Tipiṭaka Translation

นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส

Homenaje a aquel Bienaventurado, el Merecedor, el Perfectamente Iluminado por sí mismo.

องฺคุตฺตรนิกาโย

Aṅguttara Nikāya

สตฺตกนิปาตปาฬิ

Sattaka Nipāta Pāḷi (Libro de los Sietes)

ปฐมปณฺณาสกํ

Primeros cincuenta discursos

๑. ธนวคฺโค

1. Capítulo sobre la Riqueza (Dhana Vagga)

๑. ปฐมปิยสุตฺตํ

1. Primer discurso sobre ser amado

๑. เอวํ [Pg.395] เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ภิกฺขโว’’ติ. ‘‘ภทนฺเต’’ติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ –

1. Esto he oído: En una ocasión, el Bienaventurado residía en Sāvatthī, en el Bosque de Jeta, en el monasterio de Anāthapiṇḍika. Allí, el Bienaventurado se dirigió a los monjes diciendo: “Monjes”. “Señor”, respondieron aquellos monjes al Bienaventurado. El Bienaventurado dijo lo siguiente:

‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ สพฺรหฺมจารีนํ อปฺปิโย จ โหติ อมนาโป จ อครุ จ อภาวนีโย จ. กตเมหิ สตฺตหิ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ลาภกาโม จ โหติ, สกฺการกาโม จ โหติ, อนวญฺญตฺติกาโม จ โหติ, อหิริโก จ โหติ, อโนตฺตปฺปี จ, ปาปิจฺโฉ จ, มิจฺฉาทิฏฺฐิ จ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ สพฺรหฺมจารีนํ อปฺปิโย จ โหติ อมนาโป จ อครุ จ อภาวนีโย จ.

“Monjes, el monje que posee siete cualidades no es amado, ni es agradable, ni es respetado, ni es estimado por sus compañeros de vida santa. ¿Cuáles son esas siete? Aquí, monjes, un monje desea ganancias, desea honores, desea fama (no ser menospreciado), no tiene vergüenza moral, no tiene temor moral, tiene malos deseos y posee una visión incorrecta. Monjes, el monje que posee estas siete cualidades no es amado, ni es agradable, ni es respetado, ni es estimado por sus compañeros de vida santa.”

‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ สพฺรหฺมจารีนํ ปิโย จ โหติ, มนาโป จ ครุ จ ภาวนีโย จ. กตเมหิ สตฺตหิ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น ลาภกาโม จ โหติ, น สกฺการกาโม จ โหติ, น อนวญฺญตฺติกาโม จ โหติ, หิริมา จ โหติ, โอตฺตปฺปี จ, อปฺปิจฺโฉ [Pg.396] จ, สมฺมาทิฏฺฐิ จ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ สพฺรหฺมจารีนํ ปิโย จ โหติ มนาโป จ ครุ จ ภาวนีโย จา’’ติ. ปฐมํ.

“Monjes, el monje que posee siete cualidades es amado, agradable, respetado y estimado por sus compañeros de vida santa. ¿Cuáles son esas siete? Aquí, monjes, un monje no desea ganancias, no desea honores, no desea fama (no ser menospreciado), tiene vergüenza moral, tiene temor moral, tiene pocos deseos y posee una visión correcta. Monjes, el monje que posee estas siete cualidades es amado, agradable, respetado y estimado por sus compañeros de vida santa”. Esto dijo el Bienaventurado. Primero.

๒. ทุติยปิยสุตฺตํ

2. Segundo discurso sobre ser amado

๒. ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ สพฺรหฺมจารีนํ อปฺปิโย จ โหติ อมนาโป จ อครุ จ อภาวนีโย จ. กตเมหิ สตฺตหิ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ลาภกาโม จ โหติ, สกฺการกาโม จ โหติ, อนวญฺญตฺติกาโม จ โหติ, อหิริโก จ โหติ, อโนตฺตปฺปี จ, อิสฺสุกี จ, มจฺฉรี จ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ สพฺรหฺมจารีนํ อปฺปิโย จ โหติ อมนาโป จ อครุ จ อภาวนีโย จ.

2. “Monjes, el monje que posee siete cualidades no es amado, ni es agradable, ni es respetado, ni es estimado por sus compañeros de vida santa. ¿Cuáles son esas siete? Aquí, monjes, un monje desea ganancias, desea honores, desea fama (no ser menospreciado), no tiene vergüenza moral, no tiene temor moral, es envidioso y es mezquino. Monjes, el monje que posee estas siete cualidades no es amado, ni es agradable, ni es respetado, ni es estimado por sus compañeros de vida santa.”

‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ+? สพฺรหฺมจารีนํ ปิโย จ โหติ มนาโป จ ครุ จ ภาวนีโย จ. กตเมหิ สตฺตหิ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น ลาภกาโม จ โหติ, น สกฺการกาโม จ โหติ, น อนวญฺญตฺติกาโม จ โหติ, หิริมา จ โหติ, โอตฺตปฺปี จ, อนิสฺสุกี จ, อมจฺฉรี จ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ สพฺรหฺมจารีนํ ปิโย จ โหติ มนาโป จ ครุ จ ภาวนีโย จา’’ติ. ทุติยํ.

“Monjes, ¿quién es el monje que posee siete cualidades y es amado, agradable, respetado y estimado por sus compañeros de vida santa? ¿Cuáles son esas siete? Aquí, monjes, un monje no desea ganancias, no desea honores, no desea fama (no ser menospreciado), tiene vergüenza moral, tiene temor moral, no es envidioso y no es mezquino. Monjes, el monje que posee estas siete cualidades es amado, agradable, respetado y estimado por sus compañeros de vida santa”. Esto dijo el Bienaventurado. Segundo.

๓. สํขิตฺตพลสุตฺตํ

3. Discurso breve sobre los poderes

๓. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม…เป… สตฺติมานิ, ภิกฺขเว, พลานิ. กตมานิ สตฺต? สทฺธาพลํ, วีริยพลํ, หิรีพลํ, โอตฺตปฺปพลํ, สติพลํ, สมาธิพลํ, ปญฺญาพลํ. อิมานิ โข, ภิกฺขเว, สตฺต พลานีติ.

3. Esto he oído: En una ocasión, el Bienaventurado residía en Sāvatthī, en el Bosque de Jeta, en el monasterio de Anāthapiṇḍika… monjes, hay estos siete poderes. ¿Cuáles son los siete? El poder de la fe, el poder de la energía, el poder de la vergüenza moral, el poder del temor moral, el poder de la atención plena, el poder de la concentración y el poder de la sabiduría. Estos, monjes, son los siete poderes.

‘‘สทฺธาพลํ วีริยญฺจ, หิรี โอตฺตปฺปิยํ พลํ;

สติพลํ สมาธิ จ, ปญฺญา เว สตฺตมํ พลํ;

เอเตหิ พลวา ภิกฺขุ, สุขํ ชีวติ ปณฺฑิโต;

“El poder de la fe y la energía, el poder de la vergüenza y el temor moral; el poder de la atención plena y la concentración, y la sabiduría como el séptimo poder; dotado con estos poderes, el monje sabio vive felizmente.

‘‘โยนิโส [Pg.397] วิจิเน ธมฺมํ, ปญฺญายตฺถํ วิปสฺสติ;

ปชฺโชตสฺเสว นิพฺพานํ, วิโมกฺโข โหติ เจตโส’’ติ. ตติยํ;

Debe investigar el Dhamma con atención sabia, y ver su significado a través de la sabiduría; como la extinción de una lámpara, así es la liberación de su mente”. Tercero.

๔. วิตฺถตพลสุตฺตํ

4. Discurso detallado sobre los poderes

๔. ‘‘สตฺติมานิ, ภิกฺขเว, พลานิ. กตมานิ สตฺต? สทฺธาพล, วีริยพลํ, หิรีพลํ, โอตฺตปฺปพลํ, สติพลํ, สมาธิพลํ, ปญฺญาพลํ.

4. “Monjes, hay estos siete poderes. ¿Cuáles son los siete? El poder de la fe, el poder de la energía, el poder de la vergüenza moral, el poder del temor moral, el poder de la atención plena, el poder de la concentración y el poder de la sabiduría.

‘‘กตมญฺจ, ภิกฺขเว, สทฺธาพลํ? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก สทฺโธ โหติ, สทฺทหติ ตถาคตสฺส โพธึ – ‘อิติปิ โส ภควา อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ…เป… สตฺถา เทวมนุสฺสานํ พุทฺโธ ภควา’ติ. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, สทฺธาพลํ.

¿Y qué es, monjes, el poder de la fe? Aquí, monjes, un noble discípulo tiene fe, confía en el despertar del Tathāgata así: ‘Tal es el Bienaventurado: digno, perfectamente iluminado... maestro de dioses y humanos, el Despierto, el Bienaventurado’. Esto, monjes, se llama el poder de la fe.

‘‘กตมญฺจ, ภิกฺขเว, วีริยพลํ? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อารทฺธวีริโย วิหรติ อกุสลานํ ธมฺมานํ ปหานาย, กุสลานํ ธมฺมานํ อุปสมฺปทาย, ถามวา ทฬฺหปรกฺกโม อนิกฺขิตฺตธุโร กุสเลสุ ธมฺเมสุ. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, วีริยพลํ.

¿Y qué es, monjes, el poder de la energía? Aquí, monjes, un noble discípulo vive con energía aplicada para el abandono de los estados perjudiciales y para el logro de los estados beneficiosos; es firme, de gran esfuerzo y no descuida su deber respecto a los estados beneficiosos. Esto, monjes, se llama el poder de la energía.

‘‘กตมญฺจ, ภิกฺขเว, หิรีพลํ? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก หิริมา โหติ, หิรียติ กายทุจฺจริเตน วจีทุจฺจริเตน มโนทุจฺจริเตน, หิรียติ ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ สมาปตฺติยา. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, หิรีพลํ.

¿Y qué es, monjes, el poder de la vergüenza moral? Aquí, monjes, un noble discípulo posee vergüenza moral; se avergüenza de la mala conducta corporal, la mala conducta verbal y la mala conducta mental; se avergüenza de caer en estados malos y perjudiciales. Esto, monjes, se llama el poder de la vergüenza moral.

‘‘กตมญฺจ, ภิกฺขเว, โอตฺตปฺปพลํ? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก โอตฺตปฺปี โหติ, โอตฺตปฺปติ กายทุจฺจริเตน วจีทุจฺจริเตน มโนทุจฺจริเตน, โอตฺตปฺปติ ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ สมาปตฺติยา. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, โอตฺตปฺปพลํ.

¿Y qué es, monjes, el poder del temor moral? Aquí, monjes, un noble discípulo posee temor moral; teme la mala conducta corporal, la mala conducta verbal y la mala conducta mental; teme caer en estados malos y perjudiciales. Esto, monjes, se llama el poder del temor moral.

‘‘กตมญฺจ, ภิกฺขเว, สติพลํ? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก สติมา โหติ ปรเมน สติเนปกฺเกน สมนฺนาคโต จิรกตมฺปิ จิรภาสิตมฺปิ สริตา อนุสฺสริตา. อิทํ, วุจฺจติ, ภิกฺขเว, สติพลํ.

¿Y qué es, monjes, el poder de la atención plena? Aquí, monjes, un noble discípulo es atento, dotado de la más suprema atención y discernimiento; es capaz de recordar y rememorar lo que se hizo o se dijo hace mucho tiempo. Esto, monjes, se llama el poder de la atención plena.

‘‘กตมญฺจ, ภิกฺขเว, สมาธิพลํ? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก วิวิจฺเจว กาเมหิ…เป… จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, สมาธิพลํ.

¿Y qué es, monjes, el poder de la concentración? Aquí, monjes, un noble discípulo, alejado de los placeres sensuales… alcanza y permanece en el cuarto jhāna. Esto, monjes, se llama el poder de la concentración.

‘‘กตมญฺจ[Pg.398], ภิกฺขเว, ปญฺญาพลํ? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก ปญฺญวา โหติ อุทยตฺถคามินิยา ปญฺญาย สมนฺนาคโต อริยาย นิพฺเพธิกาย สมฺมา ทุกฺขกฺขยคามินิยา. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, ปญฺญาพลํ. อิมานิ โข, ภิกฺขเว, สตฺต พลานีติ.

¿Y qué es, monjes, el poder de la sabiduría? Aquí, monjes, un noble discípulo es sabio; posee la sabiduría que discierne el surgir y el cesar, que es noble y penetrante, y que conduce correctamente al fin del sufrimiento. Esto, monjes, se llama el poder de la sabiduría. Estos, monjes, son los siete poderes”.

‘‘สทฺธาพลํ วีริยญฺจ, หิรี โอตฺตปฺปิยํ พลํ;

สติพลํ สมาธิ จ, ปญฺญา เว สตฺตมํ พลํ;

เอเตหิ พลวา ภิกฺขุ, สุขํ ชีวติ ปณฺฑิโต.

‘‘โยนิโส วิจิเน ธมฺมํ, ปญฺญายตฺถํ วิปสฺสติ;

ปชฺโชตสฺเสว นิพฺพานํ, วิโมกฺโข โหติ เจตโส’’ติ. จตุตฺถํ;

Debe investigar el Dhamma con atención sabia, y ver su significado a través de la sabiduría; como la extinción de una lámpara, así es la liberación de su mente”. Cuarto.

๕. สํขิตฺตธนสุตฺตํ

5. Discurso breve sobre la riqueza

๕. ‘‘สตฺติมานิ, ภิกฺขเว, ธนานิ. กตมานิ สตฺต? สทฺธาธนํ, สีลธนํ, หิรีธนํ, โอตฺตปฺปธนํ, สุตธนํ, จาคธนํ, ปญฺญาธนํ. อิมานิ โข, ภิกฺขเว, สตฺต ธนานีติ.

5. “Monjes, existen estos siete tesoros. ¿Cuáles son los siete? El tesoro de la fe, el tesoro de la virtud, el tesoro de la vergüenza moral, el tesoro del temor moral, el tesoro del conocimiento, el tesoro de la generosidad y el tesoro de la sabiduría. Estos, monjes, son los siete tesoros”.

‘‘สทฺธาธนํ สีลธนํ, หิรี โอตฺตปฺปิยํ ธนํ;

สุตธนญฺจ จาโค จ, ปญฺญา เว สตฺตมํ ธนํ.

“El tesoro de la fe, el tesoro de la virtud, el tesoro de la vergüenza y el temor moral; el tesoro del conocimiento y la generosidad, siendo la sabiduría el séptimo tesoro”.

‘‘ยสฺส เอเต ธนา อตฺถิ, อิตฺถิยา ปุริสสฺส วา;

อทลิทฺโทติ ตํ อาหุ, อโมฆํ ตสฺส ชีวิตํ.

“Quien posea estos tesoros, ya sea mujer o sea hombre, de tal persona se dice que no es pobre y que su vida no ha sido en vano”.

‘‘ตสฺมา สทฺธญฺจ สีลญฺจ, ปสาทํ ธมฺมทสฺสนํ;

อนุยุญฺเชถ เมธาวี, สรํ พุทฺธาน สาสน’’นฺติ. ปญฺจมํ;

“Por lo tanto, la persona sabia, recordando la enseñanza de los Budas, debe dedicarse a cultivar la fe, la virtud, la confianza y la visión del Dhamma”. Quinto discurso.

๖. วิตฺถตธนสุตฺตํ

6. Vitthata-dhana-sutta: Discurso detallado sobre los tesoros

๖. ‘‘สตฺติมานิ, ภิกฺขเว, ธนานิ. กตมานิ สตฺต? สทฺธาธนํ, สีลธนํ, หิรีธนํ, โอตฺตปฺปธนํ, สุตธนํ, จาคธนํ, ปญฺญาธนํ.

6. “Monjes, existen estos siete tesoros. ¿Cuáles son los siete? El tesoro de la fe, el tesoro de la virtud, el tesoro de la vergüenza moral, el tesoro del temor moral, el tesoro del conocimiento, el tesoro de la generosidad y el tesoro de la sabiduría”.

‘‘กตมญฺจ, ภิกฺขเว, สทฺธาธนํ? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก สทฺโธ โหติ, สทฺทหติ ตถาคตสฺส โพธึ – ‘อิติปิ โส ภควา อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ…เป… พุทฺโธ ภควา’ติ. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, สทฺธาธนํ.

“¿Y qué es, monjes, el tesoro de la fe? En este sentido, monjes, el noble discípulo tiene fe, confía en el despertar del Tathāgata así: ‘Por esta razón, aquel Bienaventurado es un Arahat, perfectamente iluminado por sí mismo... (pasaje abreviado)... Buda y Bienaventurado’. Esto, monjes, se llama el tesoro de la fe”.

‘‘กตมญฺจ[Pg.399], ภิกฺขเว, สีลธนํ? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต โหติ…เป… สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐานา ปฏิวิรโต โหติ. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, สีลธนํ.

“¿Y qué es, monjes, el tesoro de la virtud? En este sentido, monjes, el noble discípulo se abstiene de matar seres vivos... (pasaje abreviado)... se abstiene del consumo de bebidas fermentadas y destiladas que causan la negligencia. Esto, monjes, se llama el tesoro de la virtud”.

‘‘กตมญฺจ, ภิกฺขเว, หิรีธนํ? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก หิรีมา โหติ, หิรียติ กายทุจฺจริเตน วจีทุจฺจริเตน มโนทุจฺจริเตน, หิรียติ ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ สมาปตฺติยา. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, หิรีธนํ.

“¿Y qué es, monjes, el tesoro de la vergüenza moral? En este sentido, monjes, el noble discípulo posee vergüenza moral; siente vergüenza de la mala conducta corporal, de la mala conducta verbal y de la mala conducta mental; siente vergüenza de cometer estados perjudiciales y no saludables. Esto, monjes, se llama el tesoro de la vergüenza moral”.

‘‘กตมญฺจ, ภิกฺขเว, โอตฺตปฺปธนํ? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก โอตฺตปฺปี โหติ, โอตฺตปฺปติ กายทุจฺจริเตน วจีทุจฺจริเตน มโนทุจฺจริเตน, โอตฺตปฺปติ ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ สมาปตฺติยา. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, โอตฺตปฺปธนํ.

“¿Y qué es, monjes, el tesoro del temor moral? En este sentido, monjes, el noble discípulo posee temor moral; teme las consecuencias de la mala conducta corporal, de la mala conducta verbal y de la mala conducta mental; teme cometer estados perjudiciales y no saludables. Esto, monjes, se llama el tesoro del temor moral”.

‘‘กตมญฺจ, ภิกฺขเว, สุตธนํ? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก พหุสฺสุโต โหติ สุตธโร สุตสนฺนิจโย. เย เต ธมฺมา อาทิกลฺยาณา มชฺเฌกลฺยาณา ปริโยสานกลฺยาณา สาตฺถํ สพฺยญฺชนํ, เกวลปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ อภิวทนฺติ. ตถารูปาสฺส ธมฺมา พหุสฺสุตา โหนฺติ ธาตา วจสา ปริจิตา มนสานุเปกฺขิตา ทิฏฺฐิยา สุปฺปฏิวิทฺธา. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, สุตธนํ.

“¿Y qué es, monjes, el tesoro del conocimiento? En este sentido, monjes, el noble discípulo posee un gran conocimiento, retiene lo aprendido y lo acumula. Aquellas enseñanzas que son bellas en el inicio, bellas en el medio y bellas en el final, que expresan en espíritu y en letra la vida santa de perfección absoluta y pureza total; tales enseñanzas son por él escuchadas extensamente, retenidas, dominadas verbalmente, examinadas mentalmente y bien penetradas mediante el discernimiento. Esto, monjes, se llama el tesoro del conocimiento”.

‘‘กตมญฺจ, ภิกฺขเว, จาคธนํ? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก วิคตมลมจฺเฉเรน เจตสา อคารํ อชฺฌาวสติ มุตฺตจาโค ปยตปาณิ โวสฺสคฺครโต ยาจโยโค ทานสํวิภาครโต. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, จาคธนํ.

“¿Y qué es, monjes, el tesoro de la generosidad? En este sentido, monjes, el noble discípulo vive en su hogar con el corazón libre de la mancha de la tacañería, siendo desprendido, de manos abiertas, deleitándose en la renuncia, dispuesto a las peticiones y complacido en compartir lo que da. Esto, monjes, se llama el tesoro de la generosidad”.

‘‘กตมญฺจ, ภิกฺขเว, ปญฺญาธนํ? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก ปญฺญวา โหติ…เป… สมฺมา ทุกฺขกฺขยคามินิยา. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, ปญฺญาธนํ. อิมานิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตธนานีติ.

“¿Y qué es, monjes, el tesoro de la sabiduría? En este sentido, monjes, el noble discípulo es sabio... (pasaje abreviado)... posee la sabiduría que conduce rectamente a la destrucción del sufrimiento. Esto, monjes, se llama el tesoro de la sabiduría. Estos, monjes, son los siete tesoros”.

‘‘สทฺธาธนํ สีลธนํ, หิรี โอตฺตปฺปิยํ ธนํ;

สุตธนญฺจ จาโค จ, ปญฺญา เว สตฺตมํ ธนํ.

“El tesoro de la fe, el tesoro de la virtud, el tesoro de la vergüenza y el temor moral; el tesoro del conocimiento y la generosidad, siendo la sabiduría el séptimo tesoro”.

‘‘ยสฺส เอเต ธนา อตฺถิ, อิตฺถิยา ปุริสสฺส วา;

อทลิทฺโทติ ตํ อาหุ, อโมฆํ ตสฺส ชีวิตํ.

“Quien posea estos tesoros, ya sea mujer o sea hombre, de tal persona se dice que no es pobre y que su vida no ha sido en vano”.

‘‘ตสฺมา สทฺธญฺจ สีลญฺจ, ปสาทํ ธมฺมทสฺสนํ;

อนุยุญฺเชถ เมธาวี, สรํ พุทฺธาน สาสน’’นฺติ. ฉฏฺฐํ;

“Por lo tanto, la persona sabia, recordando la enseñanza de los Budas, debe dedicarse a cultivar la fe, la virtud, la confianza y la visión del Dhamma”. Sexto discurso.

๗. อุคฺคสุตฺตํ

7. Ugga-sutta: El discurso a Ugga

๗. อถ [Pg.400] โข อุคฺโค ราชมหามตฺโต เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อุคฺโค ราชมหามตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ –

7. En una ocasión, Ugga, el gran ministro del rey, se acercó al Bienaventurado; tras acercarse y saludarlo respetuosamente, se sentó a un lado. Una vez sentado, el gran ministro Ugga le dijo al Bienaventurado:

‘‘อจฺฉริยํ, ภนฺเต, อพฺภุตํ, ภนฺเต! ยาว อฑฺโฒ จายํ, ภนฺเต, มิคาโร โรหเณยฺโย ยาว มหทฺธโน ยาว มหาโภโค’’ติ. ‘‘กีว อฑฺโฒ ปนุคฺค, มิคาโร โรหเณยฺโย, กีว มหทฺธโน, กีว มหาโภโค’’ติ? ‘‘สตํ, ภนฺเต, สตสหสฺสานํ หิรญฺญสฺส, โก ปน วาโท รูปิยสฺสา’’ติ! ‘‘อตฺถิ โข เอตํ, อุคฺค, ธนํ เนตํ ‘นตฺถี’ติ วทามีติ. ตญฺจ โข เอตํ, อุคฺค, ธนํ สาธารณํ อคฺคินา อุทเกน ราชูหิ โจเรหิ อปฺปิเยหิ ทายาเทหิ. สตฺต โข อิมานิ, อุคฺค, ธนานิ อสาธารณานิ อคฺคินา อุทเกน ราชูหิ โจเรหิ อปฺปิเยหิ ทายาเทหิ. กตมานิ สตฺต? สทฺธาธนํ, สีลธนํ, หิรีธนํ, โอตฺตปฺปธนํ, สุตธนํ, จาคธนํ, ปญฺญาธนํ. อิมานิ โข, อุคฺค, สตฺต ธนานิ อสาธารณานิ อคฺคินา อุทเกน ราชูหิ โจเรหิ อปฺปิเยหิ ทายาเทหีติ.

“¡Es maravilloso, Señor! ¡Es asombroso, Señor! Qué inmensamente rico es este Migāra, nieto de Rohaṇa; ¡cuántos tesoros y cuántas posesiones tiene!”. “¿Y qué tan rico es Ugga, ese Migāra, nieto de Rohaṇa? ¿Cuántos tesoros y posesiones tiene?”. “Tiene, Señor, cien veces cien mil de oro; ¡qué decir entonces de su plata!”. “Ugga, ese tipo de riqueza ciertamente existe, no digo que no exista. Sin embargo, Ugga, esa riqueza es compartida con el fuego, el agua, los reyes, los ladrones y los herederos no queridos. En cambio, Ugga, estos siete tesoros no son compartidos con el fuego, el agua, los reyes, los ladrones ni los herederos no queridos. ¿Cuáles son los siete? El tesoro de la fe, el tesoro de la virtud, el tesoro de la vergüenza moral, el tesoro del temor moral, el tesoro del conocimiento, el tesoro de la generosidad y el tesoro de la sabiduría. Estos siete tesoros, Ugga, no son compartidos con el fuego, el agua, los reyes, los ladrones ni los herederos no queridos”.

‘‘สทฺธาธนํ สีลธนํ, หิรี โอตฺตปฺปิยํ ธนํ;

สุตธนญฺจ จาโค จ, ปญฺญา เว สตฺตมํ ธนํ.

“El tesoro de la fe, el tesoro de la virtud, el tesoro de la vergüenza y el temor moral; el tesoro del conocimiento y la generosidad, siendo la sabiduría el séptimo tesoro”.

‘‘ยสฺส เอเต ธนา อตฺถิ, อิตฺถิยา ปุริสสฺส วา;

ส เว มหทฺธโน โลเก, อเชยฺโย เทวมานุเส.

“Quien posea estos tesoros, ya sea mujer o sea hombre, esa persona es verdaderamente rica en el mundo e invencible para dioses y humanos”.

‘‘ตสฺมา สทฺธญฺจ สีลญฺจ, ปสาทํ ธมฺมทสฺสนํ;

อนุยุญฺเชถ เมธาวี, สรํ พุทฺธาน สาสน’’นฺติ. สตฺตมํ;

“Por lo tanto, la persona sabia, recordando la enseñanza de los Budas, debe dedicarse a cultivar la fe, la virtud, la confianza y la visión del Dhamma”. Séptimo discurso.

๘. สํโยชนสุตฺตํ

8. Saṃyojana-sutta: Discurso sobre los grilletes

๘. ‘‘สตฺติมานิ, ภิกฺขเว, สํโยชนานิ. กตมานิ สตฺต? อนุนยสํโยชนํ, ปฏิฆสํโยชนํ, ทิฏฺฐิสํโยชนํ, วิจิกิจฺฉาสํโยชนํ, มานสํโยชนํ, ภวราคสํโยชนํ, อวิชฺชาสํโยชนํ. อิมานิ โข, ภิกฺขเว, สตฺต สํโยชนานี’’ติ. อฏฺฐมํ.

8. “Monjes, existen estos siete grilletes. ¿Cuáles son los siete? El grillete de la atracción, el grillete de la aversión, el grillete de los puntos de vista, el grillete de la duda, el grillete del orgullo, el grillete del deseo por la existencia y el grillete de la ignorancia. Estos, monjes, son los siete grilletes”. Octavo discurso.

๙. ปหานสุตฺตํ

9. Pahāna-sutta: Discurso sobre el abandono

๙. ‘‘สตฺตนฺนํ[Pg.401], ภิกฺขเว, สํโยชนานํ ปหานาย สมุจฺเฉทาย พฺรหฺมจริยํ วุสฺสติ. กตเมสํ สตฺตนฺนํ? อนุนยสํโยชนสฺส ปหานาย สมุจฺเฉทาย พฺรหฺมจริยํ วุสฺสติ, ปฏิฆสํโยชนสฺส…เป… ทิฏฺฐิสํโยชนสฺส… วิจิกิจฺฉาสํโยชนสฺส… มานสํโยชนสฺส… ภวราคสํโยชนสฺส … อวิชฺชาสํโยชนสฺส ปหานาย สมุจฺเฉทาย พฺรหฺมจริยํ วุสฺสติ. อิเมสํ โข, ภิกฺขเว, สตฺตนฺนํ สํโยชนานํ ปหานาย สมุจฺเฉทาย พฺรหฺมจริยํ วุสฺสติ. ยโต จ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน อนุนยสํโยชนํ ปหีนํ โหติ อุจฺฉินฺนมูลํ ตาลาวตฺถุกตํ อนภาวํ กตํ อายตึ อนุปฺปาทธมฺมํ. ปฏิฆสํโยชนํ…เป… ทิฏฺฐิสํโยชนํ… วิจิกิจฺฉาสํโยชนํ… มานสํโยชนํ… ภวราคสํโยชนํ… อวิชฺชาสํโยชนํ ปหีนํ โหติ อุจฺฉินฺนมูลํ ตาลาวตฺถุกตํ อนภาวํ กตํ อายตึ อนุปฺปาทธมฺมํ. อยํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อจฺเฉจฺฉิ ตณฺหํ, วิวตฺตยิ สํโยชนํ, สมฺมา มานาภิสมยา อนฺตมกาสิ ทุกฺขสฺสา’’ติ. นวมํ.

9. “Monjes, la vida santa se vive para el abandono y la erradicación de siete grilletes. ¿De cuáles siete? Se vive la vida santa para el abandono y la erradicación del grillete de la atracción, del grillete de la aversión... del grillete de los puntos de vista... del grillete de la duda... del grillete del orgullo... del grillete del deseo por la existencia... del grillete de la ignorancia. Monjes, por el abandono y la erradicación de estos siete grilletes es que se vive la vida santa. Monjes, cuando un monje ha abandonado el grillete de la atracción, habiéndolo cortado de raíz, convertido en un tocón de palmera, eliminado de modo que ya no esté sujeto a surgir en el futuro; cuando ha abandonado el grillete de la aversión... el grillete de los puntos de vista... el grillete de la duda... el grillete del orgullo... el grillete del deseo por la existencia... el grillete de la ignorancia, habiéndolo cortado de raíz, convertido en un tocón de palmera, eliminado de modo que ya no esté sujeto a surgir en el futuro; entonces, monjes, de este monje se dice que ha cortado el deseo, ha deshecho el grillete y, mediante la plena comprensión del orgullo, ha puesto fin al sufrimiento”.

๑๐. มจฺฉริยสุตฺตํ

10. Discurso sobre la Mezquindad

๑๐. ‘‘สตฺติมานิ, ภิกฺขเว, สํโยชนานิ. กตมานิ สตฺต? อนุนยสํโยชนํ, ปฏิฆสํโยชนํ, ทิฏฺฐิสํโยชนํ, วิจิกิจฺฉาสํโยชนํ, มานสํโยชนํ, อิสฺสาสํโยชนํ, มจฺฉริยสํโยชนํ. อิมานิ โข, ภิกฺขเว, สตฺต สํโยชนานี’’ติ. ทสมํ.

10. “Monjes, hay estos siete grilletes. ¿Cuáles siete? El grillete de la atracción, el grillete de la aversión, el grillete de los puntos de vista, el grillete de la duda, el grillete del orgullo, el grillete de la envidia y el grillete de la mezquindad. Estos son, monjes, los siete grilletes”.

ธนวคฺโค ปฐโม.

El primer capítulo: Capítulo sobre la Riqueza.

ตสฺสุทฺทานํ –

El resumen de este es:

ทฺเว ปิยานิ พลํ ธนํ, สํขิตฺตญฺเจว วิตฺถตํ;

อุคฺคํ สํโยชนญฺเจว, ปหานํ มจฺฉริเยน จาติ.

Dos sobre lo querido, los poderes, la riqueza, tanto en forma breve como detallada; Ugga, el grillete, el abandono y con la mezquindad.

๒. อนุสยวคฺโค

2. Capítulo sobre las Tendencias Subyacentes

๑. ปฐมอนุสยสุตฺตํ

1. Primer Discurso sobre las Tendencias Subyacentes

๑๑. ‘‘สตฺติเม, ภิกฺขเว, อนุสยา. กตเม สตฺต? กามราคานุสโย, ปฏิฆานุสโย, ทิฏฺฐานุสโย, วิจิกิจฺฉานุสโย, มานานุสโย, ภวราคานุสโย[Pg.402], อวิชฺชานุสโย. อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต อนุสยา’’ติ. ปฐมํ.

11. “Monjes, hay estas siete tendencias subyacentes. ¿Cuáles siete? La tendencia subyacente al deseo sensual, la tendencia subyacente a la aversión, la tendencia subyacente a los puntos de vista, la tendencia subyacente a la duda, la tendencia subyacente al orgullo, la tendencia subyacente al deseo por la existencia y la tendencia subyacente a la ignorancia. Estas son, monjes, las siete tendencias subyacentes”.

๒. ทุติยอนุสยสุตฺตํ

2. Segundo Discurso sobre las Tendencias Subyacentes

๑๒. ‘‘สตฺตนฺนํ, ภิกฺขเว, อนุสยานํ ปหานาย สมุจฺเฉทาย พฺรหฺมจริยํ วุสฺสติ. กตเมสํ สตฺตนฺนํ? กามราคานุสยสฺส ปหานาย สมุจฺเฉทาย พฺรหฺมจริยํ วุสฺสติ, ปฏิฆานุสยสฺส…เป… ทิฏฺฐานุสยสฺส… วิจิกิจฺฉานุสยสฺส… มานานุสยสฺส… ภวราคานุสยสฺส… อวิชฺชานุสยสฺส ปหานาย สมุจฺเฉทาย พฺรหฺมจริยํ วุสฺสติ. อิเมสํ โข, ภิกฺขเว, สตฺตนฺนํ อนุสยานํ ปหานาย สมุจฺเฉทาย พฺรหฺมจริยํ วุสฺสติ.

12. “Monjes, la vida santa se vive para el abandono y la erradicación de siete tendencias subyacentes. ¿De cuáles siete? Se vive la vida santa para el abandono y la erradicación de la tendencia subyacente al deseo sensual, de la tendencia subyacente a la aversión... de la tendencia subyacente a los puntos de vista... de la tendencia subyacente a la duda... de la tendencia subyacente al orgullo... de la tendencia subyacente al deseo por la existencia... de la tendencia subyacente a la ignorancia. Monjes, por el abandono y la erradicación de estas siete tendencias subyacentes es que se vive la vida santa.

‘‘ยโต จ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน กามราคานุสโย ปหีโน โหติ อุจฺฉินฺนมูโล ตาลาวตฺถุกโต อนภาวํกโต อายตึ อนุปฺปาทธมฺโม. ปฏิฆานุสโย…เป… ทิฏฺฐานุสโย… วิจิกิจฺฉานุสโย… มานานุสโย… ภวราคานุสโย… อวิชฺชานุสโย ปหีโน โหติ อุจฺฉินฺนมูโล ตาลาวตฺถุกโต อนภาวํกโต อายตึ อนุปฺปาทธมฺโม. อยํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อจฺเฉจฺฉิ ตณฺหํ, วิวตฺตยิ สํโยชนํ, สมฺมา มานาภิสมยา อนฺตมกาสิ ทุกฺขสฺสา’’ติ. ทุติยํ.

Monjes, cuando un monje ha abandonado la tendencia subyacente al deseo sensual, habiéndola cortado de raíz, convertido en un tocón de palmera, eliminado de modo que ya no esté sujeto a surgir en el futuro; cuando ha abandonado la tendencia subyacente a la aversión... la tendencia subyacente a los puntos de vista... la tendencia subyacente a la duda... la tendencia subyacente al orgullo... la tendencia subyacente al deseo por la existencia... la tendencia subyacente a la ignorancia, habiéndola cortado de raíz, convertido en un tocón de palmera, eliminado de modo que ya no esté sujeto a surgir en el futuro; entonces, monjes, de este monje se dice que ha cortado el deseo, ha deshecho el grillete y, mediante la plena comprensión del orgullo, ha puesto fin al sufrimiento”.

๓. กุลสุตฺตํ

3. Discurso sobre la Familia

๑๓. ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, องฺเคหิ สมนฺนาคตํ กุลํ อนุปคนฺตฺวา วา นาลํ อุปคนฺตุํ, อุปคนฺตฺวา วา นาลํ อุปนิสีทิตุํ. กตเมหิ สตฺตหิ? น มนาเปน ปจฺจุฏฺเฐนฺติ, น มนาเปน อภิวาเทนฺติ, น มนาเปน อาสนํ เทนฺติ, สนฺตมสฺส ปริคุหนฺติ, พหุกมฺปิ โถกํ เทนฺติ, ปณีตมฺปิ ลูขํ เทนฺติ, อสกฺกจฺจํ เทนฺติ โน สกฺกจฺจํ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ องฺเคหิ สมนฺนาคตํ กุลํ อนุปคนฺตฺวา วา นาลํ อุปคนฺตุํ, อุปคนฺตฺวา วา นาลํ อุปนิสีทิตุํ.

13. “Monjes, no es apropiado acercarse a una familia que posea siete factores, o si se ha acercado, no es apropiado sentarse con ella. ¿Con cuáles siete? No se levantan con agrado para recibir, no saludan con agrado, no ofrecen un asiento con agrado, ocultan lo que poseen, teniendo mucho dan poco, teniendo lo refinado dan lo tosco, y dan sin respeto, no con respeto. Monjes, no es apropiado acercarse a una familia que posea estos siete factores, o si se ha acercado, no es apropiado sentarse con ella.

‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, องฺเคหิ สมนฺนาคตํ กุลํ อนุปคนฺตฺวา วา อลํ อุปคนฺตุํ, อุปคนฺตฺวา วา อลํ อุปนิสีทิตุํ. กตเมหิ สตฺตหิ? มนาเปน ปจฺจุฏฺเฐนฺติ, มนาเปน อภิวาเทนฺติ, มนาเปน อาสนํ เทนฺติ, สนฺตมสฺส น ปริคุหนฺติ, พหุกมฺปิ พหุกํ เทนฺติ, ปณีตมฺปิ ปณีตํ เทนฺติ, สกฺกจฺจํ เทนฺติ โน อสกฺกจฺจํ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ องฺเคหิ สมนฺนาคตํ กุลํ อนุปคนฺตฺวา วา อลํ อุปคนฺตุํ, อุปคนฺตฺวา วา อลํ อุปนิสีทิตุ’’นฺติ. ตติยํ.

Monjes, es apropiado acercarse a una familia que posea siete factores, o si se ha acercado, es apropiado sentarse con ella. ¿Con cuáles siete? Se levantan con agrado para recibir, saludan con agrado, ofrecen un asiento con agrado, no ocultan lo que poseen, teniendo mucho dan mucho, teniendo lo refinado dan lo refinado, y dan con respeto, no sin respeto. Monjes, es apropiado acercarse a una familia que posea estos siete factores, o si se ha acercado, es apropiado sentarse con ella”.

๔. ปุคฺคลสุตฺตํ

4. Discurso sobre las Personas

๑๔. ‘‘สตฺติเม[Pg.403], ภิกฺขเว, ปุคฺคลา อาหุเนยฺยา ปาหุเนยฺยา ทกฺขิเณยฺยา อญฺชลิกรณียา อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส. กตเม สตฺต? อุภโตภาควิมุตฺโต, ปญฺญาวิมุตฺโต, กายสกฺขี, ทิฏฺฐิปฺปตฺโต, สทฺธาวิมุตฺโต, ธมฺมานุสารี, สทฺธานุสารี. อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต ปุคฺคลา อาหุเนยฺยา ปาหุเนยฺยา ทกฺขิเณยฺยา อญฺชลิกรณียา อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺสา’’ติ. จตุตฺถํ.

14. “Monjes, estas siete personas son dignas de ofrendas, dignas de hospitalidad, dignas de donaciones, dignas de saludo respetuoso, y son un campo de mérito supremo para el mundo. ¿Cuáles siete? El liberado de ambas maneras, el liberado por la sabiduría, el testigo corporal, el que ha alcanzado la visión, el liberado por la fe, el seguidor por el Dhamma y el seguidor por la fe. Estas siete personas, monjes, son dignas de ofrendas, dignas de hospitalidad, dignas de donaciones, dignas de saludo respetuoso, y son un campo de mérito supremo para el mundo”.

๕. อุทกูปมาสุตฺตํ

5. Discurso sobre el Símil del Agua

๑๕. ‘‘สตฺติเม, ภิกฺขเว, อุทกูปมา ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ. กตเม สตฺต? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล สกึ นิมุคฺโค นิมุคฺโคว โหติ; อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา นิมุชฺชติ; อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา ฐิโต โหติ; อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา วิปสฺสติ วิโลเกติ; อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา ปตรติ; อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา ปติคาธปฺปตฺโต โหติ; อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา ติณฺโณ โหติ ปารงฺคโต ถเล ติฏฺฐติ พฺราหฺมโณ.

15. “Monjes, existen y se encuentran en el mundo estas siete personas comparables al agua. ¿Cuáles siete? En este mundo, monjes, cierta persona se sumerge una vez y queda sumergida; en cambio, otra persona emerge y vuelve a sumergirse; otra emerge y se mantiene a flote; otra emerge, observa y mira a su alrededor; otra emerge y nada hacia adelante; otra emerge y alcanza suelo firme; y otra persona emerge, cruza, llega a la otra orilla y, como un brāhmaṇa, permanece en tierra firme.

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล สกึ นิมุคฺโค นิมุคฺโคว โหติ? อิธ ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล สมนฺนาคโต โหติ เอกนฺตกาฬเกหิ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล สกึ นิมุคฺโค นิมุคฺโคว โหติ.

¿Y cómo, monjes, una persona se sumerge una vez y queda sumergida? En este mundo, monjes, cierta persona está dotada de estados perjudiciales que son enteramente negros. Así es, monjes, como una persona se sumerge una vez y queda sumergida”.

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา นิมุชฺชติ? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชติ สาธุ สทฺธา กุสเลสุ ธมฺเมสุ, สาธุ หิรี…เป… สาธุ โอตฺตปฺปํ… สาธุ วีริยํ … สาธุ ปญฺญา กุสเลสุ ธมฺเมสูติ. ตสฺส สา สทฺธา เนว ติฏฺฐติ โน วฑฺฒติ หายติเยว, ตสฺส สา หิรี…เป… ตสฺส ตํ โอตฺตปฺปํ… ตสฺส ตํ วีริยํ… ตสฺส สา ปญฺญา เนว ติฏฺฐติ โน วฑฺฒติ หายติเยว. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา นิมุชฺชติ.

“¿Y cómo, monjes, una persona, habiendo emergido, se sumerge? Aquí, monjes, cierta persona emerge: ‘Es buena la fe en los estados provechosos, es buena la vergüenza moral... es bueno el temor al error... es buena la energía... es buena la sabiduría en los estados provechosos’. Sin embargo, esa fe suya ni permanece ni crece, sino que solo disminuye; su vergüenza moral... su temor al error... su energía... su sabiduría ni permanece ni crece, sino que solo disminuye. Así, monjes, una persona, habiendo emergido, se sumerge.”

‘‘กถญฺจ[Pg.404], ภิกฺขเว, ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา ฐิโต โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชติ สาธุ สทฺธา กุสเลสุ ธมฺเมสุ, สาธุ หิรี…เป… สาธุ โอตฺตปฺปํ… สาธุ วีริยํ… สาธุ ปญฺญา กุสเลสุ ธมฺเมสูติ. ตสฺส สา สทฺธา เนว หายติ โน วฑฺฒติ ฐิตา โหติ. ตสฺส สา หิรี…เป… ตสฺส ตํ โอตฺตปฺปํ… ตสฺส ตํ วีริยํ… ตสฺส สา ปญฺญา เนว หายติ โน วฑฺฒติ ฐิตา โหติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา ฐิโต โหติ.

“¿Y cómo, monjes, una persona, habiendo emergido, permanece firme? Aquí, monjes, cierta persona emerge: ‘Es buena la fe en los estados provechosos, es buena la vergüenza moral... es bueno el temor al error... es buena la energía... es buena la sabiduría en los estados provechosos’. Sin embargo, esa fe suya ni disminuye ni crece, sino que permanece firme; su vergüenza moral... su temor al error... su energía... su sabiduría ni disminuye ni crece, sino que permanece firme. Así, monjes, una persona, habiendo emergido, permanece firme.”

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา วิปสฺสติ วิโลเกติ? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชติ สาธุ สทฺธา กุสเลสุ ธมฺเมสุ, สาธุ หิรี…เป… สาธุ โอตฺตปฺปํ… สาธุ วีริยํ… สาธุ ปญฺญา กุสเลสุ ธมฺเมสูติ. โส ติณฺณํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา โสตาปนฺโน โหติ อวินิปาตธมฺโม นิยโต สมฺโพธิปรายโณ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา วิปสฺสติ วิโลเกติ.

“¿Y cómo, monjes, una persona, habiendo emergido, observa y mira a su alrededor? Aquí, monjes, cierta persona emerge: ‘Es buena la fe en los estados provechosos, es buena la vergüenza moral... es bueno el temor al error... es buena la energía... es buena la sabiduría en los estados provechosos’. Debido a la destrucción de los tres grilletes, esa persona se convierte en uno que ha entrado en la corriente (sotāpanna), que no está sujeto a la caída en estados de sufrimiento, que tiene un destino seguro y se dirige hacia el pleno despertar. Así, monjes, una persona, habiendo emergido, observa y mira a su alrededor.”

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา ปตรติ? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชติ สาธุ สทฺธา กุสเลสุ ธมฺเมสุ, สาธุ หิรี…เป… สาธุ โอตฺตปฺปํ… สาธุ วีริยํ… สาธุ ปญฺญา กุสเลสุ ธมฺเมสูติ. โส ติณฺณํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา ราคโทสโมหานํ ตนุตฺตา สกทาคามี โหติ, สกิเทว อิมํ โลกํ อาคนฺตฺวา ทุกฺขสฺสนฺตํ กโรติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา ปตรติ.

“¿Y cómo, monjes, una persona, habiendo emergido, nada hacia adelante? Aquí, monjes, cierta persona emerge: ‘Es buena la fe en los estados provechosos, es buena la vergüenza moral... es bueno el temor al error... es buena la energía... es buena la sabiduría en los estados provechosos’. Debido a la destrucción de los tres grilletes y a la atenuación de la codicia, el odio y la delusión, se convierte en uno que retorna una sola vez (sakadāgāmī) y que, regresando a este mundo solo una vez más, pone fin al sufrimiento. Así, monjes, una persona, habiendo emergido, nada hacia adelante.”

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา ปติคาธปฺปตฺโต โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชติ สาธุ สทฺธา กุสเลสุ ธมฺเมสุ, สาธุ หิรี…เป… สาธุ โอตฺตปฺปํ… สาธุ วีริยํ… สาธุ ปญฺญา กุสเลสุ ธมฺเมสูติ. โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา โอปปาติโก โหติ ตตฺถ ปรินิพฺพายี อนาวตฺติธมฺโม ตสฺมา โลกา. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา ปติคาธปฺปตฺโต โหติ.

“¿Y cómo, monjes, una persona, habiendo emergido, alcanza un punto de apoyo? Aquí, monjes, cierta persona emerge: ‘Es buena la fe en los estados provechosos, es buena la vergüenza moral... es bueno el temor al error... es buena la energía... es buena la sabiduría en los estados provechosos’. Debido a la destrucción de los cinco grilletes inferiores, nace espontáneamente en los reinos celestiales (opapātiko) y allí alcanza el Nibbana final, sin estar sujeto a regresar de aquel mundo. Así, monjes, una persona, habiendo emergido, alcanza un punto de apoyo.”

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา ติณฺโณ โหติ ปารงฺคโต ถเล ติฏฺฐติ พฺราหฺมโณ. อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชติ สาธุ สทฺธา กุสเลสุ ธมฺเมสุ, สาธุ หิรี…เป… สาธุ โอตฺตปฺปํ… สาธุ วีริยํ… สาธุ ปญฺญา [Pg.405] กุสเลสุ ธมฺเมสูติ. โส อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา ติณฺโณ โหติ ปารงฺคโต ถเล ติฏฺฐติ พฺราหฺมโณ.

“¿Y cómo, monjes, una persona, habiendo emergido, cruza a la otra orilla y permanece en tierra firme, siendo un verdadero brahmán? Aquí, monjes, cierta persona emerge: ‘Es buena la fe en los estados provechosos, es buena la vergüenza moral... es bueno el temor al error... es buena la energía... es buena la sabiduría en los estados provechosos’. Debido a la destrucción de las impurezas (āsavas), habiendo conocido directamente por sí mismo, realiza y alcanza en esta misma vida la liberación de la mente y la liberación por la sabiduría que están libres de impurezas. Así, monjes, una persona, habiendo emergido, cruza a la otra orilla y permanece en tierra firme, siendo un verdadero brahmán.”

‘‘อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต อุทกูปมา ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมิ’’นฺติ. ปญฺจมํ.

“Estos, monjes, son los siete tipos de personas comparadas con el agua que se encuentran presentes en el mundo”. Quinto discurso.

๖. อนิจฺจานุปสฺสีสุตฺตํ

6. Discurso sobre la contemplación de lo impermanente

๑๖. ‘‘สตฺติเม, ภิกฺขเว, ปุคฺคลา อาหุเนยฺยา ปาหุเนยฺยา ทกฺขิเณยฺยา อญฺชลิกรณียา อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส. กตเม สตฺต? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล สพฺพสงฺขาเรสุ อนิจฺจานุปสฺสี วิหรติ, อนิจฺจสญฺญี, อนิจฺจปฏิสํเวที สตตํ สมิตํ อพฺโพกิณฺณํ เจตสา อธิมุจฺจมาโน ปญฺญาย ปริโยคาหมาโน. โส อาสวานํ ขยา…เป… สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อยํ, ภิกฺขเว, ปฐโม ปุคฺคโล อาหุเนยฺโย ปาหุเนยฺโย ทกฺขิเณยฺโย อญฺชลิกรณีโย อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส.

16. “Monjes, estos siete tipos de personas son dignos de ofrendas, dignos de hospitalidad, dignos de donaciones, dignos de ser saludados con las manos unidas, y son un campo de mérito insuperable para el mundo. ¿Cuáles son los siete? Aquí, monjes, cierta persona vive contemplando lo impermanente en todas las formaciones (saṅkhāras), con la percepción de lo impermanente, experimentando lo impermanente, de manera constante, ininterrumpida y sin distracción, enfocando su mente y penetrando con sabiduría. Con la destrucción de las impurezas... habiendo realizado por sí mismo, alcanza y permanece en la liberación. Este, monjes, es el primer tipo de persona digno de ofrendas, digno de hospitalidad, digno de donaciones, digno de ser saludado con las manos unidas y un campo de mérito insuperable para el mundo.”

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล สพฺพสงฺขาเรสุ อนิจฺจานุปสฺสี วิหรติ, อนิจฺจสญฺญี, อนิจฺจปฏิสํเวที สตตํ สมิตํ อพฺโพกิณฺณํ เจตสา อธิมุจฺจมาโน ปญฺญาย ปริโยคาหมาโน. ตสฺส อปุพฺพํ อจริมํ อาสวปริยาทานญฺจ โหติ ชีวิตปริยาทานญฺจ. อยํ, ภิกฺขเว, ทุติโย ปุคฺคโล อาหุเนยฺโย…เป… อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส.

“Además, monjes, aquí cierta persona vive contemplando lo impermanente en todas las formaciones... penetrando con sabiduría. Para él, la destrucción total de las impurezas y el fin de la vida ocurren simultáneamente. Este, monjes, es el segundo tipo de persona digno de ofrendas... y un campo de mérito insuperable para el mundo.”

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล สพฺพสงฺขาเรสุ อนิจฺจานุปสฺสี วิหรติ, อนิจฺจสญฺญี, อนิจฺจปฏิสํเวที สตตํ สมิตํ อพฺโพกิณฺณํ เจตสา อธิมุจฺจมาโน ปญฺญาย ปริโยคาหมาโน. โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา อนฺตราปรินิพฺพายี โหติ…เป… อุปหจฺจปรินิพฺพายี โหติ…เป… อสงฺขารปรินิพฺพายี โหติ…เป… สสงฺขารปรินิพฺพายี โหติ…เป… อุทฺธํโสโต โหติ อกนิฏฺฐคามี. อยํ, ภิกฺขเว, สตฺตโม ปุคฺคโล อาหุเนยฺโย ปาหุเนยฺโย ทกฺขิเณยฺโย อญฺชลิกรณีโย อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส. อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต ปุคฺคลา อาหุเนยฺยา ปาหุเนยฺยา ทกฺขิเณยฺยา อญฺชลิกรณียา อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺสา’’ติ. ฉฏฺฐํ.

“Además, monjes, aquí cierta persona vive contemplando lo impermanente en todas las formaciones... penetrando con sabiduría. Debido a la destrucción de los cinco grilletes inferiores, se convierte en uno que alcanza el Nibbana en el intervalo (antarāparinibbāyī)... uno que alcanza el Nibbana después de haber pasado la mitad de su vida (upahaccaparinibbāyī)... uno que alcanza el Nibbana sin esfuerzo (asaṅkhāraparinibbāyī)... uno que alcanza el Nibbana con esfuerzo (sasaṅkhāraparinibbāyī)... o uno que fluye corriente arriba hacia el reino Akaniṭṭha (uddhaṃsoto akaniṭṭhagāmī). Este, monjes, es el séptimo tipo de persona digno de ofrendas, digno de hospitalidad, digno de donaciones, digno de ser saludado con las manos unidas y un campo de mérito insuperable para el mundo. Estos, monjes, son los siete tipos de personas dignos de ofrendas, dignos de hospitalidad, dignos de donaciones, dignos de ser saludados con las manos unidas y un campo de mérito insuperable para el mundo”. Sexto discurso.

๗. ทุกฺขานุปสฺสีสุตฺตํ

7. Discurso sobre la contemplación del sufrimiento

๑๗. สตฺติเม[Pg.406], ภิกฺขเว, ปุคฺคลา อาหุเนยฺยา…เป… อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส. กตเม สตฺต? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล สพฺพสงฺขาเรสุ ทุกฺขานุปสฺสี วิหรติ…เป…. สตฺตมํ.

17. “Monjes, estos siete tipos de personas son dignos de ofrendas... un campo de mérito insuperable para el mundo. ¿Cuáles son los siete? Aquí, monjes, cierta persona vive contemplando el sufrimiento en todas las formaciones... Séptimo discurso.”

๘. อนตฺตานุปสฺสีสุตฺตํ

8. Discurso sobre la contemplación del no-yo

๑๘. สพฺเพสุ ธมฺเมสุ อนตฺตานุปสฺสี วิหรติ…เป…. อฏฺฐมํ.

18. “Vive contemplando el no-yo en todos los fenómenos (dhammas)... Octavo discurso.”

๙. นิพฺพานสุตฺตํ

9. Discurso sobre el Nibbana

๑๙. ‘‘นิพฺพาเน สุขานุปสฺสี วิหรติ สุขสญฺญี สุขปฏิสํเวที สตตํ สมิตํ อพฺโพกิณฺณํ เจตสา อธิมุจฺจมาโน ปญฺญาย ปริโยคาหมาโน. โส อาสวานํ ขยา…เป… สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อยํ ภิกฺขเว, ปฐโม ปุคฺคโล อาหุเนยฺโย…เป… ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส.

19. “Vive contemplando la felicidad en el Nibbana, con la percepción de la felicidad, experimentando la felicidad, de manera constante, ininterrumpida y sin distracción, enfocando su mente y penetrando con sabiduría. Con la destrucción de las impurezas... habiendo realizado por sí mismo, alcanza y permanece en la liberación. Este, monjes, es el primer tipo de persona digno de ofrendas... un campo de mérito para el mundo.”

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล นิพฺพาเน สุขานุปสฺสี วิหรติ สุขสญฺญี สุขปฏิสํเวที สตตํ สมิตํ อพฺโพกิณฺณํ เจตสา อธิมุจฺจมาโน ปญฺญาย ปริโยคาหมาโน. ตสฺส อปุพฺพํ อจริมํ อาสวปริยาทานญฺจ โหติ ชีวิตปริยาทานญฺจ. อยํ, ภิกฺขเว, ทุติโย ปุคฺคโล อาหุเนยฺโย…เป… อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส.

“Además, monjes, aquí cierta persona reside contemplando el Nibbāna como felicidad, con la percepción de felicidad y experimentando felicidad; resuelta con una mente constante, continua e imperturbable, penetrando en él con sabiduría. Para esta persona, la extinción de los contaminantes mentales y el fin de la vida ocurren simultáneamente. Esta, monjes, es la segunda persona que es digna de ofrendas... el campo de mérito insuperable para el mundo.”

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล นิพฺพาเน สุขานุปสฺสี วิหรติ สุขสญฺญี สุขปฏิสํเวที สตตํ สมิตํ อพฺโพกิณฺณํ เจตสา อธิมุจฺจมาโน ปญฺญาย ปริโยคาหมาโน. โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา อนฺตราปรินิพฺพายี โหติ…เป… อุปหจฺจปรินิพฺพายี โหติ…เป… อสงฺขารปรินิพฺพายี โหติ…เป… สสงฺขารปรินิพฺพายี โหติ…เป… อุทฺธํโสโต โหติ อกนิฏฺฐคามี. อยํ, ภิกฺขเว, สตฺตโม ปุคฺคโล อาหุเนยฺโย…เป… อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส. อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต ปุคฺคลา อาหุเนยฺยา…เป… อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺสา’’ติ. นวมํ.

“Además, monjes, aquí cierta persona reside contemplando el Nibbāna como felicidad, con la percepción de felicidad y experimentando felicidad; resuelta con una mente constante, continua e imperturbable, penetrando en él con sabiduría. Con la destrucción total de los cinco grilletes inferiores, se convierte en uno que alcanza el Nibbāna en el intervalo... uno que alcanza el Nibbāna tras superar la mitad del tiempo... uno que alcanza el Nibbāna sin esfuerzo... uno que alcanza el Nibbāna con esfuerzo... uno que fluye hacia arriba hacia el reino Akaniṭṭha. Esta, monjes, es la séptima persona que es digna de ofrendas... el campo de mérito insuperable para el mundo. Estos, monjes, son las siete personas dignas de ofrendas... el campo de mérito insuperable para el mundo.” El noveno [Sutta].

๑๐. นิทฺทสวตฺถุสุตฺตํ

10. Niddasavatthusuttaṃ (Sutta sobre las bases de la excelencia).

๒๐. ‘‘สตฺติมานิ[Pg.407], ภิกฺขเว, นิทฺทสวตฺถูนิ. กตมานิ สตฺต? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สิกฺขาสมาทาเน ติพฺพจฺฉนฺโท โหติ อายติญฺจ สิกฺขาสมาทาเน อวิคตเปโม, ธมฺมนิสนฺติยา ติพฺพจฺฉนฺโท โหติ อายติญฺจ ธมฺมนิสนฺติยา อวิคตเปโม, อิจฺฉาวินเย ติพฺพจฺฉนฺโท โหติ อายติญฺจ อิจฺฉาวินเย อวิคตเปโม, ปฏิสลฺลาเน ติพฺพจฺฉนฺโท โหติ อายติญฺจ ปฏิสลฺลาเน อวิคตเปโม, วีริยารมฺเภ ติพฺพจฺฉนฺโท โหติ อายติญฺจ วีริยารมฺเภ อวิคตเปโม, สติเนปกฺเก ติพฺพจฺฉนฺโท โหติ อายติญฺจ สติเนปกฺเก อวิคตเปโม, ทิฏฺฐิปฏิเวเธ ติพฺพจฺฉนฺโท โหติ อายติญฺจ ทิฏฺฐิปฏิเวเธ อวิคตเปโม. อิมานิ โข, ภิกฺขเว, สตฺต นิทฺทสวตฺถูนี’’ติ. ทสมํ.

20. “Monjes, existen estas siete bases de excelencia. ¿Cuáles siete? Aquí, monjes, un monje posee un deseo intenso por emprender el entrenamiento y un amor constante por el mismo en el futuro; posee un deseo intenso por el examen del Dhamma y un amor constante por el mismo en el futuro; posee un deseo intenso por la eliminación de los deseos y un amor constante por la misma en el futuro; posee un deseo intenso por el retiro solitario y un amor constante por el mismo en el futuro; posee un deseo intenso por el inicio de la energía y un amor constante por el mismo en el futuro; posee un deseo intenso por la atención plena y la prudencia, y un amor constante por las mismas en el futuro; posee un deseo intenso por la penetración de la visión correcta y un amor constante por la misma en el futuro. Estas, monjes, son las siete bases de excelencia.” El décimo [Sutta].

อนุสยวคฺโค ทุติโย.

Finaliza el segundo capítulo: Anusayavaggo (Capítulo de las tendencias latentes).

ตสฺสุทฺทานํ –

Su resumen es el siguiente:

ทุเว อนุสยา กุลํ, ปุคฺคลํ อุทกูปมํ;

อนิจฺจํ ทุกฺขํ อนตฺตา จ, นิพฺพานํ นิทฺทสวตฺถุ จาติ.

Dos sobre las tendencias latentes, el clan, la persona comparable al agua; lo impermanente, el sufrimiento, el no-yo, el Nibbāna y las bases de excelencia.

๓. วชฺชิสตฺตกวคฺโค

3. Vajjisattakavaggo (Capítulo de los siete principios de los Vajjis).

๑. สารนฺททสุตฺตํ

1. Sārandadasuttaṃ (Sutta de Sārandada).

๒๑. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา เวสาลิยํ วิหรติ สารนฺทเท เจติเย. อถ โข สมฺพหุลา ลิจฺฉวี เยน ภควา เตนุปสงฺกมึสุ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ. เอกมนฺตํ นิสินฺเน โข เต ลิจฺฉวี ภควา เอตทโวจ – ‘‘สตฺต โว, ลิจฺฉวี, อปริหานิเย ธมฺเม เทเสสฺสามิ. ตํ สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข เต ลิจฺฉวี ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ –

21. Esto he oído: En una ocasión, el Bienaventurado residía en Vesāli, en el santuario de Sārandada. Entonces, numerosos nobles Licchavis se acercaron a donde estaba el Bienaventurado; tras acercarse y saludar al Bienaventurado, se sentaron a un lado. Mientras estaban sentados allí, el Bienaventurado les dijo: 'Licchavis, os enseñaré siete principios que evitan la decadencia. Escuchad y prestad mucha atención; hablaré'. 'Sí, Señor', respondieron los Licchavis al Bienaventurado. El Bienaventurado dijo lo siguiente:

‘‘กตเม [Pg.408] จ, ลิจฺฉวี, สตฺต อปริหานิยา ธมฺมา? ยาวกีวญฺจ, ลิจฺฉวี, วชฺชี อภิณฺหํ สนฺนิปาตา ภวิสฺสนฺติ สนฺนิปาตพหุลา; วุทฺธิเยว, ลิจฺฉวี, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ.

“¿Y cuáles, Licchavis, son los siete principios que evitan la decadencia? Mientras los Vajjis se reúnan con frecuencia y celebren asambleas numerosas, Licchavis, es de esperar que prosperen y no que decaigan. (1)”

‘‘ยาวกีวญฺจ, ลิจฺฉวี, วชฺชี สมคฺคา สนฺนิปติสฺสนฺติ, สมคฺคา วุฏฺฐหิสฺสนฺติ, สมคฺคา วชฺชิกรณียานิ กริสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ลิจฺฉวี, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ.

“Mientras los Vajjis se reúnan en armonía, se dispersen en armonía y lleven a cabo los asuntos de los Vajjis en armonía, Licchavis, es de esperar que prosperen y no que decaigan. (2)”

‘‘ยาวกีวญฺจ, ลิจฺฉวี, วชฺชี อปญฺญตฺตํ น ปญฺญาเปสฺสนฺติ, ปญฺญตฺตํ น สมุจฺฉินฺทิสฺสนฺติ, ยถาปญฺญตฺเต โปราเณ วชฺชิธมฺเม สมาทาย วตฺติสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ลิจฺฉวี, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ.

“Mientras los Vajjis no promulguen lo que no ha sido decretado ni abolan lo que ya ha sido decretado, y sigan viviendo de acuerdo con las antiguas tradiciones de los Vajjis tal como fueron establecidas, Licchavis, es de esperar que prosperen y no que decaigan. (3)”

‘‘ยาวกีวญฺจ, ลิจฺฉวี, วชฺชี เย เต วชฺชีนํ วชฺชิมหลฺลกา เต สกฺกริสฺสนฺติ ครุํ กริสฺสนฺติ มาเนสฺสนฺติ ปูเชสฺสนฺติ, เตสญฺจ โสตพฺพํ มญฺญิสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ลิจฺฉวี, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ.

“Mientras los Vajjis honren, respeten, valoren y veneren a los ancianos entre los Vajjis, y consideren que sus palabras deben ser escuchadas, Licchavis, es de esperar que prosperen y no que decaigan. (4)”

‘‘ยาวกีวญฺจ, ลิจฺฉวี, วชฺชี ยา ตา กุลิตฺถิโย กุลกุมาริโย ตา น โอกสฺส ปสยฺห วาเสสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ลิจฺฉวี, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ.

“Mientras los Vajjis no retengan a las mujeres y jóvenes de sus clanes mediante la fuerza o el rapto para hacerlas vivir con ellos, Licchavis, es de esperar que prosperen y no que decaigan. (5)”

‘‘ยาวกีวญฺจ, ลิจฺฉวี, วชฺชี ยานิ ตานิ วชฺชีนํ วชฺชิเจติยานิ อพฺภนฺตรานิ เจว พาหิรานิ จ ตานิ สกฺกริสฺสนฺติ ครุํ กริสฺสนฺติ มาเนสฺสนฺติ ปูเชสฺสนฺติ, เตสญฺจ ทินฺนปุพฺพํ กตปุพฺพํ ธมฺมิกํ พลึ โน ปริหาเปสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ลิจฺฉวี, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ.

“Mientras los Vajjis honren, respeten, valoren y veneren los santuarios de los Vajjis, tanto los internos como los externos, y no permitan que decaigan las ofrendas legítimas que antes se daban y realizaban, Licchavis, es de esperar que prosperen y no que decaigan. (6)”

‘‘ยาวกีวญฺจ, ลิจฺฉวี, วชฺชีนํ อรหนฺเตสุ ธมฺมิกา รกฺขาวรณคุตฺติ สุสํวิหิตา ภวิสฺสติ – ‘กินฺติ อนาคตา จ อรหนฺโต วิชิตํ อาคจฺเฉยฺยุํ, อาคตา จ อรหนฺโต วิชิเต ผาสุํ วิหเรยฺยุ’นฺติ; วุทฺธิเยว, ลิจฺฉวี, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ.

“Mientras los Vajjis mantengan bien dispuesta la protección, el resguardo y el amparo legítimos para los Arahants, pensando: ‘¿Cómo podrían venir a nuestro reino los Arahants que aún no han venido? ¿Y cómo podrían vivir cómodamente en nuestro reino los Arahants que ya han venido?’, Licchavis, es de esperar que prosperen y no que decaigan. (7)”

‘‘ยาวกีวญฺจ, ลิจฺฉวี, อิเม สตฺต อปริหานิยา ธมฺมา วชฺชีสุ ฐสฺสนฺติ, อิเมสุ จ สตฺตสุ อปริหานิเยสุ ธมฺเมสุ วชฺชี สนฺทิสฺสิสฺสนฺติ ; วุทฺธิเยว, ลิจฺฉวี, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานี’’ติ. ปฐมํ.

“Mientras estos siete principios que evitan la decadencia se mantengan entre los Vajjis y los Vajjis sean vistos practicando estos siete principios, Licchavis, es de esperar que prosperen y no que decaigan.” El primero [Sutta].

๒. วสฺสการสุตฺตํ

2. Vassakārasuttaṃ (Sutta de Vassakāra).

๒๒. เอวํ [Pg.409] เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา ราชคเห วิหรติ คิชฺฌกูเฏ ปพฺพเต. เตน โข ปน สมเยน ราชา มาคโธ อชาตสตฺตุ เวเทหิปุตฺโต วชฺชี อภิยาตุกาโม โหติ. โส เอวมาห – ‘‘อหํ หิเม วชฺชี เอวํมหิทฺธิเก เอวํมหานุภาเว อุจฺเฉจฺฉามิ, วชฺชี วินาเสสฺสามิ, วชฺชี อนยพฺยสนํ อาปาเทสฺสามี’’ติ.

22. Esto he oído: En una ocasión, el Bienaventurado residía en Rājagaha, en el Monte de los Buitres. En aquel tiempo, el rey Ajātasattu de Magadha, el hijo de la reina Vedehī, deseaba atacar a los Vajjis. Él decía: 'Exterminaré a estos Vajjis, tan poderosos y majestuosos; destruiré a los Vajjis, los llevaré a la ruina y al desastre'.”

อถ โข ราชา มาคโธ อชาตสตฺตุ เวเทหิปุตฺโต วสฺสการํ พฺราหฺมณํ มาคธมหามตฺตํ อามนฺเตสิ – ‘‘เอหิ ตฺวํ, พฺราหฺมณ, เยน ภควา เตนุปสงฺกม; อุปสงฺกมิตฺวา มม วจเนน ภควโต ปาเท สิรสา วนฺทาหิ, อปฺปาพาธํ อปฺปาตงฺกํ ลหุฏฺฐานํ พลํ ผาสุวิหารํ ปุจฺฉ – ‘ราชา, ภนฺเต, มาคโธ อชาตสตฺตุ เวเทหิปุตฺโต ภควโต ปาเท สิรสา วนฺทติ, อปฺปาพาธํ อปฺปาตงฺกํ ลหุฏฺฐานํ พลํ ผาสุวิหารํ ปุจฺฉตี’ติ. เอวญฺจ วเทหิ – ‘ราชา, ภนฺเต, มาคโธ อชาตสตฺตุ เวเทหิปุตฺโต วชฺชี อภิยาตุกาโม. โส เอวมาห – ‘อหํ หิเม วชฺชี เอวํมหิทฺธิเก เอวํมหานุภาเว อุจฺเฉจฺฉามิ, วชฺชี วินาเสสฺสามิ, วชฺชี อนยพฺยสนํ อาปาเทสฺสามี’ติ. ยถา เต ภควา พฺยากโรติ, ตํ สาธุกํ อุคฺคเหตฺวา มม อาโรเจยฺยาสิ. น หิ ตถาคตา วิตถํ ภณนฺตี’’ติ.

En aquel tiempo, el rey de Magadha, Ajātasattu, hijo de la reina Vedehī, se dirigió al brahmán Vassakāra, gran ministro de Magadha: "Ven, brahmán, dirígete hacia donde se encuentra el Bienaventurado; al llegar, en mi nombre, rinde homenaje con la cabeza a los pies del Bienaventurado y pregunta si se encuentra libre de enfermedad y aflicción, y si goza de salud, vigor y bienestar, diciendo: 'Señor, el rey de Magadha, Ajātasattu, hijo de la reina Vedehī, rinde homenaje con la cabeza a los pies del Bienaventurado y pregunta si se encuentra libre de enfermedad y aflicción, y si goza de salud, vigor y bienestar'. Y dile también: 'Señor, el rey de Magadha, Ajātasattu, hijo de la reina Vedehī, desea marchar contra los Vajjis. Él ha dicho: "Aniquilaré a estos Vajjis, a pesar de su gran poder y majestuosidad; destruiré a los Vajjis, los llevaré a la ruina total"'. Memoriza bien lo que el Bienaventurado responda y dímelo, pues los Tathāgatas nunca faltan a la verdad".

‘‘เอวํ, โภ’’ติ โข วสฺสกาโร พฺราหฺมโณ มาคธมหามตฺโต รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส ปฏิสฺสุตฺวา เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควตา สทฺธึ สมฺโมทิ. สมฺโมทนียํ กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข วสฺสกาโร พฺราหฺมโณ มาคธมหามตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘ราชา, โภ โคตม, มาคโธ อชาตสตฺตุ เวเทหิปุตฺโต โภโต โคตมสฺส ปาเท สิรสา วนฺทติ, อปฺปาพาธํ อปฺปาตงฺกํ ลหุฏฺฐานํ พลํ ผาสุวิหารํ ปุจฺฉติ. ราชา, โภ โคตม, มาคโธ อชาตสตฺตุ เวเทหิปุตฺโต วชฺชี อภิยาตุกาโม. โส เอวมาห – ‘อหํ หิเม วชฺชี เอวํมหิทฺธิเก เอวํมหานุภาเว อุจฺเฉจฺฉามิ, วชฺชี วินาเสสฺสามิ, วชฺชี อนยพฺยสนํ อาปาเทสฺสามี’’’ติ.

