ဝေသာလီ, ရမဏီယံ ဥဒေနံ စေတိယံ, ရမဏီယံ ဂေါတမကံ စေတိယံ, ရမဏီယံ သတ္တမ္ဗံ စေတိယံ, ရမဏီယံ ဗဟုပုတ္တကံ စေတိယံ, ရမဏီယံ သာရန္ဒဒံ စေတိယံ, ရမဏီယံ စာပါလံ စေတိယံ. ယဿ ကဿစိ, အာနန္ဒ, စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ ယာနီကတာ ဝတ္ထုကတာ အနုဋ္ဌိတာ ပရိစိတာ သုသမာရဒ္ဓါ, အာကင်္ခမာနော သော, အာနန္ဒ, ကပ္ပံ ဝါ တိဋ္ဌေယျ ကပ္ပာဝသေသံ ဝါ. တထာဂတဿ ခေါ, အာနန္ဒ, စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ ဘာဝိတာ…ပေ… အာကင်္ခမာနော, အာနန္ဒ, တထာဂတော ကပ္ပံ ဝါ တိဋ္ဌေယျ ကပ္ပာဝသေသံ ဝါ’’တိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတာ ဩဠာရိကေ နိမိတ္တေ ကယိရမာနေ ဩဠာရိကေ ဩဘာသေ ကယိရမာနေ နာသက္ခိ ပဋိဝိဇ္ဈိတုံ; န ဘဂဝန္တံ ယာစိ – ‘‘တိဋ္ဌတု, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ကပ္ပံ, တိဋ္ဌတု သုဂတော ကပ္ပံ ဗဟုဇနဟိတာယ ဗဟုဇနသုခါယ လောကာနုကမ္ပာယ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဒေဝမနုဿာန’’န္တိ, ယထာ တံ မာရေန ပရိယုဋ္ဌိတစိတ္တော. ལན་གཉིས་པ་དང་། །པེ། ལན་གསུམ་པར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ‘ཀུན་དགའ་བོ། ཡངས་པ་ཅན་ནི་ཉམས་དགའ་བའོ། །ཨུ་དེ་ནའི་མཆོད་རྟེན་ནི་ཉམས་དགའ་བའོ། །གོ་ཏ་མ་ཀའི་མཆོད་རྟེན་ནི་ཉམས་དགའ་བའོ། །སཏྟམྦའི་མཆོད་རྟེན་ནི་ཉམས་དགའ་བའོ། །བཱ་ཧུ་པུཏྟ་ཀའི་མཆོད་རྟེན་ནི་ཉམས་དགའ་བའོ། །སཱ་རནྡ་དའི་མཆོད་རྟེན་ནི་ཉམས་དགའ་བའོ། །ཙཱ་པཱ་ལའི་མཆོད་རྟེན་ནི་ཉམས་དགའ་བའོ། །ཀུན་དགའ་བོ། སུ་ཞིག་གིས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་བསྒོམས། ལན་མང་དུ་བྱས། ཐེག་པ་ལྟ་བུར་བྱས། གཞི་ལྟ་བུར་བྱས། གནས་པར་བྱས། གོམས་པར་བྱས། ལེགས་པར་བརྩམས་པ་ཡིན་ན། ཀུན་དགའ་བོ། དེས་འདོད་ན་བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་ཡང་བཞུགས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་བསྒོམས། །པེ། ཀུན་དགའ་བོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདོད་ན་བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་ཡང་བཞུགས་སོ།’ ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རགས་པའི་མཚན་མ་མཛད་ཅིང་རགས་པའི་སྣང་བ་མཛད་ཀྱང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མ་ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ ‘བཙུན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཕན་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་བདེ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་བསྐལ་པར་བཞུགས་པར་གསོལ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་བསྐལ་པར་བཞུགས་པར་གསོལ།’ ཞེས་གསོལ་བ་མ་བཏབ་སྟེ། དེ་ནི་བདུད་ཀྱིས་ཡིད་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་ཕྱིར་རོ།། အထ [Pg.130] ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အာမန္တေသိ – ‘‘ဂစ္ဆ တွံ, အာနန္ဒ, ယဿ ဒါနိ ကာလံ မညသီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတော ပဋိဿုတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ဘဂဝတော အဝိဒူရေ အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ နိသီဒိ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ အစိရပက္ကန္တေ အာယသ္မန္တေ အာနန္ဒေ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། "ཀུན་དགའ་བོ། ཁྱོད་སོང་ཞིག ད་ནི་ཁྱོད་རང་གིས་གང་ལ་དུས་སུ་ཤེས་པ་དེ་བྱོས་ཤིག" ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ལ་ "བཙུན་པ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ" ཞེས་གསོལ་ཏེ། སྟན་ལས་ལངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་གཡས་སྐོར་བྱས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཤིང་དྲུང་ཞིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་གཤེགས་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པར། བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ལྷགས་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘ပရိနိဗ္ဗာတု ဒါနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ, ပရိနိဗ္ဗာတု သုဂတော. ပရိနိဗ္ဗာနကာလော ဒါနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော. ဘာသိတာ ခေါ ပနေသာ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ ဝါစာ – ‘န တာဝါဟံ, ပါပိမ, ပရိနိဗ္ဗာယိဿာမိ ယာဝ မေ ဘိက္ခူ န သာဝကာ ဘဝိဿန္တိ ဝိယတ္တာ ဝိနီတာ ဝိသာရဒါ ပတ္တယောဂက္ခေမာ ဗဟုဿုတာ ဓမ္မဓရာ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နာ သာမီစိပ္ပဋိပန္နာ အနုဓမ္မစာရိနော, သကံ အာစရိယကံ ဥဂ္ဂဟေတွာ အာစိက္ခိဿန္တိ ဒေသေဿန္တိ ပညပေဿန္တိ ပဋ္ဌပေဿန္တိ ဝိဝရိဿန္တိ ဝိဘဇိဿန္တိ ဥတ္တာနီကရိဿန္တိ ဥပ္ပန္နံ ပရပ္ပဝါဒံ သဟဓမ္မေန သုနိဂ္ဂဟိတံ နိဂ္ဂဟေတွာ သပ္ပာဋိဟာရိယံ ဓမ္မံ ဒေသေဿန္တီ’တိ. ဧတရဟိ, ဘန္တေ, ဘိက္ခူ ဘဂဝတော သာဝကာ ဝိယတ္တာ ဝိနီတာ ဝိသာရဒါ ပတ္တယောဂက္ခေမာ ဗဟုဿုတာ ဓမ္မဓရာ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နာ သာမီစိပ္ပဋိပန္နာ အနုဓမ္မစာရိနော, သကံ အာစရိယကံ ဥဂ္ဂဟေတွာ အာစိက္ခန္တိ ဒေသေန္တိ ပညပေန္တိ ပဋ္ဌပေန္တိ ဝိဝရန္တိ ဝိဘဇန္တိ ဥတ္တာနီကရောန္တိ ဥပ္ပန္နံ ပရပ္ပဝါဒံ သဟဓမ္မေန သုနိဂ္ဂဟိတံ နိဂ္ဂဟေတွာ သပ္ပာဋိဟာရိယံ ဓမ္မံ ဒေသေန္တိ. "བཙུན་པ། ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མཛད་དུ་གསོལ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མཛད་དུ་གསོལ། བཙུན་པ། ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་དུས་ལ་བབས་ལགས་སོ། །བཙུན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔོན་ཆད་བཀའ་འདི་སྐད་སྩལ་ཏོ། །'བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན། ཇི་སྲིད་ངའི་ཉན་ཐོས་དགེ་སློང་རྣམས་མཁས་པ། དུལ་བ། མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ། སྦྱོར་བའི་བདེ་འབྱུང་ལ་རེག་པ། མང་དུ་ཐོས་པ། ཆོས་འཛིན་པ། ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པ། རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཞུགས་པ། ཆོས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། རང་གི་སློབ་དཔོན་གྱི་བསྟན་པ་བཟུང་ནས་སྟོན་པ། འཆད་པ། རྣམ་པར་འཇོག་པ། གཏན་ལ་འབེབས་པ། འབྱེད་པ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ། གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། གཞན་གྱི་རྒོལ་བ་བྱུང་བ་རྣམས་ཆོས་དང་མཐུན་པས་ལེགས་པར་ཚར་བཅད་ནས་ཆོ་འཕྲུལ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་མི་ནུས་པ་དེ་སྲིད་དུ། ང་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ' ཞེས་གསུངས་སོ། །བཙུན་པ། ད་ལྟ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་དགེ་སློང་རྣམས་མཁས་པ། དུལ་བ། མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ། སྦྱོར་བའི་བདེ་འབྱུང་ལ་རེག་པ། མང་དུ་ཐོས་པ། ཆོས་འཛིན་པ། ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པ། རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཞུགས་པ། ཆོས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ལགས་ཤིང་། རང་གི་སློབ་དཔོན་གྱི་བསྟན་པ་བཟུང་ནས་སྟོན་པ། འཆད་པ། རྣམ་པར་འཇོག་པ། གཏན་ལ་འབེབས་པ། འབྱེད་པ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ། གསལ་བར་བྱེད་པ་ལགས་ལ། གཞན་གྱི་རྒོལ་བ་བྱུང་བ་རྣམས་ཆོས་དང་མཐུན་པས་ལེགས་པར་ཚར་བཅད་ནས་ཆོ་འཕྲུལ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་དོ། ། ‘‘ပရိနိဗ္ဗာတု ဒါနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ, ပရိနိဗ္ဗာတု သုဂတော. ပရိနိဗ္ဗာနကာလော ဒါနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော. ဘာသိတာ ခေါ ပနေသာ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ ဝါစာ – ‘န တာဝါဟံ, ပါပိမ, ပရိနိဗ္ဗာယိဿာမိ ယာဝ မေ ဘိက္ခုနိယော န သာဝိကာ ဘဝိဿန္တိ…ပေ… ယာဝ မေ ဥပါသကာ န သာဝကာ ဘဝိဿန္တိ…ပေ… ယာဝ မေ ဥပါသိကာ န သာဝိကာ ဘဝိဿန္တိ ဝိယတ္တာ ဝိနီတာ ဝိသာရဒါ ပတ္တယောဂက္ခေမာ ဗဟုဿုတာ ဓမ္မဓရာ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နာ သာမီစိပ္ပဋိပန္နာ အနုဓမ္မစာရိနိယော, သကံ အာစရိယကံ ဥဂ္ဂဟေတွာ အာစိက္ခိဿန္တိ ဒေသေဿန္တိ ပညပေဿန္တိ ပဋ္ဌပေဿန္တိ ဝိဝရိဿန္တိ ဝိဘဇိဿန္တိ ဥတ္တာနီကရိဿန္တိ, ဥပ္ပန္နံ ပရပ္ပဝါဒံ သဟဓမ္မေန သုနိဂ္ဂဟိတံ နိဂ္ဂဟေတွာ သပ္ပာဋိဟာရိယံ ဓမ္မံ ဒေသေဿန္တီ’တိ. ဧတရဟိ, ဘန္တေ, ဥပါသိကာ ဘဂဝတော သာဝိကာ ဝိယတ္တာ ဝိနီတာ ဝိသာရဒါ ပတ္တယောဂက္ခေမာ ဗဟုဿုတာ [Pg.131] ဓမ္မဓရာ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နာ သာမီစိပ္ပဋိပန္နာ အနုဓမ္မစာရိနိယော, သကံ အာစရိယကံ ဥဂ္ဂဟေတွာ အာစိက္ခန္တိ ဒေသေန္တိ ပညပေန္တိ ပဋ္ဌပေန္တိ ဝိဝရန္တိ ဝိဘဇန္တိ ဥတ္တာနီကရောန္တိ, ဥပ္ပန္နံ ပရပ္ပဝါဒံ သဟဓမ္မေန သုနိဂ္ဂဟိတံ နိဂ္ဂဟေတွာ သပ္ပာဋိဟာရိယံ ဓမ္မံ ဒေသေန္တိ. "བཙུན་པ། ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མཛད་དུ་གསོལ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མཛད་དུ་གསོལ། བཙུན་པ། ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་དུས་ལ་བབས་ལགས་སོ། །བཙུན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔོན་ཆད་བཀའ་འདི་སྐད་སྩལ་ཏོ། །'བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན། ཇི་སྲིད་ངའི་ཉན་ཐོས་དགེ་སློང་མ་རྣམས་མཁས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། །པེ། །ཇི་སྲིད་ངའི་ཉན་ཐོས་དགེ་བསྙེན་ཕོ་རྣམས་མཁས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། །པེ། །ཇི་སྲིད་ངའི་ཉན་ཐོས་དགེ་བསྙེན་མོ་རྣམས་མཁས་པ། དུལ་བ། མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ། སྦྱོར་བའི་བདེ་འབྱུང་ལ་རེག་པ། མང་དུ་ཐོས་པ། ཆོས་འཛིན་པ། ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པ། རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཞུགས་པ། ཆོས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། རང་གི་སློབ་དཔོན་གྱི་བསྟན་པ་བཟུང་ནས་སྟོན་པ། འཆད་པ། རྣམ་པར་འཇོག་པ། གཏན་ལ་འབེབས་པ། འབྱེད་པ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ། གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། གཞན་གྱི་རྒོལ་བ་བྱུང་བ་རྣམས་ཆོས་དང་མཐུན་པས་ལེགས་པར་ཚར་བཅད་ནས་ཆོ་འཕྲུལ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་མི་ནུས་པ་དེ་སྲིད་དུ། ང་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ' ཞེས་གསུངས་སོ། །བཙུན་པ། ད་ལྟ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་དགེ་བསྙེན་མོ་རྣམས་མཁས་པ། དུལ་བ། མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ། སྦྱོར་བའི་བདེ་འབྱུང་ལ་རེག་པ། མང་དུ་ཐོས་པ། ཆོས་འཛིན་པ། ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པ། རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཞུགས་པ། ཆོས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ལགས་ཤིང་། རང་གི་སློབ་དཔོན་གྱི་བསྟན་པ་བཟུང་ནས་སྟོན་པ། འཆད་པ། རྣམ་པར་འཇོག་པ། གཏན་ལ་འབེབས་པ། འབྱེད་པ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ། གསལ་བར་བྱེད་པ་ལགས་ལ། གཞན་གྱི་རྒོལ་བ་བྱུང་བ་རྣམས་ཆོས་དང་མཐུན་པས་ལེགས་པར་ཚར་བཅད་ནས་ཆོ་འཕྲུལ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་དོ། ། ‘‘ပရိနိဗ္ဗာတု ဒါနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ, ပရိနိဗ္ဗာတု သုဂတော. ပရိနိဗ္ဗာနကာလော ဒါနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော. ဘာသိတာ ခေါ ပနေသာ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ ဝါစာ – ‘န တာဝါဟံ, ပါပိမ, ပရိနိဗ္ဗာယိဿာမိ ယာဝ မေ ဣဒံ ဗြဟ္မစရိယံ န ဣဒ္ဓဉ္စေဝ ဘဝိဿတိ ဖီတဉ္စ ဝိတ္ထာရိကံ ဗာဟုဇညံ ပုထုဘူတံ, ယာဝ ဒေဝမနုဿေဟိ သုပ္ပကာသိတ’န္တိ. ဧတရဟိ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော ဗြဟ္မစရိယံ ဣဒ္ဓဉ္စေဝ ဖီတဉ္စ ဝိတ္ထာရိကံ ဗာဟုဇညံ ပုထုဘူတံ, ယာဝ ဒေဝမနုဿေဟိ သုပ္ပကာသိတံ. "བཙུན་པ། ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མཛད་དུ་གསོལ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མཛད་དུ་གསོལ། བཙུན་པ། ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་དུས་ལ་བབས་ལགས་སོ། །བཙུན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔོན་ཆད་བཀའ་འདི་སྐད་སྩལ་ཏོ། །'བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན། ཇི་སྲིད་ངའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་འདི་འབྱོར་པ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོས་ཤེས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དང་། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་སྲིད་དུ། ང་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ' ཞེས་གསུངས་སོ། །བཙུན་པ། ད་ལྟ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་འདི་འབྱོར་པ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོས་ཤེས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དང་། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བསྟན་པ་ལགས་སོ། ། ‘‘ပရိနိဗ္ဗာတု ဒါနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ, ပရိနိဗ္ဗာတု သုဂတော. ပရိနိဗ္ဗာနကာလော ဒါနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော’’တိ. ‘‘အပ္ပောဿုက္ကော တွံ, ပါပိမ, ဟောဟိ. နစိရံ တထာဂတဿ ပရိနိဗ္ဗာနံ ဘဝိဿတိ. ဣတော တိဏ္ဏံ မာသာနံ အစ္စယေန တထာဂတော ပရိနိဗ္ဗာယိဿတီ’’တိ. "བཙུན་པ། ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མཛད་དུ་གསོལ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མཛད་དུ་གསོལ། བཙུན་པ། ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་དུས་ལ་བབས་ལགས་སོ" ཞེས་གསོལ་ཏོ། །"བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན། ཁྱོད་སེམས་ཁྲལ་མ་བྱེད་ཅིག རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནས་ཟླ་བ་གསུམ་འདས་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ" ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། အထ ခေါ ဘဂဝါ စာပါလေ စေတိယေ သတော သမ္ပဇာနော အာယုသင်္ခါရံ ဩဿဇိ. ဩဿဋ္ဌေ စ ဘဂဝတာ အာယုသင်္ခါရေ မဟာဘူမိစာလော အဟောသိ ဘိံသနကော သလောမဟံသော, ဒေဝဒုန္ဒုဘိယော စ ဖလိံသု. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ – དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཙཱ་པཱ་ལའི་མཆོད་རྟེན་དུ། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པས་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཡོངས་སུ་བཏང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཡོངས་སུ་བཏང་མ་ཐག ས་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་གཡོས་ཏེ། འཇིགས་སུ་རུང་ཞིང་སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པ་དང་། ལྷའི་རྔ་སྒྲ་དག་ཀྱང་གྲགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་འདི་མཁྱེན་ནས། དེའི་ཚེ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། ། ‘‘တုလမတုလဉ္စ သမ္ဘဝံ, ဘဝသင်္ခါရမဝဿဇိ မုနိ; အဇ္ဈတ္တရတော သမာဟိတော, အဘိန္ဒိ ကဝစမိဝတ္တသမ္ဘဝ’’န္တိ. "ཐུབ་པས་ཚད་ཡོད་པ་དང་ཚད་མེད་པའི་སྲིད་པ་དང་། །སྲིད་པའི་འདུ་བྱེད་ཡོངས་སུ་བཏང་བར་མཛད། །ནང་དུ་དགྱེས་ཤིང་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཡིས། །རང་ལས་བྱུང་བའི་གོ་ཆ་བཞིན་དུ་བཅོམ། །" ཞེས་སོ། ། အထ ခေါ အာယသ္မတော အာနန္ဒဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟာ ဝတာယံ ဘူမိစာလော; သုမဟာ ဝတာယံ ဘူမိစာလော ဘိံသနကော သလောမဟံသော, ဒေဝဒုန္ဒုဘိယော စ ဖလိံသု. ကော နု ခေါ ဟေတု, ကော ပစ္စယော မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယာ’’တိ? དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་བྱུང་སྟེ། "ས་གཡོ་བ་འདི་ནི་ཆེན་པོ་ཞིག་གོ །ས་གཡོ་བ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྟེ། འཇིགས་སུ་རུང་ཞིང་སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པ་དང་། ལྷའི་རྔ་སྒྲ་དག་ཀྱང་གྲགས་སོ། །ས་གཡོ་བ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་གང་། རྐྱེན་ནི་གང་ཞིག་ཡིན་ནམ" སྙམ་མོ། ། အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မဟာ ဝတာယံ, ဘန္တေ, ဘူမိစာလော[Pg.132]; သုမဟာ ဝတာယံ, ဘန္တေ, ဘူမိစာလော ဘိံသနကော သလောမဟံသော, ဒေဝဒုန္ဒုဘိယော စ ဖလိံသု. ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယာ’’တိ? དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ལྷགས་ཏེ། ལྷགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །"བཙུན་པ། ས་གཡོ་བ་འདི་ནི་ཆེན་པོ་ཞིག་གོ །བཙུན་པ། ས་གཡོ་བ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྟེ། འཇིགས་སུ་རུང་ཞིང་སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པ་དང་། ལྷའི་རྔ་སྒྲ་དག་ཀྱང་གྲགས་སོ། །བཙུན་པ། ས་གཡོ་བ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་གང་། རྐྱེན་ནི་གང་ལགས་སམ" ཞེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘အဋ္ဌိမေ, အာနန္ဒ, ဟေတူ, အဋ္ဌ ပစ္စယာ မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယ. ကတမေ အဋ္ဌ? အယံ, အာနန္ဒ, မဟာပထဝီ ဥဒကေ ပတိဋ္ဌိတာ; ဥဒကံ ဝါတေ ပတိဋ္ဌိတံ; ဝါတော အာကာသဋ္ဌော ဟောတိ. သော, အာနန္ဒ, သမယော ယံ မဟာဝါတာ ဝါယန္တိ; မဟာဝါတာ ဝါယန္တာ ဥဒကံ ကမ္ပေန္တိ; ဥဒကံ ကမ္ပိတံ ပထဝိံ ကမ္ပေတိ. အယံ, အာနန္ဒ, ပဌမော ဟေတု, ပဌမော ပစ္စယော မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယ. "ཀུན་དགའ་བོ། ས་གཡོ་བ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བརྒྱད་དང་རྐྱེན་བརྒྱད་ཡོད་དོ། །བརྒྱད་པོ་གང་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ། ས་ཆེན་པོ་འདི་ནི་ཆུ་ལ་གནས་སོ། །ཆུ་ནི་རླུང་ལ་གནས་སོ། །རླུང་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་སོ། །ཀུན་དགའ་བོ། དུས་གང་གི་ཚེ་རླུང་ཆེན་པོ་ལྡང་བར་འགྱུར་ལ། རླུང་ཆེན་པོ་ལྡང་བས་ཆུ་གཡོ་བར་བྱེད་དོ། །ཆུ་གཡོས་པས་ས་གཡོ་བར་བྱེད་དོ། །ཀུན་དགའ་བོ། འདི་ནི་ས་གཡོ་བ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང་པོ་དང་རྐྱེན་དང་པོའོ། ། ‘‘ပုန စပရံ, အာနန္ဒ, သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ဣဒ္ဓိမာ စေတောဝသိပ္ပတ္တော ဒေဝတာ ဝါ မဟိဒ္ဓိကာ မဟာနုဘာဝါ. တဿ ပရိတ္တာ ပထဝီသညာ ဘာဝိတာ ဟောတိ, အပ္ပမာဏာ အာပေါသညာ. သော ဣမံ ပထဝိံ ကမ္ပေတိ သင်္ကမ္ပေတိ သမ္ပကမ္ပေတိ သမ္ပဝေဓေတိ. အယံ, အာနန္ဒ, ဒုတိယော ဟေတု, ဒုတိယော ပစ္စယော မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယ. "གཞན་ཡང་ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེ་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ། སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པའམ། ལྷ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་མཐུ་ཆེ་བ་ཞིག་གིས། ས་ལ་ཆུང་ངུའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམས་ཤིང་། ཆུ་ལ་ཚད་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམས་པར་གྱུར་ན། དེས་ས་ཆེན་པོ་འདི་གཡོ་བར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་གཡོ་བར་བྱེད། རབ་ཏུ་གཡོ་བར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོ་བར་བྱེད་དོ། །ཀུན་དགའ་བོ། འདི་ནི་ས་གཡོ་བ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་གཉིས་པ་དང་རྐྱེན་གཉིས་པའོ། ། ‘‘ပုန စပရံ, အာနန္ဒ, ယဒါ ဗောဓိသတ္တော တုသိတာ ကာယာ စဝိတွာ သတော သမ္ပဇာနော မာတုကုစ္ဆိံ ဩက္ကမတိ, တဒါယံ ပထဝီ ကမ္ပတိ သင်္ကမ္ပတိ သမ္ပကမ္ပတိ သမ္ပဝေဓတိ. အယံ, အာနန္ဒ, တတိယော ဟေတု; တတိယော ပစ္စယော မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယ. "གཞན་ཡང་ཀུན་དགའ་བོ། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་ལྡན་གྱི་རིས་ལས་ཤི་འཕོས་ཏེ། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པས་མའི་མངལ་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཚེ། ས་ཆེན་པོ་འདི་གཡོ་བར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་གཡོ་བར་བྱེད། རབ་ཏུ་གཡོ་བར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོ་བར་བྱེད་དོ། །ཀུན་དགའ་བོ། འདི་ནི་ས་གཡོ་བ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་གསུམ་པ་དང་རྐྱེན་གསུམ་པའོ། ། ‘‘ပုန စပရံ, အာနန္ဒ, ယဒါ ဗောဓိသတ္တော သတော သမ္ပဇာနော မာတုကုစ္ဆိသ္မာ နိက္ခမတိ, တဒါယံ ပထဝီ ကမ္ပတိ သင်္ကမ္ပတိ သမ္ပကမ္ပတိ သမ္ပဝေဓတိ. အယံ, အာနန္ဒ, စတုတ္ထော ဟေတု, စတုတ္ထော ပစ္စယော မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယ. "གཞན་ཡང་ཀུན་དགའ་བོ། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པས་མའི་མངལ་ལས་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་ཚེ། ས་ཆེན་པོ་འདི་གཡོ་བར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་གཡོ་བར་བྱེད། རབ་ཏུ་གཡོ་བར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོ་བར་བྱེད་དོ། །ཀུན་དགའ་བོ། འདི་ནི་ས་གཡོ་བ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བཞི་པ་དང་རྐྱེན་བཞི་པའོ། ། ‘‘ပုန စပရံ, အာနန္ဒ, ယဒါ တထာဂတော အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဇ္ဈတိ, တဒါယံ ပထဝီ ကမ္ပတိ သင်္ကမ္ပတိ သမ္ပကမ္ပတိ သမ္ပဝေဓတိ. အယံ, အာနန္ဒ, ပဉ္စမော ဟေတု, ပဉ္စမော ပစ္စယော မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယ. "གཞན་ཡང་ཀུན་དགའ་བོ། གང་གི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ། ས་ཆེན་པོ་འདི་གཡོ་བར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་གཡོ་བར་བྱེད། རབ་ཏུ་གཡོ་བར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོ་བར་བྱེད་དོ། །ཀུན་དགའ་བོ། འདི་ནི་ས་གཡོ་བ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ལྔ་པ་དང་རྐྱེན་ལྔ་པའོ། ། ‘‘ပုန စပရံ, အာနန္ဒ, ယဒါ တထာဂတော အနုတ္တရံ ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တေတိ, တဒါယံ ပထဝီ ကမ္ပတိ သင်္ကမ္ပတိ သမ္ပကမ္ပတိ သမ္ပဝေဓတိ. အယံ, အာနန္ဒ, ဆဋ္ဌော ဟေတု, ဆဋ္ဌော ပစ္စယော မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယ. "གཞན་ཡང་ཀུན་དགའ་བོ། གང་གི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཛད་པའི་ཚེ། ས་ཆེན་པོ་འདི་གཡོ་བར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་གཡོ་བར་བྱེད། རབ་ཏུ་གཡོ་བར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོ་བར་བྱེད་དོ། །ཀུན་དགའ་བོ། འདི་ནི་ས་གཡོ་བ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དྲུག་པ་དང་རྐྱེན་དྲུག་པའོ། ། ‘‘ပုန [Pg.133] စပရံ, အာနန္ဒ, ယဒါ တထာဂတော သတော သမ္ပဇာနော အာယုသင်္ခါရံ ဩဿဇ္ဇတိ, တဒါယံ ပထဝီ ကမ္ပတိ သင်္ကမ္ပတိ သမ္ပကမ္ပတိ သမ္ပဝေဓတိ. အယံ, အာနန္ဒ, သတ္တမော ဟေတု, သတ္တမော ပစ္စယော မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယ. "གཞན་ཡང་ཀུན་དགའ་བོ། གང་གི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པས་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་མཛད་པའི་ཚེ། ས་ཆེན་པོ་འདི་གཡོ་བར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་གཡོ་བར་བྱེད། རབ་ཏུ་གཡོ་བར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོ་བར་བྱེད་དོ། །ཀུན་དགའ་བོ། འདི་ནི་ས་གཡོ་བ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བདུན་པ་དང་རྐྱེན་བདུན་པའོ། ། ‘‘ပုန စပရံ, အာနန္ဒ, ယဒါ တထာဂတော အနုပါဒိသေသာယ နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ပရိနိဗ္ဗာယတိ, တဒါယံ ပထဝီ ကမ္ပတိ သင်္ကမ္ပတိ သမ္ပကမ္ပတိ သမ္ပဝေဓတိ. အယံ, အာနန္ဒ, အဋ္ဌမော ဟေတု, အဋ္ဌမော ပစ္စယော မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယ. ဣမေ ခေါ, အာနန္ဒ, အဋ္ဌ ဟေတူ, အဋ္ဌ ပစ္စယာ မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယာ’’တိ. ဒသမံ. "གཞན་ཡང་ཀུན་དགའ་བོ། གང་གི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མ་ལུས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མཛད་པའི་ཚེ། ས་ཆེན་པོ་འདི་གཡོ་བར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་གཡོ་བར་བྱེད། རབ་ཏུ་གཡོ་བར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོ་བར་བྱེད་དོ། །ཀུན་དགའ་བོ། འདི་ནི་ས་གཡོ་བ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བརྒྱད་པ་དང་རྐྱེན་བརྒྱད་པའོ། །ཀུན་དགའ་བོ། འདི་དག་ནི་ས་གཡོ་བ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བརྒྱད་དང་རྐྱེན་བརྒྱད་དོ། །" མདོ་བཅུ་པའོ། ། ဘူမိစာလဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော. ས་གཡོ་བའི་ཚོམས་ཏེ་གཉིས་པའོ། ། တဿုဒ္ဒါနံ – དེའི་སྡོམ་ནི། ဣစ္ဆာ အလဉ္စ သံခိတ္တံ, ဂယာ အဘိဘုနာ သဟ; ဝိမောက္ခော ဒွေ စ ဝေါဟာရာ, ပရိသာ ဘူမိစာလေနာတိ. འདོད་པ་དང་ནི་ནུས་པ་དང་། །བསྡུས་པ་དང་ནི་གཡའ་དང་ལྷན། །ཟིལ་གནོན་རྣམ་ཐར་སྐད་གཉིས་དང་། །འཁོར་དང་ས་གཡོ་བ་ཉིད་དོ། ། (၈) ၃. ယမကဝဂ္ဂေါ (༨) ༣. ཟུང་གི་ཚོམས། ၁. ပဌမသဒ္ဓါသုတ္တံ ༡. དད་པའི་མདོ་དང་པོ། ၇၁. ‘‘သဒ္ဓေါ စ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဟောတိ, နော စ သီလဝါ. ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန အပရိပူရော ဟောတိ. တေန တံ အင်္ဂံ ပရိပူရေတဗ္ဗံ – ‘ကိန္တာဟံ သဒ္ဓေါ စ အဿံ သီလဝါ စာ’တိ. ယတော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သဒ္ဓေါ စ ဟောတိ သီလဝါ စ, ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ပရိပူရော ဟောတိ. ༧༡. "དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་མི་ལྡན་ན། དེ་ལྟར་ན་ཁོ་བོ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡན་ལག་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་སྟེ། 'ཇི་ལྟར་ན་བདག་དད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཡང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞིག' ཅེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་དད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཡང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟར་ན་ཁོ་བོ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །" ‘‘သဒ္ဓေါ စ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဟောတိ သီလဝါ စ, နော စ ဗဟုဿုတော. ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန အပရိပူရော ဟောတိ. တေန တံ အင်္ဂံ ပရိပူရေတဗ္ဗံ – ‘ကိန္တာဟံ သဒ္ဓေါ စ အဿံ, သီလဝါ စ, ဗဟုဿုတော စာ’တိ. ယတော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သဒ္ဓေါ စ ဟောတိ သီလဝါ စ ဗဟုဿုတော စ, ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ပရိပူရော ဟောတိ. "དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་དད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཡང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། མང་དུ་ཐོས་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ན་ཁོ་བོ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡན་ལག་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་སྟེ། 'ཇི་ལྟར་ན་བདག་དད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ལ། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་ཡང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞིག' ཅེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་དད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ལ། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་ཡང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟར་ན་ཁོ་བོ་ཡན་ལག་དེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །" ‘‘သဒ္ဓေါ [Pg.134] စ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဟောတိ သီလဝါ စ ဗဟုဿုတော စ, နော စ ဓမ္မကထိကော…ပေ… ဓမ္မကထိကော စ, နော စ ပရိသာဝစရော…ပေ… ပရိသာဝစရော စ, နော စ ဝိသာရဒေါ ပရိသာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ…ပေ… ဝိသာရဒေါ စ ပရိသာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, နော စ စတုန္နံ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဟောတိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ…ပေ… စတုန္နံ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဟောတိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ, နော စ အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ; ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန အပရိပူရော ဟောတိ. တေန တံ အင်္ဂံ ပရိပူရေတဗ္ဗံ – ‘ကိန္တာဟံ သဒ္ဓေါ စ အဿံ, သီလဝါ စ, ဗဟုဿုတော စ, ဓမ္မကထိကော စ, ပရိသာဝစရော စ, ဝိသာရဒေါ စ ပရိသာယ ဓမ္မံ ဒေသေယျံ, စတုန္နဉ္စ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ အဿံ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ, အာသဝါနဉ္စ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရေယျ’’’န္တိ. དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་ཡང་། ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་མ་ཡིན་པ། ⋯ལ། ཆོས་སྨྲ་བ་ཡིན་ཡང་། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་མ་ཡིན་པ། ⋯ལ། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་ཡིན་ཡང་། མི་འཇིགས་པར་འཁོར་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པ། ⋯ལ། མི་འཇིགས་པར་འཁོར་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ཡིན་ཡང་། སེམས་ལྷག་པའི་ཚེ་འདིར་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་དག་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པ། ⋯ལ། སེམས་ལྷག་པའི་ཚེ་འདིར་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་དག་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་ཡིན་ཡང་། ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་རང་ཉིད་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་མི་གནས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་དེ་ཡན་ལག་དེས་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡན་ལག་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་སྟེ། 'ཅི་ནས་ཀྱང་བདག་དད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བ་དང་། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་དང་། མི་འཇིགས་པར་འཁོར་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། སེམས་ལྷག་པའི་ཚེ་འདིར་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་དག་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་རང་ཉིད་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ། །' ‘‘ယတော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သဒ္ဓေါ စ ဟောတိ, သီလဝါ စ, ဗဟုဿုတော စ, ဓမ္မကထိကော စ, ပရိသာဝစရော စ, ဝိသာရဒေါ စ ပရိသာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, စတုန္နဉ္စ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဟောတိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ, အာသဝါနဉ္စ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ; ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ပရိပူရော ဟောတိ. ဣမေဟိ, ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု သမန္တပါသာဒိကော စ ဟောတိ သဗ္ဗာကာရပရိပူရော စာ’’တိ. ပဌမံ. དགེ་སློང་དག གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བ་དང་། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་དང་། མི་འཇིགས་པར་འཁོར་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། སེམས་ལྷག་པའི་ཚེ་འདིར་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་དག་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་རང་ཉིད་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་དེ་ཡན་ལག་དེས་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཀུན་ནས་དང་བ་སྐྱེད་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོའོ། ། ၂. ဒုတိယသဒ္ဓါသုတ္တံ ༢. དད་པའི་མདོ་གཉིས་པ། ၇၂. ‘‘သဒ္ဓေါ စ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဟောတိ, နော စ သီလဝါ. ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန အပရိပူရော ဟောတိ. တေန တံ အင်္ဂံ ပရိပူရေတဗ္ဗံ – ‘ကိန္တာဟံ သဒ္ဓေါ စ အဿံ သီလဝါ စာ’တိ. ယတော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သဒ္ဓေါ စ ဟောတိ သီလဝါ စ, ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ပရိပူရော ဟောတိ. ༧༢. དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་དེ་ཡན་ལག་དེས་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡན་ལག་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་སྟེ། 'ཅི་ནས་ཀྱང་བདག་དད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ། །' དགེ་སློང་དག གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་དེ་ཡན་ལག་དེས་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘သဒ္ဓေါ စ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဟောတိ သီလဝါ စ, နော စ ဗဟုဿုတော…ပေ… ဗဟုဿုတော စ, နော စ ဓမ္မကထိကော…ပေ… ဓမ္မကထိကော စ, နော စ ပရိသာဝစရော…ပေ… ပရိသာဝစရော စ, နော စ ဝိသာရဒေါ ပရိသာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ [Pg.135] …ပေ… ဝိသာရဒေါ စ ပရိသာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, နော စ ယေ တေ သန္တာ ဝိမောက္ခာ အတိက္ကမ္မ ရူပေ အာရုပ္ပာ တေ ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတိ…ပေ… ယေ တေ သန္တာ ဝိမောက္ခာ အတိက္ကမ္မ ရူပေ အာရုပ္ပာ တေ ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတိ, နော စ အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ; ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန အပရိပူရော ဟောတိ. တေန တံ အင်္ဂံ ပရိပူရေတဗ္ဗံ – ‘ကိန္တာဟံ သဒ္ဓေါ စ အဿံ, သီလဝါ စ, ဗဟုဿုတော စ, ဓမ္မကထိကော စ, ပရိသာဝစရော စ, ဝိသာရဒေါ စ ပရိသာယ ဓမ္မံ ဒေသေယျံ, ယေ တေ သန္တာ ဝိမောက္ခာ အတိက္ကမ္မ ရူပေ အာရုပ္ပာ တေ ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရေယျံ, အာသဝါနဉ္စ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရေယျ’’’န္တိ. དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་། མང་དུ་ཐོས་པ་མ་ཡིན་པ། ⋯ལ། མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་ཡང་། ཆོས་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་པ། ⋯ལ། ཆོས་སྨྲ་བ་ཡིན་ཡང་། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་མ་ཡིན་པ། ⋯ལ། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་ཡིན་ཡང་། མི་འཇིགས་པར་འཁོར་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པ། ⋯ལ། མི་འཇིགས་པར་འཁོར་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ཡིན་ཡང་། གཟུགས་ལས་འདས་པའི་ཞི་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཟུགས་མེད་པ་དག་ལ་ལུས་ཀྱིས་རེག་སྟེ་མི་གནས་པ། ⋯ལ། གཟུགས་ལས་འདས་པའི་ཞི་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཟུགས་མེད་པ་དག་ལ་ལུས་ཀྱིས་རེག་སྟེ་གནས་པ་ཡིན་ཡང་། ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་རང་ཉིད་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་མི་གནས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་དེ་ཡན་ལག་དེས་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡན་ལག་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་སྟེ། 'ཅི་ནས་ཀྱང་བདག་དད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བ་དང་། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་དང་། མི་འཇིགས་པར་འཁོར་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། གཟུགས་ལས་འདས་པའི་ཞི་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཟུགས་མེད་པ་དག་ལ་ལུས་ཀྱིས་རེག་སྟེ་གནས་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་རང་ཉིད་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ། །' ‘‘ယတော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သဒ္ဓေါ စ ဟောတိ, သီလဝါ စ, ဗဟုဿုတော စ, ဓမ္မကထိကော စ, ပရိသာဝစရော စ, ဝိသာရဒေါ စ ပရိသာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ. ယေ တေ သန္တာ ဝိမောက္ခာ အတိက္ကမ္မ ရူပေ အာရုပ္ပာ တေ စ ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတိ, အာသဝါနဉ္စ ခယာ…ပေ… သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ; ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ပရိပူရော ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု သမန္တပါသာဒိကော စ ဟောတိ သဗ္ဗာကာရပရိပူရော စာ’’တိ. ဒုတိယံ. དགེ་སློང་དག གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བ་དང་། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་དང་། མི་འཇིགས་པར་འཁོར་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། གཟུགས་ལས་འདས་པའི་ཞི་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཟུགས་མེད་པ་དག་ལ་ལུས་ཀྱིས་རེག་སྟེ་གནས་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པས་⋯ལ། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་དེ་ཡན་ལག་དེས་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཀུན་ནས་དང་བ་སྐྱེད་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པའོ། ། ၃. ပဌမမရဏဿတိသုတ္တံ ༣. འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མདོ་དང་པོ། ၇၃. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ နာတိကေ ဝိဟရတိ ဂိဉ္ဇကာဝသထေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မရဏဿတိ, ဘိက္ခဝေ, ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ မဟပ္ဖလာ ဟောတိ မဟာနိသံသာ အမတောဂဓာ အမတပရိယောသာနာ. ဘာဝေထ နော တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, မရဏဿတိ’’န္တိ. ༧༣. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ན་ཏི་ཀ་ནའི་སོ་ཕག་གི་གཙུག་ལག་ཁང་ན་བཞུགས་སོ། །དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ 'དགེ་སློང་དག' ཅེས་བོས་པར། དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ 'བཙུན་པ' ཞེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །'དགེ་སློང་དག འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྒོམས་ཤིང་ལན་མང་དུ་བྱས་ན་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་དང་། བདུད་རྩིར་གཞོལ་བ་དང་། བདུད་རྩིའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག ཁྱེད་ཅག་གིས་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྒོམས་ཤིག' ဧဝံ ဝုတ္တေ အညတရော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟံ ခေါ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. ‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, ဘာဝေသိ မရဏဿတိ’’န္တိ? ‘‘ဣဓ မယှံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ရတ္တိန္ဒိဝံ ဇီဝေယျံ[Pg.136], ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ဧဝံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། དགེ་སློང་ཞིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །'བཙུན་པ། བདག་ནི་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྒོམ་པར་བགྱིའོ། །' 'དགེ་སློང་། ཁྱོད་ཀྱིས་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་སྒོམ་པར་བྱེད།' 'བཙུན་པ། འདི་ན་བདག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེ་སྟེ། ཀྱེ་མ་བདག་ཉིན་མཚན་གཅིག་གི་བར་དུ་གསོན་པར་གྱུར་ཅིག བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ། བདག་གིས་བྱ་བ་མང་པོ་ཞིག་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །བཙུན་པ། བདག་གིས་ནི་འདི་ལྟར་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྒོམ་པར་བགྱིའོ། །' အညတရောပိ ခေါ ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟမ္ပိ ခေါ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. ‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, ဘာဝေသိ မရဏဿတိ’’န္တိ? ‘‘ဣဓ မယှံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ဒိဝသံ ဇီဝေယျံ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ဧဝံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. དགེ་སློང་གཞན་ཞིག་གིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །'བཙུན་པ། བདག་ཀྱང་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྒོམ་པར་བགྱིའོ། །' 'དགེ་སློང་། ཁྱོད་ཀྱིས་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་སྒོམ་པར་བྱེད།' 'བཙུན་པ། འདི་ན་བདག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེ་སྟེ། ཀྱེ་མ་བདག་ཉིན་གཅིག་གི་བར་དུ་གསོན་པར་གྱུར་ཅིག བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ། བདག་གིས་བྱ་བ་མང་པོ་ཞིག་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །བཙུན་པ། བདག་གིས་ནི་འདི་ལྟར་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྒོམ་པར་བགྱིའོ། །' အညတရောပိ ခေါ ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟမ္ပိ ခေါ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. ‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, ဘာဝေသိ မရဏဿတိ’’န္တိ? ‘‘ဣဓ မယှံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ဥပဍ္ဎဒိဝသံ ဇီဝေယျံ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ဧဝံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. དགེ་སློང་གཞན་ཞིག་གིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །'བཙུན་པ། བདག་ཀྱང་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྒོམ་པར་བགྱིའོ། །' 'དགེ་སློང་། ཁྱོད་ཀྱིས་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་སྒོམ་པར་བྱེད།' 'བཙུན་པ། འདི་ན་བདག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེ་སྟེ། ཀྱེ་མ་བདག་ཉིན་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་གསོན་པར་གྱུར་ཅིག བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ། བདག་གིས་བྱ་བ་མང་པོ་ཞིག་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །བཙུན་པ། བདག་གིས་ནི་འདི་ལྟར་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྒོམ་པར་བགྱིའོ། །' အညတရောပိ ခေါ ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟမ္ပိ ခေါ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. ‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, ဘာဝေသိ မရဏဿတိ’’န္တိ? ‘‘ဣဓ မယှံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ တဒန္တရံ ဇီဝေယျံ ယဒန္တရံ ဧကပိဏ္ဍပါတံ ဘုဉ္ဇာမိ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ဧဝံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. དགེ་སློང་གཞན་ཞིག་གིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །'བཙུན་པ། བདག་ཀྱང་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྒོམ་པར་བགྱིའོ། །' 'དགེ་སློང་། ཁྱོད་ཀྱིས་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་སྒོམ་པར་བྱེད།' 'བཙུན་པ། འདི་ན་བདག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེ་སྟེ། ཀྱེ་མ་བདག་བསོད་སྙོམས་ཐེངས་གཅིག་ཟ་བའི་ཡུན་གྱི་བར་དུ་གསོན་པར་གྱུར་ཅིག བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ། བདག་གིས་བྱ་བ་མང་པོ་ཞིག་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །བཙུན་པ། བདག་གིས་ནི་འདི་ལྟར་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྒོམ་པར་བགྱིའོ། །' အညတရောပိ ခေါ ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟမ္ပိ ခေါ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. ‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, ဘာဝေသိ မရဏဿတိ’’န္တိ? ‘‘ဣဓ မယှံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ တဒန္တရံ ဇီဝေယျံ ယဒန္တရံ ဥပဍ္ဎပိဏ္ဍပါတံ ဘုဉ္ဇာမိ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ဧဝံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. དགེ་སློང་གཞན་ཞིག་གིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །'བཙུན་པ། བདག་ཀྱང་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྒོམ་པར་བགྱིའོ། །' 'དགེ་སློང་། ཁྱོད་ཀྱིས་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་སྒོམ་པར་བྱེད།' 'བཙུན་པ། འདི་ན་བདག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེ་སྟེ། ཀྱེ་མ་བདག་བསོད་སྙོམས་ཕྱེད་ཙམ་ཟ་བའི་ཡུན་གྱི་བར་དུ་གསོན་པར་གྱུར་ཅིག བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ། བདག་གིས་བྱ་བ་མང་པོ་ཞིག་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །བཙུན་པ། བདག་གིས་ནི་འདི་ལྟར་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྒོམ་པར་བགྱིའོ། །' အညတရောပိ ခေါ ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟမ္ပိ ခေါ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. ‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, ဘာဝေသိ မရဏဿတိ’’န္တိ? ‘‘ဣဓ မယှံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ တဒန္တရံ ဇီဝေယျံ ယဒန္တရံ စတ္တာရော ပဉ္စ အာလောပေ သင်္ခါဒိတွာ အဇ္ဈောဟရာမိ, ဘဂဝတော [Pg.137] သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ဧဝံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. དགེ་སློང་གཞན་ཞིག་གིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །'བཙུན་པ། བདག་ཀྱང་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྒོམ་པར་བགྱིའོ། །' 'དགེ་སློང་། ཁྱོད་ཀྱིས་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་སྒོམ་པར་བྱེད།' 'བཙུན་པ། འདི་ན་བདག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེ་སྟེ། ཀྱེ་མ་བདག་ཟས་ཀྱི་ཁམ་བཞི་ལྔ་ཙམ་བལྡད་དེ་མིད་པའི་ཡུན་གྱི་བར་དུ་གསོན་པར་གྱུར་ཅིག བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ། བདག་གིས་བྱ་བ་མང་པོ་ཞིག་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །བཙུན་པ། བདག་གིས་ནི་འདི་ལྟར་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྒོམ་པར་བགྱིའོ། །' အညတရောပိ ခေါ ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟမ္ပိ ခေါ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. ‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, ဘာဝေသိ မရဏဿတိ’’န္တိ? ‘‘ဣဓ မယှံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ တဒန္တရံ ဇီဝေယျံ ယဒန္တရံ ဧကံ အာလောပံ သင်္ခါဒိတွာ အဇ္ဈောဟရာမိ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ဧဝံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. དགེ་སློང་གཞན་ཞིག་གིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །'བཙུན་པ། བདག་ཀྱང་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྒོམ་པར་བགྱིའོ། །' 'དགེ་སློང་། ཁྱོད་ཀྱིས་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་སྒོམ་པར་བྱེད།' 'བཙུན་པ། འདི་ན་བདག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེ་སྟེ། ཀྱེ་མ་བདག་ཟས་ཀྱི་ཁམ་གཅིག་བལྡད་དེ་མིད་པའི་ཡུན་གྱི་བར་དུ་གསོན་པར་གྱུར་ཅིག བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ། བདག་གིས་བྱ་བ་མང་པོ་ཞིག་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །བཙུན་པ། བདག་གིས་ནི་འདི་ལྟར་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྒོམ་པར་བགྱིའོ། །' အညတရောပိ ခေါ ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟမ္ပိ ခေါ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. ‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, ဘာဝေသိ မရဏဿတိ’’န္တိ? ‘‘ဣဓ မယှံ ဘန္တေ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ တဒန္တရံ ဇီဝေယျံ ယဒန္တရံ အဿသိတွာ ဝါ ပဿသာမိ, ပဿသိတွာ ဝါ အဿသာမိ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ဧဝံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. དགེ་སློང་གཞན་ཞིག་གིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །'བཙུན་པ། བདག་ཀྱང་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྒོམ་པར་བགྱིའོ། །' 'དགེ་སློང་། ཁྱོད་ཀྱིས་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་སྒོམ་པར་བྱེད།' 'བཙུན་པ། འདི་ན་བདག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེ་སྟེ། ཀྱེ་མ་བདག་དབུགས་ནང་དུ་རྔུབས་ནས་ཕྱིར་འབྱིན་པའི་བར་རམ། ཕྱིར་ཕྱུང་ནས་ནང་དུ་རྔུབ་པའི་ཡུན་གྱི་བར་དུ་གསོན་པར་གྱུར་ཅིག བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ། བདག་གིས་བྱ་བ་མང་པོ་ཞིག་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །བཙུན་པ། བདག་གིས་ནི་འདི་ལྟར་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྒོམ་པར་བགྱིའོ། །' ဧဝံ ဝုတ္တေ ဘဂဝါ တေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ယွာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဧဝံ မရဏဿတိံ ဘာဝေတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ရတ္တိန္ဒိဝံ ဇီဝေယျံ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ယော စာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဧဝံ မရဏဿတိံ ဘာဝေတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ဒိဝသံ ဇီဝေယျံ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ; ယော စာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဧဝံ မရဏဿတိံ ဘာဝေတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ဥပဍ္ဎဒိဝသံ ဇီဝေယျံ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ယော စာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဧဝံ မရဏဿတိံ ဘာဝေတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ တဒန္တရံ ဇီဝေယျံ ယဒန္တရံ ဧကပိဏ္ဍပါတံ ဘုဉ္ဇာမိ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ; ယော စာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဧဝံ မရဏဿတိံ ဘာဝေတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ တဒန္တရံ ဇီဝေယျံ ယဒန္တရံ ဥပဍ္ဎပိဏ္ဍပါတံ ဘုဉ္ဇာမိ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ယော စာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဧဝံ မရဏဿတိံ ဘာဝေတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ တဒန္တရံ [Pg.138] ဇီဝေယျံ ယဒန္တရံ စတ္တာရော ပဉ္စ အာလောပေ သင်္ခါဒိတွာ အဇ္ဈောဟရာမိ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ – ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ‘ဘိက္ခူ ပမတ္တာ ဝိဟရန္တိ, ဒန္ဓံ မရဏဿတိံ ဘာဝေန္တိ အာသဝါနံ ခယာယ’’’. དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །“དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་དགེ་སློང་གང་ཞིག་གིས་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་འདི་ལྟར་སྒོམ་སྟེ། ‘ཀྱེ་མ་བདག་ཉིན་མཚན་གཅིག་གི་བར་དུ་འཚོ་བར་གྱུར་ཅིག །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་བྱའོ། །བདག་གིས་དོན་ཆེན་པོ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ’ཞེས་སྒོམ་པ་དང་། དགེ་སློང་དག །ཡང་དགེ་སློང་གང་ཞིག་གིས་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་འདི་ལྟར་སྒོམ་སྟེ། ‘ཀྱེ་མ་བདག་ཉིན་གཅིག་གི་བར་དུ་འཚོ་བར་གྱུར་ཅིག །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་བྱའོ། །བདག་གིས་དོན་ཆེན་པོ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ’ཞེས་སྒོམ་པ་དང་། དགེ་སློང་དག །ཡང་དགེ་སློང་གང་ཞིག་གིས་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་འདི་ལྟར་སྒོམ་སྟེ། ‘ཀྱེ་མ་བདག་ཉིན་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་འཚོ་བར་གྱུར་ཅིག །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་བྱའོ། །བདག་གིས་དོན་ཆེན་པོ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ’ཞེས་སྒོམ་པ་དང་། དགེ་སློང་དག །ཡང་དགེ་སློང་གང་ཞིག་གིས་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་འདི་ལྟར་སྒོམ་སྟེ། ‘ཀྱེ་མ་བདག་བསོད་སྙོམས་ཐེངས་གཅིག་ཟ་བའི་ཡུན་གྱི་བར་དུ་འཚོ་བར་གྱུར་ཅིག །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་བྱའོ། །བདག་གིས་དོན་ཆེན་པོ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ’ཞེས་སྒོམ་པ་དང་། དགེ་སློང་དག །ཡང་དགེ་སློང་གང་ཞིག་གིས་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་འདི་ལྟར་སྒོམ་སྟེ། ‘ཀྱེ་མ་བདག་བསོད་སྙོམས་ཕྱེད་ཟ་བའི་ཡུན་གྱི་བར་དུ་འཚོ་བར་གྱུར་ཅིག །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་བྱའོ། །བདག་གིས་དོན་ཆེན་པོ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ’ཞེས་སྒོམ་པ་དང་། དགེ་སློང་དག །ཡང་དགེ་སློང་གང་ཞིག་གིས་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་འདི་ལྟར་སྒོམ་སྟེ། ‘ཀྱེ་མ་བདག་ཁམ་བུ་བཞི་ལྔ་ཙམ་བལྡད་དེ་མིད་པའི་ཡུན་གྱི་བར་དུ་འཚོ་བར་གྱུར་ཅིག །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་བྱའོ། །བདག་གིས་དོན་ཆེན་པོ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ’ཞེས་སྒོམ་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག །འདི་དག་ནི་ ‘དགེ་སློང་བག་མེད་པར་གནས་ཤིང་། ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བུལ་བར་སྒོམ་པའོ’ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘ယော စ ခွာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဧဝံ မရဏဿတိံ ဘာဝေတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ တဒန္တရံ ဇီဝေယျံ ယဒန္တရံ ဧကံ အာလောပံ သင်္ခါဒိတွာ အဇ္ဈောဟရာမိ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ယော စာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဧဝံ မရဏဿတိံ ဘာဝေတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ တဒန္တရံ ဇီဝေယျံ ယဒန္တရံ အဿသိတွာ ဝါ ပဿသာမိ, ပဿသိတွာ ဝါ အဿသာမိ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ – ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ‘ဘိက္ခူ အပ္ပမတ္တာ ဝိဟရန္တိ, တိက္ခံ မရဏဿတိံ ဘာဝေန္တိ အာသဝါနံ ခယာယ’’’. “དགེ་སློང་དག །ཡང་དགེ་སློང་གང་ཞིག་གིས་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་འདི་ལྟར་སྒོམ་སྟེ། ‘ཀྱེ་མ་བདག་ཁམ་བུ་གཅིག་བལྡད་དེ་མིད་པའི་ཡུན་གྱི་བར་དུ་འཚོ་བར་གྱུར་ཅིག །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་བྱའོ། །བདག་གིས་དོན་ཆེན་པོ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ’ཞེས་སྒོམ་པ་དང་། དགེ་སློང་དག །ཡང་དགེ་སློང་གང་ཞིག་གིས་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་འདི་ལྟར་སྒོམ་སྟེ། ‘ཀྱེ་མ་བདག་དབུགས་ནང་དུ་རྔུབས་ནས་ཕྱིར་འབྱིན་པའམ། ཕྱིར་ཕྱུང་ནས་ནང་དུ་རྔུབ་པའི་ཡུན་གྱི་བར་དུ་འཚོ་བར་གྱུར་ཅིག །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་བྱའོ། །བདག་གིས་དོན་ཆེན་པོ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ’ཞེས་སྒོམ་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག །འདི་དག་ནི་ ‘དགེ་སློང་བག་ཡོད་པར་གནས་ཤིང་། ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་རྣོ་བར་སྒོམ་པའོ’ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘အပ္ပမတ္တာ ဝိဟရိဿာမ, တိက္ခံ မရဏဿတိံ ဘာဝယိဿာမ အာသဝါနံ ခယာယာ’တိ. ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ. တတိယံ. “དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། ‘བདག་ཅག་བག་ཡོད་པར་གནས་པར་བྱའོ། །ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་རྣོ་བར་སྒོམ་པར་བྱའོ’ཞེས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག །ཁྱེད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པའོ། ། ၄. ဒုတိယမရဏဿတိသုတ္တံ ༤. འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མདོ་གཉིས་པ། ၇၄. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ နာတိကေ ဝိဟရတိ ဂိဉ္ဇကာဝသထေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ …ပေ… မရဏဿတိ, ဘိက္ခဝေ, ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ မဟပ္ဖလာ ဟောတိ မဟာနိသံသာ အမတောဂဓာ အမတပရိယောသာနာ. ༧༤. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ན་ཏི་ཀ་ནའི་སོ་ཕག་གི་གཙུག་ལག་ཁང་ན་བཞུགས་སོ། །དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། །...པེ... “དགེ་སློང་དག །འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྒོམས་ཤིང་ལན་མང་དུ་བྱས་ན་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་དང་། བདུད་རྩིའི་གཏིང་སླེབས་པ་དང་། བདུད་རྩིའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘ကထံ ဘာဝိတာ စ, ဘိက္ခဝေ, မရဏဿတိ ကထံ ဗဟုလီကတာ မဟပ္ဖလာ ဟောတိ မဟာနိသံသာ အမတောဂဓာ အမတပရိယောသာနာ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဒိဝသေ နိက္ခန္တေ ရတ္တိယာ ပတိဟိတာယ ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ဗဟုကာ ခေါ မေ ပစ္စယာ မရဏဿ – အဟိ ဝါ မံ ဍံသေယျ, ဝိစ္ဆိကော ဝါ မံ ဍံသေယျ, သတပဒီ ဝါ မံ ဍံသေယျ; တေန မေ အဿ ကာလကိရိယာ. သော မမ အဿ အန္တရာယော. ဥပက္ခလိတွာ ဝါ ပပတေယျံ, ဘတ္တံ ဝါ မေ ဘုတ္တံ ဗျာပဇ္ဇေယျ, ပိတ္တံ ဝါ မေ ကုပ္ပေယျ, သေမှံ ဝါ မေ ကုပ္ပေယျ, သတ္ထကာ ဝါ မေ ဝါတာ ကုပ္ပေယျုံ[Pg.139], မနုဿာ ဝါ မံ ဥပက္ကမေယျုံ, အမနုဿာ ဝါ မံ ဥပက္ကမေယျုံ; တေန မေ အဿ ကာလကိရိယာ. သော မမ အဿ အန္တရာယော’တိ. တေန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘အတ္ထိ နု ခေါ မေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အပ္ပဟီနာ ယေ မေ အဿု ရတ္တိံ ကာလံ ကရောန္တဿ အန္တရာယာယာ’’’တိ. “དགེ་སློང་དག །ཇི་ལྟར་བསྒོམས་ཤིང་ཇི་ལྟར་ལན་མང་དུ་བྱས་པའི་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་དང་། བདུད་རྩིའི་གཏིང་སླེབས་པ་དང་། བདུད་རྩིའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཉིན་མོ་འདས་ནས་མཚན་མོ་སླེབས་པ་ན། འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། ‘བདག་གི་འཆི་བའི་རྐྱེན་ནི་མང་པོ་ཡོད་དེ། སྦྲུལ་གྱིས་བདག་ལ་ཟིན་ཏམ། སྡིག་པས་བདག་ལ་ཟིན་ཏམ། རྐང་བརྒྱ་པས་བདག་ལ་ཟིན་ཏེ། དེས་བདག་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་བདག་གི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་འགྱེལ་ཏེ་ལྷུང་བའམ། བདག་གིས་ཟོས་པའི་ཟས་མ་ཞུ་བར་འཁྲུགས་པའམ། བདག་གི་མཁྲིས་པ་འཁྲུགས་པའམ། བདག་གི་བད་ཀན་འཁྲུགས་པའམ། མཚོན་ཆ་ལྟ་བུའི་རླུང་རྣམས་འཁྲུགས་པའམ། མི་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའམ། མི་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་དེ། དེས་བདག་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་བདག་གི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་རོ’ཞེས་སོ། །དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་དེས་འདི་ལྟར་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། ‘བདག་ལ་མཚན་མོ་འཆི་བར་གྱུར་ན་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བའི་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྤངས་པ་དག་ཡོད་དམ་ཅི’ཞེས་སོ། ། ‘‘သစေ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ပစ္စဝေက္ခမာနော ဧဝံ ဇာနာတိ – ‘အတ္ထိ မေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အပ္ပဟီနာ ယေ မေ အဿု ရတ္တိံ ကာလံ ကရောန္တဿ အန္တရာယာယာ’တိ, တေန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ တေသံယေဝ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ အဓိမတ္တော ဆန္ဒော စ ဝါယာမော စ ဥဿာဟော စ ဥဿောဠှီ စ အပ္ပဋိဝါနီ စ သတိ စ သမ္ပဇညဉ္စ ကရဏီယံ. “དགེ་སློང་དག །གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གིས་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ན་འདི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། ‘བདག་ལ་མཚན་མོ་འཆི་བར་གྱུར་ན་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བའི་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྤངས་པ་དག་ཡོད་དོ’ཞེས་ཤེས་ན། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་དེས་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་སྤང་བའི་ཕྱིར། ལྷག་པའི་འདུན་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་བྱ་དགོས་སོ། ། ‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, အာဒိတ္တစေလော ဝါ အာဒိတ္တသီသော ဝါ တဿေဝ စေလဿ ဝါ သီသဿ ဝါ နိဗ္ဗာပနာယ အဓိမတ္တံ ဆန္ဒဉ္စ ဝါယာမဉ္စ ဥဿာဟဉ္စ ဥဿောဠှိဉ္စ အပ္ပဋိဝါနိဉ္စ သတိဉ္စ သမ္ပဇညဉ္စ ကရေယျ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တေန ဘိက္ခုနာ တေသံယေဝ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ အဓိမတ္တော ဆန္ဒော စ ဝါယာမော စ ဥဿာဟော စ ဥဿောဠှီ စ အပ္ပဋိဝါနီ စ သတိ စ သမ္ပဇညဉ္စ ကရဏီယံ. “དགེ་སློང་དག །དཔེར་ན། གོས་ལ་མེ་ཤོར་བའམ། མགོ་ལ་མེ་ཤོར་བ་ཞིག་གིས། གོས་དེ་ཉིད་དམ། མགོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མེ་གསོད་པའི་ཕྱིར། ལྷག་པའི་འདུན་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་དེས་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་སྤང་བའི་ཕྱིར། ལྷག་པའི་འདུན་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་བྱ་དགོས་སོ། ། ‘‘သစေ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ပစ္စဝေက္ခမာနော ဧဝံ ဇာနာတိ – ‘နတ္ထိ မေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အပ္ပဟီနာ ယေ မေ အဿု ရတ္တိံ ကာလံ ကရောန္တဿ အန္တရာယာယာ’တိ, တေန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ တေနေဝ ပီတိပါမောဇ္ဇေန ဝိဟာတဗ္ဗံ အဟောရတ္တာနုသိက္ခိနာ ကုသလေသု ဓမ္မေသု. “དགེ་སློང་དག །གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གིས་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ན་འདི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། ‘བདག་ལ་མཚན་མོ་འཆི་བར་གྱུར་ན་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བའི་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྤངས་པ་དག་མེད་དོ’ཞེས་ཤེས་ན། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་དེས་དགའ་བ་དང་མགུ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་སློབ་ཅིང་གནས་པར་བྱའོ། ། ‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ရတ္တိယာ နိက္ခန္တာယ ဒိဝသေ ပတိဟိတေ ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ဗဟုကာ ခေါ မေ ပစ္စယာ မရဏဿ – အဟိ ဝါ မံ ဍံသေယျ, ဝိစ္ဆိကော ဝါ မံ ဍံသေယျ, သတပဒီ ဝါ မံ ဍံသေယျ; တေန မေ အဿ ကာလကိရိယာ. သော မမ အဿ အန္တရာယော. ဥပက္ခလိတွာ ဝါ ပပတေယျံ, ဘတ္တံ ဝါ မေ ဘုတ္တံ ဗျာပဇ္ဇေယျ, ပိတ္တံ ဝါ မေ ကုပ္ပေယျ, သေမှံ ဝါ မေ ကုပ္ပေယျ, သတ္ထကာ ဝါ မေ ဝါတာ ကုပ္ပေယျုံ, မနုဿာ ဝါ မံ ဥပက္ကမေယျုံ, အမနုဿာ ဝါ မံ ဥပက္ကမေယျုံ; တေန မေ အဿ ကာလကိရိယာ. သော မမ အဿ အန္တရာယော’တိ. တေန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘အတ္ထိ နု ခေါ မေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အပ္ပဟီနာ ယေ မေ အဿု ဒိဝါ ကာလံ ကရောန္တဿ အန္တရာယာယာ’’’တိ. “དགེ་སློང་དག །ཡང་འདི་ལ་དགེ་སློང་གིས་མཚན་མོ་འདས་ནས་ཉིན་མོ་སླེབས་པ་ན། འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། ‘བདག་གི་འཆི་བའི་རྐྱེན་ནི་མང་པོ་ཡོད་དེ། སྦྲུལ་གྱིས་བདག་ལ་ཟིན་ཏམ། སྡིག་པས་བདག་ལ་ཟིན་ཏམ། རྐང་བརྒྱ་པས་བདག་ལ་ཟིན་ཏེ། དེས་བདག་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་བདག་གི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་འགྱེལ་ཏེ་ལྷུང་བའམ། བདག་གིས་ཟོས་པའི་ཟས་མ་ཞུ་བར་འཁྲུགས་པའམ། བདག་གི་མཁྲིས་པ་འཁྲུགས་པའམ། བདག་གི་བད་ཀན་འཁྲུགས་པའམ། མཚོན་ཆ་ལྟ་བུའི་རླུང་རྣམས་འཁྲུགས་པའམ། མི་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའམ། མི་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་དེ། དེས་བདག་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་བདག་གི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་རོ’ཞེས་སོ། །དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་དེས་འདི་ལྟར་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། ‘བདག་ལ་ཉིན་མོ་འཆི་བར་གྱུར་ན་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བའི་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྤངས་པ་དག་ཡོད་དམ་ཅི’ཞེས་སོ། ། ‘‘သစေ[Pg.140], ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ပစ္စဝေက္ခမာနော ဧဝံ ဇာနာတိ – ‘အတ္ထိ မေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အပ္ပဟီနာ ယေ မေ အဿု ဒိဝါ ကာလံ ကရောန္တဿ အန္တရာယာယာ’တိ, တေန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ တေသံယေဝ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ အဓိမတ္တော ဆန္ဒော စ ဝါယာမော စ ဥဿာဟော စ ဥဿောဠှီ စ အပ္ပဋိဝါနီ စ သတိ စ သမ္ပဇညဉ္စ ကရဏီယံ. “དགེ་སློང་དག །གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གིས་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ན་འདི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། ‘བདག་ལ་ཉིན་མོ་འཆི་བར་གྱུར་ན་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བའི་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྤངས་པ་དག་ཡོད་དོ’ཞེས་ཤེས་ན། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་དེས་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་སྤང་བའི་ཕྱིར། ལྷག་པའི་འདུན་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་བྱ་དགོས་སོ། ། ‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, အာဒိတ္တစေလော ဝါ အာဒိတ္တသီသော ဝါ တဿေဝ စေလဿ ဝါ သီသဿ ဝါ နိဗ္ဗာပနာယ အဓိမတ္တံ ဆန္ဒဉ္စ ဝါယာမဉ္စ ဥဿာဟဉ္စ ဥဿောဠှိဉ္စ အပ္ပဋိဝါနိဉ္စ သတိဉ္စ သမ္ပဇညဉ္စ ကရေယျ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တေန ဘိက္ခုနာ တေသံယေဝ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ အဓိမတ္တော ဆန္ဒော စ ဝါယာမော စ ဥဿာဟော စ ဥဿောဠှီ စ အပ္ပဋိဝါနီ စ သတိ စ သမ္ပဇညဉ္စ ကရဏီယံ. “དགེ་སློང་དག །དཔེར་ན། གོས་ལ་མེ་ཤོར་བའམ། མགོ་ལ་མེ་ཤོར་བ་ཞིག་གིས། གོས་དེ་ཉིད་དམ། མགོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མེ་གསོད་པའི་ཕྱིར། ལྷག་པའི་འདུན་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་དེས་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་སྤང་བའི་ཕྱིར། ལྷག་པའི་འདུན་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་བྱ་དགོས་སོ། ། ‘‘သစေ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ပစ္စဝေက္ခမာနော ဧဝံ ဇာနာတိ – ‘နတ္ထိ မေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အပ္ပဟီနာ ယေ မေ အဿု ဒိဝါ ကာလံ ကရောန္တဿ အန္တရာယာယာ’တိ, တေန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ တေနေဝ ပီတိပါမောဇ္ဇေန ဝိဟာတဗ္ဗံ အဟောရတ္တာနုသိက္ခိနာ ကုသလေသု ဓမ္မေသု. ဧဝံ ဘာဝိတာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မရဏဿတိ ဧဝံ ဗဟုလီကတာ မဟပ္ဖလာ ဟောတိ မဟာနိသံသာ အမတောဂဓာ အမတပရိယောသာနာ’’တိ. စတုတ္ထံ. “དགེ་སློང་དག །གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གིས་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ན་འདི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། ‘བདག་ལ་ཉིན་མོ་འཆི་བར་གྱུར་ན་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བའི་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྤངས་པ་དག་མེད་དོ’ཞེས་ཤེས་ན། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་དེས་དགའ་བ་དང་མགུ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་སློབ་ཅིང་གནས་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་བསྒོམས་ཤིང་འདི་ལྟར་ལན་མང་དུ་བྱས་པའི་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་དང་། བདུད་རྩིའི་གཏིང་སླེབས་པ་དང་། བདུད་རྩིའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་རོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པའོ། ། ၅. ပဌမသမ္ပဒါသုတ္တံ ༥. ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མདོ་དང་པོ། ၇၅. ‘‘အဋ္ဌိမာ, ဘိက္ခဝေ, သမ္ပဒါ. ကတမာ အဋ္ဌ? ဥဋ္ဌာနသမ္ပဒါ, အာရက္ခသမ္ပဒါ, ကလျာဏမိတ္တတာ, သမဇီဝိတာ, သဒ္ဓါသမ္ပဒါ, သီလသမ္ပဒါ, စာဂသမ္ပဒါ, ပညာသမ္ပဒါ – ဣမာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ သမ္ပဒါ’’တိ. ༧༥. “དགེ་སློང་དག །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་བརྒྱད་པོ་དག་ཡོད་དོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། ལྡང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བསྲུང་བའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་། འཚོ་བ་མཉམ་པ་དང་། དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་དག་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བརྒྱད་པོའོ། །” ‘‘ဥဋ္ဌာတာ ကမ္မဓေယျေသု, အပ္ပမတ္တော ဝိဓာနဝါ; သမံ ကပ္ပေတိ ဇီဝိကံ, သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ. “ལས་ཀྱི་གནས་ལ་ལྡང་བརྩོན་ལྡན། །བག་ཡོད་བྱ་བ་ལེགས་པར་བྱེད། །འཚོ་བ་མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་དང་། །བསགས་པའི་ནོར་རྣམས་ལེགས་པར་བསྲུང་། ། ‘‘သဒ္ဓေါ သီလေန သမ္ပန္နော, ဝဒညူ ဝီတမစ္ဆရော; နိစ္စံ မဂ္ဂံ ဝိသောဓေတိ, သောတ္ထာနံ သမ္ပရာယိကံ. དད་ལྡན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་ཚོགས་ཤིང་། །སྦྱིན་ལ་དགའ་ཞིང་སེར་སྣ་མེད། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་བདེ་བའི་ལམ། །རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད། ། ‘‘ဣစ္စေတေ အဋ္ဌ ဓမ္မာ စ, သဒ္ဓဿ ဃရမေသိနော; အက္ခာတာ သစ္စနာမေန, ဥဘယတ္ထ သုခါဝဟာ. དད་ལྡན་ཁྱིམ་ཐབ་འཚོལ་བ་ལ། །ཆོས་འདི་བརྒྱད་པོ་དག་ཉིད་ནི། །བདེན་པའི་མཚན་ལྡན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །གནས་སྐབས་གཉིས་ཀར་བདེ་སྐྲུན་གསུངས། ། ‘‘ဒိဋ္ဌဓမ္မဟိတတ္ထာယ, သမ္ပရာယသုခါယ စ; ဧဝမေတံ ဂဟဋ္ဌာနံ, စာဂေါ ပုညံ ပဝဍ္ဎတီ’’တိ. ပဉ္စမံ; ཚེ་འདིའི་ཕན་དང་བདེ་བའི་དོན། །ཕྱི་མའི་བདེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །འདི་ལྟར་ཁྱིམ་པའི་གཏོང་བ་དང་། །བསོད་ནམས་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པའོ། ། ၆. ဒုတိယသမ္ပဒါသုတ္တံ ༦. ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མདོ་གཉིས་པ། ၇၆. ‘‘အဋ္ဌိမာ[Pg.141], ဘိက္ခဝေ, သမ္ပဒါ. ကတမာ အဋ္ဌ? ဥဋ္ဌာနသမ္ပဒါ, အာရက္ခသမ္ပဒါ, ကလျာဏမိတ္တတာ, သမဇီဝိတာ, သဒ္ဓါသမ္ပဒါ, သီလသမ္ပဒါ, စာဂသမ္ပဒါ, ပညာသမ္ပဒါ. ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, ဥဋ္ဌာနသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တော ယေန ကမ္မဋ္ဌာနေန ဇီဝိတံ ကပ္ပေတိ – ယဒိ ကသိယာ ယဒိ ဝဏိဇ္ဇာယ ယဒိ ဂေါရက္ခေန ယဒိ ဣဿတ္တေန ယဒိ ရာဇပေါရိသေန ယဒိ သိပ္ပညတရေန – တတ္ထ ဒက္ခော ဟောတိ အနလသော, တတြုပါယာယ ဝီမံသာယ သမန္နာဂတော, အလံ ကာတုံ အလံ သံဝိဓာတုန္တိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ဥဋ္ဌာနသမ္ပဒါ. ༧༦. “དགེ་སློང་དག །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་བརྒྱད་པོ་དག་ཡོད་དོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། ལྡང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བསྲུང་བའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་། འཚོ་བ་མཉམ་པ་དང་། དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དགེ་སློང་དག །ལྡང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ཞིག་གིས་འཚོ་བ་འཚོལ་བའི་ལས་གང་ཡང་རུང་བ། ཞིང་ལས་སམ། ཚོང་ལས་སམ། ཕྱུགས་སྐྱོང་བའམ། མདའ་རྩལ་ལམ། རྒྱལ་པོའི་ཞབས་ཏོག་གམ། བཟོ་རྩལ་གཞན་གང་ཡང་རུང་བས་འཚོ་བ་འཚོལ་བ་ན། དེ་ལ་མཁས་ཤིང་མི་ལེ་ལོ་བ་དང་། དེའི་ཐབས་ལ་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང་། རང་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་ནུས་པ་དང་། གཞན་ལ་བསྐོ་ཞིང་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་ནུས་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་ལྡང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, အာရက္ခသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တဿ ဘောဂါ ဟောန္တိ ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတာ ဗာဟာဗလပရိစိတာ သေဒါဝက္ခိတ္တာ ဓမ္မိကာ ဓမ္မလဒ္ဓါ တေ အာရက္ခေန ဂုတ္တိယာ သမ္ပာဒေတိ – ‘ကိန္တိ မေ ဘောဂေ နေဝ ရာဇာနော ဟရေယျုံ, န စောရာ ဟရေယျုံ, န အဂ္ဂိ ဍဟေယျ, န ဥဒကံ ဝဟေယျ, န အပ္ပိယာ ဒါယာဒါ ဟရေယျု’န္တိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အာရက္ခသမ္ပဒါ. “དགེ་སློང་དག །བསྲུང་བའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་ལ་ལྡང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་དང་། ལག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསགས་པ་དང་། རྔུལ་ཆུ་འཛག་པས་བསྒྲུབས་པ་དང་། ཆོས་དང་མཐུན་ཞིང་ཆོས་ཀྱིས་རྙེད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཡོད་དེ། དེས་བསྲུང་བ་དང་སྐྱོབ་པས་འདི་ལྟར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་དེ། ‘བདག་གི་ལོངས་སྤྱོད་འདི་དག་རྒྱལ་པོས་ཀྱང་མི་འཕྲོག་པ་དང་། ཆོམ་རྐུན་གྱིས་ཀྱང་མི་འཕྲོག་པ་དང་། མེས་ཀྱང་མི་ཚིག་པ་དང་། ཆུས་ཀྱང་མི་ཁྱེར་བ་དང་། མི་སྡུག་པའི་རྒྱུད་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་འཕྲོག་པར་བྱའོ’ཞེས་སོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་བསྲུང་བའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, ကလျာဏမိတ္တတာ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တော ယသ္မိံ ဂါမေ ဝါ နိဂမေ ဝါ ပဋိဝသတိ, တတ္ထ ယေ တေ ဟောန္တိ ဂဟပတီ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တာ ဝါ ဒဟရာ ဝါ ဝုဒ္ဓသီလိနော ဝုဒ္ဓါ ဝါ ဝုဒ္ဓသီလိနော သဒ္ဓါသမ္ပန္နာ သီလသမ္ပန္နာ စာဂသမ္ပန္နာ ပညာသမ္ပန္နာ, တေဟိ သဒ္ဓိံ သန္တိဋ္ဌတိ သလ္လပတိ သာကစ္ဆံ သမာပဇ္ဇတိ; ယထာရူပါနံ သဒ္ဓါသမ္ပန္နာနံ သဒ္ဓါသမ္ပဒံ အနုသိက္ခတိ, ယထာရူပါနံ သီလသမ္ပန္နာနံ သီလသမ္ပဒံ အနုသိက္ခတိ, ယထာရူပါနံ စာဂသမ္ပန္နာနံ စာဂသမ္ပဒံ အနုသိက္ခတိ, ယထာရူပါနံ ပညာသမ္ပန္နာနံ ပညာသမ္ပဒံ အနုသိက္ခတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ကလျာဏမိတ္တတာ. དགེ་སློང་དག དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ལ་རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ཞིག་གྲོང་ངམ། གྲོང་རྡལ་གང་དུ་གནས་པ་དེར། ཁྱིམ་བདག་གམ། ཁྱིམ་བདག་གི་བུ་གཞོན་ནུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའམ། རྒན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ། དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་ཤིང་། གཏམ་གླེང་བྱེད་ལ། བགྲོ་གླེང་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱི་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་སློབ་པར་བྱེད། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་སློབ་པར་བྱེད། གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱི་གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་སློབ་པར་བྱེད། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་སློབ་པར་བྱེད། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། ། ‘‘ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, သမဇီဝိတာ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တော အာယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ ဝယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ သမံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ နာစ္စောဂါဠှံ နာတိဟီနံ – ‘ဧဝံ မေ အာယော ဝယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတိ, န စ မေ ဝယော အာယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတီ’တိ. သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, တုလာဓာရော ဝါ တုလာဓာရန္တေဝါသီ ဝါ တုလံ ပဂ္ဂဟေတွာ ဇာနာတိ – ‘ဧတ္တကေန ဝါ ဩနတံ, ဧတ္တကေန ဝါ ဥန္နတ’န္တိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တော အာယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ ဝယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ သမံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ နာစ္စောဂါဠှံ နာတိဟီနံ – ‘ဧဝံ မေ အာယော ဝယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတိ, န စ မေ ဝယော အာယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတီ’တိ. သစာယံ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တော [Pg.142] အပ္ပာယော သမာနော ဥဠာရံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ, တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော ‘ဥဒုမ္ဗရခါဒီ ဝါယံ ကုလပုတ္တော ဘောဂေ ခါဒတီ’တိ. သစေ ပနာယံ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တော မဟာယော သမာနော ကသိရံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ, တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော – ‘အဇေဋ္ဌမရဏံ ဝါယံ ကုလပုတ္တော မရိဿတီ’တိ. ယတော စ ခေါယံ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တော အာယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ ဝယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ သမံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ နာစ္စောဂါဠှံ နာတိဟီနံ – ‘ဧဝံ မေ အာယော ဝယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတိ, န စ မေ ဝယော အာယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတီ’တိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, သမဇီဝိတာ. དགེ་སློང་དག འཚོ་བ་སྙོམས་པ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ལ་རིགས་ཀྱི་བུ་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱི་འདུ་བ་ཡང་ཤེས་ལ། ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱི་ཟད་པ་ཡང་ཤེས་ནས། ཧ་ཅང་ཆེ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་ཧ་ཅང་ཆུང་བ་མ་ཡིན་པར་འཚོ་བ་སྙོམས་པར་བྱེད་དེ། 'འདི་ལྟར་བྱས་ན་ངའི་འདུ་བས་ཟད་པ་ཟད་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པར་འགྱུར་གྱི། ངའི་ཟད་པས་འདུ་བ་ཟད་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ་' ཞེས་སོ། །དགེ་སློང་དག དཔེར་ན། སྲང་འཛིན་པའམ། སྲང་འཛིན་པའི་སློབ་མ་ཞིག་གིས་སྲང་བཏེགས་ཏེ། 'འདི་ཙམ་གྱིས་དམའ་བར་གྱུར། འདི་ཙམ་གྱིས་མཐོ་བར་གྱུར།' ཞེས་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག རིགས་ཀྱི་བུས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱི་འདུ་བ་ཡང་ཤེས་ལ། ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱི་ཟད་པ་ཡང་ཤེས་ནས། ཧ་ཅང་ཆེ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་ཧ་ཅང་ཆུང་བ་མ་ཡིན་པར་འཚོ་བ་སྙོམས་པར་བྱེད་དེ། 'འདི་ལྟར་བྱས་ན་ངའི་འདུ་བས་ཟད་པ་ཟད་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པར་འགྱུར་གྱི། ངའི་ཟད་པས་འདུ་བ་ཟད་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ་' ཞེས་སོ། །དགེ་སློང་དག གལ་ཏེ་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་འདུ་བ་ชུང་བཞིན་དུ་འཚོ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱེད་ན། དེ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དག་གིས། 'རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་ཨུ་དུམ་ཝ་རའི་འབྲས་བུ་ཟ་བ་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཟ་བར་བྱེད་དོ་' ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག གལ་ཏེ་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་འདུ་བ་ཆེ་བཞིན་དུ་འཚོ་བ་བཀྲེན་པར་བྱེད་ན། དེ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དག་གིས། 'རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་མགོན་མེད་པར་ཤི་བ་བཞིན་དུ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ་' ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག གང་གི་ཚེ་རིགས་ཀྱི་བུ་འདིས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱི་འདུ་བ་ཡང་ཤེས་ལ། ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱི་ཟད་པ་ཡང་ཤེས་ནས། ཧ་ཅང་ཆེ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་ཧ་ཅང་ཆུང་བ་མ་ཡིན་པར་འཚོ་བ་སྙོམས་པར་བྱེད་དེ། 'འདི་ལྟར་བྱས་ན་ངའི་འདུ་བས་ཟད་པ་ཟད་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པར་འགྱུར་གྱི། ངའི་ཟད་པས་འདུ་བ་ཟད་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ་' ཞེས་སོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་འཚོ་བ་སྙོམས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘ကတမာ စ ဘိက္ခဝေ, သဒ္ဓါသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တော သဒ္ဓေါ ဟောတိ, သဒ္ဒဟတိ တထာဂတဿ ဗောဓိံ – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ…ပေ… သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’တိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, သဒ္ဓါသမ္ပဒါ. དགེ་སློང་དག དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ལ་རིགས་ཀྱི་བུ་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དད་པར་བྱེད་དེ། 'འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་ཡིན། །...པེ... ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས། བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ་' ཞེས་སོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, သီလသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တော ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ…ပေ… သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, သီလသမ္ပဒါ. དགེ་སློང་དག ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ལ་རིགས་ཀྱི་བུ་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ཞིང་། །...པེ... མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་བཏུང་བ་ཆང་དང་བཅོས་པའི་ཆང་བག་མེད་པའི་གནས་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, စာဂသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တော ဝိဂတမလမစ္ဆေရေန စေတသာ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ…ပေ… ယာစယောဂေါ ဒါနသံဝိဘာဂရတော. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, စာဂသမ္ပဒါ. དགེ་སློང་དག གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ལ་རིགས་ཀྱི་བུ་སེར་སྣའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཁྱིམ་ན་གནས་ཤིང་། །...པེ... སློང་བ་ལ་སྦྱིན་པར་འོས་པ། སྦྱིན་པ་དང་བགོ་བཤའ་བྱེད་པ་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, ပညာသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တော ပညဝါ ဟောတိ…ပေ… သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယဂါမိနိယာ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ပညာသမ္ပဒါ. ဣမာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ သမ္ပဒါ’’တိ. དགེ་སློང་དག ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ལ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། །...པེ... སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་ཟད་པར་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་དག་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བརྒྱད་དོ། ། ‘‘ဥဋ္ဌာတာ ကမ္မဓေယျေသု, အပ္ပမတ္တော ဝိဓာနဝါ; သမံ ကပ္ပေတိ ဇီဝိကံ, သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ. བྱ་བའི་གནས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ལྡན། །བག་ཡོད་པ་དང་ཐབས་མཁས་པ། །འཚོ་བ་སྙོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། །བསགས་པའི་ནོར་ནི་སྲུང་བར་བྱེད། ། ‘‘သဒ္ဓေါ သီလေန သမ္ပန္နော, ဝဒညူ ဝီတမစ္ဆရော; နိစ္စံ မဂ္ဂံ ဝိသောဓေတိ, သောတ္ထာနံ သမ္ပရာယိကံ. དད་ལྡན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །སྦྱིན་ལ་དགའ་ཞིང་སེར་སྣ་མེད། །ཕྱི་མའི་འཇིག་རྟེན་བདེ་བའི་ལམ། །རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད། ། ‘‘ဣစ္စေတေ အဋ္ဌ ဓမ္မာ စ, သဒ္ဓဿ ဃရမေသိနော; အက္ခာတာ သစ္စနာမေန, ဥဘယတ္ထ သုခါဝဟာ. དད་ལྡན་ཁྱིམ་ཐབས་འཚོལ་བ་ལ། །ཆོས་འདི་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི། །བདེན་པའི་མཚན་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས། །འཇིག་རྟེན་གཉིས་ཀར་བདེ་བ་འདྲེན། ། ‘‘ဒိဋ္ဌဓမ္မဟိတတ္ထာယ, သမ္ပရာယသုခါယ စ; ဧဝမေတံ ဂဟဋ္ဌာနံ, စာဂေါ ပုညံ ပဝဍ္ဎတီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ; ཚེ་འདིའི་ཕན་པའི་དོན་ཉིད་དང་། །ཕྱི་མའི་བདེ་བའི་ཆེད་དུ་ཡང་། །ཁྱིམ་པ་དེ་ཡི་གཏོང་བ་དང་། །བསོད་ནམས་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོ་དྲུག་པའོ། ། ၇. ဣစ္ဆာသုတ္တံ ༧. འདོད་པའི་མདོ། ၇၇. တတြ [Pg.143] ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အာဝုသော ဘိက္ခဝေါ’’တိ! ‘‘အာဝုသော’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ပစ္စဿောသုံ. အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဧတဒဝေါစ – ༧༧. དེར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ "ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་སློང་དག" ཅེས་བོས་སོ། །དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་ "ཚེ་དང་ལྡན་པ།" ཞེས་ལན་བཏབ་བོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ‘‘အဋ္ဌိမေ, အာဝုသော, ပုဂ္ဂလာ သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ လောကသ္မိံ. ကတမေ အဋ္ဌ? ဣဓာဝုသော, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော ဥဋ္ဌဟတိ, ဃဋတိ, ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ ဥဋ္ဌဟတော, ဃဋတော, ဝါယမတော လာဘာယ လာဘော နုပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန အလာဘေန သောစတိ ကိလမတိ ပရိဒေဝတိ, ဥရတ္တာဠိံ ကန္ဒတိ, သမ္မောဟံ အာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော, ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, ဥဋ္ဌဟတိ, ဃဋတိ, ဝါယမတိ လာဘာယ, န စ လာဘီ, သောစီ စ ပရိဒေဝီ စ, စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’’’. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། འཇིག་རྟེན་ན་གང་ཟག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཡོད་ཅིང་དམིགས་སོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། འདི་ལ་དགེ་སློང་དབེན་པར་གནས་ཤིང་འབྲེལ་བ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ཞིག་ལ། རྙེད་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་འདོད་པ་སྐྱེའོ། །དེ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་། འབད་པ་དང་། རྩོལ་བ་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་རྙེད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་། འབད་པ་དང་། རྩོལ་བ་བྱེད་པ་དེ་ལ་རྙེད་པ་མི་འགྲུབ་བོ། །དེ་རྙེད་པ་མ་ཐོབ་པ་དེས་མྱ་ངན་བྱེད། ངལ་བར་འགྱུར། སྨྲེ་སྔགས་འདོན། བྲང་བརྡུངས་ཏེ་ངུ་ཞིང་། ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། འདི་ནི་ 'དགེ་སློང་རྙེད་པ་འདོད་བཞིན་དུ་གནས་ལ། རྙེད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་། འབད་པ་དང་། རྩོལ་བ་བྱེད་ཀྱང་རྙེད་པ་མི་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། མྱ་ངན་བྱེད་པ་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ་' ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘ဣဓ ပနာဝုသော, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော ဥဋ္ဌဟတိ, ဃဋတိ, ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ ဥဋ္ဌဟတော ဃဋတော ဝါယမတော လာဘာယ လာဘော ဥပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန လာဘေန မဇ္ဇတိ ပမဇ္ဇတိ ပမာဒမာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော, ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, ဥဋ္ဌဟတိ ဃဋတိ ဝါယမတိ လာဘာယ, လာဘီ စ, မဒီ စ ပမာဒီ စ, စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’’’. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། གཞན་ཡང་འདི་ལ་དགེ་སློང་དབེན་པར་གནས་ཤིང་འབྲེལ་བ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ཞིག་ལ། རྙེད་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་འདོད་པ་སྐྱེའོ། །དེ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་། འབད་པ་དང་། རྩོལ་བ་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་རྙེད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་། འབད་པ་དང་། རྩོལ་བ་བྱེད་པ་དེ་ལ་རྙེད་པ་འགྲུབ་བོ། །དེ་རྙེད་པ་དེས་རྒྱགས་ཤིང་། བག་མེད་པར་བྱེད་ལ། བག་མེད་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། འདི་ནི་ 'དགེ་སློང་རྙེད་པ་འདོད་བཞིན་དུ་གནས་ལ། རྙེད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་། འབད་པ་དང་། རྩོལ་བ་བྱེད་ལ། རྙེད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞིང་། རྒྱགས་པ་དང་། བག་མེད་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ་' ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘ဣဓ ပနာဝုသော, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော န ဥဋ္ဌဟတိ, န ဃဋတိ, န ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ အနုဋ္ဌဟတော, အဃဋတော, အဝါယမတော လာဘာယ လာဘော နုပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန အလာဘေန သောစတိ ကိလမတိ ပရိဒေဝတိ, ဥရတ္တာဠိံ ကန္ဒတိ, သမ္မောဟံ အာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော, ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, န ဥဋ္ဌဟတိ, န ဃဋတိ, န ဝါယမတိ လာဘာယ, န စ လာဘီ, သောစီ စ ပရိဒေဝီ စ, စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’’’. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། གཞན་ཡང་འདི་ལ་དགེ་སློང་དབེན་པར་གནས་ཤིང་འབྲེལ་བ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ཞིག་ལ། རྙེད་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་འདོད་པ་སྐྱེའོ། །དེ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ། འབད་པ་མི་བྱེད། རྩོལ་བ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ་ཞིང་། འབད་པ་མི་བྱེད་ལ། རྩོལ་བ་མི་བྱེད་པ་དེ་ལ་རྙེད་པ་མི་འགྲུབ་བོ། །དེ་རྙེད་པ་མ་ཐོབ་པ་དེས་མྱ་ངན་བྱེད། ངལ་བར་འགྱུར། སྨྲེ་སྔགས་འདོན། བྲང་བརྡུངས་ཏེ་ངུ་ཞིང་། ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། འདི་ནི་ 'དགེ་སློང་རྙེད་པ་འདོད་བཞིན་དུ་གནས་ལ། རྙེད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ་ཞིང་། འབད་པ་མི་བྱེད་ལ། རྩོལ་བ་མི་བྱེད་ཀྱང་རྙེད་པ་མི་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། མྱ་ངན་བྱེད་པ་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ་' ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘ဣဓ ပနာဝုသော, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော န ဥဋ္ဌဟတိ, န ဃဋတိ, န ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ အနုဋ္ဌဟတော, အဃဋတော, အဝါယမတော လာဘာယ လာဘော ဥပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန လာဘေန မဇ္ဇတိ ပမဇ္ဇတိ ပမာဒမာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော, ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, န ဥဋ္ဌဟတိ န [Pg.144] ဃဋတိ န ဝါယမတိ လာဘာယ, လာဘီ စ, မဒီ စ ပမာဒီ စ, စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’’’. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། གཞན་ཡང་འདི་ལ་དགེ་སློང་དབེན་པར་གནས་ཤིང་འབྲེལ་བ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ཞིག་ལ། རྙེད་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་འདོད་པ་སྐྱེའོ། །དེ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ། འབད་པ་མི་བྱེད། རྩོལ་བ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ་ཞིང་། འབད་པ་མི་བྱེད་ལ། རྩོལ་བ་མི་བྱེད་པ་དེ་ལ་རྙེད་པ་འགྲུབ་བོ། །དེ་རྙེད་པ་དེས་རྒྱགས་ཤིང་། བག་མེད་པར་བྱེད་ལ། བག་མེད་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། འདི་ནི་ 'དགེ་སློང་རྙེད་པ་འདོད་བཞིན་དུ་གནས་ལ། རྙེད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ་ཞིང་། འབད་པ་མི་བྱེད་ལ། རྩོལ་བ་མི་བྱེད་ཀྱང་རྙེད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། རྒྱགས་པ་དང་། བག་མེད་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ་' ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘ဣဓ ပနာဝုသော, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော ဥဋ္ဌဟတိ, ဃဋတိ, ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ ဥဋ္ဌဟတော, ဃဋတော, ဝါယမတော လာဘာယ, လာဘော နုပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန အလာဘေန န သောစတိ န ကိလမတိ န ပရိဒေဝတိ, န ဥရတ္တာဠိံ ကန္ဒတိ, န သမ္မောဟံ အာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော, ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, ဥဋ္ဌဟတိ ဃဋတိ ဝါယမတိ လာဘာယ, န စ လာဘီ, န စ သောစီ န စ ပရိဒေဝီ, အစ္စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’’’. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། གཞན་ཡང་འདི་ལ་དགེ་སློང་དབེན་པར་གནས་ཤིང་འབྲེལ་བ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ཞིག་ལ། རྙེད་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་འདོད་པ་སྐྱེའོ། །དེ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་། འབད་པ་དང་། རྩོལ་བ་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་རྙེད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་། འབད་པ་དང་། རྩོལ་བ་བྱེད་པ་དེ་ལ་རྙེད་པ་མི་འགྲུབ་བོ། །དེ་རྙེད་པ་མ་ཐོབ་པ་དེས་མྱ་ངན་མི་བྱེད། ངལ་བར་མི་འགྱུར། སྨྲེ་སྔགས་མི་འདོན། བྲང་བརྡུངས་ཏེ་མི་ངུ་ཞིང་། ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། འདི་ནི་ 'དགེ་སློང་རྙེད་པ་འདོད་བཞིན་དུ་གནས་ལ། རྙེད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་། འབད་པ་དང་། རྩོལ་བ་བྱེད་ཀྱང་རྙེད་པ་མི་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། མྱ་ངན་མི་བྱེད་པ་དང་། སྨྲེ་སྔགས་མི་འདོན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལས་མ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ་' ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘ဣဓ ပနာဝုသော, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော ဥဋ္ဌဟတိ, ဃဋတိ, ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ ဥဋ္ဌဟတော, ဃဋတော, ဝါယမတော လာဘာယ, လာဘော ဥပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန လာဘေန န မဇ္ဇတိ န ပမဇ္ဇတိ န ပမာဒမာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော, ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, ဥဋ္ဌဟတိ, ဃဋတိ, ဝါယမတိ လာဘာယ, လာဘီ စ, န စ မဒီ န စ ပမာဒီ, အစ္စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’’’. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། གཞན་ཡང་འདི་ལ་དགེ་སློང་དབེན་པར་གནས་ཤིང་འབྲེལ་བ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ཞིག་ལ། རྙེད་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་འདོད་པ་སྐྱེའོ། །དེ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་། འབད་པ་དང་། རྩོལ་བ་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་རྙེད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་། འབད་པ་དང་། རྩོལ་བ་བྱེད་པ་དེ་ལ་རྙེད་པ་འགྲུབ་བོ། །དེ་རྙེད་པ་དེས་མི་རྒྱགས་ཤིང་། བག་མེད་པར་མི་བྱེད་ལ། བག་མེད་པའི་གནས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། འདི་ནི་ 'དགེ་སློང་རྙེད་པ་འདོད་བཞིན་དུ་གནས་ལ། རྙེད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་། འབད་པ་དང་། རྩོལ་བ་བྱེད་ལ། རྙེད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞིང་། མི་རྒྱགས་པ་དང་། བག་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལས་མ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ་' ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘ဣဓ ပနာဝုသော, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော န ဥဋ္ဌဟတိ, န ဃဋတိ, န ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ အနုဋ္ဌဟတော, အဃဋတော, အဝါယမတော လာဘာယ, လာဘော နုပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန အလာဘေန န သောစတိ န ကိလမတိ န ပရိဒေဝတိ, န ဥရတ္တာဠိံ ကန္ဒတိ, န သမ္မောဟံ အာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော, ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, န ဥဋ္ဌဟတိ, န ဃဋတိ, န ဝါယမတိ လာဘာယ, န စ လာဘီ, န စ သောစီ န စ ပရိဒေဝီ, အစ္စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’’’. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། གཞན་ཡང་འདི་ལ་དགེ་སློང་དབེན་པར་གནས་ཤིང་འབྲེལ་བ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ཞིག་ལ། རྙེད་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་འདོད་པ་སྐྱེའོ། །དེ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ། འབད་པ་མི་བྱེད། རྩོལ་བ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ་ཞིང་། འབད་པ་མི་བྱེད་ལ། རྩོལ་བ་མི་བྱེད་པ་དེ་ལ་རྙེད་པ་མི་འགྲུབ་བོ། །དེ་རྙེད་པ་མ་ཐོབ་པ་དེས་མྱ་ངན་མི་བྱེད། ངལ་བར་མི་འགྱུར། སྨྲེ་སྔགས་མི་འདོན། བྲང་བརྡུངས་ཏེ་མི་ངུ་ཞིང་། ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། འདི་ནི་ 'དགེ་སློང་རྙེད་པ་འདོད་བཞིན་དུ་གནས་ལ། རྙེད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ་ཞིང་། འབད་པ་མི་བྱེད་ལ། རྩོལ་བ་མི་བྱེད་ཀྱང་རྙེད་པ་མི་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། མྱ་ངན་མི་བྱེད་པ་དང་། སྨྲེ་སྔགས་མི་འདོན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལས་མ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ་' ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘ဣဓ ပနာဝုသော, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော န ဥဋ္ဌဟတိ, န ဃဋတိ, န ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ အနုဋ္ဌဟတော, အဃဋတော, အဝါယမတော လာဘာယ, လာဘော ဥပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန လာဘေန န မဇ္ဇတိ န ပမဇ္ဇတိ န ပမာဒမာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော, ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, န ဥဋ္ဌဟတိ, န ဃဋတိ, န ဝါယမတိ လာဘာယ, လာဘီ စ, န စ မဒီ န စ ပမာဒီ, အစ္စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’. ဣမေ ခေါ, အာဝုသော, အဋ္ဌ ပုဂ္ဂလာ သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ လောကသ္မိ’’န္တိ. သတ္တမံ. དགེ་སློང་དག། གཞན་ཡང་འདི་ལ་དགེ་སློང་དབེན་པར་གནས་ཤིང་འབྲེལ་བ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ཞིག་ལ། རྙེད་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་འདོད་པ་སྐྱེའོ། །དེ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ། འབད་པ་མི་བྱེད། རྩོལ་བ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ་ཞིང་། འབད་པ་མི་བྱེད་ལ། རྩོལ་བ་མི་བྱེད་པ་དེ་ལ་རྙེད་པ་འགྲུབ་བོ། །དེ་རྙེད་པ་དེས་མི་རྒྱགས་ཤིང་། བག་མེད་པར་མི་བྱེད་ལ། བག་མེད་པའི་གནས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། འདི་ནི་ 'དགེ་སློང་རྙེད་པ་འདོད་བཞིན་དུ་གནས་ལ། རྙེད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ་ཞིང་། འབད་པ་མི་བྱེད་ལ། རྩོལ་བ་མི་བྱེད་ཀྱང་རྙེད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞིང་། མི་རྒྱགས་པ་དང་། བག་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལས་མ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ་' ཞེས་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། འཇིག་རྟེན་ན་གང་ཟག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཡོད་ཅིང་དམིགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོ་བདུན་པའོ། ། ၈. အလံသုတ္တံ ༨. ནུས་པའི་མདོ། ၇၈. တတြ [Pg.145] ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ…ပေ… ဆဟာဝုသော, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော, အလံ ပရေသံ. ကတမေဟိ ဆဟိ? ဣဓာဝုသော, ဘိက္ခု ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; သုတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; ဓာတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော စ ဟောတိ; ကလျာဏဝါစော စ ဟောတိ ကလျာဏဝါက္ကရဏော, ပေါရိယာ ဝါစာယ သမန္နာဂတော ဝိဿဋ္ဌာယ အနေလဂဠာယ အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ; သန္ဒဿကော စ ဟောတိ သမာဒပကော သမုတ္တေဇကော သမ္ပဟံသကော သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, အာဝုသော, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော, အလံ ပရေသံ. ༧༨. དེར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བོས་ཏེ། ⋯པེ⋯ ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། ཆོས་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཤིང་། གཞན་གྱི་དོན་ཡང་སྒྲུབ་པར་ནུས་སོ། །དྲུག་པོ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མྱུར་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དང་། ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པ་དང་། བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་ཉེ་བར་རྟོག་པ་ཡིན་པ་དང་། དོན་ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཤེས་ནས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་པ་དང་། ཚིག་བཟང་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་སྒྲ་གདངས་སྙན་པ། གྲོང་ཁྱེར་པའི་སྐད་དང་ལྡན་པ། གསལ་ཞིང་སྐྱོན་མེད་པ། དོན་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དང་། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ། ཡང་དག་པར་གཟེངས་སྟོད་པ། ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། ཆོས་དྲུག་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཤིང་། གཞན་གྱི་དོན་ཡང་སྒྲུབ་པར་ནུས་སོ། ། ‘‘ပဉ္စဟာဝုသော, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော, အလံ ပရေသံ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? ဣဓာဝုသော, ဘိက္ခု န ဟေဝ ခေါ ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; သုတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; ဓာတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော စ ဟောတိ; ကလျာဏဝါစော စ ဟောတိ…ပေ… သန္ဒဿကော စ ဟောတိ…ပေ… သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, အာဝုသော, ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော, အလံ ပရေသံ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཤིང་། གཞན་གྱི་དོན་ཡང་སྒྲུབ་པར་ནུས་སོ། །ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མྱུར་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཡང་། ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པ་དང་། བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་ཉེ་བར་རྟོག་པ་ཡིན་པ་དང་། དོན་ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཤེས་ནས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་པ་དང་། ཚིག་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་⋯པེ⋯ ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཡིན་པ་⋯པེ⋯ ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཤིང་། གཞན་གྱི་དོན་ཡང་སྒྲུབ་པར་ནུས་སོ། ། ‘‘စတူဟာဝုသော, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော, နာလံ ပရေသံ. ကတမေဟိ စတူဟိ? ဣဓာဝုသော, ဘိက္ခု ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; သုတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; ဓာတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော စ ဟောတိ; နော စ ကလျာဏဝါစော ဟောတိ…ပေ… နော စ သန္ဒဿကော ဟောတိ…ပေ… သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, အာဝုသော, စတူဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော, နာလံ ပရေသံ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཀྱང་། གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མྱུར་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དང་། ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པ་དང་། བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་ཉེ་བར་རྟོག་པ་ཡིན་པ་དང་། དོན་ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཤེས་ནས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་པ་ལ། ཚིག་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་⋯པེ⋯ ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པ་⋯པེ⋯ ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཀྱང་། གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། ། ‘‘စတူဟာဝုသော, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ ပရေသံ, နာလံ အတ္တနော. ကတမေဟိ စတူဟိ? ဣဓာဝုသော, ဘိက္ခု ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; သုတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; နော စ ဓာတာနံ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; နော စ အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော ဟောတိ; ကလျာဏဝါစော စ ဟောတိ…ပေ… သန္ဒဿကော [Pg.146] စ ဟောတိ…ပေ… သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, အာဝုသော, စတူဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ ပရေသံ, နာလံ အတ္တနော. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཀྱང་། རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མྱུར་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དང་། ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པ་ལ། བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་ཉེ་བར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དོན་ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཤེས་ནས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ། ཚིག་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་⋯པེ⋯ ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཡིན་པ་⋯པེ⋯ ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཀྱང་། རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། ། ‘‘တီဟာဝုသော, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော, နာလံ ပရေသံ. ကတမေဟိ တီဟိ? ဣဓာဝုသော, ဘိက္ခု န ဟေဝ ခေါ ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; သုတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; ဓာတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော စ ဟောတိ; နော စ ကလျာဏဝါစော ဟောတိ…ပေ… နော စ သန္ဒဿကော ဟောတိ…ပေ… သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, အာဝုသော, တီဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော, နာလံ ပရေသံ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། ཆོས་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཀྱང་། གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །གསུམ་པོ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མྱུར་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཡང་། ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པ་དང་། བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་ཉེ་བར་རྟོག་པ་ཡིན་པ་དང་། དོན་ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཤེས་ནས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་པ་ལ། ཚིག་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་⋯པེ⋯ ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པ་⋯པེ⋯ ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཀྱང་། གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། ། ‘‘တီဟာဝုသော, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ ပရေသံ, နာလံ အတ္တနော. ကတမေဟိ တီဟိ? ဣဓာဝုသော, ဘိက္ခု န ဟေဝ ခေါ ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; သုတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; နော စ ဓာတာနံ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; နော စ အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော ဟောတိ; ကလျာဏဝါစော စ ဟောတိ…ပေ… အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ, သန္ဒဿကော စ ဟောတိ…ပေ… သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, အာဝုသော, တီဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ ပရေသံ, နာလံ အတ္တနော. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། ཆོས་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཀྱང་། རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །གསུམ་པོ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མྱུར་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཡང་། ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པ་ལ། བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་ཉེ་བར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དོན་ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཤེས་ནས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ། ཚིག་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་⋯པེ⋯ དོན་གོ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཡིན་པ་⋯པེ⋯ ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཀྱང་། རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། ། ‘‘ဒွီဟာဝုသော, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော, နာလံ ပရေသံ. ကတမေဟိ ဒွီဟိ? ဣဓာဝုသော, ဘိက္ခု န ဟေဝ ခေါ ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; နော စ သုတာနံ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; ဓာတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော စ ဟောတိ; နော စ ကလျာဏဝါစော ဟောတိ…ပေ… နော စ သန္ဒဿကော ဟောတိ…ပေ… သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, အာဝုသော, ဒွီဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော, နာလံ ပရေသံ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། ཆོས་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཀྱང་། གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །གཉིས་པོ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མྱུར་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་ཡང་། བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་ཉེ་བར་རྟོག་པ་ཡིན་པ་དང་། དོན་ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཤེས་ནས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་པ་ལ། ཚིག་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་⋯པེ⋯ ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པ་⋯པེ⋯ ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། ཆོས་གཉིས་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཀྱང་། གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། ། ‘‘ဒွီဟာဝုသော, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ ပရေသံ, နာလံ အတ္တနော. ကတမေဟိ ဒွီဟိ? ဣဓာဝုသော, ဘိက္ခု န ဟေဝ ခေါ ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; နော စ သုတာနံ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; နော စ ဓာတာနံ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; နော စ အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော ဟောတိ; ကလျာဏဝါစော စ ဟောတိ ကလျာဏဝါက္ကရဏော[Pg.147], ပေါရိယာ ဝါစာယ သမန္နာဂတော ဝိဿဋ္ဌာယ အနေလဂဠာယ အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ; သန္ဒဿကော စ ဟောတိ သမာဒပကော သမုတ္တေဇကော သမ္ပဟံသကော သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, အာဝုသော, ဒွီဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ ပရေသံ, နာလံ အတ္တနော’’တိ. အဋ္ဌမံ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། ཆོས་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཀྱང་། རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །གཉིས་པོ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མྱུར་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་། བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་ཉེ་བར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དོན་ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཤེས་ནས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ། ཚིག་བཟང་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་སྒྲ་གདངས་སྙན་པ། གྲོང་ཁྱེར་པའི་སྐད་དང་ལྡན་པ། གསལ་ཞིང་སྐྱོན་མེད་པ། དོན་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དང་། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ། ཡང་དག་པར་གཟེངས་སྟོད་པ། ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། ཆོས་གཉིས་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཀྱང་། རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒྱད་པའོ། ། ၉. ပရိဟာနသုတ္တံ ༩. ཉམས་པའི་མདོ། ၇၉. ‘‘အဋ္ဌိမေ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မာ သေခဿ ဘိက္ခုနော ပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တိ. ကတမေ အဋ္ဌ? ကမ္မာရာမတာ, ဘဿာရာမတာ, နိဒ္ဒါရာမတာ, သင်္ဂဏိကာရာမတာ, ဣန္ဒြိယေသု အဂုတ္တဒွါရတာ, ဘောဇနေ အမတ္တညုတာ, သံသဂ္ဂါရာမတာ, ပပဉ္စာရာမတာ – ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ဓမ္မာ သေခဿ ဘိက္ခုနော ပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တိ. ༧༩. དགེ་སློང་དག། ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་སློབ་པའི་དགེ་སློང་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་པོ་གང་ཞེ་ན། ལས་ལ་དགའ་བ་དང་། སྨྲ་བ་ལ་དགའ་བ་དང་། གཉིད་ལ་དགའ་བ་དང་། ཚོགས་ལ་དགའ་བ་དང་། དབང་པོའི་སྒོ་མི་བསྲུང་བ་དང་། ཟས་ཀྱི་ཚོད་མི་ཤེས་པ་དང་། འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བ་དང་། སྤྲོས་པ་ལ་དགའ་བའོ། །དགེ་སློང་དག། ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་སློབ་པའི་དགེ་སློང་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘အဋ္ဌိမေ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မာ သေခဿ ဘိက္ခုနော အပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တိ. ကတမေ အဋ္ဌ? န ကမ္မာရာမတာ, န ဘဿာရာမတာ, န နိဒ္ဒါရာမတာ, န သင်္ဂဏိကာရာမတာ, ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရတာ, ဘောဇနေ မတ္တညုတာ, အသံသဂ္ဂါရာမတာ, နိပ္ပပဉ္စာရာမတာ – ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ဓမ္မာ သေခဿ ဘိက္ခုနော အပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တီ’’တိ. နဝမံ. དགེ་སློང་དག། ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་སློབ་པའི་དགེ་སློང་མི་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་པོ་གང་ཞེ་ན། ལས་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། སྨྲ་བ་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། གཉིད་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། ཚོགས་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། དབང་པོའི་སྒོ་བསྲུང་བ་དང་། ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཤེས་པ་དང་། འདུ་འཛི་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། སྤྲོས་པ་མེད་པ་ལ་དགའ་བའོ། །དགེ་སློང་དག། ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་སློབ་པའི་དགེ་སློང་མི་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། ། ၁၀. ကုသီတာရမ္ဘဝတ္ထုသုတ္တံ ༡༠. ལེ་ལོ་དང་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་གཞིའི་མདོ། ၈၀. ‘‘အဋ္ဌိမာနိ, ဘိက္ခဝေ, ကုသီတဝတ္ထူနိ. ကတမာနိ အဋ္ဌ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ ကမ္မံ ကတ္တဗ္ဗံ ဟောတိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ကမ္မံ ခေါ မေ ကတ္တဗ္ဗံ ဘဝိဿတိ. ကမ္မံ ခေါ ပန မေ ကရောန္တဿ ကာယော ကိလမိဿတိ. ဟန္ဒာဟံ နိပဇ္ဇာမီ’တိ. သော နိပဇ္ဇတိ, န ဝီရိယံ အာရဘတိ အပ္ပတ္တဿ ပတ္တိယာ အနဓိဂတဿ အဓိဂမာယ အသစ္ဆိကတဿ သစ္ဆိကိရိယာယ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, ပဌမံ ကုသီတဝတ္ထု. ༨༠. དགེ་སློང་དག། ལེ་ལོའི་གཞི་འདི་བརྒྱད་ཡོད་དོ། །བརྒྱད་པོ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག། འདི་ན་དགེ་སློང་གིས་ལས་ཤིག་བྱ་དགོས་པར་གྱུར་ན། དེའི་བསམ་པ་ལ། བདག་གིས་ལས་ཤིག་བྱ་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །ལས་བྱེད་པའི་ཚེ་བདག་གི་ལུས་ངལ་བར་འགྱུར་བས། ད་ནི་བདག་ཉལ་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས། དེ་ཉལ་བར་བྱེད་ཅིང་། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ་མོ། །དགེ་སློང་དག། འདི་ནི་ལེ་ལོའི་གཞི་དང་པོའོ། ། ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ ကမ္မံ ကတံ ဟောတိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ ခေါ ကမ္မံ အကာသိံ. ကမ္မံ ခေါ ပန မေ ကရောန္တဿ ကာယော ကိလန္တော. ဟန္ဒာဟံ နိပဇ္ဇာမီ’တိ. သော နိပဇ္ဇတိ, န ဝီရိယံ အာရဘတိ အပ္ပတ္တဿ ပတ္တိယာ အနဓိဂတဿ အဓိဂမာယ အသစ္ဆိကတဿ သစ္ဆိကိရိယာယ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုတိယံ ကုသီတဝတ္ထု. དགེ་སློང་དག། གཞན་ཡང་དགེ་སློང་གིས་ལས་ཤིག་བྱས་ཟིན་པར་གྱུར་ན། དེའི་བསམ་པ་ལ། བདག་གིས་ལས་བྱས་ཟིན་ཏོ། །ལས་བྱས་པས་བདག་གི་ལུས་ངལ་བར་གྱུར་པས། ད་ནི་བདག་ཉལ་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས། དེ་ཉལ་བར་བྱེད་ཅིང་། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ་མོ། །དགེ་སློང་དག། འདི་ནི་ལེ་ལོའི་གཞི་གཉིས་པའོ། ། ‘‘ပုန [Pg.148] စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ မဂ္ဂေါ ဂန္တဗ္ဗော ဟောတိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘မဂ္ဂေါ မေ ဂန္တဗ္ဗော ဘဝိဿတိ. မဂ္ဂံ ခေါ ပန မေ ဂစ္ဆန္တဿ ကာယော ကိလမိဿတိ. ဟန္ဒာဟံ နိပဇ္ဇာမီ’တိ. သော နိပဇ္ဇတိ, န ဝီရိယံ အာရဘတိ အပ္ပတ္တဿ ပတ္တိယာ အနဓိဂတဿ အဓိဂမာယ အသစ္ဆိကတဿ သစ္ဆိကိရိယာယ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, တတိယံ ကုသီတဝတ္ထု. དགེ་སློང་དག། གཞན་ཡང་དགེ་སློང་གིས་ལམ་དུ་འགྲོ་དགོས་པར་གྱུར་ན། དེའི་བསམ་པ་ལ། བདག་ལམ་དུ་འགྲོ་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །ལམ་དུ་འགྲོ་བའི་ཚེ་བདག་གི་ལུས་ངལ་བར་འགྱུར་བས། ད་ནི་བདག་ཉལ་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས། དེ་ཉལ་བར་བྱེད་ཅིང་། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ་མོ། །དགེ་སློང་དག། འདི་ནི་ལེ་ལོའི་གཞི་གསུམ་པའོ། ། ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ မဂ္ဂေါ ဂတော ဟောတိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ ခေါ မဂ္ဂံ အဂမာသိံ. မဂ္ဂံ ခေါ ပန မေ ဂစ္ဆန္တဿ ကာယော ကိလန္တော. ဟန္ဒာဟံ နိပဇ္ဇာမီ’တိ. သော နိပဇ္ဇတိ, န ဝီရိယံ အာရဘတိ အပ္ပတ္တဿ ပတ္တိယာ အနဓိဂတဿ အဓိဂမာယ အသစ္ဆိကတဿ သစ္ဆိကိရိယာယ. ဣဒံ ဘိက္ခဝေ, စတုတ္ထံ ကုသီတဝတ္ထု. དགེ་སློང་དག། གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ལམ་དུ་སོང་ཟིན་པར་གྱུར་ན། དེའི་བསམ་པ་ལ། བདག་ལམ་དུ་སོང་ཟིན་ཏོ། །ལམ་དུ་སོང་བས་བདག་གི་ལུས་ངལ་བར་གྱུར་པས། ད་ནི་བདག་ཉལ་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས། དེ་ཉལ་བར་བྱེད་ཅིང་། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ་མོ། །དགེ་སློང་དག། འདི་ནི་ལེ་ལོའི་གཞི་བཞི་པའོ། ། ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ပိဏ္ဍာယ စရန္တော န လဘတိ လူခဿ ဝါ ပဏီတဿ ဝါ ဘောဇနဿ ယာဝဒတ္ထံ ပါရိပူရိံ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ ခေါ ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ပိဏ္ဍာယ စရန္တော နာလတ္ထံ လူခဿ ဝါ ပဏီတဿ ဝါ ဘောဇနဿ ယာဝဒတ္ထံ ပါရိပူရိံ. တဿ မေ ကာယော ကိလန္တော အကမ္မညော. ဟန္ဒာဟံ နိပဇ္ဇာမီ’တိ. သော နိပဇ္ဇတိ, န ဝီရိယံ အာရဘတိ…ပေ… ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စမံ ကုသီတဝတ္ထု. དགེ་སློང་དག། གཞན་ཡང་དགེ་སློང་གྲོང་ངམ། གྲོང་རྡལ་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་རྒྱུ་བའི་ཚེ། བཟའ་བ་རྩུབ་པའམ་ཞིམ་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་འདོད་པ་བཞིན་ཚིམ་པར་མ་ཐོབ་ན། དེའི་བསམ་པ་ལ། བདག་གྲོང་ངམ། གྲོང་རྡལ་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་རྒྱུ་བའི་ཚེ། བཟའ་བ་རྩུབ་པའམ་ཞིམ་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་འདོད་པ་བཞིན་ཚིམ་པར་མ་ཐོབ་པས། བདག་གི་ལུས་ངལ་ཞིང་ལས་སུ་མི་རུང་བར་གྱུར་ཏོ། །ད་ནི་བདག་ཉལ་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས། དེ་ཉལ་བར་བྱེད་ཅིང་། བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ་མོ། །⋯པེ⋯ དགེ་སློང་དག། འདི་ནི་ལེ་ལོའི་གཞི་ལྔ་པའོ། ། ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ပိဏ္ဍာယ စရန္တော လဘတိ လူခဿ ဝါ ပဏီတဿ ဝါ ဘောဇနဿ ယာဝဒတ္ထံ ပါရိပူရိံ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ ခေါ ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ပိဏ္ဍာယ စရန္တော အလတ္ထံ လူခဿ ဝါ ပဏီတဿ ဝါ ဘောဇနဿ ယာဝဒတ္ထံ ပါရိပူရိံ. တဿ မေ ကာယော ဂရုကော အကမ္မညော မာသာစိတံ မညေ. ဟန္ဒာဟံ နိပဇ္ဇာမီ’တိ. သော နိပဇ္ဇတိ, န ဝီရိယံ အာရဘတိ…ပေ… ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, ဆဋ္ဌံ ကုသီတဝတ္ထု. དགེ་སློང་དག། གཞན་ཡང་དགེ་སློང་གྲོང་ངམ། གྲོང་རྡལ་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་རྒྱུ་བའི་ཚེ། བཟའ་བ་རྩུབ་པའམ་ཞིམ་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་འདོད་པ་བཞིན་ཚིམ་པར་ཐོབ་ན། དེའི་བསམ་པ་ལ། བདག་གྲོང་ངམ། གྲོང་རྡལ་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་རྒྱུ་བའི་ཚེ། བཟའ་བ་རྩུབ་པའམ་ཞིམ་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་འདོད་པ་བཞིན་ཚིམ་པར་ཐོབ་པས། བདག་གི་ལུས་ལྕི་ཞིང་ལས་སུ་མི་རུང་ལ། སྲན་མ་སྦངས་པ་ལྟར་ལྕི་བར་གྱུར་ཏོ། །ད་ནི་བདག་ཉལ་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས། དེ་ཉལ་བར་བྱེད་ཅིང་། བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ་མོ། །⋯པེ⋯ དགེ་སློང་དག། འདི་ནི་ལེ་ལོའི་གཞི་དྲུག་པའོ། ། ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ဥပ္ပန္နော ဟောတိ အပ္ပမတ္တကော အာဗာဓော. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ဥပ္ပန္နော ခေါ မေ အယံ အပ္ပမတ္တကော အာဗာဓော အတ္ထိ ကပ္ပော နိပဇ္ဇိတုံ. ဟန္ဒာဟံ နိပဇ္ဇာမီ’တိ. သော နိပဇ္ဇတိ, န ဝီရိယံ အာရဘတိ…ပေ… ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, သတ္တမံ ကုသီတဝတ္ထု. དགེ་སློང་དག། གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ལ་ན་ཚ་ཆུང་ངུ་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་ན། དེའི་བསམ་པ་ལ། བདག་ལ་ན་ཚ་ཆུང་ངུ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་བས། ཉལ་བར་བྱ་བའི་རིགས་སོ། །ད་ནི་བདག་ཉལ་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས། དེ་ཉལ་བར་བྱེད་ཅིང་། བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ་མོ། །⋯པེ⋯ དགེ་སློང་དག། འདི་ནི་ལེ་ལོའི་གཞི་བདུན་པའོ། ། ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဂိလာနာ ဝုဋ္ဌိတော ဟောတိ အစိရဝုဋ္ဌိတော ဂေလညာ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ ခေါ ဂိလာနာ ဝုဋ္ဌိတော အစိရဝုဋ္ဌိတော ဂေလညာ. တဿ မေ ကာယော ဒုဗ္ဗလော အကမ္မညော. ဟန္ဒာဟံ နိပဇ္ဇာမီ’တိ[Pg.149]. သော နိပဇ္ဇတိ, န ဝီရိယံ အာရဘတိ အပ္ပတ္တဿ ပတ္တိယာ အနဓိဂတဿ အဓိဂမာယ အသစ္ဆိကတဿ သစ္ဆိကိရိယာယ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌမံ ကုသီတဝတ္ထု. ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ကုသီတဝတ္ထူနိ. “དགེ་སློང་དག་། གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་ནད་ལས་ཐར་ཏེ། ནད་ལས་ཐར་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་ཞིག་ཡིན། ཁོ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ནི་ནད་ལས་ཐར་ཏེ། ནད་ལས་ཐར་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་ཞིག་ཡིན། བདག་གི་ལུས་འདི་ནི་ཉམ་ཆུང་ཞིང་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཞིག་རེད། ད་ནི་བདག་ཉལ་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས། ཁོ་ཉལ་བར་བྱེད་ཅིང་། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ་མོ། དགེ་སློང་དག་། འདི་ནི་ལེ་ལོའི་གནས་བརྒྱད་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག་། ལེ་ལོའི་གནས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཡིན་ནོ།།” ‘‘အဋ္ဌိမာနိ, ဘိက္ခဝေ, အာရမ္ဘဝတ္ထူနိ. ကတမာနိ အဋ္ဌ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ ကမ္မံ ကတ္တဗ္ဗံ ဟောတိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ကမ္မံ ခေါ မေ ကတ္တဗ္ဗံ ဘဝိဿတိ. ကမ္မံ ခေါ မယာ ကရောန္တေန န သုကရံ ဗုဒ္ဓါနံ သာသနံ မနသိ ကာတုံ. ဟန္ဒာဟံ ပဋိကစ္စေဝ ဝီရိယံ အာရဘာမိ အပ္ပတ္တဿ ပတ္တိယာ အနဓိဂတဿ အဓိဂမာယ အသစ္ဆိကတဿ သစ္ဆိကိရိယာယာ’တိ. သော ဝီရိယံ အာရဘတိ အပ္ပတ္တဿ ပတ္တိယာ အနဓိဂတဿ အဓိဂမာယ အသစ္ဆိကတဿ သစ္ဆိကိရိယာယ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, ပဌမံ အာရမ္ဘဝတ္ထု. “དགེ་སློང་དག་། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་གནས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཡིན། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་། འདི་ན་དགེ་སློང་གིས་བྱ་བ་ཞིག་བྱ་དགོས་པར་གྱུར་ཚེ། ཁོ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གིས་བྱ་བ་ཞིག་བྱ་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། བདག་གིས་བྱ་བ་བྱེད་བཞིན་པའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། ད་ནི་བདག་གིས་སྔོན་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས། ཁོས་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། དགེ་སློང་དག་། འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་གནས་དང་པོ་ཡིན།” ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ ကမ္မံ ကတံ ဟောတိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ ခေါ ကမ္မံ အကာသိံ. ကမ္မံ ခေါ ပနာဟံ ကရောန္တော နာသက္ခိံ ဗုဒ္ဓါနံ သာသနံ မနသိ ကာတုံ. ဟန္ဒာဟံ ဝီရိယံ အာရဘာမိ အပ္ပတ္တဿ ပတ္တိယာ အနဓိဂတဿ အဓိဂမာယ အသစ္ဆိကတဿ သစ္ဆိကိရိယာယာ’တိ. သော ဝီရိယံ အာရဘတိ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုတိယံ အာရမ္ဘဝတ္ထု. “དགེ་སློང་དག་། གཞན་ཡང་དགེ་སློང་གིས་བྱ་བ་བྱས་ཟིན་པར་གྱུར་ཚེ། ཁོ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གིས་བྱ་བ་བྱས་ཟིན་ཏོ། བདག་གིས་བྱ་བ་བྱེད་བཞིན་པའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་མ་ནུས་སོ། ད་ནི་བདག་གིས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས། ཁོས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། དགེ་སློང་དག་། འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་གནས་གཉིས་པ་ཡིན།” ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ မဂ္ဂေါ ဂန္တဗ္ဗော ဟောတိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – မဂ္ဂေါ ခေါ မေ ဂန္တဗ္ဗော ဘဝိဿတိ. မဂ္ဂံ ခေါ ပန မေ ဂစ္ဆန္တေန န သုကရံ ဗုဒ္ဓါနံ သာသနံ မနသိ ကာတုံ. ဟန္ဒာဟံ ဝီရိယံ…ပေ… ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, တတိယံ အာရမ္ဘဝတ္ထု. “དགེ་སློང་དག་། གཞན་ཡང་དགེ་སློང་གིས་ལམ་དུ་འགྲོ་དགོས་པར་གྱུར་ཚེ། ཁོ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ལམ་དུ་འགྲོ་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། བདག་ལམ་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། ད་ནི་བདག་གིས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ། །ལ། དགེ་སློང་དག་། འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་གནས་གསུམ་པ་ཡིན།” ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ မဂ္ဂေါ ဂတော ဟောတိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – အဟံ ခေါ မဂ္ဂံ အဂမာသိံ. မဂ္ဂံ ခေါ ပနာဟံ ဂစ္ဆန္တော နာသက္ခိံ ဗုဒ္ဓါနံ သာသနံ မနသိ ကာတုံ. ဟန္ဒာဟံ ဝီရိယံ အာရဘာမိ…ပေ… ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, စတုတ္ထံ အာရမ္ဘဝတ္ထု. “དགེ་སློང་དག་། གཞན་ཡང་དགེ་སློང་གིས་ལམ་དུ་སོང་ཟིན་པར་གྱུར་ཚེ། ཁོ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ལམ་དུ་སོང་ཟིན་ཏོ། བདག་ལམ་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་མ་ནུས་སོ། ད་ནི་བདག་གིས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ། །ལ། དགེ་སློང་དག་། འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་གནས་བཞི་པ་ཡིན།” ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ပိဏ္ဍာယ စရန္တော န လဘတိ လူခဿ ဝါ ပဏီတဿ ဝါ ဘောဇနဿ ယာဝဒတ္ထံ ပါရိပူရိံ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – အဟံ ခေါ ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ပိဏ္ဍာယ စရန္တော နာလတ္ထံ လူခဿ ဝါ ပဏီတဿ ဝါ ဘောဇနဿ ယာဝဒတ္ထံ ပါရိပူရိံ. တဿ မေ ကာယော လဟုကော ကမ္မညော. ဟန္ဒာဟံ ဝီရိယံ အာရဘာမိ…ပေ… ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စမံ အာရမ္ဘဝတ္ထု. “དགེ་སློང་དག་། གཞན་ཡང་དགེ་སློང་གྲོང་ངམ། གྲོང་རྡལ་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་རྒྱུ་བའི་ཚེ། བཟའ་བ་ངན་ནམ་བཟང་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་འདོད་དགུར་ཚིམ་པར་མ་ཐོབ་བོ། ཁོ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ནི་གྲོང་ངམ། གྲོང་རྡལ་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་རྒྱུ་བའི་ཚེ། བཟའ་བ་ངན་ནམ་བཟང་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་འདོད་དགུར་ཚིམ་པར་མ་ཐོབ་བོ། དེས་ན་བདག་གི་ལུས་འདི་ནི་ཡང་ཞིང་ལས་སུ་རུང་བ་ཞིག་རེད། ད་ནི་བདག་གིས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ། །ལ། དགེ་སློང་དག་། འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་གནས་ལྔ་པ་ཡིན།” ‘‘ပုန [Pg.150] စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ပိဏ္ဍာယ စရန္တော လဘတိ လူခဿ ဝါ ပဏီတဿ ဝါ ဘောဇနဿ ယာဝဒတ္ထံ ပါရိပူရိံ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – အဟံ ခေါ ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ပိဏ္ဍာယ စရန္တော အလတ္ထံ လူခဿ ဝါ ပဏီတဿ ဝါ ဘောဇနဿ ယာဝဒတ္ထံ ပါရိပူရိံ. တဿ မေ ကာယော ဗလဝါ ကမ္မညော. ဟန္ဒာဟံ ဝီရိယံ အာရဘာမိ…ပေ… ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, ဆဋ္ဌံ အာရမ္ဘဝတ္ထု. “དགེ་སློང་དག་། གཞན་ཡང་དགེ་སློང་གྲོང་ངམ། གྲོང་རྡལ་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་རྒྱུ་བའི་ཚེ། བཟའ་བ་ངན་ནམ་བཟང་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་འདོད་དགུར་ཚིམ་པར་ཐོབ་བོ། ཁོ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ནི་གྲོང་ངམ། གྲོང་རྡལ་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་རྒྱུ་བའི་ཚེ། བཟའ་བ་ངན་ནམ་བཟང་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་འདོད་དགུར་ཚིམ་པར་ཐོབ་བོ། དེས་ན་བདག་གི་ལུས་འདི་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་ལས་སུ་རུང་བ་ཞིག་རེད། ད་ནི་བདག་གིས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ། །ལ། དགེ་སློང་དག་། འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་གནས་དྲུག་པ་ཡིན།” ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ဥပ္ပန္နော ဟောတိ အပ္ပမတ္တကော အာဗာဓော. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ဥပ္ပန္နော ခေါ မေ အယံ အပ္ပမတ္တကော အာဗာဓော. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ ဝိဇ္ဇတိ ယံ မေ အာဗာဓော ပဝဍ္ဎေယျ. ဟန္ဒာဟံ ပဋိကစ္စေဝ ဝီရိယံ အာရဘာမိ…ပေ… ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, သတ္တမံ အာရမ္ဘဝတ္ထု. “དགེ་སློང་དག་། གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ལ་ནད་ཅུང་ཟད་ཅིག་བྱུང་བར་གྱུར་ཚེ། ཁོ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ལ་ནད་ཅུང་ཟད་འདི་བྱུང་ངོ་། བདག་གི་ནད་འདི་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་གནས་ཡོད་དོ། ད་ནི་བདག་གིས་སྔོན་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ། །ལ། དགེ་སློང་དག་། འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་གནས་བདུན་པ་ཡིན།” ‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဂိလာနာ ဝုဋ္ဌိတော ဟောတိ အစိရဝုဋ္ဌိတော ဂေလညာ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ ခေါ ဂိလာနာ ဝုဋ္ဌိတော အစိရဝုဋ္ဌိတော ဂေလညာ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ ဝိဇ္ဇတိ ယံ မေ အာဗာဓော ပစ္စုဒါဝတ္တေယျ. ဟန္ဒာဟံ ပဋိကစ္စေဝ ဝီရိယံ အာရဘာမိ အပ္ပတ္တဿ ပတ္တိယာ အနဓိဂတဿ အဓိဂမာယ အသစ္ဆိကတဿ သစ္ဆိကိရိယာယာ’တိ. သော ဝီရိယံ အာရဘတိ အပ္ပတ္တဿ ပတ္တိယာ အနဓိဂတဿ အဓိဂမာယ အသစ္ဆိကတဿ သစ္ဆိကိရိယာယ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌမံ အာရမ္ဘဝတ္ထု. ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ အာရမ္ဘဝတ္ထူနီ’’တိ. ဒသမံ. “དགེ་སློང་དག་། གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་ནད་ལས་ཐར་ཏེ། ནད་ལས་ཐར་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་ཞིག་ཡིན། ཁོ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ནི་ནད་ལས་ཐར་ཏེ། ནད་ལས་ཐར་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་ཞིག་ཡིན། བདག་གི་ནད་འདི་སླར་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའི་གནས་ཡོད་དོ། ད་ནི་བདག་གིས་སྔོན་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས། ཁོས་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། དགེ་སློང་དག་། འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་གནས་བརྒྱད་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག་། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་གནས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཡིན་ནོ།། མདོ་བཅུ་པའོ།།” ယမကဝဂ္ဂေါ တတိယော. ཟུང་གི་སྐབས་ཏེ་གསུམ་པའོ།། တဿုဒ္ဒါနံ – དེའི་སྡོམ་ནི། ဒွေ သဒ္ဓါ ဒွေ မရဏဿတီ, ဒွေ သမ္ပဒါ အထာပရေ; ဣစ္ဆာ အလံ ပရိဟာနံ, ကုသီတာရမ္ဘဝတ္ထူနီတိ. དད་པ་གཉིས་དང་འཆི་དྲན་གཉིས།། ཕུན་ཚོགས་གཉིས་དང་དེ་བཞིན་གཞན།། འདོད་པ་ནུས་པ་ཉམས་པ་དང་།། ལེ་ལོ་བརྩོན་འགྲུས་གནས་རྣམས་སོ།། (၉) ၄. သတိဝဂ္ဂေါ (༩) ༤. དྲན་པའི་སྐབས། ၁. သတိသမ္ပဇညသုတ္တံ ༡. དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གྱི་མདོ། ၈၁. ‘‘သတိသမ္ပဇညေ, ဘိက္ခဝေ, အသတိ သတိသမ္ပဇညဝိပန္နဿ ဟတူပနိသံ ဟောတိ ဟိရောတ္တပ္ပံ. ဟိရောတ္တပ္ပေ အသတိ ဟိရောတ္တပ္ပဝိပန္နဿ ဟတူပနိသော ဟောတိ ဣန္ဒြိယသံဝရော. ဣန္ဒြိယသံဝရေ အသတိ ဣန္ဒြိယသံဝရဝိပန္နဿ ဟတူပနိသံ ဟောတိ [Pg.151] သီလံ. သီလေ အသတိ သီလဝိပန္နဿ ဟတူပနိသော ဟောတိ သမ္မာသမာဓိ. သမ္မာသမာဓိမှိ အသတိ သမ္မာသမာဓိဝိပန္နဿ ဟတူပနိသံ ဟောတိ ယထာဘူတဉာဏဒဿနံ. ယထာဘူတဉာဏဒဿနေ အသတိ ယထာဘူတဉာဏဒဿနဝိပန္နဿ ဟတူပနိသော ဟောတိ နိဗ္ဗိဒါဝိရာဂေါ. နိဗ္ဗိဒါဝိရာဂေ အသတိ နိဗ္ဗိဒါဝိရာဂဝိပန္နဿ ဟတူပနိသံ ဟောတိ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနံ. သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ရုက္ခော သာခါပလာသဝိပန္နော. တဿ ပပဋိကာပိ န ပါရိပူရိံ ဂစ္ဆတိ, တစောပိ… ဖေဂ္ဂုပိ… သာရောပိ န ပါရိပူရိံ ဂစ္ဆတိ. ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိသမ္ပဇညေ အသတိ သတိသမ္ပဇညဝိပန္နဿ ဟတူပနိသံ ဟောတိ ဟိရောတ္တပ္ပံ; ဟိရောတ္တပ္ပေ အသတိ ဟိရောတ္တပ္ပဝိပန္နဿ ဟတူပနိသော ဟောတိ…ပေ… ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနံ. ༨༡. “དགེ་སློང་དག་། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མེད་ན། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཉམས་པ་ལ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་མེད་ན། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཉམས་པ་ལ་དབང་པོ་སྡོམ་པ་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། དབང་པོ་སྡོམ་པ་མེད་ན། དབང་པོ་སྡོམ་པ་ཉམས་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ཚུལ་ཁྲིམས་མེད་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་ན། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉམས་པ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་མེད་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་ཉམས་པ་ལ་སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མེད་ན། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉམས་པ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག་། དཔེར་ན། ཤིང་གི་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་ཉམས་པར་གྱུར་ན། དེའི་ཕྱི་ཤུན་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ལ། བར་ཤུན་དང་། སྙིང་པོ་མིན་པ་དང་། སྙིང་པོ་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག་། དེ་བཞིན་དུ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མེད་ན། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཉམས་པ་ལ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་མེད་ན། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཉམས་པ་ལ་དབང་པོ་སྡོམ་པ་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།” ‘‘သတိသမ္ပဇညေ, ဘိက္ခဝေ, သတိ သတိသမ္ပဇညသမ္ပန္နဿ ဥပနိသသမ္ပန္နံ ဟောတိ ဟိရောတ္တပ္ပံ. ဟိရောတ္တပ္ပေ သတိ ဟိရောတ္တပ္ပသမ္ပန္နဿ ဥပနိသသမ္ပန္နော ဟောတိ ဣန္ဒြိယသံဝရော. ဣန္ဒြိယသံဝရေ သတိ ဣန္ဒြိယသံဝရသမ္ပန္နဿ ဥပနိသသမ္ပန္နံ ဟောတိ သီလံ. သီလေ သတိ သီလသမ္ပန္နဿ ဥပနိသသမ္ပန္နော ဟောတိ သမ္မာသမာဓိ. သမ္မာသမာဓိမှိ သတိ သမ္မာသမာဓိသမ္ပန္နဿ ဥပနိသသမ္ပန္နံ ဟောတိ ယထာဘူတဉာဏဒဿနံ. ယထာဘူတဉာဏဒဿနေ သတိ ယထာဘူတဉာဏဒဿနသမ္ပန္နဿ ဥပနိသသမ္ပန္နော ဟောတိ နိဗ္ဗိဒါဝိရာဂေါ. နိဗ္ဗိဒါဝိရာဂေ သတိ နိဗ္ဗိဒါဝိရာဂသမ္ပန္နဿ ဥပနိသသမ္ပန္နံ ဟောတိ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနံ. သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ရုက္ခော သာခါပလာသသမ္ပန္နော. တဿ ပပဋိကာပိ ပါရိပူရိံ ဂစ္ဆတိ, တစောပိ… ဖေဂ္ဂုပိ… သာရောပိ ပါရိပူရိံ ဂစ္ဆတိ. ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိသမ္ပဇညေ သတိ သတိသမ္ပဇညသမ္ပန္နဿ ဥပနိသသမ္ပန္နံ ဟောတိ ဟိရောတ္တပ္ပံ; ဟိရောတ္တပ္ပေ သတိ ဟိရောတ္တပ္ပသမ္ပန္နဿ ဥပနိသသမ္ပန္နော ဟောတိ…ပေ… ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿန’’န္တိ. ပဌမံ. “དགེ་སློང་དག་། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཡོད་ན། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པ་ལ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཡོད་ན། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་དབང་པོ་སྡོམ་པ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། དབང་པོ་སྡོམ་པ་ཡོད་ན། དབང་པོ་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོད་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་ན། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་ཡོད་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡོད་ན། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག་། དཔེར་ན། ཤིང་གི་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་ན། དེའི་ཕྱི་ཤུན་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ལ། བར་ཤུན་དང་། སྙིང་པོ་མིན་པ་དང་། སྙིང་པོ་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག་། དེ་བཞིན་དུ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཡོད་ན། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པ་ལ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཡོད་ན། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་དབང་པོ་སྡོམ་པ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། མདོ་དང་པོའོ།།” ၂. ပုဏ္ဏိယသုတ္တံ ༢. པུཎྞི་ཡའི་མདོ། ၈၂. အထ ခေါ အာယသ္မာ ပုဏ္ဏိယော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ပုဏ္ဏိယော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု ကော ပစ္စယော ယေန အပ္ပေကဒါ တထာဂတံ ဓမ္မဒေသနာ ပဋိဘာတိ, အပ္ပေကဒါ န ပဋိဘာတီ’’တိ? ‘‘သဒ္ဓေါ စ, ပုဏ္ဏိယ, ဘိက္ခု ဟောတိ, နော စုပသင်္ကမိတာ; နေဝ တထာဂတံ ဓမ္မဒေသနာ ပဋိဘာတိ. ယတော စ ခေါ[Pg.152], ပုဏ္ဏိယ, ဘိက္ခု သဒ္ဓေါ စ ဟောတိ, ဥပသင်္ကမိတာ စ; ဧဝံ တထာဂတံ ဓမ္မဒေသနာ ပဋိဘာတိ. သဒ္ဓေါ စ, ပုဏ္ဏိယ, ဘိက္ခု ဟောတိ, ဥပသင်္ကမိတာ စ, နော စ ပယိရုပါသိတာ…ပေ… ပယိရုပါသိတာ စ, နော စ ပရိပုစ္ဆိတာ… ပရိပုစ္ဆိတာ စ, နော စ ဩဟိတသောတော ဓမ္မံ သုဏာတိ… ဩဟိတသောတော စ ဓမ္မံ သုဏာတိ, နော စ သုတွာ ဓမ္မံ ဓာရေတိ… သုတွာ စ ဓမ္မံ ဓာရေတိ, နော စ ဓာတာနံ ဓမ္မာနံ အတ္ထံ ဥပပရိက္ခတိ… ဓာတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထံ ဥပပရိက္ခတိ, နော စ အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော ဟောတိ. နေဝ တာဝ တထာဂတံ ဓမ္မဒေသနာ ပဋိဘာတိ. ༨༢. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་པུཎྞི་ཡ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་པུཎྞི་ཡས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། “བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། རྒྱུ་གང་དང་རྐྱེན་གང་གིས་ན། རེས་འགའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་སྤོབས་པ་སྐྱེ་ལ། རེས་འགའ་མི་སྐྱེ་བ་ལགས།” “པུཎྞི་ཡ། དགེ་སློང་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་། ཉེ་བར་མི་སོང་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་སྤོབས་པ་མི་སྐྱེའོ། པུཎྞི་ཡ། གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་དད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཉེ་བར་ཡང་སོང་ན། དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་སྤོབས་པ་སྐྱེའོ། པུཎྞི་ཡ། དགེ་སློང་དད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཉེ་བར་སོང་ཡང་། བསྙེན་བཀུར་མི་བྱེད་ན། །ལ། བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ཀྱང་། ཡོངས་སུ་མི་འདྲི་ན། ཡོངས་སུ་འདྲི་ཡང་། རྣ་གཏད་དེ་ཆོས་མི་ཉན་ན། རྣ་གཏད་དེ་ཆོས་ཉན་ཡང་། ཐོས་ནས་ཆོས་མི་འཛིན་ན། ཐོས་ནས་ཆོས་འཛིན་ཡང་། བཟུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ལ་མི་རྟོག་ན། བཟུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ལ་རྟོག་ཀྱང་། དོན་ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཤེས་ནས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་མི་སྒྲུབ་ན། དེ་སྲིད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་སྤོབས་པ་མི་སྐྱེའོ།” ‘‘ယတော စ ခေါ, ပုဏ္ဏိယ, ဘိက္ခု သဒ္ဓေါ စ ဟောတိ, ဥပသင်္ကမိတာ စ, ပယိရုပါသိတာ စ, ပရိပုစ္ဆိတာ စ, ဩဟိတသောတော စ ဓမ္မံ သုဏာတိ, သုတွာ စ ဓမ္မံ ဓာရေတိ, ဓာတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထံ ဥပပရိက္ခတိ, အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော စ ဟောတိ; ဧဝံ တထာဂတံ ဓမ္မဒေသနာ ပဋိဘာတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ပုဏ္ဏိယ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ ဧကန္တပဋိဘာနာ တထာဂတံ ဓမ္မဒေသနာ ဟောတီ’’တိ. ဒုတိယံ. “པུཎྞི་ཡ། གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་དད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་། ཉེ་བར་ཡང་སོང་། བསྙེན་བཀུར་ཡང་བྱེད། ཡོངས་སུ་ཡང་འདྲི། རྣ་གཏད་དེ་ཆོས་ཀྱང་ཉན། ཐོས་ནས་ཆོས་ཀྱང་འཛིན། བཟུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ལའང་རྟོག དོན་ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཤེས་ནས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལའང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་སྤོབས་པ་སྐྱེའོ། པུཎྞི་ཡ། ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གཏན་དུ་ཆོས་སྟོན་པའི་སྤོབས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། མདོ་གཉིས་པའོ།།” ၃. မူလကသုတ္တံ ༣. རྩ་བའི་མདོ། ၈၃. ‘‘သစေ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ ဧဝံ ပုစ္ဆေယျုံ – ‘ကိံမူလကာ, အာဝုသော, သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ကိံသမ္ဘဝါ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ကိံသမုဒယာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ကိံသမောသရဏာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ကိံပမုခါ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ကိံအဓိပတေယျာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ကိံဥတ္တရာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ကိံသာရာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ’တိ, ဧဝံ ပုဋ္ဌာ တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, တေသံ အညတိတ္ထိယာနံ ပရိဗ္ဗာဇကာနံ ကိန္တိ ဗျာကရေယျာထာ’’တိ? ‘‘ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ, ဘဂဝံနေတ္တိကာ ဘဂဝံပဋိသရဏာ. သာဓု, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တံယေဝ ပဋိဘာတု ဧတဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော. ဘဂဝတော သုတွာ ဘိက္ခူ ဓာရေဿန္တီ’’တိ. ༨༣. “དགེ་སློང་དག །གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ། ‘ཚེ་ལྡན་དག །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་ལས་རྩ་བ་བྱུང་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་ལས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་ལས་སྐྱེ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་ལ་འདུ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་བདག་པོར་བྱེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་གོང་ན་མེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་སྙིང་པོ་ཅན་ཡིན།’ ཞེས་དྲི་བ་འདི་ལྟར་འདྲི་ན། དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་དྲིས་པའི་ཚེ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དེ་དག་ལ་ཇི་སྐད་དུ་ལན་གདབ་པར་བྱ།” “བཅོམ་ལྡན་འདས། ངེད་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རྩ་བ་བྱས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དྲངས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བཤད་པ་འདིའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་མཛད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་ཐོས་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘တေန ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဒေသေဿာမိ. တံ သုဏာထ, သာဓုကံ မနသိ ကရောထ; ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သစေ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ ဧဝံ ပုစ္ဆေယျုံ – ‘ကိံမူလကာ, အာဝုသော, သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ကိံသမ္ဘဝါ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ကိံသမုဒယာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ကိံသမောသရဏာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ကိံပမုခါ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ[Pg.153], ကိံအဓိပတေယျာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ကိံဥတ္တရာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ကိံသာရာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ’တိ, ဧဝံ ပုဋ္ဌာ တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, တေသံ အညတိတ္ထိယာနံ ပရိဗ္ဗာဇကာနံ ဧဝံ ဗျာကရေယျာထ – ‘ဆန္ဒမူလကာ, အာဝုသော, သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, မနသိကာရသမ္ဘဝါ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ဖဿသမုဒယာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ဝေဒနာသမောသရဏာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, သမာဓိပ္ပမုခါ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, သတာဓိပတေယျာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ပညုတ္တရာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ဝိမုတ္တိသာရာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ’တိ, ဧဝံ ပုဋ္ဌာ တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, တေသံ အညတိတ္ထိယာနံ ပရိဗ္ဗာဇကာနံ ဧဝံ ဗျာကရေယျာထာ’’တိ. တတိယံ. “དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟ་ན་ངས་བཤད་པར་བྱ་ཡིས། དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག །ངས་བཤད་དོ། །” “བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་དེ་བཞིན་ལགས་སོ། །” ཞེས་དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །“དགེ་སློང་དག །གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ། ‘ཚེ་ལྡན་དག །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་ལས་རྩ་བ་བྱུང་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་ལས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་ལས་སྐྱེ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་ལ་འདུ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་བདག་པོར་བྱེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་གོང་ན་མེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་སྙིང་པོ་ཅན་ཡིན།’ ཞེས་དྲི་བ་འདི་ལྟར་འདྲི་ན། དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་དྲིས་པའི་ཚེ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་དུ་ལན་གདབ་པར་བྱ་སྟེ། ‘ཚེ་ལྡན་དག །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འདུན་པ་ལས་རྩ་བ་བྱུང་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རེག་པ་ལས་སྐྱེ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཚོར་བ་ལ་འདུ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དྲན་པ་བདག་པོར་བྱེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་རབ་གོང་ན་མེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྙིང་པོ་ཅན་ཡིན།’ ཞེས་དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་དྲིས་པའི་ཚེ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དེ་དག་ལ་འདི་ལྟར་ལན་གདབ་པར་བྱའོ། །” གསུམ་པའོ། ། ၄. စောရသုတ္တံ ༤. ཆོམ་རྐུན་གྱི་མདོ། ၈၄. ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော မဟာစောရော ခိပ္ပံ ပရိယာပဇ္ဇတိ, န စိရဋ္ဌိတိကော ဟောတိ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? အပ္ပဟရန္တဿ ပဟရတိ, အနဝသေသံ အာဒိယတိ, ဣတ္ထိံ ဟနတိ, ကုမာရိံ ဒူသေတိ, ပဗ္ဗဇိတံ ဝိလုမ္ပတိ, ရာဇကောသံ ဝိလုမ္ပတိ, အစ္စာသန္နေ ကမ္မံ ကရောတိ, န စ နိဓာနကုသလော ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော မဟာစောရော ခိပ္ပံ ပရိယာပဇ္ဇတိ, န စိရဋ္ဌိတိကော ဟောတိ. ༨༤. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཆོམ་རྐུན་ཆེན་པོ་ནི་མྱུར་དུ་འཇིག་པར་འགྱུར་ཞིང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་མི་ཐུབ་བོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། མི་རྡེག་པ་ལ་རྡེག་པ། ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་ལེན་པ། བུད་མེད་གསོད་པ། བུ་མོ་གཞོན་ནུ་མ་ལ་བཙན་གཡེམ་བྱེད་པ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་འཕྲོག་པ། རྒྱལ་པོའི་མཛོད་འཕྲོག་པ། ཉེ་འཁོར་གྱི་གནས་སུ་རྐུ་བ། རྐུས་ཐོབ་སྦེད་པ་ལ་མི་མཁས་པའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་ཆོམ་རྐུན་ཆེན་པོ་ནི་མྱུར་དུ་འཇིག་པར་འགྱུར་ཞིང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་མི་ཐུབ་བོ། །” ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော မဟာစောရော န ခိပ္ပံ ပရိယာပဇ္ဇတိ, စိရဋ္ဌိတိကော ဟောတိ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? န အပ္ပဟရန္တဿ ပဟရတိ, န အနဝသေသံ အာဒိယတိ, န ဣတ္ထိံ ဟနတိ, န ကုမာရိံ ဒူသေတိ, န ပဗ္ဗဇိတံ ဝိလုမ္ပတိ, န ရာဇကောသံ ဝိလုမ္ပတိ, န အစ္စာသန္နေ ကမ္မံ ကရောတိ, နိဓာနကုသလော စ ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော မဟာစောရော န ခိပ္ပံ ပရိယာပဇ္ဇတိ, စိရဋ္ဌိတိကော ဟောတီ’’တိ. စတုတ္ထံ. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཆོམ་རྐུན་ཆེན་པོ་ནི་མྱུར་དུ་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཐུབ་བོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། མི་རྡེག་པ་ལ་མི་རྡེག་པ། ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་མི་ལེན་པ། བུད་མེད་མི་གསོད་པ། བུ་མོ་གཞོན་ནུ་མ་ལ་བཙན་གཡེམ་མི་བྱེད་པ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་མི་འཕྲོག་པ། རྒྱལ་པོའི་མཛོད་མི་འཕྲོག་པ། ཉེ་འཁོར་གྱི་གནས་སུ་རྐུ་བ་མི་བྱེད་པ། རྐུས་ཐོབ་སྦེད་པ་ལ་མཁས་པའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་ཆོམ་རྐུན་ཆེན་པོ་ནི་མྱུར་དུ་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཐུབ་བོ། །” བཞི་པའོ། ། ၅. သမဏသုတ္တံ ༥. དགེ་སྦྱོང་གི་མདོ། ၈၅. ‘‘‘သမဏော’တိ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿေတံ အဓိဝစနံ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ. ‘ဗြာဟ္မဏော’တိ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿေတံ အဓိဝစနံ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ. ‘ဝေဒဂူ’တိ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿေတံ အဓိဝစနံ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ. ‘ဘိသက္ကော’တိ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿေတံ အဓိဝစနံ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ. ‘နိမ္မလော’တိ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿေတံ အဓိဝစနံ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ. ‘ဝိမလော’တိ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿေတံ အဓိဝစနံ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ. ‘ဉာဏီ’တိ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿေတံ အဓိဝစနံ အရဟတော [Pg.154] သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ. ‘ဝိမုတ္တော’တိ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿေတံ အဓိဝစနံ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿာ’’တိ. ༨༥. “དགེ་སློང་དག །‘དགེ་སྦྱོང་’ ཞེས་པ་འདི་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དགེ་སློང་དག །‘བྲམ་ཟེ་’ ཞེས་པ་འདི་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དགེ་སློང་དག །‘རིག་བྱེད་མཐར་ཕྱིན་པ་’ ཞེས་པ་འདི་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དགེ་སློང་དག །‘སྨན་པ་’ ཞེས་པ་འདི་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དགེ་སློང་དག །‘དྲི་མ་མེད་པ་’ ཞེས་པ་འདི་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དགེ་སློང་དག །‘རྙོག་པ་མེད་པ་’ ཞེས་པ་འདི་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དགེ་སློང་དག །‘ཡེ་ཤེས་ལྡན་པ་’ ཞེས་པ་འདི་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དགེ་སློང་དག །‘རྣམ་པར་གྲོལ་བ་’ ཞེས་པ་འདི་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་སོ། །” ‘‘ယံ သမဏေန ပတ္တဗ္ဗံ, ဗြာဟ္မဏေန ဝုသီမတာ; ယံ ဝေဒဂုနာ ပတ္တဗ္ဗံ, ဘိသက္ကေန အနုတ္တရံ. “དགེ་སྦྱོང་གིས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱད་པའི་བྲམ་ཟེས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། རིག་བྱེད་མཐར་ཕྱིན་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་སྨན་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་།” ‘‘ယံ နိမ္မလေန ပတ္တဗ္ဗံ, ဝိမလေန သုစီမတာ; ယံ ဉာဏိနာ စ ပတ္တဗ္ဗံ, ဝိမုတ္တေန အနုတ္တရံ. “དྲི་མ་མེད་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། གཙང་ཞིང་རྙོག་པ་མེད་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལྡན་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ།” ‘‘သောဟံ ဝိဇိတသင်္ဂါမော, မုတ္တော မောစေမိ ဗန္ဓနာ; နာဂေါမှိ ပရမဒန္တော, အသေခေါ ပရိနိဗ္ဗုတော’’တိ. ပဉ္စမံ; “གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ང་དེ་ནི། །བཅིངས་པ་ལས་གྲོལ་ཞིང་གཞན་དག་ཀྱང་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བར་བྱེད། །ང་ནི་ཤིན་ཏུ་དུལ་བའི་གླང་པོ་ཆེ་སྟེ། །མི་སློབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །” ལྔ་པའོ། ། ၆. ယသသုတ္တံ ༦. གྲགས་པའི་མདོ། ၈၆. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကောသလေသု စာရိကံ စရမာနော မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ယေန ဣစ္ဆာနင်္ဂလံ နာမ ကောသလာနံ ဗြာဟ္မဏဂါမော တဒဝသရိ. တတြ သုဒံ ဘဂဝါ ဣစ္ဆာနင်္ဂလေ ဝိဟရတိ ဣစ္ဆာနင်္ဂလဝနသဏ္ဍေ. အဿောသုံ ခေါ ဣစ္ဆာနင်္ဂလကာ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ – ‘‘သမဏော ခလု ဘော ဂေါတမော သကျပုတ္တော သကျကုလာ ပဗ္ဗဇိတော ဣစ္ဆာနင်္ဂလံ အနုပ္ပတ္တော ဣစ္ဆာနင်္ဂလေ ဝိဟရတိ ဣစ္ဆာနင်္ဂလဝနသဏ္ဍေ. တံ ခေါ ပန ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဧဝံ ကလျာဏော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတော – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ…ပေ… သာဓု ခေါ ပန တထာရူပါနံ အရဟတံ ဒဿနံ ဟောတီ’’’တိ. ༨༦. “དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཀོ་ས་ལའི་ཡུལ་རྣམས་སུ་རྒྱུ་ཞིང་གཤེགས་པ་ན། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་ཀོ་ས་ལའི་བྲམ་ཟེའི་གྲོང་ཨི་ཙྪཱ་ནང་གྷ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་བྱོན་ཏོ། །དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཨི་ཙྪཱ་ནང་གྷ་ལའི་ནགས་ཚལ་གསེབ་ཏུ་བཞུགས་སོ། །ཨི་ཙྪཱ་ནང་གྷ་ལའི་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཐོས་ཏེ། ‘ཀྱེ་མ་ཤཱཀྱའི་བུ་ཤཱཀྱའི་རིགས་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་ཨི་ཙྪཱ་ནང་གྷ་ལར་བྱོན་ནས་ཨི་ཙྪཱ་ནང་གྷ་ལའི་ནགས་ཚལ་གསེབ་ཏུ་བཞུགས་སོ། །ཚེ་ལྡན་གཽ་ཏ་མ་དེའི་སྙན་པའི་སྒྲ་བཟང་པོ་འདི་ལྟར་ཀུན་ཏུ་གྲགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ། །...པེ... དེ་ལྟ་བུའི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་མཇལ་བ་ནི་ལེགས་པ་ཞིག་གོ།’ ཞེས་ཐོས་སོ། །” အထ ခေါ ဣစ္ဆာနင်္ဂလကာ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ပဟုတံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ အာဒါယ ယေန ဣစ္ဆာနင်္ဂလဝနသဏ္ဍော တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဗဟိဒွါရကောဋ္ဌကေ အဋ္ဌံသု ဥစ္စာသဒ္ဒါ မဟာသဒ္ဒါ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ နာဂိတော ဘဂဝတော ဥပဋ္ဌာကော ဟောတိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ နာဂိတံ အာမန္တေသိ – ‘‘ကေ ပန တေ, နာဂိတ, ဥစ္စာသဒ္ဒါ မဟာသဒ္ဒါ ကေဝဋ္ဋာ မညေ မစ္ဆဝိလောပေ’’တိ? ‘‘ဧတေ, ဘန္တေ, ဣစ္ဆာနင်္ဂလကာ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ ပဟုတံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ အာဒါယ ဗဟိဒွါရကောဋ္ဌကေ ဌိတာ ဘဂဝန္တံယေဝ ဥဒ္ဒိဿ ဘိက္ခုသံဃဉ္စာ’’တိ. ‘‘မာဟံ, နာဂိတ, ယသေန သမာဂမံ, မာ စ မယာ ယသော. ယော ခေါ, နာဂိတ, နယိမဿ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘီ အဿ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ. ယဿာဟံ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ [Pg.155] နိကာမလာဘီ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ, သော တံ မီဠှသုခံ မိဒ္ဓသုခံ လာဘသက္ကာရသိလောကသုခံ သာဒိယေယျာ’’တိ. “དེ་ནས་ཨི་ཙྪཱ་ནང་གྷ་ལའི་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་རྣམས་ཀྱིས་མཚན་མོ་དེ་འདས་པའི་འོག་ཏུ་བཟའ་བ་དང་བཅའ་བ་མང་པོ་ཐོགས་ཏེ། ཨི་ཙྪཱ་ནང་གྷ་ལའི་ནགས་ཚལ་གསེབ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ཞིང་། ཉེ་བར་སོང་ནས་སྒོ་ཕྱིའི་སྒོ་ཁང་གི་འགྲམ་དུ་སྐད་ཆེན་པོ་དང་སྒྲ་ཆེན་པོ་སྒྲོག་བཞིན་དུ་ལངས་ཏེ་གནས་སོ། །དེའི་ཚེ་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ནཱ་གི་ཏ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉེ་གནས་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ནཱ་གི་ཏ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ‘ནཱ་གི་ཏ། སྐད་ཆེན་པོ་དང་སྒྲ་ཆེན་པོ་སྒྲོག་པ་དེ་དག་སུ་ཞིག་ཡིན། འདི་ནི་ཉ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉ་འཕྲོག་པ་དང་མཚུངས་སོ། །’ ‘བཅོམ་ལྡན་འདས། ཨི་ཙྪཱ་ནང་གྷ་ལའི་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་འདི་དག་གིས་བཟའ་བ་དང་བཅའ་བ་མང་པོ་ཐོགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་དམིགས་ནས་སྒོ་ཕྱིའི་སྒོ་ཁང་གི་འགྲམ་དུ་ལངས་ཏེ་གནས་སོ། །’ ‘ནཱ་གི་ཏ། ང་ནི་གྲགས་པ་དང་མི་འཕྲད་པར་ཤོག །གྲགས་པའང་ང་དང་མི་འཕྲད་པར་ཤོག །ནཱ་གི་ཏ། གང་ཞིག་གིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བདེ་བ་དང་། དབེན་པའི་བདེ་བ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདེ་བ་གང་ངས་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་འདི་དག་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བ་དེས་ནི། མི་གཙང་བའི་བདེ་བ་དང་། གཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། རྙེད་བཀུར་སྙན་གྲགས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །’” ‘‘အဓိဝါသေတု ဒါနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ. အဓိဝါသေတု သုဂတော. အဓိဝါသနကာလော ဒါနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော. ယေန ယေနေဝ ဒါနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဂမိဿတိ တန္နိန္နာဝ ဘဝိဿန္တိ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ. သေယျထာပိ, ဘန္တေ, ထုလ္လဖုသိတကေ ဒေဝေ ဝဿန္တေ ယထာနိန္နံ ဥဒကာနိ ပဝတ္တန္တိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘန္တေ, ယေန ယေနေဝ ဒါနိ ဘဂဝါ ဂမိဿတိ တန္နိန္နာဝ ဘဝိဿန္တိ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ. တံ ကိဿ ဟေတု? တထာ ဟိ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော သီလပညာဏ’’န္တိ. “‘བཅོམ་ལྡན་འདས། ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དང་དུ་བཞེས་པར་མཛོད་ཅིག །བདེ་བར་གཤེགས་པས་དང་དུ་བཞེས་པར་མཛོད་ཅིག །བཅོམ་ལྡན་འདས། ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དང་དུ་བཞེས་པའི་དུས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དང་གང་དུ་གཤེགས་པའི་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་དུ་གྲོང་དང་ཡུལ་འཁོར་གྱི་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་རྣམས་ཀྱང་གཞོལ་བར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དཔེར་ན། ཆར་པ་རྡོག་པོ་ཆེན་པོ་འབབ་པའི་ཚེ་ཆུ་རྣམས་ཐུར་དུ་འབབ་པ་བཞིན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དང་གང་དུ་གཤེགས་པའི་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་དུ་གྲོང་དང་ཡུལ་འཁོར་གྱི་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་རྣམས་ཀྱང་གཞོལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་རྒྱུ་ཅི་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་མངའ་བདག་ལགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །’” ‘‘မာဟံ, နာဂိတ, ယသေန သမာဂမံ, မာ စ မယာ ယသော. ယော ခေါ, နာဂိတ, နယိမဿ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘီ အဿ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ. ယဿာဟံ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘီ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ, သော တံ မီဠှသုခံ မိဒ္ဓသုခံ လာဘသက္ကာရသိလောကသုခံ သာဒိယေယျ. “‘ནཱ་གི་ཏ། ང་ནི་གྲགས་པ་དང་མི་འཕྲད་པར་ཤོག །གྲགས་པའང་ང་དང་མི་འཕྲད་པར་ཤོག །ནཱ་གི་ཏ། གང་ཞིག་གིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བདེ་བ་དང་། དབེན་པའི་བདེ་བ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདེ་བ་གང་ངས་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་འདི་དག་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བ་དེས་ནི། མི་གཙང་བའི་བདེ་བ་དང་། གཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། རྙེད་བཀུར་སྙན་གྲགས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །’” ‘‘ဒေဝတာပိ ခေါ, နာဂိတ, ဧကစ္စာ နယိမဿ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘိနိယော အဿု အကိစ္ဆလာဘိနိယော အကသိရလာဘိနိယော, ယဿာဟံ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘီ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ. တုမှာကမ္ပိ ခေါ, နာဂိတ, သင်္ဂမ္မ သမာဂမ္မ သင်္ဂဏိကဝိဟာရံ အနုယုတ္တာနံ ဝိဟရတံ ဧဝံ ဟောတိ – ‘န ဟိ နူနမေ အာယသ္မန္တော ဣမဿ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘိနော အဿု အကိစ္ဆလာဘိနော အကသိရလာဘိနော. ယဿာဟံ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘီ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ. တထာ ဟိ [Pg.156] ပန မေ အာယသ္မန္တော သင်္ဂမ္မ သမာဂမ္မ သင်္ဂဏိကဝိဟာရံ အနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ’’’. “‘ནཱ་གི་ཏ། ལྷ་ཁ་ཅིག་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བདེ་བ་དང་། དབེན་པའི་བདེ་བ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདེ་བ་གང་ངས་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་འདི་དག་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ནཱ་གི་ཏ། ཁྱེད་རྣམས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདུས་ཤིང་ཚོགས་ནས་འདུ་འཛིའི་གནས་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་མཐོང་བའི་ཚེ། ངའི་ཡིད་ལ་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་དག་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བདེ་བ་དང་། དབེན་པའི་བདེ་བ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདེ་བ་གང་ངས་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་འདི་དག་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བ་ཅི་མ་རུང་། འདི་ལྟར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་དག་ནི་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདུས་ཤིང་ཚོགས་ནས་འདུ་འཛིའི་གནས་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ། ། ཞེས་སོ། །’” ‘‘ဣဓာဟံ, နာဂိတ, ဘိက္ခူ ပဿာမိ အညမညံ အင်္ဂုလိပတောဒကေန သဉ္ဇဂ္ဃန္တေ သင်္ကီဠန္တေ. တဿ မယှံ, နာဂိတ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘န ဟိ နူနမေ အာယသ္မန္တော ဣမဿ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘိနော အဿု အကိစ္ဆလာဘိနော အကသိရလာဘိနော. ယဿာဟံ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘီ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ. တထာ ဟိ ပန မေ အာယသ္မန္တော အညမညံ အင်္ဂုလိပတောဒကေန သဉ္ဇဂ္ဃန္တိ သင်္ကီဠန္တိ’’’. “‘ནཱ་གི་ཏ། འདི་ན་ངས་དགེ་སློང་རྣམས་ཕན་ཚུན་མཛུབ་མོས་མཆན་ཁུང་དུ་འཛུག་ཅིང་རྒོད་པ་དང་རྩེད་མོ་རྩེ་བ་མཐོང་ངོ་། །ནཱ་གི་ཏ། དེའི་ཚེ་ངའི་ཡིད་ལ་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་དག་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བདེ་བ་དང་། དབེན་པའི་བདེ་བ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདེ་བ་གང་ངས་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་འདི་དག་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བ་ཅི་མ་རུང་། འདི་ལྟར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་དག་ནི་ཕན་ཚུན་མཛུབ་མོས་མཆན་ཁུང་དུ་འཛུག་ཅིང་རྒོད་པ་དང་རྩེད་མོ་རྩེ་བར་བྱེད་དོ། ། ཞེས་སོ། །’” ‘‘ဣဓ ပနာဟံ, နာဂိတ, ဘိက္ခူ ပဿာမိ ယာဝဒတ္ထံ ဥဒရာဝဒေဟကံ ဘုဉ္ဇိတွာ သေယျသုခံ ပဿသုခံ မိဒ္ဓသုခံ အနုယုတ္တေ ဝိဟရန္တေ. တဿ မယှံ, နာဂိတ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘န ဟိ နူနမေ အာယသ္မန္တော ဣမဿ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘိနော အဿု အကိစ္ဆလာဘိနော အကသိရလာဘိနော. ယဿာဟံ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘီ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ. တထာ ဟိ ပန မေ အာယသ္မန္တော ယာဝဒတ္ထံ ဥဒရာဝဒေဟကံ ဘုဉ္ဇိတွာ သေယျသုခံ ပဿသုခံ မိဒ္ဓသုခံ အနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ’’’. “ན་གི་ཏ། འདི་ནི་ངས་དགེ་སློང་དག་གྲོད་པ་རྒྱགས་ཚད་དུ་བཟས་ཏེ། ཉལ་བའི་བདེ་བ་དང་། གློ་གཡས་གཡོན་དུ་འགྲེ་བའི་བདེ་བ་དང་། གཉིད་མྱོས་པའི་བདེ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པ་མཐོང་ངོ་། །ན་གི་ཏ། དེ་ལ་ངས་འདི་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་དག་ནི་ངེས་པར་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པའི་ངེས་འབྱུང་གི་བདེ་བ་དང་། དབེན་པའི་བདེ་བ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བ་དང་། རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་བདེ་བ་འདི་དག་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་འདི་དག་ནི་ངས་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་དག་གྲོད་པ་རྒྱགས་ཚད་དུ་བཟས་ཏེ། ཉལ་བའི་བདེ་བ་དང་། གློ་གཡས་གཡོན་དུ་འགྲེ་བའི་བདེ་བ་དང་། གཉིད་མྱོས་པའི་བདེ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་སོ། །” ‘‘ဣဓာဟံ, နာဂိတ, ဘိက္ခုံ ပဿာမိ ဂါမန္တဝိဟာရိံ သမာဟိတံ နိသိန္နံ. တဿ မယှံ, နာဂိတ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘ဣဒါနိ ဣမံ အာယသ္မန္တံ အာရာမိကော ဝါ ဥပဋ္ဌဟိဿတိ သမဏုဒ္ဒေသော ဝါ. တံ တမှာ သမာဓိမှာ စာဝေဿတီ’တိ. တေနာဟံ, နာဂိတ, တဿ ဘိက္ခုနော န အတ္တမနော ဟောမိ ဂါမန္တဝိဟာရေန. “ན་གི་ཏ། འདི་ནི་ངས་གྲོང་གི་ཉེ་འཁོར་དུ་གནས་པའི་དགེ་སློང་ཞིག་མཉམ་པར་བཞག་སྟེ་འདུག་པ་མཐོང་ངོ་། །ན་གི་ཏ། དེ་ལ་ངས་འདི་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ། ད་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་ཀུན་དགའ་ར་བ་སྲུང་བ་པོའམ། དགེ་ཚུལ་གྱིས་རིམ་གྲོ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེས་ཁོང་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །ན་གི་ཏ། དེའི་ཕྱིར་ང་ནི་དགེ་སློང་དེ་གྲོང་གི་ཉེ་འཁོར་དུ་གནས་པ་ལ་ཡིད་མི་མགུའོ། །” ‘‘ဣဓ ပနာဟံ, နာဂိတ, ဘိက္ခုံ ပဿာမိ အာရညိကံ အရညေ ပစလာယမာနံ နိသိန္နံ. တဿ မယှံ, နာဂိတ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘ဣဒါနိ အယမာယသ္မာ ဣမံ နိဒ္ဒါကိလမထံ ပဋိဝိနောဒေတွာ အရညသညံယေဝ မနသိ ကရိဿတိ ဧကတ္တ’န္တိ. တေနာဟံ[Pg.157], နာဂိတ, တဿ ဘိက္ခုနော အတ္တမနော ဟောမိ အရညဝိဟာရေန. “ན་གི་ཏ། འདི་ནི་ངས་དགོན་པ་པ་དགེ་སློང་ཞིག་ནགས་ཚལ་དུ་གཉིད་ཀྱིས་མགོ་ལྡོག་ལྡོག་བྱེད་ཅིང་འདུག་པ་མཐོང་ངོ་། །ན་གི་ཏ། དེ་ལ་ངས་འདི་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ། ད་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདིས་གཉིད་ཀྱི་ངལ་བ་འདི་བསལ་ནས། གཅིག་པུར་དགོན་པའི་འདུ་ཤེས་ཁོ་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །ན་གི་ཏ། དེའི་ཕྱིར་ང་ནི་དགེ་སློང་དེ་དགོན་པར་གནས་པ་ལ་ཡིད་མགུའོ། །” ‘‘ဣဓ ပနာဟံ, နာဂိတ, ဘိက္ခုံ ပဿာမိ အာရညိကံ အရညေ အသမာဟိတံ နိသိန္နံ. တဿ မယှံ, နာဂိတ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘ဣဒါနိ အယမာယသ္မာ အသမာဟိတံ ဝါ စိတ္တံ သမာဒဟိဿတိ, သမာဟိတံ ဝါ စိတ္တံ အနုရက္ခိဿတီ’တိ. တေနာဟံ, နာဂိတ, တဿ ဘိက္ခုနော အတ္တမနော ဟောမိ အရညဝိဟာရေန. “ན་གི་ཏ། འདི་ནི་ངས་དགོན་པ་པ་དགེ་སློང་ཞིག་ནགས་ཚལ་དུ་སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པར་འདུག་པ་མཐོང་ངོ་། །ན་གི་ཏ། དེ་ལ་ངས་འདི་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ། ད་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདིས་མ་བཞག་པའི་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་རམ། ཡང་ན་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་སྲུང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །ན་གི་ཏ། དེའི་ཕྱིར་ང་ནི་དགེ་སློང་དེ་དགོན་པར་གནས་པ་ལ་ཡིད་མགུའོ། །” ‘‘ဣဓ ပနာဟံ, နာဂိတ, ဘိက္ခုံ ပဿာမိ အာရညိကံ အရညေ သမာဟိတံ နိသိန္နံ. တဿ မယှံ, နာဂိတ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘ဣဒါနိ အယမာယသ္မာ အဝိမုတ္တံ ဝါ စိတ္တံ ဝိမုစ္စိဿတိ, ဝိမုတ္တံ ဝါ စိတ္တံ အနုရက္ခိဿတီ’တိ. တေနာဟံ, နာဂိတ, တဿ ဘိက္ခုနော အတ္တမနော ဟောမိ အရညဝိဟာရေန. “ན་གི་ཏ། འདི་ནི་ངས་དགོན་པ་པ་དགེ་སློང་ཞིག་ནགས་ཚལ་དུ་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་སྟེ་འདུག་པ་མཐོང་ངོ་། །ན་གི་ཏ། དེ་ལ་ངས་འདི་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ། ད་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདིས་མ་གྲོལ་བའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རམ། ཡང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་སྲུང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །ན་གི་ཏ། དེའི་ཕྱིར་ང་ནི་དགེ་སློང་དེ་དགོན་པར་གནས་པ་ལ་ཡིད་མགུའོ། །” ‘‘ဣဓ ပနာဟံ, နာဂိတ, ဘိက္ခုံ ပဿာမိ ဂါမန္တဝိဟာရိံ လာဘိံ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ. သော တံ လာဘသက္ကာရသိလောကံ နိကာမယမာနော ရိဉ္စတိ ပဋိသလ္လာနံ, ရိဉ္စတိ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ; ဂါမနိဂမရာဇဓာနိံ ဩသရိတွာ ဝါသံ ကပ္ပေတိ. တေနာဟံ, နာဂိတ, တဿ ဘိက္ခုနော န အတ္တမနော ဟောမိ ဂါမန္တဝိဟာရေန. “ན་གི་ཏ། འདི་ནི་ངས་གྲོང་གི་ཉེ་འཁོར་དུ་གནས་པའི་དགེ་སློང་ཞིག་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་གྱི་ཡོ་བྱད་ཐོབ་པ་མཐོང་ངོ་། །ཁོང་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་གྲགས་པ་དེ་ལ་ཆགས་ནས། དབེན་པར་གནས་པ་སྤོང་ཞིང་། དགོན་པ་དང་ནགས་ཁྲོད་ཀྱི་མལ་ཆ་དབེན་པ་རྣམས་སྤོང་སྟེ། གྲོང་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་སོང་ནས་གནས་བཅའ་བར་བྱེད་དོ། །ན་གི་ཏ། དེའི་ཕྱིར་ང་ནི་དགེ་སློང་དེ་གྲོང་གི་ཉེ་འཁོར་དུ་གནས་པ་ལ་ཡིད་མི་མགུའོ། །” ‘‘ဣဓ ပနာဟံ, နာဂိတ, ဘိက္ခုံ ပဿာမိ အာရညိကံ လာဘိံ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ. သော တံ လာဘသက္ကာရသိလောကံ ပဋိပဏာမေတွာ န ရိဉ္စတိ ပဋိသလ္လာနံ, န ရိဉ္စတိ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ. တေနာဟံ, နာဂိတ, တဿ ဘိက္ခုနော အတ္တမနော ဟောမိ အရညဝိဟာရေန. “ན་གི་ཏ། འདི་ནི་ངས་དགོན་པ་པ་དགེ་སློང་ཞིག་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་གྱི་ཡོ་བྱད་ཐོབ་པ་མཐོང་ངོ་། །ཁོང་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་གྲགས་པ་དེ་དག་སྤངས་ནས། དབེན་པར་གནས་པ་མི་སྤོང་ཞིང་། དགོན་པ་དང་ནགས་ཁྲོད་ཀྱི་མལ་ཆ་དབེན་པ་རྣམས་མི་སྤོང་ངོ་། །ན་གི་ཏ། དེའི་ཕྱིར་ང་ནི་དགེ་སློང་དེ་དགོན་པར་གནས་པ་ལ་ཡིད་མགུའོ། །” ‘‘ယသ္မာဟံ, နာဂိတ, သမယေ အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နော န ကဉ္စိ ပဿာမိ ပုရတော ဝါ ပစ္ဆတော ဝါ, ဖာသု မေ, နာဂိတ, တသ္မိံ သမယေ ဟောတိ အန္တမသော ဥစ္စာရပဿာဝကမ္မာယာ’’တိ. ဆဋ္ဌံ. “ན་གི་ཏ། གང་གི་ཚེ་ང་ལམ་རིང་པོར་ཞུགས་པའི་ཚེ། མདུན་ནམ་རྒྱབ་ཏུ་སུ་ཡང་མི་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ། ན་གི་ཏ། ང་ནི་བདེ་བར་གནས་ཏེ། ཐ་ན་བཤང་གཅི་འདོར་བའི་ཕྱིར་ཡང་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲུག་པའོ། ། ၇. ပတ္တနိကုဇ္ဇနသုတ္တံ ༧. ལྷུང་བཟེད་ཁ་སྦུབ་པའི་མདོ། ၈၇. ‘‘အဋ္ဌဟိ[Pg.158], ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဥပါသကဿ အာကင်္ခမာနော သံဃော ပတ္တံ နိက္ကုဇ္ဇေယျ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဘိက္ခူနံ အလာဘာယ ပရိသက္ကတိ, ဘိက္ခူနံ အနတ္ထာယ ပရိသက္ကတိ, ဘိက္ခူနံ အဝါသာယ ပရိသက္ကတိ, ဘိက္ခူ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ, ဘိက္ခူ ဘိက္ခူဟိ ဘေဒေတိ, ဗုဒ္ဓဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, ဓမ္မဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, သံဃဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဥပါသကဿ အာကင်္ခမာနော သံဃော ပတ္တံ နိက္ကုဇ္ဇေယျ. ༨༧. “དགེ་སློང་དག། ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་ལ་དགེ་འདུན་གྱིས་འདོད་ན་ལྷུང་བཟེད་ཁ་སྦུབ་པར་བྱའོ། །བརྒྱད་པོ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་རྙེད་པ་མི་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་གནས་མི་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་གཤེ་ཞིང་སྤྱོ་བ་དང་། དགེ་སློང་རྣམས་ཕན་ཚུན་དབྱེན་སྦྱོར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མ་གྲགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མ་གྲགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་མ་གྲགས་པ་བརྗོད་པའོ། །དགེ་སློང་དག། ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་ལ་དགེ་འདུན་གྱིས་འདོད་ན་ལྷུང་བཟེད་ཁ་སྦུབ་པར་བྱའོ། །” ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဥပါသကဿ အာကင်္ခမာနော သံဃော ပတ္တံ ဥက္ကုဇ္ဇေယျ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? န ဘိက္ခူနံ အလာဘာယ ပရိသက္ကတိ, န ဘိက္ခူနံ အနတ္ထာယ ပရိသက္ကတိ, န ဘိက္ခူနံ အဝါသာယ ပရိသက္ကတိ, န ဘိက္ခူ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ, န ဘိက္ခူ ဘိက္ခူဟိ ဘေဒေတိ, ဗုဒ္ဓဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, ဓမ္မဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, သံဃဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဥပါသကဿ အာကင်္ခမာနော သံဃော ပတ္တံ ဥက္ကုဇ္ဇေယျာ’’တိ. သတ္တမံ. “དགེ་སློང་དག། ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་ལ་དགེ་འདུན་གྱིས་འདོད་ན་ལྷུང་བཟེད་ཁ་གྱེན་དུ་ཕྱེ་བར་བྱའོ། །བརྒྱད་པོ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་རྙེད་པ་མི་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་དང་། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་གནས་མི་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་གཤེ་ཞིང་སྤྱོ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། དགེ་སློང་རྣམས་ཕན་ཚུན་དབྱེན་མི་སྦྱོར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའོ། །དགེ་སློང་དག། ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་ལ་དགེ་འདུན་གྱིས་འདོད་ན་ལྷུང་བཟེད་ཁ་གྱེན་དུ་ཕྱེ་བར་བྱའོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུན་པའོ། ། ၈. အပ္ပသာဒပဝေဒနီယသုတ္တံ ༨. མི་དད་པ་བསྒྲག་པའི་མདོ། ၈၈. ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော အာကင်္ခမာနာ ဥပါသကာ အပ္ပသာဒံ ပဝေဒေယျုံ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဂိဟီနံ အလာဘာယ ပရိသက္ကတိ, ဂိဟီနံ အနတ္ထာယ ပရိသက္ကတိ, ဂိဟီ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ, ဂိဟီ ဂိဟီဟိ ဘေဒေတိ, ဗုဒ္ဓဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, ဓမ္မဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, သံဃဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, အဂေါစရေ စ နံ ပဿန္တိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော အာကင်္ခမာနာ ဥပါသကာ အပ္ပသာဒံ ပဝေဒေယျုံ. ༨༨. “དགེ་སློང་དག། ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ལ་དགེ་བསྙེན་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་ན་མི་དད་པ་བསྒྲག་པར་བྱའོ། །བརྒྱད་པོ་གང་ཞེ་ན། ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་རྙེད་པ་མི་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་གཤེ་ཞིང་སྤྱོ་བ་དང་། ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་དབྱེན་སྦྱོར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མ་གྲགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མ་གྲགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་མ་གྲགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་ཁོང་མཐོང་བའོ། །དགེ་སློང་དག། ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ལ་དགེ་བསྙེན་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་ན་མི་དད་པ་བསྒྲག་པར་བྱའོ། །” ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော အာကင်္ခမာနာ ဥပါသကာ ပသာဒံ ပဝေဒေယျုံ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? န ဂိဟီနံ အလာဘာယ ပရိသက္ကတိ, န ဂိဟီနံ အနတ္ထာယ ပရိသက္ကတိ, န ဂိဟီ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ, န ဂိဟီ ဂိဟီဟိ ဘေဒေတိ, ဗုဒ္ဓဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, ဓမ္မဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, သံဃဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, ဂေါစရေ စ နံ ပဿန္တိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ[Pg.159], အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော အာကင်္ခမာနာ ဥပါသကာ ပသာဒံ ပဝေဒေယျု’’န္တိ. အဋ္ဌမံ. “དགེ་སློང་དག། ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ལ་དགེ་བསྙེན་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་ན་དད་པ་བསྒྲག་པར་བྱའོ། །བརྒྱད་པོ་གང་ཞེ་ན། ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་རྙེད་པ་མི་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་དང་། ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་གཤེ་ཞིང་སྤྱོ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་དབྱེན་མི་སྦྱོར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཁོང་མཐོང་བའོ། །དགེ་སློང་དག། ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ལ་དགེ་བསྙེན་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་ན་དད་པ་བསྒྲག་པར་བྱའོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒྱད་པའོ། ། ၉. ပဋိသာရဏီယသုတ္တံ ༩. ཕྱིར་བཤགས་པར་བྱེད་པའི་མདོ། ၈၉. ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော အာကင်္ခမာနော သံဃော ပဋိသာရဏီယကမ္မံ ကရေယျ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဂိဟီနံ အလာဘာယ ပရိသက္ကတိ, ဂိဟီနံ အနတ္ထာယ ပရိသက္ကတိ, ဂိဟီ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ, ဂိဟီ ဂိဟီဟိ ဘေဒေတိ, ဗုဒ္ဓဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, ဓမ္မဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, သံဃဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, ဓမ္မိကဉ္စ ဂိဟိပဋိဿဝံ န သစ္စာပေတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော အာကင်္ခမာနော သံဃော ပဋိသာရဏီယံ ကမ္မံ ကရေယျ. ༨༩. “དགེ་སློང་དག། ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ལ་དགེ་འདུན་གྱིས་འདོད་ན་ཕྱིར་བཤགས་པའི་ལས་བྱའོ། །བརྒྱད་པོ་གང་ཞེ་ན། ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་རྙེད་པ་མི་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་གཤེ་ཞིང་སྤྱོ་བ་དང་། ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་དབྱེན་སྦྱོར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མ་གྲགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མ་གྲགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་མ་གྲགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཁས་བླངས་པ་མི་སྒྲུབ་པའོ། །དགེ་སློང་དག། ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ལ་དགེ་འདུན་གྱིས་འདོད་ན་ཕྱིར་བཤགས་པའི་ལས་བྱའོ། །” ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော အာကင်္ခမာနော သံဃော ပဋိသာရဏီယကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေယျ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? န ဂိဟီနံ အလာဘာယ ပရိသက္ကတိ, န ဂိဟီနံ အနတ္ထာယ ပရိသက္ကတိ, န ဂိဟီ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ, န ဂိဟီ ဂိဟီဟိ ဘေဒေတိ, ဗုဒ္ဓဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, ဓမ္မဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, သံဃဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, ဓမ္မိကဉ္စ ဂိဟိပဋိဿဝံ သစ္စာပေတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော အာကင်္ခမာနော သံဃော ပဋိသာရဏီယကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေယျာ’’တိ. နဝမံ. “དགེ་སློང་དག། ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ལ་དགེ་འདུན་གྱིས་འདོད་ན་ཕྱིར་བཤགས་པའི་ལས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱའོ། །བརྒྱད་པོ་གང་ཞེ་ན། ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་རྙེད་པ་མི་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་དང་། ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་གཤེ་ཞིང་སྤྱོ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་དབྱེན་མི་སྦྱོར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཁས་བླངས་པ་སྒྲུབ་པའོ། །དགེ་སློང་དག། ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ལ་དགེ་འདུན་གྱིས་འདོད་ན་ཕྱིར་བཤགས་པའི་ལས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱའོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། ། ၁၀. သမ္မာဝတ္တနသုတ္တံ ༡༠. ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པའི་མདོ། ၉၀. ‘‘တဿပါပိယသိကကမ္မကတေန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ အဋ္ဌသု ဓမ္မေသု သမ္မာ ဝတ္တိတဗ္ဗံ – န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော, န ဘိက္ခုနောဝါဒကသမ္မုတိ သာဒိတဗ္ဗာ, သမ္မတေနပိ ဘိက္ခုနိယော န ဩဝဒိတဗ္ဗာ, န ကာစိ သံဃသမ္မုတိ သာဒိတဗ္ဗာ, န ကိသ္မိဉ္စိ ပစ္စေကဋ္ဌာနေ ဌပေတဗ္ဗော, န စ တေန မူလေန ဝုဋ္ဌာပေတဗ္ဗော. တဿပါပိယသိကကမ္မကတေန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ ဣမေသု အဋ္ဌသု ဓမ္မေသု သမ္မာ ဝတ္တိတဗ္ဗ’’န္တိ. ဒသမံ. ༩༠. “དགེ་སློང་དག། སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ལས་བྱས་པའི་དགེ་སློང་གིས་ཆོས་བརྒྱད་ལ་ཡང་དག་པར་སྤྱད་པར་བྱའོ། །བསྙེན་པར་མི་གཞུག་པ་དང་། གནས་མི་སྦྱིན་པ་དང་། དགེ་ཚུལ་གྱིས་རིམ་གྲོ་མི་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང་། དགེ་སློང་མ་ལ་གདམས་ངག་སྟོན་པའི་བསྐོས་པ་ལ་མི་རུང་བ་དང་། བསྐོས་པ་ཡིན་ཡང་དགེ་སློང་མ་རྣམས་ལ་གདམས་ངག་མི་སྟོན་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་བསྐོས་པ་གང་ཡང་མི་དང་ལེན་པ་དང་། གོ་གནས་གང་ལའང་མི་བསྐོ་བ་དང་། རྩ་བ་དེས་ཕྱིར་འབྱིན་པར་མི་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག། སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ལས་བྱས་པའི་དགེ་སློང་གིས་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ལ་ཡང་དག་པར་སྤྱད་པར་བྱའོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་པའོ། ། သတိဝဂ္ဂေါ စတုတ္ထော. དྲན་པའི་ཚན་པ་སྟེ་བཞི་པའོ། ། တဿုဒ္ဒါနံ – དེའི་སྡོམ་ནི། သတိပုဏ္ဏိယမူလေန[Pg.160], စောရသမဏေန ပဉ္စမံ; ယသော ပတ္တပ္ပသာဒေန, ပဋိသာရဏီယဉ္စ ဝတ္တနန္တိ. དྲན་པ་དང་པུཎྞི་ཡ་དང་རྩ་བ་དང་། །ཆོམ་པོ་དང་དགེ་སྦྱོང་སྟེ་ལྔ་པ་དང་། །གྲགས་པ་དང་ལྷུང་བཟེད་དང་དད་པ་དང་། །ཕྱིར་བཤགས་པ་དང་སྤྱོད་པ་ཉིད་དོ། ། (၁၀) ၅. သာမညဝဂ္ဂေါ (༡༠) ༥. མཚུངས་པའི་ཚན་པ། ၉၁-၁၁၆. အထ ခေါ ဗောဇ္ဈာ ဥပါသိကာ, သိရီမာ, ပဒုမာ, သုတနာ, မနုဇာ, ဥတ္တရာ, မုတ္တာ, ခေမာ, ရုစီ, စုန္ဒီ, ဗိမ္ဗီ, သုမနာ, မလ္လိကာ, တိဿာ, တိဿမာတာ, သောဏာ, သောဏာယ မာတာ, ကာဏာ, ကာဏမာတာ, ဥတ္တရာ နန္ဒမာတာ, ဝိသာခါ မိဂါရမာတာ, ခုဇ္ဇုတ္တရာ ဥပါသိကာ, သာမာဝတီ ဥပါသိကာ, သုပ္ပဝါသာ ကောလိယဓီတာ, သုပ္ပိယာ ဥပါသိကာ, နကုလမာတာ ဂဟပတာနီ. ༩༡-༡༡༦. དེ་ནས་དགེ་བསྙེན་མ་བོ་ཛྫཱ་དང་། སི་རི་མཱ་དང་། པདུ་མཱ་དང་། སུ་ཏ་ནཱ་དང་། མ་ནུ་ཛཱ་དང་། ཨུཏྟ་རཱ་དང་། མུཏྟཱ་དང་། ཁེ་མཱ་དང་། རུ་ཙཱི་དང་། རྒྱལ་བུ་མ་ཙུནྡཱི་དང་། བིམྦཱི་དང་། སུ་མ་ནཱ་དང་། མལླི་ཀཱ་དང་། ཏིསྶཱ་དང་། ཏིསྶཱའི་མ་དང་། སོ་ཎཱ་དང་། སོ་ཎཱའི་མ་དང་། ཀཱ་ཎཱ་དང་། ཀཱ་ཎཱའི་མ་དང་། ཨུཏྟ་རཱ་ནནྡ་མཱ་ཏཱ་དང་། བི་སཱ་ཁཱ་མི་གཱ་ར་མཱ་ཏཱ་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་ཁུཛྫུཏྟ་རཱ་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་སཱ་མཱ་བ་ཏཱ་དང་། ཀོ་ལི་ཡའི་བུ་མོ་སུཔྤ་བཱ་སཱ་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་སུཔྤི་ཡཱ་དང་། ཁྱིམ་བདག་མོ་ན་ཀུ་ལ་མཱ་ཏཱའོ། ། သာမညဝဂ္ဂေါ ပဉ္စမော. མཚུངས་པའི་ཚན་པ་སྟེ་ལྔ་པའོ། ། ဒုတိယပဏ္ဏာသကံ သမတ္တံ. ལྔ་བཅུ་པ་གཉིས་པ་རྫོགས་སོ། ། (၁၁). ရာဂပေယျာလံ (༡༡). འདོད་ཆགས་ཀྱི་མདོ་བསྡུས་པ། ၁၁၇. ‘‘ရာဂဿ[Pg.161], ဘိက္ခဝေ, အဘိညာယ အဋ္ဌ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ကတမေ အဋ္ဌ? သမ္မာဒိဋ္ဌိ, သမ္မာသင်္ကပ္ပော, သမ္မာဝါစာ, သမ္မာကမ္မန္တော, သမ္မာအာဇီဝေါ, သမ္မာဝါယာမော, သမ္မာသတိ, သမ္မာသမာဓိ – ရာဂဿ, ဘိက္ခဝေ, အဘိညာယ ဣမေ အဋ္ဌ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ. ༡༡༧. “དགེ་སློང་དག། འདོད་ཆགས་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བརྒྱད་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །བརྒྱད་པོ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དགེ་སློང་དག། འདོད་ཆགས་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། ། ၁၁၈. ‘‘ရာဂဿ, ဘိက္ခဝေ, အဘိညာယ အဋ္ဌ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ကတမေ အဋ္ဌ? အဇ္ဈတ္တံ ရူပသညီ ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ ပရိတ္တာနိ သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနိ, တာနိ အဘိဘုယျ ‘ဇာနာမိ ပဿာမီ’တိ ဧဝံသညီ ဟောတိ. အဇ္ဈတ္တံ ရူပသညီ ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ အပ္ပမာဏာနိ သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနိ, တာနိ အဘိဘုယျ ‘ဇာနာမိ ပဿာမီ’တိ ဧဝံသညီ ဟောတိ. အဇ္ဈတ္တံ အရူပသညီ ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ ပရိတ္တာနိ သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနိ, တာနိ အဘိဘုယျ ‘ဇာနာမိ ပဿာမီ’တိ ဧဝံသညီ ဟောတိ. အဇ္ဈတ္တံ အရူပသညီ ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ အပ္ပမာဏာနိ သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနိ, တာနိ အဘိဘုယျ ‘ဇာနာမိ ပဿာမီ’တိ ဧဝံသညီ ဟောတိ. အဇ္ဈတ္တံ အရူပသညီ ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ နီလာနိ နီလဝဏ္ဏာနိ နီလနိဒဿနာနိ နီလနိဘာသာနိ ပီတာနိ ပီတဝဏ္ဏာနိ…ပေ… လောဟိတကာနိ လောဟိတကဝဏ္ဏာနိ…ပေ… ဩဒါတာနိ ဩဒါတဝဏ္ဏာနိ…ပေ… ဩဒါတနိဘာသာနိ, တာနိ အဘိဘုယျ ‘ဇာနာမိ ပဿာမီ’တိ ဧဝံသညီ ဟောတိ – ရာဂဿ, ဘိက္ခဝေ, အဘိညာယ ဣမေ အဋ္ဌ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’. ༡༡༨. དགེ་སློང་དག། འདོད་ཆགས་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བརྒྱད་བསྒོམ་པར་བྱའོ།། བརྒྱད་པོ་གང་ཞེ་ན། ནང་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་ངུ་བཟང་པོ་དང་ངན་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་ཞིང་། དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནས་‘ངས་ཤེས་སོ་ངས་མཐོང་ངོ་’སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དང་གཅིག ནང་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཚད་མེད་པ་བཟང་པོ་དང་ངན་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་ཞིང་། དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནས་‘ངས་ཤེས་སོ་ངས་མཐོང་ངོ་’སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དང་གཉིས། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་ངུ་བཟང་པོ་དང་ངན་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་ཞིང་། དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནས་‘ངས་ཤེས་སོ་ངས་མཐོང་ངོ་’སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དང་གསུམ། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཚད་མེད་པ་བཟང་པོ་དང་ངན་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་ཞིང་། དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནས་‘ངས་ཤེས་སོ་ངས་མཐོང་ངོ་’སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དང་བཞི། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སྔོན་པོ་སྔོ་བའི་མདོག་ཅན་སྔོ་བར་སྟོན་པ་སྔོ་བའི་འོད་འཕྲོ་བ་རྣམས་ལ་ལྟ་ཞིང་། སེར་པོ་སེར་བའི་མདོག་ཅན་...བྱེ་བྲག་... དམར་པོ་དམར་བའི་མདོག་ཅན་...བྱེ་བྲག་... དཀར་པོ་དཀར་བའི་མདོག་ཅན་...བྱེ་བྲག་... དཀར་བའི་འོད་འཕྲོ་བ་རྣམས་ལ་ལྟ་ཞིང་། དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནས་‘ངས་ཤེས་སོ་ངས་མཐོང་ངོ་’སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག། འདོད་ཆགས་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་བསྒོམ་པར་བྱའོ།། ၁၁၉. ‘‘ရာဂဿ, ဘိက္ခဝေ, အဘိညာယ အဋ္ဌ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ကတမေ အဋ္ဌ? ရူပီ ရူပါနိ ပဿတိ, အဇ္ဈတ္တံ အရူပသညီ ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ, သုဘန္တေဝ အဓိမုတ္တော ဟောတိ, သဗ္ဗသော ရူပသညာနံ သမတိက္ကမာ ပဋိဃသညာနံ အတ္ထင်္ဂမာ နာနတ္တသညာနံ အမနသိကာရာ ‘အနန္တော အာကာသော’တိ အာကာသာနဉ္စာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ, သဗ္ဗသော အာကာသာနဉ္စာယတနံ သမတိက္ကမ္မ ‘အနန္တံ ဝိညာဏ’န္တိ ဝိညာဏဉ္စာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ, သဗ္ဗသော ဝိညာဏဉ္စာယတနံ သမတိက္ကမ္မ ‘နတ္ထိ ကိဉ္စီ’တိ အာကိဉ္စညာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ, သဗ္ဗသော အာကိဉ္စညာယတနံ သမတိက္ကမ္မ နေဝသညာနာသညာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ, သဗ္ဗသော နေဝသညာနာသညာယတနံ သမတိက္ကမ္မ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ – ရာဂဿ, ဘိက္ခဝေ, အဘိညာယ ဣမေ အဋ္ဌ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’. ༡༡༩. དགེ་སློང་དག། འདོད་ཆགས་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བརྒྱད་བསྒོམ་པར་བྱའོ།། བརྒྱད་པོ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་དང་གཅིག ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་དང་གཉིས། སྡུག་པ་ཁོ་ན་ལ་མོས་པར་འགྱུར་བ་དང་གསུམ། གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནུབ་པར་གྱུར་ཅིང་། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས། ‘ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་’སྙམ་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་དང་བཞི། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། ‘རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་སོ་’སྙམ་ནས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་དང་ལྔ། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། ‘ཅི་ཡང་མེད་དོ་’སྙམ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་དང་དྲུག ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་དང་བདུན། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་དང་བརྒྱད་དོ།། དགེ་སློང་དག། འདོད་ཆགས་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་བསྒོམ་པར་བྱའོ།། ၁၂၀-၁၄၆. ‘‘ရာဂဿ[Pg.162], ဘိက္ခဝေ, ပရိညာယ…ပေ… ပရိက္ခယာယ… ပဟာနာယ… ခယာယ… ဝယာယ… ဝိရာဂါယ… နိရောဓာယ… စာဂါယ… ပဋိနိဿဂ္ဂါယ…ပေ… ဣမေ အဋ္ဌ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’. ༡༢༠-༡༤༦. དགེ་སློང་དག། འདོད་ཆགས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་...བྱེ་བྲག་... ཡོངས་སུ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་... སྤང་བའི་ཕྱིར་... ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་... འཇིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་... འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་... འགོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་... གཏོང་བའི་ཕྱིར་... ངེས་པར་སྤང་བའི་ཕྱིར་...བྱེ་བྲག་... ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་བསྒོམ་པར་བྱའོ།། ၁၄၇-၆၂၆. ‘‘ဒေါသဿ…ပေ… မောဟဿ… ကောဓဿ… ဥပနာဟဿ… မက္ခဿ… ပဠာသဿ… ဣဿာယ… မစ္ဆရိယဿ … မာယာယ… သာဌေယျဿ… ထမ္ဘဿ… သာရမ္ဘဿ… မာနဿ… အတိမာနဿ… မဒဿ… ပမာဒဿ အဘိညာယ…ပေ… ပရိညာယ… ပရိက္ခယာယ… ပဟာနာယ… ခယာယ… ဝယာယ… ဝိရာဂါယ… နိရောဓာယ… စာဂါယ… ပဋိနိဿဂ္ဂါယ…ပေ… ဣမေ အဋ္ဌ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ. ༡༤༧-༦༢༦. ཞེ་སྡང་གི་...བྱེ་བྲག་... གཏི་མུག་གི་... ཁྲོ་བའི་... འཁོན་དུ་འཛིན་པའི་... འཆབ་པའི་... འཚིག་པའི་... ཕྲག་དོག་གི་... སེར་སྣའི་... སྒྱུའི་... གཡོའི་... རེངས་པའི་... འགྲན་སེམས་ཀྱི་... ང་རྒྱལ་གྱི་... ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་... རྒྱགས་པའི་... བག་མེད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་...བྱེ་བྲག་... ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་... ཡོངས་སུ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་... སྤང་བའི་ཕྱིར་... ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་... འཇིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་... འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་... འགོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་... གཏོང་བའི་ཕྱིར་... ངེས་པར་སྤང་བའི་ཕྱིར་...བྱེ་བྲག་... ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། ရာဂပေယျာလံ နိဋ္ဌိတံ. འདོད་ཆགས་ཀྱི་མདོར་བསྡུས་པ་རྫོགས་སོ།། အဋ္ဌကနိပါတပါဠိ နိဋ္ဌိတာ. བརྒྱད་པའི་སྡེ་རྫོགས་སོ།། | |||
| Tiếng Việt | |||
| Kinh điển Pali | Chú giải | Phụ chú giải | Khác |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Tạng Luật) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 1 1202 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 2 1203 Chú Giải Pācittiya 1204 Chú Giải Mahāvagga (Tạng Luật) 1205 Chú Giải Cūḷavagga 1206 Chú Giải Parivāra | 1301 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 1 1302 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 2 1303 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Chú Giải Vinayasaṅgaha 1403 Phụ Chú Giải Vajirabuddhi 1404 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 1 1405 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 2 1406 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 1 1407 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 2 1408 Phụ Chú Giải Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 1 1411 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Thanh Tịnh Đạo - 1 8402 Thanh Tịnh Đạo - 2 8403 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 1 8404 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 2 8405 Lời Tựa Thanh Tịnh Đạo 8406 Trường Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8407 Trung Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8408 Tương Ưng Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8409 Tăng Chi Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8410 Tạng Luật (Vấn Đáp) 8411 Tạng Vi Diệu Pháp (Vấn Đáp) 8412 Chú Giải (Vấn Đáp) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Phụ Chú Giải Namakkāra 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Phụ Chú Giải Abhidhānappadīpikā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Phụ Chú Giải Subodhālaṅkāra 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8444 Mahārahanīti 8445 Dhammanīti 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8450 Cāṇakyanīti 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Phụ Chú Giải Milinda 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Trường Bộ) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2202 Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2203 Chú Giải Pāthikavagga | 2301 Phụ Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2302 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2303 Phụ Chú Giải Pāthikavagga 2304 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 1 2305 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 1 3202 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 2 3203 Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3204 Chú Giải Uparipaṇṇāsa | 3301 Phụ Chú Giải Mūlapaṇṇāsa 3302 Phụ Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3303 Phụ Chú Giải Uparipaṇṇāsa | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Tương Ưng Bộ) | 4201 Chú Giải Sagāthāvagga 4202 Chú Giải Nidānavagga 4203 Chú Giải Khandhavagga 4204 Chú Giải Saḷāyatanavagga 4205 Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ) | 4301 Phụ Chú Giải Sagāthāvagga 4302 Phụ Chú Giải Nidānavagga 4303 Phụ Chú Giải Khandhavagga 4304 Phụ Chú Giải Saḷāyatanavagga 4305 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Chú Giải Ekakanipāta 5202 Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5203 Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5204 Chú Giải Aṭṭhakādinipāta | 5301 Phụ Chú Giải Ekakanipāta 5302 Phụ Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5303 Phụ Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5304 Phụ Chú Giải Aṭṭhakādinipāta | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi - 1 6111 Apadāna Pāḷi - 2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi - 1 6115 Jātaka Pāḷi - 2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Chú Giải Khuddakapāṭha 6202 Chú Giải Dhammapada - 1 6203 Chú Giải Dhammapada - 2 6204 Chú Giải Udāna 6205 Chú Giải Itivuttaka 6206 Chú Giải Suttanipāta - 1 6207 Chú Giải Suttanipāta - 2 6208 Chú Giải Vimānavatthu 6209 Chú Giải Petavatthu 6210 Chú Giải Theragāthā - 1 6211 Chú Giải Theragāthā - 2 6212 Chú Giải Therīgāthā 6213 Chú Giải Apadāna - 1 6214 Chú Giải Apadāna - 2 6215 Chú Giải Buddhavaṃsa 6216 Chú Giải Cariyāpiṭaka 6217 Chú Giải Jātaka - 1 6218 Chú Giải Jātaka - 2 6219 Chú Giải Jātaka - 3 6220 Chú Giải Jātaka - 4 6221 Chú Giải Jātaka - 5 6222 Chú Giải Jātaka - 6 6223 Chú Giải Jātaka - 7 6224 Chú Giải Mahāniddesa 6225 Chú Giải Cūḷaniddesa 6226 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 1 6227 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 2 6228 Chú Giải Nettippakaraṇa | 6301 Phụ Chú Giải Nettippakaraṇa 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi - 1 7107 Yamaka Pāḷi - 2 7108 Yamaka Pāḷi - 3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi - 1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi - 2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi - 3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi - 4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi - 5 | 7201 Chú Giải Dhammasaṅgaṇi 7202 Chú Giải Sammohavinodanī 7203 Chú Giải Pañcapakaraṇa | 7301 Phụ Chú Giải Gốc Dhammasaṅgaṇī 7302 Phụ Chú Giải Gốc Vibhaṅga 7303 Phụ Chú Giải Gốc Pañcapakaraṇa 7304 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Dhammasaṅgaṇī 7305 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Pañcapakaraṇa 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Phụ Chú Giải Cổ Điển Abhidhammāvatāra 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |