. နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ.

. ຂໍນອບນ້ອມແດ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ພຣະອໍຣະຫັນ ຜູ້ຕຣັສຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພຣະອົງເອງ ພຣະອົງນັ້ນ.

အင်္ဂုတ္တရနိကာယော

ອັງຄຸຕຕະຣະນິກາຍ

အဋ္ဌကနိပါတပါဠိ

ອັດຖະກະນິບາດປາລີ

၁. ပဌမပဏ္ဏာသကံ

໑. ປະຖົມມະປັນນາດ

၁. မေတ္တာဝဂ္ဂေါ

໑. ເມດຕາວັກ

၁. မေတ္တာသုတ္တံ

໑. ເມດຕາສູດ

၁. ဧဝံ [Pg.1] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

໑. ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສະດັບມາແລ້ວຢ່າງນີ້: ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ປະທັບຢູ່ທີ່ພຣະວິຫານເຊຕະວັນ ອາຣາມຂອງອະນາຖະບິນທິກະເສດຖີ ໃກ້ພຣະນະຄອນສາວັດຖີ. ໃນທີ່ນັ້ນແລ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ໄດ້ຕຣັສຮຽກພິກຂຸທັງຫຼາຍວ່າ “ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ”. ພິກຂຸທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ທູນຮັບສະໜອງພຣະດຳຣັດວ່າ “ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ”. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ໄດ້ຕຣັສພຣະດຳຣັດນີ້ວ່າ:

‘‘မေတ္တာယ, ဘိက္ခဝေ, စေတောဝိမုတ္တိယာ အာသေဝိတာယ ဘာဝိတာယ ဗဟုလီကတာယ ယာနီကတာယ ဝတ္ထုကတာယ အနုဋ္ဌိတာယ ပရိစိတာယ သုသမာရဒ္ဓါယ အဋ္ဌာနိသံသာ ပါဋိကင်္ခါ. ကတမေ အဋ္ဌ? သုခံ သုပတိ, သုခံ ပဋိဗုဇ္ဈတိ, န ပါပကံ သုပိနံ ပဿတိ, မနုဿာနံ ပိယော ဟောတိ, အမနုဿာနံ ပိယော ဟောတိ, ဒေဝတာ ရက္ခန္တိ, နာဿ အဂ္ဂိ ဝါ ဝိသံ ဝါ သတ္ထံ ဝါ ကမတိ, ဥတ္တရိံ အပ္ပဋိဝိဇ္ဈန္တော ဗြဟ္မလောကူပဂေါ ဟောတိ. မေတ္တာယ, ဘိက္ခဝေ, စေတောဝိမုတ္တိယာ အာသေဝိတာယ ဘာဝိတာယ ဗဟုလီကတာယ ယာနီကတာယ ဝတ္ထုကတာယ အနုဋ္ဌိတာယ ပရိစိတာယ သုသမာရဒ္ဓါယ ဣမေ အဋ္ဌာနိသံသာ ပါဋိကင်္ခါ’’တိ.

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເມື່ອເມດຕາເຈໂຕວິມຸດ ທີ່ບຸກຄົນເສບແລ້ວ ຈະເລີນແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ເປັນດັ່ງຍານພາຫະນະແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ເປັນທີ່ຕັ້ງແລ້ວ ຕັ້ງໄວ້ເນືອງໆແລ້ວ ສັ່ງສົມແລ້ວ ປາຣົບດີແລ້ວ ອານິສົງ 8 ປະການຍ່ອມເປັນທີ່ຫວັງໄດ້. ອານິສົງ 8 ປະການ ຄືແນວໃດ? ຄື: (1) ຍ່ອມຫຼັບເປັນສຸກ (2) ຍ່ອມຕື່ນເປັນສຸກ (3) ຍ່ອມບໍ່ຝັນຮ້າຍ (4) ຍ່ອມເປັນທີ່ຮັກຂອງມະນຸດທັງຫຼາຍ (5) ຍ່ອມເປັນທີ່ຮັກຂອງອະມະນຸດທັງຫຼາຍ (6) ເທວະດາທັງຫຼາຍຍ່ອມຮັກສາ (7) ໄຟ ຢາພິດ ຫຼືສັສຕຣາວຸດ ຍ່ອມບໍ່ກ້ຳກາຍ (8) ເມື່ອຍັງບໍ່ບັນລຸຄຸນວິເສດທີ່ຍິ່ງຂຶ້ນໄປ ຍ່ອມເປັນຜູ້ເຂົ້າເຖິງພຣົມມະໂລກ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເມື່ອເມດຕາເຈໂຕວິມຸດ ທີ່ບຸກຄົນເສບແລ້ວ ຈະເລີນແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ເປັນດັ່ງຍານພາຫະນະແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ເປັນທີ່ຕັ້ງແລ້ວ ຕັ້ງໄວ້ເນືອງໆແລ້ວ ສັ່ງສົມແລ້ວ ປາຣົບດີແລ້ວ ອານິສົງ 8 ປະການເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມເປັນທີ່ຫວັງໄດ້”.

‘‘ယော [Pg.2] စ မေတ္တံ ဘာဝယတိ, အပ္ပမာဏံ ပဋိဿတော ;

တနူ သံယောဇနာ ဟောန္တိ, ပဿတော ဥပဓိက္ခယံ.

“ບຸກຄົນໃດມີສະຕິ ຈະເລີນເມດຕາອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້, ສັງໂຍດທັງຫຼາຍຂອງບຸກຄົນນັ້ນ ຜູ້ພިຈາລະນາເຫັນຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອຸປະທິ ຍ່ອມbeົາບາງລົງ.

‘‘ဧကမ္ပိ စေ ပါဏမဒုဋ္ဌစိတ္တော,မေတ္တာယတိ ကုသလီ တေန ဟောတိ;

သဗ္ဗေ စ ပါဏေ မနသာနုကမ္ပီ,ပဟူတမရိယော ပကရောတိ ပုညံ.

“ຫາກບຸກຄົນມີຈິດບໍ່ປະທຸສຮ້າຍ ແຜ່ເມດຕາໄປຍັງສັດແມ່ນພຽງຊີວິດດຽວ, ເຂົາຍ່ອມຊື່ວ່າເປັນຜູ້ມີກຸສົນເພາະການແຜ່ເມດຕານັ້ນ; ສ່ວນພຣະອະຣິຍະບຸກຄົນຜູ້ມີຄວາມອະນຸເຄາະສັດທັງປວງດ້ວຍໃຈ ຍ່ອມປະສົບກຸສົນຜົນບຸນອັນໄພບູນ.

‘‘ယေ သတ္တသဏ္ဍံ ပထဝိံ ဝိဇေတွာ,ရာဇိသယော ယဇမာနာ အနုပရိယဂါ;

အဿမေဓံ ပုရိသမေဓံ,သမ္မာပါသံ ဝါဇပေယျံ နိရဂ္ဂဠံ.

“ພຣະລາຊະຣືສີທັງຫຼາຍ ຜູ້ຊະນະແຜ່ນດິນອັນເຕັມໄປດ້ວຍໝູ່ສັດ ແລ້ວສະເດັດຈາຣິກໄປບູຊາຍັນ ຄື: ອັດສະເມທະ, ປຸຣິສະເມທະ, ສັມມາປາສະ, ວາຈະເປຍຍະ ແລະນິຣັກຄະລະ.

‘‘မေတ္တဿ စိတ္တဿ သုဘာဝိတဿ,ကလမ္ပိ တေ နာနုဘဝန္တိ သောဠသိံ;

စန္ဒပ္ပဘာ တာရဂဏာဝ သဗ္ဗေ,ယထာ န အဂ္ဃန္တိ ကလမ္ပိ သောဠသိံ.

“ຍັນທັງໝົດເຫຼົ່ານັ້ນ ຍ່ອມບໍ່ເຖິງສ່ຽວທີ 16 ແຫ່ງເມດຕາຈິດທີ່ຈະເລີນດີແລ້ວ, ເໝືອນດັ່ງແສງດາວທັງປວງ ຍ່ອມບໍ່ເຖິງສ່ຽວທີ 16 ແຫ່ງແສງຈັນ ສະນັ້ນ.

‘‘ယော န ဟန္တိ န ဃာတေတိ, န ဇိနာတိ န ဇာပယေ;

မေတ္တံသော သဗ္ဗဘူတာနံ, ဝေရံ တဿ န ကေနစီ’’တိ. ပဌမံ;

“ຜູ້ໃດບໍ່ຂ້າເອງ ບໍ່ໃຊ້ໃຫ້ຜູ້ອື່ນຂ້າ ບໍ່ຊະນະເອງ ບໍ່ໃຊ້ໃຫ້ຜູ້ອື່ນຊະນະ, ມີສ່ວນແຫ່ງເມດຕາໃນສັດທັງປວງ, ໄພເວນຂອງຜູ້ນັ້ນກັບໃຜໆ ຍ່ອມບໍ່ມີເລີຍ”. ສູດທີ 1 ຈົບ.

၂. ပညာသုတ္တံ

໒. ປັນຍາສູດ

၂. ‘‘အဋ္ဌိမေ, ဘိက္ခဝေ, ဟေတူ အဋ္ဌ ပစ္စယာ အာဒိဗြဟ္မစရိယိကာယ ပညာယ အပ္ပဋိလဒ္ဓါယ ပဋိလာဘာယ, ပဋိလဒ္ဓါယ ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ ဘာဝနာယ ပါရိပူရိယာ သံဝတ္တန္တိ. ကတမေ အဋ္ဌ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သတ္ထာရံ ဥပနိဿာယ ဝိဟရတိ အညတရံ ဝါ ဂရုဋ္ဌာနိယံ သဗြဟ္မစာရိံ, ယတ္ထဿ တိဗ္ဗံ ဟိရောတ္တပ္ပံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတိ ပေမဉ္စ ဂါရဝေါ စ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ပဌမော ဟေတု ပဌမော ပစ္စယော အာဒိဗြဟ္မစရိယိကာယ ပညာယ အပ္ပဋိလဒ္ဓါယ ပဋိလာဘာယ, ပဋိလဒ္ဓါယ ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ ဘာဝနာယ ပါရိပူရိယာ သံဝတ္တတိ.

໒. “ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຫດ 8 ປະການ ປັດໄຈ 8 ປະການເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອໄດ້ປັນຍາອັນເປັນເບື້ອງຕົ້ນແຫ່ງພຣົມມະຈັນທີ່ຍັງບໍ່ໄດ້, ແລະເພື່ອຄວາມຈະເລີນງອກງາມ ໄພບູນ ພັດທະນາ ເຕັມຮອບແຫ່ງປັນຍาທີ່ໄດ້ແລ້ວ. ເຫດ 8 ປະການ ປັດໄຈ 8 ປະການ ຄືແນວໃດ? ຄື: ພິກຂຸໃນທັມມະວິນັຍນີ້ ອາໄສພຣະສາດສະດາ ຫຼືເພື່ອນສະພຣົມມະຈັນຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນຖານະເປັນທີ່ເຄົາຣົບຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງຢູ່, ຜູ້ທີ່ຕົນມີຄວາມລະອາຍແລະຄວາມເກງກົວຕໍ່ບາບຢ່າງແຮງກ້າ ມີຄວາມຮັກແລະຄວາມເຄົາຣົບຕັ້ງໝັ້ນໄວ້ໃນທ່ານ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ເປັນເຫດທີ 1 ປັດໄຈທີ 1 ທີ່ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອໄດ້ປັນຍາອັນເປັນເບື້ອງຕົ້ນແຫ່ງພຣົມມະຈັນທີ່ຍັງບໍ່ໄດ້, ແລະເພື່ອຄວາມຈະເລີນງອກງາມ ໄພບູນ ພັດທະນາ ເຕັມຮອບແຫ່ງປັນຍາທີ່ໄດ້ແລ້ວ.

‘‘သော တံ သတ္ထာရံ ဥပနိဿာယ ဝိဟရန္တော အညတရံ ဝါ ဂရုဋ္ဌာနိယံ သဗြဟ္မစာရိံ, ယတ္ထဿ တိဗ္ဗံ ဟိရောတ္တပ္ပံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတိ ပေမံ ဂါရဝေါ [Pg.3] စ, တေ ကာလေန ကာလံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပရိပုစ္ဆတိ ပရိပဉှတိ – ‘ဣဒံ, ဘန္တေ, ကထံ; ဣမဿ ကော အတ္ထော’တိ? တဿ တေ အာယသ္မန္တော အဝိဝဋဉ္စေဝ ဝိဝရန္တိ, အနုတ္တာနီကတဉ္စ ဥတ္တာနီ ကရောန္တိ, အနေကဝိဟိတေသု စ ကင်္ခါဌာနိယေသု ဓမ္မေသု ကင်္ခံ ပဋိဝိနောဒေန္တိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုတိယော ဟေတု ဒုတိယော ပစ္စယော အာဒိဗြဟ္မစရိယိကာယ ပညာယ အပ္ပဋိလဒ္ဓါယ ပဋိလာဘာယ, ပဋိလဒ္ဓါယ ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ ဘာဝနာယ ပါရိပူရိယာ သံဝတ္တတိ.

“ພິກຂຸນັ້ນ ເມື່ອອາໄສພຣະສາດສະດາ ຫຼືເພື່ອນສະພຣົມມະຈັນຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນຖານະເປັນທີ່ເຄົາຣົບຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງນັ້ນຢູ່, ຜູ້ທີ່ຕົນມີຄວາມລະອາຍແລະຄວາມເກງກົວຕໍ່ບາບຢ່າງແຮງກ້າ ມີຄວາມຮັກແລະຄວາມເຄົາຣົບຕັ້ງໝັ້ນໄວ້, ຍ່ອມເຂົ້າໄປຫາທ່ານເຫຼົ່ານັ້ນຕາມກາລະເວລາ ແລ້ວໄຕ່ຖາມ ສອບຖາມວ່າ ‘ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຂໍ້ນີ້ເປັນແນວໃດ? ເນື້ອຄວາມແຫ່ງຂໍ້ນີ້ຄືແນວໃດ?’. ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸເຫຼົ່ານັ້ນ ຍ່ອມເປີດເຜີຍຂໍ້ທີ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ເປີດເຜີຍແກ່ພິກຂຸນັ້ນ, ຍ່ອມເຮັດຂໍ້ທີ່ຍັງບໍ່ແຈ່ມແຈ້ງໃຫ້ແຈ່ມແຈ້ງ, ແລະຍ່ອມບັນເທົາຄວາມສົງໄສໃນທັມທັງຫຼາຍອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມສົງໄສມີປະການຕ່າງໆ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ເປັນເຫດທີ 2 ປັດໄຈທີ 2 ທີ່ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອໄດ້ປັນຍາອັນເປັນເບື້ອງຕົ້ນແຫ່ງພຣົມມະຈັນທີ່ຍັງບໍ່ໄດ້, ແລະເພື່ອຄວາມຈະເລີນງອກງາມ ໄພບູນ ພັດທະນາ ເຕັມຮອບແຫ່ງປັນຍາທີ່ໄດ້ແລ້ວ.

‘‘သော တံ ဓမ္မံ သုတွာ ဒွယေန ဝူပကာသေန သမ္ပာဒေတိ – ကာယဝူပကာသေန စ စိတ္တဝူပကာသေန စ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, တတိယော ဟေတု တတိယော ပစ္စယော အာဒိဗြဟ္မစရိယိကာယ ပညာယ အပ္ပဋိလဒ္ဓါယ ပဋိလာဘာယ, ပဋိလဒ္ဓါယ ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ ဘာဝနာယ ပါရိပူရိယာ သံဝတ္တတိ.

“ພິກຂຸນັ້ນ ໄດ້ຟັງທັມນັ້ນແລ້ວ ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ສົມບູນດ້ວຍຄວາມຫຼີກອອກ 2 ປະການ ຄື: ຄວາມຫຼີກອອກທາງກາຍ ແລະຄວາມຫຼີກອອກທາງຈິດ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ເປັນເຫດທີ 3 ປັດໄຈທີ 3 ທີ່ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອໄດ້ປັນຍາອັນເປັນເບື້ອງຕົ້ນແຫ່ງພຣົມມະຈັນທີ່ຍັງບໍ່ໄດ້, ແລະເພື່ອຄວາມຈະເລີນງອກງາມ ໄພບູນ ພັດທະນາ ເຕັມຮອບແຫ່ງປັນຍາທີ່ໄດ້ແລ້ວ.

‘‘သီလဝါ ဟောတိ, ပါတိမောက္ခသံဝရသံဝုတော ဝိဟရတိ အာစာရဂေါစရသမ္ပန္နော အဏုမတ္တေသု ဝဇ္ဇေသု ဘယဒဿာဝီ, သမာဒါယ သိက္ခတိ သိက္ခာပဒေသု. အယံ, ဘိက္ခဝေ, စတုတ္ထော ဟေတု စတုတ္ထော ပစ္စယော အာဒိဗြဟ္မစရိယိကာယ ပညာယ အပ္ပဋိလဒ္ဓါယ ပဋိလာဘာယ, ပဋိလဒ္ဓါယ ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ ဘာဝနာယ ပါရိပူရိယာ သံဝတ္တတိ.

“ພິກຂຸນັ້ນ ເປັນຜູ້ມີສີລ, ສໍາຮວມດ້ວຍການສັງວອນໃນພຣະປາຕิໂມກ, ເຖິງພ້ອມດ້ວຍອາດຈະຣະແລະໂຄຈະຣະ, ມີປົກກະຕິເຫັນໄພໃນໂທດແມ່ນພຽງເລັກນ້ອຍ, ສະມາທານສຶກສາຢູ່ໃນສິກຂາບົດທັງຫຼາຍ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ເປັນເຫດທີ 4 ປັດໄຈທີ 4 ທີ່ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອໄດ້ປັນຍາອັນເປັນເບື້ອງຕົ້ນແຫ່ງພຣົມມະຈັນທີ່ຍັງບໍ່ໄດ້, ແລະເພື່ອຄວາມຈະເລີນງອກງາມ ໄພບູນ ພັດທະນາ ເຕັມຮອບແຫ່ງປັນຍາທີ່ໄດ້ແລ້ວ.

‘‘ဗဟုဿုတော ဟောတိ သုတဓရော သုတသန္နိစယော. ယေ တေ ဓမ္မာ အာဒိကလျာဏာ မဇ္ဈေကလျာဏာ ပရိယောသာနကလျာဏာ သာတ္ထံ သဗျဉ္ဇနံ ကေဝလပရိပုဏ္ဏံ ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ အဘိဝဒန္တိ, တထာရူပါဿ ဓမ္မာ ဗဟုဿုတာ ဟောန္တိ ဓာတာ ဝစသာ ပရိစိတာ မနသာနုပေက္ခိတာ ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စမော ဟေတု ပဉ္စမော ပစ္စယော အာဒိဗြဟ္မစရိယိကာယ ပညာယ အပ္ပဋိလဒ္ဓါယ ပဋိလာဘာယ, ပဋိလဒ္ဓါယ ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ ဘာဝနာယ ပါရိပူရိယာ သံဝတ္တတိ.

“ພິກຂຸນັ້ນ ເປັນພະຫູສູດ, ຊົງຈຳສຸຕະ, ສະສົມສຸຕະ. ທັມເຫຼົ່າໃດທີ່ມີຄວາມງາມໃນເບື້ອງຕົ້ນ ມີຄວາມງາມໃນທ່າມກາງ ມີຄວາມງາມໃນທີ່ສຸດ, ປະກາດພຣົມມະຈັນອັນບໍລິສຸດບໍລິບູນສິ້ນເຊີງ ພ້ອມທັງອັດຖະແລະພະຍັນຊະນະ, ທັມມີປະການປານນັ້ນ ພິກຂຸນັ້ນໄດ້ຟັງຫຼາຍແລ້ວ, ຊົງຈຳໄວ້ແລ້ວ, ຄ່ອງປາກແລ້ວ, ເພັ່ງພິນິດດ້ວຍໃຈແລ້ວ, ແທງຕະຫຼອດດີແລ້ວດ້ວຍທິດຖິ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ເປັນເຫດທີ 5 ປັດໄຈທີ 5 ທີ່ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອໄດ້ປັນຍາອັນເປັນເບື້ອງຕົ້ນແຫ່ງພຣົມມະຈັນທີ່ຍັງບໍ່ໄດ້, ແລະເພື່ອຄວາມຈະເລີນງອກງາມ ໄພບູນ ພັດທະນາ ເຕັມຮອບແຫ່ງປັນຍາທີ່ໄດ້ແລ້ວ.

‘‘အာရဒ္ဓဝီရိယော ဝိဟရတိ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ, ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပသမ္ပဒါယ, ထာမဝါ ဒဠှပရက္ကမော အနိက္ခိတ္တဓုရော ကုသလေသု ဓမ္မေသု. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ဆဋ္ဌော ဟေတု ဆဋ္ဌော ပစ္စယော အာဒိဗြဟ္မစရိယိကာယ ပညာယ အပ္ပဋိလဒ္ဓါယ ပဋိလာဘာယ, ပဋိလဒ္ဓါယ ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ ဘာဝနာယ ပါရိပူရိယာ သံဝတ္တတိ.

“ພິກຂຸນັ້ນ ເປັນຜູ້ປາຣົບຄວາມພຽນ ເພື່ອລະອະກຸສົນທັມທັງຫຼາຍ ເພື່ອຄວາມເຖິງພ້ອມແຫ່ງກຸສົນທັມທັງຫຼາຍ, ເປັນຜູ້ມີກຳລັງ ມີຄວາມບາກບັ່ນໝັ້ນຄົງ ບໍ່ທອດທຸຣະໃນກຸສົນທັມທັງຫຼາຍ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ເປັນເຫດທີ 6 ປັດໄຈທີ 6 ທີ່ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອໄດ້ປັນຍາອັນເປັນເບື້ອງຕົ້ນແຫ່ງພຣົມມະຈັນທີ່ຍັງບໍ່ໄດ້, ແລະເພື່ອຄວາມຈະເລີນງອກງາມ ໄພບູນ ພັດທະນາ ເຕັມຮອບແຫ່ງປັນຍາທີ່ໄດ້ແລ້ວ.

‘‘သံဃဂတော [Pg.4] ခေါ ပန အနာနာကထိကော ဟောတိ အတိရစ္ဆာနကထိကော. သာမံ ဝါ ဓမ္မံ ဘာသတိ ပရံ ဝါ အဇ္ဈေသတိ အရိယံ ဝါ တုဏှီဘာဝံ နာတိမညတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, သတ္တမော ဟေတု သတ္တမော ပစ္စယော အာဒိဗြဟ္မစရိယိကာယ ပညာယ အပ္ပဋိလဒ္ဓါယ ပဋိလာဘာယ, ပဋိလဒ္ဓါယ ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ ဘာဝနာယ ပါရိပူရိယာ သံဝတ္တတိ.

“ພິກຂຸນັ້ນ ເມື່ອເຂົ້າໄປສູ່ໝູ່ສົງແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ເວົ້າເລື່ອງຕ່າງໆ ບໍ່ເວົ້າຕິຣັດສານກະຖາ, ຍ່ອມສະແດງທັມເອງ ຫຼືເຊື້ອເຊີນຜູ້ນັ້ນໃຫ້ສະແດງທັມ ຫຼືບໍ່ດູໝິ່ນອະຣິຍະຕຸສນີພາບ (ຄວາມສະຫງົບງຽບອັນປະເສີດ). ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ເປັນເຫດທີ 7 ປັດໄຈທີ 7 ທີ່ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອໄດ້ປັນຍາອັນເປັນເບື້ອງຕົ້ນແຫ່ງພຣົມມະຈັນທີ່ຍັງບໍ່ໄດ້, ແລະເພື່ອຄວາມຈະເລີນງອກງາມ ໄພບູນ ພັດທະນາ ເຕັມຮອບແຫ່ງປັນຍາທີ່ໄດ້ແລ້ວ.

‘‘ပဉ္စသု ခေါ ပန ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ဥဒယဗ္ဗယာနုပဿီ ဝိဟရတိ – ‘ဣတိ ရူပံ, ဣတိ ရူပဿ သမုဒယော, ဣတိ ရူပဿ အတ္ထင်္ဂမော; ဣတိ ဝေဒနာ, ဣတိ ဝေဒနာယ သမုဒယော, ဣတိ ဝေဒနာယ အတ္ထင်္ဂမော; ဣတိ သညာ…ပေ… ဣတိ သင်္ခါရာ…ပေ… ဣတိ ဝိညာဏံ, ဣတိ ဝိညာဏဿ သမုဒယော, ဣတိ ဝိညာဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’တိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌမော ဟေတု အဋ္ဌမော ပစ္စယော အာဒိဗြဟ္မစရိယိကာယ ပညာယ အပ္ပဋိလဒ္ဓါယ ပဋိလာဘာယ, ပဋိလဒ္ဓါယ ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ ဘာဝနာယ ပါရိပူရိယာ သံဝတ္တတိ.

“ພິກຂຸນັ້ນ ຍ່ອມພິຈາລະນາເຫັນຄວາມເກີດແລະຄວາມດັບໃນອຸປາດານັກຂັນ 5 ວ່າ ‘ຮູບເປັນຢ່າງນີ້, ຄວາມເກີດຂຶ້ນແຫ່ງຮູບເປັນຢ່າງນີ້, ຄວາມດັບໄປແຫ່ງຮູບເປັນຢ່າງນີ້; ເວດທະນາເປັນຢ່າງນີ້, ຄວາມເກີດຂຶ້ນແຫ່ງເວດທະນາເປັນຢ່າງນີ້, ຄວາມດັບໄປແຫ່ງເວດທະນາເປັນຢ່າງນີ້; ສັນຍາເປັນຢ່າງນີ້... ສັງຂານທັງຫຼາຍເປັນຢ່າງນີ້... ວິນຍານເປັນຢ່າງນີ້, ຄວາມເກີດຂຶ້ນແຫ່ງວິນຍານເປັນຢ່າງນີ້, ຄວາມດັບໄປແຫ່ງວິນຍານເປັນຢ່າງນີ້’. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ເປັນເຫດທີ 8 ປັດໄຈທີ 8 ທີ່ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອໄດ້ປັນຍາອັນເປັນເບື້ອງຕົ້ນແຫ່ງພຣົມມະຈັນທີ່ຍັງບໍ່ໄດ້, ແລະເພື່ອຄວາມຈະເລີນງອກງາມ ໄພບູນ ພັດທະນາ ເຕັມຮອບແຫ່ງປັນຍາທີ່ໄດ້ແລ້ວ.

‘‘တမေနံ သဗြဟ္မစာရီ ဧဝံ သမ္ဘာဝေန္တိ – ‘အယံ ခေါ အာယသ္မာ သတ္ထာရံ ဥပနိဿာယ ဝိဟရတိ အညတရံ ဝါ ဂရုဋ္ဌာနိယံ သဗြဟ္မစာရိံ, ယတ္ထဿ တိဗ္ဗံ ဟိရောတ္တပ္ပံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတိ ပေမဉ္စ ဂါရဝေါ စ. အဒ္ဓါ အယမာယသ္မာ ဇာနံ ဇာနာတိ ပဿံ ပဿတီ’တိ! အယမ္ပိ ဓမ္မော ပိယတ္တာယ ဂရုတ္တာယ ဘာဝနာယ သာမညာယ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တတိ.

“ເພື່ອນສະພຣົມມະຈັນທັງຫຼາຍ ຍ່ອມຍົກຍ້ອງພິກຂຸນັ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸນີ້ ອາໄສພຣະສາດສະດາ ຫຼືເພື່ອນສະພຣົມມະຈັນຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນຖານະເປັນທີ່ເຄົາຣົບຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງຢູ່, ຜູ້ທີ່ຕົນມີຄວາມລະອາຍແລະຄວາມເກງກົວຕໍ່ບາບຢ່າງແຮງກ້າ ມີຄວາມຮັກແລະຄວາມເຄົາຣົບຕັ້ງໝັ້ນໄວ້. ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸນີ້ ຮູ້ສິ່ງທີ່ຄວນຮູ້ແທ້ໆ ເຫັນສິ່ງທີ່ຄວນເຫັນແທ້ໆ’. ທັມຂໍ້ນີ້ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມເປັນທີ່ຮັກ ຄວາມເປັນທີ່ເຄົາຣົບ ຄວາມຈະເລີນ ຄວາມເປັນສະມະນະ ແລະຄວາມເປັນອັນໜຶ່ງອັນດຽວກັນ.

‘‘‘တံ ခေါ ပနာယမာယသ္မာ သတ္ထာရံ ဥပနိဿာယ ဝိဟရန္တော အညတရံ ဝါ ဂရုဋ္ဌာနိယံ သဗြဟ္မစာရိံ, ယတ္ထဿ တိဗ္ဗံ ဟိရောတ္တပ္ပံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတိ ပေမဉ္စ ဂါရဝေါ စ, တေ ကာလေန ကာလံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပရိပုစ္ဆတိ ပရိပဉှတိ – ဣဒံ, ဘန္တေ, ကထံ; ဣမဿ ကော အတ္ထောတိ? တဿ တေ အာယသ္မန္တော အဝိဝဋဉ္စေဝ ဝိဝရန္တိ, အနုတ္တာနီကတဉ္စ ဥတ္တာနီ ကရောန္တိ, အနေကဝိဟိတေသု စ ကင်္ခါဌာနိယေသု ဓမ္မေသု ကင်္ခံ ပဋိဝိနောဒေန္တိ. အဒ္ဓါ အယမာယသ္မာ ဇာနံ ဇာနာတိ ပဿံ ပဿတီ’တိ! အယမ္ပိ ဓမ္မော ပိယတ္တာယ ဂရုတ္တာယ ဘာဝနာယ သာမညာယ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တတိ.

‘ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸນີ້ ເມື່ອອາໄສພຣະສາດສະດາ ຫຼືເພື່ອນສະພຣົມມະຈັນຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນຖານະເປັນທີ່ເຄົາຣົບຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງນັ້ນຢູ່, ຜູ້ທີ່ຕົນມີຄວາມລະອາຍແລະຄວາມເກງກົວຕໍ່ບາບຢ່າງແຮງກ້າ ມີຄວາມຮັກແລະຄວາມເຄົາຣົບຕັ້ງໝັ້ນໄວ້, ຍ່ອມເຂົ້າໄປຫາທ່ານເຫຼົ່ານັ້ນຕາມກາລະເວລາ ແລ້ວໄຕ່ຖາມ ສອບຖາມວ່າ “ຂ້າແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຂໍ້ນີ້ເປັນແນວໃດ? ເນື້ອຄວາມແຫ່ງຂໍ້ນີ້ຄືແນວໃດ?”. ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸເຫຼົ່ານັ້ນ ຍ່ອມເປີດເຜີຍຂໍ້ທີ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ເປີດເຜີຍແກ່ທ່ານ, ຍ່ອມເຮັດຂໍ້ທີ່ຍັງບໍ່ແຈ່ມແຈ້ງໃຫ້ແຈ່ມແຈ້ງ, ແລະຍ່ອມບັນເທົາຄວາມສົງໄສໃນທັມທັງຫຼາຍອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມສົງໄສມີປະການຕ່າງໆ. ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸນີ້ ຮູ້ສິ່ງທີ່ຄວນຮູ້ແທ້ໆ ເຫັນສິ່ງທີ່ຄວນເຫັນແທ້ໆ’. ທັມຂໍ້ນີ້ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມເປັນທີ່ຮັກ ຄວາມເປັນທີ່ເຄົາຣົບ ຄວາມຈະເລີນ ຄວາມເປັນສະມະນະ ແລະຄວາມເປັນອັນໜຶ່ງອັນດຽວກັນ.

‘‘‘တံ ခေါ ပနာယမာယသ္မာ ဓမ္မံ သုတွာ ဒွယေန ဝူပကာသေန သမ္ပာဒေတိ – ကာယဝူပကာသေန စ စိတ္တဝူပကာသေန စ. အဒ္ဓါ အယမာယသ္မာ ဇာနံ ဇာနာတိ ပဿံ ပဿတီ’တိ! အယမ္ပိ ဓမ္မော ပိယတ္တာယ ဂရုတ္တာယ ဘာဝနာယ သာမညာယ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တတိ.

‘ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸນີ້ ໄດ້ຟັງທັມນັ້ນແລ້ວ ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ສົມບູນດ້ວຍຄວາມຫຼີກອອກ 2 ປະການ ຄື: ຄວາມຫຼີກອອກທາງກາຍ ແລະຄວາມຫຼີກອອກທາງຈິດ. ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸນີ້ ຮູ້ສິ່ງທີ່ຄວນຮູ້ແທ້ໆ ເຫັນສິ່ງທີ່ຄວນເຫັນແທ້ໆ’. ທັມຂໍ້ນີ້ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມເປັນທີ່ຮັກ ຄວາມເປັນທີ່ເຄົາຣົບ ຄວາມຈະເລີນ ຄວາມເປັນສະມະນະ ແລະຄວາມເປັນອັນໜຶ່ງອັນດຽວກັນ.

‘‘‘သီလဝါ [Pg.5] ခေါ ပနာယမာယသ္မာ ပါတိမောက္ခသံဝရသံဝုတော ဝိဟရတိ အာစာရဂေါစရသမ္ပန္နော အဏုမတ္တေသု ဝဇ္ဇေသု ဘယဒဿာဝီ, သမာဒါယ သိက္ခတိ သိက္ခာပဒေသု. အဒ္ဓါ အယမာယသ္မာ ဇာနံ ဇာနာတိ ပဿံ ပဿတီ’တိ! အယမ္ပိ ဓမ္မော ပိယတ္တာယ ဂရုတ္တာယ ဘာဝနာယ သာမညာယ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တတိ.

‘ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸນີ້ ເປັນຜູ້ມີສີລ, ສໍາຮວມດ້ວຍການສັງວອນໃນພຣະປາຕິໂມກ, ເຖິງພ້ອມດ້ວຍອາດຈະຣະແລະໂຄຈະຣະ, ມີປົກກະຕິເຫັນໄພໃນໂທດແມ່ນພຽງເລັກນ້ອຍ, ສະມາທານສຶກສາຢູ່ໃນສິກຂາບົດທັງຫຼາຍ. ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸນີ້ ຮູ້ສິ່ງທີ່ຄວນຮູ້ແທ້ໆ ເຫັນສິ່ງທີ່ຄວນເຫັນແທ້ໆ’. ທັມຂໍ້ນີ້ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມເປັນທີ່ຮັກ ຄວາມເປັນທີ່ເຄົາຣົບ ຄວາມຈະເລີນ ຄວາມເປັນສະມະນະ ແລະຄວາມເປັນອັນໜຶ່ງອັນດຽວກັນ.

‘‘‘ဗဟုဿုတော ခေါ ပနာယမာယသ္မာ သုတဓရော သုတသန္နိစယော. ယေ တေ ဓမ္မာ အာဒိကလျာဏာ မဇ္ဈေကလျာဏာ ပရိယောသာနကလျာဏာ သာတ္ထံ သဗျဉ္ဇနံ ကေဝလပရိပုဏ္ဏံ ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ အဘိဝဒန္တိ, တထာရူပါဿ ဓမ္မာ ဗဟုဿုတာ ဟောန္တိ ဓာတာ ဝစသာ ပရိစိတာ မနသာနုပေက္ခိတာ ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ. အဒ္ဓါ အယမာယသ္မာ ဇာနံ ဇာနာတိ ပဿံ ပဿတီ’တိ! အယမ္ပိ ဓမ္မော ပိယတ္တာယ ဂရုတ္တာယ ဘာဝနာယ သာမညာယ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တတိ.

‘ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸນີ້ ເປັນພະຫູສູດ, ຊົງຈຳສຸຕະ, ສະສົມສຸຕະ. ທັມເຫຼົ່າໃດທີ່ມີຄວາມງາມໃນເບື້ອງຕົ້ນ ມີຄວາມງາມໃນທ່າມກາງ ມີຄວາມງາມໃນທີ່ສຸດ, ປະກາດພຣົມມະຈັນອັນບໍລິສຸດບໍລິບູນສິ້ນເຊີງ ພ້ອມທັງອັດຖະແລະພະຍັນຊະນະ, ทັມມີປະການປານນັ້ນ ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸນີ້ໄດ້ຟັງຫຼາຍແລ້ວ, ຊົງຈຳໄວ້ແລ້ວ, ຄ່ອງປາກແລ້ວ, ເພັ່ງພິນິດດ້ວຍໃຈແລ້ວ, ແທງຕະຫຼອດດີແລ້ວດ້ວຍທິດຖິ. ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸນີ້ ຮູ້ສິ່ງທີ່ຄວນຮູ້ແທ້ໆ ເຫັນສິ່ງທີ່ຄວນເຫັນແທ້ໆ’. ທັມຂໍ້ນີ້ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມເປັນທີ່ຮັກ ຄວາມເປັນທີ່ເຄົາຣົບ ຄວາມຈະເລີນ ຄວາມເປັນສະມະນະ ແລະຄວາມເປັນອັນໜຶ່ງອັນດຽວກັນ.

‘‘‘အာရဒ္ဓဝီရိယော ခေါ ပနာယမာယသ္မာ ဝိဟရတိ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ, ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပသမ္ပဒါယ, ထာမဝါ ဒဠှပရက္ကမော အနိက္ခိတ္တဓုရော ကုသလေသု ဓမ္မေသု. အဒ္ဓါ အယမာယသ္မာ ဇာနံ ဇာနာတိ ပဿံ ပဿတီ’တိ! အယမ္ပိ ဓမ္မော ပိယတ္တာယ ဂရုတ္တာယ ဘာဝနာယ သာမညာယ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တတိ.

‘...ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸນີ້ ເປັນຜູ້ປາຣົບຄວາມພຽນ ເພື່ອລະອະກຸສົນທັມທັງຫຼາຍ ເພື່ອຄວາມເຖິງພ້ອມແຫ່ງກຸສົນທັມທັງຫຼາຍ, ເປັນຜູ້ມີກຳລັງ ມີຄວາມບາກບັ່ນໝັ້ນຄົງ ບໍ່ທອດທຸຣະໃນກຸສົນທັມທັງຫຼາຍ. ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸນີ້ ຮູ້ສິ່ງທີ່ຄວນຮູ້ແທ້ໆ ເຫັນສິ່ງທີ່ຄວນເຫັນແທ້ໆ’. ທັມຂໍ້ນີ້ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມເປັນທີ່ຮັກ ຄວາມເປັນທີ່ເຄົາຣົບ ຄວາມຈະເລີນ ຄວາມເປັນສະມະນະ ແລະຄວາມເປັນອັນໜຶ່ງອັນດຽວກັນ.

‘‘‘သံဃဂတော ခေါ ပနာယမာယသ္မာ အနာနာကထိကော ဟောတိ အတိရစ္ဆာနကထိကော. သာမံ ဝါ ဓမ္မံ ဘာသတိ ပရံ ဝါ အဇ္ဈေသတိ အရိယံ ဝါ တုဏှီဘာဝံ နာတိမညတိ. အဒ္ဓါ အယမာယသ္မာ ဇာနံ ဇာနာတိ ပဿံ ပဿတီ’တိ! အယမ္ပိ ဓမ္မော ပိယတ္တာယ ဂရုတ္တာယ ဘာဝနာယ သာမညာယ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တတိ.

‘ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸນີ້ ເມື່ອເຂົ້າໄປສູ່ໝູ່ສົງແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ເວົ້າເລື່ອງຕ່າງໆ ບໍ່ເວົ້າຕິຣັດສານກະຖາ, ຍ່ອມສະແດງທັມເອງ ຫຼືເຊື້ອເຊີນຜູ້ນັ້ນໃຫ້ສະແດງທັມ ຫຼືບໍ່ດູໝິ່ນອະຣິຍະຕຸສນີພາບ (ຄວາມສະຫງົບງຽບອັນປະເສີດ). ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸນີ້ ຮູ້ສິ່ງທີ່ຄວນຮູ້ແທ້ໆ ເຫັນສິ່ງທີ່ຄວນເຫັນແທ້ໆ’. ທັມຂໍ້ນີ້ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມເປັນທີ່ຮັກ ความເປັນທີ່ເຄົາຣົບ ຄວາມຈະເລີນ ຄວາມເປັນສະມະນະ ແລະຄວາມເປັນອັນໜຶ່ງອັນດຽວກັນ.

‘‘‘ပဉ္စသု ခေါ ပနာယမာယသ္မာ ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ဥဒယဗ္ဗယာနုပဿီ ဝိဟရတိ – ဣတိ ရူပံ, ဣတိ ရူပဿ သမုဒယော, ဣတိ ရူပဿ အတ္ထင်္ဂမော; ဣတိ ဝေဒနာ…ပေ… ဣတိ သညာ…ပေ… ဣတိ သင်္ခါရာ…ပေ… ဣတိ ဝိညာဏံ, ဣတိ ဝိညာဏဿ သမုဒယော, ဣတိ ဝိညာဏဿ အတ္ထင်္ဂမောတိ. အဒ္ဓါ အယမာယသ္မာ ဇာနံ ဇာနာတိ ပဿံ ပဿတီ’တိ! အယမ္ပိ ဓမ္မော ပိယတ္တာယ ဂရုတ္တာယ ဘာဝနာယ သာမညာယ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တတိ.

“ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸນີ້ ຍ່ອມພິຈາລະນາເຫັນຄວາມເກີດຂຶ້ນ ແລະ ຄວາມດັບໄປໃນອຸປາດານັກຂັນທັງຫ້າຢູ່ສະເໝີວ່າ 'ຮູບເປັນຢ່າງນີ້, ຄວາມເກີດຂຶ້ນແຫ່ງຮູບເປັນຢ່າງນີ້, ຄວາມດັບໄປແຫ່ງຮູບເປັນຢ່າງນີ້; ເວດທະນາເປັນຢ່າງນີ້... ສັນຍາເປັນຢ່າງນີ້... ສັງຂານທັງຫຼາຍເປັນຢ່າງນີ້... ວິນຍານເປັນຢ່າງນີ້, ຄວາມເກີດຂຶ້ນແຫ່ງວິນຍານເປັນຢ່າງນີ້, ຄວາມດັບໄປແຫ່ງວິນຍານເປັນຢ່າງນີ້'. ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸນີ້ ຍ່ອມຮູ້ສິ່ງທີ່ຄວນຮູ້ ຍ່ອມເຫັນສິ່ງທີ່ຄວນເຫັນຢ່າງແທ້ຈິງ'. ທຳມະນີ້ກໍຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມເປັນທີ່ຮັກ, ເພື່ອຄວາມເຄົາລົບ, ເພື່ອຄວາມຈະເລີນ, ເພື່ອຄວາມເປັນສະມະນະ, ເພື່ອຄວາມເປັນອັນໜຶ່ງອັນດຽວກັນ.”

‘‘ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ဟေတူ အဋ္ဌ ပစ္စယာ အာဒိဗြဟ္မစရိယိကာယ ပညာယ အပ္ပဋိလဒ္ဓါယ ပဋိလာဘာယ, ပဋိလဒ္ဓါယ ဘိယျောဘာဝါယ ဝေပုလ္လာယ ဘာဝနာယ ပါရိပူရိယာ သံဝတ္တန္တီ’’တိ. ဒုတိယံ.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຫດ 8 ປະການ ປັດໄຈ 8 ປະການເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອການໄດ້ປັນຍາອັນເປັນເບື້ອງຕົ້ນແຫ່ງພົມມະຈັນ ທີ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້, ແລະ ເພື່ອຄວາມຈະເລີນຍິ່ງໆຂຶ້ນ, ເພື່ອຄວາມໄພບູນ, ເພື່ອຄວາມຈະເລີນງອກງາມ, ເພື່ອຄວາມບໍລິບູນແຫ່ງປັນຍາທີ່ໄດ້ແລ້ວ.” ສູດທີສອງ.

၃. ပဌမအပ္ပိယသုတ္တံ

໓. ປະຖົມມະອັບປິຍະສູດ

၃. ‘‘အဋ္ဌဟိ[Pg.6], ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု သဗြဟ္မစာရီနံ အပ္ပိယော စ ဟောတိ အမနာပေါ စ အဂရု စ အဘာဝနီယော စ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု အပ္ပိယပသံသီ စ ဟောတိ, ပိယဂရဟီ စ, လာဘကာမော စ, သက္ကာရကာမော စ, အဟိရိကော စ, အနောတ္တပ္ပီ စ, ပါပိစ္ဆော စ, မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ စ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု သဗြဟ္မစာရီနံ အပ္ပိယော စ ဟောတိ အမနာပေါ စ အဂရု စ အဘာဝနီယော စ.

໓. “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 8 ປະການ ຍ່ອມບໍ່ເປັນທີ່ຮັກ, ບໍ່ເປັນທີ່ພໍໃຈ, ບໍ່ເປັນທີ່ເຄົາລົບ ແລະ ບໍ່ເປັນທີ່ໜ້າຍົກຍ້ອງຂອງເພື່ອນສະພົມມະຈັນທັງຫຼາຍ. ທຳ 8 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ເປັນຜູ້ມັກສັນເສີນຄົນທີ່ບໍ່ໜ້າຮັກ, ມັກຕິຕຽນຄົນທີ່ໜ້າຮັກ, ເປັນຜູ້ປາດຖະໜາລາບ, ປາດຖະໜາສັກກາລະ, ເປັນຜູ້ບໍ່ມີຄວາມລະອາຍແກ່ໃຈ, ບໍ່ມີຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ບາບ, ເປັນຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜາອັນຊົ່ວຊ້າ, ແລະ ເປັນຜູ້ມີມິດສາທິຖິ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 8 ປະການເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ເປັນທີ່ຮັກ, ບໍ່ເປັນທີ່ພໍໃຈ, ບໍ່ເປັນທີ່ເຄົາລົບ ແລະ ບໍ່ເປັນທີ່ໜ້າຍົກຍ້ອງຂອງເພື່ອນສະພົມມະຈັນທັງຫຼາຍ.”

‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု သဗြဟ္မစာရီနံ ပိယော စ ဟောတိ မနာပေါ စ ဂရု စ ဘာဝနီယော စ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု န အပ္ပိယပသံသီ စ ဟောတိ, န ပိယဂရဟီ စ, န လာဘကာမော စ, န သက္ကာရကာမော စ, ဟိရီမာ စ ဟောတိ, ဩတ္တပ္ပီ စ, အပ္ပိစ္ဆော စ, သမ္မာဒိဋ္ဌိ စ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု သဗြဟ္မစာရီနံ ပိယော စ ဟောတိ မနာပေါ စ ဂရု စ ဘာဝနီယော စာ’’တိ. တတိယံ.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 8 ປະການ ຍ່ອມເປັນທີ່ຮັກ, ເປັນທີ່ພໍໃຈ, ເປັນທີ່ເຄົາລົບ ແລະ ເປັນທີ່ໜ້າຍົກຍ້ອງຂອງເພື່ອນສະພົມມະຈັນທັງຫຼາຍ. ທຳ 8 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ບໍ່ເປັນຜູ້ມັກສັນເສີນຄົນທີ່ບໍ່ໜ້າຮັກ, ບໍ່ມັກຕິຕຽນຄົນທີ່ໜ້າຮັກ, ບໍ່ເປັນຜູ້ປາດຖະໜາລາບ, ບໍ່ປາດຖະໜາສັກກາລະ, ເປັນຜູ້ມີຄວາມລະອາຍແກ່ໃຈ, ມີຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ບາບ, ເປັນຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜານ້ອຍ, ແລະ ເປັນຜູ້ມີສຳມາທິຖິ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 8 ປະການເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ ຍ່ອມເປັນທີ່ຮັກ, ເປັນທີ່ພໍໃຈ, ເປັນທີ່ເຄົາລົບ ແລະ ເປັນທີ່ໜ້າຍົກຍ້ອງຂອງເພື່ອນສະພົມມະຈັນທັງຫຼາຍ.” ສູດທີສາມ.

၄. ဒုတိယအပ္ပိယသုတ္တံ

໔. ທຸຕιຍະອັບປິຍະສູດ

၄. ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု သဗြဟ္မစာရီနံ အပ္ပိယော စ ဟောတိ အမနာပေါ စ အဂရု စ အဘာဝနီယော စ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု လာဘကာမော စ ဟောတိ, သက္ကာရကာမော စ, အနဝညတ္တိကာမော စ, အကာလညူ စ, အမတ္တညူ စ, အသုစိ စ, ဗဟုဘာဏီ စ, အက္ကောသကပရိဘာသကော စ သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု သဗြဟ္မစာရီနံ အပ္ပိယော စ ဟောတိ အမနာပေါ စ အဂရု စ အဘာဝနီယော စ.

໔. “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 8 ປະການ ຍ່ອມບໍ່ເປັນທີ່ຮັກ, ບໍ່ເປັນທີ່ພໍໃຈ, ບໍ່ເປັນທີ່ເຄົາລົບ ແລະ ບໍ່ເປັນທີ່ໜ້າຍົກຍ້ອງຂອງເພື່ອນສະພົມມະຈັນທັງຫຼາຍ. ທຳ 8 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ເປັນຜູ້ປາດຖະໜາລາບ, ປາດຖະໜາສັກກາລະ, ປາດຖະໜາຊື່ສຽງ (ຄວາມບໍ່ໃຫ້ຄົນອື່ນດູໝິ່ນ), ເປັນຜູ້ບໍ່ຮູ້ຈັກກາລະເວລາ, ບໍ່ຮູ້ຈັກປະມານ, ເປັນຜູ້ບໍ່ສະອາດ, ເປັນຜູ້ເວົ້າຫຼາຍ, ແລະ ເປັນຜູ້ມັກຮ້າຍດ່າບໍລິພາສເພື່ອນສະພົມມະຈັນທັງຫຼາຍ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 8 ປະການເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ເປັນທີ່ຮັກ, ບໍ່ເປັນທີ່ພໍໃຈ, ບໍ່ເປັນທີ່ເຄົາລົບ ແລະ ບໍ່ເປັນທີ່ໜ້າຍົກຍ້ອງຂອງເພື່ອນສະພົມມະຈັນທັງຫຼາຍ.”

‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု သဗြဟ္မစာရီနံ ပိယော စ ဟောတိ မနာပေါ စ ဂရု စ ဘာဝနီယော စ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု န လာဘကာမော စ ဟောတိ, န သက္ကာရကာမော စ, န အနဝညတ္တိကာမော စ, ကာလညူ စ, မတ္တညူ စ, သုစိ စ, န ဗဟုဘာဏီ စ, အနက္ကောသကပရိဘာသကော စ သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု သဗြဟ္မစာရီနံ ပိယော စ ဟောတိ မနာပေါ စ ဂရု စ ဘာဝနီယော စာ’’တိ. စတုတ္ထံ.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 8 ປະການ ຍ່ອມເປັນທີ່ຮັກ, ເປັນທີ່ພໍໃຈ, ເປັນທີ່ເຄົາລົບ ແລະ ເປັນທີ່ໜ້າຍົກຍ້ອງຂອງເພື່ອນສະພົມມະຈັນທັງຫຼາຍ. ທຳ 8 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ບໍ່ເປັນຜູ້ປາດຖະໜາລາບ, ບໍ່ປາດຖະໜາສັກກາລະ, ບໍ່ປາດຖະໜາຊື່ສຽງ, ເປັນຜູ້ຮູ້ຈັກກາລະເວລາ, ຮູ້ຈັກປະມານ, ເປັນຜູ້ສະອາດ, ບໍ່ເປັນຜູ້ເວົ້າຫຼາຍ, ແລະ ບໍ່ຮ້າຍດ່າບໍລິພາສເພື່ອນສະພົມມະຈັນທັງຫຼາຍ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 8 ປະການເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ ຍ່ອມເປັນທີ່ຮັກ, ເປັນທີ່ພໍໃຈ, ເປັນທີ່ເຄົາລົບ ແລະ ເປັນທີ່ໜ້າຍົກຍ້ອງຂອງເພື່ອນສະພົມມະຈັນທັງຫຼາຍ.” ສູດທີສີ່.

၅. ပဌမလောကဓမ္မသုတ္တံ

໕. ປະຖົມມະລົກກະທຳມະສູດ

၅. ‘‘အဋ္ဌိမေ[Pg.7], ဘိက္ခဝေ, လောကဓမ္မာ လောကံ အနုပရိဝတ္တန္တိ, လောကော စ အဋ္ဌ လောကဓမ္မေ အနုပရိဝတ္တတိ. ကတမေ အဋ္ဌ? လာဘော စ, အလာဘော စ, ယသော စ, အယသော စ, နိန္ဒာ စ, ပသံသာ စ, သုခဉ္စ, ဒုက္ခဉ္စ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ လောကဓမ္မာ လောကံ အနုပရိဝတ္တန္တိ, လောကော စ ဣမေ အဋ္ဌ လောကဓမ္မေ အနုပရိဝတ္တတီ’’တိ.

໕. “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໂລກກະທຳ 8 ປະການນີ້ ຍ່ອມໝູນວຽນໄປຕາມໂລກ, ແລະ ໂລກກໍຍ່ອມໝູນວຽນໄປຕາມໂລກກະທຳ 8 ປະການນີ້. 8 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື: ມີລາບ, ເສຍລາບ, ມີຍົດ, ເສຍຍົດ, ນິນທາ, ສັນເສີນ, ຄວາມສຸກ, ແລະ ຄວາມທຸກ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໂລກກະທຳ 8 ປະການນີ້ ຍ່ອມໝູນວຽນໄປຕາມໂລກ, ແລະ ໂລກກໍຍ່ອມໝູນວຽນໄປຕາມໂລກກະທຳ 8 ປະການນີ້.”

‘‘လာဘော အလာဘော စ ယသာယသော စ,နိန္ဒာ ပသံသာ စ သုခံ ဒုခဉ္စ;

ဧတေ အနိစ္စာ မနုဇေသု ဓမ္မာ,အသဿတာ ဝိပရိဏာမဓမ္မာ.

“ການໄດ້ລາບ ການເສຍລາບ ການມີຍົດ ການເສຍຍົດ ການນິນທາ ການສັນເສີນ ຄວາມສຸກ ແລະ ຄວາມທຸກ; ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ໃນໝູ່ມະນຸດ ຍ່ອມບໍ່ທ່ຽງແທ້ ບໍ່ຄົງທີ່ ມີຄວາມແປປວນເປັນທຳມະດາ.”

‘‘ဧတေ စ ဉတွာ သတိမာ သုမေဓော,အဝေက္ခတိ ဝိပရိဏာမဓမ္မေ;

ဣဋ္ဌဿ ဓမ္မာ န မထေန္တိ စိတ္တံ,အနိဋ္ဌတော နော ပဋိဃာတမေတိ.

“ຜູ້ມີສະຕິ ມີປັນຍາດີ ຮູ້ແຈ້ງທຳມະເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ ຍ່ອມພິຈາລະນາເຫັນວ່າເປັນສິ່ງທີ່ມີຄວາມແປປວນເປັນທຳມະດາ; ທຳມະອັນເປັນໜ້າປາດຖະໜາ ຍ່ອມບໍ່ຄອບງຳຈິດໃຈຂອງຜູ້ນັ້ນ, ແລະ ຜູ້ນັ້ນກໍບໍ່ຂັດເຄືອງເພາະທຳມະອັນບໍ່ເປັນໜ້າປາດຖະໜາ.”

‘‘တဿာနုရောဓာ အထ ဝါ ဝိရောဓာ,ဝိဓူပိတာ အတ္ထင်္ဂတာ န သန္တိ;

ပဒဉ္စ ဉတွာ ဝိရဇံ အသောကံ,သမ္မပ္ပဇာနာတိ ဘဝဿ ပါရဂူ’’တိ. ပဉ္စမံ;

“ຄວາມຍິນດີ ແລະ ຄວາມຍິນຮ້າຍຂອງຜູ້ນັ້ນ ຍ່ອມຖືກກຳຈັດໃຫ້ໝົດສິ້ນໄປ ດັບໄປ ບໍ່ມີເຫຼືອ; ຜູ້ນັ້ນຮູ້ແຈ້ງເຖິງບົດທຳອັນປາສະຈາກທຸລີ ບໍ່ມີຄວາມໂສກເສົ້າ ເປັນຜູ້ເຖິງຝັ່ງແຫ່ງພົບ ຍ່ອມຮູ້ແຈ້ງເຫັນຈິງໂດຍຊອບ.” ສູດທີຫ້າ.

၆. ဒုတိယလောကဓမ္မသုတ္တံ

໖. ທຸຕິຍະລົກກະທຳມະສູດ

၆. ‘‘အဋ္ဌိမေ, ဘိက္ခဝေ, လောကဓမ္မာ လောကံ အနုပရိဝတ္တန္တိ, လောကော စ အဋ္ဌ လောကဓမ္မေ အနုပရိဝတ္တတိ. ကတမေ အဋ္ဌ? လာဘော စ, အလာဘော စ, ယသော စ, အယသော စ, နိန္ဒာ စ, ပသံသာ စ, သုခဉ္စ, ဒုက္ခဉ္စ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ လောကဓမ္မာ လောကံ အနုပရိဝတ္တန္တိ, လောကော စ ဣမေ အဋ္ဌ လောကဓမ္မေ အနုပရိဝတ္တတိ.

໖. “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໂລກກະທຳ 8 ປະການນີ້ ຍ່ອມໝູນວຽນໄປຕາມໂລກ, ແລະ ໂລກກໍຍ່ອມໝູນວຽນໄປຕາມໂລກກະທຳ 8 ປະການນີ້. 8 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື: ມີລາບ, ເສຍລາບ, ມີຍົດ, ເສຍຍົດ, ນິນທາ, ສັນເສີນ, ຄວາມສຸກ, ແລະ ຄວາມທຸກ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໂລກກະທຳ 8 ປະການນີ້ ຍ່ອມໝູນວຽນໄປຕາມໂລກ, ແລະ ໂລກກໍຍ່ອມໝູນວຽນໄປຕາມໂລກກະທຳ 8 ປະການນີ້.”

‘‘အဿုတဝတော, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနဿ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘောပိ အလာဘောပိ ယသောပိ အယသောပိ နိန္ဒာပိ ပသံသာပိ သုခမ္ပိ ဒုက္ခမ္ပိ. သုတဝတောပိ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကဿ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘောပိ အလာဘောပိ ယသောပိ အယသောပိ နိန္ဒာပိ ပသံသာပိ သုခမ္ပိ ဒုက္ခမ္ပိ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, ကော ဝိသေသော ကော [Pg.8] အဓိပ္ပယာသော ကိံ နာနာကရဏံ သုတဝတော အရိယသာဝကဿ အဿုတဝတာ ပုထုဇ္ဇနေနာ’’တိ? ‘‘ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ ဘဂဝံနေတ္တိကာ ဘဂဝံပဋိသရဏာ. သာဓု ဝတ, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တံယေဝ ပဋိဘာတု ဧတဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော. ဘဂဝတော သုတွာ ဘိက္ခူ ဓာရေဿန္တီ’’တိ.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ລາບກໍເກີດຂຶ້ນ, ຄວາມເສຍລາບກໍເກີດຂຶ້ນ, ຍົດກໍເກີດຂຶ້ນ, ຄວາມເສຍຍົດກໍເກີດຂຶ້ນ, ການນິນທາກໍເກີດຂຶ້ນ, การສັນເສີນກໍເກີດຂຶ້ນ, ຄວາມສຸກກໍເກີດຂຶ້ນ, ຄວາມທຸກກໍເກີດຂຶ້ນ ແກ່ປຸຖຸຊົນຜູ້ບໍ່ໄດ້ສົດັບ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ລາບກໍເກີດຂຶ້ນ, ຄວາມເສຍລາບກໍເກີດຂຶ້ນ, ຍົດກໍເກີດຂຶ້ນ, ຄວາມເສຍຍົດກໍເກີດຂຶ້ນ, ການນິນທາກໍເກີດຂຶ້ນ, ການສັນເສີນກໍເກີດຂຶ້ນ, ຄວາມສຸກກໍເກີດຂຶ້ນ, ຄວາມທຸກກໍເກີດຂຶ້ນ ແກ່ພະອະລິຍະສາວົກຜູ້ໄດ້ສົດັບ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນເລື່ອງນັ້ນ ຄວາມແຕກຕ່າງກັນ, ຄວາມພິເສດກັນ, ຫຼື ຄວາມຜິດແຜກແຕກຕ່າງກັນ ລະຫວ່າງພະອະລິຍະສາວົກຜູ້ໄດ້ສົດັບ ກັບ ປຸຖຸຊົນຜູ້ບໍ່ໄດ້ສົດັບ ຄືແנວໃດ?” “ຂ້າແຕ່ພະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ທຳມະທັງຫຼາຍຂອງຂ້າພະອົງມີພະຜູ້ມີພະພາກເປັນຮາກຖານ, ມີພະຜູ້ມີພະພາກເປັນຜູ້ນຳພາ, ມີພະຜູ້ມີພະພາກເປັນທີ່ເພິ່ງອາໄສ. ຂ້າແຕ່ພະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ເປັນການດີແທ້ໆ ຂໍພະຜູ້ມີພະພາກຈົ່ງຊົງອະທິບາຍເນື້ອຄວາມແຫ່ງພາສິດນີ້ໃຫ້ແຈ່ມແຈ້ງເຖີດ, ເມື່ອພິກຂຸທັງຫຼາຍໄດ້ຟັງຈາກພະຜູ້ມີພະພາກແລ້ວ ກໍຈັກໄດ້ຈົດຈຳໄວ້.”

‘‘တေန ဟိ, ဘိက္ခဝေ, သုဏာထ, သာဓုကံ မနသိ ကရောထ; ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဿုတဝတော, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနဿ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘော. သော န ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ဥပ္ပန္နော ခေါ မေ အယံ လာဘော; သော စ ခေါ အနိစ္စော ဒုက္ခော ဝိပရိဏာမဓမ္မော’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. ဥပ္ပဇ္ဇတိ အလာဘော…ပေ… ဥပ္ပဇ္ဇတိ ယသော… ဥပ္ပဇ္ဇတိ အယသော… ဥပ္ပဇ္ဇတိ နိန္ဒာ… ဥပ္ပဇ္ဇတိ ပသံသာ… ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ… ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဒုက္ခံ. သော န ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ဥပ္ပန္နံ ခေါ မေ ဣဒံ ဒုက္ခံ; တဉ္စ ခေါ အနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ’’.

“tena hi, bhikkhave, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī”ti. “Evaṃ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – “assutavato, bhikkhave, puthujjanassa uppajjati lābho. So na iti paṭisañcikkhati – ‘uppanno kho me ayaṃ lābho; so ca kho anicco dukkho vipariṇāmadhammo’ti yathābhūtaṃ nappajānāti. Uppajjati alābho…pe… uppajjati yaso… uppajjati ayaso… uppajjati nindā… uppajjati pasaṃsā… uppajjati sukhaṃ… uppajjati dukkhaṃ. So na iti paṭisañcikkhati – ‘uppannaṃ kho me idaṃ dukkhaṃ; tañca kho aniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhamma’nti yathābhūtaṃ nappajānāti”.

‘‘တဿ လာဘောပိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ, အလာဘောပိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ, ယသောပိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ, အယသောပိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ, နိန္ဒာပိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ, ပသံသာပိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ, သုခမ္ပိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ, ဒုက္ခမ္ပိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ. သော ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အနုရုဇ္ဈတိ, အလာဘေ ပဋိဝိရုဇ္ဈတိ; ဥပ္ပန္နံ ယသံ အနုရုဇ္ဈတိ, အယသေ ပဋိဝိရုဇ္ဈတိ; ဥပ္ပန္နံ ပသံသံ အနုရုဇ္ဈတိ, နိန္ဒာယ ပဋိဝိရုဇ္ဈတိ; ဥပ္ပန္နံ သုခံ အနုရုဇ္ဈတိ, ဒုက္ခေ ပဋိဝိရုဇ္ဈတိ. သော ဧဝံ အနုရောဓဝိရောဓသမာပန္နော န ပရိမုစ္စတိ ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ. ‘န ပရိမုစ္စတိ ဒုက္ခသ္မာ’တိ ဝဒါမိ’’.

“ເມື່ອລາບເກີດຂຶ້ນ ກໍຄອບງຳຈິດໃຈຂອງຜູ້ນັ້ນຕັ້ງຢູ່, ເມື່ອຄວາມເສຍລາບເກີດຂຶ້ນ ກໍຄອບງຳຈິດໃຈຂອງຜູ້ນັ້ນຕັ້ງຢູ່, ເມື່ອຍົດເກີດຂຶ້ນ ກໍຄອບງຳຈິດໃຈຂອງຜູ້ນັ້ນຕັ້ງຢູ່, ເມື່ອຄວາມເສຍຍົດເກີດຂຶ້ນ ກໍຄອບງຳຈິດໃຈຂອງຜູ້ນັ້ນຕັ້ງຢູ່, ເມື່ອການນິນທາເກີດຂຶ້ນ ກໍຄອບງຳຈິດໃຈຂອງຜູ້ນັ້ນຕັ້ງຢູ່, ເມື່ອການສັນເສີນເກີດຂຶ້ນ ກໍຄອບງຳຈິດໃຈຂອງຜູ້ນັ້ນຕັ້ງຢູ່, ເມື່ອຄວາມສຸກເກີດຂຶ້ນ ກໍຄອບງຳຈິດໃຈຂອງຜູ້ນັ້ນຕັ້ງຢູ່, ເມື່ອຄວາມທຸກເກີດຂຶ້ນ ກໍຄອບງຳຈິດໃຈຂອງຜູ້ນັ້ນຕັ້ງຢູ່. ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມຍິນດີໃນລາບທີ່ເກີດຂຶ້ນ, ຍ່ອມຍິນຮ້າຍໃນຄວາມເສຍລາບ; ຍ່ອມຍິນດີໃນຍົດທີ່ເກີດຂຶ້ນ, ຍ່ອມຍິນຮ້າຍໃນຄວາມເສຍຍົດ; ຍ່ອມຍິນດີໃນການສັນເສີນທີ່ເກີດຂຶ້ນ, ຍ່ອມຍິນຮ້າຍໃນການນິນທາ; ຍ່ອມຍິນດີໃນຄວາມສຸກທີ່ເກີດຂຶ້ນ, ຍ່ອມຍິນຮ້າຍໃນຄວາມທຸກ. ຜູ້ນັ້ນເມື່ອຕົກຢູ່ໃນຄວາມຍິນດີ ແລະ ຄວາມຍິນຮ້າຍຢ່າງນີ້ ຍ່ອມບໍ່ຫຼຸດພົ້ນຈາກຄວາມເກີດ, ຄວາມແກ່, ຄວາມຕາຍ, ความໂສກ, ຄວາມຮ່ຳໄຮລຳພັນ, ຄວາມທຸກກາຍ, ຄວາມໂທມະນັດ ແລະ ຄວາມຄັບແຄ້ນໃຈ. ເຮົາກ່າວວ່າ 'ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມບໍ່ຫຼຸດພົ້ນຈາກກອງທຸກ'.”

‘‘သုတဝတော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကဿ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘော. သော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ဥပ္ပန္နော ခေါ မေ အယံ လာဘော; သော စ ခေါ အနိစ္စော ဒုက္ခော ဝိပရိဏာမဓမ္မော’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ဥပ္ပဇ္ဇတိ အလာဘော…ပေ… ဥပ္ပဇ္ဇတိ ယသော… ဥပ္ပဇ္ဇတိ အယသော… ဥပ္ပဇ္ဇတိ နိန္ဒာ… ဥပ္ပဇ္ဇတိ ပသံသာ… ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ… ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဒုက္ခံ. သော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ဥပ္ပန္နံ ခေါ မေ ဣဒံ ဒုက္ခံ; တဉ္စ ခေါ အနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ’’.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສ່ວນພະອະລິຍะສາວົກຜູ້ໄດ້ສົດັບ ເມື່ອລາບເກີດຂຶ້ນ, ຍ່ອມພິຈາລະນາຢ່າງນີ້ວ່າ 'ລາບນີ້ເກີດຂຶ້ນແກ່ເຮົາແລ້ວ; ແຕ່ລາບນັ້ນບໍ່ທ່ຽງ, ເປັນທຸກ, ມີຄວາມແປປວນເປັນທຳມະດາ' ຍ່ອມຮູ້ແຈ້ງຕາມຄວາມເປັນຈິງ. ເມື່ອຄວາມເສຍລາບເກີດຂຶ້ນ... ເມື່ອຍົດເກີດຂຶ້ນ... ເມື່ອຄວາມເສຍຍົດເກີດຂຶ້ນ... ເມື່ອການນິນທາເກີດຂຶ້ນ... ເມື່ອການສັນເສີນເກີດຂຶ້ນ... ເມື່ອຄວາມສຸກເກີດຂຶ້ນ... ເມື່ອຄວາມທຸກເກີດຂຶ້ນ, ຍ່ອມພິຈາລະນາຢ່າງນີ້ວ່າ 'ความທຸກນີ້ເກີດຂຶ້ນແກ່ເຮົາແລ້ວ; ແຕ່ຄວາມທຸກນັ້ນບໍ່ທ່ຽງ, ເປັນທຸກ, ມີຄວາມແປປວນເປັນທຳມະດາ' ຍ່ອມຮູ້ແຈ້ງຕາມຄວາມເປັນຈິງ.”

‘‘တဿ [Pg.9] လာဘောပိ စိတ္တံ န ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ, အလာဘောပိ စိတ္တံ န ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ, ယသောပိ စိတ္တံ န ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ, အယသောပိ စိတ္တံ န ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ, နိန္ဒာပိ စိတ္တံ န ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ, ပသံသာပိ စိတ္တံ န ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ, သုခမ္ပိ စိတ္တံ န ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ, ဒုက္ခမ္ပိ စိတ္တံ န ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ. သော ဥပ္ပန္နံ လာဘံ နာနုရုဇ္ဈတိ, အလာဘေ နပ္ပဋိဝိရုဇ္ဈတိ; ဥပ္ပန္နံ ယသံ နာနုရုဇ္ဈတိ, အယသေ နပ္ပဋိဝိရုဇ္ဈတိ; ဥပ္ပန္နံ ပသံသံ နာနုရုဇ္ဈတိ, နိန္ဒာယ နပ္ပဋိဝိရုဇ္ဈတိ; ဥပ္ပန္နံ သုခံ နာနုရုဇ္ဈတိ, ဒုက္ခေ နပ္ပဋိဝိရုဇ္ဈတိ. သော ဧဝံ အနုရောဓဝိရောဓဝိပ္ပဟီနော ပရိမုစ္စတိ ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ. ‘ပရိမုစ္စတိ ဒုက္ခသ္မာ’တိ ဝဒါမိ. အယံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဝိသေသော အယံ အဓိပ္ပယာသော ဣဒံ နာနာကရဏံ သုတဝတော အရိယသာဝကဿ အဿုတဝတာ ပုထုဇ္ဇနေနာ’’တိ.

“ເມື່ອລາບເກີດຂຶ້ນ ກໍບໍ່ຄອບງຳຈິດໃຈຂອງພະອະລິຍະສາວົກນັ້ນຕັ້ງຢູ່, ເມື່ອຄວາມເສຍລາບເກີດຂຶ້ນ ກໍບໍ່ຄອບງຳຈິດໃຈຂອງພະອະລິຍະສາວົກນັ້ນຕັ້ງຢູ່, ເມື່ອຍົດເກີດຂຶ້ນ ກໍບໍ່ຄອບງຳຈິດໃຈຂອງພະອະລິຍະສາວົກນັ້ນຕັ້ງຢູ່, ເມື່ອຄວາມເສຍຍົດເກີດຂຶ້ນ ກໍບໍ່ຄອບງຳຈິດໃຈຂອງພະອະລິຍະສາວົກນັ້ນຕັ້ງຢູ່, ເມື່ອການນິນທາເກີດຂຶ້ນ ກໍບໍ່ຄອບງຳຈິດໃຈຂອງພະອະລິຍະສາວົກນັ້ນຕັ້ງຢູ່, ເມື່ອການສັນເສີນເກີດຂຶ້ນ ກໍບໍ່ຄອບງຳຈິດໃຈຂອງພະອະລິຍະສາວົກນັ້ນຕັ້ງຢູ່, ເມື່ອຄວາມສຸກເກີດຂຶ້ນ ກໍບໍ່ຄອບງຳຈິດໃຈຂອງພະອະລິຍະສາວົກນັ້ນຕັ້ງຢູ່, ເມື່ອຄວາມທຸກເກີດຂຶ້ນ ກໍບໍ່ຄອບງຳຈິດໃຈຂອງພະອະລິຍະສາວົກນັ້ນຕັ້ງຢູ່. ພະອະລິຍະສາວົກນັ້ນຍ່ອມບໍ່ຍິນດີໃນລາບທີ່ເກີດຂຶ້ນ, ບໍ່ຍິນຮ້າຍໃນຄວາມເສຍລາບ; ບໍ່ຍິນດີໃນຍົດທີ່ເກີດຂຶ້ນ, ບໍ່ຍິນຮ້າຍໃນຄວາມເສຍຍົດ; ບໍ່ຍິນດີໃນການສັນເສີນທີ່ເກີດຂຶ້ນ, ບໍ່ຍິນຮ້າຍໃນການນິນທາ; ບໍ່ຍິນດີໃນຄວາມສຸກທີ່ເກີດຂຶ້ນ, ບໍ່ຍິນຮ້າຍໃນຄວາມທຸກ. ພະອະລິຍະສາວົກນັ້ນ ເມື່ອລະຄວາມຍິນດີ ແລະ ຄວາມຍິນຮ້າຍໄດ້ຢ່າງນີ້ແລ້ວ ຍ່ອມຫຼຸດພົ້ນຈາກຄວາມເກີດ, ຄວາມແກ່, ຄວາມຕາຍ, ຄວາມໂສກ, ຄວາມຮ່ຳໄຮລຳພັນ, ຄວາມທຸກກາຍ, ຄວາມໂທມະນັດ ແລະ ຄວາມຄັບແຄ້ນໃຈ. ເຮົາກ່າວວ່າ 'ພະອະລິຍະສາວົກນັ້ນຍ່ອມຫຼຸດພົ້ນຈາກກອງທຸກ'. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ແລ້ວຄືຄວາມແຕກຕ່າງກັນ, ຄວາມພິເສດກັນ, ຫຼື ຄວາມຜິດແຜກແຕກຕ່າງກັນ ລະຫວ່າງພະອະລິຍະສາວົກຜູ້ໄດ້ສົດັບ ກັບ ປຸຖຸຊົນຜູ້ບໍ່ໄດ້ສົດັບ.”

‘‘လာဘော အလာဘော စ ယသာယသော စ,နိန္ဒာ ပသံသာ စ သုခံ ဒုခဉ္စ;

ဧတေ အနိစ္စာ မနုဇေသု ဓမ္မာ,အသဿတာ ဝိပရိဏာမဓမ္မာ.

“ການໄດ້ລາບ ການເສຍລາບ ການມີຍົດ ການເສຍຍົດ ການນິນທາ ການສັນເສີນ ຄວາມສຸກ ແລະ ຄວາມທຸກ; ທຳມະເຫຼົ່ານີ້ໃນໝູ່ມະນຸດ ຍ່ອມບໍ່ທ່ຽງແທ້ ບໍ່ຄົງທີ່ ມີຄວາມແປປວນເປັນທຳມະດາ.”

‘‘ဧတေ စ ဉတွာ သတိမာ သုမေဓော,အဝေက္ခတိ ဝိပရိဏာမဓမ္မေ;

ဣဋ္ဌဿ ဓမ္မာ န မထေန္တိ စိတ္တံ,အနိဋ္ဌတော နော ပဋိဃာတမေတိ.

“ຜູ້ມີສະຕິ ມີປັນຍາດີ ຮູ້ແຈ້ງທຳມະເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ ຍ່ອມພິຈາລະນາເຫັນວ່າເປັນສິ່ງທີ່ມີຄວາມແປປວນເປັນທຳມະດາ; ທຳມະອັນເປັນໜ້າປາດຖະໜາ ຍ່ອມບໍ່ຄອບງຳຈິດໃຈຂອງຜູ້ນັ້ນ, ແລະ ຜູ້ນັ້ນກໍບໍ່ຂັດເຄືອງເພາະທຳມະອັນບໍ່ເປັນໜ້າປາດຖະໜາ.”

‘‘တဿာနုရောဓာ အထ ဝါ ဝိရောဓာ,ဝိဓူပိတာ အတ္ထင်္ဂတာ န သန္တိ;

ပဒဉ္စ ဉတွာ ဝိရဇံ အသောကံ,သမ္မပ္ပဇာနာတိ ဘဝဿ ပါရဂူ’’တိ. ဆဋ္ဌံ;

“ຄວາມຍິນດີ ແລະ ຄວາມຍິນຮ້າຍຂອງຜູ້ນັ້ນ ຍ່ອມຖືກກຳຈັດໃຫ້ໝົດສິ້ນໄປ ດັບໄປ ບໍ່ມີເຫຼືອ; ຜູ້ນັ້ນຮູ້ແຈ້ງເຖິງບົດທຳອັນປາສະຈາກທຸລີ ບໍ່ມີຄວາມໂສກເສົ້າ ເປັນຜູ້ເຖິງຝັ່ງແຫ່ງພົບ ຍ່ອມຮູ້ແຈ້ງເຫັນຈິງໂດຍຊອບ.” ສູດທີຫົກ.

၇. ဒေဝဒတ္တဝိပတ္တိသုတ္တံ

໗. ເທວະທັດຕະວິປັດຕິສູດ

၇. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ အစိရပက္ကန္တေ ဒေဝဒတ္တေ. တတြ ဘဂဝါ ဒေဝဒတ္တံ အာရဗ္ဘ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘သာဓု, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ အတ္တဝိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတိ. သာဓု, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ ပရဝိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတိ. သာဓု, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ အတ္တသမ္ပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတိ. သာဓု[Pg.10], ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ ပရသမ္ပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတိ. အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, အသဒ္ဓမ္မေဟိ အဘိဘူတော ပရိယာဒိန္နစိတ္တော ဒေဝဒတ္တော အာပါယိကော နေရယိကော ကပ္ပဋ္ဌော အတေကိစ္ဆော’’.

໗. ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ປະທັບຢູ່ທີ່ພູຄິດຊະກູດ ໃກ້ກຸງຣາຊະຄຶ ເມື່ອພຣະເທວະທັດຫຼີກໜີໄປບໍ່ດົນ. ໃນທີ່ນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບພຣະເທວະທັດ ແລ້ວຕຣັດຮຽກພິກຂຸທັງຫຼາຍມາວ່າ: “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເປັນການດີ ທີ່ພິກຂຸຈະພິຈາຣະນາເບິ່ງຄວາມເສື່ອມຂອງຕົນເອງຕາມກາລະເວລາ. ເປັນການດີ ທີ່ພິກຂຸຈະພິຈາຣະນາເບິ່ງຄວາມເສື່ອມຂອງຜູ້ນອກຕາມກາລະເວລາ. ເປັນການດີ ທີ່ພິກຂຸຈະພິຈາຣະນາເບິ່ງຄວາມເຖິງພ້ອມຂອງຕົນເອງຕາມກາລະເວລາ. ເປັນການດີ ທີ່ພິກຂຸຈະພິຈາຣະນາເບິ່ງຄວາມເຖິງພ້ອມຂອງຜູ້ນອກຕາມກາລະເວລາ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເທວະທັດຖືກອະສັດທັມ 8 ປະການ ຄອບງຳ ແລະຄອບຄອງຈິດແລ້ວ ຈຶ່ງຕ້ອງໄປສູ່ອະບາຍ ຕົກນະຣົກ ຢູ່ຕະຫຼອດກັປ ບໍ່ອາດຈະເຍົາຍາໄດ້.”

‘‘ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? လာဘေန ဟိ, ဘိက္ခဝေ, အဘိဘူတော ပရိယာဒိန္နစိတ္တော ဒေဝဒတ္တော အာပါယိကော နေရယိကော ကပ္ပဋ္ဌော အတေကိစ္ဆော. အလာဘေန, ဘိက္ခဝေ…ပေ… ယသေန, ဘိက္ခဝေ… အယသေန, ဘိက္ခဝေ… သက္ကာရေန, ဘိက္ခဝေ… အသက္ကာရေန, ဘိက္ခဝေ… ပါပိစ္ဆတာယ, ဘိက္ခဝေ… ပါပမိတ္တတာယ, ဘိက္ခဝေ, အဘိဘူတော ပရိယာဒိန္နစိတ္တော ဒေဝဒတ္တော အာပါယိကော နေရယိကော ကပ္ပဋ္ဌော အတေကိစ္ဆော. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ အသဒ္ဓမ္မေဟိ အဘိဘူတော ပရိယာဒိန္နစိတ္တော ဒေဝဒတ္တော အာပါယိကော နေရယိကော ကပ္ပဋ္ဌော အတေကိစ္ဆော.

“ອະສັດທັມ 8 ປະການນັ້ນ ຄືຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເພາະຖືກລາບຄອບງຳ ແລະຄອບຄອງຈິດແລ້ວ ເທວະທັດຈຶ່ງຕ້ອງໄປສູ່ອະບາຍ ຕົກນະຣົກ ຢູ່ຕະຫຼອດກັປ ບໍ່ອາດຈະເຍົາຍາໄດ້. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເພາະຖືກຄວາມເສື່ອມລາບ... ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເພາະຖືກຍົດ... ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເພາະຖືກຄວາມເສື່ອມຍົດ... ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເພາະຖືກສັກກາຣະ... ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເພາະຖືກຄວາມບໍ່ມີສັກກາຣະ... ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເພາະຖືກຄວາມປາດຖະໜາອັນຊົ່ວຊ້າ... ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເພາະຖືກຄວາມມີມິດຊົ່ວຄອບງຳ ແລະຄອບຄອງຈິດແລ້ວ ເທວະທັດຈຶ່ງຕ້ອງໄປສູ່ອະບາຍ ຕົກນະຣົກ ຢູ່ຕະຫຼອດກັປ ບໍ່ອາດຈະເຍົາຍາໄດ້. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເພາະຖືກອະສັດທັມ 8 ປະການເຫຼົ່ານີ້ແລ ຄອບງຳ ແລະຄອບຄອງຈິດແລ້ວ ເທວະທັດຈຶ່ງຕ້ອງໄປສູ່ອະບາຍ ຕົກນະຣົກ ຢູ່ຕະຫຼອດກັປ ບໍ່ອາດຈະເຍົາຍາໄດ້.”

‘‘သာဓု, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ, ဥပ္ပန္နံ အလာဘံ…ပေ… ဥပ္ပန္နံ ယသံ… ဥပ္ပန္နံ အယသံ… ဥပ္ပန္နံ သက္ကာရံ … ဥပ္ပန္နံ အသက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပိစ္ဆတံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເປັນການດີ ທີ່ພິກຂຸຈະຄອບງຳລາບທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວໆ ຢູ່. ຈະຄອບງຳຄວາມເສື່ອມລາບທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ຈະຄອບງຳຍົດທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ຈະຄອບງຳຄວາມເສື່ອມຍົດທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ຈະຄອບງຳສັກກາຣະທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ຈະຄອບງຳຄວາມບໍ່ມີສັກກາຣະທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ຈະຄອບງຳຄວາມປາດຖະໜາອັນຊົ່ວຊ້າທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ຈະຄອບງຳຄວາມມີມິດຊົ່ວທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວໆ ຢູ່.”

‘‘ကိဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု အတ္ထဝသံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ, ဥပ္ပန္နံ အလာဘံ…ပေ… ဥပ္ပန္နံ ယသံ… ဥပ္ပန္နံ အယသံ… ဥပ္ပန္နံ သက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ အသက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပိစ္ဆတံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ?

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ພິກຂຸອາໄສອຳນາດປະໂຫຍດຫຍັງ ຈຶ່ງຄວນຄອບງຳລາບທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວໆ ຢູ່, ຄວນຄອບງຳຄວາມເສື່ອມລາບທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ຄວນຄອບງຳຍົດທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ຄວນຄອບງຳຄວາມເສື່ອມຍົດທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ຄວນຄອບງຳສັກກາຣະທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ຄວນຄອບງຳຄວາມບໍ່ມີສັກກາຣະທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ຄວນຄອບງຳຄວາມປາດຖະໜາອັນຊົ່ວຊ້າທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ຄວນຄອບງຳຄວາມມີມິດຊົ່ວທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວໆ ຢູ່?”

‘‘ယံ ဟိဿ, ဘိက္ခဝေ, ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အနဘိဘုယျ ဝိဟရတော ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ, ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အဘိဘုယျ ဝိဟရတော ဧဝံသ တေ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ န ဟောန္တိ. ယံ ဟိဿ, ဘိက္ခဝေ, ဥပ္ပန္နံ အလာဘံ…ပေ… ဥပ္ပန္နံ ယသံ… ဥပ္ပန္နံ အယသံ… ဥပ္ပန္နံ သက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ အသက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပိစ္ဆတံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အနဘိဘုယျ ဝိဟရတော ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ, ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အဘိဘုယျ ဝိဟရတော ဧဝံသ တေ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ န ဟောန္တိ. ဣဒံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု အတ္ထဝသံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ, ဥပ္ပန္နံ အလာဘံ…ပေ… ဥပ္ပန္နံ ယသံ… ဥပ္ပန္နံ အယသံ … ဥပ္ပန္နံ သက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ အသက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပိစ္ဆတံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເພາະວ່າ ເມື່ອພິກຂຸບໍ່ຄອບງຳລາບທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວຢູ່ ອາສະວະທັງຫຼາຍອັນເປັນໄປກັບດ້ວຍຄວາມຄັບແຄ້ນ ແລະຄວາມຮ້ອນຣົນ ຍຶງເກີດຂຶ້ນໄດ້, ແຕ່ເມື່ອພິກຂຸຄອບງຳລາບທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວຢູ່ ອາສະວະທັງຫຼາຍອັນເປັນໄປກັບດ້ວຍຄວາມຄັບແຄ້ນ ແລະຄວາມຮ້ອນຣົນເຫຼົ່ານັ້ນ ຍ່ອມບໍ່ມີແກ່ພິກຂຸນັ້ນ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເມື່ອພິກຂຸບໍ່ຄອບງຳຄວາມເສື່ອມລາບທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ຍົດທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ຄວາມເສື່ອມຍົດທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ສັກກາຣະທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ຄວາມບໍ່ມີສັກກາຣະທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ຄວາມປາດຖະໜາອັນຊົ່ວຊ້າທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ຄວາມມີມິດຊົ່ວທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວຢູ່ ອາສະວະທັງຫຼາຍອັນເປັນໄປກັບດ້ວຍຄວາມຄັບແຄ້ນ ແລະความຮ້ອນຣົນ ຍຶງເກີດຂຶ້ນໄດ້, ແຕ່ເມື່ອພິກຂຸຄອບງຳຄວາມມີມິດຊົ່ວທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວຢູ່ ອາສະວະທັງຫຼາຍອັນເປັນໄປກັບດ້ວຍຄວາມຄັບແຄ້ນ ແລະຄວາມຮ້ອນຣົນເຫຼົ່ານັ້ນ ຍ່ອມບໍ່ມີແກ່ພິກຂຸນັ້ນ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ພິກຂຸອາໄສອຳນາດປະໂຫຍດນີ້ແລ ຈຶ່ງຄວນຄອບງຳລາບທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວໆ ຢູ່, ຄວນຄອບງຳຄວາມເສື່ອມລາບທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ຍົດທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ຄວາມເສື່ອມຍົດທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ສັກກາຣະທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ຄວາມບໍ່ມີສັກກາຣະທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ຄວາມປາດຖະໜາອັນຊົ່ວຊ້າທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ຄວາມມີມິດຊົ່ວທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວໆ ຢູ່.”

‘‘တသ္မာတိဟ[Pg.11], ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရိဿာမ, ဥပ္ပန္နံ အလာဘံ…ပေ… ဥပ္ပန္နံ ယသံ… ဥပ္ပန္နံ အယသံ… ဥပ္ပန္နံ သက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ အသက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပိစ္ဆတံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရိဿာမာ’တိ. ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ. သတ္တမံ.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເພາະເຫດນັ້ນ ໃນທັມມະວິນັຍນີ້ ພວກເທີທັງຫຼາຍເພິ່ງສຶກສາຢ່າງນີ້ວ່າ: ‘ພວກເຮົາຈັກຄອບງຳລາບທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວໆ ຢູ່, ຈັກຄອບງຳຄວາມເສື່ອມລາບທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ຍົດທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ຄວາມເສື່ອມຍົດທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ສັກກາຣະທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ຄວາມບໍ່ມີສັກກາຣະທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ຄວາມປາດຖະໜາອັນຊົ່ວຊ້າທີ່ເກີດຂຶ້ນ... ຄວາມມີມິດຊົ່ວທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວໆ ຢູ່’. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ພວກເທີທັງຫຼາຍເພິ່ງສຶກສາຢ່າງນີ້ແລ.”

၈. ဥတ္တရဝိပတ္တိသုတ္တံ

໘. ອຸຕຕະຣະວິປັດຕິສູດ

၈. ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ ဥတ္တရော မဟိသဝတ္ထုသ္မိံ ဝိဟရတိ သင်္ခေယျကေ ပဗ္ဗတေ ဝဋဇာလိကာယံ. တတြ ခေါ အာယသ္မာ ဥတ္တရော ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘သာဓာဝုသော, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ အတ္တဝိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတိ. သာဓာဝုသော, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ ပရဝိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတိ. သာဓာဝုသော, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ အတ္တသမ္ပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတိ. သာဓာဝုသော, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ ပရသမ္ပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတီ’’တိ.

໘. ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີອາຍຸອຸຕຕະຣະ ອາໄສຢູ່ທີ່ວັດວະຕະຊາລິກາ ບົນພູສັງເຂຍຍະ ໃນແຂວງມະຫິສະວັດຖຸ. ໃນທີ່ນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີອາຍຸອຸຕຕະຣະ ໄດ້ຮຽກພິກຂຸທັງຫຼາຍມາແລ້ວ ກ່າວວ່າ: “ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ! ເປັນການດີ ທີ່ພິກຂຸຈະພິຈາຣະນາເbິ່ງຄວາມເສື່ອມຂອງຕົນເອງຕາມກາລະເວລາ. ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ! ເປັນການດີ ທີ່ພິກຂຸຈະພິຈາຣະນາເບິ່ງຄວາມເສື່ອມຂອງຜູ້ນອກຕາມກາລະເວລາ. ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ! ເປັນການດີ ທີ່ພິກຂຸຈະພິຈາຣະນາເບິ່ງຄວາມເຖິງພ້ອມຂອງຕົນເອງຕາມກາລະເວລາ. ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ! ເປັນການດີ ທີ່ພິກຂຸຈະພິຈາຣະນາເບິ່ງຄວາມເຖິງພ້ອມຂອງຜູ້ນອກຕາມກາລະເວລາ.”

တေန ခေါ ပန သမယေန ဝေဿဝဏော မဟာရာဇာ ဥတ္တရာယ ဒိသာယ ဒက္ခိဏံ ဒိသံ ဂစ္ဆတိ ကေနစိဒေဝ ကရဏီယေန. အဿောသိ ခေါ ဝေဿဝဏော မဟာရာဇာ အာယသ္မတော ဥတ္တရဿ မဟိသဝတ္ထုသ္မိံ သင်္ခေယျကေ ပဗ္ဗတေ ဝဋဇာလိကာယံ ဘိက္ခူနံ ဧဝံ ဓမ္မံ ဒေသေန္တဿ – ‘‘သာဓာဝုသော, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ အတ္တဝိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတိ. သာဓာဝုသော, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ ပရဝိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတိ. သာဓာဝုသော, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ အတ္တသမ္ပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတိ. သာဓာဝုသော, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ ပရသမ္ပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတီ’’တိ.

ກໍໂດຍສະໄໝນັ້ນແລ ທ້າວເວດສະວັນມະຫາຣາດ ສະເດັດຈາກທິດເໜືອໄປສູ່ທິດໃຕ້ ດ້ວຍກິດຈະການບາງຢ່າງ. ທ້າວເວດສະວັນມະຫາຣາດ ໄດ້ຍິນສຽງຂອງພຣະຜູ້ມີອາຍຸອຸຕຕະຣະ ກຳລັງສະແດງທັມແກ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທີ່ວັດວະຕະຊາລິກາ ບົນພູສັງເຂຍຍະ ໃນແຂວງມະຫິສະວັດຖຸ ຢ່າງນີ້ວ່າ: “ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ! ເປັນການດີ ທີ່ພິກຂຸຈະພິຈາຣະນາເບິ່ງຄວາມເສື່ອມຂອງຕົນເອງຕາມກາລະເວລາ. ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ! ເປັນການດີ ທີ່ພິກຂຸຈະພິຈາຣະນາເບິ່ງຄວາມເສື່ອມຂອງຜູ້ນອກຕາມກາລະເວລາ. ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ! ເປັນການດີ ທີ່ພິກຂຸຈະພິຈາຣະນາເບິ່ງຄວາມເຖິງພ້ອມຂອງຕົນເອງຕາມກາລະເວລາ. ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ! ເປັນການດີ ທີ່ພິກຂຸຈະພິຈາຣະນາເບິ່ງຄວາມເຖິງພ້ອມຂອງຜູ້ນອກຕາມກາລະເວລາ.”

အထ ခေါ ဝေဿဝဏ္ဏော မဟာရာဇာ – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ, ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ, ဧဝမေဝံ မဟိသဝတ္ထုသ္မိံ သင်္ခေယျကေ ပဗ္ဗတေ ဝဋဇာလိကာယံ အန္တရဟိတော ဒေဝေသု တာဝတိံသေသု ပါတုရဟောသိ. အထ ခေါ ဝေဿဝဏ္ဏော မဟာရာဇာ ယေန သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ယဂ္ဃေ မာရိသ, ဇာနေယျာသိ! ဧသော အာယသ္မာ ဥတ္တရော မဟိသဝတ္ထုသ္မိံ သင်္ခေယျကေ ပဗ္ဗတေ ဝဋဇာလိကာယံ ဘိက္ခူနံ ဧဝံ ဓမ္မံ ဒေသေတိ – ‘သာဓာဝုသော, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ အတ္တဝိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတိ[Pg.12]. သာဓာဝုသော, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ ပရဝိပတ္တိံ…ပေ… အတ္တသမ္ပတ္တိံ… ပရသမ္ပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတီ’’’တိ.

ຄັ້ງນັ້ນແລ ທ້າວເວດສະວັນມະຫາຣາດ—ປຽບເໝືອນບຸຣຸດຜູ້ມີກຳລັງ ຢຽດແຂນທີ່ຄູ້ເຂົ້າ ຫຼືຄູ້ແຂນທີ່ຢຽດອອກ, ສະນັ້ນແລ—ຫາຍຕົວໄປຈາກວັດວະຕະຊາລິກາ ບົນພູສັງເຂຍຍະ ໃນແຂວງມະຫິສະວັດຖຸ ແລ້ວໄປປາກົດຕົວໃນໝູ່ເທວະດາຊັ້ນດາວະດຶງ. ຄັ້ງນັ້ນ ທ້າວເວດສະວັນມະຫາຣາດ ໄດ້ເຂົ້າໄປຫາທ້າວສັກກະຈອມເທບ; ຄັນເຂົ້າໄປຫາແລ້ວ ໄດ້ກ່າວກັບທ້າວສັກກະຈອມເທບຢ່າງນີ້ວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເຣີນ, ຂໍພຣະອົງຊົງຊາບເຖີດ! ພຣະຜູ້ມີອາຍຸອຸຕຕະຣະນັ້ນ ຢູ່ທີ່ວັດວະຕະຊາລິກາ ບົນພູສັງເຂຍຍະ ໃນແຂວງມະຫິສະວັດຖຸ ສະແດງທັມແກ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍຢ່າງນີ້ວ່າ: ‘ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ! ເປັນການດີ ທີ່ພິກຂຸຈະພິຈາຣະນາເບິ່ງความເສື່ອມຂອງຕົນເອງຕາມກາລະເວລາ. ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ! ເປັນການດີ ທີ່ພິກຂຸຈະພິຈາຣະນາເບິ່ງຄວາມເສື່ອມຂອງຜູ້ນອກ... ຄວາມເຖິງພ້ອມຂອງຕົນເອງ... ຄວາມເຖິງພ້ອມຂອງຜູ້ນອກຕາມກາລະເວລາ’.”

အထ ခေါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ, ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ, ဧဝမေဝံ ဒေဝေသု တာဝတိံသေသု အန္တရဟိတော မဟိသဝတ္ထုသ္မိံ သင်္ခေယျကေ ပဗ္ဗတေ ဝဋဇာလိကာယံ အာယသ္မတော ဥတ္တရဿ သမ္မုခေ ပါတုရဟောသိ. အထ ခေါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ယေနာယသ္မာ ဥတ္တရော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ဥတ္တရံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော အာယသ္မန္တံ ဥတ္တရံ ဧတဒဝေါစ –

ຄັ້ງນັ້ນແລ ທ້າວສັກກະຈອມເທບ—ປຽບເໝືອນບຸຣຸດຜູ້ມີກຳລັງ ຢຽດແຂນທີ່ຄູ້ເຂົ້າ ຫຼືຄູ້ແຂນທີ່ຢຽດອອກ, ສະນັ້ນແລ—ຫາຍຕົວໄປຈາກໝູ່ເທວະດາຊັ້ນດາວະດຶງ ແລ້ວໄປປາກົດຕົວຕໍ່ໜ້າພຣະຜູ້ມີອາຍຸອຸຕຕະຣະ ທີ່ວັດວະຕະຊາລິກາ ບົນພູສັງເຂຍຍະ ໃນແຂວງມະຫິສະວັດຖຸ. ຄັ້ງນັ້ນ ທ້າວສັກກະຈອມເທບ ໄດ້ເຂົ້າໄປຫາພຣະຜູ້ມີອາຍຸອຸຕຕະຣະ; ຄັນເຂົ້າໄປຫາແລ້ວ ໄດ້ອະພິວາດພຣະຜູ້ມີອາຍຸອຸຕຕະຣະ ແລ້ວຢືນຢູ່ ບ່ອນຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ເມື່ອຢືນຢູ່ ບ່ອນຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງແລ້ວ ທ້າວສັກກະຈອມເທບ ໄດ້ກ່າວກັບພຣະຜູ້ມີອາຍຸອຸຕຕະຣະຢ່າງນີ້ວ່າ:

‘‘သစ္စံ ကိရ, ဘန္တေ, အာယသ္မာ ဥတ္တရော ဘိက္ခူနံ ဧဝံ ဓမ္မံ ဒေသေသိ – ‘သာဓာဝုသော, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ အတ္တဝိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတိ, သာဓာဝုသော, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ ပရဝိပတ္တိံ…ပေ… အတ္တသမ္ပတ္တိံ… ပရသမ္ပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတီ’’’ တိ? ‘‘ဧဝံ, ဒေဝါနမိန္ဒာ’’တိ. ‘‘ကိံ ပနိဒံ, ဘန္တေ, အာယသ္မတော ဥတ္တရဿ သကံ ပဋိဘာနံ, ဥဒါဟု တဿ ဘဂဝတော ဝစနံ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿာ’’တိ? ‘‘တေန ဟိ, ဒေဝါနမိန္ဒ, ဥပမံ တေ ကရိဿာမိ. ဥပမာယ မိဓေကစ္စေ ဝိညူ ပုရိသာ ဘာသိတဿ အတ္ထံ အာဇာန’’န္တိ.

“ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເຣີນ, ໄດ້ຍິນວ່າ ພຣະຜູ້ມີອາຍຸອຸຕຕະຣະ ສະແດງທັມແກ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍຢ່າງນີ້ວ່າ: ‘ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ! ເປັນການດີ ທີ່ພິກຂຸຈະພິຈາຣະນາເບິ່ງຄວາມເສື່ອມຂອງຕົນເອງຕາມກາລະເວລາ. ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ! ເປັນການດີ ທີ່ພິກຂຸຈະພິຈາຣະນາເບິ່ງຄວາມເສື່ອມຂອງຜູ້ນອກ... ຄວາມເຖິງພ້ອມຂອງຕົນເອງ... ຄວາມເຖິງພ້ອມຂອງຜູ້ນອກຕາມກາລະເວລາ’ ນັ້ນ ຈິງແທ້ບໍ?” “ຈິງຢ່າງນັ້ນ, ຈອມເທບ.” “ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເຣີນ, ທັມມະເທສະນານີ້ ເປັນປະຕິພານຂອງພຣະຜູ້ມີອາຍຸອຸຕຕະຣະເອງ ຫຼືວ່າເປັນພຣະດຳຣັດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າອໍຣະຫັນຕະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ?” “ຈອມເທບ, ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ເຮົາຈັກຍົກອຸປະມາໃຫ້ທ່ານຟັງ. ເພາະຄົນສະຫຼາດບາງພວກໃນໂລກນີ້ ຍ່ອມເຂົ້າໃຈເນື້ອຄວາມແຫ່ງຄຳເວົ້າໄດ້ດ້ວຍອຸປະມາ.”

‘‘သေယျထာပိ, ဒေဝါနမိန္ဒ, ဂါမဿ ဝါ နိဂမဿ ဝါ အဝိဒူရေ မဟာဓညရာသိ. တတော မဟာဇနကာယော ဓညံ အာဟရေယျ – ကာဇေဟိပိ ပိဋကေဟိပိ ဥစ္ဆင်္ဂေဟိပိ အဉ္ဇလီဟိပိ. ယော နု ခေါ, ဒေဝါနမိန္ဒ, တံ မဟာဇနကာယံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝံ ပုစ္ဆေယျ – ‘ကုတော ဣမံ ဓညံ အာဟရထာ’တိ, ကထံ ဗျာကရမာနော နု ခေါ, ဒေဝါနမိန္ဒ, သော မဟာဇနကာယော သမ္မာ ဗျာကရမာနော ဗျာကရေယျာ’’တိ? ‘‘‘အမုမှာ မဟာဓညရာသိမှာ အာဟရာမာ’တိ ခေါ, ဘန္တေ, သော မဟာဇနကာယော သမ္မာ ဗျာကရမာနော ဗျာကရေယျာ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ, ဒေဝါနမိန္ဒ, ယံ ကိဉ္စိ သုဘာသိတံ သဗ္ဗံ တံ တဿ ဘဂဝတော ဝစနံ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ. တတော ဥပါဒါယုပါဒါယ မယံ စညေ စ ဘဏာမာ’’တိ.

“ຈອມເທບ, ປຽບເໝືອນກອງເຂົ້າກອງໃຫຍ່ ຕັ້ງຢູ່ບໍ່ໄກຈາກບ້ານ ຫຼືນິຄົມ. ຝູງຊົນຈຳນວນຫຼາຍພາກັນຂົນເຂົ້າໄປຈາກກອງເຂົ້ານັ້ນ ດ້ວຍຄານຫາບກໍມີ ດ້ວຍກະບຸງກໍມີ ດ້ວຍຜ້າຕຸ້ມກໍມີ ດ້ວຍກຳມືກໍມີ. ຈອມເທບ, ຫາກມີໃຜຄົນໜຶ່ງເຂົ້າໄປຫາຝູງຊົນນັ້ນ ແລ້ວຖາມຢ່າງນີ້ວ່າ: ‘ພວກທ່ານຂົນເຂົ້ານີ້ມາຈາກໃສ?’ ຈອມເທບ, ຝູງຊົນນັ້ນຈະຕອບຢ່າງໃດ ຈຶ່ງຈະຊື່ວ່າຕອບໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ?” “ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເຣີນ, ຝູງຊົນນັ້ນເມື່ອຕອບວ່າ: ‘ພວກຂ້ານ້ອຍຂົນມາຈາກກອງເຂົ້າກອງໃຫຍ່ພຸ້ນ’ ດັ່ງນີ້ ຈຶ່ງຊື່ວ່າຕອບໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ.” “ຈອມເທບ, ສັນນັ້ນຄືກັນແລ ຄຳສຸພາສິດໃດໆກོຕາມ ທັງໝົດນັ້ນລ້ວນແຕ່ເປັນພຣະດຳຣັດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າອໍຣະຫັນຕະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ. ພວກຂ້ານ້ອຍ ແລະຄົນອື່ນໆ ອາໄສພຣະດຳຣັດນັ້ນແລ້ວ ຈຶ່ງນຳມາສະແດງ.”

‘‘အစ္ဆရိယံ, ဘန္တေ, အဗ္ဘုတံ ဘန္တေ! ယာဝ သုဘာသိတံ စိဒံ အာယသ္မတာ ဥတ္တရေန – ‘ယံ ကိဉ္စိ သုဘာသိတံ သဗ္ဗံ တံ တဿ ဘဂဝတော ဝစနံ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ[Pg.13]. တတော ဥပါဒါယုပါဒါယ မယံ စညေ စ ဘဏာမာ’တိ. ဧကမိဒံ, ဘန္တေ ဥတ္တရ, သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ အစိရပက္ကန္တေ ဒေဝဒတ္တေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဒေဝဒတ္တံ အာရဗ္ဘ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ –

“ໜ້າອັດສະຈັນຫຼາຍ, ທ່ານຜູ້ຈະເຣີນ! ໜ້າແປກປະຫຼາດຫຼາຍ, ທ່ານຜູ້ຈະເຣີນ! ພຣະຜູ້ມີອາຍຸອຸຕຕະຣະກ່າວໄວ້ດີແທ້ໆ ວ່າ: ‘ຄຳສຸພາສິດໃດໆກໍຕາມ ທັງໝົດນັ້ນລ້ວນແຕ່ເປັນພຣະດຳຣັດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າອໍຣະຫັນຕະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ. ພວກຂ້ານ້ອຍ ແລະຄົນອື່ນໆ ອາໄສພຣະດຳຣັດນັ້ນແລ້ວ ຈຶ່ງນຳມາສະແດງ’. ຂ້າແຕ່ທ່ານອຸຕຕະຣະ, ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ປະທັບຢູ່ທີ່ພູຄິດຊະກູດ ໃກ້ກຸງຣາຊະຄຶ ເມື່ອພຣະເທວະທັດຫຼີກໜີໄປບໍ່ດົນ. ໃນທີ່ນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງປາຣົບພຣະເທວະທັດ ແລ້ວຕຣັດຮຽກພິກຂຸທັງຫຼາຍມາວ່າ:”

‘‘သာဓု, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ အတ္တဝိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတိ. သာဓု, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ကာလေန ကာလံ ပရဝိပတ္တိံ…ပေ… အတ္တသမ္ပတ္တိံ… ပရသမ္ပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတာ ဟောတိ. အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, အသဒ္ဓမ္မေဟိ အဘိဘူတော ပရိယာဒိန္နစိတ္တော ဒေဝဒတ္တော အာပါယိကော နေရယိကော ကပ္ပဋ္ဌော အတေကိစ္ဆော. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? လာဘေန ဟိ, ဘိက္ခဝေ, အဘိဘူတော ပရိယာဒိန္နစိတ္တော ဒေဝဒတ္တော အာပါယိကော နေရယိကော ကပ္ပဋ္ဌော အတေကိစ္ဆော; အလာဘေန, ဘိက္ခဝေ…ပေ… ယသေန, ဘိက္ခဝေ … အယသေန, ဘိက္ခဝေ… သက္ကာရေန, ဘိက္ခဝေ… အသက္ကာရေန, ဘိက္ခဝေ… ပါပိစ္ဆတာယ, ဘိက္ခဝေ… ပါပမိတ္တတာယ, ဘိက္ခဝေ, အဘိဘူတော ပရိယာဒိန္နစိတ္တော ဒေဝဒတ္တော အာပါယိကော နေရယိကော ကပ္ပဋ္ဌော အတေကိစ္ဆော. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ အသဒ္ဓမ္မေဟိ အဘိဘူတော ပရိယာဒိန္နစိတ္တော ဒေဝဒတ္တော အာပါယိကော နေရယိကော ကပ္ပဋ္ဌော အတေကိစ္ဆော.

“‘ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເປັນການດີ ທີ່ພິກຂຸຈະພິຈາຣະນາເບິ່ງຄວາມເສື່ອມຂອງຕົນເອງຕາມກາລະເວລາ. ເປັນການດີ ທີ່ພິກຂຸຈະພິຈາຣະນາເບິ່ງຄວາມເສື່ອມຂອງຜູ້ນອກ... ຄວາມເຖິງພ້ອມຂອງຕົນເອງ... ຄວາມເຖິງພ້ອມຂອງຜູ້ນອກຕາມກາລະເວລາ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເທວະທັດຖືກອະສັດທັມ 8 ປະการ ຄອບງຳ ແລະຄອບຄອງຈິດແລ້ວ ຈຶ່ງຕ້ອງໄປສູ່ອະບາຍ ຕົກນະຣົກ ຢູ່ຕະຫຼອດກັປ ບໍ່ອາດຈະເຍົາຍາໄດ້. ອະສັດທັມ 8 ປະການນັ້ນ ຄືຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເພາະຖືກລາບຄອບງຳ ແລະຄອບຄອງຈິດແລ້ວ ເທວະທັດຈຶ່ງຕ້ອງໄປສູ່ອະບາຍ ຕົກນະຣົກ ຢູ່ຕະຫຼອດກັປ ບໍ່ອາດຈະເຍົາຍາໄດ້. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເພາະຖືກຄວາມເສື່ອມລາບ... ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເພາະຖືກຍົດ... ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເພາະຖືກຄວາມເສື່ອມຍົດ... ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເພາະຖືກສັກກາຣະ... ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເພາະຖືກຄວາມບໍ່ມີສັກກາຣະ... ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເພາະຖືກຄວາມປາດຖະໜາອັນຊົ່ວຊ້າ... ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເພາະຖືກຄວາມມີມິດຊົ່ວຄອບງຳ ແລະຄອບຄອງຈິດແລ້ວ ເທວະທັດຈຶ່ງຕ້ອງໄປສູ່ອະບາຍ ຕົກນະຣົກ ຢູ່ຕະຫຼອດກັປ ບໍ່ອາດຈະເຍົາຍາໄດ້. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ! ເພາະຖືກອະສັດທັມ 8 ປະການເຫຼົ່ານີ້ແລ ຄອບງຳ ແລະຄອບຄອງຈິດແລ້ວ ເທວະທັດຈຶ່ງຕ້ອງໄປສູ່ອະບາຍ ຕົກນະຣົກ ຢູ່ຕະຫຼອດກັປ ບໍ່ອາດຈະເຍົາຍາໄດ້.’”

‘‘သာဓု, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ; ဥပ္ပန္နံ အလာဘံ…ပေ… ဥပ္ပန္နံ ယသံ… ဥပ္ပန္နံ အယသံ… ဥပ္ပန္နံ သက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ အသက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပိစ္ဆတံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ.

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເປັນການດີ ທີ່ພິກຂຸຄວນຄອບງຳ ຄອບງຳລາບທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວຢູ່; ຄວນຄອບງຳ ຄອບງຳຄວາມເສື່ອມລາບທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ຍົດທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ຄວາມເສື່ອມຍົດທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ສັກກາລະທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ຄວາມອະສັກກາລະທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ... ຄວາມປາດຖະໜາອັນຊົ່ວຊ້າທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ຄວາມເປັນຜູ້ມີມິດຊົ່ວທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ຄອບງຳ ຄອບງຳແລ້ວຢູ່.”

‘‘ကိဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု အတ္ထဝသံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ; ဥပ္ပန္နံ အလာဘံ…ပေ… ဥပ္ပန္နံ ယသံ… ဥပ္ပန္နံ အယသံ… ဥပ္ပန္နံ သက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ အသက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပိစ္ဆတံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ?

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸອາໄສອຳນາດປະໂຫຍດອັນໃດ ຈຶ່ງຄວນຄອບງຳ ຄອບງຳລາບທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວຢູ່; ຄວນຄອບງຳ ຄອບງຳຄວາມເສື່ອມລາບທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ຍົດທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ຄວາມເສື່ອມຍົດທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ສັກກາລະທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ຄວາມອະສັກກາລະທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ຄວາມປາດຖະໜາອັນຊົ່ວຊ້າທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ຄວາມເປັນຜູ້ມີມິດຊົ່ວທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ຄອບງຳ ຄອບງຳແລ້ວຢູ່?”

‘‘ယံ ဟိဿ, ဘိက္ခဝေ, ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အနဘိဘုယျ ဝိဟရတော ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ, ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အဘိဘုယျ ဝိဟရတော ဧဝံသ တေ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ န ဟောန္တိ. ယံ ဟိဿ, ဘိက္ခဝေ, ဥပ္ပန္နံ အလာဘံ…ပေ… ဥပ္ပန္နံ ယသံ… ဥပ္ပန္နံ အယသံ… ဥပ္ပန္နံ သက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ အသက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပိစ္ဆတံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အနဘိဘုယျ ဝိဟရတော ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ, ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အဘိဘုယျ ဝိဟရတော ဧဝံသ [Pg.14] တေ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ န ဟောန္တိ. ဣဒံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု အတ္ထဝသံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ; ဥပ္ပန္နံ အလာဘံ…ပေ… ဥပ္ပန္နံ ယသံ… ဥပ္ပန္နံ အယသံ… ဥပ္ပန္နံ သက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ အသက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပိစ္ဆတံ … ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရေယျ.

“ເພາະວ່າ ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເມື່ອພິກຂຸບໍ່ຄອບງຳລາບທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວຢູ່, ອາສະວະທັງຫຼາຍອັນເປັນໄປກັບດ້ວຍຄວາມຄັບແຄ້ນ ແລະ ຄວາມຮ້ອນຮົນ ພຶງເກີດຂຶ້ນ; ແຕ່ເມື່ອພິກຂຸຄອບງຳລາບທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວຢູ່, ອາສະວະທັງຫຼາຍອັນເປັນໄປກັບດ້ວຍความຄັບແຄ້ນ ແລະ ຄວາມຮ້ອນຮົນເຫຼົ່ານັ້ນ ຍ່ອມບໍ່ມີດ້ວຍປະການຢ່າງນີ້. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເມື່ອພິກຂຸບໍ່ຄອບງຳຄວາມເສື່ອມລາບທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ຍົດທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ຄວາມເສື່ອມຍົດທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ສັກກາລະທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ຄວາມອະສັກກາລະທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ຄວາມປາດຖະໜາອັນຊົ່ວຊ້າທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ຄວາມເປັນຜູ້ມີມິດຊົ່ວທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວຢູ່, ອາສະວະທັງຫຼາຍອັນເປັນໄປກັບດ້ວຍຄວາມຄັບແຄ້ນ ແລະ ຄວາມຮ້ອນຮົນ ພຶງເກີດຂຶ້ນ; ແຕ່ເມື່ອພິກຂຸຄອບງຳຄວາມເປັນຜູ້ມີມິດຊົ່ວທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວຢູ່, ອາສະວະທັງຫຼາຍອັນເປັນໄປກັບດ້ວຍຄວາມຄັບແຄ້ນ ແລະ ຄວາມຮ້ອນຮົນເຫຼົ່ານັ້ນ ຍ່ອມບໍ່ມີດ້ວຍປະການຢ່າງນີ້. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸອາໄສອຳນາດປະໂຫຍດອັນນີ້ແລ້ວ ຄວນຄອບງຳ ຄອບງຳລາບທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວຢູ່; ຄວນຄອບງຳ ຄອບງຳຄວາມເສື່ອມລາບທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ຍົດທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ຄວາມເສື່ອມຍົດທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ສັກກາລະທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ຄວາມອະສັກກາລະທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ຄວາມປາດຖະໜາອັນຊົ່ວຊ້າທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ຄວາມເປັນຜູ້ມີມິດຊົ່ວທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ຄອບງຳ ຄອບງຳແລ້ວຢູ່.”

‘‘တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ဥပ္ပန္နံ လာဘံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရိဿာမ, ဥပ္ပန္နံ အလာဘံ…ပေ… ဥပ္ပန္နံ ယသံ… ဥပ္ပန္နံ အယသံ… ဥပ္ပန္နံ သက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ အသက္ကာရံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပိစ္ဆတံ… ဥပ္ပန္နံ ပါပမိတ္တတံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရိဿာမာတိ. ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ.

“ເພາະເຫດນັ້ນແລ, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພວກເທີທັງຫຼາຍພຶງສຶກສາຢ່າງນີ້ວ່າ: ‘ພວກເຮົາຈັກຄອບງຳ ຄອບງຳລາບທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວຢູ່, ຈັກຄອບງຳ ຄອບງຳຄວາມເສື່ອມລາບທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ຍົດທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ຄວາມເສື່ອມຍົດທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ສັກກາລະທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ຄວາມອະສັກກາລະທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ຄວາມປາດຖະໜາອັນຊົ່ວຊ້າທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ... ຄວາມເປັນຜູ້ມີມິດຊົ່ວທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ຄອບງຳ ຄອບງຳແລ້ວຢູ່’. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພວກເທີທັງຫຼາຍພຶງສຶກສາຢ່າງນີ້ແລ.”

‘‘ဧတ္တာဝတာ, ဘန္တေ ဥတ္တရ, မနုဿေသု စတဿော ပရိသာ – ဘိက္ခူ, ဘိက္ခုနိယော, ဥပါသကာ, ဥပါသိကာယော. နာယံ ဓမ္မပရိယာယော ကိသ္မိဉ္စိ ဥပဋ္ဌိတော. ဥဂ္ဂဏှတု, ဘန္တေ, အာယသ္မာ ဥတ္တရော ဣမံ ဓမ္မပရိယာယံ. ပရိယာပုဏာတု, ဘန္တေ, အာယသ္မာ ဥတ္တရော ဣမံ ဓမ္မပရိယာယံ. ဓာရေတု, ဘန္တေ, အာယသ္မာ ဥတ္တရော ဣမံ ဓမ္မပရိယာယံ. အတ္ထသံဟိတော အယံ, ဘန္တေ, ဓမ္မပရိယာယော အာဒိဗြဟ္မစရိယကော’’တိ. အဋ္ဌမံ.

“ຂ້າແຕ່ທ່ານພະອຸດຕະຣະຜູ້ຈະເລີນ, ພຽງເທົ່ານີ້ ບໍລິສັດສີ່ໃນໝູ່ມະນຸດ ຄື: ພິກຂຸ, ພິກຂຸນີ, ອຸປາສົກ, ອຸປາສິກາ. ທຳມະປະຣິຍາຍນີ້ ຍັງບໍ່ທັນປາກົດແກ່ບໍລິສັດໃດໆ ເລີຍ. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ຂໍພະອຸດຕະຣະຜູ້ມີອາຍຸ ຈົ່ງຮຽນເອົາທຳມະປະຣິຍາຍນີ້. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ຂໍພະອຸດຕະຣະຜູ້ມີອາຍຸ ຈົ່ງສຶກສາທຳມະປະຣິຍາຍນີ້. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ຂໍພະອຸດຕະຣະຜູ້ມີອາຍຸ ຈົ່ງຊົງຈຳທຳມະປະຣິຍາຍນີ້ໄວ້. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ທຳມະປະຣິຍາຍນີ້ ປະກອບດ້ວຍປະໂຫຍດ, ເປັນເບື້ອງຕົ້ນແຫ່ງພົມມະຈັນ.” ຈົບສູດທີ 8.

၉. နန္ဒသုတ္တံ

໙. ນັນທະສູດ

၉. ‘‘‘ကုလပုတ္တော’တိ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒံ သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ. ‘ဗလဝါ’တိ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒံ သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ. ‘ပါသာဒိကော’တိ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒံ သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ. ‘တိဗ္ဗရာဂေါ’တိ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒံ သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ. ကိမညတြ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒော ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရော, ဘောဇနေ မတ္တညူ, ဇာဂရိယံ အနုယုတ္တော, သတိသမ္ပဇညေန သမန္နာဂတော, ယေဟိ နန္ဒော သက္ကောတိ ပရိပုဏ္ဏံ ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ စရိတုံ! တတြိဒံ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒဿ ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရတာယ ဟောတိ. သစေ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒဿ ပုရတ္ထိမာ ဒိသာ အာလောကေတဗ္ဗာ ဟောတိ, သဗ္ဗံ စေတသာ သမန္နာဟရိတွာ နန္ဒော ပုရတ္ထိမံ ဒိသံ အာလောကေတိ – ‘ဧဝံ မေ ပုရတ္ထိမံ ဒိသံ အာလောကယတော နာဘိဇ္ဈာဒေါမနဿာ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အနွာဿဝိဿန္တီ’တိ. ဣတိဟ တတ္ထ သမ္ပဇာနော ဟောတိ.

໙. “‘ກຸນລະບຸດ’ ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຜູ້ໃດເມື່ອຈະກ່າວເຖິງນັນທະໂດຍຊອບ ພຶງກ່າວຢ່າງນີ້. ‘ຜູ້ມີກຳລັງ’ ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຜູ້ໃດເມື່ອຈະກ່າວເຖິງນັນທະໂດຍຊອບ ພຶງກ່າວຢ່າງນີ້. ‘ຜູ້ໜ້າເຫຼື້ອມໃສ’ ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຜູ້ໃດເມື່ອຈະກ່າວເຖິງນັນທະໂດຍຊອບ ພຶງກ່າວຢ່າງນີ້. ‘ຜູ້ມີລາຄະກ້າ’ ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຜູ້ໃດເມື່ອຈະກ່າວເຖິງນັນທະໂດຍຊອບ ພຶງກ່າວຢ່າງນີ້. ຈະເປັນໄປໄດ້ແນວໃດ, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຖ້ານັນທະບໍ່ເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງທະວານໃນອິນຊີທັງຫຼາຍ, ບໍ່ເປັນຜູ້ຮູ້ປະມານໃນການບໍລິໂພກອາຫານ, ບໍ່ເປັນຜູ້ປະກອບຄວາມພຽນເປັນເຄື່ອງຕື່ນຢູ່ສະເໝີ, ບໍ່ເປັນຜູ້ປະກອບດ້ວຍສະຕິແລະສຳປະຊັນຍະ, ເຊິ່ງເປັນເຫດໃຫ້ນັນທະສາມາດປະພຶດພົມມະຈັນອັນບໍລິບູນບໍລິສຸດໄດ້! ໃນຄຸນນະທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຄືຄວາມເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງທະວານໃນອິນຊີທັງຫຼາຍຂອງນັນທະ: ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຖ້ານັນທະຈະຕ້ອງແນມເບິ່ງທິດບູຮະພາ, ນັນທະກໍມົນສິການກຳນົດໄວ້ໃນໃຈທັງໝົດແລ້ວ ຈຶ່ງແນມເບິ່ງທິດບູຮະພາວ່າ ‘ເມື່ອເຮົາແນມເບິ່ງທິດບູຮະພາຢູ່ຢ່າງນີ້, ອະພິຊຊາແລະໂທມະນັດ ອັນເປັນບາບອະກຸສົນທຳທັງຫຼາຍ ຈັກບໍ່ໄຫຼໄປຕາມເຮົາ’. ດ້ວຍປະການຢ່າງນີ້, ນັນທະຍ່ອມມີສຳປະຊັນຍະໃນການແນມເບິ່ງທິດນັ້ນ.”

‘‘သစေ[Pg.15], ဘိက္ခဝေ, နန္ဒဿ ပစ္ဆိမာ ဒိသာ အာလောကေတဗ္ဗာ ဟောတိ…ပေ… ဥတ္တရာ ဒိသာ အာလောကေတဗ္ဗာ ဟောတိ… ဒက္ခိဏာ ဒိသာ အာလောကေတဗ္ဗာ ဟောတိ… ဥဒ္ဓံ ဥလ္လောကေတဗ္ဗာ ဟောတိ… အဓော ဩလောကေတဗ္ဗာ ဟောတိ… အနုဒိသာ အနုဝိလောကေတဗ္ဗာ ဟောတိ, သဗ္ဗံ စေတသာ သမန္နာဟရိတွာ နန္ဒော အနုဒိသံ အနုဝိလောကေတိ – ‘ဧဝံ မေ အနုဒိသံ အနုဝိလောကယတော နာဘိဇ္ဈာဒေါမနဿာ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အနွာဿဝိဿန္တီ’တိ. ဣတိဟ တတ္ထ သမ္ပဇာနော ဟောတိ. ဣဒံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒဿ ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရတာယ ဟောတိ.

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຖ້ານັນທະຈະຕ້ອງແນມເບິ່ງທິດປັດຈິມ... ທິດອຸດອນ... ທິດທັກສິນ... ຈະຕ້ອງແນມເບິ່ງເບື້ອງເທິງ... ຈະຕ້ອງແນມເບິ່ງເບື້ອງລຸ່ມ... ຈະຕ້ອງແນມເບິ່ງທິດນ້ອຍ, ນັນທະກໍມົນສິການກຳນົດໄວ້ໃນໃຈທັງໝົດແລ້ວ ຈຶ່ງແນມເບິ່ງທິດນ້ອຍວ່າ ‘ເມື່ອເຮົາແນມເບິ່ງທິດນ້ອຍຢູ່ຢ່າງນີ້, ອະພິຊຊາແລະໂທມະນັດ ອັນເປັນບາບອະກຸສົນທຳທັງຫຼາຍ ຈັກບໍ່ໄຫຼໄປຕາມເຮົາ’. ດ້ວຍປະການຢ່າງນີ້, ນັນທະຍ່ອມມີສຳປະຊັນຍະໃນການແນມເບິ່ງທິດນັ້ນ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຄືຄວາມເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງທະວານໃນອິນຊີທັງຫຼາຍຂອງນັນທະ.”

‘‘တတြိဒံ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒဿ ဘောဇနေ မတ္တညုတာယ ဟောတိ. ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒော ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော အာဟာရံ အာဟာရေတိ – ‘နေဝ ဒဝါယ န မဒါယ န မဏ္ဍနာယ န ဝိဘူသနာယ, ယာဝဒေဝ ဣမဿ ကာယဿ ဌိတိယာ ယာပနာယ ဝိဟိံသူပရတိယာ ဗြဟ္မစရိယာနုဂ္ဂဟာယ ဣတိ ပုရာဏဉ္စ ဝေဒနံ ပဋိဟင်္ခါမိ, နဝဉ္စ ဝေဒနံ န ဥပ္ပာဒေဿာမိ, ယာတြာ စ မေ ဘဝိဿတိ အနဝဇ္ဇတာ စ ဖာသုဝိဟာရော စာ’တိ. ဣဒံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒဿ ဘောဇနေ မတ္တညုတာယ ဟောတိ.

“ໃນຄຸນນະທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຄືຄວາມເປັນຜູ້ຮູ້ປະມານໃນການບໍລິໂພກອາຫານຂອງນັນທະ: ໃນພະສາສະໜານີ້, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນັນທະພິຈາລະນາໂດຍແຍບຄາຍແລ້ວຈຶ່ງບໍລິໂພກອາຫານວ່າ ‘ເຮົາບໍລິໂພກອາຫານນີ້ ບໍ່ແມ່ນເພື່ອຫຼິ້ນ, ບໍ່ແມ່ນເພື່ອມົວເມົາ, ບໍ່ແມ່ນເພື່ອປະດັບ, ບໍ່ແມ່ນເພື່ອຕົກແຕ່ງ, ແຕ່ບໍລິໂພກພຽງເພື່ອໃຫ້ກາຍນີ້ຕັ້ງຢູ່ໄດ້, ເພື່ອໃຫ້ຊີວິດເປັນໄປ, ເພື່ອລະງັບຄວາມລຳບາກ, ເພື່ອອະນຸເຄາະແກ່ການປະພຶດພົມມະຈັນ, ດ້ວຍຄິດວ່າ ເຮົາຈັກກຳຈັດເວທະນາເກົ່າເສຍ ແລະ ຈັກບໍ່ໃຫ້ເວທະນາໃໝ່ເກີດຂຶ້ນ, ຄວາມເປັນໄປແຫ່ງຊີວິດ, ຄວາມບໍ່ມີໂທດ ແລະ ຄວາມຢູ່ສະບາຍຈັກມີແກ່ເຮົາ’. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຄືຄວາມເປັນຜູ້ຮູ້ປະມານໃນການບໍລິໂພກອາຫານຂອງນັນທະ.”

‘‘တတြိဒံ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒဿ ဇာဂရိယာနုယောဂသ္မိံ ဟောတိ. ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒော ဒိဝသံ စင်္ကမေန နိသဇ္ဇာယ အာဝရဏီယေဟိ ဓမ္မေဟိ စိတ္တံ ပရိသောဓေတိ; ရတ္တိယာ ပဌမံ ယာမံ စင်္ကမေန နိသဇ္ဇာယ အာဝရဏီယေဟိ ဓမ္မေဟိ စိတ္တံ ပရိသောဓေတိ; ရတ္တိယာ မဇ္ဈိမံ ယာမံ ဒက္ခိဏေန ပဿေန သီဟသေယျံ ကပ္ပေတိ ပါဒေ ပါဒံ အစ္စာဓာယ သတော သမ္ပဇာနော ဥဋ္ဌာနသညံ မနသိ ကရိတွာ; ရတ္တိယာ ပစ္ဆိမံ ယာမံ ပစ္စုဋ္ဌာယ စင်္ကမေန နိသဇ္ဇာယ အာဝရဏီယေဟိ ဓမ္မေဟိ စိတ္တံ ပရိသောဓေတိ. ဣဒံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒဿ ဇာဂရိယာနုယောဂသ္မိံ ဟောတိ.

“ໃນຄຸນນະທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຄືຄວາມເປັນຜູ້ປະກອບຄວາມພຽນເປັນເຄື່ອງຕື່ນຢູ່ສະເໝີຂອງນັນທະ: ໃນພະສາສະໜານີ້, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນັນທະຍ່ອມຊຳຮະຈິດໃຫ້ບໍລິສຸດຈາກທຳອັນເປັນເຄື່ອງກັ້ນດ້ວຍການເດີນຈົງກົມ ແລະ ການນັ່ງຕະຫຼອດເວລາກາງເວັນ; ຍ່ອມຊຳຮະຈິດໃຫ້ບໍລິສຸດຈາກທຳອັນເປັນເຄື່ອງກັ້ນດ້ວຍການເດີນຈົງກົມ ແລະ ການນັ່ງຕະຫຼອດຍາມຕົ້ນແຫ່ງລາຕີ; ຕະຫຼອດຍາມກາງແຫ່ງລາຕີ ຍ່ອມສຳເລັດການນອນແບບລາຊະສີ ໂດຍຕະລ່ຽງເບື້ອງຂວา, ຊ້ອນເທົ້າເໜືອເທົ້າ, ມີສະຕິສຳປະຊັນຍະ, ມົນສິການຄວາມໝາຍໃນການຕື່ນນອນໄວ້ໃນໃຈ; ຕະຫຼອດຍາມສຸດທ້າຍແຫ່ງລາຕີ ຍ່ອມລຸກຂຶ້ນແລ້ວ ຊຳຮະຈິດໃຫ້ບໍລິສຸດຈາກທຳອັນເປັນເຄື່ອງກັ້ນດ້ວຍການເດີນຈົງກົມ ແລະ ການນັ່ງ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຄືຄວາມເປັນຜູ້ປະກອບຄວາມພຽນເປັນເຄື່ອງຕື່ນຢູ່ສະເໝີຂອງນັນທະ.”

‘‘တတြိဒံ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒဿ သတိသမ္ပဇညသ္မိံ ဟောတိ. ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒဿ ဝိဒိတာ ဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ, ဝိဒိတာ ဥပဋ္ဌဟန္တိ, ဝိဒိတာ အဗ္ဘတ္ထံ ဂစ္ဆန္တိ; ဝိဒိတာ သညာ…ပေ… ဝိဒိတာ ဝိတက္ကာ…ပေ… အဗ္ဘတ္ထံ ဂစ္ဆန္တိ. ဣဒံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒဿ သတိသမ္ပဇညသ္မိံ ဟောတိ.

“ໃນຄຸນນະທຳເຫຼົ່ານັ້ນ, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຄືຄວາມເປັນຜູ້ປະກອບດ້ວຍສະຕິແລະສຳປະຊັນຍະຂອງນັນທະ: ໃນພະສາສະໜານີ້, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເວທະນາທັງຫຼາຍເກີດຂຶ້ນກໍປາກົດແຈ້ງແກ່ນັນທະ, ຕັ້ງຢູ່ກໍປາກົດແຈ້ງ, ດັບໄປກໍປາກົດແຈ້ງ; ສັນຍາທັງຫຼາຍ... ວິດຕົກທັງຫຼາຍເກີດຂຶ້ນກໍປາກົດແຈ້ງ, ຕັ້ງຢູ່ກໍປາກົດແຈ້ງ, ດັບໄປກໍປາກົດແຈ້ງ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຄືຄວາມເປັນຜູ້ປະກອບດ້ວຍສະຕິແລະສຳປະຊັນຍະຂອງນັນທະ.”

‘‘ကိမညတြ, ဘိက္ခဝေ, နန္ဒော ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရော, ဘောဇနေ မတ္တညူ, ဇာဂရိယံ အနုယုတ္တော, သတိသမ္ပဇညေန သမန္နာဂတော, ယေဟိ နန္ဒော သက္ကောတိ ပရိပုဏ္ဏံ ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ စရိတု’’န္တိ! နဝမံ.

“ຈະເປັນໄປໄດ້ແນວໃດ, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຖ້ານັນທະບໍ່ເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງທະວານໃນອິນຊີທັງຫຼາຍ, ບໍ່ເປັນຜູ້ຮູ້ປະມານໃນການບໍລິໂພກອາຫານ, ບໍ່ເປັນຜູ້ປະກອບຄວາມພຽນເປັນເຄື່ອງຕື່ນຢູ່ສະເໝີ, ບໍ່ເປັນຜູ້ປະກອບດ້ວຍສະຕິແລະສຳປະຊັນຍະ, ເຊິ່ງເປັນເຫດໃຫ້ນັນທະສາມາດປະພຶດພົມມະຈັນອັນບໍລິບູນບໍລິສຸດໄດ້!” ຈົບສູດທີ 9.

၁၀. ကာရဏ္ဍဝသုတ္တံ

໑໐. ກາຣັນທະວະສູດ

၁၀. ဧကံ [Pg.16] သမယံ ဘဂဝါ စမ္ပာယံ ဝိဟရတိ ဂဂ္ဂရာယ ပေါက္ခရဏိယာ တီရေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ ဘိက္ခုံ အာပတ္တိယာ စောဒေန္တိ. သော ဘိက္ခု ဘိက္ခူဟိ အာပတ္တိယာ စောဒိယမာနော အညေနာညံ ပဋိစရတိ, ဗဟိဒ္ဓါ ကထံ အပနာမေတိ, ကောပဉ္စ ဒေါသဉ္စ အပ္ပစ္စယဉ္စ ပါတုကရောတိ.

໑໐. ສະໄໝໜຶ່ງ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ໃກ້ຝັ່ງສະໂບກຂะຣະນີ ຊື່ຄັກຄະຣາ ໃກ້ເມືອງຈຳປາ. ກໍໂດຍສະໄໝນັ້ນແລ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍໂຈດພິກຂຸຮູບໜຶ່ງດ້ວຍອາບັດ. ພິກຂຸຮູບນັ້ນ ເມື່ອຖືກພິກຂຸທັງຫຼາຍໂຈດດ້ວຍອາບັດ ຍ່ອມເອົາເລື່ອງອື່ນມາປົກປິດເລື່ອງອື່ນ, ຊັກສະແດງເລື່ອງນອກປະເດັນອອກໄປ, ແລະ ສະແດງຄວາມໂກດ, ຄວາມໂທໂສ, ແລະ ຄວາມບໍ່ພໍໃຈໃຫ້ປາກົດ.

အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘နိဒ္ဓမထေတံ, ဘိက္ခဝေ, ပုဂ္ဂလံ; နိဒ္ဓမထေတံ, ဘိက္ခဝေ, ပုဂ္ဂလံ. အပနေယျေသော, ဘိက္ခဝေ, ပုဂ္ဂလော. ကိံ ဝေါ တေန ပရပုတ္တေန ဝိသောဓိတေန ! ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စဿ ပုဂ္ဂလဿ တာဒိသံယေဝ ဟောတိ အဘိက္ကန္တံ ပဋိက္ကန္တံ အာလောကိတံ ဝိလောကိတံ သမိဉ္ဇိတံ ပသာရိတံ သံဃာဋိပတ္တစီဝရဓာရဏံ, သေယျထာပိ အညေသံ ဘဒ္ဒကာနံ ဘိက္ခူနံ – ယာဝဿ ဘိက္ခူ အာပတ္တိံ န ပဿန္တိ. ယတော စ ခွဿ ဘိက္ခူ အာပတ္တိံ ပဿန္တိ, တမေနံ ဧဝံ ဇာနန္တိ – ‘သမဏဒူသီဝါယံ သမဏပလာပေါ သမဏကာရဏ္ဍဝေါ’တိ. တမေနံ ဣတိ ဝိဒိတွာ ဗဟိဒ္ဓါ နာသေန္တိ. တံ ကိဿ ဟေတု? မာ အညေ ဘဒ္ဒကေ ဘိက္ခူ ဒူသေသီ’’တိ!

ຄັ້ງນັ້ນແລ, ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຈຶ່ງຕັດຮຽກພິກຂຸທັງຫຼາຍມາວ່າ: “ຈົ່ງຂັບໄລ່ບຸກຄົນນີ້ອອກໄປ, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ; ຈົ່ງຂັບໄລ່ບຸກຄົນນີ້ອອກໄປ, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ. ບຸກຄົນນີ້ເປັນຜູ້ທີ່ຄວນກຳຈັດອອກໄປ, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ. ພວກເທີຈະມີປະໂຫຍດຫຍັງດ້ວຍບຸດຂອງຄົນອື່ນທີ່ຖືກຊຳຮະແລ້ວນີ້! ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ບຸກຄົນບາງຄົນໃນພະສາສະໜານີ້ ຍ່ອມມີການກ້າວໄປ, ການຖອຍກັບ, ການແນມເບິ່ງ, ການຫຼຽວເບິ່ງ, ການຄູ້ເຂົ້າ, ການຢຽດອອກ, ການຊົງສັງຄາຕິ, ບາດ ແລະ ຈີວອນ ເໝືອນກັບພິກຂຸທັງຫຼາຍຜູ້ມີສິນດີງາມຮູບອື່ນໆ—ຕາບໃດທີ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍຍັງບໍ່ທັນເຫັນອາບັດຂອງລາວ. ແຕ່ເມື່ອໃດ ພິກຂຸທັງຫຼາຍເຫັນອາບັດຂອງລາວ, ເມື່ອນັ້ນ ຍ່ອມຮູ້ຈັກລາວຢ່າງນີ້ວ່າ: ‘ບຸກຄົນນີ້ເປັນຜູ້ປະທຸສຮ້າຍສະມະນະ, ເປັນສະມະນະແກບ, ເປັນສະມະນະຂີ້ເຫຍື້ອ’. ເມື່ອຮູ້ຈັກລາວຢ່າງນີ້ແລ້ວ ຍ່ອມຂັບໄລ່ລາວອອກໄປພາຍນອກ. ເພາະເຫດໃດ? ເພາະຄິດວ່າ ‘ຢ່າໃຫ້ລາວປະທຸສຮ້າຍພິກຂຸທັງຫຼາຍຜູ້ມີສິນດີງາມຮູບອື່ນໆ ເລີຍ’.”

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, သမ္ပန္နေ ယဝကရဏေ ယဝဒူသီ ဇာယေထ ယဝပလာပေါ ယဝကာရဏ္ဍဝေါတိ. တဿ တာဒိသံယေဝ မူလံ ဟောတိ, သေယျထာပိ အညေသံ ဘဒ္ဒကာနံ ယဝါနံ; တာဒိသံယေဝ နာဠံ ဟောတိ, သေယျထာပိ အညေသံ ဘဒ္ဒကာနံ ယဝါနံ; တာဒိသံယေဝ ပတ္တံ ဟောတိ, သေယျထာပိ အညေသံ ဘဒ္ဒကာနံ ယဝါနံ – ယာဝဿ သီသံ န နိဗ္ဗတ္တတိ. ယတော စ ခွဿ သီသံ နိဗ္ဗတ္တတိ, တမေနံ ဧဝံ ဇာနန္တိ – ‘ယဝဒူသီဝါယံ ယဝပလာပေါ ယဝကာရဏ္ဍဝေါ’တိ. တမေနံ ဣတိ ဝိဒိတွာ သမူလံ ဥပ္ပာဋေတွာ ဗဟိဒ္ဓါ ယဝကရဏဿ ဆဍ္ဍေန္တိ. တံ ကိဿ ဟေတု? မာ အညေ ဘဒ္ဒကေ ယဝေ ဒူသေသီတိ!

“ປຽບເໝືອນ, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນນາເຂົ້າບາເລທີ່ສົມບູນ, ຫຍ້າທຳລາຍເຂົ້າບາເລ, ເປັນເຂົ້າບາເລແກບ, ເປັນເຂົ້າບາເລຂີ້ເຫຍື້ອ ພຶງເກີດຂຶ້ນ. ຮາກຂອງມັນກໍເໝືອນກັບຮາກຂອງເຂົ້າບາເລທີ່ດີງາມອື່ນໆ; ລຳຕົ້ນຂອງມັນກໍເໝືອນກັບລຳຕົ້ນຂອງເຂົ້າບາເລທີ່ດີງາມອື່ນໆ; ໃບຂອງມັນກໍເໝືອນກັບໃບຂອງເຂົ້າບາເລທີ່ດີງາມອື່ນໆ—ຕາບໃດທີ່ຮວງຂອງມັນຍັງບໍ່ທັນອອກ. ແຕ່ເມື່ອໃດ ຮວງຂອງມັນອອກມາແລ້ວ, ເມື່ອນັ້ນ ຍ່ອມຮູ້ຈັກມັນຢ່າງນີ້ວ່າ: ‘ນີ້ຄືຫຍ້າທຳລາຍເຂົ້າບາເລ, ເປັນເຂົ້າບາເລແກບ, ເປັນເຂົ້າບາເລຂີ້ເຫຍື້ອ’. ເມື່ອຮູ້ຈັກມັນຢ່າງນີ້ແລ້ວ ຍ່ອມຖອນມັນຂຶ້ນພ້ອມທັງຮາກ ແລ້ວຖິ້ມໄປພາຍນອກນາເຂົ້າບາເລນັ້ນ. ເພາະເຫດໃດ? ເພາະຄິດວ່າ ‘ຢ່າໃຫ້ມັນທຳລາຍເຂົ້າບາເລທີ່ດີງາມອື່ນໆ ເລີຍ’.”

‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စဿ ပုဂ္ဂလဿ တာဒိသံယေဝ ဟောတိ အဘိက္ကန္တံ ပဋိက္ကန္တံ အာလောကိတံ ဝိလောကိတံ သမိဉ္ဇိတံ ပသာရိတံ သံဃာဋိပတ္တစီဝရဓာရဏံ, သေယျထာပိ အညေသံ ဘဒ္ဒကာနံ ဘိက္ခူနံ – ယာဝဿ [Pg.17] ဘိက္ခူ အာပတ္တိံ န ပဿန္တိ. ယတော စ ခွဿ ဘိက္ခူ အာပတ္တိံ ပဿန္တိ, တမေနံ ဧဝံ ဇာနန္တိ – ‘သမဏဒူသီဝါယံ သမဏပလာပေါ သမဏကာရဏ္ဍဝေါ’တိ. တမေနံ ဣတိ ဝိဒိတွာ ဗဟိဒ္ဓါ နာသေန္တိ. တံ ကိဿ ဟေတု? မာ အညေ ဘဒ္ဒကေ ဘိက္ခူ ဒူသေသီတိ.

“ອຸປະມານີ້ສັນໃດ, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອຸປະໄມກໍສັນນັ້ນ, ບຸກຄົນບາງຄົນໃນພະສາສະໜານີ້ ຍ່ອມມີການກ້າວໄປ, ການຖອຍກັບ, ການແນມເບິ່ງ, ການຫຼຽວເບິ່ງ, ການຄູ້ເຂົ້າ, ການຢຽດອອກ, ການຊົງສັງຄາຕິ, ບາດ ແລະ ຈີວອນ ເໝືອນກັບພິກຂຸທັງຫຼາຍຜູ້ມີສິນດີງາມຮູບອື່ນໆ—ຕາບໃດທີ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍຍັງບໍ່ທັນເຫັນອາບັດຂອງລາວ. ແຕ່ເມື່ອໃດ ພິກຂຸທັງຫຼາຍເຫັນອາບັດຂອງລາວ, ເມື່ອນັ້ນ ຍ່ອມຮູ້ຈັກລາວຢ່າງນີ້ວ່າ: ‘ບຸກຄົນນີ້ເປັນຜູ້ປະທຸສຮ້າຍສະມະນະ, ເປັນສະມະນະແກບ, ເປັນສະມະນະຂີ້ເຫຍື້ອ’. ເມື່ອຮູ້ຈັກລາວຢ່າງນີ້ແລ້ວ ຍ່ອມຂັບໄລ່ລາວອອກໄປພາຍນອກ. ເພາະເຫດໃດ? ເພາະຄິດວ່າ ‘ຢ່າໃຫ້ລາວປະທຸສຮ້າຍພິກຂຸທັງຫຼາຍຜູ້ມີສິນດີງາມຮູບອື່ນໆ ເລີຍ’.”

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, မဟတော ဓညရာသိဿ ဖုဏမာနဿ တတ္ထ ယာနိ တာနိ ဓညာနိ ဒဠှာနိ သာရဝန္တာနိ တာနိ ဧကမန္တံ ပုဉ္ဇံ ဟောတိ, ယာနိ ပန တာနိ ဓညာနိ ဒုဗ္ဗလာနိ ပလာပါနိ တာနိ ဝါတော ဧကမန္တံ အပဝဟတိ. တမေနံ သာမိကာ သမ္မဇ္ဇနိံ ဂဟေတွာ ဘိယျောသောမတ္တာယ အပသမ္မဇ္ဇန္တိ. တံ ကိဿ ဟေတု? မာ အညေ ဘဒ္ဒကေ ဓညေ ဒူသေသီတိ! ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စဿ ပုဂ္ဂလဿ တာဒိသံယေဝ ဟောတိ အဘိက္ကန္တံ ပဋိက္ကန္တံ အာလောကိတံ ဝိလောကိတံ သမိဉ္ဇိတံ ပသာရိတံ သံဃာဋိပတ္တစီဝရဓာရဏံ, သေယျထာပိ အညေသံ ဘဒ္ဒကာနံ ဘိက္ခူနံ – ယာဝဿ ဘိက္ခူ အာပတ္တိံ န ပဿန္တိ. ယတော စ ခွဿ ဘိက္ခူ အာပတ္တိံ ပဿန္တိ, တမေနံ ဧဝံ ဇာနန္တိ – ‘သမဏဒူသီဝါယံ သမဏပလာပေါ သမဏကာရဏ္ဍဝေါ’တိ. တမေနံ ဣတိ ဝိဒိတွာ ဗဟိဒ္ဓါ နာသေန္တိ. တံ ကိဿ ဟေတု? မာ အညေ ဘဒ္ဒကေ ဘိက္ခူ ဒူသေသီတိ.

ดูกອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ປຽບເໝືອນເມື່ອເພິ່ນຝັດກອງເຂົ້າເเปືອກກອງໃຫຍ່ ເຂົ້າເປືອກເມັດໃດທີ່ແຂງແກ່ນມີເນື້ອແທ້ ກໍຈະລວມກັນຢູ່ບ່ອນໜຶ່ງ ສ່ວນເຂົ້າເเปືອກເມັດໃດທີ່ລີບບໍ່ມີເນື້ອ ລົມກໍຈະພັດໄປໄວ້ບ່ອນໜຶ່ງ. ເຈົ້າຂອງເຂົ້າທັງຫຼາຍກໍຈະຖືຟອຍມากວາດເຂົ້າລີບນັ້ນອອກໄປຕື່ມອີກ. ເພາະເຫດໃດ? ເພາະຄິດວ່າ 'ຢ່າໃຫ້ມັນເຮັດໃຫ້ເຂົ້າດີອື່ນໆ ເສຍຫາຍເລີຍ'. ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຊັ່ນດຽວກັນນັ້ນແລ້ວ ໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ການກ້າວໄປ ການຖອຍກັບ ການແລກົງ ການແລສະຫຼຽງ ການຄູ້ເຂົ້າ ການຢຽດອອກ ການຊົງສັງຄາຕິ ບາດ ແລະ ຈີວອນ ຂອງບຸກຄົນບາງຄົນ ກໍເບິ່ງຄືກັນກັບຂອງພິກຂຸຜູ້ດີທັງຫຼາຍ ຕາບໃດທີ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍຍັງບໍ່ທັນເຫັນອາບັດຂອງລາວ. ແຕ່ເມື່ອໃດພິກຂຸທັງຫຼາຍເຫັນອາບັດຂອງລາວແລ້ວ ກໍຈະຮູ້ຈັກລາວວ່າ 'ຜู້ນີ້ເປັນຜູ້ທຳລາຍສະມະນະ ເປັນສະມະນະແກບ ເປັນສະມະນະຂີ້ເຫຍື້ອ'. ເມື່ອຮູ້ເຊັ່ນນີ້ແລ້ວ ກໍຈະຂັບໄລ່ລາວອອກໄປພາຍນອກ. ເພາະເຫດໃດ? ເພາະຄິດວ່າ 'ຢ່າໃຫ້ລາວເຮັດໃຫ້ພິກຂຸດີອື່ນໆ ເສຍຫາຍເລີຍ'.

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ပုရိသော ဥဒပါနပနာဠိယတ္ထိကော တိဏှံ ကုဌာရိံ အာဒါယ ဝနံ ပဝိသေယျ. သော ယံ ယဒေဝ ရုက္ခံ ကုဌာရိပါသေန အာကောဋေယျ တတ္ထ ယာနိ တာနိ ရုက္ခာနိ ဒဠှာနိ သာရဝန္တာနိ တာနိ ကုဌာရိပါသေန အာကောဋိတာနိ ကက္ခဠံ ပဋိနဒန္တိ; ယာနိ ပန တာနိ ရုက္ခာနိ အန္တောပူတီနိ အဝဿုတာနိ ကသမ္ဗုဇာတာနိ တာနိ ကုဌာရိပါသေန အာကောဋိတာနိ ဒဒ္ဒရံ ပဋိနဒန္တိ. တမေနံ မူလေ ဆိန္ဒတိ, မူလေ ဆိန္ဒိတွာ အဂ္ဂေ ဆိန္ဒတိ, အဂ္ဂေ ဆိန္ဒိတွာ အန္တော သုဝိသောဓိတံ ဝိသောဓေတိ, အန္တော သုဝိသောဓိတံ ဝိသောဓေတွာ ဥဒပါနပနာဠိံ ယောဇေတိ. ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စဿ ပုဂ္ဂလဿ တာဒိသံယေဝ ဟောတိ အဘိက္ကန္တံ ပဋိက္ကန္တံ အာလောကိတံ ဝိလောကိတံ သမိဉ္ဇိတံ ပသာရိတံ သံဃာဋိပတ္တစီဝရဓာရဏံ, သေယျထာပိ အညေသံ ဘဒ္ဒကာနံ ဘိက္ခူနံ – ယာဝဿ ဘိက္ခူ အာပတ္တိံ န ပဿန္တိ. ယတော စ ခွဿ ဘိက္ခူ အာပတ္တိံ ပဿန္တိ, တမေနံ ဧဝံ [Pg.18] ဇာနန္တိ – ‘သမဏဒူသီဝါယံ သမဏပလာပေါ သမဏကာရဏ္ဍဝေါ’တိ. တမေနံ ဣတိ ဝိဒိတွာ ဗဟိဒ္ဓါ နာသေန္တိ. တံ ကိဿ ဟေတု? မာ အညေ ဘဒ္ဒကေ ဘိက္ခူ ဒူသေသီ’’တိ.

ดูกອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ປຽບເໝືອນບຸລຸດຜູ້ຕ້ອງການຮາງລິນນ້ຳຈາກນ້ຳສ້າງ ຖືຂວານອันຄົມເຂົ້າໄປສູ່ປ່າ. ລາວເຄາະຕົ້ນໄມ້ຕົ້ນໃດໆ ດ້ວຍສັນຂວານ ຕົ້ນໄມ້ຕົ້ນໃດທີ່ແຂງແກ່ນມີເນື້ອແທ້ ເມື່ອຖືກເຄາະດ້ວຍສັນຂວານ ກໍຈະສົ່ງສຽງດັງແໜ້ນ; ສ່ວນຕົ້ນໄມ້ຕົ້ນໃດທີ່ເນົ່າໃນ ປຽກຊຸ່ມ ເປັນໂກນຜຸພັງ ເມື່ອຖືກເຄາະດ້ວຍສັນຂວານ ກໍຈະສົ່ງສຽງດັງກົວກົ່ວ. ລາວກໍຈະຕັດຕົ້ນໄມ້ນັ້ນທີ່ໂຄນ ຕັດທີ່ປາຍ ແລ້ວຖາກຖາງພາຍໃນໃຫ້ສະອາດດີ ເມື່ອເຮັດໃຫ້ພາຍໃນສະອາດດີແລ້ວ ກໍນຳໄປເຮັດເປັນຮາງລິນນ້ຳສ້າງ. ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຊັ່ນດຽວກັນນັ້ນແລ້ວ ໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ການກ້າວໄປ ການຖອຍກັບ ການແລກົງ ການແລສະຫຼຽງ ການຄູ້ເຂົ້າ ການຢຽດອອກ ການຊົງສັງຄາຕิ ບາດ ແລະ ຈີວອນ ຂອງບຸກຄົນບາງຄົນ ກໍເບິ່ງຄືກັນກັບຂອງພິກຂຸຜູ້ດີທັງຫຼາຍ ຕາບໃດທີ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍຍັງບໍ່ທັນເຫັນອາບັດຂອງລາວ. ແຕ່ເມື່ອໃດພິກຂຸທັງຫຼາຍເຫັນອາບັດຂອງລາວແລ້ວ ກໍຈະຮູ້ຈັກລາວວ່າ 'ຜู້ນີ້ເປັນຜູ້ທຳລາຍສະມະນະ ເປັນສະມະນະແກບ ເປັນສະມະນະຂີ້ເຫຍື້ອ'. ເມື່ອຮູ້ເຊັ່ນນີ້ແລ້ວ ກໍຈະຂັບໄລ່ລາວອອກໄປພາຍນອກ. ເພາະເຫດໃດ? ເພາະຄິດວ່າ 'ຢ່າໃຫ້ລາວເຮັດໃຫ້ພິກຂຸດີອື່ນໆ ເສຍຫາຍເລີຍ'.

‘‘သံဝါသာယံ ဝိဇာနာထ, ပါပိစ္ဆော ကောဓနော ဣတိ;

မက္ခီ ထမ္ဘီ ပဠာသီ စ, ဣဿုကီ မစ္ဆရီ သဌော.

ທ່ານທັງຫຼາຍຈົ່ງຮູ້ຈັກບຸກຄົນນັ້ນດ້ວຍການຢູ່ຮ່ວມກັນວ່າ 'ຜู້ນີ້ເປັນຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜາອັນຊົ່ວຊ້າ ເປັນຜູ້ມັກໂກດ ເປັນຜູ້ລຶບລ້າງຄຸນທ່ານ ເປັນຜູ້ຫົວແຂງ ເປັນຜູ້ຕີສະເໝີ ເປັນຜູ້ອິດສາ ເປັນຜູ້ຕະໜີ່ ເປັນຜູ້ໂອ້ອວດ'.

‘‘သန္တဝါစော ဇနဝတိ, သမဏော ဝိယ ဘာသတိ;

ရဟော ကရောတိ ကရဏံ, ပါပဒိဋ္ဌိ အနာဒရော.

ລາວເວົ້າຈາອ່ອນຫວານໃນທ່າມກາງຝູງຊົນ ສະແດງຕົນຄືກັບສະມະນະ ແຕ່ກັບເຮັດຄວາມຊົ່ວໃນທີ່ລັບ ມີຄວາມເຫັນອັນຊົ່ວຊ້າ ແລະ ປາສະຈາກຄວາມເຄົາລົບ.

‘‘သံသပ္ပီ စ မုသာဝါဒီ, တံ ဝိဒိတွာ ယထာတထံ;

သဗ္ဗေ သမဂ္ဂါ ဟုတွာန, အဘိနိဗ္ဗဇ္ဇယာထ နံ.

ລາວເປັນຜູ້ຫຼອກລວງ ແລະ ເວົ້າຕົວະ ເມື່ອຮູ້ຈັກລາວຕາມຄວາມເປັນຈິງແລ້ວ ພວກທ່ານທັງຫຼາຍຈົ່ງພ້ອມພຽງກັນຂັບໄລ່ລາວອອກໄປເສຍ.

‘‘ကာရဏ္ဍဝံ နိဒ္ဓမထ, ကသမ္ဗုံ အပကဿထ ;

တတော ပလာပေ ဝါဟေထ, အဿမဏေ သမဏမာနိနေ.

ຈົ່ງກຳຈັດສະມະນະຂີ້ເຫຍື້ອອອກໄປ ຈົ່ງລາກເອົາສະມະນະຜູ້ເນົ່າໃນອອກໄປ ຈາກນັ້ນຈົ່ງພັດເປົ່າສະມະນະແກບ ຜູ້ບໍ່ແມ່ນສະມະນະແຕ່ສຳຄັນຕົນວ່າເປັນສະມະນະນັ້ນອອກໄປ.

‘‘နိဒ္ဓမိတွာန ပါပိစ္ဆေ, ပါပအာစာရဂေါစရေ;

သုဒ္ဓါသုဒ္ဓေဟိ သံဝါသံ, ကပ္ပယဝှော ပတိဿတာ;

တတော သမဂ္ဂါ နိပကာ, ဒုက္ခဿန္တံ ကရိဿထာ’’တိ. ဒသမံ;

ເມື່ອຂັບໄລ່ພວກທີ່ມີຄວາມປາດຖະໜາອັນຊົ່ວຊ້າ ມີຄວາມປະພຶດແລະອະໂຄຈອນອັນຊົ່ວຊ້າອອກໄປແລ້ວ ພວກທ່ານຜູ້ມີສະຕິ ຜູ້ບໍລິສຸດ ຈົ່ງຢູ່ຮ່ວມກັນກັບຜູ້ບໍລິສຸດເຖີດ ຈາກນັ້ນ ພວກທ່ານຜູ້ມີຄວາມພ້ອມພຽງ ມີປັນຍາຮັກສາຕົນ ກໍຈະເຮັດໃຫ້ເຖິງທີ່ສຸດແຫ່ງທຸກໄດ້.

မေတ္တာဝဂ္ဂေါ ပဌမော.

ເມດຕາວັກ ທີໜຶ່ງ ຈົບແລ້ວ.

တဿုဒ္ဒါနံ –

ຫົວຂໍ້ປະຈຳວັກນັ້ນ ຄື:

မေတ္တံ ပညာ စ ဒွေ ပိယာ, ဒွေ လောကာ ဒွေ ဝိပတ္တိယော;

ဒေဝဒတ္တော စ ဥတ္တရော, နန္ဒော ကာရဏ္ဍဝေန စာတိ.

ເມດຕາສູດ, ປັນຍາສູດ, ປິຍສູດ ສອງສູດ, ໂລກສູດ ສອງສູດ, ວິບັດຕິສູດ ສອງສູດ, ເທວະທັດຕະສູດ, ອຸດຕະຣະສູດ, ນັນທະສູດ ແລະ ກາຣັນທະວະສູດ.

၂. မဟာဝဂ္ဂေါ

໒. ມະຫາວັກ

၁. ဝေရဉ္ဇသုတ္တံ

໑. ເວຣັນຊະສູດ

၁၁. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဝေရဉ္ဇာယံ ဝိဟရတိ နဠေရုပုစိမန္ဒမူလေ. အထ ခေါ ဝေရဉ္ဇော ဗြာဟ္မဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ [Pg.19] ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဝေရဉ္ဇော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

໑໑. ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສະດັບມາແລ້ວຢ່າງນີ້: ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ພາຍໃຕ້ຮົ່ມໄມ້ສະເດົາທີ່ນະລິຣຸ ໃກ້ເມືອງເວຣັນຊາ. ຄັ້ງນັ້ນ ເວຣັນຊະພຣາມໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພากເຈົ້າເຖິງທີ່ປະທັບ ເມື່ອເຂົ້າໄປເຖິງແລ້ວ ໄດ້ສົນທະນາປາໄສກັບພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ພໍໃຫ້ເກີດຄວາມປິຕິຍິນດີ ແລະ ລະນຶກເຖິງກັນ ແລ້ວນັ່ງຢູ່ບ່ອນຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ເມື່ອນັ່ງຢູ່ບ່ອນຄວນສ່ວນ khāngໜຶ່ງແລ້ວ ເວຣັນຊະພຣາມໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ:

‘‘သုတံ မေတံ, ဘော ဂေါတမ – ‘န သမဏော ဂေါတမော ဗြာဟ္မဏေ ဇိဏ္ဏေ ဝုဍ္ဎေ မဟလ္လကေ အဒ္ဓဂတေ ဝယောအနုပ္ပတ္တေ အဘိဝါဒေတိ ဝါ ပစ္စုဋ္ဌေတိ ဝါ အာသနေန ဝါ နိမန္တေတီ’တိ. တယိဒံ, ဘော ဂေါတမ, တထေဝ. န ဟိ ဘဝံ ဂေါတမော ဗြာဟ္မဏေ ဇိဏ္ဏေ ဝုဍ္ဎေ မဟလ္လကေ အဒ္ဓဂတေ ဝယောအနုပ္ပတ္တေ အဘိဝါဒေတိ ဝါ ပစ္စုဋ္ဌေတိ ဝါ အာသနေန ဝါ နိမန္တေတိ. တယိဒံ, ဘော ဂေါတမ, န သမ္ပန္နမေဝါ’’တိ. ‘‘နာဟံ တံ, ဗြာဟ္မဏ, ပဿာမိ သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ ယမဟံ အဘိဝါဒေယျံ ဝါ ပစ္စုဋ္ဌေယျံ ဝါ အာသနေန ဝါ နိမန္တေယျံ. ယဉှိ, ဗြာဟ္မဏ, တထာဂတော အဘိဝါဒေယျ ဝါ ပစ္စုဋ္ဌေယျ ဝါ အာသနေန ဝါ နိမန္တေယျ, မုဒ္ဓါပိ တဿ ဝိပတေယျာ’’တိ.

“ຂ້າແດ່ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຍິນມາວ່າ 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມບໍ່ເຄົາລົບ ບໍ່ລຸກຕ້ອນຮັບ ຫຼື ບໍ່ເຊື້ອເຊີນດ້ວຍອາສະນະ ຕໍ່ພວກພຣາມຜູ້ແກ່ຊະລາ ຜູ້ເຖົ້າແກ່ ຜູ້ມີອາຍຸການມาดົນ ຜູ້ຜ່ານໄວມາຫຼາຍ ຜູ້ລ່ວງເຂົ້າສູ່ໄວຊະລາແລ້ວ'. ຂ້າແດ່ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ເລື່ອງນັ້ນກໍເປັນຢ່າງນັ້ນແທ້ ເພາະພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນບໍ່ໄດ້ເຄົາລົບ ບໍ່ໄດ້ລຸກຕ້ອນຮັບ ຫຼື ບໍ່ໄດ້ເຊື້ອເຊີນດ້ວຍອາສະນະ ຕໍ່ພວກພຣາມຜູ້ແກ່ຊະລາ ຜູ້ເຖົ້າແກ່ ຜູ້ມີອາຍຸການມาดົນ ຜູ້ຜ່ານໄວມາຫຼາຍ ຜູ້ລ່ວງເຂົ້າສູ່ໄວຊະລາແລ້ວ. ຂ້າແດ່ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ເລື່ອງນັ້ນບໍ່ສົມຄວນເລີຍ.” “ພຣາມເອີຍ ໃນໂລກພ້ອມທັງເທວະດา ມານ ພຣົມ ໃນໝູ່ສັດພ້ອມທັງສະມະນະພຣາມ ເທວະດາ ແລະ ມະນຸດນີ້ ເຮົາບໍ່ເຫັນໃຜເລີຍທີ່ເຮົາຄວນຈະເຄົາລົບ ລຸກຕ້ອນຮັບ ຫຼື ເຊື້ອເຊີນດ້ວຍອາສະນະ. ເພາະວ່າ ພຣາມເອີຍ ຫາກຕະຖາຄົດຈະເຄົາລົບ ລຸກຕ້ອນຮັບ ຫຼື ເຊື້ອເຊີນຜູ້ໃດດ້ວຍອາສະນະ ຫົວຂອງຜູ້ນັ້ນກໍຈະເພພັງໄປ.”

‘‘အရသရူပေါ ဘဝံ ဂေါတမော’’တိ! ‘‘အတ္ထိ ခွေသ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အရသရူပေါ သမဏော ဂေါတမော’တိ. ယေ တေ, ဗြာဟ္မဏ, ရူပရသာ သဒ္ဒရသာ ဂန္ဓရသာ ရသရသာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗရသာ, တေ တထာဂတဿ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ. အယံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အရသရူပေါ သမဏော ဂေါတမော’တိ, နော စ ခေါ ယံ တွံ သန္ဓာယ ဝဒေသီ’’တိ.

“ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີລົດຊາດ!” “ພຣາມເອີຍ ມີເຫດຜົນຢູ່ ທີ່ຄົນຈະເວົ້າເຖິງເຮົາຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມເປັນຜູ້ບໍ່ມີລົດຊາດ'. ເພາະລົດໃນຮູບ ລົດໃນສຽງ ລົດໃນກິ່ນ ລົດໃນລົດ ລົດໃນໂຜດທັບພະ ເຫຼົ່ານັ້ນ ຕະຖາຄົດໄດ້ລະເສຍແລ້ວ ຕັດຮາກຂາດແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ເປັນຄືກັບຕໍຕົ້ນຕານ ເຮັດໃຫ້ບໍ່ມີຢູ່ອີກ ບໍ່ມີຄວາມເກີດຂຶ້ນອີກຕໍ່ໄປເປັນທຳມະດາ. ພຣາມເອີຍ ນີ້ແຫຼະຄືເຫດຜົນທີ່ຄົນຈະເວົ້າເຖິງເຮົາຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມເປັນຜູ້ບໍ່ມີລົດຊາດ' ແຕ່ບໍ່ແມ່ນໝາຍເถິງເລື່ອງທີ່ທ່ານເວົ້າເຖິງນັ້ນດອກ.”

‘‘နိဗ္ဘောဂေါ ဘဝံ ဂေါတမော’’တိ! ‘‘အတ္ထိ ခွေသ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘နိဗ္ဘောဂေါ သမဏော ဂေါတမော’တိ. ယေ တေ, ဗြာဟ္မဏ, ရူပဘောဂါ သဒ္ဒဘောဂါ ဂန္ဓဘောဂါ ရသဘောဂါ ဖောဋ္ဌဗ္ဗဘောဂါ, တေ တထာဂတဿ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ. အယံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘နိဗ္ဘောဂေါ သမဏော ဂေါတမော’တိ, နော စ ခေါ ယံ တွံ သန္ဓာယ ဝဒေသီ’’တိ.

“ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີການບໍລິໂພກ!” “ພຣາມເອີຍ ມີເຫດຜົນຢູ່ ທີ່ຄົນຈະເວົ້າເຖິງເຮົາຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມເປັນຜູ້ບໍ່ມີການບໍລິໂພກ'. ເພາະການບໍລິໂພກຮູບ ການບໍລິໂພກສຽງ ການບໍລິໂພກກິ່ນ ການບໍລິໂພກລົດ ການບໍລິໂພກໂຜດທັບພະ ເຫຼົ່ານັ້ນ ຕະຖາຄົດໄດ້ລະເສຍແລ້ວ ຕັດຮากຂາດແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ເປັນຄືກັບຕໍຕົ້ນຕານ ເຮັດໃຫ້ບໍ່ມີຢູ່ອີກ ບໍ່ມີຄວາມເກີດຂຶ້ນອີກຕໍ່ໄປເປັນທຳມະດา. ພຣາມເອີຍ ນີ້ແຫຼະຄືເຫດຜົນທີ່ຄົນຈະເວົ້າເຖິງເຮົາຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມເປັນຜູ້ບໍ່ມີການບໍລິໂພກ' ແຕ່ບໍ່ແມ່ນໝາຍເຖິງເລື່ອງທີ່ທ່ານເວົ້າເຖິງນັ້ນດອກ.”

‘‘အကိရိယဝါဒေါ [Pg.20] ဘဝံ ဂေါတမော’’တိ! ‘‘အတ္ထိ ခွေသ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အကိရိယဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော’တိ. အဟဉှိ, ဗြာဟ္မဏ, အကိရိယံ ဝဒါမိ ကာယဒုစ္စရိတဿ ဝစီဒုစ္စရိတဿ မနောဒုစ္စရိတဿ; အနေကဝိဟိတာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အကိရိယံ ဝဒါမိ. အယံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အကိရိယဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော’တိ, နော စ ခေါ ယံ တွံ သန္ဓာယ ဝဒေသီ’’တိ.

“ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ເປັນຜູ້ກ່າວການບໍ່ກະທຳ!” “ພຣາມເອີຍ ມີເຫດຜົນຢູ່ ທີ່ຄົນຈະເວົ້າເຖິງເຮົາຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມເປັນຜູ້ກ່າວການບໍ່ກະທຳ'. ເພາະເຮົາກ່າວເຖິງການບໍ່ກະທຳກາຍທຸຈະລິດ ວະຈີທຸຈະລິດ ມະໂນທຸຈະລິດ ແລະ ກ່າວເຖິງການບໍ່ກະທຳບາບອະກຸສົນລະທຳຫຼາຍປະການ. ພຣາມເອີຍ ນີ້ແຫຼະຄືເຫດຜົນທີ່ຄົນຈະເວົ້າເຖິງເຮົາຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມເປັນຜູ້ກ່າວການບໍ່ກະທຳ' ແຕ່ບໍ່ແມ່ນໝາຍເຖິງເລື່ອງທີ່ທ່ານເວົ້າເຖິງນັ້ນດອກ.”

‘‘ဥစ္ဆေဒဝါဒေါ ဘဝံ ဂေါတမော’’တိ! ‘‘အတ္ထိ ခွေသ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဥစ္ဆေဒဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော’တိ. အဟဉှိ, ဗြာဟ္မဏ, ဥစ္ဆေဒံ ဝဒါမိ ရာဂဿ ဒေါသဿ မောဟဿ; အနေကဝိဟိတာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥစ္ဆေဒံ ဝဒါမိ. အယံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဥစ္ဆေဒဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော’တိ, နော စ ခေါ ယံ တွံ သန္ဓာယ ဝဒေသီ’’တိ.

“ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ເປັນຜູ້ก່າວການຕັດຂາດ!” “ພຣາມເອີຍ ມີເຫດຜົນຢູ່ ທີ່ຄົນຈະເວົ້າເຖິງເຮົາຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມເປັນຜູ້ก່າວການຕັດຂາດ'. ເພາະເຮົາກ່າວເຖิงການຕັດຂາດລາຄະ ໂທສະ ໂມຫະ ແລະ ກ່າວເຖິງການຕັດຂາດບາບອະກຸສົນລະທຳຫຼາຍປະການ. ພຣາມເອີຍ ນີ້ແຫຼະຄືເຫດຜົນທີ່ຄົນຈະເວົ້າເຖິງເຮົາຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມເປັນຜູ້ກ່າວການຕັດຂາດ' ແຕ່ບໍ່ແມ່ນໝາຍເຖິງເລື່ອງທີ່ທ່ານເວົ້າເຖິງນັ້ນດອກ.”

‘‘ဇေဂုစ္ဆီ ဘဝံ ဂေါတမော’’တိ! ‘‘အတ္ထိ ခွေသ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဇေဂုစ္ဆီ သမဏော ဂေါတမော’တိ. အဟဉှိ, ဗြာဟ္မဏ, ဇိဂုစ္ဆာမိ ကာယဒုစ္စရိတေန ဝစီဒုစ္စရိတေန မနောဒုစ္စရိတေန; ဇိဂုစ္ဆာမိ အနေကဝိဟိတာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ သမာပတ္တိယာ. အယံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဇေဂုစ္ဆီ သမဏော ဂေါတမော’တိ, နော စ ခေါ ယံ တွံ သန္ဓာယ ဝဒေသီ’’တိ.

“ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ເປັນຜູ້ກຽດຊັງ!” “ພຣາມເອີຍ ມີເຫດຜົນຢູ່ ທີ່ຄົນຈະເວົ້າເຖິງເຮົາຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມເປັນຜູ້ກຽດຊັງ'. ເພາະເຮົາກຽດຊັງກາຍທຸຈະລິດ ວະຈີທຸຈະລິດ ມະໂນທຸຈະລິດ ແລະ ກຽດຊັງການເຂົ້າເຖິງບາບອະກຸສົນລະທຳຫຼາຍປະການ. ພຣາມເອີຍ ນີ້ແຫຼະຄືເຫດຜົນທີ່ຄົນຈະເວົ້າເຖິງເຮົາຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມເປັນຜູ້ກຽດຊັງ' ແຕ່ບໍ່ແມ່ນໝາຍເຖິງເລື່ອງທີ່ທ່ານເວົ້າເຖິງນັ້ນດອກ.”

‘‘ဝေနယိကော ဘဝံ ဂေါတမော’’တိ! ‘‘အတ္ထိ ခွေသ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဝေနယိကော သမဏော ဂေါတမော’တိ. အဟဉှိ, ဗြာဟ္မဏ, ဝိနယာယ ဓမ္မံ ဒေသေမိ ရာဂဿ ဒေါသဿ မောဟဿ; အနေကဝိဟိတာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဝိနယာယ ဓမ္မံ ဒေသေမိ. အယံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဝေနယိကော သမဏော ဂေါတမော’တိ, နော စ ခေါ ယံ တွံ သန္ဓာယ ဝဒေသီ’’တိ.

“ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ເປັນຜູ້ກຳຈັດ!” “ພຣາມເອີຍ ມີເຫດຜົນຢູ່ ທີ່ຄົນຈະເວົ້າເຖິງເຮົາຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມເປັນຜູ້ກຳຈັດ'. ເພາະເຮົາສະແດງທຳເພື່ອການກຳຈັດລາຄະ ໂທສະ ໂມຫະ ແລະ ສະແດງທຳເພື່ອການກຳຈັດບາບອະກຸສົນລະທຳຫຼາຍປະການ. ພຣາມເອີຍ ນີ້ແຫຼະຄືເຫດຜົນທີ່ຄົນຈະເວົ້າເຖິງເຮົາຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມເປັນຜູ້ກຳຈັດ' ແຕ່ບໍ່ແມ່ນໝາຍເຖິງເລື່ອງທີ່ທ່ານເວົ້າເຖິງນັ້ນດອກ.”

‘‘တပဿီ ဘဝံ ဂေါတမော’’တိ! ‘‘အတ္ထိ ခွေသ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘တပဿီ သမဏော ဂေါတမော’တိ. တပနီယာဟံ[Pg.21], ဗြာဟ္မဏ, ပါပကေ အကုသလေ ဓမ္မေ ဝဒါမိ ကာယဒုစ္စရိတံ ဝစီဒုစ္စရိတံ မနောဒုစ္စရိတံ. ယဿ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, တပနီယာ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ, တမဟံ ‘တပဿီ’တိ ဝဒါမိ. တထာဂတဿ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, တပနီယာ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ. အယံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘တပဿီ သမဏော ဂေါတမော’တိ, နော စ ခေါ ယံ တွံ သန္ဓာယ ဝဒေသီ’’တိ.

“ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ເປັນຜູ້ບຳເພັງຕະບະ!” “ພຣາມເອີຍ ມີເຫດຜົນຢູ່ ທີ່ຄົນຈະເວົ້າເຖິງເຮົາຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມເປັນຜູ້ບຳເພັງຕະບະ'. ເພາະເຮົາກ່າວວ່າ ບາບອະກຸສົນລະທຳ ຄື ກາຍທຸຈະລິດ ວະຈີທຸຈະລິດ ມະໂນທຸຈະລິດ ເປັນທຳທີ່ເຮັດໃຫ້ເຜົາຮ້ອນ. ພຣາມເອີຍ ບຸກຄົນໃດລະບາບອະກຸສົນລະທຳອັນເຮັດໃຫ້ເຜົາຮ້ອນເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ແລ້ວ ຕັດຮາກຂາດແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ເປັນຄືກັບຕໍຕົ້ນຕານ ເຮັດໃຫ້ບໍ່ມີຢູ່ອີກ ບໍ່ມີຄວາມເກີດຂຶ້ນອີກຕໍ່ໄປເປັນທຳມະດາ ເຮົາເອີ້ນບຸກຄົນນັ້ນວ່າ 'ຜູ້ບຳເພັງຕະບະ'. ພຣາມເອີຍ ບາບອະກຸສົນລະທຳອັນເຮັດໃຫ້ເຜົາຮ້ອນເຫຼົ່ານັ້ນ ຕະຖาຄົດໄດ້ລະເສຍແລ້ວ ຕັດຮາກຂາດແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ເປັນຄືກັບຕໍຕົ້ນຕານ ເຮັດໃຫ້ບໍ່ມີຢູ່ອີກ ບໍ່ມີຄວາມເກີດຂຶ້ນອີກຕໍ່ໄປເປັນທຳມະດา. ພຣາມເອີຍ ນີ້ແຫຼະຄືເຫດຜົນທີ່ຄົນຈະເວົ້າເຖິງເຮົາຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມເປັນຜູ້ບຳເພັງຕະບະ' ແຕ່ບໍ່ແມ່ນໝາຍເຖິງເລື່ອງທີ່ທ່ານເວົ້າເຖິງນັ້ນດອກ.”

‘‘အပဂဗ္ဘော ဘဝံ ဂေါတမော’’တိ! ‘‘အတ္ထိ ခွေသ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အပဂဗ္ဘော သမဏော ဂေါတမော’တိ. ယဿ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, အာယတိံ ဂဗ္ဘသေယျာ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ, တမဟံ ‘အပဂဗ္ဘော’တိ ဝဒါမိ. တထာဂတဿ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, အာယတိံ ဂဗ္ဘသေယျာ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ. အယံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အပဂဗ္ဘော သမဏော ဂေါတမော’တိ, နော စ ခေါ ယံ တွံ သန္ဓာယ ဝဒေသိ.

“ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ເປັນຜູ້ປາສະຈາກການເຂົ້າສູ່ຄັນ (ບໍ່ມີການເກີດອີກ)” ດັ່ງນີ້. “ດູກ່ອນພຣາມ, ມີເຫດຜົນຢູ່ ທີ່ຄົນເມື່ອເວົ້າເຖິງເຮົາ ຈະເວົ້າໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ ‘ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເປັນຜູ້ປາສະຈາກການເຂົ້າສູ່ຄັນ’. ດູກ່ອນພຣາມ, ບຸກຄົນໃດໜຶ່ງ ທີ່ມີການນອນໃນຄັນ ແລະ ການເກີດໃນພົບໃໝ່ໃນອະນາຄົດ ອັນຕົນລະເສຍໄດ້ແລ້ວ ຕັດຮາກຂາດແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ເປັນເໝືອນຕໍຕົ້ນຕານ ເຮັດໃຫ້ບໍ່ມີຢູ່ອີກ ບໍ່ມີຄວາມເກີດຂຶ້ນຕໍ່ໄປເປັນທຳມະດາ, ເຮົາເອີ້ນບຸກຄົນນັ້ນວ່າ ‘ຜູ້ປາສະຈາກການເຂົ້າສູ່ຄັນ’. ດູກ່ອນພຣາມ, ການນອນໃນຄັນ ແລະ ການເກີດໃນພົບໃໝ່ໃນອະນາຄົດ ຂອງຕະຖາຄົດ ນັ້ນລະເສຍໄດ້ແລ້ວ ຕັດຮາກຂາດແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ເປັນເໝືອນຕໍຕົ້ນຕານ ເຮັດໃຫ້ບໍ່ມີຢູ່ອີກ ບໍ່ມີຄວາມເກີດຂຶ້ນຕໍ່ໄປເປັນທຳມະດາ. ດູກ່ອນພຣາມ, ນີ້ແລ ເປັນເຫດຜົນ ທີ່ຄົນເມື່ອເວົ້າເຖິງເຮົາ ຈະເວົ້າໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ ‘ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເປັນຜູ້ປາສະຈາກການເຂົ້າສູ່ຄັນ’, ແຕ່ບໍ່ແມ່ນເຫດຜົນທີ່ທ່ານໝາຍເຖິງ.”

‘‘သေယျထာပိ, ဗြာဟ္မဏ, ကုက္ကုဋိယာ အဏ္ဍာနိ အဋ္ဌ ဝါ ဒသ ဝါ ဒွါဒသ ဝါ. တာနာဿု ကုက္ကုဋိယာ သမ္မာ အဓိသယိတာနိ သမ္မာ ပရိသေဒိတာနိ သမ္မာ ပရိဘာဝိတာနိ. ယော နု ခေါ တေသံ ကုက္ကုဋစ္ဆာပကာနံ ပဌမတရံ ပါဒနခသိခါယ ဝါ မုခတုဏ္ဍကေန ဝါ အဏ္ဍကောသံ ပဒါလေတွာ သောတ္ထိနာ အဘိနိဗ္ဘိဇ္ဇေယျ, ကိန္တိ သွာဿ ဝစနီယော – ‘ဇေဋ္ဌော ဝါ ကနိဋ္ဌော ဝါ’’’တိ? ‘‘ဇေဋ္ဌော တိဿ, ဘော ဂေါတမ, ဝစနီယော. သော ဟိ နေသံ, ဘော ဂေါတမ, ဇေဋ္ဌော ဟောတီ’’တိ.

“ດູກ່ອນພຣາມ, ປຽບເໝືອນໄຂ່ຂອງແມ່ໄກ່ ມີແປດຟອງກໍດີ ສິບຟອງກໍດີ ສິບສອງຟອງກໍດີ. ໄຂ່ເຫຼົ່ານັ້ນ ອັນແມ່ໄກ່ນອນກົກໄວ້ຢ່າງດີ ອົບອຸ່ນໄວ້ຢ່າງດີ ຟັກໄວ້ຢ່າງດີ. ໃນບັນດາລູກໄກ່ເຫຼົ່ານັ້ນ ຕົວໃດທີ່ເຈາະເປືອກໄຂ່ດ້ວຍປາຍເລັບຕີນ ຫຼື ດ້ວຍປາຍສົບ ອອກມາໄດ້ຢ່າງປອດໄພກ່ອນໝູ່, ຄວນຈະເອີ້ນລູກໄກ່ຕົວນັ້ນວ່າແນວໃດ — ‘ເປັນຕົວເອື້ອຍ ຫຼື ຕົວນ້ອງ’?” “ຄວນເອີ້ນວ່າ ເປັນຕົວເອື້ອຍ ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ. ເພາະວ່າ ມັນເປັນຕົວທີ່ໃຫຍ່ກວ່າໝູ່ໃນບັນດາລູກໄກ່ເຫຼົ່ານັ້ນ, ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ.”

‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ အဟံ, ဗြာဟ္မဏ, အဝိဇ္ဇာဂတာယ ပဇာယ အဏ္ဍဘူတာယ ပရိယောနဒ္ဓါယ အဝိဇ္ဇဏ္ဍကောသံ ပဒါလေတွာ ဧကောဝ လောကေ အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ. အဟဉှိ, ဗြာဟ္မဏ, ဇေဋ္ဌော သေဋ္ဌော လောကဿ. အာရဒ္ဓံ ခေါ ပန မေ, ဗြာဟ္မဏ, ဝီရိယံ အဟောသိ အသလ္လီနံ, ဥပဋ္ဌိတာ သတိ အသမ္မုဋ္ဌာ, ပဿဒ္ဓေါ ကာယော အသာရဒ္ဓေါ, သမာဟိတံ စိတ္တံ ဧကဂ္ဂံ.

“Evamevaṃ kho ahaṃ, brāhmaṇa, avijjāgatāya pajāya aṇḍabhūtāya pariyonaddhāya avijjaṇḍakosaṃ padāletvā ekova loke anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho. Ahañhi, brāhmaṇa, jeṭṭho seṭṭho lokassa. Āraddhaṃ kho pana me, brāhmaṇa, vīriyaṃ ahosi asallīnaṃ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṃ cittaṃ ekaggaṃ.”

‘‘သော [Pg.22] ခေါ အဟံ, ဗြာဟ္မဏ, ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ; ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ အဇ္ဈတ္တံ သမ္ပသာဒနံ စေတသော ဧကောဒိဘာဝံ အဝိတက္ကံ အဝိစာရံ သမာဓိဇံ ပီတိသုခံ ဒုတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ; ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ ဥပေက္ခကော စ ဝိဟရာမိ သတော စ သမ္ပဇာနော သုခဉ္စ ကာယေန ပဋိသံဝေဒေမိ ယံ တံ အရိယာ အာစိက္ခန္တိ – ‘ဥပေက္ခကော သတိမာ သုခဝိဟာရီ’တိ တတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ; သုခဿ စ ပဟာနာ ဒုက္ခဿ စ ပဟာနာ ပုဗ္ဗေဝ သောမနဿဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာ အဒုက္ခမသုခံ ဥပေက္ခာသတိပါရိသုဒ္ဓိံ စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ.

“ດູກ່ອນພຣາມ, ເຮົານັ້ນແລ ສະຫງັດຈາກກາມທັງຫຼາຍ ສະຫງັດຈາກອະກຸສົນທຳທັງຫຼາຍ ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ອັນມີວິຕົກ ມີວິຈານ ມີປີຕິແລະສຸກອັນເກີດຈາກວິເວກ ຢູ່. ເພາະວິຕົກແລະວິຈານລະງັບໄປ ບັນລຸທຸຕິຍະຊານ ອັນເປັນຄວາມຜ່ອງໃສແຫ່ງຈິດພາຍໃນ ມີຄວາມເປັນເອກະພາບແຫ່ງຈິດ ບໍ່ມີວິຕົກ ບໍ່ມີວິຈານ ມີປີຕິແລະສຸກອັນເກີດຈາກສະມາທິ ຢູ່. ເພາະປີຕິຈາງຄາຍໄປ ເຮົາເປັນຜູ້ມີອຸເປກຂາ ມີສະຕິ ມີສຳປະຊັນຍະ ແລະສະເຫວີຍສຸກດ້ວຍນາມະກາຍ ທີ່ພຣະອະລິຍະເຈົ້າທັງຫຼາຍສັນເສີນວ່າ ‘ເປັນຜູ້ມີອຸເປກkhາ ມີສະຕິ ຢູ່ເປັນສຸກ’ ບັນລຸຕະຕິຍະຊານ ຢູ່. ເພາະລະສຸກແລະທຸກໄດ້ ແລະເພາະໂສມະນັດແລະໂທມະນັດດັບໄປກ່ອນໜ້ານີ້ ບັນລຸຈະຕຸດຖະຊານ ອັນບໍ່ມີທຸກບໍ່ມີສຸກ ມີສະຕິບໍລິສຸດເພາະອຸເປກຂາ ຢູ່.”

‘‘သော ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏာယ စိတ္တံ အဘိနိန္နာမေသိံ. သော အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရာမိ, သေယျထိဒံ – ဧကမ္ပိ ဇာတိံ ဒွေပိ ဇာတိယော တိဿောပိ ဇာတိယော စတဿောပိ ဇာတိယော ပဉ္စပိ ဇာတိယော ဒသပိ ဇာတိယော ဝီသမ္ပိ ဇာတိယော တိံသမ္ပိ ဇာတိယော စတ္တာလီသမ္ပိ ဇာတိယော ပညာသမ္ပိ ဇာတိယော ဇာတိသတမ္ပိ ဇာတိသဟဿမ္ပိ ဇာတိသတသဟဿမ္ပိ အနေကေပိ သံဝဋ္ဋကပ္ပေ အနေကေပိ ဝိဝဋ္ဋကပ္ပေ အနေကေပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋကပ္ပေ – ‘အမုတြာသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော. သော တတော စုတော အမုတြ ဥဒပါဒိံ; တတြာပါသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော. သော တတော စုတော ဣဓူပပန္နော’တိ. ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရာမိ.

“ເມື່ອຈິດຂອງເຮົາຕັ້ງໝັ້ນ ບໍລິສຸດ ຜຸດຜ່ອງ ບໍ່ມີກິເລດພຽງດັງເນີນ ປາສະຈາກອຸປະກິເລດ ອ່ອນໂຍນ ຄວນແກ່ການງານ ຕັ້ງໝັ້ນ ເຖິງຄວາມບໍ່ຫວັ່ນໄຫວຢ່າງນີ້ແລ້ວ ເຮົາໄດ້ນ້ອມຈິດໄປເພື່ອປຸບເພນິວາສານຸສະຕິຍານ. ເຮົາລະນຶກເຖິງຊາດໃນອະດີດໄດ້ເປັນອະເນກປະການ ຄື ລະນຶກໄດ້ຊາດໜຶ່ງແດ່ ສອງຊາດແດ່ ສາມຊາດແດ່ ສີ່ຊາດແດ່ ຫ້າຊາດແດ່ ສິບຊາດແດ່ ຊາວຊາດແດ່ ສາມສິບຊາດແດ່ ສີ່ສິບຊາດແດ່ ຫ້າສິບຊາດແດ່ ຮ້ອຍຊາດແດ່ ພັນຊາດແດ່ ແສນຊາດແດ່ ຕະຫຼອດອະເນກສັງວັດຕະກັບແດ່ ອະເນກວິວັດຕະກັບແດ່ ອະເນກສັງວັດຕະວິວັດຕະກັບແດ່ວ່າ ‘ໃນພົບນັ້ນ ເຮົາມີຊື່ຢ່າງນີ້ ມີໂຄດຢ່າງນີ້ ມີວັນນະຢ່າງນີ້ ມີອາຫານຢ່າງນີ້ ມີການສະເຫວີຍສຸກແລະທຸກຢ່າງນີ້ ມີກຳນົດອາຍຸພຽງເທົ່ານີ້. ເຮົາຈຸຕິຈາກພົບນັ້ນແລ້ວ ໄດ້ໄປເກີດໃນພົບນັ້ນ; ໃນພົບນັ້ນ ເຮົາມີຊື່ຢ່າງນີ້ ມີໂຄດຢ່າງນີ້ ມີວັນນະຢ່າງນີ້ ມີອາຫານຢ່າງນີ້ ມີການສະເຫວີຍສຸກແລະທຸກຢ່າງນີ້ ມີກຳນົດອາຍຸພຽງເທົ່ານີ້. ເຮົາຈຸຕິຈາກພົບນັ້ນແລ້ວ ໄດ້ມາເກີດໃນພົບນີ້’. ເຮົາລະນຶກເຖິງຊາດໃນອະດີດໄດ້ເປັນອະເນກປະການ ພ້ອມທັງອາການ ພ້ອມທັງອຸເທດ ຢ່າງນີ້.”

‘‘အယံ ခေါ မေ, ဗြာဟ္မဏ, ရတ္တိယာ ပဌမေ ယာမေ ပဌမာ ဝိဇ္ဇာ အဓိဂတာ; အဝိဇ္ဇာ ဝိဟတာ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပန္နာ; တမော ဝိဟတော အာလောကော ဥပ္ပန္နော, ယထာ တံ အပ္ပမတ္တဿ အာတာပိနော ပဟိတတ္တဿ ဝိဟရတော. အယံ ခေါ မေ, ဗြာဟ္မဏ, ပဌမာ အဘိနိဗ္ဘိဒါ အဟောသိ ကုက္ကုဋစ္ဆာပကဿေဝ အဏ္ဍကောသမှာ.

“ດູກ່ອນພຣາມ, ນີ້ແລ ເປັນວິຊາທຳອິດທີ່ເຮົາໄດ້ບັນລຸໃນປະຖົມມະຍາມແຫ່ງລາຕີ; ອະວິຊາຖືກກຳຈັດແລ້ວ ວິຊາເກີດຂຶ້ນແລ້ວ; ຄວາມມືດຖືກກຳຈັດແລ້ວ ຄວາມສະຫວ່າງເກີດຂຶ້ນແລ້ວ, ເຊັ່ນດຽວກັບທີ່ເກີດຂຶ້ນແກ່ບຸກຄົນຜູ້ບໍ່ປະມາດ ມີຄວາມພຽນເຜົາກິເລດ ມີໃຈເດັດດ່ຽວຢູ່. ດູກ່ອນພຣາມ, ນີ້ເປັນການເຈາະອອກມາຄັ້ງທຳອິດຂອງເຮົາ ປຽບເໝືອນລູກໄກ່ເຈາະອອກມາຈາກເປືອກໄຂ່.”

‘‘သော ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ သတ္တာနံ စုတူပပါတဉာဏာယ စိတ္တံ အဘိနိန္နာမေသိံ. သော ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန သတ္တေ ပဿာမိ စဝမာနေ ဥပပဇ္ဇမာနေ ဟီနေ ပဏီတေ [Pg.23] သုဝဏ္ဏေ ဒုဗ္ဗဏ္ဏေ, သုဂတေ ဒုဂ္ဂတေ ယထာကမ္မူပဂေ သတ္တေ ပဇာနာမိ – ‘ဣမေ ဝတ ဘောန္တော သတ္တာ ကာယဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ, ဝစီဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ, မနောဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ, အရိယာနံ ဥပဝါဒကာ, မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကာ, မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကမ္မသမာဒါနာ. တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပန္နာတိ. ဣမေ ဝါ ပန ဘောန္တော သတ္တာ ကာယသုစရိတေန သမန္နာဂတာ, ဝစီသုစရိတေန သမန္နာဂတာ, မနောသုစရိတေန သမန္နာဂတာ, အရိယာနံ အနုပဝါဒကာ, သမ္မာဒိဋ္ဌိကာ, သမ္မာဒိဋ္ဌိကမ္မသမာဒါနာ. တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပန္နာ’တိ. ဣတိ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန သတ္တေ ပဿာမိ စဝမာနေ ဥပပဇ္ဇမာနေ ဟီနေ ပဏီတေ သုဝဏ္ဏေ ဒုဗ္ဗဏ္ဏေ, သုဂတေ ဒုဂ္ဂတေ ယထာကမ္မူပဂေ သတ္တေ ပဇာနာမိ.

“ເມື່ອຈິດຂອງເຮົາຕັ້ງໝັ້ນ ບໍລິສຸດ ຜຸດຜ່ອງ ບໍ່ມີກິເລດພຽງດັງເນີນ ປາສະຈາກອຸປະກິເລດ ອ່ອນໂຍນ ຄວນແກ່ການງານ ຕັ້ງໝັ້ນ ເຖິງຄວາມບໍ່ຫວັ່ນໄຫວຢ່າງນີ້ແລ້ວ ເຮົາໄດ້ນ້ອມຈິດໄປເພື່ອຈຸຕູປະປາຕະຍານ. ເຮົາເລັງເຫັນໝູ່ສັດຜູ້ກຳລັງຈຸຕິ ກຳລັງເກີດ ທັງຊັ້ນຕ່ຳແລະຊັ້ນສູງ ຜູ້ມີຜິວພັນດີແລະມີຜິວພັນຊົ່ວ ຜູ້ໄປດີແລະໄປຮ້າຍ ດ້ວຍທິບພະຍະຈັກຂຸອັນບໍລິສຸດ ລ່ວງເລີຍຈັກຂຸຂອງມະນຸດສາມັນ, ຮູ້ແຈ້ງໝູ່ສັດຜູ້ເປັນໄປຕາມກຳວ່າ ‘ໝູ່ສັດເຫຼົ່ານີ້ ເປັນຜູ້ປະກອບດ້ວຍກາຍທຸຈະລິດ ວະຈີທຸຈະລິດ ມະໂນທຸຈະລິດ ຕິຕຽນພຣະອະລິຍະເຈົ້າ ເປັນມິດສາທິຖິ ສະມາທານກຳດ້ວຍອຳນາດມິດສາທິຖິ. ເມື່ອກາຍແຕກທຳລາຍໄປ ຫຼັງຈາກຕາຍແລ້ວ ເခົາເຈົ້າກໍເຂົ້າເຖິງອະບາຍ ທຸຄະຕິ ວິນິບາດ ນະລົກ. ສ່ວນໝູ່ສັດເຫຼົ່ານີ້ ເປັນຜູ້ປະກອບດ້ວຍກາຍສຸຈະລິດ ວະຈີສຸຈະລິດ ມະໂນສຸຈະລິດ ບໍ່ຕິຕຽນພຣະອະລິຍະເຈົ້າ ເປັນສັມມາທິຖິ ສະມາທານກຳດ້ວຍອຳນາດສັມມາທິຖິ. ເມື່ອກາຍແຕກທຳລາຍໄປ ຫຼັງຈາກຕາຍແລ້ວ ເခົາເຈົ້າກໍເຂົ້າເຖິງສຸຄະຕິໂລກສະຫວັນ’. ເຮົາເລັງເຫັນໝູ່ສັດຜູ້ກຳລັງຈຸຕິ ກຳລັງເກີດ ທັງຊັ້ນຕ່ຳແລະຊັ້ນສູງ ຜູ້ມີຜິວພັນດີແລະມີຜິວພັນຊົ່ວ ຜູ້ໄປດີແລະໄປຮ້າຍ ດ້ວຍທິບພະຍະຈັກຂຸອັນບໍລິສຸດ ລ່ວງເລີຍຈັກຂຸຂອງມະນຸດສາມັນ, ຮູ້ແຈ້ງໝູ່ສັດຜູ້ເປັນໄປຕາມກຳ ຢ່າງນີ້ແລ.”

‘‘အယံ ခေါ မေ, ဗြာဟ္မဏ, ရတ္တိယာ မဇ္ဈိမေ ယာမေ ဒုတိယာ ဝိဇ္ဇာ အဓိဂတာ; အဝိဇ္ဇာ ဝိဟတာ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပန္နာ; တမော ဝိဟတော အာလောကော ဥပ္ပန္နော, ယထာ တံ အပ္ပမတ္တဿ အာတာပိနော ပဟိတတ္တဿ ဝိဟရတော. အယံ ခေါ မေ, ဗြာဟ္မဏ, ဒုတိယာ အဘိနိဗ္ဘိဒါ အဟောသိ ကုက္ကုဋစ္ဆာပကဿေဝ အဏ္ဍကောသမှာ.

“ດູກ່ອນພຣາມ, ນີ້ແລ ເປັນວິຊາທີສອງທີ່ເຮົາໄດ້ບັນລຸໃນມັດຊິມະຍາມແຫ່ງລາຕີ; ອະວິຊາຖືກກຳຈັດແລ້ວ ວິຊາເກີດຂຶ້ນແລ້ວ; ຄວາມມືດຖືກກຳຈັດແລ້ວ ຄວາມສະຫວ່າງເກີດຂຶ້ນແລ້ວ, ເຊັ່ນດຽວກັບທີ່ເກີດຂຶ້ນແກ່ບຸກຄົນຜູ້ບໍ່ປະມາດ ມີຄວາມພຽນເຜົາກິເລດ ມີໃຈເດັດດ່ຽວຢູ່. ດູກ່ອນພຣາມ, ນີ້ເປັນການເຈາະອອກມາຄັ້ງທີສອງຂອງເຮົາ ປຽບເໝືອນລູກໄກ່ເຈາະອອກມາຈາກເປືອກໄຂ່.”

‘‘သော ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ အာသဝါနံ ခယဉာဏာယ စိတ္တံ အဘိနိန္နာမေသိံ. သော ‘ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ, ‘အယံ ဒုက္ခသမုဒယော’တိ ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ, ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓော’တိ ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ, ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ; ‘ဣမေ အာသဝါ’တိ ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ, ‘အယံ အာသဝသမုဒယော’တိ ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ, ‘အယံ အာသဝနိရောဓော’တိ ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ, ‘အယံ အာသဝနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ. တဿ မေ ဧဝံ ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော ကာမာသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စိတ္ထ, ဘဝါသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စိတ္ထ, အဝိဇ္ဇာသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စိတ္ထ. ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ အဟောသိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ အဗ္ဘညာသိံ.

“ເມື່ອຈິດຂອງເຮົາຕັ້ງໝັ້ນ ບໍລິສຸດ ຜຸດຜ່ອງ ບໍ່ມີກິເລດພຽງດັງເນີນ ປາສະຈາກອຸປະກິເລດ ອ່ອນໂຍນ ຄວນແກ່ການງານ ຕັ້ງໝັ້ນ ເຖິງຄວາມບໍ່ຫວັ່ນໄຫວຢ່າງນີ້ແລ້ວ ເຮົາໄດ້ນ້ອມຈິດໄປເພື່ອອາສະວັກຂະຍະຍານ. ເຮົາໄດ້ຮູ້ແຈ້ງຕາມຄວາມເປັນຈິງວ່າ ‘ນີ້ຄືທຸກ’, ຮູ້ແຈ້ງຕາມຄວາມເປັນຈິງວ່າ ‘ນີ້ຄືເຫດເກີດແຫ່ງທຸກ’, ຮູ້ແຈ້ງຕາມຄວາມເປັນຈິງວ່າ ‘ນີ້ຄືຄວາມດັບທຸກ’, ຮູ້ແຈ້ງຕາມຄວາມເປັນຈິງວ່າ ‘ນີ້ຄືທາງປະຕິບັດໃຫ້ເຖິງຄວາມດັບທຸກ’; ຮູ້ແຈ້ງຕາມຄວາມເປັນຈິງວ່າ ‘ເຫຼົ່ານີ້ຄືອາສະວະ’, ຮູ້ແຈ້ງຕາມຄວາມເປັນຈິງວ່າ ‘ນີ້ຄືເຫດເກີດແຫ່ງອາສະວະ’, ຮູ້ແຈ້ງຕາມຄວາມເປັນຈິງວ່າ ‘ນີ້ຄືຄວາມດັບອາສະວະ’, ຮູ້ແຈ້ງຕາມຄວາມເປັນຈິງວ່າ ‘ນີ້ຄືທາງປະຕິບັດໃຫ້ເຖິງຄວາມດັບອາສະວະ’. ເມື່ອເຮົາຮູ້ຢ່າງນີ້ ເຫັນຢ່າງນີ້ ຈິດຂອງເຮົາກໍຫຼຸດພົ້ນແລ້ວຈາກກາມາສະວະ ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວຈາກພະວາສະວະ ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວຈາກອະວິຊາສະວະ. ເມື່ອຈິດຫຼຸດພົ້ນແລ້ວ ກໍມີຍານຢັ່ງຮູ້ວ່າ ‘ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວ’. ເຮົາຮູ້ແຈ້ງວ່າ ‘ຊາດສິ້ນແລ້ວ, ພົມມະຈັນໄດ້ຢູ່ຈົບແລ້ວ, ກິດທີ່ຄວນເຮັດໄດ້ເຮັດສຳເລັດແລ້ວ, ກິດອື່ນເພື່ອຄວາມເປັນຢ່າງນີ້ບໍ່ມີອີກ’.”

‘‘အယံ ခေါ မေ, ဗြာဟ္မဏ, ရတ္တိယာ ပစ္ဆိမေ ယာမေ တတိယာ ဝိဇ္ဇာ အဓိဂတာ; အဝိဇ္ဇာ ဝိဟတာ ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပန္နာ; တမော ဝိဟတော အာလောကော ဥပ္ပန္နော[Pg.24], ယထာ တံ အပ္ပမတ္တဿ အာတာပိနော ပဟိတတ္တဿ ဝိဟရတော. အယံ ခေါ မေ, ဗြာဟ္မဏ, တတိယာ အဘိနိဗ္ဘိဒါ အဟောသိ ကုက္ကုဋစ္ဆာပကဿေဝ အဏ္ဍကောသမှာ’’တိ.

“ດູກ່ອນພຣາມ, ນີ້ແລ ເປັນວິຊາທີສາມທີ່ເຮົາໄດ້ບັນລຸໃນປັດຊິມະຍາມແຫ່ງລາຕີ; ອະວິຊາຖືກກຳຈັດແລ້ວ ວິຊາເກີດຂຶ້ນແລ້ວ; ຄວາມມືດຖືກກຳຈັດແລ້ວ ຄວາມສະຫວ່າງເກີດຂຶ້ນແລ້ວ, ເຊັ່ນດຽວກັບທີ່ເກີດຂຶ້ນແກ່ບຸກຄົນຜູ້ບໍ່ປະມາດ ມີຄວາມພຽນເຜົາກິເລດ ມີໃຈເດັດດ່ຽວຢູ່. ດູກ່ອນພຣາມ, ນີ້ເປັນການເຈາະອອກມາຄັ້ງທີສາມຂອງເຮົາ ປຽບເໝືອນລູກໄກ່ເຈາະອອກມາຈາກເປືອກໄຂ່.”

ဧဝံ ဝုတ္တေ ဝေရဉ္ဇော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဇေဋ္ဌော ဘဝံ ဂေါတမော, သေဋ္ဌော ဘဝံ ဂေါတမော. အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ, အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ! သေယျထာပိ, ဘော ဂေါတမ, နိက္ကုဇ္ဇိတံ ဝါ ဥက္ကုဇ္ဇေယျ, ပဋိစ္ဆန္နံ ဝါ ဝိဝရေယျ, မူဠှဿ ဝါ မဂ္ဂံ အာစိက္ခေယျ, အန္ဓကာရေ ဝါ တေလပဇ္ဇောတံ ဓာရေယျ – စက္ခုမန္တော ရူပါနိ ဒက္ခန္တီတိ; ဧဝမေဝံ ဘောတာ ဂေါတမေန အနေကပရိယာယေန ဓမ္မော ပကာသိတော. ဧသာဟံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ ဓမ္မဉ္စ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ. ဥပါသကံ မံ ဘဝံ ဂေါတမော ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ. ပဌမံ.

ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຕັດຢ່າງນີ້ແລ້ວ ເວຣັນຊະພຣາມໄດ້ຂາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກວ່າ: “ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ເປັນຜູ້ໃຫຍ່ທີ່ສຸດ, ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ເປັນຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດ. ແຈ່ມແຈ້ງແທ້ ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ! ແຈ່ມແຈ້ງແທ້ ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ! ປຽບເໝືອນບຸກຄົນຫງາຍຂອງທີ່ຂວ້ຳ, ເປີດຂອງທີ່ປິດ, ບອກທາງແກ່ຄົນຫຼົງທາງ, ຫຼື ໄຕ້ປະທີບນ້ຳມັນໃນຄວາມມືດ ດ້ວຍຫວັງວ່າ ‘ຄົນມີຕາດີຈະໄດ້ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍ’ ສັນໃດ; ພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນໄດ້ຊົງປະກາດພຣະທຳໂດຍອະເນກປະການ ກໍສັນນັ້ນແລ. ຂ້າພະເຈົ້ານີ້ ຂໍເຖິງພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ພ້ອມທັງພຣະທຳ ແລະພຣະພິກຂຸສົງ ເປັນທີ່ເພິ່ງທີ່ລະນຶກ. ຂໍພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ຈົ່ງຊົງຈຳຂ້າພະເຈົ້າວ່າ ເປັນອຸປາສົກຜູ້ເຖິງພຣະຣັດຕະນະໄຕເປັນທີ່ເພິ່ງຕະຫຼອດຊີວິດ ຕັ້ງແຕ່ວັນນີ້ເປັນຕົ້ນໄປ.” ຈົບສູດທີໜຶ່ງ.

၂. သီဟသုတ္တံ

໒. ສີຫະສູດ

၁၂. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ. တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာ အဘိညာတာ အဘိညာတာ လိစ္ဆဝီ သန္ထာဂါရေ သန္နိသိန္နာ သန္နိပတိတာ အနေကပရိယာယေန ဗုဒ္ဓဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ, ဓမ္မဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ, သံဃဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ.

໑໒. ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກປະທັບຢູ່ທີ່ປ່າວັນໃຫຍ່ (ມະຫາວັນ) ປ່າກູຕາຄາຣະສາລາ ໃກ້ເມືອງເວສາລີ. ສະໄໝນັ້ນແລ ເຈົ້າລິສຊະວີທັງຫຼາຍ ຜູ້ມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ໄດ້ນັ່ງປະຊຸມກັນຢູ່ທີ່ສະພາ ຕ່າງກໍກ່າວສັນເສີນພຣະພຸດທະຄຸນ ພຣະທັມມະຄຸນ ພຣະສັງຄະຄຸນ ໂດຍອະເນກປະການ.

တေန ခေါ ပန သမယေန သီဟော သေနာပတိ နိဂဏ္ဌသာဝကော တဿံ ပရိသာယံ နိသိန္နော ဟောတိ. အထ ခေါ သီဟဿ သေနာပတိဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘နိဿံသယံ ခေါ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿတိ, တထာ ဟိမေ သမ္ဗဟုလာ အဘိညာတာ အဘိညာတာ လိစ္ဆဝီ သန္ထာဂါရေ သန္နိသိန္နာ သန္နိပတိတာ အနေကပရိယာယေန ဗုဒ္ဓဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ, ဓမ္မဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ, သံဃဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ. ယံနူနာဟံ တံ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမေယျံ အရဟန္တံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ’’န္တိ. အထ ခေါ သီဟော သေနာပတိ ယေန နိဂဏ္ဌော နာဋပုတ္တော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ နိဂဏ္ဌံ နာဋပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣစ္ဆာမဟံ, ဘန္တေ, သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတု’’န္တိ.

ສະໄໝນັ້ນແລ ສີຫະເສນາບໍດີ ຜູ້ເປັນສາວົກຂອງນິຄັນຖະ ໄດ້ນັ່ງຢູ່ໃນທີ່ປະຊຸມນັ້ນນຳ. ຄັ້ງນັ້ນ ສີຫະເສນາບໍດີໄດ້ມີຄວາມຄິດວ່າ: “ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກພຣະອົງນັ້ນ ຈະຕ້ອງເປັນພຣະອໍຣະຫັນ ຜູ້ຕັດສະຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພຣະອົງເອງຢ່າງແນ່ນອນ, ເພາະວ່າ ເຈົ້າລິສຊະວີທັງຫຼາຍ ຜູ້ມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງເປັນຈຳນວນຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ໄດ້ນັ່ງປະຊຸມກັນຢູ່ທີ່ສະພາ ຕ່າງກໍກ່າວສັນເສີນພຣະພຸດທະຄຸນ ພຣະທັມມະຄຸນ ພຣະສັງຄະຄຸນ ໂດຍອະເນກປະການ. ຈະເປັນການດີແທ້ ຫາກເຮົາຈະໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ຜູ້ເປັນພຣະອໍຣະຫັນ ຕັດສະຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພຣະອົງເອງ ພຣະອົງນັ້ນ ເພື່ອຂາບໄຫວ້.” ຄັ້ງນັ້ນ ສີຫະເສນາບໍດີ ໄດ້ເຂົ້າໄປຫານິຄັນຖະ ນາຕະບຸດ ແລ້ວໄດ້ກ່າວກັບນິຄັນຖະ ນາຕະບຸດວ່າ: “ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ຂ້າພະເຈົ້າປາດຖະໜາທີ່ຈະເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເພື່ອຂາບໄຫວ້.”

‘‘ကိံ [Pg.25] ပန တွံ, သီဟ, ကိရိယဝါဒေါ သမာနော အကိရိယဝါဒံ သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိဿသိ? သမဏော ဟိ, သီဟ, ဂေါတမော အကိရိယဝါဒေါ, အကိရိယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’တိ. အထ ခေါ သီဟဿ သေနာပတိဿ ယော အဟောသိ ဂမိယာဘိသင်္ခါရော ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ, သော ပဋိပ္ပဿမ္ဘိ.

"ດູກ່ອນສີຫະ, ເຫດໃດທ່ານຜູ້ມີວາດະວ່າດ້ວຍການກະທຳ (ກິຣິຍະວາດ) ຈຶ່ງຈະເຂົ້າໄປຫາພຣະສະມະນະໂຄດົມ ຜູ້ມີວາດະວ່າດ້ວຍການບໍ່ກະທຳ (ອກິຣິຍະວາດ) ເພື່ອເຂົ້າເຝົ້າເລົ່າ? ດູກ່ອນສີຫະ, ພຣະສະມະນະໂຄດົມນັ້ນ ເປັນຜູ້ມີວາດະວ່າດ້ວຍການບໍ່ກະທຳ, ຍ່ອມສະແດງທັມເພື່ອຄວາມບໍ່ກະທຳ ແລະຍ່ອມແນະນຳສາວົກທັງຫຼາຍດ້ວຍທັມນັ້ນ." ຄັ້ງນັ້ນ, ຄວາມພະຍາຍາມທີ່ຈະເດີນທາງໄປເພື່ອເຂົ້າເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຂອງສີຫະເສນາບໍດີ ກໍໄດ້ສະຫງົບລະງັບໄປ.

ဒုတိယမ္ပိ ခေါ သမ္ဗဟုလာ အဘိညာတာ အဘိညာတာ လိစ္ဆဝီ သန္ထာဂါရေ သန္နိသိန္နာ သန္နိပတိတာ အနေကပရိယာယေန ဗုဒ္ဓဿ…ပေ… ဓမ္မဿ…ပေ… သံဃဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ သီဟဿ သေနာပတိဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘နိဿံသယံ ခေါ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿတိ, တထာ ဟိမေ သမ္ဗဟုလာ အဘိညာတာ အဘိညာတာ လိစ္ဆဝီ သန္ထာဂါရေ သန္နိသိန္နာ သန္နိပတိတာ အနေကပရိယာယေန ဗုဒ္ဓဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ, ဓမ္မဿ…ပေ… သံဃဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ. ယံနူနာဟံ တံ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမေယျံ အရဟန္တံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ’’န္တိ. အထ ခေါ သီဟော သေနာပတိ ယေန နိဂဏ္ဌော နာဋပုတ္တော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ နိဂဏ္ဌံ နာဋပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣစ္ဆာမဟံ, ဘန္တေ, သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတု’’န္တိ.

ແມ່ນໃນຄັ້ງທີສອງ, ເຈົ້າລິຈຊະວີທັງຫຼາຍເປັນອັນມາກ ຜູ້ມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງ ໄດ້ນັ່ງປະຊຸມກັນຢູ່ທີ່ສະພາສັນທາຄານ ຕ່າງກໍກ່າວສັນເສີນພຣະຄຸນຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າ... ຂອງພຣະທັມ... ຂອງພຣະສົງ ໂດຍອະເນກປະການ. ແມ່ນໃນຄັ້ງທີສອງ, ສີຫະເສນາບໍດີກໍໄດ້ມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ: "ໂດຍບໍ່ມີຄວາມສົງໄສເລີຍ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ຕ້ອງເປັນພຣະອະຣະຫັນ ຜູ້ຕຣັສຮູ້ຊອບດ້ວຍພຣະອົງເອງຢ່າງແນ່ນອນ, ເພາະວ່າເຈົ້າລິຈຊະວີທັງຫຼາຍເປັນອັນມາກ ຜູ້ມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງເຫຼົ່ານີ້ ໄດ້ນັ່ງປະຊຸມກັນຢູ່ທີ່ສະພາສັນທາຄານ ຕ່າງກໍກ່າວສັນເສີນພຣະຄຸນຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າ... ຂອງພຣະທັມ... ຂອງພຣະສົງ ໂດຍອະເນກປະການ. ທາງທີ່ດີ ເຮົາຄວນເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ເປັນພຣະອະຣະຫັນ ຜູ້ຕຣັສຮູ້ຊອບດ້ວຍພຣະອົງເອງ ພຣະອົງນັ້ນ ເພື່ອເຂົ້າເຝົ້າ." ຄັ້ງນັ້ນ, ສີຫະເສນາບໍດີ ໄດ້ເຂົ້າໄປຫາພຣະນິຄັນຖະນາຕະບຸດ ເຖິງບ່ອນຢູ່, ຄັນເຂົ້າໄປຫາແລ້ວ ໄດ້ກ່າວກັບນິຄັນຖະນາຕະບຸດວ່າ: "ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ, ຂ້າພະເຈົ້າປາດຖະໜາຈະເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະສະມະນະໂຄດົມ."

‘‘ကိံ ပန တွံ, သီဟ, ကိရိယဝါဒေါ သမာနော အကိရိယဝါဒံ သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိဿသိ? သမဏော ဟိ, သီဟ, ဂေါတမော အကိရိယဝါဒေါ အကိရိယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’တိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ သီဟဿ သေနာပတိဿ ယော အဟောသိ ဂမိယာဘိသင်္ခါရော ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ, သော ပဋိပ္ပဿမ္ဘိ.

"ດູກ່ອນສີຫະ, ເຫດໃດທ່ານຜູ້ມີວາດະວ່າດ້ວຍການກະທຳ (ກິຣິຍະວາດ) ຈຶ່ງຈະເຂົ້າໄປຫາພຣະສະມະນະໂຄດົມ ຜູ້ມີວາດะວ່າດ້ວຍການບໍ່ກະທຳ (ອກິຣິຍະວາດ) ເພື່ອເຂົ້າເຝົ້າເລົ່າ? ດູກ່ອນສີຫະ, ພຣະສະມະນະໂຄດົມນັ້ນ ເປັນຜູ້ມີວາດະວ່າດ້ວຍການບໍ່ກະທຳ, ຍ່ອມສະແດງທັມເພື່ອຄວາມບໍ່ກະທຳ ແລະຍ່ອມແນະນຳສາວົກທັງຫຼາຍດ້ວຍທັມນັ້ນ." ແມ່ນໃນຄັ້ງທີສອງ, ຄວາມພະຍາຍາມທີ່ຈະເດີນທາງໄປເພື່ອເຂົ້າເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຂອງສີຫະເສນາບໍດີ ກໍໄດ້ສະຫງົບລະງັບໄປ.

တတိယမ္ပိ ခေါ သမ္ဗဟုလာ အဘိညာတာ အဘိညာတာ လိစ္ဆဝီ သန္ထာဂါရေ သန္နိသိန္နာ သန္နိပတိတာ အနေကပရိယာယေန ဗုဒ္ဓဿ…ပေ… ဓမ္မဿ…ပေ… သံဃဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ. တတိယမ္ပိ ခေါ သီဟဿ သေနာပတိဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘နိဿံသယံ ခေါ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿတိ, တထာ ဟိမေ သမ္ဗဟုလာ အဘိညာတာ အဘိညာတာ လိစ္ဆဝီ သန္ထာဂါရေ သန္နိသိန္နာ သန္နိပတိတာ အနေကပရိယာယေန ဗုဒ္ဓဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ, ဓမ္မဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ, သံဃဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ. ကိံ ဟိမေ ကရိဿန္တိ နိဂဏ္ဌာ [Pg.26] အပလောကိတာ ဝါ အနပလောကိတာ ဝါ? ယံနူနာဟံ အနပလောကေတွာဝ နိဂဏ္ဌေ တံ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမေယျံ အရဟန္တံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ’’န္တိ.

ແມ່ນໃນຄັ້ງທີສາມ, ເຈົ້າລິຈຊະວີທັງຫຼາຍເປັນອັນມາກ ຜູ້ມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງ ໄດ້ນັ່ງປະຊຸມກັນຢູ່ທີ່ສະພາສັນທາຄານ ຕ່າງກໍກ່າວສັນເສີນພຣະຄຸນຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າ... ຂອງພຣະທັມ... ຂອງພຣະສົງ ໂດຍອະເນກປະການ. ແມ່ນໃນຄັ້ງທີສາມ, ສີຫະເສນາບໍດີກໍໄດ້ມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ: "ໂດຍບໍ່ມີຄວາມສົງໄສເລີຍ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ຕ້ອງເປັນພຣະອະຣະຫັນ ຜູ້ຕຣັສຮູ້ຊອບດ້ວຍພຣະອົງເອງຢ່າງແນ່ນອນ, ເພາະວ່າເຈົ້າລິຈຊະວີທັງຫຼາຍເປັນອັນມາກ ຜູ້ມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງເຫຼົ່ານີ້ ໄດ້ນັ່ງປະຊຸມກັນຢູ່ທີ່ສະພາສັນທາຄານ ຕ່າງກໍກ່າວສັນເສີນພຣະຄຸນຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າ, ຂອງພຣະທັມ, ຂອງພຣະສົງ ໂດຍອະເນກປະການ. ພວກນິຄັນຖະເຫຼົ່ານີ້ ຈະເຮັດຫຍັງແກ່ເຮົາໄດ້ ບໍ່ວ່າເຮົາຈະຂໍອະນຸຍາດ ຫຼື ບໍ່ຂໍອະນຸຍາດກໍຕາມ? ທາງທີ່ດີ ເຮົາບໍ່ຕ້ອງຂໍອະນຸຍາດພວກນິຄັນຖະເລີຍ ແລ້ວເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຜູ້ເປັນພຣະອະຣະຫັນ ຜູ້ຕຣັສຮູ້ຊອບດ້ວຍພຣະອົງເອງ ພຣະອົງນັ້ນ ເພື່ອເຂົ້າເຝົ້າ."

အထ ခေါ သီဟော သေနာပတိ ပဉ္စမတ္တေဟိ ရထသတေဟိ ဒိဝါဒိဝဿ ဝေသာလိယာ နိယျာသိ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ. ယာဝတိကာ ယာနဿ ဘူမိ, ယာနေန ဂန္တွာ ယာနာ ပစ္စောရောဟိတွာ ပတ္တိကောဝ အဂမာသိ. အထ ခေါ သီဟော သေနာပတိ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သီဟော သေနာပတိ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

ຄັ້ງນັ້ນ, ສີຫະເສນາບໍດີ ໄດ້ອອກເດີນທາງຈາກນະຄອນເວສາລີ ໃນເວລາທ່ຽງວັນ ດ້ວຍລົດມ້າປະມານຫ້າຮ້ອຍຄັນ ເພື່ອໄປເຂົ້າເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ. ທ່ານເດີນທາງໄປດ້ວຍລົດມ້າເທົ່າທີ່ຫົນທາງຈະອຳນວຍໃຫ້ລົດໄປໄດ້, ແລ້ວລົງຈາກລົດ ເດີນດ້ວຍເທົ້າເຂົ້າໄປ. ຄັ້ງນັ້ນ, ສີຫະເສນາບໍດີ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ເຖິງບ່ອນປະທັບ, ຄັນເຂົ້າໄປເຝົ້າແລ້ວ ໄດ້ຖວາຍອະພິວາດພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນ khangໜຶ່ງ. ເມື່ອນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງແລ້ວ, ສີຫະເສນາບໍດີ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ດັ່ງນີ້ວ່າ:

‘‘သုတံ မေတံ, ဘန္တေ – ‘အကိရိယဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော, အကိရိယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’တိ. ယေ တေ, ဘန္တေ, ဧဝမာဟံသု – ‘အကိရိယဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော, အကိရိယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’တိ, ကစ္စိ တေ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော ဝုတ္တဝါဒိနော န စ ဘဂဝန္တံ အဘူတေန အဗ္ဘာစိက္ခန္တိ ဓမ္မဿ စာနုဓမ္မံ ဗျာကရောန္တိ န စ ကောစိ သဟဓမ္မိကော ဝါဒါနုဝါဒေါ ဂါရယှံ ဌာနံ အာဂစ္ဆတိ? အနဗ္ဘက္ခာတုကာမာ ဟိ မယံ, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တ’’န္တိ.

"ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຍິນມາຢ່າງນີ້ວ່າ: 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເປັນຜູ້ມີວາດະວ່າດ້ວຍການບໍ່ກະທຳ, ຍ່ອມສະແດງທັມເພື່ອຄວາມບໍ່ກະທຳ ແລະຍ່ອມແນະນຳສາວົກທັງຫຼາຍດ້ວຍທັມນັ້ນ.' ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຊົນທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ກ່າວຢ່າງນີ້ວ່າ: 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເປັນຜູ້ມີວາດະວ່າດ້ວຍການບໍ່ກະທຳ, ຍ່ອມສະແດງທັມເພື່ອຄວາມບໍ່ກະທຳ ແລະຍ່ອມແນະນຳສາວົກທັງຫຼາຍດ້ວຍທັມນັ້ນ', ຊື່ວ່າກ່າວຕາມຄຳທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າກ່າວແລ້ວ ຫຼື ບໍ່? ແລະບໍ່ໄດ້ກ່າວຕູ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດ້ວຍຄຳທີ່ບໍ່ເປັນຈິງ ຫຼື ບໍ່? ພວກເຂົາສະແດງທັມສົມຄວນແກ່ທັມ ຫຼື ບໍ່? ແລະການກ່າວໂຕ້ຕອບທີ່ສະຫະທັມມິກະໃດໆ ຈະບໍ່ເຖິງຖານະທີ່ຄວນຕິຕຽນ ຫຼື ບໍ່? ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ເພາະວ່າພວກຂ້າພະເຈົ້າ ບໍ່ປາດຖະໜາຈະກ່າວຕູ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເລີຍ."

‘‘အတ္ထိ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အကိရိယဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော, အကိရိယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ.

"ດູກ່ອນສີຫະ, ມີເຫດຜົນ (ປະຣິຍາຍ) ຢູ່ ທີ່ຄົນເມື່ອກ່າວເຖິງຕະຖາຄົດ ໂດຍເຫດຜົນນັ້ນ ຈະເພິ່ງກ່າວໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ: 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເປັນຜູ້ມີວາດະວ່າດ້ວຍການບໍ່ກະທຳ, ຍ່ອມສະແດງທັມເພື່ອຄວາມບໍ່ກະທຳ ແລະຍ່ອມແນະນຳສາວົກທັງຫຼາຍດ້ວຍທັມນັ້ນ'."

‘‘အတ္ထိ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ကိရိယဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော, ကိရိယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ.

"ດູກ່ອນສີຫະ, ມີເຫດຜົນ ທີ່ຄົນເມື່ອກ່າວເຖິງຕະຖາຄົດ ໂດຍເຫດຜົນນັ້ນ ຈະເພິ່ງກ່າວໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ: 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເປັນຜູ້ມີວາດະວ່າດ້ວຍການກະທຳ, ຍ່ອມສະແດງທັມເພື່ອການກະທຳ ແລະຍ່ອມແນະນຳສາວົກທັງຫຼາຍດ້ວຍທັມນັ້ນ'."

‘‘အတ္ထိ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဥစ္ဆေဒဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော, ဥစ္ဆေဒါယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ.

"ດູກ່ອນສີຫະ, ມີເຫດຜົນ ທີ່ຄົນເມື່ອກ່າວເຖິງຕະຖາຄົດ ໂດຍເຫດຜົນນັ້ນ ຈະເພິ່ງກ່າວໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ: 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເປັນຜູ້ມີວາດະວ່າດ້ວຍຄວາມຂາດສູນ (ອຸຈເຊທະວາດ), ຍ່ອມສະແດງທັມເພື່ອຄວາມຂາດສູນ ແລະຍ່ອມແນະນຳສາວົກທັງຫຼາຍດ້ວຍທັມນັ້ນ'."

‘‘အတ္ထိ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဇေဂုစ္ဆီ သမဏော ဂေါတမော, ဇေဂုစ္ဆိတာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ.

"ດູກ່ອນສີຫະ, ມີເຫດຜົນ ທີ່ຄົນເມື່อก່າວເຖິງຕະຖາຄົດ ໂດຍເຫດຜົນນັ້ນ ຈະເພິ່ງກ່າວໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ: 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເປັນຜູ້ກຽດຊັງ (ເຊຄຸດສີ), ຍ່ອມສະແດງທັມເພື່ອຄວາມກຽດຊັງ ແລະຍ່ອມແນະນຳສາວົກທັງຫຼາຍດ້ວຍທັມນັ້ນ'."

‘‘အတ္ထိ[Pg.27], သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဝေနယိကော သမဏော ဂေါတမော, ဝိနယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ.

"ດູກ່ອນສີຫະ, ມີເຫດຜົນ ທີ່ຄົນເມື່ອກ່າວເຖິງຕະຖາຄົດ ໂດຍເຫດຜົນນັ້ນ ຈະເພິ່ງກ່າວໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ: 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເປັນຜູ້ກຳຈັດ (ເວນາຍິກະ), ຍ່ອມສະແດງທັມເພື່ອການກຳຈັດ ແລະຍ່ອມແນະນຳສາວົກທັງຫຼາຍດ້ວຍທັມນັ້ນ'."

‘‘အတ္ထိ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘တပဿီ သမဏော ဂေါတမော, တပဿိတာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ.

"ດູກ່ອນສີຫະ, ມີເຫດຜົນ ທີ່ຄົນເມື່ອກ່າວເຖິງຕະຖາຄົດ ໂດຍເຫດຜົນນັ້ນ ຈະເພິ່ງg່າວໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ: 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເປັນຜູ້ມີຕະປະ (ຕະປັສສີ), ຍ່ອມສະແດງທັມເພື່ອຄວາມເປັນຜູ້ມີຕະປະ ແລະຍ່ອມແນະນຳສາວົກທັງຫຼາຍດ້ວຍທັມນັ້ນ'."

‘‘အတ္ထိ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အပဂဗ္ဘော သမဏော ဂေါတမော, အပဂဗ္ဘတာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ.

"ດູກ່ອນສີຫະ, ມີເຫດຜົນ ທີ່ຄົນເມື່ອກ່າວເຖິງຕະຖາຄົດ ໂດຍເຫດຜົນນັ້ນ ຈະເພິ່ງກ່າວໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ: 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເປັນຜູ້ປາສະຈາກກຳເນີດໃນຄັນ (ອະປະຄັບພະ), ຍ່ອມສະແດງທັມເພື່ອຄວາມປາສະຈາກກຳເນີດໃນຄັນ ແລະຍ່ອມແນະນຳສາວົກທັງຫຼາຍດ້ວຍທັມນັ້ນ'."

‘‘အတ္ထိ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အဿာသကော သမဏော ဂေါတမော, အဿာသာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ.

"ດູກ່ອນສີຫະ, ມີເຫດຜົນ ທີ່ຄົນເມື່ອກ່າວເຖິງຕະຖາຄົດ ໂດຍເຫດຜົນນັ້ນ ຈະເພິ່ງກ່າວໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ: 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເປັນຜູ້ໃຫ້ຄວາມເບົາໃຈ (ອັສສາສະກະ), ຍ່ອມສະແດງທັມເພື່ອຄວາມເບົາໃຈ ແລະຍ່ອມແນະນຳສາວົກທັງຫຼາຍດ້ວຍທັມນັ້ນ'."

‘‘ကတမော စ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အကိရိယဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော, အကိရိယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’တိ? အဟဉှိ, သီဟ, အကိရိယံ ဝဒါမိ ကာယဒုစ္စရိတဿ ဝစီဒုစ္စရိတဿ မနောဒုစ္စရိတဿ; အနေကဝိဟိတာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အကိရိယံ ဝဒါမိ. အယံ ခေါ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အကိရိယဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော, အကိရိယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ.

"ດູກ່ອນສີຫະ, ເຫດຜົນທີ່ຄົນເມື່ອກ່າວເຖິງຕະຖາຄົດ ໂດຍເຫດຜົນນັ້ນ ຈະເພິ່ງກ່າວໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ: 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເປັນຜູ້ມີວາດະວ່າດ້ວຍການບໍ່ກະທຳ, ຍ່ອມສະແດງທັມເພື່ອຄວາມບໍ່ກະທຳ ແລະຍ່ອມແນະນຳສາວົກທັງຫຼາຍດ້ວຍທັມນັ້ນ' ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ດູກ່ອນສີຫະ, ເພາະເຮົາກ່າວເຖິງຄວາມບໍ່ກະທຳ (ການບໍ່ເຮັດ) ກາຍທຸຈະຣິດ ວະຈີທຸຈະຣິດ ມະໂນທຸຈະຣິດ; ກ່າວເຖິງຄວາມບໍ່ກະທຳບາບອະກຸສົນທັມທັງຫຼາຍ ຫຼາຍປະການ. ດູກ່ອນສີຫະ, ນີ້ແລ ເປັນເຫດຜົນທີ່ຄົນເມື່ອກ່າວເຖິງຕະຖາຄົດ ໂດຍເຫດຜົນນັ້ນ ຈະເພິ່ງກ່າວໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ: 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເປັນຜູ້ມີວາດະວ່າດ້ວຍການບໍ່ກະທຳ, ຍ່ອມສະແດງທັມເພື່ອຄວາມບໍ່ກະທຳ ແລະຍ່ອມແນະນຳສາວົກທັງຫຼາຍດ້ວຍທັມນັ້ນ'."

‘‘ကတမော စ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ကိရိယဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော, ကိရိယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’တိ? အဟဉှိ, သီဟ, ကိရိယံ ဝဒါမိ ကာယသုစရိတဿ ဝစီသုစရိတဿ မနောသုစရိတဿ; အနေကဝိဟိတာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ကိရိယံ ဝဒါမိ. အယံ ခေါ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ကိရိယဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော, ကိရိယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ.

"ດູກ່ອນສີຫະ, ເຫດຜົນທີ່ຄົນເມື່ອກ່າວເຖິງຕະຖາຄົດ ໂດຍເຫດຜົນນັ້ນ ຈະເພິ່ງກ່າວໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ: 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເປັນຜູ້ມີວາດະວ່າດ້ວຍການກະທຳ, ຍ່ອມສະແດງທັມເພື່ອການກະທຳ ແລະຍ່ອມແນະນຳສາວົກທັງຫຼາຍດ້ວຍທັມນັ້ນ' ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ດູກ່ອນສີຫະ, ເພາະເຮົາກ່າວເຖິງການກະທຳ (ການເຮັດ) ກາຍສຸຈະຣິດ ວະຈີສຸຈະຣິດ ມະໂນສຸຈະຣິດ; ກ່າວເຖິງການກະທຳກຸສົນທັມທັງຫຼາຍ ຫຼາຍປະການ. ດູກ່ອນສີຫະ, ນີ້ແລ ເປັນເຫດຜົນທີ່ຄົນເມື່ອກ່າວເຖິງຕະຖາຄົດ ໂດຍເຫດຜົນນັ້ນ ຈະເພິ່ງກ່າວໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ: 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເປັນຜູ້ມີວາດະວ່າດ້ວຍການກະທຳ, ຍ່ອມສະແດງທັມເພື່ອການກະທຳ ແລະຍ່ອມແນະນຳສາວົກທັງຫຼາຍດ້ວຍທັມນັ້ນ'."

‘‘ကတမော စ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဥစ္ဆေဒဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော, ဥစ္ဆေဒါယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’တိ? အဟဉှိ, သီဟ, ဥစ္ဆေဒံ ဝဒါမိ ရာဂဿ ဒေါသဿ [Pg.28] မောဟဿ; အနေကဝိဟိတာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥစ္ဆေဒံ ဝဒါမိ. အယံ ခေါ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဥစ္ဆေဒဝါဒေါ သမဏော ဂေါတမော, ဥစ္ဆေဒါယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ.

"ດູກ່ອນສີຫະ, ເຫດຜົນທີ່ຄົນເມື່ອກ່າວເຖິງຕະຖາຄົດ ໂດຍເຫດຜົນນັ້ນ ຈະເພິ່ງກ່າວໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ: 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເປັນຜູ້ມີວາດະວ່າດ້ວຍຄວາມຂາດສູນ, ຍ່ອມສະແດງທັມເພື່ອຄວາມຂາດສູນ ແລະຍ່ອມແນະນຳສາວົກທັງຫຼາຍດ້ວຍທັມນັ້ນ' ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ດູກ່ອນສີຫະ, ເພາະເຮົາກ່າວເຖິງຄວາມຂາດສູນ (ການຕັດຂາດ) ແຫ່ງຣາຄະ ໂທສະ ໂມຫະ; ກ່າວເຖິງຄວາມຂາດສູນແຫ່ງບາບອະກຸສົນທັມທັງຫຼາຍ ຫຼາຍປະການ. ດູກ່ອນສີຫະ, ນີ້ແລ ເປັນເຫດຜົນທີ່ຄົນເມື່ອກ່າວເຖິງຕະຖາຄົດ ໂດຍເຫດຜົນນັ້ນ ຈະເພິ່ງກ່າວໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ: 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເປັນຜູ້ມີວາດະວ່າດ້ວຍຄວາມຂາດສູນ, ຍ່ອມສະແດງທັມເພື່ອຄວາມຂາດສູນ ແລະຍ່ອມແນະນຳສາວົກທັງຫຼາຍດ້ວຍທັມນັ້ນ'."

‘‘ကတမော စ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဇေဂုစ္ဆီ သမဏော ဂေါတမော, ဇေဂုစ္ဆိတာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’တိ? အဟဉှိ, သီဟ, ဇိဂုစ္ဆာမိ ကာယဒုစ္စရိတေန ဝစီဒုစ္စရိတေန မနောဒုစ္စရိတေန; ဇိဂုစ္ဆာမိ အနေကဝိဟိတာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ သမာပတ္တိယာ. အယံ ခေါ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဇေဂုစ္ဆီ သမဏော ဂေါတမော, ဇေဂုစ္ဆိတာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ.

"ດູກ່ອນສີຫະ, ເຫດຜົນທີ່ຄົນເມື່ອກ່າວເຖິງຕະຖາຄົດ ໂດຍເຫດຜົນນັ້ນ ຈະເພິ່ງກ່າວໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ: 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເປັນຜູ້ກຽດຊັງ, ຍ່ອມສະແດງທັມເພື່ອຄວາມກຽດຊັງ ແລະຍ່ອມແນະນຳສາວົກທັງຫຼາຍດ້ວຍທັມນັ້ນ' ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ດູກ່ອນສີຫະ, ເພາະເຮົາກຽດຊັງກາຍທຸຈະຣິດ ວະຈີທຸຈະຣິດ ມະໂນທຸຈະຣິດ; ກຽດຊັງຄວາມເຖິງພ້ອມ (ການສະມາບັດ) ແຫ່ງບາບອະກຸສົນທັມທັງຫຼາຍ ຫຼາຍປະການ. ດູກ່ອນສີຫະ, ນີ້ແລ ເປັນເຫດຜົນທີ່ຄົນເມື່ອກ່າວເຖິງຕະຖາຄົດ ໂດຍເຫດຜົນນັ້ນ ຈະເພິ່ງກ່າວໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ: 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເປັນຜູ້ກຽດຊັງ, ຍ່ອມສະແດງທັມເພື່ອຄວາມກຽດຊັງ ແລະຍ່ອມແນະນຳສາວົກທັງຫຼາຍດ້ວຍທັມນັ້ນ'."

‘‘ကတမော စ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဝေနယိကော သမဏော ဂေါတမော, ဝိနယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’တိ? အဟဉှိ, သီဟ, ဝိနယာယ ဓမ္မံ ဒေသေမိ ရာဂဿ ဒေါသဿ မောဟဿ; အနေကဝိဟိတာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဝိနယာယ ဓမ္မံ ဒေသေမိ. အယံ ခေါ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဝေနယိကော သမဏော ဂေါတမော, ဝိနယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ.

"ດູກ່ອນສີຫະ, ເຫດຜົນທີ່ຄົນເມື່ອກ່າວເຖິງຕະຖາຄົດ ໂດຍເຫດຜົນນັ້ນ ຈະເພິ່ງກ່າວໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ: 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເປັນຜູ້ກຳຈັດ, ຍ່ອມສະແດງທັມເພື່ອການກຳຈັດ ແລະຍ່ອມແນະນຳສາວົກທັງຫຼາຍດ້ວຍທັມນັ້ນ' ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ດູກ່ອນສີຫະ, ເພາະເຮົາສະແດງທັມເພື່ອການກຳຈັດ (ການກຳຈັດເສຍ) ແຫ່ງຣາຄະ ໂທສະ ໂມຫະ; ສະແດງທັມເພື່ອການກຳຈັດບາບອະກຸສົນທັມທັງຫຼາຍ ຫຼາຍປະການ. ດູກ່ອນສີຫະ, ນີ້ແລ ເປັນເຫດຜົນທີ່ຄົນເມື່ອກ່າວເຖິງຕະຖາຄົດ ໂດຍເຫດຜົນນັ້ນ ຈະເພິ່ງກ່າວໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ: 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເປັນຜູ້ກຳຈັດ, ຍ່ອມສະແດງທັມເພື່ອການກຳຈັດ ແລະຍ່ອມແນະນຳສາວົກທັງຫຼາຍດ້ວຍທັມນັ້ນ'."

‘‘ကတမော စ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘တပဿီ သမဏော ဂေါတမော, တပဿိတာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’တိ? တပနီယာဟံ, သီဟ, ပါပကေ အကုသလေ ဓမ္မေ ဝဒါမိ ကာယဒုစ္စရိတံ ဝစီဒုစ္စရိတံ မနောဒုစ္စရိတံ. ယဿ ခေါ, သီဟ, တပနီယာ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ, တမဟံ ‘တပဿီ’တိ ဝဒါမိ. တထာဂတဿ ခေါ, သီဟ, တပနီယာ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ. အယံ ခေါ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘တပဿီ သမဏော ဂေါတမော, တပဿိတာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ.

"ດູກ່ອນສີຫະ, ເຫດຜົນທີ່ຄົນເມື່ອກ່າວເຖິງຕະຖາຄົດ ໂດຍເຫດຜົນນັ້ນ ຈະເພິ່ງກ່າວໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ: 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເປັນຜູ້ມີຕະປະ, ຍ່ອມສະແດງທັມເພື່ອຄວາມເປັນຜູ້ມີຕະປະ ແລະຍ່ອມແນະນຳສາວົກທັງຫຼາຍດ້ວຍທັມນັ້ນ' ນັ້ນ ເປັນແນວໃດ? ດູກ່ອນສີຫະ, ເຮົາກ່າວວ່າ ບາບອະກຸສົນທັມທັງຫຼາຍ ຄື ກາຍທຸຈະຣິດ ວະຈີທຸຈະຣິດ ມະໂນທຸຈະຣິດ ເປັນທັມທີ່ຄວນເຜົາຜານ (ຕະປະນີຍະທັມ). ດູກ່ອນສີຫະ, ບາບອະກຸສົນທັມທີ່ຄວນເຜົາຜານເຫຼົ່ານັ້ນ ຂອງບຸກຄົນໃດ ຖືກລະໄດ້ແລ້ວ, ຕັດຮາກຂາດສູນແລ້ວ, ເຮັດໃຫ້ເປັນເໝືອນຕໍຕານແລ້ວ, ເຖິງຄວາມບໍ່ມີແລ້ວ, ມີຄວາມບໍ່ເກີດຂຶ້ນຕໍ່ໄປເປັນທັມມະດາ, ເຮົາເອີ້ນບຸກຄົນນັ້ນວ່າ 'ຜູ້ມີຕະປະ'. ດູກ່ອນສີຫະ, ບາບອະກຸສົນທັມທີ່ຄວນເຜົາຜານເຫຼົ່ານັ້ນ ຕະຖາຄົດ ລະໄດ້ແລ້ວ, ຕັດຮາກຂາດສູນແລ້ວ, ເຮັດໃຫ້ເປັນເໝືອນຕໍຕານແລ້ວ, ເຖິງຄວາມບໍ່ມີແລ້ວ, ມີຄວາມບໍ່ເກີດຂຶ້ນຕໍ່ໄປເປັນທັມມະດາ. ດູກ່ອນສີຫະ, ນີ້ແລ ເປັນເຫດຜົນທີ່ຄົນເມື່ອກ່າວເຖິງຕະຖາຄົດ ໂດຍເຫດຜົນນັ້ນ ຈະເພິ່ງກ່າວໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ: 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເປັນຜູ້ມີຕະປະ, ຍ່ອມສະແດງທັມເພື່ອຄວາມເປັນຜູ້ມີຕະປະ ແລະຍ່ອມແນະນຳສາວົກທັງຫຼາຍດ້ວຍທັມນັ້ນ'."

‘‘ကတမော [Pg.29] စ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အပဂဗ္ဘော သမဏော ဂေါတမော, အပဂဗ္ဘတာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’တိ? ယဿ ခေါ, သီဟ, အာယတိံ ဂဗ္ဘသေယျာ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ, တမဟံ ‘အပဂဗ္ဘော’တိ ဝဒါမိ. တထာဂတဿ ခေါ, သီဟ, အာယတိံ ဂဗ္ဘသေယျာ ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ. အယံ ခေါ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အပဂဗ္ဘော သမဏော ဂေါတမော, အပဂဗ္ဘတာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ.

"ດູກອນ ສີຫະ, ໂດຍປະການໃດໜຶ່ງ ທີ່ບຸກຄົນເມື່ອຈະກ່າວເຖິງຕະຖາຄົດຢ່າງຖືກຕ້ອງ ຄວນກ່າວວ່າ 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເປັນຜູ້ປາສະຈາກການປະຕິສົນທິ, ຊົງສະແດງທັມເພື່ອຄວາມປາສະຈາກການປະຕິສົນທິ ແລະ ຊົງແນະນຳສາວົກທັງຫຼາຍດ້ວຍທັມນັ້ນ'? ດູກອນ ສີຫະ, ບຸກຄົນໃດທີ່ມີການນອນໃນຄັນ ແລະ ການເກີດໃນພົບໃໝ່ຕໍ່ໄປ ອັນຕົນລະໄດ້ແລ້ວ, ຕັດຮາກຂาดແລ້ວ, ເຮັດໃຫ້ເປັນເໝືອນຕໍຕົ້ນຕານ, ເຮັດໃຫ້ບໍ່ມີຢູ່ອີກ, ມີຄວາມບໍ່ເກີດຂຶ້ນຕໍ່ໄປເປັນທັມມະດາ, ເຮົາເອີ້ນບຸກຄົນນັ້ນວ່າ 'ຜູ້ປາສະຈາກການປະຕິສົນທິ'. ດູກອນ ສີຫະ, ການນອນໃນຄັນ ແລະ ການເກີດໃນພົບໃໝ່ຕໍ່ໄປ ຂອງຕະຖາຄົດ ອັນຕະຖາຄົດລະໄດ້ແລ້ວ, ຕັດຮາກຂາດແລ້ວ, ເຮັດໃຫ້ເປັນເໝືອນຕໍຕົ້ນຕານ, ເຮັດໃຫ້ບໍ່ມີຢູ່ອີກ, ມີຄວາມບໍ່ເກີດຂຶ້ນຕໍ່ໄປເປັນທັມມະດາ. ດູກອນ ສີຫະ, ນີ້ແລ ທີ່ເປັນປະການອັນບຸກຄົນເມື່ອຈະก່າວເຖິງຕະຖາຄົດຢ່າງຖືກຕ້ອງ ຄວນກ່າວວ່າ 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເປັນຜູ້ປaສະຈາກການປະຕິສົນທິ, ຊົງສະແດງທັມເພື່ອຄວາມປາສະຈາກການປະຕິສົນທິ ແລະ ຊົງແນະນຳສາວົກທັງຫຼາຍດ້ວຍທັມນັ້ນ'."

‘‘ကတမော စ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အဿာသကော သမဏော ဂေါတမော, အဿာသာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’တိ? အဟဉှိ, သီဟ, အဿာသကော ပရမေန အဿာသေန, အဿာသာယ ဓမ္မံ ဒေသေမိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေမိ. အယံ ခေါ, သီဟ, ပရိယာယော, ယေန မံ ပရိယာယေန သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘အဿာသကော သမဏော ဂေါတမော, အဿာသာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, တေန စ သာဝကေ ဝိနေတီ’’’တိ.

"ດູກອນ ສີຫະ, ໂດຍປະການໃດໜຶ່ງ ທີ່ບຸກຄົນເມື່ອຈະກ່າວເຖິງຕະຖາຄົດຢ່າງຖືກຕ້ອງ ຄວນກ່າວວ່າ 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເປັນຜູ້ປອບໂຍນ, ຊົງສະແດງທັມເພື່ອຄວາມປອບໂຍນ ແລະ ຊົງແນະນຳສາວົກທັງຫຼາຍດ້ວຍທັມນັ້ນ'? ດູກອນ ສີຫະ, ເພາະວ່າເຮົາເປັນຜູ້ປອບໂຍນດ້ວຍຄວາມປອບໂຍນອັນຍອດຢ້ຽມ, ເຮົາສະແດງທັມເພື່ອຄວາມປອບໂຍນ ແລະ ແນະນຳສາວົກທັງຫຼາຍດ້ວຍທັມນັ້ນ. ດູກອນ ສີຫະ, ນີ້ແລ ທີ່ເປັນປະການອັນບຸກຄົນເມື່ອຈະກ່າວເຖິງຕະຖາຄົດຢ່າງຖືກຕ້ອງ ຄວນກ່າວວ່າ 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ເປັນຜູ້ປອບໂຍນ, ຊົງສະແດງທັມເພື່ອຄວາມປອບໂຍນ ແລະ ຊົງແນະນຳສາວົກທັງຫຼາຍດ້ວຍທັມນັ້ນ'."

ဧဝံ ဝုတ္တေ သီဟော သေနာပတိ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘန္တေ, အဘိက္ကန္တံ, ဘန္တေ…ပေ… ဥပါသကံ မံ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ.

ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງກ່າວຢ່າງນີ້ແລ້ວ, ສີຫະເສນາບໍດີໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກດັ່ງນີ້ວ່າ: "ແຈ່ມແຈ້ງຍິ່ງນັກ, ຂ້ານ້ອຍ! ແຈ່ມແຈ້ງຍິ່ງນັກ, ຂ້ານ້ອຍ! ... ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຈົ່ງຊົງຈຳຂ້ານ້ອຍໄວ້ວ່າ ເປັນອຸປາສົກຜູ້ເຖິງພຣະຣັດຕະນະໄຕເປັນທີ່ເພິ່ງຕະຫຼອດຊີວິດ ຕັ້ງແຕ່ມື້ນີ້ເປັນຕົ້ນໄປ."

‘‘အနုဝိစ္စကာရံ ခေါ, သီဟ, ကရောဟိ. အနုဝိစ္စကာရော တုမှာဒိသာနံ ဉာတမနုဿာနံ သာဓု ဟောတီ’’တိ. ‘‘ဣမိနာပါဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော ဘိယျောသောမတ္တာယ အတ္တမနော အဘိရဒ္ဓေါ, ယံ မံ ဘဂဝါ ဧဝမာဟ – ‘အနုဝိစ္စကာရံ ခေါ, သီဟ, ကရောဟိ. အနုဝိစ္စကာရော တုမှာဒိသာနံ ဉာတမနုဿာနံ သာဓု ဟောတီ’တိ. မဉှိ, ဘန္တေ, အညတိတ္ထိယာ သာဝကံ လဘိတွာ ကေဝလကပ္ပံ ဝေသာလိံ ပဋာကံ ပရိဟရေယျုံ – ‘သီဟော အမှာကံ သေနာပတိ သာဝကတ္တံ ဥပဂတော’တိ. အထ စ ပန ဘဂဝါ ဧဝမာဟ – ‘အနုဝိစ္စကာရံ, သီဟ, ကရောဟိ. အနုဝိစ္စကာရော တုမှာဒိသာနံ ဉာတမနုဿာနံ သာဓု ဟောတီ’တိ. ဧသာဟံ, ဘန္တေ, ဒုတိယမ္ပိ ဘဂဝန္တံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ ဓမ္မဉ္စ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ. ဥပါသကံ မံ ဘဂဝါ ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ.

"ດູກອນ ສີຫະ, ທ່ານຈົ່ງໃຄ່ຄວນໃຫ້ດີກ່ອນແລ້ວຈຶ່ງເຮັດ. ການໃຄ່ຄວນກ່ອນແລ້ວຈຶ່ງເຮັດ ເປັນຄວາມດີງາມແກ່ບຸກຄົນຜູ້ມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງເຊັ່ນທ່ານ". "ຂ້ານ້ອຍ, ข້ານ້ອຍຍິ່ງມີຄວາມຍິນດີ ແລະ ເພິ່ງພໍໃຈໃນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຫຼາຍຂຶ້ນກວ່າເກົ່າ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງກ່າວກັບຂ້ານ້ອຍຢ່າງນີ້ວ່າ: 'ດູກອນ ສີຫະ, ທ່ານຈົ່ງໃຄ່ຄວນໃຫ້ດີກ່ອນແລ້ວຈຶ່ງເຮັດ. ການໃຄ່ຄວນກ່ອນແລ້ວຈຶ່ງເຮັດ ເປັນຄວາມດີງາມແກ່ບຸກຄົນຜູ້ມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງເຊັ່ນທ່ານ'. ເພາະວ່າ, ຂ້ານ້ອຍ, ຖ້າພວກອັນຍະເດຍລະຖີໄດ້ຂ້ານ້ອຍເປັນສາວົກ, ພວກເຂົາຄົງຈະຍົກທຸງທົ່ວເມືອງເວສາລີ ປະກາດວ່າ 'ສີຫະເສນາບໍດີ ເຂົ້າມາເປັນສາວົກຂອງພວກຕະຖາຄົດແລ້ວ'. ແຕ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກກັບຊົງກ່າວແກ່ຂ້ານ້ອຍວ່າ 'ດູກອນ ສີຫະ, ທ່ານຈົ່ງໃຄ່ຄວນໃຫ້ດີກ່ອນແລ້ວຈຶ່ງເຮັດ. ການໃຄ່ຄວນກ່ອນແລ້ວຈຶ່ງເຮັດ ເປັນຄວາມດີງາມແກ່ບຸກຄົນຜູ້ມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງເຊັ່ນທ່ານ'. ຂ້ານ້ອຍ, ຂ້ານ້ອຍຂໍເຖິງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ພຣະທັມ ແລະ ພຣະສົງ ເປັນທີ່ເພິ່ງ ເປັນຄັ້ງທີສອງ. ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຈົ່ງຊົງຈຳຂ້ານ້ອຍໄວ້ວ່າ ເປັນອຸປາສົກຜູ້ເຖິງພຣະຣັດຕະນະໄຕເປັນທີ່ເພິ່ງຕະຫຼອດຊີວິດ ຕັ້ງແຕ່ມື້ນີ້ເປັນຕົ້ນໄປ."

‘‘ဒီဃရတ္တံ [Pg.30] ခေါ တေ, သီဟ, နိဂဏ္ဌာနံ ဩပါနဘူတံ ကုလံ, ယေန နေသံ ဥပဂတာနံ ပိဏ္ဍကံ ဒါတဗ္ဗံ မညေယျာသီ’’တိ. ‘‘ဣမိနာပါဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော ဘိယျောသောမတ္တာယ အတ္တမနော အဘိရဒ္ဓေါ, ယံ မံ ဘဂဝါ ဧဝမာဟ – ‘ဒီဃရတ္တံ ခေါ တေ, သီဟ, နိဂဏ္ဌာနံ ဩပါနဘူတံ ကုလံ, ယေန နေသံ ဥပဂတာနံ ပိဏ္ဍကံ ဒါတဗ္ဗံ မညေယျာသီ’တိ. သုတံ မေတံ, ဘန္တေ – ‘သမဏော ဂေါတမော ဧဝမာဟ – မယှမေဝ ဒါနံ ဒါတဗ္ဗံ, မယှမေဝ သာဝကာနံ ဒါတဗ္ဗံ; မယှမေဝ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလံ, န အညေသံ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလံ; မယှမေဝ သာဝကာနံ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလံ, န အညေသံ သာဝကာနံ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလ’န္တိ, အထ စ ပန မံ ဘဂဝါ နိဂဏ္ဌေသုပိ ဒါနေ သမာဒပေတိ. အပိ စ, ဘန္တေ, မယမေတ္ထ ကာလံ ဇာနိဿာမ. ဧသာဟံ, ဘန္တေ, တတိယမ္ပိ ဘဂဝန္တံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ ဓမ္မဉ္စ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ. ဥပါသကံ မံ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ.

"ດູກອນ ສີຫະ, ຕະກູນຂອງທ່ານເປັນເໝືອນບໍ່ນ້ຳຂອງພວກນິຄັນຖະມາເປັນເວລadanານ, ທ່ານຄວນພິຈາລະນາໃຫ້ທານແກ່ພວກນິຄັນຖະເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ເຂົ້າມາຫາທ່ານ". "ຂ້ານ້ອຍ, ຂ້ານ້ອຍຍິ່ງມີຄວາມຍິນດີ ແລະ ເພິ່ງພໍໃຈໃນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຫຼາຍຂຶ້ນກວ່າເກົ່າ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງກ່າວກັບຂ້ານ້ອຍຢ່າງນີ້ວ່າ: 'ດູກອນ ສີຫະ, ຕະກູນຂອງທ່ານເປັນເໝືອນບໍ່ນ້ຳຂອງພວກນິຄັນຖະມາເປັນເວລາດົນນານ, ທ່ານຄວນພິຈາລະນາໃຫ້ທານແກ່ພວກນິຄັນຖະເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ເຂົ້າມາຫາທ່ານ'. ຂ້ານ້ອຍ, ຂ້ານ້ອຍເຄີຍໄດ້ຍິນມາວ່າ 'ພຣະສະມະນະໂຄດົມກ່າວຢ່າງນີ້ວ່າ: ຄວນໃຫ້ທານແກ່ເຮົາຜູ້ດຽວ, ບໍ່ຄວນໃຫ້ທານແກ່ຄົນອື່ນ; ຄວນໃຫ້ທານແກ່ສາວົກຂອງເຮົາຜູ້ດຽວ, ບໍ່ຄວນໃຫ້ທານແກ່ສາວົກຂອງຄົນອື່ນ; ທານທີ່ໃຫ້ແກ່ເຮົາເທົ່ານັ້ນມີຜົນຫຼາຍ, ທານທີ່ໃຫ້ແກ່ຄົນອື່ນບໍ່ມີຜົນຫຼາຍ; ທານທີ່ໃຫ້ແກ່ສາວົກຂອງເຮົາເທົ່ານັ້ນມີຜົນຫຼາຍ, ທານທີ່ໃຫ້ແກ່ສາວົກຂອງຄົນອື່ນບໍ່ມີຜົນຫຼາຍ'. ແຕ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກກັບຊົງຊັກຊວນຂ້ານ້ອຍໃຫ້ໃຫ້ທານໃນພວກນິຄັນຖະນຳອີກ. ຂ້ານ້ອຍ, ໃນເລື່ອງນີ້ ພວກຂ້ານ້ອຍຈະຮູ້ເວລາອັນສົມຄວນເອງ. ຂ້ານ້ອຍ, ຂ້ານ້ອຍຂໍເຖິງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ພຣະທັມ ແລະ ພຣະສົງ ເປັນທີ່ເພິ່ງ ເປັນຄັ້ງທີສາມ. ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຈົ່ງຊົງຈຳຂ້ານ້ອຍໄວ້ວ່າ ເປັນອຸປາສົກຜູ້ເຖິງພຣະຣັດຕະນະໄຕເປັນທີ່ເພິ່ງຕະຫຼອດຊີວິດ ຕັ້ງແຕ່ມື້ນີ້ເປັນຕົ້ນໄປ."

အထ ခေါ ဘဂဝါ သီဟဿ သေနာပတိဿ အနုပုဗ္ဗိံ ကထံ ကထေသိ, သေယျထိဒံ – ဒါနကထံ သီလကထံ သဂ္ဂကထံ, ကာမာနံ အာဒီနဝံ ဩကာရံ သံကိလေသံ နေက္ခမ္မေ အာနိသံသံ ပကာသေသိ. ယဒါ ဘဂဝါ အညာသိ သီဟံ သေနာပတိံ ကလ္လစိတ္တံ မုဒုစိတ္တံ ဝိနီဝရဏစိတ္တံ ဥဒဂ္ဂစိတ္တံ ပသန္နစိတ္တံ, အထ ယာ ဗုဒ္ဓါနံ သာမုက္ကံသိကာ ဓမ္မဒေသနာ တံ ပကာသေသိ – ဒုက္ခံ သမုဒယံ နိရောဓံ မဂ္ဂံ. သေယျထာပိ နာမ သုဒ္ဓံ ဝတ္ထံ အပဂတကာဠကံ သမ္မဒေဝ ရဇနံ ပဋိဂ္ဂဏှေယျ; ဧဝမေဝံ သီဟဿ သေနာပတိဿ တသ္မိံယေဝ အာသနေ ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမ္မစက္ခုံ ဥဒပါဒိ – ‘‘ယံ ကိဉ္စိ သမုဒယဓမ္မံ, သဗ္ဗံ တံ နိရောဓဓမ္မ’’န္တိ.

ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງສະແດງອະນຸປຸບພີກະຖາແກ່ສີຫະເສນາບໍດີ, ຄື: ຊົງປະກາດທານກະຖາ, ສີລະກະຖາ, ສັກຄະກະຖາ, ໂທດ ຄວາມຕ່ຳຊາມ ແລະ ຄວາມເສົ້າໝອງຂອງກາມທັງຫຼາຍ, ແລະ ອານິສົງໃນການອອກຈາກກາມ. ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງຊາບວ່າ ສີຫະເສນາບໍດີມີຈິດຄວນແກ່ການຮັບທັມ, ມີຈິດອ່ອນໂຍນ, ມີຈິດປາສະຈາກນີວອນ, มีຈິດເບີກບານ, ມີຈິດຜ່ອງໃສແລ້ວ, ຈຶ່ງຊົງປະກາດພຣະທັມມະເທດສະໜາທີ່ພຣະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍຊົງຍົກຂຶ້ນສະແດງດ້ວຍພຣະອົງເອງ, ຄື: ທຸກ, ສະມຸໄທ, นິໂຣດ, ມັກ. ປຽບເໝືອນຜ້າທີ່ສະອາດ ປາສະຈາກຮອຍດຳໝອງ ຍ່ອມຮັບນ້ຳຍ້ອມໄດ້ເປັນຢ່າງດີ, ສັນໃດ; ທັມມະຈັກຂຸ ອັນປາສະຈາກທຸລີ ປາສະຈາກມົນທິນ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນແກ່ສີຫະເສນາບໍດີ ນະ ທີ່ນັ່ງນັ້ນເອງ ສັນນັ້ນວ່າ: 'ສິ່ງໃດສິ່ງໜຶ່ງມີຄວາມເກີດຂຶ້ນເປັນທັມມະດາ, ສິ່ງທັງປວງນັ້ນລ້ວນມີຄວາມດັບໄປເປັນທັມມະດາ'.

အထ ခေါ သီဟော သေနာပတိ ဒိဋ္ဌဓမ္မော ပတ္တဓမ္မော ဝိဒိတဓမ္မော ပရိယောဂါဠှဓမ္မော တိဏ္ဏဝိစိကိစ္ဆော ဝိဂတကထံကထော ဝေသာရဇ္ဇပ္ပတ္တော အပရပ္ပစ္စယော သတ္ထုသာသနေ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဓိဝါသေတု မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ သွာတနာယ ဘတ္တံ သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသံဃေနာ’’တိ. အဓိဝါသေသိ ဘဂဝါ တုဏှီဘာဝေန.

ລຳດັບນັ້ນ ສີຫະເສນາບໍດີ ເປັນຜູ້ມີທັມອັນເຫັນແລ້ວ, ມີທັມອັນບັນລຸແລ້ວ, ມີທັມອັນຮູ້ແຈ້ງແລ້ວ, ມີທັມອັນຢັ່ງລົງເລິກແລ້ວ, ຂ້າມພົ້ນຄວາມສົງໄສໄດ້ແລ້ວ, ປາສະຈາກຄວາມເຄືອບແຄງ, ເຖິງຄວາມແກ້ວຫານ, ບໍ່ຕ້ອງເຊື່ອຜື່ອື່ນໃນຄຳສອນຂອງພຣະສາດສະດາ, ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກດັ່ງນີ້ວ່າ: "ຂ້ານ້ອຍ, ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກພ້ອມດ້ວຍພຣະພິກຂຸສົງ ຈົ່ງຊົງຮັບພັດຕາຫານຂອງຂ້ານ້ອຍເພື່ອສະເຫວີຍໃນມື້ອື່ນ". ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງຮັບນິມົນດ້ວຍພຣະອາການດຸສນີ.

အထ ခေါ သီဟော သေနာပတိ ဘဂဝတော အဓိဝါသနံ ဝိဒိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ. အထ ခေါ သီဟော သေနာပတိ အညတရံ ပုရိသံ အာမန္တေသိ – ‘‘ဂစ္ဆ တွံ, အမ္ဘော ပုရိသ[Pg.31], ပဝတ္တမံသံ ဇာနာဟီ’’တိ. အထ ခေါ သီဟော သေနာပတိ တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန သကေ နိဝေသနေ ပဏီတံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ ပဋိယာဒါပေတွာ ဘဂဝတော ကာလံ အာရောစာပေသိ – ‘‘ကာလော, ဘန္တေ! နိဋ္ဌိတံ ဘတ္တ’’န္တိ.

ຄັ້ງນັ້ນ ສີຫະເສນາບໍດີ ຊາບການຮັບນິມົນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກແລ້ວ, ຈຶ່ງລຸກຈາກທີ່ນັ່ງ ກາບໄຫວ້ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ເຮັດປະທັກສິນ ແລ້ວຫຼີກໄປ. ຕໍ່ມາ ສີຫະເສນາບໍດີໄດ້ສັ່ງບຸຣຸດຄົນໜຶ່ງວ່າ: "ໄປເຖີດ, ພໍ່ມະຫາຈຳເລີນ, ຈົ່ງໄປຫາຊື້ເນື້ອທີ່ມີຂາຍຢູ່ຕາມປົກກະຕິ". ຄັ້ງນັ້ນ ເມື່ອຜ່ານພົ້ນລາຕີນັ້ນໄປ, ສີຫະເສນາບໍດີໄດ້ຈັດຕຽມຂອງຂົບສັນ ແລະ ຂອງເຄ້ຽວສັນອັນປະນີດໄວ້ໃນເຮືອນຂອງຕົນ ແລ້ວໃຫ້ຄົນໄປກາບທູນເວລາສັນພັດແກ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກວ່າ: "ໄດ້ເວລາແລ້ວ, ຂ້ານ້ອຍ! ພັດຕາຫານຈັດຕຽມໄວ້ຮຽບຮ້ອຍແລ້ວ".

အထ ခေါ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန သီဟဿ သေနာပတိဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသံဃေန. တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာ နိဂဏ္ဌာ ဝေသာလိယံ ရထိကာယ ရထိကံ သိင်္ဃာဋကေန သိင်္ဃာဋကံ ဗာဟာ ပဂ္ဂယှ ကန္ဒန္တိ – ‘‘အဇ္ဇ သီဟေန သေနာပတိနာ ထူလံ ပသုံ ဝဓိတွာ သမဏဿ ဂေါတမဿ ဘတ္တံ ကတံ. တံ သမဏော ဂေါတမော ဇာနံ ဥဒ္ဒိဿကတံ မံသံ ပရိဘုဉ္ဇတိ ပဋိစ္စကမ္မ’’န္တိ.

ຄັ້ງນັ້ນ ໃນເວລາເຊົ້າ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງຄອງອັນຕະຣะວາສົກແລ້ວ ຊົງຖືບາດ ແລະ ຈີວອນ ສະເດັດໄປຍັງເຮືອນຂອງສີຫະເສນາບໍດີ; ຄັ້ນສະເດັດເຖິງແລ້ວ ຈຶ່ງປະທັບນັ່ງເໜືອອາສະນະທີ່ຈັດຕຽມໄວ້ ພ້ອມດ້ວຍພຣະພິກຂຸສົງ. ກໍໃນເວລານັ້ນ ພວກນິຄັນຖະເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ພາກັນຍົກແຂນຮ້ອງໂວຍວາຍໄປຕາມຖະໜົນຫົນທາງ ແລະ ທາງແຍກຕ່າງໆ ໃນເມືອງເວສາລີວ່າ: "ມື້ນີ້ ສີຫະເສນາບໍດີຂ້າສັດຕົວພີ ເພື່ອເຮັດພັດຕາຫານຖວາຍແກ່ພຣະສະມະນະໂຄດົມ. ພຣະສະມະນະໂຄດົມຊົງຊາບຢູ່ ແຕ່ກໍຍັງສະເຫວີຍເນື້ອທີ່ເຂົາຂ້າເຈາະຈົງເພື່ອພຣະອົງ ເຊິ່ງເປັນກັມທີ່ເນື່ອງດ້ວຍການຂ້າສັດນັ້ນ".

အထ ခေါ အညတရော ပုရိသော ယေန သီဟော သေနာပတိ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ သီဟဿ သေနာပတိဿ ဥပကဏ္ဏကေ အာရောစေသိ – ‘‘ယဂ္ဃေ, ဘန္တေ, ဇာနေယျာသိ! ဧတေ သမ္ဗဟုလာ နိဂဏ္ဌာ ဝေသာလိယံ ရထိကာယ ရထိကံ သိင်္ဃာဋကေန သိင်္ဃာဋကံ ဗာဟာ ပဂ္ဂယှ ကန္ဒန္တိ – ‘အဇ္ဇ သီဟေန သေနာပတိနာ ထူလံ ပသုံ ဝဓိတွာ သမဏဿ ဂေါတမဿ ဘတ္တံ ကတံ. တံ သမဏော ဂေါတမော ဇာနံ ဥဒ္ဒိဿကတံ မံသံ ပရိဘုဉ္ဇတိ ပဋိစ္စကမ္မ’န္တိ. အလံ အယျော ဒီဃရတ္တဉှိ တေ အာယသ္မန္တော အဝဏ္ဏကာမာ ဗုဒ္ဓဿ အဝဏ္ဏကာမာ ဓမ္မဿ အဝဏ္ဏကာမာ သံဃဿ. န စ ပနေတေ အာယသ္မန္တော ဇိရိဒန္တိ တံ ဘဂဝန္တံ အသတာ တုစ္ဆာ မုသာ အဘူတေန အဗ္ဘာစိက္ခိတုံ; န စ မယံ ဇီဝိတဟေတုပိ သဉ္စိစ္စ ပါဏံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေယျာမာ’’တိ.

ລຳດັບນັ້ນ ບຸຣຸດຄົນໜຶ່ງໄດ້ເຂົ້າໄປຫາສີຫະເສນາບໍດີ ແລ້ວກະຊິບຂ້າງຫູຂອງສີຫະເສນາບໍດີວ່າ: "ຂໍທ່ານຈົ່ງຊາບເຖີດ, ຂ້ານ້ອຍ! ພວກນິຄັນຖະເປັນຈຳນວນຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ພາກັນຍົກແຂນຮ້ອງໂວຍວາຍໄປຕາມຖະໜົນຫົນທາງ ແລະ ທາງແຍກຕ່າງໆ ໃນເມືອງເວສາລີວ່າ: 'ມື້ນີ້ ສີຫະເສນາບໍດີຂ້າສັດຕົວພີ ເພື່ອເຮັດພັດຕາຫານຖວາຍແກ່ພຣະສະມະນະໂຄດົມ. ພຣະສະມະນະໂຄດົມຊົງຊາບຢູ່ ແຕ່ກໍຍັງສະເຫວີຍເນື້ອທີ່ເຂົາຂ້າເຈາະຈົງເພື່ອພຣະອົງ ເຊິ່ງເປັນກັມທີ່ເນື່ອງດ້ວຍການຂ້າສັດນັ້ນ'". "ຢ່າເລີຍ, ພໍ່ມະຫາຈຳເລີນ, ເພາະວ່າທ່ານຜູ້ມີອາຍຸເຫຼົ່ານັ້ນ ປາດຖະໜາຄວາມເສື່ອມເສຍແກ່ພຣະພຸດທະເຈົ້າ, ປາດຖະໜາຄວາມເສື່ອມເສຍແກ່ພຣະທັມ, ປາດຖະໜາຄວາມເສື່ອມເສຍແກ່ພຣະສົງ ມາເປັນເວລາດົນນານແລ້ວ. ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸເຫຼົ່ານັ້ນບໍ່ເຄີຍລະເວັ້ນທີ່ຈະກ່າວຕູ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ດ້ວຍຄຳທີ່ບໍ່ມີຈິງ, ຄຳຫວ່າງເປົ່າ, ຄຳເທັດ, ຄຳທີ່ບໍ່ເປັນຈິງ; ແລະ ພວກຂ້ານ້ອຍເອງ ກໍຈະບໍ່ຈົງໃຈຂ້າສັດຕັດຊີວິດ ເຖິງແມ່ນວ່າຈະເປັນໄປເພື່ອເຫດແຫ່ງຊີວິດຂອງຕົນກໍຕາມ."

အထ ခေါ သီဟော သေနာပတိ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ ပဏီတေန ခါဒနီယေန ဘောဇနီယေန သဟတ္ထာ သန္တပ္ပေသိ သမ္ပဝါရေသိ. အထ ခေါ သီဟော သေနာပတိ ဘဂဝန္တံ ဘုတ္တာဝိံ ဩနီတပတ္တပါဏိံ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ သီဟံ သေနာပတိံ ဘဂဝါ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတွာ သမာဒပေတွာ သမုတ္တေဇေတွာ သမ္ပဟံသေတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမီတိ. ဒုတိယံ.

ຄັ້ງນັ້ນ ສີຫະເສນາບໍດີ ໄດ້ອັງຄາດພຣະພິກຂຸສົງມີພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນປະທານ ດ້ວຍຂອງຂົບສັນ ແລະ ຂອງເຄ້ຽວສັນອັນປະນີດ ດ້ວຍມືຂອງຕົນເອງ ຈົນພຽງພໍ ແລະ ຫ້າມພັດ. ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກສະເຫວີຍເສັດແລ້ວ ຊົງນຳພຣະຫັດອອກຈາກບາດ, ສີຫະເສນາບໍດີຈຶ່ງນັ່ງ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກຊົງຊີ້ແຈງໃຫ້ສີຫະເສນາບໍດີ ຜູ້ພວມນັ່ງ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງນັ້ນ ໃຫ້ເຫັນແຈ້ງ, ຊັກຊວນໃຫ້ສະມາທານ, ໃຫ້ອາດຫານ, ໃຫ້ເບີກບານດ້ວຍທັມມະກະຖາ ແລ້ວຈຶ່ງຊົງລຸກຈາກອາສະນະສະເດັດຫຼີກໄປ. ຈົບ ສູດທີສອງ.

၃. အဿာဇာနီယသုတ္တံ

໓. ອັດສາຊານີຍະສູດ

၁၃. ‘‘အဋ္ဌဟိ[Pg.32], ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ရညော ဘဒ္ဒေါ အဿာဇာနီယော ရာဇာရဟော ဟောတိ ရာဇဘောဂ္ဂေါ, ရညော အင်္ဂန္တေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ရညော ဘဒ္ဒေါ အဿာဇာနီယော ဥဘတော သုဇာတော ဟောတိ – မာတိတော စ ပိတိတော စ. ယဿံ ဒိသာယံ အညေပိ ဘဒ္ဒါ အဿာဇာနီယာ ဇာယန္တိ, တဿံ ဒိသာယံ ဇာတော ဟောတိ. ယံ ခေါ ပနဿ ဘောဇနံ ဒေန္တိ – အလ္လံ ဝါ သုက္ခံ ဝါ – တံ သက္ကစ္စံယေဝ ပရိဘုဉ္ဇတိ အဝိကိရန္တော. ဇေဂုစ္ဆီ ဟောတိ ဥစ္စာရံ ဝါ ပဿာဝံ ဝါ အဘိနိသီဒိတုံ ဝါ အဘိနိပဇ္ဇိတုံ ဝါ. သောရတော ဟောတိ သုခသံဝါသော, န စ အညေ အဿေ ဥဗ္ဗေဇေတာ. ယာနိ ခေါ ပနဿ ဟောန္တိ သာဌေယျာနိ ကူဋေယျာနိ ဇိမှေယျာနိ ဝင်္ကေယျာနိ, တာနိ ယထာဘူတံ သာရထိဿ အာဝိကတ္တာ ဟောတိ. တေသမဿ သာရထိ အဘိနိမ္မဒနာယ ဝါယမတိ. ဝါဟီ ခေါ ပန ဟောတိ. ‘ကာမညေ အဿာ ဝဟန္တု ဝါ မာ ဝါ, အဟမေတ္ထ ဝဟိဿာမီ’တိ စိတ္တံ ဥပ္ပာဒေတိ. ဂစ္ဆန္တော ခေါ ပန ဥဇုမဂ္ဂေနေဝ ဂစ္ဆတိ. ထာမဝါ ဟောတိ ယာဝ ဇီဝိတမရဏပရိယာဒါနာ ထာမံ ဥပဒံသေတာ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ရညော ဘဒ္ဒေါ အဿာဇာနီယော ရာဇာရဟော ဟောတိ ရာဇဘောဂ္ဂေါ, ရညော အင်္ဂန္တေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ.

໑໓. "ດູກອນ ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ມ້າອາຊານີຕົວຈະເລີນຂອງພຣະຣາຊາ ທີ່ປະກອບດ້ວຍອົງ ໘ ປະການ ຍ່ອມເປັນມ້າຄວນແກ່ພຣະຣາຊາ, ເປັນເຄື່ອງສະເຫວີຍຂອງພຣະຣາຊາ, ແລະ ນັບວ່າເປັນອົງຄະຂອງພຣະຣາຊາໂດຍແທ້. ອົງ ໘ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ດູກອນ ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນໂລກນີ້ ມ້າອາຊານີຕົວຈະເລີນຂອງພຣະຣາຊາ: (໑) ເປັນມ້າກຳເນີດດີທັງສອງຝ່າຍ ຄື ທັງຝ່າຍແມ່ ແລະ ຝ່າຍພໍ່, ເກີດໃນຖິ່ນທີ່ມ້າອາຊານີຕົວຈະເລີນອື່ນໆ ເກີດກັນ. (໒) ອາຫານໃດທີ່ເຂົາໃຫ້ແກ່ມ້ានັ້ນ ບໍ່ວ່າຈະເປັນຂອງສົດ ຫຼື ຂອງແຫ້ງ, ມ້ານັ້ນຍ່ອມກິນອາຫານນັ້ນໂດຍເຄົາຣົບ ບໍ່ເຮັດໃຫ້ເຮ່ຍເສຍຫາຍ. (໓) ເປັນຜູ້ກຽດຊັງທີ່ຈະນັ່ງ ຫຼື ນອນທັບເທິງອຸດຈาຣะ ຫຼື ປັດສາວະ. (໔) ເປັນມ້າສະຫງົບສ່ຽມ ຢູ່ຮ່ວມກັນໄດ້ງ່າຍ, ບໍ່ເຮັດໃຫ້ມ້າອື່ນໆ ຕົກໃຈກົວ. (໕) ຄວາມໂອ້ອວດ, ຄວາມຄົດໂກງ, ຄວາມຫຼອກລວງ, ຄວາມຄົດງໍ ໃດໆ ທີ່ມີຢູ່, ມ້ានັ້ນຍ່ອມສະແດງອອກຕາມຄວາມເປັນຈິງແກ່ຄົນຝຶກມ້າ ເພື່ອໃຫ້ຄົນຝຶກມ້ານັ້ນພະຍາຍາມກຳຈັດຄວາມຄົດໂກງເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ. (໖) ເປັນມ້າແບກຫາບພາລະ ໂດຍຕັ້ງຈິດວ່າ 'ມ້າອື່ນໆ ຈະແບກຫາບຫຼືບໍ່ກໍຕາມ, ແຕ່ເຮົາຈະແບກຫາບໃນທີ່ນີ້'. (໗) ເມື່ອເດີນທາງ ຍ່ອມເດີນທາງໄປຕາມທາງຊື່ເທົ່ານັ້ນ. (໘) ເປັນມ້າມີກຳລັງ ສະແດງກຳລັງຈົນຕະຫຼອດຊີວິດຈົນເຖິງແກ່ຄວາມຕາຍ. ດູກອນ ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ມ້າອາຊານີຕົວຈະເລີນຂອງພຣະຣາຊາ ທີ່ປະກອບດ້ວຍອົງ ໘ ປະການເຫຼົ່ານີ້ແລ ຍ່ອມເປັນມ້າຄວນແກ່ພຣະຣາຊາ, ເປັນເຄື່ອງສະເຫວີຍຂອງພຣະຣາຊາ, ແລະ ນັບວ່າເປັນອົງຄະຂອງພຣະຣາຊາໂດຍແທ້."

‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ…ပေ… အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သီလဝါ ဟောတိ, ပါတိမောက္ခသံဝရသံဝုတော ဝိဟရတိ အာစာရဂေါစရသမ္ပန္နော အဏုမတ္တေသု ဝဇ္ဇေသု ဘယဒဿာဝီ, သမာဒါယ သိက္ခတိ သိက္ခာပဒေသု. ယံ ခေါ ပနဿ ဘောဇနံ ဒေန္တိ – လူခံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ – တံ သက္ကစ္စံယေဝ ပရိဘုဉ္ဇတိ အဝိဟညမာနော. ဇေဂုစ္ဆီ ဟောတိ ကာယဒုစ္စရိတေန ဝစီဒုစ္စရိတေန မနောဒုစ္စရိတေန; ဇေဂုစ္ဆီ ဟောတိ အနေကဝိဟိတာနံ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ သမာပတ္တိယာ. သောရတော ဟောတိ သုခသံဝါသော, န အညေ ဘိက္ခူ ဥဗ္ဗေဇေတာ. ယာနိ ခေါ ပနဿ ဟောန္တိ သာဌေယျာနိ ကူဋေယျာနိ ဇိမှေယျာနိ ဝင်္ကေယျာနိ, တာနိ ယထာဘူတံ အာဝိကတ္တာ ဟောတိ သတ္ထရိ ဝါ ဝိညူသု ဝါ သဗြဟ္မစာရီသု. တေသမဿ သတ္ထာ ဝါ ဝိညူ ဝါ သဗြဟ္မစာရီ အဘိနိမ္မဒနာယ ဝါယမတိ. သိက္ခိတာ ခေါ ပန ဟောတိ. ‘ကာမညေ [Pg.33] ဘိက္ခူ သိက္ခန္တု ဝါ မာ ဝါ, အဟမေတ္ထ သိက္ခိဿာမီ’တိ စိတ္တံ ဥပ္ပာဒေတိ. ဂစ္ဆန္တော ခေါ ပန ဥဇုမဂ္ဂေနေဝ ဂစ္ဆတိ; တတြာယံ ဥဇုမဂ္ဂေါ, သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ…ပေ… သမ္မာသမာဓိ. အာရဒ္ဓဝီရိယော ဝိဟရတိ – ‘ကာမံ တစော စ နှာရု စ အဋ္ဌိ စ အဝသိဿတု, သရီရေ ဥပသုဿတု မံသလောဟိတံ; ယံ တံ ပုရိသထာမေန ပုရိသဝီရိယေန ပုရိသပရက္ကမေန ပတ္တဗ္ဗံ, န တံ အပါပုဏိတွာ ဝီရိယဿ သဏ္ဌာနံ ဘဝိဿတီ’တိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ…ပေ… အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿာ’’တိ. တတိယံ.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນທຳນອງດຽວກັນນີ້ແລ, ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 8 ປະການ ຍ່ອມເປັນຜູ້ຄວນແກ່ຂອງຄຳນັບ...ເປ... ເປັນເນື້ອໜາບຸນອັນຍອດຢ້ຽມຂອງໂລກ. ທຳ 8 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸໃນທຳວິນັຍນີ້ (1) ເປັນຜູ້ມີສີລ, ສຳລວມດ້ວຍການສຳລວມໃນປາຕິໂມກ, ເຖິງພ້ອມດ້ວຍອາດາຣະແລະໂຄຈະຣະ, ເຫັນໄພໃນໂທດພຽງເລັກນ້ອຍ, ສະມາທານສຶກສາໃນສິກຂາບົດທັງຫຼາຍ. (2) ອາຫານໃດທີ່ເຂົາຖວາຍແກ່ພິກຂຸນັ້ນ ຈະເປັນຂອງເສົ້າໝອງຫຼືປະນີດກໍຕາມ, ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມສັນອາຫານນັ້ນໂດຍເຄົາຣົບ ໂດຍບໍ່ອຶດອັດຂັດເຄືອງ. (3) ເປັນຜູ້ກຽດຊັງກາຍທຸຈະຣິດ ວະຈີທຸຈະຣິດ ມະໂນທຸຈະຣິດ; ເປັນຜູ້ກຽດຊັງການເຂົ້າເຖິງອະກຸສົນທຳອັນເປັນບາບຫຼາຍປະການ. (4) ເປັນຜູ້ສະຫງົບສ່ຽມ, ຢູ່ຮ່ວມກັນຢ່າງເປັນສຸກ, ບໍ່ເຮັດໃຫ້ພິກຂຸອື່ນສະດຸ້ງຕົກໃຈ. (5) ຄວາມມາຍາ, ຄວາມຫຼອກລວງ, ຄວາມຄົດໂກງ, ຄວາມປິ້ນປ້ອນໃດໆ ທີ່ມີຢູ່ແກ່ພິກຂຸນັ້ນ, ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມເປີດເຜີຍຄວາມຈິງນັ້ນແກ່ພຣະສາດສະດา ຫຼືແກ່ເພື່ອນພຣົມມະຈາຣີຜູ້ຮູ້ທັງຫຼາຍ, ເພື່ອໃຫ້ພຣະສາດສະດາ ຫຼືເພື່ອນພຣົມມະຈາຣີຜູ້ຮູ້ທັງຫຼາຍນັ້ນ ພະຍາຍາມກຳຈັດສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນອອກເສຍ. (6) ເປັນຜູ້ໃຝ່ໃນການສຶກສາ ໂດຍຕັ້ງຈິດວ່າ 'ເຖິງແມ່ນພິກຂຸອື່ນຈະສຶກສາຫຼືບໍ່ກໍຕາມ, ແຕ່ເຮົາຈະສຶກສາໃນທຳວິນັຍນີ້'. (7) ເມື່ອຈະໄປ ຍ່ອມໄປທາງກົງເທົ່ານັ້ນ; ໃນທາງນັ້ນ ທາງກົງນີ້ແມ່ນຫຍັງ? ຄື ສັມມາທິຕຖິ...ເປ... ສັມມາສະມາທິ. (8) ເປັນຜູ້ປາຣົບຄວາມພຽນຢູ່ ໂດຍຕັ້ງໃຈວ່າ 'ໜັງ, ເອັນ, ກະດູກ ຈະເຫຼືອຢູ່ກໍຕາມ, ຊີ້ນແລະເລືອດໃນຮ່າງກາຍຈະເຫືອດແຫ້ງໄປກໍຕາມ, ຜົນໃດທີ່ບັນລຸໄດ້ດ້ວຍກຳລັງຂອງບຸຣຸດ ດ້ວຍຄວາມພຽນຂອງບຸຣຸດ ດ້ວຍຄວາມບາກບັ່ນຂອງບຸຣຸດ, ຫາກຍັງບໍ່ບັນລຸຜົນນັ້ນ ຈະບໍ່ຢຸດຢັ້ງຄວາມພຽນເລີຍ'. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 8 ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມເປັນຜູ້ຄວນແກ່ຂອງຄຳນັບ...ເປ... ເປັນເນື້ອໜາບຸນອັນຍອດຢ້ຽມຂອງໂລກ.” ສູດທີສາມ.

၄. အဿခဠုင်္ကသုတ္တံ

໔. ອັສສະkhະຈຸງກະສູດ

၁၄. ‘‘အဋ္ဌ စ, ဘိက္ခဝေ, အဿခဠုင်္ကေ ဒေသေဿာမိ အဋ္ဌ စ အဿဒေါသေ, အဋ္ဌ စ ပုရိသခဠုင်္ကေ အဋ္ဌ စ ပုရိသဒေါသေ. တံ သုဏာထ, သာဓုကံ မနသိ ကရောထ; ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

໑໔. “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຮົາຈະສະແດງມ້າພະຍົດ 8 ປະການ ແລະໂທດຂອງມ້າ 8 ປະການ, ແລະຈະສະແດງບຸຣຸດພະຍົດ 8 ປະການ ແລະໂທດຂອງບຸຣຸດ 8 ປະການ. ພວກເທີທັງຫຼາຍຈົ່ງຟັງ, ຈົ່ງໃສ່ໃຈໃຫ້ດີ, ເຮົາຈະກ່າວ.” ພິກຂຸທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນທູນຮັບສະໜອງພຣະດຳຣັດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ “ຢ່າງນັ້ນ, ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ.” ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດຄຳນີ້ວ່າ —

‘‘ကတမေ စ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ အဿခဠုင်္ကာ အဋ္ဌ စ အဿဒေါသာ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ ပစ္ဆတော ပဋိက္ကမတိ, ပိဋ္ဌိတော ရထံ ပဝတ္တေတိ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ပဌမော အဿဒေါသော.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ມ້າພະຍົດ 8 ປະການ ແລະໂທດຂອງມ້າ 8 ປະການ ແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ມ້າພະຍົດບາງໂຕໃນໂລກນີ້ ເມື່ອນາຍສໍຣະຖີກ່າວວ່າ ‘ຈົ່ງໄປ!’ ຖືກແທງແລະຂັບຂີ່ແລ້ວ ຍ່ອມຖອຍຫຼັງ, ເຮັດໃຫ້ລົດຖອຍຫຼັງໄປ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ມ້າພະຍົດບາງໂຕໃນໂລກນີ້ມີລັກສະນະຢ່າງນີ້. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຄືໂທດຂອງມ້າປະການທີ 1.

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ ပစ္ဆာ လင်္ဃတိ, ကုဗ္ဗရံ ဟနတိ, တိဒဏ္ဍံ ဘဉ္ဇတိ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုတိယော အဿဒေါသော.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອີກປະການໜຶ່ງ, ມ້າພະຍົດບາງໂຕໃນໂລກນີ້ ເມື່ອນາຍສໍຣະຖີກ່າວວ່າ ‘ຈົ່ງໄປ!’ ຖືກແທງແລະຂັບຂີ່ແລ້ວ ຍ່ອມດີດໄປທາງຫຼັງ, ທຳລາຍແອກລົດ, ຫັກໄມ້ສາມງ່າມ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ມ້າພະຍົດບາງໂຕໃນໂລກນີ້ມີລັກສະນະຢ່າງນີ້. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຄືໂທດຂອງມ້າປະການທີ 2.

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ ရထီသာယ သတ္ထိံ ဥဿဇ္ဇိတွာ ရထီသံယေဝ အဇ္ဈောမဒ္ဒတိ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, တတိယော အဿဒေါသော.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອີກປະການໜຶ່ງ, ມ້າພະຍົດບາງໂຕໃນໂລກນີ້ ເມື່ອນາຍສໍຣະຖີກ່າວວ່າ ‘ຈົ່ງໄປ!’ ຖືກແທງແລະຂັບຂີ່ແລ້ວ ຍ່ອມບິດຂາອອກຈາກງອນລົດ ແລ້ວຢຽບຢ່ຳງອນລົດນັ້ນເອງ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ມ້າພະຍົດບາງໂຕໃນໂລກນີ້ມີລັກສະນະຢ່າງນີ້. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຄືໂທດຂອງມ້າປະການທີ 3.

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ ဥမ္မဂ္ဂံ ဂဏှတိ, ဥဗ္ဗဋုမံ ရထံ ကရောတိ. ဧဝရူပေါပိ[Pg.34], ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, စတုတ္ထော အဿဒေါသော.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອີກປະການໜຶ່ງ, ມ້າພະຍົດບາງໂຕໃນໂລກນີ້ ເມື່ອນາຍສໍຣະຖີກ່າວວ່າ ‘ຈົ່ງໄປ!’ ຖືກແທງແລະຂັບຂີ່ແລ້ວ ຍ່ອມແລ່ນອອກນອກທາງ, ເຮັດໃຫ້ລົດອອກນອກເສັ້ນທາງ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ມ້າພະຍົດບາງໂຕໃນໂລກນີ້ມີລັກສະນະຢ່າງນີ້. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຄືໂທດຂອງມ້າປະການທີ 4.

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ လင်္ဃတိ ပုရိမကာယံ ပဂ္ဂဏှတိ ပုရိမေ ပါဒေ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စမော အဿဒေါသော.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອີກປະການໜຶ່ງ, ມ້າພະຍົດບາງໂຕໃນໂລກນີ້ ເມື່ອນາຍສໍຣະຖີກ່າວວ່າ ‘ຈົ່ງໄປ!’ ຖືກແທງແລະຂັບຂີ່ແລ້ວ ຍ່ອມໂດດຍົກຕົວຂຶ້ນທາງໜ້າ, ຊູຂາໜ້າທັງສອງຂຶ້ນ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ມ້າພະຍົດບາງໂຕໃນໂລກນີ້ມີລັກສະນະຢ່າງນີ້. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຄືໂທດຂອງມ້າປະການທີ 5.

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ အနာဒိယိတွာ သာရထိံ အနာဒိယိတွာ ပတောဒလဋ္ဌိံ ဒန္တေဟိ မုခါဓာနံ ဝိဓံသိတွာ ယေန ကာမံ ပက္ကမတိ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ဆဋ္ဌော အဿဒေါသော.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອີກປະການໜຶ່ງ, ມ້າພະຍົດບາງໂຕໃນໂລກນີ້ ເມື່ອນາຍສໍຣະຖີກ່າວວ່າ ‘ຈົ່ງໄປ!’ ຖືກແທງແລະຂັບຂີ່ແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ສົນໃຈນາຍສໍຣະຖີ ບໍ່ສົນໃຈປະຕັກ, ກັດທຳລາຍບັງຫຽນດ້ວຍແຂ້ວ ແລ້ວແລ່ນໄປຕາມໃຈປາດຖະໜາ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ມ້າພະຍົດບາງໂຕໃນໂລກນີ້ມີລັກສະນະຢ່າງນີ້. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຄືໂທດຂອງມ້າປະການທີ 6.

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ နေဝ အဘိက္ကမတိ နော ပဋိက္ကမတိ တတ္ထေဝ ခီလဋ္ဌာယီ ဌိတော ဟောတိ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, သတ္တမော အဿဒေါသော.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອີກປະການໜຶ່ງ, ມ້າພະຍົດບາງໂຕໃນໂລກນີ້ ເມື່ອນາຍສໍຣະຖີກ່າວວ່າ ‘ຈົ່ງໄປ!’ ຖືກແທງແລະຂັບຂີ່ແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ກ້າວໄປຂ້າງໜ້າ ແລະບໍ່ຖອຍຫຼັງ, ຢືນນິ້ງຢູ່ກັບທີ່ຄືກັບຫຼັກຕໍ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ມ້າພະຍົດບາງໂຕໃນໂລກນີ້ມີລັກສະນະຢ່າງນີ້. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຄືໂທດຂອງມ້າປະການທີ 7.

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ ပုရိမေ စ ပါဒေ သံဟရိတွာ ပစ္ဆိမေ စ ပါဒေ သံဟရိတွာ တတ္ထေဝ စတ္တာရော ပါဒေ အဘိနိသီဒတိ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော အဿခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌမော အဿဒေါသော. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ အဿခဠုင်္ကာ အဋ္ဌ စ အဿဒေါသာ.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອີກປະການໜຶ່ງ, ມ້າພະຍົດບາງໂຕໃນໂລກນີ້ ເມື່ອນາຍສໍຣະຖີກ່າວວ່າ ‘ຈົ່ງໄປ!’ ຖືກແທງແລະຂັບຂີ່ແລ້ວ ຍ່ອມງໍຂາໜ້າທັງສອງແລະງໍຂາຫຼັງທັງສອງ ແລ້ວນັ່ງໝອບລົງດ້ວຍຂາທັງສີ່ຢູ່ກັບທີ່ນັ້ນເອງ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ມ້າພະຍົດບາງໂຕໃນໂລກນີ້ມີລັກສະນະຢ່າງນີ້. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຄືໂທດຂອງມ້າປະການທີ 8. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຫຼົ່ານີ້ຄືມ້າພະຍົດ 8 ປະການ ແລະໂທດຂອງມ້າ 8 ປະການ.”

‘‘ကတမေ စ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ပုရိသခဠုင်္ကာ အဋ္ဌ စ ပုရိသဒေါသာ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူ ဘိက္ခုံ အာပတ္တိယာ စောဒေန္တိ. သော ဘိက္ခု ဘိက္ခူဟိ အာပတ္တိယာ စောဒိယမာနော ‘န သရာမီ’တိ အသတိယာ နိဗ္ဗေဌေတိ. သေယျထာပိ သော, ဘိက္ခဝေ, အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ ပစ္ဆတော ပဋိက္ကမတိ, ပိဋ္ဌိတော ရထံ ဝတ္တေတိ; တထူပမာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော ပုရိသခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ပဌမော ပုရိသဒေါသော.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ບຸຣຸດພະຍົດ 8 ປະການ ແລະໂທດຂອງບຸຣຸດ 8 ປະການ ແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນທຳວິນັຍນີ້ ພວກພິກຂຸໂຈດພິກຂຸດ້ວຍອາບັດ. ພິກຂຸນັ້ນເມື່ອຖືກພວກພິກຂຸໂຈດດ້ວຍອາບັດ ຍ່ອມແກ້ຕົວດ້ວຍຄວາມບໍ່ມີສະຕິວ່າ ‘ຂ້ານ້ອຍລະນຶກບໍ່ໄດ້’. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ປຽບເໝືອນມ້າພະຍົດນັ້ນ ເມື່ອນາຍສໍຣະຖີກ່າວວ່າ ‘ຈົ່ງໄປ!’ ຖືກແທງແລະຂັບຂີ່ແລ້ວ ຍ່ອມຖອຍຫຼັງ ເຮັດໃຫ້ລົດຖອຍຫຼັງໄປ, ສັນໃດ; ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຮົາກ່າວວ່າ ບຸກຄົນນີ້ມີອຸປະມາສັນນັ້ນ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ບຸຣຸດພະຍົດບາງຄົນໃນໂລກນີ້ມີລັກສະນະຢ່າງນີ້. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຄືໂທດຂອງບຸຣຸດປະການທີ 1.

‘‘ပုန [Pg.35] စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူ ဘိက္ခုံ အာပတ္တိယာ စောဒေန္တိ. သော ဘိက္ခု ဘိက္ခူဟိ အာပတ္တိယာ စောဒိယမာနော စောဒကံယေဝ ပဋိပ္ဖရတိ – ‘ကိံ နု ခေါ တုယှံ ဗာလဿ အဗျတ္တဿ ဘဏိတေန! တွမ္ပိ နာမ ဘဏိတဗ္ဗံ မညသီ’တိ! သေယျထာပိ သော, ဘိက္ခဝေ, အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ ပစ္ဆာ လင်္ဃတိ, ကုဗ္ဗရံ ဟနတိ, တိဒဏ္ဍံ ဘဉ္ဇတိ; တထူပမာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော ပုရိသခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုတိယော ပုရိသဒေါသော.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອີກປະການໜຶ່ງ, ພວກພິກຂຸໂຈດພິກຂຸດ້ວຍອາບັດ. ພິກຂຸນັ້ນເມື່ອຖືກພວກພິກຂຸໂຈດດ້ວຍອາບັດ ຍ່ອມໂຕ້ຕອບຜູ້ໂຈດນັ້ນເອງວ່າ ‘ຈະມີປະໂຫຍດຫຍັງດ້ວຍຄຳເວົ້າຂອງເຈົ້າ ຜູ້ໂງ່ເຂົາ ບໍ່ສະຫຼາດ! ເຈົ້າເອງຍັງຄິດວ່າຄວນຈະເວົ້າຢູ່ຫຼື!’. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ປຽບເໝືອນມ້າພະຍົດນັ້ນ ເມື່ອນາຍສໍຣະຖີກ່າວວ່າ ‘ຈົ່ງໄປ!’ ຖືກແທງແລະຂັບຂີ່ແລ້ວ ຍ່ອມດີດໄປທາງຫຼັງ ທຳລາຍແອກລົດ ຫັກໄມ້ສາມງ່າມ, ສັນໃດ; ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຮົາກ່າວວ່າ ບຸກຄົນນີ້ມີອຸປະມາສັນນັ້ນ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ບຸຣຸດພະຍົດບາງຄົນໃນໂລກນີ້ມີລັກສະນະຢ່າງນີ້. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຄືໂທດຂອງບຸຣຸດປະການທີ 2.

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူ ဘိက္ခုံ အာပတ္တိယာ စောဒေန္တိ. သော ဘိက္ခု ဘိက္ခူဟိ အာပတ္တိယာ စောဒိယမာနော စောဒကဿေဝ ပစ္စာရောပေတိ – ‘တွံ ခေါသိ ဣတ္ထန္နာမံ အာပတ္တိံ အာပန္နော, တွံ တာဝ ပဌမံ ပဋိကရောဟီ’တိ. သေယျထာပိ သော, ဘိက္ခဝေ, အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ ရထီသာယ သတ္ထိံ ဥဿဇ္ဇိတွာ ရထီသံယေဝ အဇ္ဈောမဒ္ဒတိ; တထူပမာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော ပုရိသခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, တတိယော ပုရိသဒေါသော.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອີກປະການໜຶ່ງ, ພວກພິກຂຸໂຈດພິກຂຸດ້ວຍອາບັດ. ພິກຂຸນັ້ນເມື່ອຖືກພວກພິກຂຸໂຈດດ້ວຍອາບັດ ຍ່ອມໂຍນຄວາມຜິດກັບຄືນໃຫ້ຜູ້ໂຈດນັ້ນເອງວ່າ ‘ເຈົ້າເອງຕ້ອງອາບັດຊື່ນີ້, ເຈົ້າຈົ່ງສະແດງອາບັດນັ້ນກ່ອນເຖີດ’. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ປຽບເໝືອນມ້າພະຍົດນັ້ນ ເມື່ອນາຍສໍຣະຖີກ່າວວ່າ ‘ຈົ່ງໄປ!’ ຖືກແທງແລະຂັບຂີ່ແລ້ວ ຍ່ອມບິດຂາອອກຈາກງອນລົດ ແລ້ວຢຽບຢ່ຳງອນລົດນັ້ນເອງ, ສັນໃດ; ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຮົາກ່າວວ່າ ບຸກຄົນນີ້ມີອຸປະມາສັນນັ້ນ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ບຸຣຸດພະຍົດບາງຄົນໃນໂລກນີ້ມີລັກສະນະຢ່າງນີ້. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຄືໂທດຂອງບຸຣຸດປະການທີ 3.

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူ ဘိက္ခုံ အာပတ္တိယာ စောဒေန္တိ. သော ဘိက္ခု ဘိက္ခူဟိ အာပတ္တိယာ စောဒိယမာနော အညေနာညံ ပဋိစရတိ, ဗဟိဒ္ဓါ ကထံ အပနာမေတိ, ကောပဉ္စ ဒေါသဉ္စ အပ္ပစ္စယဉ္စ ပါတုကရောတိ. သေယျထာပိ သော, ဘိက္ခဝေ, အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ ဥမ္မဂ္ဂံ ဂဏှတိ, ဥဗ္ဗဋုမံ ရထံ ကရောတိ; တထူပမာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော ပုရိသခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, စတုတ္ထော ပုရိသဒေါသော.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອີກປະການໜຶ່ງ, ພວກພິກຂຸໂຈດພິກຂຸດ້ວຍອາບັດ. ພິກຂຸນັ້ນເມື່ອຖືກພວກພິກຂຸໂຈດດ້ວຍອາບັດ ຍ່ອມເວົ້າຫຼີກລ່ຽງໄປເລື່ອງອື່ນ, ຊັກສະແດງເລື່ອງນອກປະເດັນ, ແລະສະແດງຄວາມໂგດ ຄວາມຂັດເຄືອງ ແລະຄວາມບໍ່ພໍໃຈໃຫ້ປາກົດ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ປຽບເໝືອນມ້າພະຍົດນັ້ນ ເມື່ອນາຍສໍຣະຖີກ່າວວ່າ ‘ຈົ່ງໄປ!’ ຖືກແທງແລະຂັບຂີ່ແລ້ວ ຍ່ອມແລ່ນອອກນອກທາງ ເຮັດໃຫ້ລົດອອກນອກເສັ້ນທາງ, ສັນໃດ; ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຮົາກ່າວວ່າ ບຸກຄົນນີ້ມີອຸປະມາສັນນັ້ນ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ບຸຣຸດພະຍົດບາງຄົນໃນໂລກນີ້ມີລັກສະນະຢ່າງນີ້. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຄືໂທດຂອງບຸຣຸດປະການທີ 4.

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူ ဘိက္ခုံ အာပတ္တိယာ စောဒေန္တိ. သော ဘိက္ခု ဘိက္ခူဟိ အာပတ္တိယာ စောဒိယမာနော သံဃမဇ္ဈေ ဗာဟုဝိက္ခေပံ ကရောတိ. သေယျထာပိ သော, ဘိက္ခဝေ, အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ လင်္ဃတိ, ပုရိမကာယံ ပဂ္ဂဏှတိ ပုရိမေ ပါဒေ; တထူပမာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော ပုရိသခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စမော ပုရိသဒေါသော.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອີກປະການໜຶ່ງ, ພວກພິກຂຸໂຈດພິກຂຸດ້ວຍອາບັດ. ພິກຂຸນັ້ນເມື່ອຖືກພວກພິກຂຸໂຈດດ້ວຍອາບັດ ຍ່ອມສະແດງທ່າທາງຍົກແຂນທັງສອງຂຶ້ນໃນທ່າມກາງສົງ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ປຽບເໝືອນມ້າພະຍົດນັ້ນ ເມື່ອນາຍສໍຣະຖີກ່າວວ່າ ‘ຈົ່ງໄປ!’ ຖືກແທງແລະຂັບຂີ່ແລ້ວ ຍ່ອມໂດດຍົກຕົວຂຶ້ນທາງໜ້າ ຊູຂາໜ້າທັງສອງຂຶ້ນ, ສັນໃດ; ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຮົາກ່າວວ່າ ບຸກຄົນນີ້ມີອຸປະມາສັນນັ້ນ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ບຸຣຸດພະຍົດບາງຄົນໃນໂລກນີ້ມີລັກສະນະຢ່າງນີ້. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຄືໂທດຂອງບຸຣຸດປະການທີ 5.

‘‘ပုန [Pg.36] စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူ ဘိက္ခုံ အာပတ္တိယာ စောဒေန္တိ. သော ဘိက္ခု ဘိက္ခူဟိ အာပတ္တိယာ စောဒိယမာနော အနာဒိယိတွာ သံဃံ အနာဒိယိတွာ စောဒကံ သာပတ္တိကောဝ ယေန ကာမံ ပက္ကမတိ. သေယျထာပိ သော, ဘိက္ခဝေ, အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ အနာဒိယိတွာ သာရထိံ အနာဒိယိတွာ ပတောဒလဋ္ဌိံ ဒန္တေဟိ မုခါဓာနံ ဝိဓံသိတွာ ယေန ကာမံ ပက္ကမတိ; တထူပမာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော ပုရိသခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ဆဋ္ဌော ပုရိသဒေါသော.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອີກປະການໜຶ່ງ, ພວກພິກຂຸໂຈດພິກຂຸດ້ວຍອາບັດ. ພິກຂຸນັ້ນເມື່ອຖືກພວກພິກຂຸໂຈດດ້ວຍອາບັດ ຍ່ອມບໍ່ສົນໃຈສົງ ບໍ່ສົນໃຈຜູ້ໂຈດ ທັງທີ່ຍັງມີອາບັດຕິດຕົວຢູ່ ກໍຫຼີກໜີໄປຕາມໃຈປາດຖະໜາ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ປຽບເໝືອນມ້າພະຍົດນັ້ນ ເມື່ອນາຍສໍຣະຖີກ່າວວ່າ ‘ຈົ່ງໄປ!’ ຖືກແທງແລະຂັບຂີ່ແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ສົນໃຈນາຍສໍຣະຖີ ບໍ່ສົນໃຈປະຕັກ ກັດທຳລາຍບັງຫຽນດ້ວຍແຂ້ວ ແລ້ວແລ່ນໄປຕາມໃຈປາດຖະໜາ, ສັນໃດ; ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຮົາກ່າວວ່າ ບຸກຄົນນີ້ມີອຸປະມາສັນນັ້ນ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ບຸຣຸດພະຍົດບາງຄົນໃນໂລກນີ້ມີລັກສະນະຢ່າງນີ້. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຄືໂທດຂອງບຸຣຸດປະການທີ 6.

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူ ဘိက္ခုံ အာပတ္တိယာ စောဒေန္တိ. သော ဘိက္ခု ဘိက္ခူဟိ အာပတ္တိယာ စောဒိယမာနော ‘နေဝါဟံ အာပန္နောမှိ, န ပနာဟံ အာပန္နောမှီ’တိ သော တုဏှီဘာဝေန သံဃံ ဝိဟေဌေတိ. သေယျထာပိ သော, ဘိက္ခဝေ, အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ နေဝ အဘိက္ကမတိ နော ပဋိက္ကမတိ တတ္ထေဝ ခီလဋ္ဌာယီ ဌိတော ဟောတိ; တထူပမာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော ပုရိသခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, သတ္တမော ပုရိသဒေါသော.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອີກປະການໜຶ່ງ, ພວກພິກຂຸໂຈດພິກຂຸດ້ວຍອາບັດ. ພິກຂຸນັ້ນເມື່ອຖືກພວກພິກຂຸໂຈດດ້ວຍອາບັດ ຍ່ອມຄິດວ່າ ‘ເຮົາບໍ່ໄດ້ຕ້ອງອາບັດ, ເຮົາບໍ່ໄດ້ຕ້ອງອາບັດເລີຍ’ ແລ້ວນິ້ງເສຍ ເຮັດໃຫ້ສົງລຳບາກ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ປຽບເໝືອນມ້າພະຍົດນັ້ນ ເມື່ອນາຍສໍຣະຖີກ່າວວ່າ ‘ຈົ່ງໄປ!’ ຖືກແທງແລະຂັບຂີ່ແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ກ້າວໄປຂ้างໜ້າ ແລະບໍ່ຖອຍຫຼັງ ຢືນນິ້ງຢູ່ກັບທີ່ຄືກັບຫຼັກຕໍ, ສັນໃດ; ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຮົາກ່າວວ່າ ບຸກຄົນນີ້ມີອຸປະມາສັນນັ້ນ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ບຸຣຸດພະຍົດບາງຄົນໃນໂລກນີ້ມີລັກສະນະຢ່າງນີ້. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຄືໂທດຂອງບຸຣຸດປະການທີ 7.”

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူ ဘိက္ခုံ အာပတ္တိယာ စောဒေန္တိ. သော ဘိက္ခု ဘိက္ခူဟိ အာပတ္တိယာ စောဒိယမာနော ဧဝမာဟ – ‘ကိံ နု ခေါ တုမှေ အာယသ္မန္တော အတိဗာဠှံ မယိ ဗျာဝဋာ ယာဝ ဣဒါနာဟံ သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တိဿာမီ’တိ. သော သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တိတွာ ဧဝမာဟ – ‘ဣဒါနိ ခေါ တုမှေ အာယသ္မန္တော အတ္တမနာ ဟောထာ’တိ? သေယျထာပိ သော, ဘိက္ခဝေ, အဿခဠုင်္ကော ‘ပေဟီ’တိ ဝုတ္တော, ဝိဒ္ဓေါ သမာနော စောဒိတော သာရထိနာ ပုရိမေ စ ပါဒေ သံဟရိတွာ ပစ္ဆိမေ စ ပါဒေ သံဟရိတွာ တတ္ထေဝ စတ္တာရော ပါဒေ အဘိနိသီဒတိ; တထူပမာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ. ဧဝရူပေါပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣဓေကစ္စော ပုရိသခဠုင်္ကော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌမော ပုရိသဒေါသော. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ပုရိသခဠုင်္ကာ အဋ္ဌ စ ပုရိသဒေါသာ’’တိ. စတုတ္ထံ.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອີກປະການໜຶ່ງ ພິກຂຸທັງຫຼາຍໂຈດພິກຂຸດ້ວຍອາບັດ. ພິກຂຸນັ້ນເມື່ອຖືກພິກຂຸທັງຫຼາຍໂຈດດ້ວຍອາບັດ ຈຶ່ງກ່າວຢ່າງນີ້ວ່າ 'ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸທັງຫຼາຍ ເປັນຫຍັງພວກທ່ານຈຶ່ງຂວນຂວາຍໃນຕົວຂ້າພະເຈົ້າເກີນໄປ? ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະບອກຄືນສິກຂາສຶກອອກເປັນຄົນເລວ (ຄະລຶຫັດ)'. ພິກຂຸນັ້ນບອກຄືນສິກຂາສຶກອອກເປັນຄົນເລວແລ້ວ ຈຶ່ງກ່າວຢ່າງນີ້ວ່າ 'ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸທັງຫຼາຍ ບັດນີ້ ພວກທ່ານຈົ່ງເປັນຜູ້ມີໃຈຍິນດີເຖີດ'. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ປຽບເໝືອນມ້າຖ່ອຍນັ້ນ ເມື່ອຖືກນາຍສາລະຖີກ່າວວ່າ 'ຈົ່ງຫຼີກໄປ' ຖືກແທງ ຖືກຂັບຂີ່ ກໍຫົດຕີນໜ້າ ແລະຫົດຕີນຫຼັງ ແລ້ວນັ່ງໝອບລົງດ້ວຍຕີນທັງສີ່ຢູ່ບ່ອນນັ້ນເອງ; ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຮົາກ່າວວ່າ ບຸກຄົນນີ້ມີອຸປະມາດັ່ງມ້າຖ່ອຍນັ້ນ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸລຸດຖ່ອຍບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ກໍມີສະພາບຢ່າງນີ້. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ເປັນໂທດຂອງບຸລຸດປະການທີແປດ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຫຼົ່ານີ້ແລ ບຸລຸດຖ່ອຍແປດຈຳພວກ ແລະໂທດຂອງບຸລຸດແປດປະການ.

၅. မလသုတ္တံ

໕. ມະລາສູດ

၁၅. ‘‘အဋ္ဌိမာနိ[Pg.37], ဘိက္ခဝေ, မလာနိ. ကတမာနိ အဋ္ဌ? အသဇ္ဈာယမလာ, ဘိက္ခဝေ, မန္တာ; အနုဋ္ဌာနမလာ, ဘိက္ခဝေ, ဃရာ; မလံ, ဘိက္ခဝေ, ဝဏ္ဏဿ ကောသဇ္ဇံ; ပမာဒေါ, ဘိက္ခဝေ, ရက္ခတော မလံ; မလံ, ဘိက္ခဝေ, ဣတ္ထိယာ ဒုစ္စရိတံ; မစ္ဆေရံ, ဘိက္ခဝေ, ဒဒတော မလံ; မလာ, ဘိက္ခဝေ, ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အသ္မိံ လောကေ ပရမှိ စ; တတော, ဘိက္ခဝေ, မလာ မလတရံ အဝိဇ္ဇာ ပရမံ မလံ. ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ မလာနီ’’တိ.

໑໕. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ມົນທິນ 8 ປະການນີ້. 8 ປະການເປັນໄນໃດ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ມົນທິນຂອງມົນ (ຕຳລາ) ຄືການບໍ່ທ່ອງບົ່ນ; ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ມົນທິນຂອງເຮືອນ ຄືການບໍ່ໝັ່ນຂະຫຍັນ; ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຄວາມກຽດຄ້ານ ເປັນມົນທິນຂອງຜິວພັນ; ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຄວາມປະມາດ ເປັນມົນທິນຂອງຜູ້ຮັກສາ; ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຄວາມປະພຶດຊົ່ວ ເປັນມົນທິນຂອງສະຕີ; ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຄວາມຕະໜີ່ ເປັນມົນທິນຂອງຜູ້ໃຫ້; ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອະກຸສົນທຳອັນຊົ່ວຊ້າ ເປັນມົນທິນທັງໃນໂລກນີ້ແລະໂລກໜ້າ; ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອະວິຊາ ເປັນມົນທິນອັນຍິ່ງກວ່າມົນທິນທັງຫຼາຍນັ້ນ ເປັນມົນທິນຢ່າງຍິ່ງ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຫຼົ່ານີ້ແລ ມົນທິນ 8 ປະການ.

‘‘အသဇ္ဈာယမလာ မန္တာ, အနုဋ္ဌာနမလာ ဃရာ;

မလံ ဝဏ္ဏဿ ကောသဇ္ဇံ, ပမာဒေါ ရက္ခတော မလံ.

ມົນທິນຂອງມົນ (ຕຳລາ) ຄືການບໍ່ທ່ອງບົ່ນ, ມົນທິນຂອງເຮືອນ ຄືການບໍ່ໝັ່ນຂະຫຍັນ; ຄວາມກຽດຄ້ານ ເປັນມົນທິນຂອງຜິວພັນ, ຄວາມປະມາດ ເປັນມົນທິນຂອງຜູ້ຮັກສາ.

‘‘မလိတ္ထိယာ ဒုစ္စရိတံ, မစ္ဆေရံ ဒဒတော မလံ;

မလာ ဝေ ပါပကာ ဓမ္မာ, အသ္မိံ လောကေ ပရမှိ စ;

တတော မလာ မလတရံ, အဝိဇ္ဇာ ပရမံ မလ’’န္တိ. ပဉ္စမံ;

ຄວາມປະພຶດຊົ່ວ ເປັນມົນທິນຂອງສະຕີ, ຄວາມຕະໜີ່ ເປັນມົນທິນຂອງຜູ້ໃຫ້; ທຳອັນຊົ່ວຊ້າ ເປັນມົນທິນແທ້ ທັງໃນໂລກນີ້ແລະໂລກໜ້າ; ອະວິຊາ ເປັນມົນທິນອັນຍິ່ງກວ່າມົນທິນທັງຫຼາຍນັ້ນ ເປັນມົນທິນຢ່າງຍິ່ງ.

၆. ဒူတေယျသုတ္တံ

໖. ທູເຕຍຍະສູດ

၁၆. ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဒူတေယျံ ဂန္တုမရဟတိ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သောတာ စ ဟောတိ, သာဝေတာ စ, ဥဂ္ဂဟေတာ စ, ဓာရေတာ စ, ဝိညာတာ စ, ဝိညာပေတာ စ, ကုသလော စ သဟိတာသဟိတဿ, နော စ ကလဟကာရကော – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဒူတေယျံ ဂန္တုမရဟတိ. အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော သာရိပုတ္တော ဒူတေယျံ ဂန္တုမရဟတိ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, သာရိပုတ္တော သောတာ စ ဟောတိ, သာဝေတာ စ, ဥဂ္ဂဟေတာ စ, ဓာရေတာ စ, ဝိညာတာ စ, ဝိညာပေတာ စ, ကုသလော စ သဟိတာသဟိတဿ, နော စ ကလဟကာရကော. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော သာရိပုတ္တော ဒူတေယျံ ဂန္တုမရဟတီ’’တိ.

໑໖. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 8 ປະການ ຄວນໄປເປັນທູດໄດ້. 8 ປະການເປັນໄນໃດ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸໃນທຳວິນັຍນີ້ ເປັນຜູ້ຟັງ, ເປັນຜູ້ເຮັດໃຫ້ຜູ້ອື່ນຟັງ, ເປັນຜູ້ຮຽນເອົາ, ເປັນຜູ້ຊົງຈຳໄວ້, ເປັນຜູ້ເຂົ້າໃຈຄວາມໝາຍ, ເປັນຜູ້ເຮັດໃຫ້ຜູ້ອື່ນເຂົ້າໃຈຄວາມໝາຍ, ເປັນຜູ້ສະຫຼາດໃນສິ່ງທີ່ເປັນປະໂຫຍດແລະບໍ່ເປັນປະໂຫຍດ, ແລະບໍ່ເປັນຜູ້ກໍ່ການທະເລາະວິວາດ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 8 ປະການນີ້ແລ ຄວນໄປເປັນທູດໄດ້. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພະສາລີບຸດຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 8 ປະການ ຄວນໄປເປັນທູດໄດ້. 8 ປະການເປັນໄນໃດ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພະສາລີບຸດໃນທຳວິນັຍນີ້ ເປັນຜູ້ຟັງ, ເປັນຜູ້ເຮັດໃຫ້ຜູ້ອື່ນຟັງ, ເປັນຜູ້ຮຽນເອົາ, ເປັນຜູ້ຊົງຈຳໄວ້, ເປັນຜູ້ເຂົ້າໃຈຄວາມໝາຍ, ເປັນຜູ້ເຮັດໃຫ້ຜູ້ອື່ນເຂົ້າໃຈຄວາມໝາຍ, ເປັນຜູ້ສະຫຼາດໃນສິ່ງທີ່ເປັນປະໂຫຍດແລະບໍ່ເປັນປະໂຫຍດ, ແລະບໍ່ເປັນຜູ້ກໍ່ການທະເລາະວິວາດ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພະສາລີບຸດຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 8 ປະການນີ້ແລ ຄວນໄປເປັນທູດໄດ້.

‘‘ယော ဝေ န ဗျထတိ ပတွာ, ပရိသံ ဥဂ္ဂဝါဒိနိံ ;

န စ ဟာပေတိ ဝစနံ, န စ ဆာဒေတိ သာသနံ.

ພິກຂຸໃດເມື່ອເຂົ້າໄປຫາບໍລິສັດທີ່ກ່າວຄຳຮຸນແຮງ ກໍບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ, ບໍ່ເຮັດໃຫ້ຖ້ອຍຄຳຂາດຕົກບົກພ່ອງ, ບໍ່ປິດບັງຂ່າວສານ.

‘‘အသန္ဒိဒ္ဓဉ္စ [Pg.38] ဘဏတိ, ပုစ္ဆိတော န စ ကုပ္ပတိ;

သ ဝေ တာဒိသကော ဘိက္ခု, ဒူတေယျံ ဂန္တုမရဟတီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ;

ກ່າວຖ້ອຍຄຳອັນປາສະຈາກຄວາມສົງໄສ, ເມື່ອຖືກຖາມກໍບໍ່ໂກດເຄືອງ; ພິກຂຸຜູ້ມີສະພາບຢ່າງນັ້ນແລ ຄວນໄປເປັນທູດໄດ້.

၇. ပဌမဗန္ဓနသုတ္တံ

໗. ປະຖົມພັນທະນະສູດ

၁၇. ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, အာကာရေဟိ ဣတ္ထီ ပုရိသံ ဗန္ဓတိ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ရုဏ္ဏေန, ဘိက္ခဝေ, ဣတ္ထီ ပုရိသံ ဗန္ဓတိ; ဟသိတေန, ဘိက္ခဝေ, ဣတ္ထီ ပုရိသံ ဗန္ဓတိ; ဘဏိတေန, ဘိက္ခဝေ, ဣတ္ထီ ပုရိသံ ဗန္ဓတိ; အာကပ္ပေန, ဘိက္ခဝေ, ဣတ္ထီ ပုရိသံ ဗန္ဓတိ; ဝနဘင်္ဂေန, ဘိက္ခဝေ, ဣတ္ထီ ပုရိသံ ဗန္ဓတိ; ဂန္ဓေန, ဘိက္ခဝေ, ဣတ္ထီ ပုရိသံ ဗန္ဓတိ; ရသေန, ဘိက္ခဝေ, ဣတ္ထီ ပုရိသံ ဗန္ဓတိ; ဖဿေန, ဘိက္ခဝေ, ဣတ္ထီ ပုရိသံ ဗန္ဓတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟာကာရေဟိ ဣတ္ထီ ပုရိသံ ဗန္ဓတိ. တေ, ဘိက္ခဝေ, သတ္တာ သုဗဒ္ဓါ, ယေ ဖဿေန ဗဒ္ဓါ’’တိ. သတ္တမံ.

໑໗. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສະຕີຍ່ອມຜູກມັດບຸລຸດດ້ວຍອາການ 8 ປະການ. 8 ປະການເປັນໄນໃດ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສະຕີຍ່ອມຜູກມັດບຸລຸດດ້ວຍການຮ້ອງໄຫ້; ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສະຕີຍ່ອມຜູກມັດບຸລຸດດ້ວຍການຍິ້ມຫົວ; ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສະຕີຍ່ອມຜູກມັດບຸລຸດດ້ວຍການເວົ້າຈາ; ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສະຕີຍ່ອມຜູກມັດບຸລຸດດ້ວຍທ່າທາງ; ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສະຕີຍ່ອມຜູກມັດບຸລຸດດ້ວຍຂອງຝາກ; ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສະຕີຍ່ອມຜuiກມັດບຸລຸດດ້ວຍກິ່ນ; ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສະຕີຍ່ອມຜູກມັດບຸລຸດດ້ວຍລົດ; ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສະຕີຍ່ອມຜູກມັດບຸລຸດດ້ວຍການສຳຜັດ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສະຕີຍ່ອມຜູກມັດບຸລຸດດ້ວຍອາການ 8 ປະການນີ້ແລ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສັດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ຊື່ວ່າຖືກຜູກມັດໄວ້ຢ່າງແໜ້ນໜາແລ້ວ ຄືສັດທັງຫຼາຍທີ່ຖືກຜູກມັດໄວ້ດ້ວຍການສຳຜັດ.

၈. ဒုတိယဗန္ဓနသုတ္တံ

໘. ທຸຕິຍະພັນທະນະສູດ

၁၈. ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, အာကာရေဟိ ပုရိသော ဣတ္ထိံ ဗန္ဓတိ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ရုဏ္ဏေန, ဘိက္ခဝေ, ပုရိသော ဣတ္ထိံ ဗန္ဓတိ; ဟသိတေန, ဘိက္ခဝေ, ပုရိသော ဣတ္ထိံ ဗန္ဓတိ; ဘဏိတေန, ဘိက္ခဝေ, ပုရိသော ဣတ္ထိံ ဗန္ဓတိ; အာကပ္ပေန, ဘိက္ခဝေ, ပုရိသော ဣတ္ထိံ ဗန္ဓတိ; ဝနဘင်္ဂေန, ဘိက္ခဝေ, ပုရိသော ဣတ္ထိံ ဗန္ဓတိ; ဂန္ဓေန, ဘိက္ခဝေ, ပုရိသော ဣတ္ထိံ ဗန္ဓတိ; ရသေန, ဘိက္ခဝေ, ပုရိသော ဣတ္ထိံ ဗန္ဓတိ; ဖဿေန, ဘိက္ခဝေ, ပုရိသော ဣတ္ထိံ ဗန္ဓတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟာကာရေဟိ ပုရိသော ဣတ္ထိံ ဗန္ဓတိ. တေ, ဘိက္ခဝေ, သတ္တာ သုဗဒ္ဓါ, ယေ ဖဿေန ဗဒ္ဓါ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

໑໘. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸລຸດຍ່ອມຜູກມັດສະຕີດ້ວຍອາການ 8 ປະການ. 8 ປະການເປັນໄນໃດ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸລຸດຍ່ອມຜູກມັດສະຕີດ້ວຍການຮ້ອງໄຫ້; ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸລຸດຍ່ອມຜູກມັດສະຕີດ້ວຍການຍິ້ມຫົວ; ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸລຸດຍ່ອມຜູກມັດສະຕີດ້ວຍການເວົ້າຈາ; ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸລຸດຍ່ອມຜູກມັດສະຕີດ້ວຍທ່າທາງ; ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸລຸດຍ່ອມຜູກມັດສະຕີດ້ວຍຂອງຝາກ; ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸລຸດຍ່ອມຜູກມັດສະຕີດ້ວຍກິ່ນ; ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸລຸດຍ່ອມຜູກມັດສະຕີດ້ວຍລົດ; ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸລຸດຍ່ອມຜູກມັດສະຕີດ້ວຍການສຳຜັດ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸລຸດຍ່ອມຜູກມັດສະຕີດ້ວຍອາການ 8 ປະການນີ້ແລ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສັດທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ຊື່ວ່າຖືກຜູກມັດໄວ້ຢ່າງແໜ້ນໜາແລ້ວ ຄືສັດທັງຫຼາຍທີ່ຖືກຜູກມັດໄວ້ດ້ວຍການສຳຜັດ.

၉. ပဟာရာဒသုတ္တံ

໙. ປະຫາຣາດະສູດ

၁၉. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဝေရဉ္ဇာယံ ဝိ ဟရတိ နဠေရုပုစိမန္ဒမူလေ. အထ ခေါ ပဟာရာဒေါ အသုရိန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတံ ခေါ ပဟာရာဒံ အသုရိန္ဒံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

໑໙. ສະໄໝໜຶ່ງ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ພາຍໃຕ້ຕົ້ນສະເດົາຊື່ນະເລຣຸ ໃກ້ເມືອງເວຣັນຊາ. ຄັ້ງນັ້ນແລ ທ້າວປະຫາຣາດະອະສຸຣິນ ເຂົ້າໄປເຝົ້າພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າເຖິງທີ່ປະທັບ; ຄັ້ນເຂົ້າໄປເຝົ້າແລ້ວ ຈຶ່ງຖວາຍອະພິວາດພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ແລ້ວຢືນຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດກັບທ້າວປະຫາຣາດະອະສຸຣິນ ຜູ້ຢືນຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງນັ້ນ ດັ່ງນີ້ວ່າ -

‘‘အပိ [Pg.39] ပန, ပဟာရာဒ, အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တီ’’တိ? ‘‘အဘိရမန္တိ, ဘန္တေ, အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ’’တိ. ‘‘ကတိ ပန, ပဟာရာဒ, မဟာသမုဒ္ဒေ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ, ယေ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တီ’’တိ? ‘‘အဋ္ဌ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ, ယေ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တိ. ကတမေ အဋ္ဌ? မဟာသမုဒ္ဒေါ, ဘန္တေ, အနုပုဗ္ဗနိန္နော အနုပုဗ္ဗပေါဏော အနုပုဗ္ဗပဗ္ဘာရော, န အာယတကေနေဝ ပပါတော. ယမ္ပိ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ အနုပုဗ္ဗနိန္နော အနုပုဗ္ဗပေါဏော အနုပုဗ္ဗပဗ္ဘာရော, န အာယတကေနေဝ ပပါတော. အယံ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေ ပဌမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တိ.

'ດູກ່ອນປະຫາຣາດະ ພວກອະສູນຍ່ອມຍິນດີໃນມະຫາສະໝຸດຢູ່ຫຼື?' 'ຂ້າແຕ່ພະອົງຜູ້ຈະເລີນ ພວກອະສູນຍ່ອມຍິນດີໃນມະຫາສະໝຸດ.' 'ດູກ່ອນປະຫາຣາດະ ໃນມະຫາສະໝຸດມີສິ່ງອັດສະຈັນອັນບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນຈັກປະການ ທີ່ພວກອະສູນເຫັນແລ້ວໆ ຈຶ່ງຍິນດີໃນມະຫາສະໝຸດ?' 'ຂ້າແຕ່ພະອົງຜູ້ຈະເລີນ ໃນມະຫາສະໝຸດມີສິ່ງອັດສະຈັນອັນບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ 8 ປະການ ທີ່ພວກອະສູນເຫັນແລ້ວໆ ຈຶ່ງຍິນດີໃນມະຫາສະໝຸດ. 8 ປະການເປັນໄນໃດ? ຂ້າແຕ່ພະອົງຜູ້ຈະເລີນ ມະຫາສະໝຸດລາດລຸ່ມລົງໄປຕາມລຳດັບ ເລິກລົງໄປຕາມລຳດັບ ໂນ້ມລົງໄປຕາມລຳດັບ ບໍ່ເປັນເຫວຊັນຊັນຕັ້ງແຕ່ເລີ່ມຕົ້ນ. ຂ້າແຕ່ພະອົງຜູ້ຈະເລີນ ການທີ່ມະຫາສະໝຸດລາດລຸ່ມລົງໄປຕາມລຳດັບ ເລິກລົງໄປຕາມລຳດັບ ໂນ້ມລົງໄປຕາມລຳດັບ ບໍ່ເປັນເຫວຊັນຊັນຕັ້ງແຕ່ເລີ່ມຕົ້ນນີ້ ເປັນສິ່ງອັດສະຈັນອັນບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນປະການທີໜຶ່ງໃນມະຫາສະໝຸດ ທີ່ພວກອະສູນເຫັນແລ້ວໆ ຈຶ່ງຍິນດີໃນມະຫາສະໝຸດ.

‘‘ပုန စပရံ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ ဌိတဓမ္မော ဝေလံ နာတိဝတ္တတိ. ယမ္ပိ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ ဌိတဓမ္မော ဝေလံ နာတိဝတ္တတိ; အယံ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေ ဒုတိယော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တိ.

ຂ້າແຕ່ພະອົງຜູ້ຈະເລີນ ອີກປະການໜຶ່ງ ມະຫາສະໝຸດເປັນຂອງຄົງທີ່ ບໍ່ລົ້ນຝັ່ງ. ຂ້າແຕ່ພະອົງຜູ້ຈະເລີນ ການທີ່ມະຫາສະໝຸດເປັນຂອງຄົງທີ່ ບໍ່ລົ້ນຝັ່ງນີ້ ເປັນສິ່ງອັດສະຈັນອັນບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນປະການທີສອງໃນມະຫາສະໝຸດ ທີ່ພວກອະສູນເຫັນແລ້ວໆ ຈຶ່ງຍິນດີໃນມະຫາສະໝຸດ.

‘‘ပုန စပရံ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ န မတေန ကုဏပေန သံဝသတိ. ယံ ဟောတိ မဟာသမုဒ္ဒေ မတံ ကုဏပံ, တံ ခိပ္ပမေဝ တီရံ ဝါဟေတိ, ထလံ ဥဿာရေတိ. ယမ္ပိ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ န မတေန ကုဏပေန သံဝသတိ, ယံ ဟောတိ မဟာသမုဒ္ဒေ မတံ ကုဏပံ, တံ ခိပ္ပမေဝ တီရံ ဝါဟေတိ, ထလံ ဥဿာရေတိ; အယံ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေ တတိယော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တိ.

ຂ້າແຕ່ພະອົງຜູ້ຈະເລີນ ອີກປະການໜຶ່ງ ມະຫາສະໝຸດຍ່ອມບໍ່ຢູ່ຮ່ວມກັບຊາກສົບທີ່ຕາຍແລ້ວ. ຊາກສົບທີ່ຕາຍແລ້ວໃດມີຢູ່ໃນມະຫາສະໝຸດ ມະຫາສະໝຸດຍ່ອມຊັດຊາກສົບນັ້ນເຂົ້າຫາຝັ່ງໂດຍໄວ ເຮັດໃຫ້ຂຶ້ນມາຢູ່ເທິງບົກ. ຂ້າແຕ່ພະອົງຜູ້ຈະເລີນ ການທີ່ມະຫາສະໝຸດບໍ່ຢູ່ຮ່ວມກັບຊາກສົບທີ່ຕາຍແລ້ວ ຊາກສົບທີ່ຕາຍແລ້ວໃດມີຢູ່ໃນມະຫາສະໝຸດ ມະຫາສະໝຸດຍ່ອມຊັດຊາກສົບນັ້ນເຂົ້າຫາຝັ່ງໂດຍໄວ ເຮັດໃຫ້ຂຶ້ນມາຢູ່ເທິງບົກນີ້ ເປັນສິ່ງອັດສະຈັນອັນບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນປະການທີສາມໃນມະຫາສະໝຸດ ທີ່ພວກອະສູນເຫັນແລ້ວໆ ຈຶ່ງຍິນດີໃນມະຫາສະໝຸດ.

‘‘ပုန စပရံ, ဘန္တေ, ယာ ကာစိ မဟာနဒိယော, သေယျထိဒံ – ဂင်္ဂါ ယမုနာ အစိရဝတီ သရဘူ မဟီ, တာ မဟာသမုဒ္ဒံ ပတွာ ဇဟန္တိ ပုရိမာနိ နာမဂေါတ္တာနိ, ‘မဟာသမုဒ္ဒေါ’ တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆန္တိ. ယမ္ပိ, ဘန္တေ, ယာ ကာစိ မဟာနဒိယော, သေယျထိဒံ – ဂင်္ဂါ ယမုနာ အစိရဝတီ သရဘူ မဟီ, တာ မဟာသမုဒ္ဒံ ပတွာ ဇဟန္တိ ပုရိမာနိ နာမဂေါတ္တာနိ, ‘မဟာသမုဒ္ဒေါ’ တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆန္တိ; အယံ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေ စတုတ္ထော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တိ.

ຂ້າແຕ່ພະອົງຜູ້ຈະເລີນ ອີກປະການໜຶ່ງ ແມ່ນ້ຳໃຫຍ່ສາຍໃດໆກໍຕາມ ເຊັ່ນ: ແມ່ນ້ຳຄົງຄາ, ແມ່ນ້ຳຍົມມະນາ, ແມ່ນ້ຳອະຈິຣະວະດີ, ແມ່ນ້ຳສະຣະພູ, ແມ່ນ້ຳມະຫີ, ແມ່ນ້ຳເຫຼົ່ານັ້ນເມື່ອໄຫຼໄປເຖິງມະຫາສະໝຸດແລ້ວ ຍ່ອມລະເສຍເຊິ່ງຊື່ແລະໂຄດເດີມ ແລະເຖິງການນັບວ່າ 'ມະຫາສະໝຸດ' ນັ້ນເອງ. ຂ້າແຕ່ພະອົງຜູ້ຈະເລີນ ການທີ່ແມ່ນ້ຳໃຫຍ່ສາຍໃດໆກໍຕາມ ເຊັ່ນ: ແມ່ນ້ຳຄົງຄາ, ແມ່ນ້ຳຍົມມະນາ, ແມ່ນ້ຳອະຈິຣະວະດີ, ແມ່ນ້ຳສະຣະພູ, ແມ່ນ້ຳມະຫີ, ແມ່ນ້ຳເຫຼົ່ານັ້ນເມື່ອໄຫຼໄປເຖິງມະຫາສະໝຸດແລ້ວ ຍ່ອມລະເສຍເຊິ່ງຊື່ແລະໂຄດເດີມ ແລະເຖິງການນັບວ່າ 'ມະຫາສະໝຸດ' ນັ້ນເອງນີ້ ເປັນສິ່ງອັດສະຈັນອັນບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນປະການທີສີ່ໃນມະຫາສະໝຸດ ທີ່ພວກອະສູນເຫັນແລ້ວໆ ຈຶ່ງຍິນດີໃນມະຫາສະໝຸດ.

‘‘ပုန [Pg.40] စပရံ, ဘန္တေ, ယာ စ လောကေ သဝန္တိယော မဟာသမုဒ္ဒံ အပ္ပေန္တိ ယာ စ အန္တလိက္ခာ ဓာရာ ပပတန္တိ, န တေန မဟာသမုဒ္ဒဿ ဦနတ္တံ ဝါ ပူရတ္တံ ဝါ ပညာယတိ. ယမ္ပိ, ဘန္တေ, ယာ စ လောကေ သဝန္တိယော မဟာသမုဒ္ဒံ အပ္ပေန္တိ ယာ စ အန္တလိက္ခာ ဓာရာ ပပတန္တိ, န တေန မဟာသမုဒ္ဒဿ ဦနတ္တံ ဝါ ပူရတ္တံ ဝါ ပညာယတိ; အယံ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေ ပဉ္စမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တိ.

ຂ້າແຕ່ພະອົງຜູ້ຈະເລີນ ອີກປະການໜຶ່ງ ແມ່ນ້ຳທັງຫຼາຍໃນໂລກທີ່ໄຫຼລົງສູ່ມະຫາສະໝຸດກໍຕາມ ແລະສາຍຝົນທີ່ຕົກລົງມາຈາກຟ້າກໍຕາມ ມະຫາສະໝຸດກໍບໍ່ປາກົດວ່າບົກແຫ້ງຫຼືເຕັມເປ່ຽມເພາະນ້ຳນັ້ນເລີຍ. ຂ້າແຕ່ພະອົງຜູ້ຈະເລີນ ການທີ່ແມ່ນ້ຳທັງຫຼາຍໃນໂລກທີ່ໄຫຼລົງສູ່ມະຫາສະໝຸດກໍຕາມ ແລະສາຍຝົນທີ່ຕົກລົງມາຈາກຟ້າກໍຕາມ ມະຫາສະໝຸດກໍບໍ່ປາກົດວ່າບົກແຫ້ງຫຼືເຕັມເປ່ຽມເພາະນ້ຳນັ້ນເລີຍນີ້ ເປັນສິ່ງອັດສະຈັນອັນບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນປະການທີຫ້າໃນມະຫາສະໝຸດ ທີ່ພວກອະສູນເຫັນແລ້ວໆ ຈຶ່ງຍິນດີໃນມະຫາສະໝຸດ.

‘‘ပုန စပရံ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ ဧကရသော လောဏရသော. ယမ္ပိ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ ဧကရသော လောဏရသော; အယံ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေ ဆဋ္ဌော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တိ.

ຂ້າແຕ່ພະອົງຜູ້ຈະເລີນ ອີກປະການໜຶ່ງ ມະຫາສະໝຸດມີລົດດຽວ ຄືລົດເຄັມ. ຂ້າແຕ່ພະອົງຜູ້ຈະເລີນ ການທີ່ມະຫາສະໝຸດມີລົດດຽວ ຄືລົດເຄັມນີ້ ເປັນສິ່ງອັດສະຈັນອັນບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນປະການທີຫົກໃນມະຫາສະໝຸດ ທີ່ພວກອະສູນເຫັນແລ້ວໆ ຈຶ່ງຍິນດີໃນມະຫາສະໝຸດ.

‘‘ပုန စပရံ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ ဗဟုရတနော အနေကရတနော. တတြိမာနိ ရတနာနိ, သေယျထိဒံ – မုတ္တာ မဏိ ဝေဠုရိယော သင်္ခေါ သိလာ ပဝါဠံ ရဇတံ ဇာတရူပံ လောဟိတကော မသာရဂလ္လံ. ယမ္ပိ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ ဗဟုရတနော အနေကရတနော; တတြိမာနိ ရတနာနိ, သေယျထိဒံ – မုတ္တာ မဏိ ဝေဠုရိယော သင်္ခေါ သိလာ ပဝါဠံ ရဇတံ ဇာတရူပံ လောဟိတကော မသာရဂလ္လံ. အယံ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေ သတ္တမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တိ.

ຂ້າແຕ່ພະອົງຜູ້ຈະເລີນ ອີກປະການໜຶ່ງ ມະຫາສະໝຸດມີລັດຕະນະຫຼາຍ ມີລັດຕະນະອະເນກປະການ. ໃນມະຫາສະໝຸດນັ້ນມີລັດຕະນະເຫຼົ່ານີ້ ຄື: ໄຂ່ມຸກ, ແກ້ວມະນີ, ແກ້ວໄພທູນ, ຫອຍສັງ, ສິລາ, ປະວານ, ເງິນ, ຄຳ, ແກ້ວປະທຸມມະລາດ, ແກ້ວມະສາຣະກັນ. ຂ້າແຕ່ພະອົງຜູ້ຈະເລີນ ການທີ່ມະຫາສະໝຸດມີລັດຕະນະຫຼາຍ ມີລັດຕະນະອະເນກປະການ ເຊິ່ງມີລັດຕະນະເຫຼົ່ານີ້ ຄື: ໄຂ່ມຸກ, ແກ້ວມະນີ, ແກ້ວໄພທູນ, ຫອຍສັງ, ສິລາ, ປະວານ, ເງິນ, ຄຳ, ແກ້ວປະທຸມມະລາດ, ແກ້ວມະສາຣະກັນນີ້ ເປັນສິ່ງອັດສະຈັນອັນບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນປະການທີເຈັດໃນມະຫາສະໝຸດ ທີ່ພວກອະສູນເຫັນແລ້ວໆ ຈຶ່ງຍິນດີໃນມະຫາສະໝຸດ.

‘‘ပုန စပရံ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ မဟတံ ဘူတာနံ အာဝါသော. တတြိမေ ဘူတာ – တိမိ တိမိင်္ဂလော တိမိရပိင်္ဂလော အသုရာ နာဂါ ဂန္ဓဗ္ဗာ. သန္တိ မဟာသမုဒ္ဒေ ယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ, ဒွိယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ, တိယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ, စတုယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ, ပဉ္စယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ. ယမ္ပိ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ မဟတံ ဘူတာနံ အာဝါသော; တတြိမေ ဘူတာ – တိမိ တိမိင်္ဂလော တိမိရပိင်္ဂလော အသုရာ နာဂါ ဂန္ဓဗ္ဗာ; သန္တိ မဟာသမုဒ္ဒေ ယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ…ပေ… ဒွိယောဇန… တိယောဇန… စတုယောဇန… ပဉ္စယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ; အယံ, ဘန္တေ, မဟာသမုဒ္ဒေ အဋ္ဌမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တိ. ဣမေ ခေါ, ဘန္တေ[Pg.41], မဟာသမုဒ္ဒေ အဋ္ဌ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ, ယေ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တီတိ.

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ອີກປະການໜຶ່ງ ມະຫາສະໝຸດເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງສັດໃຫຍ່ທັງຫຼາຍ. ສັດໃຫຍ່ເຫຼົ່ານັ້ນມີຢູ່ໃນມະຫາສະໝຸດ ຄື: ປາຕິມິ, ປາຕິມິງຄະລະ, ປາຕິມິຣະປິງຄະລະ, ອະສູນ, ນາກ ແລະ ຄັນທັບ. ໃນມະຫາສະໝຸດມີສັດທີ່ມີຮ່າງກາຍ (ອັດຕະພາບ) ຍາວ ໑໐໐ ໂຍດກໍມີ, ຍາວ ໒໐໐ ໂຍດກໍມີ, ຍາວ ໓໐໐ ໂຍດກໍມີ, ຍາວ ໔໐໐ ໂຍດກໍມີ, ຍາວ ໕໐໐ ໂຍດກໍມີ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ການທີ່ມະຫາສະໝຸດເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງສັດໃຫຍ່ທັງຫຼາຍ ແລະສັດໃຫຍ່ເຫຼົ່ານັ້ນມີຢູ່ໃນມະຫາສະໝຸດ ຄື: ປາຕິມິ, ປາຕິມິງຄະລະ, ປາຕິມິຣະປິງຄະລະ, ອະສູນ, ນາກ ແລະ ຄັນທັບ ທັງໃນມະຫາສະໝຸດມີສັດທີ່ມີຮ່າງກາຍຍາວ ໑໐໐ ໂຍດກໍມີ, ຍາວ ໒໐໐ ໂຍດກໍມີ, ຍາວ ໓໐໐ ໂຍດກໍມີ, ຍາວ ໔໐໐ ໂຍດກໍມີ, ຍາວ ໕໐໐ ໂຍດກໍມີນີ້ ນີ້ເປັນທຳທີ່ໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາ ປະການທີ ໘ ໃນມະຫາສະໝຸດ ທີ່ພວກອະສູນເຫັນແລ້ວໆ ຍ່ອມຍິນດີໃນມະຫາສະໝຸດ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ເຫຼົ່ານີ້ຄືທຳທີ່ໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາ ໘ ປະການໃນມະຫາສະໝຸດ ທີ່ພວກອະສູນເຫັນແລ້ວໆ ຍ່ອມຍິນດີໃນມະຫາສະໝຸດ.

‘‘အပိ ပန, ဘန္တေ, ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တီ’’တိ? ‘‘အဘိရမန္တိ, ပဟာရာဒ, ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ’’တိ. ‘‘ကတိ ပန, ဘန္တေ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ, ယေ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တီ’’တိ? ‘‘အဋ္ဌ, ပဟာရာဒ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ, ယေ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တိ. ကတမေ အဋ္ဌ? သေယျထာပိ, ပဟာရာဒ, မဟာသမုဒ္ဒေါ အနုပုဗ္ဗနိန္နော အနုပုဗ္ဗပေါဏော အနုပုဗ္ဗပဗ္ဘာရော, န အာယတကေနေဝ ပပါတော; ဧဝမေဝံ ခေါ, ပဟာရာဒ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အနုပုဗ္ဗသိက္ခာ အနုပုဗ္ဗကိရိယာ အနုပုဗ္ဗပဋိပဒါ, န အာယတကေနေဝ အညာပဋိဝေဓော. ယမ္ပိ, ပဟာရာဒ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အနုပုဗ္ဗသိက္ခာ အနုပုဗ္ဗကိရိယာ အနုပုဗ္ဗပဋိပဒါ, န အာယတကေနေဝ အညာပဋိဝေဓော. အယံ, ပဟာရာဒ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ပဌမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တိ.

“ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ກໍພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍຍັງຍິນດີໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້ຢູ່ຫຼື?” “ດູກ່ອນປາຫາຣາດະ ພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍຍ່ອມຍິນດີໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້.” “ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ກໍໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້ ມີທຳທີ່ໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາ ຈັກປະການ ທີ່ພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍເຫັນແລ້ວໆ ຍ່ອມຍິນດີໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້?” “ດູກ່ອນປາຫາຣາດະ ໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້ ມີທຳທີ່ໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາ ໘ ປະການ ທີ່ພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍເຫັນແລ້ວໆ ຍ່ອມຍິນດີໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້. ໘ ປະການນັ້ນຄືຫຍັງແດ່? ດູກ່ອນປາຫາຣາດະ ປຽບເໝືອນມະຫາສະໝຸດລາດລຸ່ມ ເລິກລົງໄປຕາມລຳດັບ ບໍ່ຊັນຊັນຂາດໂດຍທັນທີ ສັນໃດ; ດູກ່ອນປາຫາຣາດະ ສັນນັ້ນຄືກັນ ໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້ ມີການສຶກສາໄປຕາມລຳດັບ, ມີການປະຕິບັດໄປຕາມລຳດັບ, ມີການປະຕິບັດຕາມທາງໄປຕາມລຳດັບ, ບໍ່ແມ່ນວ່າຈະມີການບັນລຸພຣະອໍຣະຫັນໂດຍທັນທີທັນໃດ. ດູກ່ອນປາຫາຣາດະ ການທີ່ໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້ ມີການສຶກສາໄປຕາມລຳດັບ, ມີການປະຕິບັດໄປຕາມລຳດັບ, ມີການປະຕິບັດຕາມທາງໄປຕາມລຳດັບ, ບໍ່ແມ່ນວ່າຈະມີການບັນລຸພຣະອໍຣະຫັນໂດຍທັນທີທັນໃດນີ້ ນີ້ເປັນທຳທີ່ໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາ ປະການທີ ໑ ໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້ ທີ່ພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍເຫັນແລ້ວໆ ຍ່ອມຍິນດີໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້.

‘‘သေယျထာပိ, ပဟာရာဒ, မဟာသမုဒ္ဒေါ ဌိတဓမ္မော ဝေလံ နာတိဝတ္တတိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ပဟာရာဒ, ယံ မယာ သာဝကာနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ တံ မမ သာဝကာ ဇီဝိတဟေတုပိ နာတိက္ကမန္တိ. ယမ္ပိ, ပဟာရာဒ, မယာ သာဝကာနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ တံ မမ သာဝကာ ဇီဝိတဟေတုပိ နာတိက္ကမန္တိ. အယံ, ပဟာရာဒ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ဒုတိယော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တိ.

“ດູກ່ອນປາຫາຣາດະ ປຽບເໝືອນມະຫາສະໝຸດມີປົກກະຕິຄົງທີ່ ບໍ່ລ່ວງເກີນຝັ່ງ ສັນໃດ; ດູກ່ອນປາຫາຣາດະ ສັນນັ້ນຄືກັນ ສິກຂາບົດໃດທີ່ເຮົາບັນຍັດໄວ້ແກ່ສາວົກທັງຫຼາຍ ສາວົກທັງຫຼາຍຂອງເຮົາ ຍ່ອມບໍ່ລ່ວງເກີນສິກຂາບົດນັ້ນ ແມ່ນແຕ່ເພາະເຫດແຫ່ງຊີວິດ. ດູກ່ອນປາຫາຣາດະ ການທີ່ສິກຂາບົດໃດທີ່ເຮົາບັນຍັດໄວ້ແກ່ສາວົກທັງຫຼາຍ ສາວົກທັງຫຼາຍຂອງເຮົາ ຍ່ອມບໍ່ລ່ວງເກີນສິກຂາບົດນັ້ນ ແມ່ນແຕ່ເພາະເຫດແຫ່ງຊີວິດນີ້ ນີ້ເປັນທຳທີ່ໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາ ປະການທີ ໒ ໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້ ທີ່ພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍເຫັນແລ້ວໆ ຍ່ອມຍິນດີໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້.

‘‘သေယျထာပိ, ပဟာရာဒ, မဟာသမုဒ္ဒေါ န မတေန ကုဏပေန သံဝသတိ. ယံ ဟောတိ မဟာသမုဒ္ဒေ မတံ ကုဏပံ, တံ ခိပ္ပမေဝ တီရံ ဝါဟေတိ ထလံ ဥဿာရေတိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ပဟာရာဒ, ယော သော ပုဂ္ဂလော ဒုဿီလော ပါပဓမ္မော အသုစိသင်္ကဿရသမာစာရော ပဋိစ္ဆန္နကမ္မန္တော အဿမဏော သမဏပဋိညော အဗြဟ္မစာရီ ဗြဟ္မစာရိပဋိညော အန္တောပူတိ အဝဿုတော ကသမ္ဗုဇာတော, န တေန သံဃော သံဝသတိ; ခိပ္ပမေဝ နံ သန္နိပတိတွာ ဥက္ခိပတိ.

“ດູກ່ອນປາຫາຣາດະ ປຽບເໝືອນມະຫາສະໝຸດຍ່ອມບໍ່ຢູ່ຮ່ວມກັບຊາກສົບທີ່ຕາຍແລ້ວ. ຊາກສົບທີ່ຕາຍແລ້ວໃດມີຢູ່ໃນມະຫາສະໝຸດ ມະຫາສະໝຸດຍ່ອມຊັດຊາກສົບນັ້ນເຂົ້າຫາຝັ່ງ ຊັດຂຶ້ນບົກໂດຍພັນຕາ ສັນໃດ; ດູກ່ອນປາຫາຣາດະ ສັນນັ້ນຄືກັນ ບຸກຄົນໃດເປັນຜູ້ທຸສີລ ມີທຳອັນຊົ່ວຊ້າ ມີຄວາມປະພຶດບໍ່ສະອາດ ໜ້າຮັງກຽດ ມີການງານປົກປິດ ບໍ່ແມ່ນສະມະນະ ແຕ່ປະຕິຍານຕົນວ່າເປັນສະມະນະ ບໍ່ແມ່ນຜູ້ປະພຶດພຣົມມະຈັນ ແຕ່ປະຕິຍານຕົນວ່າເປັນຜູ້ປະພຶດພຣົມມະຈັນ ເປັນຜູ້ເນົ່າໃນ ມີກິເລດໄຫຼອອກ ເປັນເໝືອນຢາກເຍື່ອ ສົງຄ໌ຍ່ອມບໍ່ຢູ່ຮ່ວມກັບບຸກຄົນນັ້ນ ຍ່ອມປະຊຸມກັນແລ້ວຂັບໄລ່ບຸກຄົນນັ້ນອອກໄປໂດຍພັນຕາ.

‘‘ကိဉ္စာပိ သော ဟောတိ မဇ္ဈေ ဘိက္ခုသံဃဿ သန္နိသိန္နော, အထ ခေါ သော အာရကာဝ သံဃမှာ သံဃော စ တေန. ယမ္ပိ, ပဟာရာဒ, ယော သော ပုဂ္ဂလော [Pg.42] ဒုဿီလော ပါပဓမ္မော အသုစိသင်္ကဿရသမာစာရော ပဋိစ္ဆန္နကမ္မန္တော အဿမဏော သမဏပဋိညော အဗြဟ္မစာရီ ဗြဟ္မစာရိပဋိညော အန္တောပူတိ အဝဿုတော ကသမ္ဗုဇာတော, န တေန သံဃော သံဝသတိ; ခိပ္ပမေဝ နံ သန္နိပတိတွာ ဥက္ခိပတိ; ကိဉ္စာပိ သော ဟောတိ မဇ္ဈေ ဘိက္ခုသံဃဿ သန္နိသိန္နော, အထ ခေါ သော အာရကာဝ သံဃမှာ သံဃော စ တေန. အယံ, ပဟာရာဒ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ တတိယော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တိ.

“ແມ່ນວ່າບຸກຄົນນັ້ນຈະນັ່ງຢູ່ທ່າມກາງພຣະພິກຂຸສົງຄ໌ກໍຕາມ ແຕ່ເຂົາກໍຊື່ວ່າຢູ່ຫ່າງໄກຈາກສົງຄ໌ ແລະ ສົງຄ໌ກໍຢູ່ຫ່າງໄກຈາກເຂົາ. ດູກ່ອນປາຫາຣາດະ ການທີ່ບຸກຄົນໃດເປັນຜູ້ທຸສີລ ມີທຳອັນຊົ່ວຊ້າ ມີຄວາມປະພຶດບໍ່ສະອາດ ໜ້າຮັງກຽດ ມີການງານປົກປິດ ບໍ່ແມ່ນສະມະນະ ແຕ່ປະຕິຍານຕົນວ່າເປັນສະມະນະ ບໍ່ແມ່ນຜູ້ປະພຶດພຣົມມະຈັນ ແຕ່ປະຕິຍານຕົນວ່າເປັນຜູ້ປະພຶດພຣົມມະຈັນ ເປັນຜູ້ເນົ່າໃນ ມີກິເລດໄຫຼອອກ ເປັນເໝືອນຢາກເຍື່ອ ສົງຄ໌ບໍ່ຢູ່ຮ່ວມກັບບຸກຄົນນັ້ນ ຍ່ອມປະຊຸມກັນແລ້ວຂັບໄລ່ບຸກຄົນນັ້ນອອກໄປໂດຍພັນຕາ ແມ່ນວ່າບຸກຄົນນັ້ນຈະນັ່ງຢູ່ທ່າມກາງພຣະພິກຂຸສົງຄ໌ກໍຕາມ ແຕ່ເຂົາກໍຊື່ວ່າຢູ່ຫ່າງໄກຈາກສົງຄ໌ ແລະ ສົງຄ໌ກໍຢູ່ຫ່າງໄກຈາກເຂົານີ້ ນີ້ເປັນທຳທີ່ໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາ ປະການທີ ໓ ໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້ ທີ່ພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍເຫັນແລ້ວໆ ຍ່ອມຍິນດີໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້.

‘‘သေယျထာပိ, ပဟာရာဒ, ယာ ကာစိ မဟာနဒိယော, သေယျထိဒံ – ဂင်္ဂါ ယမုနာ အစိရဝတီ သရဘူ မဟီ, တာ မဟာသမုဒ္ဒံ ပတွာ ဇဟန္တိ ပုရိမာနိ နာမဂေါတ္တာနိ, ‘မဟာသမုဒ္ဒေါ’ တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆန္တိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ပဟာရာဒ, စတ္တာရောမေ ဝဏ္ဏာ – ခတ္တိယာ, ဗြာဟ္မဏာ, ဝေဿာ, သုဒ္ဒါ, တေ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတွာ ဇဟန္တိ ပုရိမာနိ နာမဂေါတ္တာနိ, ‘သမဏာ သကျပုတ္တိယာ’ တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆန္တိ. ယမ္ပိ, ပဟာရာဒ, စတ္တာရောမေ ဝဏ္ဏာ – ခတ္တိယာ, ဗြာဟ္မဏာ, ဝေဿာ, သုဒ္ဒါ, တေ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတွာ ဇဟန္တိ ပုရိမာနိ နာမဂေါတ္တာနိ, ‘သမဏာ သကျပုတ္တိယာ’ တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆန္တိ. အယံ, ပဟာရာဒ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ စတုတ္ထော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တိ.

“ດູກ່ອນປາຫາຣາດະ ປຽບເໝືອນແມ່ນ້ຳໃຫຍ່ສາຍໃດສາຍໜຶ່ງ ຄື: ແມ່ນ້ຳຄົງຄາ, ແມ່ນ້ຳຍົມມະນາ, ແມ່ນ້ຳອະຈິຣະວະດີ, ແມ່ນ້ຳສະຣະພູ, ແມ່ນ້ຳມະຫີ ແມ່ນ້ຳເຫຼົ່ານັ້ນໄຫຼໄປເຖິງມະຫາສະໝຸດແລ້ວ ຍ່ອມລະເສຍເຊິ່ງຊື່ແລະໂຄດເດີມ ແລະເຖິງການນັບວ່າ 'ມະຫາສະໝຸດ' ນັ້ນເອງ ສັນໃດ; ດູກ່ອນປາຫາຣາດະ ສັນນັ້ນຄືກັນ ວັນນະ ໔ ເຫຼົ່ານີ້ ຄື: ກະສັດ, ພຣາມ, ແພດ, ສູດ ອອກບວດຈາກເຮືອນເປັນຜູ້ບໍ່ມີເຮືອນ ໃນພຣະທັມມະວິນັຍທີ່ພຣະຕຖາຄົດປະກາດແລ້ວ ຍ່ອມລະເສຍເຊິ່ງຊື່ແລະໂຄດເດີມ ແລະເຖິງການນັບວ່າ 'ສະມະນະສັກກະຍະບຸດ' ນັ້ນເອງ. ດູກ່ອນປາຫາຣາດະ ການທີ່ວັນນະ ໔ ເຫຼົ່ານີ້ ຄື: ກະສັດ, ພຣາມ, ແພດ, ສູດ ອອກບວດຈາກເຮືອນເປັນຜູ້ບໍ່ມີເຮືອນ ໃນພຣະທັມມະວິນັຍທີ່ພຣະຕຖາຄົດປະກາດແລ້ວ ຍ່ອມລະເສຍເຊິ່ງຊື່ແລະໂຄດເດີມ ແລະເຖິງການນັບວ່າ 'ສະມະນະສັກກະຍະບຸດ' ນັ້ນເອງນີ້ ນີ້ເປັນທຳທີ່ໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາ ປະການທີ ໔ ໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້ ທີ່ພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍເຫັນແລ້ວໆ ຍ່ອມຍິນດີໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້.

‘‘သေယျထာပိ, ပဟာရာဒ, ယာ စ လောကေ သဝန္တိယော မဟာသမုဒ္ဒံ အပ္ပေန္တိ ယာ စ အန္တလိက္ခာ ဓာရာ ပပတန္တိ, န တေန မဟာသမုဒ္ဒဿ ဦနတ္တံ ဝါ ပူရတ္တံ ဝါ ပညာယတိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ပဟာရာဒ, ဗဟူ စေပိ ဘိက္ခူ အနုပါဒိသေသာယ နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ပရိနိဗ္ဗာယန္တိ, န တေန နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ဦနတ္တံ ဝါ ပူရတ္တံ ဝါ ပညာယတိ. ယမ္ပိ, ပဟာရာဒ, ဗဟူ စေပိ ဘိက္ခူ အနုပါဒိသေသာယ နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ပရိနိဗ္ဗာယန္တိ, န တေန နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ဦနတ္တံ ဝါ ပူရတ္တံ ဝါ ပညာယတိ. အယံ, ပဟာရာဒ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ပဉ္စမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တိ.

“ດູກ່ອນປາຫາຣາດະ ປຽບເໝືອນແມ່ນ້ຳທັງຫຼາຍໃນໂລກທີ່ໄຫຼໄປສູ່ມະຫາສະໝຸດ ແລະສາຍຝົນທີ່ຕົກລົງມາຈາກຟ້າ ກໍບໍ່ເຮັດໃຫ້ມະຫາສະໝຸດປາກົດວ່າບົກແຫ້ງ ຫຼື ເຕັມເປ່ຽມ ສັນໃດ; ດູກ່ອນປາຫາຣາດະ ສັນນັ້ນຄືກັນ ແມ່ນວ່າພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ຈະດັບຂັນທະປະຣິນິບພານດ້ວຍອະນຸປາທິເສສະນິບພານທາດ ກໍບໍ່ເຮັດໃຫ້ພຣະນິບພານທາດປາກົດວ່າບົກແຫ້ງ ຫຼື ເຕັມເປ່ຽມ. ດູກ່ອນປາຫາຣາດະ ການທີ່ແມ່ນວ່າພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ຈະດັບຂັນທະປະຣິນິບພານດ້ວຍອະນຸປາທິເສສະນິບພານທາດ ກໍບໍ່ເຮັດໃຫ້ພຣະນິບພານທາດປາກົດວ່າບົກແຫ້ງ ຫຼື ເຕັມເປ່ຽມນີ້ ນີ້ເປັນທຳທີ່ໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາ ປະການທີ ໕ ໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້ ທີ່ພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍເຫັນແລ້ວໆ ຍ່ອມຍິນດີໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້.

‘‘သေယျထာပိ, ပဟာရာဒ, မဟာသမုဒ္ဒေါ ဧကရသော လောဏရသော; ဧဝမေဝံ ခေါ, ပဟာရာဒ, အယံ ဓမ္မဝိနယော ဧကရသော, ဝိမုတ္တိရသော. ယမ္ပိ ပဟာရာဒ[Pg.43], အယံ ဓမ္မဝိနယော ဧကရသော, ဝိမုတ္တိရသော; အယံ, ပဟာရာဒ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ဆဋ္ဌော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တိ.

“ດູກ່ອນປາຫາຣາດະ ປຽບເໝືອນມະຫາສະໝຸດມີລົດດຽວ ຄື ລົດເຄັມ ສັນໃດ; ດູກ່ອນປາຫາຣາດະ ສັນນັ້ນຄືກັນ ພຣະທັມມະວິນັຍນີ້ມີລົດດຽວ ຄື ວິມຸດຕິລົດ (ລົດແຫ່ງຄວາມຫຼຸດພົ້ນ). ດູກ່ອນປາຫາຣາດະ ການທີ່ພຣະທັມມະວິນັຍນີ້ມີລົດດຽວ ຄື ວິມຸດຕິລົດນີ້ ນີ້ເປັນທຳທີ່ໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາ ປະການທີ ໖ ໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້ ທີ່ພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍເຫັນແລ້ວໆ ຍ່ອມຍິນດີໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້.

‘‘သေယျထာပိ, ပဟာရာဒ, မဟာသမုဒ္ဒေါ ဗဟုရတနော အနေကရတနော; တတြိမာနိ ရတနာနိ, သေယျထိဒံ – မုတ္တာ မဏိ ဝေဠုရိယော သင်္ခေါ သိလာ ပဝါဠံ ရဇတံ ဇာတရူပံ လောဟိတကော မသာရဂလ္လံ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ပဟာရာဒ, အယံ ဓမ္မဝိနယော ဗဟုရတနော အနေကရတနော. တတြိမာနိ ရတနာနိ, သေယျထိဒံ – စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ, စတ္တာရော သမ္မပ္ပဓာနာ, စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ, ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ, ပဉ္စ ဗလာနိ, သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ, အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ. ယမ္ပိ, ပဟာရာဒ, အယံ ဓမ္မဝိနယော ဗဟုရတနော အနေကရတနော; တတြိမာနိ ရတနာနိ, သေယျထိဒံ – စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ, စတ္တာရော သမ္မပ္ပဓာနာ, စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ, ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ, ပဉ္စ ဗလာနိ, သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ, အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ; အယံ, ပဟာရာဒ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ သတ္တမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တိ.

“ດູກ່ອນປາຫາຣາດະ ປຽບເໝືອນມະຫາສະໝຸດມີລັດຕະນະຫຼາຍຢ່າງ ມີລັດຕະນະຕ່າງໆ ລັດຕະນະເຫຼົ່ານັ້ນມີຢູ່ໃນມະຫາສະໝຸດ ຄື: ໄຂ່ມຸກ, ແກ້ວມະນີ, ແກ້ວໄພທູນ, ຫອຍສັງ, ສິລາ, ປະການັງ, ເງິນ, ຄຳ, ແກ້ວທັບທິມ, ແກ້ວລາຍ ສັນໃດ; ດູກ່ອນປາຫາຣາດະ ສັນນັ້ນຄືກັນ ພຣະທັມມະວິນັຍນີ້ມີລັດຕະນະຫຼາຍຢ່າງ ມີລັດຕະນະຕ່າງໆ ລັດຕະນະເຫຼົ່ານັ້ນມີຢູ່ໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້ ຄື: ສະຕິປັດຖານ ໔, ສັມມັບປະທານ ໔, ອິດທິບາດ ໔, ອິນຊີ ໕, ພະລະ ໕, ໂພຊຊົງ ໗, ອະລິຍະອັດຖັງຄິກະມັກ. ດູກ່ອນປາຫາຣາດະ ການທີ່ພຣະທັມມະວິນັຍນີ້ມີລັດຕະນະຫຼາຍຢ່າງ ມີລັດຕະນະຕ່າງໆ ລັດຕະນະເຫຼົ່ານັ້ນມີຢູ່ໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້ ຄື: ສະຕິປັດຖານ ໔, ສັມມັບປະທານ ໔, ອິດທິບາດ ໔, ອິນຊີ ໕, ພະລະ ໕, ໂພຊຊົງ ໗, ອະລິຍະອັດຖັງຄິກະມັກນີ້ ນີ້ເປັນທຳທີ່ໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາ ປະການທີ ໗ ໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້ ທີ່ພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍເຫັນແລ້ວໆ ຍ່ອມຍິນດີໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້.

‘‘သေယျထာပိ, ပဟာရာဒ, မဟာသမုဒ္ဒေါ မဟတံ ဘူတာနံ အာဝါသော; တတြိမေ ဘူတာ – တိမိ တိမိင်္ဂလော တိမိရပိင်္ဂလော အသုရာ နာဂါ ဂန္ဓဗ္ဗာ; သန္တိ မဟာသမုဒ္ဒေ ယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ, ဒွိယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ, တိယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ, စတုယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ, ပဉ္စယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ပဟာရာဒ, အယံ ဓမ္မဝိနယော မဟတံ ဘူတာနံ အာဝါသော; တတြိမေ ဘူတာ – သောတာပန္နော သောတာပတ္တိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော, သကဒါဂါမီ သကဒါဂါမိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော, အနာဂါမီ အနာဂါမိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော, အရဟာ အရဟတ္တာယ ပဋိပန္နော. ယမ္ပိ, ပဟာရာဒ, အယံ ဓမ္မဝိနယော မဟတံ ဘူတာနံ အာဝါသော; တတြိမေ ဘူတာ – သောတာပန္နော သောတာပတ္တိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော, သကဒါဂါမီ သကဒါဂါမိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော, အနာဂါမီ အနာဂါမိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော, အရဟာ အရဟတ္တာယ ပဋိပန္နော; အယံ, ပဟာရာဒ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဋ္ဌမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တိ. ဣမေ ခေါ, ပဟာရာဒ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဋ္ဌ [Pg.44] အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ, ယေ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တီ’’တိ. နဝမံ.

“ດູກ່ອນປາຫາຣາດະ ປຽບເໝືອນມະຫາສະໝຸດເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງສັດໃຫຍ່ທັງຫຼາຍ. ສັດໃຫຍ່ເຫຼົ່ານັ້ນມີຢູ່ໃນມະຫາສະໝຸດ ຄື: ປາຕິມິ, ປາຕິມິງຄະລະ, ປາຕິມิຣະປິງຄະລະ, ອະສູນ, ນາກ ແລະ ຄັນທັບ. ໃນມະຫາສະໝຸດມີສັດທີ່ມີຮ່າງກາຍ (ອັດຕະພາບ) ຍາວ ໑໐໐ ໂຍດກໍມີ, ຍາວ ໒໐໐ ໂຍດກໍມີ, ຍາວ ໓໐໐ ໂຍດກໍມີ, ຍາວ ໔໐໐ ໂຍດກໍມີ, ຍາວ ໕໐໐ ໂຍດກໍມີ ສັນໃດ; ດູກ່ອນປາຫາຣາດະ ສັນນັ້ນຄືກັນ ພຣະທັມມະວິນັຍນີ້ເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງສັດໃຫຍ່ (ບຸກຄົນຜູ້ປະເສີດ) ທັງຫຼາຍ. ບຸກຄົນຜູ້ປະເສີດເຫຼົ່ານັ້ນມີຢູ່ໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້ ຄື: ພຣະໂສດາບັນ, ທ່ານຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງໂສດາປັດຕິຜົນ, ພຣະສະກິທາຄາມີ, ທ່ານຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງສະກິທາຄາມິຜົນ, ພຣະອະນາຄາມີ, ທ່ານຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງອະນາຄາມິຜົນ, ພຣະອໍຣະຫັນ, ທ່ານຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອຄວາມເປັນພຣະອໍຣະຫັນ. ດູກ່ອນປາຫາຣາດະ ການທີ່ພຣະທັມມະວິນັຍນີ້ເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງບຸກຄົນຜູ້ປະເສີດທັງຫຼາຍ ແລະບຸກຄົນຜູ້ປະເສີດເຫຼົ່ານັ້ນມີຢູ່ໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້ ຄື: ພຣະໂສດາບັນ, ທ່ານຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງໂສດາປັດຕິຜົນ, ພຣະສະກິທາຄາມີ, ທ່ານຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງສະກິທາຄາມິຜົນ, ພຣະອະນາຄາມີ, ທ່ານຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງອະນາຄາມິຜົນ, ພຣະອໍຣະຫັນ, ທ່ານຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອຄວາມເປັນພຣະອໍຣະຫັນນີ້ ນີ້ເປັນທຳທີ່ໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາ ປະການທີ ໘ ໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້ ທີ່ພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍເຫັນແລ້ວໆ ຍ່ອມຍິນດີໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້. ດູກ່ອນປາຫາຣາດະ ເຫຼົ່ານີ້ຄືທຳທີ່ໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາ ໘ ປະການໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້ ທີ່ພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍເຫັນແລ້ວໆ ຍ່ອມຍິນດີໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້.” (ຈົບສູດທີ ໙)

၁၀. ဥပေါသထသုတ္တံ

໑໐. ອຸໂປສະຖະສູດ

၂၀. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ပုဗ္ဗာရာမေ မိဂါရမာတုပါသာဒေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ တဒဟုပေါသထေ ဘိက္ခုသံဃပရိဝုတော နိသိန္နော ဟောတိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ, နိက္ခန္တေ ပဌမေ ယာမေ, ဥဋ္ဌာယာသနာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တာ, ဘန္တေ, ရတ္တိ, နိက္ခန္တော ပဌမော ယာမော, စိရနိသိန္နော ဘိက္ခုသံဃော. ဥဒ္ဒိသတု, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဘိက္ခူနံ ပါတိမောက္ခ’’န္တိ.

໒໐. ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ປຸບພາຣາມ ປຣາສາດຂອງນາງວິສາຂາ ມິຄາຣະມາດາ ເຂດພຣະນະຄອນສາວັດຖີ. ກໍໂດຍສະໄໝນັ້ນແລ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າແວດລ້ອມດ້ວຍພຣະພິກຂຸສົງຄ໌ ປະທັບນັ່ງຢູ່ ໃນວັນອຸໂປສົດນັ້ນ. ຄັ້ງນັ້ນແລ ເມື່ອລາຕີຜ່ານໄປ ປະຖົມຍາມລ່ວງໄປແລ້ວ ພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ ລຸກຂຶ້ນຈາກອາສະນະ ຫົ່ມຈີວອນສະຫຼຽງບ່າເບື້ອງໜຶ່ງ ປະນົມມືໄປທາງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວກາບທູນຄຳນີ້ວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ລາຕີຜ່ານໄປແລ້ວ, ປະຖົມຍາມລ່ວງໄປແລ້ວ, ພຣະພິກຂຸສົງຄ໌ນັ່ງຢູ່ເປັນເວລາດົນແລ້ວ. ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈົ່ງສະແດງພຣະປາຕິໂມກແກ່ພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍເທີ້ນ”.

ဧဝံ ဝုတ္တေ ဘဂဝါ တုဏှီ အဟောသိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ, နိက္ခန္တေ မဇ္ဈိမေ ယာမေ, ဥဋ္ဌာယာသနာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တာ, ဘန္တေ, ရတ္တိ, နိက္ခန္တော မဇ္ဈိမော ယာမော, စိရနိသိန္နော ဘိက္ခုသံဃော. ဥဒ္ဒိသတု, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဘိက္ခူနံ ပါတိမောက္ခ’’န္တိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ ဘဂဝါ တုဏှီ အဟောသိ. တတိယမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ, နိက္ခန္တေ ပစ္ဆိမေ ယာမေ, ဥဒ္ဓသ္တေ အရုဏေ, နန္ဒိမုခိယာ ရတ္တိယာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တာ, ဘန္တေ, ရတ္တိ, နိက္ခန္တော ပစ္ဆိမော ယာမော, ဥဒ္ဓသ္တံ အရုဏံ, နန္ဒိမုခီ ရတ္တိ; စိရနိသိန္နော ဘိက္ခုသံဃော. ဥဒ္ဒိသတု, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဘိက္ခူနံ ပါတိမောက္ခ’’န္တိ. ‘‘အပရိသုဒ္ဓါ, အာနန္ဒ, ပရိသာ’’တိ.

ເມື່ອພຣະອານົນກາບທູນຢ່າງນີ້ແລ້ວ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າກໍຊົງດຸດສະນີພາບຢູ່. ແມ່ນຄັ້ງທີສອງ ທ່ານພຣະອານົນ ເມື່ອຣາຕີຜ່ານໄປ ມັດຊິມະຍາມລ່ວງໄປແລ້ວ ກໍລຸກຂຶ້ນຈາກອາສະນະ ຫົ່ມຜ້າອຸຕຕະຣາສົງສະຫຼຽງບ່າເບື້ອງໜຶ່ງ ປະນົມມືໄປທາງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ: "ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຣາຕີຜ່ານໄປແລ້ວ ມັດຊິມະຍາມລ່ວງໄປແລ້ວ ພິກຂຸສົງນັ່ງຢູ່ດົນແລ້ວ ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງປາຕິມົກແກ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍເທີ້ນ". ແມ່ນຄັ້ງທີສອງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າກໍຍັງຊົງດຸດສະນີພາບຢູ່. ແມ່ນຄັ້ງທີສາມ ທ່ານພຣະອານົນ ເມື່ອຣາຕີຜ່ານໄປ ປັດຊິມະຍາມລ່ວງໄປແລ້ວ ເມື່ອຮຸ່ງອະລຸນຂຶ້ນມາ ຣາຕີມີໃບໜ້າອັນເບີກບານ ກໍລຸກຂຶ້ນຈາກອາສະນະ ຫົ່ມຜ້າອຸຕຕະຣາສົງສະຫຼຽງບ່າເບື້ອງໜຶ່ງ ປະນົມມືໄປທາງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ: "ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຣາຕີຜ່ານໄປແລ້ວ ປັດຊິມະຍາມລ່ວງໄປແລ້ວ ອະລຸນຂຶ້ນແລ້ວ ຣາຕີມີໃບໜ້າອັນເບີກບານແລ້ວ ພິກຂຸສົງນັ່ງຢູ່ດົນແລ້ວ ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງປາຕິມົກແກ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍເທີ້ນ". ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດວ່າ: "ອານົນ ບໍລິສັດບໍ່ບໍລິສຸດ".

အထ ခေါ အာယသ္မတော မဟာမောဂ္ဂလ္လာနဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကံ နု ခေါ ဘဂဝါ ပုဂ္ဂလံ သန္ဓာယ ဧဝမာဟ – ‘အပရိသုဒ္ဓါ, အာနန္ဒ, ပရိသာ’’’တိ? အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော သဗ္ဗာဝန္တံ ဘိက္ခုသံဃံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ မနသာကာသိ. အဒ္ဒသာ ခေါ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော တံ ပုဂ္ဂလံ ဒုဿီလံ ပါပဓမ္မံ အသုစိံ သင်္ကဿရသမာစာရံ ပဋိစ္ဆန္နကမ္မန္တံ အဿမဏံ သမဏပဋိညံ အဗြဟ္မစာရိံ ဗြဟ္မစာရိပဋိညံ အန္တောပူတိံ အဝဿုတံ ကသမ္ဗုဇာတံ မဇ္ဈေ ဘိက္ခုသံဃဿ နိသိန္နံ; ဒိသွာန ဥဋ္ဌာယာသနာ ယေန သော ပုဂ္ဂလော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ပုဂ္ဂလံ [Pg.45] ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဥဋ္ဌေဟာဝုသော, ဒိဋ္ဌောသိ ဘဂဝတာ. နတ္ထိ တေ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ သံဝါသော’’တိ.

ຄັ້ງນັ້ນ ທ່ານພຣະມະຫາໂມກຄັລລານະມີຄວາມດຳຣິວ່າ: "ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງໝາຍເຖິງບຸກຄົນໃດໜໍ ຈຶ່ງຕັດຢ່າງນີ້ວ່າ 'ອານົນ ບໍລິສັດບໍ່ບໍລິສຸດ'?" ລຳດັບນັ້ນ ທ່ານພຣະມະຫາໂມກຄັລລານະກຳນົດຈິດຂອງພິກຂຸສົງທັງປວງດ້ວຍຈິດຂອງຕົນ ແລ້ວມົນສິການເບິ່ງ. ທ່ານພຣະມະຫາໂມກຄັລລານະໄດ້ເຫັນບຸກຄົນນັ້ນ ຜູ້ທຸສີນ ມີທຳອັນຊົ່ວຊ້າ ມີຄວາມປະພຶດບໍ່ສະອາດ ມີຄວາມປະພຶດໜ້າຮັງກຽດ ປົກປິດການກະທຳໄວ້ ບໍ່ແມ່ນສະມະນະແຕ່ປະຕິຍານຕົນວ່າເປັນສະມະນະ ບໍ່ແມ່ນຜູ້ປະພຶດພົມມະຈັນແຕ່ປະຕິຍານຕົນວ່າປະພຶດພົມມະຈັນ ເປັນຜູ້ເນົ່າໃນ ປຽກຊຸ່ມດ້ວຍກິເລດ ເປັນດັ່ງຢາກເຍື່ອ ນັ່ງຢູ່ໃນທ່າມກາງພິກຂຸສົງ. ຄັ້ນເຫັນແລ້ວ ກໍລຸກຂຶ້ນຈາກອາສະນະ ເຂົ້າໄປຫາບຸກຄົນນັ້ນ ແລ້ວໄດ້ກ່າວກັບບຸກຄົນນັ້ນດັ່ງນີ້ວ່າ: "ອາວຸໂສ ຈົ່ງລຸກຂຶ້ນເຖີດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງເຫັນທ່ານແລ້ວ ທ່ານບໍ່ມີການຢູ່ຮ່ວມກັນກັບພິກຂຸທັງຫຼາຍ".

ဧဝံ ဝုတ္တေ သော ပုဂ္ဂလော တုဏှီ အဟောသိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော တံ ပုဂ္ဂလံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဥဋ္ဌေဟာဝုသော, ဒိဋ္ဌောသိ ဘဂဝတာ. နတ္ထိ တေ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ သံဝါသော’’တိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ သော ပုဂ္ဂလော တုဏှီ အဟောသိ. တတိယမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော တံ ပုဂ္ဂလံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဥဋ္ဌေဟာဝုသော, ဒိဋ္ဌောသိ ဘဂဝတာ. နတ္ထိ တေ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ သံဝါသော’’တိ. တတိယမ္ပိ ခေါ သော ပုဂ္ဂလော တုဏှီ အဟောသိ.

ເມື່ອທ່ານພຣະມະຫາໂມກຄັລລານະກ່າວຢ່າງນີ້ແລ້ວ ບຸກຄົນນັ້ນກໍນິ້ງເສີຍຢູ່. ແມ່ນຄັ້ງທີສອງ ທ່ານພຣະມະຫາໂມກຄັລລານະກໍໄດ້ກ່າວກັບບຸກຄົນນັ້ນວ່າ: "ອາວຸໂສ ຈົ່ງລຸກຂຶ້ນເຖີດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງເຫັນທ່ານແລ້ວ ທ່ານບໍ່ມີການຢູ່ຮ່ວມກັນກັບພິກຂຸທັງຫຼາຍ". ແມ່ນຄັ້ງທີສອງ ບຸກຄົນນັ້ນກໍຍັງນິ້ງເສີຍຢູ່. ແມ່ນຄັ້ງທີສາມ ທ່ານພຣະມະຫາໂມກຄັລລານະກໍໄດ້ກ່າວກັບບຸກຄົນນັ້ນວ່າ: "ອາວຸໂສ ຈົ່ງລຸກຂຶ້ນເຖີດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງເຫັນທ່ານແລ້ວ ທ່ານບໍ່ມີການຢູ່ຮ່ວມກັນກັບພິກຂຸທັງຫຼາຍ". ແມ່ນຄັ້ງທີສາມ ບຸກຄົນນັ້ນກໍຍັງນິ້ງເສີຍຢູ່.

အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော တံ ပုဂ္ဂလံ ဗာဟာယံ ဂဟေတွာ ဗဟိဒွါရကောဋ္ဌကာ နိက္ခာမေတွာ သူစိဃဋိကံ ဒတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘နိက္ခာမိတော သော, ဘန္တေ, ပုဂ္ဂလော မယာ. ပရိသုဒ္ဓါ ပရိသာ. ဥဒ္ဒိသတု, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဘိက္ခူနံ ပါတိမောက္ခ’’န္တိ. ‘‘အစ္ဆရိယံ, မောဂ္ဂလ္လာန, အဗ္ဘုတံ, မောဂ္ဂလ္လာန! ယာဝ ဗာဟာ ဂဟဏာပိ နာမ သော မောဃပုရိသော အာဂမိဿတီ’’တိ!

ຄັ້ງນັ້ນ ທ່ານພຣະມະຫາໂມກຄັລລານະຈັບແຂນບຸກຄົນນັ້ນ ແລ້ວນຳອອກໄປທາງນອກຊຸ້ມປະຕູ ແລ້ວໃສ່ກອນປະຕູ ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ: "ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້າພຣະອົງໄດ້ນຳບຸກຄົນນັ້ນອອກໄປແລ້ວ ບໍລິສັດບໍລິສຸດແລ້ວ ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງປາຕິມົກແກ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍເທີ້ນ". ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດວ່າ: "ໜ້າອັດສະຈັນແທ້ ໂມກຄັລລານະ! ບໍ່ເຄີຍມີມາແທ້ ໂມກຄັລລານະ! ໂມຄະບຸຣຸດນັ້ນຍັງລໍຖ້າຢູ່ຈົນກວ່າຈະຖືກຈັບແຂນດຶງອອກໄປ".

အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘တုမှေဝ ဒါနိ, ဘိက္ခဝေ, ဥပေါသထံ ကရေယျာထ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသေယျာထ. န ဒါနာဟံ, ဘိက္ခဝေ, အဇ္ဇတဂ္ဂေ ဥပေါသထံ ကရိဿာမိ, ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိဿာမိ. အဋ္ဌာနမေတံ, ဘိက္ခဝေ, အနဝကာသော ယံ တထာဂတော အပရိသုဒ္ဓါယ ပရိသာယ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသေယျ’’.

ລຳດັບນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດຮຽກພິກຂຸທັງຫຼາຍມາວ່າ: "ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຕັ້ງແຕ່ບັດນີ້ໄປ ພວກເທີທັງຫຼາຍຈົ່ງເຮັດອຸໂປສົດ ແລະ ສະແດງປາຕິມົກກັນເອງເຖີດ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຕັ້ງແຕ່ວັນນີ້ເປັນຕົ້ນໄປ ຕະຖາຄົດຈະບໍ່ເຮັດອຸໂປສົດ ແລະ ຈະບໍ່ສະແດງປາຕິມົກອີກ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ການທີ່ຕະຖາຄົດຈະສະແດງປາຕິມົກໃນບໍລິສັດທີ່ບໍ່ບໍລິສຸດນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນຖານະ ບໍ່ແມ່ນໂອກາດທີ່ຈະມີໄດ້".

‘‘အဋ္ဌိမေ, ဘိက္ခဝေ, မဟာသမုဒ္ဒေ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ, ယေ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တိ. ကတမေ အဋ္ဌ? မဟာသမုဒ္ဒေါ, ဘိက္ခဝေ, အနုပုဗ္ဗနိန္နော အနုပုဗ္ဗပေါဏော အနုပုဗ္ဗပဗ္ဘာရော, န အာယတကေနေဝ ပပါတော. ယမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ အနုပုဗ္ဗနိန္နော အနုပုဗ္ဗပေါဏော အနုပုဗ္ဗပဗ္ဘာရော, န အာယတကေနေဝ ပပါတော; အယံ, ဘိက္ခဝေ, မဟာသမုဒ္ဒေ ပဌမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တိ…ပေ… (ယထာ ပုရိမေ တထာ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗော).

"ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໃນມະຫາສະໝຸດມີສິ່ງອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາ ໘ ປະການນີ້ ທີ່ພວກອະສູນເຫັນແລ້ວເຫັນອີກ ຈຶ່ງຍິນດີໃນມະຫາສະໝຸດ. ໘ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ມະຫາສະໝຸດລາດລຸ່ມລົງໄປຕາມລຳດັບ ໂນ້ມລົງໄປຕາມລຳດັບ ເລິກລົງໄປຕາມລຳດັບ ບໍ່ຊັນຊື່ໆ ຄືກັບເຫວ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ການທີ່ມະຫາສະໝຸດລາດລຸ່ມລົງໄປຕາມລຳດັບ ໂນ້ມລົງໄປຕາມລຳດັບ ເລິກລົງໄປຕາມລຳດັບ ບໍ່ຊັນຊື່ໆ ຄືກັບເຫວ ນີ້ເປັນສິ່ງອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາ ປະການທີ ໑ ໃນມະຫາສະໝຸດ ທີ່ພວກອະສູນເຫັນແລ້ວເຫັນອີກ ຈຶ່ງຍິນດີໃນມະຫາສະໝຸດ...ຯລຯ... (ຄວນສະແດງໃຫ້ພິສະດານເໝືອນສູດກ່ອນ)."

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ မဟတံ ဘူတာနံ အာဝါသော. တတြိမေ ဘူတာ – တိမိ တိမိင်္ဂလော တိမိရပိင်္ဂလော အသုရာ နာဂါ ဂန္ဓဗ္ဗာ. ဝသန္တိ မဟာသမုဒ္ဒေ ယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ…ပေ… ပဉ္စယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ[Pg.46]. ယမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ မဟတံ ဘူတာနံ အာဝါသော; တတြိမေ ဘူတာ – တိမိ တိမိင်္ဂလော တိမိရပိင်္ဂလော အသုရာ နာဂါ ဂန္ဓဗ္ဗာ; ဝသန္တိ မဟာသမုဒ္ဒေ ယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ…ပေ… ပဉ္စယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ; အယံ, ဘိက္ခဝေ, မဟာသမုဒ္ဒေ အဋ္ဌမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တိ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မဟာသမုဒ္ဒေ အဋ္ဌ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ အသုရာ မဟာသမုဒ္ဒေ အဘိရမန္တိ.

"ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອີກປະການໜຶ່ງ ມະຫາສະໝຸດເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງສັດໃຫຍ່ທັງຫຼາຍ. ສັດໃຫຍ່ເຫຼົ່ານັ້ນມີດັ່ງນີ້: ປາຕິມິ, ປາຕິມິງຄະລະ, ປາຕິມິຣະປິງຄະລະ, ພວກອະສູນ, ພວກພະຍານາກ, ພວກຄັນທັບ. ໃນມະຫາສະໝຸດມີສັດທີ່ມີຮ່າງກາຍຍາວ ໑໐໐ ໂຍດ...ຯລຯ... ໕໐໐ ໂຍດ ກໍມີຢູ່. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ການທີ່ມະຫາສະໝຸດເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງສັດໃຫຍ່ທັງຫຼາຍ... ມີສັດທີ່ມີຮ່າງກາຍຍາວ ໕໐໐ ໂຍດ ກໍມີຢູ່ນີ້ ນີ້ເປັນສິ່ງອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາ ປະການທີ ໘ ໃນມະຫາສະໝຸດ ທີ່ພວກອະສູນເຫັນແລ້ວເຫັນອີກ ຈຶ່ງຍິນດີໃນມະຫາສະໝຸດ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ ສິ່ງອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາ ໘ ປະການໃນມະຫາສະໝຸດ ທີ່ພວກອະສູນເຫັນແລ້ວເຫັນອີກ ຈຶ່ງຍິນດີໃນມະຫາສະໝຸດ."

‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ, ယေ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တိ. ကတမေ အဋ္ဌ? သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ အနုပုဗ္ဗနိန္နော အနုပုဗ္ဗပေါဏော အနုပုဗ္ဗပဗ္ဘာရော, န အာယတကေနေဝ ပပါတော; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အနုပုဗ္ဗသိက္ခာ အနုပုဗ္ဗကိရိယာ အနုပုဗ္ဗပဋိပဒါ, န အာယတကေနေဝ အညာပဋိဝေဓော. ယမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အနုပုဗ္ဗသိက္ခာ အနုပုဗ္ဗကိရိယာ အနုပုဗ္ဗပဋိပဒါ, န အာယတကေနေဝ အညာပဋိဝေဓော; အယံ, ဘိက္ခဝေ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ပဌမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တိ…ပေ… သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, မဟာသမုဒ္ဒေါ မဟတံ ဘူတာနံ အာဝါသော; တတြိမေ ဘူတာ – တိမိ တိမိင်္ဂလော တိမိရပိင်္ဂလော အသုရာ နာဂါ ဂန္ဓဗ္ဗာ, ဝသန္တိ မဟာသမုဒ္ဒေ ယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ…ပေ… ပဉ္စယောဇနသတိကာပိ အတ္တဘာဝါ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အယံ ဓမ္မဝိနယော မဟတံ ဘူတာနံ အာဝါသော. တတြိမေ ဘူတာ – သောတာပန္နော သောတာပတ္တိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော…ပေ… အရဟာ အရဟတ္တာယ ပဋိပန္နော. ယမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, အယံ ဓမ္မဝိနယော မဟတံ ဘူတာနံ အာဝါသော; တတြိမေ ဘူတာ – သောတာပန္နော သောတာပတ္တိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော…ပေ… အရဟာ အရဟတ္တာယ ပဋိပန္နော; အယံ, ဘိက္ခဝေ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဋ္ဌမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော, ယံ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တိ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဋ္ဌ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ, ယေ ဒိသွာ ဒိသွာ ဘိက္ခူ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အဘိရမန္တီ’’တိ. ဒသမံ.

"ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສັນນັ້ນຄືກັນ ໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ມີສິ່ງອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາ ໘ ປະການ ທີ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍເຫັນແລ້ວເຫັນອີກ ຈຶ່ງຍິນດີໃນທຳມະວິນັຍນີ້. ໘ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ປຽບເໝືອນມະຫາສະໝຸດລາດລຸ່ມລົງໄປຕາມລຳດັບ ໂນ້ມລົງໄປຕາມລຳດັບ ເລິກລົງໄປຕາມລຳດັບ ບໍ່ຊັນຊື່ໆ ຄືກັບເຫວ ສັນໃດ; ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໃນທຳມະວິນັຍນີ້ກໍສັນນັ້ນ ມີການສຶກສາໄປຕາມລຳດັບ ມີການປະຕິບັດໄປຕາມລຳດັບ ມີການດຳເນີນໄປຕາມລຳດັບ ບໍ່ແມ່ນການບັນລຸພຣະອໍຣະຫັດຕະຜົນຢ່າງກະທັນຫັນ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ການທີ່ໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ມີການສຶກສາໄປຕາມລຳດັບ ມີການປະຕິບັດໄປຕາມລຳດັບ ມີການດຳເນີນໄປຕາມລຳດັບ ບໍ່ແມ່ນການບັນລຸພຣະອໍຣະຫັດຕະຜົນຢ່າງກະທັນຫັນ ນີ້ເປັນສິ່ງອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາ ປະການທີ ໑ ໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ທີ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍເຫັນແລ້ວເຫັນອີກ ຈຶ່ງຍິນດີໃນທຳມະວິນັຍນີ້...ຯລຯ... ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ປຽບເໝືອນມະຫາສະໝຸດເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງສັດໃຫຍ່ທັງຫຼາຍ... ສັນໃດ; ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທຳມະວິນັຍນີ້ກໍສັນນັ້ນ ເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງສັດໃຫຍ່ທັງຫຼາຍ. ສັດໃຫຍ່ເຫຼົ່ານັ້ນມີດັ່ງນີ້: ພຣະໂສດາບັນ, ຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງໂສດາປັດຕິຜົນ...ຯລຯ... ພຣະອໍຣະຫັນ, ຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອອໍຣະຫັດຕະຜົນ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ການທີ່ທຳມະວິນັຍນີ້ເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງສັດໃຫຍ່ທັງຫຼາຍ... ນີ້ເປັນສິ່ງອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາ ປະການທີ ໘ ໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ທີ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍເຫັນແລ້ວເຫັນອີກ ຈຶ່ງຍິນດີໃນທຳມະວິນັຍນີ້. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ ສິ່ງອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາ ໘ ປະການໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ທີ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍເຫັນແລ້ວເຫັນອີກ ຈຶ່ງຍິນດີໃນທຳມະວິນັຍນີ້." ສູດທີ ໑໐ ຈົບ.

မဟာဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော.

ມະຫາວັກ ທີ ໒ ຈົບແລ້ວ.

တဿုဒ္ဒါနံ –

ຫົວຂໍ້ປະຈຳວັກນັ້ນມີດັ່ງນີ້:

ဝေရဉ္ဇော [Pg.47] သီဟော အာဇညံ, ခဠုင်္ကေန မလာနိ စ;

ဒူတေယျံ ဒွေ စ ဗန္ဓနာ, ပဟာရာဒေါ ဥပေါသထောတိ.

ເວຣັນຊະສູດ, ສີຫະສູດ, ອາຊັນຍະສູດ, ຂະຕຸງກະສູດ, ມະລະສູດ, ທູໄຕຍະສູດ, ພັນທະນະສູດ ໒ ສູດ, ປະຫາຣາດະສູດ ແລະ ອຸໂປສົດສູດ.

၃. ဂဟပတိဝဂ္ဂေါ

໓. ຄະຫະປະຕิວັກ

၁. ပဌမဥဂ္ဂသုတ္တံ

໑. ປະຖົມມະອຸກຄະສູດ

၂၁. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတံ ဥဂ္ဂံ ဂဟပတိံ ဝေသာလိကံ ဓာရေထာ’’တိ. ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. ဣဒံ ဝတွာန သုဂတော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ ပါဝိသိ.

໒໑. ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ປ່າມະຫາວັນ ປ່າກູຕາຄາຣະສາລາ ເມືອງເວສາລີ. ນະ ທີ່ນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດຮຽກພິກຂຸທັງຫຼາຍມາວ່າ: "ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກເທີທັງຫຼາຍຈົ່ງຈຳອຸກຄະຄະຫະບໍດີ ຊາວເມືອງເວສາລີ ວ່າເປັນຜູ້ປະກອບດ້ວຍສິ່ງອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາ ໘ ປະການເທີ້ນ". ພຣະຜູ້ມີພຣးພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດຄຳນີ້ແລ້ວ. ພຣະສຸຄົດຄັ້ນຕັດຄຳນີ້ແລ້ວ ກໍລຸກຂຶ້ນຈາກອາສະນະ ເສດັດເຂົ້າສູ່ພຣະວິຫານ.

အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန ဥဂ္ဂဿ ဂဟပတိနော ဝေသာလိကဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. အထ ခေါ ဥဂ္ဂေါ ဂဟပတိ ဝေသာလိကော ယေန သော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ဘိက္ခုံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ဥဂ္ဂံ ဂဟပတိံ ဝေသာလိကံ သော ဘိက္ခု ဧတဒဝေါစ –

ຄັ້ງນັ້ນ ພິກຂຸຮູບໜຶ່ງໃນເວລາເຊົ້າ ຄອງສະບົງແລ້ວຖືບາດແລະຈີວອນ ເຂົ້າໄປຫາເຮືອນຂອງອຸກຄະຄະຫະບໍດີ ຊາວເມືອງເວສາລີ. ຄັ້ນເຂົ້າໄປເຖິງແລ້ວ ກໍນັ່ງເທິງອາສະນະທີ່ປູລາດໄວ້. ລຳດັບນັ້ນ ອຸກຄະຄະຫະບໍດີ ຊາວເມືອງເວສາລີ ເຂົ້າໄປຫາພິກຂຸຮູບນັ້ນ. ຄັ້ນເຂົ້າໄປເຖິງແລ້ວ ກໍກາບໄຫວ້ພິກຂຸຮູບນັ້ນ ແລ້ວນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ພິກຂຸຮູບນັ້ນໄດ້ກ່າວກັບອຸກຄະຄະຫະບໍດີ ຊາວເມືອງເວສາລີ ຜູ້ນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງນັ້ນດັ່ງນີ້ວ່າ:

‘‘အဋ္ဌဟိ ခေါ တွံ, ဂဟပတိ, အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘဂဝတာ ဗျာကတော. ကတမေ တေ, ဂဟပတိ, အဋ္ဌ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ, ယေဟိ တွံ သမန္နာဂတော ဘဂဝတာ ဗျာကတော’’တိ? ‘‘န ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဇာနာမိ – ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘဂဝတာ ဗျာကတောတိ. အပိ စ, ဘန္တေ, ယေ မေ အဋ္ဌ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ သံဝိဇ္ဇန္တိ, တံ သုဏောဟိ, သာဓုကံ မနသိ ကရောဟိ; ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဂဟပတီ’’တိ ခေါ သော ဘိက္ခု ဥဂ္ဂဿ ဂဟပတိနော ဝေသာလိကဿ ပစ္စဿောသိ. ဥဂ္ဂေါ ဂဟပတိ ဝေသာလိကော ဧတဒဝေါစ – ‘‘ယဒါဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တံ ပဌမံ ဒူရတောဝ အဒ္ဒသံ; သဟ ဒဿနေနေဝ မေ, ဘန္တေ[Pg.48], ဘဂဝတော စိတ္တံ ပသီဒိ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, ပဌမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ’’.

"ຄະຫະບໍດີ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງພະຍາກອນວ່າທ່ານເປັນຜູ້ປະກອບດ້ວຍສິ່ງອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາ ໘ ປະການ. ຄະຫະບໍດີ ສິ່ງອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາ ໘ ປະການ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງພະຍາກອນວ່າມີໃນຕົວທ່ານນັ້ນ ແມ່ນຫຍັງແດ່?". ອຸກຄະຄະຫະບໍດີຕອບວ່າ: "ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ຮູ້ເລີຍວ່າ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງພະຍາກອນວ່າຂ້າພະເຈົ້າປະກອບດ້ວຍສິ່ງອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາ ໘ ປະການໃດແດ່. ແຕ່ຢ່າງໃດກໍຕາມ ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ສິ່ງອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາ ໘ ປະການ ທີ່ມີຢູ່ໃນຕົວຂ້າພະເຈົ້ານັ້ນ ຂໍທ່ານຈົ່ງຟັງ ແລະ ມົນສິການໃຫ້ດີເຖີດ ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວ". ພິກຂຸຮູບນັ້ນຮັບຄຳຂອງອຸກຄະຄະຫະບໍດີ ຊາວເມືອງເວສາລີ ວ່າ: "ດີແລ້ວ ຄະຫະບໍດີ". ອຸກຄະຄະຫະບໍດີ ຊາວເມືອງເວສາລີ ຈຶ່ງໄດ້ກ່າວດັ່ງນີ້ວ່າ: "ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ໃນຄັ້ງທຳອິດທີ່ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຫັນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າແຕ່ໄກ ພຽງແຕ່ໄດ້ເຫັນເທົ່ານັ້ນ ຈິດຂອງຂ້າພະເຈົ້າກໍເຫຼື້ອມໃສໃນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າທັນທີ. ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ນີ້ເປັນສິ່ງອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາ ປະການທີ ໑ ທີ່ມີຢູ່ໃນຕົວຂ້າພະເຈົ້າ".

‘‘သော ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ပသန္နစိတ္တော ဘဂဝန္တံ ပယိရုပါသိံ. တဿ မေ ဘဂဝါ အနုပုဗ္ဗိံ ကထံ ကထေသိ, သေယျထိဒံ – ဒါနကထံ သီလကထံ သဂ္ဂကထံ; ကာမာနံ အာဒီနဝံ ဩကာရံ သံကိလေသံ, နေက္ခမ္မေ အာနိသံသံ ပကာသေသိ. ယဒါ မံ ဘဂဝါ အညာသိ ကလ္လစိတ္တံ မုဒုစိတ္တံ ဝိနီဝရဏစိတ္တံ ဥဒဂ္ဂစိတ္တံ ပသန္နစိတ္တံ, အထ ယာ ဗုဒ္ဓါနံ သာမုက္ကံသိကာ ဓမ္မဒေသနာ တံ ပကာသေသိ – ဒုက္ခံ, သမုဒယံ, နိရောဓံ, မဂ္ဂံ. သေယျထာပိ နာမ သုဒ္ဓံ ဝတ္ထံ အပဂတကာဠကံ သမ္မဒေဝ ရဇနံ ပဋိဂ္ဂဏှေယျ; ဧဝမေဝံ ခေါ မေ တသ္မိံယေဝ အာသနေ ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမ္မစက္ခုံ ဥဒပါဒိ – ‘ယံ ကိဉ္စိ သမုဒယဓမ္မံ, သဗ္ဗံ တံ နိရောဓဓမ္မ’န္တိ. သော ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဒိဋ္ဌဓမ္မော ပတ္တဓမ္မော ဝိဒိတဓမ္မော ပရိယောဂါဠှဓမ္မော တိဏ္ဏဝိစိကိစ္ဆော ဝိဂတကထံကထော ဝေသာရဇ္ဇပ္ပတ္တော အပရပ္ပစ္စယော သတ္ထုသာသနေ တတ္ထေဝ ဗုဒ္ဓဉ္စ ဓမ္မဉ္စ သံဃဉ္စ သရဏံ အဂမာသိံ, ဗြဟ္မစရိယပဉ္စမာနိ စ သိက္ခာပဒါနိ သမာဒိယိံ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, ဒုတိယော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ.

ຂ້ານ້ອຍແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍນັ້ນມີຈິດເຫຼື້ອມໃສແລ້ວ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງອະນຸປຸບພີກະຖາແກ່ຂ້ານ້ອຍ ຄື ຊົງສະແດງທານະກະຖາ ສີລະກະຖາ ສັກຄະກະຖາ ຊົງປະກາດໂທດ ຄວາມຕ່ຳຊ້າ ຄວາມເສົ້າໝອງຂອງກາມທັງຫຼາຍ ແລະອານິສົງໃນເນກຂັມມະ. ເມື່ອໃດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຊາບວ່າ ຂ້ານ້ອຍມີຈິດຄວນ ມີຈິດອ່ອນໂຍນ ມີຈິດປາສະຈາກນີວອນ ມີຈິດເບີກບານ ມີຈິດເຫຼື້ອມໃສແລ້ວ ເມື່ອນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊົງປະກາດພຣະທັມມະເທດສະໜາທີ່ພຣະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍຊົງຍົກຂຶ້ນສະແດງເອງ ຄື ທຸກ ສະມຸໄທ ນິໂຣດ ມັກ. ປຽບເໝືອນຜ້າທີ່ບໍລິສຸດ ປາສະຈາກຮອຍດຳ ຍ່ອມຮັບນ້ຳຍ້ອມໄດ້ເປັນຢ່າງດີ ຢ່າງໃດກໍດີ ດວງຕາເຫັນທັມອັນປາສະຈາກທຸລີ ປາສະຈາກມົນທິນ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນແກ່ຂ້ານ້ອຍ ເທິງອາສະນະນັ້ນເອງວ່າ 'ສິ່ງໃດສິ່ງໜຶ່ງມີຄວາມເກີດຂຶ້ນເປັນທຳມະດາ ສິ່ງທັງປວງນັ້ນລ້ວນມີຄວາມດັບໄປເປັນທຳມະດາ'. ຂ້ານ້ອຍນັ້ນ ເປັນຜູ້ມີທັມອັນເຫັນແລ້ວ ບັນລຸທັມແລ້ວ ຮູ້ແຈ້ງທັມແລ້ວ ຢັ່ງລົງສູ່ທັມແລ້ວ ຂ້າມພົ້ນຄວາມສົງໄສແລ້ວ ປາສະຈາກຄວາມເຄືອບແຄງ ເຖິງຄວາມແກ້ວຫານ ບໍ່ຕ້ອງເຊື່ອຜື່ອື່ນໃນຄຳສອນຂອງພຣະສາດສະດາ ໄດ້ເຖິງພຣະພຸດ ພຣະທັມ ແລະພຣະສົງ ເປັນສະຣະນະ ໃນທີ່ນັ້ນເອງ ແລະໄດ້ສະມາທານສິກຂາບົດທັງຫຼາຍ ມີພຣົມມະຈັນເປັນທີຫ້າ. ຂ້ານ້ອຍແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ນີ້ເປັນທັມມະອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ປະການທີສອງ ທີ່ມີຢູ່ແກ່ຂ້ານ້ອຍ.

‘‘တဿ မယှံ, ဘန္တေ, စတဿော ကောမာရိယော ပဇာပတိယော အဟေသုံ. အထ ခွာဟံ, ဘန္တေ, ယေန တာ ပဇာပတိယော တေနုပသင်္ကမိံ; ဥပသင်္ကမိတွာ တာ ပဇာပတိယော ဧတဒဝစံ – ‘မယာ ခေါ, ဘဂိနိယော, ဗြဟ္မစရိယပဉ္စမာနိ သိက္ခာပဒါနိ သမာဒိန္နာနိ. ယာ ဣစ္ဆတိ သာ ဣဓေဝ ဘောဂေ စ ဘုဉ္ဇတု ပုညာနိ စ ကရောတု, သကာနိ ဝါ ဉာတိကုလာနိ ဂစ္ဆတု. ဟောတိ ဝါ ပန ပုရိသာဓိပ္ပာယော, ကဿ ဝေါ ဒမ္မီ’တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေ သာ, ဘန္တေ, ဇေဋ္ဌာ ပဇာပတိ မံ ဧတဒဝေါစ – ‘ဣတ္ထန္နာမဿ မံ, အယျပုတ္တ, ပုရိသဿ ဒေဟီ’တိ. အထ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, တံ ပုရိသံ ပက္ကောသာပေတွာ ဝါမေန ဟတ္ထေန ပဇာပတိံ ဂဟေတွာ ဒက္ခိဏေန ဟတ္ထေန ဘိင်္ဂါရံ ဂဟေတွာ တဿ ပုရိသဿ ဩဏောဇေသိံ. ကောမာရိံ ခေါ ပနာဟံ, ဘန္တေ, ဒါရံ ပရိစ္စဇန္တော နာဘိဇာနာမိ စိတ္တဿ အညထတ္တံ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, တတိယော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ.

ຂ້ານ້ອຍແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍນັ້ນມີພັນລະຍາໄວລຸ້ນສີ່ຄົນ. ຄັ້ງນັ້ນ ຂ້ານ້ອຍໄດ້ເຂົ້າໄປຫາພັນລະຍາເຫຼົ່ານັ້ນ ແລ້ວໄດ້ກ່າວກັບພັນລະຍາເຫຼົ່ານັ້ນວ່າ 'ນ້ອງຍິງທັງຫຼາຍ ເຮົາໄດ້ສະມາທານສິກຂາບົດທັງຫຼາຍ ມີພຣົມມະຈັນເປັນທີຫ້າແລ້ວ. ນ້ອງຍິງຄົນໃດປາດຖະໜາ ຄົນນັ້ນຈົ່ງໃຊ້ສອຍໂພຄະສົມບັດ ແລະເຮັດບຸນກຸສົນຢູ່ໃນເຮືອນນີ້ເອງ ຫຼືຈະກັບໄປສູ່ຕະກູນຍາດຂອງຕົນກໍໄດ້. ຫຼືຫາກມີຄວາມປາດຖະໜາໃນຊາຍອື່ນ ເຮົາຈະມອບພວກນ້ອງໃຫ້ແກ່ຊາຍຄົນໃດ?' ເມື່ອກ່າວຢ່າງນີ້ແລ້ວ ພັນລະຍາຄົນໃຫຍ່ໄດ້ກ່າວກັບຂ້ານ້ອຍວ່າ 'ແດ່ທ່ານພີ່ ຂໍຊົງມອບຂ້ານ້ອຍໃຫ້ແກ່ຊາຍຊື່ນີ້ເຖີດ'. ຄັ້ງນັ້ນ ຂ້ານ້ອຍໄດ້ໃຫ້ຄົນໄປເອີ້ນຊາຍຄົນນັ້ນມາ ແລ້ວເອົາມືຊ້າຍຈັບພັນລະຍາ ເອົາມືຂວາຈັບເຕົ້ານ້ຳ ຫຼັ່ງນ້ຳມອບໃຫ້ແກ່ຊາຍຄົນນັ້ນ. ຂ້ານ້ອຍແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ເມື່ອສະຫຼະພັນລະຍາໄວລຸ້ນນັ້ນ ຂ້ານ້ອຍບໍ່ຮູ້ສຶກເຖິງຄວາມປ່ຽນແປງແຫ່ງຈິດເລີຍ. ຂ້ານ້ອຍແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ນີ້ເປັນທັມມະອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ປະການທີສາມ ທີ່ມີຢູ່ແກ່ຂ້ານ້ອຍ.

‘‘သံဝိဇ္ဇန္တိ ခေါ ပန မေ, ဘန္တေ, ကုလေ ဘောဂါ. တေ စ ခေါ အပ္ပဋိဝိဘတ္တာ သီလဝန္တေဟိ ကလျာဏဓမ္မေဟိ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, စတုတ္ထော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ.

ຂ້ານ້ອຍແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ໂພຄະສົມບັດທັງຫຼາຍໃນຕະກູນຂອງຂ້ານ້ອຍມີຢູ່. ແຕ່ໂພຄະສົມບັດເຫຼົ່ານັ້ນ ຂ້ານ້ອຍບໍ່ໄດ້ແບ່ງແຍກກັບຜູ້ມີສີນ ມີທັມອັນງາມເລີຍ. ຂ້ານ້ອຍແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ນີ້ເປັນທັມມະອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ປະການທີສີ່ ທີ່ມີຢູ່ແກ່ຂ້ານ້ອຍ.

‘‘ယံ [Pg.49] ခေါ ပနာဟံ, ဘန္တေ, ဘိက္ခုံ ပယိရုပါသာမိ; သက္ကစ္စံယေဝ ပယိရုပါသာမိ, နော အသက္ကစ္စံ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, ပဉ္စမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ.

ຂ້ານ້ອຍແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍເຂົ້າໄປນັ່ງໃກ້ພຣະພິກຂຸຮູບໃດ ກໍເຂົ້າໄປນັ່ງໃກ້ໂດຍເຄົາລົບເທົ່ານັ້ນ ບໍ່ແມ່ນເຂົ້າໄປນັ່ງໃກ້ໂດຍບໍ່ເຄົາລົບ. ຂ້ານ້ອຍແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ນີ້ເປັນທັມມະອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ປະການທີຫ້າ ທີ່ມີຢູ່ແກ່ຂ້ານ້ອຍ.

‘‘သော စေ, ဘန္တေ, မေ အာယသ္မာ ဓမ္မံ ဒေသေတိ; သက္ကစ္စံယေဝ သုဏောမိ, နော အသက္ကစ္စံ. နော စေ မေ သော အာယသ္မာ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, အဟမဿ ဓမ္မံ ဒေသေမိ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ ဆဋ္ဌော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ.

ຂ້ານ້ອຍແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຖ້າພຣະຜູ້ມີອາຍຸຮູບນັ້ນສະແດງທັມແກ່ຂ້ານ້ອຍ ຂ້ານ້ອຍຍ່ອມຟັງໂດຍເຄົາລົບເທົ່ານັ້ນ ບໍ່ແມ່ນຟັງໂດຍບໍ່ເຄົາລົບ. ຖ້າພຣະຜູ້ມີອາຍຸຮູບນັ້ນບໍ່ສະແດງທັມແກ່ຂ້ານ້ອຍ ຂ້ານ້ອຍກໍສະແດງທັມແກ່ພຣະຜູ້ມີອາຍຸຮູບນັ້ນ. ຂ້ານ້ອຍແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ນີ້ເປັນທັມມະອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ປະການທີຫົກ ທີ່ມີຢູ່ແກ່ຂ້ານ້ອຍ.

‘‘အနစ္ဆရိယံ ခေါ ပန မံ, ဘန္တေ, ဒေဝတာ ဥပသင်္ကမိတွာ အာရောစေန္တိ – ‘သွာက္ခာတော, ဂဟပတိ, ဘဂဝတာ ဓမ္မော’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ အဟံ, ဘန္တေ, တာ ဒေဝတာ ဧဝံ ဝဒါမိ – ‘ဝဒေယျာထ ဝါ ဧဝံ ခေါ တုမှေ ဒေဝတာ နော ဝါ ဝဒေယျာထ, အထ ခေါ သွာက္ခာတော ဘဂဝတာ ဓမ္မော’တိ. န ခေါ ပနာဟံ, ဘန္တေ, အဘိဇာနာမိ တတောနိဒါနံ စိတ္တဿ ဥန္နတိံ – ‘မံ ဝါ ဒေဝတာ ဥပသင်္ကမန္တိ, အဟံ ဝါ ဒေဝတာဟိ သဒ္ဓိံ သလ္လပါမီ’တိ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, သတ္တမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ.

ຂ້ານ້ອຍແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ການທີ່ເທວະດາທັງຫຼາຍເຂົ້າມາຫາຂ້ານ້ອຍແລ້ວບອກວ່າ 'ຄະຫະບໍດີ ພຣະທັມອັນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງດີແລ້ວ' ນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນເລື່ອງໜ້າອັດສະຈັນເລີຍ. ເມື່ອເທວະດາກ່າວຢ່າງນີ້ແລ້ວ ຂ້ານ້ອຍໄດ້ກ່າວກັບເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນວ່າ 'ພວກທ່ານເປັນເທວະດາ ຈະກ່າວຢ່າງນີ້ກໍຕາມ ຈະບໍ່ກ່າວຢ່າງນີ້ກໍຕາມ ແຕ່ພຣະທັມອັນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງດີແລ້ວຢ່າງແທ້ຈິງ'. ຂ້ານ້ອຍແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍບໍ່ເຄີຍຮູ້ສຶກເຖິງຄວາມຟູຂຶ້ນແຫ່ງຈິດ ເພາະເຫດນັ້ນເລີຍວ່າ 'ເທວະດາທັງຫຼາຍເຂົ້າມາຫາເຮົາ ຫຼືເຮົາໄດ້ສົນທະນາກັບເທວະດາທັງຫຼາຍ'. ຂ້ານ້ອຍແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ນີ້ເປັນທັມມະອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ປະການທີເຈັດ ທີ່ມີຢູ່ແກ່ຂ້ານ້ອຍ.

‘‘ယာနိမာနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ ဒေသိတာနိ ပဉ္စောရမ္ဘာဂိယာနိ သံယောဇနာနိ, နာဟံ တေသံ ကိဉ္စိ အတ္တနိ အပ္ပဟီနံ သမနုပဿာမိ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, အဋ္ဌမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ. ဣမေ ခေါ မေ, ဘန္တေ, အဋ္ဌ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ သံဝိဇ္ဇန္တိ. န စ ခေါ အဟံ ဇာနာမိ – ကတမေဟိ စာဟံ အဋ္ဌဟိ အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘဂဝတာ ဗျာကတော’’တိ.

ຂ້ານ້ອຍແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ສັງໂຍດເບື້ອງຕ່ຳຫ້າປະການເຫຼົ່ານີ້ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ແລ້ວ ຂ້ານ້ອຍບໍ່ເຫັນສັງໂຍດເຫຼົ່ານັ້ນແມ່ນແຕ່ຢ່າງໜຶ່ງ ທີ່ຍັງບໍ່ທັນລະໄດ້ໃນຕົນເອງເລີຍ. ຂ້ານ້ອຍແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ນີ້ເປັນທັມມະອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ປະການທີແປດ ທີ່ມີຢູ່ແກ່ຂ້ານ້ອຍ. ຂ້ານ້ອຍແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ທັມມະອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນແປດປະການເຫຼົ່ານີ້ ມີຢູ່ແກ່ຂ້ານ້ອຍ. ແຕ່ຂ້ານ້ອຍກໍບໍ່ຮູ້ເລີຍວ່າ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງພະຍາກອນວ່າ ຂ້ານ້ອຍປະກອບດ້ວຍທັມມະອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນແປດປະການໃດແດ່.

အထ ခေါ သော ဘိက္ခု ဥဂ္ဂဿ ဂဟပတိနော ဝေသာလိကဿ နိဝေသနေ ပိဏ္ဍပါတံ ဂဟေတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမိ. အထ ခေါ သော ဘိက္ခု ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ယာဝတကော အဟောသိ ဥဂ္ဂေန ဂဟပတိနာ ဝေသာလိကေန သဒ္ဓိံ ကထာသလ္လာပေါ, တံ သဗ္ဗံ ဘဂဝတော အာရောစေသိ.

ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະພິກຂຸຮູບນັ້ນ ຮັບບິນທະບາດໃນເຮືອນຂອງອຸກຄະຄະຫະບໍດີ ຊາວເມືອງເວສາລີແລ້ວ ກໍລຸກຈາກອາສະນະຫຼີກໄປ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ໃນເວລາຫຼັງພັດຕາກິດ ພຣະພິກຂຸຮູບນັ້ນກັບຈາກບິນທະບາດແລ້ວ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ເຖິງທີ່ປະທັບ ເມື່ອເຂົ້າໄປເຝົ້າແລ້ວ ໄດ້ຖວາຍອະພິວາດພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ສົມຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ເມື່ອນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ສົມຄວນສ່ວນຂ้างໜຶ່ງແລ້ວ ພຣະພິກຂຸຮູບນັ້ນໄດ້ກາບທູນເລື່ອງລາວການສົນທະນາທັງໝົດ ທີ່ໄດ້ມີຮ່ວມກັບອຸກຄະຄະຫະບໍດີ ຊາວເມືອງເວສາລີ ແດ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ.

‘‘သာဓု သာဓု, ဘိက္ခု! ယထာ တံ ဥဂ္ဂေါ ဂဟပတိ ဝေသာလိကော သမ္မာ ဗျာကရမာနော ဗျာကရေယျ, ဣမေဟေဝ ခေါ, ဘိက္ခု, အဋ္ဌဟိ အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ [Pg.50] ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဥဂ္ဂေါ ဂဟပတိ ဝေသာလိကော မယာ ဗျာကတော. ဣမေဟိ စ ပန, ဘိက္ခု, အဋ္ဌဟိ အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတံ ဥဂ္ဂံ ဂဟပတိံ ဝေသာလိကံ ဓာရေဟီ’’တိ. ပဌမံ.

“ດີລະ ດີລະ ພິກຂຸ! ອຸກຄະຄະຫະບໍດີ ຊາວເມືອງເວສາລີ ເມື່ອຈະພະຍາກອນຢ່າງຖືກຕ້ອງ ກໍພະຍາກອນຢ່າງນັ້ນແທ້. ພິກຂຸ! ອຸກຄະຄະຫະບໍດີ ຊາວເມືອງເວສາລີ ປະກອບດ້ວຍທັມມະອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນແປດປະການເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ ທີ່ເຮົາໄດ້ພະຍາກອນໄວ້. ພິກຂຸ! ເຈົ້າຈົ່ງຈົດຈຳອຸກຄະຄະຫະບໍດີ ຊາວເມືອງເວສາລີ ວ່າເປັນຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມມະອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນແປດປະການເຫຼົ່ານີ້ເຖີດ”. ສູດທີໜຶ່ງ.

၂. ဒုတိယဥဂ္ဂသုတ္တံ

໒. ທຸຕິຍະອຸກຄະສູດ

၂၂. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဝဇ္ဇီသု ဝိဟရတိ ဟတ္ထိဂါမေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတံ ဥဂ္ဂံ ဂဟပတိံ ဟတ္ထိဂါမကံ ဓာရေထာ’’တိ. ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. ဣဒံ ဝတွာန သုဂတော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ ပါဝိသိ.

໒໒. ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ຫັດຖິຄາມ ໃນແຄວ້ນວັດຊີ. ນະ ທີ່ນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງຮຽກພິກຂຸທັງຫຼາຍມາຕັດວ່າ 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກເຈົ້າຈົ່ງຈົດຈຳອຸກຄະຄະຫະບໍດີ ຊາວບ້ານຫັດຖິຄາມ ວ່າເປັນຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມມະອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນແປດປະການເຖີດ'. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດຄຳນີ້ແລ້ວ. ພຣະສຸຄົດຄັ້ນຕັດຄຳນີ້ແລ້ວ ກໍຊົງລຸກຈາກອາສະນະ ເສດັດເຂົ້າສູ່ພຣະວິຫານ.

အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန ဥဂ္ဂဿ ဂဟပတိနော ဟတ္ထိဂါမကဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. အထ ခေါ ဥဂ္ဂေါ ဂဟပတိ ဟတ္ထိဂါမကော ယေန သော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ဘိက္ခုံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ဥဂ္ဂံ ဂဟပတိံ ဟတ္ထိဂါမကံ သော ဘိက္ခု ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဋ္ဌဟိ ခေါ တွံ, ဂဟပတိ, အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘဂဝတာ ဗျာကတော. ကတမေ တေ, ဂဟပတိ, အဋ္ဌ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ, ယေဟိ တွံ သမန္နာဂတော ဘဂဝတာ ဗျာကတော’’တိ?

ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະພິກຂຸຮູບໜຶ່ງ ຄອງສະບົງຈີວອນໃນເວລາເຊົ້າ ຖືບາດແລະຈີວອນ ເຂົ້າໄປຫາເຮືອນຂອງອຸກຄະຄະຫະບໍດີ ຊາວບ້ານຫັດຖິຄາມ ເມື່ອເຂົ້າໄປຮອດແລ້ວ ກໍນັ່ງເທິງອາສະນະທີ່ປູລາດໄວ້. ຄັ້ງນັ້ນ ອຸກຄະຄະຫະບໍດີ ຊາວບ້ານຫັດຖິຄາມ ໄດ້ເຂົ້າໄປຫາພຣະພິກຂຸຮູບນັ້ນ ເມື່ອເຂົ້າໄປຮອດແລ້ວ ໄດ້ຖວາຍອະພິວາດພຣးພິກຂຸຮູບນັ້ນ ແລ້ວນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ສົມຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ພຣະພິກຂຸຮູບນັ້ນໄດ້ກ່າວກັບອຸກຄະຄະຫະບໍດີ ຊາວບ້ານຫັດຖິຄາມ ຜູ້ຮັ່ງນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ສົມຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງນັ້ນວ່າ 'ຄະຫະບໍດີ ທ່ານໄດ້ຮັບພະຍາກອນຈາກພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ ເປັນຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມມະອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນແປດປະການ. ຄະຫະບໍດີ ທັມມະອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນແປດປະການ ທີ່ທ່ານໄດ້ຮັບພະຍາກອນຈາກພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້ານັ້ນ ແມ່ນຫຍັງແດ່?'

‘‘န ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဇာနာမိ – ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘဂဝတာ ဗျာကတောတိ. အပိ စ, ဘန္တေ, ယေ မေ အဋ္ဌ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ သံဝိဇ္ဇန္တိ, တံ သုဏာဟိ, သာဓုကံ မနသိ ကရောဟိ; ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဂဟပတီ’’တိ ခေါ သော ဘိက္ခု ဥဂ္ဂဿ ဂဟပတိနော ဟတ္ထိဂါမကဿ ပစ္စဿောသိ. ဥဂ္ဂေါ ဂဟပတိ ဟတ္ထိဂါမကော ဧတဒဝေါစ – ‘‘ယဒါဟံ, ဘန္တေ, နာဂဝနေ ပရိစရန္တော ဘဂဝန္တံ ပဌမံ ဒူရတောဝ အဒ္ဒသံ; သဟ ဒဿနေနေဝ မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော စိတ္တံ ပသီဒိ, သုရာမဒေါ စ ပဟီယိ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, ပဌမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ.

“ຂ້ານ້ອຍແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍບໍ່ຮູ້ເລີຍວ່າ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງພະຍາກອນວ່າ ຂ້ាន້ອຍປະກອບດ້ວຍທັມມະອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນແປດປະການໃດແດ່. ແຕ່ຢ່າງໃດກໍດີ ທ່ານຜູ້ຈະເລີນ ທັມມະອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນແປດປະການທີ່ມີຢູ່ແກ່ຂ້ານ້ອຍນັ້ນ ຂໍທ່ານຈົ່ງຟັງ ແລະໃສ່ໃຈໃຫ້ດີ ຂ້ານ້ອຍຈະກ່າວ”. ພຣະພິກຂຸຮູບນັ້ນໄດ້ຮັບຄຳຂອງອຸກຄະຄະຫະບໍດີ ຊາວບ້ານຫັດຖິຄາມວ່າ 'ຢ່າງນັ້ນ ຄະຫະບໍດີ'. ອຸກຄະຄະຫະບໍດີ ຊາວບ້ານຫັດຖິຄາມ ໄດ້ກ່າວດັ່ງນີ້ວ່າ 'ຂ້ານ້ອຍແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ເມື່ອຂ້ານ້ອຍກຳລັງທ່ຽວຫຼິ້ນຢູ່ໃນປ່ານາກະວັນ ໄດ້ເຫັນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າແຕ່ໄກເປັນຄັ້ງທຳອິດ. ຂ້ານ້ອຍແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ພຽງແຕ່ໄດ້ເຫັນເທົ່ານັ້ນ ຈິດຂອງຂ້ານ້ອຍກໍເຫຼື້ອມໃສໃນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລະຄວາມມຶນເມົາດ້ວຍສຸຣາກໍຫາຍໄປທັນທີ. ຂ້ານ້ອຍແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ນີ້ເປັນທັມມະອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ປະການທຳອິດ ທີ່ມີຢູ່ແກ່ຂ້ານ້ອຍ.

‘‘သော ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ပသန္နစိတ္တော ဘဂဝန္တံ ပယိရုပါသိံ. တဿ မေ ဘဂဝါ အနုပုဗ္ဗိံ ကထံ ကထေသိ, သေယျထိဒံ – ဒါနကထံ သီလကထံ သဂ္ဂကထံ; ကာမာနံ အာဒီနဝံ ဩကာရံ သံကိလေသံ, နေက္ခမ္မေ အာနိသံသံ ပကာသေသိ. ယဒါ မံ ဘဂဝါ အညာသိ ကလ္လစိတ္တံ မုဒုစိတ္တံ ဝိနီဝရဏစိတ္တံ ဥဒဂ္ဂစိတ္တံ ပသန္နစိတ္တံ, အထ ယာ [Pg.51] ဗုဒ္ဓါနံ သာမုက္ကံသိကာ ဓမ္မဒေသနာ တံ ပကာသေသိ – ဒုက္ခံ, သမုဒယံ, နိရောဓံ, မဂ္ဂံ. သေယျထာပိ နာမ သုဒ္ဓံ ဝတ္ထံ အပဂတကာဠကံ သမ္မဒေဝ ရဇနံ ပဋိဂ္ဂဏှေယျ; ဧဝမေဝံ ခေါ မေ တသ္မိံယေဝ အာသနေ ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမ္မစက္ခုံ ဥဒပါဒိ – ‘ယံ ကိဉ္စိ သမုဒယဓမ္မံ, သဗ္ဗံ တံ နိရောဓဓမ္မ’န္တိ. သော ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဒိဋ္ဌဓမ္မော ပတ္တဓမ္မော ဝိဒိတဓမ္မော ပရိယောဂါဠှဓမ္မော တိဏ္ဏဝိစိကိစ္ဆော ဝိဂတကထံကထော ဝေသာရဇ္ဇပ္ပတ္တော အပရပ္ပစ္စယော သတ္ထုသာသနေ တတ္ထေဝ ဗုဒ္ဓဉ္စ ဓမ္မဉ္စ သံဃဉ္စ သရဏံ အဂမာသိံ, ဗြဟ္မစရိယပဉ္စမာနိ စ သိက္ခာပဒါနိ သမာဒိယိံ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, ဒုတိယော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ.

ຂ້ານ້ອຍແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍນັ້ນມີຈິດເຫຼື້ອມໃສແລ້ວ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງອະນຸປຸບພີກະຖາແກ່ຂ້ານ້ອຍ ຄື ຊົງສະແດງທານະກະຖາ ສີລະກະຖາ ສັກຄະກະຖາ ຊົງປະກາດໂທດ ຄວາມຕ່ຳຊ້າ ຄວາມເສົ້າໝອງຂອງກາມທັງຫຼາຍ ແລະອານິສົງໃນເນກຂັມມະ. ເມື່ອໃດ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຊາບວ່າ ຂ້ານ້ອຍມີຈິດຄວນ ມີຈິດອ່ອນໂຍນ ມີຈິດປາສະຈາກນີວອນ ມີຈິດເບີກບານ ມີຈິດເຫຼື້ອມໃສແລ້ວ ເມື່ອນັ້ນ ພຣະອົງຈຶ່ງຊົງປະກາດພຣະທັມມະເທດສະໜາທີ່ພຣະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍຊົງຍົກຂຶ້ນສະແດງເອງ ຄື ທຸກ ສະມຸໄທ ນິໂຣດ ມັກ. ປຽບເໝືອນຜ້າທີ່ບໍລິສຸດ ປາສະຈາກຮອຍດຳ ຍ່ອມຮັບນ້ຳຍ້ອມໄດ້ເປັນຢ່າງດີ ຢ່າງໃດກໍດີ ດວງຕາເຫັນທັມອັນປາສະຈາກທຸລີ ປາສະຈາກມົນທິນ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນແກ່ຂ້ານ້ອຍ ເທິງອາສະນະນັ້ນເອງວ່າ 'ສິ່ງໃດສິ່ງໜຶ່ງມີຄວາມເກີດຂຶ້ນເປັນທຳມະດາ ສິ່ງທັງປວງນັ້ນລ້ວນມີຄວາມດັບໄປເປັນທຳມະດາ'. ຂ້ານ້ອຍນັ້ນ ເປັນຜູ້ມີທັມອັນເຫັນແລ້ວ ບັນລຸທັມແລ້ວ ຮູ້ແຈ້ງທັມແລ້ວ ຢັ່ງລົງສູ່ທັມແລ້ວ ຂ້າມພົ້ນຄວາມສົງໄສແລ້ວ ປາສະຈາກຄວາມເຄືອບແຄງ ເຖິງຄວາມແກ້ວຫານ ບໍ່ຕ້ອງເຊື່ອຜື່ອື່ນໃນຄຳສອນຂອງພຣະສາດສະດາ ໄດ້ເຖິງພຣະພຸດ ພຣະທັມ ແລະພຣະສົງ ເປັນສະຣະນະ ໃນທີ່ນັ້ນເອງ ແລະໄດ້ສະມາທານສິກຂາບົດທັງຫຼາຍ ມີພຣົມມະຈັນເປັນທີຫ້າ. ຂ້ານ້ອຍແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ນີ້ເປັນທັມມະອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ປະການທີສອງ ທີ່ມີຢູ່ແກ່ຂ້ານ້ອຍ.

‘‘တဿ မယှံ, ဘန္တေ, စတဿော ကောမာရိယော ပဇာပတိယော အဟေသုံ. အထ ခွာဟံ, ဘန္တေ, ယေန တာ ပဇာပတိယော တေနုပသင်္ကမိံ; ဥပသင်္ကမိတွာ တာ ပဇာပတိယော ဧတဒဝစံ – ‘မယာ ခေါ, ဘဂိနိယော, ဗြဟ္မစရိယပဉ္စမာနိ သိက္ခာပဒါနိ သမာဒိန္နာနိ. ယာ ဣစ္ဆတိ သာ ဣဓေဝ ဘောဂေ စ ဘုဉ္ဇတု ပုညာနိ စ ကရောတု, သကာနိ ဝါ ဉာတိကုလာနိ ဂစ္ဆတု. ဟောတိ ဝါ ပန ပုရိသာဓိပ္ပာယော, ကဿ ဝေါ ဒမ္မီ’တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေ သာ, ဘန္တေ, ဇေဋ္ဌာ ပဇာပတိ မံ ဧတဒဝေါစ – ‘ဣတ္ထန္နာမဿ မံ, အယျပုတ္တ, ပုရိသဿ ဒေဟီ’တိ. အထ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, တံ ပုရိသံ ပက္ကောသာပေတွာ ဝါမေန ဟတ္ထေန ပဇာပတိံ ဂဟေတွာ ဒက္ခိဏေန ဟတ္ထေန ဘိင်္ဂါရံ ဂဟေတွာ တဿ ပုရိသဿ ဩဏောဇေသိံ. ကောမာရိံ ခေါ ပနာဟံ, ဘန္တေ, ဒါရံ ပရိစ္စဇန္တော နာဘိဇာနာမိ စိတ္တဿ အညထတ္တံ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, တတိယော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ.

ຂ້ານ້ອຍແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍນັ້ນມີພັນລະຍາໄວລຸ້ນສີ່ຄົນ. ຄັ້ງນັ້ນ ຂ້ານ້ອຍໄດ້ເຂົ້າໄປຫາພັນລະຍາເຫຼົ່ານັ້ນ ແລ້ວໄດ້ກ່າວກັບພັນລະຍາເຫຼົ່ານັ້ນວ່າ 'ນ້ອງຍິງທັງຫຼາຍ ເຮົາໄດ້ສະມາທານສິກຂາບົດທັງຫຼາຍ ມີພຣົມມະຈັນເປັນທີຫ້າແລ້ວ. ນ້ອງຍິງຄົນໃດປາດຖະໜາ ຄົນນັ້ນຈົ່ງໃຊ້ສອຍໂພຄະສົມບັດ ແລະເຮັດບຸນກຸສົນຢູ່ໃນເຮືອນນີ້ເອງ ຫຼືຈະກັບໄປສູ່ຕະກູນຍາດຂອງຕົນກໍໄດ້. ຫຼືຫາກມີຄວາມປາດຖະໜາໃນຊາຍອື່ນ ເຮົາຈະມອບພວກນ້ອງໃຫ້ແກ່ຊາຍຄົນໃດ?' ເມື່ອກ່າວຢ່າງນີ້ແລ້ວ ພັນລະຍາຄົນໃຫຍ່ໄດ້ກ່າວກັບຂ້ານ້ອຍວ່າ 'ແດ່ທ່ານພີ່ ຂໍຊົງມອບຂ້ານ້ອຍໃຫ້ແກ່ຊາຍຊື່ນີ້ເຖີດ'. ຄັ້ງນັ້ນ ຂ້ານ້ອຍໄດ້ໃຫ້ຄົນໄປເອີ້ນຊາຍຄົນນັ້ນມາ ແລ້ວເອົາມືຊ້າຍຈັບພັນລະຍາ ເອົາມືຂວາຈັບເຕົ້ານ້ຳ ຫຼັ່ງນ້ຳມອບໃຫ້ແກ່ຊາຍຄົນນັ້ນ. ຂ້ານ້ອຍແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ເມື່ອສະຫຼະພັນລະຍາໄວລຸ້ນນັ້ນ ຂ້ານ້ອຍບໍ່ຮູ້ສຶກເຖິງຄວາມປ່ຽນແປງແຫ່ງຈິດເລີຍ. ຂ້ານ້ອຍແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ນີ້ເປັນທັມມະອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ປະການທີສາມ ທີ່ມີຢູ່ແກ່ຂ້ານ້ອຍ.

‘‘သံဝိဇ္ဇန္တိ ခေါ ပန မေ, ဘန္တေ, ကုလေ ဘောဂါ. တေ စ ခေါ အပ္ပဋိဝိဘတ္တာ သီလဝန္တေဟိ ကလျာဏဓမ္မေဟိ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, စတုတ္ထော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ.

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຊັບສົມບັດທັງຫຼາຍມີຢູ່ໃນຕະກູນຂອງຂ້າພຣະອົງ. ແລະຊັບສົມບັດເຫຼົ່ານັ້ນ ຂ້າພຣະອົງກໍບໍ່ໄດ້ແບ່ງແຍກ (ບໍ່ຫວງແຫນ) ຈາກທ່ານຜູ້ມີສິນ ຜູ້ມີກັນລະຍາທຳ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ນີ້ເປັນທຳອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ປະການທີສີ່ ທີ່ມີຢູ່ໃນຂ້າພຣະອົງ.

‘‘ယံ ခေါ ပနာဟံ, ဘန္တေ, ဘိက္ခုံ ပယိရုပါသာမိ; သက္ကစ္စံယေဝ ပယိရုပါသာမိ, နော အသက္ကစ္စံ. သော စေ မေ အာယသ္မာ ဓမ္မံ ဒေသေတိ; သက္ကစ္စံယေဝ သုဏောမိ, နော အသက္ကစ္စံ. နော စေ မေ သော အာယသ္မာ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, အဟမဿ ဓမ္မံ ဒေသေမိ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, ပဉ္စမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ.

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ເມື່ອข້າພຣະອົງເຂົ້າໄປນັ່ງໃກ້ພຣະພິກຂຸໃດ, ຂ້າພຣະອົງກໍເຂົ້າໄປຫາໂດຍເຄົາລົບເທົ່ານັ້ນ, ບໍ່ແມ່ນເຂົ້າໄປຫາໂດຍບໍ່ເຄົາລົບ. ຖ້າພຣະຄຸນເຈົ້າຮູບນັ້ນສະແດງທຳແກ່ຂ້າພຣະອົງ, ຂ້າພຣະອົງກໍຟັງທຳໂດຍເຄົາລົບເທົ່ານັ້ນ, ບໍ່ແມ່ນຟັງໂດຍບໍ່ເຄົາລົບ. ຖ້າພຣະຄຸນເຈົ້າຮູບນັ້ນບໍ່ສະແດງທຳແກ່ຂ້າພຣະອົງ, ຂ້າພຣະອົງກໍສະແດງທຳແກ່ພຣະຄຸນເຈົ້າຮູບນັ້ນ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ນີ້ເປັນທຳອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ປະການທີຫ້າ ທີ່ມີຢູ່ໃນຂ້າພຣະອົງ.

‘‘အနစ္ဆရိယံ [Pg.52] ခေါ ပန, ဘန္တေ, သံဃေ နိမန္တိတေ ဒေဝတာ ဥပသင်္ကမိတွာ အာရောစေန္တိ – ‘အသုကော, ဂဟပတိ, ဘိက္ခု ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တော အသုကော ပညာဝိမုတ္တော အသုကော ကာယသက္ခီ အသုကော ဒိဋ္ဌိပ္ပတ္တော အသုကော သဒ္ဓါဝိမုတ္တော အသုကော ဓမ္မာနုသာရီ အသုကော သဒ္ဓါနုသာရီ အသုကော သီလဝါ ကလျာဏဓမ္မော အသုကော ဒုဿီလော ပါပဓမ္မော’တိ. သံဃံ ခေါ ပနာဟံ, ဘန္တေ, ပရိဝိသန္တော နာဘိဇာနာမိ ဧဝံ စိတ္တံ ဥပ္ပာဒေန္တော – ‘ဣမဿ ဝါ ထောကံ ဒေမိ ဣမဿ ဝါ ဗဟုက’န္တိ. အထ ခွာဟံ, ဘန္တေ, သမစိတ္တောဝ ဒေမိ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, ဆဋ္ဌော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ.

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ເມື່ອຂ້າພຣະອົງນິມົນພຣະສົງມາແລ້ວ, ການທີ່ເທວະດາທັງຫຼາຍເຂົ້າມາຫາແລ້ວບອກວ່າ 'ຂ້າແຕ່ຄະຫະບໍດີ, ພຣະພິກຂຸຮູບນີ້ເປັນອຸພະໂຕພາຄະວິມຸດ, ຮູບນີ້ເປັນປັນຍາວิມຸດ, ຮູບນີ້ເປັນກາຍະສັກຂີ, ຮູບນີ້ເປັນທິຕຖິປປັດຕະ, ຮູບນີ້ເປັນສັດທາວິມຸດ, ຮູບນີ້ເປັນທັມມານຸສາຣີ, ຮູບນີ້ເປັນສັດທານຸສາຣີ, ຮູບນີ້ເປັນຜູ້ມີສິນ ມີກັນລະຍາທຳ, ຮູບນີ້ເປັນຜູ້ທຸສິນ ມີບາບທຳ' ດັ່ງນີ້, ນີ້ບໍ່ແມ່ນເລື່ອງໜ້າອັດສະຈັນເລີຍ. ແຕ່ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ເມື່ອຂ້າພຣະອົງອຸປະຖາກພຣະສົງຢູ່, ຂ້າພຣະອົງບໍ່ເຄີຍຮູ້ສຶກວ່າມີຈິດຄິດຢ່າງນີ້ເລີຍວ່າ 'ເຮົາຈະຖວາຍແກ່ພຣະຮູບນີ້ໜ້ອຍ ຈະຖວາຍແກ່ພຣະຮູບນັ້ນຫຼາຍ' ດັ່ງນີ້. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ທີ່ແທ້ແລ້ວ ຂ້າພຣະອົງຖວາຍດ້ວຍຈິດທີ່ສະເໝີກັນ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ນີ້ເປັນທຳອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ປະການທີຫົກ ທີ່ມີຢູ່ໃນຂ້າພຣະອົງ.

‘‘အနစ္ဆရိယံ ခေါ ပန မံ, ဘန္တေ, ဒေဝတာ ဥပသင်္ကမိတွာ အာရောစေန္တိ – ‘သွာက္ခာတော, ဂဟပတိ, ဘဂဝတာ ဓမ္မော’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ အဟံ, ဘန္တေ, တာ ဒေဝတာ ဧဝံ ဝဒေမိ – ‘ဝဒေယျာထ ဝါ ဧဝံ ခေါ တုမှေ ဒေဝတာ နော ဝါ ဝဒေယျာထ, အထ ခေါ သွာက္ခာတော ဘဂဝတာ ဓမ္မော’တိ. န ခေါ ပနာဟံ, ဘန္တေ, အဘိဇာနာမိ တတောနိဒါနံ စိတ္တဿ ဥန္နတိံ – ‘မံ တာ ဒေဝတာ ဥပသင်္ကမန္တိ, အဟံ ဝါ ဒေဝတာဟိ သဒ္ဓိံ သလ္လပါမီ’တိ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, သတ္တမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ.

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ການທີ່ເທວະດາທັງຫຼາຍເຂົ້າມາຫາຂ້າພຣະອົງແລ້ວບອກວ່າ 'ຂ້າແຕ່ຄະຫະບໍດີ, ພຣະທຳອັນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າສະແດງໄວ້ດີແລ້ວ' ດັ່ງນີ້, ນີ້ບໍ່ແມ່ນເລື່ອງໜ້າອັດສະຈັນເລີຍ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ເມື່ອເທວະດາທັງຫຼາຍກ່າວຢ່າງນີ້ແລ້ວ, ຂ້າພຣະອົງກໍກ່າວກັບເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນວ່າ 'ພວກທ່ານຈະກ່າວຢ່າງນີ້ກໍຕາມ ຈະບໍ່ກ່າວຢ່າງນີ້ກໍຕາມ, ແຕ່ພຣະທຳອັນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າສະແດງໄວ້ດີແລ້ວຢ່າງແທ້ຈິງ'. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຂ້າພຣະອົງບໍ່ເຄີຍຮູ້ສຶກວ່າມີຄວາມຟູຂຶ້ນແຫ່ງຈິດ ເພາະເຫດນັ້ນເລີຍວ່າ 'ເທວະດາທັງຫຼາຍເຂົ້າມາຫາເຮົາ ຫຼືເຮົາໄດ້ສົນທະນາກັບເທວະດາທັງຫຼາຍ'. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ນີ້ເປັນທຳອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ປະການທີເຈັດ ທີ່ມີຢູ່ໃນຂ້າພຣະອົງ.

‘‘သစေ ခေါ ပနာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော ပဌမတရံ ကာလံ ကရေယျံ, အနစ္ဆရိယံ ခေါ ပနေတံ ယံ မံ ဘဂဝါ ဧဝံ ဗျာကရေယျ – ‘နတ္ထိ တံ သံယောဇနံ ယေန သံယုတ္တော ဥဂ္ဂေါ ဂဟပတိ ဟတ္ထိဂါမကော ပုန ဣမံ လောကံ အာဂစ္ဆေယျာ’တိ. အယံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, အဋ္ဌမော အစ္ဆရိယော အဗ္ဘုတော ဓမ္မော သံဝိဇ္ဇတိ. ဣမေ ခေါ မေ, ဘန္တေ, အဋ္ဌ အစ္ဆရိယာ အဗ္ဘုတာ ဓမ္မာ သံဝိဇ္ဇန္တိ. န စ ခေါ အဟံ ဇာနာမိ – ကတမေဟိ စာဟံ အဋ္ဌဟိ အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘဂဝတာ ဗျာကတော’’တိ.

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຖ້າຂ້າພຣະອົງຈະເພິ່ງເຮັດກາລະກ່ອນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ນີ້ກໍບໍ່ແມ່ນເລື່ອງໜ້າອັດສະຈັນເລີຍ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈະເພິ່ງພະຍາກອນຂ້າພຣະອົງຢ່າງນີ້ວ່າ 'ບໍ່ມີສັງໂຍດອັນໃດທີ່ຜູກມັດອຸຄຄະຄະຫະບໍດີ ຊາວບ້ານຫັດຖິຄາມ ແລ້ວຈະເພິ່ງເຮັດໃຫ້ກັບມາສູ່ໂລກນີ້ອີກ'. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ນີ້ເປັນທຳອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ປະການທີແປດ ທີ່ມີຢູ່ໃນຂ້າພຣະອົງ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ທຳອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ໘ ປະການນີ້ ມີຢູ່ໃນຂ້າພຣະອົງ. ແຕ່ຂ້າພຣະອົງກໍບໍ່ຮູ້ເລີຍວ່າ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງພະຍາກອນວ່າ ຂ້າພຣະອົງປະກອບດ້ວຍທຳອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ໘ ປະການໃດແດ່.

‘‘အထ ခေါ သော ဘိက္ခု ဥဂ္ဂဿ ဂဟပတိနော ဟတ္ထိဂါမကဿ နိဝေသနေ ပိဏ္ဍပါတံ ဂဟေတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမိ. အထ ခေါ သော ဘိက္ခု ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ယာဝတကော အဟောသိ ဥဂ္ဂေန ဂဟပတိနာ ဟတ္ထိဂါမကေန သဒ္ဓိံ ကထာသလ္လာပေါ, တံ သဗ္ဗံ ဘဂဝတော အာရောစေသိ.

ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະພິກຂຸຮູບນັ້ນ ຮັບບິນທະບາດໃນເຮືອນຂອງອຸຄຄະຄະຫະບໍດີ ຊາວບ້ານຫັດຖິຄາມແລ້ວ ກໍລຸກຈາກອາສະນະຫຼີກໄປ. ຕໍ່ມາ ເມື່ອພຣະພິກຂຸຮູບນັ້ນກັບຈາກບິນທະບາດໃນເວລາຫຼັງພັດຕາກິດ ກໍເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເຖິງທີ່ປະທັບ, ຖວາຍອະພິວາດແລ້ວນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ເມື່ອນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງແລ້ວ ພຣະພິກຂຸຮູບນັ້ນໄດ້ກາບທູນເນື້ອຄວາມແຫ່ງການສົນທະນາທັງໝົດ ທີ່ມີຮ່ວມກັບອຸຄຄະຄະຫະບໍດີ ຊາວບ້ານຫັດຖິຄາມ ແດ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ.

‘‘သာဓု [Pg.53] သာဓု, ဘိက္ခု! ယထာ တံ ဥဂ္ဂေါ ဂဟပတိ ဟတ္ထိဂါမကော သမ္မာ ဗျာကရမာနော ဗျာကရေယျ, ဣမေဟေဝ ခေါ ဘိက္ခု, အဋ္ဌဟိ အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဥဂ္ဂေါ ဂဟပတိ ဟတ္ထိဂါမကော မယာ ဗျာကတော. ဣမေဟိ စ ပန, ဘိက္ခု, အဋ္ဌဟိ အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတံ ဥဂ္ဂံ ဂဟပတိံ ဟတ္ထိဂါမကံ ဓာရေဟီ’’တိ. ဒုတိယံ.

“ດີລະ ດີລະ, ພິກຂຸ! ອຸຄຄະຄະຫະບໍດີ ຊາວບ້ານຫັດຖິຄາມ ເມື່ອຈະພະຍາກອນຢ່າງຖືກຕ້ອງ ກໍເພິ່ງພະຍາກອນຢ່າງນັ້ນ. ພິກຂຸ, ອຸຄຄະຄະຫະບໍດີ ຊາວບ້ານຫັດຖິຄາມ ປະກອບດ້ວຍທຳອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ໘ ປະການເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ ທີ່ຕະຖາຄົດໄດ້ພະຍາກອນໄວ້. ພິກຂຸ, ເພາະເຫດນັ້ນ ເທີງຈົ່ງຈົດຈຳອຸຄຄະຄະຫະບໍດີ ຊາວບ້ານຫັດຖິຄາມ ວ່າເປັນຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ໘ ປະການນີ້ເຖີດ”. ຈົບສູດທີສອງ.

၃. ပဌမဟတ္ထကသုတ္တံ

໓. ຫັດຖະກະສູດ ທີໜຶ່ງ

၂၃. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ အာဠဝိယံ ဝိဟရတိ အဂ္ဂါဠဝေ စေတိယေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘သတ္တဟိ, ဘိက္ခဝေ, အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတံ ဟတ္ထကံ အာဠဝကံ ဓာရေထ. ကတမေဟိ သတ္တဟိ? သဒ္ဓေါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကော; သီလဝါ, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကော; ဟိရီမာ, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကော; ဩတ္တပ္ပီ, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကော; ဗဟုဿုတော, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကော; စာဂဝါ, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကော; ပညဝါ, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကော – ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတ္တဟိ အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတံ ဟတ္ထကံ အာဠဝကံ ဓာရေထာ’’တိ. ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. ဣဒံ ဝတွာန သုဂတော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ ပါဝိသိ.

໒໓. ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ ນະ ອັກຄາລະວະເຈດີ ໃກ້ເມືອງອາລະວີ. ນະ ທີ່ນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດຮຽກພຣະພິກຂຸທັງຫຼາຍມາວ່າ: “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພວກເທີງຈົ່ງຈົດຈຳຫັດຖະກະອາລະວົກ ວ່າເປັນຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ໗ ປະການເຖີດ. ໗ ປະການນັ້ນຄືຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຫັດຖະກະອາລະວົກເປັນຜູ້ມີສັດທາ; ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຫັດຖະກະອາລະວົກເປັນຜູ້ມີສິນ; ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຫັດຖະກະອາລະວົກເປັນຜູ້ມີຫິຣິ; ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຫັດຖະກະອາລະວົກເປັນຜູ້ມີໂອຕຕັບປະ; ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຫັດຖະກະອາລະວົກເປັນພະຫູສູດ; ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຫັດຖະກະອາລະວົກເປັນຜູ້ມີຈາຄະ; ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຫັດຖະກະອາລະວົກເປັນຜູ້ມີປັນຍາ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພວກເທີງຈົ່ງຈົດຈຳຫັດຖະກະອາລະວົກ ວ່າເປັນຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ໗ ປະການນີ້ເຖີດ”. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດພຣະດຳຣັດນີ້ແລ້ວ. ພຣະສຸຄົດຄັ້ນຕັດຄຳນີ້ແລ້ວ ກໍຊົງລຸກຈາກອາສະນະ ເສດັດເຂົ້າສູ່ພຣະວິຫານ.

အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန ဟတ္ထကဿ အာဠဝကဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. အထ ခေါ ဟတ္ထကော အာဠဝကော ယေန သော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ဘိက္ခုံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ဟတ္ထကံ အာဠဝကံ သော ဘိက္ခု ဧတဒဝေါစ –

ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະພິກຂຸຮູບໜຶ່ງໃນເວລາເຊົ້າ ຄອງສະບົງຈີວອນແລ້ວ ຖືບາດແລະຈີວອນ ເຂົ້າໄປຫາຫັດຖະກະອາລະວົກເຖິງເຮືອນ, ຄັ້ນເຂົ້າໄປເຖິງແລ້ວ ກໍນັ່ງຢູ່ ນະ ອາສະນະທີ່ປູລາດໄວ້. ລຳດັບນັ້ນ ຫັດຖະກະອາລະວົກ ເຂົ້າໄປຫາພຣະພິກຂຸຮູບນັ້ນເຖິງທີ່ນັ່ງ, ຄັ້ນເຂົ້າໄປເຖິງແລ້ວ ກໍຖວາຍອະພິວາດພຣະພິກຂຸຮູບນັ້ນ ແລ້ວນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ພຣະພິກຂຸຮູບນັ້ນໄດ້ກ່າວກັບຫັດຖະກະອາລະວົກ ຜູ້ນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ้างໜຶ່ງນັ້ນວ່າ:

‘‘သတ္တဟိ ခေါ တွံ, အာဝုသော, အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘဂဝတာ ဗျာကတော. ကတမေဟိ သတ္တဟိ? ‘သဒ္ဓေါ, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကော; သီလဝါ…ပေ… ဟိရိမာ… ဩတ္တပ္ပီ… ဗဟုဿုတော… စာဂဝါ… ပညဝါ, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကော’တိ. ဣမေဟိ ခေါ တွံ, အာဝုသော, သတ္တဟိ အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘဂဝတာ ဗျာကတော’’တိ. ‘‘ကစ္စိတ္ထ, ဘန္တေ, န ကောစိ ဂိဟီ အဟောသိ ဩဒါတဝသနော’’တိ? ‘‘န ဟေတ္ထ, အာဝုသော, ကောစိ ဂိဟီ အဟောသိ ဩဒါတဝသနော’’တိ. ‘‘သာဓု, ဘန္တေ, ယဒေတ္ထ န ကောစိ ဂိဟီ အဟောသိ ဩဒါတဝသနော’’တိ.

“ອາວຸໂສ, ທ່ານປະກອບດ້ວຍທຳອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ໗ ປະການ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງພະຍາກອນໄວ້ແລ້ວ. ໗ ປະການນັ້ນຄືຫຍັງແດ່? ຄື ‘ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຫັດຖະກະອາລະວົກເປັນຜູ້ມີສັດທາ, ເປັນຜູ້ມີສິນ...ເປ... ມີຫິຣິ... ມີໂອຕຕັບປະ... ເປັນພະຫູສູດ... ມີຈາຄະ... ມີປັນຍາ’. ອາວຸໂສ, ທ່ານປະກອບດ້ວຍທຳອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ໗ ປະການນີ້ແລ້ວ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງພະຍາກອນໄວ້”. “ຂ້າແຕ່ພຣະຄຸນເຈົ້າ, ໃນທີ່ນັ້ນ ບໍ່ມີຄະລຶຫັດຜູ້ນຸ່ງຫົ່ມຜ້າຂາວຢູ່ຮ່ວມນຳແມ່ນບໍ່?” “ອາວຸໂສ, ໃນທີ່ນັ້ນ ບໍ່ມີຄະລຶຫັດຜູ້ນຸ່ງຫົ່ມຜ້າຂາວຢູ່ຮ່ວມນຳເລີຍ”. “ຂ້າແຕ່ພຣະຄຸນເຈົ້າ, ເປັນການດີແລ້ວ ທີ່ໃນທີ່ນັ້ນ ບໍ່ມີຄະລຶຫັດຜູ້ນຸ່ງຫົ່ມຜ້າຂາວຢູ່ຮ່ວມນຳ”.

အထ [Pg.54] ခေါ သော ဘိက္ခု ဟတ္ထကဿ အာဠဝကဿ နိဝေသနေ ပိဏ္ဍပါတံ ဂဟေတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမိ. အထ ခေါ သော ဘိက္ခု ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະພິກຂຸຮູບນັ້ນ ຮັບບິນທະບາດໃນເຮືອນຂອງຫັດຖະກະອາລະວົກແລ້ວ ກໍລຸກຈາກອາສະນະຫຼີກໄປ. ຕໍ່ມາ ເມື່ອພຣະພິກຂຸຮູບນັ້ນກັບຈາກບິນທະບາດໃນເວລາຫຼັງພັດຕາກິດ ກໍເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເຖິງທີ່ປະທັບ, ຖວາຍອະພິວາດແລ້ວນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ้างໜຶ່ງ. ເມື່ອນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ้างໜຶ່ງແລ້ວ ພຣະພິກຂຸຮູບນັ້ນໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ:

‘‘ဣဓာဟံ, ဘန္တေ, ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန ဟတ္ထကဿ အာဠဝကဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိံ; ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိံ. အထ ခေါ, ဘန္တေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကော ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ မံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဟတ္ထကံ အာဠဝကံ ဧတဒဝစံ – ‘သတ္တဟိ ခေါ တွံ, အာဝုသော, အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘဂဝတာ ဗျာကတော. ကတမေဟိ သတ္တဟိ? သဒ္ဓေါ, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကော; သီလဝါ…ပေ… ဟိရိမာ… ဩတ္တပ္ပီ… ဗဟုဿုတော… စာဂဝါ… ပညဝါ, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကောတိ. ဣမေဟိ ခေါ တွံ, အာဝုသော, သတ္တဟိ အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘဂဝတာ ဗျာကတော’တိ.

“ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ໃນເວລາເຊົ້າ ຂ້າພຣະອົງຄອງສະບົງຈີວອນແລ້ວ ຖືບາດແລະຈີວອນ ເຂົ້າໄປຫາຫັດຖະກະອາລະວົກເຖິງເຮືອນ, ຄັ້ນເຂົ້າໄປເຖິງແລ້ວ ກໍນັ່ງຢູ່ ນະ ອາສະນະທີ່ປູລາດໄວ້. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ລຳດັບນັ້ນ ຫັດຖະກະອາລະວົກ ເຂົ້າໄປຫາຂ້າພຣະອົງເຖິງທີ່ນັ່ງ, ຄັ້ນເຂົ້າໄປເຖິງແລ້ວ ກໍຖວາຍອະພິວາດຂ້າພຣະອົງ ແລ້ວນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ้างໜຶ່ງ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຂ້າພຣະອົງໄດ້ກ່າວກັບຫັດຖະກະອາລະວົກ ຜູ້ນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ้างໜຶ່ງນັ້ນວ່າ ‘ອາວຸໂສ, ທ່ານປະກອບດ້ວຍທຳອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ໗ ປະການ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງພະຍາກອນໄວ້ແລ້ວ. ໗ ປະການນັ້ນຄືຫຍັງແດ່? ຄື ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຫັດຖະກະອາລະວົກເປັນຜູ້ມີສັດທາ, ເປັນຜູ້ມີສິນ...ເປ... ມີຫິຣິ... ມີໂອຕຕັບປະ... ເປັນພະຫູສູດ... ມີຈາຄະ... ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຫັດຖະກະອາລະວົກເປັນຜູ້ມີປັນຍາ. ອາວຸໂສ, ທ່ານປະກອບດ້ວຍທຳອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ໗ ປະການນີ້ແລ້ວ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງພະຍາກອນໄວ້’ ດັ່ງນີ້.

‘‘ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဘန္တေ, ဟတ္ထကော မံ ဧတဒဝေါစ – ‘ကစ္စိတ္ထ, ဘန္တေ, န ကောစိ ဂိဟီ အဟောသိ ဩဒါတဝသနော’တိ? ‘န ဟေတ္ထ, အာဝုသော, ကောစိ ဂိဟီ အဟောသိ ဩဒါတဝသနော’တိ. ‘သာဓု, ဘန္တေ, ယဒေတ္ထ န ကောစိ ဂိဟီ အဟောသိ ဩဒါတဝသနော’’’တိ.

“ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ເມື່ອຂ້າພຣະອົງກ່າວຢ່າງນີ້ແລ້ວ, ຫັດຖະກະອາລະວົກໄດ້ກ່າວກັບຂ້າພຣະອົງວ່າ ‘ຂ້າແຕ່ພຣະຄຸນເຈົ້າ, ໃນທີ່ນັ້ນ ບໍ່ມີຄະລຶຫັດຜູ້ນຸ່ງຫົ່ມຜ້າຂາວຢູ່ຮ່ວມນຳແມ່ນບໍ່?’ ຂ້າພຣະອົງຕອບວ່າ ‘ອາວຸໂສ, ໃນທີ່ນັ້ນ ບໍ່ມີຄະລຶຫັດຜູ້ນຸ່ງຫົ່ມຜ້າຂາວຢູ່ຮ່ວມນຳເລີຍ’. ຫັດຖະກະອາລະວົກກ່າວວ່າ ‘ຂ້າແຕ່ພຣະຄຸນເຈົ້າ, ເປັນການດີແລ້ວ ທີ່ໃນທີ່ນັ້ນ ບໍ່ມີຄະລຶຫັດຜູ້ນຸ່ງຫົ່ມຜ້າຂາວຢູ່ຮ່ວມນຳ’ ດັ່ງນີ້”.

‘‘သာဓု သာဓု, ဘိက္ခု! အပ္ပိစ္ဆော သော, ဘိက္ခု, ကုလပုတ္တော. သန္တေယေဝ အတ္တနိ ကုသလဓမ္မေ န ဣစ္ဆတိ ပရေဟိ ဉာယမာနေ. တေန ဟိ တွံ, ဘိက္ခု, ဣမိနာပိ အဋ္ဌမေန အစ္ဆရိယေန အဗ္ဘုတေန ဓမ္မေန သမန္နာဂတံ ဟတ္ထကံ အာဠဝကံ ဓာရေဟိ, ယဒိဒံ အပ္ပိစ္ဆတာယာ’’တိ. တတိယံ.

“ດີລະ ດີລະ, ພິກຂຸ! ກຸນລະບຸດນັ້ນເປັນຜູ້ມັກນ້ອຍ, ພິກຂຸ. ເມື່ອກຸສົນທຳທັງຫຼາຍມີຢູ່ແທ້ໃນຕົນ ກໍບໍ່ປາຖະໜາໃຫ້ຄົນອື່ນຮັບຮູ້. ພິກຂຸ, ເພາະເຫດນັ້ນ ເທີງຈົ່ງຈົດຈຳຫັດຖະກະອາລະວົກ ວ່າເປັນຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ປະການທີແປດນີ້ດ້ວຍ ເຊິ່ງໄດ້ແກ່ ຄວາມເປັນຜູ້ມັກນ້ອຍ”. ຈົບສູດທີສາມ.

၄. ဒုတိယဟတ္ထကသုတ္တံ

໔. ຫັດຖະກະສູດ ທີສອງ

၂၄. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ အာဠဝိယံ ဝိဟရတိ အဂ္ဂါဠဝေ စေတိယေ. အထ ခေါ ဟတ္ထကော အာဠဝကော ပဉ္စမတ္တေဟိ ဥပါသကသတေဟိ ပရိဝုတော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ဟတ္ထကံ အာဠဝကံ ဘဂဝါ [Pg.55] ဧတဒဝေါစ – ‘‘မဟတီ ခေါ တျာယံ, ဟတ္ထက, ပရိသာ. ကထံ ပန တွံ, ဟတ္ထက, ဣမံ မဟတိံ ပရိသံ သင်္ဂဏှာသီ’’တိ? ‘‘ယာနိမာနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ ဒေသိတာနိ စတ္တာရိ သင်္ဂဟဝတ္ထူနိ, တေဟာဟံ ဣမံ မဟတိံ ပရိသံ သင်္ဂဏှာမိ. အဟံ, ဘန္တေ, ယံ ဇာနာမိ – ‘အယံ ဒါနေန သင်္ဂဟေတဗ္ဗော’တိ, တံ ဒါနေန သင်္ဂဏှာမိ; ယံ ဇာနာမိ – ‘အယံ ပေယျဝဇ္ဇေန သင်္ဂဟေတဗ္ဗော’တိ, တံ ပေယျဝဇ္ဇေန သင်္ဂဏှာမိ; ယံ ဇာနာမိ – ‘အယံ အတ္ထစရိယာယ သင်္ဂဟေတဗ္ဗော’တိ, တံ အတ္ထစရိယာယ သင်္ဂဏှာမိ; ယံ ဇာနာမိ – ‘အယံ သမာနတ္တတာယ သင်္ဂဟေတဗ္ဗော’တိ, တံ သမာနတ္တတာယ သင်္ဂဏှာမိ. သံဝိဇ္ဇန္တိ ခေါ ပန မေ, ဘန္တေ, ကုလေ ဘောဂါ. ဒလိဒ္ဒဿ ခေါ နော တထာ သောတဗ္ဗံ မညန္တီ’’တိ. ‘‘သာဓု သာဓု, ဟတ္ထက! ယောနိ ခေါ တျာယံ, ဟတ္ထက, မဟတိံ ပရိသံ သင်္ဂဟေတုံ. ယေ ဟိ ကေစိ, ဟတ္ထက, အတီတမဒ္ဓါနံ မဟတိံ ပရိသံ သင်္ဂဟေသုံ, သဗ္ဗေ တေ ဣမေဟေဝ စတူဟိ သင်္ဂဟဝတ္ထူဟိ မဟတိံ ပရိသံ သင်္ဂဟေသုံ. ယေပိ ဟိ ကေစိ, ဟတ္ထက, အနာဂတမဒ္ဓါနံ မဟတိံ ပရိသံ သင်္ဂဏှိဿန္တိ, သဗ္ဗေ တေ ဣမေဟေဝ စတူဟိ သင်္ဂဟဝတ္ထူဟိ မဟတိံ ပရိသံ သင်္ဂဏှိဿန္တိ. ယေပိ ဟိ ကေစိ, ဟတ္ထက, ဧတရဟိ မဟတိံ ပရိသံ သင်္ဂဏှန္တိ, သဗ္ဗေ တေ ဣမေဟေဝ စတူဟိ သင်္ဂဟဝတ္ထူဟိ မဟတိံ ပရိသံ သင်္ဂဏှန္တီ’’တိ.

໒໔. ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ ນະ ອັກຄາລະວະເຈດີ ໃກ້ເມືອງອາລະວີ. ຄັ້ງນັ້ນ ຫັດຖະກະອາລະວົກ ແວດລ້ອມດ້ວຍອຸປາສົກປະມານ ໕໐໐ ຄົນ ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເຖິງທີ່ປະທັບ, ຖວາຍອະພິວາດແລ້ວນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ้างໜຶ່ງ. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດກັບຫັດຖະກະອາລະວົກ ຜູ້ນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ้างໜຶ່ງນັ້ນວ່າ: “ຫັດຖະກະ, ບໍລິສັດຂອງເຈົ້ານີ້ໃຫຍ່ໂຕແທ້ໆ. ຫັດຖະກະ, ເຈົ້າສົງເຄາະບໍລິສັດໃຫຍ່ນີ້ດ້ວຍວິທີໃດ?” “ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຂ້າພຣະອົງສົງເຄາະບໍລິສັດໃຫຍ່ນີ້ ດ້ວຍສັງຄະຫະວັດຖຸ ໔ ປະການເຫຼົ່ານີ້ ທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງສະແດງໄວ້ແລ້ວ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຂ້າພຣະອົງຮູ້ວ່າ ‘ຄົນນີ້ ຄວນສົງເຄາະດ້ວຍທານ’ ຂ້າພຣະອົງກໍສົງເຄາະດ້ວຍທານ; ຂ້າພຣະອົງຮູ້ວ່າ ‘ຄົນນີ້ ຄວນສົງເຄາະດ້ວຍປິຍະວາຈา’ ຂ້າພຣະອົງກໍສົງເຄາະດ້ວຍປິຍະວາຈາ; ຂ້າພຣະອົງຮູ້ວ່າ ‘ຄົນນີ້ ຄວນສົງເຄາະດ້ວຍອັດຖະຈະຣິຍາ’ ຂ້າພຣະອົງກໍສົງເຄາະດ້ວຍອັດຖະຈະຣິຍາ; ຂ້າພຣະອົງຮູ້ວ່າ ‘ຄົນນີ້ ຄວນສົງເຄາະດ້ວຍສະມານັດຕະຕາ’ ຂ້າພຣະອົງກໍສົງເຄາະດ້ວຍສະມານັດຕະຕາ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຊັບສົມບັດທັງຫຼາຍມີຢູ່ໃນຕະກູນຂອງຂ້າພຣະອົງ. ພວກເຂົາບໍ່ຄິດວ່າ ຄຳເວົ້າຂອງຄົນຍາກຈົນ ຄວນຟັງ (ແຕ່ພວກເຂົາຟັງຄຳເວົ້າຂອງຂ້າພຣະອົງ).” “ດີລະ ດີລະ, ຫັດຖະກະ! ຫັດຖະກະ, ນີ້ເປັນອຸບາຍອັນເໝາະສົມແທ້ໆ ເພື່ອສົງເຄາະບໍລິສັດໃຫຍ່. ຫັດຖະກະ, ຊົນເຫຼົ່າໃດກໍຕາມໃນອະດີດຕະການ ທີ່ໄດ້ສົງເຄາະບໍລິສັດໃຫຍ່, ຊົນທັງໝົດນັ້ນກໍໄດ້ສົງເຄາະບໍລິສັດໃຫຍ່ ດ້ວຍສັງຄະຫະວັດຖຸ ໔ ປະການເຫຼົ່ານີ້ຄືກັນ. ຫັດຖະກະ, ຊົນເຫຼົ່າໃດກໍຕາມໃນອະນາຄົດຕະການ ທີ່ຈະສົງເຄາະບໍລິສັດໃຫຍ່, ຊົນທັງໝົດນັ້ນກໍຈະສົງເຄາະບໍລິສັດໃຫຍ່ ດ້ວຍສັງຄະຫະວັດຖຸ ໔ ປະການເຫຼົ່ານີ້ຄືກັນ. ຫັດຖະກະ, ຊົນເຫຼົ່າໃດກໍຕາມໃນປັດຈຸບັນ ທີ່ສົງເຄາະບໍລິສັດໃຫຍ່ຢູ່, ຊົນທັງໝົດນັ້ນກໍສົງເຄາະບໍລິສັດໃຫຍ່ ດ້ວຍສັງຄະຫະວັດຖຸ ໔ ປະການເຫຼົ່ານີ້ຄືກັນ”.

အထ ခေါ ဟတ္ထကော အာဠဝကော ဘဂဝတာ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿိတော သမာဒပိတော သမုတ္တေဇိတော သမ္ပဟံသိတော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ အစိရပက္ကန္တေ ဟတ္ထကေ အာဠဝကေ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတံ ဟတ္ထကံ အာဠဝကံ ဓာရေထ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? သဒ္ဓေါ, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကော; သီလဝါ, ဘိက္ခဝေ…ပေ… ဟိရီမာ… ဩတ္တပ္ပီ… ဗဟုဿုတော… စာဂဝါ… ပညဝါ, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကော; အပ္ပိစ္ဆော, ဘိက္ခဝေ, ဟတ္ထကော အာဠဝကော. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ အစ္ဆရိယေဟိ အဗ္ဘုတေဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတံ ဟတ္ထကံ အာဠဝကံ ဓာရေထာ’’တိ. စတုတ္ထံ.

ຄັ້ງນັ້ນແລ ຫັດຖະກະອາຣະວະກະ ອັນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຊີ້ແຈງໃຫ້ເຫັນແຈ້ງ ຊົງຊັກຊວນໃຫ້ສະມາທານ ຊົງເຮັດໃຫ້ອາດຫານ ຊົງເຮັດໃຫ້ລື່ນເລີງດ້ວຍທັມມິກະຖາແລ້ວ ລຸກຈາກອາສະນະ ຖວາຍອະພິວາດພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ກະທຳປະທັກສິນແລ້ວຫຼີກໄປ. ຄັ້ງນັ້ນ ເມື່ອຫັດຖະກະອາຣະວະກະຫຼີກໄປບໍ່ດົນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈຶ່ງຕັດຮຽກພິກຂຸທັງຫຼາຍມາວ່າ: “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພວກທ່ານຈົ່ງຊົງຈຳຫັດຖະກະອາຣະວະກະວ່າ ເປັນຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ໘ ປະການ. ໘ ປະການຄືແນວໃດ? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຫັດຖະກະອາຣະວະກະ ເປັນຜູ້ມີສັດທາ; ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຫັດຖະກະອາຣະວະກະ ເປັນຜູ້ມີສິນ... ປ... ມີຫิຣິ... ມີໂອຕຕັບປະ... ເປັນພະຫູສູດ... ມີຈາຄະ... ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຫັດຖະກະອາຣະວະກະ ເປັນຜູ້ມີປັນຍາ; ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຫັດຖະກະອາຣະວະກະ ເປັນຜູ້ມັກນ້ອຍ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພວກທ່ານຈົ່ງຊົງຈຳຫັດຖະກະອາຣະວະກະວ່າ ເປັນຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມອັນໜ້າອັດສະຈັນ ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ ໘ ປະການນີ້ແລ.” ຈົບສູດທີ ໔.

၅. မဟာနာမသုတ္တံ

໕. ມະຫານາມະສູດ

၂၅. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သက္ကေသု ဝိဟရတိ ကပိလဝတ္ထုသ္မိံ နိဂြောဓာရာမေ. အထ ခေါ မဟာနာမော သက္ကော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ [Pg.56] ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ မဟာနာမော သက္ကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဥပါသကော ဟောတီ’’တိ? ‘‘ယတော ခေါ, မဟာနာမ, ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ, ဓမ္မံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ, သံဃံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ; ဧတ္တာဝတာ ခေါ, မဟာနာမ, ဥပါသကော ဟောတီ’’တိ.

໒໕. ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ອາຣາມນິໂຄຣທາຣາມ ໃກ້ກຸງກະບິນລະພັດ ໃນແຄວ້ນສັກກະ. ຄັ້ງນັ້ນແລ ເຈົ້າມະຫານາມະສັກກະ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເຖິງທີ່ປະທັບ, ຄັນເຂົ້າໄປເຝົ້າແລ້ວ ຖວາຍອະພິວາດພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ເມື່ອນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ้างໜຶ່ງແລ້ວ ເຈົ້າມະຫານາມະສັກກະ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ພຽງໃດໜໍ ຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນອຸປາສົກ?” “ມະຫານາມະ, ເມື່ອໃດບຸກຄົນເຖິງພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນສະຣະນະ, ເຖິງພຣະທັມເປັນສະຣະນະ, ເຖິງພຣະສົງເປັນສະຣະນະ; ພຽງເທົ່ານີ້ແລ, ມະຫານາມະ, ຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນອຸປາສົກ.”

‘‘ကိတ္တာဝတာ ပန, ဘန္တေ, ဥပါသကော သီလဝါ ဟောတီ’’တိ? ‘‘ယတော ခေါ, မဟာနာမ, ဥပါသကော ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ, အဒိန္နာဒါနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ, ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ, မုသာဝါဒါ ပဋိဝိရတော ဟောတိ, သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ; ဧတ္တာဝတာ ခေါ, မဟာနာမ, ဥပါသကော သီလဝါ ဟောတီ’’တိ.

“ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ກໍພຽງໃດ ອຸປາສົກຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນຜູ້ມີສິນ?” “ມະຫານາມະ, ເມື່ອໃດອຸປາສົກເປັນຜູ້ເວັ້ນຂາດຈາກການຂ້າສັດ, ເວັ້ນຂາດຈາກການຖືເອົາສິ່ງຂອງທີ່ເຈົ້າຂອງບໍ່ໄດ້ໃຫ້, ເວັ້ນຂາດຈາກການປະພຶດຜິດໃນກາມ, ເວັ້ນຂາດຈາກການເວົ້າຕົວະ, ເວັ້ນຂາດຈາກການດື່ມນ້ຳເມົາຄືສຸຣາແລະເມຣັຍອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມປະມາດ; ພຽງເທົ່ານີ້ແລ, ມະຫານາມະ, ອຸປາສົກຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນຜູ້ມີສິນ.”

‘‘ကိတ္တာဝတာ ပန, ဘန္တေ, ဥပါသကော အတ္တဟိတာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ, နော ပရဟိတာယာ’’တိ? ‘‘ယတော ခေါ, မဟာနာမ, ဥပါသကော အတ္တနာဝ သဒ္ဓါသမ္ပန္နော ဟောတိ, နော ပရံ သဒ္ဓါသမ္ပဒါယ သမာဒပေတိ ; အတ္တနာဝ သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ, နော ပရံ သီလသမ္ပဒါယ သမာဒပေတိ; အတ္တနာဝ စာဂသမ္ပန္နော ဟောတိ, နော ပရံ စာဂသမ္ပဒါယ သမာဒပေတိ; အတ္တနာဝ ဘိက္ခူနံ ဒဿနကာမော ဟောတိ, နော ပရံ ဘိက္ခူနံ ဒဿနေ သမာဒပေတိ; အတ္တနာဝ သဒ္ဓမ္မံ သောတုကာမော ဟောတိ, နော ပရံ သဒ္ဓမ္မဿဝနေ သမာဒပေတိ; အတ္တနာဝ သုတာနံ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ, နော ပရံ ဓမ္မဓာရဏာယ သမာဒပေတိ; အတ္တနာဝ သုတာနံ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ, နော ပရံ အတ္ထူပပရိက္ခာယ သမာဒပေတိ; အတ္တနာဝ အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော ဟောတိ, နော ပရံ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပတ္တိယာ သမာဒပေတိ. ဧတ္တာဝတာ ခေါ, မဟာနာမ, ဥပါသကော အတ္တဟိတာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ, နော ပရဟိတာယာ’’တိ.

“ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ກໍພຽງໃດ ອຸປາສົກຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອປະໂຫຍດຕົນເອງ ແຕ່ບໍ່ປະຕິບັດເພື່ອປະໂຫຍດຂອງຄົນອື່ນ?” “ມະຫານາມະ, ເມື່ອໃດອຸປາສົກຕົນເອງເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສັດທາ ແຕ່ບໍ່ຊັກຊວນຄົນອື່ນໃຫ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສັດທາ; ຕົນເອງເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສິນ ແຕ່ບໍ່ຊັກຊວນຄົນອື່ນໃຫ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສິນ; ຕົນເອງເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍການບໍລິຈາກ ແຕ່ບໍ່ຊັກຊວນຄົນອື່ນໃຫ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍการບໍລິຈາກ; ຕົນເອງເປັນຜູ້ໃຄ່ຈະເຫັນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ແຕ່ບໍ່ຊັກຊວນຄົນອື່ນໃນການເຫັນພິກຂຸທັງຫຼາຍ; ຕົນເອງເປັນຜູ້ໃຄ່ຈະຟັງພຣະສັດທັມ ແຕ່ບໍ່ຊັກຊວນຄົນອື່ນໃນການຟັງພຣະສັດທັມ; ຕົນເອງເປັນຜູ້ມີປົກກະຕິຊົງຈຳທັມທີ່ໄດ້ຟັງແລ້ວ ແຕ່ບໍ່ຊັກຊວນຄົນອື່ນໃຫ້ຊົງຈຳທັມ; ຕົນເອງເປັນຜູ້ພິຈາລະນາໄຕ່ຕອງອັດຖະແຫ່ງທັມທີ່ໄດ້ຟັງແລ້ວ ແຕ່ບໍ່ຊັກຊວນຄົນອື່ນໃຫ້ພິຈາລະນາໄຕ່ຕອງອັດຖະ; ຕົນເອງຮູ້ທັງອັດຖະຮູ້ທັງທັມແລ້ວ ປະຕິບັດທັມສົມຄວນແກ່ທັມ ແຕ່ບໍ່ຊັກຊວນຄົນອື່ນໃຫ້ປະຕິບັດທັມສົມຄວນແກ່ທັມ. ພຽງເທົ່ານີ້ແລ, ມະຫານາມະ, ອຸປາສົກຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອປະໂຫຍດຕົນເອງ ແຕ່ບໍ່ປະຕິບັດເພື່ອປະໂຫຍດຂອງຄົນອື່ນ.”

‘‘ကိတ္တာဝတာ ပန, ဘန္တေ, ဥပါသကော အတ္တဟိတာယ စ ပဋိပန္နော ဟောတိ ပရဟိတာယ စာ’’တိ? ‘‘ယတော ခေါ, မဟာနာမ, ဥပါသကော အတ္တနာ စ သဒ္ဓါသမ္ပန္နော ဟောတိ, ပရဉ္စ သဒ္ဓါသမ္ပဒါယ သမာဒပေတိ; အတ္တနာ စ သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ, ပရဉ္စ သီလသမ္ပဒါယ သမာဒပေတိ; အတ္တနာ စ စာဂသမ္ပန္နော ဟောတိ, ပရဉ္စ စာဂသမ္ပဒါယ သမာဒပေတိ; အတ္တနာ စ ဘိက္ခူနံ ဒဿနကာမော ဟောတိ, ပရဉ္စ ဘိက္ခူနံ ဒဿနေ သမာဒပေတိ; အတ္တနာ စ သဒ္ဓမ္မံ [Pg.57] သောတုကာမော ဟောတိ, ပရဉ္စ သဒ္ဓမ္မဿဝနေ သမာဒပေတိ; အတ္တနာ စ သုတာနံ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ, ပရဉ္စ ဓမ္မဓာရဏာယ သမာဒပေတိ; အတ္တနာ စ သုတာနံ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ, ပရဉ္စ အတ္ထူပပရိက္ခာယ သမာဒပေတိ, အတ္တနာ စ အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော ဟောတိ, ပရဉ္စ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပတ္တိယာ သမာဒပေတိ. ဧတ္တာဝတာ ခေါ, မဟာနာမ, ဥပါသကော အတ္တဟိတာယ စ ပဋိပန္နော ဟောတိ ပရဟိတာယ စာ’’တိ. ပဉ္စမံ.

“ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ກໍພຽງໃດ ອຸປາສົກຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອປະໂຫຍດຕົນເອງ ແລະເພື່ອປະໂຫຍດຂອງຄົນອື່ນດ້ວຍ?” “ມະຫານາມະ, ເມື່ອໃດອຸປາສົກຕົນເອງເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສັດທາ ແລະຊັກຊວນຄົນອື່ນໃຫ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສັດທາດ້ວຍ; ຕົນເອງເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສິນ ແລະຊັກຊວນຄົນອື່ນໃຫ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສິນດ້ວຍ; ຕົນເອງເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍການບໍລິຈາກ ແລະຊັກຊວນຄົນອື່ນໃຫ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍການບໍລິຈາກດ້ວຍ; ຕົນເອງເປັນຜູ້ໃຄ່ຈະເຫັນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ແລະຊັກຊວນຄົນອື່ນໃນການເຫັນພິກຂຸທັງຫຼາຍດ້ວຍ; ຕົນເອງເປັນຜູ້ໃຄ່ຈະຟັງພຣະສັດທັມ ແລະຊັກຊວນຄົນອື່ນໃນການຟັງພຣະສັດທັມດ້ວຍ; ຕົນເອງເປັນຜູ້ມີປົກກະຕິຊົງຈຳທັມທີ່ໄດ້ຟັງແລ້ວ ແລະຊັກຊວນຄົນອື່ນໃຫ້ຊົງຈຳທັມດ້ວຍ; ຕົນເອງເປັນຜູ້ພິຈາລະນາໄຕ່ຕອງອັດຖະແຫ່ງທັມທີ່ໄດ້ຟັງແລ້ວ ແລະຊັກຊວນຄົນອື່ນໃຫ້ພິຈາລະນາໄຕ່ຕອງອັດຖະດ້ວຍ; ຕົນເອງຮູ້ທັງອັດຖະຮູ້ທັງທັມແລ້ວ ປະຕິບັດທັມສົມຄວນແກ່ທັມ ແລະຊັກຊວນຄົນອື່ນໃຫ້ປະຕິບັດທັມສົມຄວນແກ່ທັມດ້ວຍ. ພຽງເທົ່ານີ້ແລ, ມະຫານາມະ, ອຸປາສົກຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອປະໂຫຍດຕົນເອງ ແລະເພື່ອປະໂຫຍດຂອງຄົນອື່ນດ້ວຍ.” ຈົບສູດທີ ໕.

၆. ဇီဝကသုတ္တံ

໖. ຊີວະກະສູດ

၂၆. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဇီဝကမ္ဗဝနေ. အထ ခေါ ဇီဝကော ကောမာရဘစ္စော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဇီဝကော ကောမာရဘစ္စော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဥပါသကော ဟောတီ’’တိ? ‘‘ယတော ခေါ, ဇီဝက, ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ, ဓမ္မံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ, သံဃံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ; ဧတ္တာဝတာ ခေါ ဇီဝက, ဥပါသကော ဟောတီ’’တိ.

໒໖. ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ສວນມ່ວງຂອງໝໍຊີວົກ ໃກ້ກຸງຣາຊະຄຶ. ຄັ້ງນັ້ນແລ ໝໍຊີວົກໂກມາຣະພັດ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເຖິງທີ່ປະທັບ, ຄັນເຂົ້າໄປເຝົ້າແລ້ວ ຖວາຍອະພິວາດພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ้างໜຶ່ງ. ເມື່ອນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ้างໜຶ່ງແລ້ວ ໝໍຊີວົກໂກມາຣະພັດ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ພຽງໃດໜໍ ຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນອຸປາສົກ?” “ຊີວົກ, ເມື່ອໃດບຸກຄົນເຖິງພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນສະຣະນະ, ເຖິງພຣະທັມເປັນສະຣະນະ, ເຖິງພຣະສົງເປັນສະຣະນະ; ພຽງເທົ່ານີ້ແລ, ຊີວົກ, ຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນອຸປາສົກ.”

‘‘ကိတ္တာဝတာ ပန, ဘန္တေ, ဥပါသကော သီလဝါ ဟောတီ’’တိ? ‘‘ယတော ခေါ, ဇီဝက, ဥပါသကော ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ…ပေ… သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ; ဧတ္တာဝတာ ခေါ, ဇီဝက, ဥပါသကော သီလဝါ ဟောတီ’’တိ.

“ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ກໍພຽງໃດ ອຸປາສົກຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນຜູ້ມີສິນ?” “ຊີວົກ, ເມື່ອໃດອຸປາສົກເປັນຜູ້ເວັ້ນຂາດຈາກການຂ້າສັດ... ປ... ເວັ້ນຂາດຈາກການດື່ມນ້ຳເມົາຄືສຸຣາແລະເມຣັຍອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມປະມາດ; ພຽງເທົ່ານີ້ແລ, ຊີວົກ, ອຸປາສົກຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນຜູ້ມີສິນ.”

‘‘ကိတ္တာဝတာ ပန, ဘန္တေ, ဥပါသကော အတ္တဟိတာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ, နော ပရဟိတာယာ’’တိ? ‘‘ယတော ခေါ, ဇီဝက, ဥပါသကော အတ္တနာဝ သဒ္ဓါသမ္ပန္နော ဟောတိ, နော ပရံ သဒ္ဓါသမ္ပဒါယ သမာဒပေတိ…ပေ… အတ္တနာဝ အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော ဟောတိ, နော ပရံ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပတ္တိယာ သမာဒပေတိ. ဧတ္တာဝတာ ခေါ, ဇီဝက, ဥပါသကော အတ္တဟိတာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ, နော ပရဟိတာယာ’’တိ.

“ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ກໍພຽງໃດ ອຸປາສົກຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອປະໂຫຍດຕົນເອງ ແຕ່ບໍ່ປະຕິບັດເພື່ອປະໂຫຍດຂອງຄົນອື່ນ?” “ຊີວົກ, ເມື່ອໃດອຸປາສົກຕົນເອງເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສັດທາ ແຕ່ບໍ່ຊັກຊວນຄົນອື່ນໃຫ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສັດທາ... ປ... ຕົນເອງຮູ້ທັງອັດຖະຮູ້ທັງທັມແລ້ວ ປະຕິບັດທັມສົມຄວນແກ່ທັມ ແຕ່ບໍ່ຊັກຊວນຄົນອື່ນໃຫ້ປະຕິບັດທັມສົມຄວນແກ່ທັມ. ພຽງເທົ່ານີ້ແລ, ຊີວົກ, ອຸປາສົກຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອປະໂຫຍດຕົນເອງ ແຕ່ບໍ່ປະຕິບັດເພື່ອປະໂຫຍດຂອງຄົນອື່ນ.”

‘‘ကိတ္တာဝတာ ပန, ဘန္တေ, ဥပါသကော အတ္တဟိတာယ စ ပဋိပန္နော ဟောတိ ပရဟိတာယ စာ’’တိ? ‘‘ယတော ခေါ, ဇီဝက, ဥပါသကော အတ္တနာ စ သဒ္ဓါသမ္ပန္နော ဟောတိ, ပရဉ္စ သဒ္ဓါသမ္ပဒါယ သမာဒပေတိ; အတ္တနာ စ သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ, ပရဉ္စ သီလသမ္ပဒါယ သမာဒပေတိ; အတ္တနာ စ စာဂသမ္ပန္နော [Pg.58] ဟောတိ, ပရဉ္စ စာဂသမ္ပဒါယ သမာဒပေတိ; အတ္တနာ စ ဘိက္ခူနံ ဒဿနကာမော ဟောတိ, ပရဉ္စ ဘိက္ခူနံ ဒဿနေ သမာဒပေတိ; အတ္တနာ စ သဒ္ဓမ္မံ သောတုကာမော ဟောတိ, ပရဉ္စ သဒ္ဓမ္မဿဝနေ သမာဒပေတိ; အတ္တနာ စ သုတာနံ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ, ပရဉ္စ ဓမ္မဓာရဏာယ သမာဒပေတိ; အတ္တနာ စ သုတာနံ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ, ပရဉ္စ အတ္ထူပပရိက္ခာယ သမာဒပေတိ; အတ္တနာ စ အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော ဟောတိ, ပရဉ္စ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပတ္တိယာ သမာဒပေတိ. ဧတ္တာဝတာ ခေါ, ဇီဝက, ဥပါသကော အတ္တဟိတာယ စ ပဋိပန္နော ဟောတိ ပရဟိတာယ စာ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

“ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ກໍພຽງໃດ ອຸປາສົກຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອປະໂຫຍດຕົນເອງ ແລະเพื่อປະໂຫຍດຂອງຄົນອື່ນດ້ວຍ?” “ຊີວົກ, ເມື່ອໃດອຸປາສົກຕົນເອງເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສັດທາ ແລະຊັກຊວນຄົນອື່ນໃຫ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສັດທາດ້ວຍ; ຕົນເອງເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສິນ ແລະຊັກຊວນຄົນອື່ນໃຫ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສິນດ້ວຍ; ຕົນເອງເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍການບໍລິຈາກ ແລະຊັກຊວນຄົນອື່ນໃຫ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍການບໍລິຈາກດ້ວຍ; ຕົນເອງເປັນຜູ້ໃຄ່ຈະເຫັນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ແລະຊັກຊວນຄົນອື່ນໃນການເຫັນພິກຂຸທັງຫຼາຍດ້ວຍ; ຕົນເອງເປັນຜູ້ໃຄ່ຈະຟັງພຣະສັດທັມ ແລະຊັກຊວນຄົນອື່ນໃນການຟັງພຣະສັດທັມດ້ວຍ; ຕົນເອງເປັນຜູ້ມີປົກກະຕິຊົງຈຳທັມທີ່ໄດ້ຟັງແລ້ວ ແລະຊັກຊວນຄົນອື່ນໃຫ້ຊົງຈຳທັມດ້ວຍ; ຕົນເອງເປັນຜູ້ພິຈາລະນາໄຕ່ຕອງອັດຖະແຫ່ງທັມທີ່ໄດ້ຟັງແລ້ວ ແລະຊັກຊວນຄົນອື່ນໃຫ້ພິຈາລະນາໄຕ່ຕອງອັດຖະດ້ວຍ; ຕົນເອງຮູ້ທັງອັດຖະຮູ້ທັງທັມແລ້ວ ປະຕິບັດທັມສົມຄວນແກ່ທັມ ແລະຊັກຊວນຄົນອື່ນໃຫ້ປະຕິບັດທັມສົມຄວນແກ່ທັມດ້ວຍ. ພຽງເທົ່ານີ້ແລ, ຊີວົກ, ອຸປາສົກຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອປະໂຫຍດຕົນເອງ ແລະເພື່ອປະໂຫຍດຂອງຄົນອື່ນດ້ວຍ.” ຈົບສູດທີ ໖.

၇. ပဌမဗလသုတ္တံ

໗. ປະຖົມມະພະລະສູດ

၂၇. ‘‘အဋ္ဌိမာနိ, ဘိက္ခဝေ, ဗလာနိ. ကတမာနိ အဋ္ဌ? ရုဏ္ဏဗလာ, ဘိက္ခဝေ, ဒါရကာ, ကောဓဗလာ မာတုဂါမာ, အာဝုဓဗလာ စောရာ, ဣဿရိယဗလာ ရာဇာနော, ဥဇ္ဈတ္တိဗလာ ဗာလာ, နိဇ္ဈတ္တိဗလာ ပဏ္ဍိတာ, ပဋိသင်္ခါနဗလာ ဗဟုဿုတာ, ခန္တိဗလာ သမဏဗြာဟ္မဏာ – ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ဗလာနီ’’တိ. သတ္တမံ.

໒໗. “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພະລັງ ໘ ປະການນີ້. ໘ ປະການຄືແນວໃດ? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເດັກນ້ອຍທັງຫຼາຍ ມີການຮ້ອງໄຫ້ເປັນພະລັງ, ມາຕຸຄາມທັງຫຼາຍ ມີຄວາມໂກດເປັນພະລັງ, ໂຈນທັງຫຼາຍ ມີອາວຸດເປັນພະລັງ, ພຣະລາຊາທັງຫຼາຍ ມີຄວາມເປັນໃຫຍ່ເປັນພະລັງ, ຄົນພານທັງຫຼາຍ ມີການເພ່ງໂທດເປັນພະລັງ, ບັນດິດທັງຫຼາຍ ມີການເພ່ງພิຈາລະນາໃຫ້ເຫັນຈິງເປັນພະລັງ, ຜູ້ເປັນພະຫູສູດທັງຫຼາຍ ມີການພິຈາລະນາໄຕ່ຕອງເປັນພະລັງ, ສະມະນະພຣາມທັງຫຼາຍ ມີຄວາມອົດທົນເປັນພະລັງ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຫຼົ່ານີ້ແລຄືພະລັງ ໘ ປະການ.” ຈົບສູດທີ ໗.

၈. ဒုတိယဗလသုတ္တံ

໘. ທຸຕິຍະພະລະສູດ

၂၈. အထ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကတိ နု ခေါ, သာရိပုတ္တ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ဗလာနိ, ယေဟိ ဗလေဟိ သမန္နာဂတော ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု အာသဝါနံ ခယံ ပဋိဇာနာတိ – ‘ခီဏာ မေ အာသဝါ’’’တိ? ‘‘အဋ္ဌ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ဗလာနိ, ယေဟိ ဗလေဟိ သမန္နာဂတော ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု အာသဝါနံ ခယံ ပဋိဇာနာတိ – ‘ခီဏာ မေ အာသဝါ’’’တိ.

໒໘. ຄັ້ງນັ້ນແລ ພຣະສາຣີບຸດຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເຖິງທີ່ປະທັບ, ຄັນເຂົ້າໄປເຝົ້າແລ້ວ ຖວາຍອະພິວາດພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດຖາມພຣະສາຣີບຸດຜູ້ມີອາຍຸຜູ້ນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ้างໜຶ່ງນັ້ນວ່າ: “ສາຣີບຸດ, ພະລັງຂອງພິກຂຸຜູ້ຂີນາສົບມີເທົ່າໃດໜໍ, ທີ່ພິກຂຸຜູ້ຂີນາສົບປະກອບດ້ວຍພະລັງເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ຍ່ອມປະຕິຍານຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະທັງຫຼາຍວ່າ ‘ອາສະວະທັງຫຼາຍຂອງເຮົາສິ້ນແລ້ວ’?” “ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ພະລັງຂອງພິກຂຸຜູ້ຂີນາສົບມີ ໘ ປະການ, ທີ່ພິກຂຸຜູ້ຂີນາສົບປະກອບດ້ວຍພະລັງເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ຍ່ອມປະຕິຍານຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະທັງຫຼາຍວ່າ ‘ອາສະວະທັງຫຼາຍຂອງເຮົາສິ້ນແລ້ວ’.”

‘‘ကတမာနိ အဋ္ဌ? ဣဓ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော အနိစ္စတော သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ သုဒိဋ္ဌာ ဟောန္တိ. ယမ္ပိ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော အနိစ္စတော သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ သုဒိဋ္ဌာ ဟောန္တိ, ဣဒမ္ပိ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ဗလံ ဟောတိ, ယံ ဗလံ အာဂမ္မ ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု အာသဝါနံ ခယံ ပဋိဇာနာတိ – ‘ခီဏာ မေ အာသဝါ’’’တိ.

“໘ ປະການຄືແນວໃດ? ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ໃນພຣະທັມມະວິນັຍນີ້, ສັງຂານທັງປວງ ອັນພິກຂຸຜູ້ຂີນາສົບເຫັນແລ້ວດ້ວຍດີຕາມຄວາມເປັນຈິງ ດ້ວຍປັນຍາອັນຊອບວ່າ ເປັນຂອງບໍ່ທ່ຽງ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ການທີ່ສັງຂານທັງປວງ ອັນພິກຂຸຜູ້ຂີນາສົບເຫັນແລ້ວດ້ວຍດີຕາມຄວາມເປັນຈິງ ດ້ວຍປັນຍາອັນຊອບວ່າ ເປັນຂອງບໍ່ທ່ຽງ ນີ້ແລ ເປັນພະລັງຂອງພິກຂຸຜູ້ຂີນາສົບ, ເຊິ່ງພິກຂຸຜູ້ຂີນາສົບອາໄສພະລັງນີ້ແລ້ວ ຍ່ອມປະຕິຍານຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະທັງຫຼາຍວ່າ ‘ອາສະວະທັງຫຼາຍຂອງເຮົາສິ້ນແລ້ວ’ (໑).”

‘‘ပုန [Pg.59] စပရံ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော အင်္ဂါရကာသူပမာ ကာမာ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ သုဒိဋ္ဌာ ဟောန္တိ. ယမ္ပိ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော အင်္ဂါရကာသူပမာ ကာမာ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ သုဒိဋ္ဌာ ဟောန္တိ, ဣဒမ္ပိ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ဗလံ ဟောတိ, ယံ ဗလံ အာဂမ္မ ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု အာသဝါနံ ခယံ ပဋိဇာနာတိ – ‘ခီဏာ မေ အာသဝါ’’’တိ.

“ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ອີກປະການໜຶ່ງ, ກາມທັງຫຼາຍ ອັນພິກຂຸຜູ້ຂີນາສົບເຫັນແລ້ວດ້ວຍດີຕາມຄວາມເປັນຈິງ ດ້ວຍປັນຍາອັນຊອບວ່າ ປຽບເໝືອນຫຼຸມຖ່ານເພີງ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ການທີ່ກາມທັງຫຼາຍ ອັນພິກຂຸຜູ້ຂີນາສົບເຫັນແລ້ວດ້ວຍດີຕາມຄວາມເປັນຈິງ ດ້ວຍປັນຍາອັນຊອບວ່າ ປຽບເໝືອນຫຼຸມຖ່ານເພີງ ນີ້ແລ ເປັນພະລັງຂອງພິກຂຸຜູ້ຂີນາສົບ, ເຊິ່ງພິກຂຸຜູ້ຂີນາສົບອາໄສພະລັງນີ້ແລ້ວ ຍ່ອມປະຕິຍານຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະທັງຫຼາຍວ່າ ‘ອາສະວະທັງຫຼາຍຂອງເຮົາສິ້ນແລ້ວ’ (໒).”

‘‘ပုန စပရံ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ဝိဝေကနိန္နံ စိတ္တံ ဟောတိ ဝိဝေကပေါဏံ ဝိဝေကပဗ္ဘာရံ ဝိဝေကဋ္ဌံ နေက္ခမ္မာဘိရတံ ဗျန္တိဘူတံ သဗ္ဗသော အာသဝဋ္ဌာနိယေဟိ ဓမ္မေဟိ. ယမ္ပိ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ဝိဝေကနိန္နံ စိတ္တံ ဟောတိ ဝိဝေကပေါဏံ ဝိဝေကပဗ္ဘာရံ ဝိဝေကဋ္ဌံ နေက္ခမ္မာဘိရတံ ဗျန္တိဘူတံ သဗ္ဗသော အာသဝဋ္ဌာနိယေဟိ ဓမ္မေဟိ, ဣဒမ္ပိ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ဗလံ ဟောတိ, ယံ ဗလံ အာဂမ္မ ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု အာသဝါနံ ခယံ ပဋိဇာနာတိ – ‘ခီဏာ မေ အာသဝါ’’’တိ.

“ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ອີກປະການໜຶ່ງ, ຈິດຂອງພິກຂຸຜູ້ຂີນາສົບ ຍ່ອມນ້ອມໄປໃນວິເວກ ໂນ້ມໄປໃນວິເວກ ໂນ້ມອຽງໄປໃນວິເວກ ຕັ້ງຢູ່ໃນວິເວກ ຍິນດີໃນເນກຂັມມະ ປາສະຈາກທັມອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງອາສະວະທັງປວງ ໂດຍປະການທັງປວງ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ການທີ່ຈິດຂອງພິກຂຸຜູ້ຂີນາສົບ ຍ່ອມນ້ອມໄປໃນວິເвок ໂນ້ມໄປໃນວິເວກ ໂນ້ມອຽງໄປໃນວິເວກ ຕັ້ງຢູ່ໃນວິເວກ ຍິນດີໃນເນກຂັມມະ ປາສະຈາກທັມອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງອາສະວະທັງປວງ ໂດຍປະການທັງປວງ ນີ້ແລ ເປັນພະລັງຂອງພິກຂຸຜູ້ຂີນາສົບ, ເຊິ່ງພິກຂຸຜູ້ຂີນາສົບອາໄສພະລັງນີ້ແລ້ວ ຍ່ອມປະຕິຍານຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະທັງຫຼາຍວ່າ ‘ອາສະວະທັງຫຼາຍຂອງເຮົາສິ້ນແລ້ວ’ (໓).”

‘‘ပုန စပရံ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ ဘာဝိတာ ဟောန္တိ သုဘာဝိတာ. ယမ္ပိ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ ဘာဝိတာ ဟောန္တိ သုဘာဝိတာ, ဣဒမ္ပိ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ဗလံ ဟောတိ, ယံ ဗလံ အာဂမ္မ ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု အာသဝါနံ ခယံ ပဋိဇာနာတိ – ‘ခီဏာ မေ အာသဝါ’’’တိ.

“ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ອີກປະການໜຶ່ງ ພຣະຂີນາສົບພິກຂຸ ໄດ້ຈະເລີນສະຕິປັດຖານ 4 ໃຫ້ເກີດມີແລ້ວ ໄດ້ຈະເລີນໃຫ້ບໍລິບູນດີແລ້ວ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ການທີ່ພຣະຂີນາສົບພິກຂຸ ໄດ້ຈະເລີນສະຕິປັດຖານ 4 ໃຫ້ເກີດມີແລ້ວ ໄດ້ຈະເລີນໃຫ້ບໍລິບູນດີແລ້ວນີ້ ກໍເປັນກຳລັງຂອງພຣະຂີນາສົບພິກຂຸ ເຊິ່ງພຣະຂີນາສົບພິກຂຸອາໄສກຳລັງນີ້ແລ້ວ ຍ່ອມປະຕິຍານຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະທັງຫຼາຍວ່າ ‘ອາສະວະທັງຫຼາຍຂອງເຮົາສິ້ນແລ້ວ’.”

‘‘ပုန စပရံ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ ဘာဝိတာ ဟောန္တိ သုဘာဝိတာ…ပေ… ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ ဘာဝိတာနိ ဟောန္တိ သုဘာဝိတာနိ…ပေ… သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ ဘာဝိတာ ဟောန္တိ သုဘာဝိတာ…ပေ… အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ဘာဝိတော ဟောတိ သုဘာဝိတော. ယမ္ပိ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ဘာဝိတော ဟောတိ သုဘာဝိတော, ဣဒမ္ပိ, ဘန္တေ, ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ဗလံ ဟောတိ, ယံ ဗလံ အာဂမ္မ ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု အာသဝါနံ ခယံ ပဋိဇာနာတိ – ‘ခီဏာ မေ အာသဝါ’’’တိ.

“ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ອີກປະການໜຶ່ງ ພຣະຂີນາສົບພິກຂຸ ໄດ້ຈະເລີນອິດທິບາດ 4 ໃຫ້ເກີດມີແລ້ວ ໄດ້ຈະເລີນໃຫ້ບໍລິບູນດີແລ້ວ... ໄດ້ຈະເລີນອິນຊີ 5 ໃຫ້ເກີດມີແລ້ວ ໄດ້ຈະເລີນໃຫ້ບໍລິບູນດີແລ້ວ... ໄດ້ຈະເລີນໂພດຊົງ 7 ໃຫ້ເກີດມີແລ້ວ ໄດ້ຈະເລີນໃຫ້ບໍລິບູນດີແລ້ວ... ໄດ້ຈະເລີນອະລິຍະອັດຖັງຄິກະມັກ ໃຫ້ເກີດມີແລ້ວ ໄດ້ຈະເລີນໃຫ້ບໍລິບູນດີແລ້ວ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ການທີ່ພຣະຂີນາສົບພິກຂຸ ໄດ້ຈະເລີນອະລິຍະອັດຖັງຄິກະມັກ ໃຫ້ເກີດມີແລ້ວ ໄດ້ຈະເລີນໃຫ້ບໍລິບູນດີແລ້ວນີ້ ກໍເປັນກຳລັງຂອງພຣະຂີນາສົບພິກຂຸ ເຊິ່ງພຣະຂີນາສົບພິກຂຸອາໄສກຳລັງນີ້ແລ້ວ ຍ່ອມປະຕິຍານຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະທັງຫຼາຍວ່າ ‘ອາສະວະທັງຫຼາຍຂອງເຮົາສິ້ນແລ້ວ’.”

‘‘ဣမာနိ ခေါ, ဘန္တေ, အဋ္ဌ ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနော ဗလာနိ, ယေဟိ ဗလေဟိ သမန္နာဂတော ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု အာသဝါနံ ခယံ ပဋိဇာနာတိ – ‘ခီဏာ မေ အာသဝါ’’’တိ. အဋ္ဌမံ.

“ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ ຄືກຳລັງ 8 ປະການ ຂອງພຣະຂີນາສົບພິກຂຸ ເຊິ່ງພຣະຂີນາສົບພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍກຳລັງເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ ຍ່ອມປະຕິຍານຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະທັງຫຼາຍວ່າ ‘ອາສະວະທັງຫຼາຍຂອງເຮົາສິ້ນແລ້ວ’.” (ຈົບ ສູດທີ 8)

၉. အက္ခဏသုတ္တံ

໙. “ອັກຂະນະສູດ”

၂၉. ‘‘‘ခဏကိစ္စော [Pg.60] လောကော, ခဏကိစ္စော လောကော’တိ, ဘိက္ခဝေ, အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော ဘာသတိ, နော စ ခေါ သော ဇာနာတိ ခဏံ ဝါ အက္ခဏံ ဝါ. အဋ္ဌိမေ, ဘိက္ခဝေ, အက္ခဏာ အသမယာ ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ. ကတမေ အဋ္ဌ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော စ လောကေ ဥပ္ပန္နော ဟောတိ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ, ဓမ္မော စ ဒေသိယတိ ဩပသမိကော ပရိနိဗ္ဗာနိကော သမ္ဗောဓဂါမီ သုဂတပ္ပဝေဒိတော; အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော နိရယံ ဥပပန္နော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ပဌမော အက္ခဏော အသမယော ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ.

໒໙. “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ປຸຖຸຊົນຜູ້ບໍ່ໄດ້ສົດັບ ຍ່ອມກ່າວວ່າ ‘ໂລກມີກິດຈະການທີ່ต้องເຮັດໃນຂະນະ, ໂລກມີກິດຈະການທີ່ຕ້ອງເຮັດໃນຂະນະ’ ແຕ່ເຂົາບໍ່ຮູ້ຈັກຂະນະ ຫຼືອັກຂະນະ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອັກຂະນະ ແລະອະສະໄໝ ເພື່ອການປະພຶດພຣົມມະຈັນນີ້ ມີ 8 ປະການ. 8 ປະການນັ້ນແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ໃນໂລກນີ້ ພຣະຕຖາຄົດອະລຫັນຕະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍວິຊຊາແລະຈະຣະນະ ເປັນຜູ້ສະເດັດໄປດີແລ້ວ ເປັນຜູ້ຮູ້ແຈ້ງໂລກ ເປັນສານະຖີເຝິກບຸຣຸດທີ່ບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ ເປັນສາດສະດາຂອງເທວະດາແລະມະນຸດທັງຫຼາຍ ເປັນຜູ້ຕື່ນແລ້ວ ເປັນຜູ້ມີໂຊກ ໄດ້ບັງເກີດຂຶ້ນແລ້ວໃນໂລກ ແລະພຣະທັມທີ່ນຳໄປສູ່ຄວາມສະຫງົບ ເປັນໄປເພື່ອຄວາມດັບສະໜິດ ເປັນໄປເພື່ອຄວາມຕັດສະຮູ້ ທີ່ພຣະສຸຄົດປະກາດໄວ້ແລ້ວ ກໍສະແດງຢູ່ ແຕ່ບຸກຄົນນີ້ກັບໄປບັງເກີດໃນນະຣົກ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ເປັນອັກຂະນະ ເປັນອະສະໄໝປະການທີ 1 ເພື່ອການປະພຶດພຣົມມະຈັນ.”

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော စ လောကေ ဥပ္ပန္နော ဟောတိ…ပေ… သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ, ဓမ္မော စ ဒေသိယတိ ဩပသမိကော ပရိနိဗ္ဗာနိကော သမ္ဗောဓဂါမီ သုဂတပ္ပဝေဒိတော; အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော တိရစ္ဆာနယောနိံ ဥပပန္နော ဟောတိ…ပေ….

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອີກປະການໜຶ່ງ ພຣະຕຖາຄົດບັງເກີດຂຶ້ນແລ້ວໃນໂລກ... ເປັນສາດສະດາຂອງເທວະດາແລະມະນຸດທັງຫຼາຍ ເປັນຜູ້ຕື່ນແລ້ວ ເປັນຜູ້ມີໂຊກ ແລະພຣະທັມທີ່ນຳໄປສູ່ຄວາມສະຫງົບ ເປັນໄປເພື່ອความດັບສະໜິດ ເປັນໄປເພື່ອຄວາມຕັດສະຮູ້ ທີ່ພຣະສຸຄົດປະກາດໄວ້ແລ້ວ ກໍສະແດງຢູ່ ແຕ່ບຸກຄົນນີ້ກັບໄປບັງເກີດໃນກຳເນີດສັດເດຍລະສານ... ນີ້ເປັນອັກຂະນະ ເປັນອະສະໄໝປະການທີ 2 ເພື່ອການປະພຶດພຣົມມະຈັນ.”

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ…ပေ… အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော ပေတ္တိဝိသယံ ဥပပန္နော ဟောတိ…ပေ….

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອີກປະການໜຶ່ງ... ແຕ່ບຸກຄົນນີ້ກັບໄປບັງເກີດໃນເປດວິໄສ... ນີ້ເປັນອັກຂະນະ ເປັນອະສະໄໝປະການທີ 3 ເພື່ອການປະພຶດພຣົມມະຈັນ.”

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ…ပေ… အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော အညတရံ ဒီဃာယုကံ ဒေဝနိကာယံ ဥပပန္နော ဟောတိ…ပေ….

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອີກປະການໜຶ່ງ... ແຕ່ບຸກຄົນນີ້ກັບໄປບັງເກີດໃນເທວະນິກາຍທີ່ມີອາຍຸຍືນພວກໃດພວກໜຶ່ງ... ນີ້ເປັນອັກຂະນະ ເປັນອະສະໄໝປະການທີ 4 ເພື່ອການປະພຶດພຣົມມະຈັນ.”

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ…ပေ… အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော ပစ္စန္တိမေသု ဇနပဒေသု ပစ္စာဇာတော ဟောတိ, သော စ ဟောတိ အဝိညာတာရေသု မိလက္ခေသု, ယတ္ထ နတ္ထိ ဂတိ ဘိက္ခူနံ ဘိက္ခုနီနံ ဥပါသကာနံ ဥပါသိကာနံ…ပေ… ပဉ္စမော အက္ခဏော အသမယော ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອີກປະການໜຶ່ງ... ແຕ່ບຸກຄົນນີ້ກັບໄປເກີດໃນປັດຈັນຕະຊົນນະບົດ ໃນພວກມິລັກຂະຜູ້ບໍ່ຮູ້ຈັກຜິດຊອບຊົ່ວດີ ເຊິ່ງເປັນບ່ອນທີ່ບໍ່ມີທາງໄປມາຂອງພິກຂຸ, ພິກຂຸນີ, ອຸປາສົກ, ອຸປາສິກາ... ນີ້ເປັນອັກຂະນະ ເປັນອະສະໄໝປະການທີ 5 ເພື່ອການປະພຶດພຣົມມະຈັນ.”

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ…ပေ… အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော မဇ္ဈိမေသု ဇနပဒေသု ပစ္စာဇာတော ဟောတိ, သော စ ဟောတိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကော ဝိပရီတဒဿနော – ‘နတ္ထိ ဒိန္နံ, နတ္ထိ ယိဋ္ဌံ, နတ္ထိ ဟုတံ, နတ္ထိ သုကတဒုက္ကဋာနံ ကမ္မာနံ ဖလံ ဝိပါကော, နတ္ထိ အယံ လောကော, နတ္ထိ ပရော လောကော, နတ္ထိ မာတာ, နတ္ထိ ပိတာ, နတ္ထိ သတ္တာ ဩပပါတိကာ, နတ္ထိ လောကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ သမ္မဂ္ဂတာ သမ္မာ ပဋိပန္နာ ယေ ဣမဉ္စ လောကံ ပရဉ္စ လောကံ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒေန္တီ’တိ…ပေ….

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອີກປະການໜຶ່ງ... ແຕ່ບຸກຄົນນີ້ເກີດໃນມັດຊິມະຊົນນະບົດ ແຕ່ເຂົາເປັນມິດສາທิຖິ ມີຄວາມເຫັນວິປະຣິດວ່າ ‘ທານທີ່ໃຫ້ແລ້ວບໍ່ມີຜົນ, ການບູຊາບໍ່ມີຜົນ, ການເຊັ່ນສວງບໍ່ມີຜົນ, ຜົນວິບາກແຫ່ງກັມທີ່ເຮັດດີເຮັດຊົ່ວບໍ່ມີ, ໂລກນີ້ບໍ່ມີ, ໂລກໜ້າບໍ່ມີ, ແມ່ບໍ່ມີ, ພໍ່ບໍ່ມີ, ສັດທີ່ເປັນອຸປະປາຕິກະບໍ່ມີ, ສະມະນະພຣາມຜູ້ປະພຶດດີປະຕິບັດຊອບ ເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງໂລກນີ້ແລະໂລກໜ້າດ້ວຍປັນຍາອັນຍິ່ງເອງແລ້ວປະກາດໃຫ້ຜູ້ອື່ນຮູ້ ກໍບໍ່ມີໃນໂລກ’... ນີ້ເປັນອັກຂະນະ ເປັນອະສະໄໝປະການທີ 6 ເພື່ອການປະພຶດພຣົມມະຈັນ.”

‘‘ပုန [Pg.61] စပရံ, ဘိက္ခဝေ…ပေ… အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော မဇ္ဈိမေသု ဇနပဒေသု ပစ္စာဇာတော ဟောတိ, သော စ ဟောတိ ဒုပ္ပညော ဇဠော ဧဠမူဂေါ အပ္ပဋိဗလော သုဘာသိတဒုဗ္ဘာသိတဿ အတ္ထမညာတုံ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, သတ္တမော အက္ခဏော အသမယော ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອີກປະການໜຶ່ງ... ແຕ່ບຸກຄົນນີ້ເກີດໃນມັດຊິມະຊົນນະບົດ ແຕ່ເຂົາເປັນຄົນມີປັນຍາຊາຍ ເປັນຄົນໃບ້ໜວກ ບໍ່ສາມາດທີ່ຈະຮູ້ເນື້ອຄວາມແຫ່ງຄຳທີ່ກ່າວດີແລະກ່າວຮ້າຍໄດ້. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ເປັນອັກຂະນະ ເປັນອະສະໄໝປະການທີ 7 ເພື່ອການປະພຶດພຣົມມະຈັນ.”

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော စ လောကေ အနုပ္ပန္နော ဟောတိ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ…ပေ… သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ. ဓမ္မော စ န ဒေသိယတိ ဩပသမိကော ပရိနိဗ္ဗာနိကော သမ္ဗောဓဂါမီ သုဂတပ္ပဝေဒိတော. အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော မဇ္ဈိမေသု ဇနပဒေသု ပစ္စာဇာတော ဟောတိ, သော စ ဟောတိ ပညဝါ အဇဠော အနေဠမူဂေါ ပဋိဗလော သုဘာသိတဒုဗ္ဘာသိတဿ အတ္ထမညာတုံ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌမော အက္ခဏော အသမယော ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ. ‘ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ အက္ခဏာ အသမယာ ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ’’’.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອີກປະການໜຶ່ງ ພຣະຕຖາຄົດອະລຫັນຕະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ... ເປັນສາດສະດາຂອງເທວະດາແລະມະນຸດທັງຫຼາຍ ເປັນຜູ້ຕື່ນແລ້ວ ເປັນຜູ້ມີໂຊກ ບໍ່ໄດ້ບັງເກີດຂຶ້ນໃນໂລກ ແລະພຣະທັມທີ່ນຳໄປສູ່ຄວາມສະຫງົບ ເປັນໄປເພື່ອຄວາມດັບສະໜິດ ເປັນໄປເພື່ອຄວາມຕັດສະຮູ້ ທີ່ພຣະສຸຄົດປະກາດໄວ້ແລ້ວ ກໍບໍ່ໄດ້ສະແດງ ແຕ່ບຸກຄົນນີ້ເກີດໃນມັດຊິມະຊົນນະບົດ ແລະເຂົາເປັນຄົນມີປັນຍາ ບໍ່ໂງ່ເຂົາ ບໍ່ເປັນໃບ້ໜວກ ສາມາດທີ່ຈະຮູ້ເນື້ອຄວາມແຫ່ງຄຳທີ່ກ່າວດີແລະກ່າວຮ້າຍໄດ້. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ເປັນອັກຂະນະ ເປັນອະສະໄໝປະການທີ 8 ເພື່ອການປະພຶດພຣົມມະຈັນ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ ຄືອັກຂະນະແລະອະສະໄໝ 8 ປະການ ເພື່ອການປະພຶດພຣົມມະຈັນ.”

‘‘ဧကောဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ခဏော စ သမယော စ ဗြဟ္မစရိယဝါသာယ. ကတမော ဧကော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော စ လောကေ ဥပ္ပန္နော ဟောတိ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ. ဓမ္မော စ ဒေသိယတိ ဩပသမိကော ပရိနိဗ္ဗာနိကော သမ္ဗောဓဂါမီ သုဂတပ္ပဝေဒိတော. အယဉ္စ ပုဂ္ဂလော မဇ္ဈိမေသု ဇနပဒေသု ပစ္စာဇာတော ဟောတိ, သော စ ဟောတိ ပညဝါ အဇဠော အနေဠမူဂေါ ပဋိဗလော သုဘာသိတဒုဗ္ဘာသိတဿ အတ္ထမညာတုံ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ဧကောဝ ခဏော စ သမယော စ ဗြဟ္မစရိယဝါသာယာ’’တိ.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຂະນະແລະສະໄໝເພື່ອການປະພຶດພຣົມມະຈັນ ມີພຽງປະການດຽວເທົ່ານັ້ນ. ປະການດຽວນັ້ນແມ່ນຫຍັງ? ຄື ໃນໂລກນີ້ ພຣະຕຖາຄົດອະລຫັນຕະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍວິຊຊາແລະຈະຣະນະ ເປັນຜູ້ສະເດັດໄປດີແລ້ວ ເປັນຜູ້ຮູ້ແຈ້ງໂລກ ເປັນສານະຖີເຝິກບຸຣຸດທີ່ບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ ເປັນສາດສະດາຂອງເທວະດາແລະມະນຸດທັງຫຼາຍ ເປັນຜູ້ຕື່ນແລ້ວ ເປັນຜູ້ມີໂຊກ ໄດ້ບັງເກີດຂຶ້ນແລ້ວໃນໂລກ ແລະພຣະທັມທີ່ນຳໄປສູ່ຄວາມສະຫງົບ ເປັນໄປເພື່ອຄວາມດັບສະໜິດ ເປັນໄປເພື່ອຄວາມຕັດສະຮູ້ ທີ່ພຣະສຸຄົດປະກາດໄວ້ແລ້ວ ກໍສະແດງຢູ່ ແລະບຸກຄົນນີ້ກໍເກີດໃນມັດຊິມະຊົນນະບົດ ທັງເປັນຄົນມີປັນຍາ ບໍ່ໂງ່ເຂົາ ບໍ່ເປັນໃບ້ໜວກ ສາມາດທີ່ຈະຮູ້ເນື້ອຄວາມແຫ່ງຄຳທີ່ກ່າວດີແລະກ່າວຮ້າຍໄດ້. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ແລ້ວ ຄືຂະນະແລະສະໄໝພຽງປະການດຽວ ເພື່ອການປະພຶດພຣົມມະຈັນ.”

‘‘မနုဿလာဘံ လဒ္ဓါန, သဒ္ဓမ္မေ သုပ္ပဝေဒိတေ;

ယေ ခဏံ နာဓိဂစ္ဆန္တိ, အတိနာမေန္တိ တေ ခဏံ.

“ເມື່ອໄດ້ອັດຕະພາບເປັນມະນຸດແລ້ວ ແລະພຣະສັດທັມທີ່ພຣະຕຖາຄົດປະກາດໄວ້ດີແລ້ວ ຊົນεຫຼົ່າໃດບໍ່ໄດ້ຂະນະ ຊົນເຫຼົ່ານັ້ນຊື່ວ່າປ່ອຍໃຫ້ຂະນະຜ່ານພົ້ນໄປ.”

‘‘ဗဟူ ဟိ အက္ခဏာ ဝုတ္တာ, မဂ္ဂဿ အန္တရာယိကာ;

ကဒါစိ ကရဟစိ လောကေ, ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ တထာဂတာ.

“ເພາະອັກຂະນະທັງຫຼາຍອັນເປັນອຸປະສັກແກ່ມັກ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕັດໄວ້ຫຼາຍປະການ ແລະພຣະຕຖາຄົດເຈົ້າທັງຫຼາຍ ກໍບັງເກີດຂຶ້ນໃນໂລກເປັນບາງຄັ້ງບາງຄາວເທົ່ານັ້ນ.”

‘‘တယိဒံ သမ္မုခီဘူတံ, ယံ လောကသ္မိံ သုဒုလ္လဘံ;

မနုဿပဋိလာဘော စ, သဒ္ဓမ္မဿ စ ဒေသနာ;

အလံ ဝါယမိတုံ တတ္ထ, အတ္တကာမေန ဇန္တုနာ.

“ສິ່ງທີ່ຫາໄດ້ຍາກຍິ່ງໃນໂລກນີ້ ຄືການໄດ້ອັດຕະພາບເປັນມະນຸດ ແລະການສະແດງພຣະສັດທັມ ກໍປາກົດຢູ່ສະເພາະໜ້າແລ້ວ. ສັດຜູ້ປາດຖະໜາປະໂຫຍດແກ່ຕົນ ຄວນພະຍາຍາມໃນຂະນະນັ້ນ.”

‘‘ကထံ [Pg.62] ဝိဇညာ သဒ္ဓမ္မံ, ခဏော ဝေ မာ ဥပစ္စဂါ;

ခဏာတီတာ ဟိ သောစန္တိ, နိရယမှိ သမပ္ပိတာ.

“ບຸກຄົນຈະຮູ້ແຈ້ງພຣະສັດທັມໄດ້ແນວໃດ? ຂໍຂະນະຢ່າໄດ້ລ່ວງເລີຍທ່ານທັງຫຼາຍໄປເລີຍ ເພາະຜູ້ທີ່ປ່ອຍໃຫ້ຂະນະຜ່ານພົ້ນໄປ ຍ່ອມເດືອດຮ້ອນ ເມື່ອໄປຕົກຢູ່ໃນນະຣົກ.”

‘‘ဣဓ စေ နံ ဝိရာဓေတိ, သဒ္ဓမ္မဿ နိယာမတံ ;

ဝါဏိဇောဝ အတီတတ္ထော, စိရတ္တံ အနုတပိဿတိ.

“ຫາກບຸກຄົນໃນໂລກນີ້ພາດໂອກາດຈາກຄວາມແນ່ນອນແຫ່ງພຣະສັດທັມ ເຂົາຈະຕ້ອງເສຍໃຈໄປຕະຫຼອດການລະນານ ເໝືອນພໍ່ຄ້າທີ່ປ່ອຍໃຫ້ປະໂຫຍດຫຼຸດມືໄປ.”

‘‘အဝိဇ္ဇာနိဝုတော ပေါသော, သဒ္ဓမ္မံ အပရာဓိကော;

ဇာတိမရဏသံသာရံ, စိရံ ပစ္စနုဘောဿတိ.

“ຄົນຜູ້ຖືກອະວິຊຊາປິດບັງໄວ້ ຜູ້ເຮັດຜິດໃນພຣະສັດທັມ ຈະຕ້ອງທ່ອງທ່ຽວໄປໃນສັງສາຣະວັດທີ່ມີການເກີດແລະການຕາຍຕະຫຼອດການລະນານ.”

‘‘ယေ စ လဒ္ဓါ မနုဿတ္တံ, သဒ္ဓမ္မေ သုပ္ပဝေဒိတေ;

အကံသု သတ္ထု ဝစနံ, ကရိဿန္တိ ကရောန္တိ ဝါ.

“ສ່ວນຊົນເຫຼົ່າໃດໄດ້ອັດຕະພາບເປັນມະນຸດແລ້ວ ເມື່ອພຣະສັດທັມທີ່ພຣະສາດສະດາປະກາດໄວ້ດີແລ້ວ ໄດ້ເຮັດຕາມຄຳສອນຂອງພຣະສາດສະດາແລ້ວ ກໍມີ ຈະເຮັດ ກໍມີ ຫຼືກຳລັງເຮັດຢູ່ ກໍມີ.”

‘‘ခဏံ ပစ္စဝိဒုံ လောကေ, ဗြဟ္မစရိယံ အနုတ္တရံ;

ယေ မဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိံသု, တထာဂတပ္ပဝေဒိတံ.

“ຊົນເຫຼົ່າໃດໄດ້ດຳເນີນຕາມມັກ ທີ່ພຣະຕຖາຄົດປະກາດໄວ້ແລ້ວ ຊົນເຫຼົ່ານັ້ນຊື່ວ່າໄດ້ແທງຕະຫຼອດຂະນະໃນໂລກ ເຊິ່ງເປັນພຣົມມະຈັນອັນຍອດຢ້ຽມ.”

‘‘ယေ သံဝရာ စက္ခုမတာ, ဒေသိတာဒိစ္စဗန္ဓုနာ;

တေသု ဂုတ္တော သဒါ သတော, ဝိဟရေ အနဝဿုတော.

“ພຣະຜູ້ມີພຣະເນດ ຜູ້ເປັນເຜົ່າພັນແຫ່ງພຣະອາທິດ ໄດ້ສະແດງສັງວອນໃດໄວ້ ບຸກຄົນຄວນເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງຕົນໃນສັງວອນນັ້ນ ມີສະຕິຢູ່ທຸກເມື່ອ ບໍ່ມີອາສະວະຮົ່ວຮົດ.”

‘‘သဗ္ဗေ အနုသယေ ဆေတွာ, မာရဓေယျပရာနုဂေ;

တေ ဝေ ပါရင်္ဂတာ လောကေ, ယေ ပတ္တာ အာသဝက္ခယ’’န္တိ. နဝမံ;

“Sabbe anusaye chetvā, māradheyyaparānuge; Te ve pāraṅgatā loke, ye pattā āsavakkhaya”nti. navamaṃ;

၁၀. အနုရုဒ္ဓမဟာဝိတက္ကသုတ္တံ

໑໐. “ອະນຸຣຸດທະມະຫາວິຕັກກະສູດ”

၃၀. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဘဂ္ဂေသု ဝိဟရတိ သုံသုမာရဂိရေ ဘေသကဠာဝနေ မိဂဒါယေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ စေတီသု ဝိဟရတိ ပါစီနဝံသဒါယေ. အထ ခေါ အာယသ္မတော အနုရုဒ္ဓဿ ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘‘အပ္ပိစ္ဆဿာယံ ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော မဟိစ္ဆဿ; သန္တုဋ္ဌဿာယံ ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော အသန္တုဋ္ဌဿ; ပဝိဝိတ္တဿာယံ ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော သင်္ဂဏိကာရာမဿ; အာရဒ္ဓဝီရိယဿာယံ ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော ကုသီတဿ; ဥပဋ္ဌိတဿတိဿာယံ ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော မုဋ္ဌဿတိဿ ; သမာဟိတဿာယံ ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော အသမာဟိတဿ; ပညဝတော အယံ ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော ဒုပ္ပညဿာ’’တိ.

໓໐. “ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ປ່າເພສາກະຣາວັນ ເຊິ່ງເປັນປ່າອະໄພຍະທານແກ່ເນື້ອ ໃກ້ເມືອງສຸງສຸມາຣະຄີຣີ ໃນແຄວ້ນພັກຄະ. ກໍສະໄໝນັ້ນແລ້ວ ພຣະອາຍັສມາອະນຸຣຸດທະ ອາໄສຢູ່ທີ່ປ່າປາຈີນາວັງສະທາຍະ ໃນແຄວ້ນເຈຕີ. ຄັ້ງນັ້ນ ເມື່ອພຣະອາຍັສມາອະນຸຣຸດທະຫຼີກອອກໄປຢູ່ໃນທີ່ສະຫງັດ ຫຼີກເລັ້ນຢູ່ຄົນດຽວ ຄວາມຕຣິຕຣອງທາງໃຈໄດ້ບັງເກີດຂຶ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ: ‘ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜານ້ອຍ ບໍ່ແມ່ນຂອງຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜາຫຼາຍ; ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ສັນໂດດ ບໍ່ແມ່ນຂອງຜູ້ບໍ່ສັນໂດດ; ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ສະຫງັດ ບໍ່ແມ່ນຂອງຜູ້ຍິນດີໃນການຄຸກຄີດ້ວຍໝູ່ຄະນະ; ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ປາຣົບຄວາມພຽນ ບໍ່ແມ່ນຂອງຜູ້ກຽດຄ້ານ; ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ມີສະຕິຕັ້ງໝັ້ນ ບໍ່ແມ່ນຂອງຜູ້ຫຼົງລືມສະຕິ; ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ມີໃຈຕັ້ງໝັ້ນ ບໍ່ແມ່ນຂອງຜູ້ມີໃຈບໍ່ຕັ້ງໝັ້ນ; ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ມີປັນຍາ ບໍ່ແມ່ນຂອງຜູ້ມີປັນຍາຊາຍ’.”

အထ [Pg.63] ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မတော အနုရုဒ္ဓဿ စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ, ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ; ဧဝမေဝံ – ဘဂ္ဂေသု သုံသုမာရဂိရေ ဘေသကဠာဝနေ မိဂဒါယေ အန္တရဟိတော စေတီသု ပါစီနဝံသဒါယေ အာယသ္မတော အနုရုဒ္ဓဿ သမ္မုခေ ပါတုရဟောသိ. နိသီဒိ ဘဂဝါ ပညတ္တေ အာသနေ. အာယသ္မာပိ ခေါ အနုရုဒ္ဓေါ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ

“ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຊາບຄວາມຕຣິຕຣອງທາງໃຈຂອງພຣະອາຍັສມາອະນຸຣຸດທະດ້ວຍພຣະທັຍແລ້ວ ຊົງຫາຍພຣະອົງໄປຈາກປ່າເພສາກະຣາວັນ ເຊິ່ງເປັນປ່າອະໄພຍະທານແກ່ເນື້ອ ໃກ້ເມືອງສຸງສຸມາຣະຄີຣີ ໃນແຄວ້ນພັກຄະ ໄປປາກົດສະເພາະໜ້າພຣະອາຍັສມາອະນຸຣຸດທະ ທີ່ປ່າປາຈີນາວັງສະທາຍະ ໃນແຄວ້ນເຈຕີ ປຽບເໝືອນບຸຣຸດຜູ້ມີກຳລັງ ຢຽດແຂນທີ່ຄູ້ເຂົ້າ ຫຼືຄູ້ແຂນທີ່ຢຽດອອກ ສະນັ້ນ. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບນັ່ງເທິງອາສະນະທີ່ປູລາດໄວ້ແລ້ວ. ຝ່າຍພຣະອາຍັສມາອະນຸຣຸດທະ ກໍຖວາຍອະພິວາດພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ.”

နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ အနုရုဒ္ဓံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

“ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ໄດ້ຕັດກັບພຣະອາຍັສມາອະນຸຣຸດທະ ຜູ້ກຳລັງນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງນັ້ນ ດັ່ງນີ້ວ່າ:”

‘‘သာဓု သာဓု, အနုရုဒ္ဓ! သာဓု ခေါ တွံ, အနုရုဒ္ဓ, (ယံ တံ မဟာပုရိသဝိတက္ကံ) ဝိတက္ကေသိ – ‘အပ္ပိစ္ဆဿာယံ ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော မဟိစ္ဆဿ; သန္တုဋ္ဌဿာယံ ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော အသန္တုဋ္ဌဿ; ပဝိဝိတ္တဿာယံ ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော သင်္ဂဏိကာရာမဿ; အာရဒ္ဓဝီရိယဿာယံ ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော ကုသီတဿ; ဥပဋ္ဌိတဿတိဿာယံ ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော မုဋ္ဌဿတိဿ; သမာဟိတဿာယံ ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော အသမာဟိတဿ; ပညဝတော အယံ ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော ဒုပ္ပညဿာ’တိ. တေန ဟိ တွံ, အနုရုဒ္ဓ, ဣမမ္ပိ အဋ္ဌမံ မဟာပုရိသဝိတက္ကံ ဝိတက္ကေဟိ – ‘နိပ္ပပဉ္စာရာမဿာယံ ဓမ္မော နိပ္ပပဉ္စရတိနော, နာယံ ဓမ္မော ပပဉ္စာရာမဿ ပပဉ္စရတိနော’’’တိ.

“ດີລະ ດີລະ ອະນຸຣຸດທະ! ເປັນການດີແລ້ວ ອະນຸຣຸດທະ ທີ່ເຈົ້າໄດ້ຕຣິຕຣອງມະຫາປຸຣິສະວິຕັກວ່າ: ‘ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜານ້ອຍ ບໍ່ແມ່ນຂອງຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜາຫຼາຍ; ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ສັນໂດດ ບໍ່ແມ່ນຂອງຜູ້ບໍ່ສັນໂດດ; ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ສະຫງັດ ບໍ່ແມ່ນຂອງຜູ້ຍິນດີໃນການຄຸກຄີດ້ວຍໝູ່ຄະນະ; ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ປາຣົບຄວາມພຽນ ບໍ່ແມ່ນຂອງຜູ້ກຽດຄ້ານ; ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ມີສະຕິຕັ້ງໝັ້ນ ບໍ່ແມ່ນຂອງຜູ້ຫຼົງລືມສະຕິ; ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ມີໃຈຕັ້ງໝັ້ນ ບໍ່ແມ່ນຂອງຜູ້ມີໃຈບໍ່ຕັ້ງໝັ້ນ; ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ມີປັນຍາ ບໍ່ແມ່ນຂອງຜູ້ມີປັນຍາຊາຍ’. ອະນຸຣຸດທະ ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ເຈົ້າຈົ່ງຕຣິຕຣອງມະຫາປຸຣິສະວິຕັກ ປະການທີ 8 ນີ້ດ້ວຍວ່າ: ‘ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ຍິນດີໃນທັມອັນປາສະຈາກເຄື່ອງເນີນຊ້າ ຜູ້ມັກໃນທັມອັນປາສະຈາກເຄື່ອງເນີນຊ້າ ບໍ່ແມ່ນຂອງຜູ້ຍິນດີໃນທັມເຄື່ອງເນີນຊ້າ ຜູ້ມັກໃນທັມເຄື່ອງເນີນຊ້າ’.”

‘‘ယတော ခေါ တွံ, အနုရုဒ္ဓ, ဣမေ အဋ္ဌ မဟာပုရိသဝိတက္ကေ ဝိတက္ကေဿသိ, တတော တွံ, အနုရုဒ္ဓ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခိဿသိ, ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿသိ.

“ອະນຸຣຸດທະ ເມື່ອໃດທີ່ເຈົ້າຕຣິຕຣອງມະຫາປຸຣິສະວິຕັກ 8 ປະການນີ້ແລ້ວ ເມື່ອນັ້ນ ເຈົ້າປາດຖະໜາຢູ່ພຽງໃດ ກໍຈະສະຫງັດຈາກກາມ ສະຫງັດຈາກອະກຸສົນທັມທັງຫຼາຍ ບັນລຸປະຖົມມະຊານ ທີ່ມີວິຕັກ ມີວິຈານ ມີປີຕິແລະສຸຂະອັນເກີດແຕ່ຄວາມສະຫງັດ ຢູ່ຕະຫຼອດເວລາ.”

‘‘ယတော ခေါ တွံ, အနုရုဒ္ဓ, ဣမေ အဋ္ဌ မဟာပုရိသဝိတက္ကေ ဝိတက္ကေဿသိ, တတော တွံ, အနုရုဒ္ဓ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခိဿသိ, ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ အဇ္ဈတ္တံ သမ္ပသာဒနံ စေတသော ဧကောဒိဘာဝံ အဝိတက္ကံ အဝိစာရံ သမာဓိဇံ ပီတိသုခံ ဒုတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿသိ.

“ອະນຸຣຸດທະ ເມື່ອໃດທີ່ເຈົ້າຕຣິຕຣອງມະຫາປຸຣິສະວິຕັກ 8 ປະການນີ້ແລ້ວ ເມື່ອນັ້ນ ເຈົ້າປາດຖະໜາຢູ່ພຽງໃດ ກໍເພາະຄວາມສະຫງົບລະງັບໄປແຫ່ງວິຕັກແລະວິຈານ ບັນລຸທຸຕິຍະຊານ ທີ່ມີຄວາມຜ່ອງໃສແຫ່ງຈິດໃນພາຍໃນ ມີຄວາມເປັນεອກະພາບແຫ່ງຈິດ ບໍ່ມີວິຕັກ ບໍ່ມີວິຈານ ມີແຕ່ປີຕິແລະສຸຂະອັນເກີດແຕ່ສະມາທິ ຢູ່ຕະຫຼອດເວລາ.”

‘‘ယတော ခေါ တွံ, အနုရုဒ္ဓ, ဣမေ အဋ္ဌ မဟာပုရိသဝိတက္ကေ ဝိတက္ကေဿသိ, တတော တွံ, အနုရုဒ္ဓ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခိဿသိ, ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ ဥပေက္ခကော စ ဝိဟရိဿသိ သတော စ သမ္ပဇာနော သုခဉ္စ ကာယေန ပဋိသံဝေဒိဿသိ [Pg.64] ယံ တံ အရိယာ အာစိက္ခန္တိ – ‘ဥပေက္ခကော သတိမာ သုခဝိဟာရီ’တိ တတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿသိ.

“ດູກ່ອນອະນຸຣຸດທະ ເມື່ອໃດແລ ທ່ານຈັກຕຶກຕອງເຊິ່ງມະຫາປຸຣິສະວິຕົກ ໘ ປະການນີ້, ເມື່ອນັ້ນ ທ່ານປາດຖະໜາຢູ່ພຽງໃດ ກໍຈັກເຂົ້າເຖິງຕະຕິຍະຊານ ທີ່ພຣະອະຣິຍະເຈົ້າທັງຫຼາຍສັນເສີນວ່າ ‘ເປັນຜູ້ມີອຸເປກຂາ ມີສະຕິ ຢູ່ເປັນສຸກ’ ເພາະປີຕິຈາງຄາຍໄປ ຈັກເປັນຜູ້ມີອຸເປກຂາ ມີສະຕິ ແລະສຳປະຊັນຍະ ແລະສະເຫວີຍສຸກດ້ວຍກາຍ ແລ້ວຢູ່.”

‘‘ယတော ခေါ တွံ, အနုရုဒ္ဓ, ဣမေ အဋ္ဌ မဟာပုရိသဝိတက္ကေ ဝိတက္ကေဿသိ, တတော တွံ, အနုရုဒ္ဓ, ယာဝဒေဝ အာကင်္ခိဿသိ, သုခဿ စ ပဟာနာ ဒုက္ခဿ စ ပဟာနာ ပုဗ္ဗေဝ သောမနဿဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာ အဒုက္ခမသုခံ ဥပေက္ခာသတိပါရိသုဒ္ဓိံ စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿသိ.

“ດູກ່ອນອະນຸຣຸດທະ ເມື່ອໃດແລ ທ່ານຈັກຕຶກຕອງເຊິ່ງມະຫາປຸຣິສະວິຕົກ ໘ ປະການນີ້, ເມື່ອນັ້ນ ທ່ານປາດຖະໜາຢູ່ພຽງໃດ ກໍຈັກເຂົ້າເຖິງຈະຕຸດຖະຊານ ອັນບໍ່ມີທຸກບໍ່ມີສຸກ ມີສະຕິບໍລິສຸດເພາະອຸເປກຂາ ເພາະລະສຸກແລະລະທຸກໄດ້ ແລະເພາະໂສມະນັດແລະໂທມະນັດດັບໄປກ່ອນແລ້ວ ແລ້ວຢູ່.”

‘‘ယတော ခေါ တွံ, အနုရုဒ္ဓ, ဣမေ စ အဋ္ဌ မဟာပုရိသဝိတက္ကေ ဝိတက္ကေဿသိ, ဣမေသဉ္စ စတုန္နံ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဘဝိဿသိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ, တတော တုယှံ, အနုရုဒ္ဓ, သေယျထာပိ နာမ ဂဟပတိဿ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တဿ ဝါ နာနာရတ္တာနံ ဒုဿာနံ ဒုဿကရဏ္ဍကော ပူရော; ဧဝမေဝံ တေ ပံသုကူလစီဝရံ ခါယိဿတိ သန္တုဋ္ဌဿ ဝိဟရတော ရတိယာ အပရိတဿာယ ဖာသုဝိဟာရာယ ဩက္ကမနာယ နိဗ္ဗာနဿ.

“ດູກ່ອນອະນຸຣຸດທະ ເມື່ອໃດແລ ທ່ານຈັກຕຶກຕອງເຊິ່ງມະຫາປຸຣິສະວິຕົກ ໘ ປະການນີ້ ແລະຈັກເປັນຜູ້ໄດ້ຕາມຄວາມປາດຖະໜາ ໄດ້ໂດຍບໍ່ຍາກ ໄດ້ໂດຍບໍ່ລຳບາກ ເຊິ່ງຊານທັງ ໔ ນີ້ ອັນມີໃນຈິດອັນຍິ່ງ ເປັນເຄື່ອງຢູ່ເປັນສຸກໃນປັດຈຸບັນ, ເມື່ອນັ້ນ ເມື່ອທ່ານຍິນດີສັນໂດດຢູ່ ຜ້າບັງສະກຸນຈັກປາກົດແກ່ທ່ານ ປຽບເໝືອນຫີບໃສ່ຜ້າອັນເຕັມໄປດ້ວຍຜ້າຍ້ອມສີຕ່າງໆ ປາກົດແກ່ຄະຫະບໍດີ ຫຼືບຸດຂອງຄະຫະບໍດີ ສະນັ້ນ; ແລະຜ້າບັງສະກຸນນັ້ນ ຈັກເປັນໄປເພື່ອຄວາມຍິນດີ ເພື່ອຄວາມບໍ່ສະດຸ້ງ ເພື່ອການຢູ່ເປັນສຸກ ແລະເພື່ອຄວາມກ້າວລົງສູ່ພຣະນิບພານ.”

‘‘ယတော ခေါ တွံ, အနုရုဒ္ဓ, ဣမေ စ အဋ္ဌ မဟာပုရိသဝိတက္ကေ ဝိတက္ကေဿသိ, ဣမေသဉ္စ စတုန္နံ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဘဝိဿသိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ, တတော တုယှံ, အနုရုဒ္ဓ, သေယျထာပိ နာမ ဂဟပတိဿ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တဿ ဝါ သာလီနံ ဩဒနော ဝိစိတကာဠကော အနေကသူပေါ အနေကဗျဉ္ဇနော; ဧဝမေဝံ တေ ပိဏ္ဍိယာလောပဘောဇနံ ခါယိဿတိ သန္တုဋ္ဌဿ ဝိဟရတော ရတိယာ အပရိတဿာယ ဖာသုဝိဟာရာယ ဩက္ကမနာယ နိဗ္ဗာနဿ.

“ດູກ່ອນອະນຸຣຸດທະ ເມື່ອໃດແລ ທ່ານຈັກຕຶກຕອງເຊິ່ງມະຫາປຸຣິສະວິຕົກ ໘ ປະການນີ້ ແລະຈັກເປັນຜູ້ໄດ້ຕາມຄວາມປາດຖະໜາ ໄດ້ໂດຍບໍ່ຍາກ ໄດ້ໂດຍບໍ່ລຳບາກ ເຊິ່ງຊານທັງ ໔ ນີ້ ອັນມີໃນຈິດອັນຍິ່ງ ເປັນເຄື່ອງຢູ່ເປັນສຸກໃນປັດຈຸບັນ, ເມື່ອນັ້ນ ເມື່ອທ່ານຍິນດີສັນໂດດຢູ່ ບິນທະບາດອັນໄດ້ມາດ້ວຍກຳລັງແຂ່ງຂາ ຈັກປາກົດແກ່ທ່ານ ປຽບເໝືອນເຂົ້າສຸກແຫ່ງເຂົ້າສາລີອັນຂາວສະອາດ ປາສະຈາກເມັດດຳ ມີແກງແລະກັບເຂົ້າຫຼາຍຢ່າງ ປາກົດແກ່ຄະຫະບໍດີ ຫຼືບຸດຂອງຄະຫະບໍດີ ສະນັ້ນ; ແລະບິນທະບາດນັ້ນ ຈັກເປັນໄປເພື່ອຄວາມຍິນດີ ເພື່ອຄວາມບໍ່ສະດຸ້ງ ເພື່ອການຢູ່ເປັນສຸກ ແລະເພື່ອຄວາມກ້າວລົງສູ່ພຣະນິບພານ.”

‘‘ယတော ခေါ တွံ, အနုရုဒ္ဓ, ဣမေ စ အဋ္ဌ မဟာပုရိသဝိတက္ကေ ဝိတက္ကေဿသိ, ဣမေသဉ္စ စတုန္နံ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဘဝိဿသိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ, တတော တုယှံ, အနုရုဒ္ဓ, သေယျထာပိ နာမ ဂဟပတိဿ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တဿ ဝါ ကူဋာဂါရံ ဥလ္လိတ္တာဝလိတ္တံ နိဝါတံ ဖုသိတဂ္ဂဠံ ပိဟိတဝါတပါနံ; ဧဝမေဝံ တေ ရုက္ခမူလသေနာသနံ ခါယိဿတိ သန္တုဋ္ဌဿ ဝိဟရတော ရတိယာ အပရိတဿာယ ဖာသုဝိဟာရာယ ဩက္ကမနာယ နိဗ္ဗာနဿ.

“ດູກ່ອນອະນຸຣຸດທະ ເມື່ອໃດແລ ທ່ານຈັກຕຶກຕອງເຊິ່ງມະຫາປຸຣິສະວິຕົກ ໘ ປະການນີ້ ແລະຈັກເປັນຜູ້ໄດ້ຕາມຄວາມປາດຖະໜາ ໄດ້ໂດຍບໍ່ຍາກ ໄດ້ໂດຍບໍ່ລຳບາກ ເຊິ່ງຊານທັງ ໔ ນີ້ ອັນມີໃນຈິດອັນຍິ່ງ ເປັນເຄື່ອງຢູ່ເປັນສຸກໃນປັດຈຸບັນ, ເມື່ອນັ້ນ ເມື່ອທ່ານຍິນດີສັນໂດດຢູ່ ເսນາສະນະໂຄນໄມ້ ຈັກປາກົດແກ່ທ່ານ ປຽບເໝືອນປາສາດຍອດອັນໂບກປູນທັງພາຍໃນແລະພາຍນອກ ປ້ອງກັນລົມໄດ້ດີ ມີກອນປະຕູແໜ້ນໜາ ມີປ່ອງຢ້ຽມປິດສະໜິດ ປາກົດແກ່ຄະຫະບໍດີ ຫຼືບຸດຂອງຄະຫະບໍດີ ສະນັ້ນ; ແລະເສນາສະນະໂຄນໄມ້ນັ້ນ ຈັກເປັນໄປເພື່ອຄວາມຍິນດີ ເພື່ອຄວາມບໍ່ສະດຸ້ງ ເພື່ອການຢູ່ເປັນສຸກ และເພື່ອຄວາມກ້າວລົງສູ່ພຣະນິບພານ.”

‘‘ယတော ခေါ တွံ, အနုရုဒ္ဓ, ဣမေ စ အဋ္ဌ မဟာပုရိသဝိတက္ကေ ဝိတက္ကေဿသိ, ဣမေသဉ္စ စတုန္နံ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဘဝိဿသိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ, တတော တုယှံ, အနုရုဒ္ဓ[Pg.65], သေယျထာပိ နာမ ဂဟပတိဿ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တဿ ဝါ ပလ္လင်္ကော ဂေါနကတ္ထတော ပဋိကတ္ထတော ပဋလိကတ္ထတော ကဒလိမိဂပဝရပစ္စတ္ထရဏော သဥတ္တရစ္ဆဒေါ ဥဘတောလောဟိတကူပဓာနော; ဧဝမေဝံ တေ တိဏသန္ထာရကသယနာသနံ ခါယိဿတိ သန္တုဋ္ဌဿ ဝိဟရတော ရတိယာ အပရိတဿာယ ဖာသုဝိဟာရာယ ဩက္ကမနာယ နိဗ္ဗာနဿ.

“ດູກ່ອນອະນຸຣຸດທະ ເມື່ອໃດແລ ທ່ານຈັກຕຶກຕອງເຊິ່ງມະຫາປຸຣິສະວິຕົກ ໘ ປະການນີ້ ແລະຈັກເປັນຜູ້ໄດ້ຕາມຄວາມປາດຖະໜາ ໄດ້ໂດຍບໍ່ຍາກ ໄດ້ໂດຍບໍ່ລຳບາກ ເຊິ່ງຊານທັງ ໔ ນີ້ ອັນມີໃນຈິດອັນຍິ່ງ ເປັນເຄື່ອງຢູ່ເປັນສຸກໃນປັດຈຸບັນ, ເມື່ອນັ້ນ ເມື່ອທ່ານຍິນດີສັນໂດດຢູ່ ເսນາສະນະເຄື່ອງລາດດ້ວຍຫຍ້າ ຈັກປາກົດແກ່ທ່ານ ປຽບເໝືອນບັນລັງອັນລາດດ້ວຍຜ້າຂົນສັດມີຂົນຍາວ ລາດດ້ວຍຜ້າຂົນສັດສີຂາວ ລາດດ້ວຍຜ້າຂົນສັດມີລວດລາຍດອກໄມ້ ລາດດ້ວຍເຄື່ອງລາດຢ່າງດີທີ່ເຮັດດ້ວຍໜັງສະມັນ ມີເພດານກັ້ນຢູ່ເບື້ອງເທິງ ແລະມີໝອນໜູນສີແດງທັງສອງຂ້າງ ປາກົດແກ່ຄະຫະບໍດີ ຫຼືບຸດຂອງຄະຫະບໍດີ ສະນັ້ນ; ແລະເສນາສະນະເຄື່ອງລາດດ້ວຍຫຍ້ານັ້ນ ຈັກເປັນໄປເພື່ອຄວາມຍິນດີ ເພື່ອຄວາມບໍ່ສະດຸ້ງ ເພື່ອການຢູ່ເປັນສຸກ ແລະເພື່ອຄວາມກ້າວລົງສູ່ພຣະນິບພານ.”

‘‘ယတော ခေါ တွံ, အနုရုဒ္ဓ, ဣမေ စ အဋ္ဌ မဟာပုရိသဝိတက္ကေ ဝိတက္ကေဿသိ, ဣမေသဉ္စ စတုန္နံ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဘဝိဿသိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ, တတော တုယှံ, အနုရုဒ္ဓ, သေယျထာပိ နာမ ဂဟပတိဿ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တဿ ဝါ နာနာဘေသဇ္ဇာနိ, သေယျထိဒံ – သပ္ပိ နဝနီတံ တေလံ မဓု ဖာဏိတံ; ဧဝမေဝံ တေ ပူတိမုတ္တဘေသဇ္ဇံ ခါယိဿတိ သန္တုဋ္ဌဿ ဝိဟရတော ရတိယာ အပရိတဿာယ ဖာသုဝိဟာရာယ ဩက္ကမနာယ နိဗ္ဗာနဿ. တေန ဟိ တွံ, အနုရုဒ္ဓ, အာယတိကမ္ပိ ဝဿာဝါသံ ဣဓေဝ စေတီသု ပါစီနဝံသဒါယေ ဝိဟရေယျာသီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသိ.

“ດູກ່ອນອະນຸຣຸດທະ ເມື່ອໃດແລ ທ່ານຈັກຕຶກຕອງເຊິ່ງມະຫາປຸຣິສະວິຕົກ ໘ ປະການນີ້ ແລະຈັກເປັນຜູ້ໄດ້ຕາມຄວາມປາດຖະໜາ ໄດ້ໂດຍບໍ່ຍາກ ໄດ້ໂດຍບໍ່ລຳບາກ ເຊິ່ງຊານທັງ ໔ ນີ້ ອັນມີໃນຈິດອັນຍິ່ງ ເປັນເຄື່ອງຢູ່ເປັນສຸກໃນປັດຈຸບັນ, ເມື່ອນັ້ນ ເມື່ອທ່ານຍິນດີສັນໂດດຢູ່ ຢາດອງດ້ວຍນ້ຳມູດເນົ່າ ຈັກປາກົດແກ່ທ່ານ ປຽບເໝືອນເພສັດຕ່າງໆ ຄື ເນີຍໃສ ເນີຍຂຸ້ນ ນ້ຳມັນ ນ້ຳເຜິ້ງ ນ້ຳອ້ອຍ ປາກົດແກ່ຄະຫະບໍດີ ຫຼືບຸດຂອງຄະຫະບໍດີ ສະນັ້ນ; ແລະຢາດອງດ້ວຍນ້ຳມູດເນົ່ານັ້ນ ຈັກເປັນໄປເພື່ອຄວາມຍິນດີ ເພື່ອຄວາມບໍ່ສະດຸ້ງ ເພື່ອການຢູ່ເປັນສຸກ ແລະເພື່ອຄວາມກ້າວລົງສູ່ພຣະນິບພານ. ເພາະເຫດນັ້ນແລ ອະນຸຣຸດທະ ໃນອະນາຄົດ ທ່ານຈົ່ງຈຳພັນສາຢູ່ທີ່ປ່າໄຜ່ຕາເວັນອອກ ໃນແຄວ້ນເຈຕີນີ້ເຖີດ.” ພຣະອະນຸຣຸດທະຜູ້ມີອາຍຸໄດ້ທູນຮັບສະໜອງພຣະດຳຣັດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ “ຢ່າງນັ້ນ ພຣະພຸດທະເຈົ້າຂ້າ.”

အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ အနုရုဒ္ဓံ ဣမိနာ ဩဝါဒေန ဩဝဒိတွာ – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ, ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ, ဧဝမေဝံ – စေတီသု ပါစီနဝံသဒါယေ အန္တရဟိတော ဘဂ္ဂေသု သုံသုမာရဂိရေ ဘေသကဠာဝနေ မိဂဒါယေ ပါတုရဟောသီတိ. နိသီဒိ ဘဂဝါ ပညတ္တေ အာသနေ. နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အဋ္ဌ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မဟာပုရိသဝိတက္ကေ ဒေသေဿာမိ, တံ သုဏာထ…ပေ… ကတမေ စ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ မဟာပုရိသဝိတက္ကာ? အပ္ပိစ္ဆဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော မဟိစ္ဆဿ; သန္တုဋ္ဌဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော အသန္တုဋ္ဌဿ; ပဝိဝိတ္တဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော သင်္ဂဏိကာရာမဿ; အာရဒ္ဓဝီရိယဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော ကုသီတဿ; ဥပဋ္ဌိတဿတိဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော မုဋ္ဌဿတိဿ; သမာဟိတဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော အသမာဟိတဿ; ပညဝတော အယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော ဒုပ္ပညဿ; နိပ္ပပဉ္စာရာမဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော နိပ္ပပဉ္စရတိနော, နာယံ ဓမ္မော ပပဉ္စာရာမဿ ပပဉ္စရတိနော’’.

ຄັ້ງນັ້ນແລ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງໂອວາດພຣະອະນຸຣຸດທະຜູ້ມີອາຍຸດ້ວຍໂອວາດນີ້ແລ້ວ—ປຽບເໝືອນບຸຣຸດຜູ້ມີກຳລັງ ຢຽດແຂນທີ່ຄູ້ເຂົ້າອອກ ຫຼືຄູ້ແຂນທີ່ຢຽດອອກເຂົ້າ, ສະນັ້ນ—ຊົງຫາຍພຣະອົງໄປຈາກປ່າໄຜ່ຕາເວັນອອກ ໃນແຄວ້ນເຈຕີ ໄປປາກົດຢູ່ທີ່ປ່າເພສັກຄະຣາວັນ ອັນເປັນທີ່ໃຫ້ອະໄພແກ່ເນື້ອ ໃກ້ເມືອງສຸມສຸມາຣະຄີຣີ ໃນແຄວ້ນພັກຄະ. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບນັ່ງເທິງອາສະນະທີ່ປູລາດໄວ້ແລ້ວ. ຄັ້ນປະທັບນັ່ງແລ້ວ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈຶ່ງຕັດຮຽກພິກຂຸທັງຫຼາຍມາວ່າ: “ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຮົາຈັກສະແດງມະຫາປຸຣິສະວິຕົກ ໘ ປະການ, ພວກທ່ານຈົ່ງຟັງ... ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ມະຫາປຸຣິສະວິຕົກ ໘ ປະການນັ້ນ ຄືຫຍັງແດ່? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜານ້ອຍ, ບໍ່ແມ່ນທັມຂອງຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜາຫຼາຍ; ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ສັນໂດດ, ບໍ່ແມ່ນທັມຂອງຜູ້ບໍ່ສັນໂດດ; ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ສະຫງົບສະຫງັດ, ບໍ່ແມ່ນທັມຂອງຜູ້ຍິນດີໃນການຄຸກຄີດ້ວຍໝູ່ຄະນະ; ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ປາຣົບຄວາມພຽນ, ບໍ່ແມ່ນທັມຂອງຜູ້ກຽດຄ້ານ; ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ມີສະຕິຕັ້ງໝັ້ນ, ບໍ່ແມ່ນທັມຂອງຜູ້ຫຼົງລືມສະຕິ; ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ມີຈິດເປັນສະມາທິ, ບໍ່ແມ່ນທັມຂອງຜູ້ມີຈິດບໍ່ເປັນສະມາທິ; ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ມີປັນຍາ, ບໍ່ແມ່ນທັມຂອງຜູ້ມີປັນຍາຊາມ; ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ຍິນດີໃນທັມອັນບໍ່ເນັ່ນຊ້າ ຜູ້ມັກໃນທັມອັນບໍ່ເນັ່ນຊ້າ, ບໍ່ແມ່ນທັມຂອງຜູ້ຍິນດີໃນທັມອັນເນັ່ນຊ້າ ຜູ້ມັກໃນທັມອັນເນັ່ນຊ້າ.”

‘‘‘အပ္ပိစ္ဆဿာယံ[Pg.66], ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော မဟိစ္ဆဿာ’တိ, ဣတိ ခေါ ပနေတံ ဝုတ္တံ. ကိဉ္စေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု အပ္ပိစ္ဆော သမာနော ‘အပ္ပိစ္ဆောတိ မံ ဇာနေယျု’န္တိ န ဣစ္ဆတိ, သန္တုဋ္ဌော သမာနော ‘သန္တုဋ္ဌောတိ မံ ဇာနေယျု’န္တိ န ဣစ္ဆတိ, ပဝိဝိတ္တော သမာနော ‘ပဝိဝိတ္တောတိ မံ ဇာနေယျု’န္တိ န ဣစ္ဆတိ, အာရဒ္ဓဝီရိယော သမာနော ‘အာရဒ္ဓဝီရိယောတိ မံ ဇာနေယျု’န္တိ န ဣစ္ဆတိ, ဥပဋ္ဌိတဿတိ သမာနော ‘ဥပဋ္ဌိတဿတီတိ မံ ဇာနေယျု’န္တိ န ဣစ္ဆတိ, သမာဟိတော သမာနော ‘သမာဟိတောတိ မံ ဇာနေယျု’န္တိ န ဣစ္ဆတိ, ပညဝါ သမာနော ‘ပညဝါတိ မံ ဇာနေယျု’န္တိ န ဣစ္ဆတိ, နိပ္ပပဉ္စာရာမော သမာနော ‘နိပ္ပပဉ္စာရာမောတိ မံ ဇာနေယျု’န္တိ န ဣစ္ဆတိ. ‘အပ္ပိစ္ဆဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော မဟိစ္ဆဿာ’တိ, ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ.

“ຄຳທີ່ເຮົາກ່າວໄວ້ວ່າ ‘ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜານ້ອຍ, ບໍ່ແມ່ນທັມຂອງຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜາຫຼາຍ’ ນັ້ນ ເຮົາກ່າວເພາະອາໄສເຫດຜົນຫຍັງ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໃນພຣະສາສະໜານີ້ ພິກຂຸເປັນຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜານ້ອຍ ຍ່ອມບໍ່ປາດຖະໜາວ່າ ‘ຂໍຄົນທັງຫຼາຍຈົ່ງຮູ້ວ່າເຮົາເປັນຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜານ້ອຍ’; ເປັນຜູ້ສັນໂດດ ຍ່ອມບໍ່ປາດຖະໜາວ່າ ‘ຂໍຄົນທັງຫຼາຍຈົ່ງຮູ້ວ່າເຮົາເປັນຜູ້ສັນໂດດ’; ເປັນຜູ້ສະຫງົບສະຫງັດ ຍ່ອມບໍ່ປາດຖະໜາວ່າ ‘ຂໍຄົນທັງຫຼາຍຈົ່ງຮູ້ວ່າເຮົາເປັນຜູ້ສະຫງົບສະຫງັດ’; ເປັນຜູ້ປາຣົບຄວາມພຽນ ຍ່ອມບໍ່ປາດຖະໜາວ່າ ‘ຂໍຄົນທັງຫຼາຍຈົ່ງຮູ້ວ່າເຮົາເປັນຜູ້ປາຣົບຄວາມພຽນ’; ເປັນຜູ້ມີສະຕິຕັ້ງໝັ້ນ ຍ່ອມບໍ່ປາດຖະໜາວ່າ ‘ຂໍຄົນທັງຫຼາຍຈົ່ງຮູ້ວ່າເຮົາເປັນຜູ້ມີສະຕິຕັ້ງໝັ້ນ’; ເປັນຜູ້ມີຈິດເປັນສະມາທິ ຍ່ອມບໍ່ປາດຖະໜາວ່າ ‘ຂໍຄົນທັງຫຼາຍຈົ່ງຮູ້ວ່າເຮົາເປັນຜູ້ມີຈິດເປັນສະມາທິ’; ເປັນຜູ້ມີປັນຍາ ຍ່ອມບໍ່ປາດຖະໜາວ່າ ‘ຂໍຄົນທັງຫຼາຍຈົ່ງຮູ້ວ່າເຮົາເປັນຜູ້ມີປັນຍາ’; ເປັນຜູ້ຍິນດີໃນທັມອັນບໍ່ເນັ່ນຊ້າ ຍ່ອມບໍ່ປາດຖະໜາວ່າ ‘ຂໍຄົນທັງຫຼາຍຈົ່ງຮູ້ວ່າເຮົາເປັນຜູ້ຍິນດີໃນທັມອັນບໍ່ເນັ່ນຊ້າ’. ຄຳທີ່ເຮົາກ່າວໄວ້ວ່າ ‘ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜານ້ອຍ, ບໍ່ແມ່ນທັມຂອງຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜາຫຼາຍ’ ນັ້ນ ເຮົາກ່າວເພາະອາໄສເຫດຜົນນີ້.”

‘‘‘သန္တုဋ္ဌဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော အသန္တုဋ္ဌဿာ’တိ, ဣတိ ခေါ ပနေတံ ဝုတ္တံ, ကိဉ္စေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သန္တုဋ္ဌော ဟောတိ ဣတရီတရစီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေန. ‘သန္တုဋ္ဌဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော အသန္တုဋ္ဌဿာ’တိ, ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ.

“ຄຳທີ່ເຮົາກ່າວໄວ້ວ່າ ‘ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ສັນໂດດ, ບໍ່ແມ່ນທັມຂອງຜູ້ບໍ່ສັນໂດດ’ ນັ້ນ ເຮົາກ່າວເພາະອາໄສເຫດຜົນຫຍັງ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໃນພຣະສາສະໜານີ້ ພິກຂຸເປັນຜູ້ສັນໂດດດ້ວຍຈີວອນ ບິນທະບາດ ເສນາສະນະ ແລະຄິລານະປັດໄຈເພສັດບໍລິຂານຕາມມີຕາມໄດ້. ຄຳທີ່ເຮົາກ່າວໄວ້ວ່າ ‘ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ສັນໂດດ, ບໍ່ແມ່ນທັມຂອງຜູ້ບໍ່ສັນໂດດ’ ນັ້ນ ເຮົາກ່າວເພາະອາໄສເຫດຜົນນີ້.”

‘‘‘ပဝိဝိတ္တဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော သင်္ဂဏိကာရာမဿာ’တိ, ဣတိ ခေါ ပနေတံ ဝုတ္တံ, ကိဉ္စေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော ဘဝန္တိ ဥပသင်္ကမိတာရော ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနိယော ဥပါသကာ ဥပါသိကာယော ရာဇာနော ရာဇမဟာမတ္တာ တိတ္ထိယာ တိတ္ထိယသာဝကာ. တတြ ဘိက္ခု ဝိဝေကနိန္နေန စိတ္တေန ဝိဝေကပေါဏေန ဝိဝေကပဗ္ဘာရေန ဝိဝေကဋ္ဌေန နေက္ခမ္မာဘိရတေန အညဒတ္ထု ဥယျောဇနိကပဋိသံယုတ္တံယေဝ ကထံ ကတ္တာ ဟောတိ. ‘ပဝိဝိတ္တဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော သင်္ဂဏိကာရာမဿာ’တိ, ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ.

“ຄຳທີ່ເຮົາກ່າວໄວ້ວ່າ ‘ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ສະຫງົບສະຫງັດ, ບໍ່ແມ່ນທັມຂອງຜູ້ຍິນດີໃນການຄຸກຄີດ້ວຍໝູ່ຄະນະ’ ນັ້ນ ເຮົາກ່າວເພາະອາໄສເຫດຜົນຫຍັງ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໃນພຣະສາສະໜານີ້ ເມື່ອພິກຂຸຜູ້ສະຫງົບສະຫງັດຢູ່ ຍ່ອມມີພິກຂຸ ພິກຂຸນີ ອຸປາສົກ ອຸປາສິກາ ພຣະຣາຊາ ມະຫາອຳມາດ ເດຍຣະຖີ ແລະສາວົກຂອງເດຍຣະຖີ ເຂົ້າມາຫາ. ໃນເວລານັ້ນ ພິກຂຸມີຈິດໂນ້ມໄປໃນວິເວກ ໂນ້ມໄປສູ່ວິເວກ ໂນ້ມໄປທາງວິເວກ ຕັ້ງໝັ້ນໃນວິເວກ ຍິນດີໃນເນກຂັມມະ ຍ່ອມກ່າວແຕ່ຖ້ອຍຄຳອັນປະກອບດ້ວຍການແນະນຳໃຫ້ຫຼີກອອກໄປເທົ່ານັ້ນ. ຄຳທີ່ເຮົາก່າວໄວ້ວ່າ ‘ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ສະຫງົບສະຫງັດ, ບໍ່ແມ່ນທັມຂອງຜູ້ຍິນດີໃນການຄຸກຄີດ້ວຍໝູ່ຄະນະ’ ນັ້ນ ເຮົາກ່າວເພາະອາໄສເຫດຜົນນີ້.”

‘‘‘အာရဒ္ဓဝီရိယဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော ကုသီတဿာ’တိ, ဣတိ ခေါ ပနေတံ ဝုတ္တံ, ကိဉ္စေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု အာရဒ္ဓဝီရိယော ဝိဟရတိ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပသမ္ပဒါယ ထာမဝါ ဒဠှပရက္ကမော အနိက္ခိတ္တဓုရော ကုသလေသု ဓမ္မေသု. ‘အာရဒ္ဓဝီရိယဿာယံ[Pg.67], ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော ကုသီတဿာ’တိ, ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ.

“ຄຳທີ່ເຮົາກ່າວໄວ້ວ່າ ‘ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ປາຣົບຄວາມພຽນ, ບໍ່ແມ່ນທັມຂອງຜູ້ກຽດຄ້ານ’ ນັ້ນ ເຮົາກ່າວເພາະອາໄສເຫດຜົນຫຍັງ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໃນພຣະສາສະໜານີ້ ພິກຂຸປາຣົບຄວາມພຽນເພື່ອລະອະກຸສົນທັມ ເພື່ອຄວາມເຖິງພ້ອມແຫ່ງກຸສົນທັມ ເປັນຜູ້ມີກຳລັງ ມີຄວາມບາກບັ່ນໝັ້ນຄົງ ບໍ່ທອດທຸຣະໃນກຸສົນທັມທັງຫຼາຍ. ຄຳທີ່ເຮົາກ່າວໄວ້ວ່າ ‘ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ປາຣົບຄວາມພຽນ, ບໍ່ແມ່ນທັມຂອງຜູ້กຽດຄ້ານ’ ນັ້ນ ເຮົາກ່າວເພາະອາໄສເຫດຜົນນີ້.”

‘‘‘ဥပဋ္ဌိတဿတိဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော မုဋ္ဌဿတိဿာ’တိ, ဣတိ ခေါ ပနေတံ ဝုတ္တံ. ကိဉ္စေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သတိမာ ဟောတိ ပရမေန သတိနေပက္ကေန သမန္နာဂတော, စိရကတမ္ပိ စိရဘာသိတမ္ပိ သရိတာ အနုဿရိတာ. ‘ဥပဋ္ဌိတဿတိဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော, မုဋ္ဌဿတိဿာ’တိ, ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ.

“ຄຳທີ່ເຮົາກ່າວໄວ້ວ່າ ‘ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ມີສະຕິຕັ້ງໝັ້ນ, ບໍ່ແມ່ນທັມຂອງຜູ້ຫຼົງລືມສະຕິ’ ນັ້ນ ເຮົາກ່າວເພາະອາໄສເຫດຜົນຫຍັງ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໃນພຣະສາສະໜານີ້ ພິກຂຸເປັນຜູ້ມີສະຕິ ປະກອບດ້ວຍສະຕິແລະປັນຍາຮັກສາຕົນຢ່າງຍິ່ງ ລະນຶກໄດ້ ຕາມລະນຶກໄດ້ ເຖິງກິດທີ່ເຮັດແລ້ວແລະຄຳທີ່ເວົ້າແລ້ວແມ້ສິ້ນກາລນານ. ຄຳທີ່ເຮົາກ່າວໄວ້ວ່າ ‘ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ມີສະຕິຕັ້ງໝັ້ນ, ບໍ່ແມ່ນທັມຂອງຜູ້ຫຼົງລືມສະຕິ’ ນັ້ນ ເຮົາກ່າວເພາະອາໄສເຫດຜົນນີ້.”

‘‘‘သမာဟိတဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော အသမာဟိတဿာ’တိ, ဣတိ ခေါ ပနေတံ ဝုတ္တံ. ကိဉ္စေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ…ပေ… စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ‘သမာဟိတဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော အသမာဟိတဿာ’တိ, ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ.

“ຄຳທີ່ເຮົາກ່າວໄວ້ວ່າ ‘ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ມີຈິດເປັນສະມາທິ, ບໍ່ແມ່ນທັມຂອງຜູ້ມີຈິດບໍ່ເປັນສະມາທິ’ ນັ້ນ ເຮົາກ່າວເພາະອາໄສເຫດຜົນຫຍັງ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໃນພຣະສາສະໜານີ້ ພິກຂຸສະຫງັດແລ້ວຈາກກາມທັງຫຼາຍ... ເຂົ້າເຖິງຈະຕຸດຖະຊານ ແລ້ວຢູ່. ຄຳທີ່ເຮົາກ່າວໄວ້ວ່າ ‘ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມມະນີ້ ເປັນທັມຂອງຜູ້ມີຈິດເປັນສະມາທິ, ບໍ່ແມ່ນທັມຂອງຜູ້ມີຈິດບໍ່ເປັນສະມາທິ’ ນັ້ນ ເຮົາກ່າວເພາະອາໄສເຫດຜົນນີ້.”

‘‘‘ပညဝတော အယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော ဒုပ္ပညဿာ’တိ, ဣတိ ခေါ ပနေတံ ဝုတ္တံ. ကိဉ္စေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ပညဝါ ဟောတိ ဥဒယတ္ထဂါမိနိယာ ပညာယ သမန္နာဂတော အရိယာယ နိဗ္ဗေဓိကာယ သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယဂါမိနိယာ. ‘ပညဝတော အယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နာယံ ဓမ္မော ဒုပ္ပညဿာ’တိ, ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ.

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຄຳທີ່ເຮົາກ່າວໄວ້ວ່າ 'ທຳນີ້ເປັນທຳຂອງຜູ້ມີປັນຍາ, ທຳນີ້ບໍ່ແມ່ນຂອງຜູ້ມີປັນຍາຊາມ' ນັ້ນ, ເຮົາກ່າວເພາະອາໄສເຫດໃດ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸໃນທຳວິນັຍນີ້ ເປັນຜູ້ມີປັນຍາ ປະກອບດ້ວຍປັນຍາອັນເຫັນຄວາມເກີດແລະຄວາມດັບ ອັນເປັນອະລິຍະ ຊຳແລກກິເລດ ໃຫ້ເຖິງຄວາມສິ້ນທຸກໂດຍຊອບ. ຄຳທີ່ເຮົາກ່າວໄວ້ວ່າ 'ທຳນີ້ເປັນທຳຂອງຜູ້ມີປັນຍາ, ທຳນີ້ບໍ່ແມ່ນຂອງຜູ້ມີປັນຍາຊາມ' ນັ້ນ, ເຮົາກ່າວເພາະອາໄສເຫດນີ້.”

‘‘‘နိပ္ပပဉ္စာရာမဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော နိပ္ပပဉ္စရတိနော, နာယံ ဓမ္မော ပပဉ္စာရာမဿ ပပဉ္စရတိနော’တိ, ဣတိ ခေါ ပနေတံ ဝုတ္တံ. ကိဉ္စေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ပပဉ္စနိရောဓေ စိတ္တံ ပက္ခန္ဒတိ ပသီဒတိ သန္တိဋ္ဌတိ ဝိမုစ္စတိ. ‘နိပ္ပပဉ္စာရာမဿာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မော, နိပ္ပပဉ္စရတိနော, နာယံ ဓမ္မော ပပဉ္စာရာမဿ ပပဉ္စရတိနော’တိ, ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တ’’န္တိ.

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຄຳທີ່ເຮົາກ່າວໄວ້ວ່າ 'ທຳນີ້ເປັນທຳຂອງຜູ້ຍິນດີໃນທຳອັນບໍ່ເປັນເຄື່ອງເນັ່ນນັນ, ຜູ້ມັກໃນທຳອັນບໍ່ເປັນເຄື່ອງເນັ່ນນັນ, ທຳນີ້ບໍ່ແມ່ນຂອງຜູ້ຍິນດີໃນທຳອັນເປັນເຄື່ອງເນັ່ນນັນ, ຜູ້ມັກໃນທຳອັນເປັນເຄື່ອງເນັ່ນນັນ' ນັ້ນ, ເຮົາก່າວເພາະອາໄສເຫດໃດ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຈິດຂອງພິກຂຸໃນທຳວິນັຍນີ້ ຍ່ອມແລ່ນໄປ ເລື່ອມໃສ ຕັ້ງໝັ້ນ ແລະຫຼຸດພົ້ນໃນທຳເປັນທີ່ດັບເຄື່ອງເນັ່ນນັນ (ພະນິພານ). ຄຳທີ່ເຮົາກ່າວໄວ້ວ່າ 'ທຳນີ້ເປັນທຳຂອງຜູ້ຍິນດີໃນທຳອັນບໍ່ເປັນເຄື່ອງເນັ່ນນັນ, ຜູ້ມັກໃນທຳອັນບໍ່ເປັນເຄື່ອງເນັ່ນນັນ, ທຳນີ້ບໍ່ແມ່ນຂອງຜູ້ຍິນດີໃນທຳອັນເປັນເຄື່ອງເນັ່ນນັນ, ຜູ້ມັກໃນທຳອັນເປັນເຄື່ອງເນັ່ນນັນ' ນັ້ນ, ເຮົາກ່າວເພາະອາໄສເຫດນີ້.”

အထ ခေါ အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ အာယတိကမ္ပိ ဝဿာဝါသံ တတ္ထေဝ စေတီသု ပါစီနဝံသဒါယေ ဝိဟာသိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော နစိရဿေဝ – ယဿတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇန္တိ, တဒနုတ္တရံ – ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာသိ. ‘‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’’တိ အဗ္ဘညာသိ. အညတရော စ ပနာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ အရဟတံ [Pg.68] အဟောသီတိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ အရဟတ္တပ္ပတ္တော တာယံ ဝေလာယံ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

ຄັ້ງນັ້ນ ພະອານຸລຸດທະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ຢູ່ຈຳພັນສາໃນພັນສາຕໍ່ມາ ທີ່ປ່າໄຜ່ປາຈີນວັນສະທາຍ ແຄວ້ນເຈຕີ ນັ້ນເອງ. ຄັ້ງນັ້ນ ພະອານຸລຸດທະຜູ້ມີອາຍຸ ຫຼີກອອກໄປຢູ່ຜູ້ດຽວ ເປັນຜູ້ບໍ່ປະມາດ ມີຄວາມພຽນ ເຜົາກິເລດ ມີໃຈເດັດດ່ຽວ ຢູ່ບໍ່ດົນເລີຍ ກໍໄດ້ເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງປະໂຫຍດອັນຍອດຢ້ຽມ ທີ່ກຸນລະບຸດທັງຫຼາຍ ຜູ້ອອກບວດຈາກເຮືອນ ເປັນຜູ້ບໍ່ມີເຮືອນໂດຍຊອບ ຕ້ອງການ ນັ້ນຄື ທີ່ສຸດແຫ່ງພົມມະຈັນ ອັນບໍ່ມີທຳອື່ນຍິ່ງກວ່າ ດ້ວຍປັນຍາອັນຍິ່ງເອງ ໃນປັດຈຸບັນ ເຂົ້າເຖິງແລ້ວຢູ່. ທ່ານໄດ້ຮູ້ແຈ້ງວ່າ “ຊາດສິ້ນແລ້ວ, ພົມມະຈັນໄດ້ຢູ່ຈົບແລ້ວ, ກິດທີ່ຄວນເຮັດໄດ້ເຮັດສຳເລັດແລ້ວ, ກິດອື່ນເພື່ອຄວາມເປັນຢ່າງນີ້ບໍ່ມີອີກ”. ແລະພະອານຸລຸດທະຜູ້ມີອາຍຸ ກໍໄດ້ເປັນພະອໍຣະຫັນອົງໜຶ່ງ ໃນບັນດາພະອໍຣະຫັນທັງຫຼາຍ. ຄັ້ງນັ້ນ ພະອານຸລຸດທະຜູ້ມີອາຍຸ ເມື່ອໄດ້ບັນລຸພະອໍຣະຫັນແລ້ວ ໄດ້ກ່າວຄາຖາເຫຼົ່ານີ້ໃນເວລານັ້ນວ່າ:

‘‘မမ သင်္ကပ္ပမညာယ, သတ္ထာ လောကေ အနုတ္တရော;

မနောမယေန ကာယေန, ဣဒ္ဓိယာ ဥပသင်္ကမိ.

“ພະສາດສະດາ ຜູ້ຍອດຢ້ຽມໃນໂລກ ຊົງຊາບຄວາມດຳຣິຂອງຂ້າພະເຈົ້າແລ້ວ ໄດ້ສະເດັດມາຫາຂ້າພະເຈົ້າ ດ້ວຍກາຍອັນສຳເລັດດ້ວຍໃຈ ດ້ວຍລິດທານຸພາບ.”

‘‘ယထာ မေ အဟု သင်္ကပ္ပော, တတော ဥတ္တရိ ဒေသယိ;

နိပ္ပပဉ္စရတော ဗုဒ္ဓေါ, နိပ္ပပဉ္စံ အဒေသယိ.

“ຄວາມດຳຣິຂອງຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ມີແລ້ວຢ່າງໃດ ພະອົງກໍຊົງສະແດງທຳຍິ່ງກວ່າຄວາມດຳຣິນັ້ນ; ພະພຸດທະເຈົ້າ ຜູ້ຍິນດີໃນທຳອັນບໍ່ເປັນເຄື່ອງເນັ່ນນັນ ໄດ້ຊົງສະແດງທຳອັນບໍ່ເປັນເຄື່ອງເນັ່ນນັນແລ້ວ.”

‘‘တဿာဟံ ဓမ္မမညာယ, ဝိဟာသိံ သာသနေ ရတော;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ. ဒသမံ;

“ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຮູ້ທຳຂອງພະອົງແລ້ວ ຍິນດີໃນຄຳສອນ ຢູ່ແລ້ວ; ວິຊາ ໓ ປະການ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ບັນລຸແລ້ວໂດຍລຳດັບ, ຄຳສອນຂອງພະພຸດທະເຈົ້າ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຮັດສຳເລັດແລ້ວ.” ຈົບ ສູດທີ ໑໐.

ဂဟပတိဝဂ္ဂေါ တတိယော.

ຈົບ ຄະຫະປະຕິວັກ ທີ ໓.

တဿုဒ္ဒါနံ –

ຫົວຂໍ້ປະຈຳວັກນັ້ນມີດັ່ງນີ້:

ဒွေ ဥဂ္ဂါ ဒွေ စ ဟတ္ထကာ, မဟာနာမေန ဇီဝကော;

ဒွေ ဗလာ အက္ခဏာ ဝုတ္တာ, အနုရုဒ္ဓေန တေ ဒသာတိ.

“ສູດທີ່ກ່າວເຖິງອຸຄະ ໒ ສູດ, ຫັດຖະກະ ໒ ສູດ, ມະຫານາມະສູດ, ຈີວະກະສູດ, ພະລະສູດ ໒ ສູດ, ອັກຂະນະສູດ, ແລະອານຸລຸດທະສູດ, ລວມເປັນ ໑໐ ສູດ ດັ່ງນີ້.”

၄. ဒါနဝဂ္ဂေါ

໔. ທານະວັກ

၁. ပဌမဒါနသုတ္တံ

໑. ປະຖົມມະທານະສູດ

၃၁. ‘‘အဋ္ဌိမာနိ, ဘိက္ခဝေ, ဒါနာနိ. ကတမာနိ အဋ္ဌ? အာသဇ္ဇ ဒါနံ ဒေတိ, ဘယာ ဒါနံ ဒေတိ, ‘အဒါသိ မေ’တိ ဒါနံ ဒေတိ, ‘ဒဿတိ မေ’တိ ဒါနံ ဒေတိ, ‘သာဟု ဒါန’န္တိ ဒါနံ ဒေတိ, ‘အဟံ ပစာမိ, ဣမေ န ပစန္တိ; နာရဟာမိ ပစန္တော အပစန္တာနံ ဒါနံ အဒါတု’န္တိ ဒါနံ ဒေတိ, ‘ဣမံ မေ ဒါနံ ဒဒတော ကလျာဏော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂစ္ဆတီ’တိ ဒါနံ ဒေတိ, စိတ္တာလင်္ကာရစိတ္တပရိက္ခာရတ္ထံ ဒါနံ ဒေတိ. ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ဒါနာနီ’’တိ. ပဌမံ.

໓໑. “ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ທານ ໘ ປະການນີ້. ໘ ປະການ ເປັນໄນໃດ? ຄື: ບຸກຄົນບາງຄົນໃຫ້ທານເພາະສະເພາະໜ້າ (ມີຜູ້ມາຂໍ), ໃຫ້ທານເພາະຄວາມຢ້ານ, ໃຫ້ທານເພາະຄິດວ່າ 'ຜู້ນີ້ໄດ້ເຄີຍໃຫ້ແກ່ເຮົາ', ໃຫ້ທານເພາະຄິດວ່າ 'ຜູ້ນີ້ຈັກໃຫ້ແກ່ເຮົາ', ໃຫ້ທານເພາະຄິດວ່າ 'ການໃຫ້ທານເປັນການດີ', ໃຫ້ທານເພາະຄິດວ່າ 'ເຮົາຫຸງຕົ້ມຢູ່ ແຕ່ທ່ານເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ໄດ້ຫຸງຕົ້ມ, ເຮົາຜູ້ຫຸງຕົ້ມຢູ່ ຈະບໍ່ໃຫ້ທານແກ່ຜູ້ບໍ່ຫຸງຕົ້ມ ຍ່ອມບໍ່ຄວນ', ໃຫ້ທານເພາະຄິດວ່າ 'ເມື່ອເຮົາໃຫ້ທານນີ້ ກິດຕິສັບອັນງາມຍ່ອມຟຸ້ງຂຶ້ນໄປ', ໃຫ້ທານເພື່ອເປັນເຄື່ອງປະດັບຈິດ ເປັນບໍລິວານຈິດ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ທານ ໘ ປະການນີ້ແລ.” ຈົບ ສູດທີ ໑.

၂. ဒုတိယဒါနသုတ္တံ

໒. ທຸຕιຍະທານະສູດ

၃၂.

໓໒.

‘‘သဒ္ဓါ ဟိရိယံ ကုသလဉ္စ ဒါနံ,ဓမ္မာ ဧတေ သပ္ပုရိသာနုယာတာ;

ဧတဉှိ မဂ္ဂံ ဒိဝိယံ ဝဒန္တိ,ဧတေန ဟိ ဂစ္ဆတိ ဒေဝလောက’’န္တိ. ဒုတိယံ;

“ສັດທາ, ຫິຣິ, ແລະກຸສົນທານ, ທຳເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມເປັນໄປຕາມສັດບຸລຸດ; ທ່ານກ່າວວ່າ ທາງນີ້ເປັນທາງໄປສູ່ສະຫວັນ, ບຸກຄົນຍ່ອມໄປສູ່ເທວະໂລກດ້ວຍທາງນີ້.” ຈົບ ສູດທີ ໒.

၃. ဒါနဝတ္ထုသုတ္တံ

໓. ທານະວັດຖຸສູດ

၃၃. ‘‘အဋ္ဌိမာနိ[Pg.69], ဘိက္ခဝေ, ဒါနဝတ္ထူနိ. ကတမာနိ အဋ္ဌ? ဆန္ဒာ ဒါနံ ဒေတိ, ဒေါသာ ဒါနံ ဒေတိ, မောဟာ ဒါနံ ဒေတိ, ဘယာ ဒါနံ ဒေတိ, ‘ဒိန္နပုဗ္ဗံ ကတပုဗ္ဗံ ပိတုပိတာမဟေဟိ, နာရဟာမိ ပေါရာဏံ ကုလဝံသံ ဟာပေတု’န္တိ ဒါနံ ဒေတိ, ‘ဣမာဟံ ဒါနံ ဒတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇိဿာမီ’တိ ဒါနံ ဒေတိ, ‘ဣမံ မေ ဒါနံ ဒဒတော စိတ္တံ ပသီဒတိ, အတ္တမနတာ သောမနဿံ ဥပဇာယတီ’တိ ဒါနံ ဒေတိ, စိတ္တာလင်္ကာရစိတ္တပရိက္ခာရတ္ထံ ဒါနံ ဒေတိ. ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ဒါနဝတ္ထူနီ’’တိ. တတိယံ.

໓໓. “ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຫດແຫ່ງການໃຫ້ທານ (ທານະວັດຖຸ) ໘ ປະການນີ້. ໘ ປະການ ເປັນໄນໃດ? ຄື: ບຸກຄົນໃຫ້ທານເພາະຄວາມຮັກ (ສັນທະ), ໃຫ້ທານເພາະຄວາມຊັງ (ໂທສະ), ໃຫ້ທານເພາະຄວາມຫຼົງ (ໂມຫະ), ໃຫ້ທານເພາະຄວາມຢ້ານ (ໄພ), ໃຫ້ທານເພາະຄິດວ່າ 'ການໃຫ້ທານນີ້ ປູ່ຍ່າຕາຍາຍພໍ່ແມ່ເຄີຍໃຫ້ມາ ເຄີຍເຮັດມາ, ເຮົາບໍ່ຄວນເຮັດໃຫ້ປະເພນີວົງຕະກູນອັນເກົ່າແກ່ເສື່ອມເສຍໄປ', ໃຫ້ທານເພາະຄິດວ່າ 'ເຮົາໃຫ້ທານນີ້ແລ້ວ ເມື່ອຕາຍໄປ ເບື້ອງໜ້າແຕ່ກາຍແຕກທຳລາຍ ຈະເຂົ້າເຖິງສຸຄະຕິໂລກສະຫວັນ', ໃຫ້ທານເພາະຄິດວ່າ 'ເມື່ອເຮົາໃຫ້ທານນີ້ ຈິດຍ່ອມເລື່ອມໃສ ຄວາມປິຕິຍິນດີແລະໂສມະນັດຍ່ອມເກີດຂຶ້ນ', ໃຫ້ທານເພື່ອເປັນເຄື່ອງປະດັບຈິດ ເປັນບໍລິວານຈິດ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຫດແຫ່ງການໃຫ້ທານ ໘ ປະການນີ້ແລ.” ຈົບ ສູດທີ ໓.

၄. ခေတ္တသုတ္တံ

໔. ເຂດຕະສູດ

၃၄. ‘‘အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတေ, ဘိက္ခဝေ, ခေတ္တေ ဗီဇံ ဝုတ္တံ န မဟပ္ဖလံ ဟောတိ န မဟဿာဒံ န ဖာတိသေယျံ. ကထံ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတေ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ခေတ္တံ ဥန္နာမနိန္နာမိ စ ဟောတိ, ပါသာဏသက္ခရိကဉ္စ ဟောတိ, ဦသရဉ္စ ဟောတိ, န စ ဂမ္ဘီရသိတံ ဟောတိ, န အာယသမ္ပန္နံ ဟောတိ, န အပါယသမ္ပန္နံ ဟောတိ, န မာတိကာသမ္ပန္နံ ဟောတိ, န မရိယာဒသမ္ပန္နံ ဟောတိ. ဧဝံ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတေ, ဘိက္ခဝေ, ခေတ္တေ ဗီဇံ ဝုတ္တံ န မဟပ္ဖလံ ဟောတိ န မဟဿာဒံ န ဖာတိသေယျံ.

໓໔. “ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພືດທີ່ຫວ່ານລົງໃນນາທີ່ປະກອບດ້ວຍອົງ ໘ ປະການ ຍ່ອມບໍ່ມີຜົນຫຼາຍ ບໍ່ມີລົດຊາດດີ ບໍ່ມີຄວາມຈະເລີນງອກງາມ. ປະກອບດ້ວຍອົງ ໘ ປະການ ເປັນໄນໃດ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນາໃນໂລກນີ້ ເປັນບ່ອນສູງໆ ຕ່ຳໆ ໑, ມີຫີນແລະກວດ ໑, ເປັນດິນເຄັມ ໑, ບໍ່ມີຮ່ອງໄຖເລິກ ໑, ບໍ່ມີທາງນ້ຳເຂົ້າ ໑, ບໍ່ມີທາງນ້ຳອອກ ໑, ບໍ່ມີເໝືອງນ້ຳ ໑, ບໍ່ມີຄັນນາ ໑. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພືດທີ່ຫວ່ານລົງໃນນາທີ່ປະກອບດ້ວຍອົງ ໘ ປະການຢ່າງນີ້ ຍ່ອມບໍ່ມີຜົນຫຼາຍ ບໍ່ມີລົດຊາດດີ ບໍ່ມີຄວາມຈະເລີນງອກງາມ.”

‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတေသု သမဏဗြာဟ္မဏေသု ဒါနံ ဒိန္နံ န မဟပ္ဖလံ ဟောတိ န မဟာနိသံသံ န မဟာဇုတိကံ န မဟာဝိပ္ဖာရံ. ကထံ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတေသု? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, သမဏဗြာဟ္မဏာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကာ ဟောန္တိ, မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပာ, မိစ္ဆာဝါစာ, မိစ္ဆာကမ္မန္တာ, မိစ္ဆာအာဇီဝါ, မိစ္ဆာဝါယာမာ, မိစ္ဆာသတိနော, မိစ္ဆာသမာဓိနော. ဧဝံ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတေသု, ဘိက္ခဝေ, သမဏဗြာဟ္မဏေသု ဒါနံ ဒိန္နံ န မဟပ္ဖလံ ဟောတိ န မဟာနိသံသံ န မဟာဇုတိကံ န မဟာဝိပ္ဖာရံ.

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຊັ່ນດຽວກັນນັ້ນແລ, ທານທີ່ຖວາຍໃນສະມະນະພຣາມຜູ້ປະກອບດ້ວຍອົງ ໘ ປະການ ຍ່ອມບໍ່ມີຜົນຫຼາຍ ບໍ່ມີອານິສົງຫຼາຍ ບໍ່ມີຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຫຼາຍ ບໍ່ມີຄວາມແຜ່ໄພສານຫຼາຍ. ປະກອບດ້ວຍອົງ ໘ ປະການ ເປັນໄນໃດ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສະມະນະພຣາມໃນໂລກນີ້ ເປັນຜູ້ມີມິດສາທິຖິ, ມີມິດສາສັງກັປະ, ມີມິດສາວາຈา, ມີມິດສາກຳມັນຕະ, ມີມິດສາອາຊີວະ, ມີມິດສາວາຍາມະ, ມີມິດສາສະຕິ, ມີມິດສາສະມາທິ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ທານທີ່ຖວາຍໃນສະມະນະພຣາມຜູ້ປະກອບດ້ວຍອົງ ໘ ປະການຢ່າງນີ້ ຍ່ອມບໍ່ມີຜົນຫຼາຍ ບໍ່ມີອານิສົງຫຼາຍ ບໍ່ມີຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຫຼາຍ ບໍ່ມີຄວາມແຜ່ໄພສານຫຼາຍ.”

‘‘အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတေ, ဘိက္ခဝေ, ခေတ္တေ ဗီဇံ ဝုတ္တံ မဟပ္ဖလံ ဟောတိ မဟဿာဒံ ဖာတိသေယျံ. ကထံ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတေ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ခေတ္တံ အနုန္နာမာနိန္နာမိ စ ဟောတိ, အပါသာဏသက္ခရိကဉ္စ ဟောတိ, အနူသရဉ္စ ဟောတိ, ဂမ္ဘီရသိတံ ဟောတိ, အာယသမ္ပန္နံ ဟောတိ, အပါယသမ္ပန္နံ ဟောတိ, မာတိကာသမ္ပန္နံ [Pg.70] ဟောတိ, မရိယာဒသမ္ပန္နံ ဟောတိ. ဧဝံ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတေ, ဘိက္ခဝေ, ခေတ္တေ ဗီဇံ ဝုတ္တံ မဟပ္ဖလံ ဟောတိ မဟဿာဒံ ဖာတိသေယျံ.

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພືດທີ່ຫວ່ານລົງໃນນາທີ່ປະກອບດ້ວຍອົງ ໘ ປະການ ຍ່ອມມີຜົນຫຼາຍ ມີລົດຊາດດີ ມີຄວາມຈະເລີນງອກງາມ. ປະກອບດ້ວຍອົງ ໘ ປະການ ເປັນໄນໃດ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນາໃນໂລກນີ້ ບໍ່ເປັນບ່ອນສູງໆ ຕ່ຳໆ ໑, ບໍ່ມີຫີນແລະກວດ ໑, ບໍ່ເປັນດິນເຄັມ ໑, ມີຮ່ອງໄຖເລິກ ໑, ມີທາງນ້ຳເຂົ້າ ໑, ມີທາງນ້ຳອອກ ໑, ມີເໝືອງນ້ຳ ໑, ມີຄັນນາ ໑. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພືດທີ່ຫວ່ານລົງໃນນາທີ່ປະກອບດ້ວຍອົງ ໘ ປະການຢ່າງນີ້ ຍ່ອມມີຜົນຫຼາຍ ມີລົດຊາດດີ ມີຄວາມຈະເລີນງອກງາມ.”

‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတေသု သမဏဗြာဟ္မဏေသု ဒါနံ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလံ ဟောတိ မဟာနိသံသံ မဟာဇုတိကံ မဟာဝိပ္ဖာရံ. ကထံ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတေသု? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, သမဏဗြာဟ္မဏာ သမ္မာဒိဋ္ဌိကာ ဟောန္တိ, သမ္မာသင်္ကပ္ပာ, သမ္မာဝါစာ, သမ္မာကမ္မန္တာ, သမ္မာအာဇီဝါ, သမ္မာဝါယာမာ, သမ္မာသတိနော, သမ္မာသမာဓိနော. ဧဝံ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတေသု, ဘိက္ခဝေ, သမဏဗြာဟ္မဏေသု ဒါနံ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလံ ဟောတိ မဟာနိသံသံ မဟာဇုတိကံ မဟာဝိပ္ဖာရ’’န္တိ.

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຊັ່ນດຽວກັນນັ້ນແລ, ທານທີ່ຖວາຍໃນສະມະນະພຣາມຜູ້ປະກອບດ້ວຍອົງ ໘ ປະການ ຍ່ອມມີຜົນຫຼາຍ ມີອານິສົງຫຼາຍ ມີຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຫຼາຍ ມີຄວາມແຜ່ໄພສານຫຼາຍ. ປະກອບດ້ວຍອົງ ໘ ປະການ ເປັນໄນໃດ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສະມະນະພຣາມໃນໂລກນີ້ ເປັນຜູ້ມີສຳມາທິຖິ, ມີສຳມາສັງກັປະ, ມີສຳມາວາຈา, ມີສຳມາກຳມັນຕະ, ມີສຳມາອາຊີວະ, ມີສຳມາວາຍາມະ, ມີສຳມາສະຕິ, ມີສຳມາສະມາທິ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ທານທີ່ຖວາຍໃນສະມະນະພຣາມຜູ້ປະກອບດ້ວຍອົງ ໘ ປະການຢ່າງນີ້ ຍ່ອມມີຜົນຫຼາຍ ມີອານິສົງຫຼາຍ ມີຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຫຼາຍ ມີຄວາມແຜ່ໄພສານຫຼາຍ.”

‘‘ယထာပိ ခေတ္တေ သမ္ပန္နေ, ပဝုတ္တာ ဗီဇသမ္ပဒါ;

ဒေဝေ သမ္ပာဒယန္တမှိ, ဟောတိ ဓညဿ သမ္ပဒါ.

“ເມື່ອຫວ່ານພືດພັນອັນສົມບູນ ລົງໃນນາອັນສົມບູນ, ເມື່ອຝົນຕົກຖືກຕ້ອງຕາມລະດູການ, ຄວາມສົມບູນແຫ່ງເຂົ້າກ້າ ຍ່ອມມີໄດ້ ຢ່າງໃດ;”

‘‘အနီတိသမ္ပဒါ ဟောတိ, ဝိရူဠှီ ဘဝတိ သမ္ပဒါ;

ဝေပုလ္လသမ္ပဒါ ဟောတိ, ဖလံ ဝေ ဟောတိ သမ္ပဒါ.

“ຄວາມສົມບູນແຫ່ງຄວາມບໍ່ມີໂລກໄພ (ສັດຕູພືດ) ຍ່ອມມີ, ຄວາມຈະເລີນງອກງາມຍ່ອມສົມບູນ, ຄວາມແຜ່ໄພສານຍ່ອມສົມບູນ, ແລະຜົນລະປູກກໍສົມບູນແທ້ ຢ່າງໃດ;”

‘‘ဧဝံ သမ္ပန္နသီလေသု, ဒိန္နာ ဘောဇနသမ္ပဒါ;

သမ္ပဒါနံ ဥပနေတိ, သမ္ပန္နံ ဟိဿ တံ ကတံ.

“ເຊັ່ນດຽວກັນນັ້ນ, ໂພຊະນາຫານອັນສົມບູນ ທີ່ບຸກຄົນຖວາຍແລ້ວໃນທ່ານຜູ້ມີສີລອັນສົມບູນ, ຍ່ອມນຳມາເຊິ່ງຄວາມສົມບູນ (ແຫ່ງຜົນທານ), ເພາະກຳທີ່ຜູ້ໃຫ້ໄດ້ເຮັດແລ້ວນັ້ນ ເປັນກຳອັນສົມບູນ.”

‘‘တသ္မာ သမ္ပဒမာကင်္ခီ, သမ္ပန္နတ္ထူဓ ပုဂ္ဂလော;

သမ္ပန္နပညေ သေဝေထ, ဧဝံ ဣဇ္ဈန္တိ သမ္ပဒါ.

“ເພາະສະນັ້ນ, ບຸກຄົນຜູ້ຫວັງຄວາມສົມບູນ ປາຖະໜາປະໂຫຍດອັນສົມບູນໃນໂລກນີ້, ຄວນຄົບຫາທ່ານຜູ້ມີປັນຍາອັນສົມບູນ, ຄວາມສົມບູນທັງຫຼາຍ ຍ່ອມສຳເລັດໄດ້ດ້ວຍປະການຢ່າງນີ້.”

‘‘ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နေ, လဒ္ဓါ စိတ္တဿ သမ္ပဒံ;

ကရောတိ ကမ္မသမ္ပဒံ, လဘတိ စတ္ထသမ္ပဒံ.

“ບຸກຄົນໄດ້ຄວາມສົມບູນແຫ່ງຈິດ ໃນທ່ານຜູ້ສົມບູນດ້ວຍວິຊາແລະຈະຣະນະແລ້ວ, ຍ່ອມເຮັດກຳອັນສົມບູນ ແລະຍ່ອມໄດ້ຮັບປະໂຫຍດອັນສົມບູນ.”

‘‘လောကံ ဉတွာ ယထာဘူတံ, ပပ္ပုယျ ဒိဋ္ဌိသမ္ပဒံ;

မဂ္ဂသမ္ပဒမာဂမ္မ, ယာတိ သမ္ပန္နမာနသော.

“ບຸກຄົນຮູ້ແຈ້ງໂລກຕາມຄວາມເປັນຈິງ, ບັນລຸຄວາມສົມບູນແຫ່ງທິດຖິ, ອາໄສຄວາມສົມບູນແຫ່ງມັກ, ມີໃຈສົມບູນແລ້ວ ຍ່ອມດຳເນີນໄປ.”

‘‘ဩဓုနိတွာ မလံ သဗ္ဗံ, ပတွာ နိဗ္ဗာနသမ္ပဒံ;

မုစ္စတိ သဗ္ဗဒုက္ခေဟိ, သာ ဟောတိ သဗ္ဗသမ္ပဒါ’’တိ. စတုတ္ထံ;

“ບຸກຄົນກຳຈັດມົນທິນທັງປວງໄດ້ແລ້ວ, ບັນລຸຄວາມສົມບູນແຫ່ງພະນິພານ, ຍ່ອມຫຼຸດພົ້ນຈາກທຸກທັງປວງ; ຄວາມຫຼຸດພົ້ນນັ້ນແລ ເປັນຄວາມສົມບູນທັງປວງ.” ຈົບ ສູດທີ ໔.

၅. ဒါနူပပတ္တိသုတ္တံ

໕. ທານູປະປັດຕິສູດ

၃၅. ‘‘အဋ္ဌိမာ, ဘိက္ခဝေ, ဒါနူပပတ္တိယော. ကတမာ အဋ္ဌ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဒါနံ ဒေတိ သမဏဿ ဝါ ဗြာဟ္မဏဿ ဝါ အန္နံ ပါနံ ဝတ္ထံ ယာနံ [Pg.71] မာလာဂန္ဓဝိလေပနံ သေယျာဝသထပဒီပေယျံ. သော ယံ ဒေတိ တံ ပစ္စာသီသတိ. သော ပဿတိ ခတ္တိယမဟာသာလေ ဝါ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလေ ဝါ ဂဟပတိမဟာသာလေ ဝါ ပဉ္စဟိ ကာမဂုဏေဟိ သမပ္ပိတေ သမင်္ဂီဘူတေ ပရိစာရယမာနေ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ခတ္တိယမဟာသာလာနံ ဝါ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလာနံ ဝါ ဂဟပတိမဟာသာလာနံ ဝါ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ! သော တံ စိတ္တံ ဒဟတိ, တံ စိတ္တံ အဓိဋ္ဌာတိ, တံ စိတ္တံ ဘာဝေတိ. တဿ တံ စိတ္တံ ဟီနေ ဝိမုတ္တံ, ဥတ္တရိ အဘာဝိတံ, တတြူပပတ္တိယာ သံဝတ္တတိ. ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ခတ္တိယမဟာသာလာနံ ဝါ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလာနံ ဝါ ဂဟပတိမဟာသာလာနံ ဝါ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. တဉ္စ ခေါ သီလဝတော ဝဒါမိ, နော ဒုဿီလဿ. ဣဇ္ဈတိ, ဘိက္ခဝေ, သီလဝတော စေတောပဏိဓိ ဝိသုဒ္ဓတ္တာ.

໓໕. “ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ການເຂົ້າເຖິງ (ການເກີດ) ດ້ວຍການໃຫ້ທານ ໘ ປະການນີ້. ໘ ປະການ ເປັນໄນໃດ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ບຸກຄົນບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ຍ່ອມໃຫ້ທານແກ່ສະມະນະຫຼືພຣາມ ຄື: ເຂົ້າ, ນ້ຳ, ຜ້າ, ຍານພາຫະນະ, ດອກໄມ້, ຂອງຫອມ, ເຄື່ອງລູບໄລ້, ທີ່ນອນ, ທີ່ຢູ່ອາໄສ, ແລະເຄື່ອງປະທີບ. ເຂົາໃຫ້ສິ່ງໃດ ຍ່ອມຫວັງຜົນຂອງສິ່ງນັ້ນ. ເຂົາເຫັນກະສັດມະຫາສານ, ພຣາມມະຫາສານ, ຫຼືຄະຫະປະຕິມະຫາສານ ຜູ້ອີ່ມໜຳສຳລານ ພ້ອມພູນ ບຳເລີຢູ່ດ້ວຍກາມະຄຸນ ໕ ປະການ. ເຂົາມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ 'ໂອໜໍ! ເມື່ອຕາຍໄປ ເບື້ອງໜ້າແຕ່ກາຍແຕກທຳລາຍ ຂໍໃຫ້ເຮົາໄດ້ເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນເພື່ອນຮ່ວມກັບພວກກະສັດມະຫາສານ, ພຣາມມະຫາສານ, ຫຼືຄະຫະປະຕິມະຫາສານເຖີດ'. ເຂົາຕັ້ງຈິດນັ້ນໄວ້, ອະທິຖານຈິດນັ້ນໄວ້, ຈະເລີນຈິດນັ້ນໄວ້. ຈິດຂອງເຂົາທີ່ນ້ອມໄປໃນທາງຕ່ຳ (ກາມະຄຸນ ໕), ບໍ່ໄດ້ຈະເລີນເພື່ອຄຸນທຳອັນຍິ່ງກວ່າ, ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອການເກີດໃນທີ່ນັ້ນ. ເມື່ອຕາຍໄປ ເບື້ອງໜ້າແຕ່ກາຍແຕກທຳລາຍ ເຂົາຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນເພື່ອນຮ່ວມກັບພວກກະສັດມະຫາສານ, ພຣາມມະຫາສານ, ຫຼືຄະຫະປະຕິມະຫາສານ. ແຕ່ເຮົາກ່າວການເກີດນັ້ນ ສຳລັບຜູ້ມີສີລ ເທົ່ານັ້ນ, ບໍ່ແມ່ນສຳລັບຜູ້ທຸສີລ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຄວາມປາຖະໜາແຫ່ງໃຈຂອງຜູ້ມີສີລ ຍ່ອມສຳເລັດໄດ້ ເພາະຄວາມບໍລິສຸດ.”

‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဒါနံ ဒေတိ သမဏဿ ဝါ ဗြာဟ္မဏဿ ဝါ အန္နံ ပါနံ ဝတ္ထံ ယာနံ မာလာဂန္ဓဝိလေပနံ သေယျာဝသထပဒီပေယျံ. သော ယံ ဒေတိ တံ ပစ္စာသီသတိ. တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘စာတုမဟာရာဇိကာ ဒေဝါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ စာတုမဟာရာဇိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ. သော တံ စိတ္တံ ဒဟတိ, တံ စိတ္တံ အဓိဋ္ဌာတိ, တံ စိတ္တံ ဘာဝေတိ. တဿ တံ စိတ္တံ ဟီနေ ဝိမုတ္တံ, ဥတ္တရိ အဘာဝိတံ, တတြူပပတ္တိယာ သံဝတ္တတိ. ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ စာတုမဟာရာဇိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. တဉ္စ ခေါ သီလဝတော ဝဒါမိ, နော ဒုဿီလဿ. ဣဇ္ဈတိ, ဘိက္ခဝေ, သီလဝတော စေတောပဏိဓိ ဝိသုဒ္ဓတ္တာ.

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສ່ວນບຸກຄົນບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ຍ່ອມໃຫ້ທານແກ່ສະມະນະຫຼືພຣາມ ຄື: ເຂົ້າ, ນ້ຳ, ຜ້າ, ຍານພາຫະນະ, ດອກໄມ້, ຂອງຫອມ, ເຄື່ອງລູບໄລ້, ທີ່ນອນ, ທີ່ຢູ່ອາໄສ, ແລະເຄື່ອງປະທີບ. ເຂົາໃຫ້ສິ່ງໃດ ຍ່ອມຫວັງຜົນຂອງສິ່ງນັ້ນ. ເຂົາໄດ້ຍິນມາວ່າ 'ເທວະດາຊັ້ນຈາຕຸມະຫາຣາຊິກາ ມີອາຍຸຍືນ, ມີວັນນະງາມ, ມີຄວາມສຸກຫຼາຍ'. ເຂົາມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ 'ໂອໜໍ! ເມື່ອຕາຍໄປ ເບື້ອງໜ້າແຕ່ກາຍແຕກທຳລາຍ ຂໍໃຫ້ເຮົາໄດ້ເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນເພື່ອນຮ່ວມກັບເທວະດາຊັ້ນຈາຕຸມະຫາຣາຊິກາເຖີດ'. ເຂົາຕັ້ງຈິດນັ້ນໄວ້, ອະທິຖານຈິດນັ້ນໄວ້, ຈະເລີນຈິດນັ້ນໄວ້. ຈິດຂອງເຂົາທີ່ນ້ອມໄປໃນທາງຕ່ຳ, ບໍ່ໄດ້ຈະເລີນເພື່ອຄຸນທຳອັນຍິ່ງກວ່າ, ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອການເກີດໃນທີ່ນັ້ນ. ເມື່ອຕາຍໄປ ເບື້ອງໜ້າແຕ່ກາຍແຕກທຳລາຍ ເຂົາຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນເພື່ອນຮ່ວມກັບເທວະດາຊັ້ນຈາຕຸມະຫາຣາຊິກາ. ແຕ່ເຮົາກ່າວການເກີດນັ້ນ ສຳລັບຜູ້ມີສີລ ເທົ່ານັ້ນ, ບໍ່ແມ່ນສຳລັບຜູ້ທຸສີລ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຄວາມປາຖະໜາແຫ່ງໃຈຂອງຜູ້ມີສີລ ຍ່ອມສຳເລັດໄດ້ ເພາະຄວາມບໍລິສຸດ.”

‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဒါနံ ဒေတိ သမဏဿ ဝါ ဗြာဟ္မဏဿ ဝါ အန္နံ ပါနံ ဝတ္ထံ ယာနံ မာလာဂန္ဓဝိလေပနံ သေယျာဝသထပဒီပေယျံ. သော ယံ ဒေတိ တံ ပစ္စာသီသတိ. တဿ သုတံ ဟောတိ – တာဝတိံသာ ဒေဝါ…ပေ… ယာမာ ဒေဝါ… တုသိတာ ဒေဝါ… နိမ္မာနရတီ ဒေဝါ… ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီ ဒေဝါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာတိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ. သော တံ စိတ္တံ ဒဟတိ, တံ စိတ္တံ အဓိဋ္ဌာတိ[Pg.72], တံ စိတ္တံ ဘာဝေတိ. တဿ တံ စိတ္တံ ဟီနေ ဝိမုတ္တံ, ဥတ္တရိ အဘာဝိတံ, တတြူပပတ္တိယာ သံဝတ္တတိ. ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. တဉ္စ ခေါ သီလဝတော ဝဒါမိ, နော ဒုဿီလဿ. ဣဇ္ဈတိ, ဘိက္ခဝေ, သီလဝတော စေတောပဏိဓိ ဝိသုဒ္ဓတ္တာ.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນໂລກນີ້ ບຸກຄົນບາງຄົນຍ່ອມຖວາຍທານແກ່ສະມະນະ ຫຼື ພຣາມ ຄື: ເຂົ້າ, ນ້ຳ, ຜ້າຜ່ອນ, ຍານພາຫະນະ, ດອກໄມ້, ຂອງຫອມ, ເຄື່ອງລູບໄລ້, ທີ່ນອນ, ທີ່ຢູ່ອາໄສ ແລະ ເຄື່ອງປະທີບ. ເຂົາຍ່ອມຫວັງຜົນໃນສິ່ງທີ່ຕົນຖວາຍນັ້ນ. ເຂົາໄດ້ຍິນມາວ່າ 'ເທວະດາຊັ້ນດາວະດຶງ... ຊັ້ນຍາມາ... ຊັ້ນດຸສິດ... ຊັ້ນນິມມານະຣະດີ... ຊັ້ນປະຣະນິມມິຕະວະສະວັດຕີ ມີອາຍຸຍືນ, ມີວັນນະງາມ, ມີຄວາມສຸກຫຼາຍ'. ເຂົາມີຄວາມດຳຣິຢ່າງນີ້ວ່າ 'ໂອໜໍ! ເມື່ອຕາຍໄປ ຫຼັງຈາກກາຍແຕກທຳລາຍ, ຂໍໃຫ້ເຮົາໄດ້ໄປເກີດຮ່ວມກັບພວກເທວະດາຊັ້ນປະຣະນິມມິຕະວະສະວັດຕີເທີ້ນ'. ເຂົາຈຶ່ງຕັ້ງຈິດນັ້ນໄວ້, ອະທິຖານຈິດນັ້ນໄວ້, ຈະເລີນຈິດນັ້ນໄວ້. ຈິດຂອງເຂົານັ້ນນ້ອມໄປໃນທາງທີ່ຕ່ຳ, ບໍ່ໄດ້ຈະເລີນໃຫ້ສູງຂຶ້ນໄປ, ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອການເກີດໃນພົບນັ້ນ. ເມື່ອຕາຍໄປ ຫຼັງຈາກກາຍແຕກທຳລາຍ, ເຂົາຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນເພື່ອນຮ່ວມກັບພວກເທວະດາຊັ້ນປະຣະນິມມິຕະວະສະວັດຕີ. ແຕ່ຕຳແໜ່ງນັ້ນ ເຮົາກ່າວສະເພາະແກ່ຜູ້ມີສີລເທົ່ານັ້ນ, ບໍ່ກ່າວແກ່ຜູ້ທຸສີລ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຄວາມປາດຖະໜາແຫ່ງຈິດຂອງຜູ້ມີສີລ ຍ່ອມສຳເລັດໄດ້ ເພາະຄວາມບໍລິສຸດ.

‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဒါနံ ဒေတိ သမဏဿ ဝါ ဗြာဟ္မဏဿ ဝါ အန္နံ ပါနံ ဝတ္ထံ ယာနံ မာလာဂန္ဓဝိလေပနံ သေယျာဝသထပဒီပေယျံ. သော ယံ ဒေတိ တံ ပစ္စာသီသတိ. တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘ဗြဟ္မကာယိကာ ဒေဝါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဗြဟ္မကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ. သော တံ စိတ္တံ ဒဟတိ, တံ စိတ္တံ အဓိဋ္ဌာတိ, တံ စိတ္တံ ဘာဝေတိ. တဿ တံ စိတ္တံ ဟီနေ ဝိမုတ္တံ, ဥတ္တရိ အဘာဝိတံ, တတြူပပတ္တိယာ သံဝတ္တတိ. ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဗြဟ္မကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. တဉ္စ ခေါ သီလဝတော ဝဒါမိ, နော ဒုဿီလဿ; ဝီတရာဂဿ, နော သရာဂဿ. ဣဇ္ဈတိ, ဘိက္ခဝေ, သီလဝတော စေတောပဏိဓိ ဝီတရာဂတ္တာ. ဣမာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ဒါနူပပတ္တိယော’’တိ. ပဉ္စမံ.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນໂລກນີ້ ບຸກຄົນບາງຄົນຍ່ອມຖວາຍທານແກ່ສະມະນະ ຫຼື ພຣາມ ຄື: ເຂົ້າ, ນ້ຳ, ຜ້າຜ່ອນ, ຍານພາຫະນະ, ດອກໄມ້, ຂອງຫອມ, ເຄື່ອງລູບໄລ້, ທີ່ນອນ, ທີ່ຢູ່ອາໄສ ແລະ ເຄື່ອງປະທີບ. ເຂົາຍ່ອມຫວັງຜົນໃນສິ່ງທີ່ຕົນຖວາຍນັ້ນ. ເຂົາໄດ້ຍິນມາວ່າ 'ພວກເທວະດາຊັ້ນພຣົມມະກາຍິກາ ມີອາຍຸຍືນ, ມີວັນນະງາມ, ມີຄວາມສຸກຫຼາຍ'. ເຂົາມີຄວາມດຳຣິຢ່າງນີ້ວ່າ 'ໂອໜໍ! ເມື່ອຕາຍໄປ ຫຼັງຈາກກາຍແຕກທຳລາຍ, ຂໍໃຫ້ເຮົາໄດ້ໄປເກີດຮ່ວມກັບພວກເທວະດາຊັ້ນພຣົມມະກາຍິກາເທີ້ນ'. ເຂົາຈຶ່ງຕັ້ງຈິດນັ້ນໄວ້, ອະທິຖານຈິດນັ້ນໄວ້, ຈະເລີນຈິດນັ້ນໄວ້. ຈິດຂອງເຂົານັ້ນນ້ອມໄປໃນທາງທີ່ຕ່ຳ, ບໍ່ໄດ້ຈະເລີນໃຫ້ສູງຂຶ້ນໄປ, ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອການເກີດໃນພົບນັ້ນ. ເມື່ອຕາຍໄປ ຫຼັງຈາກກາຍແຕກທຳລາຍ, ເຂົາຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນເພື່ອນຮ່ວມກັບພວກເທວະດາຊັ້ນພຣົມມະກາຍິກາ. ແຕ່ຕຳແໜ່ງນັ້ນ ເຮົາก່າວສະເພາະແກ່ຜູ້ມີສີລເທົ່ານັ້ນ, ບໍ່ກ່າວແກ່ຜູ້ທຸສີລ; ແລະກ່າວສະເພາະແກ່ຜູ້ປາສະຈາກຣາຄະ, ບໍ່ກ່າວແກ່ຜູ້ມີຣາຄະ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຄວາມປາດຖະໜາແຫ່ງຈິດຂອງຜູ້ມີສີລ ຍ່ອມສຳເລັດໄດ້ ເພາະຄວາມເປັນຜູ້ປາສະຈາກຣາຄະ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຫຼົ່ານີ້ແລ ຄືການເກີດດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງທານ ໘ ປະການ.

၆. ပုညကိရိယဝတ္ထုသုတ္တံ

໖. ປຸຍຍະກິຣິຍາວັດຖຸສູດ

၃၆. ‘‘တီဏိမာနိ, ဘိက္ခဝေ, ပုညကိရိယဝတ္ထူနိ. ကတမာနိ တီဏိ? ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု, သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု, ဘာဝနာမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု. ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စဿ ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု ပရိတ္တံ ကတံ ဟောတိ, သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု ပရိတ္တံ ကတံ ဟောတိ, ဘာဝနာမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ နာဘိသမ္ဘောတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မနုဿဒေါဘဂျံ ဥပပဇ္ဇတိ.

໓໖. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ບຸນກິຣິຍາວັດຖຸ ໓ ປະການນີ້ມີຢູ່. ໓ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື: ບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການໃຫ້ທານ, ບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການຮັກສາສີລ, ບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການຈະເລີນພາວະນາ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນໂລກນີ້ ບຸກຄົນບາງຄົນໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການໃຫ້ທານໄວ້ໜ້ອຍໜຶ່ງ, ໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການຮັກສາສີລໄວ້ໜ້ອຍໜຶ່ງ, ແຕ່ບໍ່ໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການຈະເລີນພາວະນາເລີຍ. ເມື່ອຕາຍໄປ ຫຼັງຈາກກາຍແຕກທຳລາຍ, ເຂົາຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນຜູ້ມີໂຊກຮ້າຍໃນໝູ່ມະນຸດ.

‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စဿ ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု မတ္တသော ကတံ ဟောတိ, သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု မတ္တသော ကတံ ဟောတိ, ဘာဝနာမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ နာဘိသမ္ဘောတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မနုဿသောဘဂျံ ဥပပဇ္ဇတိ.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສ່ວນໃນໂລກນີ້ ບຸກຄົນບາງຄົນໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການໃຫ້ທານໄວ້ພໍປະມານ, ໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການຮັກສາສີລໄວ້ພໍປະມານ, ແຕ່ບໍ່ໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການຈະເລີນພາວະນາເລີຍ. ເມື່ອຕາຍໄປ ຫຼັງຈາກກາຍແຕກທຳລາຍ, ເຂົາຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນຜູ້ມີໂຊກດີໃນໝູ່ມະນຸດ.

‘‘ဣဓ [Pg.73] ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စဿ ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု အဓိမတ္တံ ကတံ ဟောတိ, သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု အဓိမတ္တံ ကတံ ဟောတိ, ဘာဝနာမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ နာဘိသမ္ဘောတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ စာတုမဟာရာဇိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, စတ္တာရော မဟာရာဇာနော ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ အတိရေကံ ကရိတွာ, သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ အတိရေကံ ကရိတွာ, စာတုမဟာရာဇိကေ ဒေဝေ ဒသဟိ ဌာနေဟိ အဓိဂဏှန္တိ – ဒိဗ္ဗေန အာယုနာ, ဒိဗ္ဗေန ဝဏ္ဏေန, ဒိဗ္ဗေန သုခေန, ဒိဗ္ဗေန ယသေန, ဒိဗ္ဗေန အာဓိပတေယျေန, ဒိဗ္ဗေဟိ ရူပေဟိ, ဒိဗ္ဗေဟိ သဒ္ဒေဟိ, ဒိဗ္ဗေဟိ ဂန္ဓေဟိ, ဒိဗ္ဗေဟိ ရသေဟိ, ဒိဗ္ဗေဟိ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေဟိ.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສ່ວນໃນໂລກນີ້ ບຸກຄົນບາງຄົນໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການໃຫ້ທານໄວ້ຢ່າງຍິ່ງ, ໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການຮັກສາສີລໄວ້ຢ່າງຍິ່ງ, ແຕ່ບໍ່ໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການຈະເລີນພາວະນາເລີຍ. ເມື່ອຕາຍໄປ ຫຼັງຈາກກາຍແຕກທຳລາຍ, ເຂົາຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນເພື່ອນຮ່ວມກັບພວກເທວະດາຊັ້ນຈາຕຸມະຫາຣາຊິກາ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນສະຫວັນຊັ້ນນັ້ນ ທ້າວມະຫາຣາດທັງສີ່ ໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການໃຫ້ທານຢ່າງຍິ່ງຍວດ, ໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການຮັກສາສີລຢ່າງຍິ່ງຍວດ, ຍ່ອມຮຸ່ງເຮືອງຄອບງຳພວກເທວະດາຊັ້ນຈາຕຸມະຫາຣາຊິກາໂດຍຖານະ ໑໐ ປະການ ຄື: ອາຍຸທິບ, ວັນນະທິບ, ສຸກທິບ, ຍົດທິບ, ອະທິປະໄຕທິບ, ຮູບທິບ, ສຽງທິບ, ກິ່ນທິບ, ລົດທິບ ແລະ ໂຜດຖັບພະທິບ.

‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စဿ ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု အဓိမတ္တံ ကတံ ဟောတိ, သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု အဓိမတ္တံ ကတံ ဟောတိ, ဘာဝနာမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ နာဘိသမ္ဘောတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ တာဝတိံသာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ အတိရေကံ ကရိတွာ သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ အတိရေကံ ကရိတွာ တာဝတိံသေ ဒေဝေ ဒသဟိ ဌာနေဟိ အဓိဂဏှာတိ – ဒိဗ္ဗေန အာယုနာ…ပေ… ဒိဗ္ဗေဟိ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေဟိ.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສ່ວນໃນໂລກນີ້ ບຸກຄົນບາງຄົນໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການໃຫ້ທານໄວ້ຢ່າງຍິ່ງ, ໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການຮັກສາສີລໄວ້ຢ່າງຍິ່ງ, ແຕ່ບໍ່ໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການຈະເລີນພາວະນາເລີຍ. ເມື່ອຕາຍໄປ ຫຼັງຈາກກາຍແຕກທຳລາຍ, ເຂົາຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນເພື່ອນຮ່ວມກັບພວກເທວະດາຊັ້ນດາວະດຶງ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນສະຫວັນຊັ້ນນັ້ນ ທ້າວສັກກະຈອມເທບ ໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການໃຫ້ທານຢ່າງຍິ່ງຍວດ, ໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການຮັກສາສີລຢ່າງຍິ່ງຍວດ, ຍ່ອມຮຸ່ງເຮືອງຄອບງຳພວກເທວະດາຊັ້ນດາວະດຶງໂດຍຖານະ ໑໐ ປະການ ຄື: ອາຍຸທິບ... ໄປຈົນເຖິງ... ໂຜດຖັບພະທິບ.

‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စဿ ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု အဓိမတ္တံ ကတံ ဟောတိ, သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု အဓိမတ္တံ ကတံ ဟောတိ, ဘာဝနာမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ နာဘိသမ္ဘောတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ယာမာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, သုယာမော ဒေဝပုတ္တော ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ အတိရေကံ ကရိတွာ, သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ အတိရေကံ ကရိတွာ, ယာမေ ဒေဝေ ဒသဟိ ဌာနေဟိ အဓိဂဏှာတိ – ဒိဗ္ဗေန အာယုနာ…ပေ… ဒိဗ္ဗေဟိ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေဟိ.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສ່ວນໃນໂລກນີ້ ບຸກຄົນບາງຄົນໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການໃຫ້ທານໄວ້ຢ່າງຍິ່ງ, ໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການຮັກສາສີລໄວ້ຢ່າງຍິ່ງ, ແຕ່ບໍ່ໄດ້ເຮັດບຸນกິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການຈະເລີນພາວະນາເລີຍ. ເມື່ອຕາຍໄປ ຫຼັງຈາກກາຍແຕກທຳລາຍ, ເຂົາຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນເພື່ອນຮ່ວມກັບພວກເທວະດາຊັ້ນຍາມາ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນສະຫວັນຊັ້ນນັ້ນ ສຸຍາມະເທວະບຸດ ໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການໃຫ້ທານຢ່າງຍິ່ງຍວດ, ໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການຮັກສາສີລຢ່າງຍິ່ງຍວດ, ຍ່ອມຮຸ່ງເຮືອງຄອບງຳພວກເທວະດາຊັ້ນຍາມາໂດຍຖານະ ໑໐ ປະການ ຄື: ອາຍຸທິບ... ໄປຈົນເຖິງ... ໂຜດຖັບພະທິບ.

‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စဿ ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု အဓိမတ္တံ ကတံ ဟောတိ, သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု အဓိမတ္တံ ကတံ ဟောတိ, ဘာဝနာမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ နာဘိသမ္ဘောတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ တုသိတာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, သန္တုသိတော ဒေဝပုတ္တော ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ အတိရေကံ ကရိတွာ, သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ အတိရေကံ ကရိတွာ, တုသိတေ ဒေဝေ ဒသဟိ ဌာနေဟိ အဓိဂဏှာတိ – ဒိဗ္ဗေန အာယုနာ…ပေ… ဒိဗ္ဗေဟိ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေဟိ.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສ່ວນໃນໂລກນີ້ ບຸກຄົນບາງຄົນໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການໃຫ້ທານໄວ້ຢ່າງຍິ່ງ, ໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການຮັກສາສີລໄວ້ຢ່າງຍິ່ງ, ແຕ່ບໍ່ໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການຈະເລີນພາວະນາເລີຍ. ເມື່ອຕາຍໄປ ຫຼັງຈາກກາຍແຕກທຳລາຍ, ເຂົາຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນເພື່ອນຮ່ວມກັບພວກເທວະດາຊັ້ນດຸສິດ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນສະຫວັນຊັ້ນນັ້ນ ສັນດຸສິຕະເທວະບຸດ ໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການໃຫ້ທານຢ່າງຍິ່ງຍວດ, ໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການຮັກສາສີລຢ່າງຍິ່ງຍວດ, ຍ່ອມຮຸ່ງເຮືອງຄອບງຳພວກເທວະດາຊັ້ນດຸສິດໂດຍຖານະ ໑໐ ປະການ ຄື: ອາຍຸທິບ... ໄປຈົນເຖິງ... ໂຜດຖັບພະທິບ.

‘‘ဣဓ [Pg.74] ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စဿ ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု အဓိမတ္တံ ကတံ ဟောတိ, သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု အဓိမတ္တံ ကတံ ဟောတိ, ဘာဝနာမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ နာဘိသမ္ဘောတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ နိမ္မာနရတီနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, သုနိမ္မိတော ဒေဝပုတ္တော ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ အတိရေကံ ကရိတွာ, သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ အတိရေကံ ကရိတွာ, နိမ္မာနရတီဒေဝေ ဒသဟိ ဌာနေဟိ အဓိဂဏှာတိ – ဒိဗ္ဗေန အာယုနာ…ပေ… ဒိဗ္ဗေဟိ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေဟိ.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສ່ວນໃນໂລກນີ້ ບຸກຄົນບາງຄົນໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການໃຫ້ທານໄວ້ຢ່າງຍິ່ງ, ໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການຮັກສາສີລໄວ້ຢ່າງຍິ່ງ, ແຕ່ບໍ່ໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການຈະເລີນພາວະນາເລີຍ. ເມື່ອຕາຍໄປ ຫຼັງຈາກກາຍແຕກທຳລາຍ, ເຂົາຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນເພື່ອນຮ່ວມກັບພວກເທວະດາຊັ້ນນິມມານະຣະດີ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນສະຫວັນຊັ້ນນັ້ນ ສຸນິມມິຕະເທວະບຸດ ໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການໃຫ້ທານຢ່າງຍິ່ງຍວດ, ໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການຮັກສາສີລຢ່າງຍິ່ງຍວດ, ຍ່ອມຮຸ່ງເຮືອງຄອບງຳພວກເທວະດາຊັ້ນນິມມານະຣະດີໂດຍຖານະ ໑໐ ປະການ ຄື: ອາຍຸທິບ... ໄປຈົນເຖິງ... ໂຜດຖັບພະທິບ.

‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စဿ ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု အဓိမတ္တံ ကတံ ဟောတိ, သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထု အဓိမတ္တံ ကတံ ဟောတိ, ဘာဝနာမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ နာဘိသမ္ဘောတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, ဝသဝတ္တီ ဒေဝပုတ္တော ဒါနမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ အတိရေကံ ကရိတွာ, သီလမယံ ပုညကိရိယဝတ္ထုံ အတိရေကံ ကရိတွာ, ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီဒေဝေ ဒသဟိ ဌာနေဟိ အဓိဂဏှာတိ – ဒိဗ္ဗေန အာယုနာ, ဒိဗ္ဗေန ဝဏ္ဏေန, ဒိဗ္ဗေန သုခေန, ဒိဗ္ဗေန ယသေန, ဒိဗ္ဗေန အာဓိပတေယျေန, ဒိဗ္ဗေဟိ ရူပေဟိ, ဒိဗ္ဗေဟိ သဒ္ဒေဟိ, ဒိဗ္ဗေဟိ ဂန္ဓေဟိ, ဒိဗ္ဗေဟိ ရသေဟိ, ဒိဗ္ဗေဟိ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေဟိ. ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တီဏိ ပုညကိရိယဝတ္ထူနီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສ່ວນໃນໂລກນີ້ ບຸກຄົນບາງຄົນໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການໃຫ້ທານໄວ້ຢ່າງຍິ່ງ, ໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການຮັກສາສີລໄວ້ຢ່າງຍິ່ງ, ແຕ່ບໍ່ໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການຈະເລີນພາວະນາເລີຍ. ເມື່ອຕາຍໄປ ຫຼັງຈາກກາຍແຕກທຳລາຍ, ເຂົາຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນເພື່ອນຮ່ວມກັບພວກເທວະດາຊັ້ນປະຣະນິມມິຕະວະສະວັດຕີ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນສະຫວັນຊັ້ນນັ້ນ ວະສະວັດຕີເທວະບຸດ ໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການໃຫ້ທານຢ່າງຍິ່ງຍວດ, ໄດ້ເຮັດບຸນກິຣິຍາວັດຖຸສຳເລັດດ້ວຍການຮັກສາສີລຢ່າງຍິ່ງຍວດ, ຍ່ອມຮຸ່ງເຮືອງຄອບງຳພວກເທວະດາຊັ້ນປະຣະນິມມິຕະວະສະວັດຕີໂດຍຖານະ ໑໐ ປະການ ຄື: ອາຍຸທິບ, ວັນນະທິບ, ສຸກທິບ, ຍົດທິບ, ອະທິປະໄຕທິບ, ຮູບທິບ, ສຽງທິບ, ກິ່ນທິບ, ລົດທິບ ແລະ ໂຜດຖັບພະທິບ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຫຼົ່ານີ້ແລ ຄືບຸນກິຣິຍາວັດຖຸ ໓ ປະການ.

၇. သပ္ပုရိသဒါနသုတ္တံ

໗. ສັບປຸຣິສະທານະສູດ

၃၇. ‘‘အဋ္ဌိမာနိ, ဘိက္ခဝေ, သပ္ပုရိသဒါနာနိ. ကတမာနိ အဋ္ဌ? သုစိံ ဒေတိ, ပဏီတံ ဒေတိ, ကာလေန ဒေတိ, ကပ္ပိယံ ဒေတိ, ဝိစေယျ ဒေတိ, အဘိဏှံ ဒေတိ, ဒဒံ စိတ္တံ ပသာဒေတိ, ဒတွာ အတ္တမနော ဟောတိ. ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ သပ္ပုရိသဒါနာနီ’’တိ.

໓໗. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສັບປຸຣິສະທານ ໘ ປະການນີ້ມີຢູ່. ໘ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື: ໃຫ້ຂອງສະອາດ, ໃຫ້ຂອງປະນີດ, ໃຫ້ຖືກກາລະ, ໃຫ້ຂອງຄວນ, ເລືອກໃຫ້, ໃຫ້ເປັນປະຈຳ, ຂະນະໃຫ້ຍ່ອມເຮັດຈິດໃຫ້ຜ່ອງໃສ, ຄັນໃຫ້ແລ້ວຍ່ອມມີໃຈຍິນດີ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຫຼົ່ານີ້ແລ ຄືສັບປຸຣິສະທານ ໘ ປະການ.

‘‘သုစိံ ပဏီတံ ကာလေန, ကပ္ပိယံ ပါနဘောဇနံ;

အဘိဏှံ ဒဒါတိ ဒါနံ, သုခေတ္တေသု ဗြဟ္မစာရိသု.

ສັດຕະບຸຣຸດຍ່ອມໃຫ້ທານເປັນປະຈຳ ຄື: ເຄື່ອງດື່ມ ແລະ ໂພຊະນາອາຫານ ອັນສະອາດ ປະນີດ ຖືກກາລະ ແລະ ເປັນຂອງຄວນ ແກ່ຜູ້ປະພຶດພຣົມມະຈັນທັງຫຼາຍ ຜູ້ເປັນເນື້ອນາບຸນອັນດີ.

‘‘နေဝ ဝိပ္ပဋိသာရိဿ, စဇိတွာ အာမိသံ ဗဟုံ;

ဧဝံ ဒိန္နာနိ ဒါနာနိ, ဝဏ္ဏယန္တိ ဝိပဿိနော.

ເມື່ອໄດ້ສະຫຼະອາມິດເປັນອັນຫຼາຍແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ມີຄວາມເດືອດຮ້ອນໃຈໃນພາຍຫຼັງ, ທ່ານຜູ້ມີປັນຍາເຫັນແຈ້ງ ຍ່ອມສັນເສີນທານທີ່ໃຫ້ແລ້ວຢ່າງນີ້.

‘‘ဧဝံ ယဇိတွာ မေဓာဝီ, သဒ္ဓေါ မုတ္တေန စေတသာ;

အဗျာဗဇ္ဈံ သုခံ လောကံ, ပဏ္ဍိတော ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ. သတ္တမံ;

ບຸກຄົນຜູ້ມີປັນຍາ ມີສັດທາ ມີໃຈຫຼຸດພົ້ນ ບູຊາຢູ່ຢ່າງນີ້ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງໂລກອັນມີຄວາມສຸກ ປາສະຈາກຄວາມບຽດບຽນ.

၈. သပ္ပုရိသသုတ္တံ

໘. ສັບປຸຣິສະສູດ

၃၈. ‘‘သပ္ပုရိသော[Pg.75], ဘိက္ခဝေ, ကုလေ ဇာယမာနော ဗဟုနော ဇနဿ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ – မာတာပိတူနံ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ, ပုတ္တဒါရဿ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ, ဒါသကမ္မကရပေါရိသဿ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ, မိတ္တာမစ္စာနံ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ, ပုဗ္ဗပေတာနံ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ, ရညော အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ, ဒေဝတာနံ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ, သမဏဗြာဟ္မဏာနံ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ.

໓໘. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສັດຕະບຸຣຸດເມື່ອເກີດມາໃນຕະກູນ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດ ເພື່ອຄວາມເກື້ອກູນ ເພື່ອຄວາມສຸກແກ່ຊົນເປັນອັນຫຼາຍ ຄື: ເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດ ເພື່ອຄວາມເກື້ອກູນ ເພື່ອຄວາມສຸກແກ່ມານດາແລະບິດາ, ແກ່ບຸດແລະພັນລະຍາ, ແກ່ທາດ ຄົນງານ ແລະ ຜູ້ຮັບໃຊ້, ແກ່ມິດແລະອຳມາດ, ແກ່ຍາດຜູ້ລ່ວງລັບໄປແລ້ວ, ແກ່ພຣະຣາຊາ, ແກ່ເທວະດາທັງຫຼາຍ, ແລະ ແກ່ສະມະນະພຣາມທັງຫຼາຍ.

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, မဟာမေဃော သဗ္ဗသဿာနိ သမ္ပာဒေန္တော ဗဟုနော ဇနဿ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သပ္ပုရိသော ကုလေ ဇာယမာနော ဗဟုနော ဇနဿ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ – မာတာပိတူနံ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ, ပုတ္တဒါရဿ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ, ဒါသကမ္မကရပေါရိသဿ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ, မိတ္တာမစ္စာနံ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ, ပုဗ္ဗပေတာနံ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ, ရညော အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ, ဒေဝတာနံ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတိ, သမဏဗြာဟ္မဏာနံ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတီ’’တိ.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ປຽບເໝືອນມະຫາເມກ ທີ່ຕົກລົງມາເຮັດໃຫ້ເຂົ້າກ້າທັງປວງງອກງາມ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດ ເພື່ອຄວາມເກື້ອກູນ ເພື່ອຄວາມສຸກແກ່ຊົນເປັນອັນຫຼາຍ ສັນໃດ; ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສັນນັ້ນຄືກັນແລ ສັດຕະບຸຣຸດເມື່ອເກີດມາໃນຕະກູນ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດ ເພື່ອຄວາມເກື້ອກູນ ເພື່ອຄວາມສຸກແກ່ຊົນເປັນອັນຫຼາຍ ຄື: ເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດ ເພື່ອຄວາມເກື້ອກູນ ເພື່ອຄວາມສຸກແກ່ມານດາແລະບິດາ, ແກ່ບຸດແລະພັນລະຍາ, ແກ່ທາດ ຄົນງານ ແລະ ຜູ້ຮັບໃຊ້, ແກ່ມິດແລະອຳມາດ, ແກ່ຍາດຜູ້ລ່ວງລັບໄປແລ້ວ, ແກ່ພຣະຣາຊາ, ແກ່ເທວະດາທັງຫຼາຍ, ແລະ ແກ່ສະມະນະພຣາມທັງຫຼາຍ.

‘‘ဗဟူနံ ဝတ အတ္ထာယ, သပ္ပညော ဃရမာဝသံ;

မာတရံ ပိတရံ ပုဗ္ဗေ, ရတ္တိန္ဒိဝမတန္ဒိတော.

ຜູ້ມີປັນຍາ ເມື່ອຄອງເຮືອນ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຊົນເປັນອັນຫຼາຍແທ້ໜໍ, ເຂົາຍ່ອມບໍ່ກຽດຄ້ານທັງກາງເວັນແລະກາງຄືນ ຕໍ່ມານດາແລະບິດາໃນເບື້ອງຕົ້ນ,

‘‘ပူဇေတိ သဟဓမ္မေန, ပုဗ္ဗေကတမနုဿရံ;

အနာဂါရေ ပဗ္ဗဇိတေ, အပစေ ဗြဟ္မစာရယော.

ຍ່ອມບູຊາທ່ານທັງສອງໂດຍທຳ ດ້ວຍການລະນຶກເຖິງອຸປະການະຄຸນທີ່ທ່ານໄດ້ເຮັດໄວ້ກ່ອນ, ແລະ ຍ່ອມນອບນ້ອມຕໍ່ບັນພະຊິດຜູ້ບໍ່ມີເຮືອນ ຜູ້ປະພຶດພຣົມມະຈັນ.

‘‘နိဝိဋ္ဌသဒ္ဓေါ ပူဇေတိ, ဉတွာ ဓမ္မေ စ ပေသလော ;

ရညော ဟိတော ဒေဝဟိတော, ဉာတီနံ သခိနံ ဟိတော.

“ຜູ້ມີສັດທາຕັ້ງໝັ້ນ ຮັກໃນສີລ ຮູ້ແຈ້ງໃນທັມທັງຫຼາຍ ຍ່ອມບູຊາ (ທ່ານຜູ້ມີສີລອັນເປັນທີ່ຮັກ), ຍ່ອມບຳເພັນປະໂຫຍດແກ່ພຣະຣາຊາ, ບຳເພັນປະໂຫຍດແກ່ເທວະດາ, ບຳເພັນປະໂຫຍດແກ່ຍາດພີ່ນ້ອງ ແລະມິດສະຫາຍ.

‘‘သဗ္ဗေသံ သော ဟိတော ဟောတိ, သဒ္ဓမ္မေ သုပ္ပတိဋ္ဌိတော;

ဝိနေယျ မစ္ဆေရမလံ, သ လောကံ ဘဇတေ သိဝ’’န္တိ. အဋ္ဌမံ;

“ຜູ້ນັ້ນຕັ້ງໝັ້ນດີແລ້ວໃນສັດທັມ ຍ່ອມບຳເພັນປະໂຫຍດແກ່ຊົນທັງປວງ, ຜູ້ນັ້ນກຳຈັດມົນທິນຄືຄວາມຕະໜີ່ແລ້ວ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງໂລກອັນກະເສມ (ພົບພູມອັນສະຫງົບເຢັນ).” (ສູດທີ ໘)

၉. အဘိသန္ဒသုတ္တံ

໙. ອະພິສັນທະສູດ

၃၉. ‘‘အဋ္ဌိမေ[Pg.76], ဘိက္ခဝေ, ပုညာဘိသန္ဒာ ကုသလာဘိသန္ဒာ သုခဿာဟာရာ သောဝဂ္ဂိကာ သုခဝိပါကာ သဂ္ဂသံဝတ္တနိကာ, ဣဋ္ဌာယ ကန္တာယ မနာပါယ ဟိတာယ သုခါယ သံဝတ္တန္တိ. ကတမေ အဋ္ဌ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ပဌမော ပုညာဘိသန္ဒော ကုသလာဘိသန္ဒော သုခဿာဟာရော သောဝဂ္ဂိကော သုခဝိပါကော သဂ္ဂသံဝတ္တနိကော, ဣဋ္ဌာယ ကန္တာယ မနာပါယ ဟိတာယ သုခါယ သံဝတ္တတိ.

໓໙. “ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຫ້ວຍນ້ຳແຫ່ງບຸນ ຫ້ວຍນ້ຳແຫ່ງກຸສົນ ໘ ປະການນີ້ ນຳມາຊຶ່ງຄວາມສຸກ ເປັນໄປເພື່ອສະຫວັນ ມີວິບາກເປັນສຸກ ເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນສະຫວັນ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອສິ່ງອັນໜ້າປາດຖະໜາ ໜ້າຮັກໃຄ່ ໜ້າພໍໃຈ ເພື່ອປະໂຫຍດ ແລະເພື່ອຄວາມສຸກ. ໘ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອະລິຍະສາວົກໃນທັມມະວິນັຍນີ້ ເຖິງພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນສະຣະນະ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ແມ່ນຫ້ວຍນ້ຳແຫ່ງບຸນ ຫ້ວຍນ້ຳແຫ່ງກຸສົນ ປະການທີ ໑ ອັນນຳມາຊຶ່ງຄວາມສຸກ ເປັນໄປເພື່ອສະຫວັນ ມີວິບາກເປັນສຸກ ເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນສະຫວັນ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອສິ່ງອັນໜ້າປາດຖະໜາ ໜ້າຮັກໃຄ່ ໜ້າພໍໃຈ ເພື່ອປະໂຫຍດ ແລະເພື່ອຄວາມສຸກ.”

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော ဓမ္မံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုတိယော ပုညာဘိသန္ဒော…ပေ… သံဝတ္တတိ.

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອີກປະການໜຶ່ງ, ອະລິຍະສາວົກ ເຖິງພຣະທັມເປັນສະຣະນະ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ແມ່ນຫ້ວຍນ້ຳແຫ່ງບຸນ... (ລະ)... ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດ ແລະເພື່ອຄວາມສຸກ.”

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော သံဃံ သရဏံ ဂတော ဟောတိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, တတိယော ပုညာဘိသန္ဒော ကုသလာဘိသန္ဒော သုခဿာဟာရော သောဝဂ္ဂိကော သုခဝိပါကော သဂ္ဂသံဝတ္တနိကော, ဣဋ္ဌာယ ကန္တာယ မနာပါယ ဟိတာယ သုခါယ သံဝတ္တတိ.

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອີກປະການໜຶ່ງ, ອະລິຍະສາວົກ ເຖິງພຣະສົງເປັນສະຣະນະ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ແມ່ນຫ້ວຍນ້ຳແຫ່ງບຸນ ຫ້ວຍນ້ຳແຫ່ງກຸສົນ ປະການທີ ໓ ອັນນຳມາຊຶ່ງຄວາມສຸກ ເປັນໄປເພື່ອສະຫວັນ ມີວິບາກເປັນສຸກ ເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນສະຫວັນ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອສິ່ງອັນໜ້າປາດຖະໜາ ໜ້າຮັກໃຄ່ ໜ້າພໍໃຈ ເພື່ອປະໂຫຍດ ແລະເພື່ອຄວາມສຸກ.”

‘‘ပဉ္စိမာနိ, ဘိက္ခဝေ, ဒါနာနိ မဟာဒါနာနိ အဂ္ဂညာနိ ရတ္တညာနိ ဝံသညာနိ ပေါရာဏာနိ အသံကိဏ္ဏာနိ အသံကိဏ္ဏပုဗ္ဗာနိ, န သံကိယန္တိ န သံကိယိဿန္တိ, အပ္ပဋိကုဋ္ဌာနိ သမဏေဟိ ဗြာဟ္မဏေဟိ ဝိညူဟိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော ပါဏာတိပါတံ ပဟာယ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော အပရိမာဏာနံ သတ္တာနံ အဘယံ ဒေတိ, အဝေရံ ဒေတိ, အဗျာဗဇ္ဈံ ဒေတိ. အပရိမာဏာနံ သတ္တာနံ အဘယံ ဒတွာ အဝေရံ ဒတွာ အဗျာဗဇ္ဈံ ဒတွာ အပရိမာဏဿ အဘယဿ အဝေရဿ အဗျာဗဇ္ဈဿ ဘာဂီ ဟောတိ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, ပဌမံ ဒါနံ မဟာဒါနံ အဂ္ဂညံ ရတ္တညံ ဝံသညံ ပေါရာဏံ အသံကိဏ္ဏံ အသံကိဏ္ဏပုဗ္ဗံ, န သံကိယတိ န သံကိယိဿတိ, အပ္ပဋိကုဋ္ဌံ သမဏေဟိ ဗြာဟ္မဏေဟိ ဝိညူဟိ. အယံ, ဘိက္ခဝေ, စတုတ္ထော ပုညာဘိသန္ဒော ကုသလာဘိသန္ဒော သုခဿာဟာရော သောဝဂ္ဂိကော သုခဝိပါကော သဂ္ဂသံဝတ္တနိကော, ဣဋ္ဌာယ ကန္တာယ မနာပါယ ဟိတာယ သုခါယ သံဝတ္တတိ.

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ມະຫາທານ ໕ ປະການນີ້ ເປັນເລີດ ມີມາແຕ່ດົນນານ ເປັນປະເພນີ ເປັນຂອງເກົ່າແກ່ ບໍ່ປົນເປ ບໍ່ເຄີຍປົນເປມາແຕ່ກ່ອນ ບໍ່ປົນເປຢູ່ໃນປັດຈຸບັນ ແລະຈັກບໍ່ປົນເປໃນອະນາຄົດ ອັນສະມະນະ ພຣາມ ແລະວິນຍູຊົນທັງຫຼາຍບໍ່ຕິຕຽນ. ໕ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອະລິຍະສາວົກໃນທັມມະວິນັຍນີ້ ລະການຂ້າສັດ ງົດເວັ້ນຈາກການຂ້າສັດ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອະລິຍະສາວົກຜູ້ງົດເວັ້ນຈາກການຂ້າສັດ ຍ່ອມໃຫ້ຄວາມບໍ່ມີໄພ ຄວາມບໍ່ມີເວນ ຄວາມບໍ່ມີຄວາມບຽດບຽນ ແກ່ສັດທັງຫຼາຍບໍ່ມີປະມານ. ຄັນໃຫ້ຄວາມບໍ່ມີໄພ ຄວາມບໍ່ມີເວນ ຄວາມບໍ່ມີຄວາມບຽດບຽນ ແກ່ສັດທັງຫຼາຍບໍ່ມີປະມານແລ້ວ ຍ່ອມເປັນຜູ້ມີສ່ວນແຫ່ງຄວາມບໍ່ມີໄພ ຄວາມບໍ່ມີເວນ ຄວາມບໍ່ມີຄວາມບຽດບຽນອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ແມ່ນທານ ມະຫາທານ ປະການທີ ໑ ອັນເປັນເລີດ ມີມາແຕ່ດົນນານ ເປັນປະເພນີ ເປັນຂອງເກົ່າແກ່ ບໍ່ປົນເປ ບໍ່ເຄີຍປົນເປມາແຕ່ກ່ອນ ບໍ່ປົນເປຢູ່ໃນປັດຈຸບັນ ແລະຈັກບໍ່ປົນເປໃນອະນາຄົດ ອັນສະມະນະ ພຣາມ ແລະວິນຍູຊົນທັງຫຼາຍບໍ່ຕິຕຽນ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ແມ່ນຫ້ວຍນ້ຳແຫ່ງບຸນ ຫ້วยນ້ຳແຫ່ງກຸສົນ ປະການທີ ໔ ອັນນຳມາຊຶ່ງຄວາມສຸກ ເປັນໄປເພື່ອສະຫວັນ ມີວິບາກເປັນສຸກ ເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນສະຫວັນ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອສິ່ງອັນໜ້າປາດຖະໜາ ໜ້າຮັກໃຄ່ ໜ້າພໍໃຈ ເພື່ອປະໂຫຍດ ແລະເພື່ອຄວາມສຸກ.”

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော အဒိန္နာဒါနံ ပဟာယ အဒိန္နာဒါနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ…ပေ… ကာမေသုမိစ္ဆာစာရံ ပဟာယ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ ပဋိဝိရတော [Pg.77] ဟောတိ…ပေ… မုသာဝါဒံ ပဟာယ မုသာဝါဒါ ပဋိဝိရတော ဟောတိ…ပေ… သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနံ ပဟာယ သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတော, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော အပရိမာဏာနံ သတ္တာနံ အဘယံ ဒေတိ အဝေရံ ဒေတိ အဗျာဗဇ္ဈံ ဒေတိ. အပရိမာဏာနံ သတ္တာနံ အဘယံ ဒတွာ အဝေရံ ဒတွာ အဗျာဗဇ္ဈံ ဒတွာ, အပရိမာဏဿ အဘယဿ အဝေရဿ အဗျာဗဇ္ဈဿ ဘာဂီ ဟောတိ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စမံ ဒါနံ မဟာဒါနံ အဂ္ဂညံ ရတ္တညံ ဝံသညံ ပေါရာဏံ အသံကိဏ္ဏံ အသံကိဏ္ဏပုဗ္ဗံ, န သံကိယတိ န သံကိယိဿတိ, အပ္ပဋိကုဋ္ဌံ သမဏေဟိ ဗြာဟ္မဏေဟိ ဝိညူဟိ. အယံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌမော ပုညာဘိသန္ဒော ကုသလာဘိသန္ဒော သုခဿာဟာရော သောဝဂ္ဂိကော သုခဝိပါကော သဂ္ဂသံဝတ္တနိကော, ဣဋ္ဌာယ ကန္တာယ မနာပါယ ဟိတာယ သုခါယ သံဝတ္တတိ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ပုညာဘိသန္ဒာ ကုသလာဘိသန္ဒာ သုခဿာဟာရာ သောဝဂ္ဂိကာ သုခဝိပါကာ သဂ္ဂသံဝတ္တနိကာ, ဣဋ္ဌာယ ကန္တာယ မနာပါယ ဟိတာယ သုခါယ သံဝတ္တန္တီ’’တိ. နဝမံ.

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອີກປະການໜຶ່ງ, ອະລິຍະສາວົກ ລະການລັກຊັບ ງົດເວັ້ນຈາກການລັກຊັບ... (ລະ)... ລະການປະພຶດຜິດໃນກາມ ງົດເວັ້ນຈາກການປະພຶດຜິດໃນກາມ... (ລະ)... ລະການເວົ້າຕົວະ ງົດເວັ້ນຈາກການເວົ້າຕົວະ... (ລະ)... ລະການດື່ມນ້ຳເມົາຄືສຸຣາແລະເມຣັຍອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມປະໝາດ ງົດເວັ້ນຈາກການດື່ມນ້ຳເມົາຄືສຸຣາແລະເມຣັຍອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມປະໝາດ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອະລິຍະສາວົກຜູ້ງົດເວັ້ນຈາກການດື່ມນ້ຳເມົາຄືສຸຣາແລະເມຣັຍອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມປະໝາດ ຍ່ອມໃຫ້ຄວາມບໍ່ມີໄພ ຄວາມບໍ່ມີເວນ ຄວາມບໍ່ມີຄວາມບຽດບຽນ ແກ່ສັດທັງຫຼາຍບໍ່ມີປະມານ. ຄັນໃຫ້ຄວາມບໍ່ມີໄພ ຄວາມບໍ່ມີເວນ ຄວາມບໍ່ມີຄວາມບຽດບຽນ ແກ່ສັດທັງຫຼາຍບໍ່ມີປະມານແລ້ວ ຍ່ອມເປັນຜູ້ມີສ່ວນແຫ່ງຄວາມບໍ່ມີໄພ ຄວາມບໍ່ມີເວນ ຄວາມບໍ່ມີຄວາມບຽດບຽນອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ແມ່ນທານ ມະຫາທານ ປະການທີ ໕ ອັນເປັນເລີດ ມີມາແຕ່ດົນນານ ເປັນປະເພນີ ເປັນຂອງເກົ່າແກ່ ບໍ່ປົນເປ ບໍ່ເຄີຍປົນເປມາແຕ່ກ່ອນ ບໍ່ປົນເປຢູ່ໃນປັດຈຸບັນ ແລະຈັກບໍ່ປົນເປໃນອະນາຄົດ ອັນສະມະນະ ພຣາມ ແລະວິນຍູຊົນທັງຫຼາຍບໍ່ຕິຕຽນ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ແມ່ນຫ້ວຍນ້ຳແຫ່ງບຸນ ຫ້ວຍນ້ຳແຫ່ງກຸສົນ ປະການທີ ໘ ອັນນຳມາຊຶ່ງຄວາມສຸກ ເປັນໄປເພື່ອສະຫວັນ ມີວິບາກເປັນສຸກ ເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນສະຫວັນ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອສິ່ງອັນໜ້າປາດຖະໜາ ໜ້າຮັກໃຄ່ ໜ້າພໍໃຈ ເພື່ອປະໂຫຍດ ແລະເພື່ອຄວາມສຸກ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຫ້ວຍນ້ຳແຫ່ງບຸນ ຫ້ວຍນ້ຳແຫ່ງກຸສົນ ໘ ປະການນີ້ ນຳມາຊຶ່ງຄວາມສຸກ ເປັນໄປເພື່ອສະຫວັນ ມີວິບາກເປັນສຸກ ເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນສະຫວັນ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອສິ່ງອັນໜ້າປາດຖະໜາ ໜ້າຮັກໃຄ່ ໜ້າພໍໃຈ ເພື່ອປະໂຫຍດ ແລະເພື່ອຄວາມສຸກ.” (ສູດທີ ໙)

၁၀. ဒုစ္စရိတဝိပါကသုတ္တံ

໑໐. ທຸດຈະຣິດວິບາກສູດ

၄၀. ‘‘ပါဏာတိပါတော, ဘိက္ခဝေ, အာသေဝိတော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော နိရယသံဝတ္တနိကော တိရစ္ဆာနယောနိသံဝတ္တနိကော ပေတ္တိဝိသယသံဝတ္တနိကော. ယော သဗ္ဗလဟုသော ပါဏာတိပါတဿ ဝိပါကော, မနုဿဘူတဿ အပ္ပာယုကသံဝတ္တနိကော ဟောတိ.

໔໐. “ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ການຂ້າສັດ ທີ່ບຸກຄົນເສບແລ້ວ ຈະເລີນແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນນະຣົກ ເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນກຳເນີດເດຍຣະສານ ເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນເຜດຕະວິໄສ. ວິບາກແຫ່ງການຂ້າສັດອັນເບົາທີ່ສຸດ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມມີອາຍຸສັ້ນ ແກ່ຜູ້ເກີດມາເປັນມະນຸດ.”

‘‘အဒိန္နာဒါနံ, ဘိက္ခဝေ, အာသေဝိတံ ဘာဝိတံ ဗဟုလီကတံ နိရယသံဝတ္တနိကံ တိရစ္ဆာနယောနိသံဝတ္တနိကံ ပေတ္တိဝိသယသံဝတ္တနိကံ. ယော သဗ္ဗလဟုသော အဒိန္နာဒါနဿ ဝိပါကော, မနုဿဘူတဿ ဘောဂဗျသနသံဝတ္တနိကော ဟောတိ.

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ການລັກຊັບ ທີ່ບຸກຄົນເສບແລ້ວ ຈະເລີນແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນນະຣົກ ເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນກຳເນີດເດຍຣະສານ ເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນເຜດຕະວິໄສ. ວິບາກແຫ່ງການລັກຊັບອັນເບົາທີ່ສຸດ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມເສື່ອມແຫ່ງໂພຄະຊັບ ແກ່ຜູ້ເກີດມາເປັນມະນຸດ.”

‘‘ကာမေသုမိစ္ဆာစာရော, ဘိက္ခဝေ, အာသေဝိတော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော နိရယသံဝတ္တနိကော တိရစ္ဆာနယောနိသံဝတ္တနိကော ပေတ္တိဝိသယသံဝတ္တနိကော. ယော သဗ္ဗလဟုသော ကာမေသုမိစ္ဆာစာရဿ ဝိပါကော, မနုဿဘူတဿ သပတ္တဝေရသံဝတ္တနိကော ဟောတိ.

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ການປະພຶດຜິດໃນກາມ ທີ່ບຸກຄົນເສບແລ້ວ ຈະເລີນແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນນະຣົກ ເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນກຳເນີດເດຍຣະສານ ເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນເຜດຕະວິໄສ. ວິບາກແຫ່ງການປະພຶດຜິດໃນກາມອັນເບົາທີ່ສຸດ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອການກໍ່ເວນກັບສັດຕູ ແກ່ຜູ້ເກີດມາເປັນມະນຸດ.”

‘‘မုသာဝါဒေါ[Pg.78], ဘိက္ခဝေ, အာသေဝိတော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော နိရယသံဝတ္တနိကော တိရစ္ဆာနယောနိသံဝတ္တနိကော ပေတ္တိဝိသယသံဝတ္တနိကော. ယော သဗ္ဗလဟုသော မုသာဝါဒဿ ဝိပါကော, မနုဿဘူတဿ အဘူတဗ္ဘက္ခာနသံဝတ္တနိကော ဟောတိ.

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, การເວົ້າຕົວະ ທີ່ບຸກຄົນເສບແລ້ວ ຈະເລີນແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນນະຣົກ ເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນກຳເນີດເດຍຣະສານ ເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນເຜດຕະວິໄສ. ວິບາກແຫ່ງການເວົ້າຕົວະອັນເບົາທີ່ສຸດ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອການຖືກກ່າວຕູ່ດ້ວຍຄຳບໍ່ຈິງ ແກ່ຜູ້ເກີດມາເປັນມະນຸດ.”

‘‘ပိသုဏာ, ဘိက္ခဝေ, ဝါစာ အာသေဝိတာ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ နိရယသံဝတ္တနိကာ တိရစ္ဆာနယောနိသံဝတ္တနိကာ ပေတ္တိဝိသယသံဝတ္တနိကာ. ယော သဗ္ဗလဟုသော ပိသုဏာယ ဝါစာယ ဝိပါကော, မနုဿဘူတဿ မိတ္တေဟိ ဘေဒနသံဝတ္တနိကော ဟောတိ.

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຄຳສໍສຽດ ທີ່ບຸກຄົນເສບແລ້ວ ຈະເລີນແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນນະຣົກ ເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນກຳເນີດເດຍຣະສານ ເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນເຜດຕະວິໄສ. ວິບາກແຫ່ງຄຳສໍສຽດອັນເບົາທີ່ສຸດ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອການແຕກແຍກຈາກມິດສະຫາຍ ແກ່ຜູ້ເກີດມາເປັນມະນຸດ.”

‘‘ဖရုသာ, ဘိက္ခဝေ, ဝါစာ အာသေဝိတာ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ နိရယသံဝတ္တနိကာ တိရစ္ဆာနယောနိသံဝတ္တနိကာ ပေတ္တိဝိသယသံဝတ္တနိကာ. ယော သဗ္ဗလဟုသော ဖရုသာယ ဝါစာယ ဝိပါကော, မနုဿဘူတဿ အမနာပသဒ္ဒသံဝတ္တနိကော ဟောတိ.

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຄຳຫຍາບ ທີ່ບຸກຄົນເສບແລ້ວ ຈະເລີນແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນນະຣົກ ເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນກຳເນີດເດຍຣະສານ ເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນເຜດຕະວິໄສ. ວິບາກແຫ່ງຄຳຫຍາບອັນເບົາທີ່ສຸດ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອການໄດ້ຍິນສຽງອັນບໍ່ໜ້າພໍໃຈ ແກ່ຜູ້ເກີດມາເປັນມະນຸດ.”

‘‘သမ္ဖပ္ပလာပေါ, ဘိက္ခဝေ, အာသေဝိတော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော နိရယသံဝတ္တနိကော တိရစ္ဆာနယောနိသံဝတ္တနိကော ပေတ္တိဝိသယသံဝတ္တနိကော. ယော သဗ္ဗလဟုသော သမ္ဖပ္ပလာပဿ ဝိပါကော, မနုဿဘူတဿ အနာဒေယျဝါစာသံဝတ္တနိကော ဟောတိ.

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຄຳເພີ້ເຈີ້ ທີ່ບຸກຄົນເສບແລ້ວ ຈະເລີນແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນນະຣົກ ເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນກຳເນີດເດຍຣະສານ ເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນເຜດຕະວິໄສ. ວິບາກແຫ່ງຄຳເພີ້ເຈີ້ອັນເບົາທີ່ສຸດ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອວາຈາອັນບໍ່ມີໃຜຍອມຮັບ ແກ່ຜູ້ເກີດມາເປັນມະນຸດ.”

‘‘သုရာမေရယပါနံ, ဘိက္ခဝေ, အာသေဝိတံ ဘာဝိတံ ဗဟုလီကတံ နိရယသံဝတ္တနိကံ တိရစ္ဆာနယောနိသံဝတ္တနိကံ ပေတ္တိဝိသယသံဝတ္တနိကံ. ယော သဗ္ဗလဟုသော သုရာမေရယပါနဿ ဝိပါကော, မနုဿဘူတဿ ဥမ္မတ္တကသံဝတ္တနိကော ဟောတီ’’တိ. ဒသမံ.

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ການດື່ມນ້ຳເມົາຄືສຸຣາແລະເມຣັຍ ທີ່ບຸກຄົນເສບແລ້ວ ຈະເລີນແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນນະຣົກ ເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນກຳເນີດເດຍຣະສານ ເປັນໄປເພື່ອເກີດໃນເຜດຕະວິໄສ. ວິບາກແຫ່ງການດື່ມນ້ຳເມົາຄືສຸຣາແລະເມຣັຍອັນເບົາທີ່ສຸດ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມເປັນບ້າ (ເສຍສະຕິ) ແກ່ຜູ້ເກີດມາເປັນມະນຸດ.” (ສູດທີ ໑໐)

ဒါနဝဂ္ဂေါ စတုတ္ထော.

ຈົບທານະວັກ ທີ ໔.

တဿုဒ္ဒါနံ –

ຫົວຂໍ້ປະຈຳວັກນັ້ນ:

ဒွေ ဒါနာနိ ဝတ္ထုဉ္စ, ခေတ္တံ ဒါနူပပတ္တိယော;

ကိရိယံ ဒွေ သပ္ပုရိသာ, အဘိသန္ဒော ဝိပါကော စာတိ.

ທານສູດ ໒ ສູດ, ວັດຖຸສູດ, ເຂດຕະສູດ, ທານູປະປັດຕິສູດ, ກິຣິຍາສູດ, ສັບປຸຣິສສູດ ໒ ສູດ, ອະພິສັນທະສູດ ແລະວິບາກສູດ.

၅. ဥပေါသထဝဂ္ဂေါ

໕. ອຸໂປສົດຖະວັກ

၁. သင်္ခိတ္တူပေါသထသုတ္တံ

໑. ສັງຂິດຕູໂປສົດຖະສູດ (ວ່າດ້ວຍອຸໂປສົດໂດຍຫຍໍ້)

၄၁. ဧဝံ [Pg.79] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

໔໑. ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສະດັບມາແລ້ວຢ່າງນີ້: ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ປະທັບຢູ່ທີ່ພຣະວິຫານເຊຕະວັນ ອາຣາມຂອງອະນາຖະບິທິກະເສດຖີ ໃກ້ກຸງສາວັດຖີ. ໃນທີ່ນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດຮຽກພິກຂຸທັງຫຼາຍວ່າ 'ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ'. ພິກຂຸທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ທູນຮັບສະໜອງພຣະດຳຣັດວ່າ 'ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ'. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດພຣະພາສິດນີ້ວ່າ:

‘‘အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတော, ဘိက္ခဝေ, ဥပေါသထော ဥပဝုတ္ထော မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော မဟာဇုတိကော မဟာဝိပ္ဖာရော. ကထံ ဥပဝုတ္ထော စ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတော ဥပေါသထော မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော မဟာဇုတိကော မဟာဝိပ္ဖာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ယာဝဇီဝံ အရဟန္တော ပါဏာတိပါတံ ပဟာယ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတာ နိဟိတဒဏ္ဍာ နိဟိတသတ္ထာ လဇ္ဇီ ဒယာပန္နာ, သဗ္ဗပါဏဘူတဟိတာနုကမ္ပိနော ဝိဟရန္တိ. အဟံ ပဇ္ဇ ဣမဉ္စ ရတ္တိံ ဣမဉ္စ ဒိဝသံ ပါဏာတိပါတံ ပဟာယ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော နိဟိတဒဏ္ဍော နိဟိတသတ္ထော လဇ္ဇီ ဒယာပန္နော, သဗ္ဗပါဏဘူတဟိတာနုကမ္ပီ ဝိဟရာမိ. ဣမိနာပင်္ဂေန အရဟတံ အနုကရောမိ, ဥပေါသထော စ မေ ဥပဝုတ္ထော ဘဝိဿတီ’တိ. ဣမိနာ ပဌမေန အင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဟောတိ.

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອຸໂປສົດອັນປະກອບດ້ວຍອົງ ໘ ປະການ ທີ່ບຸກຄົນຮັກສາແລ້ວ ຍ່ອມມີຜົນຫຼາຍ ມີອານິສົງຫຼາຍ ມີຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຫຼາຍ ມີຄວາມແຜ່ໄພສານຫຼາຍ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ກໍອຸໂປສົດອັນປະກອບດ້ວຍອົງ ໘ ປະການ ທີ່ບຸກຄົນຮັກສາແລ້ວ ຍ່ອມມີຜົນຫຼາຍ ມີອານິສົງຫຼາຍ มีຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຫຼາຍ ມີຄວາມແຜ່ໄພສານຫຼາຍ ແນວໃດ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອະລິຍະສາວົກໃນທັມມະວິນັຍນີ້ ຍ່ອມພິຈາລະນາດັ່ງນີ້ວ່າ: 'ພຣະອໍຣະຫັນທັງຫຼາຍ ລະການຂ້າສັດ ງົດເວັ້ນຈາກການຂ້າສັດ ວາງທ່ອນໄມ້ ວາງສັສຕຣາວຸດ ມີຄວາມລະອາຍ ມີຄວາມເອັນດູ ເປັນຜູ້ມຸ່ງປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ສັດທັງປວງ ຕະຫຼອດຊີວິດ. ໃນວັນນີ້ ເຮົາກໍຈະລະການຂ້າສັດ ງົດເວັ້ນຈາກການຂ້າສັດ ວາງທ່ອນໄມ້ ວາງສັສຕຣາວຸດ ມີຄວາມລະອາຍ ມີຄວາມເອັນດູ ເປັນຜູ້ມຸ່ງປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ສັດທັງປວງ ຕະຫຼອດຄືນໜຶ່ງແລະວັນໜຶ່ງນີ້. ເຮົາຊື່ວ່າເຮັດຕາມແບບຢ່າງຂອງພຣະອໍຣະຫັນທັງຫຼາຍດ້ວຍອົງຄະນີ້ ແລະອຸໂປສົດກໍຈັກເປັນອັນເຮົາຮັກສາແລ້ວ.' ອະລິຍະສາວົກຊື່ວ່າປະກອບດ້ວຍອົງທີ ໑ ນີ້.”

‘‘‘ယာဝဇီဝံ အရဟန္တော အဒိန္နာဒါနံ ပဟာယ အဒိန္နာဒါနာ ပဋိဝိရတာ ဒိန္နာဒါယီ ဒိန္နပါဋိကင်္ခီ, အထေနေန သုစိဘူတေန အတ္တနာ ဝိဟရန္တိ. အဟံ ပဇ္ဇ ဣမဉ္စ ရတ္တိံ ဣမဉ္စ ဒိဝသံ အဒိန္နာဒါနံ ပဟာယ အဒိန္နာဒါနာ ပဋိဝိရတော ဒိန္နာဒါယီ ဒိန္နပါဋိကင်္ခီ, အထေနေန သုစိဘူတေန အတ္တနာ ဝိဟရာမိ. ဣမိနာပင်္ဂေန အရဟတံ အနုကရောမိ, ဥပေါသထော စ မေ ဥပဝုတ္ထော ဘဝိဿတီ’တိ. ဣမိနာ ဒုတိယေန အင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဟောတိ.

“'ພຣະອໍຣະຫັນທັງຫຼາຍ ລະການລັກຊັບ ງົດເວັ້ນຈາກການລັກຊັບ ຖືເອົາແຕ່ສິ່ງຂອງທີ່ເຂົາໃຫ້ ຫວັງແຕ່ສິ່ງຂອງທີ່ເຂົາໃຫ້ ບໍ່ເປັນຂະໂມຍ ມີຕົນອັນສະອາດຢູ່ ຕະຫຼອດຊີວິດ. ໃນວັນນີ້ ເຮົາກໍຈະລະການລັກຊັບ ງົດເວັ້ນຈາກການລັກຊັບ ຖືເອົາແຕ່ສິ່ງຂອງທີ່ເຂົາໃຫ້ ຫວັງແຕ່ສິ່ງຂອງທີ່ເຂົາໃຫ້ ບໍ່ເປັນຂະໂມຍ ມີຕົນອັນສະອາດຢູ່ ຕະຫຼອດຄືນໜຶ່ງແລະວັນໜຶ່ງນີ້. ເຮົາຊື່ວ່າເຮັດຕາມແບບຢ່າງຂອງພຣະອໍຣະຫັນທັງຫຼາຍດ້ວຍອົງຄະນີ້ ແລະອຸໂປສົດກໍຈັກເປັນອັນເຮົາຮັກສາແລ້ວ.' ອະລິຍະສາວົກຊື່ວ່າປະກອບດ້ວຍອົງທີ ໒ ນີ້.”

‘‘‘ယာဝဇီဝံ အရဟန္တော အဗြဟ္မစရိယံ ပဟာယ ဗြဟ္မစာရိနော အာရာစာရိနော ဝိရတာ မေထုနာ ဂါမဓမ္မာ. အဟံ ပဇ္ဇ ဣမဉ္စ ရတ္တိံ ဣမဉ္စ ဒိဝသံ အဗြဟ္မစရိယံ ပဟာယ ဗြဟ္မစာရီ အာရာစာရီ ဝိရတော မေထုနာ ဂါမဓမ္မာ. ဣမိနာပင်္ဂေန အရဟတံ အနုကရောမိ, ဥပေါသထော စ မေ ဥပဝုတ္ထော ဘဝိဿတီ’တိ. ဣမိနာ တတိယေန အင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဟောတိ.

“'ພຣະອໍຣະຫັນທັງຫຼາຍ ລະພຶດຕິກັມອັນບໍ່ແມ່ນພຣົມມະຈັນ ປະພຶດພຣົມມະຈັນ ປະພຶດຫ່າງໄກ ງົດເວັ້ນຈາກເມຖຸນອັນເປັນທັມຂອງຊາວບ້ານ ຕະຫຼອດຊີວິດ. ໃນວັນນີ້ ເຮົາກໍຈະລະພຶດຕິກັມອັນບໍ່ແມ່ນພຣົມມະຈັນ ປະພຶດພຣົມມະຈັນ ປະພຶດຫ່າງໄກ ງົດເວັ້ນຈາກເມຖຸນອັນເປັນທັມຂອງຊາວບ້ານ ຕະຫຼອດຄືນໜຶ່ງແລະວັນໜຶ່ງນີ້. ເຮົາຊື່ວ່າເຮັດຕາມແບບຢ່າງຂອງພຣະອໍຣະຫັນທັງຫຼາຍດ້ວຍອົງຄະນີ້ ແລະອຸໂປສົດກໍຈັກເປັນອັນເຮົາຮັກສາແລ້ວ.' ອະລິຍະສາວົກຊື່ວ່າປະກອບດ້ວຍອົງທີ ໓ ນີ້.”

‘‘‘ယာဝဇီဝံ [Pg.80] အရဟန္တော မုသာဝါဒံ ပဟာယ မုသာဝါဒါ ပဋိဝိရတာ သစ္စဝါဒိနော သစ္စသန္ဓာ ထေတာ ပစ္စယိကာ အဝိသံဝါဒကော လောကဿ. အဟံ ပဇ္ဇ ဣမဉ္စ ရတ္တိံ ဣမဉ္စ ဒိဝသံ မုသာဝါဒံ ပဟာယ မုသာဝါဒါ ပဋိဝိရတော သစ္စဝါဒီ သစ္စသန္ဓော ထေတော ပစ္စယိကော အဝိသံဝါဒကော လောကဿ. ဣမိနာပင်္ဂေန အရဟတံ အနုကရောမိ, ဥပေါသထော စ မေ ဥပဝုတ္ထော ဘဝိဿတီ’တိ. ဣမိနာ စတုတ္ထေန အင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဟောတိ.

“'ພຣະອໍຣະຫັນທັງຫຼາຍ ລະການເວົ້າຕົວະ ງົດເວັ້ນຈາກການເວົ້າຕົວະ ເວົ້າແຕ່ຄຳຈິງ ດຳຣົງຄຳສັດ ມີຄຳເວົ້າໝັ້ນຄົງ ເປັນທີ່ເຊື່ອຖືໄດ້ ບໍ່ຫຼອກລວງໂລກ ຕະຫຼອດຊີວິດ. ໃນວັນນີ້ ເຮົາກໍຈະລະການເວົ້າຕົວະ ງົດເວັ້ນຈາກການເວົ້າຕົວະ ເວົ້າແຕ່ຄຳຈິງ ດຳຣົງຄຳສັດ ມີຄຳເວົ້າໝັ້ນຄົງ ເປັນທີ່ເຊື່ອຖືໄດ້ ບໍ່ຫຼອກລວງໂລກ ຕະຫຼອດຄືນໜຶ່ງແລະວັນໜຶ່ງນີ້. ເຮົາຊື່ວ່າເຮັດຕາມແບບຢ່າງຂອງພຣະອໍຣະຫັນທັງຫຼາຍດ້ວຍອົງຄະນີ້ ແລະອຸໂປສົດກໍຈັກເປັນອັນເຮົາຮັກສາແລ້ວ.' ອະລິຍະສາວົກຊື່ວ່າປະກອບດ້ວຍອົງທີ ໔ ນີ້.”

‘‘‘ယာဝဇီဝံ အရဟန္တော သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနံ ပဟာယ သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတာ. အဟံ ပဇ္ဇ ဣမဉ္စ ရတ္တိံ ဣမဉ္စ ဒိဝသံ သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနံ ပဟာယ သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတော. ဣမိနာပင်္ဂေန အရဟတံ အနုကရောမိ, ဥပေါသထော စ မေ ဥပဝုတ္ထော ဘဝိဿတီ’တိ. ဣမိနာ ပဉ္စမေန အင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဟောတိ.

“‘ພະອະລັຫັນທັງຫຼາຍ ລະການດື່ມສຸລາແລະເມໄລອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມປະໝາດ ງົດເວັ້ນຈາກການດື່ມສຸລາແລະເມໄລອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມປະໝາດ ຕະຫຼອດຊີວິດ. ເຮົາໃນວັນນີ້ ຕະຫຼອດຄືນນີ້ແລະວັນນີ້ ກໍຈັກລະການດື່ມສຸລາແລະເມໄລອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມປະໝາດ ງົດເວັ້ນຈາກການດື່ມສຸລາແລະເມໄລອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມປະໝາດ. ເຮົາຈັກເຮັດຕາມພະອະລັຫັນທັງຫຼາຍດ້ວຍອົງນີ້ ແລະອຸໂບສົດຈັກເປັນອັນເຮົາຮັກສາແລ້ວ’ ດັ່ງນີ້. ຍ່ອມເປັນຜູ້ປະກອບດ້ວຍອົງທີຫ້ານີ້.”

‘‘‘ယာဝဇီဝံ အရဟန္တော ဧကဘတ္တိကာ ရတ္တူပရတာ ဝိရတာ ဝိကာလဘောဇနာ. အဟံ ပဇ္ဇ ဣမဉ္စ ရတ္တိံ ဣမဉ္စ ဒိဝသံ ဧကဘတ္တိကော ရတ္တူပရတော ဝိရတော ဝိကာလဘောဇနာ. ဣမိနာပင်္ဂေန အရဟတံ အနုကရောမိ, ဥပေါသထော စ မေ ဥပဝုတ္ထော ဘဝိဿတီ’တိ. ဣမိနာ ဆဋ္ဌေန အင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဟောတိ.

“‘ພະອະລັຫັນທັງຫຼາຍ ເປັນຜູ້ບໍລິໂພກອາຫານຄาບດຽວ ງົດເວັ້ນຈາກການບໍລິໂພກໃນຍາມຄ່ຳຄືນ ງົດເວັ້ນຈາກການບໍລິໂພກອາຫານໃນເວລາວິການ ຕະຫຼອດຊີວິດ. ເຮົາໃນວັນນີ້ ຕະຫຼອດຄືນນີ້ແລະວັນນີ້ ກໍຈັກເປັນຜູ້ບໍລິໂພກອາຫານຄາບດຽວ ງົດເວັ້ນຈາກການບໍລິໂພກໃນຍາມຄ່ຳຄືນ ງົດເວັ້ນจากການບໍລິໂພກອາຫານໃນເວລາວິການ. ເຮົາຈັກເຮັດຕາມພະອະລັຫັນທັງຫຼາຍດ້ວຍອົງນີ້ ແລະອຸໂບສົດຈັກເປັນອັນເຮົາຮັກສາແລ້ວ’ ດັ່ງນີ້. ຍ່ອມເປັນຜູ້ປະກອບດ້ວຍອົງທີຫົກນີ້.”

‘‘‘ယာဝဇီဝံ အရဟန္တော နစ္စဂီတဝါဒိတဝိသူကဒဿနမာလာဂန္ဓဝိလေပနဓာရဏမဏ္ဍနဝိဘူသနဋ္ဌာနံ ပဟာယ နစ္စဂီတဝါဒိတဝိသူကဒဿနမာလာဂန္ဓဝိလေပနဓာရဏမဏ္ဍနဝိဘူသနဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတာ. အဟံ ပဇ္ဇ ဣမဉ္စ ရတ္တိံ ဣမဉ္စ ဒိဝသံ နစ္စဂီတဝါဒိတဝိသူကဒဿနမာလာဂန္ဓဝိလေပနဓာရဏမဏ္ဍနဝိဘူသနဋ္ဌာနံ ပဟာယ နစ္စဂီတဝါဒိတဝိသူကဒဿနမာလာဂန္ဓဝိလေပနဓာရဏမဏ္ဍနဝိဘူသနဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတော. ဣမိနာပင်္ဂေန အရဟတံ အနုကရောမိ, ဥပေါသထော စ မေ ဥပဝုတ္ထော ဘဝိဿတီ’တိ. ဣမိနာ သတ္တမေန အင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဟောတိ.

“‘ພະອະລັຫັນທັງຫຼາຍ ລະການຟ້ອນຮຳ ການຂັບຮ້ອງ ການປະໂຄມດົນຕີ ການເບິ່ງການລະຫຼິ້ນອັນເປັນຂ້າສຶກແກ່ກຸສົນ ການທັດຊົງດອກໄມ້ ການລູບໄລ້ຂອງຫອມແລະເຄື່ອງຜັດທາອັນເປັນເຄື່ອງປະດັບຕົກແຕ່ງ ງົດເວັ້ນຈາກການຟ້ອນຮຳ ການຂັບຮ້ອງ ການປະໂຄມດົນຕີ ການເບິ່ງການລະຫຼິ້ນອັນເປັນຂ້າສຶກແກ່ກຸສົນ ການທັດຊົງດອກໄມ້ ການລູບໄລ້ຂອງຫອມແລະເຄື່ອງຜັດທາອັນເປັນເຄື່ອງປະດັບຕົກແຕ່ງ ຕະຫຼອດຊີວິດ. ເຮົາໃນວັນນີ້ ຕະຫຼອດຄືນນີ້ແລະວັນນີ້ ກໍຈັກລະການຟ້ອນຮຳ ການຂັບຮ້ອງ ການປະໂຄມດົນຕີ ການເບິ່ງການລະຫຼິ້ນອันເປັນຂ້າສຶກແກ່ກຸສົນ ການທັດຊົງດອກໄມ້ ການລູບໄລ້ຂອງຫອມແລະເຄື່ອງຜັດທາອັນເປັນເຄື່ອງປະດັບຕົກແຕ່ງ ງົດເວັ້ນຈາກການຟ້ອນຮຳ ການຂับຮ້ອງ ການປະໂຄມດົນຕີ ການເບິ່ງການລະຫຼິ້ນອັນເປັນຂ້າສຶກແກ່ກຸສົນ ການທັດຊົງດອກໄມ້ ການລູບໄລ້ຂອງຫອມແລະເຄື່ອງຜັດທາອັນເປັນເຄື່ອງປະດັບຕົກແຕ່ງ. ເຮົາຈັກເຮັດຕາມພະອະລັຫັນທັງຫຼາຍດ້ວຍອົງນີ້ ແລະອຸໂບສົດຈັກເປັນອັນເຮົາຮັກສາແລ້ວ’ ດັ່ງນີ້. ຍ່ອມເປັນຜູ້ປະກອບດ້ວຍອົງທີເຈັດນີ້.”

‘‘‘ယာဝဇီဝံ အရဟန္တော ဥစ္စာသယနမဟာသယနံ ပဟာယ ဥစ္စာသယနမဟာသယနာ ပဋိဝိရတာ နီစသေယျံ ကပ္ပေန္တိ – မဉ္စကေ ဝါ တိဏသန္ထာရကေ ဝါ. အဟံ ပဇ္ဇ ဣမဉ္စ ရတ္တိံ ဣမဉ္စ ဒိဝသံ ဥစ္စာသယနမဟာသယနံ ပဟာယ ဥစ္စာသယနမဟာသယနာ ပဋိဝိရတော နီစသေယျံ ကပ္ပေမိ – မဉ္စကေ ဝါ တိဏသန္ထာရကေ ဝါ. ဣမိနာပင်္ဂေန အရဟတံ အနုကရောမိ, ဥပေါသထော စ မေ ဥပဝုတ္ထော ဘဝိဿတီ’တိ. ဣမိနာ အဋ္ဌမေန အင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဟောတိ[Pg.81]. ဧဝံ ဥပဝုတ္ထော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတော ဥပေါသထော မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော မဟာဇုတိကော မဟာဝိပ္ဖာရော’’တိ. ပဌမံ.

“‘ພະອະລັຫັນທັງຫຼາຍ ລະການນອນເທິງທີ່ນອນອັນສູງແລະที่ນອນອັນໃຫຍ່ ງົດເວັ້ນຈາກການນອນເທິງທີ່ນອນອັນສູງແລະທີ່ນອນອັນໃຫຍ່ ສຳເລັດການນອນເທິງທີ່ນອນອັນຕ່ຳ ຄື ເທິງຕັ່ງນ້ອຍ ຫຼື ເທິງເຄື່ອງລາດດ້ວຍຫຍ້າ ຕະຫຼອດຊີວິດ. ເຮົາໃນວັນນີ້ ຕະຫຼອດຄືນນີ້ແລະວັນນີ້ ກໍຈັກລະການນອນເທິງທີ່ນອນອັນສູງແລະທີ່ນອນອັນໃຫຍ່ ງົດເວັ້ນຈາກການນອນເທິງທີ່ນອນອັນສູງແລະທີ່ນອນອັນໃຫຍ່ ສຳເລັດການນອນເທิงທີ່ນອນອັນຕ່ຳ ຄື ເທິງຕັ່ງນ້ອຍ ຫຼື ເທິງເຄື່ອງລາດດ້ວຍຫຍ້າ. ເຮົາຈັກເຮັດຕາມພະອະລັຫັນທັງຫຼາຍດ້ວຍອົງນີ້ ແລະອຸໂບສົດຈັກເປັນອັນເຮົາຮັກສາແລ້ວ’ ດັ່ງນີ້. ຍ່ອມເປັນຜູ້ປະກອບດ້ວຍອົງທີແປດນີ້. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອຸໂບສົດອັນປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການ ທີ່ບຸກຄົນຮັກສາແລ້ວຢ່າງນີ້ ຍ່ອມມີຜົນຫຼາຍ ມີອານິສົງຫຼາຍ ມີຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຫຼາຍ ມີຄວາມແຜ່ໄພສານຫຼາຍ” ດັ່ງນີ້. ສູດທີໜຶ່ງ.

၂. ဝိတ္ထတူပေါသထသုတ္တံ

໒. “ວິຕຖະຕູໂປສະຖະສູດ”

၄၂. ‘‘အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတော, ဘိက္ခဝေ, ဥပေါသထော ဥပဝုတ္ထော မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော မဟာဇုတိကော မဟာဝိပ္ဖာရော. ကထံ ဥပဝုတ္ထော စ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတော ဥပေါသထော မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော မဟာဇုတိကော မဟာဝိပ္ဖာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ယာဝဇီဝံ အရဟန္တော ပါဏာတိပါတံ ပဟာယ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတာ နိဟိတဒဏ္ဍာ နိဟိတသတ္ထာ လဇ္ဇီ ဒယာပန္နာ, သဗ္ဗပါဏဘူတဟိတာနုကမ္ပိနော ဝိဟရန္တိ. အဟံ ပဇ္ဇ ဣမဉ္စ ရတ္တိံ ဣမဉ္စ ဒိဝသံ ပါဏာတိပါတံ ပဟာယ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော နိဟိတဒဏ္ဍော နိဟိတသတ္ထော လဇ္ဇီ ဒယာပန္နော, သဗ္ဗပါဏဘူတဟိတာနုကမ္ပီ ဝိဟရာမိ. ဣမိနာပင်္ဂေန အရဟတံ အနုကရောမိ, ဥပေါသထော စ မေ ဥပဝုတ္ထော ဘဝိဿတီ’တိ. ဣမိနာ ပဌမေန အင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဟောတိ…ပေ….

໔໒. “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອຸໂບສົດອັນປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການ ທີ່ບຸກຄົນຮັກສາແລ້ວ ຍ່ອມມີຜົນຫຼາຍ ມີອານິສົງຫຼາຍ ມີຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຫຼາຍ ມີຄວາມແຜ່ໄພສານຫຼາຍ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ກໍອຸໂບສົດອັນປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການ ທີ່ບຸກຄົນຮັກສາແລ້ວ ຍ່ອມມີຜົນຫຼາຍ ມີອານິສົງຫຼາຍ ມີຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຫຼາຍ ມີຄວາມແຜ່ໄພສານຫຼາຍ ຢ່າງໃດ? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອະລິຍະສາວົກໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ຍ່ອມພິຈາລະນາດັ່ງນີ້ວ່າ: ‘ພະອະລັຫັນທັງຫຼາຍ ລະການຂ້າສັດ ງົດເວັ້ນຈາກການຂ້າສັດ ມີຕະບອງອັນວາງແລ້ວ ມີອາວຸດອັນວາງແລ້ວ ມີຄວາມລະອາຍ ມີຄວາມເອັນດູ ເປັນຜູ້ອະນຸເຄາະເກື້ອກູນແກ່ສັບພະສັດທັງຫຼາຍຢູ່ ຕະຫຼອດຊີວິດ. ເຮົາໃນວັນນີ້ ຕະຫຼອດຄືນນີ້ແລະວັນນີ້ ກໍຈັກລະການຂ້າສັດ ງົດເວັ້ນຈາກການຂ້າສັດ ມີຕະບອງອັນວາງແລ້ວ ມີອາວຸດອັນວາງແລ້ວ ມີຄວາມລະອາຍ ມີຄວາມເອັນດູ ເປັນຜູ້ອະນຸເຄາະເກື້ອກູນແກ່ສັບພະສັດທັງຫຼາຍຢູ່. ເຮົາຈັກເຮັດຕາມພະອະລັຫັນທັງຫຼາຍດ້ວຍອົງນີ້ ແລະອຸໂບສົດຈັກເປັນອັນເຮົາຮັກສາແລ້ວ’ ດັ່ງນີ້. ຍ່ອມເປັນຜູ້ປະກອບດ້ວຍອົງທີໜຶ່ງນີ້... ລະ...”

‘‘‘ယာဝဇီဝံ အရဟန္တော ဥစ္စာသယနမဟာသယနံ ပဟာယ ဥစ္စာသယနမဟာသယနာ ပဋိဝိရတာ နီစသေယျံ ကပ္ပေန္တိ – မဉ္စကေ ဝါ တိဏသန္ထာရကေ ဝါ. အဟံ ပဇ္ဇ ဣမဉ္စ ရတ္တိံ ဣမဉ္စ ဒိဝသံ ဥစ္စာသယနမဟာသယနံ ပဟာယ ဥစ္စာသယနမဟာသယနာ ပဋိဝိရတော နီစသေယျံ ကပ္ပေမိ – မဉ္စကေ ဝါ တိဏသန္ထာရကေ ဝါ. ဣမိနာပင်္ဂေန အရဟတံ အနုကရောမိ, ဥပေါသထော စ မေ ဥပဝုတ္ထော ဘဝိဿတီ’တိ. ဣမိနာ အဋ္ဌမေန အင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဟောတိ. ဧဝံ ဥပဝုတ္ထော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတော ဥပေါသထော မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော မဟာဇုတိကော မဟာဝိပ္ဖာရော.

“‘ພະອະລັຫັນທັງຫຼາຍ ລະການນອນເທິງທີ່ນອນອັນສູງແລະທີ່ນອນອັນໃຫຍ່ ງົດເວັ້ນຈາກການນອນເທິງທີ່ນອນອັນສູງແລະທີ່ນອນອັນໃຫຍ່ ສຳເລັດການນອນເທິງທີ່ນອນອັນຕ່ຳ ຄື ເທິງຕັ່ງນ້ອຍ ຫຼື ເທິງເຄື່ອງລາດດ້ວຍຫຍ້າ ຕະຫຼອດຊີວິດ. ເຮົາໃນວັນນີ້ ຕະຫຼອດຄືນນີ້ແລະວັນນີ້ ກໍຈັກລະການນອນເທິງທີ່ນອນອັນສູງແລະທີ່ນອນອັນໃຫຍ່ ງົດເວັ້ນຈາກການນອນເທິງທີ່ນອນອັນສູງและທີ່ນອນອັນໃຫຍ່ ສຳເລັດການນອນເທິງທີ່ນອນອันຕ່ຳ ຄື ເທິງຕັ່ງນ້ອຍ ຫຼື ເທິງເຄື່ອງລາດດ້ວຍຫຍ້າ. ເຮົາຈັກເຮັດຕາມພະອະລັຫັນທັງຫຼາຍດ້ວຍອົງນີ້ ແລະອຸໂບສົດຈັກເປັນອັນເຮົາຮັກສາແລ້ວ’ ດັ່ງນີ້. ຍ່ອມເປັນຜູ້ປະກອບດ້ວຍອົງທີແປດນີ້. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອຸໂບສົດອັນປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການ ທີ່ບຸກຄົນຮັກສາແລ້ວຢ່າງນີ້ ຍ່ອມມີຜົນຫຼາຍ ມີອານິສົງຫຼາຍ ມີຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຫຼາຍ ມີຄວາມແຜ່ໄພສານຫຼາຍ.”

‘‘ကီဝမဟပ္ဖလော ဟောတိ ကီဝမဟာနိသံသော ကီဝမဟာဇုတိကော ကီဝမဟာဝိပ္ဖာရော? သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ယော ဣမေသံ သောဠသန္နံ မဟာဇနပဒါနံ ပဟူတရတ္တရတနာနံ ဣဿရိယာဓိပစ္စံ ရဇ္ဇံ ကာရေယျ, သေယျထိဒံ – အင်္ဂါနံ မဂဓာနံ ကာသီနံ ကောသလာနံ ဝဇ္ဇီနံ မလ္လာနံ စေတီနံ ဝင်္ဂါနံ ကုရူနံ ပဉ္စာလာနံ မစ္ဆာနံ သူရသေနာနံ အဿကာနံ အဝန္တီနံ ဂန္ဓာရာနံ ကမ္ဗောဇာနံ, အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတဿ [Pg.82] ဥပေါသထဿ ဧတံ ကလံ နာဂ္ဃတိ သောဠသိံ. တံ ကိဿ ဟေတု? ကပဏံ, ဘိက္ခဝေ, မာနုသကံ ရဇ္ဇံ ဒိဗ္ဗံ သုခံ ဥပနိဓာယ.

“ອຸໂບສົດນັ້ນມີຜົນຫຼາຍ ມີອານິສົງຫຼາຍ ມີຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຫຼາຍ ມີຄວາມແຜ່ໄພສານຫຼາຍ ພຽງໃດ? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ປຽບເໝືອນຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງ ພຶງຄອງຄວາມເປັນໃຫຍ່ແລະອຳນາດແຫ່ງລາຊາໃນມະຫາຊົນນະບົດສิບຫົກແຄວ້ນນີ້ ອັນບໍລິບູນດ້ວຍລັດຕະນະອັນຫຼາກຫຼາຍ ຄື: ແຄວ້ນອັງຄະ, ມະຄະທະ, ກາສີ, ໂກສົນ, ວັດຊີ, ມັລລະ, ເຈຕີ, ວັງຄະ, ກຸຣຸ, ປັນຈາລະ, ມັດສຍະ, ສຸຣະເສນະ, ອັດສະກະ, ອະວັນຕີ, ຄັນທາລະ, ກຳໂພຊະ; ຄວາມເປັນໃຫຍ່ແຫ່ງລາຊານັ້ນ ຍ່ອມບໍ່ເຖິງສ່ຽວທີສິບຫົກ (ຄື ໜຶ່ງສ່ວນສິບຫົກ) ແຫ່ງອຸໂບສົດອັນປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການ. ຂໍ້ນັ້ນເພາະເຫດໃດ? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເພາະວ່າຄວາມເປັນລາຊາແຫ່ງມະນຸດ ເປັນຂອງຕ່ຳຕ້ອຍ ເມື່ອປຽບທຽບກັບຄວາມສຸກອັນເປັນທິບ.”

‘‘ယာနိ, ဘိက္ခဝေ, မာနုသကာနိ ပညာသ ဝဿာနိ, စာတုမဟာရာဇိကာနံ ဒေဝါနံ ဧသော ဧကော ရတ္တိန္ဒိဝေါ. တာယ ရတ္တိယာ တိံသရတ္တိယော မာသော. တေန မာသေန ဒွါဒသမာသိယော သံဝစ္ဆရော. တေန သံဝစ္ဆရေန ဒိဗ္ဗာနိ ပဉ္စ ဝဿသတာနိ စာတုမဟာရာဇိကာနံ ဒေဝါနံ အာယုပ္ပမာဏံ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စော ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ စာတုမဟာရာဇိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ. ဣဒံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, သန္ဓာယ ဘာသိတံ – ‘ကပဏံ မာနုသကံ ရဇ္ဇံ ဒိဗ္ဗံ သုခံ ဥပနိဓာယ’’’.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຫ້າສິບປີແຫ່ງມະນຸດ ເປັນວັນໜຶ່ງຄືນໜຶ່ງຂອງເທວະດາຊັ້ນຈາຕຸມະຫາຣາຊິກາ. ສາມສິບລາຕີໂດຍລາຕີນັ້ນເປັນໜຶ່ງເດືອນ. ສິບສອງເດືອນໂດຍເດືອນນັ້ນເປັນໜຶ່ງປີ. ຫ້າຮ້ອຍປີທິບໂດຍປີນັ້ນເປັນປະມານອາຍຸຂອງເທວະດາຊັ້ນຈาຕຸມະຫາຣາຊິກາ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຂໍ້ນີ້ຍ່ອມເປັນໄປໄດ້ ທີ່ສະຕີຫຼືບຸລຸດບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ຮັກສາອຸໂບສົດອັນປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການແລ້ວ ເມື່ອທຳລายກາຍຕາຍໄປ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນສະຫາຍของເທວະດາຊັ້ນຈາຕຸມະຫາຣາຊິກາ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຄຳນີ້ເຮົາກ່າວໝາຍເຖິງຂໍ້ນີ້ວ່າ ‘ຄວາມເປັນລາຊาແຫ່ງມະນຸດ ເປັນຂອງຕ່ຳຕ້ອຍ ເມື່ອປຽບທຽບກັບຄວາມສຸກອັນເປັນທິບ’”

‘‘ယာနိ, ဘိက္ခဝေ, မာနုသကာနိ ဝဿသတာနိ, တာဝတိံသာနံ ဒေဝါနံ ဧသော ဧကော ရတ္တိန္ဒိဝေါ. တာယ ရတ္တိယာ တိံသရတ္တိယော မာသော. တေန မာသေန ဒွါဒသမာသိယော သံဝစ္ဆရော. တေန သံဝစ္ဆရေန ဒိဗ္ဗံ ဝဿသဟဿံ တာဝတိံသာနံ ဒေဝါနံ အာယုပ္ပမာဏံ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စော ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ တာဝတိံသာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ. ဣဒံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, သန္ဓာယ ဘာသိတံ – ‘ကပဏံ မာနုသကံ ရဇ္ဇံ ဒိဗ္ဗံ သုခံ ဥပနိဓာယ’’’.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໜຶ່ງຮ້ອຍປີແຫ່ງມະນຸດ ເປັນວັນໜຶ່ງຄືນໜຶ່ງຂອງເທວະດາຊັ້ນດາວະດຶງ. ສາມສິບລາຕີໂດຍລາຕີນັ້ນເປັນໜຶ່ງເດືອນ. ສິບສອງເດືອນໂດຍເດືອນນັ້ນເປັນໜຶ່ງປີ. ໜຶ່ງພັນປີທິບໂດຍປີນັ້ນເປັນປະມານອາຍຸຂອງເທວະດາຊັ້ນດາວະດຶງ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຂໍ້ນີ້ຍ່ອມເປັນໄປໄດ້ ທີ່ສະຕີຫຼືບຸລຸດບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ຮັກສາອຸໂບສົດອັນປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການແລ້ວ ເມື່ອທຳລາຍກາຍຕາຍໄປ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນສະຫາຍຂອງເທວະດາຊັ້ນດາວະດຶງ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຄຳນີ້ເຮົາກ່າວໝາຍເຖິງຂໍ້ນີ້ວ່າ ‘ຄວາມເປັນລາຊาແຫ່ງມະນຸດ ເປັນຂອງຕ່ຳຕ້ອຍ ເມື່ອປຽບທຽບກັບຄວາມສຸກອັນເປັນທິບ’”

‘‘ယာနိ, ဘိက္ခဝေ, မာနုသကာနိ ဒွေ ဝဿသတာနိ, ယာမာနံ ဒေဝါနံ ဧသော ဧကော ရတ္တိန္ဒိဝေါ. တာယ ရတ္တိယာ တိံသရတ္တိယော မာသော. တေန မာသေန ဒွါဒသမာသိယော သံဝစ္ဆရော. တေန သံဝစ္ဆရေန ဒိဗ္ဗာနိ ဒွေ ဝဿသဟဿာနိ ယာမာနံ ဒေဝါနံ အာယုပ္ပမာဏံ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စော ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ယာမာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ. ဣဒံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, သန္ဓာယ ဘာသိတံ – ‘ကပဏံ မာနုသကံ ရဇ္ဇံ ဒိဗ္ဗံ သုခံ ဥပနိဓာယ’’’.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສອງຮ້ອຍປີແຫ່ງມະນຸດ ເປັນວັນໜຶ່ງຄືນໜຶ່ງຂອງເທວະດາຊັ້ນຍາມາ. ສາມສິບລາຕີໂດຍລາຕີນັ້ນເປັນໜຶ່ງເດືອນ. ສິບສອງເດືອນໂດຍເດືອນນັ້ນເປັນໜຶ່ງປີ. ສອງພັນປີທິບໂດຍປີນັ້ນເປັນປະມານອາຍຸຂອງເທວະດາຊັ້ນຍามາ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຂໍ້ນີ້ຍ່ອມເປັນໄປໄດ້ ທີ່ສະຕີຫຼືບຸລຸດບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ຮັກສາອຸໂບສົດອັນປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການແລ້ວ ເມື່ອທຳລາຍກາຍຕາຍໄປ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນສະຫາຍຂອງເທວະດາຊັ້ນຍາມາ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຄຳນີ້ເຮົາກ່າວໝາຍເຖິງຂໍ້ນີ້ວ່າ ‘ຄວາມເປັນລາຊาແຫ່ງມະນຸດ ເປັນຂອງຕ່ຳຕ້ອຍ ເມື່ອປຽບທຽບກັບຄວາມສຸກອັນເປັນທິບ’”

‘‘ယာနိ, ဘိက္ခဝေ, မာနုသကာနိ စတ္တာရိ ဝဿသတာနိ, တုသိတာနံ ဒေဝါနံ ဧသော ဧကော ရတ္တိန္ဒိဝေါ. တာယ ရတ္တိယာ တိံသရတ္တိယော မာသော. တေန မာသေန ဒွါဒသမာသိယော သံဝစ္ဆရော. တေန သံဝစ္ဆရေန ဒိဗ္ဗာနိ စတ္တာရိ ဝဿသဟဿာနိ [Pg.83] တုသိတာနံ ဒေဝါနံ အာယုပ္ပမာဏံ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စော ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ တုသိတာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ. ဣဒံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, သန္ဓာယ ဘာသိတံ – ‘ကပဏံ မာနုသကံ ရဇ္ဇံ ဒိဗ္ဗံ သုခံ ဥပနိဓာယ’’’.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສີ່ຮ້ອຍປີແຫ່ງມະນຸດ ເປັນວັນໜຶ່ງຄືນໜຶ່ງຂອງເທວະດາຊັ້ນດຸສິດ. ສາມສິບລາຕີໂດຍລາຕີນັ້ນເປັນໜຶ່ງເດືອນ. ສິບສອງເດືອນໂດຍເດືອນນັ້ນເປັນໜຶ່ງປີ. ສີ່ພັນປີທິບໂດຍປີນັ້ນເປັນປະມານອາຍຸຂອງເທວະດາຊັ້ນດຸສິດ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຂໍ້ນີ້ຍ່ອມເປັນໄປໄດ້ ທີ່ສະຕີຫຼືບຸລຸດບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ຮັກສາອຸໂບສົດອັນປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການແລ້ວ ເມື່ອທຳລາຍກາຍຕາຍໄປ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນສະຫາຍຂອງເທວະດາຊັ້ນດຸສິດ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຄຳນີ້ເຮົາກ່າວໝາຍເຖິງຂໍ້ນີ້ວ່າ ‘ຄວາມເປັນລາຊาແຫ່ງມະນຸດ ເປັນຂອງຕ່ຳຕ້ອຍ ເມື່ອປຽບທຽບກັບຄວາມສຸກອັນເປັນທິບ’”

‘‘ယာနိ, ဘိက္ခဝေ, မာနုသကာနိ အဋ္ဌ ဝဿသတာနိ, နိမ္မာနရတီနံ ဒေဝါနံ ဧသော ဧကော ရတ္တိန္ဒိဝေါ. တာယ ရတ္တိယာ တိံသရတ္တိယော မာသော. တေန မာသေန ဒွါဒသမာသိယော သံဝစ္ဆရော. တေန သံဝစ္ဆရေန ဒိဗ္ဗာနိ အဋ္ဌ ဝဿသဟဿာနိ နိမ္မာနရတီနံ ဒေဝါနံ အာယုပ္ပမာဏံ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စော ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ နိမ္မာနရတီနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ. ဣဒံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, သန္ဓာယ ဘာသိတံ – ‘ကပဏံ မာနုသကံ ရဇ္ဇံ ဒိဗ္ဗံ သုခံ ဥပနိဓာယ’’’.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ແປດຮ້ອຍປີແຫ່ງມະນຸດ ເປັນວັນໜຶ່ງຄືນໜຶ່ງຂອງເທວະດາຊັ້ນນິມມານະຣະດີ. ສາມສິບລາຕີໂດຍລາຕີນັ້ນເປັນໜຶ່ງເດືອນ. ສິບສອງເດືອນໂດຍເດືອນນັ້ນເປັນໜຶ່ງປີ. ແປດພັນປີທິບໂດຍປີນັ້ນເປັນປະມານອາຍຸຂອງເທວະດາຊັ້ນນິມມານະຣະດີ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຂໍ້ນີ້ຍ່ອມເປັນໄປໄດ້ ທີ່ສະຕີຫຼືບຸລຸດບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ຮັກສາອຸໂບສົດອັນປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການແລ້ວ ເມື່ອທຳລາຍກายຕາຍໄປ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນສະຫາຍຂອງເທວະດາຊັ້ນນິມມານະຣະດີ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຄຳນີ້ເຮົາກ່າວໝາຍເຖິງຂໍ້ນີ້ວ່າ ‘ຄວາມເປັນລາຊาແຫ່ງມະນຸດ ເປັນຂອງຕ່ຳຕ້ອຍ ເມື່ອປຽບທຽບກັບຄວາມສຸກອັນເປັນທິບ’”

‘‘ယာနိ, ဘိက္ခဝေ, မာနုသကာနိ သောဠသ ဝဿသတာနိ, ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ ဒေဝါနံ ဧသော ဧကော ရတ္တိန္ဒိဝေါ. တာယ ရတ္တိယာ တိံသရတ္တိယော မာသော. တေန မာသေန ဒွါဒသမာသိယော သံဝစ္ဆရော. တေန သံဝစ္ဆရေန ဒိဗ္ဗာနိ သောဠသ ဝဿသဟဿာနိ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ ဒေဝါနံ အာယုပ္ပမာဏံ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စော ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ. ဣဒံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, သန္ဓာယ ဘာသိတံ – ‘ကပဏံ မာနုသကံ ရဇ္ဇံ ဒိဗ္ဗံ သုခံ ဥပနိဓာယာ’’’တိ.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພັນຫົກຮ້ອຍປີແຫ່ງມະນຸດ ເປັນວັນໜຶ່ງຄືນໜຶ່ງຂອງເທວະດາຊັ້ນປໍຣະນິມມິຕະວະສະວັດຕີ. ສາມສິບລາຕີໂດຍລາຕີນັ້ນເປັນໜຶ່ງເດືອນ. ສິບສອງເດືອນໂດຍເດືອນນັ້ນເປັນໜຶ່ງປີ. ສິບຫົກພັນປີທິບໂດຍປີນັ້ນເປັນປະມານອາຍຸຂອງເທວະດາຊັ້ນປໍຣະນິມມິຕະວະສະວັດຕີ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຂໍ້ນີ້ຍ່ອມເປັນໄປໄດ້ ທີ່ສະຕີຫຼືບຸລຸດບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ຮັກສາອຸໂບສົດອันປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການແລ້ວ ເມື່ອທຳລາຍກາຍຕາຍໄປ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນສະຫາຍຂອງເທວະດາຊັ້ນປໍຣະນິມມິຕະວະສະວັດຕີ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຄຳນີ້ເຮົາກ່າວໝາຍເຖິງຂໍ້ນີ້ວ່າ ‘ຄວາມເປັນລາຊาແຫ່ງມະນຸດ ເປັນຂອງຕ່ຳຕ້ອຍ ເມື່ອປຽບທຽບກັບຄວາມສຸກອັນເປັນທິບ’”

‘‘ပါဏံ န ဟညေ န စဒိန္နမာဒိယေ,မုသာ န ဘာသေ န စ မဇ္ဇပေါ သိယာ;

အဗြဟ္မစရိယာ ဝိရမေယျ မေထုနာ,ရတ္တိံ န ဘုဉ္ဇေယျ ဝိကာလဘောဇနံ.

“ບຸກຄົນບໍ່ພຶງຂ້າສັດ, ບໍ່ພຶງຖືເອົາສິ່ງຂອງທີ່ເຂົາບໍ່ໄດ້ໃຫ້, ບໍ່ພຶງເວົ້າຕົວະ, ບໍ່ພຶງເປັນຜູ້ດື່ມນ້ຳເມົາ, ພຶງງົດເວັ້ນຈາກການປະພຶດອະພົມມະຈັນຄືການເສບເມຖຸນ, ບໍ່ພຶງບໍລິໂພກອາຫານໃນເວລາວິການໃນຍາມຄ່ຳຄືນ.”

‘‘မာလံ န ဓာရေ န စ ဂန္ဓမာစရေ,မဉ္စေ ဆမာယံ ဝ သယေထ သန္ထတေ;

ဧတဉှိ အဋ္ဌင်္ဂိကမာဟုပေါသထံ,ဗုဒ္ဓေန ဒုက္ခန္တဂုနာ ပကာသိတံ.

“ບໍ່ພຶງທັດຊົງດອກໄມ້ ແລະບໍ່ພຶງລູບໄລ้ຂອງຫອມ, ພຶງນອນເທິງຕັ່ງ ຫຼື ເທິງພື້ນດິນທີ່ລາດດ້ວຍເຄື່ອງປູ; ແທ້ຈິງແລ້ວ ນີ້ຄືອຸໂບສົດອันປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການ ທີ່ພະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ເຖິງທີ່ສຸດແຫ່ງທຸກຊົງປະກາດໄວ້ແລ້ວ.”

‘‘စန္ဒော [Pg.84] စ သုရိယော စ ဥဘော သုဒဿနာ,ဩဘာသယံ အနုပရိယန္တိ ယာဝတာ;

တမောနုဒါ တေ ပန အန္တလိက္ခဂါ,နဘေ ပဘာသန္တိ ဒိသာဝိရောစနာ.

“ພະຈັນແລະພະອາທິດທັງສອງອັນໜ້າຊົມຍິ່ງ ຍ່ອມສ່ອງແສງໂຄຈອນໄປຕະຫຼອດບໍລິເວນພຽງໃດ, ດວງທັງສອງນັ້ນຜູ້ກຳຈັດຄວາມມືດ ໄປໃນອາກາດ ຍ່ອມສະຫວ່າງສະໄຫວໃນທ້ອງຟ້າ ເຮັດໃຫ້ທິດທັງຫຼາຍຮຸ່ງເຮືອງ.”

‘‘ဧတသ္မိံ ယံ ဝိဇ္ဇတိ အန္တရေ ဓနံ,မုတ္တာ မဏိ ဝေဠုရိယဉ္စ ဘဒ္ဒကံ;

သိင်္ဂီသုဝဏ္ဏံ အထ ဝါပိ ကဉ္စနံ,ယံ ဇာတရူပံ ဟဋကန္တိ ဝုစ္စတိ.

“ໃນຂອບເຂດທີ່ດວງຈັນ ແລະ ດວງອາທິດໂຄຈອນໄປນີ້ ມີຊັບສົມບັດໃດໆ ຢູ່ ເຊັ່ນ: ໄຂ່ມຸກ, ແກ້ວມະນີ, ແກ້ວໄພທູນອັນງົດງາມ, ຄຳສິງຄີ ຫຼື ຄຳຊົມພູນຸດ ແລະ ຄຳທຳມະຊາດ ທີ່ຮຽກກັນວ່າ ຊາດະຣູບ ຫຼື ຫະຕະກະ.

‘‘အဋ္ဌင်္ဂုပေတဿ ဥပေါသထဿ,ကလမ္ပိ တေ နာနုဘဝန္တိ သောဠသိံ;

စန္ဒပ္ပဘာ တာရဂဏာ စ သဗ္ဗေ.

“ຊັບສົມບັດທັງໝົດເຫຼົ່ານັ້ນ ລວມທັງແແສງຈັນ ແລະ ໝູ່ດາວທັງຫຼາຍ ກໍຍັງບໍ່ມີຄ່າເຖິງສ່ຽວທີສິບຫົກ (໑/໑໖) ແຫ່ງອານິສົງຂອງອຸໂປສົດ ທີ່ປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການ.

‘‘တသ္မာ ဟိ နာရီ စ နရော စ သီလဝါ,အဋ္ဌင်္ဂုပေတံ ဥပဝဿုပေါသထံ;

ပုညာနိ ကတွာန သုခုဒြယာနိ,အနိန္ဒိတာ သဂ္ဂမုပေန္တိ ဌာန’’န္တိ. ဒုတိယံ;

“ເພາະເຫດນັ້ນແລ້ວ ຍິງ ຫຼື ຊາຍ ຜູ້ມີສິນ ຄວນເຂົ້າຈຳອຸໂປສົດສິນ ທີ່ປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການ, ເມື່ອໄດ້ເຮັດບຸນທັງຫຼາຍອັນນຳມາຊຶ່ງຄວາມສຸກແລ້ວ ຍ່ອມເປັນຜູ້ບໍ່ຖືກຕິຕຽນ ແລະ ເຂົ້າເຖິງສະຫວັນອັນເປັນບໍຣົມມະສຸກ.” (ສູດທີສອງ ຈົບ)

၃. ဝိသာခါသုတ္တံ

໓. ວິສາຂາສູດ

၄၃. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ပုဗ္ဗာရာမေ မိဂါရမာတုပါသာဒေ. အထ ခေါ ဝိသာခါ မိဂါရမာတာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ဝိသာခံ မိဂါရမာတရံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတော ခေါ, ဝိသာခေ, ဥပေါသထော ဥပဝုတ္ထော မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော မဟာဇုတိကော မဟာဝိပ္ဖာရော. ကထံ ဥပဝုတ္ထော စ, ဝိသာခေ, အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတော ဥပေါသထော မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော မဟာဇုတိကော မဟာဝိပ္ဖာရော? ဣဓ, ဝိသာခေ, အရိယသာဝကော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ယာဝဇီဝံ အရဟန္တော ပါဏာတိပါတံ ပဟာယ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတာ နိဟိတဒဏ္ဍာ နိဟိတသတ္ထာ လဇ္ဇီ ဒယာပန္နာ, သဗ္ဗပါဏဘူတဟိတာနုကမ္ပိနော ဝိဟရန္တိ. အဟံ ပဇ္ဇ ဣမဉ္စ ရတ္တိံ ဣမဉ္စ ဒိဝသံ ပါဏာတိပါတံ ပဟာယ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော နိဟိတဒဏ္ဍော နိဟိတသတ္ထော လဇ္ဇီ ဒယာပန္နော, သဗ္ဗပါဏဘူတဟိတာနုကမ္ပီ ဝိဟရာမိ. ဣမိနာပင်္ဂေန အရဟတံ အနုကရောမိ, ဥပေါသထော [Pg.85] စ မေ ဥပဝုတ္ထော ဘဝိဿတီ’’’တိ. ဣမိနာ ပဌမေန အင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဟောတိ…ပေ….

໔໓. ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ປະທັບຢູ່ທີ່ປາສາດຂອງນາງວິສາຂາ ມິຄາຣະມາດາ ໃນບຸບພາຣາມ ໃກ້ເມືອງສາວັດຖີ. ຄັ້ງນັ້ນ ນາງວິສາຂາ ມິຄາຣະມາດາ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເຖິງທີ່ປະທັບ, ຖວາຍອະພິວາດແລ້ວ ນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ໄດ້ຕຣັດກັບນາງວິສາຂາ ມິຄາຣະມາດາ ຜູ້ກຳລັງນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງນັ້ນວ່າ: “ດູກ່ອນວິສາຂາ, ອຸໂປສົດທີ່ອະຣິຍະສາວົກເຂົ້າຈຳແລ້ວ ປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການ ຍ່ອມມີຜົນຫຼາຍ ມີອານິສົງຫຼາຍ ມີຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຫຼາຍ ມີຄວາມແຜ່ໄພສານຫຼາຍ. ດູກ່ອນວິສາຂາ, ອຸໂປສົດທີ່ປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການ ທີ່ເຂົ້າຈຳແລ້ວ ຍ່ອມມີຜົນຫຼາຍ ມີອານິສົງຫຼາຍ ມີຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຫຼາຍ ມີຄວາມແຜ່ໄພສານຫຼາຍ ແნວໃດ? ດູກ່ອນວິສາຂາ, ອະຣິຍະສາວົກໃນທັມມະວິນັຍນີ້ ຍ່ອມພິຈາຣະນາດັ່ງນີ້ວ່າ: «ພຣະອະຣະຫັນທັງຫຼາຍ ລະການຂ້າສັດ ງົດເວັ້ນຈາກການຂ້າສັດ ຕະຫຼອດຊີວິດ, ເປັນຜູ້ວາງທ່ອນໄມ້ ວາງສັສຕຣາວຸດ, ມີຄວາມລະອາຍຕໍ່ບາບ, ມີຄວາມເອັນດູ, ມຸ່ງຫວັງປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ສັບພະສັດທັງຫຼາຍຢູ່. ໃນວັນນີ້, ຕະຫຼອດຄືນນີ້ ແລະ ວັນນີ້, ເຮົາກໍຈະລະການຂ້າສັດ ງົດເວັ້ນຈາກການຂ້າສັດ, ເປັນຜູ້ວາງທ່ອນໄມ້ ວາງສັສຕຣາວຸດ, ມີຄວາມລະອາຍຕໍ່ບາບ, ມີຄວາມເອັນດູ, ມຸ່ງຫວັງປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ສັບພະສັດທັງຫຼາຍຢູ່. ເຮົາຊື່ວ່າໄດ້ປະພຶດຕາມພຣະອະຣະຫັນທັງຫຼາຍດ້ວຍອົງຄະນີ້, ແລະ ອຸໂປສົດກໍຈະເປັນອັນເຮົາເຂົ້າຈຳແລ້ວ». ອະຣິຍະສາວົກຍ່ອມເປັນຜູ້ປະກອບດ້ວຍອົງທີໜຶ່ງນີ້... ລະ...”

‘‘‘ယာဝဇီဝံ အရဟန္တော ဥစ္စာသယနမဟာသယနံ ပဟာယ ဥစ္စာသယနမဟာသယနာ ပဋိဝိရတာ နီစသေယျံ ကပ္ပေန္တိ – မဉ္စကေ ဝါ တိဏသန္ထာရကေ ဝါ. အဟံ ပဇ္ဇ ဣမဉ္စ ရတ္တိံ ဣမဉ္စ ဒိဝသံ ဥစ္စာသယနမဟာသယနံ ပဟာယ ဥစ္စာသယနမဟာသယနာ ပဋိဝိရတော နီစသေယျံ ကပ္ပေမိ – မဉ္စကေ ဝါ တိဏသန္ထာရကေ ဝါ. ဣမိနာပင်္ဂေန အရဟတံ အနုကရောမိ, ဥပေါသထော စ မေ ဥပဝုတ္ထော ဘဝိဿတီ’တိ. ဣမိနာ အဋ္ဌမေန အင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဟောတိ. ဧဝံ ဥပဝုတ္ထော ခေါ, ဝိသာခေ, အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတော ဥပေါသထော မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော မဟာဇုတိကော မဟာဝိပ္ဖာရော.

“«ພຣະອະຣະຫັນທັງຫຼາຍ ລະການນັ່ງນອນເທິງທີ່ນອນອັນສູງໃຫຍ່ ງົດເວັ້ນຈາກການນັ່ງນອນເທິງທີ່ນອນອັນສູງໃຫຍ່ ຕະຫຼອດຊີວິດ, ຍ່ອມສຳເລັດການນອນເທິງທີ່ນອນອັນຕ່ຳ ເຊັ່ນ: ຕັ່ງນ້ອຍ ຫຼື ເທິງເຄື່ອງປູລາດດ້ວຍຫຍ້າ. ໃນວັນນີ້, ຕະຫຼອດຄືນນີ້ ແລະ ວັນນີ້, ເຮົາກໍຈະລະການນັ່ງນອນເທິງທີ່ນອນອັນສູງໃຫຍ່ ງົດເວັ້ນຈາກການນັ່ງນອນເທິງທີ່ນອນອັນສູງໃຫຍ່, ຈະສຳເລັດການນອນເທິງທີ່ນອນອັນຕ່ຳ ເຊັ່ນ: ຕັ່ງນ້ອຍ ຫຼື ເທິງເຄື່ອງປູລາດດ້ວຍຫຍ້າ. ເຮົາຊື່ວ່າໄດ້ປະພຶດຕາມພຣະອະຣະຫັນທັງຫຼາຍດ້ວຍອົງຄະນີ້, ແລະ ອຸໂປສົດກໍຈະເປັນອັນເຮົາເຂົ້າຈຳແລ້ວ». ອະຣິຍະສາວົກຍ່ອມເປັນຜູ້ປະກອບດ້ວຍອົງທີແປດນີ້. ດູກ່ອນວິສາຂາ, ອຸໂປສົດທີ່ອະຣິຍະສາວົກເຂົ້າຈຳແລ້ວ ປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການຢ່າງນີ້ ຍ່ອມມີຜົນຫຼາຍ ມີອານິສົງຫຼາຍ ມີຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຫຼາຍ ມີຄວາມແຜ່ໄພສານຫຼາຍ.”

‘‘ကီဝမဟပ္ဖလော ဟောတိ, ကီဝမဟာနိသံသော, ကီဝမဟာဇုတိကော, ကီဝမဟာဝိပ္ဖာရော? သေယျထာပိ, ဝိသာခေ, ယော ဣမေသံ သောဠသန္နံ မဟာဇနပဒါနံ ပဟူတရတ္တရတနာနံ ဣဿရိယာဓိပစ္စံ ရဇ္ဇံ ကာရေယျ, သေယျထိဒံ – အင်္ဂါနံ မဂဓာနံ ကာသီနံ ကောသလာနံ ဝဇ္ဇီနံ မလ္လာနံ စေတီနံ ဝင်္ဂါနံ ကုရူနံ ပဉ္စာလာနံ မစ္ဆာနံ သူရသေနာနံ အဿကာနံ အဝန္တီနံ ဂန္ဓာရာနံ ကမ္ဗောဇာနံ, အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတဿ ဥပေါသထဿ ဧတံ ကလံ နာဂ္ဃတိ သောဠသိံ. တံ ကိဿ ဟေတု? ကပဏံ, ဝိသာခေ, မာနုသကံ ရဇ္ဇံ ဒိဗ္ဗံ သုခံ ဥပနိဓာယ.

“ອຸໂປສົດນັ້ນມີຜົນຫຼາຍ ມີອານິສົງຫຼາຍ ມີຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຫຼາຍ ມີຄວາມແຜ່ໄພສານຫຼາຍ ພຽງໃດ? ດູກ່ອນວິສາຂາ, ປຽບເໝືອນຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງ ຄອງຄວາມເປັນໃຫຍ່ ແລະ ເປັນອະທິບໍດີໃນມະຫາຊົນນະບົດທັງສິບຫົກແຄວ້ນນີ້ ອັນເຕັມໄປດ້ວຍຣັດຕະນະຫຼາກຫຼາຍປະການ ຄື: ແຄວ້ນອັງຄະ, ມະຄະທະ, ກາສີ, ໂກສົນ, ວັດຊີ, ມັລລະ, ເຈຕີ, ວັງຄະ, ກຸຣຸ, ປັນຈາລະ, ມັດສຍະ, ສຸຣະເສນະ, ອັດສະກະ, ອະວັນຕີ, ຄັນທາຣະ ແລະ ກຳໂພຊະ; ການຄອງຣາຊສົມບັດນັ້ນ ກໍຍັງບໍ່ມີຄ່າເຖິງສ່ຽວທີສິບຫົກ (໑/໑໖) ແຫ່ງອຸໂປສົດ ທີ່ປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການ. ເພາະເຫດໃດ? ດູກ່ອນວິສາຂາ, ເພາະຣາຊສົມບັດຂອງມະນຸດ ເມື່ອປຽບທຽບກັບຄວາມສຸກຂອງທິບແລ້ວ ຍັງເປັນຂອງຕໍ່າຕ້ອຍ (ຄືກັບຊັບຂອງຄົນອະນາຖາ).”

‘‘ယာနိ, ဝိသာခေ, မာနုသကာနိ ပညာသ ဝဿာနိ, စာတုမဟာရာဇိကာနံ ဒေဝါနံ ဧသော ဧကော ရတ္တိန္ဒိဝေါ. တာယ ရတ္တိယာ တိံသရတ္တိယော မာသော. တေန မာသေန ဒွါဒသမာသိယော သံဝစ္ဆရော. တေန သံဝစ္ဆရေန ဒိဗ္ဗာနိ ပဉ္စ ဝဿသတာနိ စာတုမဟာရာဇိကာနံ ဒေဝါနံ အာယုပ္ပမာဏံ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ဝိသာခေ, ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စော ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ စာတုမဟာရာဇိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ. ဣဒံ ခေါ ပနေတံ, ဝိသာခေ, သန္ဓာယ ဘာသိတံ – ‘ကပဏံ မာနုသကံ ရဇ္ဇံ ဒိဗ္ဗံ သုခံ ဥပနိဓာယ’’’.

“ດູກ່ອນວິສາຂາ, ຫ້າສິບປີຂອງມະນຸດ ເທົ່າກັບວັນໜຶ່ງຄືນໜຶ່ງຂອງເທວະດາຊັ້ນຈາຕຸມະຫາຣາຊິກາ. ສາມສິບວັນນັ້ນເປັນໜຶ່ງເດືອນ, ສິບສອງເດືອນນັ້ນເປັນໜຶ່ງປີ. ຫ້າຮ້ອຍປີທິບນັ້ນ ເປັນປະມານອາຍຸຂອງເທວະດາຊັ້ນຈາຕຸມະຫາຣາຊິກາ. ດູກ່ອນວິສາຂາ, ເປັນໄປໄດ້ທີ່ຍິງ ຫຼື ຊາຍ ບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ເມື່ອໄດ້ຮັກສາອຸໂປສົດອັນປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການແລ້ວ ພາຍຫຼັງການຕາຍໄປ ເພາະກາຍແຕກດັບ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນເພື່ອນມິດຂອງເທວະດາຊັ້ນຈາຕຸມະຫາຣາຊິກາ. ດູກ່ອນວິສາຂາ, ເຮົາກ່າວໝາຍເຖິງຂໍ້ຄວາມນີ້ແລ້ວວ່າ: «ຣາຊສົມບັດຂອງມະນຸດ ເມື່ອປຽບທຽບກັບຄວາມສຸກຂອງທິບແລ້ວ ຍັງເປັນຂອງຕໍ່າຕ້ອຍ».”

‘‘ယံ, ဝိသာခေ, မာနုသကံ ဝဿသတံ, တာဝတိံသာနံ ဒေဝါနံ ဧသော ဧကော ရတ္တိန္ဒိဝေါ. တာယ ရတ္တိယာ တိံသရတ္တိယော မာသော. တေန မာသေန ဒွါဒသမာသိယော သံဝစ္ဆရော. တေန သံဝစ္ဆရေန ဝဿသဟဿံ တာဝတိံသာနံ ဒေဝါနံ အာယုပ္ပမာဏံ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ဝိသာခေ, ဝိဇ္ဇတိ [Pg.86] ယံ ဣဓေကစ္စော ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ တာဝတိံသာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ. ဣဒံ ခေါ ပနေတံ, ဝိသာခေ, သန္ဓာယ ဘာသိတံ – ‘ကပဏံ မာနုသကံ ရဇ္ဇံ ဒိဗ္ဗံ သုခံ ဥပနိဓာယ’’’.

“ດູກ່ອນວິສາຂາ, ໜຶ່ງຮ້ອຍປີຂອງມະນຸດ ເທົ່າກັບວັນໜຶ່ງຄືນໜຶ່ງຂອງເທວະດາຊັ້ນດາວະດຶງ. ສາມສິບວັນນັ້ນເປັນໜຶ່ງເດືອນ, ສິບສອງເດືອນນັ້ນເປັນໜຶ່ງປີ. ໜຶ່ງພັນປີທິບນັ້ນ ເປັນປະມານອາຍຸຂອງເທວະດາຊັ້ນດາວະດຶງ. ດູກ່ອນວິສາຂາ, ເປັນໄປໄດ້ທີ່ຍິງ ຫຼື ຊາຍ ບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ເມື່ອໄດ້ຮັກສາອຸໂປສົດອັນປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການແລ້ວ ພາຍຫຼັງການຕາຍໄປ ເພາະກາຍແຕກດັບ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນເພື່ອນມິດຂອງເທວະດາຊັ້ນດາວະດຶງ. ດູກ່ອນວິສາຂາ, ເຮົາກ່າວໝາຍເຖິງຂໍ້ຄວາມນີ້ແລ້ວວ່າ: «ຣາຊສົມບັດຂອງມະນຸດ ເມື່ອປຽບທຽບກັບຄວາມສຸກຂອງທິບແລ້ວ ຍັງເປັນຂອງຕໍ่าຕ້ອຍ».”

‘‘ယာနိ, ဝိသာခေ, မာနုသကာနိ ဒွေ ဝဿသတာနိ…ပေ… စတ္တာရိ ဝဿသတာနိ…ပေ… အဋ္ဌ ဝဿသတာနိ…ပေ… သောဠသ ဝဿသတာနိ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ ဒေဝါနံ ဧသော ဧကော ရတ္တိန္ဒိဝေါ. တာယ ရတ္တိယာ တိံသရတ္တိယော မာသော. တေန မာသေန ဒွါဒသမာသိယော သံဝစ္ဆရော. တေန သံဝစ္ဆရေန ဒိဗ္ဗာနိ သောဠသ ဝဿသဟဿာနိ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ ဒေဝါနံ အာယုပ္ပမာဏံ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ဝိသာခေ, ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စော ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ. ဣဒံ ခေါ ပနေတံ, ဝိသာခေ, သန္ဓာယ ဘာသိတံ – ‘ကပဏံ မာနုသကံ ရဇ္ဇံ ဒိဗ္ဗံ သုခံ ဥပနိဓာယာ’’’တိ.

“ດູກ່ອນວິສາຂາ, ສອງຮ້ອຍປີຂອງມະນຸດ... ລະ... ສີ່ຮ້ອຍປີຂອງມະນຸດ... ລະ... ແປດຮ້ອຍປີຂອງມະນຸດ... ລະ... ໜຶ່ງພັນຫົກຮ້ອຍປີຂອງມະນຸດ ເທົ່າກັບວັນໜຶ່ງຄືນໜຶ່ງຂອງເທວະດາຊັ້ນປຣະນິມມິຕະວະສະວັດຕີ. ສາມສິບວັນນັ້ນເປັນໜຶ່ງເດືອນ, ສິບສອງເດືອນນັ້ນເປັນໜຶ່ງປີ. ສິບຫົກພັນປີທິບນັ້ນ ເປັນປະມານອາຍຸຂອງເທວະດາຊັ້ນປຣະນິມມິຕະວະສະວັດຕີ. ດູກ່ອນວິສາຂາ, ເປັນໄປໄດ້ທີ່ຍິງ ຫຼື ຊາຍ ບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ເມື່ອໄດ້ຮັກສາອຸໂປສົດອັນປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການແລ້ວ ພາຍຫຼັງການຕາຍໄປ ເພາະກາຍແຕກດັບ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນເພື່ອນມິດຂອງເທວະດາຊັ້ນປຣະນິມມິຕະວະສະວັດຕີ. ດູກ່ອນວິສາຂາ, ເຮົາກ່າວໝາຍເຖິງຂໍ້ຄວາມນີ້ແລ້ວວ່າ: «ຣາຊສົມບັດຂອງມະນຸດ ເມື່ອປຽບທຽບກັບຄວາມສຸກຂອງທິບແລ້ວ ຍັງເປັນຂອງຕໍ່າຕ້ອຍ».”

‘‘ပါဏံ န ဟညေ န စဒိန္နမာဒိယေ,မုသာ န ဘာသေ န စ မဇ္ဇပေါ သိယာ;

အဗြဟ္မစရိယာ ဝိရမေယျ မေထုနာ,ရတ္တိံ န ဘုဉ္ဇေယျ ဝိကာလဘောဇနံ.

“ບໍ່ຄວນຂ້າສັດ, ບໍ່ຄວນຖືເອົາສິ່ງຂອງທີ່ເຂົາບໍ່ໄດ້ໃຫ້, ບໍ່ຄວນເວົ້າຕົວະ, ບໍ່ຄວນເປັນຜູ້ດື່ມນ້ຳເມົາ, ຄວນງົດເວັ້ນຈາກອະພຣົມມະຈະລິຍະອັນເປັນເມຖຸນທັມ, ແລະ ບໍ່ຄວນບໍລິໂພກອາຫານໃນເວລາຄ່ຳຄືນ (ເວລາຜິດການ).

‘‘မာလံ န ဓာရေ န စ ဂန္ဓမာစရေ,မဉ္စေ ဆမာယံ ဝ သယေထ သန္ထတေ;

ဧတဉှိ အဋ္ဌင်္ဂိကမာဟုပေါသထံ,ဗုဒ္ဓေန ဒုက္ခန္တဂုနာ ပကာသိတံ.

“ບໍ່ຄວນທັດຊົງດອກໄມ້ ແລະ ບໍ່ຄວນລູບໄລ້ຂອງຫອມ, ຄວນນອນເທິງຕັ່ງຕ່ຳ ຫຼື ເທິງເຄື່ອງປູລາດເທິງພື້ນດິນ. ນີ້ຄືອຸໂປສົດອັນປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການ ທີ່ພຣະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ຊົງເຖິງທີ່ສຸດແຫ່ງທຸກ ຊົງປະກາດໄວ້ແລ້ວ.

‘‘စန္ဒော စ သုရိယော စ ဥဘော သုဒဿနာ,ဩဘာသယံ အနုပရိယန္တိ ယာဝတာ;

တမောနုဒါ တေ ပန အန္တလိက္ခဂါ,နဘေ ပဘာသန္တိ ဒိသာဝိရောစနာ.

“ດວງຈັນ ແລະ ດວງອາທິດ ທັງສອງເປັນສິ່ງທີ່ໜ້າຊົມ, ຍ່ອມສ່ອງແສງສະຫວ່າງໂຄຈອນໄປທົ່ວບໍລິເວນ, ດວງຈັນ ແລະ ດວງອາທິດເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ກຳຈັດຄວາມມືດ ໂຄຈອນໄປໃນອາກາດ ຍ່ອມຮຸ່ງເຮືອງຢູ່ໃນທ້ອງຟ້າ ເຮັດໃຫ້ທິດທັງຫຼາຍສະຫວ່າງສະໄຫວ.

‘‘ဧတသ္မိံ ယံ ဝိဇ္ဇတိ အန္တရေ ဓနံ,မုတ္တာ မဏိ ဝေဠုရိယဉ္စ ဘဒ္ဒကံ;

သိင်္ဂီသုဝဏ္ဏံ အထ ဝါပိ ကဉ္စနံ,ယံ ဇာတရူပံ ဟဋကန္တိ ဝုစ္စတိ.

“ໃນຂອບເຂດທີ່ດວງຈັນ ແລະ ດວງອາທິດໂຄຈອນໄປນີ້ ມີຊັບສົມບັດໃດໆ ຢູ່ ເຊັ່ນ: ໄຂ່ມຸກ, ແກ້ວມະນີ, ແກ້ວໄພທູນອັນງົດງາມ, ຄຳສິງຄີ ຫຼື ຄຳຊົມພູນຸດ ແລະ ຄຳທຳມະຊາດ ທີ່ຮຽກກັນວ່າ ຊາດະຣູບ ຫຼື ຫະຕະກະ.

‘‘အဋ္ဌင်္ဂုပေတဿ [Pg.87] ဥပေါသထဿ,ကလမ္ပိ တေ နာနုဘဝန္တိ သောဠသိံ;

စန္ဒပ္ပဘာ တာရဂဏာ စ သဗ္ဗေ.

“ຊັບສົມບັດທັງໝົດເຫຼົ່ານັ້ນ ລວມທັງແສງຈັນ ແລະ ໝູ່ດາວທັງຫຼາຍ ກໍຍັງບໍ່ມີຄ່າເຖິງສ່ຽວທີສิບຫົກ (໑/໑໖) ແຫ່ງອານິສົງຂອງອຸໂປສົດ ທີ່ປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການ.

‘‘တသ္မာ ဟိ နာရီ စ နရော စ သီလဝါ,အဋ္ဌင်္ဂုပေတံ ဥပဝဿုပေါသထံ;

ပုညာနိ ကတွာန သုခုဒြယာနိ,အနိန္ဒိတာ သဂ္ဂမုပေန္တိ ဌာန’’န္တိ. တတိယံ;

“ເພາະເຫດນັ້ນແລ້ວ ຍິງ ຫຼື ຊາຍ ຜູ້ມີສິນ ຄວນເຂົ້າຈຳອຸໂປສົດສິນ ທີ່ປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການ, ເມື່ອໄດ້ເຮັດບຸນທັງຫຼາຍອັນນຳມາຊຶ່ງຄວາມສຸກແລ້ວ ຍ່ອມເປັນຜູ້ບໍ່ຖືກຕິຕຽນ ແລະ ເຂົ້າເຖິງສະຫວັນອັນເປັນບໍຣົມມະສຸກ.” (ສູດທີສາມ ຈົບ)

၄. ဝါသေဋ္ဌသုတ္တံ

໔. ວາເສດຖະສູດ

၄၄. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ. အထ ခေါ ဝါသေဋ္ဌော ဥပါသကော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ဝါသေဋ္ဌံ ဥပါသကံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတော, ဝါသေဋ္ဌ, ဥပေါသထော ဥပဝုတ္ထော မဟပ္ဖလော ဟောတိ…ပေ… အနိန္ဒိတာ သဂ္ဂမုပေန္တိ ဌာန’’န္တိ.

໔໔. ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ປະທັບຢູ່ທີ່ກູຕາຄານສາລາ ປ່າທຳມະຊາດມະຫາວັນ ໃກ້ເມືອງເວສາລີ. ຄັ້ງນັ້ນ ວາເສດຖະອຸປາສົກ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເຖິງທີ່ປະທັບ, ຖວາຍອະພິວາດແລ້ວ ນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ໄດ້ຕຣັດກັບວາເສດຖະອຸປາສົກ ຜູ້ກຳລັງນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງນັ້ນວ່າ: “ດູກ່ອນວາເສດຖະ, ອຸໂປສົດທີ່ອະຣິຍະສາວົກເຂົ້າຈຳແລ້ວ ປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການ ຍ່ອມມີຜົນຫຼາຍ... ລະ... ຍ່ອມເປັນຜູ້ບໍ່ຖືກຕິຕຽນ ແລະ ເຂົ້າເຖິງສະຫວັນອັນເປັນບໍຣົມມະສຸກ.”

ဧဝံ ဝုတ္တေ ဝါသေဋ္ဌော ဥပါသကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပိယာ မေ, ဘန္တေ, ဉာတိသာလောဟိတာ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသေယျုံ, ပိယာနမ္ပိ မေ အဿ ဉာတိသာလောဟိတာနံ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယ. သဗ္ဗေ စေပိ, ဘန္တေ, ခတ္တိယာ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသေယျုံ, သဗ္ဗေသမ္ပိဿ ခတ္တိယာနံ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယ. သဗ္ဗေ စေပိ, ဘန္တေ, ဗြာဟ္မဏာ…ပေ… ဝေဿာ … သုဒ္ဒါ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသေယျုံ, သဗ္ဗေသမ္ပိဿ သုဒ္ဒါနံ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယာ’’တိ.

ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັດຢ່າງນີ້ແລ້ວ, ວາເສດຖະອຸປາສົກ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຖ້າຫາກຍາດຕິພີ່ນ້ອງ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງຂ້າພຣະອົງ ຈະພາກັນຮັກສາອຸໂປສົດອັນປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການນີ້, ຂໍ້ການຮັກສາອຸໂປສົດນັ້ນ ກໍຈະເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນ ແລະ ຄວາມສຸກແກ່ຍາດຕິພີ່ນ້ອງ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງຂ້າພຣະອົງ ຕະຫຼອດກາລານານ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຖ້າຫາກກະສັດທັງປວງ ຈະພາກັນຮັກສາອຸໂປສົດອັນປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການນີ້, ຂໍ້ການຮັກສາອຸໂປສົດນັ້ນ ກໍຈະເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນ ແລະ ຄວາມສຸກແກ່ກະສັດທັງປວງ ຕະຫຼອດກາລານານ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຖ້າຫາກພຣາມທັງປວງ... ລະ... ແພດທັງປວງ... ສູດທັງປວງ ຈະພາກັນຮັກສາອຸໂປສົດອັນປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການນີ້, ຂໍ້ການຮັກສາອຸໂປສົດນັ້ນ ກໍຈະເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນ ແລະ ຄວາມສຸກແກ່ສູດທັງປວງ ຕະຫຼອດກາລານານ.”

‘‘ဧဝမေတံ, ဝါသေဋ္ဌ, ဧဝမေတံ, ဝါသေဋ္ဌ! သဗ္ဗေ စေပိ, ဝါသေဋ္ဌ, ခတ္တိယာ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသေယျုံ, သဗ္ဗေသမ္ပိဿ ခတ္တိယာနံ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယ. သဗ္ဗေ စေပိ, ဝါသေဋ္ဌ, ဗြာဟ္မဏာ…ပေ… ဝေဿာ… သုဒ္ဒါ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသေယျုံ, သဗ္ဗေသမ္ပိဿ သုဒ္ဒါနံ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယ. သဒေဝကော စေပိ, ဝါသေဋ္ဌ, လောကော သမာရကော သဗြဟ္မကော သဿမဏဗြာဟ္မဏီ ပဇာ သဒေဝမနုဿာ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသေယျုံ, သဒေဝကဿပိဿ လောကဿ သမာရကဿ [Pg.88] သဗြဟ္မကဿ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယ. ဣမေ စေပိ, ဝါသေဋ္ဌ, မဟာသာလာ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသေယျုံ, ဣမေသမ္ပိဿ မဟာသာလာနံ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယ ( ). ကော ပန ဝါဒေါ မနုဿဘူတဿာ’’တိ! စတုတ္ထံ.

“ຢ່າງນັ້ນແລ້ວ ວາເສດຖະ, ຢ່າງນັ້ນແລ້ວ ວາເສດຖະ! ຖ້າຫາກກະສັດທັງປວງ ຈະພາກັນຮັກສາອຸໂປສົດອັນປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການນີ້, ຂໍ້ການຮັກສາອຸໂປສົດນັ້ນ ກໍຈະເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນ ແລະ ຄວາມສຸກແກ່ກະສັດທັງປວງ ຕະຫຼອດກາລານານ. ຖ້າຫາກພຣາມທັງປວງ... ລະ... ແພດທັງປວງ... ສູດທັງປວງ ຈະພາກັນຮັກສາອຸໂປສົດອັນປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການນີ້, ຂໍ້ການຮັກສາອຸໂປສົດນັ້ນ ກໍຈະເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນ ແລະ ຄວາມສຸກແກ່ສູດທັງປວງ ຕະຫຼອດກາລານານ. ຖ້າຫາກໂລກ ພ້ອມທັງເທວະດາ, ມານ, ພຣົມ, ໝູ່ສັດ ພ້ອມທັງສະມະນະพຣາມ, ເທວະດາ ແລະ ມະນຸດ ຈະພາກັນຮັກສາອຸໂປສົດອັນປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການນີ້, ຂໍ້ການຮັກສາອຸໂປສົດນັ້ນ ກໍຈະເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນ ແລະ ຄວາມສຸກແກ່ໂລກ ພ້ອມທັງເທວະດາ, ມານ, ພຣົມ, ໝູ່ສັດ ພ້ອມທັງສະມະນະພຣາມ, ເທວະດາ ແລະ ມະນຸດ ຕະຫຼອດກາລານານ. ດູກ່ອນວາເສດຖະ, ແມ້ແຕ່ຕົ້ນຮັງໃຫຍ່ເຫຼົ່ານີ້ ຖ້າຫາກມີຈິດສຳນຶກ ແລະ ຈະພາກັນຮັກສາອຸໂປສົດອັນປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການນີ້, ຂໍ້ການຮັກສາອຸໂປສົດນັ້ນ ກໍຈະເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນ ແລະ ຄວາມສຸກແກ່ຕົ້ນຮັງໃຫຍ່ເຫຼົ່ານີ້ ຕະຫຼອດກາລານານ, ຈະກ່າວໄປໃຍເຖິງຜູ້ທີ່ເກີດມາເປັນມະນຸດເລົ່າ!” (ສູດທີສີ່ ຈົບ)

၅. ဗောဇ္ဈသုတ္တံ

໕. ໂພຊຊາສູດ

၄၅. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ ဗောဇ္ဈာ ဥပါသိကာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ဗောဇ္ဈံ ဥပါသိကံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

໔໕. ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ປະທັບຢູ່ທີ່ເຊຕະວັນມະຫາວິຫານ ອາຣາມຂອງອະນາຖະບິນທິກະເສດຖີ ໃກ້ເມືອງສາວັດຖີ. ຄັ້ງນັ້ນ ນາງໂພຊຊາອຸປາສິກາ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເຖິງທີ່ປະທັບ, ຖວາຍອະພິວາດແລ້ວ ນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ໄດ້ຕຣັດກັບນາງໂພຊຊາອຸປາສິກາ ຜູ້ກຳລັງນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງນັ້ນວ່າ:

‘‘အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတော, ဗောဇ္ဈေ, ဥပေါသထော ဥပဝုတ္ထော မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော မဟာဇုတိကော မဟာဝိပ္ဖာရော. ကထံ ဥပဝုတ္ထော စ, ဗောဇ္ဈေ, အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတော ဥပေါသထော မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော မဟာဇုတိကော မဟာဝိပ္ဖာရော? ဣဓ, ဗောဇ္ဈေ, အရိယသာဝကော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ယာဝဇီဝံ အရဟန္တော ပါဏာတိပါတံ ပဟာယ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတာ နိဟိတဒဏ္ဍာ နိဟိတသတ္ထာ လဇ္ဇီ ဒယာပန္နာ, သဗ္ဗပါဏဘူတဟိတာနုကမ္ပိနော ဝိဟရန္တိ. အဟံ ပဇ္ဇ ဣမဉ္စ ရတ္တိံ ဣမဉ္စ ဒိဝသံ ပါဏာတိပါတံ ပဟာယ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော နိဟိတဒဏ္ဍော နိဟိတသတ္ထော လဇ္ဇီ ဒယာပန္နော, သဗ္ဗပါဏဘူတဟိတာနုကမ္ပီ ဝိဟရာမိ. ဣမိနာပင်္ဂေန အရဟတံ အနုကရောမိ, ဥပေါသထော စ မေ ဥပဝုတ္ထော ဘဝိဿတီ’တိ. ဣမိနာ ပဌမေန အင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဟောတိ…ပေ….

“ດູກ່ອນນາງໂພຊຊາ, ອຸໂປສົດທີ່ປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການ ທີ່ບຸກຄົນຮັກສາແລ້ວ ຍ່ອມມີຜົນຫຼາຍ ມີອານິສົງຫຼາຍ ມີຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຫຼາຍ ມີຄວາມແຜ່ໄພສານຫຼາຍ. ດູກ່ອນນາງໂພຊຊາ, ອຸໂປສົດທີ່ປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການ ທີ່ບຸກຄົນຮັກສາແລ້ວ ຍ່ອມມີຜົນຫຼາຍ ມີອານິສົງຫຼາຍ ມີຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຫຼາຍ มีຄວາມແຜ່ໄພສານຫຼາຍ ແນວໃດ? ດູກ່ອນນາງໂພຊຊາ, ໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ອະລິຍະສາວົກຍ່ອມພິຈາລະນາດັ່ງນີ້ວ່າ: ‘ພະອໍຣະຫັນທັງຫຼາຍ ລະການຂ້າສັດ ເປັນຜູ້ເວັ້ນຂາດຈາກການຂ້າສັດ ວາງທ່ອນໄມ້ ວາງສັດຕຣາ ມີຄວາມລະອາຍ ມີຄວາມເອັນດູ ມຸ່ງຫວັງປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ສັດທັງປວງ ຕະຫຼອດຊີວິດ. ໃນວັນນີ້, ຕະຫຼອດຄືນນີ້ແລະວັນນີ້ ເຮົາກໍຈະລະການຂ້າສັດ ເປັນຜູ້ເວັ້ນຂາດຈາກການຂ້າສັດ ວາງທ່ອນໄມ້ ວາງສັດຕຣາ ມີຄວາມລະອາຍ ມີຄວາມເອັນດູ ມຸ່ງຫວັງປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ສັດທັງປວງຢູ່. ເຮົາຊື່ວ່າໄດ້ເຮັດຕາມແບບຢ່າງຂອງພະອໍຣະຫັນທັງຫຼາຍດ້ວຍອົງຄຸນນີ້ ແລະອຸໂປສົດກໍຈະເປັນອັນເຮົາຮັກສາແລ້ວ.’ ອະລິຍະສາວົກນັ້ນ ຍ່ອມຊື່ວ່າປະກອບດ້ວຍອົງທີໜຶ່ງນີ້... ລະ...”

‘‘‘ယာဝဇီဝံ အရဟန္တော ဥစ္စာသယနမဟာသယနံ ပဟာယ ဥစ္စာသယနမဟာသယနာ ပဋိဝိရတာ နီစသေယျံ ကပ္ပေန္တိ – မဉ္စကေ ဝါ တိဏသန္ထာရကေ ဝါ. အဟံ ပဇ္ဇ ဣမဉ္စ ရတ္တိံ ဣမဉ္စ ဒိဝသံ ဥစ္စာသယနမဟာသယနံ ပဟာယ ဥစ္စာသယနမဟာသယနာ ပဋိဝိရတော နီစသေယျံ ကပ္ပေမိ – မဉ္စကေ ဝါ တိဏသန္ထာရကေ ဝါ. ဣမိနာပင်္ဂေန အရဟတံ အနုကရောမိ, ဥပေါသထော စ မေ ဥပဝုတ္ထော ဘဝိဿတီ’တိ. ဣမိနာ အဋ္ဌမေန အင်္ဂေန သမန္နာဂတော ဟောတိ. ဧဝံ ဥပဝုတ္ထော ခေါ, ဗောဇ္ဈေ, အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတော ဥပေါသထော မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော မဟာဇုတိကော မဟာဝိပ္ဖာရော.

“‘ພະອໍຣະຫັນທັງຫຼາຍ ລະການນອນເທິງທີ່ນອນອันສູງແລະທີ່ນອນອັນໃຫຍ່ ເປັນຜູ້ເວັ້ນຂາດຈາກການນອນເທິງທີ່ນອນອັນສູງແລະທີ່ນອນອັນໃຫຍ່ ຍ່ອມສຳເລັດການນອນເທິງທີ່ນອນອັນຕ່ຳ ຄື ເທິງຕຽງນ້ອຍ ຫຼືເທິງເຄື່ອງລາດດ້ວຍຫຍ້າ ຕະຫຼອດຊີວິດ. ໃນວັນນີ້, ຕະຫຼອດຄືນນີ້ແລະວັນນີ້ ເຮົາກໍຈະລະການນອນເທິງທີ່ນອນອັນສູງແລະທີ່ນອນອັນໃຫຍ່ ເປັນຜູ້ເວັ້ນຂາດຈາກການນອນເທິງທີ່ນອນອັນສູງແລະທີ່ນອນອັນໃຫຍ່ ຍ່ອມສຳເລັດການນອນເທິງທີ່ນອນອັນຕ່ຳ ຄື ເທິງຕຽງນ້ອຍ ຫຼືເທິງເຄື່ອງລາດດ້ວຍຫຍ້າ. ເຮົາຊື່ວ່າໄດ້ເຮັດຕາມແບບຢ່າງຂອງພະອໍຣະຫັນທັງຫຼາຍດ້ວຍອົງຄຸນນີ້ ແລະອຸໂປສົດກໍຈະເປັນອັນເຮົາຮັກສາແລ້ວ.’ ອະລິຍະສາວົກນັ້ນ ຍ່ອມຊື່ວ່າປະກອບດ້ວຍອົງທີແປດນີ້. ດູກ່ອນນາງໂພຊຊາ, ອຸໂປສົດທີ່ປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການ ທີ່ບຸກຄົນຮັກສາແລ້ວຢ່າງນີ້ ຍ່ອມມີຜົນຫຼາຍ ມີອານິສົງຫຼາຍ ມີຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຫຼາຍ ມີຄວາມແຜ່ໄພສານຫຼາຍ.”

‘‘ကီဝမဟပ္ဖလော [Pg.89] ဟောတိ, ကီဝမဟာနိသံသော, ကီဝမဟာဇုတိကော, ကီဝမဟာဝိပ္ဖာရော? သေယျထာပိ, ဗောဇ္ဈေ, ယော ဣမေသံ သောဠသန္နံ မဟာဇနပဒါနံ ပဟူတရတ္တရတနာနံ ဣဿရိယာဓိပစ္စံ ရဇ္ဇံ ကာရေယျ, သေယျထိဒံ – အင်္ဂါနံ မဂဓာနံ ကာသီနံ ကောသလာနံ ဝဇ္ဇီနံ မလ္လာနံ စေတီနံ ဝင်္ဂါနံ ကုရူနံ ပဉ္စာလာနံ မစ္ဆာနံ သူရသေနာနံ အဿကာနံ အဝန္တီနံ ဂန္ဓာရာနံ ကမ္ဗောဇာနံ, အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတဿ ဥပေါသထဿ ဧတံ ကလံ နာဂ္ဃတိ သောဠသိံ. တံ ကိဿ ဟေတု? ကပဏံ, ဗောဇ္ဈေ, မာနုသကံ ရဇ္ဇံ ဒိဗ္ဗံ သုခံ ဥပနိဓာယ.

“ອຸໂປສົດນັ້ນ ມີຜົນຫຼາຍພຽງໃດ? ມີອານິສົງຫຼາຍພຽງໃດ? ມີຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຫຼາຍພຽງໃດ? ມີຄວາມແຜ່ໄພສານຫຼາຍພຽງໃດ? ດູກ່ອນນາງໂພຊຊາ, ປຽບເໝືອນຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງ ຄອບຄອງຄວາມເປັນໃຫຍ່ ແລະອຳນາດແຫ່ງລາຊາໃນມະຫາຊົນນະບົດທັງສິບຫົກເຫຼົ່ານີ້ ອັນເຕັມໄປດ້ວຍລັດຕະນະຫຼາກຫຼາຍຊະນິດ ຄື: ແຄວ້ນອັງຄະ, ມະຄະທະ, ກາສີ, ໂກສົນ, ວັດຊີ, ມັລລະ, ເຈຕີ, ວັງຄະ, ກຸຣຸ, ປັນຈາລະ, ມັດສຍະ, ສຸຣະເສນະ, ອັດສະກະ, ອະວັນຕີ, ຄັນທາຣະ, ແລະກຳໂພຊະ. ເຖິງຢ່າງນັ້ນ, ຄວາມເປັນໃຫຍ່ໃນແຄວ້ນທັງສິບຫົກນັ້ນ ກໍຍັງບໍ່ເຖິງສ່ຽວທີສິບຫົກ (ໜຶ່ງສ່ວນສິບຫົກ) ແຫ່ງອຸໂປສົດທີ່ປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການ. ຂໍ້ນັ້ນເພาະເຫດໃດ? ດູກ່ອນນາງໂພຊຊາ, ເພາະວ່າລາຊະສົມບັດຂອງມະນຸດ ເມື່ອປຽບທຽບກັບສຸຂະພາບທິບແລ້ວ ຍ່ອມເປັນຂອງເລັກນ້ອຍ (ຄືກັບຂອງຄົນຍາກຈົນ).”

‘‘ယာနိ, ဗောဇ္ဈေ, မာနုသကာနိ ပညာသ ဝဿာနိ, စာတုမဟာရာဇိကာနံ ဒေဝါနံ ဧသော ဧကော ရတ္တိန္ဒိဝေါ. တာယ ရတ္တိယာ တိံသရတ္တိယော မာသော. တေန မာသေန ဒွါဒသမာသိယော သံဝစ္ဆရော. တေန သံဝစ္ဆရေန ဒိဗ္ဗာနိ ပဉ္စ ဝဿသတာနိ စာတုမဟာရာဇိကာနံ ဒေဝါနံ အာယုပ္ပမာဏံ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ဗောဇ္ဈေ, ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စော ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ စာတုမဟာရာဇိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ. ဣဒံ ခေါ ပနေတံ, ဗောဇ္ဈေ, သန္ဓာယ ဘာသိတံ – ‘ကပဏံ မာနုသကံ ရဇ္ဇံ ဒိဗ္ဗံ သုခံ ဥပနိဓာယ’’’.

“ດູກ່ອນນາງໂພຊຊາ, ຫ້າສິບປີຂອງມະນຸດ ເທົ່າກັບວັນໜຶ່ງຄືນໜຶ່ງຂອງເທວະດາຊັ້ນຈາຕຸມະຫາຣາຊິກາ. ສາມສິບວັນໂດຍລາຕີນັ້ນເປັນໜຶ່ງເດືອນ. ສິບສອງເດືອນໂດຍເດືອນນັ້ນເປັນໜຶ່ງປີ. ຫ້າຮ້ອຍປີທິບໂດຍປີທິບນັ້ນ ເປັນປະມານອາຍຸຂອງເທວະດາຊັ້ນຈາຕຸມະຫາຣາຊິກາ. ດູກ່ອນນາງໂພຊຊາ, ເປັນໄປໄດ້ທີ່ສະຕຣີຫຼືບຸຣຸດບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ຮັກສາອຸໂປສົດອັນປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການແລ້ວ ເມື່ອຕາຍໄປ ພາຍຫຼັງການທຳລາຍແຫ່ງກາຍ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນເພື່ອນກັບເທວະດາຊັ້ນຈາຕຸມະຫາຣາຊິກາ. ດູກ່ອນນາງໂພຊຊາ, ຄຳນີ້ເຮົາກ່າວໝາຍເຖິງຂໍ້ນີ້ວ່າ: ‘ລາຊະສົມບັດຂອງມະນຸດ ເມື່ອປຽບທຽບກັບສຸຂະພາບທິບແລ້ວ ຍ່ອມເປັນຂອງເລັກນ້ອຍ’.”

‘‘ယံ, ဗောဇ္ဈေ, မာနုသကံ ဝဿသတံ…ပေ… တာနိ, ဗောဇ္ဈေ, မာနုသကာနိ ဒွေ ဝဿသတာနိ…ပေ… စတ္တာရိ ဝဿသတာနိ…ပေ… အဋ္ဌ ဝဿသတာနိ…ပေ… သောဠသ ဝဿသတာနိ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ ဒေဝါနံ ဧသော ဧကော ရတ္တိန္ဒိဝေါ. တာယ ရတ္တိယာ တိံသရတ္တိယော မာသော. တေန မာသေန ဒွါဒသမာသိယော သံဝစ္ဆရော. တေန သံဝစ္ဆရေန ဒိဗ္ဗာနိ သောဠသ ဝဿသဟဿာနိ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ ဒေဝါနံ အာယုပ္ပမာဏံ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ဗောဇ္ဈေ, ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စော ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတံ ဥပေါသထံ ဥပဝသိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ. ဣဒံ ခေါ ပနေတံ, ဗောဇ္ဈေ, သန္ဓာယ ဘာသိတံ – ‘ကပဏံ မာနုသကံ ရဇ္ဇံ ဒိဗ္ဗံ သုခံ ဥပနိဓာယာ’’’တိ.

“ດູກ່ອນນາງໂພຊຊາ, ໜຶ່ງຮ້ອຍປີຂອງມະນຸດ... ລະ... ສອງຮ້ອຍປີຂອງມະນຸດ... ລະ... ສີ່ຮ້ອຍປີຂອງມະນຸດ... ລະ... ແປດຮ້ອຍປີຂອງມະນຸດ... ລະ... ໜຶ່ງພັນຫົກຮ້ອຍປີຂອງມະນຸດ ເທົ່າກັບວັນໜຶ່ງຄືນໜຶ່ງຂອງເທວະດາຊັ້ນປາຣະນິມມິຕະວະສະວັດຕີ. ສາມສິບວັນໂດຍລາຕີນັ້ນເປັນໜຶ່ງເດືອນ. ສິບສອງເດືອນໂດຍເດືອນນັ້ນເປັນໜຶ່ງປີ. ໜຶ່ງໝື່ນຫົກພັນປີທິບໂດຍປີທິບນັ້ນ ເປັນປະມານອາຍຸຂອງເທວະດາຊັ້ນປາຣະນິມມິຕະວະສະວັດຕີ. ດູກ່ອນນາງໂພຊຊາ, ເປັນໄປໄດ້ທີ່ສະຕຣີຫຼືບຸຣຸດບາງຄົນໃນໂລກນີ້ ຮັກສາອຸໂປສົດອັນປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການແລ້ວ ເມື່ອຕາຍໄປ ພາຍຫຼັງການທຳລາຍແຫ່ງກາຍ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນເພື່ອນກັບເທວະດາຊັ້ນປາຣະນິມມິຕະວະສະວັດຕີ. ດູກ່ອນນາງໂພຊຊາ, ຄຳນີ້ເຮົາກ່າວໝາຍເຖິງຂໍ້ນີ້ວ່າ: ‘ລາຊະສົມບັດຂອງມະນຸດ ເມື່ອປຽບທຽບກັບສຸຂະພາບທິບແລ້ວ ຍ່ອມເປັນຂອງເລັກນ້ອຍ’.”

‘‘ပါဏံ န ဟညေ န စဒိန္နမာဒိယေ,မုသာ န ဘာသေ န စ မဇ္ဇပေါ သိယာ;

အဗြဟ္မစရိယာ ဝိရမေယျ မေထုနာ,ရတ္တိံ န ဘုဉ္ဇေယျ ဝိကာလဘောဇနံ.

“ບໍ່ພຶງຂ້າສັດ, ບໍ່ພຶງຖືເອົາສິ່ງຂອງທີ່ເຈົ້າຂອງບໍ່ໄດ້ໃຫ້, ບໍ່ພຶງກ່າວຄຳຕົວະ, ບໍ່ພຶງເປັນຜູ້ດື່ມນ້ຳເມົາ, ພຶງເວັ້ນຈາກອະພຣົມມະຈະລິຍະອັນເປັນເລື່ອງເມຖຸນ, ແລະບໍ່ພຶງບໍລິໂພກອາຫານໃນເວລາຄ່ຳຄືນອັນເປັນເວລາວິການ.”

‘‘မာလံ [Pg.90] န ဓာရေ န စ ဂန္ဓမာစရေ,မဉ္စေ ဆမာယံ ဝ သယေထ သန္ထတေ;

ဧတဉှိ အဋ္ဌင်္ဂိကမာဟုပေါသထံ,ဗုဒ္ဓေန ဒုက္ခန္တဂုနာ ပကာသိတံ.

“ບໍ່ພຶງທັດຊົງດອກໄມ້ ແລະບໍ່ພຶງລູບໄລ້ຂອງຫອມ, ພຶງນອນເທິງຕຽງ ຫຼືເທິງແຜ່ນດິນທີ່ລາດດ້ວຍເຄື່ອງລາດ. ນີ້ຄືອຸໂປສົດອັນປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການ ທີ່ພະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ເຖິງທີ່ສຸດແຫ່ງທຸກໄດ້ຊົງປະກາດໄວ້.”

‘‘စန္ဒော စ သုရိယော စ ဥဘော သုဒဿနာ,ဩဘာသယံ အနုပရိယန္တိ ယာဝတာ;

တမောနုဒါ တေ ပန အန္တလိက္ခဂါ,နဘေ ပဘာသန္တိ ဒိသာဝိရောစနာ.

“ພະຈັນແລະພະອາທິດທັງສອງ ເປັນສິ່ງທີ່ໜ້າຊົມງາມ ຍ່ອມໂຄຈອນສ່ອງແສງສະຫວ່າງໄປຕະຫຼອດທົ່ວບໍລິເວນທີ່ກຳນົດໄວ້ພຽງໃດ. ດວງດາວທັງສອງນັ້ນ ເປັນຜູ້ກຳຈັດຄວາມມືດ ໂຄຈອນໄປໃນອາກາດ ຍ່ອມສ່ອງແສງສະຫວ່າງໃນທ້ອງຟ້າ ເຮັດໃຫ້ທິດທັງຫຼາຍຮຸ່ງເຮືອງ.”

‘‘ဧတသ္မိံ ယံ ဝိဇ္ဇတိ အန္တရေ ဓနံ,မုတ္တာ မဏိ ဝေဠုရိယဉ္စ ဘဒ္ဒကံ;

သိင်္ဂီသုဝဏ္ဏံ အထ ဝါပိ ကဉ္စနံ,ယံ ဇာတရူပံ ဟဋကန္တိ ဝုစ္စတိ.

“ຊັບໃດໆ ທີ່ມີຢູ່ໃນລະຫວ່າງນັ້ນ ຄື ໄຂ່ມຸກ, ແກ້ວມະນີ, ແກ້ວໄພທູນອັນງາມ, ທອງສິງຄີ ຫຼືຄຳທຳມະຊາດ ທີ່ເອີ້ນວ່າ ຊາດະຣູບ ແລະຫະຕະກະ.”

‘‘အဋ္ဌင်္ဂုပေတဿ ဥပေါသထဿ,ကလမ္ပိ တေ နာနုဘဝန္တိ သောဠသိံ;

စန္ဒပ္ပဘာ တာရဂဏာ စ သဗ္ဗေ.

“ຊັບທັງໝົດນັ້ນ ພ້ອມທັງແສງເດືອນແລະໝູ່ດາວທັງປວງ ກໍຍັງບໍ່ເຖິງສ່ຽວທີສິບຫົກ (ໜຶ່ງສ່ວນສິບຫົກ) ແຫ່ງອຸໂປສົດອັນປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການ.”

‘‘တသ္မာ ဟိ နာရီ စ နရော စ သီလဝါ,အဋ္ဌင်္ဂုပေတံ ဥပဝဿုပေါသထံ;

ပုညာနိ ကတွာန သုခုဒြယာနိ,အနိန္ဒိတာ သဂ္ဂမုပေန္တိ ဌာန’’န္တိ. ပဉ္စမံ;

“ເພາະເຫດນັ້ນແລ້ວ ສະຕຣີແລະບຸຣຸດຜູ້ມີສີລ ພຶງຮັກສາອຸໂປສົດອັນປະກອບດ້ວຍອົງແປດປະການ. ເມື່ອໄດ້ເຮັດບຸນທັງຫຼາຍອັນມີຄວາມສຸກເປັນກຳໄລແລ້ວ ຍ່ອມເປັນຜູ້ບໍ່ຖືກຕິຕຽນ ແລະເຂົ້າເຖິງສະຖານທີ່ສະຫວັນ.” (ຈົບສູດທີຫ້າ)

၆. အနုရုဒ္ဓသုတ္တံ

໖. “ອະນຸຣຸດທະສູດ”

၄၆. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကောသမ္ဗိယံ ဝိဟရတိ ဃောသိတာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ ဒိဝါဝိဟာရံ ဂတော ဟောတိ ပဋိသလ္လီနော. အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ မနာပကာယိကာ ဒေဝတာ ယေနာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ အနုရုဒ္ဓံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ တာ ဒေဝတာ အာယသ္မန္တံ အနုရုဒ္ဓံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘မယံ, ဘန္တေ အနုရုဒ္ဓ, မနာပကာယိကာ နာမ ဒေဝတာ တီသု ဌာနေသု ဣဿရိယံ ကာရေမ ဝသံ ဝတ္တေမ. မယံ, ဘန္တေ အနုရုဒ္ဓ, ယာဒိသကံ ဝဏ္ဏံ အာကင်္ခါမ တာဒိသကံ ဝဏ္ဏံ ဌာနသော ပဋိလဘာမ; ယာဒိသကံ သရံ အာကင်္ခါမ [Pg.91] တာဒိသကံ သရံ ဌာနသော ပဋိလဘာမ; ယာဒိသကံ သုခံ အာကင်္ခါမ တာဒိသကံ သုခံ ဌာနသော ပဋိလဘာမ. မယံ, ဘန္တေ အနုရုဒ္ဓ, မနာပကာယိကာ နာမ ဒေဝတာ ဣမေသု တီသု ဌာနေသု ဣဿရိယံ ကာရေမ ဝသံ ဝတ္တေမာ’’တိ.

໔໖. “ສະໄໝໜຶ່ງ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ໂຄສິຕາຣາມ ເມືອງໂກສຳພີ. ກໍໂດຍສະໄໝນັ້ນແລ້ວ ພະອະນຸຣຸດທະຜູ້ມີອາຍຸ ຫຼີກອອກໄປພັກຜ່ອນໃນເວລາກາງເວັນ ແລະຫຼີກເລັ້ນຢູ່. ຄັ້ງນັ້ນ ເທວະດາຜູ້ມີກາຍເປັນທີ່ຮັກໃຄ່ (ມະນາປະກາຍິກາ) ເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ໄດ້ເຂົ້າໄປຫາພະອະນຸຣຸດທະຜູ້ມີອາຍຸ ເຖິງທີ່ຢູ່; ຄັ້ນເຂົ້າໄປຫາແລ້ວ ໄດ້ໄຫວ້ພະອະນຸຣຸດທະຜູ້ມີອາຍຸ ແລ້ວຢືນຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນຢືນຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງແລ້ວ ໄດ້ກ່າວກັບພະອະນຸຣຸດທະຜູ້ມີອາຍຸດັ່ງນີ້ວ່າ: ‘ຂ້າແດ່ທ່ານອະນຸຣຸດທະ ພວກຂ້າພະເຈົ້າຊື່ວ່າ ເທວະດາມະນາປະກາຍິກາ ຍ່ອມມີອຳນາດແລະບັງຄັບບັນຊາໃນຖານະສາມປະການ. ข້າແດ່ທ່ານອະນຸຣຸດທະ ພວກຂ້າພະເຈົ້າປາດຖະໜາວັນນະ (ຜິວພັນ) ເຊັ່ນໃດ ຍ່ອມໄດ້ວັນນະເຊັ່ນນັ້ນໃນທັນທີ; ປາດຖະໜາສຽງເຊັ່ນໃດ ຍ່ອມໄດ້ສຽງເຊັ່ນນັ້ນໃນທັນທີ; ປາດຖະໜາສຸກເຊັ່ນໃດ ຍ່ອມໄດ້ສຸກເຊັ່ນນັ້ນໃນທັນທີ. ຂ້າແດ່ທ່ານອະນຸຣຸດທະ ພວກຂ້າພະເຈົ້າຊື່ວ່າ ເທວະດາມະນາປະກາຍິກາ ຍ່ອມມີອຳນາດແລະບັງຄັບບັນຊາໃນຖານະສາມປະການນີ້ແລ້ວ.’”

အထ ခေါ အာယသ္မတော အနုရုဒ္ဓဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အဟော ဝတိမာ ဒေဝတာ သဗ္ဗာဝ နီလာ အဿု နီလဝဏ္ဏာ နီလဝတ္ထာ နီလာလင်္ကာရာ’’တိ. အထ ခေါ တာ ဒေဝတာ အာယသ္မတော အနုရုဒ္ဓဿ စိတ္တမညာယ သဗ္ဗာဝ နီလာ အဟေသုံ နီလဝဏ္ဏာ နီလဝတ္ထာ နီလာလင်္ကာရာ.

“ຄັ້ງນັ້ນ ພະອະນຸຣຸດທະຜູ້ມີອາຍຸໄດ້ມີຄວາມຄິດດັ່ງນີ້ວ່າ: ‘ໂອໜໍ! ເຮັດແນວໃດ ເທວະດາທັງໝົດເຫຼົ່ານີ້ ພຶງເປັນສີຂຽວ ມີຜິວພັນສີຂຽວ ມີຜ້າສີຂຽວ ມີເຄື່ອງປະດັບສີຂຽວທັງໝົດ.’ ຄັ້ງນັ້ນ ເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນຮູ້ຄວາມຄິດຂອງພະອະນຸຣຸດທະຜູ້ມີອາຍຸແລ້ວ ກໍໄດ້ກາຍເປັນສີຂຽວ ມີຜິວພັນສີຂຽວ ມີຜ້າສີຂຽວ ມີເຄື່ອງປະດັບສີຂຽວທັງໝົດ.”

အထ ခေါ အာယသ္မတော အနုရုဒ္ဓဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အဟော ဝတိမာ ဒေဝတာ သဗ္ဗာဝ ပီတာ အဿု…ပေ… သဗ္ဗာဝ လောဟိတကာ အဿု… သဗ္ဗာဝ ဩဒါတာ အဿု ဩဒါတဝဏ္ဏာ ဩဒါတဝတ္ထာ ဩဒါတာလင်္ကာရာ’’တိ. အထ ခေါ တာ ဒေဝတာ အာယသ္မတော အနုရုဒ္ဓဿ စိတ္တမညာယ သဗ္ဗာဝ ဩဒါတာ အဟေသုံ ဩဒါတဝဏ္ဏာ ဩဒါတဝတ္ထာ ဩဒါတာလင်္ကာရာ.

“ຄັ້ງນັ້ນ ພະອະນຸຣຸດທະຜູ້ມີອາຍຸໄດ້ມີຄວາມຄິດດັ່ງນີ້ວ່າ: ‘ໂອໜໍ! ເຮັດແນວໃດ ເທວະດາທັງໝົດເຫຼົ່ານີ້ ພຶງເປັນສີເfloat... ລະ... ພຶງເປັນສີແດງ... ພຶງເປັນສີຂາວ ມີຜິວພັນສີຂາວ ມີຜ້າສີຂາວ ມີເຄື່ອງປະດັບສີຂາວທັງໝົດ.’ ຄັ້ງນັ້ນ ເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນຮູ້ຄວາມຄິດຂອງພະອະນຸຣຸດທະຜູ້ມີອາຍຸແລ້ວ ກໍໄດ້ກາຍເປັນສີຂາວ ມີຜິວພັນສີຂາວ ມີຜ້າສີຂາວ ມີເຄື່ອງປະດັບສີຂາວທັງໝົດ.”

အထ ခေါ တာ ဒေဝတာ ဧကာ စ ဂါယိ ဧကာ စ နစ္စိ ဧကာ စ အစ္ဆရံ ဝါဒေသိ. သေယျထာပိ နာမ ပဉ္စင်္ဂိကဿ တူရိယဿ သုဝိနီတဿ သုပ္ပဋိပတာဠိတဿ ကုသလေဟိ သုသမန္နာဟတဿ သဒ္ဒေါ ဟောတိ ဝဂ္ဂု စ ရဇနီယော စ ကမနီယော စ ပေမနီယော စ မဒနီယော စ; ဧဝမေဝံ တာသံ ဒေဝတာနံ အလင်္ကာရာနံ သဒ္ဒေါ ဟောတိ ဝဂ္ဂု စ ရဇနီယော စ ကမနီယော စ ပေမနီယော စ မဒနီယော စ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ ဣန္ဒြိယာနိ ဩက္ခိပိ.

“ຄັ້ງນັ້ນ ເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນ ອົງໜຶ່ງກໍຮ້ອງເພງ ອົງໜຶ່ງກໍຟ້ອນ ອົງໜຶ່ງກໍດີດນິ້ວມື. ປຽບເໝືອນສຽງດົນຕີມີອົງຫ້າປະການ ທີ່ຝຶກຝົນມາເປັນຢ່າງດີ ທີ່ປັບຈັງຫວະເປັນຢ່າງດີ ທີ່ບັນເລງໂດຍນັກດົນຕີຜູ້ສະຫຼາດ ຍ່ອມມີສຽງອันໄພເລາະ, ເປັນທີ່ຕິດໃຈ, ເປັນທີ່ໜ້າຮັກ, ເປັນທີ່ເພີດເພີນ, ແລະເປັນທີ່ມົວເມົາ ແນວໃດ; ສຽງເຄື່ອງປະດັບຂອງເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນ ກໍມີສຽງອັນໄພເລາະ, ເປັນທີ່ຕິດໃຈ, ເປັນທີ່ໜ້າຮັກ, ເປັນທີ່ເພີດເພີນ, ແລະເປັນທີ່ມົວເມົາ ແນວນັ້ນ. ຄັ້ງນັ້ນ ພະອະນຸຣຸດທະຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ທອດຈັກຂຸລົງ.”

အထ ခေါ တာ ဒေဝတာ ‘‘န ခွယျော အနုရုဒ္ဓေါ သာဒိယတီ’’တိ တတ္ထေဝန္တရဓာယိံသု. အထ ခေါ အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

“ຄັ້ງນັ້ນ ເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນຮູ້ວ່າ ‘ພະຄຸນເຈົ້າອະນຸຣຸດທະບໍ່ຍິນດີແລ້ວ’ ກໍຫາຍຕົວໄປໃນທີ່ນັ້ນເອງ. ຄັ້ງນັ້ນ ພະອະນຸຣຸດທະຜູ້ມີອາຍຸ ໃນເວລາແລງ ໄດ້ອອກຈາກການຫຼີກເລັ້ນແລ້ວ ເຂົ້າໄປເຝົ້າພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າເຖິງທີ່ປະທັບ; ຄັ້ນເຂົ້າໄປເຝົ້າແລ້ວ ໄດ້ຖວາຍອະພິວາດພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ແລ້ວນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ພະອະນຸຣຸດທະຜູ້ມີອາຍຸນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງແລ້ວ ໄດ້ກາບທູນພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ:”

‘‘ဣဓာဟံ, ဘန္တေ, ဒိဝါဝိဟာရံ ဂတော ဟောမိ ပဋိသလ္လီနော. အထ ခေါ, ဘန္တေ, သမ္ဗဟုလာ မနာပကာယိကာ ဒေဝတာ ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ မံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ, ဘန္တေ, တာ [Pg.92] ဒေဝတာ မံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘မယံ, ဘန္တေ အနုရုဒ္ဓ, မနာပကာယိကာ နာမ ဒေဝတာ တီသု ဌာနေသု ဣဿရိယံ ကာရေမ ဝသံ ဝတ္တေမ. မယံ, ဘန္တေ အနုရုဒ္ဓ, ယာဒိသကံ ဝဏ္ဏံ အာကင်္ခါမ တာဒိသကံ ဝဏ္ဏံ ဌာနသော ပဋိလဘာမ; ယာဒိသကံ သရံ အာကင်္ခါမ တာဒိသကံ သရံ ဌာနသော ပဋိလဘာမ; ယာဒိသကံ သုခံ အာကင်္ခါမ တာဒိသကံ သုခံ ဌာနသော ပဋိလဘာမ. မယံ, ဘန္တေ အနုရုဒ္ဓ, မနာပကာယိကာ နာမ ဒေဝတာ ဣမေသု တီသု ဌာနေသု ဣဿရိယံ ကာရေမ ဝသံ ဝတ္တေမာ’တိ. တဿ မယှံ, ဘန္တေ, ဧတဒဟောသိ – ‘အဟော ဝတိမာ ဒေဝတာ သဗ္ဗာဝ နီလာ အဿု နီလဝဏ္ဏာ နီလဝတ္ထာ နီလာလင်္ကာရာ’တိ. အထ ခေါ, ဘန္တေ, တာ ဒေဝတာ မမ စိတ္တမညာယ သဗ္ဗာဝ နီလာ အဟေသုံ နီလဝဏ္ဏာ နီလဝတ္ထာ နီလာလင်္ကာရာ.

“‘ຂ້າແດ່ພະອົງຜູ້ຈະເລີນ ໃນວັນນີ້ ຂ້າພະອົງຫຼີກອອກໄປພັກຜ່ອນໃນເວລາກາງເວັນ ແລະຫຼີກເລັ້ນຢູ່. ຄັ້ງນັ້ນ ເທວະດາມະນາປະກາຍິກາເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ໄດ້ເຂົ້າໄປຫາຂ້າພະອົງເຖິງທີ່ຢູ່; ຄັ້ນເຂົ້າໄປຫາແລ້ວ ໄດ້ໄຫວ້ຂ້າພະອົງ ແລ້ວຢືນຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນຢືນຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງແລ້ວ ໄດ້ກ່າວກັບຂ້າພະອົງດັ່ງນີ້ວ່າ: “ຂ້າແດ່ທ່ານອະນຸຣຸດທະ ພວກຂ້າພະເຈົ້າຊື່ວ່າ ເທວະດາມະນາປະກາຍິກາ ຍ່ອມມີອຳນາດແລະບັງຄັບບັນຊາໃນຖານະສາມປະການ. ຂ້າແດ່ທ່ານອະນຸຣຸດທະ ພວກຂ້າພະເຈົ້າປາດຖະໜາວັນນະເຊັ່ນໃດ ຍ່ອມໄດ້ວັນນະເຊັ່ນນັ້ນໃນທັນທີ; ປາດຖະໜາສຽງເຊັ່ນໃດ ຍ່ອມໄດ້ສຽງເຊັ່ນນັ້ນໃນທັນທີ; ປາດຖະໜາສຸກເຊັ່ນໃດ ຍ່ອມໄດ້ສຸກເຊັ່ນນັ້ນໃນທັນທີ. ຂ້າແດ່ທ່ານອະນຸຣຸດທະ ພວກຂ້າພະເຈົ້າຊື່ວ່າ ເທວະດາມະນາປະກາຍິກາ ຍ່ອມມີອຳນາດແລະບັງຄັບບັນຊາໃນຖານະສາມປະການນີ້ແລ້ວ.” ຂ້າແດ່ພະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຄັ້ງນັ້ນ ຂ້າພະອົງໄດ້ມີຄວາມຄິດດັ່ງນີ້ວ່າ: “ໂອໜໍ! ເຮັດແນວໃດ ເທວະດາທັງໝົດເຫຼົ່ານີ້ ພຶງເປັນສີຂຽວ ມີຜິວພັນສີຂຽວ ມີຜ້າສີຂຽວ ມີເຄື່ອງປະດັບສີຂຽວທັງໝົດ.” ຄັ້ງນັ້ນ ເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນຮູ້ຄວາມຄິດຂອງຂ້າພະອົງແລ້ວ ກໍໄດ້ກາຍເປັນສີຂຽວ ມີຜິວພັນສີຂຽວ ມີຜ້າສີຂຽວ ມີເຄື່ອງປະດັບສີຂຽວທັງໝົດ.’”

‘‘တဿ မယှံ, ဘန္တေ, ဧတဒဟောသိ – ‘အဟော ဝတိမာ ဒေဝတာ သဗ္ဗာဝ ပီတာ အဿု…ပေ… သဗ္ဗာဝ လောဟိတကာ အဿု…ပေ… သဗ္ဗာဝ ဩဒါတာ အဿု ဩဒါတဝဏ္ဏာ ဩဒါတဝတ္ထာ ဩဒါတာလင်္ကာရာ’တိ. အထ ခေါ, ဘန္တေ, တာ ဒေဝတာ မမ စိတ္တမညာယ သဗ္ဗာဝ ဩဒါတာ အဟေသုံ ဩဒါတဝဏ္ဏာ ဩဒါတဝတ္ထာ ဩဒါတာလင်္ကာရာ.

“‘ຂ້າແດ່ພະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຄັ້ງນັ້ນ ຂ້າພະອົງໄດ້ມີຄວາມຄິດດັ່ງນີ້ວ່າ: “ໂອໜໍ! ເຮັດແນວໃດ ເທວະດາທັງໝົດເຫຼົ່ານີ້ ພຶງເປັນສີເຫຼືອງ... ລະ... ພຶງເປັນສີແດງ... ພຶງເປັນສີຂາວ ມີຜິວພັນສີຂາວ ມີຜ້າສີຂາວ ມີເຄື່ອງປະດັບສີຂາວທັງໝົດ.” ຄັ້ງນັ້ນ ເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນຮູ້ຄວາມຄິດຂອງຂ້າພະອົງແລ້ວ ກໍໄດ້ກາຍເປັນສີຂາວ ມີຜິວພັນສີຂາວ ມີຜ້າສີຂາວ ມີເຄື່ອງປະດັບສີຂາວທັງໝົດ.’”

‘‘အထ ခေါ, ဘန္တေ, တာ ဒေဝတာ ဧကာ စ ဂါယိ ဧကာ စ နစ္စိ ဧကာ စ အစ္ဆရံ ဝါဒေသိ. သေယျထာပိ နာမ ပဉ္စင်္ဂိကဿ တူရိယဿ သုဝိနီတဿ သုပ္ပဋိပတာဠိတဿ ကုသလေဟိ သုသမန္နာဟတဿ သဒ္ဒေါ ဟောတိ ဝဂ္ဂု စ ရဇနီယော စ ကမနီယော စ ပေမနီယော စ မဒနီယော စ; ဧဝမေဝံ တာသံ ဒေဝတာနံ အလင်္ကာရာနံ သဒ္ဒေါ ဟောတိ ဝဂ္ဂု စ ရဇနီယော စ ကမနီယော စ ပေမနီယော စ မဒနီယော စ. အထ ခွာဟံ, ဘန္တေ, ဣန္ဒြိယာနိ ဩက္ခိပိံ.

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ໃນຄັ້ງນັ້ນ ເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນ ອົງໜຶ່ງກໍຂັບຮ້ອງ ອົງໜຶ່ງກໍຟ້ອນລຳ ອົງໜຶ່ງກໍຕົບມື. ປຽບເໝືອນສຽງດົນຕີມີອົງ ໕ ທີ່ປັບແຕ່ງໄວ້ເປັນຢ່າງດີ ທີ່ທົດສອບໄວ້ເປັນຢ່າງດີ ທີ່ບັນເລງໂດຍຜູ້ຊ່ຽວຊານ ຍ່ອມມີສຽງມ່ວນອອນຊອນ ເປັນທີ່ຕິດໃຈ ເປັນທີ່ໜ້າຮັກ ເປັນທີ່ຮັກໃຄ່ ແລະເປັນທີ່ມົວເມົາ ຢ່າງໃດ; ສຽງເຄື່ອງປະດັບຂອງເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນ ກໍມີສຽງມ່ວນອອນຊອນ ເປັນທີ່ຕິດໃຈ ເປັນທີ່ໜ້າຮັກ ເປັນທີ່ຮັກໃຄ່ ແລະເປັນທີ່ມົວເມົາ ຢ່າງນັ້ນເໝືອນກັນ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ໃນຄັ້ງນັ້ນ ຂ້າພຣະອົງໄດ້ທອດອິນຊີທັງຫຼາຍລົງ.

‘‘အထ ခေါ, ဘန္တေ, တာ ဒေဝတာ ‘န ခွယျော အနုရုဒ္ဓေါ သာဒိယတီ’တိ တတ္ထေဝန္တရဓာယိံသု. ကတိဟိ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မနာပကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ?

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ໃນຄັ້ງນັ້ນ ເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນຮູ້ວ່າ 'ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າອະນຸຣຸດທະບໍ່ຍິນດີແລ້ວ' ກໍອັນຕຣະທານຫາຍໄປໃນທີ່ນັ້ນເອງ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ສະຕີຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມມະຈັກປະການໃດແດ່ ເມື່ອຕາຍໄປ ພາຍຫຼັງແຕ່ການທຳລາຍກາຍ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນສະຫາຍຂອງພວກເທວະດາຜູ້ມີກາຍເປັນທີ່ຮັກໃຄ່ (ມະນາປະກາຍິກາ)?

‘‘အဋ္ဌဟိ ခေါ, အနုရုဒ္ဓ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မနာပကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓ, အနုရုဒ္ဓ, မာတုဂါမော ယဿ မာတာပိတရော ဘတ္တုနော ဒေန္တိ အတ္ထကာမာ ဟိတေသိနော အနုကမ္ပကာ အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယ တဿ [Pg.93] ဟောတိ ပုဗ္ဗုဋ္ဌာယိနီ ပစ္ဆာနိပါတိနီ ကိင်္ကာရပဋိဿာဝိနီ မနာပစာရိနီ ပိယဝါဒိနီ.

ດູກ່ອນອະນຸຣຸດທະ ສະຕີຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມມະ ໘ ປະການ ເມື່ອຕາຍໄປ ພາຍຫຼັງແຕ່ການທຳລາຍກາຍ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນສະຫາຍຂອງພວກເທວະດາຜູ້ມີກາຍເປັນທີ່ຮັກໃຄ່. ທັມມະ ໘ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ດູກ່ອນອະນຸຣຸດທະ ສະຕີໃນໂລກນີ້ ຜູ້ທີ່ມານດາບິດາຜູ້ຫວັງປະໂຫຍດ ຫວັງຄວາມເກື້ອກູນ ອະນຸເຄາະ ອາໄສຄວາມອະນຸເຄາະແລ້ວ ຍົກໃຫ້ແກ່ສາມີໃດ ຍ່ອມເປັນຜູ້ຕື່ນກ່ອນສາມີນັ້ນ ນອນພາຍຫຼັງ ຄອຍຟັງວ່າຈະໃຫ້ເຮັດຫຍັງ ປະພຶດສິ່ງທີ່ເປັນທີ່ພໍໃຈ ແລະເວົ້າຈາໄພເລາະອ່ອນຫວານ.

‘‘ယေ တေ ဘတ္တု ဂရုနော ဟောန္တိ – မာတာတိ ဝါ ပိတာတိ ဝါ သမဏဗြာဟ္မဏာတိ ဝါ – တေ သက္ကရောတိ, ဂရုံ ကရောတိ, မာနေတိ, ပူဇေတိ, အဗ္ဘာဂတေ စ အာသနောဒကေန ပဋိပူဇေတိ.

ຊົນເຫຼົ່າໃດທີ່ເປັນທີ່ເຄົາລົບຂອງສາມີ ເປັນຕົ້ນວ່າ ມານດາ ບິດາ ຫຼືສະມະນະພຣາມ ສະຕີນັ້ນຍ່ອມສັກກາລະ ເຄົາລົບ ນັບຖື ບູຊາຊົນເຫຼົ່ານັ້ນ ແລະເມື່ອທ່ານເຫຼົ່ານັ້ນມາຮອດ ກໍຕ້ອນຮັບດ້ວຍອາສະນະແລະນ້ຳດື່ມ.

‘‘ယေ တေ ဘတ္တု အဗ္ဘန္တရာ ကမ္မန္တာ – ဥဏ္ဏာတိ ဝါ ကပ္ပာသာတိ ဝါ – တတ္ထ ဒက္ခာ ဟောတိ အနလသာ တတြုပါယာယ ဝီမံသာယ သမန္နာဂတာ အလံ ကာတုံ အလံ သံဝိဓာတုံ.

ການງານພາຍໃນບ້ານຂອງສາມີໃດໆ ເປັນຕົ້ນວ່າ ງານຂົນສັດ ຫຼືງານຝ້າຍ ສະຕີນັ້ນຍ່ອມເປັນຜູ້ສະຫຼາດ ບໍ່ກຽດຄ້ານໃນການງານນັ້ນ ປະກອບດ້ວຍປັນຍາພິຈາລະນາອຸບາຍໃນການງານນັ້ນ ສາມາດເຮັດໄດ້ ສາມາດຈັດແຈງໄດ້.

‘‘ယော သော ဘတ္တု အဗ္ဘန္တရော အန္တောဇနော – ဒါသာတိ ဝါ ပေဿာတိ ဝါ ကမ္မကရာတိ ဝါ – တေသံ ကတဉ္စ ကတတော ဇာနာတိ အကတဉ္စ အကတတော ဇာနာတိ, ဂိလာနကာနဉ္စ ဗလာဗလံ ဇာနာတိ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယဉ္စဿ ပစ္စံသေန သံဝိဘဇတိ.

ຄົນພາຍໃນບ້ານຂອງສາມີຄົນໃດ ເປັນຕົ້ນວ່າ ທາດ ຄົນໃຊ້ ຫຼືກຳມະກອນ ສະຕີນັ້ນຍ່ອມຮູ້ການງານທີ່ເຂົາເຮັດແລ້ວວ່າເຮັດແລ້ວ ຮູ້ການງານທີ່ເຂົາຍັງບໍ່ໄດ້ເຮັດວ່າບໍ່ໄດ້ເຮັດ ຮູ້ກຳລັງແລະຄວາມເຈັບໄຂ້ຂອງເຂົາ ແລະແບ່ງປັນຂອງຂົບຄ້ຽວຂອງບໍລິໂພກໃຫ້ຕາມສ່ວນອັນຄວນ.

‘‘ယံ ဘတ္တု အာဟရတိ ဓနံ ဝါ ဓညံ ဝါ ဇာတရူပံ ဝါ တံ အာရက္ခေန ဂုတ္တိယာ သမ္ပာဒေတိ, တတ္ထ စ ဟောတိ အဓုတ္တီ အထေနီ အသောဏ္ဍီ အဝိနာသိကာ.

ຊັບ ເຂົ້າເປືອກ ຫຼືຄຳ ທີ່ສາມີຫາໄດ້ມາ ສະຕີນັ້ນຍ່ອມຮັກສາຄຸ້ມຄອງໄວ້ເປັນຢ່າງດີ ແລະບໍ່ເປັນຜູ້ຫຼິ້ນການພະນັນ ບໍ່ເປັນຜູ້ລັກຂະໂມຍ ບໍ່ເປັນຜູ້ດື່ມນ້ຳເມົາ ແລະບໍ່ເປັນຜູ້ທຳລາຍຊັບນັ້ນ.

‘‘ဥပါသိကာ ခေါ ပန ဟောတိ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂတာ ဓမ္မံ သရဏံ ဂတာ သံဃံ သရဏံ ဂတာ.

ເປັນອຸປາສິກາ ຜູ້ເຖິງພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນທີ່ເພິ່ງ ເຖິງພຣະທັມເປັນທີ່ເພິ່ງ ເຖິງພຣະສົງເປັນທີ່ເພິ່ງ.

‘‘သီလဝတီ ခေါ ပန ဟောတိ – ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတာ, အဒိန္နာဒါနာ ပဋိဝိရတာ, ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ ပဋိဝိရတာ, မုသာဝါဒါ ပဋိဝိရတာ, သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတာ.

ເປັນຜູ້ມີສີລ ຄື ງົດເວັ້ນຈາກການຂ້າສັດ, ງົດເວັ້ນຈາກການຖືເອົາສິ່ງຂອງທີ່ເຈົ້າຂອງບໍ່ໄດ້ໃຫ້, ງົດເວັ້ນຈາກການປະພຶດຜິດໃນກາມ, ງົດເວັ້ນຈາກການເວົ້າຕົວະ, ງົດເວັ້ນຈາກການດື່ມນ້ຳເມົາຄືສຸຣາແລະເມຣັຍອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມປະມາດ.

‘‘စာဂဝတီ ခေါ ပန ဟောတိ. ဝိဂတမလမစ္ဆေရေန စေတသာ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ မုတ္တစာဂါ ပယတပါဏိနီ ဝေါဿဂ္ဂရတာ ယာစယောဂါ ဒါနသံဝိဘာဂရတာ.

ເປັນຜູ້ມີຄວາມເສຍສະຫຼະ (ຈາຄະ) ຄື ຄອງເຮືອນດ້ວຍຈິດປາສະຈາກມົນທິນຄືຄວາມຕະໜີ່ ມີການບໍລິຈາກອັນປ່ອຍວາງແລ້ວ ມີມືອັນສະອາດ ຍິນດີໃນການສະຫຼະ ຄວນແກ່ການຂໍ ຍິນດີໃນການແຈກຈ່າຍທານ.

‘‘ဣမေဟိ ခေါ, အနုရုဒ္ဓ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မနာပကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ.

ດູກ່ອນອະນຸຣຸດທະ ສະຕີຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມມະ ໘ ປະການເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ ເມື່ອຕາຍໄປ ພາຍຫຼັງແຕ່ການທຳລາຍກາຍ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນສະຫາຍຂອງພວກເທວະດາຜູ້ມີກາຍເປັນທີ່ຮັກໃຄ່.

‘‘ယော [Pg.94] နံ ဘရတိ သဗ္ဗဒါ, နိစ္စံ အာတာပိ ဥဿုကော;

တံ သဗ္ဗကာမဒံ ပေါသံ, ဘတ္တာရံ နာတိမညတိ.

sາມີໃດ ຍ່ອມລ້ຽງດູນາງຕະຫຼອດເວລາ ເປັນຜູ້ມີຄວາມພຽນ ມີຄວາມຂະຫຍັນໝັ່ນເພຽນຢູ່ສະເໝີ; ນາງຍ່ອມບໍ່ດູໝິ່ນສາມີນັ້ນ ຜູ້ເປັນບຸຣຸດຜູ້ໃຫ້ຄວາມໃຄ່ທັງປວງ ຜູ້ລ້ຽງດູນາງ.

‘‘န စာပိ သောတ္ထိ ဘတ္တာရံ, ဣဿာဝါဒေန ရောသယေ;

ဘတ္တု စ ဂရုနော သဗ္ဗေ, ပဋိပူဇေတိ ပဏ္ဍိတာ.

ແລະສະຕີທີ່ດີ ຍ່ອມບໍ່ເຮັດໃຫ້ສາມີຂັດເຄືອງດ້ວຍຄຳເວົ້າທີ່ຮິດສະຢา (ອິດສາ); ສະຕີຜູ້ມີປັນຍາ ຍ່ອມບູຊາຊົນທັງປວງທີ່ເປັນທີ່ເຄົາລົບຂອງສາມີ.

‘‘ဥဋ္ဌာဟိကာ အနလသာ, သင်္ဂဟိတပရိဇ္ဇနာ;

ဘတ္တု မနာပံ စရတိ, သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ.

ເປັນຜູ້ຂະຫຍັນໝັ່ນເພຽນ ບໍ່ກຽດຄ້ານ ສົງເຄາະຄົນຮ່ວມງານ (ບໍລິວານ); ປະພຶດສິ່ງທີ່ເປັນທີ່ພໍໃຈຂອງສາມີ ແລະຮັກສາຊັບທີ່ສາມີຫາໄດ້ມາ.

‘‘ယာ ဧဝံ ဝတ္တတိ နာရီ, ဘတ္တု ဆန္ဒဝသာနုဂါ;

မနာပါ နာမ တေ ဒေဝါ, ယတ္ထ သာ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ;

ນາງໃດປະພຶດຢ່າງນີ້ ປະພຶດຕາມຄວາມປະສົງຂອງສາມີ; ນາງຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນສະຫາຍຂອງພວກເທວະດາ ຜູ້ມີຊື່ວ່າ 'ມະນາປະກາຍິກາ' ໃນເທວະໂລກນັ້ນ.

၇. ဒုတိယဝိသာခါသုတ္တံ

໗. ທຸຕິຍະວິສາຂາສູດ

၄၇. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ပုဗ္ဗာရာမေ မိဂါရမာတုပါသာဒေ. အထ ခေါ ဝိသာခါ မိဂါရမာတာ…ပေ… ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ဝိသာခံ မိဂါရမာတရံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

໔໗. ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ ທີ່ບຸບພາຣາມ ປຣາສາດຂອງນາງວິສາຂາມິຄາຣະມານດາ ເຂດພຣະນະຄອນສາວັດຖີ. ຄັ້ງນັ້ນ ນາງວິສາຂາມິຄາຣະມານດາ... ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດກັບນາງວິສາຂາມິຄາຣະມານດາ ຜູ້ນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງວ່າ:

‘‘အဋ္ဌဟိ ခေါ, ဝိသာခေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မနာပကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော ယဿ မာတာပိတရော ဘတ္တုနော ဒေန္တိ အတ္ထကာမာ ဟိတေသိနော အနုကမ္ပကာ အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယ တဿ ဟောတိ ပုဗ္ဗုဋ္ဌာယိနီ ပစ္ဆာနိပါတိနီ ကိင်္ကာရပဋိဿာဝိနီ မနာပစာရိနီ ပိယဝါဒိနီ…ပေ….

ດູກ່ອນວິສາຂາ ສະຕີຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມມະ ໘ ປະການ ເມື່ອຕາຍໄປ ພາຍຫຼັງແຕ່ການທຳລາຍກາຍ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນສະຫາຍຂອງພວກເທວະດາຜູ້ມີກາຍເປັນທີ່ຮັກໃຄ່. ທັມມະ ໘ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ດູກ່ອນວິສາຂາ ສະຕີໃນໂລກນີ້ ຜູ້ທີ່ມານດາບິດາຜູ້ຫວັງປະໂຫຍດ ຫວັງຄວາມເກື້ອກູນ ອະນຸເຄາະ ອາໄສຄວາມອະນຸເຄາະແລ້ວ ຍົກໃຫ້ແກ່ສາມີໃດ ຍ່ອມເປັນຜູ້ຕື່ນກ່ອນສາມີນັ້ນ ນອນພາຍຫຼັງ ຄອຍຟັງວ່າຈະໃຫ້ເຮັດຫຍັງ ປະພຶດສິ່ງທີ່ເປັນທີ່ພໍໃຈ ແລະເວົ້າຈาໄພເລາະອ່ອນຫວານ... ຯລຯ...

‘‘စာဂဝတီ ခေါ ပန ဟောတိ. ဝိဂတမလမစ္ဆေရေန စေတသာ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ မုတ္တစာဂါ ပယတပါဏိနီ ဝေါဿဂ္ဂရတာ ယာစယောဂါ ဒါနသံဝိဘာဂရတာ. ဣမေဟိ ခေါ, ဝိသာခေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မနာပကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ.

ເປັນຜູ້ມີຄວາມເສຍສະຫຼະ (ຈາຄະ) ຄື ຄອງເຮືອນດ້ວຍຈິດປາສະຈາກມົນທິນຄືຄວາມຕະໜີ່ ມີການບໍລິຈາກອັນປ່ອຍວາງແລ້ວ ມີມືອັນສະອາດ ຍິນດີໃນການສະຫຼະ ຄວນແກ່ການຂໍ ຍິນດີໃນການແຈກຈ່າຍທານ. ດູກ່ອນວິສາຂາ ສະຕີຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມມະ ໘ ປະການເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ ເມື່ອຕາຍໄປ ພາຍຫຼັງແຕ່ການທຳລາຍກາຍ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນສະຫາຍຂອງພວກເທວະດາຜູ້ມີກາຍເປັນທີ່ຮັກໃຄ່.

‘‘ယော နံ ဘရတိ သဗ္ဗဒါ, နိစ္စံ အာတာပိ ဥဿုကော;

တံ သဗ္ဗကာမဒံ ပေါသံ, ဘတ္တာရံ နာတိမညတိ.

ສາມີໃດ ຍ່ອມລ້ຽງດູນາງຕະຫຼອດເວລາ ເປັນຜູ້ມີຄວາມພຽນ ມີຄວາມຂະຫຍັນໝັ່ນເພຽນຢູ່ສະເໝີ; ນາງຍ່ອມບໍ່ดູໝິ່ນສາມີນັ້ນ ຜູ້ເປັນບຸຣຸດຜູ້ໃຫ້ຄວາມໃຄ່ທັງປວງ ຜູ້ລ້ຽງດູນາງ.

‘‘န [Pg.95] စာပိ သောတ္ထိ ဘတ္တာရံ, ဣဿာဝါဒေန ရောသယေ;

ဘတ္တု စ ဂရုနော သဗ္ဗေ, ပဋိပူဇေတိ ပဏ္ဍိတာ.

ແລະສະຕີທີ່ດີ ຍ່ອມບໍ່ເຮັດໃຫ້ສາມີຂັດເຄືອງດ້ວຍຄຳເວົ້າທີ່ຮິດສະຢາ (ອິດສາ); ສະຕີຜູ້ມີປັນຍา ຍ່ອມບູຊາຊົນທັງປວງທີ່ເປັນທີ່ເຄົາລົບຂອງສາມີ.

‘‘ဥဋ္ဌာဟိကာ အနလသာ, သင်္ဂဟိတပရိဇ္ဇနာ;

ဘတ္တု မနာပံ စရတိ, သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ.

ເປັນຜູ້ຂະຫຍັນໝັ່ນເພຽນ ບໍ່ກຽດຄ້ານ ສົງເຄາະຄົນຮ່ວມງານ (ບໍລິວານ); ປະພຶດສິ່ງທີ່ເປັນທີ່ພໍໃຈຂອງສາມີ ແລະຮັກສາຊັບທີ່ສາມີຫາໄດ້ມາ.

‘‘ယာ ဧဝံ ဝတ္တတိ နာရီ, ဘတ္တု ဆန္ဒဝသာနုဂါ;

မနာပါ နာမ တေ ဒေဝါ, ယတ္ထ သာ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ. သတ္တမံ;

ນາງໃດປະພຶດຢ່າງນີ້ ປະພຶດຕາມຄວາມປະສົງຂອງສາມີ; ນາງຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນສະຫາຍຂອງພວກເທວະດາ ຜູ້ມີຊື່ວ່າ 'ມະນາປະກາຍິກາ' ໃນເທວະໂລກນັ້ນ.

၈. နကုလမာတာသုတ္တံ

໘. ນະກຸລະມາຕາສູດ

၄၈. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဘဂ္ဂေသု ဝိဟရတိ သုံသုမာရဂိရေ ဘေသကဠာဝနေ မိဂဒါယေ. အထ ခေါ နကုလမာတာ ဂဟပတာနီ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ…ပေ…. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ နကုလမာတရံ ဂဟပတာနိံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

໔໘. ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ ທີ່ປ່າເພສາກະຣາວັນ ອັນເປັນສະຖານທີ່ໃຫ້ອະໄພແກ່ສັດເນື້ອ (ມິຄະທາຍະວັນ) ໃກ້ເມືອງສຸງສຸມາຣະຄີຣີ ໃນແຄວ້ນພັກຄະ. ຄັ້ງນັ້ນ ນາງນະກຸລະມາຕາ ຄະຫະປະຕານີ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ... ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດກັບນາງນະກຸລະມາຕາ ຄະຫະປະຕານີ ຜູ້ນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງວ່າ:

‘‘အဋ္ဌဟိ ခေါ, နကုလမာတေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မနာပကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓ, နကုလမာတေ, မာတုဂါမော ယဿ မာတာပိတရော ဘတ္တုနော ဒေန္တိ အတ္ထကာမာ ဟိတေသိနော အနုကမ္ပကာ အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယ တဿ ဟောတိ ပုဗ္ဗုဋ္ဌာယိနီ ပစ္ဆာနိပါတိနီ ကိင်္ကာရပဋိဿာဝိနီ မနာပစာရိနီ ပိယဝါဒိနီ.

ດູກ່ອນນະກຸລະມາຕາ ສະຕີຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມມະ ໘ ປະການ ເມື່ອຕາຍໄປ ພາຍຫຼັງແຕ່ການທຳລາຍກາຍ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນສະຫາຍຂອງພວກເທວະດາຜູ້ມີກາຍເປັນທີ່ຮັກໃຄ່. ທັມມະ ໘ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ດູກ່ອນນະກຸລະມາຕາ ສະຕີໃນໂລກນີ້ ຜູ້ທີ່ມານດາບິດາຜູ້ຫວັງປະໂຫຍດ ຫວັງຄວາມເກື້ອກູນ ອະນຸເຄາະ ອາໄສຄວາມອະນຸເຄາະແລ້ວ ຍົກໃຫ້ແກ່ສາມີໃດ ຍ່ອມເປັນຜູ້ຕື່ນກ່ອນສາມີນັ້ນ ນອນພາຍຫຼັງ ຄອຍຟັງວ່າຈະໃຫ້ເຮັດຫຍັງ ປະພຶດສິ່ງທີ່ເປັນທີ່ພໍໃຈ ແລະເວົ້າຈາໄພເລາະອ່ອນຫວານ.

‘‘ယေ တေ ဘတ္တု ဂရုနော ဟောန္တိ – မာတာတိ ဝါ ပိတာတိ ဝါ သမဏဗြာဟ္မဏာတိ ဝါ – တေ သက္ကရောတိ ဂရုံ ကရောတိ မာနေတိ ပူဇေတိ, အဗ္ဘာဂတေ စ အာသနောဒကေန ပဋိပူဇေတိ.

ຊົນເຫຼົ່າໃດທີ່ເປັນທີ່ເຄົາລົບຂອງສາມີ ເປັນຕົ້ນວ່າ ມານດາ ບິດາ ຫຼືສະມະນະພຣາມ ສະຕີນັ້ນຍ່ອມສັກກາລະ ເຄົາລົບ ນັບຖື ບູຊາຊົນເຫຼົ່ານັ້ນ ແລະເມື່ອທ່ານเຫຼົ່ານັ້ນມາຮອດ ກໍຕ້ອນຮັບດ້ວຍອາສະນະແລະນ້ຳດື່ມ.

‘‘ယေ တေ ဘတ္တု အဗ္ဘန္တရာ ကမ္မန္တာ – ဥဏ္ဏာတိ ဝါ ကပ္ပာသာတိ ဝါ – တတ္ထ ဒက္ခာ ဟောတိ အနလသာ တတြုပါယာယ ဝီမံသာယ သမန္နာဂတာ အလံ ကာတုံ အလံ သံဝိဓာတုံ.

ການງານພາຍໃນບ້ານຂອງສາມີໃດໆ ເປັນຕົ້ນວ່າ ງານຂົນສັດ ຫຼືງານຝ້າຍ ສະຕີນັ້ນຍ່ອມເປັນຜູ້ສະຫຼາດ ບໍ່ກຽດຄ້ານໃນການງານນັ້ນ ປະກອບດ້ວຍປັນຍາພິຈາລະນາອຸບາຍໃນການງານນັ້ນ ສາມາດເຮັດໄດ້ ສາມາດຈັດແຈງໄດ້.

‘‘ယော သော ဘတ္တု အဗ္ဘန္တရော အန္တောဇနော – ဒါသာတိ ဝါ ပေဿာတိ ဝါ ကမ္မကရာတိ ဝါ – တေသံ ကတဉ္စ ကတတော ဇာနာတိ အကတဉ္စ အကတတော ဇာနာတိ, ဂိလာနကာနဉ္စ ဗလာဗလံ ဇာနာတိ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယဉ္စဿ ပစ္စံသေန သံဝိဘဇတိ.

ຄົນພາຍໃນບ້ານຂອງສາມີຄົນໃດ ເປັນຕົ້ນວ່າ ທາດ ຄົນໃຊ້ ຫຼືກຳມະກອນ ສະຕີນັ້ນຍ່ອມຮູ້ການງານທີ່ເຂົາເຮັດແລ້ວວ່າເຮັດແລ້ວ ຮູ້ການງານທີ່ເຂົາຍັງບໍ່ໄດ້ເຮັດວ່າບໍ່ໄດ້ເຮັດ ຮູ້ກຳລັງແລະຄວາມເຈັບໄຂ້ຂອງເຂົາ ແລະແບ່ງປັນຂອງຂົບຄ້ຽວຂອງບໍລິໂພກໃຫ້ຕາມສ່ວນອັນຄວນ.

‘‘ယံ [Pg.96] ဘတ္တာ အာဟရတိ ဓနံ ဝါ ဓညံ ဝါ ရဇတံ ဝါ ဇာတရူပံ ဝါ တံ အာရက္ခေန ဂုတ္တိယာ သမ္ပာဒေတိ, တတ္ထ စ ဟောတိ အဓုတ္တီ အထေနီ အသောဏ္ဍီ အဝိနာသိကာ.

ຊັບ ເຂົ້າເປືອກ ເງິນ ຫຼືຄຳ ທີ່ສາມີຫາໄດ້ມາ ສະຕີນັ້ນຍ່ອມຮັກສາຄຸ້ມຄອງໄວ້ເປັນຢ່າງດີ ແລະບໍ່ເປັນຜູ້ຫຼິ້ນການພະນັນ ບໍ່ເປັນຜູ້ລັກຂະໂມຍ ບໍ່ເປັນຜູ້ດື່ມນ້ຳເມົາ ແລະບໍ່ເປັນຜູ້ທຳລາຍຊັບນັ້ນ.

‘‘ဥပါသိကာ ခေါ ပန ဟောတိ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂတာ ဓမ္မံ သရဏံ ဂတာ သံဃံ သရဏံ ဂတာ.

ເປັນອຸປາສິກາ ຜູ້ເຖິງພຣະພຸດທະເຈົ້າເປັນທີ່ເພິ່ງ ເຖິງພຣະທັມເປັນທີ່ເພິ່ງ ເຖິງພຣະສົງເປັນທີ່ເພິ່ງ.

‘‘သီလဝတီ ခေါ ပန ဟောတိ – ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတာ…ပေ… သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတာ…ပေ….

ເປັນຜູ້ມີສີລ ຄື ງົດເວັ້ນຈາກການຂ້າສັດ... ຯລຯ... ງົດເວັ້ນຈາກການດື່ມນ້ຳເມົາຄືສຸຣາແລະເມຣັຍອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມປະມາດ... ຯລຯ...

‘‘စာဂဝတီ ခေါ ပန ဟောတိ ဝိဂတမလမစ္ဆေရေန စေတသာ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ မုတ္တစာဂါ ပယတပါဏိနီ ဝေါဿဂ္ဂရတာ ယာစယောဂါ ဒါနသံဝိဘာဂရတာ.

ເປັນຜູ້ມີຄວາມເສຍສະຫຼະ (ຈາຄະ) ຄື ຄອງເຮືອນດ້ວຍຈິດປາສະຈາກມົນທິນຄືຄວາມຕະໜີ່ ມີການບໍລິຈາກອັນປ່ອຍວາງແລ້ວ ມີມືອັນສະອາດ ຍິນດີໃນການສະຫຼະ ຄວນແກ່ການຂໍ ຍິນດີໃນການແຈກຈ່າຍທານ.

‘‘ဣမေဟိ ခေါ, နကုလမာတေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မနာပကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ.

ດູກ່ອນນະກຸລະມາຕາ ສະຕີຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມມະ ໘ ປະການເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ ເມື່ອຕາຍໄປ ພາຍຫຼັງແຕ່ການທຳລາຍກາຍ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນສະຫາຍຂອງພວກເທວະດາຜູ້ມີກາຍເປັນທີ່ຮັກໃຄ່.

‘‘ယော နံ ဘရတိ သဗ္ဗဒါ, နိစ္စံ အာတာပိ ဥဿုကော;

တံ သဗ္ဗကာမဒံ ပေါသံ, ဘတ္တာရံ နာတိမညတိ.

ສາມີໃດ ຍ່ອມລ້ຽງດູນາງຕະຫຼອດເວລາ ເປັນຜູ້ມີຄວາມພຽນ ມີຄວາມຂະຫຍັນໝັ່ນເພຽນຢູ່ສະເໝີ; ນາງຍ່ອມບໍ່ດູໝິ່ນສາມີນັ້ນ ຜູ້ເປັນບຸຣຸດຜູ້ໃຫ້ຄວາມໃຄ່ທັງປວງ ຜູ້ລ້ຽງດູນາງ.

‘‘န စာပိ သောတ္ထိ ဘတ္တာရံ, ဣဿာဝါဒေန ရောသယေ;

ဘတ္တု စ ဂရုနော သဗ္ဗေ, ပဋိပူဇေတိ ပဏ္ဍိတာ.

ແລະສະຕີທີ່ດີ ຍ່ອມບໍ່ເຮັດໃຫ້ສາມີຂັດເຄືອງດ້ວຍຄຳເວົ້າທີ່ຮິດສະຢາ (ອິດສາ); ສະຕີຜູ້ມີປັນຍา ຍ່ອມບູຊາຊົນທັງປວງທີ່ເປັນທີ່ເຄົາລົບຂອງສາມີ.

‘‘ဥဋ္ဌာဟိကာ အနလသာ, သင်္ဂဟိတပရိဇ္ဇနာ;

ဘတ္တု မနာပံ စရတိ, သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ.

ເປັນຜູ້ຂະຫຍັນໝັ່ນເພຽນ ບໍ່ກຽດຄ້ານ ສົງເຄາະຄົນຮ່ວມງານ (ບໍລິວານ); ປະພຶດສິ່ງທີ່ເປັນທີ່ພໍໃຈຂອງສາມີ ແລະຮັກສາຊັບທີ່ສາມີຫາໄດ້ມາ.

‘‘ယာ ဧဝံ ဝတ္တတိ နာရီ, ဘတ္တု ဆန္ဒဝသာနုဂါ;

မနာပါ နာမ တေ ဒေဝါ, ယတ္ထ သာ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ. အဋ္ဌမံ;

ນາງໃດປະພຶດຢ່າງນີ້ ປະພຶດຕາມຄວາມປະສົງຂອງສາມີ; ນາງຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນສະຫາຍຂອງພວກເທວະດາ ຜູ້ມີຊື່ວ່າ 'ມະນາປະກາຍິກາ' ໃນເທວະໂລກນັ້ນ.

၉. ပဌမဣဓလောကိကသုတ္တံ

໙. ປະຖົມມະອິທະໂລກິກະສູດ

၄၉. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ပုဗ္ဗာရာမေ မိဂါရမာတုပါသာဒေ. အထ ခေါ ဝိသာခါ မိဂါရမာတာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ…ပေ…. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ဝိသာခံ မိဂါရမာတရံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

໔໙. ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ ທີ່บຸບພາຣາມ ປຣາສາດຂອງນາງວິສາຂາມິຄາຣະມານດາ ເຂດພຣະນະຄອນສາວັດຖີ. ຄັ້ງນັ້ນ ນາງວິສາຂາມິຄາຣະມານດາ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ... ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດກັບນາງວິສາຂາມິຄາຣະມານດາ ຜູ້ນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງວ່າ:

‘‘စတူဟိ [Pg.97] ခေါ, ဝိသာခေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ဣဓလောကဝိဇယာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ, အယံသ လောကော အာရဒ္ဓေါ ဟောတိ. ကတမေဟိ စတူဟိ? ဣဓ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော သုသံဝိဟိတကမ္မန္တော ဟောတိ, သင်္ဂဟိတပရိဇနော, ဘတ္တု မနာပံ စရတိ, သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ.

ດູກ່ອນວິສາຂາ ສະຕີຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມມະ ໔ ປະການ ຍ່ອມຊື່ວ່າປະຕິບັດເພື່ອຊະນະໂລກນີ້ (ປະສົບຄວາມສຳເລັດໃນໂລກນີ້) ແລະຍ່ອມປະສົບຄວາມສຳເລັດໃນໂລກນີ້. ທັມມະ ໔ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ດູກ່ອນວິສາຂາ ສະຕີໃນໂລກນີ້ ເປັນຜູ້ຈັດແຈງການງານເປັນຢ່າງດີ, ເປັນຜູ້ສົງເຄາະຄົນຮ່ວມງານ (ບໍລິວານ) ເປັນຢ່າງດີ, ປະພຶດສິ່ງທີ່ເປັນທີ່ພໍໃຈຂອງສາມີ, ແລະຮັກສາຊັບທີ່ສາມີຫາໄດ້ມາ.

‘‘ကထဉ္စ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော သုသံဝိဟိတကမ္မန္တော ဟောတိ? ဣဓ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော ယေ တေ ဘတ္တု အဗ္ဘန္တရာ ကမ္မန္တာ – ဥဏ္ဏာတိ ဝါ ကပ္ပာသာတိ ဝါ – တတ္ထ ဒက္ခာ ဟောတိ အနလသာ တတြုပါယာယ ဝီမံသာယ သမန္နာဂတာ အလံ ကာတုံ အလံ သံဝိဓာတုံ. ဧဝံ ခေါ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော သုသံဝိဟိတကမ္မန္တော ဟောတိ.

ດູກ່ອນວິສາຂາ ສະຕີເປັນຜູ້ຈັດແຈງການງານເປັນຢ່າງດີແນວໃດ? ດູກ່ອນວິສາຂາ ສະຕີໃນໂລກນີ້ ການງານພາຍໃນບ້ານຂອງສາມີໃດໆ ເປັນຕົ້ນວ່າ ງານຂົນສັດ ຫຼືງານຝ້າຍ ສະຕີນັ້ນຍ່ອມເປັນຜູ້ສະຫຼາດ ບໍ່ກຽດຄ້ານໃນການງານນັ້ນ ປະກອບດ້ວຍປັນຍາພິຈາລະນາອຸບາຍໃນການງານນັ້ນ ສາມາດເຮັດໄດ້ ສາມາດຈັດແຈງໄດ້. ດູກ່ອນວິສາຂາ ຢ່າງນີ້ແລ້ວ ສະຕີຊື່ວ່າເປັນຜູ້ຈັດແຈງການງານເປັນຢ່າງດີ.

‘‘ကထဉ္စ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော သင်္ဂဟိတပရိဇနော ဟောတိ? ဣဓ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော ယော သော ဘတ္တု အဗ္ဘန္တရော အန္တောဇနော – ဒါသာတိ ဝါ ပေဿာတိ ဝါ ကမ္မကရာတိ ဝါ – တေသံ ကတဉ္စ ကတတော ဇာနာတိ အကတဉ္စ အကတတော ဇာနာတိ, ဂိလာနကာနဉ္စ ဗလာဗလံ ဇာနာတိ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယဉ္စဿ ပစ္စံသေန သံဝိဘဇတိ. ဧဝံ ခေါ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော သင်္ဂဟိတပရိဇနော ဟောတိ.

ດູກ່ອນວິສາຂາ ສະຕີເປັນຜູ້ສົງເຄາະຄົນຮ່ວມງານ (ບໍລິວານ) ເປັນຢ່າງດີແນວໃດ? ດູກ່ອນວິສາຂາ ສະຕີໃນໂລກນີ້ ຄົນພາຍໃນບ້ານຂອງສາມີຄົນໃດ ເປັນຕົ້ນວ່າ ທາດ ຄົນໃຊ້ ຫຼືກຳມະກອນ ສະຕີນັ້ນຍ່ອມຮູ້ການງານທີ່ເຂົາເຮັດແລ້ວວ່າເຮັດແລ້ວ ຮູ້ການງານທີ່ເຂົາຍັງບໍ່ໄດ້ເຮັດວ່າບໍ່ໄດ້ເຮັດ ຮູ້ກຳລັງແລະຄວາມເຈັບໄຂ້ຂອງເຂົາ ແລະແບ່ງປັນຂອງຂົບຄ້ຽວຂອງບໍລິໂພກໃຫ້ຕາມສ່ວນອັນຄວນ. ດູກ່ອນວິສາຂາ ຢ່າງນີ້ແລ້ວ ສະຕີຊື່ວ່າເປັນຜູ້ສົງເຄາະຄົນຮ່ວມງານ (ບໍລິວານ) ເປັນຢ່າງດີ.

‘‘ကထဉ္စ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော ဘတ္တု မနာပံ စရတိ? ဣဓ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော ယံ ဘတ္တု အမနာပသင်္ခါတံ တံ ဇီဝိတဟေတုပိ န အဇ္ဈာစရတိ. ဧဝံ ခေါ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော ဘတ္တု မနာပံ စရတိ.

ດູກ່ອນວິສາຂາ ສະຕີປະພຶດສິ່ງທີ່ເປັນທີ່ພໍໃຈຂອງສາມີແນວໃດ? ດູກ່ອນວິສາຂາ ສະຕີໃນໂລກນີ້ ສິ່ງໃດທີ່ສາມີບໍ່ພໍໃຈ ສະຕີນັ້ນຍ່ອມບໍ່ປະພຶດລ່ວງເກີນສິ່ງນັ້ນ ເຖິງແມ່ນວ່າຈະຕ້ອງແລກດ້ວຍຊີວິດກໍຕາມ. ດູກ່ອນວິສາຂາ ຢ່າງນີ້ແລ້ວ ສະຕີຊື່ວ່າປະພຶດສິ່ງທີ່ເປັນທີ່ພໍໃຈຂອງສາມີ.

‘‘ကထဉ္စ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ? ဣဓ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော ယံ ဘတ္တာ အာဟရတိ ဓနံ ဝါ ဓညံ ဝါ ရဇတံ ဝါ ဇာတရူပံ ဝါ တံ အာရက္ခေန ဂုတ္တိယာ သမ္ပာဒေတိ, တတ္ထ စ ဟောတိ အဓုတ္တီ အထေနီ အသောဏ္ဍီ အဝိနာသိကာ. ဧဝံ ခေါ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဝိသာခေ, စတူဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ဣဓလောကဝိဇယာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ, အယံသ လောကော အာရဒ္ဓေါ ဟောတိ.

ດູກອນວິສາຂາ, ກໍສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມຮັກສາຊັບທີ່ສາມີຫາສຸມມາໄດ້ແນວໃດ? ດູກອນວິສາຂາ, ໃນໂລກນີ້, ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມຮັກສາ ຄຸ້ມຄອງຊັບສິນ, ເຂົ້າເປືອກ, ເງິນ ຫຼື ຄຳ ທີ່ສາມີຫາໄດ້ມາ ໃຫ້ປອດໄພ ແລະ ເປັນຜູ້ບໍ່ຫຼິ້ນການພະນັນ, ບໍ່ລັກຂະໂມຍ, ບໍ່ດື່ມນ້ຳເມົາ, ບໍ່ທຳລາຍຊັບສິນນັ້ນໃຫ້ຈິບຫາຍ. ດູກອນວິສາຂາ, ຢ່າງນີ້ແລ ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມຮັກສາຊັບທີ່ສາມີຫາສຸມມາໄດ້. ດູກອນວິສາຂາ, ສະຕີຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 4 ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມຊື່ວ່າເປັນຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອໄຊຊະນະໃນໂລກນີ້, ຊື່ວ່າປະສົບຄວາມສຳເລັດໃນໂລກນີ້.

‘‘စတူဟိ ခေါ, ဝိသာခေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ပရလောကဝိဇယာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ, ပရလောကော အာရဒ္ဓေါ ဟောတိ. ကတမေဟိ စတူဟိ? ဣဓ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော သဒ္ဓါသမ္ပန္နော ဟောတိ, သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ, စာဂသမ္ပန္နော ဟောတိ, ပညာသမ္ပန္နော ဟောတိ.

ດູກອນວິສາຂາ, ສະຕີຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 4 ປະການ ຍ່ອມຊື່ວ່າເປັນຜູ້ປະຕິບັດเพื่อໄຊຊະນະໃນປໍລະໂລກ, ຊື່ວ່າປະສົບຄວາມສຳເລັດໃນປໍລະໂລກ. ທຳ 4 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ດູກອນວິສາຂາ, ໃນໂລກນີ້, ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສັດທາ, ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສິນ, ເຖິງພ້ອມດ້ວຍການບໍລິຈາກ, ເຖິງພ້ອມດ້ວຍປັນຍາ.

‘‘ကထဉ္စ[Pg.98], ဝိသာခေ, မာတုဂါမော သဒ္ဓါသမ္ပန္နော ဟောတိ? ဣဓ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော သဒ္ဓေါ ဟောတိ, သဒ္ဒဟတိ တထာဂတဿ ဗောဓိံ – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’တိ. ဧဝံ ခေါ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော သဒ္ဓါသမ္ပန္နော ဟောတိ.

ດູກອນວິສາຂາ, ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສັດທາແນວໃດ? ດູກອນວິສາຂາ, ໃນໂລກນີ້, ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມມີສັດທາ, ເຄົາລົບເຊື່ອໝັ້ນໃນພະປັນຍາຕັດສະຮູ້ຂອງພະຕາຖາຄົດວ່າ: 'ເພາະເຫດນີ້ໆ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າພະອົງນັ້ນ ເປັນພະອໍລະຫັນ, ເປັນຜູ້ຕັດສະຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພະອົງເອງ, ເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍວິຊາແລະຈະລະນະ, ເປັນຜູ້ສະເດັດໄປດີແລ້ວ, ເປັນຜູ້ຮູ້ແຈ້ງໂລກ, ເປັນສານະຖີເຝິກບຸກຄົນທີ່ຄວນເຝິກໄດ້ຢ່າງບໍ່ມີໃຜຍິ່ງກວ່າ, ເປັນຄູສອນຂອງເທວະດາແລະມະນຸດທັງຫຼາຍ, ເປັນຜູ້ຕື່ນແລ້ວ, ເປັນຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ'. ດູກອນວິສາຂາ, ຢ່າງນີ້ແລ ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມຊື່ວ່າເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສັດທາ.

‘‘ကထဉ္စ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ? ဣဓ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ…ပေ… သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဧဝံ ခေါ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ.

ດູກອນວິສາຂາ, ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສິນແນວໃດ? ດູກອນວິສາຂາ, ໃນໂລກນີ້, ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມງົດເວັ້ນຈາກການຂ້າສັດ... ງົດເວັ້ນຈາກການດື່ມນ້ຳເມົາຄືສຸລາແລະເມໄລອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມປະມາດ. ດູກອນວິສາຂາ, ຢ່າງນີ້ແລ ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມຊື່ວ່າເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສິນ.

‘‘ကထဉ္စ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော စာဂသမ္ပန္နော ဟောတိ? ဣဓ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော ဝိဂတမလမစ္ဆေရေန စေတသာ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ မုတ္တစာဂါ ပယတပါဏိနီ ဝေါဿဂ္ဂရတာ ယာစယောဂါ ဒါနသံဝိဘာဂရတာ. ဧဝံ ခေါ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော စာဂသမ္ပန္နော ဟောတိ.

ດູກອນວິສາຂາ, ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍການບໍລິຈາກແນວໃດ? ດູກອນວິສາຂາ, ໃນໂລກນີ້, ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມຄອງເຮືອນດ້ວຍຈິດໃຈທີ່ປາສະຈາກມົນທິນຄືຄວາມຕະໜີ່, ມີການບໍລິຈາກອັນປ່ອຍວາງແລ້ວ, ມີມືອັນສະອາດ (ຍິນດີໃນການໃຫ້ທານ), ຍິນດີໃນການສະຫຼະ, ເປັນຜູ້ຄວນແກ່ການຂໍ, ຍິນດີໃນການແຈກຢາຍທານ. ດູກອນວິສາຂາ, ຢ່າງນີ້ແລ ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມຊື່ວ່າເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍການບໍລິຈາກ.

‘‘ကထဉ္စ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော ပညာသမ္ပန္နော ဟောတိ? ဣဓ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော ပညဝါ ဟောတိ…ပေ… ဧဝံ ခေါ, ဝိသာခေ, မာတုဂါမော ပညာသမ္ပန္နော ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဝိသာခေ, စတူဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ပရလောကဝိဇယာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ, ပရလောကော အာရဒ္ဓေါ ဟောတီ’’တိ.

ດູກອນວິສາຂາ, ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍປັນຍາແນວໃດ? ດູກອນວິສາຂາ, ໃນໂລກນີ້, ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມເປັນຜູ້ມີປັນຍາ... ດູກອນວິສາຂາ, ຢ່າງນີ້ແລ ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມຊື່ວ່າເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍປັນຍາ. ດູກອນວິສາຂາ, ສະຕີຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 4 ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມຊື່ວ່າເປັນຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອໄຊຊະນະໃນປໍລະໂລກ, ຊື່ວ່າປະສົບຄວາມສຳເລັດໃນປໍລະໂລກ.

‘‘သုသံဝိဟိတကမ္မန္တာ, သင်္ဂဟိတပရိဇ္ဇနာ;

ဘတ္တု မနာပံ စရတိ, သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ.

ສະຕີຜູ້ຈັດແຈງການງານເປັນຢ່າງດີ, ສົງເຄາະຄົນສະໜິດບໍລິວານ, ປະພຶດເປັນທີ່ພໍໃຈຂອງສາມີ, ແລະ ຄອຍປົກປັກຮັກສາຊັບທີ່ສາມີຫາມາໄດ້.

‘‘သဒ္ဓါ သီလေန သမ္ပန္နာ, ဝဒညူ ဝီတမစ္ဆရာ;

နိစ္စံ မဂ္ဂံ ဝိသောဓေတိ, သောတ္ထာနံ သမ္ပရာယိကံ.

ສະຕີຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສັດທາແລະສິນ, ຮູ້ຄວາມປະສົງຂອງຜູ້ຂໍ, ປາສະຈາກຄວາມຕະໜີ່, ຍ່ອມຊຳລະທາງອັນເປັນໄປເພື່ອຄວາມສະຫວັດດີໃນປໍລະໂລກຢູ່ເປັນນິດ.

‘‘ဣစ္စေတေ အဋ္ဌ ဓမ္မာ စ, ယဿာ ဝိဇ္ဇန္တိ နာရိယာ;

တမ္ပိ သီလဝတိံ အာဟု, ဓမ္မဋ္ဌံ သစ္စဝါဒိနိံ.

ທຳ 8 ປະການເຫຼົ່ານີ້ ມີຢູ່ໃນສະຕີໃດ, ບັນດິດທັງຫຼາຍຍ່ອມຮຽກສະຕີນັ້ນວ່າ ເປັນຜູ້ມີສິນ, ຕັ້ງໝັ້ນໃນທຳ, ແລະ ເປັນຜູ້ເວົ້າຄຳຈິງ.

‘‘သောဠသာကာရသမ္ပန္နာ, အဋ္ဌင်္ဂသုသမာဂတာ;

တာဒိသီ သီလဝတီ ဥပါသိကာ;

ဥပပဇ္ဇတိ ဒေဝလောကံ မနာပ’’န္တိ. နဝမံ;

ອຸປາສິກາຜູ້ມີສິນ ເຖິງພ້ອມດ້ວຍອາການ 16 ປະການ ແລະ ປະກອບດ້ວຍອົງ 8 ຢ່າງນັ້ນ, ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງເທວະໂລກອັນເປັນທີ່ພໍໃຈ. (ຈົບສູດທີເກົ້າ)

၁၀. ဒုတိယဣဓလောကိကသုတ္တံ

໑໐. ທຸຕິຍະອິທະໂລກິກະສູດ (ສູດທີສອງ ວ່າດ້ວຍໂລກນີ້)

၅၀. ‘‘စတူဟိ[Pg.99], ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ဣဓလောကဝိဇယာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ, အယံသ လောကော အာရဒ္ဓေါ ဟောတိ. ကတမေဟိ စတူဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော သုသံဝိဟိတကမ္မန္တော ဟောတိ, သင်္ဂဟိတပရိဇနော, ဘတ္တု မနာပံ စရတိ, သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ.

໕໐. ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສະຕີຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 4 ປະການ ຍ່ອມຊື່ວ່າເປັນຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອໄຊຊະນະໃນໂລກນີ້, ຊື່ວ່າປະສົບຄວາມສຳເລັດໃນໂລກນີ້. ທຳ 4 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນໂລກນີ້, ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມເປັນຜູ້ຈັດແຈງການງານເປັນຢ່າງດີ, ສົງເຄາະຄົນສະໜິດບໍລິວານ, ປະພຶດເປັນທີ່ພໍໃຈຂອງສາມີ, ແລະ ຄອຍປົກປັກຮັກສາຊັບທີ່ສາມີຫາມາໄດ້.

‘‘ကထဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော သုသံဝိဟိတကမ္မန္တော ဟောတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော ယေ တေ ဘတ္တု အဗ္ဘန္တရာ ကမ္မန္တာ…ပေ… ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော သုသံဝိဟိတကမ္မန္တော ဟောတိ.

ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມເປັນຜູ້ຈັດແຈງການງານເປັນຢ່າງດີແນວໃດ? ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນໂລກນີ້, ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມສະຫຼາດໃນການງານພາຍໃນເຮືອນຂອງສາມີ... ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຢ່າງນີ້ແລ ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມຊື່ວ່າເປັນຜູ້ຈັດແຈງການງານເປັນຢ່າງດີ.

‘‘ကထဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော သင်္ဂဟိတပရိဇနော ဟောတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော ယော သော ဘတ္တု အဗ္ဘန္တရော အန္တောဇနော…ပေ… ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော သင်္ဂဟိတပရိဇနော ဟောတိ.

ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມເປັນຜູ້ສົງເຄາະຄົນສະໜິດບໍລິວານແນວໃດ? ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນໂລກນີ້, ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມສົງເຄາະຄົນພາຍໃນເຮືອນຂອງສາມີ... ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຢ່າງນີ້ແລ ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມຊື່ວ່າເປັນຜູ້ສົງເຄາະຄົນສະໜິດບໍລິວານ.

‘‘ကထဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော ဘတ္တု မနာပံ စရတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော ယံ ဘတ္တု အမနာပသင်္ခါတံ တံ ဇီဝိတဟေတုပိ န အဇ္ဈာစရတိ. ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော ဘတ္တု မနာပံ စရတိ.

ດູກອນພິກkhuທັງຫຼາຍ, ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມປະພຶດເປັນທີ່ພໍໃຈຂອງສາມີແນວໃດ? ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນໂລກນີ້, ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມບໍ່ປະພຶດສິ່ງທີ່ສາມີບໍ່ພໍໃຈ ແມ່ນແຕ່ຍ້ອນເຫດແຫ່ງຊີວິດກໍຕາມ. ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຢ່າງນີ້ແລ ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມປະພຶດເປັນທີ່ພໍໃຈຂອງສາມີ.

‘‘ကထဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော ယံ ဘတ္တာ အာဟရတိ…ပေ… ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စတူဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ဣဓလောကဝိဇယာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ, အယံသ လောကော အာရဒ္ဓေါ ဟောတိ.

ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມຮັກສາຊັບທີ່ສາມີຫາສຸມມາໄດ້ແນວໃດ? ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນໂລກນີ້, ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມຮັກສາຊັບທີ່ສາມີຫາໄດ້ມາ... ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຢ່າງນີ້ແລ ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມຮັກສາຊັບທີ່ສາມີຫາສຸມມາໄດ້. ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສະຕີຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 4 ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມຊື່ວ່າເປັນຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອໄຊຊະນະໃນໂລກນີ້, ຊື່ວ່າປະສົບຄວາມສຳເລັດໃນໂລກນີ້.

‘‘စတူဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ပရလောကဝိဇယာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ, ပရလောကော အာရဒ္ဓေါ ဟောတိ. ကတမေဟိ စတူဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော သဒ္ဓါသမ္ပန္နော ဟောတိ, သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ, စာဂသမ္ပန္နော ဟောတိ, ပညာသမ္ပန္နော ဟောတိ.

ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສະຕີຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 4 ປະການ ຍ່ອມຊື່ວ່າເປັນຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອໄຊຊະນະໃນປໍລະໂລກ, ຊື່ວ່າປະສົບຄວາມສຳເລັດໃນປໍລະໂລກ. ທຳ 4 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນໂລກນີ້, ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສັດທา, ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສິນ, ເຖິງພ້ອມດ້ວຍການບໍລິຈາກ, ເຖິງພ້ອມດ້ວຍປັນຍາ.

‘‘ကထဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော သဒ္ဓါသမ္ပန္နော ဟောတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော သဒ္ဓေါ ဟောတိ…ပေ… ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော သဒ္ဓါသမ္ပန္နော ဟောတိ.

ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສັດທາແນວໃດ? ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນໂລກນີ້, ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມມີສັດທາ... ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຢ່າງນີ້ແລ ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມຊື່ວ່າເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສັດທາ.

‘‘ကထဉ္စ[Pg.100], ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ…ပေ… သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ.

ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສິນແນວໃດ? ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, 在ໂລກນີ້, ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມງົດເວັ້ນຈາກການຂ້າສັດ... ງົດເວັ້ນຈາກການດື່ມນ້ຳເມົາຄືສຸລາແລະເມໄລອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມປະມາດ. ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຢ່າງນີ້ແລ ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມຊື່ວ່າເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສິນ.

‘‘ကထဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော စာဂသမ္ပန္နော ဟောတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော ဝိဂတမလမစ္ဆေရေန စေတသာ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ…ပေ… ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော စာဂသမ္ပန္နော ဟောတိ.

ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍการບໍລິຈາກແນວໃດ? ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນໂລກນີ້, ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມຄອງເຮືອນດ້ວຍຈິດໃຈທີ່ປາສະຈາກມົນທິນຄືຄວາມຕະໜີ່... ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຢ່າງນີ້ແລ ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມຊື່ວ່າເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍການບໍລິຈາກ.

‘‘ကထဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော ပညာသမ္ပန္နော ဟောတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော ပညဝါ ဟောတိ…ပေ… ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မာတုဂါမော ပညာသမ္ပန္နော ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စတူဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော မာတုဂါမော ပရလောကဝိဇယာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ, ပရလောကော အာရဒ္ဓေါ ဟောတီ’’တိ.

ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍປັນຍາແນວໃດ? ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນໂລກນີ້, ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມເປັນຜູ້ມີປັນຍາ... ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຢ່າງນີ້ແລ ສະຕີຜູ້ເປັນແມ່ບ້ານຍ່ອມຊື່ວ່າເປັນຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍປັນຍາ. ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສະຕີຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 4 ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມຊື່ວ່າເປັນຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອໄຊຊະນະໃນປໍລະໂລກ, ຊື່ວ່າປະສົບຄວາມສຳເລັດໃນປໍລະໂລກ.

‘‘သုသံဝိဟိတကမ္မန္တာ, သင်္ဂဟိတပရိဇ္ဇနာ;

ဘတ္တု မနာပံ စရတိ, သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ.

ສະຕີຜູ້ຈັດແຈງການງານເປັນຢ່າງດີ, ສົງເຄາະຄົນສະໜິດບໍລິວານ, ປະພຶດເປັນທີ່ພໍໃຈຂອງສາມີ, ແລະ ຄອຍປົກປັກຮັກສາຊັບທີ່ສາມີຫາມາໄດ້.

‘‘သဒ္ဓါ သီလေန သမ္ပန္နာ, ဝဒညူ ဝီတမစ္ဆရာ;

နိစ္စံ မဂ္ဂံ ဝိသောဓေတိ, သောတ္ထာနံ သမ္ပရာယိကံ.

ສະຕີຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສັດທາແລະສິນ, ຮູ້ຄວາມປະສົງຂອງຜູ້ຂໍ, ປາສະຈາກຄວາມຕະໜີ່, ຍ່ອມຊຳລະທາງອັນເປັນໄປເພື່ອຄວາມສະຫວັດດີໃນປໍລະໂລກຢູ່ເປັນນິດ.

‘‘ဣစ္စေတေ အဋ္ဌ ဓမ္မာ စ, ယဿာ ဝိဇ္ဇန္တိ နာရိယာ;

တမ္ပိ သီလဝတိံ အာဟု, ဓမ္မဋ္ဌံ သစ္စဝါဒိနိံ.

ທຳ 8 ປະການເຫຼົ່ານີ້ ມີຢູ່ໃນສະຕີໃດ, ບັນດິດທັງຫຼາຍຍ່ອມຮຽກສະຕີນັ້ນວ່າ ເປັນຜູ້ມີສິນ, ຕັ້ງໝັ້ນໃນທຳ, ແລະ ເປັນຜູ້ເວົ້າຄຳຈິງ.

‘‘သောဠသာကာရသမ္ပန္နာ, အဋ္ဌင်္ဂသုသမာဂတာ;

တာဒိသီ သီလဝတီ ဥပါသိကာ, ဥပပဇ္ဇတိ ဒေဝလောကံ မနာပ’’န္တိ. ဒသမံ;

ອຸປາສິກາຜູ້ມີສິນ ເຖິງພ້ອມດ້ວຍອາການ 16 ປະການ ແລະ ປະກອບດ້ວຍອົງ 8 ຢ່າງນັ້ນ, ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງເທວະໂລກອັນເປັນທີ່ພໍໃຈ. (ຈົບສູດທີສິບ)

ဥပေါသထဝဂ္ဂေါ ပဉ္စမော.

ອຸໂປສົດຖະວັກ ທີ 5 ຈົບ.

တဿုဒ္ဒါနံ –

ຫົວຂໍ້ປະຈຳວັກນັ້ນຄື:

သံခိတ္တေ ဝိတ္ထတေ ဝိသာခေ, ဝါသေဋ္ဌော ဗောဇ္ဈာယ ပဉ္စမံ;

အနုရုဒ္ဓံ ပုန ဝိသာခေ, နကုလာ ဣဓလောကိကာ ဒွေတိ.

ສັງຂິຕຕະສູດ, ວິຕຖະຕະສູດ, ວິສາຂາສູດ, ວາເສດຖະສູດ, ໂພດຊາສູດ ເປັນທີ 5, ອະນຸລຸດທະສູດ, ວິສາຂາສູດ (ອີກສູດໜຶ່ງ), ນະກຸລະສູດ, ແລະ ອิທະໂລກິກະສູດ 2 ສູດ.

ပဌမပဏ္ဏာသကံ သမတ္တံ.

ຈົບ ປະຖົມມະປັນນາດົກ (ໝວດ 50 ສູດທຳອິດ).

၂. ဒုတိယပဏ္ဏာသကံ

໒. ທຸຕິຍະປັນນາດົກ (ໝວດ 50 ສູດທີສອງ)

(၆) ၁. ဂေါတမီဝဂ္ဂေါ

(໖) ໑. ໂຄຕະມີວັກ

၁. ဂေါတမီသုတ္တံ

໑. ໂຄຕະມີສູດ

၅၁. ဧကံ [Pg.101] သမယံ ဘဂဝါ သက္ကေသု ဝိဟရတိ ကပိလဝတ္ထုသ္မိံ နိဂြောဓာရာမေ. အထ ခေါ မဟာပဇာပတီ ဂေါတမီ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ မဟာပဇာပတီ ဂေါတမီ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု, ဘန္တေ, လဘေယျ မာတုဂါမော တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇ’’န္တိ. ‘‘အလံ, ဂေါတမိ! မာ တေ ရုစ္စိ မာတုဂါမဿ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇာ’’တိ.

໕໑. ສະໄໝໜຶ່ງ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ນິໂຄຣທາຣາມ ເມືອງກະບິນລະພັດ ແຄວ້ນສັກກະ. ຄັ້ງນັ້ນ ພະນາງມະຫາປະຊາບໍດີໂຄຕະມີ ໄດ້ສະເດັດເຂົ້າໄປເຝົ້າພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າເຖິງທີ່ປະທັບ, ຖວາຍອະພิວາດແລ້ວ ໄດ້ຢືນຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ເມື່ອຢືນຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນ khāngໜຶ່ງແລ້ວ ພະນາງມະຫາປະຊາບໍດີໂຄຕະມີ ໄດ້ຂາບທູນພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ: 'ຂ້າແຕ່ພະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຈະເປັນການດີຢ່າງຍິ່ງ ຫາກສະຕີຈະໄດ້ຮັບອະນຸຍາດໃຫ້ບວດ ເປັນບັນພະຊິດ ບໍ່ຄອງເຮືອນ ໃນພະທຳວິນັຍທີ່ພະຕາຖາຄົດຊົງປະກາດແລ້ວ'. ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຕັດວ່າ: 'ຢ່າເລີຍ ໂຄຕະມີ! ເຈົ້າຢ່າພໍໃຈໃນການບວດຂອງສະຕີ ຈາກເຮືອນເປັນບັນພະຊິດ ບໍ່ຄອງເຮືອນ ໃນພະທຳວິນັຍທີ່ພະຕາຖາຄົດຊົງປະກາດແລ້ວເລີຍ'.

ဒုတိယမ္ပိ ခေါ မဟာပဇာပတီ ဂေါတမီ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု, ဘန္တေ, လဘေယျ မာတုဂါမော တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇ’’န္တိ. ‘‘အလံ, ဂေါတမိ! မာ တေ ရုစ္စိ မာတုဂါမဿ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇာ’’တိ. ‘‘တတိယမ္ပိ ခေါ မဟာပဇာပတီ ဂေါတမီ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု ဘန္တေ, လဘေယျ မာတုဂါမော တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇ’’န္တိ. ‘‘အလံ, ဂေါတမိ! မာ တေ ရုစ္စိ မာတုဂါမဿ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇာ’’တိ.

ແມ້ຄັ້ງທີສອງ ພະນາງມະຫາປະຊາບໍດີໂຄຕະມີ ກໍໄດ້ຂາບທູນພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ: 'ຂ້າແຕ່ພະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຈະເປັນການດີຢ່າງຍິ່ງ ຫາກສະຕີຈະໄດ້ຮັບອະນຸຍາດໃຫ້ບວດ ເປັນບັນພະຊິດ ບໍ່ຄອງເຮືອນ ໃນພະທຳວິນັຍທີ່ພະຕາຖາຄົດຊົງປະກາດແລ້ວ'. ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຕັດວ່າ: 'ຢ่าເລີຍ ໂຄຕະມີ! ເຈົ້າຢ່າພໍໃຈໃນການບວດຂອງສະຕີ ຈາກເຮືອນເປັນບັນພະຊິດ ບໍ່ຄອງເຮືອນ ໃນພະທຳວິນັຍທີ່ພະຕາຖາຄົດຊົງປະກາດແລ້ວເລີຍ'. ແມ້ຄັ້ງທີສາມ ພະນາງມະຫາປະຊາບໍດີໂຄຕະມີ ກໍໄດ້ຂາບທູນພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ: 'ຂ້າແຕ່ພະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຈະເປັນການດີຢ່າງຍິ່ງ ຫາກສະຕີຈະໄດ້ຮັບອະນຸຍາດໃຫ້ບວດ ເປັນບັນພະຊິດ ບໍ່ຄອງເຮືອນ ໃນພະທຳວິນັຍທີ່ພະຕາຖາຄົດຊົງປະກາດແລ້ວ'. ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າຕັດວ່າ: 'ຢ່າເລີຍ ໂຄຕະມີ! ເຈົ້າຢ່າພໍໃຈໃນການບວດຂອງສະຕີ ຈາກເຮືອນເປັນບັນພະຊິດ ບໍ່ຄອງເຮືອນ ໃນພະທຳວິນັຍທີ່ພະຕາຖາຄົດຊົງປະກາດແລ້ວເລີຍ'.

အထ ခေါ မဟာပဇာပတီ ဂေါတမီ ‘‘န ဘဂဝါ အနုဇာနာတိ မာတုဂါမဿ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇ’’န္တိ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနာ အဿုမုခီ ရုဒမာနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ.

ຄັ້ງນັ້ນ ພະນາງມະຫາປະຊາບໍດີໂຄຕະມີ ຊົງດຳຣິວ່າ 'ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າບໍ່ຊົງອະນຸຍາດໃຫ້ສະຕີບວດ ເປັນບັນພະຊິດ ບໍ່ຄອງເຮືອນ ໃນພະທຳວິນັຍທີ່ພະຕາຖາຄົດຊົງປະກາດແລ້ວ' ຈຶ່ງມີຄວາມທຸກ, ເສຍພະໄທ, ມີນ້ຳຕານອງໜ້າ, ຊົງກັນແສງຢູ່, ໄດ້ຖວາຍອະພິວາດພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ, ກະທຳປະທັກສິນແລ້ວສະເດັດກັບໄປ.

အထ ခေါ ဘဂဝါ ကပိလဝတ္ထုသ္မိံ ယထာဘိရန္တံ ဝိဟရိတွာ ယေန ဝေသာလီ တေန စာရိကံ ပက္ကာမိ. အနုပုဗ္ဗေန စာရိကံ စရမာနော ယေန ဝေသာလီ တဒဝသရိ. တတြ သုဒံ ဘဂဝါ ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ[Pg.102]. အထ ခေါ မဟာပဇာပတီ ဂေါတမီ ကေသေ ဆေဒါပေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ သမ္ဗဟုလာဟိ သာကိယာနီဟိ သဒ္ဓိံ ယေန ဝေသာလီ တေန ပက္ကာမိ. အနုပုဗ္ဗေန ယေန ဝေသာလီ မဟာဝနံ ကူဋာဂါရသာလာ တေနုပသင်္ကမိ. အထ ခေါ မဟာပဇာပတီ ဂေါတမီ သူနေဟိ ပါဒေဟိ ရဇောကိဏ္ဏေန ဂတ္တေန ဒုက္ခီ ဒုမ္မနာ အဿုမုခီ ရုဒမာနာ ဗဟိဒွါရကောဋ္ဌကေ အဋ္ဌာသိ.

ຄັ້ງນັ້ນ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ເມືອງກະບິນລະພັດຕາມພະອັດທະຍາໄສແລ້ວ ໄດ້ສະເດັດຈາຣິກໄປທາງເມືອງເວສາລີ. ເມື່ອສະເດັດຈາຣິກໄປໂດຍລຳດັບ ກໍໄດ້ເຖິງເມືອງເວສາລີ. ໄດ້ຍິນວ່າ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ກູຕາຄາຣສາລາ ປ່າມະຫາວັນ ເມືອງເວສາລີນັ້ນ. ຄັ້ງນັ້ນ ພະນາງມະຫາປະຊາບໍດີໂຄຕະມີ ໄດ້ຊົງປົງພະເກສາ, ຊົງຄອງຜ້າກາສາວະພັດ, ແລ້ວສະເດັດໄປທາງເມືອງເວສາລີ ພ້ອມດ້ວຍເຈົ້າຍິງສັກກະເປັນຈຳນວນຫຼາຍ. ເມື່ອສະເດັດໄປໂດຍລຳດັບ ກໍໄດ້ເຖິງກູຕາຄາຣສາລາ ປ່າມະຫາວັນ ເມືອງເວສາລີ. ຄັ້ງນັ້ນ ພະນາງມະຫາປະຊາບໍດີໂຄຕະມີ ມີພະບາດທັງສອງບວມ, ມີພະວໍລະກາຍເປື້ອນຝຸ່ນ, ມີຄວາມທຸກ, ເສຍພະໄທ, ມີນ້ຳຕານອງໜ້າ, ຊົງກັນແສງຢູ່, ໄດ້ຢືນຢູ່ທີ່ຊຸ້ມປະຕູພາຍນອກ.

အဒ္ဒသာ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော မဟာပဇာပတိံ ဂေါတမိံ သူနေဟိ ပါဒေဟိ ရဇောကိဏ္ဏေန ဂတ္တေန ဒုက္ခိံ ဒုမ္မနံ အဿုမုခိံ ရုဒမာနံ ဗဟိဒွါရကောဋ္ဌကေ ဌိတံ. ဒိသွာန မဟာပဇာပတိံ ဂေါတမိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိံ နု တွံ, ဂေါတမိ, သူနေဟိ ပါဒေဟိ ရဇောကိဏ္ဏေန ဂတ္တေန ဒုက္ခီ ဒုမ္မနာ အဿုမုခီ ရုဒမာနာ ဗဟိဒွါရကောဋ္ဌကေ ဌိတာ’’တိ? ‘‘တထာ ဟိ ပန, ဘန္တေ အာနန္ဒ, န ဘဂဝါ အနုဇာနာတိ မာတုဂါမဿ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇ’’န္တိ. ‘‘တေန ဟိ တွံ, ဂေါတမိ, မုဟုတ္တံ ဣဓေဝ တာဝ ဟောဟိ, ယာဝါဟံ ဘဂဝန္တံ ယာစာမိ မာတုဂါမဿ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇ’’န္တိ.

ພະອານົນເຖລະໄດ້ເຫັນພະນາງມະຫາປະຊາບໍດີໂຄຕະມີ ມີພະບາດທັງສອງບວມ, ມີພະວໍລະກາຍເປື້ອນຝຸ່ນ, ມີຄວາມທຸກ, ເສຍພະໄທ, ມີນ້ຳຕານອງໜ້າ, ຊົງກັນແສງຢູ່, ຢືນຢູ່ທີ່ຊຸ້ມປະຕູພາຍນອກ. ຄັ້ນເຫັນແລ້ວ ຈຶ່ງໄດ້ຖາມພະນາງມະຫາປະຊາບໍດີໂຄຕະມີດັ່ງນີ້ວ່າ: 'ຂ້າແຕ່ພະນາງໂຄຕະມີ, ເປັນຫຍັງພະນາງຈຶ່ງມີພະບາດທັງສອງບວມ, ມີພະວໍລະກາຍເປື້ອນຝຸ່ນ, ມີຄວາມທຸກ, ເສຍພະໄທ, ມີນ້ຳຕານອງໜ້າ, ຊົງກັນແສງຢູ່, ຢືນຢູ່ທີ່ຊຸ້ມປະຕູພາຍນອກນີ້?' ພະນາງຕອບວ່າ: 'ຂ້າແຕ່ພະອານົນຜູ້ຈະເລີນ, ເປັນເພາະພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າບໍ່ຊົງອະນຸຍາດໃຫ້ສະຕີບວດ ເປັນບັນພະຊິດ ບໍ່ຄອງເຮືອນ ໃນພະທຳວິນັຍທີ່ພະຕາຖາຄົດຊົງປະກາດແລ້ວ'. ພະອານົນກ່າວວ່າ: 'ຂ້າແຕ່ພະນາງໂຄຕະມີ, ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ຂໍພະນາງຈົ່ງລໍຖ້າຢູ່ທີ່ນີ້ບຶດໜຶ່ງກ່ອນ, ຈົນກວ່າຂ້ານ້ອຍຈະໄດ້ທູນຂໍພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ເພື່ອໃຫ້ສະຕີໄດ້ບວດ ເປັນບັນພະຊິດ ບໍ່ຄອງເຮືອນ ໃນພະທຳວິນັຍທີ່ພະຕາຖາຄົດຊົງປະກາດແລ້ວ'.

အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဧသာ, ဘန္တေ, မဟာပဇာပတီ ဂေါတမီ သူနေဟိ ပါဒေဟိ ရဇောကိဏ္ဏေန ဂတ္တေန ဒုက္ခီ ဒုမ္မနာ အဿုမုခီ ရုဒမာနာ ဗဟိဒွါရကောဋ္ဌကေ ဌိတာ – ‘န ဘဂဝါ အနုဇာနာတိ မာတုဂါမဿ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇ’န္တိ. သာဓု, ဘန္တေ, လဘေယျ မာတုဂါမော တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇ’’န္တိ. ‘‘အလံ, အာနန္ဒ! မာ တေ ရုစ္စိ မာတုဂါမဿ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇာ’’တိ.

ຄັ້ງນັ້ນແລ ພະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ ເຂົ້າໄປເຝົ້າພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າເຖິງທີ່ປະທັບ; ຄັ້ນເຂົ້າໄປເຝົ້າແລ້ວ ຈຶ່ງຖວາຍອະພິວາດພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ແລ້ວນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ພະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ ນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງແລ້ວ ໄດ້ກາບທູນພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພະອົງຜູ້ຈະເລີນ ພະນາງມະຫາປະຊາບໍດີໂຄຕະມີ ນີ້ ມີຕີນບວມ ມີພະວໍລະກາຍເped້ອນຝຸ່ນ ມີຄວາມທຸກໂທມະນັດ ມີພະພັກນອງດ້ວຍນ້ຳຕາ ຊົງກັນແສງຢືນຢູ່ພາຍນອກຊຸ້ມປະຕູ ດ້ວຍຊົງຄິດວ່າ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າບໍ່ຊົງອະນຸຍາດໃຫ້ສະຕີອອກຈາກເຮືອນ ບວດເປັນບັນພະຊິດ ບໍ່ມີເຮືອນ ໃນທຳວິນັຍທີ່ພະຕາຖາຄົດຊົງປະກາດແລ້ວ. ຂ້າແຕ່ພະອົງຜູ້ຈະເລີນ ເປັນການດີແທ້ ຂໍສະຕີເພິ່ງໄດ້ອອກຈາກເຮືອນ ບວດເປັນບັນພະຊິດ ບໍ່ມີເຮືອນ ໃນທຳວິນັຍທີ່ພະຕາຖາຄົດຊົງປະກາດແລ້ວເຖີດ'. 'ຢ່າເລີຍ ອານົນ! ເຈົ້າຢ່າພໍໃຈໃນການທີ່ສະຕີຈະໄດ້ອອກຈາກເຮືອນ ບວດເປັນບັນພະຊິດ ບໍ່ມີເຮືອນ ໃນທຳວິນັຍທີ່ພະຕາຖາຄົດຊົງປະກາດແລ້ວເລີຍ'.

ဒုတိယမ္ပိ ခေါ…ပေ… တတိယမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု, ဘန္တေ, လဘေယျ မာတုဂါမော တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇ’’န္တိ. ‘‘အလံ, အာနန္ဒ! မာ တေ ရုစ္စိ မာတုဂါမဿ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇာ’’တိ.

ແມ່ນຄັ້ງທີສອງ... ແມ່ນຄັ້ງທີສາມ ພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ຂາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ: «ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ເປັນການດີແທ້ ຫາກມາຕຸຄາມຈະພຶງໄດ້ຮັບການບັນພະຊາ ອອກຈາກເຮືອນ ບວດເປັນບັນພະຊິດ ບໍ່ມີເຮືອນ ໃນພຣະທັມມະວິນັຍ ທີ່ພຣະຕຖາຄົດປະກາດໄວ້ແລ້ວ.» ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດວ່າ: «ຢ່າເລີຍ ອານົນ ເຈົ້າຢ່າພໍໃຈໃນການບັນພະຊາ ອອກຈາກເຮືອນ ບວດເປັນບັນພະຊິດ ບໍ່ມີເຮືອນ ຂອງມາຕຸຄາມ ໃນພຣະທັມມະວິນັຍ ທີ່ພຣະຕຖາຄົດປະກາດໄວ້ແລ້ວເລີຍ.»

အထ [Pg.103] ခေါ အာယသ္မတော အာနန္ဒဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘န ဘဂဝါ အနုဇာနာတိ မာတုဂါမဿ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇံ. ယံနူနာဟံ အညေနပိ ပရိယာယေန ဘဂဝန္တံ ယာစေယျံ မာတုဂါမဿ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇ’’န္တိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဘဗ္ဗော နု ခေါ, ဘန္တေ, မာတုဂါမော တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတွာ သောတာပတ္တိဖလံ ဝါ သကဒါဂါမိဖလံ ဝါ အနာဂါမိဖလံ ဝါ အရဟတ္တဖလံ ဝါ သစ္ဆိကာတု’’န္တိ? ‘‘ဘဗ္ဗော, အာနန္ဒ, မာတုဂါမော တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတွာ သောတာပတ္တိဖလမ္ပိ သကဒါဂါမိဖလမ္ပိ အနာဂါမိဖလမ္ပိ အရဟတ္တဖလမ္ပိ သစ္ဆိကာတု’’န္တိ. ‘‘သစေ, ဘန္တေ, ဘဗ္ဗော မာတုဂါမော တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတွာ သောတာပတ္တိဖလမ္ပိ…ပေ… အရဟတ္တဖလမ္ပိ သစ္ဆိကာတုံ, ဗဟုကာရာ, ဘန္တေ, မဟာပဇာပတီ ဂေါတမီ ဘဂဝတော မာတုစ္ဆာ အာပါဒိကာ ပေါသိကာ ခီရဿ ဒါယိကာ; ဘဂဝန္တံ ဇနေတ္တိယာ ကာလင်္ကတာယ ထညံ ပါယေသိ. သာဓု, ဘန္တေ, လဘေယျ မာတုဂါမော တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇ’’န္တိ.

ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ມີຄວາມດຳຣິດັ່ງນີ້ວ່າ: «ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ບໍ່ຊົງອະນຸຍາດໃຫ້ມາຕຸຄາມ ບັນພະຊາ ອອກຈາກເຮືອນ ບວດເປັນບັນພະຊິດ ບໍ່ມີເຮືອນ ໃນພຣະທັມມະວິນັຍ ທີ່ພຣະຕຖາຄົດປະກາດໄວ້ແລ້ວ. ທາງທີ່ດີ ເຮົາຄວນທູນຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ເພື່ອໃຫ້ມາຕຸຄາມ ໄດ້ຮັບການບັນພະຊາ ອອກຈາກເຮືອນ ບວດເປັນບັນພະຊິດ ບໍ່ມີເຮືອນ ໃນພຣະທັມມະວິນັຍ ທີ່ພຣະຕຖາຄົດປະກາດໄວ້ແລ້ວ ໂດຍປະການອື່ນເຖີດ.» ລຳດັບນັ້ນ ພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ຂາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ: «ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ມາຕຸຄາມ ອອກຈາກເຮືອນ ບວດເປັນບັນພະຊິດ ບໍ່ມີເຮືອນ ໃນພຣະທັມມະວິນັຍ ທີ່ພຣະຕຖາຄົດປະກາດໄວ້ແລ້ວ ຈະສາມາດເຮັດໃຫ້ແຈ້ງ ເຊິ່ງໂສດາປັດຕິຜົນ ສະກະທາຄາມιຜົນ ອະນາຄາມιຜົນ ຫຼື ອະຣະຫັດຕະຜົນ ໄດ້ຫຼືບໍ່?» ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດວ່າ: «ອານົນ ມາຕຸຄາມ ອອກຈາກເຮືອນ ບວດເປັນບັນພະຊິດ ບໍ່ມີເຮືອນ ໃນພຣະທັມມະວິນັຍ ທີ່ພຣະຕຖາຄົດປະກາດໄວ້ແລ້ວ ສາມາດເຮັດໃຫ້ແຈ້ງ ເຊິ່ງໂສດາປັດຕິຜົນ ສະກະທາຄາມιຜົນ ອະນາຄາມιຜົນ ແລະ ອະຣະຫັດຕະຜົນ ໄດ້.» ພຣະອານົນຂາບທູນວ່າ: «ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຫາກມາຕຸຄາມ ອອກຈາກເຮືອນ ບວດເປັນບັນພະຊິດ ບໍ່ມີເຮືອນ ໃນພຣະທັມມະວິນັຍ ທີ່ພຣະຕຖາຄົດປະກາດໄວ້ແລ້ວ ສາມາດເຮັດໃຫ້ແຈ້ງ ເຊິ່ງໂສດາປັດຕິຜົນ... ເຖິງອະຣະຫັດຕະຜົນ ໄດ້, ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ພຣະນາງມະຫາປະຊາບໍດີ ໂຄຕະມີ ພຣະມາຕຸຈສາ ຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ມີອຸປະການະຄຸນຫຼາຍ ເປັນຜູ້ອະພິບານ ບຳຣຸງລ້ຽງ ຖວາຍນ້ຳນົມ ໃນເມື່ອພຣະມານດາ ຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ທິວົງຄົດໄປແລ້ວ ໄດ້ຖວາຍຂີຣະທາຣາ ໃຫ້ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດື່ມ. ເປັນການດີແທ້, ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຫາກມາຕຸຄາມ ຈະພຶງໄດ້ຮັບການບັນພະຊາ ອອກຈາກເຮືອນ ບວດເປັນບັນພະຊິດ ບໍ່ມີເຮືອນ ໃນພຣະທັມມະວິນັຍ ທີ່ພຣະຕຖາຄົດປະກາດໄວ້ແລ້ວ.»

‘‘သစေ, အာနန္ဒ, မဟာပဇာပတီ ဂေါတမီ အဋ္ဌ ဂရုဓမ္မေ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ, သာဝဿာ ဟောတု ဥပသမ္ပဒါ –

«ອານົນ ຫາກພຣະນາງມະຫາປະຊາບໍດີ ໂຄຕະມີ ຍອມຮັບຄະລຸທັມ ໘ ປະການ, ການຍອມຮັບນັ້ນແຫຼะ ຈົ່ງເປັນອຸປສົມບົດຂອງພຣະນາງເຖີດ —

‘‘ဝဿသတူပသမ္ပန္နာယ ဘိက္ခုနိယာ တဒဟူပသမ္ပန္နဿ ဘိက္ခုနော အဘိဝါဒနံ ပစ္စုဋ္ဌာနံ အဉ္ဇလိကမ္မံ သာမီစိကမ္မံ ကတ္တဗ္ဗံ. အယမ္ပိ ဓမ္မော သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ မာနေတွာ ပူဇေတွာ ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယော.

ພິກຂຸນີ ຜູ້ອຸປສົມບົດແລ້ວຮ້ອຍພັນສາ ຕ້ອງເຮັດການອະພິວາດ ການຕ້ອນຮັບ ການອັນຊະລີກັມ ແລະ ສາມີຈິກັມ ແກ່ພິກຂຸ ຜູ້ອຸປສົມບົດໃນມື້ນັ້ນ. ທັມມະຂໍ້ນີ້ ພິກຂຸນີຕ້ອງສັກກາຣະ ເຄົາຣົບ ນັບຖື ບູຊາ ແລະ ບໍ່ພຶງກ້າວລ່ວງຕະຫຼອດຊີວິດ.

‘‘န ဘိက္ခုနိယာ အဘိက္ခုကေ အာဝါသေ ဝဿံ ဥပဂန္တဗ္ဗံ. အယမ္ပိ ဓမ္မော သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ မာနေတွာ ပူဇေတွာ ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယော.

ພິກຂຸນີ ບໍ່ພຶງເຂົ້າຈຳພັນສາ ໃນອາວາດ ທີ່ບໍ່ມີພິກຂຸ. ທັມມະຂໍ້ນີ້ ພິກຂຸນີຕ້ອງສັກກາຣະ ເຄົາຣົບ ນັບຖື ບູຊາ ແລະ ບໍ່ພຶງກ້າວລ່ວງຕະຫຼອດຊີວິດ.

‘‘အနွဍ္ဎမာသံ ဘိက္ခုနိယာ ဘိက္ခုသံဃတော ဒွေ ဓမ္မာ ပစ္စာသီသိတဗ္ဗာ – ဥပေါသထပုစ္ဆကဉ္စ, ဩဝါဒူပသင်္ကမနဉ္စ. အယမ္ပိ ဓမ္မော သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ မာနေတွာ ပူဇေတွာ ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယော.

ພິກຂຸນີ ຕ້ອງຫວັງທັມມະ ໒ ປະການ ຈາກພິກຂຸສົງ ທຸກໆ ເຄິ່ງເດືອນ ຄື: ການຖາມວັນອຸໂປສົດ ແລະ ການເຂົ້າໄປຮັບໂອວາດ. ທັມມະຂໍ້ນີ້ ພິກຂຸນີຕ້ອງສັກກາຣະ ເຄົາຣົບ ນັບຖື ບູຊາ ແລະ ບໍ່ພຶງກ້າວລ່ວງຕະຫຼອດຊີວິດ.

‘‘ဝဿံဝုဋ္ဌာယ ဘိက္ခုနိယာ ဥဘတောသံဃေ တီဟိ ဌာနေဟိ ပဝါရေတဗ္ဗံ – ဒိဋ္ဌေန ဝါ သုတေန ဝါ ပရိသင်္ကာယ ဝါ. အယမ္ပိ ဓမ္မော သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ မာနေတွာ ပူဇေတွာ ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယော.

ພິກຂຸນີ ຢູ່ຈຳພັນສາແລ້ວ ຕ້ອງປະວໍຣະນາ ໃນສົງທັງສອງຝ່າຍ ໂດຍສະຖານ ໓ ປະການ ຄື: ໂດຍໄດ້ເຫັນ ໂດຍໄດ້ຍິນ ຫຼື ໂດຍສົງໄສ. ທັມມະຂໍ້ນີ້ ພິກຂຸນີຕ້ອງສັກກາຣະ ເຄົາຣົບ ນັບຖື ບູຊາ ແລະ ບໍ່ພຶງກ້າວລ່ວງຕະຫຼອດຊີວິດ.

‘‘ဂရုဓမ္မံ [Pg.104] အဇ္ဈာပန္နာယ ဘိက္ခုနိယာ ဥဘတောသံဃေ ပက္ခမာနတ္တံ စရိတဗ္ဗံ. အယမ္ပိ ဓမ္မော သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ မာနေတွာ ပူဇေတွာ ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယော.

ພິກຂຸນີ ຜູ້ຕ້ອງຄະລຸອາບັດແລ້ວ ຕ້ອງປະພຶດມານັດ ເຄິ່ງເດືອນ ໃນສົງທັງສອງຝ່າຍ. ທັມມະຂໍ້ນີ້ ພິກຂຸນີຕ້ອງສັກກາຣະ ເຄົາຣົບ ນັບຖື ບູຊາ และ ບໍ່ພຶງກ້າວລ່ວງຕະຫຼອດຊີວິດ.

‘‘ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခိတသိက္ခာယ သိက္ခမာနာယ ဥဘတောသံဃေ ဥပသမ္ပဒါ ပရိယေသိတဗ္ဗာ. အယမ္ပိ ဓမ္မော သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ မာနေတွာ ပူဇေတွာ ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယော.

ສິກຂະມານາ ຜູ້ໄດ້ສຶກສາໃນທັມມະ ໖ ປະການ ຕະຫຼອດ ໒ ປີແລ້ວ ຕ້ອງສະແຫວງຫາອຸປສົມບົດ ໃນສົງທັງສອງຝ່າຍ. ທັມມະຂໍ້ນີ້ ພິກຂຸນີຕ້ອງສັກກາຣະ ເຄົາຣົບ ນັບຖື ບູຊາ ແລະ ບໍ່ພຶງກ້າວລ່ວງຕະຫຼອດຊີວິດ.

‘‘န ကေနစိ ပရိယာယေန ဘိက္ခုနိယာ ဘိက္ခု အက္ကောသိတဗ္ဗော ပရိဘာသိတဗ္ဗော. အယမ္ပိ ဓမ္မော သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ မာနေတွာ ပူဇေတွာ ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယော.

ພິກຂຸນີ ບໍ່ພຶງດ່າ ບໍ່ພຶງບໍລິພາສ ພິກຂຸ ໂດຍປະການໃດໆ ເລີຍ. ທັມມະຂໍ້ນີ້ ພິກຂຸນີຕ້ອງສັກກາຣະ ເຄົາຣົບ ນັບຖື ບູຊາ ແລະ ບໍ່ພຶງກ້າວລ່ວງຕະຫຼອດຊີວິດ.

‘‘အဇ္ဇတဂ္ဂေ ဩဝဋော ဘိက္ခုနီနံ ဘိက္ခူသု ဝစနပထော, အနောဝဋော ဘိက္ခူနံ ဘိက္ခုနီသု ဝစနပထော. အယမ္ပိ ဓမ္မော သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ မာနေတွာ ပူဇေတွာ ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယော.

ຕັ້ງແຕ່ມື້ນີ້ເປັນຕົ້ນໄປ ຫ້າມບໍ່ໃຫ້ພິກຂຸນີ ຕັກເຕືອນ ພິກຂຸ, ແຕ່ບໍ່ຫ້າມພິກຂຸ ຕັກເຕືອນ ພິກຂຸນີ. ທັມມະຂໍ້ນີ້ ພິກຂຸນີຕ້ອງສັກກາຣະ ເຄົາຣົບ ນັບຖື ບູຊາ ແລະ ບໍ່ພຶງກ້າວລ່ວງຕະຫຼອດຊີວິດ.

‘‘သစေ, အာနန္ဒ, မဟာပဇာပတီ ဂေါတမီ ဣမေ အဋ္ဌ ဂရုဓမ္မေ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ, သာဝဿာ ဟောတု ဥပသမ္ပဒါ’’တိ.

ອານົນ ຫາກພຣະນາງມະຫາປະຊາບໍດີ ໂຄຕະມີ ຍອມຮັບຄະລຸທັມ ໘ ປະການນີ້, ການຍອມຮັບນັ້ນແຫຼະ ຈົ່ງເປັນອຸປສົມບົດຂອງພຣະນາງເຖີດ.»

အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမေ အဋ္ဌ ဂရုဓမ္မေ ဥဂ္ဂဟေတွာ ယေန မဟာပဇာပတီ ဂေါတမီ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ မဟာပဇာပတိံ ဂေါတမိံ ဧတဒဝေါစ –

ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ຮຽນເອົາຄະລຸທັມ ໘ ປະການນີ້ ໃນສຳນັກຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າແລ້ວ ເຂົ້າໄປຫາພຣະນາງມະຫາປະຊາບໍດີ ໂຄຕະມີ, ຄັນເຂົ້າໄປຫາແລ້ວ ໄດ້ກ່າວກັບພຣະນາງມະຫາປະຊາບໍດີ ໂຄຕະມີ ດັ່ງນີ້ວ່າ:

‘‘သစေ ခေါ တွံ, ဂေါတမိ, အဋ္ဌ ဂရုဓမ္မေ ပဋိဂ္ဂဏှေယျာသိ, သာဝ တေ ဘဝိဿတိ ဥပသမ္ပဒါ –

«ໂຄຕະມີ ຫາກທ່ານຍອມຮັບຄະລຸທັມ ໘ ປະການ, ການຍອມຮັບນັ້ນແຫຼະ ຈະເປັນອຸປສົມບົດຂອງທ່ານ —

‘‘ဝဿသတူပသမ္ပန္နာယ ဘိက္ခုနိယာ တဒဟူပသမ္ပန္နဿ ဘိက္ခုနော အဘိဝါဒနံ ပစ္စုဋ္ဌာနံ အဉ္ဇလိကမ္မံ သာမီစိကမ္မံ ကတ္တဗ္ဗံ. အယမ္ပိ ဓမ္မော သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ မာနေတွာ ပူဇေတွာ ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယော…ပေ….

ພິກຂຸນີ ຜູ້ອຸປສົມບົດແລ້ວຮ້ອຍພັນສາ ຕ້ອງເຮັດການອະພິວາດ ການຕ້ອນຮັບ ການອັນຊະລີກັມ ແລະ ສາມີຈິກັມ ແກ່ພິກຂຸ ຜູ້ອຸປສົມບົດໃນມື້ນັ້ນ. ທັມມະຂໍ້ນີ້ ພິກຂຸນີຕ້ອງສັກກາຣະ ເຄົາຣົບ ນັບຖື ບູຊາ ແລະ ບໍ່ພຶງກ້າວລ່ວງຕະຫຼອດຊີວິດ...

‘‘အဇ္ဇတဂ္ဂေ ဩဝဋော ဘိက္ခုနီနံ ဘိက္ခူသု ဝစနပထော, အနောဝဋော ဘိက္ခူနံ ဘိက္ခုနီသု ဝစနပထော. အယမ္ပိ ဓမ္မော သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ မာနေတွာ ပူဇေတွာ ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယော. သစေ ခေါ တွံ, ဂေါတမိ, ဣမေ အဋ္ဌ ဂရုဓမ္မေ ပဋိဂ္ဂဏှေယျာသိ, သာဝ တေ ဘဝိဿတိ ဥပသမ္ပဒါ’’တိ.

ຕັ້ງແຕ່ມື້ນີ້ເປັນຕົ້ນໄປ ຫ້າມບໍ່ໃຫ້ພິກຂຸນີ ຕັກເຕືອນ ພິກຂຸ, ແຕ່ບໍ່ຫ້າມພິກຂຸ ຕັກເຕືອນ ພິກຂຸນີ. ທັມມະຂໍ້ນີ້ ພິກຂຸນີຕ້ອງສັກກາຣະ ເຄົາຣົບ ນັບຖື ບູຊາ ແລະ ບໍ່ພຶງກ້າວລ່ວງຕະຫຼອດຊີວິດ. ໂຄຕະມີ ຫາກທ່ານຍອມຮັບຄະລຸທັມ ໘ ປະການນີ້, ການຍອມຮັບນັ້ນແຫຼະ ຈະເປັນອຸປສົມບົດຂອງທ່ານ.»

‘‘သေယျထာပိ[Pg.105], ဘန္တေ အာနန္ဒ, ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ ဒဟရော ယုဝါ မဏ္ဍနကဇာတိကော သီသံနှာတော ဥပ္ပလမာလံ ဝါ ဝဿိကမာလံ ဝါ အဓိမုတ္တကမာလံ ဝါ လဘိတွာ ဥဘောဟိ ဟတ္ထေဟိ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ဥတ္တမင်္ဂေ သိရသ္မိံ ပတိဋ္ဌာပေယျ; ဧဝမေဝံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ အာနန္ဒ, ဣမေ အဋ္ဌ ဂရုဓမ္မေ ပဋိဂ္ဂဏှာမိ ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယေ’’တိ.

«ຂ້າແຕ່ພຣະອານົນຜູ້ຈະເລີນ ປຽບເໝືອນສະຕີ ຫຼື ບຸຣຸດ ທີ່ຍັງໜຸ່ມສາວ ມີນິໄສຮັກການແຕ່ງຕົວ ອາບນ້ຳສະຫົວແລ້ວ ໄດ້ຮັບພວງມາໄລດອກບົວ ພວງມາໄລດອກມະລິ ຫຼື ພວງມາໄລດອກກັນນິກາ ແລ້ວ ພຶງປະຄອງຮັບເອົາດ້ວຍມືທັງສອງ ຕັ້ງໄວ້ເທິງຫົວ ເຊິ່ງເປັນອະໄວຍະວະອັນອຸດົມ ສັນໃດ; ຂ້າແຕ່ພຣະອານົນຜູ້ຈະເລີນ ຂ້າພະເຈົ້າກໍຍອມຮັບຄະລຸທັມ ໘ ປະການນີ້ ທີ່ບໍ່ພຶງກ້າວລ່ວງຕະຫຼອດຊີວິດ ສັນນັ້ນແຫຼະ.»

အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပဋိဂ္ဂဟိတာ, ဘန္တေ, မဟာပဇာပတိယာ ဂေါတမိယာ အဋ္ဌ ဂရုဓမ္မာ ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယာ’’တိ.

ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ຄັນເຂົ້າໄປເຝົ້າແລ້ວ ໄດ້ຖວາຍອະພິວາດພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ ນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງແລ້ວ ໄດ້ຂາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ: «ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ພຣະນາງມະຫາປະຊາບໍດີ ໂຄຕະມີ ຍອມຮັບຄະລຸທັມ ໘ ປະການ ທີ່ບໍ່ພຶງກ້າວລ່ວງຕະຫຼອດຊີວິດແລ້ວ.»

‘‘သစေ, အာနန္ဒ, နာလဘိဿ မာတုဂါမော တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, စိရဋ္ဌိတိကံ, အာနန္ဒ, ဗြဟ္မစရိယံ အဘဝိဿ, ဝဿသဟဿမေဝ သဒ္ဓမ္မော တိဋ္ဌေယျ. ယတော စ ခေါ, အာနန္ဒ, မာတုဂါမော တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော, န ဒါနိ, အာနန္ဒ, ဗြဟ္မစရိယံ စိရဋ္ဌိတိကံ ဘဝိဿတိ. ပဉ္စေဝ ဒါနိ, အာနန္ဒ, ဝဿသတာနိ သဒ္ဓမ္မော ဌဿတိ.

«ອານົນ ຫາກມາຕຸຄາມ ບໍ່ໄດ້ຮັບການບັນພະຊາ ອອກຈາກເຮືອນ ບວດເປັນບັນພະຊິດ ບໍ່ມີເຮືອນ ໃນພຣະທັມມະວິນັຍ ທີ່ພຣະຕຖາຄົດປະກາດໄວ້ແລ້ວ, ພຣົມມະຈັນນີ້ ກໍຈະດຳຣົງຢູ່ໄດ້ຍາວນານ, ພຣະສັດທັມ ຈະພຶງຕັ້ງຢູ່ໄດ້ເຖິງພັນປີ. ແຕ່ເພາະມາຕຸຄາມ ອອກຈາກເຮືອນ ບວດເປັນບັນພະຊິດ ບໍ່ມີເຮືອນ ໃນພຣະທັມມະວິນັຍ ທີ່ພຣະຕຖາຄົດປະກາດໄວ້ແລ້ວ, 在ເວລານີ້ ພຣົມມະຈັນ ຈະບໍ່ດຳຣົງຢູ່ໄດ້ຍາວນານ. ພຣະສັດທັມ ຈະຕັ້ງຢູ່ໄດ້ພຽງ ໕໐໐ ປີ ເທົ່ານັ້ນ.

‘‘သေယျထာပိ, အာနန္ဒ, ယာနိ ကာနိစိ ကုလာနိ ဗဟုတ္ထိကာနိ အပ္ပပုရိသကာနိ, တာနိ သုပ္ပဓံသိယာနိ ဟောန္တိ စောရေဟိ ကုမ္ဘတ္ထေနကေဟိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, အာနန္ဒ, ယသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ လဘတိ မာတုဂါမော အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, န တံ ဗြဟ္မစရိယံ စိရဋ္ဌိတိကံ ဟောတိ.

ອານົນ ປຽບເໝືອນຕະກູນໃດໆ ທີ່ມີສະຕີຫຼາຍ ມີບຸຣຸດນ້ອຍ, ຕະກູນນັ້ນ ຍ່ອມຖືກພວກໂຈນຜູ້ລັກຊັບໂດຍໃຊ້ໂຄມໄຟໃນໝໍ້ ທຳລາຍໄດ້ງ່າຍ ສັນໃດ; ອານົນ ສັນນັ້ນແຫຼະ ໃນພຣະທັມມະວິນັຍໃດ ທີ່ມາຕຸຄາມ ໄດ້ຮັບການບັນພະຊາ ອອກຈາກເຮືອນ ບວດເປັນບັນພະຊິດ ບໍ່ມີເຮືອນ, ພຣົມມະຈັນນັ້ນ ຍ່ອມບໍ່ດຳຣົງຢູ່ໄດ້ຍາວນານ ສັນນັ້ນ.

‘‘သေယျထာပိ, အာနန္ဒ, သမ္ပန္နေ သာလိက္ခေတ္တေ သေတဋ္ဌိကာ နာမ ရောဂဇာတိ နိပတတိ, ဧဝံ တံ သာလိက္ခေတ္တံ န စိရဋ္ဌိတိကံ ဟောတိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, အာနန္ဒ, ယသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ လဘတိ မာတုဂါမော အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, န တံ ဗြဟ္မစရိယံ စိရဋ္ဌိတိကံ ဟောတိ.

ອານົນ ປຽບເໝືອນນາເຂົ້າສາລີ ທີ່ສົມບູນ ຫາກມີໂຣກເພ້ຍຂາວ ລົງ, ນาເຂົ້າສາລີນັ້ນ ຍ່ອມບໍ່ດຳຣົງຢູ່ໄດ້ຍາວນານ ສັນໃດ; ອານົນ ສັນນັ້ນແຫຼະ ໃນພຣະທັມມະວິນັຍໃດ ທີ່ມາຕຸຄາມ ໄດ້ຮັບການບັນພະຊາ ອອກຈາກເຮືອນ ບວດເປັນບັນພະຊິດ ບໍ່ມີເຮືອນ, ພຣົມມະຈັນນັ້ນ ຍ່ອມບໍ່ດຳຣົງຢູ່ໄດ້ຍາວນານ ສັນນັ້ນ.

‘‘သေယျထာပိ, အာနန္ဒ, သမ္ပန္နေ ဥစ္ဆုက္ခေတ္တေ မဉ္ဇိဋ္ဌိကာ နာမ ရောဂဇာတိ နိပတတိ, ဧဝံ တံ ဥစ္ဆုက္ခေတ္တံ န စိရဋ္ဌိတိကံ ဟောတိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, အာနန္ဒ, ယသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ လဘတိ မာတုဂါမော အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, န တံ ဗြဟ္မစရိယံ စိရဋ္ဌိတိကံ ဟောတိ.

ອານົນ ປຽບເໝືອນສວນອ້ອຍ ທີ່ສົມບູນ ຫາກມີໂຣກລຳຕົ້ນແດງ ລົງ, ສວນອ້ອຍນັ້ນ ຍ່ອມບໍ່ດຳຣົງຢູ່ໄດ້ຍາວນານ ສັນໃດ; ອານົນ ສັນນັ້ນແຫຼະ ໃນພຣະທັມມະວິນັຍໃດ ທີ່ມາຕຸຄາມ ໄດ້ຮັບການບັນພະຊາ ອອກຈາກເຮືອນ ບວດເປັນບັນພະຊິດ ບໍ່ມີເຮືອນ, ພຣົມມະຈັນນັ້ນ ຍ່ອມບໍ່ດຳຣົງຢູ່ໄດ້ຍາວນານ ສັນນັ້ນ.

‘‘သေယျထာပိ[Pg.106], အာနန္ဒ, ပုရိသော မဟတော တဠာကဿ ပဋိကစ္စေဝ အာဠိံ ဗန္ဓေယျ ယာဝဒေဝ ဥဒကဿ အနတိက္ကမနာယ; ဧဝမေဝံ ခေါ, အာနန္ဒ, မယာ ပဋိကစ္စေဝ ဘိက္ခုနီနံ အဋ္ဌ ဂရုဓမ္မာ ပညတ္တာ ယာဝဇီဝံ အနတိက္ကမနီယာ’’တိ. ပဌမံ.

ອານົນ ປຽບເໝືອນບຸຣຸດ ກັ້ນຄັນຄູໄວ້ກ່ອນ ແກ່ອ່າງເກັບນ້ຳຂະໜາດໃຫຍ່ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ນ້ຳໄຫຼລົ້ນອອກໄປ ສັນໃດ; ອານົນ ສັນນັ້ນແຫຼະ ເຮົາໄດ້ບັນຍັດຄະລຸທັມ ໘ ປະການ ໄວ້ກ່ອນແລ້ວ ແກ່ພິກຂຸນີທັງຫຼາຍ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ກ້າວລ່ວງຕະຫຼອດຊີວິດ ສັນນັ້ນ.» ສູດທີໜຶ່ງ.

၂. ဩဝါဒသုတ္တံ

໒. ໂອວາດະສູດ

၅၂. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကတိဟိ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဘိက္ခုနောဝါဒကော သမ္မန္နိတဗ္ဗော’’တိ?

໕໒. ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ປະທັບຢູ່ ນະ ປ່າວັນມະຫາວັນ ປ່າກູຕາຄານສາລາ ເຂດເມືອງເວສາລີ. ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ຄັນເຂົ້າໄປເຝົ້າແລ້ວ ໄດ້ຖວາຍອະພິວາດພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ ນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງແລ້ວ ໄດ້ຂາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ: «ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມມະເທົ່າໃດປະການ ພຶງໄດ້ຮັບການສົມມຸດໃຫ້ເປັນຜູ້ໃຫ້ໂອວາດແກ່ພິກຂຸນີ?»

‘‘အဋ္ဌဟိ ခေါ, အာနန္ဒ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဘိက္ခုနောဝါဒကော သမ္မန္နိတဗ္ဗော. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓာနန္ဒ, ဘိက္ခု သီလဝါ ဟောတိ…ပေ… သမာဒါယ သိက္ခတိ သိက္ခာပဒေသု; ဗဟုဿုတော ဟောတိ…ပေ… ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ; ဥဘယာနိ ခေါ ပနဿ ပါတိမောက္ခာနိ ဝိတ္ထာရေန သွာဂတာနိ ဟောန္တိ သုဝိဘတ္တာနိ သုပ္ပဝတ္တီနိ သုဝိနိစ္ဆိတာနိ သုတ္တသော အနုဗျဉ္ဇနသော; ကလျာဏဝါစော ဟောတိ ကလျာဏဝါက္ကရဏော, ပေါရိယာ ဝါစာယ သမန္နာဂတော ဝိဿဋ္ဌာယ အနေလဂဠာယ အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ; ပဋိဗလော ဟောတိ ဘိက္ခုနိသံဃဿ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတုံ သမာဒပေတုံ သမုတ္တေဇေတုံ သမ္ပဟံသေတုံ; ယေဘုယျေန ဘိက္ခုနီနံ ပိယော ဟောတိ မနာပေါ; န ခေါ ပနေတံ ဘဂဝန္တံ ဥဒ္ဒိဿ ပဗ္ဗဇိတာယ ကာသာယဝတ္ထနိဝသနာယ ဂရုဓမ္မံ အဇ္ဈာပန္နပုဗ္ဗော ဟောတိ; ဝီသတိဝဿော ဝါ ဟောတိ အတိရေကဝီသတိဝဿော ဝါ. ဣမေဟိ ခေါ, အာနန္ဒ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဘိက္ခုနောဝါဒကော သမ္မန္နိတဗ္ဗော’’တိ. ဒုတိယံ.

ດູກອນອານົນ ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ ໘ ປະການ ແລ ຄວນໄດ້ຮັບສົມມຸດໃຫ້ເປັນຜູ້ໂອວາດພິກຂຸນີ. ທຳ ໘ ປະການ ແມ່ນຫຍັງແດ່? ອານົນ, ພິກຂຸໃນທຳວິນັຍນີ້ ເປັນຜູ້ມີສິນ...ຯລຯ... ສະມາດານສຶກສາໃນສິກຂາບົດທັງຫຼາຍ; ເປັນພະຫູສູດ...ຯລຯ... ແທງຕະຫຼອດດີແລ້ວດ້ວຍທິດຖິ; ອະນຶ່ງເລົ່າ ປາຕິໂມກທັງສອງ (ພິກຂຸປາຕິໂມກ ແລະ ພິກຂຸນີປາຕິໂມກ) ຂອງພິກຂຸນັ້ນ ຍ່ອມມາສູ່ແນວທາງເປັນຢ່າງດີໂດຍພິດສະດານ ແຈກແຈງໄວ້ດີແລ້ວ ໃຫ້ເປັນໄປດີແລ້ວ ຕັດສິນໄວ້ດີແລ້ວ ໂດຍສູດ ໂດຍພະຍັນຊະນະ; ເປັນຜູ້ມີວາຈາໄພເລາະ ມີສຳນຽງໄພເລາະ ປະກອບດ້ວຍວາຈາຂອງຊາວເມືອງ ທີ່ສະອາດ ບໍ່ມີໂທດ ເຮັດໃຫ້ເຂົ້າໃຈເນື້ອຄວາມໄດ້; ເປັນຜູ້ສາມາດເພື່ອຈະຊີ້ແຈງ ໃຫ້ສະມາດານ ອາດຫານ ແກ້ວກ້າ ເຮັດໃຫ້ລື່ນເລີງແກ່ພິກຂຸນີສົງດ້ວຍທຳມິກະຖາ; ໂດຍຫຼາຍຍ່ອມເປັນທີ່ຮັກ ທີ່ເພິ່ງພໍໃຈຂອງພວກພິກຂຸນີ; ອະນຶ່ງເລົ່າ ພິກຂຸນັ້ນບໍ່ເຄີຍລ່ວງລະເມີດອາບັດໜັກ (ຄະລຸທຳ) ໃນພິກຂຸນີຜູ້ບວດອຸທິດຕໍ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້ານັ້ນ ຜູ້ຄອງຜ້າກາສາວະພັດ; ເປັນຜູ້ມີພັນສາ ໒໐ ຫຼື ມີພັນສາເກີນ ໒໐ ຂຶ້ນໄປ. ອານົນ, ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ ໘ ປະການນີ້ແລ ຄວນໄດ້ຮັບສົມມຸດໃຫ້ເປັນຜູ້ໂອວາດພິກຂຸນີ.

၃. သံခိတ္တသုတ္တံ

໓. ສັງຂິດຕະສູດ

၅၃. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ. အထ ခေါ မဟာပဇာပတီ ဂေါတမီ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ မဟာပဇာပတီ ဂေါတမီ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

໕໓. ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ ທີ່ປ່າໃຫຍ່ (ມະຫາວັນ) ໃນກູຕາຄານສາລາ ເມືອງເວສາລີ. ຄັ້ງນັ້ນແລ ພຣະນາງມະຫາປະຊາບໍດີໂຄຕະມີ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເຖິງທີ່ປະທັບ; ຄັນເຂົ້າໄປເຝົ້າແລ້ວ ໄດ້ຖວາຍອະພິວາດພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວຢືນຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ພຣະນາງມະຫາປະຊາບໍດີໂຄຕະມີ ຜູ້ຢືນຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ้างໜຶ່ງແລ້ວ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ —

‘‘သာဓု [Pg.107] မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဓမ္မံ ဒေသေတု, ယမဟံ ဘဂဝတော ဓမ္မံ သုတွာ ဧကာ ဝူပကဋ္ဌာ အပ္ပမတ္တာ အာတာပိနီ ပဟိတတ္တာ ဝိဟရေယျ’’န္တိ. ‘‘ယေ ခေါ တွံ, ဂေါတမိ, ဓမ္မေ ဇာနေယျာသိ – ‘ဣမေ ဓမ္မာ သရာဂါယ သံဝတ္တန္တိ, နော ဝိရာဂါယ; သံယောဂါယ သံဝတ္တန္တိ, နော ဝိသံယောဂါယ; အာစယာယ သံဝတ္တန္တိ, နော အပစယာယ; မဟိစ္ဆတာယ သံဝတ္တန္တိ, နော အပ္ပိစ္ဆတာယ; အသန္တုဋ္ဌိယာ သံဝတ္တန္တိ, နော သန္တုဋ္ဌိယာ; သင်္ဂဏိကာယ သံဝတ္တန္တိ, နော ပဝိဝေကာယ; ကောသဇ္ဇာယ သံဝတ္တန္တိ, နော ဝီရိယာရမ္ဘာယ; ဒုဗ္ဘရတာယ သံဝတ္တန္တိ, နော သုဘရတာယာ’တိ, ဧကံသေန, ဂေါတမိ, ဓာရေယျာသိ – ‘နေသော ဓမ္မော, နေသော ဝိနယော, နေတံ သတ္ထုသာသန’’’န္တိ.

ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ເປັນການດີແທ້ ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໂຜດສະແດງທຳແກ່ຂ້ານ້ອຍໂດຍຫຍໍ້ ເພື່ອຂ້ານ້ອຍໄດ້ຟັງທຳຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າແລ້ວ ຈະໄດ້ເປັນຜູ້ຫຼີກອອກໄປຢູ່ຜູ້ດຽວ ບໍ່ປະມາດ ມີຄວາມພຽນເຜົາກິເລດ ມີໃຈສົ່ງໄປແລ້ວ (ມຸ່ງຕໍ່ພຣະນິພານ) ຢູ່ເຖີດ. ໂຄຕະມີ, ເຈົ້າພຶງຮູ້ທຳເຫຼົ່າໃດວ່າ 'ທຳເຫຼົ່ານີ້ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມກຳໜັດ (ມີຣາຄະ) ບໍ່ແມ່ນເພື່ອຄວາມຄາຍກຳໜັດ; ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມປະກອບໄວ້ (ໃນວັດຕະສົງສານ) ບໍ່ແມ່ນເພື່ອຄວາມພາກອອກ; ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມພອກພູນກິເລດ ບໍ່ແມ່ນເພື່ອຄວາມຫຼຸດນ້ອຍຖອຍໄປ; ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມມັກໃຫຍ່ ບໍ່ແມ່ນເພື່ອຄວາມມັກນ້ອຍ; ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມບໍ່ສັນໂດດ ບໍ່ແມ່ນເພື່ອຄວາມສັນໂດດ; ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມຄຸກຄີດ້ວຍໝູ່ຄະນະ ບໍ່ແມ່ນເພື່ອຄວາມສົງັດ; ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມກຽດຄ້ານ ບໍ່ແມ່ນເພື່ອການປາຣົບຄວາມພຽນ; ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມລ້ຽງຍາກ ບໍ່ແມ່ນເພື່ອຄວາມລ້ຽງງ່າຍ' ດັ່ງນີ້, ໂຄຕະມີ, ເຈົ້າພຶງກຳນົດຈຳໄວ້ໂດຍສ່ວນດຽວວ່າ 'ນັ້ນບໍ່ແມ່ນທຳ, 'ນັ້ນບໍ່ແມ່ນວິນັຍ, 'ນັ້ນບໍ່ແມ່ນຄຳສັ່ງສອນຂອງພຣະສາດສະດາ'.

‘‘ယေ စ ခေါ တွံ, ဂေါတမိ, ဓမ္မေ ဇာနေယျာသိ – ‘ဣမေ ဓမ္မာ ဝိရာဂါယ သံဝတ္တန္တိ, နော သရာဂါယ; ဝိသံယောဂါယ သံဝတ္တန္တိ, နော သံယောဂါယ; အပစယာယ သံဝတ္တန္တိ, နော အာစယာယ; အပ္ပိစ္ဆတာယ သံဝတ္တန္တိ, နော မဟိစ္ဆတာယ; သန္တုဋ္ဌိယာ သံဝတ္တန္တိ, နော အသန္တုဋ္ဌိယာ; ပဝိဝေကာယ သံဝတ္တန္တိ, နော သင်္ဂဏိကာယ; ဝီရိယာရမ္ဘာယ သံဝတ္တန္တိ, နော ကောသဇ္ဇာယ; သုဘရတာယ သံဝတ္တန္တိ, နော ဒုဗ္ဘရတာယာ’တိ, ဧကံသေန, ဂေါတမိ, ဓာရေယျာသိ – ‘ဧသော ဓမ္မော, ဧသော ဝိနယော, ဧတံ သတ္ထုသာသန’’’န္တိ. တတိယံ.

ສ່ວນທຳເຫຼົ່າໃດ ທີ່ເຈົ້າພຶງຮູ້ວ່າ 'ທຳເຫຼົ່ານີ້ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມຄາຍກຳໜັດ ບໍ່ແມ່ນເພື່ອຄວາມກຳໜັດ; ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມພາກອອກ ບໍ່ແມ່ນเพื่อຄວາມປະກອບໄວ້; ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມຫຼຸດນ້ອຍຖອຍໄປ ບໍ່ແມ່ນເພື່ອຄວາມພອກພູນ; ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມມັກນ້ອຍ ບໍ່ແມ່ນເພື່ອຄວາມມັກໃຫຍ່; ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມສັນໂດດ ບໍ່ແມ່ນເພື່ອຄວາມບໍ່ສັນໂດດ; ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມສົງັດ ບໍ່ແມ່ນເພື່ອຄວາມຄຸກຄີດ້ວຍໝູ່ຄະນະ; ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອການປາຣົບຄວາມພຽນ ບໍ່ແມ່ນເພື່ອຄວາມກຽດຄ້ານ; ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມລ້ຽງງ່າຍ ບໍ່ແມ່ນເພື່ອຄວາມລ້ຽງຍາກ' ດັ່ງນີ້, ໂຄຕະມີ, ເຈົ້າພຶງກຳນົດຈຳໄວ້ໂດຍສ່ວນດຽວວ່າ 'ນັ້ນແມ່ນທຳ, 'ນັ້ນແມ່ນວິນັຍ, 'ນັ້ນແມ່ນຄຳສັ່ງສອນຂອງພຣະສາດສະດາ'.

၄. ဒီဃဇာဏုသုတ္တံ

໔. ທີຄະຊານຸສູດ

၅၄. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကောလိယေသု ဝိဟရတိ ကက္ကရပတ္တံ နာမ ကောလိယာနံ နိဂမော. အထ ခေါ ဒီဃဇာဏု ကောလိယပုတ္တော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဒီဃဇာဏု ကောလိယပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မယံ, ဘန္တေ, ဂိဟီ ကာမဘောဂိနော ပုတ္တသမ္ဗာဓသယနံ အဇ္ဈာဝသာမ, ကာသိကစန္ဒနံ ပစ္စနုဘောမ, မာလာဂန္ဓဝိလေပနံ ဓာရယာမ, ဇာတရူပရဇတံ သာဒယာမ. တေသံ နော, ဘန္တေ, ဘဂဝါ အမှာကံ တထာ ဓမ္မံ ဒေသေတု ယေ အမှာကံ အဿု ဓမ္မာ ဒိဋ္ဌဓမ္မဟိတာယ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခါယ, သမ္ပရာယဟိတာယ သမ္ပရာယသုခါယာ’’တိ.

໕໔. ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ ໃນແຄວ້ນໂກລິຍະ ມີນິຄົມຂອງເຈົ້າໂກລິຍະຊື່ວ່າ ກັກກະຣະ打ຕະ. ຄັ້ງນັ້ນແລ ເຈົ້າໂກລິຍະນາມວ່າ ທີຄະຊານຸ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເຖິງທີ່ປະທັບ; ຄັນເຂົ້າໄປເຝົ້າແລ້ວ ໄດ້ຖວາຍອະພິວາດພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ເຈົ້າທີຄະຊານຸ ຜູ້ໂກລິຍະບຸດ ນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງແລ້ວ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ — ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍທັງຫຼາຍເປັນຄະລຶຫັດ ຜູ້ບໍລິໂພກກາມ ຄອງເຮືອນອັນຄັບແຄບດ້ວຍບຸດແລະພັນລະຍາ, ຍ່ອມໃຊ້ສອຍແກ່ນຈັນທີ່ມາຈາກແຄວ້ນກາສີ, ທັດຊົງດອກໄມ้ ຂອງຫອມ ແລະເຄື່ອງລູບໄລ້, ຍ່ອມຍິນດີໃນທອງແລະເງິນ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໂຜດສະແດງທຳແກ່ຂ້ານ້ອຍທັງຫຼາຍ ເພື່ອປະໂຫຍດ ເພື່ອຄວາມສຸກໃນປັດຈຸບັນ ແລະເພື່ອປະໂຫຍດ ເພື່ອຄວາມສຸກໃນພາຍພາກໜ້າ ເຖີດ.

‘‘စတ္တာရောမေ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ဓမ္မာ ကုလပုတ္တဿ ဒိဋ္ဌဓမ္မဟိတာယ သံဝတ္တန္တိ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခါယ. ကတမေ စတ္တာရော? ဥဋ္ဌာနသမ္ပဒါ, အာရက္ခသမ္ပဒါ, ကလျာဏမိတ္တတာ, သမဇီဝိတာ. ကတမာ စ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ဥဋ္ဌာနသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ကုလပုတ္တော [Pg.108] ယေန ကမ္မဋ္ဌာနေန ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ – ယဒိ ကသိယာ, ယဒိ ဝဏိဇ္ဇာယ, ယဒိ ဂေါရက္ခေန, ယဒိ ဣဿတ္တေန, ယဒိ ရာဇပေါရိသေန, ယဒိ သိပ္ပညတရေန – တတ္ထ ဒက္ခော ဟောတိ အနလသော, တတြုပါယာယ ဝီမံသာယ သမန္နာဂတော, အလံ ကာတုံ အလံ သံဝိဓာတုံ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ဥဋ္ဌာနသမ္ပဒါ.

ພະຍັກຄະປັດຊະ, ທຳ ໔ ປະການນີ້ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດໃນປັດຈຸບັນ ເພື່ອຄວາມສຸກໃນປັດຈຸບັນແກ່ກຸນລະບຸດ. ໔ ປະການ ແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ອຸດຖານະສຳປະທາ (ຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍຄວາມຂະຫຍັນ), ອາຣັກຂະສຳປະທາ (ຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍການຮັກສາ), ກັນລະຍານະມິດຕະຕາ (ຄວາມມີມິດດີ), ແລະ ສະມະຊີວີຕາ (ຄວາມລ້ຽງຊີວິດຢ່າງສະໝ່ຳສະເໝີ). ພະຍັກຄະປັດຊະ, ອຸດຖານະສຳປະທາ ເປັນແນວໃດ? ກຸນລະບຸດໃນໂລກນີ້ ລ້ຽງຊີວິດດ້ວຍການງານໃດ — ບໍ່ວ່າຈະດ້ວຍການເຮັດນາ, ດ້ວຍການຄ້າຂາຍ, ດ້ວຍການລ້ຽງສັດ, ດ້ວຍສິລະປະການຍິງທະນູ, ດ້ວຍການຮັບລາຊະການ, ຫຼື ດ້ວຍສິລະປະວິຊາໃດວິຊາໜຶ່ງ — ເປັນຜູ້ຂະຫຍັນ ບໍ່ກຽດຄ້ານໃນການງານນັ້ນ, ປະກອບດ້ວຍປັນຍາເຄື່ອງພິຈາລະນາອັນເປັນອຸບາຍໃນການງານນັ້ນ, ສາມາດເຮັດໄດ້ ສາມາດຈັດການໄດ້. ພະຍັກຄະປັດຊະ, ນີ້ຮຽກວ່າ ອຸດຖານະສຳປະທາ.

‘‘ကတမာ စ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, အာရက္ခသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ကုလပုတ္တဿ ဘောဂါ ဟောန္တိ ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတာ ဗာဟာဗလပရိစိတာ, သေဒါဝက္ခိတ္တာ, ဓမ္မိကာ ဓမ္မလဒ္ဓါ. တေ အာရက္ခေန ဂုတ္တိယာ သမ္ပာဒေတိ – ‘ကိန္တိ မေ ဣမေ ဘောဂေ နေဝ ရာဇာနော ဟရေယျုံ, န စောရာ ဟရေယျုံ, န အဂ္ဂိ ဍဟေယျ, န ဥဒကံ ဝဟေယျ, န အပ္ပိယာ ဒါယာဒါ ဟရေယျု’န္တိ! အယံ ဝုစ္စတိ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, အာရက္ခသမ္ပဒါ.

ພະຍັກຄະປັດຊະ, ອາຣັກຂະສຳປະທາ ເປັນແນວໃດ? ກຸນລະບຸດໃນໂລກນີ້ ມີໂພຄະຊັບທີ່ໄດ້ມາດ້ວຍຄວາມພຽນອັນຂະຫຍັນ ສະສົມດ້ວຍກຳລັງແຂນ ອາບເຫື່ອຕ່າງນ້ຳ ເປັນຊັບທີ່ຊອບທຳ ໄດ້ມາໂດຍທຳ. ເຂົາຍ່ອມຈັດການຮັກສາຄຸ້ມຄອງໂພຄະຊັບເຫຼົ່ານັ້ນ ດ້ວຍຄິດວ່າ 'ເຮັດແນວໃດໜໍ ໂພຄະຊັບເຫຼົ່ານີ້ຂອງເຮົາ ຈະບໍ່ຖືກພຣະລາຊາຮິບເອົາໄປ, ບໍ່ຖືກໂຈນປຸ້ນເອົາໄປ, ບໍ່ຖືກໄຟໄໝ້, ບໍ່ຖືກນ້ຳພັດໄປ, ຫຼື ບໍ່ຖືກທາຍາດທີ່ບໍ່ເປັນທີ່ຮັກຍາດແຍ່ງເອົາໄປ'. ພະຍັກຄະປັດຊະ, ນີ້ຮຽກວ່າ ອາຣັກຂະສຳປະທາ.

‘‘ကတမာ စ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ကလျာဏမိတ္တတာ? ဣဓ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ကုလပုတ္တော ယသ္မိံ ဂါမေ ဝါ နိဂမေ ဝါ ပဋိဝသတိ, တတ္ထ ယေ တေ ဟောန္တိ – ဂဟပတီ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တာ ဝါ ဒဟရာ ဝါ ဝုဒ္ဓသီလိနော, ဝုဒ္ဓါ ဝါ ဝုဒ္ဓသီလိနော, သဒ္ဓါသမ္ပန္နာ, သီလသမ္ပန္နာ, စာဂသမ္ပန္နာ, ပညာသမ္ပန္နာ – တေဟိ သဒ္ဓိံ သန္တိဋ္ဌတိ သလ္လပတိ သာကစ္ဆံ သမာပဇ္ဇတိ; ယထာရူပါနံ သဒ္ဓါသမ္ပန္နာနံ သဒ္ဓါသမ္ပဒံ အနုသိက္ခတိ, ယထာရူပါနံ သီလသမ္ပန္နာနံ သီလသမ္ပဒံ အနုသိက္ခတိ, ယထာရူပါနံ စာဂသမ္ပန္နာနံ စာဂသမ္ပဒံ အနုသိက္ခတိ, ယထာရူပါနံ ပညာသမ္ပန္နာနံ ပညာသမ္ပဒံ အနုသိက္ခတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ကလျာဏမိတ္တတာ.

ພະຍັກຄະປັດຊະ, ກັນລະຍານະມິດຕະຕາ ເປັນແນວໃດ? ກຸນລະບຸດໃນໂລກນີ້ ອາໄສຢູ່ໃນບ້ານຫຼືນິຄົມໃດ, ຍ່ອມຄົບຫາ ສະມາຄົມ ສົນທະນາ ປຶກສາຫາລື ກັບບຸກຄົນເຫຼົ່ານັ້ນ — ບໍ່ວ່າຈະເປັນຄະລຶຫັດ ຫຼື ບຸດຂອງຄະລຶຫັດ ທີ່ເປັນຄົນໜຸ່ມແຕ່ມີສິນທຳອັນຈະເລີນ, ຫຼື ເປັນຜູ້ໃຫຍ່ທີ່ມີສິນທຳອັນຈະເລີນ, ຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສັດທາ, ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສິນ, ເຖິງພ້ອມດ້ວຍການເສຍສະຫຼະ (ຈາຄະ), ເຖິງພ້ອມດ້ວຍປັນຍາ; ເຂົາຍ່ອມສຶກສາຮຽນແບບຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍສັດທາ ຂອງຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສັດທາເຊັ່ນນັ້ນ, ຍ່ອມສຶກສາຮຽນແບບຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍສິນ ຂອງຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສິນເຊັ່ນນັ້ນ, ຍ່ອມສຶກສາຮຽນແບບຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍການເສຍສະຫຼະ ຂອງຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍການເສຍສະຫຼະເຊັ່ນນັ້ນ, ຍ່ອມສຶກສາຮຽນແບບຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍປັນຍາ ຂອງຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍປັນຍາເຊັ່ນນັ້ນ. ພະຍັກຄະປັດຊະ, ນີ້ຮຽກວ່າ ກັນລະຍານະມິດຕະຕາ.

‘‘ကတမာ စ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, သမဇီဝိတာ? ဣဓ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ကုလပုတ္တော အာယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ, ဝယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ, သမံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ နာစ္စောဂါဠှံ နာတိဟီနံ – ‘ဧဝံ မေ အာယော ဝယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတိ, န စ မေ ဝယော အာယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတီ’တိ. သေယျထာပိ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, တုလာဓာရော ဝါ တုလာဓာရန္တေဝါသီ ဝါ တုလံ ပဂ္ဂဟေတွာ ဇာနာတိ – ‘ဧတ္တကေန ဝါ ဩနတံ, ဧတ္တကေန ဝါ ဥန္နတ’န္တိ ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ကုလပုတ္တော အာယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ, ဝယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ, သမံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ နာစ္စောဂါဠှံ နာတိဟီနံ – ‘ဧဝံ မေ အာယော ဝယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတိ, န စ မေ ဝယော အာယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတီ’တိ. သစာယံ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ကုလပုတ္တော အပ္ပာယော [Pg.109] သမာနော ဥဠာရံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ, တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော – ‘ဥဒုမ္ဗရခါဒီဝါယံ ကုလပုတ္တော ဘောဂေ ခါဒတီ’တိ. သစေ ပနာယံ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ကုလပုတ္တော မဟာယော သမာနော ကသိရံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ, တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော – ‘အဇေဋ္ဌမရဏံဝါယံ ကုလပုတ္တော မရိဿတီ’တိ. ယတော စ ခေါယံ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ကုလပုတ္တော အာယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ, ဝယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ, သမံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ နာစ္စောဂါဠှံ နာတိဟီနံ – ‘ဧဝံ မေ အာယော ဝယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတိ, န စ မေ ဝယော အာယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတီ’တိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, သမဇီဝိတာ.

ພະຍັກຄະປັດຊະ, ສະມະຊີວີຕາ ເປັນແນວໃດ? ກຸນລະບຸດໃນໂລກນີ້ ຮູ້ທາງເຂົ້າ (ລາຍຮັບ) ຂອງໂພຄະຊັບ ແລະ ຮູ້ທາງອອກ (ລາຍຈ່າຍ) ຂອງໂພຄະຊັບ ແລ້ວລ້ຽງຊີວິດຢ່າງສະໝ່ຳສະເໝີ ບໍ່ໃຫ້ຟຸມເຟືອຍເກີນໄປ ບໍ່ໃຫ້ຝືດເຄືອງເກີນໄປ ໂດຍຄິດວ່າ 'ດ້ວຍວິທີນີ້ ລາຍຮັບຂອງເຮົາຈະກຸ້ມລາຍຈ່າຍ ແລະ ລາຍຈ່າຍຂອງເຮົາຈະບໍ່ເກີນລາຍຮັບ'. ພະຍັກຄະປັດຊະ, ປຽບເໝືອນຄົນຊັ່ງຊາ ຫຼື ລູກມືຂອງຄົນຊັ່ງຊາ ຍົກຕາຊັ່ງຂຶ້ນແລ້ວຍ່ອມຮູ້ວ່າ 'ຫຼຸດລົງເທົ່ານີ້ ຫຼື ຟູຂຶ້ນເທົ່ານີ້' ສັນໃດ; ພະຍັກຄະປັດຊະ, ກຸນລະບຸດກໍສັນນັ້ນຄືກັນ ຮູ້ທາງເຂົ້າຂອງໂພຄະຊັບ ແລະ ຮູ້ທາງອອກຂອງໂພຄະຊັບ ແລ້ວລ້ຽງຊີວິດຢ່າງສະໝ່ຳສະເໝີ ບໍ່ໃຫ້ຟຸມເຟືອຍເກີນໄປ ບໍ່ໃຫ້ຝືດເຄືອງເກີນໄປ ໂດຍຄິດວ່າ 'ດ້ວຍວິທີນີ້ ລາຍຮັບຂອງເຮົາຈະກຸ້ມລາຍຈ່າຍ ແລະ ລາຍຈ່າຍຂອງເຮົາຈະບໍ່ເກີນລາຍຮັບ'. ພະຍັກຄະປັດຊະ, ຖ້າກຸນລະບຸດນີ້ມີລາຍຮັບນ້ອຍ ແຕ່ລ້ຽງຊີວິດຢ່າງຟຸມເຟືອຍ, ຍ່ອມມີຜູ້ຕິຕຽນວ່າ 'ກຸນລະບຸດຜູ້ນີ້ກິນຊັບເໝືອນຄົນກິນໝາກເດື່ອ'. ແຕ່ຖ້າກຸນລະບຸດນີ້ມີລາຍຮັບຫຼາຍ ແຕ່ລ້ຽງຊີວິດຢ່າງຝືດເຄືອງ, ຍ່ອມມີຜູ້ຕິຕຽນວ່າ 'ກຸນລະບຸດຜູ້ນີ້ຈັກຕາຍເໝືອນຄົນອະນາຖາ (ຕາຍຢ່າງອົດຢາກ)'. ພະຍັກຄະປັດຊະ, ແຕ່ເມື່ອໃດກຸນລະບຸດຮູ້ທາງເຂົ້າຂອງໂພຄະຊັບ ແລະ ຮູ້ທາງອອກຂອງໂພຄະຊັບ ແລ້ວລ້ຽງຊີວິດຢ່າງສະໝ່ຳສະເໝີ ບໍ່ໃຫ້ຟຸມເຟືອຍເກີນໄປ ບໍ່ໃຫ້ຝືດເຄືອງເກີນໄປ ໂດຍຄິດວ່າ 'ດ້ວຍວິທີນີ້ ລາຍຮັບຂອງເຮົາຈະກຸ້ມລາຍຈ່າຍ ແລະ ລາຍຈ່າຍຂອງເຮົາຈະບໍ່ເກີນລາຍຮັບ'. ພະຍັກຄະປັດຊະ, ນີ້ຮຽກວ່າ ສະມະຊີວີຕາ.

‘‘ဧဝံ သမုပ္ပန္နာနံ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ဘောဂါနံ စတ္တာရိ အပါယမုခါနိ ဟောန္တိ – ဣတ္ထိဓုတ္တော, သုရာဓုတ္တော, အက္ခဓုတ္တော, ပါပမိတ္တော ပါပသဟာယော ပါပသမ္ပဝင်္ကော. သေယျထာပိ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, မဟတော တဠာကဿ စတ္တာရိ စေဝ အာယမုခါနိ, စတ္တာရိ စ အပါယမုခါနိ. တဿ ပုရိသော ယာနိ စေဝ အာယမုခါနိ တာနိ ပိဒဟေယျ, ယာနိ စ အပါယမုခါနိ တာနိ ဝိဝရေယျ; ဒေဝေါ စ န သမ္မာ ဓာရံ အနုပ္ပဝေစ္ဆေယျ. ဧဝဉှိ တဿ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, မဟတော တဠာကဿ ပရိဟာနိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ, နော ဝုဒ္ဓိ; ဧဝမေဝံ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ဧဝံ သမုပ္ပန္နာနံ ဘောဂါနံ စတ္တာရိ အပါယမုခါနိ ဟောန္တိ – ဣတ္ထိဓုတ္တော, သုရာဓုတ္တော, အက္ခဓုတ္တော, ပါပမိတ္တော ပါပသဟာယော ပါပသမ္ပဝင်္ကော.

ພະຍັກຄະປັດຊະ, ໂພຄະຊັບທີ່ເກີດຂຶ້ນຢ່າງນີ້ແລ້ວ ຍ່ອມມີທາງເສື່ອມເສຍ (ອະບາຍະມຸກ) ໔ ປະການ ຄື — ເປັນນັກເລງຍິງ, ເປັນນັກເລງສຸລາ, ເປັນນັກເລງການພະນັນ, ແລະ ມີມິດຊົ່ວ ມີເພື່ອນຊົ່ວ ມີສະຫາຍຊົ່ວ. ພະຍັກຄະປັດຊະ, ປຽບເໝືອນສະນ້ຳໃຫຍ່ ທີ່ມີທາງນ້ຳເຂົ້າ ໔ ທາງ ແລະ ທາງນ້ຳອອກ ໔ ທາງ. ບຸລຸດປິດທາງນ້ຳເຂົ້າເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ ແລະ ເປີດທາງນ້ຳອອກເຫຼົ່ານັ້ນໄວ້, ທັງຝົນກໍບໍ່ຕົກລົງມາໂດຍຊອບ; ພະຍັກຄະປັດຊະ, ເມື່ອເປັນເຊັ່ນນີ້ ສະນ້ຳໃຫຍ່ນັ້ນຍ່ອມມີແຕ່ຄວາມບົກແຫ້ງໄປເປັນທຳມະດา ບໍ່ມີຄວາມເຕັມເປ່ຽມເລີຍ ສັນໃດ; ພະຍັກຄະປັດຊະ, ໂພຄະຊັບທີ່ເກີດຂຶ້ນຢ່າງນີ້ແລ້ວ ກໍສັນນັ້ນຄືກັນ ຍ່ອມມີທາງເສື່ອມເສຍ ໔ ປະການ ຄື — ເປັນນັກເລງຍິງ, ເປັນນັກເລງສຸລາ, ເປັນນັກເລງການພະນັນ, ແລະ ມີມິດຊົ່ວ ມີເພື່ອນຊົ່ວ ມີສະຫາຍຊົ່ວ.

‘‘ဧဝံ သမုပ္ပန္နာနံ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ဘောဂါနံ စတ္တာရိ အာယမုခါနိ ဟောန္တိ – န ဣတ္ထိဓုတ္တော, န သုရာဓုတ္တော, န အက္ခဓုတ္တော, ကလျာဏမိတ္တော ကလျာဏသဟာယော ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကော. သေယျထာပိ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, မဟတော တဠာကဿ စတ္တာရိ စေဝ အာယမုခါနိ, စတ္တာရိ စ အပါယမုခါနိ. တဿ ပုရိသော ယာနိ စေဝ အာယမုခါနိ တာနိ ဝိဝရေယျ, ယာနိ စ အပါယမုခါနိ တာနိ ပိဒဟေယျ; ဒေဝေါ စ သမ္မာ ဓာရံ အနုပ္ပဝေစ္ဆေယျ. ဧဝဉှိ တဿ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, မဟတော တဠာကဿ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ, နော ပရိဟာနိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ဧဝံ သမုပ္ပန္နာနံ ဘောဂါနံ စတ္တာရိ အာယမုခါနိ ဟောန္တိ – န ဣတ္ထိဓုတ္တော[Pg.110], န သုရာဓုတ္တော, န အက္ခဓုတ္တော, ကလျာဏမိတ္တော ကလျာဏသဟာယော ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကော. ဣမေ ခေါ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, စတ္တာရော ဓမ္မာ ကုလပုတ္တဿ ဒိဋ္ဌဓမ္မဟိတာယ သံဝတ္တန္တိ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခါယ.

ພະຍັກຄະປັດຊະ, ໂພຄະຊັບທີ່ເກີດຂຶ້ນຢ່າງນີ້ແລ້ວ ຍ່ອມມີທາງຈະເລີນ (ອາຍະມຸກ) ໔ ປະການ ຄື — ບໍ່ເປັນນັກເລງຍິງ, ບໍ່ເປັນນັກເລງສຸລາ, ບໍ່ເປັນນັກເລງການພະນັນ, ແລະ ມີມິດດີ ມີເພື່ອນດີ ມີສະຫາຍດີ. ພະຍັກຄະປັດຊະ, ປຽບເໝືອນສະນ້ຳໃຫຍ່ ທີ່ມີທາງນ້ຳເຂົ້າ ໔ ທາງ ແລະ ທາງນ້ຳອອກ ໔ ທາງ. ບຸລຸດເປີດທາງນ້ຳເຂົ້າເຫຼົ່ານັ້ນໄວ້ ແລະ ປິດທາງນ້ຳອອກເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ, ທັງຝົນກໍຕົກລົງມາໂດຍຊອບ; ພະຍັກຄະປັດຊະ, ເມື່ອເປັນເຊັ່ນນີ້ ສະນ້ຳໃຫຍ່ນັ້ນຍ່ອມມີແຕ່ຄວາມເຕັມເປ່ຽມເປັນທຳມະດา ບໍ່ມີຄວາມບົກແຫ້ງເລີຍ ສັນໃດ; ພະຍັກຄະປັດຊະ, ໂພຄະຊັບທີ່ເກີດຂຶ້ນຢ່າງນີ້ແລ້ວ ກໍສັນນັ້ນຄືກັນ ຍ່ອມມີທາງຈະເລີນ ໔ ປະການ ຄື — ບໍ່ເປັນນັກເລງຍິງ, ບໍ່ເປັນນັກເລງສຸລາ, ບໍ່ເປັນນັກເລງການພະນັນ, ແລະ ມີມິດດີ ມີເພື່ອນດີ ມີສະຫາຍດີ. ພະຍັກຄະປັດຊະ, ທຳ ໔ ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດໃນປັດຈຸບັນ ເພື່ອຄວາມສຸກໃນປັດຈຸບັນແກ່ກຸນລະບຸດ.

‘‘စတ္တာရောမေ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ဓမ္မာ ကုလပုတ္တဿ သမ္ပရာယဟိတာယ သံဝတ္တန္တိ သမ္ပရာယသုခါယ. ကတမေ စတ္တာရော? သဒ္ဓါသမ္ပဒါ, သီလသမ္ပဒါ, စာဂသမ္ပဒါ, ပညာသမ္ပဒါ. ကတမာ စ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, သဒ္ဓါသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ကုလပုတ္တော သဒ္ဓေါ ဟောတိ, သဒ္ဒဟတိ တထာဂတဿ ဗောဓိံ – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ…ပေ… သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’တိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, သဒ္ဓါသမ္ပဒါ.

ດູກອນພະຍັກຄະປັດຊະ ທຳ 4 ປະການເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນໃນພົບພາຍໜ້າ ເພື່ອຄວາມສຸກໃນພົບພາຍໜ້າ ແກ່ກຸນລະບຸດ. 4 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ສັດທາສຳປະທາ, ສີລະສຳປະທາ, ຈາຄະສຳປະທາ, ປັນຍາສຳປະທາ. ດູກອນພະຍັກຄະປັດຊະ ກໍສັດທາສຳປະທາເປັນແນວໃດ? ດູກອນພະຍັກຄະປັດຊະ ກຸນລະບຸດໃນໂລກນີ້ ເປັນຜູ້ມີສັດທາ ເຊື່ອໝັ້ນໃນການຕັດສະຮູ້ຂອງພະຕະຖາຄົດວ່າ: 'ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້ານັ້ນ ເປັນພະອໍຣະຫັນ... ເປັນສາດສະດາຂອງເທວະດາແລະມະນຸດທັງຫຼາຍ ເປັນຜູ້ຕັດສະຮູ້ ເປັນພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ'. ດູກອນພະຍັກຄະປັດຊະ ນີ້ຮຽກວ່າ ສັດທາສຳປະທາ.

‘‘ကတမာ စ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, သီလသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ကုလပုတ္တော ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ…ပေ… သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, သီလသမ္ပဒါ.

ດູກອນພະຍັກຄະປັດຊະ ກໍສີລະສຳປະທາເປັນແນວໃດ? ດູກອນພະຍັກຄະປັດຊະ ກຸນລະບຸດໃນໂລກນີ້ ເປັນຜູ້ງົດເວັ້ນຈາກການຂ້າສັດ... ເປັນຜູ້ງົດເວັ້ນຈາກການດື່ມນ້ຳເມົາຄືສຸລາແລະເມໄລອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມປະມາດ. ດູກອນພະຍັກຄະປັດຊະ ນີ້ຮຽກວ່າ ສີລະສຳປະທາ.

‘‘ကတမာ စ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, စာဂသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ကုလပုတ္တော ဝိဂတမလမစ္ဆေရေန စေတသာ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ မုတ္တစာဂေါ ပယတပါဏိ ဝေါဿဂ္ဂရတော ယာစယောဂေါ ဒါနသံဝိဘာဂရတော. အယံ ဝုစ္စတိ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, စာဂသမ္ပဒါ.

ດູກອນພະຍັກຄະປັດຊະ ກໍຈາຄະສຳປະທາເປັນແນວໃດ? ດູກອນພະຍັກຄະປັດຊະ ກຸນລະບຸດໃນໂລກນີ້ ມີໃຈປາສະຈາກມົນທິນຄືຄວາມຕະໜີ່ ຄອງເຮືອນ ມີການບໍລິຈາກອັນປ່ອຍວາງແລ້ວ ມີມືອັນລ້າງໄວ້ຄອຍທານ ຍິນດີໃນການສະຫຼະ ຄວນແກ່ການຂໍ ຍິນດີໃນການແຈກຢາຍທານ. ດູກອນພະຍັກຄະປັດຊະ ນີ້ຮຽກວ່າ ຈາຄະສຳປະທາ.

‘‘ကတမာ စ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ပညာသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ကုလပုတ္တော ပညဝါ ဟောတိ, ဥဒယတ္ထဂါမိနိယာ ပညာယ သမန္နာဂတော အရိယာယ နိဗ္ဗေဓိကာယ သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယဂါမိနိယာ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, ပညာသမ္ပဒါ. ဣမေ ခေါ, ဗျဂ္ဃပဇ္ဇ, စတ္တာရော ဓမ္မာ ကုလပုတ္တဿ သမ္ပရာယဟိတာယ သံဝတ္တန္တိ သမ္ပရာယသုခါယာ’’တိ.

ດູກອນພະຍັກຄະປັດຊະ ກໍປັນຍາສຳປະທາເປັນແນວໃດ? ດູກອນພະຍັກຄะປັດຊະ ກຸນລະບຸດໃນໂລກນີ້ ເປັນຜູ້ມີປັນຍາ ປະກອບດ້ວຍປັນຍາອັນເຫັນຄວາມເກີດແລະຄວາມດັບ ອັນເປັນອະລິຍະ ຊຳແລກກິເລດ ໃຫ້ເຖິງຄວາມສິ້ນທຸກໂດຍຊອບ. ດູກອນພະຍັກຄະປັດຊະ ນີ້ຮຽກວ່າ ປັນຍາສຳປະທາ. ດູກອນພະຍັກຄะປັດຊະ ທຳ 4 ປະການເຫຼົ່ານີ້ແລ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນໃນພົບພາຍໜ້າ ເພື່ອຄວາມສຸກໃນພົບພາຍໜ້າ ແກ່ກຸນລະບຸດ.

‘‘ဥဋ္ဌာတာ ကမ္မဓေယျေသု, အပ္ပမတ္တော ဝိဓာနဝါ;

သမံ ကပ္ပေတိ ဇီဝိကံ, သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ.

ຄົນຜູ້ມີຄວາມຂະຫຍັນໃນການງານ ບໍ່ປະມາດ ມີການຈັດແຈງອັນເໝາະສົມ ລ້ຽງຊີວິດຢ່າງສະໝ່ຳສະເໝີ ຍ່ອມຮັກສາຊັບທີ່ສະສົມໄວ້ໄດ້.

‘‘သဒ္ဓေါ သီလေန သမ္ပန္နော, ဝဒညူ ဝီတမစ္ဆရော;

နိစ္စံ မဂ္ဂံ ဝိသောဓေတိ, သောတ္ထာနံ သမ္ပရာယိကံ.

ຜູ້ມີສັດທາ ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສີລ ຮູ້ຄວາມປະສົງຂອງຜູ້ຂໍ ປາສະຈາກຄວາມຕະໜີ່ ຍ່ອມຊຳຮະລ້າງທາງອັນເປັນຄວາມສະຫວັດດີໃນພົບພາຍໜ້າເປັນນິດ.

‘‘ဣစ္စေတေ အဋ္ဌ ဓမ္မာ စ, သဒ္ဓဿ ဃရမေသိနော;

အက္ခာတာ သစ္စနာမေန, ဥဘယတ္ထ သုခါဝဟာ.

ທຳ 8 ປະການເຫຼົ່ານີ້ ຂອງຜູ້ຄອງເຮືອນທີ່ມີສັດທາ ພະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ມີພະນາມອັນແທ້ຈິງ ຊົງສະແດງໄວ້ວ່າ ຍ່ອມນຳຄວາມສຸກມາໃຫ້ໃນໂລກທັງສອງ:

‘‘ဒိဋ္ဌဓမ္မဟိတတ္ထာယ, သမ္ပရာယသုခါယ စ;

ဧဝမေတံ ဂဟဋ္ဌာနံ, စာဂေါ ပုညံ ပဝဍ္ဎတီ’’တိ. စတုတ္ထံ;

ເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນໃນປັດຈຸບັນ ແລະເພື່ອຄວາມສຸກໃນພົບພາຍໜ້າ ດ້ວຍປະການສະນັ້ນ ການບໍລິຈາກແລະບຸນຂອງຄະລຶຫັດເຫຼົ່ານັ້ນ ຍ່ອມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງ.

၅. ဥဇ္ဇယသုတ္တံ

໕. ອຸດຊະຍະສູດ

၅၅. အထ [Pg.111] ခေါ ဥဇ္ဇယော ဗြာဟ္မဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဥဇ္ဇယော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မယံ, ဘော ဂေါတမ, ပဝါသံ ဂန္တုကာမာ. တေသံ နော ဘဝံ ဂေါတမော အမှာကံ တထာ ဓမ္မံ ဒေသေတု – ယေ အမှာကံ အဿု ဓမ္မာ ဒိဋ္ဌဓမ္မဟိတာယ, ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခါယ, သမ္ပရာယဟိတာယ, သမ္ပရာယသုခါယာ’’တိ.

໕໕. ຄັ້ງນັ້ນແລ ອຸດຊະຍະພາມໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າເຖິງທີ່ປະທັບ ຄັນເຂົ້າໄປເຖິງແລ້ວ ໄດ້ປາໄສກັບພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ ຄັນຜ່ານການປາໄສອັນເປັນທີ່ບັນເທີງໃຈແລະເປັນທີ່ລະນຶກເຖິງກັນແລ້ວ ຈຶ່ງນັ່ງ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນ khāngໜຶ່ງ. ອຸດຊະຍະພາມຜູ້ນັ່ງ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງແລ້ວ ໄດ້ຂາບທູນພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ: 'ຂ້າແຕ່ພະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນ ຂ້າພະເຈົ້າທັງຫຼາຍມີຄວາມປະສົງຈະເດີນທາງໄປຕ່າງຖິ່ນ ຂໍພະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນໂປດສະແດງທຳແກ່ຂ້າພະເຈົ້າທັງຫຼາຍ ເພື່ອໃຫ້ເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນໃນປັດຈຸບັນ ເພື່ອຄວາມສຸກໃນປັດຈຸບັນ ເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນໃນພົບພາຍໜ້າ ແລະເພື່ອຄວາມສຸກໃນພົບພາຍໜ້າ ເຖີດ'.

‘‘စတ္တာရောမေ, ဗြာဟ္မဏ, ဓမ္မာ ကုလပုတ္တဿ ဒိဋ္ဌဓမ္မဟိတာယ သံဝတ္တန္တိ, ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခါယ. ကတမေ စတ္တာရော? ဥဋ္ဌာနသမ္ပဒါ, အာရက္ခသမ္ပဒါ, ကလျာဏမိတ္တတာ, သမဇီဝိတာ. ကတမာ စ, ဗြာဟ္မဏ, ဥဋ္ဌာနသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဗြာဟ္မဏ, ကုလပုတ္တော ယေန ကမ္မဋ္ဌာနေန ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ – ယဒိ ကသိယာ, ယဒိ ဝဏိဇ္ဇာယ, ယဒိ ဂေါရက္ခေန, ယဒိ ဣဿတ္တေန, ယဒိ ရာဇပေါရိသေန, ယဒိ သိပ္ပညတရေန – တတ္ထ ဒက္ခော ဟောတိ အနလသော, တတြုပါယာယ ဝီမံသာယ သမန္နာဂတော, အလံ ကာတုံ အလံ သံဝိဓာတုံ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဗြာဟ္မဏ, ဥဋ္ဌာနသမ္ပဒါ.

ດູກອນພາມ ທຳ 4 ປະການເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນໃນປັດຈຸບັນ ເພື່ອຄວາມສຸກໃນປັດຈຸບັນ ແກ່ກຸນລະບຸດ. 4 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ອຸດຖານະສຳປະທາ, ອາຣັກຂະສຳປະທາ, ກັນລະຍານະມິດຕະຕາ, ສະມະຊີວີຕາ. ດູກອນພາມ ກໍອຸດຖານະສຳປະທາເປັນແນວໃດ? ດູກອນພາມ ກຸນລະບຸດໃນໂລກນີ້ ລ້ຽງຊີວິດດ້ວຍການງານໃດໆ ຄື ດ້ວຍການເຮັດນາ ດ້ວຍການຄ້າຂາຍ ດ້ວຍການລ້ຽງສັດ ດ້ວຍສິລະປະການຍິງທະນູ ດ້ວຍການຮັບລາຊະການ ຫຼືດ້ວຍສິລະປະວິຊາໃດວິຊາໜຶ່ງ ເປັນຜູ້ສະຫຼາດ ບໍ່ກຽດຄ້ານໃນການງານນັ້ນ ປະກອບດ້ວຍປັນຍາອັນເປັນເຄື່ອງພິຈາລະນາຫາອຸບາຍໃນການງານນັ້ນ ສາມາດເຮັດໄດ້ ສາມາດຈັດແຈງໄດ້. ດູກອນພາມ ນີ້ຮຽກວ່າ ອຸດຖານະສຳປະທາ.

‘‘ကတမာ စ, ဗြာဟ္မဏ, အာရက္ခသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဗြာဟ္မဏ, ကုလပုတ္တဿ ဘောဂါ ဟောန္တိ ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတာ, ဗာဟာဗလပရိစိတာ, သေဒါဝက္ခိတ္တာ, ဓမ္မိကာ ဓမ္မလဒ္ဓါ. တေ အာရက္ခေန ဂုတ္တိယာ သမ္ပာဒေတိ – ‘ကိန္တိ မေ ဣမေ ဘောဂေ နေဝ ရာဇာနော ဟရေယျုံ, န စောရာ ဟရေယျုံ, န အဂ္ဂိ ဍဟေယျ, န ဥဒကံ ဝဟေယျ, န အပ္ပိယာ ဒါယာဒါ ဟရေယျု’န္တိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဗြာဟ္မဏ, အာရက္ခသမ္ပဒါ.

ດູກອນພາມ ກໍອາຣັກຂະສຳປະທາເປັນແນວໃດ? ດູກອນພາມ ກຸນລະບຸດໃນໂລກນີ້ ມີໂພຄະຊັບທີ່ໄດ້ມາດ້ວຍຄວາມຂະຫຍັນໝັ່ນພຽນ ສະສົມດ້ວຍກຳລັງແຂນ ອາບເຫື່ອຕ່າງນ້ຳ ເປັນຊັບທີ່ຊອບທຳ ໄດ້ມາໂດຍທຳ. ເຂົາຍ່ອມຮັກສາຄຸ້ມຄອງຊັບເຫຼົ່ານັ້ນໄວ້ດ້ວຍຄວາມລະມັດລະວັງວ່າ: 'ເຮັດແນວໃດໜໍ ໂພຄະຊັບເຫຼົ່ານີ້ຂອງເຮົາ ຈະບໍ່ຖືກພະລາຊາຮິບໄປ ບໍ່ຖືກໂຈນປຸ້ນໄປ ບໍ່ຖືກໄຟໄໝ້ ບໍ່ຖືກນ້ຳພັດໄປ ຫຼືບໍ່ຖືກທາຍາດທີ່ບໍ່ເປັນທີ່ຮັກຍາດແຍ່ງໄປ'. ດູກອນພາມ ນີ້ຮຽກວ່າ ອາຣັກຂະສຳປະທາ.

‘‘ကတမာ စ, ဗြာဟ္မဏ, ကလျာဏမိတ္တတာ? ဣဓ, ဗြာဟ္မဏ, ကုလပုတ္တော ယသ္မိံ ဂါမေ ဝါ နိဂမေ ဝါ ပဋိဝသတိ တတြ ယေ တေ ဟောန္တိ – ဂဟပတီ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တာ ဝါ ဒဟရာ ဝါ ဝုဒ္ဓသီလိနော, ဝုဒ္ဓါ ဝါ ဝုဒ္ဓသီလိနော, သဒ္ဓါသမ္ပန္နာ, သီလသမ္ပန္နာ, စာဂသမ္ပန္နာ, ပညာသမ္ပန္နာ – တေဟိ သဒ္ဓိံ သန္တိဋ္ဌတိ သလ္လပတိ သာကစ္ဆံ သမာပဇ္ဇတိ; ယထာရူပါနံ သဒ္ဓါသမ္ပန္နာနံ သဒ္ဓါသမ္ပဒံ အနုသိက္ခတိ, ယထာရူပါနံ သီလသမ္ပန္နာနံ သီလသမ္ပဒံ အနုသိက္ခတိ, ယထာရူပါနံ စာဂသမ္ပန္နာနံ စာဂသမ္ပဒံ အနုသိက္ခတိ, ယထာရူပါနံ ပညာသမ္ပန္နာနံ ပညာသမ္ပဒံ အနုသိက္ခတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဗြာဟ္မဏ, ကလျာဏမိတ္တတာ.

ດູກອນພາມ ກໍກັນລະຍານະມິດຕະຕາເປັນແນວໃດ? ດູກອນພາມ ກຸນລະບຸດໃນໂລກນີ້ ອາໄສຢູ່ໃນບ້ານຫຼືນິຄົມໃດ ຍ່ອມຄົບຫາ ສະມາຄົມ ສົນທະນາ ກັບບຸກຄົນທັງຫຼາຍໃນບ້ານຫຼືນິຄົມນັ້ນ ຄື ຄະຫະບໍດີ ຫຼືບຸດຂອງຄະຫະບໍດີ ບໍ່ວ່າຈະເປັນຄົນໜຸ່ມທີ່ມີຄວາມປະພຶດດີ ຫຼືຄົນແກ່ທີ່ມີຄວາມປະພຶດດີ ຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສັດທາ ເຖິງພ້ອມດ້ວຍสີລ ເຖິງພ້ອມດ້ວຍການບໍລິຈາກ ເຖິງພ້ອມດ້ວຍປັນຍາ; ເຂົາຍ່ອມສຶກສາຮຽນແບບສັດທາສຳປະທາຂອງຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສັດທາເຊັ່ນນັ້ນ ຍ່ອມສຶກສາຮຽນແບບສີລະສຳປະທາຂອງຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສີລເຊັ່ນນັ້ນ ຍ່ອມສຶກສາຮຽນແບບຈາຄະສຳປະທາຂອງຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍການບໍລິຈາກເຊັ່ນນັ້ນ ຍ່ອມສຶກສາຮຽນແບບປັນຍາສຳປະທາຂອງຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍປັນຍາເຊັ່ນນັ້ນ. ດູກອນພາມ ນີ້ຮຽກວ່າ ກັນລະຍານະມິດຕະຕາ.

‘‘ကတမာ [Pg.112] စ, ဗြာဟ္မဏ, သမဇီဝိတာ? ဣဓ, ဗြာဟ္မဏ, ကုလပုတ္တော အာယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ ဝယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ သမံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ နာစ္စောဂါဠှံ နာတိဟီနံ – ‘ဧဝံ မေ အာယော ဝယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတိ, န စ မေ ဝယော အာယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတီ’တိ. သေယျထာပိ, ဗြာဟ္မဏ, တုလာဓာရော ဝါ တုလာဓာရန္တေဝါသီ ဝါ တုလံ ပဂ္ဂဟေတွာ ဇာနာတိ – ‘ဧတ္တကေန ဝါ ဩနတံ, ဧတ္တကေန ဝါ ဥန္နတ’န္တိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ကုလပုတ္တော အာယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ ဝယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ သမံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ နာစ္စောဂါဠှံ နာတိဟီနံ – ‘ဧဝံ မေ အာယော ဝယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတိ, န စ မေ ဝယော အာယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတီ’တိ. သစာယံ, ဗြာဟ္မဏ, ကုလပုတ္တော အပ္ပာယော သမာနော ဥဠာရံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ, တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော – ‘ဥဒုမ္ဗရခါဒီဝါယံ ကုလပုတ္တော ဘောဂေ ခါဒတီ’တိ. သစေ ပနာယံ, ဗြာဟ္မဏ, ကုလပုတ္တော မဟာယော သမာနော ကသိရံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ, တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော – ‘အဇေဋ္ဌမရဏံဝါယံ ကုလပုတ္တော မရိဿတီ’တိ. ယတော စ ခေါယံ, ဗြာဟ္မဏ, ကုလပုတ္တော အာယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ ဝယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ သမံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ နာစ္စောဂါဠှံ နာတိဟီနံ – ‘ဧဝံ မေ အာယော ဝယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတိ, န စ မေ ဝယော အာယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတီ’တိ, အယံ ဝုစ္စတိ, ဗြာဟ္မဏ, သမဇီဝိတာ.

ດູກອນພາມ ກໍສະມະຊີວີຕາເປັນແນວໃດ? ດູກອນພາມ ກຸນລະບຸດໃນໂລກນີ້ ຮູ້ທາງໄດ້ແລະທາງເສຍແຫ່ງໂພຄະຊັບທັງຫຼາຍແລ້ວ ລ້ຽງຊີວິດຢ່າງສະໝ່ຳສະເໝີ ບໍ່ໃຫ້ຟຸມເຟືອຍເກີນໄປ ບໍ່ໃຫ້ຝືດເຄືອງເກີນໄປ ໂດຍຄິດວ່າ: 'ດ້ວຍການໃຊ້ຈ່າຍແບບນີ້ ລາຍຮັບຂອງເຮົາຈະກຸ້ມລາຍຈ່າຍ ແລະລາຍຈ່າຍຂອງເຮົາຈະບໍ່ເກີນລາຍຮັບ'. ດູກອນພາມ ປຽບເໝືອນຄົນຊັ່ງຊັບ ຫຼືລູກສືບມືຂອງຄົນຊັ່ງຊັບ ຍົກຕາຊັ່ງຂຶ້ນແລ້ວຍ່ອມຮູ້ວ່າ: 'ຫຼຸດລົງເທົ່ານີ້ ຫຼືອຽງຂຶ້ນເທົ່ານີ້' ດ້ວຍປະການໃດ; ດູກອນພາມ ກຸນລະບຸດກໍເໝືອນກັນສະນັ້ນ ຮູ້ທາງໄດ້ແລະທາງເສຍແຫ່ງໂພຄະຊັບທັງຫຼາຍແລ້ວ ລ້ຽງຊີວິດຢ່າງສະໝ່ຳສະເໝີ ບໍ່ໃຫ້ຟຸມເຟືອຍເກີນໄປ ບໍ່ໃຫ້ຝືດເຄືອງເກີນໄປ ໂດຍຄິດວ່າ: 'ດ້ວຍການໃຊ້ຈ່າຍແບບນີ້ ລາຍຮັບຂອງເຮົາຈະກຸ້ມລາຍຈ່າຍ ແລະລາຍຈ່າຍຂອງເຮົາຈະບໍ່ເກີນລາຍຮັບ'. ດູກອນພາມ ຖ້າກຸນລະບຸດນີ້ມີລາຍຮັບນ້ອຍ ແຕ່ລ້ຽງຊີວິດຢ່າງຟຸມເຟືອຍ ຍ່ອມມີຜູ້ຕິຕຽນວ່າ: 'ກຸນລະບຸດຜູ້ນີ້ກິນຊັບເໝືອນຄົນກິນໝາກເດື່ອ'. ແຕ່ຖ້າກຸນລະບຸດນີ້ມີລາຍຮັບຫຼາຍ ແຕ່ລ້ຽງຊີວິດຢ່າງຝືດເຄືອງ ຍ່ອມມີຜູ້ຕິຕຽນວ່າ: 'ກຸນລະບຸດຜູ້ນີ້ຈະຕາຍເໝືອນຄົນອະນາຖາ'. ດູກອນພາມ ແຕ່ເມື່ອໃດກຸນລະບຸດນີ້ ຮູ້ທາງໄດ້ແລະທາງເສຍແຫ່ງໂພຄະຊັບທັງຫຼາຍແລ້ວ ລ້ຽງຊີວິດຢ່າງສະໝ່ຳສະເໝີ ບໍ່ໃຫ້ຟຸມເຟືອຍເກີນໄປ ບໍ່ໃຫ້ຝືດເຄືອງເກີນໄປ ໂດຍຄິດວ່າ: 'ດ້ວຍການໃຊ້ຈ່າຍແບບນີ້ ລາຍຮັບຂອງເຮົາຈະກຸ້ມລາຍຈ່າຍ ແລະລາຍຈ່າຍຂອງເຮົາຈະບໍ່ເກີນລາຍຮັບ' ດູກອນພາມ ນີ້ຮຽກວ່າ ສະມະຊີວີຕາ.

‘‘ဧဝံ သမုပ္ပန္နာနံ, ဗြာဟ္မဏ, ဘောဂါနံ စတ္တာရိ အပါယမုခါနိ ဟောန္တိ – ဣတ္ထိဓုတ္တော, သုရာဓုတ္တော, အက္ခဓုတ္တော, ပါပမိတ္တော ပါပသဟာယော ပါပသမ္ပဝင်္ကော. သေယျထာပိ, ဗြာဟ္မဏ, မဟတော တဠာကဿ စတ္တာရိ စေဝ အာယမုခါနိ, စတ္တာရိ စ အပါယမုခါနိ. တဿ ပုရိသော ယာနိ စေဝ အာယမုခါနိ တာနိ ပိဒဟေယျ, ယာနိ စ အပါယမုခါနိ တာနိ ဝိဝရေယျ; ဒေဝေါ စ န သမ္မာ ဓာရံ အနုပ္ပဝေစ္ဆေယျ. ဧဝဉှိ တဿ ဗြာဟ္မဏ, မဟတော တဠာကဿ ပရိဟာနိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ, နော ဝုဒ္ဓိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ဧဝံ သမုပ္ပန္နာနံ ဘောဂါနံ စတ္တာရိ အပါယမုခါနိ ဟောန္တိ – ဣတ္ထိဓုတ္တော, သုရာဓုတ္တော, အက္ခဓုတ္တော, ပါပမိတ္တော ပါပသဟာယော ပါပသမ္ပဝင်္ကော.

ດູກອນພາມ ໂພຄະຊັບທັງຫຼາຍທີ່ເກີດຂຶ້ນຢ່າງນີ້ແລ້ວ ຍ່ອມມີທາງເສື່ອມເສຍ 4 ປະການ ຄື ເປັນນັກເລງຍິງ, ເປັນນັກເລງສຸລາ, ເປັນນັກເລງການພະນັນ, ມີມິດຊົ່ວ ມີເພື່ອນຊົ່ວ ມີສະຫາຍຊົ່ວ. ດູກອນພາມ ປຽບເໝືອນສະນ້ຳໃຫຍ່ທີ່ມີທາງນ້ຳເຂົ້າ 4 ທາງ ແລະທາງນ້ຳອອກ 4 ທາງ. ບຸກຄົນປິດທາງນ້ຳເຂົ້າທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ແລະເປີດທາງນ້ຳອອກທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ທັງຝົນກໍບໍ່ຕົກລົງມາໂດຍຊອບ. ດູກອນພາມ ເມື່ອເປັນເຊັ່ນນີ້ ສະນ້ຳໃຫຍ່ນັ້ນຍ່ອມມີແຕ່ຄວາມບົກແຫ້ງໄປເປັນແນ່ແທ້ ບໍ່ມີຄວາມເຕັມເປ່ຽມເລີຍ ດ້ວຍປະການໃດ; ດູກອນພາມ ໂພຄະຊັບທັງຫຼາຍທີ່ເກີດຂຶ້ນຢ່າງນີ້ ກໍມີທາງເສື່ອມເສຍ 4 ປະကာນ ຄື ເປັນນັກເລງຍິງ, ເປັນນັກເລງສຸລາ, ເປັນນັກເລງການພະນັນ, ມີມິດຊົ່ວ ມີເພື່ອນຊົ່ວ ມີສະຫາຍຊົ່ວ ເໝືອນກັນສະນັ້ນ.

‘‘ဧဝံ သမုပ္ပန္နာနံ, ဗြာဟ္မဏ, ဘောဂါနံ စတ္တာရိ အာယမုခါနိ ဟောန္တိ – န ဣတ္ထိဓုတ္တော, န သုရာဓုတ္တော, န အက္ခဓုတ္တော, ကလျာဏမိတ္တော ကလျာဏသဟာယော ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကော. သေယျထာပိ, ဗြာဟ္မဏ, မဟတော တဠာကဿ စတ္တာရိ စေဝ အာယမုခါနိ စတ္တာရိ စ အပါယမုခါနိ. တဿ ပုရိသော ယာနိ စေဝ အာယမုခါနိ တာနိ ဝိဝရေယျ, ယာနိ စ အပါယမုခါနိ [Pg.113] တာနိ ပိဒဟေယျ; ဒေဝေါ စ သမ္မာ ဓာရံ အနုပ္ပဝေစ္ဆေယျ. ဧဝဉှိ တဿ, ဗြာဟ္မဏ, မဟတော တဠာကဿ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ, နော ပရိဟာနိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ဧဝံ သမုပ္ပန္နာနံ ဘောဂါနံ စတ္တာရိ အာယမုခါနိ ဟောန္တိ – န ဣတ္ထိဓုတ္တော…ပေ… ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကော. ဣမေ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, စတ္တာရော ဓမ္မာ ကုလပုတ္တဿ ဒိဋ္ဌဓမ္မဟိတာယ သံဝတ္တန္တိ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခါယ.

ດູກອນພາມ ໂພຄະຊັບທັງຫຼາຍທີ່ເກີດຂຶ້ນຢ່າງນີ້ແລ້ວ ຍ່ອມມີທາງຈະເລີນ 4 ປະການ ຄື ບໍ່ເປັນນັກເລງຍິງ, ບໍ່ເປັນນັກເລງສຸລາ, ບໍ່ເປັນນັກເລງການພະນັນ, ມີມິດດີ ມີເພື່ອນດີ ມີສະຫາຍດີ. ດູກອນພາມ ປຽບເໝືອນສະນ້ຳໃຫຍ່ທີ່ມີທາງນ້ຳເຂົ້າ 4 ທາງ ແລະທາງນ້ຳອອກ 4 ທາງ. ບຸກຄົນເປີດທາງນ້ຳເຂົ້າທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ແລະປິດທາງນ້ຳອອກທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ທັງຝົນກໍຕົກລົງມາໂດຍຊອບ. ດູກອນພາມ ເມື່ອເປັນເຊັ່ນນີ້ ສະນ້ຳໃຫຍ່ນັ້ນຍ່ອມມີແຕ່ຄວາມເຕັມເປ່ຽມເປັນແນ່ແທ້ ບໍ່ມີຄວາມບົກແຫ້ງເລີຍ ດ້ວຍປະການໃດ; ດູກອນພາມ ໂພຄະຊັບທັງຫຼາຍທີ່ເກີດຂຶ້ນຢ່າງນີ້ ກໍມີທາງຈະເລີນ 4 ປະການ ຄື ບໍ່ເປັນນັກເລງຍິງ... ມີສະຫາຍດີ ເໝືອນກັນສະນັ້ນ. ດູກອນພາມ ທຳ 4 ປະການເຫຼົ່ານີ້ແລ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນໃນປັດຈຸບັນ ເພື່ອຄວາມສຸກໃນປັດຈຸບັນ ແກ່ກຸນລະບຸດ.

‘‘စတ္တာရောမေ, ဗြာဟ္မဏ, ကုလပုတ္တဿ ဓမ္မာ သမ္ပရာယဟိတာယ သံဝတ္တန္တိ သမ္ပရာယသုခါယ. ကတမေ စတ္တာရော? သဒ္ဓါသမ္ပဒါ, သီလသမ္ပဒါ, စာဂသမ္ပဒါ, ပညာသမ္ပဒါ. ကတမာ စ, ဗြာဟ္မဏ, သဒ္ဓါသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဗြာဟ္မဏ, ကုလပုတ္တော သဒ္ဓေါ ဟောတိ, သဒ္ဒဟတိ တထာဂတဿ ဗောဓိံ – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ…ပေ… သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’တိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဗြာဟ္မဏ, သဒ္ဓါသမ္ပဒါ.

ດູກອນພາມ ທຳ 4 ປະການເຫຼົ່ານີ້ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນໃນພົບພາຍໜ້າ ເພື່ອຄວາມສຸກໃນພົບພາຍໜ້າ ແກ່ກຸນລະບຸດ. 4 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ສັດທາສຳປະທາ, ສີລະສຳປະທາ, จາຄະສຳປະທາ, ປັນຍາສຳປະທາ. ດູກອນພາມ ກໍສັດທາສຳປະທາເປັນແນວໃດ? ດູກອນພາມ ກຸນລະບຸດໃນໂລກນີ້ ເປັນຜູ້ມີສັດທາ ເຊື່ອໝັ້ນໃນການຕັດສະຮູ້ຂອງພະຕະຖາຄົດວ່າ: 'ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້ານັ້ນ ເປັນພະອໍຣະຫັນ... ເປັນສາດສະດາຂອງເທວະດາແລະມະນຸດທັງຫຼາຍ ເປັນຜູ້ຕັດສະຮູ້ ເປັນພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້າ'. ດູກອນພາມ ນີ້ຮຽກວ່າ ສັດທາສຳປະທາ.

‘‘ကတမာ စ, ဗြာဟ္မဏ, သီလသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဗြာဟ္မဏ, ကုလပုတ္တော ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ…ပေ… သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဗြာဟ္မဏ, သီလသမ္ပဒါ.

ດູກອນພາມ ກໍສີລະສຳປະທາເປັນແນວໃດ? ດູກອນພາມ ກຸນລະບຸດໃນໂລກນີ້ ເປັນຜູ້ງົດເວັ້ນຈາກການຂ້າສັດ... ເປັນຜູ້ງົດເວັ້ນຈາກການດື່ມນ້ຳເມົາຄືສຸລາແລະເມໄລອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມປະມາດ. ດູກອນພາມ ນີ້ຮຽກວ່າ ສີລະສຳປະທາ.

‘‘ကတမာ စ, ဗြာဟ္မဏ, စာဂသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဗြာဟ္မဏ, ကုလပုတ္တော ဝိဂတမလမစ္ဆေရေန စေတသာ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ မုတ္တစာဂေါ ပယတပါဏိ ဝေါဿဂ္ဂရတော ယာစယောဂေါ ဒါနသံဝိဘာဂရတော. အယံ ဝုစ္စတိ, ဗြာဟ္မဏ, စာဂသမ္ပဒါ.

ດູກອນພາມ ກໍຈາຄະສຳປະທາເປັນແນວໃດ? ດູກອນພາມ ກຸນລະບຸດໃນໂລກນີ້ ມີໃຈປາສະຈາກມົນທິນຄືຄວາມຕະໜີ່ ຄອງເຮືອນ ມີການບໍລິຈາກອັນປ່ອຍວາງແລ້ວ ມີມືອັນລ້າງໄວ້ຄອຍທານ ຍິນດີໃນການສະຫຼະ ຄວນແກ່ການຂໍ ຍິນດີໃນການແຈກຢາຍທານ. ດູກອນພາມ ນີ້ຮຽກວ່າ ຈາຄະສຳປະທາ.

‘‘ကတမာ စ, ဗြာဟ္မဏ, ပညာသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဗြာဟ္မဏ, ကုလပုတ္တော ပညဝါ ဟောတိ…ပေ… သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယဂါမိနိယာ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဗြာဟ္မဏ, ပညာသမ္ပဒါ. ဣမေ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, စတ္တာရော ဓမ္မာ ကုလပုတ္တဿ သမ္ပရာယဟိတာယ သံဝတ္တန္တိ သမ္ပရာယသုခါယာ’’တိ.

ດູກອນພາມ ກໍປັນຍາສຳປະທາເປັນແນວໃດ? ດູກອນພາມ ກຸນລະບຸດໃນໂລກນີ້ ເປັນຜູ້ມີປັນຍາ... ໃຫ້ເຖິງຄວາມສິ້ນທຸກໂດຍຊອບ. ດູກອນພາມ ນີ້ຮຽກວ່າ ປັນຍາສຳປະທາ. ດູກອນພາມ ທຳ 4 ປະການເຫຼົ່ານີ້ແລ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນໃນພົບພາຍໜ້າ ເພື່ອຄວາມສຸກໃນພົບພາຍໜ້າ ແກ່ກຸນລະບຸດ.

‘‘ဥဋ္ဌာတာ ကမ္မဓေယျေသု, အပ္ပမတ္တော ဝိဓာနဝါ;

သမံ ကပ္ပေတိ ဇီဝိကံ, သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ.

ຄົນຜູ້ມີຄວາມຂະຫຍັນໃນການງານ ບໍ່ປະມາດ ມີການຈັດແຈງອັນເໝາະສົມ ລ້ຽງຊີວິດຢ່າງສະໝ່ຳສະεໝີ ຍ່ອມຮັກສາຊັບທີ່ສະສົມໄວ້ໄດ້.

‘‘သဒ္ဓေါ သီလေန သမ္ပန္နော, ဝဒညူ ဝီတမစ္ဆရော;

နိစ္စံ မဂ္ဂံ ဝိသောဓေတိ, သောတ္ထာနံ သမ္ပရာယိကံ.

ຜູ້ມີສັດທາ ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສີລ ຮູ້ຄວາມປະສົງຂອງຜູ້ຂໍ ປາສະຈາກຄວາມຕະໜີ່ ຍ່ອມຊຳຮະລ້າງທາງອັນເປັນຄວາມສະຫວັດດີໃນພົບພາຍໜ້າເປັນນິດ.

‘‘ဣစ္စေတေ အဋ္ဌ ဓမ္မာ စ, သဒ္ဓဿ ဃရမေသိနော;

အက္ခာတာ သစ္စနာမေန, ဥဘယတ္ထ သုခါဝဟာ.

ທຳ 8 ປະການເຫຼົ່ານີ້ ຂອງຜູ້ຄອງເຮືອນທີ່ມີສັດທາ ພະພຸດທະເຈົ້າຜູ້ມີພະນາມອັນແທ້ຈິງ ຊົງສະແດງໄວ້ວ່າ ຍ່ອມນຳຄວາມສຸກມາໃຫ້ໃນໂລກທັງສອງ:

‘‘ဒိဋ္ဌဓမ္မဟိတတ္ထာယ, သမ္ပရာယသုခါယ စ;

ဧဝမေတံ ဂဟဋ္ဌာနံ, စာဂေါ ပုညံ ပဝဍ္ဎတီ’’တိ. ပဉ္စမံ;

“ດ້ວຍການປະຕິບັດຢ່າງນີ້ ການສະລະ (ຈາຄະ) ແລະ ບຸນກຸສົນ ຂອງຄະລຶຫັດທັງຫຼາຍ ຍ່ອມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງ ເພື່ອປະໂຫຍດໃນປັດຈຸບັນ ແລະ ເພື່ອຄວາມສຸກໃນພາຍພາກໜ້າ.” ຈົບສູດທີ ໕.

၆. ဘယသုတ္တံ

໖. ພະຍະສູດ

၅၆. ‘‘‘ဘယ’န္တိ [Pg.114], ဘိက္ခဝေ, ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ. ‘ဒုက္ခ’န္တိ, ဘိက္ခဝေ, ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ. ‘ရောဂေါ’တိ, ဘိက္ခဝေ, ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ. ‘ဂဏ္ဍော’တိ, ဘိက္ခဝေ, ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ. ‘သလ္လ’န္တိ, ဘိက္ခဝေ, ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ. ‘သင်္ဂေါ’တိ, ဘိက္ခဝေ, ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ. ‘ပင်္ကော’တိ, ဘိက္ခဝေ, ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ. ‘ဂဗ္ဘော’တိ, ဘိက္ခဝေ, ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ. ကသ္မာ စ, ဘိက္ခဝေ, ‘ဘယ’န္တိ ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ? ယသ္မာ စ ကာမရာဂရတ္တာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဆန္ဒရာဂဝိနိဗဒ္ဓေါ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာပိ ဘယာ န ပရိမုစ္စတိ, သမ္ပရာယိကာပိ ဘယာ န ပရိမုစ္စတိ, တသ္မာ ‘ဘယ’န္တိ ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ. ကသ္မာ စ, ဘိက္ခဝေ, ‘ဒုက္ခ’န္တိ…ပေ… ‘ရောဂေါ’တိ… ‘ဂဏ္ဍော’တိ… ‘သလ္လ’န္တိ… ‘သင်္ဂေါ’တိ… ‘ပင်္ကော’တိ… ‘ဂဗ္ဘော’တိ ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ? ယသ္မာ စ ကာမရာဂရတ္တာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဆန္ဒရာဂဝိနိဗဒ္ဓေါ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာပိ ဂဗ္ဘာ န ပရိမုစ္စတိ, သမ္ပရာယိကာပိ ဂဗ္ဘာ န ပရိမုစ္စတိ, တသ္မာ ‘ဂဗ္ဘော’တိ ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ’’.

໕໖. “‘ໄພ’ ນີ້, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເປັນຊື່ຂອງກາມທັງຫຼາຍ. ‘ທຸກ’ ນີ້, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເປັນຊື່ຂອງກາມທັງຫຼາຍ. ‘ໂລກ’ ນີ້, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເປັນຊື່ຂອງກາມທັງຫຼາຍ. ‘ຝີ’ ນີ້, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເປັນຊື່ຂອງກາມທັງຫຼາຍ. ‘ລູກສອນ’ ນີ້, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເປັນຊື່ຂອງກາມທັງຫຼາຍ. ‘ເຄື່ອງຂ້ອງ’ ນີ້, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເປັນຊື່ຂອງກາມທັງຫຼາຍ. ‘ເປືອກຕົມ’ ນີ້, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເປັນຊື່ຂອງກາມທັງຫຼາຍ. ‘ຄັນ’ ນີ້, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເປັນຊື່ຂອງກາມທັງຫຼາຍ. ເພາະເຫດໃດ, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ‘ໄພ’ ນີ້ ຈຶ່ງເປັນຊື່ຂອງກາມທັງຫຼາຍ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເພາະວ່າ ສັດນີ້ຜູ້ກຳໜັດແລ້ວດ້ວຍກາມະຣາຄະ ຖືກຜູກມັດໄວ້ດ້ວຍສັນທະຣາຄະ ຍ່ອມບໍ່ພົ້ນຈາກໄພໃນປັດຈຸບັນ ແລະ ຍ່ອມບໍ່ພົ້ນຈາກໄພໃນພາຍພາກໜ້າ, ເພາະເຫດນັ້ນ ‘ໄພ’ ນີ້ ຈຶ່ງເປັນຊື່ຂອງກາມທັງຫຼາຍ. ເພາະເຫດໃດ, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ‘ທຸກ’ ນີ້... ‘ໂລກ’... ‘ຝີ’... ‘ລູກສອນ’... ‘ເຄື່ອງຂ້ອງ’... ‘ເປືອກຕົມ’... ‘ຄັນ’ ນີ້ ຈຶ່ງເປັນຊື່ຂອງກາມທັງຫຼາຍ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເພາະວ່າ ສັດນີ້ຜູ້ກຳໜັດແລ້ວດ້ວຍກາມະຣາຄະ ຖືກຜူກມັດໄວ້ດ້ວຍສັນທະຣາຄະ ຍ່ອມບໍ່ພົ້ນຈາກຄັນໃນປັດຈຸບັນ ແລະ ຍ່ອມບໍ່ພົ້ນຈາກຄັນໃນພາຍພາກໜ້າ, ເພາະເຫດນັ້ນ ‘ຄັນ’ ນີ້ ຈຶ່ງເປັນຊື່ຂອງກາມທັງຫຼາຍ.”

‘‘ဘယံ ဒုက္ခဉ္စ ရောဂေါ စ, ဂဏ္ဍော သလ္လဉ္စ သင်္ဂေါ စ;

ပင်္ကော ဂဗ္ဘော စ ဥဘယံ, ဧတေ ကာမာ ပဝုစ္စန္တိ;

ယတ္ထ သတ္တော ပုထုဇ္ဇနော.

“ໄພ, ທຸກ, ໂລກ, ຝີ, ລູກສອນ, ເຄື່ອງຂ້ອງ, ເປືອກຕົມ ແລະ ຄັນ ທັງສອງປະການນີ້ ທ່ານກ່າວວ່າເປັນກາມທັງຫຼາຍ, ເຊິ່ງເປັນບ່ອນທີ່ປຸຖຸຊົນຜູ້ຂ້ອງຢູ່.

‘‘ဩတိဏ္ဏော သာတရူပေန, ပုန ဂဗ္ဘာယ ဂစ္ဆတိ;

ယတော စ ဘိက္ခု အာတာပီ, သမ္ပဇညံ န ရိစ္စတိ.

“ເມື່ອຖືກຄອບງຳດ້ວຍສິ່ງທີ່ໜ້າຍິນດີ ຍ່ອມເຂົ້າເຖິງຄັນອີກ, ແຕ່ໃນການໃດ ພິກຂຸຜູ້ມີຄວາມພຽນເຜົາກິເລດ ບໍ່ລະຖິ້ມສຳປະຊັນຍະ,

‘‘သော ဣမံ ပလိပထံ ဒုဂ္ဂံ, အတိက္ကမ္မ တထာဝိဓော;

ပဇံ ဇာတိဇရူပေတံ, ဖန္ဒမာနံ အဝေက္ခတီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ;

“ພິກຂຸຜູ້ເປັນເຊັ່ນນັ້ນ ຍ່ອມກ້າວລ່ວງທາງຫຼົ່ມອັນຂ້າມໄດ້ຍາກນີ້, ແລ້ວພິຈາລະນາເບິ່ງໝູ່ສັດຜູ້ດິ້ນຮົນ ຜູ້ປະກອບດ້ວຍຊາດແລະຊະລາ.” ຈົບສູດທີ ໖.

၇. ပဌမအာဟုနေယျသုတ္တံ

໗. ປະຖົມມະອາຫຸເນຍຍະສູດ

၅၇. ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ ပါဟုနေယျော ဒက္ခိဏေယျော အဉ္ဇလိကရဏီယော အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သီလဝါ ဟောတိ …ပေ… သမာဒါယ သိက္ခတိ သိက္ခာပဒေသု; ဗဟုဿုတော ဟောတိ…ပေ… ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ; ကလျာဏမိတ္တော ဟောတိ ကလျာဏသဟာယော ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကော[Pg.115]; သမ္မာဒိဋ္ဌိကော ဟောတိ, သမ္မာဒဿနေန သမန္နာဂတော; စတုန္နံ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဟောတိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ; အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ, သေယျထိဒံ – ဧကမ္ပိ ဇာတိံ ဒွေပိ ဇာတိယော…ပေ… ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ; ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန…ပေ… ယထာကမ္မူပဂေ သတ္တေ ပဇာနာတိ; အာသဝါနံ ခယာ…ပေ… သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ…ပေ… အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿာ’’တိ. သတ္တမံ.

໕໗. “ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ ໘ ປະການ ຍ່ອມເປັນຜູ້ຄວນແກ່ຂອງຄຳນັບ ຄວນແກ່ຂອງຕ້ອນຮັບ ຄວນແກ່ຂອງເຮັດບຸນ ຄວນແກ່ການເຮັດອັນຊະລີ ເປັນເນື້ອໜາບຸນອັນຍອດຢ້ຽມຂອງໂລກ. ທຳ ໘ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ເປັນຜູ້ມີສີລ... ສະມາດານສຶກສາຢູ່ໃນສິກຂາບົດທັງຫຼາຍ; ເປັນພະຫູສູດ... ແທງຕະຫຼອດດີແລ້ວດ້ວຍທິດຖິ; ເປັນຜູ້ມີມິດດີ ມີສະຫາຍດີ ມີເພື່ອນຮ່ວມງານດີ; ເປັນຜູ້ມີສຳມາທິດຖິ ປະກອບດ້ວຍສຳມາດັດສະນະ; ເປັນຜູ້ໄດ້ຕາມຄວາມປາດຖະໜາ ໄດ້ໂດຍບໍ່ຍາກ ໄດ້ໂດຍບໍ່ລຳບາກ ເຊິ່ງຊານ ໔ ອັນເປັນເຄື່ອງຢູ່ເປັນສຸກໃນປັດຈຸບັນ ເຊິ່ງອາໄສຈິດອັນຍອດຢ້ຽມ; ຍ່ອມລະນຶກເຖິງຊາດໃນຫົນຫຼັງໄດ້ເປັນອະເນກປະການ ຄື ລະນຶກໄດ້ຊາດໜຶ່ງແດ່ ສອງຊາດແດ່... ຍ່ອມລະນຶກເຖິງຊາດໃນຫົນຫຼັງໄດ້ເປັນອະເນກປະການ ພ້ອມທັງອາການ ພ້ອມທັງອຸເທດ ດ້ວຍປະການສະນັ້ນ; ຍ່ອມເຫັນໝູ່ສັດ... ດ້ວຍທິບພະຍະຈັກຂຸ ອັນບໍລິສຸດ ລ່ວງເລີຍຈັກຂຸຂອງມະນຸດ... ຍ່ອມຮູ້ຊັດເຊິ່ງໝູ່ສັດຜູ້ເປັນໄປຕາມກຳ; ເພາະຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະທັງຫຼາຍ... ເຮັດໃຫ້ແຈ້ງ ເຂົ້າເຖິງຢູ່. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ ໘ ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມເປັນຜູ້ຄວນແກ່ຂອງຄຳນັບ... ເປັນເນື້ອໜາບຸນອັນຍອດຢ້ຽມຂອງໂລກ.” ຈົບສູດທີ ໗.

၈. ဒုတိယအာဟုနေယျသုတ္တံ

໘. ທຸຕິຍະອາຫຸເນຍຍະສູດ

၅၈. ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ…ပေ… အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သီလဝါ ဟောတိ …ပေ… သမာဒါယ သိက္ခတိ သိက္ခာပဒေသု; ဗဟုဿုတော ဟောတိ…ပေ… ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ; အာရဒ္ဓဝီရိယော ဝိဟရတိ ထာမဝါ ဒဠှပရက္ကမော အနိက္ခိတ္တဓုရော ကုသလေသု ဓမ္မေသု; အာရညိကော ဟောတိ ပန္တသေနာသနော; အရတိရတိသဟော ဟောတိ, ဥပ္ပန္နံ အရတိံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရတိ; ဘယဘေရဝသဟော ဟောတိ, ဥပ္ပန္နံ ဘယဘေရဝံ အဘိဘုယျ အဘိဘုယျ ဝိဟရတိ; စတုန္နံ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဟောတိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ; အာသဝါနံ ခယာ…ပေ… သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော…ပေ… အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿာ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

໕໘. “ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ ໘ ປະການ ຍ່ອມເປັນຜູ້ຄວນແກ່ຂອງຄຳນັບ... ເປັນເນື້ອໜາບຸນອັນຍອດຢ້ຽມຂອງໂລກ. ທຳ ໘ ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ເປັນຜູ້ມີສີລ... ສະມາດານສຶກສາຢູ່ໃນສິກຂາບົດທັງຫຼາຍ; ເປັນພະຫູສູດ... ແທງຕະຫຼອດດີແລ້ວດ້ວຍທິດຖິ; ເປັນຜູ້ປາຣົບຄວາມພຽນ ມີກຳລັງ ມີຄວາມບາກບັ່ນໝັ້ນຄົງ ບໍ່ທອດທຸລະໃນກຸສົນທຳທັງຫຼາຍ; ເປັນຜູ້ຢູ່ປ່າເປັນວັດ ອາໄສເສນາສະນະອັນສະຫງັດ; ເປັນຜູ້ອົດທົນຕໍ່ຄວາມບໍ່ຍິນດີແລະຄວາມຍິນດີ ຍ່ອມຄອບງຳຄວາມບໍ່ຍິນດີທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວຢູ່; ເປັນຜູ້ອົດທົນຕໍ່ໄພແລະຄວາມສະດຸ້ງກົວ ຍ່ອມຄອບງຳໄພແລະຄວາມສະດຸ້ງກົວທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວຢູ່; ເປັນຜູ້ໄດ້ຕາມຄວາມປາດຖະໜາ ໄດ້ໂດຍບໍ່ຍາກ ໄດ້ໂດຍບໍ່ລຳບາກ ເຊິ່ງຊານ ໔ ອັນເປັນເຄື່ອງຢູ່ເປັນສຸກໃນປັດຈຸບັນ ເຊິ່ງອາໄສຈິດອັນຍອດຢ້ຽມ; ເພາະຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະທັງຫຼາຍ... ເຮັດໃຫ້ແຈ້ງ ເຂົ້າເຖິງຢູ່. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ ໘ ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມເປັນຜູ້ຄວນແກ່ຂອງຄຳນັບ... ເປັນເນື້ອໜາບຸນອັນຍອດຢ້ຽມຂອງໂລກ.” ຈົບສູດທີ ໘.

၉. ပဌမပုဂ္ဂလသုတ္တံ

໙. ປະຖົມມະປຸກຄະລະສູດ

၅၉. ‘‘အဋ္ဌိမေ ဘိက္ခဝေ, ပုဂ္ဂလာ အာဟုနေယျာ ပါဟုနေယျာ ဒက္ခိဏေယျာ အဉ္ဇလိကရဏီယာ အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿ? ကတမေ အဋ္ဌ? သောတာပန္နော, သောတာပတ္တိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော, သကဒါဂါမီ, သကဒါဂါမိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော, အနာဂါမီ, အနာဂါမိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော, အရဟာ, အရဟတ္တာယ ပဋိပန္နော. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ပုဂ္ဂလာ အာဟုနေယျာ…ပေ… အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿာ’’တိ.

໕໙. “ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນ ໘ ປະເພດນີ້ ຍ່ອມເປັນຜູ້ຄວນແກ່ຂອງຄຳນັບ ຄວນແກ່ຂອງຕ້ອນຮັບ ຄວນແກ່ຂອງເຮັດບຸນ ຄວນແກ່ການເຮັດອັນຊະລີ ເປັນເນື້ອໜາບຸນອັນຍອດຢ້ຽມຂອງໂລກ. ໘ ປະເພດແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື: ພະໂສດາບັນ, ຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງໂສດາປັດຕິຜົນ, ພະສະກິທາຄາມີ, ຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງສະກິທາຄາມິຜົນ, ພະອະນາຄາມີ, ຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງອະນາຄາມິຜົນ, ພະອໍຣະຫັນ, ຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອອໍຣະຫັດຕະຜົນ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນ ໘ ປະເພດນີ້ແລ ຍ່ອມເປັນຜູ້ຄວນແກ່ຂອງຄຳນັບ... ເປັນເນື້ອໜາບຸນອັນຍອດຢ້ຽມຂອງໂລກ.”

‘‘စတ္တာရော [Pg.116] စ ပဋိပန္နာ, စတ္တာရော စ ဖလေ ဌိတာ;

ဧသ သံဃော ဥဇုဘူတော, ပညာသီလသမာဟိတော.

“ຜູ້ປະຕິບັດ ໔ ທ່ານ ແລະ ຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນຜົນ ໔ ທ່ານ, ນີ້ຄືພະສົງຜູ້ດຳເນີນກົງແລ້ວ ຜູ້ປະກອບດ້ວຍປັນຍາແລະສີລ.

‘‘ယဇမာနာနံ မနုဿာနံ, ပုညပေက္ခာန ပါဏိနံ;

ကရောတံ ဩပဓိကံ ပုညံ, သံဃေ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလ’’န္တိ. နဝမံ;

“ເມື່ອມະນຸດທັງຫຼາຍຜູ້ບູຊາຢູ່ ໝູ່ສັດຜູ້ມຸ່ງຫວັງບຸນ ເຮັດບຸນອັນມີອຸປະທິເປັນຜົນ, ທານທີ່ຖວາຍໃນພະສົງຍ່ອມມີຜົນຫຼາຍ.” ຈົບສູດທີ ໙.

၁၀. ဒုတိယပုဂ္ဂလသုတ္တံ

໑໐. ທຸຕິຍະປຸກຄະລະສູດ

၆၀. ‘‘အဋ္ဌိမေ, ဘိက္ခဝေ, ပုဂ္ဂလာ အာဟုနေယျာ…ပေ… အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿ. ကတမေ အဋ္ဌ? သောတာပန္နော, သောတာပတ္တိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ ပဋိပန္နော…ပေ… အရဟာ, အရဟတ္တာယ ပဋိပန္နော. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ပုဂ္ဂလာ အာဟုနေယျာ…ပေ… အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿာ’’တိ.

໖໐. “ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນ ໘ ປະເພດນີ້ ຍ່ອມເປັນຜູ້ຄວນແກ່ຂອງຄຳນັບ... ເປັນເນື້ອໜາບຸນອັນຍອດຢ້ຽມຂອງໂລກ. ໘ ປະເພດແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື: ພະໂສດາບັນ, ຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງໂສດາປັດຕິຜົນ... ພະອໍຣະຫັນ, ຜູ້ປະຕິບັດເພື່ອອໍຣະຫັດຕະຜົນ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນ ໘ ປະເພດນີ້ແລ ຍ່ອມເປັນຜູ້ຄວນແກ່ຂອງຄຳນັບ... ເປັນເນື້ອໜາບຸນອັນຍອດຢ້ຽມຂອງໂລກ.”

‘‘စတ္တာရော စ ပဋိပန္နာ, စတ္တာရော စ ဖလေ ဌိတာ;

ဧသ သံဃော သမုက္ကဋ္ဌော, သတ္တာနံ အဋ္ဌ ပုဂ္ဂလာ.

“ຜູ້ປະຕິບັດ ໔ ທ່ານ ແລະ ຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນຜົນ ໔ ທ່ານ, ບຸກຄົນ ໘ ປະເພດນີ້ໃນໝູ່ສັດ, ນີ້ຄືພະສົງຜູ້ປະເສີດສຸດ.

‘‘ယဇမာနာနံ မနုဿာနံ, ပုညပေက္ခာန ပါဏိနံ;

ကရောတံ ဩပဓိကံ ပုညံ, ဧတ္ထ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလ’’န္တိ. ဒသမံ;

“ເມື່ອມະນຸດທັງຫຼາຍຜູ້ບູຊາຢູ່ ໝູ່ສັດຜູ້ມຸ່ງຫວັງບຸນ ເຮັດບຸນອັນມີອຸປະທິເປັນຜົນ, ທານທີ່ຖວາຍໃນພະສົງນີ້ຍ່ອມມີຜົນຫຼາຍ.” ຈົບສູດທີ ໑໐.

ဂေါတမီဝဂ္ဂေါ ပဌမော.

ຈົບໂຄຕະມີວັກ ທີ ໑.

တဿုဒ္ဒါနံ –

ຫົວຂໍ້ປະຈຳວັກ:

ဂေါတမီ ဩဝါဒံ သံခိတ္တံ, ဒီဃဇာဏု စ ဥဇ္ဇယော;

ဘယာ ဒွေ အာဟုနေယျာ စ, ဒွေ စ အဋ္ဌ ပုဂ္ဂလာတိ.

ໂຄຕະມີສູດ, ໂອວາດະສູດ, ສັງຂິດຕະສູດ, ທີຄະຊານຸສູດ, ອຸຊຊະຍະສູດ, ພະຍະສູດ, ອາຫຸເນຍຍະສູດ ໒ ສູດ, ແລະ ປຸກຄະລະສູດ ໒ ສູດ.

(၇) ၂. ဘူမိစာလဝဂ္ဂေါ

(໗) ໒. ພູມິຈາລວັກ

၁. ဣစ္ဆာသုတ္တံ

໑. ອิຈຊາສູດ

၆၁. ‘‘အဋ္ဌိမေ, ဘိက္ခဝေ, ပုဂ္ဂလာ သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ လောကသ္မိံ. ကတမေ အဋ္ဌ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော ဥဋ္ဌဟတိ ဃဋတိ ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ ဥဋ္ဌဟတော ဃဋတော ဝါယမတော လာဘာယ လာဘော နုပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန အလာဘေန သောစတိ ကိလမတိ ပရိဒေဝတိ, ဥရတ္တာဠိံ ကန္ဒတိ, သမ္မောဟံ အာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ – ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ[Pg.117], ဥဋ္ဌဟတိ ဃဋတိ ဝါယမတိ လာဘာယ, န စ လာဘီ, သောစီ စ ပရိဒေဝီ စ, စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’’’.

໖໑. “ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນ ໘ ປະເພດນີ້ ມີປາກົດຢູ່ໃນໂລກ. ໘ ປະເພດແມ່ນຫຍັງແດ່? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ຜູ້ຫຼີກເວັ້ນຢູ່ຜູ້ດຽວ ຜູ້ດຳເນີນຊີວິດໂດຍບໍ່ຕິດຂ້ອງ ຍ່ອມມີຄວາມປາດຖະໜາເກີດຂຶ້ນເພື່ອລາບ. ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມຂົນຂວາຍ ພະຍາຍາມ ອອກແຮງເພື່ອລາບ. ເມື່ອພິກຂຸນັ້ນຂົນຂວາຍ ພະຍາຍາມ ອອກແຮງເພື່ອລາບຢູ່ ລາບກໍບໍ່ເກີດຂຶ້ນ. ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມໂສກເສົ້າ ลຳບາກ ຮ້ອງໄຫ້ ຮຳໄຮ ທຸບເອິກ ຮ້ອງຄາງ ເຖິງຄວາມຫຼົງໄຫຼ ເພາະການບໍ່ໄດ້ລາບນັ້ນ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸນີ້ນັ້ນ ທ່ານກ່າວວ່າ ‘ເປັນພິກຂຸຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜາລາບຢູ່, ຂົນຂວາຍ ພະຍາຍາມ ອອກແຮງເພື່ອລາບ, ແຕ່ບໍ່ໄດ້ລາບ, ທັງມີຄວາມໂສກເສົ້າແລະຮ້ອງໄຫ້ຮຳໄຮ, ແລະເສື່ອມຈາກພະສັດທຳ’.”

‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော ဥဋ္ဌဟတိ ဃဋတိ ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ ဥဋ္ဌဟတော ဃဋတော ဝါယမတော လာဘာယ လာဘော ဥပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန လာဘေန မဇ္ဇတိ ပမဇ္ဇတိ ပမာဒမာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ – ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, ဥဋ္ဌဟတိ ဃဋတိ ဝါယမတိ လာဘာယ, လာဘီ စ မဒီ စ ပမာဒီ စ, စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’’’.

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອີກປະການໜຶ່ງ ພິກຂຸຜູ້ຫຼີກເວັ້ນຢູ່ຜູ້ດຽວ ຜູ້ດຳເນີນຊີວິດໂດຍບໍ່ຕິດຂ້ອງ ຍ່ອມມີຄວາມປາດຖະໜາເກີດຂຶ້ນເພື່ອລາບ. ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມຂົນຂວາຍ ພະຍາຍາມ ອອກແຮງເພື່ອລາບ. ເມື່ອພິກຂຸນັ້ນຂົນຂວາຍ ພະຍາຍາມ ອອກແຮງເພື່ອລາບຢູ່ ລາບກໍເກີດຂຶ້ນ. ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມມົວເມົາ ປະມາດ ເຖິງຄວາມປະມາດ ເພາະລາບນັ້ນ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸນີ້ນັ້ນ ທ່ານກ່າວວ່າ ‘ເປັນພິກຂຸຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜາລາບຢູ່, ຂົນຂວາຍ ພະຍາຍາມ ອອກແຮງເພື່ອລາບ, ທັງໄດ້ລາບ, ທັງມົວເມົາແລະປະມາດ, ແລະເສື່ອມຈາກພະສັດທຳ’.”

‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော န ဥဋ္ဌဟတိ န ဃဋတိ န ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ အနုဋ္ဌဟတော အဃဋတော အဝါယမတော လာဘာယ လာဘော နုပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန အလာဘေန သောစတိ, ကိလမတိ, ပရိဒေဝတိ, ဥရတ္တာဠိံ ကန္ဒတိ, သမ္မောဟံ အာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ – ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, န ဥဋ္ဌဟတိ န ဃဋတိ န ဝါယမတိ လာဘာယ, န စ လာဘီ, သောစီ စ ပရိဒေဝီ စ, စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’’’.

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອີກປະການໜຶ່ງ ພິກຂຸຜູ້ຫຼີກເວັ້ນຢູ່ຜູ້ດຽວ ຜູ້ດຳເນີນຊີວິດໂດຍບໍ່ຕິດຂ້ອງ ຍ່ອມມີຄວາມປາດຖະໜາເກີດຂຶ້ນເພື່ອລາບ. ພິກຂຸນັ້ນບໍ່ຂົນຂວາຍ ບໍ່ພະຍາຍາມ ບໍ່ອອກແຮງເພື່ອລາບ. ເມື່ອພິກຂຸນັ້ນບໍ່ຂົນຂວາຍ ບໍ່ພະຍາຍາມ ບໍ່ອອກແຮງເພື່ອລາບຢູ່ ລາບກໍບໍ່ເກີດຂຶ້ນ. ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມໂສກເສົ້າ ລຳບາກ ຮ້ອງໄຫ້ ຮຳໄຮ ທຸບເອິກ ຮ້ອງຄາງ ເຖິງຄວາມຫຼົງໄຫຼ ເພາະການບໍ່ໄດ້ລາບນັ້ນ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸນີ້ນັ້ນ ທ່ານກ່າວວ່າ ‘ເປັນພິກຂຸຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜາລາບຢູ່, ແຕ່ບໍ່ຂົນຂວາຍ ບໍ່ພະຍາຍາມ ບໍ່ອອກແຮງເພື່ອລາບ, ທັງບໍ່ໄດ້ລາບ, ທັງມີຄວາມໂສກເສົ້າແລະຮ້ອງໄຫ້ຮຳໄຮ, ແລະເສື່ອມຈາກພະສັດທຳ’.”

‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော န ဥဋ္ဌဟတိ, န ဃဋတိ, န ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ အနုဋ္ဌဟတော, အဃဋတော, အဝါယမတော လာဘာယ လာဘော ဥပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန လာဘေန မဇ္ဇတိ, ပမဇ္ဇတိ, ပမာဒမာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ – ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, န ဥဋ္ဌဟတိ န ဃဋတိ န ဝါယမတိ လာဘာယ, လာဘီ စ မဒီ စ, ပမာဒီ စ, စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’’’.

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອີກປະການໜຶ່ງ ພິກຂຸຜູ້ຫຼີກເວັ້ນຢູ່ຜູ້ດຽວ ຜູ້ດຳເນີນຊີວິດໂດຍບໍ່ຕິດຂ້ອງ ຍ່ອມມີຄວາມປາດຖະໜາເກີດຂຶ້ນເພື່ອລາບ. ພິກຂຸນັ້ນບໍ່ຂົນຂວາຍ ບໍ່ພະຍາຍາມ ບໍ່ອອກແຮງເພື່ອລາບ. ເມື່ອພິກຂຸນັ້ນບໍ່ຂົນຂວາຍ ບໍ່ພະຍາຍາມ ບໍ່ອອກແຮງເພື່ອລາບຢູ່ ລາບກໍເກີດຂຶ້ນ. ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມມົວເມົາ ປະມາດ ເຖິງຄວາມປະມາດ ເພາະລາບນັ້ນ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸນີ້ນັ້ນ ທ່ານກ່າວວ່າ ‘ເປັນພິກຂຸຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜາລາບຢູ່, ແຕ່ບໍ່ຂົນຂວາຍ ບໍ່ພະຍາຍາມ ບໍ່ອອກແຮງເພື່ອລາບ, ທັງໄດ້ລາບ, ທັງມົວເມົາແລະປະມາດ, ແລະເສື່ອມຈາກພະສັດທຳ’.”

‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော ဥဋ္ဌဟတိ ဃဋတိ ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ ဥဋ္ဌဟတော ဃဋတော ဝါယမတော လာဘာယ လာဘော နုပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန အလာဘေန န သောစတိ န ကိလမတိ န ပရိဒေဝတိ, န ဥရတ္တာဠိံ ကန္ဒတိ, န သမ္မောဟံ အာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ – ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, ဥဋ္ဌဟတိ ဃဋတိ ဝါယမတိ လာဘာယ, န စ လာဘီ, န စ သောစီ န စ ပရိဒေဝီ, အစ္စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’’’.

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອີກປະການໜຶ່ງ ພິກຂຸຜູ້ຫຼີກເວັ້ນຢູ່ຜູ້ດຽວ ຜູ້ດຳເນີນຊີວິດໂດຍບໍ່ຕິດຂ້ອງ ຍ່ອມມີຄວາມປາດຖະໜາເກີດຂຶ້ນເພື່ອລາບ. ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມຂົນຂວາຍ ພະຍາຍາມ ອອກແຮງເພື່ອລາບ. ເມື່ອພິກຂຸນັ້ນຂົນຂວາຍ ພະຍາຍາມ ອອກແຮງເພື່ອລາບຢູ່ ລາບກໍບໍ່ເກີດຂຶ້ນ. ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມບໍ່ໂສກເສົ້າ ບໍ່ລຳບາກ ບໍ່ຮ້ອງໄຫ້ຮຳໄຮ ບໍ່ທຸບເອິກຮ້ອງຄາງ ບໍ່ເຖິງຄວາມຫຼົງໄຫຼ ເພາະການບໍ່ໄດ້ລາບນັ້ນ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸນີ້ນັ້ນ ທ່ານກ່າວວ່າ ‘ເປັນພິກຂຸຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜາລາບຢູ່, ຂົນຂວາຍ ພະຍາຍາມ ອອກແຮງເພື່ອລາບ, ແຕ່ບໍ່ໄດ້ລາບ, ທັງບໍ່ມີຄວາມໂສກເສົ້າແລະບໍ່ຮ້ອງໄຫ້ຮຳໄຮ, ແລະບໍ່ເສື່ອມຈາກພະສັດທຳ’.”

‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော ဥဋ္ဌဟတိ ဃဋတိ ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ [Pg.118] ဥဋ္ဌဟတော ဃဋတော ဝါယမတော လာဘာယ လာဘော ဥပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန လာဘေန န မဇ္ဇတိ, န ပမဇ္ဇတိ, န ပမာဒမာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ – ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, ဥဋ္ဌဟတိ ဃဋတိ ဝါယမတိ လာဘာယ, လာဘီ စ, န စ မဒီ န စ ပမာဒီ, အစ္စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’’’.

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອີກປະການໜຶ່ງ ພິກຂຸຜູ້ຫຼີກເວັ້ນຢູ່ຜູ້ດຽວ ຜູ້ດຳເນີນຊີວິດໂດຍບໍ່ຕິດຂ້ອງ ຍ່ອມມີຄວາມປາດຖະໜາເກີດຂຶ້ນເພື່ອລາບ. ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມຂົນຂວາຍ ພະຍາຍາມ ອອກແຮງເພື່ອລາບ. ເມື່ອພິກຂຸນັ້ນຂົນຂວາຍ ພະຍາຍາມ ອອກແຮງເພື່ອລາບຢູ່ ລາບກໍເກີດຂຶ້ນ. ພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມບໍ່ມົວເມົາ ບໍ່ປະມາດ ບໍ່ເຖິງຄວາມປະມາດ ເພາະລາບນັ້ນ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸນີ້ນັ້ນ ທ່ານກ່າວວ່າ ‘ເປັນພິກຂຸຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜາລາບຢູ່, ຂົນຂວາຍ ພະຍາຍາມ ອອກແຮງເພື່ອລາບ, ທັງໄດ້ລາບ, ທັງບໍ່ມົວເມົາແລະບໍ່ປະມາດ, ແລະບໍ່ເສື່ອມຈາກພະສັດທຳ’.”

‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော န ဥဋ္ဌဟတိ, န ဃဋတိ, န ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ အနုဋ္ဌဟတော, အဃဋတော, အဝါယမတော လာဘာယ လာဘော နုပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန အလာဘေန န သောစတိ, န ကိလမတိ, န ပရိဒေဝတိ, န ဥရတ္တာဠိံ ကန္ဒတိ, န သမ္မောဟံ အာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ – ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, န ဥဋ္ဌဟတိ, န ဃဋတိ, န ဝါယမတိ လာဘာယ, န စ လာဘီ, န စ သောစီ န စ ပရိဒေဝီ, အစ္စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’’’.

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ເມື່ອພຣະພິກຂຸຜູ້ຫຼີກເຣັ້ນຢູ່ ຜູ້ດຳເນີນຊີວິດຢ່າງບໍ່ເກາະກ່ຽວ ມີຄວາມປາຖະໜາເກີດຂຶ້ນເພື່ອລາບ. ພຣະພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມບໍ່ລຸກຂຶ້ນ ບໍ່ขວົນຂວາຍ ບໍ່ພະຍາຍາມເພື່ອລາບ. ເມື່ອພຣະພິກຂຸນັ້ນບໍ່ລຸກຂຶ້ນ ບໍ່ຂວົນຂວາຍ ບໍ່ພະຍາຍາມເພື່ອລາບ ລາບຍ່ອມບໍ່ເກີດຂຶ້ນແກ່ເທີ. ພຣະພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມບໍ່ເສົ້າໂសກ ບໍ່ລຳບາກ ບໍ່ຄ່ຳຄວນ ບໍ່ທຸບເອິກຮ່ຳໄຫ້ ບໍ່ເຖິງຄວາມຫຼົງໄຫຼເພາະຄວາມບໍ່ໄດ້ລາບນັ້ນ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣະພິກຂຸນີ້ນາມວ່າ 'ເປັນຜູ້ມີຄວາມປາຖະໜາຢູ່ເພື່ອລາບ ບໍ່ລຸກຂຶ້ນ ບໍ່ขວົນຂວາຍ ບໍ່ພະຍາຍາມເພື່ອລາບ ແລະບໍ່ໄດ້ລາບ ທັງບໍ່ເສົ້າໂសກ ບໍ່ຄ່ຳຄວນ ແລະບໍ່ເຄື່ອນຈາກພຣະສັດທຳ'.

‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော န ဥဋ္ဌဟတိ, န ဃဋတိ, န ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ အနုဋ္ဌဟတော အဃဋတော အဝါယမတော လာဘာယ လာဘော ဥပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန လာဘေန န မဇ္ဇတိ, န ပမဇ္ဇတိ, န ပမာဒမာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ – ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, န ဥဋ္ဌဟတိ, န ဃဋတိ, န ဝါယမတိ လာဘာယ, လာဘီ စ, န စ မဒီ န စ ပမာဒီ, အစ္စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ ’. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ပုဂ္ဂလာ သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ လောကသ္မိ’’န္တိ. ပဌမံ.

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ເມື່ອພຣະພິກຂຸຜູ້ຫຼີກເຣັ້ນຢູ່ ຜູ້ດຳເນີນຊີວິດຢ່າງບໍ່ເກາະກ່ຽວ ມີຄວາມປາຖະໜາເກີດຂຶ້ນເພື່ອລາບ. ພຣະພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມບໍ່ລຸກຂຶ້ນ ບໍ່ຂວົນຂວາຍ ບໍ່ພະຍາຍາມເພື່ອລາບ. ເມື່ອພຣະພິກຂຸນັ້ນບໍ່ລຸກຂຶ້ນ ບໍ່ຂວົນຂວາຍ ບໍ່ພະຍາຍາມເພື່ອລາບ ລາບຍ່ອມເກີດຂຶ້ນແກ່ເທີ. ພຣະພິກຂຸນັ້ນຍ່ອມບໍ່ມົວເມົາ ບໍ່ປະໝາດ ບໍ່ເຖິງຄວາມປະໝາດເພາະໄດ້ລາບນັ້ນ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣະພິກຂຸນີ້ນາມວ່າ 'ເປັນຜູ້ມີຄວາມປາຖະໜາຢູ່ເພື່ອລາບ ບໍ່ລຸກຂຶ້ນ ບໍ່ຂວົນຂວາຍ ບໍ່ພະຍາຍາມເພື່ອລາບ ແລະໄດ້ລາບ ທັງບໍ່ມົວເມົາ ບໍ່ປະໝາດ ແລະບໍ່ເຄື່ອນຈາກພຣະສັດທຳ'. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ບຸກຄົນ 8 ຈຳພວກເຫຼົ່ານີ້ແລ ມີປາກົດຢູ່ໃນໂລກ.

၂. အလံသုတ္တံ

໒. ອະລັງສູດ

၆၂. ‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော အလံ ပရေသံ. ကတမေဟိ ဆဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; သုတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; ဓာတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော စ ဟောတိ; ကလျာဏဝါစော စ ဟောတိ ကလျာဏဝါက္ကရဏော, ပေါရိယာ ဝါစာယ သမန္နာဂတော ဝိဿဋ္ဌာယ အနေလဂဠာယ အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ; သန္ဒဿကော စ ဟောတိ သမာဒပကော သမုတ္တေဇကော [Pg.119] သမ္ပဟံသကော သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော အလံ ပရေသံ.

໖໒. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣະພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 6 ປະການ ຍ່ອມເປັນຜູ້ສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ ແລະສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ. ທຳ 6 ປະການມີຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣະພິກຂຸໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ເປັນຜູ້ເຂົ້າໃຈໄດ້ໄວໃນກຸສົນທຳທັງຫຼາຍ 1, ເປັນຜູ້ຊົງຈຳທຳທັງຫຼາຍທີ່ໄດ້ສະດັບແລ້ວ 1, ເປັນຜູ້ພິຈາລະນາໄຕ່ຕອງອັດຖະແຫ່ງທຳທັງຫຼາຍທີ່ຊົງຈຳໄວ້ແລ້ວ 1, ເປັນຜູ້ຮູ້ອັດຖະ ຮູ້ທຳ ແລ້ວປະຕິບັດທຳສົມຄວນແກ່ທຳ 1, ເປັນຜູ້ມີວາຈາດີ ມີສຳນຽງດີ ປະກອບດ້ວຍວາຈาຂອງຊາວເມືອງ ທີ່ສະຫຼະສະຫຼວຍ ບໍ່ບົກພ່ອງ ຊີ້ແຈງອັດຖະໃຫ້ເຂົ້າໃຈໄດ້ 1, ເປັນຜູ້ຊີ້ແຈງ ໃຫ້ສະມາທານ ອາດຫານ ແລະບັນເທີງແກ່ເພື່ອນພຣະພົມມະຈາລີທັງຫຼາຍ 1. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣະພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 6 ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມເປັນຜູ້ສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ ແລະສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ.

‘‘ပဉ္စဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော အလံ ပရေသံ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု န ဟေဝ ခေါ ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; သုတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; ဓာတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော စ ဟောတိ; ကလျာဏဝါစော စ ဟောတိ…ပေ… အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ; သန္ဒဿကော စ ဟောတိ သမာဒပကော သမုတ္တေဇကော သမ္ပဟံသကော သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော အလံ ပရေသံ.

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣະພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 5 ປະການ ຍ່ອມເປັນຜູ້ສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ ແລະສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ. ທຳ 5 ປະການມີຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣະພິກຂຸໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ບໍ່ເປັນຜູ້ເຂົ້າໃຈໄດ້ໄວໃນກຸສົນທຳທັງຫຼາຍ ແຕ່ເປັນຜູ້ຊົງຈຳທຳທັງຫຼາຍທີ່ໄດ້ສະດັບແລ້ວ 1, ເປັນຜູ້ພິຈາລະນາໄຕ່ຕອງອັດຖະແຫ່ງທຳທັງຫຼາຍທີ່ຊົງຈຳໄວ້ແລ້ວ 1, ເປັນຜູ້ຮູ້ອັດຖະ ຮູ້ທຳ ແລ້ວປະຕິບັດທຳສົມຄວນແກ່ທຳ 1, ເປັນຜູ້ມີວາຈາດີ... ລະ... ຊີ້ແຈງອັດຖະໃຫ້ເຂົ້າໃຈໄດ້ 1, ເປັນຜູ້ຊີ້ແຈງ ໃຫ້ສະມາທານ ອາດຫານ ແລະບັນເທີງແກ່ເພື່ອນພຣະພົມມະຈາລີທັງຫຼາຍ 1. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣະພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 5 ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມເປັນຜູ້ສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ ແລະສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ.

‘‘စတူဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော နာလံ ပရေသံ. ကတမေဟိ စတူဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; သုတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; ဓာတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော စ ဟောတိ; နော စ ကလျာဏဝါစော ဟောတိ ကလျာဏဝါက္ကရဏော, ပေါရိယာ ဝါစာယ သမန္နာဂတော ဝိဿဋ္ဌာယ အနေလဂဠာယ အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ; နော စ သန္ဒဿကော ဟောတိ သမာဒပကော သမုတ္တေဇကော သမ္ပဟံသကော သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စတူဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော နာလံ ပရေသံ.

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣະພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 4 ປະການ ຍ່ອມເປັນຜູ້ສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ ແຕ່ບໍ່ສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ. ທຳ 4 ປະການມີຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣະພິກຂຸໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ເປັນຜູ້ເຂົ້າໃຈໄດ້ໄວໃນກຸສົນທຳທັງຫຼາຍ 1, ເປັນຜູ້ຊົງຈຳທຳທັງຫຼາຍທີ່ໄດ້ສະດັບແລ້ວ 1, ເປັນຜູ້ພິຈາລະນາໄຕ່ຕອງອັດຖະແຫ່ງທຳທັງຫຼາຍທີ່ຊົງຈຳໄວ້ແລ້ວ 1, ເປັນຜູ້ຮູ້ອັດຖະ ຮູ້ທຳ ແລ້ວປະຕິບັດທຳສົມຄວນແກ່ທຳ 1. ແຕ່ບໍ່ເປັນຜູ້ມີວາຈາດີ ມີສຳນຽງດີ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍວາຈາຂອງຊາວເມືອງ ທີ່ສະຫຼະສະຫຼວຍ ບໍ່ບົກພ່ອງ ຊີ້ແຈງອັດຖະໃຫ້ເຂົ້າໃຈໄດ້ ແລະບໍ່ເປັນຜູ້ຊີ້ແຈງ ໃຫ້ສະມາທານ ອາດຫານ ແລະບັນເທີງແກ່ເພື່ອນພຣະພົມມະຈາລີທັງຫຼາຍ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣະພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 4 ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມເປັນຜູ້ສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ ແຕ່ບໍ່ສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ.

‘‘စတူဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ ပရေသံ နာလံ အတ္တနော. ကတမေဟိ စတူဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; သုတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; နော စ ဓာတာနံ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; န စ အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော ဟောတိ; ကလျာဏဝါစော စ ဟောတိ ကလျာဏဝါက္ကရဏော…ပေ… အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ; သန္ဒဿကော စ ဟောတိ…ပေ… သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စတူဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ ပရေသံ, နာလံ အတ္တနော.

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣະພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 4 ປະການ ຍ່ອມເປັນຜູ້ສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ ແຕ່ບໍ່ສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ. ທຳ 4 ປະການມີຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣະພິກຂຸໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ເປັນຜູ້ເຂົ້າໃຈໄດ້ໄວໃນກຸສົນທຳທັງຫຼາຍ 1, ເປັນຜູ້ຊົງຈຳທຳທັງຫຼາຍທີ່ໄດ້ສະດັບແລ້ວ 1. ແຕ່ບໍ່ເປັນຜູ້ພິຈາລະນາໄຕ່ຕອງອັດຖະແຫ່ງທຳທັງຫຼາຍທີ່ຊົງຈຳໄວ້ແລ້ວ, ບໍ່ເປັນຜູ້ຮູ້ອັດຖະ ຮູ້ທຳ ແລ້ວປະຕິບັດທຳສົມຄວນແກ່ທຳ. ແຕ່ເປັນຜູ້ມີວາຈາດີ ມີສຳນຽງດີ... ລະ... ຊີ້ແຈງອັດຖະໃຫ້ເຂົ້າໃຈໄດ້ 1, ເປັນຜູ້ຊີ້ແຈງ... ລະ... ແກ່ເພື່ອນພຣະພົມມະຈາລີທັງຫຼາຍ 1. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣະພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 4 ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມເປັນຜູ້ສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ ແຕ່ບໍ່ສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ.

‘‘တီဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော နာလံ ပရေသံ. ကတမေဟိ တီဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု န ဟေဝ ခေါ ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; သုတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; ဓာတာနဉ္စ [Pg.120] ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော စ ဟောတိ; နော စ ကလျာဏဝါစော ဟောတိ ကလျာဏဝါက္ကရဏော, ပေါရိယာ ဝါစာယ သမန္နာဂတော ဝိဿဋ္ဌာယ အနေလဂဠာယ အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ; နော စ သန္ဒဿကော ဟောတိ သမာဒပကော သမုတ္တေဇကော သမ္ပဟံသကော သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တီဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော, နာလံ ပရေသံ.

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣະພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 3 ປະການ ຍ່ອມເປັນຜູ້ສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ ແຕ່ບໍ່ສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ. ທຳ 3 ປະການມີຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣະພິກຂຸໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ບໍ່ເປັນຜູ້ເຂົ້າໃຈໄດ້ໄວໃນກຸສົນທຳທັງຫຼາຍ ແຕ່ເປັນຜູ້ຊົງຈຳທຳທັງຫຼາຍທີ່ໄດ້ສະດັບແລ້ວ 1, ເປັນຜູ້ພິຈາລະນາໄຕ່ຕອງອັດຖະແຫ່ງທຳທັງຫຼາຍທີ່ຊົງຈຳໄວ້ແລ້ວ 1, ເປັນຜູ້ຮູ້ອັດຖະ ຮູ້ທຳ ແລ້ວປະຕິບັດທຳສົມຄວນແກ່ທຳ 1. ແຕ່ບໍ່ເປັນຜູ້ມີວາຈາດີ ມີສຳນຽງດີ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍວາຈาຂອງຊาวເມືອງ ທີ່ສະຫຼະສະຫຼວຍ ບໍ່ບົກພ່ອງ ຊີ້ແຈງອັດຖະໃຫ້ເຂົ້າໃຈໄດ້ ແລະບໍ່ເປັນຜູ້ຊີ້ແຈງ ໃຫ້ສະມາທານ ອາດຫານ ແລະບັນເທີງແກ່ເພື່ອນພຣະພົມມະຈາລີທັງຫຼາຍ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣະພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 3 ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມເປັນຜູ້ສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ ແຕ່ບໍ່ສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ.

‘‘တီဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ ပရေသံ, နာလံ အတ္တနော. ကတမေဟိ တီဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု န ဟေဝ ခေါ ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; သုတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; နော စ ဓာတာနံ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; နော စ အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော ဟောတိ; ကလျာဏဝါစော စ ဟောတိ…ပေ… အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ; သန္ဒဿကော စ ဟောတိ သမာဒပကော သမုတ္တေဇကော သမ္ပဟံသကော သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တီဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ ပရေသံ, နာလံ အတ္တနော.

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣະພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 3 ປະການ ຍ່ອມເປັນຜູ້ສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ ແຕ່ບໍ່ສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ. ທຳ 3 ປະການມີຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣະພິກຂຸໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ບໍ່ເປັນຜູ້ເຂົ້າໃຈໄດ້ໄວໃນກຸສົນທຳທັງຫຼາຍ ແຕ່ເປັນຜູ້ຊົງຈຳທຳທັງຫຼາຍທີ່ໄດ້ສະດັບແລ້ວ 1. ແຕ່ບໍ່ເປັນຜູ້ພິຈາລະນາໄຕ່ຕອງອັດຖະແຫ່ງທຳທັງຫຼາຍທີ່ຊົງຈຳໄວ້ແລ້ວ, ບໍ່ເປັນຜູ້ຮູ້ອັດຖະ ຮູ້ທຳ ແລ້ວປະຕິບັດທຳສົມຄວນແກ່ທຳ. ແຕ່ເປັນຜູ້ມີວາຈາດີ... ລະ... ຊີ້ແຈງອັດຖະໃຫ້ເຂົ້າໃຈໄດ້ 1, ເປັນຜູ້ຊີ້ແຈງ ໃຫ້ສະມາທານ ອາດຫານ ແລະບັນເທີງແກ່ເພື່ອນພຣະພົມມະຈาລີທັງຫຼາຍ 1. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣະພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 3 ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມເປັນຜູ້ສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ ແຕ່ບໍ່ສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ.

‘‘ဒွီဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော, နာလံ ပရေသံ. ကတမေဟိ ဒွီဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု န ဟေဝ ခေါ ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; နော စ သုတာနံ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; ဓာတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော စ ဟောတိ; နော စ ကလျာဏဝါစော ဟောတိ…ပေ… အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ; နော စ သန္ဒဿကော ဟောတိ…ပေ… သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒွီဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော, နာလံ ပရေသံ.

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣະພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 2 ປະການ ຍ່ອມເປັນຜູ້ສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ ແຕ່ບໍ່ສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ. ທຳ 2 ປະການມີຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣະພິກຂຸໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ບໍ່ເປັນຜູ້ເຂົ້າໃຈໄດ້ໄວໃນກຸສົນທຳທັງຫຼາຍ, ບໍ່ເປັນຜູ້ຊົງຈຳທຳທັງຫຼາຍທີ່ໄດ້ສະດັບແລ້ວ. ແຕ່ເປັນຜູ້ພິຈາລະນາໄຕ່ຕອງອັດຖະແຫ່ງທຳທັງຫຼາຍທີ່ຊົງຈຳໄວ້ແລ້ວ 1, ເປັນຜູ້ຮູ້ອັດຖະ ຮູ້ທຳ ແລ້ວປະຕິບັດທຳສົມຄວນແກ່ທຳ 1. ແຕ່ບໍ່ເປັນຜູ້ມີວາຈາດີ... ລະ... ຊີ້ແຈງອັດຖະໃຫ້ເຂົ້າໃຈໄດ້, ບໍ່ເປັນຜູ້ຊີ້ແຈງ... ລະ... ແກ່ເພື່ອນພຣະພົມມະຈาລີທັງຫຼາຍ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣະພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 2 ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມເປັນຜູ້ສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ ແຕ່ບໍ່ສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ.

‘‘ဒွီဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ ပရေသံ, နာလံ အတ္တနော. ကတမေဟိ ဒွီဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု န ဟေဝ ခေါ ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; နော စ သုတာနံ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; နော စ ဓာတာနံ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; နော စ အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော ဟောတိ; ကလျာဏဝါစော စ ဟောတိ ကလျာဏဝါက္ကရဏော, ပေါရိယာ ဝါစာယ သမန္နာဂတော ဝိဿဋ္ဌာယ အနေလဂဠာယ အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ; သန္ဒဿကော စ ဟောတိ သမာဒပကော သမုတ္တေဇကော သမ္ပဟံသကော သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ[Pg.121], ဒွီဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ ပရေသံ, နာလံ အတ္တနော’’တိ. ဒုတိယံ.

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣະພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 2 ປະການ ຍ່ອມເປັນຜູ້ສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ ແຕ່ບໍ່ສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ. ທຳ 2 ປະການມີຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣະພິກຂຸໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ບໍ່ເປັນຜູ້ເຂົ້າໃຈໄດ້ໄວໃນກຸສົນທຳທັງຫຼາຍ, ບໍ່ເປັນຜູ້ຊົງຈຳທຳທັງຫຼາຍທີ່ໄດ້ສະດັບແລ້ວ, ບໍ່ເປັນຜູ້ພິຈາລະນາໄຕ່ຕອງອັດຖະແຫ່ງທຳທັງຫຼາຍທີ່ຊົງຈຳໄວ້ແລ້ວ, ບໍ່ເປັນຜູ້ຮູ້ອັດຖະ ຮູ້ທຳ ແລ້ວປະຕິບັດທຳສົມຄວນແກ່ທຳ. ແຕ່ເປັນຜູ້ມີວາຈາດີ ມີສຳນຽງດີ ປະກອບດ້ວຍວาຈາຂອງຊາວເມືອງ ທີ່ສະຫຼະສະຫຼວຍ ບໍ່ບົກພ່ອງ ຊີ້ແຈງອັດຖະໃຫ້ເຂົ້າໃຈໄດ້ 1, ເປັນຜູ້ຊີ້ແຈງ ໃຫ້ສະມາທານ ອາດຫານ ແລະບັນເທີງແກ່ເພື່ອນພຣະພົມມະຈາລີທັງຫຼາຍ 1. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພຣະພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 2 ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມເປັນຜູ້ສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ ແຕ່ບໍ່ສາມາດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ.

၃. သံခိတ္တသုတ္တံ

໓. ສັງຂິດຕະສູດ

၆၃. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ…ပေ… ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဓမ္မံ ဒေသေတု, ယမဟံ ဘဂဝတော ဓမ္မံ သုတွာ ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရေယျ’’န္တိ. ‘‘ဧဝမေဝံ ပနိဓေကစ္စေ မောဃပုရိသာ မမညေဝ အဇ္ဈေသန္တိ. ဓမ္မေ စ ဘာသိတေ မမညေဝ အနုဗန္ဓိတဗ္ဗံ မညန္တီ’’တိ. ‘‘ဒေသေတု မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဓမ္မံ, ဒေသေတု သုဂတော သံခိတ္တေန ဓမ္မံ. အပ္ပေဝ နာမာဟံ ဘဂဝတော ဘာသိတဿ အတ္ထံ အာဇာနေယျံ, အပ္ပေဝ နာမာဟံ ဘဂဝတော ဘာသိတဿ ဒါယာဒေါ အဿ’’န္တိ. ‘‘တသ္မာတိဟ တေ, ဘိက္ခု ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘အဇ္ဈတ္တံ မေ စိတ္တံ ဌိတံ ဘဝိဿတိ သုသဏ္ဌိတံ, န စ ဥပ္ပန္နာ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ ဌဿန္တီ’တိ. ဧဝဉှိ တေ, ဘိက္ခု, သိက္ခိတဗ္ဗံ’’.

໖໓. ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະພິກຂຸຮູບໜຶ່ງໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເຖິງທີ່ປະທັບ... ລະ... ເມື່ອນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງແລ້ວ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ: 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໂຜດສະແດງທຳແກ່ຂ້າພຣະອົງໂດຍຫຍໍ້ ເພື່ອທີ່ຂ້າພຣະອົງໄດ້ຟັງທຳຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າແລ້ວ ຈະໄດ້ເປັນຜູ້ຫຼີກອອກໄປຢູ່ຜູ້ດຽວ ເປັນຜູ້ບໍ່ປະໝາດ ມີຄວາມພຽນເຜົາກິເລດ ມີໃຈເດັດດ່ຽວຢູ່ເຖີດ'. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດວ່າ: 'ພິກຂຸ ພວກໂມຄະບຸຣຸດບາງພວກໃນໂລກນີ້ ກໍຂໍຮ້ອງເຮົາຢ່າງນີ້ຄືກັນ ແຕ່ເມື່ອເຮົາສະແດງທຳແລ້ວ ກໍຍັງຄິດແຕ່ຈະຕິດຕາມເຮົາຢູ່ເລື້ອຍໄປ'. ພຣະພິກຂຸນັ້ນກາບທູນວ່າ: 'ข້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໂຜດສະແດງທຳແກ່ຂ້າພຣະອົງໂດຍຫຍໍ້ ຂໍພຣະສຸຄົດໂຜດສະແດງທຳໂດຍຫຍໍ້ເຖີດ ເຮັດແນວໃດຂ້າພຣະອົງຈະເພິ່ງຮູ້ທົ່ວເຖິງອັດຖະແຫ່ງພຣະພາສິດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ເຮັດແນວໃດຂ້າພຣະອົງຈະເພິ່ງເປັນທາຍາດແຫ່ງພຣະພາສິດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້'. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕັດວ່າ: 'ພິກຂຸ ເພາະເຫດນັ້ນແລ ເທີພຶງສຶກສາຢ່າງນີ້ວ່າ: "ຈິດຂອງເຮົາຈັກຕັ້ງໝັ້ນ ຈັກຕັ້ງໝັ້ນດີແລ້ວໃນພາຍໃນ ແລະອະກຸສົນທຳອັນຊົ່ວຊ້າທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ຈັກບໍ່ຄອບງຳຈິດຂອງເຮົາຕັ້ງຢູ່ໄດ້". ພິກຂຸ ເທີພຶງສຶກສາຢ່າງນີ້ແລ'.

‘‘ယတော ခေါ တေ, ဘိက္ခု, အဇ္ဈတ္တံ စိတ္တံ ဌိတံ ဟောတိ သုသဏ္ဌိတံ, န စ ဥပ္ပန္နာ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တိ, တတော တေ, ဘိက္ခု, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘မေတ္တာ မေ စေတောဝိမုတ္တိ ဘာဝိတာ ဘဝိဿတိ ဗဟုလီကတာ ယာနီကတာ ဝတ္ထုကတာ အနုဋ္ဌိတာ ပရိစိတာ သုသမာရဒ္ဓါ’တိ. ဧဝဉှိ တေ, ဘိက္ခု, သိက္ခိတဗ္ဗံ.

ພິກຂຸ ເມື່ອໃດຈິດຂອງເທີຕັ້ງໝັ້ນ ຕັ້ງໝັ້ນດີແລ້ວໃນພາຍໃນ ແລະອະກຸສົນທຳອັນຊົ່ວຊ້າທີ່ເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ບໍ່ຄອບງຳຈິດຂອງເທີຕັ້ງຢູ່ໄດ້, ພິກຂຸ ເມື່ອນັ້ນເທີພຶງສຶກສາຢ່າງນີ້ວ່າ: 'ເມດຕາເຈໂຕວິມຸດຕິຂອງເຮົາ ຈັກເປັນທຳອັນເຮົາຈະເລີນແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ເປັນດັ່ງຍານແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ເປັນທີ່ຕັ້ງແລ້ວ ໃຫ້ຕັ້ງຢູ່ເນື່ອງໆ ອົບຮົມແລ້ວ ປາຣົບດີແລ້ວ'. ພິກຂຸ ເທີພຶງສຶກສາຢ່າງນີ້ແລ.

‘‘ယတော ခေါ တေ, ဘိက္ခု, အယံ သမာဓိ ဧဝံ ဘာဝိတော ဟောတိ ဗဟုလီကတော, တတော တွံ, ဘိက္ခု, ဣမံ သမာဓိံ သဝိတက္ကမ္ပိ သဝိစာရံ ဘာဝေယျာသိ, အဝိတက္ကမ္ပိ ဝိစာရမတ္တံ ဘာဝေယျာသိ, အဝိတက္ကမ္ပိ အဝိစာရံ ဘာဝေယျာသိ, သပ္ပီတိကမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, နိပ္ပီတိကမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, သာတသဟဂတမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, ဥပေက္ခာသဟဂတမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ.

ພິກຂຸ ເມື່ອໃດສະມາທິນີ້ ເປັນທຳອັນເທີຈະເລີນແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວຢ່າງນີ້, ພິກຂຸ ເມື່ອນັ້ນເທີພຶງຈະເລີນສະມາທິນີ້ ທັງທີ່ມີວິຕົກມີວິຈານ, ພຶງຈະເລີນສະມາທິທີ່ບໍ່ມີວິຕົກມີພຽງວິຈານ, ພຶງຈະເລີນສະມາທິທີ່ບໍ່ມີວິຕົກບໍ່ມີວິຈານ, ພຶງຈະເລີນສະມາທິທີ່ມີປີຕິ, ພຶງຈະເລີນສະມາທິທີ່ບໍ່ມີປີຕິ, ພຶງຈະເລີນສະມາທິທີ່ປະກອບດ້ວຍສຸກ, ພຶງຈະເລີນສະມາທິທີ່ປະກອບດ້ວຍອຸເປກຂາ.

‘‘ယတော ခေါ, တေ ဘိက္ခု, အယံ သမာဓိ ဧဝံ ဘာဝိတော ဟောတိ သုဘာဝိတော, တတော တေ, ဘိက္ခု, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘ကရုဏာ မေ စေတောဝိမုတ္တိ… မုဒိတာ မေ စေတောဝိမုတ္တိ… ဥပေက္ခာ မေ စေတောဝိမုတ္တိ ဘာဝိတာ ဘဝိဿတိ [Pg.122] ဗဟုလီကတာ ယာနီကတာ ဝတ္ထုကတာ အနုဋ္ဌိတာ ပရိစိတာ သုသမာရဒ္ဓါ’တိ. ဧဝဉှိ တေ, ဘိက္ခု, သိက္ခိတဗ္ဗံ.

“ດູກອນພິກຂຸ, ເມື່ອໃດສະມາທິນີ້ເຈົ້າໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ, ໄດ້ເຮັດໃຫ້ດີແລ້ວຢ່າງນີ້, ເມື່ອນັ້ນ, ພິກຂຸ, ເຈົ້າຄວນສຶກສາຢ່າງນີ້ວ່າ: ‘ກະລຸນາເຈໂຕວິມຸດ... ມຸທິຕາເຈໂຕວິມຸດ... ອຸເປກຂາເຈໂຕວິມຸດ ຂອງເຮົາ ຈັກເປັນທຳທີ່ໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ, ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວ, ເຮັດໃຫ້ເປັນດັ່ງຍານ, ເຮັດໃຫ້ເປັນທີ່ຕັ້ງ, ໃຫ້ຕັ້ງຢູ່ເນື່ອງໆ, ສັ່ງສົມແລ້ວ, ປາລົບດີແລ້ວ’. ດູກອນພິກຂຸ, ເຈົ້າຄວນສຶກສາຢ່າງນີ້ແລ.”

‘‘ယတော ခေါ တေ, ဘိက္ခု, အယံ သမာဓိ ဧဝံ ဘာဝိတော ဟောတိ သုဘာဝိတော, တတော တွံ, ဘိက္ခု, ဣမံ သမာဓိံ သဝိတက္ကသဝိစာရမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, အဝိတက္ကဝိစာရမတ္တမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, အဝိတက္ကအဝိစာရမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, သပ္ပီတိကမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, နိပ္ပီတိကမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, သာတသဟဂတမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, ဥပေက္ခာသဟဂတမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ.

“ດູກອນພິກຂຸ, ເມື່ອໃດສະມາທິນີ້ເຈົ້າໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ, ໄດ້ເຮັດໃຫ້ດີແລ້ວຢ່າງນີ້, ເມື່ອນັ້ນ, ພິກຂຸ, ເຈົ້າຄວນຈະເລີນສະມາທິນີ້ ທີ່ມີທັງວິຕົກແລະວິຈານແດ່, ຈະເລີນສະມາທິທີ່ບໍ່ມີວິຕົກມີແຕ່ສະເພາະວິຈານແດ່, ຈະເລີນສະມາທິທີ່ບໍ່ມີທັງວິຕົກແລະວິຈານແດ່, ຈະເລີນສະມາທິທີ່ມີປີຕິແດ່, ຈະເລີນສະມາທິທີ່ບໍ່ມີປີຕິແດ່, ຈະເລີນສະມາທິທີ່ປະກອບດ້ວຍສຸກແດ່, ຈະເລີນສະມາທິທີ່ປະກອບດ້ວຍອຸເປກຂາແດ່.”

‘‘ယတော ခေါ တေ, ဘိက္ခု, အယံ သမာဓိ ဧဝံ ဘာဝိတော ဟောတိ သုဘာဝိတော, တတော တေ, ဘိက္ခု, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရိဿာမိ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ, ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿ’န္တိ. ဧဝဉှိ တေ, ဘိက္ခု, သိက္ခိတဗ္ဗံ.

“ດູກອນພິກຂຸ, ເມື່ອໃດສະມາທິນີ້ເຈົ້າໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ, ໄດ້ເຮັດໃຫ້ດີແລ້ວຢ່າງນີ້, ເມື່ອນັ້ນ, ພິກຂຸ, ເຈົ້າຄວນສຶກສາຢ່າງນີ້ວ່າ: ‘ເຮົາຈັກເປັນຜູ້ພິຈາລະນາເຫັນກາຍໃນກາຍຢູ່, ມີຄວາມພຽນເຜົາກິເລດ, ມີສຳປະຊັນຍະ, ມີສະຕິ, ກຳຈັດອະພິຊຊາແລະໂທມະນັດໃນໂລກເສຍໃຫ້ໄດ້’. ດູກອນພິກຂຸ, ເຈົ້າຄວນສຶກສາຢ່າງນີ້ແລ.”

‘‘ယတော ခေါ တေ, ဘိက္ခု, အယံ သမာဓိ ဧဝံ ဘာဝိတော ဟောတိ ဗဟုလီကတော, တတော တွံ, ဘိက္ခု, ဣမံ သမာဓိံ သဝိတက္ကသဝိစာရမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, အဝိတက္ကဝိစာရမတ္တမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, အဝိတက္ကအဝိစာရမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, သပ္ပီတိကမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, နိပ္ပီတိကမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, သာတသဟဂတမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, ဥပေက္ခာသဟဂတမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ.

“ດູກອນພິກຂຸ, ເມື່ອໃດສະມາທິນີ້ເຈົ້າໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ, ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວຢ່າງນີ້, ເມື່ອນັ້ນ, ພິກຂຸ, ເຈົ້າຄວນຈະເລີນສະມາທິນີ້ ທີ່ມີທັງວິຕົກແລະວິຈານແດ່, ຈະເລີນສະມາທิທີ່ບໍ່ມີວິຕົກມີແຕ່ສະເພາະວິຈານແດ່, ຈະເລີນສະມາທິທີ່ບໍ່ມີທັງວິຕົກແລະວິຈານແດ່, ຈະເລີນສະມາທິທີ່ມີປີຕິແດ່, ຈະເລີນສະມາທິທີ່ບໍ່ມີປີຕິແດ່, ຈະເລີນສະມາທິທີ່ປະກອບດ້ວຍສຸກແດ່, ຈະເລີນສະມາທິທີ່ປະກອບດ້ວຍອຸເປກຂາແດ່.”

‘‘ယတော ခေါ တေ, ဘိက္ခု, အယံ သမာဓိ ဧဝံ ဘာဝိတော ဟောတိ သုဘာဝိတော, တတော တေ, ဘိက္ခု, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘ဝေဒနာသု ဝေဒနာနုပဿီ ဝိဟရိဿာမိ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ, ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿ’န္တိ; စိတ္တေ စိတ္တာနုပဿီ ဝိဟရိဿာမိ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ, ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿ’န္တိ; ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရိဿာမိ အာတာပီ သမ္ပဇာနော သတိမာ, ဝိနေယျ လောကေ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿ’န္တိ. ဧဝဉှိ တေ, ဘိက္ခု, သိက္ခိတဗ္ဗံ.