"Así sea, señor", respondió el brahmán Vassakāra, gran ministro de Magadha, al rey Ajātasattu, hijo de la reina Vedehī. Luego se dirigió hacia donde estaba el Bienaventurado. Al llegar, intercambió con el Bienaventurado saludos cordiales y palabras de cortesía y de grato recuerdo, y se sentó a un lado. Sentado allí, el brahmán Vassakāra dijo al Bienaventurado: "Señor Gotama, el rey de Magadha, Ajātasattu, hijo de la reina Vedehī, rinde homenaje con la cabeza a los pies del señor Gotama y pregunta si se encuentra libre de enfermedad y aflicción, y si goza de salud, vigor y bienestar. Señor Gotama, el rey de Magadha, Ajātasattu, hijo de la reina Vedehī, desea marchar contra los Vajjis. Él ha dicho: 'Aniquilaré a estos Vajjis, a pesar de su gran poder y majestuosidad; destruiré a los Vajjis, los llevaré a la ruina total'".

เตน [Pg.410] โข ปน สมเยน อายสฺมา อานนฺโท ภควโต ปิฏฺฐิโต ฐิโต โหติ ภควนฺตํ พีชยมาโน. อถ โข ภควา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อามนฺเตสิ – ‘‘กินฺติ เต, อานนฺท, สุตํ – ‘วชฺชี อภิณฺหํ สนฺนิปาตา สนฺนิปาตพหุลา’’’ติ? ‘‘สุตํ เมตํ, ภนฺเต – ‘วชฺชี อภิณฺหํ สนฺนิปาตา สนฺนิปาตพหุลา’’’ติ. ‘‘ยาวกีวญฺจ, อานนฺท, วชฺชี อภิณฺหํ สนฺนิปาตา ภวิสฺสนฺติ สนฺนิปาตพหุลา; วุทฺธิเยว, อานนฺท, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ.

En aquel momento, el venerable Ānanda estaba detrás del Bienaventurado, abanicándolo. Entonces el Bienaventurado se dirigió al venerable Ānanda: "¿Qué has oído, Ānanda? ¿Se reúnen los Vajjis con frecuencia y son sus asambleas concurridas?". "He oído, Señor, que los Vajjis se reúnen con frecuencia y que sus asambleas son concurridas". "Mientras los Vajjis, Ānanda, se reúnan con frecuencia y sus asambleas sean concurridas, es de esperar su prosperidad y no su decadencia".

‘‘กินฺติ เต, อานนฺท, สุตํ – ‘วชฺชี สมคฺคา สนฺนิปตนฺติ, สมคฺคา วุฏฺฐหนฺติ, สมคฺคา วชฺชิกรณียานิ กโรนฺตี’’’ติ? ‘‘สุตํ เมตํ, ภนฺเต – ‘วชฺชี สมคฺคา สนฺนิปตนฺติ, สมคฺคา วุฏฺฐหนฺติ, สมคฺคา วชฺชิกรณียานิ กโรนฺตี’’’ติ. ‘‘ยาวกีวญฺจ, อานนฺท, วชฺชี สมคฺคา สนฺนิปติสฺสนฺติ, สมคฺคา วุฏฺฐหิสฺสนฺติ, สมคฺคา วชฺชิกรณียานิ กริสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, อานนฺท, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ.

"¿Qué has oído, Ānanda? ¿Se reúnen los Vajjis en armonía, concluyen sus asambleas en armonía y llevan a cabo sus deberes en armonía?". "He oído, Señor, que los Vajjis se reúnen en armonía, concluyen sus asambleas en armonía y llevan a cabo sus deberes en armonía". "Mientras los Vajjis, Ānanda, se reúnan en armonía, concluyan sus asambleas en armonía y realicen sus deberes en armonía, es de esperar su prosperidad y no su decadencia".

‘‘กินฺติ เต, อานนฺท, สุตํ – ‘วชฺชี อปญฺญตฺตํ น ปญฺญาเปนฺติ, ปญฺญตฺตํ น สมุจฺฉินฺทนฺติ, ยถาปญฺญตฺเต โปราเณ วชฺชิธมฺเม สมาทาย วตฺตนฺตี’’’ติ? ‘‘สุตํ เมตํ, ภนฺเต – ‘วชฺชี อปญฺญตฺตํ น ปญฺญาเปนฺติ, ปญฺญตฺตํ น สมุจฺฉินฺทนฺติ, ยถาปญฺญตฺเต โปราเณ วชฺชิธมฺเม สมาทาย วตฺตนฺตี’’’ติ. ‘‘ยาวกีวญฺจ, อานนฺท, วชฺชี อปญฺญตฺตํ น ปญฺญาเปสฺสนฺติ, ปญฺญตฺตํ น สมุจฺฉินฺทิสฺสนฺติ, ยถาปญฺญตฺเต โปราเณ วชฺชิธมฺเม สมาทาย วตฺติสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, อานนฺท, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ.

"¿Qué has oído, Ānanda? ¿Evitan los Vajjis autorizar lo que no ha sido autorizado y no derogan lo que ya ha sido establecido, procediendo de acuerdo con las antiguas leyes de los Vajjis tal como fueron instituidas?". "He oído, Señor, que así lo hacen". "Mientras los Vajjis, Ānanda, no autoricen lo que no ha sido autorizado, no deroguen lo que ya ha sido establecido y vivan según las antiguas leyes de los Vajjis, es de esperar su prosperidad y no su decadencia".

‘‘กินฺติ เต, อานนฺท, สุตํ – ‘วชฺชี เย เต วชฺชีนํ วชฺชิมหลฺลกา เต สกฺกโรนฺติ ครุํ กโรนฺติ มาเนนฺติ ปูเชนฺติ, เตสญฺจ โสตพฺพํ มญฺญนฺตี’’’ติ? ‘‘สุตํ เมตํ, ภนฺเต – ‘วชฺชี เย เต วชฺชีนํ วชฺชิมหลฺลกา เต สกฺกโรนฺติ ครุํ กโรนฺติ มาเนนฺติ ปูเชนฺติ, เตสญฺจ โสตพฺพํ มญฺญนฺตี’’’ติ. ‘‘ยาวกีวญฺจ, อานนฺท, วชฺชี เย เต วชฺชีนํ วชฺชิมหลฺลกา เต สกฺกริสฺสนฺติ ครุํ กริสฺสนฺติ มาเนสฺสนฺติ ปูเชสฺสนฺติ, เตสญฺจ โสตพฺพํ มญฺญิสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, อานนฺท, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ.

"¿Qué has oído, Ānanda? ¿Honran, respetan, reverencian y rinden homenaje los Vajjis a sus ancianos, y consideran que sus palabras deben ser escuchadas?". "He oído, Señor, que así lo hacen". "Mientras los Vajjis, Ānanda, honren, respeten, reverencien y rindan homenaje a sus ancianos, y consideren que deben escuchar sus consejos, es de esperar su prosperidad y no su decadencia".

‘‘กินฺติ เต, อานนฺท, สุตํ – ‘วชฺชี ยา ตา กุลิตฺถิโย กุลกุมาริโย ตา น โอกสฺส ปสยฺห วาเสนฺตี’’’ติ? ‘‘สุตํ เมตํ, ภนฺเต – ‘วชฺชี ยา ตา กุลิตฺถิโย กุลกุมาริโย ตา น โอกสฺส ปสยฺห วาเสนฺตี’’’ติ. ‘‘ยาวกีวญฺจ, อานนฺท, วชฺชี ยา ตา กุลิตฺถิโย [Pg.411] กุลกุมาริโย ตา น โอกสฺส ปสยฺห วาเสสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, อานนฺท, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ.

"¿Qué has oído, Ānanda? ¿Evitan los Vajjis retener por la fuerza o secuestrar a las mujeres y jóvenes de sus familias?". "He oído, Señor, que los Vajjis no las retienen por la fuerza ni las secuestran". "Mientras los Vajjis, Ānanda, no retengan por la fuerza ni secuestren a las mujeres y jóvenes de las familias, es de esperar su prosperidad y no su decadencia".

‘‘กินฺติ เต, อานนฺท, สุตํ – ‘วชฺชี ยานิ ตานิ วชฺชีนํ วชฺชิเจติยานิ อพฺภนฺตรานิ เจว พาหิรานิ จ ตานิ สกฺกโรนฺติ ครุํ กโรนฺติ มาเนนฺติ ปูเชนฺติ, เตสญฺจ ทินฺนปุพฺพํ กตปุพฺพํ ธมฺมิกํ พลึ โน ปริหาเปนฺตี’’’ติ? ‘‘สุตํ เมตํ, ภนฺเต – ‘วชฺชี ยานิ ตานิ วชฺชีนํ วชฺชิเจติยานิ อพฺภนฺตรานิ เจว พาหิรานิ จ ตานิ สกฺกโรนฺติ ครุํ กโรนฺติ มาเนนฺติ ปูเชนฺติ, เตสญฺจ ทินฺนปุพฺพํ กตปุพฺพํ ธมฺมิกํ พลึ โน ปริหาเปนฺตี’’’ติ. ‘‘ยาวกีวญฺจ, อานนฺท, วชฺชี ยานิ ตานิ วชฺชีนํ วชฺชิเจติยานิ อพฺภนฺตรานิ เจว พาหิรานิ จ ตานิ สกฺกริสฺสนฺติ ครุํ กริสฺสนฺติ มาเนสฺสนฺติ ปูเชสฺสนฺติ, เตสญฺจ ทินฺนปุพฺพํ กตปุพฺพํ ธมฺมิกํ พลึ โน ปริหาเปสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, อานนฺท, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ.

"¿Qué has oído, Ānanda? ¿Honran, respetan, reverencian y rinden homenaje los Vajjis a sus santuarios, tanto los internos como los externos, y no permiten que decaigan las ofrendas legítimas que tradicionalmente se les han otorgado?". "He oído, Señor, que así lo hacen". "Mientras los Vajjis, Ānanda, honren, respeten, reverencien y mantengan sus santuarios y ofrendas tradicionales, es de esperar su prosperidad y no su decadencia".

‘‘กินฺติ เต, อานนฺท, สุตํ – ‘วชฺชีนํ อรหนฺเตสุ ธมฺมิกา รกฺขาวรณคุตฺติ สุสํวิหิตา – กินฺติ อนาคตา จ อรหนฺโต วิชิตํ อาคจฺเฉยฺยุํ, อาคตา จ อรหนฺโต วิชิเต ผาสุํ วิหเรยฺยุ’’’นฺติ? ‘‘สุตํ เมตํ, ภนฺเต – ‘วชฺชีนํ อรหนฺเตสุ ธมฺมิกา รกฺขาวรณคุตฺติ สุสํวิหิตา ภวิสฺสติ – กินฺติ อนาคตา จ อรหนฺโต วิชิตํ อาคจฺเฉยฺยุํ, อาคตา จ อรหนฺโต วิชิเต ผาสุํ วิหเรยฺยุ’’’นฺติ. ‘‘ยาวกีวญฺจ, อานนฺท, วชฺชีนํ อรหนฺเตสุ ธมฺมิกา รกฺขาวรณคุตฺติ สุสํวิหิตา ภวิสฺสติ – ‘กินฺติ อนาคตา จ อรหนฺโต วิชิตํ อาคจฺเฉยฺยุํ, อาคตา จ อรหนฺโต วิชิเต ผาสุํ วิหเรยฺยุ’นฺติ; วุทฺธิเยว, อานนฺท, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานี’’ติ.

—"¿Qué has oído, Ánanda? ¿Se dice que los Vajji han organizado bien la protección, el resguardo y la custodia legítimos para los arahants, de modo que los arahants que aún no han llegado al reino puedan venir, y los arahants que ya han llegado puedan vivir en paz en el reino?". —"He oído eso, Señor: que los Vajji han organizado bien la protección, el resguardo y la custodia legítimos para los arahants, de modo que los arahants que aún no han llegado puedan venir, y los que ya han llegado puedan vivir en paz". —"Ánanda, mientras los Vajji mantengan bien organizada la protección, el resguardo y la custodia legítimos para los arahants, con el fin de que los arahants que aún no han llegado vengan al reino y los que han llegado vivan en él en paz, se espera de los Vajji solo prosperidad y no decadencia".

อถ โข ภควา วสฺสการํ พฺราหฺมณํ มาคธมหามตฺตํ อามนฺเตสิ – ‘‘เอกมิทาหํ, พฺราหฺมณ, สมยํ เวสาลิยํ วิหรามิ สารนฺทเท เจติเย. ตตฺราหํ, พฺราหฺมณ, วชฺชีนํ อิเม สตฺต อปริหานิเย ธมฺเม เทเสสึ. ยาวกีวญฺจ, พฺราหฺมณ, อิเม สตฺต อปริหานิยา ธมฺมา วชฺชีสุ ฐสฺสนฺติ, อิเมสุ จ สตฺตสุ อปริหานิเยสุ ธมฺเมสุ วชฺชี สนฺทิสฺสิสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, พฺราหฺมณ, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานี’’ติ.

Entonces el Bendito se dirigió al brahmán Vassakára, el gran ministro de Magadha: "Brahmán, en una ocasión yo residía en Ves& superstars lí, en el santuario S& superstars randada. Allí, brahmán, enseñé a los Vajji estos siete principios de no decadencia. Mientras estos siete principios de no decadencia permanezcan entre los Vajji, y mientras los Vajji sean vistos practicando estos siete principios de no decadencia, se espera de ellos solo prosperidad, brahmán, y no decadencia".

‘‘เอกเมเกนปิ [Pg.412] โภ, โคตม, อปริหานิเยน ธมฺเมน สมนฺนาคตานํ วชฺชีนํ วุทฺธิเยว ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ; โก ปน วาโท สตฺตหิ อปริหานิเยหิ ธมฺเมหิ! อกรณียา จ, โภ โคตม, วชฺชี รญฺญา มาคเธน อชาตสตฺตุนา เวเทหิปุตฺเตน ยทิทํ ยุทฺธสฺส, อญฺญตฺร อุปลาปนาย, อญฺญตฺร มิถุเภทา. หนฺท จ ทานิ มยํ, โภ โคตม, คจฺฉาม, พหุกิจฺจา มยํ พหุกรณียา’’ติ. ‘‘ยสฺสทานิ ตฺวํ, พฺราหฺมณ, กาลํ มญฺญสี’’ติ. อถ โข วสฺสกาโร พฺราหฺมโณ มาคธมหามตฺโต ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทิตฺวา อนุโมทิตฺวา อุฏฺฐายาสนา ปกฺกามีติ. ทุติยํ.

"Incluso si poseyeran solo uno de estos principios de no decadencia, honorable Gautama, se esperaría de los Vajji solo prosperidad y no decadencia; ¡cuánto más cuando poseen los siete principios! Honorable Gautama, los Vajji no podrán ser vencidos por el rey Aj& superstars tasattu de Magadha, hijo de Vedeh& superstars , mediante la guerra, a menos que sea por medio de la diplomacia o por sembrar la discordia interna. Ahora, Gautama, nos marchamos; tenemos muchos deberes y muchas cosas por hacer". —"Brahmán, haz lo que consideres oportuno en este momento". Entonces el brahmán Vassak& superstars ra, el gran ministro de Magadha, se alegró y se regocijó con las palabras del Bendito, se levantó de su asiento y se marchó. Este es el segundo discurso.

๓. ปฐมสตฺตกสุตฺตํ

3. Primer Discurso sobre los Siete Principios

๒๓. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา ราชคเห วิหรติ คิชฺฌกูเฏ ปพฺพเต. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘สตฺต โว, ภิกฺขเว, อปริหานิเย ธมฺเม เทเสสฺสามิ. ตํ สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ –

23. Esto he oído: En una ocasión, el Bendito residía en R& superstars jagaha, en la montaña Pico del Buitre. Allí, el Bendito se dirigió a los monjes: "Monjes, les enseñaré siete principios de no decadencia. Escuchen y presten mucha atención; voy a hablar". —"Sí, Señor", respondieron los monjes al Bendito. El Bendito dijo lo siguiente:

‘‘กตเม จ, ภิกฺขเว, สตฺต อปริหานิยา ธมฺมา? ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู อภิณฺหํ สนฺนิปาตา ภวิสฺสนฺติ สนฺนิปาตพหุลา; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ.

"¿Y cuáles son, monjes, los siete principios de no decadencia? Monjes, mientras los monjes se reúnan con frecuencia y celebren asambleas a menudo, se espera de ellos solo prosperidad y no decadencia. (1)

‘‘ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู สมคฺคา สนฺนิปติสฺสนฺติ, สมคฺคา วุฏฺฐหิสฺสนฺติ, สมคฺคา สงฺฆกรณียานิ กริสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ.

"Monjes, mientras los monjes se reúnan en armonía, concluyan sus reuniones en armonía y lleven a cabo los asuntos de la Sangha en armonía, se espera de ellos solo prosperidad y no decadencia. (2)

‘‘ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู อปญฺญตฺตํ น ปญฺญาเปสฺสนฺติ, ปญฺญตฺตํ น สมุจฺฉินฺทิสฺสนฺติ, ยถาปญฺญตฺเตสุ สิกฺขาปเทสุ สมาทาย วตฺติสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ.

"Monjes, mientras los monjes no autoricen lo que no ha sido autorizado, no abolan lo que ya ha sido autorizado y procedan de acuerdo con las reglas de entrenamiento tal como han sido establecidas, se espera de ellos solo prosperidad y no decadencia. (3)

‘‘ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู เย เต ภิกฺขู เถรา รตฺตญฺญู จิรปพฺพชิตา สงฺฆปิตโร สงฺฆปริณายกา เต สกฺกริสฺสนฺติ ครุํ กริสฺสนฺติ มาเนสฺสนฺติ ปูเชสฺสนฺติ, เตสญฺจ โสตพฺพํ มญฺญิสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ.

"Monjes, mientras los monjes honren, respeten, veneren y homenajeen a aquellos monjes que son ancianos, de larga trayectoria, ordenados hace mucho tiempo, padres y guías de la Sangha, y consideren que sus palabras deben ser escuchadas, se espera de ellos solo prosperidad y no decadencia. (4)

‘‘ยาวกีวญฺจ[Pg.413], ภิกฺขเว, ภิกฺขู อุปฺปนฺนาย ตณฺหาย โปโนภวิกาย น วสํ คจฺฉิสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ.

"Monjes, mientras los monjes no caigan bajo el dominio del deseo que surge y que conduce a un nuevo renacimiento, se espera de ellos solo prosperidad y no decadencia. (5)

‘‘ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู อารญฺญเกสุ เสนาสเนสุ สาเปกฺขา ภวิสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ.

"Monjes, mientras los monjes mantengan su aprecio por los asentamientos en los bosques, se espera de ellos solo prosperidad y no decadencia. (6)

‘‘ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู ปจฺจตฺตญฺเญว สตึ อุปฏฺฐาเปสฺสนฺติ – ‘กินฺติ อนาคตา จ เปสลา สพฺรหฺมจารี อาคจฺเฉยฺยุํ, อาคตา จ เปสลา สพฺรหฺมจารี ผาสุํ วิหเรยฺยุ’นฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ.

"Monjes, mientras los monjes establezcan individualmente la atención plena, pensando: '¿Cómo podrían venir compañeros de vida pura virtuosos que aún no han llegado, y cómo podrían vivir en paz aquellos virtuosos que ya han llegado?', se espera de ellos solo prosperidad y no decadencia. (7)

‘‘ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, อิเม สตฺต อปริหานิยา ธมฺมา ภิกฺขูสุ ฐสฺสนฺติ, อิเมสุ จ สตฺตสุ อปริหานิเยสุ ธมฺเมสุ ภิกฺขู สนฺทิสฺสิสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานี’’ติ. ตติยํ.

"Monjes, mientras estos siete principios de no decadencia permanezcan entre los monjes, y mientras los monjes sean vistos practicando estos siete principios de no decadencia, se espera de ellos solo prosperidad y no decadencia". Esto dijo el Bendito. Este es el tercer discurso.

๔. ทุติยสตฺตกสุตฺตํ

4. Segundo Discurso sobre los Siete Principios

๒๔. ‘‘สตฺต โว, ภิกฺขเว, อปริหานิเย ธมฺเม เทเสสฺสามิ. ตํ สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ…เป… กตเม จ, ภิกฺขเว, สตฺต อปริหานิยา ธมฺมา?

24. "Monjes, les enseñaré siete principios de no decadencia. Escuchen y presten mucha atención... ¿Y cuáles son, monjes, los siete principios de no decadencia?

ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู น กมฺมารามา ภวิสฺสนฺติ, น กมฺมรตา, น กมฺมารามตํ อนุยุตฺตา; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ.

"Monjes, mientras los monjes no se deleiten en las actividades mundanas, no se entreguen a ellas ni se dediquen a tales quehaceres, se espera de ellos solo prosperidad y no decadencia.

‘‘ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู น ภสฺสารามา ภวิสฺสนฺติ…เป… น นิทฺทารามา ภวิสฺสนฺติ… น สงฺคณิการามา ภวิสฺสนฺติ… น ปาปิจฺฉา ภวิสฺสนฺติ น ปาปิกานํ อิจฺฉานํ วสํ คตา… น ปาปมิตฺตา ภวิสฺสนฺติ น ปาปสหายา น ปาปสมฺปวงฺกา… น โอรมตฺตเกน วิเสสาธิคเมน อนฺตราโวสานํ อาปชฺชิสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ.

"Monjes, mientras los monjes no se deleiten en la charla frívola... no se deleiten en el sueño... no se deleiten en la vida social... no tengan malos deseos ni caigan bajo el dominio de deseos perversos... no tengan malas amistades ni malos compañeros ni se inclinen hacia lo perjudicial... y mientras no se detengan a mitad de camino por haber alcanzado solo una distinción menor, sin haber llegado a la meta final, se espera de ellos solo prosperidad y no decadencia.

๕. ตติยสตฺตกสุตฺตํ

5. Tercer Discurso sobre los Siete Principios

๒๕. ‘‘สตฺต [Pg.414] โว, ภิกฺขเว, อปริหานิเย ธมฺเม เทเสสฺสามิ. ตํ สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ…เป… กตเม จ, ภิกฺขเว, สตฺต อปริหานิยา ธมฺมา? ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู สทฺธา ภวิสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ.

25. “Monjes, les enseñaré siete principios que impiden la decadencia. Escuchen y presten mucha atención... ¿Y cuáles son, monjes, los siete principios que impiden la decadencia? Mientras los monjes posean fe (saddhā), cabe esperar para ellos solo crecimiento, no decadencia.

‘‘ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู หิริมนฺโต ภวิสฺสนฺติ…เป… โอตฺตปฺปิโน ภวิสฺสนฺติ… พหุสฺสุตา ภวิสฺสนฺติ… อารทฺธวีริยา ภวิสฺสนฺติ… สติมนฺโต ภวิสฺสนฺติ… ปญฺญวนฺโต ภวิสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. ‘‘ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, อิเม สตฺต อปริหานิยา ธมฺมา ภิกฺขูสุ ฐสฺสนฺติ, อิเมสุ จ สตฺตสุ อปริหานิเยสุ ธมฺเมสุ ภิกฺขู สนฺทิสฺสิสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานี’’ติ. ปญฺจมํ.

“Mientras los monjes posean vergüenza moral (hiri)... posean temor moral (ottappa)... sean muy instruidos (bāhussuta)... posean energía persistente (āraddhavīriya)... poseen atención plena (satimanto)... posean sabiduría (paññāvanto); cabe esperar para ellos solo crecimiento, no decadencia. Monjes, mientras estos siete principios que impiden la decadencia perduren entre los monjes, y mientras los monjes sean vistos practicando estos siete principios, cabe esperar para ellos solo crecimiento, no decadencia”. El quinto [discurso].

๖. โพชฺฌงฺคสุตฺตํ

6. 6. Bojjhaṅgasutta (Sutra sobre los factores de iluminación)

๒๖. ‘‘สตฺต โว, ภิกฺขเว, อปริหานิเย ธมฺเม เทเสสฺสามิ. ตํ สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ…เป… กตเม จ, ภิกฺขเว, สตฺต อปริหานิยา ธมฺมา? ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู สติสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ.

26. “Monjes, les enseñaré siete principios que impiden la decadencia. Escuchen y presten mucha atención... ¿Y cuáles son, monjes, los siete principios que impiden la decadencia? Mientras los monjes desarrollen el factor de iluminación de la atención plena (satisambojjhaṅga), cabe esperar para ellos solo crecimiento, no decadencia.

‘‘ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู ธมฺมวิจยสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวสฺสนฺติ…เป… วีริยสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวสฺสนฺติ… ปีติสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวสฺสนฺติ… ปสฺสทฺธิสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวสฺสนฺติ… สมาธิสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวสฺสนฺติ… อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. ‘‘ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, อิเม สตฺต อปริหานิยา ธมฺมา ภิกฺขูสุ ฐสฺสนฺติ, อิเมสุ จ สตฺตสุ อปริหานิเยสุ ธมฺเมสุ ภิกฺขู สนฺทิสฺสิสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานี’’ติ. ฉฏฺฐํ.

“Mientras los monjes desarrollen el factor de iluminación de la investigación de los fenómenos (dhammavicayasambojjhaṅga)... desarrollen el factor de iluminación de la energía (vīriyasambojjhaṅga)... desarrollen el factor de iluminación del gozo (pītisambojjhaṅga)... desarrollen el factor de iluminación de la tranquilidad (passaddhisambojjhaṅga)... desarrollen el factor de iluminación de la concentración (samādhisambojjhaṅga)... desarrollen el factor de iluminación de la ecuanimidad (upekkhāsambojjhaṅga); cabe esperar para ellos solo crecimiento, no decadencia. Monjes, mientras estos siete principios que impiden la decadencia perduren entre los monjes, y mientras los monjes sean vistos practicando estos siete principios, cabe esperar para ellos solo crecimiento, no decadencia”. El sexto [discurso].

๗. สญฺญาสุตฺตํ

7. 7. Saññāsutta (Sutra sobre las percepciones)

๒๗. ‘‘สตฺต โว, ภิกฺขเว, อปริหานิเย ธมฺเม เทเสสฺสามิ. ตํ สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ…เป…. กตเม จ, ภิกฺขเว, สตฺต อปริหานิยา [Pg.415] ธมฺมา? ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู อนิจฺจสญฺญํ ภาเวสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ.

27. “Monjes, les enseñaré siete principios que impiden la decadencia. Escuchen y presten mucha atención... ¿Y cuáles son, monjes, los siete principios que impiden la decadencia? Mientras los monjes desarrollen la percepción de la impermanencia (aniccasaññā), cabe esperar para ellos solo crecimiento, no decadencia.

‘‘ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู อนตฺตสญฺญํ ภาเวสฺสนฺติ…เป… อสุภสญฺญํ ภาเวสฺสนฺติ… อาทีนวสญฺญํ ภาเวสฺสนฺติ… ปหานสญฺญํ ภาเวสฺสนฺติ… วิราคสญฺญํ ภาเวสฺสนฺติ… นิโรธสญฺญํ ภาเวสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. ‘‘ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, อิเม สตฺต อปริหานิยา ธมฺมา ภิกฺขูสุ ฐสฺสนฺติ, อิเมสุ จ สตฺตสุ อปริหานิเยสุ ธมฺเมสุ, ภิกฺขู สนฺทิสฺสิสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานี’’ติ. สตฺตมํ.

“Mientras los monjes desarrollen la percepción del no-ser (anattasaññā)... la percepción de lo no-bello (asubhasaññā)... la percepción del peligro (ādīnavasaññā)... la percepción del abandono (pahānasaññā)... la percepción del desapasionamiento (virāgasaññā)... la percepción de la cesación (nirodhasaññā); cabe esperar para ellos solo crecimiento, no decadencia. Monjes, mientras estos siete principios que impiden la decadencia perduren entre los monjes, y mientras los monjes sean vistos practicando estos siete principios, cabe esperar para ellos solo crecimiento, no decadencia”. El séptimo [discurso].

๘. ปฐมปริหานิสุตฺตํ

8. 8. Paṭhamaparihānisutta (Primer sutra sobre la decadencia)

๒๘. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘สตฺติเม, ภิกฺขเว, ธมฺมา เสขสฺส ภิกฺขุโน ปริหานาย สํวตฺตนฺติ. กตเม สตฺต? กมฺมารามตา, ภสฺสารามตา, นิทฺทารามตา, สงฺคณิการามตา, อินฺทฺริเยสุ อคุตฺตทฺวารตา, โภชเน อมตฺตญฺญุตา, สนฺติ โข ปน สงฺเฆ สงฺฆกรณียานิ; ตตฺร เสโข ภิกฺขุ อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘สนฺติ โข ปน สงฺเฆ เถรา รตฺตญฺญู จิรปพฺพชิตา ภารวาหิโน, เต เตน ปญฺญายิสฺสนฺตี’ติ อตฺตนา เตสุ โยคํ อาปชฺชติ. อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต ธมฺมา เสขสฺส ภิกฺขุโน ปริหานาย สํวตฺตนฺติ.

28. Esto he oído: En una ocasión, el Bienaventurado residía en Sāvatthī, en el monasterio de Anāthapiṇḍika en el bosque de Jeta. Allí, el Bienaventurado se dirigió a los monjes: “Monjes, estos siete principios conducen a la decadencia de un monje que es un aprendiz (sekha). ¿Cuáles son los siete? El deleite en las actividades, el deleite en la charla, el deleite en el sueño, el deleite en la vida social, el no proteger las facultades sensoriales y la falta de moderación en la comida. Además, existen asuntos que deben ser realizados para la comunidad (saṅghakaraṇīyāni); en ese caso, el monje aprendiz reflexiona así: ‘Ciertamente hay en la comunidad monjes ancianos que son veteranos, de larga ordenación y que llevan las cargas del Sangha; ellos serán conocidos por tales deberes’, pero él mismo se involucra en el esfuerzo de esos deberes [de los ancianos]. Monjes, estos siete principios conducen a la decadencia de un monje aprendiz”.

‘‘สตฺติเม, ภิกฺขเว, ธมฺมา เสขสฺส ภิกฺขุโน อปริหานาย สํวตฺตนฺติ. กตเม สตฺต? น กมฺมารามตา, น ภสฺสารามตา, น นิทฺทารามตา, น สงฺคณิการามตา, อินฺทฺริเยสุ คุตฺตทฺวารตา, โภชเน มตฺตญฺญุตา, สนฺติ โข ปน สงฺเฆ สงฺฆกรณียานิ; ตตฺร เสโข ภิกฺขุ อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘สนฺติ โข ปน สงฺเฆ เถรา รตฺตญฺญู จิรปพฺพชิตา ภารวาหิโน, เต เตน ปญฺญายิสฺสนฺตี’ติ อตฺตนา น เตสุ โยคํ อาปชฺชติ. อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต ธมฺมา เสขสฺส ภิกฺขุโน อปริหานาย สํวตฺตนฺตี’’ติ. อฏฺฐมํ.

“Monjes, estos siete principios conducen a la no decadencia de un monje aprendiz. ¿Cuáles son los siete? El no deleitarse en las actividades, el no deleitarse en la charla, el no deleitarse en el sueño, el no deleitarse en la vida social, el proteger las facultades sensoriales y la moderación en la comida. Además, existen asuntos que deben ser realizados para la comunidad; en ese caso, el monje aprendiz reflexiona así: ‘Ciertamente hay en la comunidad monjes ancianos que son veteranos, de larga ordenación y que llevan las cargas del Sangha; ellos serán conocidos por tales deberes’, y él mismo no se involucra en el esfuerzo de esos deberes [de los ancianos]. Monjes, estos siete principios conducen a la no decadencia de un monje aprendiz”. Esto dijo el Bienaventurado. El octavo [discurso].

๙. ทุติยปริหานิสุตฺตํ

9. 9. Dutiyaparihānisutta (Segundo sutra sobre la decadencia)

๒๙. ‘‘สตฺติเม[Pg.416], ภิกฺขเว, ธมฺมา อุปาสกสฺส ปริหานาย สํวตฺตนฺติ. กตเม สตฺต? ภิกฺขุทสฺสนํ หาเปติ, สทฺธมฺมสฺสวนํ ปมชฺชติ, อธิสีเล น สิกฺขติ, อปฺปสาทพหุโล โหติ, ภิกฺขูสุ เถเรสุ เจว นเวสุ จ มชฺฌิเมสุ จ อุปารมฺภจิตฺโต ธมฺมํ สุณาติ รนฺธคเวสี, อิโต พหิทฺธา ทกฺขิเณยฺยํ คเวสติ, ตตฺถ จ ปุพฺพการํ กโรติ. อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต ธมฺมา อุปาสกสฺส ปริหานาย สํวตฺตนฺติ.

29. “Monjes, estos siete principios conducen a la decadencia de un seguidor laico (upāsaka). ¿Cuáles son los siete? Descuidar la visita a los monjes, ser negligente en escuchar el buen Dhamma, no entrenarse en la virtud superior (adhisīla), poseer una falta de confianza predominante hacia los monjes —ya sean ancianos, nuevos o de rango medio—, escuchar el Dhamma con una mente crítica buscando defectos, buscar fuera de este campo a alguien digno de ofrendas y realizar allí sus primeros actos de mérito. Monjes, estos siete principios conducen a la decadencia de un seguidor laico.

‘‘สตฺติเม, ภิกฺขเว, ธมฺมา อุปาสกสฺส อปริหานาย สํวตฺตนฺติ. กตเม สตฺต? ภิกฺขุทสฺสนํ น หาเปติ, สทฺธมฺมสฺสวนํ นปฺปมชฺชติ, อธิสีเล สิกฺขติ, ปสาทพหุโล โหติ, ภิกฺขูสุ เถเรสุ เจว นเวสุ จ มชฺฌิเมสุ จ อนุปารมฺภจิตฺโต ธมฺมํ สุณาติ น รนฺธคเวสี, น อิโต พหิทฺธา ทกฺขิเณยฺยํ คเวสติ, อิธ จ ปุพฺพการํ กโรติ. อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต ธมฺมา อุปาสกสฺส อปริหานาย สํวตฺตนฺตี’’ติ. อิทมโวจ ภควา. อิทํ วตฺวาน สุคโต อถาปรํ เอตทโวจ สตฺถา –

“Monjes, estos siete principios conducen a la no decadencia de un seguidor laico. ¿Cuáles son los siete? No descuidar la visita a los monjes, no ser negligente en escuchar el buen Dhamma, entrenarse en la virtud superior, poseer una gran confianza hacia los monjes —ya sean ancianos, nuevos o de rango medio—, escuchar el Dhamma sin una mente crítica ni buscar defectos, no buscar fuera de este campo a alguien digno de ofrendas y realizar aquí sus primeros actos de mérito. Monjes, estos siete principios conducen a la no decadencia de un seguidor laico”. Esto dijo el Bienaventurado. Habiendo dicho esto, el Sugato, el Maestro, dijo además estas palabras:

‘‘ทสฺสนํ ภาวิตตฺตานํ, โย หาเปติ อุปาสโก;

สวนญฺจ อริยธมฺมานํ, อธิสีเล น สิกฺขติ.

“Aquel seguidor laico que descuida la visita a quienes han desarrollado su mente, descuida escuchar el Dhamma de los Nobles y no se entrena en la virtud superior;

‘‘อปฺปสาโท จ ภิกฺขูสุ, ภิยฺโย ภิยฺโย ปวฑฺฒติ;

อุปารมฺภกจิตฺโต จ, สทฺธมฺมํ โสตุมิจฺฉติ.

cuya falta de confianza en los monjes aumenta más y más, y que desea escuchar el buen Dhamma con una mente crítica y hostil [caerá en decadencia]”.

‘‘อิโต จ พหิทฺธา อญฺญํ, ทกฺขิเณยฺยํ คเวสติ;

ตตฺเถว จ ปุพฺพการํ, โย กโรติ อุปาสโก.

«Aquel seguidor laico que busca a otra persona digna de ofrendas fuera de esta [Enseñanza], y realiza su ofrenda primordial precisamente allí».

‘‘เอเต โข ปริหานิเย, สตฺต ธมฺเม สุเทสิเต;

อุปาสโก เสวมาโน, สทฺธมฺมา ปริหายติ.

«Al practicar estas siete cualidades que conducen al declive, las cuales han sido bien enseñadas, el seguidor laico decae del Verdadero Dhamma».

‘‘ทสฺสนํ ภาวิตตฺตานํ, โย น หาเปติ อุปาสโก;

สวนญฺจ อริยธมฺมานํ, อธิสีเล จ สิกฺขติ.

«Aquel seguidor laico que no descuida la visita a quienes tienen la mente desarrollada, que escucha el Dhamma de los Nobles y se entrena en la virtud superior».