“ດູກອນພິກຂຸ, ເມື່ອໃດສະມາທິນີ້ເຈົ້າໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ, ໄດ້ເຮັດໃຫ້ດີແລ້ວຢ່າງນີ້, ເມື່ອນັ້ນ, ພິກຂຸ, ເຈົ້າຄວນສຶກສາຢ່າງນີ້ວ່າ: ‘ເຮົາຈັກເປັນຜູ້ພິຈາລະນາເຫັນເວທະນາໃນເວທະນາທັງຫຼາຍຢູ່, ມີຄວາມພຽນເຜົາກິເລດ, ມີສຳປະຊັນຍະ, ມີສະຕິ, ກຳຈັດອະພິຊຊາແລະໂທມະນັດໃນໂລກເສຍໃຫ້ໄດ້’; ‘ເຮົາຈັກເປັນຜູ້ພິຈາລະນາເຫັນຈິດໃນຈິດຢູ່, ມີຄວາມພຽນເຜົາກິເລດ, ມີສຳປະຊັນຍະ, ມີສະຕິ, ກຳຈັດອະພິຊຊາແລະໂທມະນັດໃນໂລກເສຍໃຫ້ໄດ້’; ‘ເຮົາຈັກເປັນຜູ້ພິຈາລະນາເຫັນທຳໃນທຳທັງຫຼາຍຢູ່, ມີຄວາມພຽນເຜົາກິເລດ, ມີສຳປະຊັນຍະ, ມີສະຕິ, ກຳຈັດອະພິຊຊາແລະໂທມະນັດໃນໂລກເສຍໃຫ້ໄດ້’. ດູກອນພິກຂຸ, ເຈົ້າຄວນສຶກສາຢ່າງນີ້ແລ.”

‘‘ယတော ခေါ တေ, ဘိက္ခု, အယံ သမာဓိ ဧဝံ ဘာဝိတော ဟောတိ ဗဟုလီကတော, တတော တွံ, ဘိက္ခု, ဣမံ သမာဓိံ သဝိတက္ကသဝိစာရမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, အဝိတက္ကဝိစာရမတ္တမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, အဝိတက္ကအဝိစာရမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, သပ္ပီတိကမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, နိပ္ပီတိကမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, သာတသဟဂတမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ, ဥပေက္ခာသဟဂတမ္ပိ ဘာဝေယျာသိ.

“ດູກອນພິກຂຸ, ເມື່ອໃດສະມາທິນີ້ເຈົ້າໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ, ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວຢ່າງນີ້, ເມື່ອນັ້ນ, ພິກຂຸ, ເຈົ້າຄວນຈະເລີນສະມາທິນີ້ ທີ່ມີທັງວິຕົກແລະວິຈານແດ່, ຈະເລີນສະມາທິທີ່ບໍ່ມີວິຕົກມີແຕ່ສະເພາະວິຈານແດ່, ຈະເລີນສະມາທິທີ່ບໍ່ມີທັງວິຕົກແລະວິຈານແດ່, ຈະເລີນສະມາທິທີ່ມີປີຕິແດ່, ຈະເລີນສະມາທິທີ່ບໍ່ມີປີຕິແດ່, ຈະເລີນສະມາທິທີ່ປະກອບດ້ວຍສຸກແດ່, ຈະເລີນສະມາທິທີ່ປະກອບດ້ວຍອຸເປກຂາແດ່.”

‘‘ယတော ခေါ တေ, ဘိက္ခု, အယံ သမာဓိ ဧဝံ ဘာဝိတော ဟောတိ သုဘာဝိတော, တတော တွံ, ဘိက္ခု, ယေန ယေနေဝ ဂဂ္ဃသိ ဖာသုံယေဝ ဂဂ္ဃသိ, ယတ္ထ ယတ္ထ ဌဿသိ ဖာသုံယေဝ ဌဿသိ, ယတ္ထ ယတ္ထ နိသီဒိဿသိ ဖာသုံယေဝ နိသီဒိဿသိ, ယတ္ထ ယတ္ထ သေယျံ ကပ္ပေဿသိ ဖာသုံယေဝ သေယျံ ကပ္ပေဿသီ’’တိ.

“ດູກອນພິກຂຸ, ເມື່ອໃດສະມາທິນີ້ເຈົ້າໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ, ໄດ້ເຮັດໃຫ້ດີແລ້ວຢ່າງນີ້, ເມື່ອນັ້ນ, ພິກຂຸ, ເຈົ້າຈັກເດີນໄປທາງໃດ ກໍຈັກເດີນໄປເປັນສຸກ, จັກຢືນຢູ່ບ່ອນໃດ ກໍຈັກຢືນຢູ່ເປັນສຸກ, ຈັກນັ່ງຢູ່ບ່ອນໃດ ກໍຈັກນັ່ງຢູ່ເປັນສຸກ, ຈັກນອນຢູ່ບ່ອນໃດ ກໍຈັກນອນຢູ່ເປັນສຸກ.”

အထ [Pg.123] ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝတာ ဣမိနာ ဩဝါဒေန ဩဝဒိတော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ. အထ ခေါ သော ဘိက္ခု ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော နစိရဿေဝ – ယဿတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇန္တိ, တဒနုတ္တရံ – ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာသိ. ‘‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’’တိ အဗ္ဘညာသိ. အညတရော စ ပန သော ဘိက္ခု အရဟတံ အဟောသီတိ. တတိယံ.

ຄັ້ງນັ້ນ, ພິກຂຸນັ້ນໄດ້ຮັບໂອວາດນີ້ຈາກພຣະຜູ້ມີພຣະພາກແລ້ວ ກໍລຸກຈາກອາສະນະ ຖວາຍອະພິວາດພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ເຮັດປະທັກສິນແລ້ວຫຼີກໄປ. ຕໍ່ມາ ພິກຂຸນັ້ນຫຼີກອອກໄປຢູ່ຜູ້ດຽວ, ເປັນຜູ້ບໍ່ປະມາດ, ມີຄວາມພຽນເຜົາກິເລດ, ມີໃຈເດັດດ່ຽວຢູ່, ບໍ່ດົນເລີຍ ກໍໄດ້ເຮັດໃຫ້ແຈ້ງເຊິ່ງປະໂຫຍດອັນຍອດຢ້ຽມ ອັນເປັນທີ່ສຸດແຫ່ງພຣົມມະຈັນ ທີ່ກຸນລະບຸດທັງຫຼາຍຜູ້ອອກບວດຈາກເຮືອນ ບໍ່ກ່ຽວຂ້ອງດ້ວຍເຮືອນໂດຍຊອບຕ້ອງການນັ້ນ ດ້ວຍປັນຍາອັນຍິ່ງດ້ວຍຕົນເອງ ໃນອັດຕະພາບນີ້ ເຂົ້າເຖິງແລ້ວຢູ່. ທ່ານໄດ້ຮູ້ແຈ້ງວ່າ: ‘ຊາດສິ້ນແລ້ວ, ພຣົມມະຈັນໄດ້ຢູ່ຈົບແລ້ວ, ກິດທີ່ຄວນເຮັດໄດ້ເຮັດສຳເລັດແລ້ວ, ກິດອື່ນເພື່ອຄວາມເປັນຢ່າງນີ້ບໍ່ມີອີກ’. ແລະພິກຂຸນັ້ນກໍໄດ້ເປັນພຣະອໍຣະຫັນອົງໜຶ່ງ ໃນບັນດາພຣະອໍຣະຫັນທັງຫຼາຍ. ຈົບສູດທີສາມ.

၄. ဂယာသီသသုတ္တံ

໔. ຄະຍາສີສະສູດ

၆၄. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဂယာယံ ဝိဟရတိ ဂယာသီသေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ…ပေ… ‘‘ပုဗ္ဗာဟံ, ဘိက္ခဝေ, သမ္ဗောဓာ အနဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဗောဓိသတ္တောဝ သမာနော ဩဘာသညေဝ ခေါ သဉ္ဇာနာမိ, နော စ ရူပါနိ ပဿာမိ’’.

໖໔. ສະໄໝໜຶ່ງ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກປະທັບຢູ່ທີ່ຕຳບົນຄະຍາ ໃກ້ຄະຍາສີສະປະເທດ. ນະ ທີ່ນັ້ນ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກໄດ້ຕັດຮຽກພິກຂຸທັງຫຼາຍວ່າ... ‘ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເມື່ອກ່ອນແຕ່ຕັດສະຮູ້, ເມື່ອເຮົາຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຕັດສະຮູ້ ຍັງເປັນໂພທິສັດຢູ່, ເຮົາຮູ້ຈັກແຕ່ແສງສະຫວ່າງເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ບໍ່ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍ’.”

‘‘တဿ မယှံ, ဘိက္ခဝေ, ဧတဒဟောသိ – ‘သစေ ခေါ အဟံ ဩဘာသဉ္စေဝ သဉ္ဇာနေယျံ ရူပါနိ စ ပဿေယျံ; ဧဝံ မေ ဣဒံ ဉာဏဒဿနံ ပရိသုဒ္ဓတရံ အဿာ’’’တိ.

“ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຄວາມຄິດນີ້ໄດ້ເກີດຂຶ້ນແກ່ເຮົາວ່າ: ‘ຖ້າເຮົາຮູ້ຈັກແສງສະຫວ່າງແດ່ ແລະເຫັນຮູບທັງຫຼາຍແດ່, ດ້ວຍເຫດນີ້ ຍານທັດສະນະຂອງເຮົາກໍຈັກບໍລິສຸດຍິ່ງໆຂຶ້ນ’.”

‘‘သော ခေါ အဟံ, ဘိက္ခဝေ, အပရေန သမယေန အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော ဩဘာသဉ္စေဝ သဉ္ဇာနာမိ, ရူပါနိ စ ပဿာမိ; နော စ ခေါ တာဟိ ဒေဝတာဟိ သဒ္ဓိံ သန္တိဋ္ဌာမိ သလ္လပါမိ သာကစ္ဆံ သမာပဇ္ဇာမိ.

“ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຕໍ່ມາ ໂດຍສະໄໝອື່ນ, ເຮົາເປັນຜູ້ບໍ່ປະມາດ, ມີຄວາມພຽນເຜົາກິເລດ, ມີໃຈເດັດດ່ຽວຢູ່, ກໍຮູ້ຈັກແສງສະຫວ່າງແດ່ ແລະເຫັນຮູບທັງຫຼາຍແດ່; ແຕ່ເຮົາຍັງບໍ່ໄດ້ຮ່ວມຢືນຢູ່, ບໍ່ໄດ້ສົນທະນາ, ບໍ່ໄດ້ໄຕ່ຖາມກັບເທວະດາທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນ.”

‘‘တဿ မယှံ, ဘိက္ခဝေ, ဧတဒဟောသိ – ‘သစေ ခေါ အဟံ ဩဘာသဉ္စေဝ သဉ္ဇာနေယျံ, ရူပါနိ စ ပဿေယျံ, တာဟိ စ ဒေဝတာဟိ သဒ္ဓိံ သန္တိဋ္ဌေယျံ သလ္လပေယျံ သာကစ္ဆံ သမာပဇ္ဇေယျံ; ဧဝံ မေ ဣဒံ ဉာဏဒဿနံ ပရိသုဒ္ဓတရံ အဿာ’’’တိ.

“ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຄວາມຄິດນີ້ໄດ້ເກີດຂຶ້ນແກ່ເຮົາວ່າ: ‘ຖ້າເຮົາຮູ້ຈັກແສງສະຫວ່າງແດ່, ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍແດ່, ແລະໄດ້ຮ່ວມຢືນຢູ່, ໄດ້ສົນທະນາ, ໄດ້ໄຕ່ຖາມກັບເທວະດາທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນແດ່, ດ້ວຍເຫດນີ້ ຍານທັດສະນະຂອງເຮົາກໍຈັກບໍລິສຸດຍິ່ງໆຂຶ້ນ’.”

‘‘သော ခေါ အဟံ, ဘိက္ခဝေ, အပရေန သမယေန အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော ဩဘာသဉ္စေဝ သဉ္ဇာနာမိ, ရူပါနိ စ ပဿာမိ, တာဟိ စ ဒေဝတာဟိ သဒ္ဓိံ သန္တိဋ္ဌာမိ သလ္လပါမိ သာကစ္ဆံ သမာပဇ္ဇာမိ; နော စ ခေါ တာ ဒေဝတာ ဇာနာမိ – ဣမာ ဒေဝတာ အမုကမှာ ဝါ အမုကမှာ ဝါ ဒေဝနိကာယာတိ.

“ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຕໍ່ມາ ໂດຍສະໄໝອື່ນ, ເຮົາເປັນຜູ້ບໍ່ປະມາດ, ມີຄວາມພຽນເຜົາກິເລດ, ມີໃຈເດັດດ່ຽວຢູ່, ກໍຮູ້ຈັກແສງສະຫວ່າງແດ່, ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍແດ່, ໄດ້ຮ່ວມຢືນຢູ່, ໄດ້ສົນທະນາ, ໄດ້ໄຕ່ຖາມກັບເທວະດາທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນແດ່; ແຕ່ເຮົາຍັງບໍ່ຮູ້ຈັກເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນວ່າ: ‘ເທວະດາເຫຼົ່ານີ້ມາຈາກເທວະນິກາຍຊື່ນີ້ ຫຼື ຊື່ນັ້ນ’.”

‘‘တဿ [Pg.124] မယှံ, ဘိက္ခဝေ, ဧတဒဟောသိ – ‘သစေ ခေါ အဟံ ဩဘာသဉ္စေဝ သဉ္ဇာနေယျံ, ရူပါနိ စ ပဿေယျံ, တာဟိ စ ဒေဝတာဟိ သဒ္ဓိံ သန္တိဋ္ဌေယျံ သလ္လပေယျံ သာကစ္ဆံ သမာပဇ္ဇေယျံ, တာ စ ဒေဝတာ ဇာနေယျံ – ဣမာ ဒေဝတာ အမုကမှာ ဝါ အမုကမှာ ဝါ ဒေဝနိကာယာ’တိ; ဧဝံ မေ ဣဒံ ဉာဏဒဿနံ ပရိသုဒ္ဓတရံ အဿာ’’’တိ.

“ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຄວາມຄິດນີ້ໄດ້ເກີດຂຶ້ນແກ່ເຮົາວ່າ: ‘ຖ້າເຮົາຮູ້ຈັກແສງສະຫວ່າງແດ່, ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍແດ່, ໄດ້ຮ່ວມຢືນຢູ່, ໄດ້ສົນທະນາ, ໄດ້ໄຕ່ຖາມກັບເທວະດາທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນແດ່, ແລະຮູ້ຈັກເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນວ່າ: "ເທວະດາເຫຼົ່ານີ້ມາຈາກເທວະນິກາຍຊື່ນີ້ ຫຼື ຊື່ນັ້ນ" ແດ່, ດ້ວຍເຫດນີ້ ຍານທັດສະນະຂອງເຮົາກໍຈັກບໍລິສຸດຍິ່ງໆຂຶ້ນ’.”

‘‘သော ခေါ အဟံ, ဘိက္ခဝေ, အပရေန သမယေန အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော ဩဘာသဉ္စေဝ သဉ္ဇာနာမိ, ရူပါနိ စ ပဿာမိ, တာဟိ စ ဒေဝတာဟိ သဒ္ဓိံ သန္တိဋ္ဌာမိ သလ္လပါမိ သာကစ္ဆံ သမာပဇ္ဇာမိ, တာ စ ဒေဝတာ ဇာနာမိ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ အမုကမှာ ဝါ အမုကမှာ ဝါ ဒေဝနိကာယာ’တိ; နော စ ခေါ တာ ဒေဝတာ ဇာနာမိ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ ဣမဿ ကမ္မဿ ဝိပါကေန ဣတော စုတာ တတ္ထ ဥပပန္နာ’တိ…ပေ… တာ စ ဒေဝတာ ဇာနာမိ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ ဣမဿ ကမ္မဿ ဝိပါကေန ဣတော စုတာ တတ္ထ ဥပပန္နာ’တိ; နော စ ခေါ တာ ဒေဝတာ ဇာနာမိ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ ဣမဿ ကမ္မဿ ဝိပါကေန ဧဝမာဟာရာ ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒိနိယော’တိ …ပေ… တာ စ ဒေဝတာ ဇာနာမိ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ ဣမဿ ကမ္မဿ ဝိပါကေန ဧဝမာဟာရာ ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒိနိယော’တိ; နော စ ခေါ တာ ဒေဝတာ ဇာနာမိ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ ဧဝံဒီဃာယုကာ ဧဝံစိရဋ္ဌိတိကာ’တိ…ပေ… တာ စ ဒေဝတာ ဇာနာမိ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ ဧဝံဒီဃာယုကာ ဧဝံစိရဋ္ဌိတိကာ’တိ; နော စ ခေါ တာ ဒေဝတာ ဇာနာမိ ယဒိ ဝါ မေ ဣမာဟိ ဒေဝတာဟိ သဒ္ဓိံ သန္နိဝုတ္ထပုဗ္ဗံ ယဒိ ဝါ န သန္နိဝုတ္ထပုဗ္ဗန္တိ.

“ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຕໍ່ມາ ໂດຍສະໄໝອື່ນ, ເຮົາເປັນຜູ້ບໍ່ປະມາດ, ມີຄວາມພຽນເຜົາກິເລດ, ມີໃຈເດັດດ່ຽວຢູ່, ກໍຮູ້ຈັກແສງສະຫວ່າງແດ່, ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍແດ່, ໄດ້ຮ່ວມຢືນຢູ່, ໄດ້ສົນທະນາ, ໄດ້ໄຕ່ຖາມກັບເທວະດາທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນແດ່, ແລະຮູ້ຈັກເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນວ່າ: ‘ເທວະດາເຫຼົ່ານີ້ມາຈາກເທວະນິກາຍຊື່ນີ້ ຫຼື ຊື່ນັ້ນ’; ແຕ່ເຮົາຍັງບໍ່ຮູ້ຈັກເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນວ່າ: ‘...ເທວະດາເຫຼົ່ານີ້ເຄື່ອນຈາກອັດຕະພາບນີ້ແລ້ວ ໄປບັງເກີດໃນທີ່ນັ້ນ ດ້ວຍຜົນແຫ່ງກຳນີ້’... ເຮົາຮູ້ຈັກເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນວ່າ: ‘ເທວະດາເຫຼົ່ານີ້ເຄື່ອນຈາກອັດຕະພາບນີ້ແລ້ວ ໄປບັງເກີດໃນທີ່ນັ້ນ ດ້ວຍຜົນແຫ່ງກຳນີ້’; ແຕ່ເຮົາຍັງບໍ່ຮູ້ຈັກເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນວ່າ: ‘...ເທວະດາເຫຼົ່ານີ້ມີອາຫານຢ່າງນີ້ ໄດ້ຮັບສຸກແລະທຸກຢ່າງນີ້ ດ້ວຍຜົນແຫ່ງກຳນີ້’... ເຮົາຮູ້ຈັກເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນວ່າ: ‘ເທວະດາເຫຼົ່ານີ້ມີອາຫານຢ່າງນີ້ ໄດ້ຮັບສຸກແລະທຸກຢ່າງນີ້ ດ້ວຍຜົນແຫ່ງກຳນີ້’; ແຕ່ເຮົາຍັງບໍ່ຮູ້ຈັກເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນວ່າ: ‘...ເທວະດາເຫຼົ່ານີ້ມີອາຍຸຍືນຍາວຢ່າງນີ້ ມີຊີວິດຢູ່ດົນນານຢ່າງນີ້’... ເຮົາຮູ້ຈັກເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນວ່າ: ‘ເທວະດາເຫຼົ່ານີ້ມີອາຍຸຍືນຍາວຢ່າງນີ້ ມີຊີວິດຢູ່ດົນນານຢ່າງນີ້’; ແຕ່ເຮົາຍັງບໍ່ຮູ້ຈັກວ່າ ເຮົາເຄີຍຢູ່ຮ່ວມກັບເທວະດາເຫຼົ່ານີ້ມາກ່ອນ ຫຼື ບໍ່ເຄີຍຢູ່ຮ່ວມກັນມາກ່ອນ.”

‘‘တဿ မယှံ, ဘိက္ခဝေ, ဧတဒဟောသိ – ‘သစေ ခေါ အဟံ ဩဘာသဉ္စေဝ သဉ္ဇာနေယျံ, ရူပါနိ စ ပဿေယျံ, တာဟိ စ ဒေဝတာဟိ သဒ္ဓိံ သန္တိဋ္ဌေယျံ သလ္လပေယျံ သာကစ္ဆံ သမာပဇ္ဇေယျံ, တာ စ ဒေဝတာ ဇာနေယျံ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ အမုကမှာ ဝါ အမုကမှာ ဝါ ဒေဝနိကာယာ’တိ, တာ စ ဒေဝတာ ဇာနေယျံ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ ဣမဿ ကမ္မဿ ဝိပါကေန ဣတော စုတာ တတ္ထ ဥပပန္နာ’တိ, တာ စ ဒေဝတာ ဇာနေယျံ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ ဧဝမာဟာရာ ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒိနိယော’တိ, တာ စ ဒေဝတာ ဇာနေယျံ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ ဧဝံဒီဃာယုကာ ဧဝံစိရဋ္ဌိတိကာ’တိ, တာ စ ဒေဝတာ ဇာနေယျံ ယဒိ ဝါ မေ ဣမာဟိ ဒေဝတာဟိ သဒ္ဓိံ သန္နိဝုတ္ထပုဗ္ဗံ ယဒိ ဝါ န သန္နိဝုတ္ထပုဗ္ဗန္တိ; ဧဝံ မေ ဣဒံ ဉာဏဒဿနံ ပရိသုဒ္ဓတရံ အဿာ’’’တိ.

“ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຄວາມຄິດນີ້ໄດ້ເກີດຂຶ້ນແກ່ເຮົາວ່າ: ‘ຖ້າເຮົາ (໑) ຮູ້ຈັກແສງສະຫວ່າງແດ່, (໒) ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍແດ່, (໓) ໄດ້ຮ່ວມຢືນຢູ່, ໄດ້ສົນທະນາ, ໄດ້ໄຕ່ຖາມກັບເທວະດาທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນແດ່, (໔) ຮູ້ຈັກເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນວ່າ "ເທວະດາເຫຼົ່ານີ້ມາຈາກເທວະນິກາຍຊື່ນີ້ ຫຼື ຊື່ນັ້ນ" ແດ່, (໕) ຮູ້ຈັກເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນວ່າ "ເທວະດາເຫຼົ່ານີ້ເຄື່ອນຈາກອັດຕະພາບນີ້ແລ້ວ ໄປບັງເກີດໃນທີ່ນັ້ນ ດ້ວຍຜົນແຫ່ງກຳນີ້" ແດ່, (໖) ຮູ້ຈັກເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນວ່າ "ເທວະດາເຫຼົ່ານີ້ມີອາຫານຢ່າງນີ້ ໄດ້ຮັບສຸກແລະທຸກຢ່າງນີ້ ດ້ວຍຜົນແຫ່ງກຳນີ້" ແດ່, (໗) ຮູ້ຈັກເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນວ່າ "ເທວະດາເຫຼົ່ານີ້ມີອາຍຸຍືນຍາວຢ່າງນີ້ ມີຊີວິດຢູ່ດົນນານຢ່າງນີ້" ແດ່, ແລະ (໘) ຮູ້ຈັກວ່າ ເຮົາເຄີຍຢູ່ຮ່ວມກັບເທວະດາເຫຼົ່ານີ້ມາກ່ອນ ຫຼື ບໍ່ເຄີຍຢູ່ຮ່ວມກັນມາກ່ອນແດ່, ດ້ວຍເຫດນີ້ ຍານທັດສະນະຂອງເຮົາກໍຈັກບໍລິສຸດຍິ່ງໆຂຶ້ນ’.”

‘‘သော [Pg.125] ခေါ အဟံ, ဘိက္ခဝေ, အပရေန သမယေန အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော ဩဘာသဉ္စေဝ သဉ္ဇာနာမိ, ရူပါနိ စ ပဿာမိ, တာဟိ စ ဒေဝတာဟိ သဒ္ဓိံ သန္တိဋ္ဌာမိ သလ္လပါမိ သာကစ္ဆံ သမာပဇ္ဇာမိ, တာ စ ဒေဝတာ ဇာနာမိ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ အမုကမှာ ဝါ အမုကမှာ ဝါ ဒေဝနိကာယာ’တိ, တာ စ ဒေဝတာ ဇာနာမိ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ ဣမဿ ကမ္မဿ ဝိပါကေန ဣတော စုတာ တတ္ထ ဥပပန္နာ’တိ, တာ စ ဒေဝတာ ဇာနာမိ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ ဧဝမာဟာရာ ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒိနိယော’တိ, တာ စ ဒေဝတာ ဇာနာမိ – ‘ဣမာ ဒေဝတာ ဧဝံဒီဃာယုကာ ဧဝံစိရဋ္ဌိတိကာ’တိ, တာ စ ဒေဝတာ ဇာနာမိ ယဒိ ဝါ မေ ဒေဝတာဟိ သဒ္ဓိံ သန္နိဝုတ္ထပုဗ္ဗံ ယဒိ ဝါ န သန္နိဝုတ္ထပုဗ္ဗန္တိ.

“ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຕໍ່ມາ ໂດຍສະໄໝອື່ນ, ເຮົາເປັນຜູ້ບໍ່ປະມາດ, ມີຄວາມພຽນເຜົາກິເລດ, ມີໃຈເດັດດ່ຽວຢູ່, ກໍ (໑) ຮູ້ຈັກແສງສະຫວ່າງແດ່, (໒) ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍແດ່, (໓) ໄດ້ຮ່ວມຢືນຢູ່, ໄດ້ສົນທະນາ, ໄດ້ໄຕ່ຖາມກັບເທວະດາທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານັ້ນແດ່, (໔) ຮູ້ຈັກເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນວ່າ "ເທວະດາເຫຼົ່ານີ້ມາຈາກເທວະນິກາຍຊື່ນີ້ ຫຼື ຊື່ນັ້ນ" ແດ່, (໕) ຮູ້ຈັກເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນວ່າ "ເທວະດາເຫຼົ່ານີ້ເຄື່ອນຈາກອັດຕະພາບນີ້ແລ້ວ ໄປບັງເກີດໃນທີ່ນັ້ນ ດ້ວຍຜົນແຫ່ງກຳນີ້" ແດ່, (໖) ຮູ້ຈັກເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນວ່າ "ເທວະດາເຫຼົ່ານີ້ມີອາຫານຢ່າງນີ້ ໄດ້ຮັບສຸກແລະທຸກຢ່າງນີ້ ດ້ວຍຜົນແຫ່ງກຳນີ້" ແດ່, (໗) ຮູ້ຈັກເທວະດາເຫຼົ່ານັ້ນວ່າ "ເທວະດາເຫຼົ່ານີ້ມີອາຍຸຍືນຍາວຢ່າງນີ້ ມີຊີວິດຢູ່ດົນນານຢ່າງນີ້" ແດ່, ແລະ (໘) ຮູ້ຈັກວ່າ ເຮົາເຄີຍຢູ່ຮ່ວມກັບເທວະດາເຫຼົ່ານີ້ມາກ່ອນ ຫຼື ບໍ່ເຄີຍຢູ່ຮ່ວມກັນມາກ່ອນ.”

‘‘ယာဝကီဝဉ္စ မေ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ အဋ္ဌပရိဝဋ္ဋံ အဓိဒေဝဉာဏဒဿနံ န သုဝိသုဒ္ဓံ အဟောသိ, နေဝ တာဝါဟံ, ဘိက္ခဝေ, ‘သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ’တိ ပစ္စညာသိံ. ယတော စ ခေါ မေ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ အဋ္ဌပရိဝဋ္ဋံ အဓိဒေဝဉာဏဒဿနံ သုဝိသုဒ္ဓံ အဟောသိ, အထာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ‘သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ’တိ ပစ္စညာသိံ; ဉာဏဉ္စ ပန မေ ဒဿနံ ဥဒပါဒိ; အကုပ္ပာ မေ စေတောဝိမုတ္တိ ; အယမန္တိမာ ဇာတိ နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’တိ. စတုတ္ထံ.

“ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຕາບໃດທີ່ຍານທັດສະນະອັນຍິ່ງກວ່າເທວະດາ ມີຮອບ ໘ ຢ່າງນີ້ ຂອງເຮົາ ຍັງບໍ່ບໍລິສຸດດີ, ຕາບນັ້ນ ເຮົາກໍຍັງບໍ່ປະຕິຍານຕົນວ່າ ເປັນຜູ້ຕັດສະຮູ້ໂດຍຊອບເຊິ່ງອະນຸດຕະຣະສຳມາສຳໂພທິຍານ ໃນໂລກ ພ້ອມທັງເທວະດາ, ມານ, ພຣົມ, ໃນໝູ່ສັດ ພ້ອມທັງສະມະນະ, ພຣາມ, ເທວະດາ ແລະມະນຸດ. ແຕ່ເມື່ອໃດ ຍານທັດສະນະອັນຍິ່ງກວ່າເທວະດາ ມີຮອບ ໘ ຢ່າງນີ້ ຂອງເຮົາ ບໍລິສຸດດີແລ້ວ, ເມື່ອນັ້ນ ເຮົາຈຶ່ງປະຕິຍານຕົນວ່າ ເປັນຜູ້ຕັດສະຮູ້ໂດຍຊອບເຊິ່ງອະນຸດຕະຣະສຳມາສຳໂພທິຍານ ໃນໂລກ ພ້ອມທັງເທວະດາ, ມານ, ພຣົມ, ໃນໝູ່ສັດ ພ້ອມທັງສະມະນະ, ພຣາມ, ເທວະດາ ແລະມະນຸດ; ກໍຍານທັດສະນະໄດ້ເກີດຂຶ້ນແກ່ເຮົາວ່າ: ‘ຄວາມຫຼຸດພົ້ນແຫ່ງຈິດຂອງເຮົາບໍ່ກຳເລີບແລ້ວ, ຊາດນີ້ເປັນຊາດສຸດທ້າຍ, ບັດນີ້ ພົບໃໝ່ບໍ່ມີອີກ’.”

၅. အဘိဘာယတနသုတ္တံ

໕. “ອະພິພາຍະຕະນະສູດ”

၆၅. ‘‘အဋ္ဌိမာနိ, ဘိက္ခဝေ, အဘိဘာယတနာနိ. ကတမာနိ အဋ္ဌ? အဇ္ဈတ္တံ ရူပသညီ ဧကော ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ ပရိတ္တာနိ သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနိ. ‘တာနိ အဘိဘုယျ ဇာနာမိ ပဿာမီ’တိ, ဧဝံသညီ ဟောတိ. ဣဒံ ပဌမံ အဘိဘာယတနံ.

໖໕. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອະພິພາຍະຕະນະ (ແດນຄອບງຳ) ໘ ປະການເຫຼົ່ານີ້. ໘ ປະການ ເປັນແນວໃດ? ຄື ບຸກຄົນບາງຄົນ ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ຍ່ອມເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກ ອັນມີປະມານນ້ອຍ ທີ່ມີວັນນະດີ ແລະ ວັນນະຊົ່ວ. ເຂົາມີສັນຍາຢ່າງນີ້ວ່າ 'ເຮົາຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ຍ່ອມຮູ້ ຍ່ອມເຫັນ'. ນີ້ເປັນອະພິພາຍະຕະນະທີ ໑.

‘‘အဇ္ဈတ္တံ ရူပသညီ ဧကော ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ အပ္ပမာဏာနိ သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနိ. ‘တာနိ အဘိဘုယျ ဇာနာမိ ပဿာမီ’တိ, ဧဝံသညီ ဟောတိ. ဣဒံ ဒုတိယံ အဘိဘာယတနံ.

ບຸກຄົນບາງຄົນ ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ຍ່ອມເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກ ອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ທີ່ມີວັນນະດີ ແລະ ວັນນະຊົ່ວ. ເຂົາມີສັນຍາຢ່າງນີ້ວ່າ 'ເຮົາຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ຍ່ອມຮູ້ ຍ່ອມເຫັນ'. ນີ້ເປັນອະພິພາຍະຕະນະທີ ໒.

‘‘အဇ္ဈတ္တံ [Pg.126] အရူပသညီ ဧကော ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ ပရိတ္တာနိ သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနိ. ‘တာနိ အဘိဘုယျ ဇာနာမိ ပဿာမီ’တိ, ဧဝံသညီ ဟောတိ. ဣဒံ တတိယံ အဘိဘာယတနံ.

ບຸກຄົນບາງຄົນ ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ຍ່ອມເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກ ອັນມີປະມານນ້ອຍ ທີ່ມີວັນນະດີ ແລະ ວັນນະຊົ່ວ. ເຂົາມີສັນຍາຢ່າງນີ້ວ່າ 'ເຮົາຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ຍ່ອມຮູ້ ຍ່ອມເຫັນ'. ນີ້ເປັນອະພິພາຍະຕະນະທີ ໓.

‘‘အဇ္ဈတ္တံ အရူပသညီ ဧကော ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ အပ္ပမာဏာနိ သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနိ. ‘တာနိ အဘိဘုယျ ဇာနာမိ ပဿာမီ’တိ, ဧဝံသညီ ဟောတိ. ဣဒံ စတုတ္ထံ အဘိဘာယတနံ.

ບຸກຄົນບາງຄົນ ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ຍ່ອມເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກ ອັນຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ທີ່ມີວັນນະດີ ແລະ ວັນນະຊົ່ວ. ເຂົາມີສັນຍາຢ່າງນີ້ວ່າ 'ເຮົາຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ຍ່ອມຮູ້ ຍ່ອມເຫັນ'. ນີ້ເປັນອະພິພາຍະຕະນະທີ ໔.

‘‘အဇ္ဈတ္တံ အရူပသညီ ဧကော ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ နီလာနိ နီလဝဏ္ဏာနိ နီလနိဒဿနာနိ နီလနိဘာသာနိ. ‘တာနိ အဘိဘုယျ ဇာနာမိ ပဿာမီ’တိ, ဧဝံသညီ ဟောတိ. ဣဒံ ပဉ္စမံ အဘိဘာယတနံ.

ບຸກຄົນບາງຄົນ ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ຍ່ອມweເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກ ອັນເປັນສີຂຽວ ມີວັນນະຂຽວ ມີສິ່ງປາກົດເປັນສີຂຽວ ມີແສງສະທ້ອນເປັນສີຂຽວ. ເຂົາມີສັນຍາຢ່າງນີ້ວ່າ 'ເຮົາຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ຍ່ອມຮູ້ ຍ່ອມເຫັນ'. ນີ້ເປັນອະພິພາຍະຕະນະທີ ໕.

‘‘အဇ္ဈတ္တံ အရူပသညီ ဧကော ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ ပီတာနိ ပီတဝဏ္ဏာနိ ပီတနိဒဿနာနိ ပီတနိဘာသာနိ. ‘တာနိ အဘိဘုယျ ဇာနာမိ ပဿာမီ’တိ, ဧဝံသညီ ဟောတိ. ဣဒံ ဆဋ္ဌံ အဘိဘာယတနံ.

ບຸກຄົນບາງຄົນ ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ຍ່ອມເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກ ອັນເປັນສີເຫຼືອງ ມີວັນນະເຫຼືອງ ມີສິ່ງປາກົດເປັນສີເຫຼືອງ ມີແສງສະທ້ອນເປັນສີເຫຼືອງ. ເຂົາມີສັນຍາຢ່າງນີ້ວ່າ 'ເຮົາຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ຍ່ອມຮູ້ ຍ່ອມເຫັນ'. ນີ້ເປັນອະພິພາຍະຕະນະທີ ໖.

‘‘အဇ္ဈတ္တံ အရူပသညီ ဧကော ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ လောဟိတကာနိ လောဟိတကဝဏ္ဏာနိ လောဟိတကနိဒဿနာနိ လောဟိတကနိဘာသာနိ. ‘တာနိ အဘိဘုယျ ဇာနာမိ ပဿာမီ’တိ, ဧဝံသညီ ဟောတိ. ဣဒံ သတ္တမံ အဘိဘာယတနံ.

ບຸກຄົນບາງຄົນ ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ຍ່ອມເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກ ອັນເປັນສີແດງ ມີວັນນະແດງ ມີສິ່ງປາກົດເປັນສີແດງ ມີແສງສະທ້ອນເປັນສີແດງ. ເຂົາມີສັນຍາຢ່າງນີ້ວ່າ 'ເຮົາຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ຍ່ອມຮູ້ ຍ່ອມເຫັນ'. ນີ້ເປັນອະພິພາຍະຕະນະທີ ௭.

‘‘အဇ္ဈတ္တံ အရူပသညီ ဧကော ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ ဩဒါတာနိ ဩဒါတဝဏ္ဏာနိ ဩဒါတနိဒဿနာနိ ဩဒါတနိဘာသာနိ. ‘တာနိ အဘိဘုယျ ဇာနာမိ ပဿာမီ’တိ, ဧဝံသညီ ဟောတိ. ဣဒံ အဋ္ဌမံ အဘိဘာယတနံ. ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ အဘိဘာယတနာနီ’’တိ. ပဉ္စမံ.

ບຸກຄົນບາງຄົນ ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ຍ່ອມເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກ ອັນເປັນສີຂາວ ມີວັນນະຂາວ ມີສິ່ງປາກົດເປັນສີຂາວ ມີແສງສະທ້ອນເປັນສີຂາວ. ເຂົາມີສັນຍາຢ່າງນີ້ວ່າ 'ເຮົາຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ຍ່ອມຮູ້ ຍ່ອມເຫັນ'. ນີ້ເປັນອະພິພາຍະຕະນະທີ ໘. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຫຼົ່ານີ້ແລ ອະພິພາຍະຕະນະ ໘ ປະການ.

၆. ဝိမောက္ခသုတ္တံ

໖. ວິໂມກຂະສູດ

၆၆. ‘‘အဋ္ဌိမေ, ဘိက္ခဝေ, ဝိမောက္ခာ. ကတမေ အဋ္ဌ? ရူပီ ရူပါနိ ပဿတိ. အယံ ပဌမော ဝိမောက္ခော.

໖໖. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ວິໂມກ (ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ) ໘ ປະການເຫຼົ່ານີ້. ໘ ປະການ ເປັນແນວໃດ? ຄື ຜູ້ມີຮູບ ຍ່ອມເຫັນຮູບທັງຫຼາຍ. ນີ້ເປັນວິໂມກທີ ໑.

‘‘အဇ္ဈတ္တံ အရူပသညီ, ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ. အယံ ဒုတိယော ဝိမောက္ခော.

ຜູ້ບໍ່ມີສັນຍາໃນຮູບພາຍໃນ ຍ່ອມເຫັນຮູບທັງຫຼາຍພາຍນອກ. ນີ້ເປັນວິໂມກທີ ໒.

‘‘သုဘန္တေဝ အဓိမုတ္တော ဟောတိ. အယံ တတိယော ဝိမောက္ခော.

ບຸກຄົນຍ່ອມນ້ອມໃຈໄປວ່າ 'ງາມແທ້'. ນີ້ເປັນວິໂມກທີ ໓.

‘‘သဗ္ဗသော [Pg.127] ရူပသညာနံ သမတိက္ကမာ ပဋိဃသညာနံ အတ္ထင်္ဂမာ နာနတ္တသညာနံ အမနသိကာရာ ‘အနန္တော အာကာသော’တိ အာကာသာနဉ္စာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယံ စတုတ္ထော ဝိမောက္ခော.

ເພາະກ້າວລ່ວງຮູບສັນຍາໂດຍປະການທັງປວງ ເພາະຄວາມດັບໄປແຫ່ງປະຕິຄະສັນຍາ ເພາະບໍ່ໃສ່ໃຈໃນນານັດຕະສັນຍາ ບຸກຄົນຍ່ອມເຂົ້າເຖິງອາກາສານັນຈາຍະຕະນະ ດ້ວຍມົນສິການວ່າ 'ອາກາດຫາທີ່ສຸດບໍ່ໄດ້' ແລ້ວຢູ່. ນີ້ເປັນວິໂມກທີ ໔.

‘‘သဗ္ဗသော အာကာသာနဉ္စာယတနံ သမတိက္ကမ္မ ‘အနန္တံ ဝိညာဏ’န္တိ ဝိညာဏဉ္စာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယံ ပဉ္စမော ဝိမောက္ခော.

ເພາະກ້າວລ່ວງອາກາສານັນຈາຍະຕະນະໂດຍປະການທັງປວງ ບຸກຄົນຍ່ອມເຂົ້າເຖິງວິນຍານັນຈາຍະຕະນະ ດ້ວຍມົນສິການວ່າ 'ວິນຍານຫາທີ່ສຸດບໍ່ໄດ້' ແລ້ວຢູ່. ນີ້ເປັນວິໂມກທີ ໕.

‘‘သဗ္ဗသော ဝိညာဏဉ္စာယတနံ သမတိက္ကမ္မ ‘နတ္ထိ ကိဉ္စီ’တိ အာကိဉ္စညာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယံ ဆဋ္ဌော ဝိမောက္ခော.

ເພາະກ້າວລ່ວງວິນຍານັນຈາຍະຕະນະໂດຍປະການທັງປວງ ບຸກຄົນຍ່ອມເຂົ້າເຖິງອາກິນຈັນຍາຍະຕະນະ ດ້ວຍມົນສິການວ່າ 'ບໍ່ມີສິ່ງໃດໜ້ອຍໜຶ່ງ' ແລ້ວຢູ່. ນີ້ເປັນວິໂມກທີ ໖.

‘‘သဗ္ဗသော အာကိဉ္စညာယတနံ သမတိက္ကမ္မ နေဝသညာနာသညာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယံ သတ္တမော ဝိမောက္ခော.

ເພາະກ້າວລ່ວງອາກິນຈັນຍາຍະຕະນະໂດຍປະການທັງປວງ ບຸກຄົນຍ່ອມເຂົ້າເຖິງເນວະສັນຍານາສັນຍາຍະຕະນະ ແລ້ວຢູ່. ນີ້ເປັນວິໂມກທີ ௭.

‘‘သဗ္ဗသော နေဝသညာနာသညာယတနံ သမတိက္ကမ္မ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယံ အဋ္ဌမော ဝိမောက္ခော. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ဝိမောက္ခာ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

ເພາະກ້າວລ່ວງເນວະສັນຍານາສັນຍາຍະຕະນະໂດຍປະການທັງປວງ ບຸກຄົນຍ່ອມເຂົ້າເຖິງສັນຍາເວທະຍິຕະນິໂລດ ແລ້ວຢູ່. ນີ້ເປັນວິໂມກທີ ໘. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຫຼົ່ານີ້ແລ ວິໂມກ ໘ ປະການ.

၇. အနရိယဝေါဟာရသုတ္တံ

໗. ອະນະລິຍະໂວຫານະສູດ

၆၇. ‘‘အဋ္ဌိမေ, ဘိက္ခဝေ, အနရိယဝေါဟာရာ. ကတမေ အဋ္ဌ? အဒိဋ္ဌေ ဒိဋ္ဌဝါဒိတာ, အသုတေ သုတဝါဒိတာ, အမုတေ မုတဝါဒိတာ, အဝိညာတေ ဝိညာတဝါဒိတာ, ဒိဋ္ဌေ အဒိဋ္ဌဝါဒိတာ, သုတေ အသုတဝါဒိတာ, မုတေ အမုတဝါဒိတာ, ဝိညာတေ အဝိညာတဝါဒိတာ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ အနရိယဝေါဟာရာ’’တိ. သတ္တမံ.

໖໗. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອະນະລິຍະໂວຫານ (ຄຳເວົ້າທີ່ບໍ່ແມ່ນຂອງອະລິຍະ) ໘ ປະການເຫຼົ່ານີ້. ໘ ປະການ ເປັນແນວໃດ? ຄື ການເວົ້າວ່າເຫັນໃນສິ່ງທີ່ບໍ່ເຫັນ, ການເວົ້າວ່າໄດ້ຍິນໃນສິ່ງທີ່ບໍ່ໄດ້ຍິນ, ການເວົ້າວ່າໄດ້ຮູ້ສຶກໃນສິ່ງທີ່ບໍ່ໄດ້ຮູ້ສຶກ, ການເວົ້າວ່າຮູ້ແຈ້ງໃນສິ່ງທີ່ບໍ່ຮູ້ແຈ້ງ, ການເວົ້າວ່າບໍ່ເຫັນໃນສິ່ງທີ່ເຫັນ, ການເວົ້າວ່າບໍ່ໄດ້ຍິນໃນສິ່ງທີ່ໄດ້ຍິນ, ການເວົ້າວ່າບໍ່ໄດ້ຮູ້ສຶກໃນສິ່ງທີ່ໄດ້ຮູ້ສຶກ, ການເວົ້າວ່າບໍ່ຮູ້ແຈ້ງໃນສິ່ງທີ່ຮູ້ແຈ້ງ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຫຼົ່ານີ້ແລ ອະນະລິຍະໂວຫານ ໘ ປະການ.

၈. အရိယဝေါဟာရသုတ္တံ

໘. ອະລິຍະໂວຫານະສູດ

၆၈. ‘‘အဋ္ဌိမေ, ဘိက္ခဝေ, အရိယဝေါဟာရာ. ကတမေ အဋ္ဌ? အဒိဋ္ဌေ အဒိဋ္ဌဝါဒိတာ, အသုတေ အသုတဝါဒိတာ, အမုတေ အမုတဝါဒိတာ, အဝိညာတေ အဝိညာတဝါဒိတာ, ဒိဋ္ဌေ ဒိဋ္ဌဝါဒိတာ, သုတေ သုတဝါဒိတာ, မုတေ မုတဝါဒိတာ, ဝိညာတေ ဝိညာတဝါဒိတာ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ အရိယဝေါဟာရာ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

໖໘. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອະລິຍະໂວຫານ (ຄຳເວົ້າຂອງອະລິຍະ) ໘ ປະການເຫຼົ່ານີ້. ໘ ປະການ ເປັນແນວໃດ? ຄື ການເວົ້າວ່າບໍ່ເຫັນໃນສິ່ງທີ່ບໍ່ເຫັນ, ການເວົ້າວ່າບໍ່ໄດ້ຍິນໃນສິ່ງທີ່ບໍ່ໄດ້ຍິນ, ການເວົ້າວ່າບໍ່ໄດ້ຮູ້ສຶກໃນສິ່ງທີ່ບໍ່ໄດ້ຮູ້ສຶກ, ການເວົ້າວ່າບໍ່ຮູ້ແຈ້ງໃນສິ່ງທີ່ບໍ່ຮູ້ແຈ້ງ, ການເວົ້າວ່າເຫັນໃນສິ່ງທີ່ເຫັນ, ການເວົ້າວ່າໄດ້ຍິນໃນສິ່ງທີ່ໄດ້ຍິນ, ການເວົ້າວ່າໄດ້ຮູ້ສຶກໃນສິ່ງທີ່ໄດ້ຮູ້ສຶກ, ການເວົ້າວ່າຮູ້ແຈ້ງໃນສິ່ງທີ່ຮູ້ແຈ້ງ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຫຼົ່ານີ້ແລ ອະລິຍະໂວຫານ ໘ ປະການ.

၉. ပရိသာသုတ္တံ

໙. ປະລິສາສູດ

၆၉. ‘‘အဋ္ဌိမာ, ဘိက္ခဝေ, ပရိသာ. ကတမာ အဋ္ဌ? ခတ္တိယပရိသာ, ဗြာဟ္မဏပရိသာ, ဂဟပတိပရိသာ, သမဏပရိသာ, စာတုမဟာရာဇိကပရိသာ, တာဝတိံသပရိသာ, မာရပရိသာ, ဗြဟ္မပရိသာ. အဘိဇာနာမိ ခေါ ပနာဟံ, ဘိက္ခဝေ, အနေကသတံ [Pg.128] ခတ္တိယပရိသံ ဥပသင်္ကမိတာ. တတြပိ မယာ သန္နိသိန္နပုဗ္ဗဉ္စေဝ သလ္လပိတပုဗ္ဗဉ္စ သာကစ္ဆာ စ သမာပန္နပုဗ္ဗာ. တတ္ထ ယာဒိသကော တေသံ ဝဏ္ဏော ဟောတိ တာဒိသကော မယှံ ဝဏ္ဏော ဟောတိ, ယာဒိသကော တေသံ သရော ဟောတိ တာဒိသကော မယှံ သရော ဟောတိ. ဓမ္မိယာ စ ကထာယ သန္ဒဿေမိ သမာဒပေမိ သမုတ္တေဇေမိ သမ္ပဟံသေမိ. ဘာသမာနဉ္စ မံ န ဇာနန္တိ – ‘ကော နု ခေါ အယံ ဘာသတိ ဒေဝေါ ဝါ မနုဿော ဝါ’တိ. ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတွာ သမာဒပေတွာ သမုတ္တေဇေတွာ သမ္ပဟံသေတွာ အန္တရဓာယာမိ. အန္တရဟိတဉ္စ မံ န ဇာနန္တိ – ‘ကော နု ခေါ အယံ အန္တရဟိတော ဒေဝေါ ဝါ မနုဿော ဝါ’’’တိ.

໖໙. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ບໍລິສັດ (ປະຊຸມຊົນ) ໘ ປະການເຫຼົ່ານີ້. ໘ ປະການ ເປັນແນວໃດ? ຄື ບໍລິສັດກະສັດ, ບໍລິສັດພາມ, ບໍລິສັດຄະຫะບໍດີ, ບໍລິສັດສະມະນະ, ບໍລິສັດເທວະດາຊັ້ນຈາຕຸມະຫາຣາຊິກາ, ບໍລິສັດເທວະດາຊັ້ນດາວະດຶງ, ບໍລິສັດມານ, ບໍລິສັດພົມ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຮົາຍ່ອມລະນຶກໄດ້ວ່າ ເຮົາເຄີຍເຂົ້າໄປຫາບໍລິສັດກະສັດຫຼາຍຮ້ອຍຄັ້ງ. ໃນບໍລິສັດນັ້ນ, ເຮົາເຄີຍນັ່ງຮ່ວມ, ເຄີຍເຈລະຈາຮ່ວມ, ເຄີຍສົນທະນາຮ່ວມກັບພວກເຂົາ. ໃນບໍລິສັດນັ້ນ, ພວກເຂົາມີວັນນະ (ຜິວພັນ) ແນວໃດ, ເຮົາກໍມີວັນນະແນວນັ້ນ; ພວກເຂົາມີສຽງແນວໃດ, ເຮົາກໍມີສຽງແນວນັ້ນ. ເຮົາຍ່ອມສະແດງທຳໃຫ້ພວກເຂົາເຫັນແຈ້ງ, ໃຫ້ສະມາທານ, ໃຫ້ອາດຫານ, ໃຫ້ຮ່າເຣີງ ດ້ວຍທຳມະກະຖາ. ເມື່ອເຮົາກຳລັງເວົ້າຢູ່ ພວກເຂົາກໍບໍ່ຮູ້ວ່າ 'ຜູ້ທີ່ກຳລັງເວົ້າຢູ່ນີ້ແມ່ນໃຜ ເປັນເທວະດາ ຫຼື ເປັນມະນຸດ?'. ເມື່ອເຮົາສະແດງທຳໃຫ້ພວກເຂົາເຫັນແຈ້ງ, ໃຫ້ສະມາທານ, ໃຫ້ອາດຫານ, ໃຫ້ຮ່າເຣີງ ດ້ວຍທຳມະກະຖາແລ້ວ ກໍຫາຍຕົວໄປ. ເມື່ອເຮົາຫາຍຕົວໄປແລ້ວ ພວກເຂົາກໍບໍ່ຮູ້ວ່າ 'ຜູ້ທີ່ຫາຍຕົວໄປນີ້ແມ່ນໃຜ ເປັນເທວະດາ ຫຼື ເປັນມະນຸດ?'.

‘‘အဘိဇာနာမိ ခေါ ပနာဟံ, ဘိက္ခဝေ, အနေကသတံ ဗြာဟ္မဏပရိသံ…ပေ… ဂဟပတိပရိသံ… သမဏပရိသံ… စာတုမဟာရာဇိကပရိသံ… တာဝတိံသပရိသံ… မာရပရိသံ… ဗြဟ္မပရိသံ ဥပသင်္ကမိတာ. တတြပိ မယာ သန္နိသိန္နပုဗ္ဗဉ္စေဝ သလ္လပိတပုဗ္ဗဉ္စ သာကစ္ဆာ စ သမာပန္နပုဗ္ဗာ. တတ္ထ ယာဒိသကော တေသံ ဝဏ္ဏော ဟောတိ တာဒိသကော မယှံ ဝဏ္ဏော ဟောတိ, ယာဒိသကော တေသံ သရော ဟောတိ တာဒိသကော မယှံ သရော ဟောတိ. ဓမ္မိယာ စ ကထာယ သန္ဒဿေမိ သမာဒပေမိ သမုတ္တေဇေမိ သမ္ပဟံသေမိ. ဘာသမာနဉ္စ မံ န ဇာနန္တိ – ‘ကော နု ခေါ အယံ ဘာသတိ ဒေဝေါ ဝါ မနုဿော ဝါ’တိ. ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတွာ သမာဒပေတွာ သမုတ္တေဇေတွာ သမ္ပဟံသေတွာ အန္တရဓာယာမိ. အန္တရဟိတဉ္စ မံ န ဇာနန္တိ – ‘ကော နု ခေါ အယံ အန္တရဟိတော ဒေဝေါ ဝါ မနုဿော ဝါ’တိ. ဣမာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ပရိသာ’’တိ. နဝမံ.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຮົາຍ່ອມລະນຶກໄດ້ວ່າ ເຮົາເຄີຍເຂົ້າໄປຫາບໍລິສັດພາມຫຼາຍຮ້ອຍຄັ້ງ... ບໍລິສັດຄະຫະບໍດີ... ບໍລິສັດສະມະນະ... ບໍລິສັດເທວະດາຊັ້ນຈາຕຸມະຫາຣາຊິກາ... ບໍລິສັດເທວະດາຊັ້ນດາວະດຶງ... ບໍລິສັດມານ... ບໍລິສັດພົມ. ໃນບໍລິສັດນັ້ນ, ເຮົາເຄີຍນັ່ງຮ່ວມ, ເຄີຍເຈລະຈາຮ່ວມ, ເຄີຍສົນທະນາຮ່ວມກັບພວກເຂົາ. ໃນບໍລິສັດນັ້ນ, ພວກເຂົາມີວັນນະແນວໃດ, ເຮົາກໍມີວັນນະແນວນັ້ນ; ພວກເຂົາມີສຽງແນວໃດ, ເຮົາກໍມີສຽງແນວນັ້ນ. ເຮົາຍ່ອມສະແດງທຳໃຫ້ພວກເຂົາເຫັນແຈ້ງ, ໃຫ້ສະມາທານ, ໃຫ້ອາດຫານ, ໃຫ້ຮ່າເຣີງ ດ້ວຍທຳມະກະຖາ. ເມື່ອເຮົາກຳລັງເວົ້າຢູ່ ພວກເຂົາກໍບໍ່ຮູ້ວ່າ 'ຜູ້ທີ່ກຳລັງເວົ້າຢູ່ນີ້ແມ່ນໃຜ ເປັນເທວະດາ ຫຼື ເປັນມະນຸດ?'. ເມື່ອເຮົາສະແດງທຳໃຫ້ພວກເຂົາເຫັນແຈ້ງ, ໃຫ້ສະມາທານ, ໃຫ້ອາດຫານ, ໃຫ້ຮ່າເຣີງ ດ້ວຍທຳມະກະຖາແລ້ວ ກໍຫາຍຕົວໄປ. ເມື່ອເຮົາຫາຍຕົວໄປແລ້ວ ພວກເຂົາກໍບໍ່ຮູ້ວ່າ 'ຜູ້ທີ່ຫາຍຕົວໄປນີ້ແມ່ນໃຜ ເປັນເທວະດາ ຫຼື ເປັນມະນຸດ?'. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຫຼົ່ານີ້ແລ ບໍລິສັດ ໘ ປະການ.

၁၀. ဘူမိစာလသုတ္တံ

໑໐. ພູມິຈາລະສູດ

၇၀. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ဝေသာလိံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. ဝေသာလိယံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အာမန္တေသိ – ‘‘ဂဏှာဟိ, အာနန္ဒ, နိသီဒနံ. ယေန စာပါလံ စေတိယံ တေနုပသင်္ကမိဿာမ ဒိဝါဝိဟာရာယာ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတော ပဋိဿုတွာ နိသီဒနံ အာဒါယ ဘဂဝန္တံ ပိဋ္ဌိတော ပိဋ္ဌိတော အနုဗန္ဓိ.

໗໐. ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ປະທັບຢູ່ທີ່ປ່າວັນໃຫຍ່ (ມະຫາວັນ) ປ່າຊ້າປ່າຊັດ ໃກ້ເມືອງເວສາລີ ໃນກູຕາຄາຣະສາລາ (ສາລາຫໍຍອດ). ຄັ້ງນັ້ນ ເວລາເຊົ້າ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງຄອງອັນຕະຣະວາສົກ (ສະບົງ) ແລ້ວ ຊົງຖືບາດແລະຈີວອນ ສະເດັດເຂົ້າໄປບິນທະບາດຍັງເມືອງເວສາລີ. ເມື່ອສະເດັດທ່ຽວບິນທະບາດໃນເມືອງເວສາລີແລ້ວ ໃນເວລາພາຍຫຼັງພັດ ສະເດັດກັບຈາກບິນທະບາດແລ້ວ ຈຶ່ງຕັດກັບພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸວ່າ 'ອານົນ, ເຈົ້າຈົ່ງຖືເອົາຜ້າປູນັ່ງ (ນິສີທະນະ) ເຖີດ, ເຮົາຈະເຂົ້າໄປຍັງຈາປາລະເຈດີ ເພື່ອພັກຜ່ອນໃນເວລາກາງເວັນ'. ພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸທູນຮັບສະໜອງພຣະດຳລັດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ 'ຢ່າງນັ້ນ ພຣະພຸດທະເຈົ້າຂ้า' ແລ້ວຖືເອົາຜ້າປູນັ່ງ ຕິດຕາມພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄປທາງຫຼັງ.

အထ [Pg.129] ခေါ ဘဂဝါ ယေန စာပါလံ စေတိယံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အာမန္တေသိ – ‘‘ရမဏီယာ, အာနန္ဒ, ဝေသာလီ, ရမဏီယံ ဥဒေနံ စေတိယံ, ရမဏီယံ ဂေါတမကံ စေတိယံ, ရမဏီယံ သတ္တမ္ဗံ စေတိယံ, ရမဏီယံ ဗဟုပုတ္တကံ စေတိယံ; ရမဏီယံ သာရန္ဒဒံ စေတိယံ, ရမဏီယံ စာပါလံ စေတိယံ. ယဿ ကဿစိ, အာနန္ဒ, စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ ယာနီကတာ ဝတ္ထုကတာ အနုဋ္ဌိတာ ပရိစိတာ သုသမာရဒ္ဓါ, အာကင်္ခမာနော သော, အာနန္ဒ, ကပ္ပံ ဝါ တိဋ္ဌေယျ ကပ္ပာဝသေသံ ဝါ. တထာဂတဿ ခေါ, အာနန္ဒ, စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ ယာနီကတာ ဝတ္ထုကတာ အနုဋ္ဌိတာ ပရိစိတာ သုသမာရဒ္ဓါ. အာကင်္ခမာနော, အာနန္ဒ, တထာဂတော ကပ္ပံ ဝါ တိဋ္ဌေယျ ကပ္ပာဝသေသံ ဝါ’’တိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတာ ဩဠာရိကေ နိမိတ္တေ ကယိရမာနေ ဩဠာရိကေ ဩဘာသေ ကယိရမာနေ နာသက္ခိ ပဋိဝိဇ္ဈိတုံ; န ဘဂဝန္တံ ယာစိ – ‘‘တိဋ္ဌတု, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ကပ္ပံ, တိဋ္ဌတု သုဂတော ကပ္ပံ ဗဟုဇနဟိတာယ ဗဟုဇနသုခါယ လောကာနုကမ္ပာယ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဒေဝမနုဿာန’’န္တိ, ယထာ တံ မာရေန ပရိယုဋ္ဌိတစိတ္တော.

ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າສະເດັດເຂົ້າໄປຍັງຈາປາລະເຈດີ; ຄັ້ນສະເດັດເຂົ້າໄປເຖິງແລ້ວ ກໍປະທັບນັ່ງເທິງອາສະນະທີ່ປູລາດໄວ້. ເມື່ອປະທັບນັ່ງແລ້ວ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈຶ່ງຕັດກັບພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸວ່າ 'ອານົນ, ເມືອງເວສາລີເປັນຕາໜ້າເພີດເພີນ, ອຸເທນະເຈດີເປັນຕາໜ້າເພີດເພີນ, ໂຄຕະມະກະເຈດີເປັນຕາໜ້າເພີດເພີນ, ສັດຕຳພະເຈດີເປັນຕາໜ້າເພີດເພີນ, ພະຫຸປຸດຕະກະເຈດີເປັນຕາໜ້າເພີດເພີນ, ສາຣັນທະທະເຈດີເປັນຕາໜ້າເພີດເພີນ, จາປາລະເຈດີເປັນຕາໜ້າເພີດເພີນ. ອານົນ, ຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງໄດ້ຈະເລີນອິດທິບາດ ໔ ປະການ ໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ເປັນດັ່ງຍານພາຫະນະ ເຮັດໃຫ້ເປັນທີ່ຕັ້ງ ຕັ້ງໝັ້ນ ສະສົມໄວ້ດີແລ້ວ ແລະ ປາຣົບດີແລ້ວ, ຜູ້ນັ້ນເມື່ອປາດຖະໜາ ກໍພຶງຢູ່ໄດ້ຕະຫຼອດກັປ ຫຼື ເກີນກວ່າກັປໜຶ່ງ. ອານົນ, ອິດທິບາດ ໔ ປະການ ຕະຖາຄົດໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ ໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ເປັນດັ່ງຍານພາຫະນະ ເຮັດໃຫ້ເປັນທີ່ຕັ້ງ ຕັ້ງໝັ້ນ ສະສົມໄວ້ດີແລ້ວ ແລະ ປາຣົບດີແລ້ວ. ອານົນ, ຕະຖາຄົດເມື່ອປາດຖະໜາ ກໍພຶງຢູ່ໄດ້ຕະຫຼອດກັປ ຫຼື ເກີນກວ່າກັປໜຶ່ງ'. ເຖິງແມ່ນວ່າ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງເຮັດນິມິດອັນຈະແຈ້ງ ຊົງເຮັດໂອພາສອັນຈະແຈ້ງຢ່າງນີ້ ພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸກໍບໍ່ສາມາດຈະຮູ້ແຈ້ງໄດ້; ຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ທູນຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈົ່ງປະທັບຢູ່ຕະຫຼອດກັປ, ຂໍພຣະສຸຄົດຈົ່ງປະທັບຢູ່ຕະຫຼອດກັປ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຊົນໝູ່ຫຼາຍ ເພື່ອຄວາມສຸກແກ່ຊົນໝູ່ຫຼາຍ ເພື່ອອະນຸເຄາະແກ່ໂລກ ເພື່ອປະໂຫຍດ ເພື່ອເກື້ອກູນ ເພື່ອຄວາມສຸກແກ່ເທວະດາແລະມະນຸດທັງຫຼາຍເຖີດ' ທັງນີ້ ເປັນເພາະຈິດຂອງເພິ່ນຖືກມານເຂົ້າຄອບງຳໄວ້.

ဒုတိယမ္ပိ ခေါ ဘဂဝါ…ပေ… တတိယမ္ပိ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အာမန္တေသိ – ‘‘ရမဏီယာ, အာနန္ဒ, ဝေသာလီ, ရမဏီယံ ဥဒေနံ စေတိယံ, ရမဏီယံ ဂေါတမကံ စေတိယံ, ရမဏီယံ သတ္တမ္ဗံ စေတိယံ, ရမဏီယံ ဗဟုပုတ္တကံ စေတိယံ, ရမဏီယံ သာရန္ဒဒံ စေတိယံ, ရမဏီယံ စာပါလံ စေတိယံ. ယဿ ကဿစိ, အာနန္ဒ, စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ ယာနီကတာ ဝတ္ထုကတာ အနုဋ္ဌိတာ ပရိစိတာ သုသမာရဒ္ဓါ, အာကင်္ခမာနော သော, အာနန္ဒ, ကပ္ပံ ဝါ တိဋ္ဌေယျ ကပ္ပာဝသေသံ ဝါ. တထာဂတဿ ခေါ, အာနန္ဒ, စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ ဘာဝိတာ…ပေ… အာကင်္ခမာနော, အာနန္ဒ, တထာဂတော ကပ္ပံ ဝါ တိဋ္ဌေယျ ကပ္ပာဝသေသံ ဝါ’’တိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတာ ဩဠာရိကေ နိမိတ္တေ ကယိရမာနေ ဩဠာရိကေ ဩဘာသေ ကယိရမာနေ နာသက္ခိ ပဋိဝိဇ္ဈိတုံ; န ဘဂဝန္တံ ယာစိ – ‘‘တိဋ္ဌတု, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ကပ္ပံ, တိဋ္ဌတု သုဂတော ကပ္ပံ ဗဟုဇနဟိတာယ ဗဟုဇနသုခါယ လောကာနုကမ္ပာယ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဒေဝမနုဿာန’’န္တိ, ယထာ တံ မာရေန ပရိယုဋ္ဌိတစိတ္တော.

ແມ່ນແຕ່ຄັ້ງທີ ໒... ແມ່ນແຕ່ຄັ້ງທີ ໓ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າກໍໄດ້ຕັດກັບພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸວ່າ 'ອານົນ, ເມືອງເວສາລີເປັນຕາໜ້າເພີດເພີນ, ອຸເທນະເຈດີເປັນຕາໜ້າເພີດເພີນ, ໂຄຕະມະກະເຈດີເປັນຕາໜ້າເພີດເພີນ, ສັດຕຳພະເຈດີເປັນຕາໜ້າເພີດເພີນ, ພະຫຸປຸດຕະກະເຈດີເປັນຕາໜ້າເພີດເພີນ, ສາຣັນທະທະເຈດີເປັນຕາໜ້າເພີດເພີນ, ຈາປາລະເຈດີເປັນຕາໜ້າເພີດເພີນ. ອານົນ, ຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງໄດ້ຈະເລີນອິດທິບາດ ໔ ປະການ ໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ເປັນດັ່ງຍານພາຫະນະ ເຮັດໃຫ້ເປັນທີ່ຕັ້ງ ຕັ້ງໝັ້ນ ສະສົມໄວ້ດີແລ້ວ ແລະ ປາຣົບດີແລ້ວ, ຜູ້ນັ້ນເມື່ອປາດຖະໜາ ກໍພຶງຢູ່ໄດ້ຕະຫຼອດກັປ ຫຼື ເກີນກວ່າກັປໜຶ່ງ. ອານົນ, ອິດທິບາດ ໔ ປະການ ຕະຖາຄົດໄດ້ຈະເລີນແລ້ວ... ອານົນ, ຕະຖາຄົດເມື່ອປາດຖະໜາ ກໍພຶງຢູ່ໄດ້ຕະຫຼອດກັປ ຫຼື ເກີນກວ່າກັປໜຶ່ງ'. ເຖິງແມ່ນວ່າ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງເຮັດນິມິດອັນຈະແຈ້ງ ຊົງເຮັດໂອພາສອັນຈະແຈ້ງຢ່າງນີ້ ພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸກໍບໍ່ສາມາດຈະຮູ້ແຈ້ງໄດ້; ຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ທູນຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈົ່ງປະທັບຢູ່ຕະຫຼອດກັປ, ຂໍພຣະສຸຄົດຈົ່ງປະທັບຢູ່ຕະຫຼອດກັປ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຊົນໝູ່ຫຼາຍ ເພື່ອຄວາມສຸກແກ່ຊົນໝູ່ຫຼາຍ ເພື່ອອະນຸເຄາະແກ່ໂລກ ເພື່ອປະໂຫຍດ ເພື່ອເກື້ອກູນ ເພື່ອความສຸກແກ່ເທວະດາແລະມະນຸດທັງຫຼາຍເຖີດ' ທັງນີ້ ເປັນເພາະຈິດຂອງເພິ່ນຖືກມານເຂົ້າຄອບງຳໄວ້.

အထ [Pg.130] ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အာမန္တေသိ – ‘‘ဂစ္ဆ တွံ, အာနန္ဒ, ယဿ ဒါနိ ကာလံ မညသီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတော ပဋိဿုတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ဘဂဝတော အဝိဒူရေ အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ နိသီဒိ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ အစိရပက္ကန္တေ အာယသ္မန္တေ အာနန္ဒေ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

ລຳດັບນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ໄດ້ຕັດກັບພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸວ່າ: «ອານົນ ເຈົ້າຈົ່ງໄປເຖີດ ບັດນີ້ ເປັນເວລາອັນຄວນທີ່ເຈົ້າກຳນົດເອງ.» ພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ ຮັບສະໜອງພຣະພຸດທະດຳຣັດວ່າ: «ຢ່າງນັ້ນ ພຣະພຸດທະເຈົ້າຂ້າ» ແລ້ວລຸກຈາກອາສະນະ ຖວາຍອະພິວາດພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ກະທຳປະທັກສິນ ແລ້ວໄປນັ່ງຢູ່ ນະ ໂຄນໄມ້ແຫ່ງໜຶ່ງ ບໍ່ໄກຈາກພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ. ຄັ້ງນັ້ນ ເມື່ອພຣະອານົນຜູ້ມີອາຍຸ ຫຼີກໄປບໍ່ດົນ ພະຍາມານຜູ້ມີບາບ ໄດ້ເຂົ້າໄປຂາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ:

‘‘ပရိနိဗ္ဗာတု ဒါနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ, ပရိနိဗ္ဗာတု သုဂတော. ပရိနိဗ္ဗာနကာလော ဒါနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော. ဘာသိတာ ခေါ ပနေသာ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ ဝါစာ – ‘န တာဝါဟံ, ပါပိမ, ပရိနိဗ္ဗာယိဿာမိ ယာဝ မေ ဘိက္ခူ န သာဝကာ ဘဝိဿန္တိ ဝိယတ္တာ ဝိနီတာ ဝိသာရဒါ ပတ္တယောဂက္ခေမာ ဗဟုဿုတာ ဓမ္မဓရာ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နာ သာမီစိပ္ပဋိပန္နာ အနုဓမ္မစာရိနော, သကံ အာစရိယကံ ဥဂ္ဂဟေတွာ အာစိက္ခိဿန္တိ ဒေသေဿန္တိ ပညပေဿန္တိ ပဋ္ဌပေဿန္တိ ဝိဝရိဿန္တိ ဝိဘဇိဿန္တိ ဥတ္တာနီကရိဿန္တိ ဥပ္ပန္နံ ပရပ္ပဝါဒံ သဟဓမ္မေန သုနိဂ္ဂဟိတံ နိဂ္ဂဟေတွာ သပ္ပာဋိဟာရိယံ ဓမ္မံ ဒေသေဿန္တီ’တိ. ဧတရဟိ, ဘန္တေ, ဘိက္ခူ ဘဂဝတော သာဝကာ ဝိယတ္တာ ဝိနီတာ ဝိသာရဒါ ပတ္တယောဂက္ခေမာ ဗဟုဿုတာ ဓမ္မဓရာ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နာ သာမီစိပ္ပဋိပန္နာ အနုဓမ္မစာရိနော, သကံ အာစရိယကံ ဥဂ္ဂဟေတွာ အာစိက္ခန္တိ ဒေသေန္တိ ပညပေန္တိ ပဋ္ဌပေန္တိ ဝိဝရန္တိ ဝိဘဇန္တိ ဥတ္တာနီကရောန္တိ ဥပ္ပန္နံ ပရပ္ပဝါဒံ သဟဓမ္မေန သုနိဂ္ဂဟိတံ နိဂ္ဂဟေတွာ သပ္ပာဋိဟာရိယံ ဓမ္မံ ဒေသေန္တိ.

“ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ບັດນີ້ ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈົ່ງສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນິບພານເຖີດ ຂໍພຣະສຸຄົດຈົ່ງສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນິບພານເຖີດ ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ບັດນີ້ ເປັນການສົມຄວນແກ່ການປໍຣິນິບພານຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າແລ້ວ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ເຄີຍຕຣັສພຣະວາຈານີ້ໄວ້ວ່າ ‘ດູກ່ອນມາຣຜູ້ມີບາບ ເຮົາຈະຍັງບໍ່ປໍຣິນິບພານ ຕຣາບໃດທີ່ພວກພິກຂຸຜູ້ເປັນສາວົກຂອງເຮົາ ຍັງບໍ່ເປັນຜູ້ສະຫຼາດ ອົບຮົມດີແລ້ວ ແຄ້ວຄາດ ແກ້ວກ້າ ບັນລຸທັມອັນເປັນເຄື່ອງພົ້ນຈາກໂຍຄະ ເປັນພະຫູສູດ ຊົງທັມ ປະຕິບັດທັມສົມຄວນແກ່ທັມ ປະຕິບັດຊອບ ດຳເນີນຕາມທັມ ໄດ້ຮຽນຮູ້ວາທະຂອງອາຈານຕົນແລ້ວ ບອກ ສະແດງ ບັນຍັດ ແຕ່ງຕັ້ງ ເປີດເຜີຍ ຈຳແນກ ເຮັດໃຫ້ງ່າຍ ແລະ ເມື່ອມີປັບວาທະອຸບັດຂຶ້ນ ກໍສາມາດຂົ່ມຂີ່ປັບວາທะนั้นໃຫ້ຮາບຄາບດ້ວຍດີດ້ວຍສະຫະທັມ ແລ້ວສະແດງທັມອັນມີປາຕິຫານິຍ໌’ ດັ່ງນີ້. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ກໍໃນບັດນີ້ ພວກພິກຂຸຜູ້ເປັນສາວົກຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ເປັນຜູ້ສະຫຼາດ ອົບຮົມດີແລ້ວ ແຄ້ວຄາດ ແກ້ວກ້າ ບັນລຸທັມອັນເປັນເຄື່ອງພົ້ນຈາກໂຍຄະ ເປັນພະຫູສູດ ຊົງທັມ ປະຕິບັດທັມສົມຄວນແກ່ທັມ ປະຕິບັດຊອບ ດຳເນີນຕາມທັມ ໄດ້ຮຽນຮູ້ວາທະຂອງອາຈານຕົນແລ້ວ ບອກ ສະແດງ ບັນຍັດ ແຕ່ງຕັ້ງ ເປີດເຜີຍ ຈຳແນກ ເຮັດໃຫ້ງ່າຍ ແລະ ເມື່ອມີປັບວາທະອຸບັດຂຶ້ນ ກໍສາມາດຂົ່ມຂີ່ປັບວາທะนั้นໃຫ້ຮາບຄາບດ້ວຍດີດ້ວຍສະຫະທັມ ແລ້ວສະແດງທັມອັນມີປາຕິຫານິຍ໌.”

‘‘ပရိနိဗ္ဗာတု ဒါနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ, ပရိနိဗ္ဗာတု သုဂတော. ပရိနိဗ္ဗာနကာလော ဒါနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော. ဘာသိတာ ခေါ ပနေသာ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ ဝါစာ – ‘န တာဝါဟံ, ပါပိမ, ပရိနိဗ္ဗာယိဿာမိ ယာဝ မေ ဘိက္ခုနိယော န သာဝိကာ ဘဝိဿန္တိ…ပေ… ယာဝ မေ ဥပါသကာ န သာဝကာ ဘဝိဿန္တိ…ပေ… ယာဝ မေ ဥပါသိကာ န သာဝိကာ ဘဝိဿန္တိ ဝိယတ္တာ ဝိနီတာ ဝိသာရဒါ ပတ္တယောဂက္ခေမာ ဗဟုဿုတာ ဓမ္မဓရာ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နာ သာမီစိပ္ပဋိပန္နာ အနုဓမ္မစာရိနိယော, သကံ အာစရိယကံ ဥဂ္ဂဟေတွာ အာစိက္ခိဿန္တိ ဒေသေဿန္တိ ပညပေဿန္တိ ပဋ္ဌပေဿန္တိ ဝိဝရိဿန္တိ ဝိဘဇိဿန္တိ ဥတ္တာနီကရိဿန္တိ, ဥပ္ပန္နံ ပရပ္ပဝါဒံ သဟဓမ္မေန သုနိဂ္ဂဟိတံ နိဂ္ဂဟေတွာ သပ္ပာဋိဟာရိယံ ဓမ္မံ ဒေသေဿန္တီ’တိ. ဧတရဟိ, ဘန္တေ, ဥပါသိကာ ဘဂဝတော သာဝိကာ ဝိယတ္တာ ဝိနီတာ ဝိသာရဒါ ပတ္တယောဂက္ခေမာ ဗဟုဿုတာ [Pg.131] ဓမ္မဓရာ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နာ သာမီစိပ္ပဋိပန္နာ အနုဓမ္မစာရိနိယော, သကံ အာစရိယကံ ဥဂ္ဂဟေတွာ အာစိက္ခန္တိ ဒေသေန္တိ ပညပေန္တိ ပဋ္ဌပေန္တိ ဝိဝရန္တိ ဝိဘဇန္တိ ဥတ္တာနီကရောန္တိ, ဥပ္ပန္နံ ပရပ္ပဝါဒံ သဟဓမ္မေန သုနိဂ္ဂဟိတံ နိဂ္ဂဟေတွာ သပ္ပာဋိဟာရိယံ ဓမ္မံ ဒေသေန္တိ.

“ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ບັດນີ້ ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈົ່ງສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນິບພານເຖີດ ຂໍພຣະສຸຄົດຈົ່ງສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນິບພານເຖີດ ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ບັດນີ້ ເປັນການສົມຄວນແກ່ການປໍຣິນິບພານຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າແລ້ວ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ເຄີຍຕຣັສພຣະວາຈານີ້ໄວ້ວ່າ ‘ດູກ່ອນມາຣຜູ້ມີບາບ ເຮົາຈະຍັງບໍ່ປໍຣິນິບພານ ຕຣາບໃດທີ່ພວກພິກຂຸນີຜູ້ເປັນສາວິກາຂອງເຮົາ ຍັງບໍ່ເປັນຜູ້ສະຫຼາດ... ຕຣາບໃດທີ່ພວກອຸປາສົກຜູ້ເປັນສາວົກຂອງເຮົາ ຍັງບໍ່ເປັນຜູ້ສະຫຼາດ... ຕຣາບໃດທີ່ພວກອຸປາສິກາຜູ້ເປັນສາວິກາຂອງເຮົາ ຍັງບໍ່ເປັນຜູ້ສະຫຼາດ ອົບຮົມດີແລ້ວ ແຄ້ວຄາດ ແກ້ວກ້າ ບັນລຸທັມອັນເປັນເຄື່ອງພົ້ນຈາກໂຍຄະ ເປັນພະຫູສູດ ຊົງທັມ ປະຕິບັດທັມສົມຄວນແກ່ທັມ ປະຕິບັດຊອບ ດຳເນີນຕາມທັມ ໄດ້ຮຽນຮູ້ວາທະຂອງອາຈານຕົນແລ້ວ ບອກ ສະແດງ ບັນຍັດ ແຕ່ງຕັ້ງ ເປີດເຜີຍ ຈຳແນກ ເຮັດໃຫ້ງ່າຍ ແລະ ເມື່ອມີປັບວາທະອຸບັດຂຶ້ນ ກໍສາມາດຂົ່ມຂີ່ປັບວາທะนั้นໃຫ້ຮາບຄາບດ້ວຍດີດ້ວຍສະຫະທັມ ແລ້ວສະແດງທັມອັນມີປາຕິຫານິຍ໌’ ດັ່ງນີ້. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ກໍໃນບັດນີ້ ພວກອຸປາສິກາຜູ້ເປັນສາວິກາຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ເປັນຜູ້ສະຫຼາດ ອົບຮົມດີແລ້ວ ແຄ້ວຄາດ ແກ້ວກ້າ ບັນລຸທັມອັນເປັນເຄື່ອງພົ້ນຈາກໂຍຄະ ເປັນພະຫູສູດ ຊົງທັມ ປະຕິບັດທັມສົມຄວນແກ່ທັມ ປະຕິບັດຊອບ ດຳເນີນຕາມທັມ ໄດ້ຮຽນຮູ້ວາທະຂອງອາຈານຕົນແລ້ວ ບອກ ສະແດງ ບັນຍັດ ແຕ່ງຕັ້ງ ເປີດເຜີຍ ຈຳແນກ ເຮັດໃຫ້ງ່າຍ ແລະ ເມື່ອມີປັບວາທະອຸບັດຂຶ້ນ ກໍສາມາດຂົ່ມຂີ່ປັບວາທะนั้นໃຫ້ຮາບຄາບດ້ວຍດີດ້ວຍສະຫະທັມ ແລ້ວສະແດງທັມອັນມີປາຕິຫານິຍ໌.”

‘‘ပရိနိဗ္ဗာတု ဒါနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ, ပရိနိဗ္ဗာတု သုဂတော. ပရိနိဗ္ဗာနကာလော ဒါနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော. ဘာသိတာ ခေါ ပနေသာ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ ဝါစာ – ‘န တာဝါဟံ, ပါပိမ, ပရိနိဗ္ဗာယိဿာမိ ယာဝ မေ ဣဒံ ဗြဟ္မစရိယံ န ဣဒ္ဓဉ္စေဝ ဘဝိဿတိ ဖီတဉ္စ ဝိတ္ထာရိကံ ဗာဟုဇညံ ပုထုဘူတံ, ယာဝ ဒေဝမနုဿေဟိ သုပ္ပကာသိတ’န္တိ. ဧတရဟိ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော ဗြဟ္မစရိယံ ဣဒ္ဓဉ္စေဝ ဖီတဉ္စ ဝိတ္ထာရိကံ ဗာဟုဇညံ ပုထုဘူတံ, ယာဝ ဒေဝမနုဿေဟိ သုပ္ပကာသိတံ.

“ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ບັດນີ້ ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈົ່ງສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນິບພານເຖີດ ຂໍພຣະສຸຄົດຈົ່ງສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນິບພານເຖີດ ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ບັດນີ້ ເປັນການສົມຄວນແກ່ການປໍຣິນິບພານຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າແລ້ວ. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ເຄີຍຕຣັສພຣະວາຈານີ້ໄວ້ວ່າ ‘ດູກ່ອນມາຣຜູ້ມີບາບ ເຮົາຈະຍັງບໍ່ປໍຣິນິບພານ ຕຣາບໃດທີ່ພຣົມມະຈັນນີ້ຂອງເຮົາ ຍັງບໍ່ຮຸ່ງເຮືອງ ເຟື່ອງຟູ ແຜ່ຫຼາຍ ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກແກ່ຊົນເປັນອັນມາກ ແຜ່ກວ້າງຂວາງ ຕຣາບເທົ່າທີ່ເທວະດາ ແລະ ມະນຸດທັງຫຼາຍປະກາດໄວ້ດີແລ້ວ’ ດັ່ງນີ້. ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ກໍໃນບັດນີ້ ພຣົມມະຈັນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຮຸ່ງເຮືອງ ເຟື່ອງຟູ ແຜ່ຫຼາຍ ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກແກ່ຊົນເປັນອັນມາກ ແຜ່ກວ້າງຂວາງ ຕຣາບເທົ່າທີ່ເທວະດາ ແລະ ມະນຸດທັງຫຼາຍປະກາດໄວ້ດີແລ້ວ.”

‘‘ပရိနိဗ္ဗာတု ဒါနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ, ပရိနိဗ္ဗာတု သုဂတော. ပရိနိဗ္ဗာနကာလော ဒါနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော’’တိ. ‘‘အပ္ပောဿုက္ကော တွံ, ပါပိမ, ဟောဟိ. နစိရံ တထာဂတဿ ပရိနိဗ္ဗာနံ ဘဝိဿတိ. ဣတော တိဏ္ဏံ မာသာနံ အစ္စယေန တထာဂတော ပရိနိဗ္ဗာယိဿတီ’’တိ.

“ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ບັດນີ້ ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈົ່ງສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນິບພານເຖີດ ຂໍພຣະສຸຄົດຈົ່ງສະເດັດດັບຂັນທະປໍຣິນິບພານເຖີດ ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ບັດນີ້ ເປັນການສົມຄວນແກ່ການປໍຣິນິບພານຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າແລ້ວ” ດັ່ງນີ້. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຕຣັສວ່າ “ດູກ່ອນມາຣຜູ້ມີບາບ ທ່ານຈົ່ງເປັນຜູ້ມີຄວາມຂວາຍຂວາຍໜ້ອຍເຖີດ ການປໍຣິນິບພານຂອງຕຖາຄົດຈະມີໃນບໍ່ຊ້າ ນັບແຕ່ເວລານີ້ໄປອີກສາມເດືອນ ຕຖາຄົດຈະປໍຣິນິບພານ”.

အထ ခေါ ဘဂဝါ စာပါလေ စေတိယေ သတော သမ္ပဇာနော အာယုသင်္ခါရံ ဩဿဇိ. ဩဿဋ္ဌေ စ ဘဂဝတာ အာယုသင်္ခါရေ မဟာဘူမိစာလော အဟောသိ ဘိံသနကော သလောမဟံသော, ဒေဝဒုန္ဒုဘိယော စ ဖလိံသု. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ –

ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງມີພຣະສະຕິສຳປະຊັນຍະ ຊົງປົງອາຍຸສັງຂານ ນະ ປ່າຊ້າຈາປາລະເຈດີ. ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຊົງປົງອາຍຸສັງຂານແລ້ວ ກໍເກີດແຜ່ນດິນໄຫວໃຫຍ່ ໜ້າສະຢ້ານກົວ ຂົນພອງສະຢອງເກົ້າ ແລະ ກອງທິບກໍດັງສະໜັ່ນຫັ່ນໄຫວ. ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຊົງຊາບເນື້ອຄວາມນັ້ນແລ້ວ ຈຶ່ງຊົງເປັ່ງອຸທານນີ້ໃນເວລານັ້ນວ່າ:

‘‘တုလမတုလဉ္စ သမ္ဘဝံ, ဘဝသင်္ခါရမဝဿဇိ မုနိ;

အဇ္ဈတ္တရတော သမာဟိတော, အဘိန္ဒိ ကဝစမိဝတ္တသမ္ဘဝ’’န္တိ.

“ພຣະມຸນີຊົງປຽບທຽບສິ່ງທີ່ຊັ່ງໄດ້ ແລະ ຊັ່ງບໍ່ໄດ້ ແລ້ວຊົງສະຫຼະກັມອັນປຸງແຕ່ງພົບເສຍແລ້ວ ຊົງຍິນດີໃນພາຍໃນ ມີພຣະຫະລຶໄທຕັ້ງໝັ້ນດີແລ້ວ ຊົງທຳລາຍກິເລດອັນເກີດແກ່ຕົນ ເໝືອນທະຫານກ້າທຳລາຍເກາະປ້ອງກັນຕົວ”.

အထ ခေါ အာယသ္မတော အာနန္ဒဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟာ ဝတာယံ ဘူမိစာလော; သုမဟာ ဝတာယံ ဘူမိစာလော ဘိံသနကော သလောမဟံသော, ဒေဝဒုန္ဒုဘိယော စ ဖလိံသု. ကော နု ခေါ ဟေတု, ကော ပစ္စယော မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယာ’’တိ?

ຄັ້ງນັ້ນ ທ່ານພຣະອານົນໄດ້ມີຄວາມດຳຣິວ່າ “ໜ້າອັດສະຈັນແທ້ໜໍ ແຜ່ນດິນໄຫວນີ້ໃຫຍ່ຫຼວງແທ້ໆ ແຜ່ນດິນໄຫວນີ້ໃຫຍ່ຫຼວງຍິ່ງນັກ ໜ້າສະຢ້ານກົວ ຂົນພອງສະຢອງເກົ້າ ແລະ ກອງທິບກໍດັງສະໜັ່ນຫັ່ນໄຫວ ເຫດໃດໜໍ ປັດໄຈໃດໜໍ ທີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດແຜ່ນດິນໄຫວໃຫຍ່ປານນີ້?”

အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မဟာ ဝတာယံ, ဘန္တေ, ဘူမိစာလော[Pg.132]; သုမဟာ ဝတာယံ, ဘန္တေ, ဘူမိစာလော ဘိံသနကော သလောမဟံသော, ဒေဝဒုန္ဒုဘိယော စ ဖလိံသု. ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယာ’’တိ?

ຄັ້ງນັ້ນ ທ່ານພຣະອານົນໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເຖິງທີ່ປະທັບ ຄັນເຂົ້າໄປເຝົ້າແລ້ວ ຖວາຍອະພິວາດພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລ້ວນັ່ງ ນະ ທີ່ສົມຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ເມື່ອນັ່ງ ນະ ທີ່ສົມຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງແລ້ວ ທ່ານພຣະອານົນໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ “ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ໜ້າອັດສະຈັນແທ້ໆ ແຜ່ນດິນໄຫວນີ້ໃຫຍ່ຫຼວງແທ້ໆ ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ແຜ່ນດິນໄຫວນີ້ໃຫຍ່ຫຼວງຍິ່ງນັກ ໜ້າສະຢ້ານກົວ ຂົນພອງສະຢອງເກົ້າ ແລະ ກອງທິບກໍດັງສະໜັ່ນຫັ່ນໄຫວ ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ເຫດໃດໜໍ ປັດໄຈໃດໜໍ ທີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດແຜ່ນດິນໄຫວໃຫຍ່ປານນີ້?”

‘‘အဋ္ဌိမေ, အာနန္ဒ, ဟေတူ, အဋ္ဌ ပစ္စယာ မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယ. ကတမေ အဋ္ဌ? အယံ, အာနန္ဒ, မဟာပထဝီ ဥဒကေ ပတိဋ္ဌိတာ; ဥဒကံ ဝါတေ ပတိဋ္ဌိတံ; ဝါတော အာကာသဋ္ဌော ဟောတိ. သော, အာနန္ဒ, သမယော ယံ မဟာဝါတာ ဝါယန္တိ; မဟာဝါတာ ဝါယန္တာ ဥဒကံ ကမ္ပေန္တိ; ဥဒကံ ကမ္ပိတံ ပထဝိံ ကမ္ပေတိ. အယံ, အာနန္ဒ, ပဌမော ဟေတု, ပဌမော ပစ္စယော မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယ.

“ດູກ່ອນອານົນ ເຫດ ໘ ປະການ ປັດໄຈ ໘ ປະການນີ້ ທີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດແຜ່ນດິນໄຫວໃຫຍ່. ໘ ປະການນັ້ນແມ່ນຫຍັງແດ່? ດູກ່ອນອານົນ ມະຫາປະຖະພີນີ້ຕັ້ງຢູ່ເທິງນ້ຳ, ນ້ຳຕັ້ງຢູ່ເທິງລົມ, ລົມຕັ້ງຢູ່ໃນອາກາດ. ດູກ່ອນອານົນ ມີສະໄໝທີ່ລົມພັດແຮງ ເມື່ອລົມພັດແຮງຍ່ອມເຮັດໃຫ້ນ້ຳຫວັ່ນໄຫວ ເມື່ອນ້ຳຫວັ່ນໄຫວ ກໍເຮັດໃຫ້ແຜ່ນດິນຫວັ່ນໄຫວ. ດູກ່ອນອານົນ ນີ້ເປັນເຫດທີໜຶ່ງ ເປັນປັດໄຈທີໜຶ່ງ ທີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດແຜ່ນດິນໄຫວໃຫຍ່.

‘‘ပုန စပရံ, အာနန္ဒ, သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ဣဒ္ဓိမာ စေတောဝသိပ္ပတ္တော ဒေဝတာ ဝါ မဟိဒ္ဓိကာ မဟာနုဘာဝါ. တဿ ပရိတ္တာ ပထဝီသညာ ဘာဝိတာ ဟောတိ, အပ္ပမာဏာ အာပေါသညာ. သော ဣမံ ပထဝိံ ကမ္ပေတိ သင်္ကမ္ပေတိ သမ္ပကမ္ပေတိ သမ္ပဝေဓေတိ. အယံ, အာနန္ဒ, ဒုတိယော ဟေတု, ဒုတိယော ပစ္စယော မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယ.

“ດູກ່ອນອານົນ ອີກປະການໜຶ່ງ ສະມະນະ ຫຼື ພຣາມ ຜູ້ມີຣິດ ບັນລຸຄວາມຊຳນານທາງຈິດ ຫຼື ເທວະດາຜູ້ມີຣິດຫຼາຍ ມີອານຸພາບຫຼາຍ ເຂົາໄດ້ຈະເລີນປະຖະພີສັນຍາຢ່າງອ່ອນ ແຕ່ຈະເລີນອາໂປສັນຍາຢ່າງບໍ່ມີປະມານ ເຂົາຍ່ອມເຮັດໃຫ້ແຜ່ນດິນນີ້ຫວັ່ນໄຫວ ສັ່ນສະເທືອນ ສະທ້ານຫວັ່ນໄຫວ. ດູກ່ອນອານົນ ນີ້ເປັນເຫດທີສອງ ເປັນປັດໄຈທີສອງ ທີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດແຜ່ນດິນໄຫວໃຫຍ່.

‘‘ပုန စပရံ, အာနန္ဒ, ယဒါ ဗောဓိသတ္တော တုသိတာ ကာယာ စဝိတွာ သတော သမ္ပဇာနော မာတုကုစ္ဆိံ ဩက္ကမတိ, တဒါယံ ပထဝီ ကမ္ပတိ သင်္ကမ္ပတိ သမ္ပကမ္ပတိ သမ္ပဝေဓတိ. အယံ, အာနန္ဒ, တတိယော ဟေတု; တတိယော ပစ္စယော မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယ.

“ດູກ່ອນອານົນ ອີກປະການໜຶ່ງ ໃນກາລະໃດທີ່ພຣະໂພທິສັດ ຈຸຕິຈາກສະຫວັນຊັ້ນດຸສິດ ມີສະຕິສຳປະຊັນຍະ ສະເດັດລົງສູ່ພຣະຄັນຂອງພຣະມານດາ ໃນກາລະນັ້ນ ແຜ່ນດິນນີ້ຍ່ອມຫວັ່ນໄຫວ ສັ່ນສະເທືອນ ສະທ້ານຫວັ່ນໄຫວ. ດູກ່ອນອານົນ ນີ້ເປັນເຫດທີສາມ ເປັນປັດໄຈທີສາມ ທີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດແຜ່ນດິນໄຫວໃຫຍ່.

‘‘ပုန စပရံ, အာနန္ဒ, ယဒါ ဗောဓိသတ္တော သတော သမ္ပဇာနော မာတုကုစ္ဆိသ္မာ နိက္ခမတိ, တဒါယံ ပထဝီ ကမ္ပတိ သင်္ကမ္ပတိ သမ္ပကမ္ပတိ သမ္ပဝေဓတိ. အယံ, အာနန္ဒ, စတုတ္ထော ဟေတု, စတုတ္ထော ပစ္စယော မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယ.

“ດູກ່ອນອານົນ ອີກປະການໜຶ່ງ ໃນກາລະໃດທີ່ພຣະໂພທິສັດ ມີສະຕິສຳປະຊັນຍະ ປະສູດຈາກພຣະຄັນຂອງພຣະມານດາ ໃນກາລະນັ້ນ ແຜ່ນດິນນີ້ຍ່ອມຫວັ່ນໄຫວ ສັ່ນສະເທືອນ ສະທ້ານຫວັ່ນໄຫວ. ດູກ່ອນອານົນ ນີ້ເປັນເຫດທີສີ່ ເປັນປັດໄຈທີສີ່ ທີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດແຜ່ນດິນໄຫວໃຫຍ່.

‘‘ပုန စပရံ, အာနန္ဒ, ယဒါ တထာဂတော အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဇ္ဈတိ, တဒါယံ ပထဝီ ကမ္ပတိ သင်္ကမ္ပတိ သမ္ပကမ္ပတိ သမ္ပဝေဓတိ. အယံ, အာနန္ဒ, ပဉ္စမော ဟေတု, ပဉ္စမော ပစ္စယော မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယ.

“ດູກ່ອນອານົນ ອີກປະການໜຶ່ງ ໃນກາລະໃດທີ່ພຣະຕຖາຄົດ ຕຣັສຮູ້ພຣະອະນຸຕຕະຣะສັມມາສັມໂພທິຍານ ໃນກາລະນັ້ນ ແຜ່ນດິນນີ້ຍ່ອມຫວັ່ນໄຫວ ສັ່ນສະເທືອນ ສະທ້ານຫວັ່ນໄຫວ. ດູກ່ອນອານົນ ນີ້ເປັນເຫດທີຫ້າ ເປັນປັດໄຈທີຫ້າ ທີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດແຜ່ນດິນໄຫວໃຫຍ່.

‘‘ပုန စပရံ, အာနန္ဒ, ယဒါ တထာဂတော အနုတ္တရံ ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တေတိ, တဒါယံ ပထဝီ ကမ္ပတိ သင်္ကမ္ပတိ သမ္ပကမ္ပတိ သမ္ပဝေဓတိ. အယံ, အာနန္ဒ, ဆဋ္ဌော ဟေတု, ဆဋ္ဌော ပစ္စယော မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယ.

“ດູກ່ອນອານົນ ອີກປະການໜຶ່ງ ໃນກາລະໃດທີ່ພຣະຕຖາຄົດ ຊົງສະແດງພຣະທັມມະຈັກກັປປະວັດຕະນະສູດອັນຍອດຢ້ຽມ ໃນກາລະນັ້ນ ແຜ່ນດິນນີ້ຍ່ອມຫວັ່ນໄຫວ ສັ່ນສະເທືອນ ສະທ້ານຫວັ່ນໄຫວ. ດູກ່ອນອານົນ ນີ້ເປັນເຫດທີຫົກ ເປັນປັດໄຈທີຫົກ ທີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດແຜ່ນດິນໄຫວໃຫຍ່.

‘‘ပုန [Pg.133] စပရံ, အာနန္ဒ, ယဒါ တထာဂတော သတော သမ္ပဇာနော အာယုသင်္ခါရံ ဩဿဇ္ဇတိ, တဒါယံ ပထဝီ ကမ္ပတိ သင်္ကမ္ပတိ သမ္ပကမ္ပတိ သမ္ပဝေဓတိ. အယံ, အာနန္ဒ, သတ္တမော ဟေတု, သတ္တမော ပစ္စယော မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယ.

“ດູກ່ອນອານົນ ອີກປະການໜຶ່ງ ໃນກາລະໃດທີ່ພຣະຕຖາຄົດ ມີສະຕິສຳປະຊັນຍະ ຊົງປົງອາຍຸສັງຂານ ໃນກາລະນັ້ນ ແຜ່ນດິນນີ້ຍ່ອມຫວັ່ນໄຫວ ສັ່ນສະເທືອນ ສະທ້ານຫວັ່ນໄຫວ. ດູກ່ອນອານົນ ນີ້ເປັນເຫດທີເຈັດ ເປັນປັດໄຈທີເຈັດ ທີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດແຜ່ນດິນໄຫວໃຫຍ່.

‘‘ပုန စပရံ, အာနန္ဒ, ယဒါ တထာဂတော အနုပါဒိသေသာယ နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ပရိနိဗ္ဗာယတိ, တဒါယံ ပထဝီ ကမ္ပတိ သင်္ကမ္ပတိ သမ္ပကမ္ပတိ သမ္ပဝေဓတိ. အယံ, အာနန္ဒ, အဋ္ဌမော ဟေတု, အဋ္ဌမော ပစ္စယော မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယ. ဣမေ ခေါ, အာနန္ဒ, အဋ္ဌ ဟေတူ, အဋ္ဌ ပစ္စယာ မဟတော ဘူမိစာလဿ ပါတုဘာဝါယာ’’တိ. ဒသမံ.

“ດູກ່ອນອານົນ ອີກປະການໜຶ່ງ ໃນກາລະໃດທີ່ພຣະຕຖາຄົດ ສະເດັດດັບຂันທະປໍຣິນິບພານ ດ້ວຍອະນຸປາທິເສສະນິບພານທາດ ໃນກາລະນັ້ນ ແຜ່ນດິນນີ້ຍ່ອມຫວັ່ນໄຫວ ສັ່ນສະເທືອນ ສະທ້ານຫວັ່ນໄຫວ. ດູກ່ອນອານົນ ເຫຼົ່ານີ້ແລ ເຫດ ໘ ປະການ ປັດໄຈ ໘ ປະການ ທີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດແຜ່ນດິນໄຫວໃຫຍ່.” ຈົບສູດທີສິບ.

ဘူမိစာလဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော.

ຈົບບູມິຈາລະວັກ ທີສອງ.

တဿုဒ္ဒါနံ –

ຫົວຂໍ້ປະຈຳວັກນັ້ນ:

ဣစ္ဆာ အလဉ္စ သံခိတ္တံ, ဂယာ အဘိဘုနာ သဟ;

ဝိမောက္ခော ဒွေ စ ဝေါဟာရာ, ပရိသာ ဘူမိစာလေနာတိ.

ມີສູດວ່າດ້ວຍ ຄວາມປາຖະໜາ (ອິດສາ), ຄວາມພໍດີ (ອະລັງ), ໂດຍຫຍໍ້ (ສັງຂິດຕະ), ຄະຍາ, ຄູ່ກັບ ອະພິພູ, ວິໂມກ, ໂວຫານສອງສູດ, ບໍລິສັດ ແລະ ແຜ່ນດິນໄຫວ (ບູມິຈາລະ).

(၈) ၃. ယမကဝဂ္ဂေါ

(໘) ໓. ຍະມະກະວັກ

၁. ပဌမသဒ္ဓါသုတ္တံ

໑. ປະຖົມມະສັດທາສູດ

၇၁. ‘‘သဒ္ဓေါ စ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဟောတိ, နော စ သီလဝါ. ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန အပရိပူရော ဟောတိ. တေန တံ အင်္ဂံ ပရိပူရေတဗ္ဗံ – ‘ကိန္တာဟံ သဒ္ဓေါ စ အဿံ သီလဝါ စာ’တိ. ယတော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သဒ္ဓေါ စ ဟောတိ သီလဝါ စ, ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ပရိပူရော ဟောတိ.

໗໑. “ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸບາງຮູບໃນທັມມະວິນັຍນີ້ ເປັນຜູ້ມີສັດທາ ແຕ່ບໍ່ມີສີລ ຢ່າງນີ້ ພິກຂຸນັ້ນຊື່ວ່າເປັນຜູ້ຍັງບໍ່ບໍລິບູນດ້ວຍອົງຄ໌ນັ້ນ. ເພາະເຫດນັ້ນ ພິກຂຸນັ້ນຄວນບຳເພັນອົງຄ໌ນັ້ນໃຫ້ບໍລິບູນ ໂດຍມົນສິການວ່າ ‘ເຮັດແນວໃດໜໍ ເຮົາຈຶ່ງຈະເປັນຜູ້ມີສັດທາ ແລະ ມີສີລນຳດ້ວຍ’. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເມື່ອໃດພິກຂຸເປັນຜູ້ມີສັດທາ ແລະ ມີສີລນຳດ້ວຍ ເມື່ອນັ້ນ ພິກຂຸນັ້ນຊື່ວ່າເປັນຜູ້ບໍລິບູນດ້ວຍອົງຄ໌ນັ້ນ.”

‘‘သဒ္ဓေါ စ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဟောတိ သီလဝါ စ, နော စ ဗဟုဿုတော. ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန အပရိပူရော ဟောတိ. တေန တံ အင်္ဂံ ပရိပူရေတဗ္ဗံ – ‘ကိန္တာဟံ သဒ္ဓေါ စ အဿံ, သီလဝါ စ, ဗဟုဿုတော စာ’တိ. ယတော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သဒ္ဓေါ စ ဟောတိ သီလဝါ စ ဗဟုဿုတော စ, ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ပရိပူရော ဟောတိ.

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸບາງຮູບເປັນຜູ້ມີສັດທາ ແລະ ມີສີລ ແຕ່ບໍ່ເປັນພະຫູສູດ ຢ່າງນີ້ ພິກຂຸນັ້ນຊື່ວ່າເປັນຜູ້ຍັງບໍ່ບໍລິບູນດ້ວຍອົງຄ໌ນັ້ນ. ເພາະເຫດນັ້ນ ພິກຂຸນັ້ນຄວນບຳເພັນອົງຄ໌ນັ້ນໃຫ້ບໍລິບູນ ໂດຍມົນສິການວ່າ ‘ເຮັດແນວໃດໜໍ ເຮົາຈຶ່ງຈະເປັນຜູ້ມີສັດທາ ມີສີລ ແລະ ເປັນພະຫູສູດນຳດ້ວຍ’. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເມື່ອໃດພິກຂຸເປັນຜູ້ມີສັດທາ ມີສີລ ແລະ ເປັນພະຫູສູດນຳດ້ວຍ ເມື່ອນັ້ນ ພິກຂຸນັ້ນຊື່ວ່າເປັນຜູ້ບໍລິບູນດ້ວຍອົງຄ໌ນັ້ນ.”

‘‘သဒ္ဓေါ [Pg.134] စ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဟောတိ သီလဝါ စ ဗဟုဿုတော စ, နော စ ဓမ္မကထိကော…ပေ… ဓမ္မကထိကော စ, နော စ ပရိသာဝစရော…ပေ… ပရိသာဝစရော စ, နော စ ဝိသာရဒေါ ပရိသာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ…ပေ… ဝိသာရဒေါ စ ပရိသာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, နော စ စတုန္နံ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဟောတိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ…ပေ… စတုန္နံ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဟောတိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ, နော စ အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ; ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန အပရိပူရော ဟောတိ. တေန တံ အင်္ဂံ ပရိပူရေတဗ္ဗံ – ‘ကိန္တာဟံ သဒ္ဓေါ စ အဿံ, သီလဝါ စ, ဗဟုဿုတော စ, ဓမ္မကထိကော စ, ပရိသာဝစရော စ, ဝိသာရဒေါ စ ပရိသာယ ဓမ္မံ ဒေသေယျံ, စတုန္နဉ္စ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ အဿံ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ, အာသဝါနဉ္စ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရေယျ’’’န္တိ.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸເປັນຜູ້ມີສັດທາ ມີສີລ ມີພະຫູສູດ ແຕ່ບໍ່ເປັນທຳມະກະຖຶກ...ຯລຯ... ເປັນທຳມະກະຖຶກ ແຕ່ບໍ່ເປັນຜູ້ເຂົ້າຫາບໍລິສັດ...ຯລຯ... ເປັນຜູ້ເຂົ້າຫາບໍລິສັດ ແຕ່ບໍ່ເປັນຜູ້ແກ້ວກ້າສະແດງທຳແກ່ບໍລິສັດ...ຯລຯ... ເປັນຜູ້ແກ້ວກ້າສະແດງທຳແກ່ບໍລິສັດ ແຕ່ບໍ່ເປັນຜູ້ໄດ້ຕາມຄວາມປາດຖະໜາ ໄດ້ໂດຍບໍ່ຍາກ ໄດ້ໂດຍບໍ່ລຳບາກ ເຊິ່ງຊານ 4 ອັນມີໃນຈິດອັນຍິ່ງ ເປັນເຄື່ອງຢູ່ເປັນສຸກໃນປັດຈຸບັນ...ຯລຯ... ເປັນຜູ້ໄດ້ຕາມຄວາມປາດຖະໜາ ໄດ້ໂດຍບໍ່ຍາກ ໄດ້ໂດຍບໍ່ລຳບາກ ເຊິ່ງຊານ 4 ອັນມີໃນຈິດອັນຍິ່ງ ເປັນເຄື່ອງຢູ່ເປັນສຸກໃນປັດຈຸບັນ ແຕ່ບໍ່ເປັນຜູ້ເຮັດໃຫ້ແຈ້ງ ເຊິ່ງເຈໂຕວິມຸດຕິ ປັນຍາວິມຸດຕິ ອັນບໍ່ມີອາສະວະ ເພາະຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະທັງຫຼາຍ ດ້ວຍປັນຍາອັນຍິ່ງເອງ ເຂົ້າເຖິງແລ້ວຢູ່ ໃນປັດຈຸບັນ; ດ້ວຍເຫດນີ້ ພິກຂຸນັ້ນຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນຜູ້ບໍ່ບໍລິບູນດ້ວຍອົງນັ້ນ. ພິກຂຸນັ້ນຄວນບຳເພັນອົງນັ້ນໃຫ້ບໍລິບູນ ໂດຍມົນສິການວ່າ 'ເຮັດແນວໃດ ໜໍ ເຮົາຈຶ່ງຈະເປັນຜູ້ມີສັດທາ, ມີສີລ, ມີພະຫູສູດ, ເປັນທຳມະກະຖຶກ, ເປັນຜູ້ເຂົ້າຫາບໍລິສັດ, ເປັນຜູ້ແກ້ວກ້າສະແດງທຳແກ່ບໍລິສັດ, ເປັນຜູ້ໄດ້ຕາມຄວາມປາດຖະໜາ ໄດ້ໂດຍບໍ່ຍາກ ໄດ້ໂດຍບໍ່ລຳບາກ ເຊິ່ງຊານ 4 ອັນມີໃນຈິດອັນຍິ່ງ ເປັນເຄື່ອງຢູ່ເປັນສຸກໃນປັດຈຸບັນ, ແລະ ເປັນຜູ້ເຮັດໃຫ້ແຈ້ງ ເຊິ່ງເຈໂຕວິມຸດຕິ ປັນຍາວິມຸດຕິ ອັນບໍ່ມີອາສະວະ ເພາະຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະທັງຫຼາຍ ດ້ວຍປັນຍາອັນຍິ່ງເອງ ເຂົ້າເຖິງແລ້ວຢູ່ ໃນປັດຈຸບັນ'

‘‘ယတော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သဒ္ဓေါ စ ဟောတိ, သီလဝါ စ, ဗဟုဿုတော စ, ဓမ္မကထိကော စ, ပရိသာဝစရော စ, ဝိသာရဒေါ စ ပရိသာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, စတုန္နဉ္စ ဈာနာနံ အာဘိစေတသိကာနံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာနံ နိကာမလာဘီ ဟောတိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ, အာသဝါနဉ္စ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ; ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ပရိပူရော ဟောတိ. ဣမေဟိ, ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု သမန္တပါသာဒိကော စ ဟောတိ သဗ္ဗာကာရပရိပူရော စာ’’တိ. ပဌမံ.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ແຕ່ໃນກາລະໃດ ພິກຂຸເປັນຜູ້ມີສັດທາ, ມີສີລ, ມີພະຫູສູດ, ເປັນທຳມະກະຖຶກ, ເປັນຜູ້ເຂົ້າຫາບໍລິສັດ, ເປັນຜູ້ແກ້ວກ້າສະແດງທຳແກ່ບໍລິສັດ, ເປັນຜູ້ໄດ້ຕາມຄວາມປາດຖະໜາ ໄດ້ໂດຍບໍ່ຍາກ ໄດ້ໂດຍບໍ່ລຳບາກ ເຊິ່ງຊານ 4 ອັນມີໃນຈິດອັນຍິ່ງ ເປັນເຄື່ອງຢູ່ເປັນສຸກໃນປັດຈຸບັນ, ແລະ ເປັນຜູ້ເຮັດໃຫ້ແຈ້ງ ເຊິ່ງເຈໂຕວິມຸດຕິ ປັນຍາວິມຸດຕິ ອັນບໍ່ມີອາສະວະ ເພາະຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະທັງຫຼາຍ ດ້ວຍປັນຍາອັນຍິ່ງເອງ ເຂົ້າເຖິງແລ້ວຢູ່ ໃນປັດຈຸບັນ; ດ້ວຍເຫດນີ້ ພິກຂຸນັ້ນຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນຜູ້ບໍລິບູນດ້ວຍອົງນັ້ນ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 8 ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມເປັນຜູ້ເລື່ອມໃສຮອບດ້ານ ແລະ ເປັນຜູ້ບໍລິບູນໃນທຸກດ້ານ. ສູດທີໜຶ່ງ.

၂. ဒုတိယသဒ္ဓါသုတ္တံ

໒. ທຸຕິຍະສັດທາສູດ

၇၂. ‘‘သဒ္ဓေါ စ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဟောတိ, နော စ သီလဝါ. ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန အပရိပူရော ဟောတိ. တေန တံ အင်္ဂံ ပရိပူရေတဗ္ဗံ – ‘ကိန္တာဟံ သဒ္ဓေါ စ အဿံ သီလဝါ စာ’တိ. ယတော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သဒ္ဓေါ စ ဟောတိ သီလဝါ စ, ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ပရိပူရော ဟောတိ.

໗໒. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸເປັນຜູ້ມີສັດທາ ແຕ່ບໍ່ມີສີລ. ດ້ວຍເຫດນີ້ ພິກຂຸນັ້ນຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນຜູ້ບໍ່ບໍລິບູນດ້ວຍອົງນັ້ນ. ພິກຂຸນັ້ນຄວນບຳເພັນອົງນັ້ນໃຫ້ບໍລິບູນ ໂດຍມົນສິການວ່າ 'ເຮັດແນວໃດ ໜໍ ເຮົາຈຶ່ງຈະເປັນຜູ້ມີສັດທາ ແລະ ມີສີລ'. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ແຕ່ໃນກາລະໃດ ພິກຂຸເປັນຜູ້ມີສັດທາ ແລະ ມີສີລ, ດ້ວຍເຫດນີ້ ພິກຂຸນັ້ນຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນຜູ້ບໍລິບູນດ້ວຍອົງນັ້ນ.

‘‘သဒ္ဓေါ စ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဟောတိ သီလဝါ စ, နော စ ဗဟုဿုတော…ပေ… ဗဟုဿုတော စ, နော စ ဓမ္မကထိကော…ပေ… ဓမ္မကထိကော စ, နော စ ပရိသာဝစရော…ပေ… ပရိသာဝစရော စ, နော စ ဝိသာရဒေါ ပရိသာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ [Pg.135] …ပေ… ဝိသာရဒေါ စ ပရိသာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, နော စ ယေ တေ သန္တာ ဝိမောက္ခာ အတိက္ကမ္မ ရူပေ အာရုပ္ပာ တေ ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတိ…ပေ… ယေ တေ သန္တာ ဝိမောက္ခာ အတိက္ကမ္မ ရူပေ အာရုပ္ပာ တေ ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတိ, နော စ အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ; ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန အပရိပူရော ဟောတိ. တေန တံ အင်္ဂံ ပရိပူရေတဗ္ဗံ – ‘ကိန္တာဟံ သဒ္ဓေါ စ အဿံ, သီလဝါ စ, ဗဟုဿုတော စ, ဓမ္မကထိကော စ, ပရိသာဝစရော စ, ဝိသာရဒေါ စ ပရိသာယ ဓမ္မံ ဒေသေယျံ, ယေ တေ သန္တာ ဝိမောက္ခာ အတိက္ကမ္မ ရူပေ အာရုပ္ပာ တေ ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရေယျံ, အာသဝါနဉ္စ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရေယျ’’’န္တိ.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸເປັນຜູ້ມີສັດທາ ມີສີລ ແຕ່ບໍ່ເປັນພະຫູສູດ...ຯລຯ... ເປັນພະຫູສູດ ແຕ່ບໍ່ເປັນທຳມະກະຖຶກ...ຯລຯ... ເປັນທຳມະກະຖຶກ ແຕ່ບໍ່ເປັນຜູ້ເຂົ້າຫາບໍລິສັດ...ຯລຯ... ເປັນຜູ້ເຂົ້າຫາບໍລິສັດ ແຕ່ບໍ່ເປັນຜູ້ແກ້ວກ້າສະແດງທຳແກ່ບໍລິສັດ...ຯລຯ... ເປັນຜູ້ແກ້ວກ້າສະແດງທຳແກ່ບໍລິສັດ ແຕ່ບໍ່ເປັນຜູ້ຖືກຕ້ອງດ້ວຍກາຍ ເຊິ່ງວິໂມກອັນສະຫງົບ ກ້າວລ່ວງຮູບຊານ ເປັນອະຣູບຊານ ແລ້ວຢູ່...ຯລຯ... ເປັນຜູ້ຖືກຕ້ອງດ້ວຍກາຍ ເຊິ່ງວິໂມກອັນສະຫງົບ ກ້າວລ່ວງຮູບຊານ ເປັນອະຣູບຊານ ແລ້ວຢູ່ ແຕ່ບໍ່ເປັນຜູ້ເຮັດໃຫ້ແຈ້ງ ເຊິ່ງເຈໂຕວິມຸດຕິ ປັນຍາວິມຸດຕິ ອັນບໍ່ມີອາສະວະ ເພາະຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະທັງຫຼາຍ ດ້ວຍປັນຍາອັນຍິ່ງເອງ ເຂົ້າເຖິງແລ້ວຢູ່ ໃນປັດຈຸບັນ; ດ້ວຍເຫດນີ້ ພິກຂຸນັ້ນຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນຜູ້ບໍ່ບໍລິບູນດ້ວຍອົງນັ້ນ. ພິກຂຸນັ້ນຄວນບຳເພັນອົງນັ້ນໃຫ້ບໍລິບູນ ໂດຍມົນສິການວ່າ 'ເຮັດແນວໃດ ໜໍ ເຮົາຈຶ່ງຈະເປັນຜູ້ມີສັດທາ, ມີສີລ, ມີພະຫູສູດ, ເປັນທຳມະກະຖຶກ, ເປັນຜູ້ເຂົ້າຫາບໍລິສັດ, ເປັນຜູ້ແກ້ວກ້າສະແດງທຳແກ່ບໍລິສັດ, ເປັນຜູ້ຖືກຕ້ອງດ້ວຍກາຍ ເຊິ່ງວິໂມກອັນສະຫງົບ ກ້າວລ່ວງຮູບຊານ ເປັນອະຣູບຊານ ແລ້ວຢູ່, ແລະ ເປັນຜູ້ເຮັດໃຫ້ແຈ້ງ ເຊິ່ງເຈໂຕວິມຸດຕິ ປັນຍາວິມຸດຕິ ອັນບໍ່ມີອາສະວະ ເພາະຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະທັງຫຼາຍ ດ້ວຍປັນຍາອັນຍິ່ງເອງ ເຂົ້າເຖິງແລ້ວຢູ່ ໃນປັດຈຸບັນ'

‘‘ယတော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သဒ္ဓေါ စ ဟောတိ, သီလဝါ စ, ဗဟုဿုတော စ, ဓမ္မကထိကော စ, ပရိသာဝစရော စ, ဝိသာရဒေါ စ ပရိသာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ. ယေ တေ သန္တာ ဝိမောက္ခာ အတိက္ကမ္မ ရူပေ အာရုပ္ပာ တေ စ ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရတိ, အာသဝါနဉ္စ ခယာ…ပေ… သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ; ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ပရိပူရော ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု သမန္တပါသာဒိကော စ ဟောတိ သဗ္ဗာကာရပရိပူရော စာ’’တိ. ဒုတိယံ.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ແຕ່ໃນກາລະໃດ ພິກຂຸເປັນຜູ້ມີສັດທາ, ມີສີລ, ມີພະຫູສູດ, ເປັນທຳມະກະຖຶກ, ເປັນຜູ້ເຂົ້າຫາບໍລິສັດ, ເປັນຜູ້ແກ້ວກ້າສະແດງທຳແກ່ບໍລິສັດ, ເປັນຜູ້ຖືກຕ້ອງດ້ວຍກາຍ ເຊິ່ງວິໂມກອັນສະຫງົບ ກ້າວລ່ວງຮູບຊານ ເປັນອະຣູບຊານ ແລ້ວຢູ່, ແລະ ເປັນຜູ້ເຮັດໃຫ້ແຈ້ງ ເຊິ່ງເຈໂຕວິມຸດຕິ ປັນຍາວິມຸດຕິ ອັນບໍ່ມີອາສະວະ ເພາະຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະທັງຫຼາຍ...ຯລຯ... ເຮັດໃຫ້ແຈ້ງ ເຂົ້າເຖິງແລ້ວຢູ່; ດ້ວຍເຫດນີ້ ພິກຂຸນັ້ນຈຶ່ງຊື່ວ່າເປັນຜູ້ບໍລິບູນດ້ວຍອົງນັ້ນ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 8 ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມເປັນຜູ້ເລື່ອມໃສຮອບດ້ານ ແລະ ເປັນຜູ້ບໍລິບູນໃນທຸກດ້ານ. ສູດທີສອງ.

၃. ပဌမမရဏဿတိသုတ္တံ

໓. ປະຖົມມະມະຣະນັດສະຕິສູດ

၇၃. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ နာတိကေ ဝိဟရတိ ဂိဉ္ဇကာဝသထေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မရဏဿတိ, ဘိက္ခဝေ, ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ မဟပ္ဖလာ ဟောတိ မဟာနိသံသာ အမတောဂဓာ အမတပရိယောသာနာ. ဘာဝေထ နော တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, မရဏဿတိ’’န္တိ.

໗໓. ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ປະທັບຢູ່ທີ່ເຮືອນອິດ ໃກ້ບ້ານຍາຕິກະ. ໃນທີ່ນັ້ນແລ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ໄດ້ຕັດຮຽກພິກຂຸທັງຫຼາຍວ່າ 'ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ'. ພິກຂຸເຫຼົ່ານັ້ນ ທູນຮັບສະໜອງພຣະດຳລັດວ່າ 'ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ'. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ໄດ້ຕັດພຣະດຳລັດນີ້ວ່າ 'ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ມະຣະນັດສະຕິ ທີ່ບຸກຄົນຈະເລີນແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວ ຍ່ອມມີຜົນຫຼາຍ ມີອານິສົງຫຼາຍ ມີອະມະຕະເປັນທີ່ຢັ່ງລົງ ມີອະມະຕະເປັນທີ່ສຸດ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພວກທ່ານຈົ່ງຈະເລີນມະຣະນັດສະຕິເຖີດ'.

ဧဝံ ဝုတ္တေ အညတရော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟံ ခေါ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. ‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, ဘာဝေသိ မရဏဿတိ’’န္တိ? ‘‘ဣဓ မယှံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ရတ္တိန္ဒိဝံ ဇီဝေယျံ[Pg.136], ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ဧဝံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ.

ເມື່ອພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຕັດຢ່າງນີ້ແລ້ວ ພິກຂຸຮູບໜຶ່ງ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍຍ່ອມຈະເລີນມະຣະນັດສະຕິແລ'. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຕັດຖາມວ່າ 'ດູກ່ອນພິກຂຸ ກໍທ່ານຈະເລີນມະຣະນັດສະຕິແນວໃດ?'. ພິກຂຸນັ້ນກາບທູນວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນີ້ ຂ້ານ້ອຍມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ "ໂອ້ໜໍ! ຂໍໃຫ້ເຮົາມີຊີວິດຢູ່ຕະຫຼອດມື້ໜຶ່ງກັບຄືນໜຶ່ງເຖີດ ເຮົາຈະໄດ້ມົນສິການຄຳສັ່ງສອນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ເຮົາຄົງຈະໄດ້ເຮັດກິດຫຼາຍແທ້ໆ". ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍຈະເລີນມະຣະນັດສະຕິ ດ້ວຍວິທີນີ້ແລ'.

အညတရောပိ ခေါ ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟမ္ပိ ခေါ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. ‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, ဘာဝေသိ မရဏဿတိ’’န္တိ? ‘‘ဣဓ မယှံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ဒိဝသံ ဇီဝေယျံ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ဧဝံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ.

ພິກຂຸອີກຮູບໜຶ່ງ ກໍໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍກໍຍ່ອມຈະເລີນມະຣະນັດສະຕິຄືກັນແລ'. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຕັດຖາມວ່າ 'ດູກ່ອນພິກຂຸ ກໍທ່ານຈະເລີນມະຣະນັດສະຕິແນວໃດ?'. ພິກຂຸນັ້ນກາບທູນວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນີ້ ຂ້ານ້ອຍມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ "ໂອ້ໜໍ! ຂໍໃຫ້ເຮົາມີຊີວິດຢູ່ຕະຫຼອດມື້ໜຶ່ງເຖີດ ເຮົາຈະໄດ້ມົນສິການຄຳສັ່ງສອນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ເຮົາຄົງຈະໄດ້ເຮັດກິດຫຼາຍແທ້ໆ". ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍຈະເລີນມະຣະນັດສະຕິ ດ້ວຍວິທີນີ້ແລ'.

အညတရောပိ ခေါ ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟမ္ပိ ခေါ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. ‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, ဘာဝေသိ မရဏဿတိ’’န္တိ? ‘‘ဣဓ မယှံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ဥပဍ္ဎဒိဝသံ ဇီဝေယျံ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ဧဝံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ.

ພິກຂຸອີກຮູບໜຶ່ງ ກໍໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍກໍຍ່ອມຈະເລີນມະຣະນັດສະຕິຄືກັນແລ'. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຕັດຖາມວ່າ 'ດູກ່ອນພິກຂຸ ກໍທ່ານຈະເລີນມະຣະນັດສະຕິແນວໃດ?'. ພິກຂຸນັ້ນກາບທູນວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ในເລື່ອງນີ້ ຂ້ານ້ອຍມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ "ໂອ້ໜໍ! ຂໍໃຫ້ເຮົາມີຊີວິດຢູ່ພຽງເຄິ່ງມື້ເຖີດ ເຮົາຈະໄດ້ມົນສິການຄຳສັ່ງສອນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ເຮົາຄົງຈະໄດ້ເຮັດກິດຫຼາຍແທ້ໆ". ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍຈະເລີນມະຣະນັດສະຕິ ດ້ວຍວິທີນີ້ແລ'.

အညတရောပိ ခေါ ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟမ္ပိ ခေါ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. ‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, ဘာဝေသိ မရဏဿတိ’’န္တိ? ‘‘ဣဓ မယှံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ တဒန္တရံ ဇီဝေယျံ ယဒန္တရံ ဧကပိဏ္ဍပါတံ ဘုဉ္ဇာမိ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ဧဝံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ.

ພິກຂຸອີກຮູບໜຶ່ງ ກໍໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍກໍຍ່ອມຈະເລີນມະຣະນັດສະຕິຄືກັນແລ'. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຕັດຖາມວ່າ 'ດູກ່ອນພິກຂຸ ກໍທ່ານຈະເລີນມະຣະນັດສະຕິແນວໃດ?'. ພິກຂຸນັ້ນກາບທູນວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນີ້ ຂ້ານ້ອຍມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ "ໂອ້ໜໍ! ຂໍໃຫ້ເຮົາມີຊີວິດຢູ່ຊົ່ວເວລາສັນເຂົ້າບິນທະບາດຄາບໜຶ່ງເຖີດ ເຮົາຈະໄດ້ມົນສິການຄຳສັ່ງສອນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ເຮົາຄົງຈະໄດ້ເຮັດກິດຫຼາຍແທ້ໆ". ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍຈະເລີນມະຣະນັດສະຕິ ດ້ວຍວິທີນີ້ແລ'.

အညတရောပိ ခေါ ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟမ္ပိ ခေါ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. ‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, ဘာဝေသိ မရဏဿတိ’’န္တိ? ‘‘ဣဓ မယှံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ တဒန္တရံ ဇီဝေယျံ ယဒန္တရံ ဥပဍ္ဎပိဏ္ဍပါတံ ဘုဉ္ဇာမိ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ဧဝံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ.

ພິກຂຸອີກຮູບໜຶ່ງ ກໍໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍກໍຍ່ອມຈະເລີນມະຣະນັດສະຕິຄືກັນແລ'. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຕັດຖາມວ່າ 'ດູກ່ອນພິກຂຸ ກໍທ່ານຈະເລີນມະຣະນັດສະຕິແນວໃດ?'. ພິກຂຸນັ້ນກາບທູນວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນີ້ ຂ້ານ້ອຍມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ "ໂອ້ໜໍ! ຂໍໃຫ້ເຮົາມີຊີວິດຢູ່ຊົ່ວເວລາສັນເຂົ້າບິນທະບາດເຄິ່ງຄາບເຖີດ ເຮົາຈະໄດ້ມົນສິການຄຳສັ່ງສອນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ເຮົາຄົງຈະໄດ້ເຮັດກິດຫຼາຍແທ້ໆ". ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍຈະເລີນມະຣະນັດສະຕິ ດ້ວຍວິທີນີ້ແລ'.

အညတရောပိ ခေါ ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟမ္ပိ ခေါ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. ‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, ဘာဝေသိ မရဏဿတိ’’န္တိ? ‘‘ဣဓ မယှံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ တဒန္တရံ ဇီဝေယျံ ယဒန္တရံ စတ္တာရော ပဉ္စ အာလောပေ သင်္ခါဒိတွာ အဇ္ဈောဟရာမိ, ဘဂဝတော [Pg.137] သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ဧဝံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ.

ພິກຂຸອີກຮູບໜຶ່ງ ກໍໄດ້ກາບທູນພຣะຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍກໍຍ່ອມຈະເລີນມະຣະນັດສະຕິຄືກັນແລ'. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຕັດຖາມວ່າ 'ດູກ່ອນພິກຂຸ ກໍທ່ານຈະເລີນມະຣະນັດສະຕິແນວໃດ?'. ພິກຂຸນັ້ນກາບທູນວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນີ້ ຂ້ານ້ອຍມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ "ໂອ້ໜໍ! ຂໍໃຫ້ເຮົາມີຊີວິດຢູ່ຊົ່ວເວລາຄ້ຽວແລະກືນເຂົ້າ 4-5 ຄຳເຖີດ ເຮົາຈະໄດ້ມົນສິການຄຳສັ່ງສອນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ເຮົາຄົງຈະໄດ້ເຮັດກິດຫຼາຍແທ້ໆ". ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍຈະເລີນມະຣະນັດສະຕິ ດ້ວຍວິທີນີ້ແລ'.

အညတရောပိ ခေါ ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟမ္ပိ ခေါ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. ‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, ဘာဝေသိ မရဏဿတိ’’န္တိ? ‘‘ဣဓ မယှံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ တဒန္တရံ ဇီဝေယျံ ယဒန္တရံ ဧကံ အာလောပံ သင်္ခါဒိတွာ အဇ္ဈောဟရာမိ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ဧဝံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ.

ພິກຂຸອີກຮູບໜຶ່ງ ກໍໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍກໍຍ່ອມຈະເລີນມະຣະນັດສະຕິຄືກັນແລ'. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຕັດຖາມວ່າ 'ດູກ່ອນພິກຂຸ ກໍທ່ານຈະເລີນມະຣະນັດສະຕິແນວໃດ?'. ພິກຂຸນັ້ນກາບທູນວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນີ້ ຂ້ານ້ອຍມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ "ໂອ້ໜໍ! ຂໍໃຫ້ເຮົາມີຊີວິດຢູ່ຊົ່ວເວລາຄ້ຽວແລະກືນເຂົ້າພຽງຄຳດຽວເຖີດ ເຮົາຈະໄດ້ມົນສິການຄຳສັ່ງສອນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ເຮົາຄົງຈະໄດ້ເຮັດກິດຫຼາຍແທ້ໆ". ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍຈະເລີນມະຣະນັດສະຕິ ດ້ວຍວິທີນີ້ແລ'.

အညတရောပိ ခေါ ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟမ္ပိ ခေါ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. ‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, ဘာဝေသိ မရဏဿတိ’’န္တိ? ‘‘ဣဓ မယှံ ဘန္တေ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ တဒန္တရံ ဇီဝေယျံ ယဒန္တရံ အဿသိတွာ ဝါ ပဿသာမိ, ပဿသိတွာ ဝါ အဿသာမိ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ဧဝံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ.

ພິກຂຸອີກຮູບໜຶ່ງ ກໍໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍກໍຍ່ອມຈະເລີນມະຣະນັດສະຕິຄືກັນແລ'. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ຕັດຖາມວ່າ 'ດູກ່ອນພິກຂຸ ກໍທ່ານຈະເລີນມະຣະນັດສະຕິແນວໃດ?'. ພິກຂຸນັ້ນກາບທູນວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ໃນເລື່ອງນີ້ ຂ້ານ້ອຍມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ "ໂອ້ໜໍ! ຂໍໃຫ້ເຮົາມີຊີວິດຢູ່ຊົ່ວເວລາຫາຍໃຈເຂົ້າແລ້ວຫາຍໃຈອອກ ຫຼື ຫາຍໃຈອອກແລ້ວຫາຍໃຈເຂົ້າເຖີດ ເຮົາຈະໄດ້ມົນສິການຄຳສັ່ງສອນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ເຮົາຄົງຈະໄດ້ເຮັດກິດຫຼາຍແທ້ໆ". ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ຂ້ານ້ອຍຈະເລີນມະຣະນັດສະຕິ ດ້ວຍວິທີນີ້ແລ'.

ဧဝံ ဝုတ္တေ ဘဂဝါ တေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ယွာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဧဝံ မရဏဿတိံ ဘာဝေတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ရတ္တိန္ဒိဝံ ဇီဝေယျံ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ယော စာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဧဝံ မရဏဿတိံ ဘာဝေတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ဒိဝသံ ဇီဝေယျံ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ; ယော စာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဧဝံ မရဏဿတိံ ဘာဝေတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ဥပဍ္ဎဒိဝသံ ဇီဝေယျံ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ယော စာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဧဝံ မရဏဿတိံ ဘာဝေတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ တဒန္တရံ ဇီဝေယျံ ယဒန္တရံ ဧကပိဏ္ဍပါတံ ဘုဉ္ဇာမိ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ; ယော စာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဧဝံ မရဏဿတိံ ဘာဝေတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ တဒန္တရံ ဇီဝေယျံ ယဒန္တရံ ဥပဍ္ဎပိဏ္ဍပါတံ ဘုဉ္ဇာမိ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ယော စာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဧဝံ မရဏဿတိံ ဘာဝေတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ တဒန္တရံ [Pg.138] ဇီဝေယျံ ယဒန္တရံ စတ္တာရော ပဉ္စ အာလောပေ သင်္ခါဒိတွာ အဇ္ဈောဟရာမိ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ – ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ‘ဘိက္ခူ ပမတ္တာ ဝိဟရန္တိ, ဒန္ဓံ မရဏဿတိံ ဘာဝေန္တိ အာသဝါနံ ခယာယ’’’.

ເມື່ອພວກພິກຂຸຂາບທູນຢ່າງນີ້ແລ້ວ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດກັບພິກຂຸທັງຫຼາຍວ່າ “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸອົງໃດໃນທັມມະວິນັຍນີ້ ຍ່ອມຈະເລີນມໍຣະນະສະຕິຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ໂອໜໍ, ຂໍໃຫ້ເຮົາໄດ້ມີຊີວິດຢູ່ຕະຫຼອດມື້ໜຶ່ງກັບຄືນໜຶ່ງ ເພື່ອຈະໄດ້ມະນະສິການຄຳສັ່ງສອນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ກິດທີ່ເຮົາຄວນເຮັດຄົງຈະໄດ້ເຮັດແລ້ວເປັນອັນຫຼາຍເຖີດ’. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສ່ວນພິກຂຸອົງໃດ ຍ່ອມຈະເລີນມໍຣະນະສະຕິຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ໂອໜໍ, ຂໍໃຫ້ເຮົາໄດ້ມີຊີວິດຢູ່ຕະຫຼອດມື້ໜຶ່ງ ເພື່ອຈະໄດ້ມະນະສິການຄຳສັ່ງສອນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ກິດທີ່ເຮົາຄວນເຮັດຄົງຈະໄດ້ເຮັດແລ້ວເປັນອັນຫຼາຍເຖີດ’. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສ່ວນພິກຂຸອົງໃດ ຍ່ອມຈະເລີນມໍຣະນະສະຕິຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ໂອໜໍ, ຂໍໃຫ້ເຮົາໄດ້ມີຊີວິດຢູ່ຕະຫຼອດເຄິ່ງມື້ ເພື່ອຈະໄດ້ມະນະສິການຄຳສັ່ງສອນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ກິດທີ່ເຮົາຄວນເຮັດຄົງຈະໄດ້ເຮັດແລ້ວເປັນອັນຫຼາຍເຖີດ’. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສ່ວນພິກຂຸອົງໃດ ຍ່ອມຈະເລີນມໍຣະນະສະຕິຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ໂອໜໍ, ຂໍໃຫ້ເຮົາໄດ້ມີຊີວິດຢູ່ຊົ່ວເວລາທີ່ສັນບິນທະບາດຄາບໜຶ່ງ ເພື່ອຈະໄດ້ມະນະສິການຄຳສັ່ງສອນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ກິດທີ່ເຮົາຄວນເຮັດຄົງຈະໄດ້ເຮັດແລ້ວເປັນອັນຫຼາຍເຖີດ’. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສ່ວນພິກຂຸອົງໃດ ຍ່ອມຈະເລີນມໍຣະນະສະຕິຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ໂອໜໍ, ຂໍໃຫ້ເຮົາໄດ້ມີຊີວິດຢູ່ຊົ່ວເວລາທີ່ສັນບິນທະບາດເຄິ່ງຄາບ ເພື່ອຈະໄດ້ມະນະສິການຄຳສັ່ງສອນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ກິດທີ່ເຮົາຄວນເຮັດຄົງຈະໄດ້ເຮັດແລ້ວເປັນອັນຫຼາຍເຖີດ’. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສ່ວນພິກຂຸອົງໃດ ຍ່ອມຈະເລີນມໍຣະນະສະຕິຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ໂອໜໍ, ຂໍໃຫ້ເຮົາໄດ້ມີຊີວິດຢູ່ຊົ່ວເວລາທີ່ຄ້ຽວແລະກືນອາຫານສີ່ຫ້າຄຳ ເພື່ອຈະໄດ້ມະນະສິການຄຳສັ່ງສອນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ກິດທີ່ເຮົາຄວນເຮັດຄົງຈະໄດ້ເຮັດແລ້ວເປັນອັນຫຼາຍເຖີດ’—ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸເຫຼົ່ານີ້ເຮົາກ່າວວ່າ ‘ເປັນຜູ້ຢູ່ດ້ວຍຄວາມປະມາດ, ຈະເລີນມໍຣະນະສະຕິຊັກຊ້າ ເພື່ອຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະທັງຫຼາຍ’ ”.

‘‘ယော စ ခွာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဧဝံ မရဏဿတိံ ဘာဝေတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ တဒန္တရံ ဇီဝေယျံ ယဒန္တရံ ဧကံ အာလောပံ သင်္ခါဒိတွာ အဇ္ဈောဟရာမိ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ယော စာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဧဝံ မရဏဿတိံ ဘာဝေတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ တဒန္တရံ ဇီဝေယျံ ယဒန္တရံ အဿသိတွာ ဝါ ပဿသာမိ, ပဿသိတွာ ဝါ အဿသာမိ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ – ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ‘ဘိက္ခူ အပ္ပမတ္တာ ဝိဟရန္တိ, တိက္ခံ မရဏဿတိံ ဘာဝေန္တိ အာသဝါနံ ခယာယ’’’.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ສ່ວນພິກຂຸອົງໃດ ຍ່ອມຈະເລີນມໍຣະນະສະຕິຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ໂອໜໍ, ຂໍໃຫ້ເຮົາໄດ້ມີຊີວິດຢູ່ຊົ່ວເວລາທີ່ຄ້ຽວແລະກືນອາຫານພຽງຄຳດຽວ ເພື່ອຈະໄດ້ມະນະສິການຄຳສັ່ງສອນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ກິດທີ່ເຮົາຄວນເຮັດຄົງຈະໄດ້ເຮັດແລ້ວເປັນອັນຫຼາຍເຖີດ’. ສ່ວນພິກຂຸອົງໃດ ຍ່ອມຈະເລີນມໍຣະນະສະຕິຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ໂອໜໍ, ຂໍໃຫ້ເຮົາໄດ້ມີຊີວິດຢູ່ຊົ່ວເວລາທີ່ຫາຍໃຈເຂົ້າແລ້ວຫາຍໃຈອອກ ຫຼືຫາຍໃຈອອກແລ້ວຫາຍໃຈເຂົ້າ ເພື່ອຈະໄດ້ມະນະສິການຄຳສັ່ງສອນຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ, ກິດທີ່ເຮົາຄວນເຮັດຄົງຈະໄດ້ເຮັດແລ້ວເປັນອັນຫຼາຍເຖີດ’—ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸເຫຼົ່ານີ້ເຮົາກ່າວວ່າ ‘ເປັນຜູ້ຢູ່ດ້ວຍຄວາມບໍ່ປະມາດ, ຈະເລີນມໍຣະນະສະຕິຢ່າງແຮງກ້າ ເພື່ອຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະທັງຫຼາຍ’ ”.

‘‘တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘အပ္ပမတ္တာ ဝိဟရိဿာမ, တိက္ခံ မရဏဿတိံ ဘာဝယိဿာမ အာသဝါနံ ခယာယာ’တိ. ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ. တတိယံ.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເພາະເຫດນັ້ນ ໃນທັມມະວິນັຍນີ້ ພວກເທີທັງຫຼາຍພຶງສຶກສາຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ເຮົາທັງຫຼາຍຈັກເປັນຜູ້ຢູ່ດ້ວຍຄວາມບໍ່ປະມາດ, ຈັກຈະເລີນມໍຣະນະສະຕິຢ່າງແຮງກ້າ ເພື່ອຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງອາສະວະທັງຫຼາຍ’. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພວກເທີທັງຫຼາຍພຶງສຶກສາຢ່າງນີ້ແລ້ວ” ດັ່ງນີ້. (ສູດທີ 3)

၄. ဒုတိယမရဏဿတိသုတ္တံ

໔. ທຸຕິຍະມໍຣະນະສະຕິສູດ

၇၄. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ နာတိကေ ဝိဟရတိ ဂိဉ္ဇကာဝသထေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ …ပေ… မရဏဿတိ, ဘိက္ခဝေ, ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ မဟပ္ဖလာ ဟောတိ မဟာနိသံသာ အမတောဂဓာ အမတပရိယောသာနာ.

໗໔. ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ທີ່ເຮືອນກໍ່ດ້ວຍອິດ ໃກ້ບ້ານນາຕິກະ. ນະ ທີ່ນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດຮຽກພິກຂຸທັງຫຼາຍວ່າ... “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ມໍຣະນະສະຕິ ທີ່ບຸກຄົນຈະເລີນແລ້ວ ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວ ຍ່ອມມີຜົນຫຼາຍ ມີອານິສົງຫຼາຍ ມີອະມະຕະເປັນທີ່ຢັ່ງລົງ ມີອະມະຕະເປັນທີ່ສຸດ”.

‘‘ကထံ ဘာဝိတာ စ, ဘိက္ခဝေ, မရဏဿတိ ကထံ ဗဟုလီကတာ မဟပ္ဖလာ ဟောတိ မဟာနိသံသာ အမတောဂဓာ အမတပရိယောသာနာ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဒိဝသေ နိက္ခန္တေ ရတ္တိယာ ပတိဟိတာယ ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ဗဟုကာ ခေါ မေ ပစ္စယာ မရဏဿ – အဟိ ဝါ မံ ဍံသေယျ, ဝိစ္ဆိကော ဝါ မံ ဍံသေယျ, သတပဒီ ဝါ မံ ဍံသေယျ; တေန မေ အဿ ကာလကိရိယာ. သော မမ အဿ အန္တရာယော. ဥပက္ခလိတွာ ဝါ ပပတေယျံ, ဘတ္တံ ဝါ မေ ဘုတ္တံ ဗျာပဇ္ဇေယျ, ပိတ္တံ ဝါ မေ ကုပ္ပေယျ, သေမှံ ဝါ မေ ကုပ္ပေယျ, သတ္ထကာ ဝါ မေ ဝါတာ ကုပ္ပေယျုံ[Pg.139], မနုဿာ ဝါ မံ ဥပက္ကမေယျုံ, အမနုဿာ ဝါ မံ ဥပက္ကမေယျုံ; တေန မေ အဿ ကာလကိရိယာ. သော မမ အဿ အန္တရာယော’တိ. တေန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘အတ္ထိ နု ခေါ မေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အပ္ပဟီနာ ယေ မေ အဿု ရတ္တိံ ကာလံ ကရောန္တဿ အန္တရာယာယာ’’’တိ.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ກໍມໍຣະນະສະຕິ ທີ່ບຸກຄົນຈະເລີນແລ້ວແນວໃດ ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວແນວໃດ ຈຶ່ງມີຜົນຫຼາຍ ມີອານິສົງຫຼາຍ ມີອະມະຕະເປັນທີ່ຢັ່ງລົງ ມີອະມະຕະເປັນທີ່ສຸດ? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸໃນທັມມະວິນັຍນີ້ ເມື່ອເວລາກາງເວັນຜ່ານໄປ ວິກາລຣາຕີມາເຖິງ ຍ່ອມພິຈາຣະນາດັ່ງນີ້ວ່າ ‘ເຫດແຫ່ງຄວາມຕາຍຂອງເຮົາມີຫຼາຍແທ້ໆ, ຄື ງູອາດຈະກັດເຮົາ, ແມງງອດອາດຈະຕອດເຮົາ, ຫຼືຂີ້ເຂັບອາດຈະກັດເຮົາ, ເຮົາອາດຈະຕາຍເພາະເຫດນັ້ນ, ເຫດນັ້ນຈະພຶງເປັນອັນຕະລາຍແກ່ເຮົາ. ຫຼືເຮົາອາດຈະສະດຸດລົ້ມລົງ, ຫຼືອາຫານທີ່ເຮົາສັນເຂົ້າໄປອາດຈະບໍ່ຍ່ອຍ, ຫຼືດີຂອງເຮົາອາດຈະກຳເລີບ, ຫຼືສະເຫຼດຂອງເຮົາອາດຈະກຳເລີບ, ຫຼືລົມມີຄົມຄືມີດໂກນອາດຈະກຳເລີບໃນກາຍເຮົາ, ຫຼືມະນຸດທັງຫຼາຍອາດຈະບຽດບຽນເຮົາ, ຫຼືອະມະນຸດທັງຫຼາຍອາດຈະບຽດບຽນເຮົາ, ເຮົາອາດຈະຕາຍເພາະເຫດນັ້ນ, ເຫດນັ້ນຈະພຶງເປັນອັນຕະລາຍແກ່ເຮົາ’. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸອົງນັ້ນພຶງພິຈາຣະນາຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ບາບອະກຸສົນທັມທີ່ເຮົາຍັງລະບໍ່ໄດ້ ທີ່ຈະພຶງເປັນອັນຕະລາຍແກ່ເຮົາ ຜູ້ຈະເຮັດກາລະໃນເວລາກາງຄືນ ມີຢູ່ຫຼືບໍ່ນໍ?’”

‘‘သစေ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ပစ္စဝေက္ခမာနော ဧဝံ ဇာနာတိ – ‘အတ္ထိ မေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အပ္ပဟီနာ ယေ မေ အဿု ရတ္တိံ ကာလံ ကရောန္တဿ အန္တရာယာယာ’တိ, တေန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ တေသံယေဝ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ အဓိမတ္တော ဆန္ဒော စ ဝါယာမော စ ဥဿာဟော စ ဥဿောဠှီ စ အပ္ပဋိဝါနီ စ သတိ စ သမ္ပဇညဉ္စ ကရဏီယံ.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຖ້າພິກຂຸພິຈາຣະນາຢູ່ ຍ່ອມຮູ້ຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ບາບອະກຸສົນທັມທີ່ເຮົາຍັງລະບໍ່ໄດ້ ທີ່ຈະພຶງເປັນອັນຕະລາຍແກ່ເຮົາ ຜູ້ຈະເຮັດກາລະໃນເວລಾಗາງຄືນ ຍັງມີຢູ່’, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸອົງນັ້ນພຶງເຮັດຄວາມພໍໃຈຢ່າງແຮງກ້າ, ຄວາມພະຍາຍາມ, ຄວາມອຸດສາຫະ, ຄວາມບາກບັ່ນ, ຄວາມບໍ່ທໍ້ຖອຍ, ສະຕິ ແລະສັມປະຊັນຍະ ເພື່ອລະບາບອະກຸສົນທັມເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ”.

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, အာဒိတ္တစေလော ဝါ အာဒိတ္တသီသော ဝါ တဿေဝ စေလဿ ဝါ သီသဿ ဝါ နိဗ္ဗာပနာယ အဓိမတ္တံ ဆန္ဒဉ္စ ဝါယာမဉ္စ ဥဿာဟဉ္စ ဥဿောဠှိဉ္စ အပ္ပဋိဝါနိဉ္စ သတိဉ္စ သမ္ပဇညဉ္စ ကရေယျ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တေန ဘိက္ခုနာ တေသံယေဝ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ အဓိမတ္တော ဆန္ဒော စ ဝါယာမော စ ဥဿာဟော စ ဥဿောဠှီ စ အပ္ပဋိဝါနီ စ သတိ စ သမ္ပဇညဉ္စ ကရဏီယံ.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ປຽບເໝືອນຄົນທີ່ມີໄຟໄໝ້ເສື້ອຜ້າ ຫຼືໄຟໄໝ້ຫົວ ພຶງເຮັດຄວາມພໍໃຈຢ່າງແຮງກ້າ, ຄວາມພະຍາຍາມ, ຄວາມອຸດສາຫະ, ຄວາມບາກບັ່ນ, ຄວາມບໍ່ທໍ້ຖອຍ, ສະຕິ ແລະສັມປະຊັນຍະ ເພື່ອດັບໄຟທີ່ໄໝ້ເສື້ອຜ້າ ຫຼືໄໝ້ຫົວນັ້ນເສຍ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອຸປະມານີ້ກໍອຸປະໄມດັ່ງນັ້ນ, ພິກຂຸອົງນັ້ນພຶງເຮັດຄວາມພໍໃຈຢ່າງແຮງກ້າ, ຄວາມພະຍາຍາມ, ຄວາມອຸດສາຫະ, ຄວາມບາກບັ່ນ, ຄວາມບໍ່ທໍ້ຖອຍ, ສະຕິ ແລະສັມປະຊັນຍະ ເພື່ອລະບາບອະກຸສົນທັມເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ”.

‘‘သစေ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ပစ္စဝေက္ခမာနော ဧဝံ ဇာနာတိ – ‘နတ္ထိ မေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အပ္ပဟီနာ ယေ မေ အဿု ရတ္တိံ ကာလံ ကရောန္တဿ အန္တရာယာယာ’တိ, တေန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ တေနေဝ ပီတိပါမောဇ္ဇေန ဝိဟာတဗ္ဗံ အဟောရတ္တာနုသိက္ခိနာ ကုသလေသု ဓမ္မေသု.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ແຕ່ຖ້າພິກຂຸພິຈາຣະນາຢູ່ ຍ່ອມຮູ້ຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ບາບອະກຸສົນທັມທີ່ເຮົາຍັງລະບໍ່ໄດ້ ທີ່ຈະພຶງເປັນອັນຕະລາຍແກ່ເຮົາ ຜູ້ຈະເຮັດກາລະໃນເວລາກາງຄືນ ບໍ່ມີເລີຍ’, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸອົງນັ້ນພຶງຢູ່ດ້ວຍຄວາມປີຕິແລະປາໂມດນັ້ນແລ້ວ ໝັ່ນສຶກສາທັງກາງເວັນແລະກາງຄືນໃນກຸສົນທັມທັງຫຼາຍ”.

‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ရတ္တိယာ နိက္ခန္တာယ ဒိဝသေ ပတိဟိတေ ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ဗဟုကာ ခေါ မေ ပစ္စယာ မရဏဿ – အဟိ ဝါ မံ ဍံသေယျ, ဝိစ္ဆိကော ဝါ မံ ဍံသေယျ, သတပဒီ ဝါ မံ ဍံသေယျ; တေန မေ အဿ ကာလကိရိယာ. သော မမ အဿ အန္တရာယော. ဥပက္ခလိတွာ ဝါ ပပတေယျံ, ဘတ္တံ ဝါ မေ ဘုတ္တံ ဗျာပဇ္ဇေယျ, ပိတ္တံ ဝါ မေ ကုပ္ပေယျ, သေမှံ ဝါ မေ ကုပ္ပေယျ, သတ္ထကာ ဝါ မေ ဝါတာ ကုပ္ပေယျုံ, မနုဿာ ဝါ မံ ဥပက္ကမေယျုံ, အမနုဿာ ဝါ မံ ဥပက္ကမေယျုံ; တေန မေ အဿ ကာလကိရိယာ. သော မမ အဿ အန္တရာယော’တိ. တေန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘အတ္ထိ နု ခေါ မေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အပ္ပဟီနာ ယေ မေ အဿု ဒိဝါ ကာလံ ကရောန္တဿ အန္တရာယာယာ’’’တိ.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອີກປະການໜຶ່ງ, ພິກຂຸໃນທັມມະວິນັຍນີ້ ເມື່ອເວລາກາງຄືນຜ່ານໄປ ວັນໃໝ່ມາເຖິງ ຍ່ອມພິຈາຣະນາດັ່ງນີ້ວ່າ ‘ເຫດແຫ່ງຄວາມຕາຍຂອງເຮົາມີຫຼາຍແທ້ໆ, ຄື ງູອາດຈະກັດເຮົາ, ແມງງອດອາດຈະຕອດເຮົາ, ຫຼືຂີ້ເຂັບອາດຈະກັດເຮົາ, ເຮົາອາດຈະຕາຍເພາະເຫດນັ້ນ, ເຫດນັ້ນຈະພຶງເປັນອັນຕະລາຍແກ่ເຮົາ. ຫຼືເຮົາອາດຈະສະດຸດລົ້ມລົງ, ຫຼືອາຫານທີ່ເຮົາສັນເຂົ້າໄປອາດຈະບໍ່ຍ່ອຍ, ຫຼືດີຂອງເຮົາອາດຈະກຳເລີບ, ຫຼືສະເຫຼດຂອງເຮົາອາດຈະກຳເລີບ, ຫຼືລົມມີຄົມຄືມີດໂກນອາດຈະກຳເລີບໃນກາຍເຮົາ, ຫຼືມະນຸດທັງຫຼາຍອາດຈະບຽດບຽນເຮົາ, ຫຼືອະມະນຸດທັງຫຼາຍອາດຈະບຽດບຽນເຮົາ, ເຮົາອາດຈະຕາຍເພາະເຫດນັ້ນ, ເຫດນັ້ນຈະພຶງເປັນອັນຕະລາຍແກ່ເຮົາ’. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸອົງນັ້ນພຶງພິຈາຣະນາຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ບາບອະກຸສົນທັມທີ່ເຮົາຍັງລະບໍ່ໄດ້ ທີ່ຈະພຶງເປັນອັນຕະລາຍແກ່ເຮົາ ຜູ້ຈະເຮັດກາລະໃນເວລາກາງເວັນ ມີຢູ່ຫຼືບໍ່ນໍ?’”

‘‘သစေ[Pg.140], ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ပစ္စဝေက္ခမာနော ဧဝံ ဇာနာတိ – ‘အတ္ထိ မေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အပ္ပဟီနာ ယေ မေ အဿု ဒိဝါ ကာလံ ကရောန္တဿ အန္တရာယာယာ’တိ, တေန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ တေသံယေဝ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ အဓိမတ္တော ဆန္ဒော စ ဝါယာမော စ ဥဿာဟော စ ဥဿောဠှီ စ အပ္ပဋိဝါနီ စ သတိ စ သမ္ပဇညဉ္စ ကရဏီယံ.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຖ້າພິກຂຸພິຈາຣະນາຢູ່ ຍ່ອມຮູ້ຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ບາບອະກຸສົນທັມທີ່ເຮົາຍັງລະບໍ່ໄດ້ ທີ່ຈະພຶງເປັນອັນຕະລາຍແກ່ເຮົາ ຜູ້ຈະເຮັດກາລະໃນເວລากາງເວັນ ຍັງມີຢູ່’, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸອົງນັ້ນພຶງເຮັດຄວາມພໍໃຈຢ່າງແຮງກ້າ, ຄວາມພະຍາຍາມ, ຄວາມອຸດສາຫະ, ຄວາມບາກບັ່ນ, ຄວາມບໍ່ທໍ້ຖອຍ, ສະຕິ ແລະສັມປະຊັນຍະ ເພື່ອລະບາບອະກຸສົນທັມເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ”.

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, အာဒိတ္တစေလော ဝါ အာဒိတ္တသီသော ဝါ တဿေဝ စေလဿ ဝါ သီသဿ ဝါ နိဗ္ဗာပနာယ အဓိမတ္တံ ဆန္ဒဉ္စ ဝါယာမဉ္စ ဥဿာဟဉ္စ ဥဿောဠှိဉ္စ အပ္ပဋိဝါနိဉ္စ သတိဉ္စ သမ္ပဇညဉ္စ ကရေယျ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တေန ဘိက္ခုနာ တေသံယေဝ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ အဓိမတ္တော ဆန္ဒော စ ဝါယာမော စ ဥဿာဟော စ ဥဿောဠှီ စ အပ္ပဋိဝါနီ စ သတိ စ သမ္ပဇညဉ္စ ကရဏီယံ.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ປຽບເໝືອນຄົນທີ່ມີໄຟໄໝ້ເສື້ອຜ້າ ຫຼືໄຟໄໝ້ຫົວ ພຶງເຮັດຄວາມພໍໃຈຢ່າງແຮງກ້າ, ความພະຍາຍາມ, ຄວາມອຸດສາຫະ, ຄວາມບາກບັ່ນ, ຄວາມບໍ່ທໍ້ຖອຍ, ສະຕິ ແລະສັມປະຊັນຍະ ເພື່ອດັບໄຟທີ່ໄໝ້ເສື້ອຜ້າ ຫຼືໄໝ້ຫົວນັ້ນເສຍ, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ອຸປະມານີ້ກໍອຸປະໄມດັ່ງນັ້ນ, ພິກຂຸອົງນັ້ນພຶງເຮັດຄວາມພໍໃຈຢ່າງແຮງກ້າ, ຄວາມພະຍາຍາມ, ຄວາມອຸດສາຫະ, ຄວາມບາກບັ່ນ, ຄວາມບໍ່ທໍ້ຖອຍ, ສະຕິ ແລະສັມປະຊັນຍະ ເພື່ອລະບາບອະກຸສົນທັມເຫຼົ່ານັ້ນເສຍ”.

‘‘သစေ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ပစ္စဝေက္ခမာနော ဧဝံ ဇာနာတိ – ‘နတ္ထိ မေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အပ္ပဟီနာ ယေ မေ အဿု ဒိဝါ ကာလံ ကရောန္တဿ အန္တရာယာယာ’တိ, တေန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ တေနေဝ ပီတိပါမောဇ္ဇေန ဝိဟာတဗ္ဗံ အဟောရတ္တာနုသိက္ခိနာ ကုသလေသု ဓမ္မေသု. ဧဝံ ဘာဝိတာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မရဏဿတိ ဧဝံ ဗဟုလီကတာ မဟပ္ဖလာ ဟောတိ မဟာနိသံသာ အမတောဂဓာ အမတပရိယောသာနာ’’တိ. စတုတ္ထံ.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ແຕ່ຖ້າພິກຂຸພິຈາຣະນາຢູ່ ຍ່ອມຮູ້ຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ບາບອະກຸສົນທັມທີ່ເຮົາຍັງລະບໍ່ໄດ້ ທີ່ຈະພຶງເປັນອັນຕະລາຍແກ່ເຮົາ ຜູ້ຈະເຮັດກາລະໃນເວລากາງເວັນ ບໍ່ມີເລີຍ’, ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸອົງນັ້ນພຶງຢູ່ດ້ວຍຄວາມປີຕິແລະປາໂມດນັ້ນແລ້ວ ໝັ່ນສຶກສາທັງກາງເວັນແລະກາງຄືນໃນກຸສົນທັມທັງຫຼາຍ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ມໍຣະນະສະຕິ ທີ່ບຸກຄົນຈະເລີນແລ້ວຢ່າງນີ້ ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍແລ້ວຢ່າງນີ້ ຍ່ອມມີຜົນຫຼາຍ ມີອານິສົງຫຼາຍ ມີອະມະຕະເປັນທີ່ຢັ່ງລົງ ມີອະມະຕະເປັນທີ່ສຸດ” ດັ່ງນີ້. (ສູດທີ 4)

၅. ပဌမသမ္ပဒါသုတ္တံ

໕. ປະຖະມະສັມປະທາສູດ

၇၅. ‘‘အဋ္ဌိမာ, ဘိက္ခဝေ, သမ္ပဒါ. ကတမာ အဋ္ဌ? ဥဋ္ဌာနသမ္ပဒါ, အာရက္ခသမ္ပဒါ, ကလျာဏမိတ္တတာ, သမဇီဝိတာ, သဒ္ဓါသမ္ပဒါ, သီလသမ္ပဒါ, စာဂသမ္ပဒါ, ပညာသမ္ပဒါ – ဣမာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ သမ္ပဒါ’’တိ.

໗໕. “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຄວາມເຖິງພ້ອມ (ສັມປະທາ) 8 ປະການນີ້. 8 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍຄວາມຂະຫຍັນ (ອຸດຖານະສັມປະທາ), ຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍການຮັກສາ (ອາຣັກຂະສັມປະທາ), ຄວາມມີມິດດີ (ກັນລະຍານະມິດຕະຕາ), ຄວາມມີຊີວິດສະໝໍ່າສະເໝີ (ສະມະຊີວີຕາ), ຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍສັດທາ (ສັດທາສັມປະທາ), ຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍສີນ (ສີລະສັມປະທາ), ຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍການເສຍສະຫຼະ (ຈາຄະສັມປະທາ), ຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍປັນຍา (ປັນຍາສັມປະທາ). ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ ຄວາມເຖິງພ້ອມ 8 ປະການ”.

‘‘ဥဋ္ဌာတာ ကမ္မဓေယျေသု, အပ္ပမတ္တော ဝိဓာနဝါ;

သမံ ကပ္ပေတိ ဇီဝိကံ, သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ.

“ບຸກຄົນຜູ້ຂະຫຍັນໃນການງານ, ບໍ່ປະມາດ, ມີການຈັດແຈງຈັດສັນດີ, ຍ່ອມລ້ຽງຊີວິດຢ່າງສະໝໍ່າສະເໝີ, ແລະຄອຍຮັກສາຊັບທີ່ຫາໄດ້ມາ”.

‘‘သဒ္ဓေါ သီလေန သမ္ပန္နော, ဝဒညူ ဝီတမစ္ဆရော;

နိစ္စံ မဂ္ဂံ ဝိသောဓေတိ, သောတ္ထာနံ သမ္ပရာယိကံ.

“ເປັນຜູ້ມີສັດທາ, ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສີນ, ຮູ້ຄວາມຕ້ອງການຂອງຜູ້ຂໍ, ປາສະຈາກຄວາມຕະໜີ່, ຍ່ອມຊຳຣະທາງອັນເປັນໄປເພື່ອປະໂຫຍດສຸກໃນພົບໜ້າເປັນນິດ”.

‘‘ဣစ္စေတေ အဋ္ဌ ဓမ္မာ စ, သဒ္ဓဿ ဃရမေသိနော;

အက္ခာတာ သစ္စနာမေန, ဥဘယတ္ထ သုခါဝဟာ.

“ທັມ 8 ປະການເຫຼົ່ານີ້ ຂອງຜູ້ຄອງເຮືອນທີ່ມີສັດທາ, ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຜູ້ມີພຣະນາມອັນແທ້ຈິງ ໄດ້ຕຣັດໄວ້ວ່າ ຍ່ອມນຳສຸກມາໃຫ້ໃນໂລກທັງສອງ”.

‘‘ဒိဋ္ဌဓမ္မဟိတတ္ထာယ, သမ္ပရာယသုခါယ စ;

ဧဝမေတံ ဂဟဋ္ဌာနံ, စာဂေါ ပုညံ ပဝဍ္ဎတီ’’တိ. ပဉ္စမံ;

“ເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນໃນປັດຈຸບັນ ແລະເພື່ອຄວາມສຸກໃນພາຍພາກໜ້າ, ການເສຍສະຫຼະແລະບຸນຂອງຄະລຶຫັດຜູ້ຄອງເຮືອນນັ້ນ ຍ່ອມຈະເລີນງອກງາມດ້ວຍປະການລະສັນນີ້”. (ສູດທີ 5)

၆. ဒုတိယသမ္ပဒါသုတ္တံ

໖. ທຸຕິຍະສັມປະທາສູດ

၇၆. ‘‘အဋ္ဌိမာ[Pg.141], ဘိက္ခဝေ, သမ္ပဒါ. ကတမာ အဋ္ဌ? ဥဋ္ဌာနသမ္ပဒါ, အာရက္ခသမ္ပဒါ, ကလျာဏမိတ္တတာ, သမဇီဝိတာ, သဒ္ဓါသမ္ပဒါ, သီလသမ္ပဒါ, စာဂသမ္ပဒါ, ပညာသမ္ပဒါ. ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, ဥဋ္ဌာနသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တော ယေန ကမ္မဋ္ဌာနေန ဇီဝိတံ ကပ္ပေတိ – ယဒိ ကသိယာ ယဒိ ဝဏိဇ္ဇာယ ယဒိ ဂေါရက္ခေန ယဒိ ဣဿတ္တေန ယဒိ ရာဇပေါရိသေန ယဒိ သိပ္ပညတရေန – တတ္ထ ဒက္ခော ဟောတိ အနလသော, တတြုပါယာယ ဝီမံသာယ သမန္နာဂတော, အလံ ကာတုံ အလံ သံဝိဓာတုန္တိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ဥဋ္ဌာနသမ္ပဒါ.

໗໖. “ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຄວາມເຖິງພ້ອມ (ສັມປະທາ) 8 ປະການນີ້. 8 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື ຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍຄວາມຂະຫຍັນ (ອຸດຖານະສັມປະທາ), ຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍການຮັກສາ (ອາຣັກຂະສັມປະທາ), ຄວາມມີມິດດີ (ກັນລະຍານະມິດຕະຕາ), ຄວາມມີຊີວິດສະໝໍ່າສະເໝີ (ສະມະຊີວີຕາ), ຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍສັດທາ (ສັດທາສັມປະທາ), ຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍສີນ (ສີລະສັມປະທາ), ຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍການເສຍສະຫຼະ (ຈາຄະສັມປະທາ), ຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍປັນຍາ (ປັນຍາສັມປະທາ). ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ກໍຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍຄວາມຂະຫຍັນເປັນແນວໃດ? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ກຸນລະບຸດໃນໂລກນີ້ ລ້ຽງຊີວິດດ້ວຍການງານໃດໆ ຄື ດ້ວຍການເຮັດນາ, ດ້ວຍການຄ້າຂາຍ, ດ້ວຍການລ້ຽງສັດ, ດ້ວຍສິລະປະການຍິງທະນູ, ດ້ວຍການຮັບຣາຊະການ, ຫຼືດ້ວຍສິລະປະວິຊາໃດວິຊາໜຶ່ງ, ເປັນຜູ້ຂະຫຍັນ ບໍ່ກຽດຄ້ານໃນການງານນັ້ນ, ປະກອບດ້ວຍປັນຍາເປັນເຄື່ອງພິຈາຣະນາອັນເປັນອຸບາຍໃນການງານນັ້ນ, ສາມາດເຮັດໄດ້ ສາມາດຈັດແຈງໄດ້. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຮຽກວ່າ ຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍຄວາມຂະຫຍັນ”.

‘‘ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, အာရက္ခသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တဿ ဘောဂါ ဟောန္တိ ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတာ ဗာဟာဗလပရိစိတာ သေဒါဝက္ခိတ္တာ ဓမ္မိကာ ဓမ္မလဒ္ဓါ တေ အာရက္ခေန ဂုတ္တိယာ သမ္ပာဒေတိ – ‘ကိန္တိ မေ ဘောဂေ နေဝ ရာဇာနော ဟရေယျုံ, န စောရာ ဟရေယျုံ, န အဂ္ဂိ ဍဟေယျ, န ဥဒကံ ဝဟေယျ, န အပ္ပိယာ ဒါယာဒါ ဟရေယျု’န္တိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အာရက္ခသမ္ပဒါ.

“ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ກໍຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍການຮັກສາເປັນແນວໃດ? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໂພຄະຊັບຂອງກຸນລະບຸດໃນໂລກນີ້ ທີ່ຫາໄດ້ມາດ້ວຍຄວາມຂະຫຍັນໝັ່ນພຽນ, ສະສົມດ້ວຍກຳລັງແຂນ, ອາບເຫື່ອຕ່າງນ້ຳ, ເປັນຊັບທີ່ຊອບທັມ ໄດ້ມາໂດຍທັມ, ເຂົາຍ່ອມຈັດແຈງການປົກປັກຮັກສາແລະຄຸ້ມຄອງຊັບເຫຼົ່ານັ້ນ ດ້ວຍຄິດວ່າ ‘ເຮັດແນວໃດໜໍ ໂພຄະຊັບເຫຼົ່ານີ້ຂອງເຮົາ ຈະບໍ່ຖືກພຣະຣາຊາຮິບໄປ, ບໍ່ຖືກໂຈນປຸ້ນໄປ, ບໍ່ຖືກໄຟໄໝ້, ບໍ່ຖືກນ້ຳພັດໄປ, ແລະບໍ່ຖືກພວກທາຍາດທີ່ບໍ່ເປັນທີ່ຮັກຍາດແຍ່ງໄປ’. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຮຽກວ່າ ຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍການຮັກສາ”.

‘‘ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, ကလျာဏမိတ္တတာ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တော ယသ္မိံ ဂါမေ ဝါ နိဂမေ ဝါ ပဋိဝသတိ, တတ္ထ ယေ တေ ဟောန္တိ ဂဟပတီ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တာ ဝါ ဒဟရာ ဝါ ဝုဒ္ဓသီလိနော ဝုဒ္ဓါ ဝါ ဝုဒ္ဓသီလိနော သဒ္ဓါသမ္ပန္နာ သီလသမ္ပန္နာ စာဂသမ္ပန္နာ ပညာသမ္ပန္နာ, တေဟိ သဒ္ဓိံ သန္တိဋ္ဌတိ သလ္လပတိ သာကစ္ဆံ သမာပဇ္ဇတိ; ယထာရူပါနံ သဒ္ဓါသမ္ပန္နာနံ သဒ္ဓါသမ္ပဒံ အနုသိက္ခတိ, ယထာရူပါနံ သီလသမ္ပန္နာနံ သီလသမ္ပဒံ အနုသိက္ခတိ, ယထာရူပါနံ စာဂသမ္ပန္နာနံ စာဂသမ္ပဒံ အနုသိက္ခတိ, ယထာရူပါနံ ပညာသမ္ပန္နာနံ ပညာသမ္ပဒံ အနုသိက္ခတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ကလျာဏမိတ္တတာ.

“ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຄວາມເປັນຜູ້ມີມິດດີ (ກັນລະຍານະມິດຕະຕາ) ເປັນແນວໃດ? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ກຸນລະບຸດໃນໂລກນີ້ ອາໄສຢູ່ໃນບ້ານ ຫຼື ນິຄົມໃດ ໃນບ້ານ ຫຼື ນິຄົມນັ້ນ ມີຄະຫະບໍດີ ຫຼື ບຸດຂອງຄະຫະບໍດີ ບໍ່ວ່າຈະເປັນຄົນໜຸ່ມທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນສີລທັມ ຫຼື ຄົນແກ່ທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນສີລທັມ ຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສັດທາ ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສີລ ເຖິງພ້ອມດ້ວຍການສະຫຼະ (ຈາຄະ) ເຖິງພ້ອມດ້ວຍປັນຍາ ກຸນລະບຸດນັ້ນຍ່ອມຢູ່ຮ່ວມ ເຈຣະຈາ ສົນທະນາ ກັບບຸກຄົນເຫຼົ່ານັ້ນ ຍ່ອມສຶກສາຮຽນແບບຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍສັດທາ ຂອງຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສັດທາເຊັ່ນນັ້ນ ຍ່ອມສຶກສາຮຽນແບບຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍສີລ ຂອງຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສີລເຊັ່ນນັ້ນ ຍ່ອມສຶກສາຮຽນແບບຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍການສະຫຼະ ຂອງຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍການສະຫຼະເຊັ່ນນັ້ນ ຍ່ອມສຶກສາຮຽນແບບຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍປັນຍາ ຂອງຜູ້ເຖິງພ້ອມດ້ວຍປັນຍາເຊັ່ນນັ້ນ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ເອີ້ນວ່າ ຄວາມເປັນຜູ້ມີມິດດີ.”

‘‘ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, သမဇီဝိတာ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တော အာယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ ဝယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ သမံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ နာစ္စောဂါဠှံ နာတိဟီနံ – ‘ဧဝံ မေ အာယော ဝယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတိ, န စ မေ ဝယော အာယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတီ’တိ. သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, တုလာဓာရော ဝါ တုလာဓာရန္တေဝါသီ ဝါ တုလံ ပဂ္ဂဟေတွာ ဇာနာတိ – ‘ဧတ္တကေန ဝါ ဩနတံ, ဧတ္တကေန ဝါ ဥန္နတ’န္တိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တော အာယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ ဝယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ သမံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ နာစ္စောဂါဠှံ နာတိဟီနံ – ‘ဧဝံ မေ အာယော ဝယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတိ, န စ မေ ဝယော အာယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတီ’တိ. သစာယံ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တော [Pg.142] အပ္ပာယော သမာနော ဥဠာရံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ, တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော ‘ဥဒုမ္ဗရခါဒီ ဝါယံ ကုလပုတ္တော ဘောဂေ ခါဒတီ’တိ. သစေ ပနာယံ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တော မဟာယော သမာနော ကသိရံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ, တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော – ‘အဇေဋ္ဌမရဏံ ဝါယံ ကုလပုတ္တော မရိဿတီ’တိ. ယတော စ ခေါယံ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တော အာယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ ဝယဉ္စ ဘောဂါနံ ဝိဒိတွာ သမံ ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ နာစ္စောဂါဠှံ နာတိဟီနံ – ‘ဧဝံ မေ အာယော ဝယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတိ, န စ မေ ဝယော အာယံ ပရိယာဒါယ ဌဿတီ’တိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, သမဇီဝိတာ.

“ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຄວາມເປັນຜູ້ມີຊີວິດສະໝ່ຳສະເໝີ (ສະມະຊີວິຕາ) ເປັນແນວໃດ? ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນໂລກນີ້, ກຸນລະບຸດຮູ້ທາງຈະເລີນ (ລາຍຮັບ) ແຫ່ງໂພຄະທັງຫຼາຍ ແລະ ຮູ້ທາງເສື່ອມ (ລາຍຈ່າຍ) ແຫ່ງໂພຄະທັງຫຼາຍ ແລ້ວ ດຳລົງຊີວິດຢ່າງສະໝ່ຳສະເໝີ ບໍ່ໃຫ້ຟູມເຟືອຍເກີນໄປ ບໍ່ໃຫ້ຝືດເຄືອງເກີນໄປ ໂດຍຄິດວ່າ ‘ດ້ວຍການໃຊ້ຈ່າຍຢ່າງນີ້ ລາຍຮັບຂອງເຮົາຈະກຸ້ມລາຍຈ່າຍ ແລະ ລາຍຈ່າຍຂອງເຮົາຈະບໍ່ເກີນລາຍຮັບ’. ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ປຽບເໝືອນຄົນຊັ່ງຊາ ຫຼື ລູກມືຂອງຄົນຊັ່ງຊາ ຍົກຕາຊັ່ງຂຶ້ນແລ້ວ ຍ່ອມຮູ້ວ່າ ‘ຫຼຸດລົງເທົ່ານີ້ ຫຼື ຟູຂຶ້ນເທົ່ານີ້’ ຢ່າງໃດ; ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ກຸນລະບຸດກໍຢ່າງນັ້ນຄືກັນ ຮູ້ທາງຈະເລີນແຫ່ງໂພຄະທັງຫຼາຍ ແລະ ຮູ້ທາງເສື່ອມແຫ່ງໂພຄະທັງຫຼາຍ ແລ້ວ ດຳລົງຊີວິດຢ່າງສະໝ່ຳສະເໝີ ບໍ່ໃຫ້ຟູມເຟືອຍເກີນໄປ ບໍ່ໃຫ້ຝືດເຄືອງເກີນໄປ ໂດຍຄິດວ່າ ‘ດ້ວຍການໃຊ້ຈ່າຍຢ່າງນີ້ ລາຍຮັບຂອງເຮົາຈະກຸ້ມລາຍຈ່າຍ ແລະ ລາຍຈ່າຍຂອງເຮົາຈະບໍ່ເກີນລາຍຮັບ’. ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຖ້າກຸນລະບຸດນີ້ມີລາຍຮັບໜ້ອຍ ແຕ່ດຳລົງຊີວິດຢ່າງຟູມເຟືອຍ, ກໍຈະມີຄົນຕິຕຽນເຂົາວ່າ ‘ກຸນລະບຸດຜູ້ນີ້ກິນໂພຄະສົມບັດຄືກັນກັບຄົນກິນໝາກເດື່ອ’. ແຕ່ຖ້າກຸນລະບຸດນີ້ມີລາຍຮັບຫຼາຍ ແຕ່ດຳລົງຊີວິດຢ່າງຝືດເຄືອງ, ກໍຈະມີຄົນຕິຕຽນເຂົາວ່າ ‘ກຸນລະບຸດຜູ້ນີ້ຄົງຈະຕາຍຢ່າງອານາຖາ (ຄືຄົນບໍ່ມີທີ່ເພິ່ງ)’. ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເມື່ອໃດກຸນລະບຸດຮູ້ທາງຈະເລີນແຫ່ງໂພຄະທັງຫຼາຍ ແລະ ຮູ້ທາງເສື່ອມແຫ່ງໂພຄະທັງຫຼາຍ ແລ້ວ ດຳລົງຊີວິດຢ່າງສະໝ່ຳສະເໝີ ບໍ່ໃຫ້ຟູມເຟືອຍເກີນໄປ ບໍ່ໃຫ້ຝືດເຄືອງເກີນໄປ ໂດຍຄິດວ່າ ‘ດ້ວຍການໃຊ້ຈ່າຍຢ່າງນີ້ ລາຍຮັບຂອງເຮົາຈະກຸ້ມລາຍຈ່າຍ ແລະ ລາຍຈ່າຍຂອງເຮົາຈະບໍ່ເກີນລາຍຮັບ’. ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຮຽກວ່າ ຄວາມເປັນຜູ້ມີຊີວິດສະໝ່ຳສະເໝີ.”

‘‘ကတမာ စ ဘိက္ခဝေ, သဒ္ဓါသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တော သဒ္ဓေါ ဟောတိ, သဒ္ဒဟတိ တထာဂတဿ ဗောဓိံ – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ…ပေ… သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’တိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, သဒ္ဓါသမ္ပဒါ.

“ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍສັດທາ (ສັດທາສຳປະທາ) ເປັນແນວໃດ? ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນໂລກນີ້, ກຸນລະບຸດເປັນຜູ້ມີສັດທາ, ຍ່ອມເຊື່ອໝັ້ນໃນພະປັນຍາຕຣັສຮູ້ຂອງພະຕຖາຄົດວ່າ ‘ເພາະເຫດນີ້ໆ ພະຜູ້ມີພະພາກເຈົ້ານັ້ນ ເປັນພະອໍຣະຫັນ... ເປັນສາດສະດາຂອງເທວະດາແລະມະນຸດທັງຫຼາຍ ເປັນຜູ້ຕື່ນແລ້ວ ເປັນຜູ້ຈຳແນກທຳ’ ດັ່ງນີ້. ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຮຽກວ່າ ຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍສັດທາ.”

‘‘ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, သီလသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တော ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ…ပေ… သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, သီလသမ္ပဒါ.

“ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍສີລ (ສີລະສຳປະທາ) ເປັນແນວໃດ? ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນໂລກນີ້, ກຸນລະບຸດເປັນຜູ້ເວັ້ນຂາດຈາກການຂ້າສັດ... ເວັ້ນຂາດຈາກການດື່ມນ້ຳເມົາຄືສຸລາແລະເມໄລອັນເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມປະມາດ. ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຮຽກວ່າ ຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍສີລ.”

‘‘ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, စာဂသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တော ဝိဂတမလမစ္ဆေရေန စေတသာ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ…ပေ… ယာစယောဂေါ ဒါနသံဝိဘာဂရတော. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, စာဂသမ္ပဒါ.

“ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍການບໍລິຈາກ (ຈາຄະສຳປະທາ) ເປັນແນວໃດ? ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນໂລກນີ້, ກຸນລະບຸດມີໃຈປາສະຈາກມົນທິນຄືຄວາມຕະໜີ່ ຄອງເຮືອນຢູ່... ເປັນຜູ້ຄວນແກ່ການຂໍ ຍິນດີໃນການໃຫ້ແລະການແບ່ງປັນ. ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຮຽກວ່າ ຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍການບໍລິຈາກ.”

‘‘ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, ပညာသမ္ပဒါ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တော ပညဝါ ဟောတိ…ပေ… သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယဂါမိနိယာ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ပညာသမ္ပဒါ. ဣမာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ သမ္ပဒါ’’တိ.

“ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍປັນຍา (ປັນຍาສຳປະທາ) ເປັນແນວໃດ? ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ໃນໂລກນີ້, ກຸນລະບຸດເປັນຜູ້ມີປັນຍາ... ປະກອບດ້ວຍປັນຍາອັນປະເສີດ ທີ່ຢັ່ງຮູ້ເຖິງຄວາມເກີດແລະຄວາມດັບ ອັນເປັນໄປເພື່ອຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງທຸກໂດຍຊອບ. ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ນີ້ຮຽກວ່າ ຄວາມເຖິງພ້ອມດ້ວຍປັນຍา. ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເຫຼົ່ານີ້ແລ ຄວາມເຖິງພ້ອມ 8 ປະການ.”

‘‘ဥဋ္ဌာတာ ကမ္မဓေယျေသု, အပ္ပမတ္တော ဝိဓာနဝါ;

သမံ ကပ္ပေတိ ဇီဝိကံ, သမ္ဘတံ အနုရက္ခတိ.

“ຜູ້ມີຄວາມຂະຫຍັນຂັນແຂງໃນການງານ, ບໍ່ປະມາດ, ມີການຈັດສັນຈັດແຈງທີ່ດີ, ຍ່ອມດຳລົງຊີວິດຢ່າງສະໝ່ຳສະເໝີ, ແລະ ຮັກສາຊັບທີ່ສະສົມໄວ້ໄດ້.”

‘‘သဒ္ဓေါ သီလေန သမ္ပန္နော, ဝဒညူ ဝီတမစ္ဆရော;

နိစ္စံ မဂ္ဂံ ဝိသောဓေတိ, သောတ္ထာနံ သမ္ပရာယိကံ.

“ຜູ້ມີສັດທາ, ເຖິງພ້ອມດ້ວຍສີລ, ຮູ້ຄວາມຕ້ອງການຂອງຜູ້ຂໍ, ປາສະຈາກຄວາມຕະໜີ່, ຍ່ອມຊຳລະທາງອັນນຳໄປສູ່ສຸຄະຕິໃນສຳປະຣາຍະພົບຢູ່ສະເໝີ.”

‘‘ဣစ္စေတေ အဋ္ဌ ဓမ္မာ စ, သဒ္ဓဿ ဃရမေသိနော;

အက္ခာတာ သစ္စနာမေန, ဥဘယတ္ထ သုခါဝဟာ.

“ທຳ 8 ປະການເຫຼົ່ານີ້ ຂອງຜູ້ມີສັດທາ ຜູ້ສະແຫວງຫາຄອງເຮືອນ, ພະຜູ້ມີພະນາມອັນແທ້ຈິງ (ພະພຸດທະເຈົ້າ) ໄດ້ຊົງສະແດງໄວ້ວ່າ ເປັນເຫດນຳຄວາມສຸກມາໃຫ້ໃນພົບທັງສອງ.”

‘‘ဒိဋ္ဌဓမ္မဟိတတ္ထာယ, သမ္ပရာယသုခါယ စ;

ဧဝမေတံ ဂဟဋ္ဌာနံ, စာဂေါ ပုညံ ပဝဍ္ဎတီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ;

“ເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນໃນປັດຈຸບັນ ແລະ ເພື່ອຄວາມສຸກໃນສຳປະຣາຍະພົບ, ການບໍລິຈາກແລະບຸນຂອງຄະລຶຫັດຜູ້ນັ້ນ ຍ່ອມຈະເລີນງອກງາມດ້ວຍປະການສະນີ.” (ຈົບສູດທີ 6)

၇. ဣစ္ဆာသုတ္တံ

໗. ອິດສາສູດ

၇၇. တတြ [Pg.143] ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အာဝုသော ဘိက္ခဝေါ’’တိ! ‘‘အာဝုသော’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ပစ္စဿောသုံ. အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဧတဒဝေါစ –

໗໗. ໃນທີ່ນັ້ນແລ ພະສາຣີບຸດຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ຮຽກພິກຂຸທັງຫຼາຍມາວ່າ: “ອາວຸໂສ ພິກຂຸທັງຫຼາຍ!” ພິກຂຸເຫຼົ່ານັ້ນຮັບຄຳພະສາຣີບຸດຜູ້ມີອາຍຸວ່າ: “ອາວຸໂສ!” ພະສາຣີບຸດຜູ້ມີອາຍຸໄດ້ກ່າວຄຳນີ້ວ່າ:

‘‘အဋ္ဌိမေ, အာဝုသော, ပုဂ္ဂလာ သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ လောကသ္မိံ. ကတမေ အဋ္ဌ? ဣဓာဝုသော, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော ဥဋ္ဌဟတိ, ဃဋတိ, ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ ဥဋ္ဌဟတော, ဃဋတော, ဝါယမတော လာဘာယ လာဘော နုပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန အလာဘေန သောစတိ ကိလမတိ ပရိဒေဝတိ, ဥရတ္တာဠိံ ကန္ဒတိ, သမ္မောဟံ အာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော, ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, ဥဋ္ဌဟတိ, ဃဋတိ, ဝါယမတိ လာဘာယ, န စ လာဘီ, သောစီ စ ပရိဒေဝီ စ, စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’’’.

“ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ, ບຸກຄົນ 8 ຈຳພວກເຫຼົ່ານີ້ ມີປາກົດຢູ່ໃນໂລກ. 8 ຈຳພວກເປັນແນວໃດ? ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ, ໃນໂລກນີ້, ພິກຂຸຜູ້ຫຼີກເວັ້ນຢູ່ຜູ້ດຽວ ຜູ້ມີຄວາມເປັນຢູ່ບໍ່ຕິດພັນກັບສິ່ງໃດ ຍ່ອມມີຄວາມປາດຖະໜາເກີດຂຶ້ນເພື່ອຈະໄດ້ລາບ. ເຂົາຍ່ອມຂະຫຍັນ, ພະຍາຍາມ, ອອກແຮງເພື່ອລາບ. ເມື່ອເຂົາຂະຫຍັນ, ພະຍາຍາມ, ອອກແຮງເພື່ອລາບຢູ່, ລາບກໍບໍ່ເກີດຂຶ້ນ. ເຂົາຍ່ອມໂສກເສົ້າ, ເມື່ອຍລ້າ, ຮ້ອງໄຫ້, ທຸບເອິກຮ່ຳໄຮ, ເຖິງຄວາມຫຼົງໄຫຼເພາະບໍ່ໄດ້ລາບນັ້ນ. ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸນີ້ຮຽກວ່າ ‘ເປັນຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜາລາບຢູ່, ຂະຫຍັນ, ພະຍາຍາມ, ອອກແຮງເພື່ອລາບ, ແຕ່ບໍ່ໄດ້ລາບ, ທັງເປັນຜູ້ໂສກເສົ້າ, ຮ້ອງໄຫ້ຮ່ຳໄຮ, ແລະ ເສື່ອມຈາກພະສັດທຳ’.”

‘‘ဣဓ ပနာဝုသော, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော ဥဋ္ဌဟတိ, ဃဋတိ, ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ ဥဋ္ဌဟတော ဃဋတော ဝါယမတော လာဘာယ လာဘော ဥပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန လာဘေန မဇ္ဇတိ ပမဇ္ဇတိ ပမာဒမာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော, ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, ဥဋ္ဌဟတိ ဃဋတိ ဝါယမတိ လာဘာယ, လာဘီ စ, မဒီ စ ပမာဒီ စ, စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’’’.

“ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ, ອີກປະການໜຶ່ງ, ພິກຂຸຜູ້ຫຼີກເວັ້ນຢູ່ຜູ້ດຽວ ຜູ້ມີຄວາມເປັນຢູ່ບໍ່ຕິດພັນກັບສິ່ງໃດ ຍ່ອມມີຄວາມປາດຖະໜາເກີດຂຶ້ນເພື່ອຈະໄດ້ລາບ. ເຂົາຍ່ອມຂະຫຍັນ, ພະຍາຍາມ, ອອກແຮງເພື່ອລາບ. ເມື່ອເຂົາຂະຫຍັນ, ພະຍາຍາມ, ອອກແຮງເພື່ອລາບຢູ່, ລາບກໍເກີດຂຶ້ນ. ເຂົາຍ່ອມມົວເມົາ, ປະມາດ, ເຖິງຄວາມມົວເມົາເພາະລາບນັ້ນ. ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸນີ້ຮຽກວ່າ ‘ເປັນຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜາລາບຢູ່, ຂະຫຍັນ, ພະຍາຍາມ, ອອກແຮງເພື່ອລາບ, ໄດ້ລາບ, ທັງເປັນຜູ້ມົວເມົາ, ປະມາດ, ແລະ ເສື່ອມຈາກພະສັດທຳ’.”

‘‘ဣဓ ပနာဝုသော, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော န ဥဋ္ဌဟတိ, န ဃဋတိ, န ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ အနုဋ္ဌဟတော, အဃဋတော, အဝါယမတော လာဘာယ လာဘော နုပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန အလာဘေန သောစတိ ကိလမတိ ပရိဒေဝတိ, ဥရတ္တာဠိံ ကန္ဒတိ, သမ္မောဟံ အာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော, ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, န ဥဋ္ဌဟတိ, န ဃဋတိ, န ဝါယမတိ လာဘာယ, န စ လာဘီ, သောစီ စ ပရိဒေဝီ စ, စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’’’.

“ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ, ອີກປະการໜຶ່ງ, ພິກຂຸຜູ້ຫຼີກເວັ້ນຢູ່ຜູ້ດຽວ ຜູ້ມີຄວາມເປັນຢູ່ບໍ່ຕິດພັນກັບສິ່ງໃດ ຍ່ອມມີຄວາມປາດຖະໜາເກີດຂຶ້ນเพื่อຈະໄດ້ລາບ. ເຂົາບໍ່ຂະຫຍັນ, ບໍ່ພະຍາຍາມ, ບໍ່ອອກແຮງເພື່ອລາບ. ເມື່ອເຂົາບໍ່ຂະຫຍັນ, ບໍ່ພະຍາຍາມ, ບໍ່ອອກແຮງເພື່ອລາບຢູ່, ລາບກໍບໍ່ເກີດຂຶ້ນ. ເຂົາຍ່ອມໂສກເສົ້າ, ເມື່ອຍລ້າ, ຮ້ອງໄຫ້, ທຸບເອິກຮ່ຳໄຮ, ເຖິງຄວາມຫຼົງໄຫຼເພາະບໍ່ໄດ້ລາບນັ້ນ. ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸນີ້ຮຽກວ່າ ‘ເປັນຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜາລາບຢູ່, ບໍ່ຂະຫຍັນ, ບໍ່ພະຍາຍາມ, ບໍ່ອອກແຮງເພື່ອລາບ, ບໍ່ໄດ້ລາບ, ທັງເປັນຜູ້ໂສກເສົ້າ, ຮ້ອງໄຫ້ຮ່ຳໄຮ, ແລະ ເសື່ອມຈາກພະສັດທຳ’.”

‘‘ဣဓ ပနာဝုသော, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော န ဥဋ္ဌဟတိ, န ဃဋတိ, န ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ အနုဋ္ဌဟတော, အဃဋတော, အဝါယမတော လာဘာယ လာဘော ဥပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန လာဘေန မဇ္ဇတိ ပမဇ္ဇတိ ပမာဒမာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော, ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, န ဥဋ္ဌဟတိ န [Pg.144] ဃဋတိ န ဝါယမတိ လာဘာယ, လာဘီ စ, မဒီ စ ပမာဒီ စ, စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’’’.

“ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ, ອີກປະການໜຶ່ງ, ພິກຂຸຜູ້ຫຼີກເວັ້ນຢູ່ຜູ້ດຽວ ຜູ້ມີຄວາມເປັນຢູ່ບໍ່ຕິດພັນກັບສິ່ງໃດ ຍ່ອມມີຄວາມປາດຖະໜາເກີດຂຶ້ນເພື່ອຈະໄດ້ລາບ. ເຂົາບໍ່ຂະຫຍັນ, ບໍ່ພະຍາຍາມ, ບໍ່ອອກແຮງເພື່ອລາບ. ເມື່ອເຂົາບໍ່ຂະຫຍັນ, ບໍ່ພະຍາຍາມ, ບໍ່ອອກແຮງເພື່ອລາບຢູ່, ລາບກໍເກີດຂຶ້ນ. ເຂົາຍ່ອມມົວເມົາ, ປະມາດ, ເຖິງຄວາມມົວເມົາເພາະລາບນັ້ນ. ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸນີ້ຮຽກວ່າ ‘ເປັນຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜາລາບຢູ່, ບໍ່ຂະຫຍັນ, ບໍ່ພະຍາຍາມ, ບໍ່ອອກແຮງເພື່ອລາບ, ໄດ້ລາບ, ທັງເປັນຜູ້ມົວເມົາ, ປະມາດ, ແລະ ເសື່ອມຈາກພະສັດທຳ’.”

‘‘ဣဓ ပနာဝုသော, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော ဥဋ္ဌဟတိ, ဃဋတိ, ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ ဥဋ္ဌဟတော, ဃဋတော, ဝါယမတော လာဘာယ, လာဘော နုပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန အလာဘေန န သောစတိ န ကိလမတိ န ပရိဒေဝတိ, န ဥရတ္တာဠိံ ကန္ဒတိ, န သမ္မောဟံ အာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော, ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, ဥဋ္ဌဟတိ ဃဋတိ ဝါယမတိ လာဘာယ, န စ လာဘီ, န စ သောစီ န စ ပရိဒေဝီ, အစ္စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’’’.

“ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ, ອີກປະການໜຶ່ງ, ພິກຂຸຜູ້ຫຼີກເວັ້ນຢູ່ຜູ້ດຽວ ຜູ້ມີຄວາມເປັນຢູ່ບໍ່ຕິດພັນກັບສິ່ງໃດ ຍ່ອມມີຄວາມປາດຖະໜາເກີດຂຶ້ນເພື່ອຈະໄດ້ລາບ. ເຂົາຍ່ອມຂະຫຍັນ, ພະຍາຍາມ, ອອກແຮງເພື່ອລາບ. ເມື່ອເຂົາຂະຫຍັນ, ພະຍາຍາມ, ອອກແຮງເພື່ອລາບຢູ່, ລາບກໍບໍ່ເກີດຂຶ້ນ. ເຂົາບໍ່ໂສກເສົ້າ, ບໍ່ເມື່ອຍລ້າ, ບໍ່ຮ້ອງໄຫ້, ບໍ່ທຸບເອິກຮ່ຳໄຮ, ບໍ່ເຖິງຄວາມຫຼົງໄຫຼເພາະບໍ່ໄດ້ລາບນັ້ນ. ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸນີ້ຮຽກວ່າ ‘ເປັນຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜາລາບຢູ່, ຂະຫຍັນ, ພະຍາຍາມ, ອອກແຮງເພື່ອລາບ, ບໍ່ໄດ້ລາບ, ແຕ່ບໍ່ໂສກເສົ້າ, ບໍ່ຮ້ອງໄຫ້ຮ່ຳໄຮ, ແລະ ບໍ່ເສື່ອມຈາກພະສັດທຳ’.”

‘‘ဣဓ ပနာဝုသော, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော ဥဋ္ဌဟတိ, ဃဋတိ, ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ ဥဋ္ဌဟတော, ဃဋတော, ဝါယမတော လာဘာယ, လာဘော ဥပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန လာဘေန န မဇ္ဇတိ န ပမဇ္ဇတိ န ပမာဒမာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော, ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, ဥဋ္ဌဟတိ, ဃဋတိ, ဝါယမတိ လာဘာယ, လာဘီ စ, န စ မဒီ န စ ပမာဒီ, အစ္စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’’’.

“ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ, ອີກປະການໜຶ່ງ, ພິກຂຸຜູ້ຫຼີກເວັ້ນຢູ່ຜູ້ດຽວ ຜູ້ມີຄວາມເປັນຢູ່ບໍ່ຕິດພັນກັບສິ່ງໃດ ຍ່ອມມີຄວາມປາດຖະໜາເກີດຂຶ້ນເພື່ອຈະໄດ້ລາບ. ເຂົາຍ່ອມຂະຫຍັນ, ພະຍາຍາມ, ອອກແຮງເພື່ອລາບ. ເມື່ອເຂົາຂະຫຍັນ, ພະຍາຍາມ, ອອກແຮງເພື່ອລາບຢູ່, ລາບກໍເກີດຂຶ້ນ. ເຂົາບໍ່ມົວເມົາ, ບໍ່ປະມາດ, ບໍ່ເຖິງຄວາມມົວເມົາເພາະລາບນັ້ນ. ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸນີ້ຮຽກວ່າ ‘ເປັນຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜາລາບຢູ່, ຂະຫຍັນ, ພະຍາຍາມ, ອອກແຮງເພື່ອລາບ, ໄດ້ລາບ, ແຕ່ບໍ່ມົວເມົາ, ບໍ່ປະມາດ, ແລະ ບໍ່ເສື່ອມຈາກພະສັດທຳ’.”

‘‘ဣဓ ပနာဝုသော, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော န ဥဋ္ဌဟတိ, န ဃဋတိ, န ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ အနုဋ္ဌဟတော, အဃဋတော, အဝါယမတော လာဘာယ, လာဘော နုပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန အလာဘေန န သောစတိ န ကိလမတိ န ပရိဒေဝတိ, န ဥရတ္တာဠိံ ကန္ဒတိ, န သမ္မောဟံ အာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော, ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, န ဥဋ္ဌဟတိ, န ဃဋတိ, န ဝါယမတိ လာဘာယ, န စ လာဘီ, န စ သောစီ န စ ပရိဒေဝီ, အစ္စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’’’.

“ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ, ອີກປະການໜຶ່ງ, ພິກຂຸຜູ້ຫຼີກເວັ້ນຢູ່ຜູ້ດຽວ ຜູ້ມີຄວາມເປັນຢູ່ບໍ່ຕິດພັນກັບສິ່ງໃດ ຍ່ອມມີຄວາມປາດຖະໜາເກີດຂຶ້ນເພື່ອຈະໄດ້ລາບ. ເຂົາບໍ່ຂະຫຍັນ, ບໍ່ພະຍາຍາມ, ບໍ່ອອກແຮງເພື່ອລາບ. ເມື່ອເຂົາບໍ່ຂະຫຍັນ, ບໍ່ພະຍາຍາມ, ບໍ່ອອກແຮງເພື່ອລາບຢູ່, ລາບກໍບໍ່ເກີດຂຶ້ນ. ເຂົາບໍ່ໂສກເສົ້າ, ບໍ່ເມື່ອຍລ້າ, ບໍ່ຮ້ອງໄຫ້, ບໍ່ທຸບເອິກຮ່ຳໄຮ, ບໍ່ເຖິງຄວາມຫຼົງໄຫຼເພາະບໍ່ໄດ້ລາບນັ້ນ. ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸນີ້ຮຽກວ່າ ‘ເປັນຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜາລາບຢູ່, ບໍ່ຂະຫຍັນ, ບໍ່ພະຍາຍາມ, ບໍ່ອອກແຮງເພື່ອລາບ, ບໍ່ໄດ້ລາບ, ແຕ່ບໍ່ໂສກເສົ້າ, ບໍ່ຮ້ອງໄຫ້ຮ່ຳໄຮ, ແລະ ບໍ່ເສື່ອມຈາກພະສັດທຳ’.”

‘‘ဣဓ ပနာဝုသော, ဘိက္ခုနော ပဝိဝိတ္တဿ ဝိဟရတော နိရာယတ္တဝုတ္တိနော ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ လာဘာယ. သော န ဥဋ္ဌဟတိ, န ဃဋတိ, န ဝါယမတိ လာဘာယ. တဿ အနုဋ္ဌဟတော, အဃဋတော, အဝါယမတော လာဘာယ, လာဘော ဥပ္ပဇ္ဇတိ. သော တေန လာဘေန န မဇ္ဇတိ န ပမဇ္ဇတိ န ပမာဒမာပဇ္ဇတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော, ‘ဘိက္ခု ဣစ္ဆော ဝိဟရတိ လာဘာယ, န ဥဋ္ဌဟတိ, န ဃဋတိ, န ဝါယမတိ လာဘာယ, လာဘီ စ, န စ မဒီ န စ ပမာဒီ, အစ္စုတော စ သဒ္ဓမ္မာ’. ဣမေ ခေါ, အာဝုသော, အဋ္ဌ ပုဂ္ဂလာ သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ လောကသ္မိ’’န္တိ. သတ္တမံ.

“ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ, ອີກປະການໜຶ່ງ, ພິກຂຸຜູ້ຫຼີກເວັ້ນຢູ່ຜູ້ດຽວ ຜູ້ມີຄວາມເປັນຢູ່ບໍ່ຕິດພັນກັບສິ່ງໃດ ຍ່ອມມີຄວາມປາດຖະໜາເກີດຂຶ້ນເພື່ອຈະໄດ້ລາບ. ເຂົາບໍ່ຂະຫຍັນ, ບໍ່ພະຍາຍາມ, ບໍ່ອອກແຮງເພື່ອລາບ. ເມື່ອເຂົາບໍ່ຂະຫຍັນ, ບໍ່ພະຍາຍາມ, ບໍ່ອອກແຮງເພື່ອລາບຢູ່, ລາບກໍເກີດຂຶ້ນ. ເຂົາບໍ່ມົວເມົາ, ບໍ່ປະມາດ, ບໍ່ເຖິງຄວາມມົວເມົາເພາະລາບນັ້ນ. ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ, ພິກຂຸນີ້ຮຽກວ່າ ‘ເປັນຜູ້ມີຄວາມປາດຖະໜາລາບຢູ່, ບໍ່ຂະຫຍັນ, ບໍ່ພະຍາຍາມ, ບໍ່ອອກແຮງເພື່ອລາບ, ໄດ້ລາບ, ແຕ່ບໍ່ມົວເມົາ, ບໍ່ປະມາດ, ແລະ ບໍ່ເສື່ອມຈາກພະສັດທຳ’. ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ, ບຸກຄົນ 8 ຈຳພວກເຫຼົ່ານີ້ແລ ມີປາກົດຢູ່ໃນໂລກ.” (ຈົບສູດທີ 7)

၈. အလံသုတ္တံ

໘. ອະລັງສູດ

၇၈. တတြ [Pg.145] ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ…ပေ… ဆဟာဝုသော, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော, အလံ ပရေသံ. ကတမေဟိ ဆဟိ? ဣဓာဝုသော, ဘိက္ခု ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; သုတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; ဓာတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော စ ဟောတိ; ကလျာဏဝါစော စ ဟောတိ ကလျာဏဝါက္ကရဏော, ပေါရိယာ ဝါစာယ သမန္နာဂတော ဝိဿဋ္ဌာယ အနေလဂဠာယ အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ; သန္ဒဿကော စ ဟောတိ သမာဒပကော သမုတ္တေဇကော သမ္ပဟံသကော သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, အာဝုသော, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော, အလံ ပရေသံ.

໗໘. ໃນເວລານັ້ນ ພຣະສາຣີບຸດຜູ້ມີອາຍຸ ໄດ້ຮຽກພິກຂຸທັງຫຼາຍມາແລ້ວ... 'ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມ 6 ປະການ ຍ່ອມສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ ແລະສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ. ທັມ 6 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ພິກຂຸໃນພຣະສາສນານີ້ ເປັນຜູ້ພິຈາຣະນາໄດ້ໄວໃນກຸສົນທັມທັງຫຼາຍ 1, ເປັນຜູ້ມີປົກກະຕິຊົງຈຳທັມທັງຫຼາຍທີ່ໄດ້ສະດັບແລ້ວ 1, ເປັນຜູ້ພິຈາຣະນາເນື້ອຄວາມແຫ່ງທັມທັງຫຼາຍທີ່ຊົງຈຳໄວ້ແລ້ວ 1, ເປັນຜູ້ຮູ້ເນື້ອຄວາມ ຮູ້ພຣະທັມ ແລ້ວປະຕິບັດທັມສົມຄວນແກ່ທັມ 1, ເປັນຜູ້ມີວາຈາອັນງາມ ມີສຳນຽງອັນງາມ ປະກອບດ້ວຍວາຈາຂອງຊາວເມືອງ ທີ່ສະຫຼະສະຫຼວຍ ບໍ່ມີໂທດ ສື່ຄວາມໝາຍໃຫ້ເຂົ້າໃຈເນື້ອຄວາມໄດ້ 1, ເປັນຜູ້ຊີ້ແຈງໃຫ້ເຫັນແຈ້ງ ຊັກຊວນໃຫ້ສະມາທານ ແກ້ວຫານຮ່າເຣີງ ແກ່ເພື່ອນພຣົມມະຈາຣີທັງຫຼາຍ 1. ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມ 6 ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ ແລະສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ.'

‘‘ပဉ္စဟာဝုသော, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော, အလံ ပရေသံ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? ဣဓာဝုသော, ဘိက္ခု န ဟေဝ ခေါ ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; သုတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; ဓာတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော စ ဟောတိ; ကလျာဏဝါစော စ ဟောတိ…ပေ… သန္ဒဿကော စ ဟောတိ…ပေ… သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, အာဝုသော, ပဉ္စဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော, အလံ ပရေသံ.

'ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມ 5 ປະການ ຍ່ອມສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ ແລະສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ. ທັມ 5 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ພິກຂຸໃນພຣະສາສນານີ້ ບໍ່ເປັນຜູ້ພິຈາຣະນາໄດ້ໄວໃນກຸສົນທັມທັງຫຼາຍ, ແຕ່ເປັນຜູ້ມີປົກກະຕິຊົງຈຳທັມທັງຫຼາຍທີ່ໄດ້ສະດັບແລ້ວ 1, ເປັນຜູ້ພິຈາຣະນາເນື້ອຄວາມແຫ່ງທັມທັງຫຼາຍທີ່ຊົງຈຳໄວ້ແລ້ວ 1, ເປັນຜູ້ຮູ້ເນື້ອຄວາມ ຮູ້ພຣະທັມ ແລ້ວປະຕິບັດທັມສົມຄວນແກ່ທັມ 1, ເປັນຜູ້ມີວາຈາອັນງາມ... 1, ເປັນຜູ້ຊີ້ແຈງໃຫ້ເຫັນແຈ້ງ... ແກ່ເພື່ອນພຣົມມະຈາຣີທັງຫຼາຍ 1. ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມ 5 ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ ແລະສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ.'

‘‘စတူဟာဝုသော, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော, နာလံ ပရေသံ. ကတမေဟိ စတူဟိ? ဣဓာဝုသော, ဘိက္ခု ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; သုတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; ဓာတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော စ ဟောတိ; နော စ ကလျာဏဝါစော ဟောတိ…ပေ… နော စ သန္ဒဿကော ဟောတိ…ပေ… သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, အာဝုသော, စတူဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော, နာလံ ပရေသံ.

'ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມ 4 ປະການ ຍ່ອມສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ ແຕ່ບໍ່ສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ. ທັມ 4 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ພິກຂຸໃນພຣະສາສນານີ້ ເປັນຜູ້ພິຈາຣະນາໄດ້ໄວໃນກຸສົນທັມທັງຫຼາຍ 1, ເປັນຜູ້ມີປົກກະຕິຊົງຈຳທັມທັງຫຼາຍທີ່ໄດ້ສະດັບແລ້ວ 1, ເປັນຜູ້ພິຈາຣະນາເນື້ອຄວາມແຫ່ງທັມທັງຫຼາຍທີ່ຊົງຈຳໄວ້ແລ້ວ 1, ເປັນຜູ້ຮູ້ເນື້ອຄວາມ ຮູ້ພຣະທັມ ແລ້ວປະຕິບັດທັມສົມຄວນແກ່ທັມ 1, ແຕ່ບໍ່ເປັນຜູ້ມີວາຈາອັນງາມ... ບໍ່ເປັນຜູ້ຊີ້ແຈງໃຫ້ເຫັນແຈ້ງ... ແກ່ເພື່ອນພຣົມມະຈາຣີທັງຫຼາຍ. ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມ 4 ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ ແຕ່ບໍ່ສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ.'

‘‘စတူဟာဝုသော, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ ပရေသံ, နာလံ အတ္တနော. ကတမေဟိ စတူဟိ? ဣဓာဝုသော, ဘိက္ခု ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; သုတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; နော စ ဓာတာနံ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; နော စ အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော ဟောတိ; ကလျာဏဝါစော စ ဟောတိ…ပေ… သန္ဒဿကော [Pg.146] စ ဟောတိ…ပေ… သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, အာဝုသော, စတူဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ ပရေသံ, နာလံ အတ္တနော.

'ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມ 4 ປະການ ຍ່ອມສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ ແຕ່ບໍ່ສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ. ທັມ 4 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ພິກຂຸໃນພຣະສາສນານີ້ ເປັນຜູ້ພິຈາຣະນາໄດ້ໄວໃນກຸສົນທັມທັງຫຼາຍ 1, ເປັນຜູ້ມີປົກກະຕິຊົງຈຳທັມທັງຫຼາຍທີ່ໄດ້ສະດັບແລ້ວ 1, ແຕ່ບໍ່ເປັນຜູ້ພິຈາຣະນາເນື້ອຄວາມແຫ່ງທັມທັງຫຼາຍທີ່ຊົງຈຳໄວ້ແລ້ວ, ບໍ່ເປັນຜູ້ຮູ້ເນື້ອຄວາມ ຮູ້ພຣະທັມ ແລ້ວປະຕິບັດທັມສົມຄວນແກ່ທັມ, ແຕ່ເປັນຜູ້ມີວາຈາອັນງາມ... 1, ເປັນຜູ້ຊີ້ແຈງໃຫ້ເຫັນແຈ້ງ... ແກ່ເພື່ອນພຣົມມະຈາຣີທັງຫຼາຍ 1. ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມ 4 ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ ແຕ່ບໍ່ສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ.'

‘‘တီဟာဝုသော, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော, နာလံ ပရေသံ. ကတမေဟိ တီဟိ? ဣဓာဝုသော, ဘိက္ခု န ဟေဝ ခေါ ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; သုတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; ဓာတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော စ ဟောတိ; နော စ ကလျာဏဝါစော ဟောတိ…ပေ… နော စ သန္ဒဿကော ဟောတိ…ပေ… သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, အာဝုသော, တီဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော, နာလံ ပရေသံ.

'ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມ 3 ປະການ ຍ່ອມສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ ແຕ່ບໍ່ສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ. ທັມ 3 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ພິກຂຸໃນພຣະສາສນານີ້ ບໍ່ເປັນຜູ້ພິຈາຣະນາໄດ້ໄວໃນກຸສົນທັມທັງຫຼາຍ, ແຕ່ເປັນຜູ້ມີປົກກະຕິຊົງຈຳທັມທັງຫຼາຍທີ່ໄດ້ສະດັບແລ້ວ 1, ເປັນຜູ້ພິຈາຣະນາເນື້ອຄວາມແຫ່ງທັມທັງຫຼາຍທີ່ຊົງຈຳໄວ້ແລ້ວ 1, ເປັນຜູ້ຮູ້ເນື້ອຄວາມ ຮູ້ພຣະທັມ ແລ້ວປະຕິບັດທັມສົມຄວນແກ່ທັມ 1, ແຕ່ບໍ່ເປັນຜູ້ມີວາຈາອັນງາມ... ບໍ່ເປັນຜູ້ຊີ້ແຈງໃຫ້ເຫັນແຈ້ງ... ແກ່ເພື່ອນພຣົມມະຈາຣີທັງຫຼາຍ. ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມ 3 ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ ແຕ່ບໍ່ສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ.'

‘‘တီဟာဝုသော, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ ပရေသံ, နာလံ အတ္တနော. ကတမေဟိ တီဟိ? ဣဓာဝုသော, ဘိက္ခု န ဟေဝ ခေါ ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; သုတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; နော စ ဓာတာနံ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; နော စ အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော ဟောတိ; ကလျာဏဝါစော စ ဟောတိ…ပေ… အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ, သန္ဒဿကော စ ဟောတိ…ပေ… သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, အာဝုသော, တီဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ ပရေသံ, နာလံ အတ္တနော.

'ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມ 3 ປະການ ຍ່ອມສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ ແຕ່ບໍ່ສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ. ທັມ 3 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ພິກຂຸໃນພຣະສາສນານີ້ ບໍ່ເປັນຜູ້ພິຈາຣະນາໄດ້ໄວໃນກຸສົນທັມທັງຫຼາຍ, ແຕ່ເປັນຜູ້ມີປົກກະຕິຊົງຈຳທັມທັງຫຼາຍທີ່ໄດ້ສະດັບແລ້ວ 1, ແຕ່ບໍ່ເປັນຜູ້ພິຈາຣະນາເນື້ອຄວາມແຫ່ງທັມທັງຫຼາຍທີ່ຊົງຈຳໄວ້ແລ້ວ, ບໍ່ເປັນຜູ້ຮູ້ເນື້ອຄວາມ ຮູ້ພຣະທັມ ແລ້ວປະຕິບັດທັມສົມຄວນແກ່ທັມ, ແຕ່ເປັນຜູ້ມີວາຈາອັນງາມ... ສື່ຄວາມໝາຍໃຫ້ເຂົ້າໃຈເນື້ອຄວາມໄດ້ 1, ເປັນຜູ້ຊີ້ແຈງໃຫ້ເຫັນແຈ້ງ... ແກ່ເພື່ອນພຣົມມະຈາຣີທັງຫຼາຍ 1. ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມ 3 ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ ແຕ່ບໍ່ສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ.'

‘‘ဒွီဟာဝုသော, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော, နာလံ ပရေသံ. ကတမေဟိ ဒွီဟိ? ဣဓာဝုသော, ဘိက္ခု န ဟေဝ ခေါ ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; နော စ သုတာနံ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; ဓာတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော စ ဟောတိ; နော စ ကလျာဏဝါစော ဟောတိ…ပေ… နော စ သန္ဒဿကော ဟောတိ…ပေ… သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, အာဝုသော, ဒွီဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ အတ္တနော, နာလံ ပရေသံ.

'ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມ 2 ປະການ ຍ່ອມສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ ແຕ່ບໍ່ສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ. ທັມ 2 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ພິກຂຸໃນພຣະສາສນານີ້ ບໍ່ເປັນຜູ້ພິຈາຣະນາໄດ້ໄວໃນກຸສົນທັມທັງຫຼາຍ, ບໍ່ເປັນຜູ້ມີປົກກະຕິຊົງຈຳທັມທັງຫຼາຍທີ່ໄດ້ສະດັບແລ້ວ, ແຕ່ເປັນຜູ້ພິຈາຣະນາເນື້ອຄວາມແຫ່ງທັມທັງຫຼາຍທີ່ຊົງຈຳໄວ້ແລ້ວ 1, ເປັນຜູ້ຮູ້ເນື້ອຄວາມ ຮູ້ພຣະທັມ ແລ້ວປະຕິບັດທັມສົມຄວນແກ່ທັມ 1, ແຕ່ບໍ່ເປັນຜູ້ມີວາຈາອັນງາມ... ບໍ່ເປັນຜູ້ຊີ້ແຈງໃຫ້ເຫັນແຈ້ງ... ແກ່ເພື່ອນພຣົມມະຈາຣີທັງຫຼາຍ. ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມ 2 ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ ແຕ່ບໍ່ສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ.'

‘‘ဒွီဟာဝုသော, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ ပရေသံ, နာလံ အတ္တနော. ကတမေဟိ ဒွီဟိ? ဣဓာဝုသော, ဘိက္ခု န ဟေဝ ခေါ ခိပ္ပနိသန္တိ စ ဟောတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု; နော စ သုတာနံ ဓမ္မာနံ ဓာရဏဇာတိကော ဟောတိ; နော စ ဓာတာနံ ဓမ္မာနံ အတ္ထူပပရိက္ခိတာ ဟောတိ; နော စ အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော ဟောတိ; ကလျာဏဝါစော စ ဟောတိ ကလျာဏဝါက္ကရဏော[Pg.147], ပေါရိယာ ဝါစာယ သမန္နာဂတော ဝိဿဋ္ဌာယ အနေလဂဠာယ အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ; သန္ဒဿကော စ ဟောတိ သမာဒပကော သမုတ္တေဇကော သမ္ပဟံသကော သဗြဟ္မစာရီနံ. ဣမေဟိ ခေါ, အာဝုသော, ဒွီဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အလံ ပရေသံ, နာလံ အတ္တနော’’တိ. အဋ္ဌမံ.

'ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມ 2 ປະການ ຍ່ອມສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ ແຕ່ບໍ່ສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ. ທັມ 2 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ພິກຂຸໃນພຣະສາສນານີ້ ບໍ່ເປັນຜູ້ພິຈາຣະນາໄດ້ໄວໃນກຸສົນທັມທັງຫຼາຍ, ບໍ່ເປັນຜູ້ມີປົກກະຕິຊົງຈຳທັມທັງຫຼາຍທີ່ໄດ້ສະດັບແລ້ວ, ບໍ່ເປັນຜູ້ພິຈາຣະນາເນື້ອຄວາມແຫ່ງທັມທັງຫຼາຍທີ່ຊົງຈຳໄວ້ແລ້ວ, ບໍ່ເປັນຜູ້ຮູ້ເນື້ອຄວາມ ຮູ້ພຣະທັມ ແລ້ວປະຕິບັດທັມສົມຄວນແກ່ທັມ, ແຕ່ເປັນຜູ້ມີວາຈາອັນງາມ ມີສຳນຽງອັນງາມ ປະກອບດ້ວຍວາຈາຂອງຊາວເມືອງ ທີ່ສະຫຼະສະຫຼວຍ ບໍ່ມີໂທດ ສື່ຄວາມໝາຍໃຫ້ເຂົ້າໃຈເນື້ອຄວາມໄດ້ 1, ເປັນຜູ້ຊີ້ແຈງໃຫ້ເຫັນແຈ້ງ ຊັກຊວນໃຫ້ສະມາທານ ແກ້ວຫານຮ່າເຣີງ ແກ່ເພື່ອນພຣົມມະຈາຣີທັງຫຼາຍ 1. ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທັມ 2 ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ອື່ນ ແຕ່ບໍ່ສາມາດເພື່ອປະໂຫຍດເກື້ອກູນແກ່ຕົນເອງ'. ຈົບສູດທີ 8.

၉. ပရိဟာနသုတ္တံ

໙. ປະຣິຫານະສູດ

၇၉. ‘‘အဋ္ဌိမေ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မာ သေခဿ ဘိက္ခုနော ပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တိ. ကတမေ အဋ္ဌ? ကမ္မာရာမတာ, ဘဿာရာမတာ, နိဒ္ဒါရာမတာ, သင်္ဂဏိကာရာမတာ, ဣန္ဒြိယေသု အဂုတ္တဒွါရတာ, ဘောဇနေ အမတ္တညုတာ, သံသဂ္ဂါရာမတာ, ပပဉ္စာရာမတာ – ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ဓမ္မာ သေခဿ ဘိက္ခုနော ပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တိ.

໗໙. 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມ 8 ປະການນີ້ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມເສື່ອມຖອຍແກ່ພິກຂຸຜູ້ເປັນເສຂະບຸກຄົນ. ທັມ 8 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື: ຄວາມເປັນຜູ້ຍິນດີໃນການງານ, ຄວາມເປັນຜູ້ຍິນດີໃນການຄຸຍກັນ, ຄວາມເປັນຜູ້ຍິນດີໃນການນອນ, ความເປັົນຜູ້ຍິນດີໃນການຄຸກຄີດ້ວຍໝູ່ຄະນະ, ຄວາມເປັນຜູ້ບໍ່ຄຸ້ມຄອງທະວານໃນອິນຊີທັງຫຼາຍ, ຄວາມເປັນຜູ້ບໍ່ຮູ້ປະມານໃນການບໍລິໂພກອາຫານ, ຄວາມເປັນຜູ້ຍິນດີໃນການຄຸກຄີ, ຄວາມເປັນຜູ້ຍິນດີໃນທັມເຄື່ອງເນີງຊ້າ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມ 8 ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມເສື່ອມຖອຍແກ່ພິກຂຸຜູ້ເປັນເສຂະບຸກຄົນ.'

‘‘အဋ္ဌိမေ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မာ သေခဿ ဘိက္ခုနော အပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တိ. ကတမေ အဋ္ဌ? န ကမ္မာရာမတာ, န ဘဿာရာမတာ, န နိဒ္ဒါရာမတာ, န သင်္ဂဏိကာရာမတာ, ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရတာ, ဘောဇနေ မတ္တညုတာ, အသံသဂ္ဂါရာမတာ, နိပ္ပပဉ္စာရာမတာ – ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ဓမ္မာ သေခဿ ဘိက္ခုနော အပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တီ’’တိ. နဝမံ.

'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມ 8 ປະການນີ້ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອຄວາມບໍ່ເສື່ອມຖອຍແກ່ພິກຂຸຜູ້ເປັນເສຂະບຸກຄົນ. ທັມ 8 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື: ຄວາມເປັນຜູ້ບໍ່ຍິນດີໃນການງານ, ความເປັົນຜູ້ບໍ່ຍິນດີໃນການຄຸຍກັນ, ຄວາມເປັນຜູ້ບໍ່ຍິນດີໃນການນອນ, ຄວາມເປັນຜູ້ບໍ່ຍິນດີໃນການຄຸກຄີດ້ວຍໝູ່ຄະນະ, ຄວາມເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງທະວານໃນອິນຊີທັງຫຼາຍ, ຄວາມເປັນຜູ້ຮູ້ປະມານໃນການບໍລິໂພກອາຫານ, ຄວາມເປັນຜູ້ບໍ່ຍິນດີໃນການຄຸກຄີ, ຄວາມເປັນຜູ້ບໍ່ຍິນດີໃນທັມເຄື່ອງເນີງຊ້າ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ທັມ 8 ປະການນີ້ແລ ຍ່ອມເປັນໄປເພື່ອความບໍ່ເສື່ອມຖອຍແກ່ພິກຂຸຜູ້ເປັນເສຂະບຸກຄົນ'. ຈົບສູດທີ 9.

၁၀. ကုသီတာရမ္ဘဝတ္ထုသုတ္တံ

໑໐. ກຸສີຕາຣັມພະວັດຖຸສູດ

၈၀. ‘‘အဋ္ဌိမာနိ, ဘိက္ခဝေ, ကုသီတဝတ္ထူနိ. ကတမာနိ အဋ္ဌ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ ကမ္မံ ကတ္တဗ္ဗံ ဟောတိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ကမ္မံ ခေါ မေ ကတ္တဗ္ဗံ ဘဝိဿတိ. ကမ္မံ ခေါ ပန မေ ကရောန္တဿ ကာယော ကိလမိဿတိ. ဟန္ဒာဟံ နိပဇ္ဇာမီ’တိ. သော နိပဇ္ဇတိ, န ဝီရိယံ အာရဘတိ အပ္ပတ္တဿ ပတ္တိယာ အနဓိဂတဿ အဓိဂမာယ အသစ္ဆိကတဿ သစ္ဆိကိရိယာယ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, ပဌမံ ကုသီတဝတ္ထု.

໘໐. 'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຫດແຫ່ງຄວາມກຽດຄ້ານ (ກຸສີຕະວັດຖຸ) 8 ປະການນີ້ມີຢູ່. 8 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸໃນພຣະສາສນານີ້ ມີການງານທີ່ຈະຕ້ອງເຮັດ. ເຂົາຍ່ອມມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ: "ເຮົາມີການງານທີ່ຈະຕ້ອງເຮັດ, ແຕ່ເມື່ອເຮົາເຮັດການງານຢູ່ ກາຍຂອງເຮົາຈະເມື່ອຍລ້າ, ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ເຮົາຄວນນອນສາ". ເຂົາກໍນອນລົງ, ບໍ່ປາຣົບຄວາມພຽນ ເພື່ອບັນລຸທັມທີ່ຍັງບໍ່ທັນບັນລຸ ເພື່ອເຂົ້າເຖິງທັມທີ່ຍັງບໍ່ທັນເຂົ້າເຖິງ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ແຈ້ງທັມທີ່ຍັງບໍ່ທັນເຮັດໃຫ້ແຈ້ງ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ຄືເຫດແຫ່ງຄວາມກຽດຄ້ານປະການທີ 1.'

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ ကမ္မံ ကတံ ဟောတိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ ခေါ ကမ္မံ အကာသိံ. ကမ္မံ ခေါ ပန မေ ကရောန္တဿ ကာယော ကိလန္တော. ဟန္ဒာဟံ နိပဇ္ဇာမီ’တိ. သော နိပဇ္ဇတိ, န ဝီရိယံ အာရဘတိ အပ္ပတ္တဿ ပတ္တိယာ အနဓိဂတဿ အဓိဂမာယ အသစ္ဆိကတဿ သစ္ဆိကိရိယာယ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုတိယံ ကုသီတဝတ္ထု.

'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອີກປະການໜຶ່ງ ພິກຂຸໄດ້ເຮັດການງານແລ້ວ. ເຂົາຍ່ອມມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ: "ເຮົາໄດ້ເຮັດການງານແລ້ວ, ແຕ່ເມື່ອເຮົາເຮັດການງານແລ້ວ ກາຍຂອງເຮົາເມື່ອຍລ້າ, ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ເຮົາຄວນນອນສາ". ເຂົາກໍນອນລົງ, ບໍ່ປາຣົບຄວາມພຽນ ເພື່ອບັນລຸທັມທີ່ຍັງບໍ່ທັນບັນລຸ ເພື່ອເຂົ້າເຖິງທັມທີ່ຍັງບໍ່ທັນເຂົ້າເຖິງ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ແຈ້ງທັມທີ່ຍັງບໍ່ທັນເຮັດໃຫ້ແຈ້ງ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ຄືເຫດແຫ່ງຄວາມກຽດຄ້ານປະການທີ 2.'

‘‘ပုန [Pg.148] စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ မဂ္ဂေါ ဂန္တဗ္ဗော ဟောတိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘မဂ္ဂေါ မေ ဂန္တဗ္ဗော ဘဝိဿတိ. မဂ္ဂံ ခေါ ပန မေ ဂစ္ဆန္တဿ ကာယော ကိလမိဿတိ. ဟန္ဒာဟံ နိပဇ္ဇာမီ’တိ. သော နိပဇ္ဇတိ, န ဝီရိယံ အာရဘတိ အပ္ပတ္တဿ ပတ္တိယာ အနဓိဂတဿ အဓိဂမာယ အသစ္ဆိကတဿ သစ္ဆိကိရိယာယ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, တတိယံ ကုသီတဝတ္ထု.

'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອີກປະການໜຶ່ງ ພິກຂຸມີທາງທີ່ຈະຕ້ອງເດີນທາງໄປ. ເຂົາຍ່ອມມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ: "ເຮົາມີທາງທີ່ຈະຕ້ອງເດີນທາງໄປ, ແຕ່ເມື່ອເຮົາເດີນທາງຢູ່ ກາຍຂອງເຮົາຈະເມື່ອຍລ້າ, ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ເຮົາຄວນນອນສາ". ເຂົາກໍນອນລົງ, ບໍ່ປາຣົບຄວາມພຽນ ເພື່ອບັນລຸທັມທີ່ຍັງບໍ່ທັນບັນລຸ ເພື່ອເຂົ້າເຖິງທັມທີ່ຍັງບໍ່ທັນເຂົ້າເຖິງ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ແຈ້ງທັມທີ່ຍັງບໍ່ທັນເຮັດໃຫ້ແຈ້ງ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ຄືເຫດແຫ່ງຄວາມກຽດຄ້ານປະການທີ 3.'

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ မဂ္ဂေါ ဂတော ဟောတိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ ခေါ မဂ္ဂံ အဂမာသိံ. မဂ္ဂံ ခေါ ပန မေ ဂစ္ဆန္တဿ ကာယော ကိလန္တော. ဟန္ဒာဟံ နိပဇ္ဇာမီ’တိ. သော နိပဇ္ဇတိ, န ဝီရိယံ အာရဘတိ အပ္ပတ္တဿ ပတ္တိယာ အနဓိဂတဿ အဓိဂမာယ အသစ္ဆိကတဿ သစ္ဆိကိရိယာယ. ဣဒံ ဘိက္ခဝေ, စတုတ္ထံ ကုသီတဝတ္ထု.

'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອີກປະການໜຶ່ງ ພິກຂຸໄດ້ເດີນທາງໄປແລ້ວ. ເຂົາຍ່ອມມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ: "ເຮົາໄດ້ເດີນທາງໄປແລ້ວ, ແຕ່ເມື່ອເຮົາເດີນທາງແລ້ວ ກາຍຂອງເຮົາເມື່ອຍລ້າ, ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ເຮົາຄວນນອນສາ". ເຂົາກໍນອນລົງ, ບໍ່ປາຣົບຄວາມພຽນ ເພື່ອບັນລຸທັມທີ່ຍັງບໍ່ທັນບັນລຸ ເພື່ອເຂົ້າເຖິງທັມທີ່ຍັງບໍ່ທັນເຂົ້າເຖິງ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ແຈ້ງທັມທີ່ຍັງບໍ່ທັນເຮັດໃຫ້ແຈ້ງ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ຄືເຫດແຫ່ງຄວາມກຽດຄ້ານປະການທີ 4.'

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ပိဏ္ဍာယ စရန္တော န လဘတိ လူခဿ ဝါ ပဏီတဿ ဝါ ဘောဇနဿ ယာဝဒတ္ထံ ပါရိပူရိံ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ ခေါ ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ပိဏ္ဍာယ စရန္တော နာလတ္ထံ လူခဿ ဝါ ပဏီတဿ ဝါ ဘောဇနဿ ယာဝဒတ္ထံ ပါရိပူရိံ. တဿ မေ ကာယော ကိလန္တော အကမ္မညော. ဟန္ဒာဟံ နိပဇ္ဇာမီ’တိ. သော နိပဇ္ဇတိ, န ဝီရိယံ အာရဘတိ…ပေ… ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စမံ ကုသီတဝတ္ထု.

'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອີກປະການໜຶ່ງ ພິກຂຸທ່ຽວບິນທະບາດໄປຍັງບ້ານ ຫຼືນິຄົມ ບໍ່ໄດ້ອາຫານອັນເສົ້າໝອງ ຫຼືປານີດ ໃຫ້ອີ່ມໜຳສຳຣານຕາມຄວາມຕ້ອງການ. ເຂົາຍ່ອມມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ: "ເຮົາທ່ຽວບິນທະບາດໄປຍັງບ້ານ ຫຼືນິຄົມ ບໍ່ໄດ້ອາຫານອັນເສົ້າໝອງ ຫຼືປານີດ ໃຫ້ອີ່ມໜຳສຳຣານຕາມຄວາມຕ້ອງການ, ກາຍຂອງເຮົາເມື່ອຍລ້າ ບໍ່ຄວນແກ່ການງານ, ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ເຮົາຄວນນອນສາ". ເຂົາກໍນອນລົງ, ບໍ່ປາຣົບຄວາມພຽນ... ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ຄືເຫດແຫ່ງຄວາມກຽດຄ້ານປະການທີ 5.'

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ပိဏ္ဍာယ စရန္တော လဘတိ လူခဿ ဝါ ပဏီတဿ ဝါ ဘောဇနဿ ယာဝဒတ္ထံ ပါရိပူရိံ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ ခေါ ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ပိဏ္ဍာယ စရန္တော အလတ္ထံ လူခဿ ဝါ ပဏီတဿ ဝါ ဘောဇနဿ ယာဝဒတ္ထံ ပါရိပူရိံ. တဿ မေ ကာယော ဂရုကော အကမ္မညော မာသာစိတံ မညေ. ဟန္ဒာဟံ နိပဇ္ဇာမီ’တိ. သော နိပဇ္ဇတိ, န ဝီရိယံ အာရဘတိ…ပေ… ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, ဆဋ္ဌံ ကုသီတဝတ္ထု.

'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອີກປະການໜຶ່ງ ພິກຂຸທ່ຽວບິນທະບາດໄປຍັງບ້ານ ຫຼືນິຄົມ ໄດ້ອາຫານອັນເສົ້າໝອງ ຫຼືປານີດ ໃຫ້ອີ່ມໜຳສຳຣານຕາມຄວາມຕ້ອງການ. ເຂົາຍ່ອມມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ: "ເຮົາທ່ຽວບິນທະບາດໄປຍັງບ້ານ ຫຼືນິຄົມ ໄດ້ອາຫານອັນເສົ້າໝອງ ຫຼືປານີດ ໃຫ້ອີ່ມໜຳສຳຣານຕາມຄວາມຕ້ອງການແລ້ວ, ກາຍຂອງເຮົາໜັກໜ່ວງ ບໍ່ຄວນແກ່ການງານ ປານປະໜຶ່ງວ່າຖົ່ວທີ່ແຊ່ນ້ຳໄວ້, ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ເຮົາຄວນນອນສາ". ເຂົາກໍນອນລົງ, ບໍ່ປາຣົບຄວາມພຽນ... ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ຄືເຫດແຫ່ງຄວາມກຽດຄ້ານປະການທີ 6.'

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ဥပ္ပန္နော ဟောတိ အပ္ပမတ္တကော အာဗာဓော. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ဥပ္ပန္နော ခေါ မေ အယံ အပ္ပမတ္တကော အာဗာဓော အတ္ထိ ကပ္ပော နိပဇ္ဇိတုံ. ဟန္ဒာဟံ နိပဇ္ဇာမီ’တိ. သော နိပဇ္ဇတိ, န ဝီရိယံ အာရဘတိ…ပေ… ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, သတ္တမံ ကုသီတဝတ္ထု.

'ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອີກປະການໜຶ່ງ ພິກຂຸມີອາການເຈັບໄຂ້ເລັກນ້ອຍເກີດຂຶ້ນ. ເຂົາຍ່ອມມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ: "ເຮົາມີອາການເຈັບໄຂ້ເລັກນ້ອຍເກີດຂຶ້ນແລ້ວ, ສົມຄວນທີ່ຈະນອນ, ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ເຮົາຄວນນອນສາ". ເຂົາກໍນອນລົງ, ບໍ່ປາຣົບຄວາມພຽນ... ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ຄືເຫດແຫ່ງຄວາມກຽດຄ້ານປະການທີ 7.'

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဂိလာနာ ဝုဋ္ဌိတော ဟောတိ အစိရဝုဋ္ဌိတော ဂေလညာ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ ခေါ ဂိလာနာ ဝုဋ္ဌိတော အစိရဝုဋ္ဌိတော ဂေလညာ. တဿ မေ ကာယော ဒုဗ္ဗလော အကမ္မညော. ဟန္ဒာဟံ နိပဇ္ဇာမီ’တိ[Pg.149]. သော နိပဇ္ဇတိ, န ဝီရိယံ အာရဘတိ အပ္ပတ္တဿ ပတ္တိယာ အနဓိဂတဿ အဓိဂမာယ အသစ္ဆိကတဿ သစ္ဆိကိရိယာယ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌမံ ကုသီတဝတ္ထု. ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ ကုသီတဝတ္ထူနိ.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອີກປະການໜຶ່ງ ພິກຂຸຫາຍຈາກອາພາດແລ້ວ ເປັນຜູ້ຫາກໍຫາຍຈາກອາພາດໄດ້ບໍ່ດົນ. ເຂົາມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ 'ເຮົາຫາຍຈາກອາພາດແລ້ວ ຫາກໍຫາຍຈາກອາພາດໄດ້ບໍ່ດົນ. ກາຍຂອງເຮົານີ້ຍັງອ່ອນເພຍ ບໍ່ຄວນແກ່ການງານ. ເອົາເຖີ້ນ, ເຮົາຈະນອນ.' ເຂົາກໍນອນ ບໍ່ປາລົບຄວາມພຽນ ເພື່ອບັນລຸທຳທີ່ຍັງບໍ່ທັນບັນລຸ ເພື່ອເຖິງທຳທີ່ຍັງບໍ່ທັນເຖິງ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ແຈ້ງທຳທີ່ຍັງບໍ່ທັນເຮັດໃຫ້ແຈ້ງ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ແມ່ນເຫດແຫ່ງຄວາມກຽດຄ້ານປະການທີແປດ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຫດແຫ່ງຄວາມກຽດຄ້ານ 8 ປະການເຫຼົ່ານີ້ແລ.

‘‘အဋ္ဌိမာနိ, ဘိက္ခဝေ, အာရမ္ဘဝတ္ထူနိ. ကတမာနိ အဋ္ဌ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ ကမ္မံ ကတ္တဗ္ဗံ ဟောတိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ကမ္မံ ခေါ မေ ကတ္တဗ္ဗံ ဘဝိဿတိ. ကမ္မံ ခေါ မယာ ကရောန္တေန န သုကရံ ဗုဒ္ဓါနံ သာသနံ မနသိ ကာတုံ. ဟန္ဒာဟံ ပဋိကစ္စေဝ ဝီရိယံ အာရဘာမိ အပ္ပတ္တဿ ပတ္တိယာ အနဓိဂတဿ အဓိဂမာယ အသစ္ဆိကတဿ သစ္ဆိကိရိယာယာ’တိ. သော ဝီရိယံ အာရဘတိ အပ္ပတ္တဿ ပတ္တိယာ အနဓိဂတဿ အဓိဂမာယ အသစ္ဆိကတဿ သစ္ဆိကိရိယာယ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, ပဌမံ အာရမ္ဘဝတ္ထု.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຫດແຫ່ງການປາລົບຄວາມພຽນ 8 ປະການເຫຼົ່ານີ້. 8 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ພິກຂຸມີການງານທີ່ຈະຕ້ອງເຮັດ. ເຂົາມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ 'ເຮົາມີການງານທີ່ຈະຕ້ອງເຮັດ. ເມື່ອເຮົາເຮັດການງານຢູ່ ຈະບໍ່ສະດວກທີ່ຈະມົນສິການຄຳສອນຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍ. ເອົາເຖີ້ນ, ເຮົາຈະປາລົບຄວາມພຽນໄວ້ກ່ອນ ເພື່ອບັນລຸທຳທີ່ຍັງບໍ່ທັນບັນລຸ ເພື່ອເຖິງທຳທີ່ຍັງບໍ່ທັນເຖິງ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ແຈ້ງທຳທີ່ຍັງບໍ່ທັນເຮັດໃຫ້ແຈ້ງ.' ເຂົາກໍປາລົບຄວາມພຽນ ເພື່ອບັນລຸທຳທີ່ຍັງບໍ່ທັນບັນລຸ ເພື່ອເຖິງທຳທີ່ຍັງບໍ່ທັນເຖິງ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ແຈ້ງທຳທີ່ຍັງບໍ່ທັນເຮັດໃຫ້ແຈ້ງ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ແມ່ນເຫດແຫ່ງການປາລົບຄວາມພຽນປະການທີໜຶ່ງ.

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ ကမ္မံ ကတံ ဟောတိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ ခေါ ကမ္မံ အကာသိံ. ကမ္မံ ခေါ ပနာဟံ ကရောန္တော နာသက္ခိံ ဗုဒ္ဓါနံ သာသနံ မနသိ ကာတုံ. ဟန္ဒာဟံ ဝီရိယံ အာရဘာမိ အပ္ပတ္တဿ ပတ္တိယာ အနဓိဂတဿ အဓိဂမာယ အသစ္ဆိကတဿ သစ္ဆိကိရိယာယာ’တိ. သော ဝီရိယံ အာရဘတိ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုတိယံ အာရမ္ဘဝတ္ထု.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອີກປະການໜຶ່ງ ພິກຂຸເຮັດການງານສຳເລັດແລ້ວ. ເຂົາມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ 'ເຮົາໄດ້ເຮັດການງານສຳເລັດແລ້ວ. ເມື່ອເຮົາເຮັດການງານຢູ່ນັ້ນ ບໍ່ສາມາດທີ່ຈະມົນສິການຄຳສອນຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍໄດ້. ເອົາເຖີ້ນ, ເຮົາຈະປາລົບຄວາມພຽນ ເພື່ອບັນລຸທຳທີ່ຍັງບໍ່ທັນບັນລຸ ເພື່ອເຖິງທຳທີ່ຍັງບໍ່ທັນເຖິງ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ແຈ້ງທຳທີ່ຍັງບໍ່ທັນເຮັດໃຫ້ແຈ້ງ.' ເຂົາກໍປາລົບຄວາມພຽນ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ແມ່ນເຫດແຫ່ງການປາລົບຄວາມພຽນປະການທີສອງ.

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ မဂ္ဂေါ ဂန္တဗ္ဗော ဟောတိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – မဂ္ဂေါ ခေါ မေ ဂန္တဗ္ဗော ဘဝိဿတိ. မဂ္ဂံ ခေါ ပန မေ ဂစ္ဆန္တေန န သုကရံ ဗုဒ္ဓါနံ သာသနံ မနသိ ကာတုံ. ဟန္ဒာဟံ ဝီရိယံ…ပေ… ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, တတိယံ အာရမ္ဘဝတ္ထု.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອີກປະການໜຶ່ງ ພິກຂຸຈະຕ້ອງເດີນທາງ. ເຂົາມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ 'ເຮົາຈະຕ້ອງເດີນທາງ. ເມື່ອເຮົາເດີນທາງຢູ່ ຈະບໍ່ສະດວກທີ່ຈະມົນສິການຄຳສອນຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍ. ເອົາເຖີ້ນ, ເຮົາຈະປາລົບຄວາມພຽນ... ຯລຯ... ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ແມ່ນເຫດແຫ່ງການປາລົບຄວາມພຽນປະການທີສາມ.

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ မဂ္ဂေါ ဂတော ဟောတိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – အဟံ ခေါ မဂ္ဂံ အဂမာသိံ. မဂ္ဂံ ခေါ ပနာဟံ ဂစ္ဆန္တော နာသက္ခိံ ဗုဒ္ဓါနံ သာသနံ မနသိ ကာတုံ. ဟန္ဒာဟံ ဝီရိယံ အာရဘာမိ…ပေ… ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, စတုတ္ထံ အာရမ္ဘဝတ္ထု.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອີກປະການໜຶ່ງ ພິກຂຸເດີນທາງສຳເລັດແລ້ວ. ເຂົາມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ 'ເຮົາໄດ້ເດີນທາງສຳເລັດແລ້ວ. ເມື່ອເຮົາເດີນທາງຢູ່ນັ້ນ ບໍ່ສາມາດທີ່ຈະມົນສິການຄຳສອນຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າທັງຫຼາຍໄດ້. ເອົາເຖີ້ນ, ເຮົາຈະປາລົບຄວາມພຽນ... ຯລຯ... ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ແມ່ນເຫດແຫ່ງການປາລົບຄວາມພຽນປະການທີສີ່.

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ပိဏ္ဍာယ စရန္တော န လဘတိ လူခဿ ဝါ ပဏီတဿ ဝါ ဘောဇနဿ ယာဝဒတ္ထံ ပါရိပူရိံ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – အဟံ ခေါ ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ပိဏ္ဍာယ စရန္တော နာလတ္ထံ လူခဿ ဝါ ပဏီတဿ ဝါ ဘောဇနဿ ယာဝဒတ္ထံ ပါရိပူရိံ. တဿ မေ ကာယော လဟုကော ကမ္မညော. ဟန္ဒာဟံ ဝီရိယံ အာရဘာမိ…ပေ… ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စမံ အာရမ္ဘဝတ္ထု.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອີກປະການໜຶ່ງ ພິກຂຸເຂົ້າໄປບິນທະບາດຍັງບ້ານຫຼືນິຄົມ ບໍ່ໄດ້ອາຫານອັນເສົ້າໝອງຫຼືປະນີດ ໃຫ້ອີ່ມໜຳສຳລານຕາມຄວາມຕ້ອງການ. ເຂົາມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ 'ເຮົາເຂົ້າໄປບິນທະບາດຍັງບ້ານຫຼືນິຄົມ ບໍ່ໄດ້ອາຫານອັນເສົ້າໝອງຫຼືປະນີດ ໃຫ້ອີ່ມໜຳສຳລານຕາມຄວາມຕ້ອງການ. ກາຍຂອງເຮົານີ້ເບົາ ຄວນແກ່ການງານ. ເອົາເຖີ້ນ, ເຮົາຈະປາລົບຄວາມພຽນ... ຯລຯ... ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ແມ່ນເຫດແຫ່ງການປາລົບຄວາມພຽນປະການທີຫ້າ.

‘‘ပုန [Pg.150] စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ပိဏ္ဍာယ စရန္တော လဘတိ လူခဿ ဝါ ပဏီတဿ ဝါ ဘောဇနဿ ယာဝဒတ္ထံ ပါရိပူရိံ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – အဟံ ခေါ ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ပိဏ္ဍာယ စရန္တော အလတ္ထံ လူခဿ ဝါ ပဏီတဿ ဝါ ဘောဇနဿ ယာဝဒတ္ထံ ပါရိပူရိံ. တဿ မေ ကာယော ဗလဝါ ကမ္မညော. ဟန္ဒာဟံ ဝီရိယံ အာရဘာမိ…ပေ… ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, ဆဋ္ဌံ အာရမ္ဘဝတ္ထု.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອີກປະການໜຶ່ງ ພິກຂຸເຂົ້າໄປບິນທະບາດຍັງບ້ານຫຼືນິຄົມ ໄດ້ອາຫານອັນເສົ້າໝອງຫຼືປະນີດ ອີ່ມໜຳສຳລານຕາມຄວາມຕ້ອງການ. ເຂົາມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ 'ເຮົາເຂົ້າໄປບິນທະບາດຍັງບ້ານຫຼືນິຄົມ ໄດ້ອາຫານອັນເສົ້າໝອງຫຼືປະນີດ ອີ່ມໜຳສຳລານຕາມຄວາມຕ້ອງການແລ້ວ. ກາຍຂອງເຮົານີ້ມີກຳລັງ ຄວນແກ່ການງານ. ເອົາເຖີ້ນ, ເຮົາຈະປາລົບຄວາມພຽນ... ຯລຯ... ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ແມ່ນເຫດແຫ່ງການປາລົບຄວາມພຽນປະການທີຫົກ.

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ဥပ္ပန္နော ဟောတိ အပ္ပမတ္တကော အာဗာဓော. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ဥပ္ပန္နော ခေါ မေ အယံ အပ္ပမတ္တကော အာဗာဓော. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ ဝိဇ္ဇတိ ယံ မေ အာဗာဓော ပဝဍ္ဎေယျ. ဟန္ဒာဟံ ပဋိကစ္စေဝ ဝီရိယံ အာရဘာမိ…ပေ… ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, သတ္တမံ အာရမ္ဘဝတ္ထု.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອີກປະການໜຶ່ງ ພິກຂຸມີອາພາດເລັກນ້ອຍເກີດຂຶ້ນ. ເຂົາມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ 'ອາພາດເລັກນ້ອຍນີ້ເກີດຂຶ້ນແກ່ເຮົາແລ້ວ. ເປັນໄປໄດ້ທີ່ອາພາດຂອງເຮົາຈະກຳເລີບຂຶ້ນ. ເອົາເຖີ້ນ, ເຮົາຈະປາລົບຄວາມພຽນໄວ້ກ່ອນ... ຯລຯ... ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ແມ່ນເຫດແຫ່ງການປາລົບຄວາມພຽນປະການທີເຈັດ.

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဂိလာနာ ဝုဋ္ဌိတော ဟောတိ အစိရဝုဋ္ဌိတော ဂေလညာ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ ခေါ ဂိလာနာ ဝုဋ္ဌိတော အစိရဝုဋ္ဌိတော ဂေလညာ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ ဝိဇ္ဇတိ ယံ မေ အာဗာဓော ပစ္စုဒါဝတ္တေယျ. ဟန္ဒာဟံ ပဋိကစ္စေဝ ဝီရိယံ အာရဘာမိ အပ္ပတ္တဿ ပတ္တိယာ အနဓိဂတဿ အဓိဂမာယ အသစ္ဆိကတဿ သစ္ဆိကိရိယာယာ’တိ. သော ဝီရိယံ အာရဘတိ အပ္ပတ္တဿ ပတ္တိယာ အနဓိဂတဿ အဓိဂမာယ အသစ္ဆိကတဿ သစ္ဆိကိရိယာယ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌမံ အာရမ္ဘဝတ္ထု. ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌ အာရမ္ဘဝတ္ထူနီ’’တိ. ဒသမံ.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອີກປະການໜຶ່ງ ພິກຂຸຫາຍຈາກອາພາດແລ້ວ ເປັນຜູ້ຫາກໍຫາຍຈາກອາພາດໄດ້ບໍ່ດົນ. ເຂົາມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ 'ເຮົາຫາຍຈາກອາພາດແລ້ວ ຫາກໍຫາຍຈາກອາພາດໄດ້ບໍ່ດົນ. ເປັນໄປໄດ້ທີ່ອາພາດຂອງເຮົາຈະກັບກຳເລີບຄືນມາອີກ. ເອົາເຖີ້ນ, ເຮົາຈະປາລົບຄວາມພຽນໄວ້ກ່ອນ ເພື່ອບັນລຸທຳທີ່ຍັງບໍ່ທັນບັນລຸ ເພື່ອเຖິງທຳທີ່ຍັງບໍ່ທັນເຖິງ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ແຈ້ງທຳທີ່ຍັງບໍ່ທັນເຮັດໃຫ້ແຈ້ງ.' ເຂົາກໍປາລົບຄວາມພຽນ ເພື່ອບັນລຸທຳທີ່ຍັງບໍ່ທັນບັນລຸ ເພື່ອເຖິງທຳທີ່ຍັງບໍ່ທັນເຖິງ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ແຈ້ງທຳທີ່ຍັງບໍ່ທັນເຮັດໃຫ້ແຈ້ງ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ນີ້ແມ່ນເຫດແຫ່ງການປາລົບຄວາມພຽນປະການທີແປດ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເຫດແຫ່ງການປາລົບຄວາມພຽນ 8 ປະການເຫຼົ່ານີ້ແລ. (ຈົບສູດທີສິບ)

ယမကဝဂ္ဂေါ တတိယော.

ຍະມະກະວັກ ທີສາມ ຈົບແລ້ວ.

တဿုဒ္ဒါနံ –

ຫົວຂໍ້ປະຈຳວັກນັ້ນມີດັ່ງນີ້ -

ဒွေ သဒ္ဓါ ဒွေ မရဏဿတီ, ဒွေ သမ္ပဒါ အထာပရေ;

ဣစ္ဆာ အလံ ပရိဟာနံ, ကုသီတာရမ္ဘဝတ္ထူနီတိ.

ສັດທາສູດ 2 ສູດ, ມໍຣະນັດສະຕິສູດ 2 ສູດ, ສັມປະທາສູດ 2 ສູດ, ອີກປະການໜຶ່ງ ຄື ອິດສາສູດ, ອະລັງສູດ, ປະຣິຫານະສູດ, ກຸສີຕະວັດຖຸສູດ ແລະ ອາຣັມພະວັດຖຸສູດ.

(၉) ၄. သတိဝဂ္ဂေါ

(໙) ໔. ສະຕິວັກ

၁. သတိသမ္ပဇညသုတ္တံ

໑. ສະຕິສຳປະຊັນຍະສູດ

၈၁. ‘‘သတိသမ္ပဇညေ, ဘိက္ခဝေ, အသတိ သတိသမ္ပဇညဝိပန္နဿ ဟတူပနိသံ ဟောတိ ဟိရောတ္တပ္ပံ. ဟိရောတ္တပ္ပေ အသတိ ဟိရောတ္တပ္ပဝိပန္နဿ ဟတူပနိသော ဟောတိ ဣန္ဒြိယသံဝရော. ဣန္ဒြိယသံဝရေ အသတိ ဣန္ဒြိယသံဝရဝိပန္နဿ ဟတူပနိသံ ဟောတိ [Pg.151] သီလံ. သီလေ အသတိ သီလဝိပန္နဿ ဟတူပနိသော ဟောတိ သမ္မာသမာဓိ. သမ္မာသမာဓိမှိ အသတိ သမ္မာသမာဓိဝိပန္နဿ ဟတူပနိသံ ဟောတိ ယထာဘူတဉာဏဒဿနံ. ယထာဘူတဉာဏဒဿနေ အသတိ ယထာဘူတဉာဏဒဿနဝိပန္နဿ ဟတူပနိသော ဟောတိ နိဗ္ဗိဒါဝိရာဂေါ. နိဗ္ဗိဒါဝိရာဂေ အသတိ နိဗ္ဗိဒါဝိရာဂဝိပန္နဿ ဟတူပနိသံ ဟောတိ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနံ. သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ရုက္ခော သာခါပလာသဝိပန္နော. တဿ ပပဋိကာပိ န ပါရိပူရိံ ဂစ္ဆတိ, တစောပိ… ဖေဂ္ဂုပိ… သာရောပိ န ပါရိပူရိံ ဂစ္ဆတိ. ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိသမ္ပဇညေ အသတိ သတိသမ္ပဇညဝိပန္နဿ ဟတူပနိသံ ဟောတိ ဟိရောတ္တပ္ပံ; ဟိရောတ္တပ္ပေ အသတိ ဟိရောတ္တပ္ပဝိပန္နဿ ဟတူပနိသော ဟောတိ…ပေ… ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနံ.

໘໑. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເມື່ອສະຕິແລະສຳປະຊັນຍະບໍ່ມີ, ຫິຣິແລະໂອດຕັບປະ ຂອງຜູ້ບົກພ່ອງສະຕິແລະສຳປະຊັນຍະ ຍ່ອມມີອຸປະນິໄສ (ເຫດໃກ້) ຖືກທຳລາຍ. ເມື່ອຫິຣິແລະໂອດຕັບປະບໍ່ມີ, ອິນຊີສັງວອນ ຂອງຜູ້ບົກພ່ອງຫິຣິແລະໂອດຕັບປະ ຍ່ອມມີອຸປະນິໄສຖືກທຳລາຍ. ເມື່ອອິນຊີສັງວອນບໍ່ມີ, ສິນ ຂອງຜູ້ບົກພ່ອງອິນຊີສັງວອນ ຍ່ອມມີອຸປະນິໄສຖືກທຳລາຍ. ເມື່ອສິນບໍ່ມີ, ສຳມາສະມາທິ ຂອງຜູ້ບົກພ່ອງສິນ ຍ່ອມມີອຸປະນິໄສຖືກທຳລາຍ. ເມື່ອສຳມາສະມາທິບໍ່ມີ, ຍະຖາພູຕະຍານະທັດສະນະ ຂອງຜູ້ບົກພ່ອງສຳມາສະມາທິ ຍ່ອມມີອຸປະນິໄສຖືກທຳລາຍ. ເມື່ອຍະຖາພູຕະຍານະທັດສະນະບໍ່ມີ, ນິບພິທາແລະວິຣາຄະ ຂອງຜູ້ບົກພ່ອງຍະຖາພູຕະຍານະທັດສະນະ ຍ່ອມມີອຸປະນິໄສຖືກທຳລາຍ. ເມື່ອນິບພິທາແລະວິຣາຄະບໍ່ມີ, ວິມຸດຕິຍານະທັດສະນະ ຂອງຜູ້ບົກພ່ອງນິບພິທາແລະວິຣາຄະ ຍ່ອມມີອຸປະນິໄສຖືກທຳລາຍ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ປຽບເໝືອນຕົ້ນໄມ້ທີ່ບົກພ່ອງດ້ວຍກິ່ງແລະໃບ, ສະເກັດຂອງຕົ້ນໄມ້ນັ້ນກໍດີ, ເປືອກກໍດີ, ກະພີ້ກໍດີ, ແກ່ນກໍດີ ຍ່ອມບໍ່ເຖິງຄວາມບໍລິບູນ. ອຸປະມາສະນັ້ນແລ, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເມື່ອສະຕິແລະສຳປະຊັນຍະບໍ່ມີ, ຫິຣິແລະໂອດຕັບປະ ຂອງຜູ້ບົກພ່ອງສະຕິແລະສຳປະຊັນຍະ ຍ່ອມມີອຸປະນິໄສຖືກທຳລາຍ; ເມື່ອຫິຣິແລະໂອດຕັບປະບໍ່ມີ, ອິນຊີສັງວອນ ຂອງຜູ້ບົກພ່ອງຫິຣິແລະໂອດຕັບປະ ຍ່ອມມີອຸປະນິໄສຖືກທຳລາຍ... ຯລຯ... ວິມຸດຕິຍານະທັດສະນະ ຍ່ອມມີອຸປະນິໄສຖືກທຳລາຍ.

‘‘သတိသမ္ပဇညေ, ဘိက္ခဝေ, သတိ သတိသမ္ပဇညသမ္ပန္နဿ ဥပနိသသမ္ပန္နံ ဟောတိ ဟိရောတ္တပ္ပံ. ဟိရောတ္တပ္ပေ သတိ ဟိရောတ္တပ္ပသမ္ပန္နဿ ဥပနိသသမ္ပန္နော ဟောတိ ဣန္ဒြိယသံဝရော. ဣန္ဒြိယသံဝရေ သတိ ဣန္ဒြိယသံဝရသမ္ပန္နဿ ဥပနိသသမ္ပန္နံ ဟောတိ သီလံ. သီလေ သတိ သီလသမ္ပန္နဿ ဥပနိသသမ္ပန္နော ဟောတိ သမ္မာသမာဓိ. သမ္မာသမာဓိမှိ သတိ သမ္မာသမာဓိသမ္ပန္နဿ ဥပနိသသမ္ပန္နံ ဟောတိ ယထာဘူတဉာဏဒဿနံ. ယထာဘူတဉာဏဒဿနေ သတိ ယထာဘူတဉာဏဒဿနသမ္ပန္နဿ ဥပနိသသမ္ပန္နော ဟောတိ နိဗ္ဗိဒါဝိရာဂေါ. နိဗ္ဗိဒါဝိရာဂေ သတိ နိဗ္ဗိဒါဝိရာဂသမ္ပန္နဿ ဥပနိသသမ္ပန္နံ ဟောတိ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနံ. သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ရုက္ခော သာခါပလာသသမ္ပန္နော. တဿ ပပဋိကာပိ ပါရိပူရိံ ဂစ္ဆတိ, တစောပိ… ဖေဂ္ဂုပိ… သာရောပိ ပါရိပူရိံ ဂစ္ဆတိ. ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိသမ္ပဇညေ သတိ သတိသမ္ပဇညသမ္ပန္နဿ ဥပနိသသမ္ပန္နံ ဟောတိ ဟိရောတ္တပ္ပံ; ဟိရောတ္တပ္ပေ သတိ ဟိရောတ္တပ္ပသမ္ပန္နဿ ဥပနိသသမ္ပန္နော ဟောတိ…ပေ… ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿန’’န္တိ. ပဌမံ.

ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເມື່ອສະຕິແລະສຳປະຊັນຍະມີຢູ່, ຫິຣິແລະໂອດຕັບປະ ຂອງຜູ້ສົມບູນດ້ວຍສະຕິແລະສຳປະຊັນຍະ ຍ່ອມມີອຸປະນິໄສ (ເຫດໃກ້) ສົມບູນ. ເມື່ອຫິຣິແລະໂອດຕັບປະມີຢູ່, ອິນຊີສັງວອນ ຂອງຜູ້ສົມບູນດ້ວຍຫິຣິແລະໂອດຕັບປະ ຍ່ອມມີອຸປະນິໄສສົມບູນ. ເມື່ອອິນຊີສັງວອນມີຢູ່, ສິນ ຂອງຜູ້ສົມບູນດ້ວຍອິນຊີສັງວອນ ຍ່ອມມີອຸປະນິໄສສົມບູນ. ເມື່ອສິນມີຢູ່, ສຳມາສະມາທິ ຂອງຜູ້ສົມບູນດ້ວຍສິນ ຍ່ອມມີອຸປະນິໄສສົມບູນ. ເມື່ອສຳມາສະມາທິມີຢູ່, ຍະຖາພູຕະຍານະທັດສະນະ ຂອງຜູ້ສົມບູນດ້ວຍສຳມາສະມາທິ ຍ່ອມມີອຸປະນິໄສສົມບູນ. ເມື່ອຍະຖາພູຕະຍານະທັດສະນະມີຢູ່, ນິບພິທາແລະວິຣາຄະ ຂອງຜູ້ສົມບູນດ້ວຍຍະຖາພູຕະຍານະທັດສະນະ ຍ່ອມມີອຸປະນິໄສສົມບູນ. ເມື່ອນິບພິທາແລະວິຣາຄະມີຢູ່, ວິມຸດຕິຍານະທັດສະນະ ຂອງຜູ້ສົມບູນດ້ວຍນິບພິທາແລະວິຣາຄະ ຍ່ອມມີອຸປະນິໄສສົມບູນ. ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ປຽບເໝືອນຕົ້ນໄມ້ທີ່ສົມບູນດ້ວຍກິ່ງແລະໃບ, ສະເກັດຂອງຕົ້ນໄມ້ນັ້ນກໍດີ, ເປືອກກໍດີ, ກະພີ້ກໍດີ, ແກ່ນກໍດີ ຍ່ອມເຖິງຄວາມບໍລິບູນ. ອຸປະມາສະນັ້ນແລ, ດູກ່ອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເມື່ອສະຕິແລະສຳປະຊັນຍະມີຢູ່, ຫິຣິແລະໂອດຕັບປະ ຂອງຜູ້ສົມບູນດ້ວຍສະຕິແລະສຳປະຊັນຍະ ຍ່ອມມີອຸປະນິໄສສົມບູນ; ເມື່ອຫິຣິແລະໂອດຕັບປະມີຢູ່, ອິນຊີສັງວອນ ຂອງຜູ້ສົມບູນດ້ວຍຫິຣິແລະໂອດຕັບປະ ຍ່ອມມີອຸປະນິໄສສົມບູນ... ຯລຯ... ວິມຸດຕິຍານະທັດສະນະ ຍ່ອມມີອຸປະນິໄສສົມບູນ. (ຈົບສູດທີໜຶ່ງ)

၂. ပုဏ္ဏိယသုတ္တံ

໒. ປຸນນິຍະສູດ

၈၂. အထ ခေါ အာယသ္မာ ပုဏ္ဏိယော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ပုဏ္ဏိယော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု ကော ပစ္စယော ယေန အပ္ပေကဒါ တထာဂတံ ဓမ္မဒေသနာ ပဋိဘာတိ, အပ္ပေကဒါ န ပဋိဘာတီ’’တိ? ‘‘သဒ္ဓေါ စ, ပုဏ္ဏိယ, ဘိက္ခု ဟောတိ, နော စုပသင်္ကမိတာ; နေဝ တထာဂတံ ဓမ္မဒေသနာ ပဋိဘာတိ. ယတော စ ခေါ[Pg.152], ပုဏ္ဏိယ, ဘိက္ခု သဒ္ဓေါ စ ဟောတိ, ဥပသင်္ကမိတာ စ; ဧဝံ တထာဂတံ ဓမ္မဒေသနာ ပဋိဘာတိ. သဒ္ဓေါ စ, ပုဏ္ဏိယ, ဘိက္ခု ဟောတိ, ဥပသင်္ကမိတာ စ, နော စ ပယိရုပါသိတာ…ပေ… ပယိရုပါသိတာ စ, နော စ ပရိပုစ္ဆိတာ… ပရိပုစ္ဆိတာ စ, နော စ ဩဟိတသောတော ဓမ္မံ သုဏာတိ… ဩဟိတသောတော စ ဓမ္မံ သုဏာတိ, နော စ သုတွာ ဓမ္မံ ဓာရေတိ… သုတွာ စ ဓမ္မံ ဓာရေတိ, နော စ ဓာတာနံ ဓမ္မာနံ အတ္ထံ ဥပပရိက္ခတိ… ဓာတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထံ ဥပပရိက္ခတိ, နော စ အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော ဟောတိ. နေဝ တာဝ တထာဂတံ ဓမ္မဒေသနာ ပဋိဘာတိ.

໘໒. ຄັ້ງນັ້ນແລ ພຣະຜູ້ມີອາຍຸປຸນນິຍະ ໄດ້ເຂົ້າໄປເຝົ້າພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເຖິງທີ່ປະທັບ, ຖວາຍອະພິວາດແລ້ວ ນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງ. ເມື່ອນັ່ງຢູ່ ນະ ທີ່ຄວນສ່ວນຂ້າງໜຶ່ງແລ້ວ ພຣະຜູ້ມີອາຍຸປຸນນິຍະ ໄດ້ກາບທູນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າດັ່ງນີ້ວ່າ 'ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ອັນໃດນໍ້ເປັນເຫດ ອັນໃດເປັນປັດໄຈ ທີ່ເຮັດໃຫ້ພຣະທຳມະເທດສະໜາຂອງພຣະຕະຖາຄົດ ບາງຄັ້ງກໍແຈ່ມແຈ້ງ (ປາກົດຂຶ້ນ) ບາງຄັ້ງກໍບໍ່ແຈ່ມແຈ້ງ?' 'ດູກ່ອນປຸນນິຍະ ພິກຂຸເປັນຜູ້ມີສັດທາ ແຕ່ບໍ່ເຂົ້າໄປຫາ, ພຣະທຳມະເທດສະໜາຂອງພຣະຕະຖາຄົດກໍຍ່ອມບໍ່ແຈ່ມແຈ້ງ. ແຕ່ເມື່ອໃດ ພິກຂຸເປັນຜູ້ມີສັດທາ ແລະເຂົ້າໄປຫາ, ເມື່ອນັ້ນ ພຣະທຳມະເທດສະໜາຂອງພຣະຕະຖາຄົດຍ່ອມແຈ່ມແຈ້ງ. ດູກ່ອນປຸນນິຍະ ພິກຂຸເປັນຜູ້ມີສັດທາ ເຂົ້າໄປຫາ ແຕ່ບໍ່ເຂົ້າໄປນັ່ງໃກ້... ຯລຯ... ເຂົ້າໄປນັ່ງໃກ້ ແຕ່ບໍ່ໄຕ່ຖາມ... ໄຕ່ຖາມ ແຕ່ບໍ່ມຸ່ງສະດັບຮັບຟັງທຳ... ມຸ່ງສະດັບຮັບຟັງທຳ ແຕ່ຟັງແລ້ວບໍ່ຊົງຈຳທຳໄວ້... ຟັງແລ້ວຊົງຈຳທຳໄວ້ ແຕ່ບໍ່ພິຈາລະນາໄຕ່ຕອງອັດຖະແຫ່ງທຳທີ່ຊົງຈຳໄວ້... ພິຈາລະນາໄຕ່ຕອງອັດຖະແຫ່ງທຳທີ່ຊົງຈຳໄວ້ ແຕ່ບໍ່ຮູ້ທົ່ວເຖິງອັດຖະຮູ້ທົ່ວເຖິງທຳ ແລ້ວປະຕິບັດທຳສົມຄວນແກ່ທຳ, ພຣະທຳມະເທດສະໜາຂອງພຣະຕະຖາຄົດ ກໍຍັງບໍ່ແຈ່ມແຈ້ງກ່ອນ.'

‘‘ယတော စ ခေါ, ပုဏ္ဏိယ, ဘိက္ခု သဒ္ဓေါ စ ဟောတိ, ဥပသင်္ကမိတာ စ, ပယိရုပါသိတာ စ, ပရိပုစ္ဆိတာ စ, ဩဟိတသောတော စ ဓမ္မံ သုဏာတိ, သုတွာ စ ဓမ္မံ ဓာရေတိ, ဓာတာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထံ ဥပပရိက္ခတိ, အတ္ထမညာယ ဓမ္မမညာယ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော စ ဟောတိ; ဧဝံ တထာဂတံ ဓမ္မဒေသနာ ပဋိဘာတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ပုဏ္ဏိယ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတာ ဧကန္တပဋိဘာနာ တထာဂတံ ဓမ္မဒေသနာ ဟောတီ’’တိ. ဒုတိယံ.

'ແຕ່ເມື່ອໃດ, ດູກ່ອນປຸນນິຍະ ພິກຂຸເປັນຜູ້ມີສັດທາ, ເຂົ້າໄປຫາ, ເຂົ້າໄປນັ່ງໃກ້, ໄຕ່ຖາມ, ມຸ່ງສະດັບຮັບຟັງທຳ, ຟັງແລ້ວຊົງຈຳທຳໄວ້, ພິຈາລະນາໄຕ່ຕອງອັດຖະແຫ່ງທຳທີ່ຊົງຈຳໄວ້, ຮູ້ທົ່ວເຖິງອັດຖະຮູ້ທົ່ວເຖິງທຳ ແລ້ວປະຕິບັດທຳສົມຄວນແກ່ທຳ; ເມື່ອນັ້ນ ພຣະທຳມະເທດສະໜາຂອງພຣະຕະຖາຄົດ ຍ່ອມແຈ່ມແຈ້ງ. ດູກ່ອນປຸນນິຍະ ພຣະທຳມະເທດສະໜາຂອງພຣະຕະຖາຄົດ ຍ່ອມແຈ່ມແຈ້ງໂດຍສ່ວນດຽວ ແກ່ຜູ້ທີ່ປະກອບດ້ວຍທຳ 8 ປະການເຫຼົ່ານີ້ແລ. (ຈົບສູດທີສອງ)

၃. မူလကသုတ္တံ

໓. ມູລະກະສູດ

၈၃. ‘‘သစေ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ ဧဝံ ပုစ္ဆေယျုံ – ‘ကိံမူလကာ, အာဝုသော, သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ကိံသမ္ဘဝါ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ကိံသမုဒယာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ကိံသမောသရဏာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ကိံပမုခါ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ကိံအဓိပတေယျာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ကိံဥတ္တရာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ကိံသာရာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ’တိ, ဧဝံ ပုဋ္ဌာ တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, တေသံ အညတိတ္ထိယာနံ ပရိဗ္ဗာဇကာနံ ကိန္တိ ဗျာကရေယျာထာ’’တိ? ‘‘ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ, ဘဂဝံနေတ္တိကာ ဘဂဝံပဋိသရဏာ. သာဓု, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တံယေဝ ပဋိဘာတု ဧတဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော. ဘဂဝတော သုတွာ ဘိက္ခူ ဓာရေဿန္တီ’’တိ.

໘໓. “ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຖ້າຫາກພວກອັນຍະເດຍຖີປະຣິພາຊົກຈະຖາມຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ທຳທັງປວງມີອັນໃດເປັນຮາກເຫງົ້າ? ທຳທັງປວງມີອັນໃດເປັນແດນເກີດ? ທຳທັງປວງມີອັນໃດເປັນເຫດເກີດ? ທຳທັງປວງມີອັນໃດເປັນທີ່ປະຊຸມລົງ? ທຳທັງປວງມີອັນໃດເປັນປະທານ? ທຳທັງປວງມີອັນໃດເປັນໃຫຍ່? ທຳທັງປວງມີອັນໃດເປັນຍອດ? ທຳທັງປວງມີອັນໃດເປັນແກ່ນສານ?’ ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເມື່ອຖືກຖາມຢ່າງນີ້ແລ້ວ ພວກເທີທັງຫຼາຍຈະຕອບແກ່ພວກອັນຍະເດຍຖີປະຣິພາຊົກເຫຼົ່ານັ້ນວ່າແນວໃດ?” “ຂ້າແแทนພຣະອົງຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ທຳທັງຫຼາຍຂອງຂ້າພຣະອົງມີພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເປັນຮາກເຫງົ້າ ມີພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເປັນຜູ້ນຳພາ ມີພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເປັນທີ່ເພິ່ງອາໄສ ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ເປັນການດີແທ້ ຂໍເນື້ອຄວາມແຫ່ງພາສິດນີ້ຈົ່ງແຈ່ມແຈ້ງແກ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເອງເຖີດ ພິກຂຸທັງຫຼາຍໄດ້ຟັງຈາກພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າແລ້ວ ຈັກຊົງຈຳໄວ້.”

‘‘တေန ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဒေသေဿာမိ. တံ သုဏာထ, သာဓုကံ မနသိ ကရောထ; ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သစေ, ဘိက္ခဝေ, အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ ဧဝံ ပုစ္ဆေယျုံ – ‘ကိံမူလကာ, အာဝုသော, သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ကိံသမ္ဘဝါ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ကိံသမုဒယာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ကိံသမောသရဏာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ကိံပမုခါ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ[Pg.153], ကိံအဓိပတေယျာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ကိံဥတ္တရာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ကိံသာရာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ’တိ, ဧဝံ ပုဋ္ဌာ တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, တေသံ အညတိတ္ထိယာနံ ပရိဗ္ဗာဇကာနံ ဧဝံ ဗျာကရေယျာထ – ‘ဆန္ဒမူလကာ, အာဝုသော, သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, မနသိကာရသမ္ဘဝါ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ဖဿသမုဒယာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ဝေဒနာသမောသရဏာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, သမာဓိပ္ပမုခါ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, သတာဓိပတေယျာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ပညုတ္တရာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ, ဝိမုတ္တိသာရာ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ’တိ, ဧဝံ ပုဋ္ဌာ တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, တေသံ အညတိတ္ထိယာနံ ပရိဗ္ဗာဇကာနံ ဧဝံ ဗျာကရေယျာထာ’’တိ. တတိယံ.

“ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຖ້າຢ່າງນັ້ນ ເຮົາຈັກສະແດງ ພວກເທີຈົ່ງຟັງທຳນັ້ນ ຈົ່ງໃສ່ໃຈໃຫ້ດີ ເຮົາຈັກກ່າວ” ພິກຂຸເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ທູນຮັບສະໜອງພຣະດຳຣັດຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າວ່າ “ຢ່າງນັ້ນ ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ”. ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດດັ່ງນີ້ວ່າ: “ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ຖ້າຫາກພວກອັນຍະເດຍຖີປະຣິພາຊົກຈະຖາມຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ທຳທັງປວງມີອັນໃດເປັນຮາກເຫງົ້າ? ທຳທັງປວງມີອັນໃດເປັນແດນເກີດ? ທຳທັງປວງມີອັນໃດເປັນເຫດເກີດ? ທຳທັງປວງມີອັນໃດເປັນທີ່ປະຊຸມລົງ? ທຳທັງປວງມີອັນໃດເປັນປະທານ? ທຳທັງປວງມີອັນໃດເປັນໃຫຍ່? ທຳທັງປວງມີອັນໃດເປັນຍອດ? ທຳທັງປວງມີອັນໃດເປັນແກ່ນສານ?’ ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເມື່ອຖືກຖາມຢ່າງນີ້ແລ້ວ ພວກເທີທັງຫຼາຍຄວນຕອບແກ່ພວກອັນຍະເດຍຖີປະຣິພາຊົກເຫຼົ່ານັ້ນຢ່າງນີ້ວ່າ: ‘ອາວຸໂສທັງຫຼາຍ ທຳທັງປວງມີສັນທະເປັນຮາກເຫງົ້າ, ທຳທັງປວງມີມະນະສິການເປັນແດນເກີດ, ທຳທັງປວງມີຜັດສະເປັນເຫດເກີດ, ທຳທັງປວງມີເວທະນາເປັນທີ່ປະຊຸມລົງ, ທຳທັງປວງມີສະມາທິເປັນປະທານ, ທຳທັງປວງມີສະຕິເປັນໃຫຍ່, ທຳທັງປວງມີປັນຍາເປັນຍອດ, ທຳທັງປວງມີວິມຸດຕິເປັນແກ່ນສານ’ ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເມື່ອຖືກຖາມຢ່າງນີ້ແລ້ວ ພວກເທີທັງຫຼາຍຄວນຕອບແກ່ພວກອັນຍະເດຍຖີປະຣິພາຊົກເຫຼົ່ານັ້ນຢ່າງນີ້ແລ້ວ.” (ຈົບສູດທີ 3)

၄. စောရသုတ္တံ

໔. ໂຈຣະສູດ

၈၄. ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော မဟာစောရော ခိပ္ပံ ပရိယာပဇ္ဇတိ, န စိရဋ္ဌိတိကော ဟောတိ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? အပ္ပဟရန္တဿ ပဟရတိ, အနဝသေသံ အာဒိယတိ, ဣတ္ထိံ ဟနတိ, ကုမာရိံ ဒူသေတိ, ပဗ္ဗဇိတံ ဝိလုမ္ပတိ, ရာဇကောသံ ဝိလုမ္ပတိ, အစ္စာသန္နေ ကမ္မံ ကရောတိ, န စ နိဓာနကုသလော ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော မဟာစောရော ခိပ္ပံ ပရိယာပဇ္ဇတိ, န စိရဋ္ဌိတိကော ဟောတိ.

໘໔. “ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ມະຫາໂຈນທີ່ປະກອບດ້ວຍອົງ 8 ປະການ ຍ່ອມເຖິງຄວາມພິນາດໄວ ບໍ່ຕັ້ງຢູ່ໄດ້ດົນນານ. ອົງ 8 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື: ຍ່ອມທຳຮ້າຍຜູ້ທີ່ບໍ່ທຳຮ້າຍຕົນ, ຍ່ອມລັກຊັບເອົາຈົນໝົດສິ້ນບໍ່ມີເຫຼືອ, ຍ່ອມຂ້າຜູ້ຍິງ, ຍ່ອມປະທຸສະຮ້າຍຍິງສາວ, ຍ່ອມປຸ້ນສະດົມບັນພະຊິດ, ຍ່ອມປຸ້ນພຣະຄັງຫຼວງ, ຍ່ອມທຳການປຸ້ນສະດົມໃນທີ່ໃກ້ເກີນໄປ, ແລະ ບໍ່ເປັນຜູ້ສະຫຼາດໃນການເກັບມ້ຽນຊັບ. ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ມະຫາໂຈນທີ່ປະກອບດ້ວຍອົງ 8 ປະການເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ ຍ່ອມເຖິງຄວາມພິນາດໄວ ບໍ່ຕັ້ງຢູ່ໄດ້ດົນນານ.”

‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော မဟာစောရော န ခိပ္ပံ ပရိယာပဇ္ဇတိ, စိရဋ္ဌိတိကော ဟောတိ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? န အပ္ပဟရန္တဿ ပဟရတိ, န အနဝသေသံ အာဒိယတိ, န ဣတ္ထိံ ဟနတိ, န ကုမာရိံ ဒူသေတိ, န ပဗ္ဗဇိတံ ဝိလုမ္ပတိ, န ရာဇကောသံ ဝိလုမ္ပတိ, န အစ္စာသန္နေ ကမ္မံ ကရောတိ, နိဓာနကုသလော စ ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော မဟာစောရော န ခိပ္ပံ ပရိယာပဇ္ဇတိ, စိရဋ္ဌိတိကော ဟောတီ’’တိ. စတုတ္ထံ.

“ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ມະຫາໂຈນທີ່ປະກອບດ້ວຍອົງ 8 ປະການ ຍ່ອມບໍ່ເຖິງຄວາມພິນາດໄວ ແລະ ຕັ້ງຢູ່ໄດ້ດົນນານ. ອົງ 8 ປະການແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື: ບໍ່ທຳຮ້າຍຜູ້ທີ່ບໍ່ທຳຮ້າຍຕົນ, ບໍ່ລັກຊັບເອົາຈົນໝົດສິ້ນບໍ່ມີເຫຼືອ, ບໍ່ຂ້າຜູ້ຍິງ, ບໍ່ປະທຸສະຮ້າຍຍິງສາວ, ບໍ່ປຸ້ນສະດົມບັນພະຊິດ, ບໍ່ປຸ້ນພຣະຄັງຫຼວງ, ບໍ່ທຳການປຸ້ນສະດົມໃນທີ່ໃກ້ເກີນໄປ, ແລະ ເປັນຜູ້ສະຫຼາດໃນການເเก็บມ້ຽນຊັບ. ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ ມະຫາໂຈນທີ່ປະກອບດ້ວຍອົງ 8 ປະການເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ ຍ່ອມບໍ່ເຖິງຄວາມພິນາດໄວ ແລະ ຕັ້ງຢູ່ໄດ້ດົນນານ.” (ຈົບສູດທີ 4)

၅. သမဏသုတ္တံ

໕. ສະມະນະສູດ

၈၅. ‘‘‘သမဏော’တိ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿေတံ အဓိဝစနံ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ. ‘ဗြာဟ္မဏော’တိ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿေတံ အဓိဝစနံ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ. ‘ဝေဒဂူ’တိ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿေတံ အဓိဝစနံ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ. ‘ဘိသက္ကော’တိ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿေတံ အဓိဝစနံ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ. ‘နိမ္မလော’တိ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿေတံ အဓိဝစနံ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ. ‘ဝိမလော’တိ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿေတံ အဓိဝစနံ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ. ‘ဉာဏီ’တိ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿေတံ အဓိဝစနံ အရဟတော [Pg.154] သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ. ‘ဝိမုတ္တော’တိ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿေတံ အဓိဝစနံ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿာ’’တိ.

໘໕. “‘ສະມະນະ’ (ຜູ້ສະຫງົບ) ນີ້, ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເປັນຊື່ຂອງຕຖาຄົດ ຜູ້ເປັນພຣະອໍຣະຫັນ ຕຣັສຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພຣະອົງເອງ. ‘ພຣາມ’ (ຜູ້ລອຍບາບແລ້ວ) ນີ້, ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເປັນຊື່ຂອງຕຖาຄົດ ຜູ້ເປັນພຣະອໍຣະຫັນ ຕຣັສຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພຣະອົງເອງ. ‘ເວທະຄູ’ (ຜູ້ເຖິງຝັ່ງແຫ່ງຄວາມຮູ້) ນີ້, ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເປັນຊື່ຂອງຕຖาຄົດ ຜູ້ເປັນພຣະອໍຣະຫັນ ຕຣັສຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພຣະອົງເອງ. ‘ພິສັກກະ’ (ແພດຜູ້ຮັກສາ) ນີ້, ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເປັນຊື່ຂອງຕຖาຄົດ ຜູ້ເປັນພຣະອໍຣະຫັນ ຕຣັສຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພຣະອົງເອງ. ‘ນິມມະລະ’ (ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ) ນີ້, ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເປັນຊື່ຂອງຕຖาຄົດ ຜູ້ເປັນພຣະອໍຣະຫັນ ຕຣັສຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພຣະອົງເອງ. ‘ວິມະລະ’ (ຜູ້ປາສະຈາກມົນທິນ) ນີ້, ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເປັນຊື່ຂອງຕຖาຄົດ ຜູ້ເປັນພຣະອໍຣະຫັນ ຕຣັສຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພຣະອົງເອງ. ‘ຍານີ’ (ຜູ້ມີຍານຄວາມຮູ້) ນີ້, ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເປັນຊື່ຂອງຕຖาຄົດ ຜູ້ເປັນພຣະອໍຣະຫັນ ຕຣັສຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພຣະອົງເອງ. ‘ວິມຸດຕະ’ (ຜູ້ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວ) ນີ້, ດູກອນພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເປັນຊື່ຂອງຕຖาຄົດ ຜູ້ເປັນພຣະອໍຣະຫັນ ຕຣັສຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພຣະອົງເອງ.”

‘‘ယံ သမဏေန ပတ္တဗ္ဗံ, ဗြာဟ္မဏေန ဝုသီမတာ;

ယံ ဝေဒဂုနာ ပတ္တဗ္ဗံ, ဘိသက္ကေန အနုတ္တရံ.

“ຄຸນວິເສດໃດທີ່ສະມະນະຄວນບັນລຸ, ທີ່ພຣາມຜູ້ມີພຣົມມະຈັນອັນຢູ່ຈົບແລ້ວຄວນບັນລຸ; ຄຸນວິເສດໃດທີ່ເວທະຄູຄວນບັນລຸ, ທີ່ພິສັກກະຜູ້ຍອດຢ້ຽມຄວນບັນລຸ;”

‘‘ယံ နိမ္မလေန ပတ္တဗ္ဗံ, ဝိမလေန သုစီမတာ;

ယံ ဉာဏိနာ စ ပတ္တဗ္ဗံ, ဝိမုတ္တေန အနုတ္တရံ.

“ຄຸນວິເສດໃດທີ່ນິມມະລະຄວນບັນລຸ, ທີ່ວິມະລະຜູ້ສະອາດບໍລິສຸດຄວນບັນລຸ; ຄຸນວິເສດໃດທີ່ຍານີຄວນບັນລຸ, ທີ່ວິມຸດຕະຜູ້ຫຼຸດພົ້ນຢ່າງຍອດຢ້ຽມຄວນບັນລຸ;”

‘‘သောဟံ ဝိဇိတသင်္ဂါမော, မုတ္တော မောစေမိ ဗန္ဓနာ;

နာဂေါမှိ ပရမဒန္တော, အသေခေါ ပရိနိဗ္ဗုတော’’တိ. ပဉ္စမံ;

“ເຮົານັ້ນເປັນຜູ້ຊະນະສົງຄາມແລ້ວ ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວ ຍ່ອມຊ່ວຍປົດປ່ອຍຜູ້ອື່ນໃຫ້ພົ້ນຈາກເຄື່ອງພັນທະນາການ ເຮົາເປັນດັ່ງຊ້າງພາຍ (ນາຄະ) ຜູ້ຝຶກຕົນຢ່າງຍອດຢ້ຽມແລ້ວ ເປັນພຣະອະເສຂະ ຜູ້ດັບສະໜິດ (ປະຣິນιບພານ) ແລ້ວ.” (ຈົບສູດທີ 5)

၆. ယသသုတ္တံ

໖. ຍະສະສູດ

၈၆. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကောသလေသု စာရိကံ စရမာနော မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ယေန ဣစ္ဆာနင်္ဂလံ နာမ ကောသလာနံ ဗြာဟ္မဏဂါမော တဒဝသရိ. တတြ သုဒံ ဘဂဝါ ဣစ္ဆာနင်္ဂလေ ဝိဟရတိ ဣစ္ဆာနင်္ဂလဝနသဏ္ဍေ. အဿောသုံ ခေါ ဣစ္ဆာနင်္ဂလကာ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ – ‘‘သမဏော ခလု ဘော ဂေါတမော သကျပုတ္တော သကျကုလာ ပဗ္ဗဇိတော ဣစ္ဆာနင်္ဂလံ အနုပ္ပတ္တော ဣစ္ဆာနင်္ဂလေ ဝိဟရတိ ဣစ္ဆာနင်္ဂလဝနသဏ္ဍေ. တံ ခေါ ပန ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဧဝံ ကလျာဏော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတော – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ…ပေ… သာဓု ခေါ ပန တထာရူပါနံ အရဟတံ ဒဿနံ ဟောတီ’’’တိ.

໘໖. ສະໄໝໜຶ່ງ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ເມື່ອຊົງສະເດັດຈາຣິກໄປໃນແຄວ້ນໂກສົນ ພ້ອມດ້ວຍພິກຂຸສົງໝູ່ໃຫຍ່ ໄດ້ສະເດັດເຖິງໝູ່ບ້ານພຣາມຂອງຊາວໂກສົນຊື່ວ່າ ອິດສານັງຄະລະ. ໄດ້ຍິນວ່າ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າປະທັບຢູ່ ນະ ປ່າຊັດອິດສານັງຄະລະ ໃກ້ໝູ່ບ້ານອິດສານັງຄະລະນັ້ນ. ພວກພຣາມແລະຄະຫະບໍດີຊາວອິດສານັງຄະລະໄດ້ຍິນຂ່າວວ່າ: “ທ່ານຜູ້ຈະເລີນທັງຫຼາຍ ພຣະສະມະນະໂຄດົມ ຜູ້ເປັນສັກຍະບຸດ ສະເດັດອອກບວດຈາກສັກຍະຕະກູນ ສະເດັດເຖິງອິດສານັງຄະລະແລ້ວ ແລະປະທັບຢູ່ ນະ ປ່າຊັດອິດສານັງຄະລະ ໃກ້ໝູ່ບ້ານອິດສານັງຄະລະນັ້ນ. ກໍເກຍຕິຄຸນອັນງາມຂອງພຣະໂຄດົມຜູ້ຈະເລີນພຣະອົງນັ້ນ ຂະຈອນໄປຢ່າງນີ້ວ່າ: ‘ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າພຣະອົງນັ້ນ ເປັນພຣະອໍຣະຫັນ ຕຣັສຮູ້ຊອບໄດ້ໂດຍພຣະອົງເອງ...ຯລຯ... ກໍການໄດ້ເຫັນພຣະອໍຣະຫັນທັງຫຼາຍ ຜູ້ມີສະພາບເຫັນປານນັ້ນ ເປັນຄວາມດີແທ້’.”

အထ ခေါ ဣစ္ဆာနင်္ဂလကာ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ပဟုတံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ အာဒါယ ယေန ဣစ္ဆာနင်္ဂလဝနသဏ္ဍော တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဗဟိဒွါရကောဋ္ဌကေ အဋ္ဌံသု ဥစ္စာသဒ္ဒါ မဟာသဒ္ဒါ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ နာဂိတော ဘဂဝတော ဥပဋ္ဌာကော ဟောတိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ နာဂိတံ အာမန္တေသိ – ‘‘ကေ ပန တေ, နာဂိတ, ဥစ္စာသဒ္ဒါ မဟာသဒ္ဒါ ကေဝဋ္ဋာ မညေ မစ္ဆဝိလောပေ’’တိ? ‘‘ဧတေ, ဘန္တေ, ဣစ္ဆာနင်္ဂလကာ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ ပဟုတံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ အာဒါယ ဗဟိဒွါရကောဋ္ဌကေ ဌိတာ ဘဂဝန္တံယေဝ ဥဒ္ဒိဿ ဘိက္ခုသံဃဉ္စာ’’တိ. ‘‘မာဟံ, နာဂိတ, ယသေန သမာဂမံ, မာ စ မယာ ယသော. ယော ခေါ, နာဂိတ, နယိမဿ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘီ အဿ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ. ယဿာဟံ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ [Pg.155] နိကာမလာဘီ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ, သော တံ မီဠှသုခံ မိဒ္ဓသုခံ လာဘသက္ကာရသိလောကသုခံ သာဒိယေယျာ’’တိ.

ຄັ້ງນັ້ນ ເມື່ອລ່ວງຣາຕີແລ້ວ ພວກພຣາມແລະຄະຫະບໍດີຊາວອິດສານັງຄະລະ ໄດ້ນຳເອົາຂອງຂົບຄ້ຽວແລະຂອງບໍລິໂພກເປັນອັນຫຼາຍ ເຂົ້າໄປຫາພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າເຖິງປ່າຊັດອິດສານັງຄະລະ; ຄັ້ນເຂົ້າໄປເຖິງແລ້ວ ໄດ້ຢືນສົ່ງສຽງດັງສະໜັ່ນຢູ່ທີ່ພາຍນອກຊຸ້ມປະຕູ. ກໍສະໄໝນັ້ນ ທ່ານພຣະນາຄິຕະເປັນອຸປັດຖາກຂອງພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຢູ່. ຄັ້ງນັ້ນ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຕຣັດຮຽກທ່ານພຣະນາຄິຕະວ່າ: “ນາຄິຕະ ພວກໃດສົ່ງສຽງດັງສະໜັ່ນປານນັ້ນ ປານກັບຊາວປະມົງຍາດປາກັນ?” “ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ພວກພຣາມແລະຄະຫະບໍດີຊາວອິດສານັງຄະລະເຫຼົ່ານີ້ ນຳເອົາຂອງຂົບຄ້ຽວແລະຂອງບໍລິໂພກເປັນອັນຫຼາຍ ມາຢືນຢູ່ທີ່ພາຍນອກຊຸ້ມປະຕູ ເພື່ອອຸທິດຕໍ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າ ແລະພິກຂຸສົງ.” “ນາຄິຕະ ເຮົາບໍ່ປາຖະໜາການສະມາຄົມດ້ວຍຍົດ ແລະຍົດກໍຢ່າໄດ້ມາສະມາຄົມດ້ວຍເຮົາເລີຍ. ນາຄິຕະ ຜູ້ໃດບໍ່ໄດ້ຕາມຄວາມປາຖະໜາ ບໍ່ໄດ້ໂດຍບໍ່ຍາກ ບໍ່ໄດ້ໂດຍບໍ່ລຳບາກ ເຊິ່ງເນກຂັມມະສຸກ (ຄວາມສຸກເກີດຈາກການອອກບວດ), ປະວິເວກະສຸກ (ຄວາມສຸກເກີດຈາກຄວາມສະຫງົບສົງັດ), ອຸປະສະມະສຸກ (ຄວາມສຸກເກີດຈາກຄວາມສະຫງົບກິເລດ), ແລະສັມໂພທິສຸກ (ຄວາມສຸກເກີດຈາກການຕຣັສຮູ້) ເຊິ່ງເປັນຄວາມສຸກທີ່ເຮົາໄດ້ຕາມຄວາມປາຖະໜາ ໄດ້ໂດຍບໍ່ຍາກ ໄດ້ໂດຍບໍ່ລຳບາກນີ້; ຜູ້ນັ້ນຈຶ່ງຈະຍິນດີໃນຄວາມສຸກອັນໂສໂຄກ (ຄວາມສຸກໃນກາມ), ຄວາມສຸກໃນຄວາມງ້ວງເຫງົາມຶນຊາ, ແລະຄວາມສຸກໃນລາບສັກກາຣະແລະຄວາມສັນລະເສີນເຍີນຍໍ.”

‘‘အဓိဝါသေတု ဒါနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ. အဓိဝါသေတု သုဂတော. အဓိဝါသနကာလော ဒါနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော. ယေန ယေနေဝ ဒါနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဂမိဿတိ တန္နိန္နာဝ ဘဝိဿန္တိ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ. သေယျထာပိ, ဘန္တေ, ထုလ္လဖုသိတကေ ဒေဝေ ဝဿန္တေ ယထာနိန္နံ ဥဒကာနိ ပဝတ္တန္တိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘန္တေ, ယေန ယေနေဝ ဒါနိ ဘဂဝါ ဂမိဿတိ တန္နိန္နာဝ ဘဝိဿန္တိ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ. တံ ကိဿ ဟေတု? တထာ ဟိ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော သီလပညာဏ’’န္တိ.

“ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ບັດນີ້ ຂໍພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈົ່ງຊົງຮັບເຖີດ ຂໍພຣະສຸຄົດຈົ່ງຊົງຮັບເຖີດ ບັດນີ້ ເປັນການສົມຄວນທີ່ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈະຊົງຮັບແລ້ວ ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ບັດນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈະສະເດັດໄປ ນະ ທີ່ໃດໆ ພວກພຣາມ ຄະຫະບໍດີ ຊາວນິຄົມ ແລະຊາວຊົນນະບົດ ກໍຈະນ້ອມໄປທາງນັ້ນແທ້. ປຽບເໝືອນເມື່ອຝົນເມັດໃຫຍ່ຕົກລົງມາ ນ້ຳຍ່ອມໄຫຼໄປສູ່ທີ່ຕ່ຳສັນໃດ; ເຊັ່ນດຽວກັນນັ້ນແລ້ວ, ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ບັດນີ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າຈະສະເດັດໄປ ນະ ທີ່ໃດໆ ພວກພຣາມ ຄະຫະບໍດີ ຊາວນິຄົມ ແລະຊາວຊົນນະບົດ ກໍຈະນ້ອມໄປທາງນັ້ນແທ້. ຂໍ້ນັ້ນເພາະເຫດໃດ? ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ ເພາະວ່າ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າชົງມີສີລແລະປັນຍາຢ່າງນັ້ນແທ້.”

‘‘မာဟံ, နာဂိတ, ယသေန သမာဂမံ, မာ စ မယာ ယသော. ယော ခေါ, နာဂိတ, နယိမဿ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘီ အဿ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ. ယဿာဟံ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘီ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ, သော တံ မီဠှသုခံ မိဒ္ဓသုခံ လာဘသက္ကာရသိလောကသုခံ သာဒိယေယျ.

“ນາຄິຕະ ເຮົາບໍ່ປາຖະໜາການສະມາຄົມດ້ວຍຍົດ ແລະຍົດກໍຢ່າໄດ້ມາສະມາຄົມດ້ວຍເຮົາເລີຍ. ນາຄິຕະ ຜູ້ໃດບໍ່ໄດ້ຕາມຄວາມປາຖະໜາ ບໍ່ໄດ້ໂດຍບໍ່ຍາກ ບໍ່ໄດ້ໂດຍບໍ່ລຳບາກ ເຊິ່ງເນກຂັມມະສຸກ, ປະວິເວກະສຸກ, ອຸປະສະມະສຸກ, ແລະສັມໂພທິສຸກ ເຊິ່ງເປັນຄວາມສຸກທີ່ເຮົາໄດ້ຕາມຄວາມປາຖະໜາ ໄດ້ໂດຍບໍ່ຍາກ ໄດ້ໂດຍບໍ່ລຳບາກນີ້; ຜູ້ນັ້ນຈຶ່ງຈະຍິນດີໃນຄວາມສຸກອັນໂສໂຄກ, ຄວາມສຸກໃນຄວາມງ້ວງເຫງົາມຶນຊາ, ແລະຄວາມສຸກໃນລາບສັກກາຣະແລະຄວາມສັນລະເສີນເຍີນຍໍ.”

‘‘ဒေဝတာပိ ခေါ, နာဂိတ, ဧကစ္စာ နယိမဿ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘိနိယော အဿု အကိစ္ဆလာဘိနိယော အကသိရလာဘိနိယော, ယဿာဟံ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘီ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ. တုမှာကမ္ပိ ခေါ, နာဂိတ, သင်္ဂမ္မ သမာဂမ္မ သင်္ဂဏိကဝိဟာရံ အနုယုတ္တာနံ ဝိဟရတံ ဧဝံ ဟောတိ – ‘န ဟိ နူနမေ အာယသ္မန္တော ဣမဿ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘိနော အဿု အကိစ္ဆလာဘိနော အကသိရလာဘိနော. ယဿာဟံ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘီ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ. တထာ ဟိ [Pg.156] ပန မေ အာယသ္မန္တော သင်္ဂမ္မ သမာဂမ္မ သင်္ဂဏိကဝိဟာရံ အနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ’’’.

“ນາຄິຕະ ເຖິງແມ່ນເທວະດາບາງພວກ ກໍບໍ່ໄດ້ຕາມຄວາມປາຖະໜາ ບໍ່ໄດ້ໂດຍບໍ່ຍາກ ບໍ່ໄດ້ໂດຍບໍ່ລຳບາກ ເຊິ່ງເນກຂັມມະສຸກ, ປະວິເວກະສຸກ, ອຸປະສະມະສຸກ, ແລະສັມໂພທິສຸກ ເຊິ່ງເປັນความສຸກທີ່ເຮົາໄດ້ຕາມຄວາມປາຖະໜາ ໄດ້ໂດຍບໍ່ຍາກ ໄດ້ໂດຍບໍ່ລຳບາກນີ້. ນາຄິຕະ ເມື່ອພວກເທີທັງຫຼາຍມາປະຊຸມກັນ ພ້ອມພຽງກັນ ຂຸມຂ້ຽວປະກອບການຢູ່ຮ່ວມກັນເປັນໝູ່ຄະນະ ຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ຍ່ອມເກີດມີແກ່ເຮົາວ່າ: ‘ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸເຫຼົ່ານີ້ ຄົງຈະບໍ່ໄດ້ຕາມຄວາມປາຖະໜາ ບໍ່ໄດ້ໂດຍບໍ່ຍາກ ບໍ່ໄດ້ໂດຍບໍ່ລຳບາກ ເຊິ່ງເນກຂັມມະສຸກ, ປະວິເвокະສຸກ, ອຸປະສະມະສຸກ, ແລະສັມໂພທິສຸກ ເຊິ່ງເປັນຄວາມສຸກທີ່ເຮົາໄດ້ຕາມຄວາມປາຖະໜາ ໄດ້ໂດຍບໍ່ຍາກ ໄດ້ໂດຍບໍ່ລຳບາກນີ້ແທ້; ເພາະເຫດນັ້ນ ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸເຫຼົ່ານີ້ ຈຶ່ງໄດ້ມາປະຊຸມກັນ ພ້ອມພຽງກັນ ຂຸມຂ້ຽວປະກອບການຢູ່ຮ່ວມກັນເປັນໝູ່ຄະນະຢ່າງນີ້’.”

‘‘ဣဓာဟံ, နာဂိတ, ဘိက္ခူ ပဿာမိ အညမညံ အင်္ဂုလိပတောဒကေန သဉ္ဇဂ္ဃန္တေ သင်္ကီဠန္တေ. တဿ မယှံ, နာဂိတ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘န ဟိ နူနမေ အာယသ္မန္တော ဣမဿ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘိနော အဿု အကိစ္ဆလာဘိနော အကသိရလာဘိနော. ယဿာဟံ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘီ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ. တထာ ဟိ ပန မေ အာယသ္မန္တော အညမညံ အင်္ဂုလိပတောဒကေန သဉ္ဇဂ္ဃန္တိ သင်္ကီဠန္တိ’’’.

“ນາຄິຕະ ເຮົາເຫັນພິກຂຸທັງຫຼາຍໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ຫົວຂວັນຢອກໄຍກັນ ຫຼິ້ນຈີ້ຂ້າງກັນດ້ວຍນິ້ວມື. ນາຄິຕະ ເມື່ອນັ້ນ ຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ຍ່ອມເກີດມີແກ່ເຮົາວ່າ: ‘ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸເຫຼົ່ານີ້ ຄົງຈະບໍ່ໄດ້ຕາມຄວາມປາຖະໜາ ບໍ່ໄດ້ໂດຍບໍ່ຍາກ ບໍ່ໄດ້ໂດຍບໍ່ລຳບາກ ເຊິ່ງເນກຂັມມະສຸກ, ປະວິເວກະສຸກ, ອຸປະສະມະສຸກ, ແລະສັມໂພທິສຸກ ເຊິ່ງເປັນຄວາມສຸກທີ່ເຮົາໄດ້ຕາມຄວາມປາຖະໜາ ໄດ້ໂດຍບໍ່ຍາກ ໄດ້ໂດຍບໍ່ລຳບາກນີ້ແທ້; ເພາະເຫດນັ້ນ ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸເຫຼົ່ານີ້ ຈຶ່ງໄດ້ຫົວຂວັນຢອກໄຍກັນ ຫຼິ້ນຈີ້ຂ້າງກັນດ້ວຍນິ້ວມືຢ່າງນີ້’.”

‘‘ဣဓ ပနာဟံ, နာဂိတ, ဘိက္ခူ ပဿာမိ ယာဝဒတ္ထံ ဥဒရာဝဒေဟကံ ဘုဉ္ဇိတွာ သေယျသုခံ ပဿသုခံ မိဒ္ဓသုခံ အနုယုတ္တေ ဝိဟရန္တေ. တဿ မယှံ, နာဂိတ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘န ဟိ နူနမေ အာယသ္မန္တော ဣမဿ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘိနော အဿု အကိစ္ဆလာဘိနော အကသိရလာဘိနော. ယဿာဟံ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘီ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ. တထာ ဟိ ပန မေ အာယသ္မန္တော ယာဝဒတ္ထံ ဥဒရာဝဒေဟကံ ဘုဉ္ဇိတွာ သေယျသုခံ ပဿသုခံ မိဒ္ဓသုခံ အနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ’’’.

“ດູກອນນາຄິຕະ, ໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ເຮົາເຫັນພິກຂຸທັງຫຼາຍສັນອາຫານຈົນອີ່ມແປ້ຕາມຄວາມຕ້ອງການ ແລ້ວປະກອບຄວາມພຽນໃນຄວາມສຸກແຫ່ງການນອນ (ເສຍຍະສຸກ), ຄວາມສຸກແຫ່ງການພິກຕົວໄປມາ (ປັດສະສຸກ), ແລະ ຄວາມສຸກແຫ່ງຄວາມງ້ວງເຫງົາ (ມິດທະສຸກ) ຢູ່. ດູກອນນາຄິຕະ, ເຮົາຍ່ອມມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸເຫຼົ່ານີ້ ຄົງຈະບໍ່ໄດ້ຕາມຄວາມປາດຖະໜາ ບໍ່ໄດ້ໂດຍງ່າຍ ບໍ່ໄດ້ໂດຍສະດວກ ເຊິ່ງເນກຂັມມະສຸກ (ຄວາມສຸກແຫ່ງການອອກຈາກກາມ), ປະວິເວກະສຸກ (ຄວາມສຸກແຫ່ງຄວາມສະຫງົບສົງັດ), ອຸປະສະມະສຸກ (ຄວາມສຸກແຫ່ງຄວາມສະຫງົບກິເລດ), ແລະ ສັມໂພທິສຸກ (ຄວາມສຸກແຫ່ງການຕຣັສຮູ້) ເຊິ່ງເປັນສິ່ງທີ່ເຮົາໄດ້ຕາມຄວາມປາດຖະໜາ ໄດ້ໂດຍງ່າຍ ໄດ້ໂດຍສະດວກ. ເພາະເຫດນັ້ນແລ ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸເຫຼົ່ານີ້ ຈຶ່ງສັນອາຫານຈົນອີ່ມແປ້ຕາມຄວາມຕ້ອງການ ແລ້ວປະກອບຄວາມພຽນໃນຄວາມສຸກແຫ່ງການນອນ, ຄວາມສຸກແຫ່ງການພິກຕົວໄປມາ, ແລະ ຄວາມສຸກແຫ່ງຄວາມງ້ວງເຫງົາຢູ່’.”

‘‘ဣဓာဟံ, နာဂိတ, ဘိက္ခုံ ပဿာမိ ဂါမန္တဝိဟာရိံ သမာဟိတံ နိသိန္နံ. တဿ မယှံ, နာဂိတ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘ဣဒါနိ ဣမံ အာယသ္မန္တံ အာရာမိကော ဝါ ဥပဋ္ဌဟိဿတိ သမဏုဒ္ဒေသော ဝါ. တံ တမှာ သမာဓိမှာ စာဝေဿတီ’တိ. တေနာဟံ, နာဂိတ, တဿ ဘိက္ခုနော န အတ္တမနော ဟောမိ ဂါမန္တဝိဟာရေန.

“ດູກອນນາຄິຕະ, ໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ເຮົາເຫັນພິກຂຸຜູ້ຢູ່ປ່າໃກ້ບ້ານ ນັ່ງຕັ້ງໝັ້ນຢູ່. ດູກອນນາຄິຕະ, ເຮົາຍ່ອມມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ ‘ໃນຕອນນີ້ ຄົນເຝົ້າວັດ ຫຼື ສາມະເນນ ຄົງຈະມາບຳລຸງທ່ານຜູ້ມີອາຍຸຜູ້ນີ້, ແລະ ຈະເຮັດໃຫ້ທ່ານເສື່ອມຈາກສະມາທິນັ້ນ’. ດູກອນນາຄິຕະ, ເພາະເຫດນັ້ນ ເຮົາຈຶ່ງບໍ່ຍິນດີໃນການຢູ່ປ່າໃກ້ບ້ານຂອງພິກຂຸຜູ້ນັ້ນ.”

‘‘ဣဓ ပနာဟံ, နာဂိတ, ဘိက္ခုံ ပဿာမိ အာရညိကံ အရညေ ပစလာယမာနံ နိသိန္နံ. တဿ မယှံ, နာဂိတ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘ဣဒါနိ အယမာယသ္မာ ဣမံ နိဒ္ဒါကိလမထံ ပဋိဝိနောဒေတွာ အရညသညံယေဝ မနသိ ကရိဿတိ ဧကတ္တ’န္တိ. တေနာဟံ[Pg.157], နာဂိတ, တဿ ဘိက္ခုနော အတ္တမနော ဟောမိ အရညဝိဟာရေန.

ดูกອນນາກิຕະ ໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ເຮົາເຫັນພິກຂຸຜູ້ຢູ່ປ່າ ນັ່ງເຫງົານອນຢູ່ໃນປ່າ. ນາກິຕະ ເຮົານັ້ນມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ 'ບັດນີ້ ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸຮູບນີ້ ຈັກບັນເທົາຄວາມອິດເມື່ອຍອັນເກີດຈາກການນອນຫຼັບນີ້ແລ້ວ ມະນະສິການເຖິງອະຣັນຍະສັນຍາອັນເປັນເອກະພາບຢ່າງດຽວ'. ນາກິຕະ ເພາະເຫດນັ້ນ ເຮົາຈຶ່ງມີຄວາມຍິນດີກັບການຢູ່ປ່າของພິກຂຸຮູບນັ້ນ.

‘‘ဣဓ ပနာဟံ, နာဂိတ, ဘိက္ခုံ ပဿာမိ အာရညိကံ အရညေ အသမာဟိတံ နိသိန္နံ. တဿ မယှံ, နာဂိတ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘ဣဒါနိ အယမာယသ္မာ အသမာဟိတံ ဝါ စိတ္တံ သမာဒဟိဿတိ, သမာဟိတံ ဝါ စိတ္တံ အနုရက္ခိဿတီ’တိ. တေနာဟံ, နာဂိတ, တဿ ဘိက္ခုနော အတ္တမနော ဟောမိ အရညဝိဟာရေန.

ดูกອນນາກິຕະ ໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ເຮົາເຫັນພິກຂຸຜູ້ຢູ່ປ່າ ນັ່ງບໍ່ຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ໃນປ່າ. ນາກิຕະ ເຮົານັ້ນມີความຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ 'ບັດນີ້ ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸຮູບນີ້ ຈັກເຮັດຈິດທີ່ຍັງບໍ່ຕັ້ງໝັ້ນໃຫ້ຕັ້ງໝັ້ນ ຫຼືຈັກຮັກສາຈິດທີ່ຕັ້ງໝັ້ນແລ້ວໄວ້'. ນາກິຕະ ເພາະເຫດນັ້ນ ເຮົາຈຶ່ງມີຄວາມຍິນດີກັບການຢູ່ປ່າຂອງພິກຂຸຮູບນັ້ນ.

‘‘ဣဓ ပနာဟံ, နာဂိတ, ဘိက္ခုံ ပဿာမိ အာရညိကံ အရညေ သမာဟိတံ နိသိန္နံ. တဿ မယှံ, နာဂိတ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘ဣဒါနိ အယမာယသ္မာ အဝိမုတ္တံ ဝါ စိတ္တံ ဝိမုစ္စိဿတိ, ဝိမုတ္တံ ဝါ စိတ္တံ အနုရက္ခိဿတီ’တိ. တေနာဟံ, နာဂိတ, တဿ ဘိက္ခုနော အတ္တမနော ဟောမိ အရညဝိဟာရေန.

ดูกອນນາກິຕະ ໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ເຮົາເຫັນພິກຂຸຜູ້อยู่ປ່າ ນັ່ງຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ໃນປ່າ. ນາກິຕະ ເຮົານັ້ນມີຄວາມຄິດຢ່າງນີ້ວ່າ 'ບັດນີ້ ທ່ານຜູ້ມີອາຍຸຮູບນີ້ ຈັກເຮັດຈິດທີ່ຍັງບໍ່ຫຼຸດພົ້ນໃຫ້ຫຼຸດພົ້ນ ຫຼືຈັກຮັກສາຈິດທີ່ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວໄວ້'. ນາກິຕະ ເພາะເຫດນັ້ນ ເຮົາຈຶ່ງມີຄວາມຍິນດີກັບການຢູ່ປ່າຂອງພິກຂຸຮູບນັ້ນ.

‘‘ဣဓ ပနာဟံ, နာဂိတ, ဘိက္ခုံ ပဿာမိ ဂါမန္တဝိဟာရိံ လာဘိံ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ. သော တံ လာဘသက္ကာရသိလောကံ နိကာမယမာနော ရိဉ္စတိ ပဋိသလ္လာနံ, ရိဉ္စတိ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ; ဂါမနိဂမရာဇဓာနိံ ဩသရိတွာ ဝါသံ ကပ္ပေတိ. တေနာဟံ, နာဂိတ, တဿ ဘိက္ခုနော န အတ္တမနော ဟောမိ ဂါမန္တဝိဟာရေန.

ดูกອນນາກິຕະ ໃນທຳມะວິນັຍນີ້ ເຮົາເຫັນພິກຂຸຜູ້ຢູ່ໃກ້ບ້ານ ເປັນຜູ້ໄດ້ລາບ ຄື ຈີວອນ, ບິນທະບາດ, ເສນາສະນະ ແລະຄิລານະປັດໄຈເພສັດຊະບໍລິຂານ. ພິກຂຸຮູບນັ້ນ ເມື່ອປາດຖະໜາລາບສັກກາລະແລະຄວາມສັນເສີນ ຈຶ່ງລະທິ້ງການຫຼີກເຣັ້ນ ລະທິ້ງເສນາສະນະອັນສະຫງັດໃນປ່າແລະປ່າຊຶດ ແລ້ວເຂົ້າໄປອາໄສຢູ່ໃນບ້ານ, ນິຄົມ ແລະຣາຊະທານີ. ນາກິຕະ ເພາະເຫດນັ້ນ ເຮົາຈຶ່ງບໍ່ມີຄວາມຍິນດີກັບການຢູ່ໃກ້ບ້ານຂອງພິກຂຸຮູບນັ້ນ.

‘‘ဣဓ ပနာဟံ, နာဂိတ, ဘိက္ခုံ ပဿာမိ အာရညိကံ လာဘိံ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ. သော တံ လာဘသက္ကာရသိလောကံ ပဋိပဏာမေတွာ န ရိဉ္စတိ ပဋိသလ္လာနံ, န ရိဉ္စတိ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ. တေနာဟံ, နာဂိတ, တဿ ဘိက္ခုနော အတ္တမနော ဟောမိ အရညဝိဟာရေန.

ดูกອນນາກິຕະ ໃນທຳມະວິນັຍນີ້ ເຮົາເຫັນພິກຂຸຜູ້ຢູ່ປ່າ ເປັນຜູ້ໄດ້ລາບ ຄື ຈີວອນ, ບິນທະບາດ, ເສນາສະນະ ແລະຄິລານະປັດໄຈເພສັດຊະບໍລິຂານ. ພິກຂຸຮູບນັ້ນ ປະຕິເສດລາບສັກກາລະและຄວາມສັນເສີນນັ້ນເສຍ ແລ້ວບໍ່ລະທິ້ງການຫຼີກເຣັ້ນ ບໍ່ລະທິ້ງເສນາສະນະອັນສະຫງັດໃນປ່າແລະປ່າຊຶດ. ນາກິຕະ ເພາະເຫດນັ້ນ ເຮົາຈຶ່ງມີຄວາມຍິນດີກັບການຢູ່ປ່າຂອງພິກຂຸຮູບນັ້ນ.

‘‘ယသ္မာဟံ, နာဂိတ, သမယေ အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နော န ကဉ္စိ ပဿာမိ ပုရတော ဝါ ပစ္ဆတော ဝါ, ဖာသု မေ, နာဂိတ, တသ္မိံ သမယေ ဟောတိ အန္တမသော ဥစ္စာရပဿာဝကမ္မာယာ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

ນາກິຕະ ໃນສະໄໝໃດ ເຮົາເດີນທາງໄກ ບໍ່ເຫັນໃຜໆ ທາງໜ້າ ຫຼືທາງຫຼັງ, ນາກິຕະ ໃນສະໄໝນັ້ນ ເຮົາຍ່ອມມີຄວາມສະບາຍ ໂດຍທີ່ສຸດແມ່ນແຕ່ໃນເວລາຖ່າຍອຸຈະຣະແລະປັດສະວະ. ຈົບສູດທີ 6.

၇. ပတ္တနိကုဇ္ဇနသုတ္တံ

໗. ປັດຕະນິກຸຊຊະນະສູດ

၈၇. ‘‘အဋ္ဌဟိ[Pg.158], ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဥပါသကဿ အာကင်္ခမာနော သံဃော ပတ္တံ နိက္ကုဇ္ဇေယျ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဘိက္ခူနံ အလာဘာယ ပရိသက္ကတိ, ဘိက္ခူနံ အနတ္ထာယ ပရိသက္ကတိ, ဘိက္ခူနံ အဝါသာယ ပရိသက္ကတိ, ဘိက္ခူ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ, ဘိက္ခူ ဘိက္ခူဟိ ဘေဒေတိ, ဗုဒ္ဓဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, ဓမ္မဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, သံဃဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဥပါသကဿ အာကင်္ခမာနော သံဃော ပတ္တံ နိက္ကုဇ္ဇေယျ.

໘໗. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສົງເມື່ອປາດຖະໜາ ພຶງຂວ້ຳບາດແກ່ອຸປາສົກຜູ້ປະກອບດ້ວຍອົງ 8 ປະການ. ອົງ 8 ປະການ ມີຫຍັງແດ່? ຄື: ຂົນຂວາຍເພື່ອຄວາມບໍ່ມີລາບແກ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຂົນຂວາຍເພື່ອຄວາມບໍ່ເປັນປະໂຫยດແກ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຂົນຂວາຍเพื่อຄວາມຢູ່ບໍ່ໄດ້ແກ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ດ່າບໍລິພາສພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ຍຸຍົງພິກຂຸໃຫ້ແຕກແຍກກັນ, ກ່າວຕິຕຽນພຣະພຸດທະເຈົ້າ, ກ່າວຕິຕຽນພຣະທຳ, ກ່າວຕິຕຽນພຣະສົງ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສົງເມື່ອປາດຖະໜາ ພຶງຂວ້ຳບາດແກ່ອຸປາສົກຜູ້ປະກອບດ້ວຍອົງ 8 ປະການນີ້ແລ.

‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဥပါသကဿ အာကင်္ခမာနော သံဃော ပတ္တံ ဥက္ကုဇ္ဇေယျ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? န ဘိက္ခူနံ အလာဘာယ ပရိသက္ကတိ, န ဘိက္ခူနံ အနတ္ထာယ ပရိသက္ကတိ, န ဘိက္ခူနံ အဝါသာယ ပရိသက္ကတိ, န ဘိက္ခူ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ, န ဘိက္ခူ ဘိက္ခူဟိ ဘေဒေတိ, ဗုဒ္ဓဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, ဓမ္မဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, သံဃဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ ဥပါသကဿ အာကင်္ခမာနော သံဃော ပတ္တံ ဥက္ကုဇ္ဇေယျာ’’တိ. သတ္တမံ.

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສົງເມື່ອປາດຖະໜາ ພຶງຫງາຍບາດແກ່ອຸປาສົກຜູ້ປະກອບດ້ວຍອົງ 8 ປະການ. ອົງ 8 ປະການ ມີຫຍັງແດ່? ຄື: ບໍ່ຂົນຂວາຍເພື່ອความບໍ່ມີລາບແກ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ບໍ່ຂົນຂວາຍເພື່ອຄວາມບໍ່ເປັນປະໂຫยດແກ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ບໍ່ຂົນຂວາຍເພື່ອຄວາມຢູ່ບໍ່ໄດ້ແກ່ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ບໍ່ດ່າບໍລິພາສພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ບໍ່ຍຸຍົງພິກຂຸໃຫ້ແຕກແຍກກັນ, ກ່າວສັນເສີນພຣະພຸດທະເຈົ້າ, ກ່າວສັນເສີນພຣະທຳ, ກ່າວສັນເສີນພຣະສົງ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສົງເມື່ອປາດຖະໜາ ພຶງຫງายບາດແກ່ອຸປາສົກຜູ້ປະກອບດ້ວຍອົງ 8 ປະການນີ້ແລ. ຈົບສູດທີ 7.

၈. အပ္ပသာဒပဝေဒနီယသုတ္တံ

໘. ອັບປະສາດะປະເວທະນີຍະສູດ

၈၈. ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော အာကင်္ခမာနာ ဥပါသကာ အပ္ပသာဒံ ပဝေဒေယျုံ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဂိဟီနံ အလာဘာယ ပရိသက္ကတိ, ဂိဟီနံ အနတ္ထာယ ပရိသက္ကတိ, ဂိဟီ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ, ဂိဟီ ဂိဟီဟိ ဘေဒေတိ, ဗုဒ္ဓဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, ဓမ္မဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, သံဃဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, အဂေါစရေ စ နံ ပဿန္တိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော အာကင်္ခမာနာ ဥပါသကာ အပ္ပသာဒံ ပဝေဒေယျုံ.

໘໘. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອຸປາສົກທັງຫຼາຍເມື່ອປາດຖະໜາ ພຶງປະກາດຄວາມບໍ່ເລື່ອມໃສໃນພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 8 ປະການ. ທຳ 8 ປະການ ມີຫຍັງແດ່? ຄື: ຂົນຂວາຍເພື່ອຄວາມບໍ່ມີລາບແກ່ຄະລຶຫັດທັງຫຼາຍ, ຂົນຂວາຍເພື່ອຄວາມບໍ່ເປັນປະໂຫยດແກ່ຄະລຶຫັດທັງຫຼາຍ, ດ່າບໍລິພາສຄະລຶຫັດ, ຍຸຍົງຄະລຶຫັດໃຫ້ແຕກແຍກກັນ, ກ່າວຕິຕຽນພຣະພຸດທະເຈົ້າ, ກ່າວຕິຕຽນພຣະທຳ, ກ່າວຕິຕຽນພຣະສົງ, ແລະພວກເຂົາເຫັນພິກຂຸນັ້ນໃນອະໂຄຈອນ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອຸປາສົກທັງຫຼາຍເມື່ອປາດຖະໜາ ພຶງປະກາດຄວາມບໍ່ເລື່ອມໃສໃນພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 8 ປະການນີ້ແລ.

‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော အာကင်္ခမာနာ ဥပါသကာ ပသာဒံ ပဝေဒေယျုံ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? န ဂိဟီနံ အလာဘာယ ပရိသက္ကတိ, န ဂိဟီနံ အနတ္ထာယ ပရိသက္ကတိ, န ဂိဟီ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ, န ဂိဟီ ဂိဟီဟိ ဘေဒေတိ, ဗုဒ္ဓဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, ဓမ္မဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, သံဃဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, ဂေါစရေ စ နံ ပဿန္တိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ[Pg.159], အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော အာကင်္ခမာနာ ဥပါသကာ ပသာဒံ ပဝေဒေယျု’’န္တိ. အဋ္ဌမံ.

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອຸປາສົກທັງຫຼາຍເມື່ອປາດຖະໜາ ພຶງປະກາດຄວາມເລື່ອມໃສໃນພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 8 ປະການ. ທຳ 8 ປະການ ມີຫຍັງແດ່? ຄື: ບໍ່ຂົນຂວາຍເພື່ອຄວາມບໍ່ມີລາບແກ່ຄະລຶຫັດທັງຫຼາຍ, ບໍ່ຂົນຂວາຍເພື່ອຄວາມບໍ່ເປັນປະໂຫยດແກ່ຄະລຶຫັດທັງຫຼາຍ, ບໍ່ດ່າບໍລິພາສຄະລຶຫັດ, ບໍ່ຍຸຍົງຄະລຶຫັດໃຫ້ແຕກແຍກກັນ, ກ່າວສັນເສີນພຣະພຸດທະເຈົ້າ, ກ່າວສັນເສີນພຣະທຳ, ກ່າວສັນເສີນພຣະສົງ, ແລະພວກເຂົາເຫັນພິກຂຸນັ້ນໃນໂຄຈອນ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ອຸປາສົກທັງຫຼາຍເມື່ອປາດຖະໜາ ພຶງປະກາດຄວາມເລື່ອມໃສໃນພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 8 ປະການນີ້ແລ. ຈົບສູດທີ 8.

၉. ပဋိသာရဏီယသုတ္တံ

໙. ປະຕິສາຣະນີຍະສູດ

၈၉. ‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော အာကင်္ခမာနော သံဃော ပဋိသာရဏီယကမ္မံ ကရေယျ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? ဂိဟီနံ အလာဘာယ ပရိသက္ကတိ, ဂိဟီနံ အနတ္ထာယ ပရိသက္ကတိ, ဂိဟီ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ, ဂိဟီ ဂိဟီဟိ ဘေဒေတိ, ဗုဒ္ဓဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, ဓမ္မဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, သံဃဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, ဓမ္မိကဉ္စ ဂိဟိပဋိဿဝံ န သစ္စာပေတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော အာကင်္ခမာနော သံဃော ပဋိသာရဏီယံ ကမ္မံ ကရေယျ.

໘໙. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສົງເມື່ອປາດຖະໜາ ພຶງເຮັດປະຕິສາຣະນີຍະກຳແກ່ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 8 ປະການ. ທຳ 8 ປະການ ມີຫຍັງແດ່? ຄື: ຂົນຂວາຍເພື່ອຄວາມບໍ່ມີລາບແກ່ຄະລຶຫັດທັງຫຼາຍ, ຂົນຂວາຍເພື່ອຄວາມບໍ່ເປັນປະໂຫยດແກ່ຄະລຶຫັດທັງຫຼາຍ, ດ່າບໍລິພາສຄະລຶຫັດ, ຍຸຍົງຄະລຶຫັດໃຫ້ແຕກແຍກກັນ, ກ່າວຕິຕຽນພຣະພຸດທະເຈົ້າ, ກ່າວຕິຕຽນພຣະທຳ, ກ່າວຕิຕຽນພຣະສົງ, ແລະບໍ່ເຮັດຕາມຄຳໝັ້ນສັນຍາອັນຊອບທຳທີ່ໃຫ້ໄວ້ແກ່ຄະລຶຫັດ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສົງເມື່ອປາດຖະໜາ ພຶງເຮັດປະຕິສາຣະນີຍະກຳແກ່ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 8 ປະການນີ້ແລ.

‘‘အဋ္ဌဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော အာကင်္ခမာနော သံဃော ပဋိသာရဏီယကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေယျ. ကတမေဟိ အဋ္ဌဟိ? န ဂိဟီနံ အလာဘာယ ပရိသက္ကတိ, န ဂိဟီနံ အနတ္ထာယ ပရိသက္ကတိ, န ဂိဟီ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ, န ဂိဟီ ဂိဟီဟိ ဘေဒေတိ, ဗုဒ္ဓဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, ဓမ္မဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, သံဃဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, ဓမ္မိကဉ္စ ဂိဟိပဋိဿဝံ သစ္စာပေတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဋ္ဌဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော အာကင်္ခမာနော သံဃော ပဋိသာရဏီယကမ္မံ ပဋိပ္ပဿမ္ဘေယျာ’’တိ. နဝမံ.

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສົງເມື່ອປາດຖະໜາ ພຶງລະງັບປະຕິສາຣະນີຍະກຳແກ່ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 8 ປະການ. ທຳ 8 ປະການ ມີຫຍັງແດ່? ຄື: ບໍ່ຂົນຂວາຍເພື່ອຄວາມບໍ່ມີລາບແກ່ຄະລຶຫັດທັງຫຼາຍ, ບໍ່ຂົນຂວາຍເພື່ອຄວາມບໍ່ເປັນປະໂຫยດແກ່ຄະລຶຫັດທັງຫຼາຍ, ບໍ່ດ່າບໍລິພາສຄະລຶຫັດ, ບໍ່ຍຸຍົງຄະລຶຫັດໃຫ້ແຕກແຍກກັນ, ກ່າວສັນເສີນພຣະພຸດທະເຈົ້າ, ກ่าວສັນເສີນພຣະທຳ, ກ່າວສັນເສີນພຣະສົງ, ແລະເຮັດຕາມຄຳໝັ້ນສັນຍາອันຊອບທຳທີ່ໃຫ້ໄວ້ແກ່ຄະລຶຫັດ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ສົງເມື່ອປາດຖະໜາ ພຶງລະງັບປະຕິສາຣະນີຍະກຳແກ່ພິກຂຸຜູ້ປະກອບດ້ວຍທຳ 8 ປະການນີ້ແລ. ຈົບສູດທີ 9.

၁၀. သမ္မာဝတ္တနသုတ္တံ

໑໐. ສັມມາວັດຕະນະສູດ

၉၀. ‘‘တဿပါပိယသိကကမ္မကတေန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ အဋ္ဌသု ဓမ္မေသု သမ္မာ ဝတ္တိတဗ္ဗံ – န ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော, န နိဿယော ဒါတဗ္ဗော, န သာမဏေရော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော, န ဘိက္ခုနောဝါဒကသမ္မုတိ သာဒိတဗ္ဗာ, သမ္မတေနပိ ဘိက္ခုနိယော န ဩဝဒိတဗ္ဗာ, န ကာစိ သံဃသမ္မုတိ သာဒိတဗ္ဗာ, န ကိသ္မိဉ္စိ ပစ္စေကဋ္ဌာနေ ဌပေတဗ္ဗော, န စ တေန မူလေန ဝုဋ္ဌာပေတဗ္ဗော. တဿပါပိယသိကကမ္မကတေန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ ဣမေသု အဋ္ဌသု ဓမ္မေသု သမ္မာ ဝတ္တိတဗ္ဗ’’န္တိ. ဒသမံ.

໙໐. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຜູ້ຖືກສົງເຮັດຕັດສະປາປິຍະສິກາກຳ ພຶງປະພຶດວັດໂດຍຊອບໃນທຳ 8 ປະການ ຄື: ບໍ່ພຶງໃຫ້ອຸປະສົມບົດແກ່ບຸກຄົນອື່ນ, ບໍ່ພຶງໃຫ້ນິສໄສ, ບໍ່ພຶງໃຫ້ສາມະເນນບຳລຸງຮັບໃຊ້, ບໍ່ພຶງຍິນດີການສົມມຸດໃຫ້ເປັນຜູ້ສັ່ງສອນພິກຂຸນີ, ເຖິງແມ່ນໄດ້ຮັບສົມມຸດແລ້ວກໍບໍ່ພຶງສັ່ງສອນພິກຂຸນີ, ບໍ່ພຶງຍິນດີການສົມມຸດໃດໆ ຂອງສົງ, ບໍ່ພຶງໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງໃນຕຳແໜ່ງອັນເປັນປະທານໃດໆ, ແລະບໍ່ພຶງໃຫ້ລະງັບກຳນັ້ນດ້ວຍມູນເດີມນັ້ນ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ພິກຂຸຜູ້ຖືກສົງເຮັດຕັດສະປາປິຍະສິກາກຳ ພຶງປະພຶດວັດໂດຍຊອບໃນທຳ 8 ປະການນີ້ແລ. ຈົບສູດທີ 10.

သတိဝဂ္ဂေါ စတုတ္ထော.

ສະຕິວັກ ທີ 4 ຈົບ.

တဿုဒ္ဒါနံ –

ອຸດທານປະຈຳວັກ:

သတိပုဏ္ဏိယမူလေန[Pg.160], စောရသမဏေန ပဉ္စမံ;

ယသော ပတ္တပ္ပသာဒေန, ပဋိသာရဏီယဉ္စ ဝတ္တနန္တိ.

ສະຕິສູດ, ປຸນນິຍະສູດ, ມູລະສູດ, ໂຈຣະສູດ, ສະມະນະສູດ ເປັນທີ 5, ຍະສະສູດ, ປັດຕະສູດ, ປະສາດະສູດ, ປະຕິສາຣະນີຍະສູດ ແລະວັດຕະນະສູດ.

(၁၀) ၅. သာမညဝဂ္ဂေါ

(໑໐) ໕. ສາໝັນຍະວັກ

၉၁-၁၁၆. အထ ခေါ ဗောဇ္ဈာ ဥပါသိကာ, သိရီမာ, ပဒုမာ, သုတနာ, မနုဇာ, ဥတ္တရာ, မုတ္တာ, ခေမာ, ရုစီ, စုန္ဒီ, ဗိမ္ဗီ, သုမနာ, မလ္လိကာ, တိဿာ, တိဿမာတာ, သောဏာ, သောဏာယ မာတာ, ကာဏာ, ကာဏမာတာ, ဥတ္တရာ နန္ဒမာတာ, ဝိသာခါ မိဂါရမာတာ, ခုဇ္ဇုတ္တရာ ဥပါသိကာ, သာမာဝတီ ဥပါသိကာ, သုပ္ပဝါသာ ကောလိယဓီတာ, သုပ္ပိယာ ဥပါသိကာ, နကုလမာတာ ဂဟပတာနီ.

໙໑-໑໑໖. ຄັ້ງນັ້ນແລ ອຸປາສິກາຊື່ໂພດຊາ, ສິຣິມາ, ປະທຸມາ, ສຸຕະນາ, ມະນຸຊາ, ອຸດຕະຣາ, ມຸດຕາ, ເຂມາ, ຣຸຈີ, ເຈົ້າຍິງຈຸນທິ, ອຸປາສິກາຊື່ພິມພີ, ເຈົ້າຍິງສຸມະນາ, ພຣະນາງມັລລິກາເທວີ, ອຸປາສິກາຊື່ຕິສສາ, ຕິສສາມาຕາ, ໂសນາ, ໂសນາມາຕາ, ຄານາ, ຄານາມາຕາ, ອຸດຕະຣານັນທະມານດາ, ວິສາຂາມິຄາຣະມານດາ, ຂຸດຊຸດຕະຣາອຸປາສິກາ, ສາມາວະດີອຸປາສິກາ, ສຸບປະວາສາໂກລິຍະທິດາ, ສຸບປິຍາອຸປາສິກາ, ນະກຸລະມານດາຄະຫະປະຕານີ (ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກເຈົ້າໄດ້ຊົງສະແດງອຸໂປສົດກຳອັນປະກອບດ້ວຍອົງ 8 ປະການ ແກ່ອຸປາສິກາທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້).

သာမညဝဂ္ဂေါ ပဉ္စမော.

ສາໝັນຍະວັກ ທີ 5 ຈົບ.

ဒုတိယပဏ္ဏာသကံ သမတ္တံ.

ທຸຕິຍະປັນນາດົກ ຈົບສົມບູນ.

(၁၁). ရာဂပေယျာလံ

(໑໑). ຣາຄະເเปຍຍາລະ

၁၁၇. ‘‘ရာဂဿ[Pg.161], ဘိက္ခဝေ, အဘိညာယ အဋ္ဌ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ကတမေ အဋ္ဌ? သမ္မာဒိဋ္ဌိ, သမ္မာသင်္ကပ္ပော, သမ္မာဝါစာ, သမ္မာကမ္မန္တော, သမ္မာအာဇီဝေါ, သမ္မာဝါယာမော, သမ္မာသတိ, သမ္မာသမာဓိ – ရာဂဿ, ဘိက္ခဝေ, အဘိညာယ ဣမေ အဋ္ဌ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ.

໑໑໗. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເພື່ອຄວາມຮູ້ຍິ່ງເຊິ່ງຣາຄະ ພຶງຈະເລີນທຳ 8 ປະການ. ທຳ 8 ປະການ ມີຫຍັງແດ່? ຄື: ສັມມາທິຕຖິ, ສັມມາສັງກັບປະ, ສັມມາວາຈາ, ສັມມາກຳມັນຕະ, ສັມມາອາຊີວະ, ສັມມາວາຍາມະ, ສັມມາສະຕິ, ສັມມາສະມາທິ. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ເພື່ອຄວາມຮູ້ຍິ່ງເຊິ່ງຣາຄະ ພຶງຈະເລີນທຳ 8 ປະການນີ້ແລ.

၁၁၈. ‘‘ရာဂဿ, ဘိက္ခဝေ, အဘိညာယ အဋ္ဌ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ကတမေ အဋ္ဌ? အဇ္ဈတ္တံ ရူပသညီ ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ ပရိတ္တာနိ သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနိ, တာနိ အဘိဘုယျ ‘ဇာနာမိ ပဿာမီ’တိ ဧဝံသညီ ဟောတိ. အဇ္ဈတ္တံ ရူပသညီ ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ အပ္ပမာဏာနိ သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနိ, တာနိ အဘိဘုယျ ‘ဇာနာမိ ပဿာမီ’တိ ဧဝံသညီ ဟောတိ. အဇ္ဈတ္တံ အရူပသညီ ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ ပရိတ္တာနိ သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနိ, တာနိ အဘိဘုယျ ‘ဇာနာမိ ပဿာမီ’တိ ဧဝံသညီ ဟောတိ. အဇ္ဈတ္တံ အရူပသညီ ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ အပ္ပမာဏာနိ သုဝဏ္ဏဒုဗ္ဗဏ္ဏာနိ, တာနိ အဘိဘုယျ ‘ဇာနာမိ ပဿာမီ’တိ ဧဝံသညီ ဟောတိ. အဇ္ဈတ္တံ အရူပသညီ ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ နီလာနိ နီလဝဏ္ဏာနိ နီလနိဒဿနာနိ နီလနိဘာသာနိ ပီတာနိ ပီတဝဏ္ဏာနိ…ပေ… လောဟိတကာနိ လောဟိတကဝဏ္ဏာနိ…ပေ… ဩဒါတာနိ ဩဒါတဝဏ္ဏာနိ…ပေ… ဩဒါတနိဘာသာနိ, တာနိ အဘိဘုယျ ‘ဇာနာမိ ပဿာမီ’တိ ဧဝံသညီ ဟောတိ – ရာဂဿ, ဘိက္ခဝေ, အဘိညာယ ဣမေ အဋ္ဌ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’.

໑໑໘. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເພື່ອຄວາມຮູ້ຍິ່ງເຊິ່ງລາຄະ, ທຳ ໘ ປະການ ເປັນສິ່ງທີ່ຄວນຈະເລີນ. ທຳ ໘ ປະການ ແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື: (໑) ຜູ້ມີສັນຍາໃນຮູບໃນພາຍໃນ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍໃນພາຍນອກ ມີປະມານໜ້ອຍ ມີວັນນະດີ ແລະ ວັນນະບໍ່ດີ, ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີສັນຍາຢ່າງນີ້ວ່າ 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ'. (໒) ຜູ້ມີສັນຍາໃນຮູບໃນພາຍໃນ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍໃນພາຍນອກ ຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ມີວັນນະດີ ແລະ ວັນນະບໍ່ດີ, ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີສັນຍາຢ່າງນີ້ວ່າ 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ'. (໓) ຜູ້ມີອະຮູບສັນຍາໃນພາຍໃນ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍໃນພາຍນອກ ມີປະມານໜ້ອຍ ມີວັນນະດີ ແລະ ວັນນະບໍ່ດີ, ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີສັນຍາຢ່າງນີ້ວ່າ 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ'. (໔) ຜູ້ມີອະຮູບສັນຍາໃນພາຍໃນ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍໃນພາຍນອກ ຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ມີວັນນະດີ ແລະ ວັນນະບໍ່ດີ, ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີສັນຍາຢ່າງນີ້ວ່າ 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ'. (໕) ຜູ້ມີອະຮູບສັນຍາໃນພາຍໃນ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍໃນພາຍນອກ ເປັນຮູບຂຽວ ມີສີຂຽວ ມີສີຂຽວປາກົດ ມີແສງສະທ້ອນສີຂຽວ... (໖) ...ເປັນຮູບເຫຼືອງ ມີສີເຫຼືອງ... (໗) ...ເປັນຮູບແດງ ມີສີແດງ... (໘) ...ເປັນຮູບຂາວ ມີສີຂາວ... ມີແສງສະທ້ອນສີຂາວ, ຄອບງຳຮູບເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ ມີສັນຍາຢ່າງນີ້ວ່າ 'ເຮົາຮູ້ ເຮົາເຫັນ'. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເພື່ອຄວາມຮູ້ຍິ່ງເຊິ່ງລາຄະ, ທຳ ໘ ປະການເຫຼົ່ານີ້ ເປັນສິ່ງທີ່ຄວນຈະເລີນ.

၁၁၉. ‘‘ရာဂဿ, ဘိက္ခဝေ, အဘိညာယ အဋ္ဌ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ကတမေ အဋ္ဌ? ရူပီ ရူပါနိ ပဿတိ, အဇ္ဈတ္တံ အရူပသညီ ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါနိ ပဿတိ, သုဘန္တေဝ အဓိမုတ္တော ဟောတိ, သဗ္ဗသော ရူပသညာနံ သမတိက္ကမာ ပဋိဃသညာနံ အတ္ထင်္ဂမာ နာနတ္တသညာနံ အမနသိကာရာ ‘အနန္တော အာကာသော’တိ အာကာသာနဉ္စာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ, သဗ္ဗသော အာကာသာနဉ္စာယတနံ သမတိက္ကမ္မ ‘အနန္တံ ဝိညာဏ’န္တိ ဝိညာဏဉ္စာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ, သဗ္ဗသော ဝိညာဏဉ္စာယတနံ သမတိက္ကမ္မ ‘နတ္ထိ ကိဉ္စီ’တိ အာကိဉ္စညာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ, သဗ္ဗသော အာကိဉ္စညာယတနံ သမတိက္ကမ္မ နေဝသညာနာသညာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ, သဗ္ဗသော နေဝသညာနာသညာယတနံ သမတိက္ကမ္မ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ – ရာဂဿ, ဘိက္ခဝေ, အဘိညာယ ဣမေ အဋ္ဌ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’.

໑໑໙. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເພື່ອຄວາມຮູ້ຍິ່ງເຊິ່ງລາຄະ, ທຳ ໘ ປະການ ເປັນສິ່ງທີ່ຄວນຈະເລີນ. ທຳ ໘ ປະປະການ ແມ່ນຫຍັງແດ່? ຄື: (໑) ຜູ້ມີຮູບ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍ. (໒) ຜູ້ມີອະຮູບສັນຍາໃນພາຍໃນ ເຫັນຮູບທັງຫຼາຍໃນພາຍນອກ. (໓) ເປັນຜູ້ມີຄວາມນ້ອມໃຈໄປວ່າ 'ງາມ' ເທົ່ານັ້ນ. (໔) ເພາະກ້າວລ່ວງຮູບສັນຍາທັງຫຼາຍໂດຍປະການທັງປວງ ເພາະຄວາມດັບໄປແຫ່ງປະຕິຄະສັນຍາທັງຫຼາຍ ເພາະບໍ່ໃສ່ໃຈເຖິງນານັດຕະສັນຍາທັງຫຼາຍ ບັນລຸອາກາສານັນຈາຍະຕະນະ ດ້ວຍມົນສິການວ່າ 'ອາກາດຫາທີ່ສຸດບໍ່ໄດ້' ແລ້ວແລຢູ່. (໕) ເພາະກ້າວລ່ວງອากາສານັນຈາຍະຕະນະໂດຍປະການທັງປວງ ບັນລຸວິນຍານັນຈາຍະຕະນະ ດ້ວຍມົນສິການວ່າ 'ວິນຍານຫາທີ່ສຸດບໍ່ໄດ້' ແລ້ວແລຢູ່. (໖) ເພາະກ້າວລ່ວງວິນຍານັນຈາຍະຕະນະໂດຍປະການທັງປວງ ບັນລຸອາກິນຈັນຍາຍະຕະນະ ດ້ວຍມົນສິການວ່າ 'ບໍ່ມີຫຍັງໜ້ອຍໜຶ່ງ' ແລ້ວແລຢູ່. (໗) ເພາະກ້າວລ່ວງອາກິນຈັນຍາຍະຕະນະໂດຍປະການທັງປວງ ບັນລຸເນວະສັນຍານາສັນຍາຍະຕະນະ ແລ້ວແລຢູ່. (໘) ເພາະກ້າວລ່ວງເນວະສັນຍານາສັນຍາຍະຕະນະໂດຍປະການທັງປວງ ບັນລຸສັນຍາເວທະຍິຕະນິໂລດ ແລ້ວແລຢູ່. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເພື່ອຄວາມຮູ້ຍິ່ງເຊິ່ງລາຄະ, ທຳ ໘ ປະການເຫຼົ່ານີ້ ເປັນສິ່ງທີ່ຄວນຈະເລີນ.

၁၂၀-၁၄၆. ‘‘ရာဂဿ[Pg.162], ဘိက္ခဝေ, ပရိညာယ…ပေ… ပရိက္ခယာယ… ပဟာနာယ… ခယာယ… ဝယာယ… ဝိရာဂါယ… နိရောဓာယ… စာဂါယ… ပဋိနိဿဂ္ဂါယ…ပေ… ဣမေ အဋ္ဌ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’.

໑໒໐-໑໔໖. ພິກຂຸທັງຫຼາຍ, ເພື່ອຄວາມກຳນົດຮູ້... ເພື່ອຄວາມສິ້ນໄປຮອບ... ເພື່ອການລະ... ເພື່ອຄວາມສິ້ນໄປ... ເພື່ອຄວາມເສື່ອມໄປ... ເພື່ອຄວາມຄາຍກຳນັດ... ເພື່ອຄວາມດັບ... ເພື່ອຄວາມສະຫຼະ... ເພື່ອຄວາມສະຫຼະຄືນເຊິ່ງລາຄະ... ທຳ ໘ ປະການເຫຼົ່ານີ້ ເປັນສິ່ງທີ່ຄວນຈະເລີນ.

၁၄၇-၆၂၆. ‘‘ဒေါသဿ…ပေ… မောဟဿ… ကောဓဿ… ဥပနာဟဿ… မက္ခဿ… ပဠာသဿ… ဣဿာယ… မစ္ဆရိယဿ … မာယာယ… သာဌေယျဿ… ထမ္ဘဿ… သာရမ္ဘဿ… မာနဿ… အတိမာနဿ… မဒဿ… ပမာဒဿ အဘိညာယ…ပေ… ပရိညာယ… ပရိက္ခယာယ… ပဟာနာယ… ခယာယ… ဝယာယ… ဝိရာဂါယ… နိရောဓာယ… စာဂါယ… ပဋိနိဿဂ္ဂါယ…ပေ… ဣမေ အဋ္ဌ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ.

໑໔໗-໖໒໖. ເພື່ອຄວາມຮູ້ຍິ່ງ... ເພື່ອຄວາມກຳນົດຮູ້... ເພື່ອຄວາມສິ້ນໄປຮອບ... ເພື່ອการລະ... ເພື່ອຄວາມສິ້ນໄປ... ເພື່ອຄວາມເສື່ອມໄປ... ເພື່ອຄວາມຄາຍກຳນັດ... ເພື່ອຄວາມດັບ... ເພື່ອຄວາມສະຫຼະ... ເພື່ອຄວາມສະຫຼະຄືນ ເຊິ່ງໂທສະ... ໂມຫະ... ໂກທະ... ອຸປະນາຫະ... ມັກຂະ... ປະລາດສະ... ອິດສາ... ມັດຊະຣິຍະ... ມາຍາ... ສາໄຖຍະ... ຖຳພະ... ສາຣຳພະ... ມານະ... ອະຕິມານະ... ມະທະ... ປະມາດ... ທຳ ໘ ປະການເຫຼົ່ານີ້ ເປັນສິ່ງທີ່ຄວນຈະເລີນ.

ရာဂပေယျာလံ နိဋ္ဌိတံ.

ລາຄະເປຍຍານ ຈົບແລ້ວ.

အဋ္ဌကနိပါတပါဠိ နိဋ္ဌိတာ.

ອັດຖະກະນິບາດປາລີ ຈົບແລ້ວ.