‘‘ปสาโท จสฺส ภิกฺขูสุ, ภิยฺโย ภิยฺโย ปวฑฺฒติ;

อนุปารมฺภจิตฺโต จ, สทฺธมฺมํ โสตุมิจฺฉติ.

«Su confianza en los monjes aumenta más y más; con una mente libre de críticas, desea escuchar el Verdadero Dhamma».

‘‘น อิโต พหิทฺธา อญฺญํ, ทกฺขิเณยฺยํ คเวสติ;

อิเธว จ ปุพฺพการํ, โย กโรติ อุปาสโก.

«Aquel seguidor laico que no busca a otro digno de ofrendas fuera de esta [Enseñanza], y realiza su ofrenda primordial precisamente aquí».

‘‘เอเต [Pg.417] โข อปริหานิเย, สตฺต ธมฺเม สุเทสิเต;

อุปาสโก เสวมาโน, สทฺธมฺมา น ปริหายตี’’ติ. นวมํ;

«Al practicar estas siete cualidades que no conducen al declive, las cuales han sido bien enseñadas, el seguidor laico no decae del Verdadero Dhamma». (Noveno sutta).

๑๐. วิปตฺติสุตฺตํ

10. Vipattisutta

๓๐. สตฺติมา, ภิกฺขเว, อุปาสกสฺส วิปตฺติโย…เป… สตฺติมา, ภิกฺขเว, อุปาสกสฺส สมฺปทา…เป…. ทสมํ.

30. «Monjes, existen estas siete fallas de un seguidor laico... pe... existen estas siete perfecciones de un seguidor laico... pe...». (Décimo sutta).

๑๑. ปราภวสุตฺตํ

11. Parābhavasutta

๓๑. ‘‘สตฺติเม, ภิกฺขเว, อุปาสกสฺส ปราภวา…เป… สตฺติเม, ภิกฺขเว, อุปาสกสฺส สมฺภวา. กตเม สตฺต? ภิกฺขุทสฺสนํ น หาเปติ, สทฺธมฺมสฺสวนํ นปฺปมชฺชติ, อธิสีเล สิกฺขติ, ปสาทพหุโล โหติ, ภิกฺขูสุ เถเรสุ เจว นเวสุ จ มชฺฌิเมสุ จ อนุปารมฺภจิตฺโต ธมฺมํ สุณาติ น รนฺธคเวสี, น อิโต พหิทฺธา ทกฺขิเณยฺยํ คเวสติ, อิธ จ ปุพฺพการํ กโรติ. อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต อุปาสกสฺส สมฺภวาติ.

31. «Monjes, existen estos siete declives de un seguidor laico... pe... existen estos siete progresos de un seguidor laico. ¿Cuáles son los siete? No descuida la visita a los monjes, no es negligente en escuchar el Verdadero Dhamma, se entrena en la virtud superior, abunda en confianza, escucha el Dhamma con una mente libre de críticas hacia los monjes —ya sean ancianos, nuevos o de rango medio— y sin buscar faltas, no busca a alguien digno de ofrendas fuera de esta [Enseñanza] y realiza su ofrenda primordial aquí mismo. Estos, monjes, son los siete progresos de un seguidor laico».

‘‘ทสฺสนํ ภาวิตตฺตานํ, โย หาเปติ อุปาสโก;

สวนญฺจ อริยธมฺมานํ, อธิสีเล น สิกฺขติ.

«Aquel seguidor laico que descuida la visita a quienes tienen la mente desarrollada, descuida escuchar el Dhamma de los Nobles y no se entrena en la virtud superior».

‘‘อปฺปสาโท จ ภิกฺขูสุ, ภิยฺโย ภิยฺโย ปวฑฺฒติ;

อุปารมฺภกจิตฺโต จ, สทฺธมฺมํ โสตุมิจฺฉติ.

«Su falta de confianza en los monjes aumenta más y más; con una mente crítica, desea escuchar el Verdadero Dhamma».

‘‘อิโต จ พหิทฺธา อญฺญํ, ทกฺขิเณยฺยํ คเวสติ;

ตตฺเถว จ ปุพฺพการํ, โย กโรติ อุปาสโก.

«Busca a otro digno de ofrendas fuera de esta [Enseñanza] y realiza su ofrenda primordial precisamente allí».

‘‘เอเต โข ปริหานิเย, สตฺต ธมฺเม สุเทสิเต;

อุปาสโก เสวมาโน, สทฺธมฺมา ปริหายติ.

«Al practicar estas siete cualidades que conducen al declive, las cuales han sido bien enseñadas, el seguidor laico decae del Verdadero Dhamma».

‘‘ทสฺสนํ ภาวิตตฺตานํ, โย น หาเปติ อุปาสโก;

สวนญฺจ อริยธมฺมานํ, อธิสีเล จ สิกฺขติ.

«Aquel seguidor laico que no descuida la visita a quienes tienen la mente desarrollada, que no descuida escuchar el Dhamma de los Nobles y se entrena en la virtud superior».

‘‘ปสาโท จสฺส ภิกฺขูสุ, ภิยฺโย ภิยฺโย ปวฑฺฒติ;

อนุปารมฺภจิตฺโต จ, สทฺธมฺมํ โสตุมิจฺฉติ.

«Su confianza en los monjes aumenta más y más; con una mente libre de críticas, desea escuchar el Verdadero Dhamma».

‘‘น [Pg.418] อิโต พหิทฺธา อญฺญํ, ทกฺขิเณยฺยํ คเวสติ;

อิเธว จ ปุพฺพการํ, โย กโรติ อุปาสโก.

«No busca a otro digno de ofrendas fuera de esta [Enseñanza] y realiza su ofrenda primordial precisamente aquí».

‘‘เอเต โข อปริหานิเย, สตฺต ธมฺเม สุเทสิเต;

อุปาสโก เสวมาโน, สทฺธมฺมา น ปริหายตี’’ติ. เอกาทสมํ;

«Al practicar estas siete cualidades que no conducen al declive, las cuales han sido bien enseñadas, el seguidor laico no decae del Verdadero Dhamma». (Undécimo sutta).

วชฺชิสตฺตกวคฺโค ตติโย.

El tercer capítulo, Vajjisattakavagga, ha concluido.

ตสฺสุทฺทานํ –

El resumen de este capítulo es el siguiente:

สารนฺท -วสฺสกาโร จ, ติสตฺตกานิ ภิกฺขุกา;

โพธิสญฺญา ทฺเว จ หานิ, วิปตฺติ จ ปราภโวติ.

Sāranda y Vassakāra, los tres grupos de siete para los monjes, Bodhi, Saññā, los dos sobre el declive, Vipatti y Parābhava.

๔. เทวตาวคฺโค

4. Devatāvaggo

๑. อปฺปมาทคารวสุตฺตํ

1. Appamādagāravasutta

๓๒. อถ โข อญฺญตรา เทวตา อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา อภิกฺกนฺตวณฺณา เกวลกปฺปํ เชตวนํ โอภาเสตฺวา เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ. เอกมนฺตํ ฐิตา โข สา เทวตา ภควนฺตํ เอตทโวจ –

32. Entonces, una deidad de una belleza asombrosa, habiendo iluminado todo el Bosque de Jeta al final de la noche, se acercó al Bendito; tras acercarse, rindió homenaje al Bendito y se situó a un lado. Situada a un lado, aquella deidad dijo esto al Bendito:

‘‘สตฺติเม, ภนฺเต, ธมฺมา ภิกฺขุโน อปริหานาย สํวตฺตนฺติ. กตเม สตฺต? สตฺถุคารวตา, ธมฺมคารวตา, สงฺฆคารวตา, สิกฺขาคารวตา, สมาธิคารวตา, อปฺปมาทคารวตา, ปฏิสนฺถารคารวตา. อิเม โข, ภนฺเต, สตฺต ธมฺมา ภิกฺขุโน อปริหานาย สํวตฺตนฺตี’’ติ. อิทมโวจ สา เทวตา. สมนุญฺโญ สตฺถา อโหสิ. อถ โข สา เทวตา ‘‘สมนุญฺโญ เม สตฺถา’’ติ ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ตตฺเถวนฺตรธายิ.

—Venerable señor, estas siete cualidades conducen a que un monje no decaiga. ¿Cuáles son las siete? El respeto al Maestro, el respeto al Dhamma, el respeto a la Sangha, el respeto al entrenamiento, el respeto a la concentración, el respeto a la diligencia y el respeto a la hospitalidad. Estas, venerable señor, son las siete cualidades que conducen a que un monje no decaiga —dijo aquella deidad. El Maestro asintió con aprobación. Entonces, aquella deidad, pensando: «El Maestro ha aprobado mis palabras», rindió homenaje al Bendito, lo rodeó por la derecha y desapareció allí mismo.

อถ โข ภควา ตสฺสา รตฺติยา อจฺจเยน ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘อิมํ, ภิกฺขเว, รตฺตึ อญฺญตรา เทวตา อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา อภิกฺกนฺตวณฺณา เกวลกปฺปํ เชตวนํ โอภาเสตฺวา เยนาหํ เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา [Pg.419] มํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ. เอกมนฺตํ ฐิตา โข, ภิกฺขเว, สา เทวตา มํ เอตทโวจ – ‘สตฺติเม, ภนฺเต, ธมฺมา ภิกฺขุโน อปริหานาย สํวตฺตนฺติ. กตเม สตฺต? สตฺถุคารวตา, ธมฺมคารวตา, สงฺฆคารวตา, สิกฺขาคารวตา, สมาธิคารวตา, อปฺปมาทคารวตา, ปฏิสนฺถารคารวตา – อิเม โข, ภนฺเต, สตฺต ธมฺมา ภิกฺขุโน อปริหานาย สํวตฺตนฺตี’ติ. อิทมโวจ, ภิกฺขเว, สา เทวตา. อิทํ วตฺวา มํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ตตฺเถวนฺตรธายี’’ติ.

Luego, al transcurrir la noche, el Bendito se dirigió a los monjes: —Monjes, esta noche una deidad de una belleza asombrosa, habiendo iluminado todo el Bosque de Jeta al final de la noche, se acercó a mí; tras acercarse, me rindió homenaje y se situó a un lado. Situada a un lado, monjes, aquella deidad me dijo esto: «Venerable señor, estas siete cualidades conducen a que un monje no decaiga. ¿Cuáles son las siete? El respeto al Maestro, el respeto al Dhamma, el respeto a la Sangha, el respeto al entrenamiento, el respeto a la concentración, el respeto a la diligencia y el respeto a la hospitalidad. Estas, venerable señor, son las siete cualidades que conducen a que un monje no decaiga». Esto dijo, monjes, aquella deidad. Tras decir esto, me rindió homenaje, me rodeó por la derecha y desapareció allí mismo.

‘‘สตฺถุครุ ธมฺมครุ, สงฺเฆ จ ติพฺพคารโว;

สมาธิครุ อาตาปี, สิกฺขาย ติพฺพคารโว.

«Respetuoso del Maestro y del Dhamma, con profunda reverencia hacia la Sangha, respetuoso de la concentración, esforzado y con profunda reverencia hacia el entrenamiento».

‘‘อปฺปมาทครุ ภิกฺขุ, ปฏิสนฺถารคารโว;

อภพฺโพ ปริหานาย, นิพฺพานสฺเสว สนฺติเก’’ติ. ปฐมํ;

«El monje respetuoso de la diligencia y de la hospitalidad, es incapaz de decaer y se encuentra cerca del mismo Nirvana». (Primer sutta).

๒. หิรีคารวสุตฺตํ

2. Hirīgāravasutta

๓๓. ‘‘อิมํ, ภิกฺขเว, รตฺตึ อญฺญตรา เทวตา อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา อภิกฺกนฺตวณฺณา เกวลกปฺปํ เชตวนํ โอภาเสตฺวา เยนาหํ เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา มํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ. เอกมนฺตํ ฐิตา โข, ภิกฺขเว, สา เทวตา มํ เอตทโวจ – ‘สตฺติเม, ภนฺเต, ธมฺมา ภิกฺขุโน อปริหานาย สํวตฺตนฺติ. กตเม สตฺต? สตฺถุคารวตา, ธมฺมคารวตา, สงฺฆคารวตา, สิกฺขาคารวตา, สมาธิคารวตา, หิริคารวตา, โอตฺตปฺปคารวตา. อิเม โข, ภนฺเต, สตฺต ธมฺมา ภิกฺขุโน อปริหานาย สํวตฺตนฺตี’ติ. อิทมโวจ, ภิกฺขเว, สา เทวตา. อิทํ วตฺวา มํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ตตฺเถวนฺตรธายี’’ติ.

33. «Monjes, esta noche una deidad... pe... se situó a un lado. Situada a un lado, monjes, aquella deidad me dijo esto: «Venerable señor, estas siete cualidades conducen a que un monje no decaiga. ¿Cuáles son las siete? El respeto al Maestro, el respeto al Dhamma, el respeto a la Sangha, el respeto al entrenamiento, el respeto a la concentración, el respeto al sentido de la vergüenza moral y el respeto al temor de cometer errores. Estas, venerable señor, son las siete cualidades que conducen a que un monje no decaiga». Esto dijo, monjes, aquella deidad. Tras decir esto, me rindió homenaje, me rodeó por la derecha y desapareció allí mismo».

‘‘สตฺถุครุ ธมฺมครุ, สงฺเฆ จ ติพฺพคารโว;

สมาธิครุ อาตาปี, สิกฺขาย ติพฺพคารโว.

Aquel monje que posee respeto por el Maestro, respeto por el Dhamma, y tiene una profunda reverencia por el Sangha; aquel que respeta la concentración (samādhi), que es diligente, y posee una profunda reverencia por el entrenamiento (sikkhā).

‘‘หิริ โอตฺตปฺปสมฺปนฺโน, สปฺปติสฺโส สคารโว;

อภพฺโพ ปริหานาย, นิพฺพานสฺเสว สนฺติเก’’ติ. ทุติยํ;

Dotado de vergüenza y temor moral, siendo deferente y respetuoso; tal monje es incapaz de retroceder y se encuentra ciertamente cerca del Nibbāna. Segundo discurso.

๓. ปฐมโสวจสฺสตาสุตฺตํ

3. 3. Paṭhamasovacassatāsutta - Primer discurso sobre la docilidad.

๓๔. ‘‘อิมํ[Pg.420], ภิกฺขเว, รตฺตึ อญฺญตรา เทวตา…เป… มํ เอตทโวจ – ‘สตฺติเม, ภนฺเต, ธมฺมา ภิกฺขุโน อปริหานาย สํวตฺตนฺติ. กตเม สตฺต? สตฺถุคารวตา, ธมฺมคารวตา, สงฺฆคารวตา, สิกฺขาคารวตา, สมาธิคารวตา, โสวจสฺสตา, กลฺยาณมิตฺตตา. อิเม โข, ภนฺเต, สตฺต ธมฺมา ภิกฺขุโน อปริหานาย สํวตฺตนฺตี’ติ. อิทมโวจ, ภิกฺขเว, สา เทวตา. อิทํ วตฺวา มํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ตตฺเถวนฺตรธายี’’ติ.

34. «Esta noche, monjes, una cierta deidad... se me acercó y me dijo: 'Señor, estas siete cualidades conducen a que un monje no retroceda. ¿Cuáles siete? La reverencia por el Maestro, la reverencia por el Dhamma, la reverencia por el Sangha, la reverencia por el entrenamiento, la reverencia por la concentración, la docilidad y la buena amistad. Estas siete cualidades, Señor, conducen a que un monje no retroceda'. Esto dijo, monjes, aquella deidad. Habiendo dicho esto, me rindió homenaje, me circundó por la derecha y desapareció allí mismo».

‘‘สตฺถุครุ ธมฺมครุ, สงฺเฆ จ ติพฺพคารโว;

สมาธิครุ อาตาปี, สิกฺขาย ติพฺพคารโว.

Aquel monje que posee respeto por el Maestro, respeto por el Dhamma, y tiene una profunda reverencia por el Sangha; aquel que respeta la concentración, que es diligente, y posee una profunda reverencia por el entrenamiento.

‘‘กลฺยาณมิตฺโต สุวโจ, สปฺปติสฺโส สคารโว;

อภพฺโพ ปริหานาย, นิพฺพานสฺเสว สนฺติเก’’ติ. ตติยํ;

Poseyendo buenos amigos y siendo dócil, deferente y respetuoso; es incapaz de retroceder y se encuentra ciertamente cerca del Nibbāna. Tercer discurso.

๔. ทุติยโสวจสฺสตาสุตฺตํ

4. 4. Dutiyasovacassatāsutta - Segundo discurso sobre la docilidad.

๓๕. ‘‘อิมํ, ภิกฺขเว, รตฺตึ อญฺญตรา เทวตา อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา อภิกฺกนฺตวณฺณา…เป… ‘สตฺติเม, ภนฺเต, ธมฺมา ภิกฺขุโน อปริหานาย สํวตฺตนฺติ. กตเม สตฺต? สตฺถุคารวตา, ธมฺมคารวตา, สงฺฆคารวตา, สิกฺขาคารวตา, สมาธิคารวตา, โสวจสฺสตา, กลฺยาณมิตฺตตา. อิเม โข, ภนฺเต, สตฺต ธมฺมา ภิกฺขุโน อปริหานาย สํวตฺตนฺตี’ติ. อิทมโวจ, ภิกฺขเว, สา เทวตา. อิทํ วตฺวา มํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ตตฺเถวนฺตรธายี’’ติ.

35. «Esta noche, monjes, una cierta deidad de una belleza radiante, cuando la noche estaba avanzada... se me acercó y dijo: 'Señor, estas siete cualidades conducen a que un monje no retroceda. ¿Cuáles siete? La reverencia por el Maestro, la reverencia por el Dhamma, la reverencia por el Sangha, la reverencia por el entrenamiento, la reverencia por la concentración, la docilidad y la buena amistad. Estas siete cualidades, Señor, conducen a que un monje no retroceda'. Esto dijo, monjes, aquella deidad. Habiendo dicho esto, me rindió homenaje, me circundó por la derecha y desapareció allí mismo».

เอวํ วุตฺเต อายสฺมา สาริปุตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อิมสฺส โข อหํ, ภนฺเต, ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามิ. อิธ, ภนฺเต, ภิกฺขุ อตฺตนา จ สตฺถุคารโว โหติ, สตฺถุคารวตาย จ วณฺณวาที. เย จญฺเญ ภิกฺขู น สตฺถุคารวา เต จ สตฺถุคารวตาย สมาทเปติ. เย จญฺเญ ภิกฺขู สตฺถุคารวา เตสญฺจ วณฺณํ ภณติ ภูตํ ตจฺฉํ กาเลน. อตฺตนา จ ธมฺมคารโว โหติ…เป… สงฺฆคารโว โหติ… สิกฺขาคารโว โหติ… สมาธิคารโว โหติ… สุวโจ โหติ… กลฺยาณมิตฺโต โหติ, กลฺยาณมิตฺตตาย จ วณฺณวาที. เย จญฺเญ ภิกฺขู น กลฺยาณมิตฺตา เต จ กลฺยาณมิตฺตตาย สมาทเปติ[Pg.421]. เย จญฺเญ ภิกฺขู กลฺยาณมิตฺตา เตสญฺจ วณฺณํ ภณติ ภูตํ ตจฺฉํ กาเลนาติ. อิมสฺส โข อหํ, ภนฺเต, ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามี’’ติ.

Cuando esto fue dicho, el venerable Sāriputta dijo al Bienaventurado: «Señor, entiendo detalladamente el significado de lo que el Bienaventurado ha dicho de manera breve de esta manera: Aquí, Señor, un monje es él mismo respetuoso con el Maestro y elogia el hecho de ser respetuoso con el Maestro. A otros monjes que no son respetuosos con el Maestro, los exhorta a serlo. Y a otros monjes que sí son respetuosos con el Maestro, los elogia en el momento oportuno, de acuerdo con la verdad y la realidad. Él mismo es respetuoso con el Dhamma... con el Sangha... con el entrenamiento... con la concentración... es dócil... posee buena amistad y elogia la buena amistad. A otros monjes que no poseen buena amistad, los exhorta a poseerla. Y a otros monjes que poseen buena amistad, los elogia en el momento oportuno, de acuerdo con la verdad y la realidad. De esta manera, Señor, entiendo detalladamente el significado de lo que el Bienaventurado ha dicho de manera breve».

‘‘สาธุ สาธุ, สาริปุตฺต! สาธุ โข ตฺวํ, สาริปุตฺต, อิมสฺส มยา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานาสิ. อิธ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ อตฺตนา จ สตฺถุคารโว โหติ, สตฺถุคารวตาย จ วณฺณวาที. เย จญฺเญ ภิกฺขู น สตฺถุคารวา เต จ สตฺถุคารวตาย สมาทเปติ. เย จญฺเญ ภิกฺขู สตฺถุคารวา เตสญฺจ วณฺณํ ภณติ ภูตํ ตจฺฉํ กาเลน. อตฺตนา จ ธมฺมคารโว โหติ…เป… สงฺฆคารโว โหติ… สิกฺขาคารโว โหติ… สมาธิคารโว โหติ… สุวโจ โหติ… กลฺยาณมิตฺโต โหติ, กลฺยาณมิตฺตตาย จ วณฺณวาที. เย จญฺเญ ภิกฺขู น กลฺยาณมิตฺตา เต จ กลฺยาณมิตฺตตาย สมาทเปติ. เย จญฺเญ ภิกฺขู กลฺยาณมิตฺตา เตสญฺจ วณฺณํ ภณติ ภูตํ ตจฺฉํ กาเลนาติ. อิมสฺส โข, สาริปุตฺต, มยา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ’’ติ. จตุตฺถํ.

«¡Bien, bien, Sāriputta! Está bien, Sāriputta, que entiendas de esta manera detallada el significado de lo que he dicho de manera breve. Aquí, Sāriputta, un monje es él mismo respetuoso con el Maestro y elogia el hecho de ser respetuoso con el Maestro. A otros monjes que no son respetuosos con el Maestro, los exhorta a serlo. Y a otros monjes que sí son respetuosos con el Maestro, los elogia en el momento oportuno, de acuerdo con la verdad y la realidad. Él mismo es respetuoso con el Dhamma... con el Sangha... con el entrenamiento... con la concentración... es dócil... posee buena amistad y elogia la buena amistad. A otros monjes que no poseen buena amistad, los exhorta a poseerla. Y a otros monjes que poseen buena amistad, los elogia en el momento oportuno, de acuerdo con la verdad y la realidad. De esta manera, Sāriputta, debe verse detalladamente el significado de lo que he dicho de manera breve». Cuarto discurso.

๕. ปฐมมิตฺตสุตฺตํ

5. 5. Paṭhamamittasutta - Primer discurso sobre el amigo.

๓๖. ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, องฺเคหิ สมนฺนาคโต มิตฺโต เสวิตพฺโพ. กตเมหิ สตฺตหิ? ทุทฺททํ ททาติ, ทุกฺกรํ กโรติ, ทุกฺขมํ ขมติ, คุยฺหมสฺส อาวิ กโรติ, คุยฺหมสฺส ปริคุหติ, อาปทาสุ น ชหติ, ขีเณน นาติมญฺญติ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ องฺเคหิ สมนฺนาคโต มิตฺโต เสวิตพฺโพ’’ติ.

36. «Monjes, se debe cultivar la amistad con aquel que posee siete cualidades. ¿Cuáles siete? Da lo que es difícil de dar, hace lo que es difícil de hacer, soporta lo que es difícil de soportar, revela sus propios secretos, guarda los secretos de uno, no lo abandona en las desgracias y no lo desprecia cuando sus riquezas se han agotado. Monjes, se debe cultivar la amistad con aquel que posee estas siete cualidades».

‘‘ทุทฺททํ ททาติ มิตฺโต, ทุกฺกรญฺจาปิ กุพฺพติ;

อโถปิสฺส ทุรุตฺตานิ, ขมติ ทุกฺขมานิ จ.

«Un amigo da lo que es difícil de dar y hace lo que es difícil de hacer; además, soporta las palabras duras y las cosas difíciles de tolerar».

‘‘คุยฺหญฺจ ตสฺส อกฺขาติ, คุยฺหสฺส ปริคูหติ;

อาปทาสุ น ชหาติ, ขีเณน นาติมญฺญติ.

«Le confía sus propios secretos y guarda los secretos de uno; no lo abandona en las desgracias ni lo desprecia cuando sus riquezas se han agotado».

‘‘ยมฺหิ เอตานิ ฐานานิ, สํวิชฺชนฺตีธ ปุคฺคเล;

โส มิตฺโต มิตฺตกาเมน, ภชิตพฺโพ ตถาวิโธ’’ติ. ปญฺจมํ;

«En cualquier persona en quien se encuentren estas cualidades, tal amigo debe ser frecuentado por aquel que desea un amigo». Quinto discurso.

๖. ทุติยมิตฺตสุตฺตํ

6. 6. Dutiyamittasutta - Segundo discurso sobre el amigo.

๓๗. ‘‘สตฺตหิ[Pg.422], ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ มิตฺโต เสวิตพฺโพ ภชิตพฺโพ ปยิรุปาสิตพฺโพ อปิ ปนุชฺชมาเนนปิ. กตเมหิ สตฺตหิ? ปิโย จ โหติ มนาโป จ ครุ จ ภาวนีโย จ วตฺตา จ วจนกฺขโม จ คมฺภีรญฺจ กถํ กตฺตา โหติ, โน จ อฏฺฐาเน นิโยเชติ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ มิตฺโต เสวิตพฺโพ ภชิตพฺโพ ปยิรุปาสิตพฺโพ อปิ ปนุชฺชมาเนนปี’’ติ.

37. «Monjes, se debe cultivar, frecuentar y servir a un monje como amigo si posee siete cualidades, incluso si uno es echado de su lado. ¿Cuáles siete? Es querido y agradable, respetable y admirable; es un consejero y paciente ante las críticas; habla sobre temas profundos y no incita a lo que es indebido. Monjes, se debe cultivar, frecuentar y servir a un monje como amigo si posee estas siete cualidades, incluso si uno es echado de su lado».

‘‘ปิโย ครุ ภาวนีโย, วตฺตา จ วจนกฺขโม;

คมฺภีรญฺจ กถํ กตฺตา, โน จฏฺฐาเน นิโยชโก.

«Querido, respetable y admirable, un consejero que es paciente ante las críticas; habla sobre temas profundos y no incita a lo que es inapropiado».

‘‘ยมฺหิ เอตานิ ฐานานิ, สํวิชฺชนฺตีธ ปุคฺคเล;

โส มิตฺโต มิตฺตกาเมน, อตฺถกามานุกมฺปโต;

อปิ นาสิยมาเนน, ภชิตพฺโพ ตถาวิโธ’’ติ. ฉฏฺฐํ;

«En cualquier persona en quien se encuentren estas cualidades, tal amigo —que desea el bienestar y es compasivo— debe ser frecuentado por aquel que busca un amigo, incluso si es rechazado». Sexto discurso.

๗. ปฐมปฏิสมฺภิทาสุตฺตํ

7. 7. Paṭhamapaṭisambhidāsutta - Primer discurso sobre las discriminaciones analíticas.

๓๘. ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ นจิรสฺเสว จตสฺโส ปฏิสมฺภิทา สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหเรยฺย. กตเมหิ สตฺตหิ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ‘อิทํ เม เจตโส ลีนตฺต’นฺติ ยถาภูตํ ปชานาติ; อชฺฌตฺตํ สํขิตฺตํ วา จิตฺตํ ‘อชฺฌตฺตํ เม สํขิตฺตํ จิตฺต’นฺติ ยถาภูตํ ปชานาติ; พหิทฺธา วิกฺขิตฺตํ วา จิตฺตํ ‘พหิทฺธา เม วิกฺขิตฺตํ จิตฺต’นฺติ ยถาภูตํ ปชานาติ; ตสฺส วิทิตา เวทนา อุปฺปชฺชนฺติ, วิทิตา อุปฏฺฐหนฺติ, วิทิตา อพฺภตฺถํ คจฺฉนฺติ; วิทิตา สญฺญา อุปฺปชฺชนฺติ, วิทิตา อุปฏฺฐหนฺติ, วิทิตา อพฺภตฺถํ คจฺฉนฺติ; วิทิตา วิตกฺกา อุปฺปชฺชนฺติ, วิทิตา อุปฏฺฐหนฺติ, วิทิตา อพฺภตฺถํ คจฺฉนฺติ; สปฺปายาสปฺปาเยสุ โข ปนสฺส ธมฺเมสุ หีนปฺปณีเตสุ กณฺหสุกฺกสปฺปติภาเคสุ นิมิตฺตํ สุคฺคหิตํ โหติ สุมนสิกตํ สูปธาริตํ สุปฺปฏิวิทฺธํ ปญฺญาย. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ นจิรสฺเสว จตสฺโส ปฏิสมฺภิทา สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหเรยฺยา’’ติ. สตฺตมํ.

38. “Monjes, dotado de siete cualidades, un monje, en no mucho tiempo, después de haber conocido por sí mismo con conocimiento directo, realizado y alcanzado las cuatro discriminaciones analíticas, moraría en ellas. ¿Cuáles son las siete? Aquí, monjes, un monje comprende según la realidad: ‘esta es la apatía de mi mente’ cuando está presente; comprende según la realidad la mente encogida internamente: ‘mi mente está encogida internamente’; comprende según la realidad la mente dispersa externamente: ‘mi mente está dispersa externamente’. Para él, las sensaciones surgen claramente conocidas, se mantienen claramente conocidas y desaparecen claramente conocidas; las percepciones surgen claramente conocidas, se mantienen claramente conocidas y desaparecen claramente conocidas; los pensamientos surgen claramente conocidas, se mantienen claramente conocidos y desaparecen claramente conocidos. Además, él tiene el signo bien captado, bien atendido, bien retenido y bien penetrado con la sabiduría en cuanto a las cualidades adecuadas e inadecuadas, inferiores y superiores, y aquellas que tienen partes oscuras y brillantes. Monjes, dotado de estas siete cualidades, un monje, en no mucho tiempo, después de haber conocido por sí mismo con conocimiento directo, realizado y alcanzado las cuatro discriminaciones analíticas, moraría en ellas”.

๘. ทุติยปฏิสมฺภิทาสุตฺตํ

8. 8. Segundo Discurso sobre las Discriminaciones Analíticas

๓๙. ‘‘สตฺตหิ[Pg.423], ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต สาริปุตฺโต จตสฺโส ปฏิสมฺภิทา สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. กตเมหิ สตฺตหิ? อิธ, ภิกฺขเว, สาริปุตฺโต ‘อิทํ เม เจตโส ลีนตฺต’นฺติ ยถาภูตํ ปชานาติ; อชฺฌตฺตํ สํขิตฺตํ วา จิตฺตํ ‘อชฺฌตฺตํ เม สํขิตฺตํ จิตฺต’นฺติ ยถาภูตํ ปชานาติ; พหิทฺธา วิกฺขิตฺตํ วา จิตฺตํ ‘พหิทฺธา เม วิกฺขิตฺตํ จิตฺต’นฺติ ยถาภูตํ ปชานาติ; ตสฺส วิทิตา เวทนา อุปฺปชฺชนฺติ, วิทิตา อุปฏฺฐหนฺติ, วิทิตา อพฺภตฺถํ คจฺฉนฺติ; วิทิตา สญฺญา…เป… วิตกฺกา อุปฺปชฺชนฺติ, วิทิตา อุปฏฺฐหนฺติ, วิทิตา อพฺภตฺถํ คจฺฉนฺติ; สปฺปายาสปฺปาเยสุ โข ปนสฺส ธมฺเมสุ หีนปฺปณีเตสุ กณฺหสุกฺกสปฺปติภาเคสุ นิมิตฺตํ สุคฺคหิตํ สุมนสิกตํ สูปธาริตํ สุปฺปฏิวิทฺธํ ปญฺญาย. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต สาริปุตฺโต จตสฺโส ปฏิสมฺภิทา สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรตี’’ติ. อฏฺฐมํ.

39. “Monjes, dotado de siete cualidades, Sāriputta, habiendo conocido por sí mismo con conocimiento directo, realizado y alcanzado las cuatro discriminaciones analíticas, mora en ellas. ¿Cuáles son las siete? Aquí, monjes, Sāriputta comprende según la realidad: ‘esta es la apatía de mi mente’ cuando está presente; comprende según la realidad la mente encogida internamente: ‘mi mente está encogida internamente’; comprende según la realidad la mente dispersa externamente: ‘mi mente está dispersa externamente’. Para él, las sensaciones surgen claramente conocidas, se mantienen claramente conocidas y desaparecen claramente conocidas; las percepciones... los pensamientos surgen claramente conocidos, se mantienen claramente conocidos y desaparecen claramente conocidos. Además, él tiene el signo bien captado, bien atendido, bien retenido y bien penetrado con la sabiduría en cuanto a las cualidades adecuadas e inadecuadas, inferiores y superiores, y aquellas que tienen partes oscuras y brillantes. Monjes, dotado de estas siete cualidades, Sāriputta, habiendo conocido por sí mismo con conocimiento directo, realizado y alcanzado las cuatro discriminaciones analíticas, mora en ellas”.

๙. ปฐมวสสุตฺตํ

9. 9. Primer Discurso sobre el Dominio

๔๐. ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ จิตฺตํ วเส วตฺเตติ, โน จ ภิกฺขุ จิตฺตสฺส วเสน วตฺตติ. กตเมหิ สตฺตหิ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สมาธิกุสโล โหติ, สมาธิสฺส สมาปตฺติกุสโล โหติ, สมาธิสฺส ฐิติกุสโล โหติ, สมาธิสฺส วุฏฺฐานกุสโล โหติ, สมาธิสฺส กลฺยาณกุสโล โหติ, สมาธิสฺส โคจรกุสโล โหติ, สมาธิสฺส อภินีหารกุสโล โหติ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ จิตฺตํ วเส วตฺเตติ, โน จ ภิกฺขุ จิตฺตสฺส วเสน วตฺตตี’’ติ. นวมํ.

40. “Monjes, dotado de siete cualidades, un monje ejerce dominio sobre su mente, pero el monje no está bajo el dominio de su mente. ¿Cuáles son las siete? Aquí, monjes, el monje es hábil en la concentración, hábil en el logro de la concentración, hábil en la permanencia en la concentración, hábil en la salida de la concentración, hábil en la excelencia de la concentración, hábil en el objeto de la concentración y hábil en la resolución hacia la concentración. Monjes, dotado de estas siete cualidades, un monje ejerce dominio sobre su mente, pero el monje no está bajo el dominio de su mente”.

๑๐. ทุติยวสสุตฺตํ

10. 10. Segundo Discurso sobre el Dominio

๔๑. ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต สาริปุตฺโต จิตฺตํ วเส วตฺเตติ, โน จ สาริปุตฺโต จิตฺตสฺส วเสน วตฺตติ. กตเมหิ สตฺตหิ? อิธ, ภิกฺขเว, สาริปุตฺโต สมาธิกุสโล โหติ, สมาธิสฺส สมาปตฺติกุสโล, สมาธิสฺส ฐิติกุสโล, สมาธิสฺส วุฏฺฐานกุสโล, สมาธิสฺส กลฺยาณกุสโล, สมาธิสฺส โคจรกุสโล, สมาธิสฺส [Pg.424] อภินีหารกุสโล โหติ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต สาริปุตฺโต จิตฺตํ วเส วตฺเตติ, โน จ สาริปุตฺโต จิตฺตสฺส วเสน วตฺตตี’’ติ. ทสมํ.

41. “Monjes, dotado de siete cualidades, Sāriputta ejerce dominio sobre su mente, pero Sāriputta no está bajo el dominio de su mente. ¿Cuáles son las siete? Aquí, monjes, Sāriputta es hábil en la concentración, hábil en el logro de la concentración, hábil en la permanencia en la concentración, hábil en la salida de la concentración, hábil en la excelencia de la concentración, hábil en el objeto de la concentración y hábil en la resolución hacia la concentración. Monjes, dotado de estas siete cualidades, Sāriputta ejerce dominio sobre su mente, pero Sāriputta no está bajo el dominio de su mente”.

๑๑. ปฐมนิทฺทสสุตฺตํ

11. 11. Primer Discurso sobre el Niddasa

๔๒. อถ โข อายสฺมา สาริปุตฺโต ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย สาวตฺถึ ปิณฺฑาย ปาวิสิ. อถ โข อายสฺมโต สาริปุตฺตสฺส เอตทโหสิ – ‘‘อติปฺปโค โข ตาว สาวตฺถิยํ ปิณฺฑาย จริตุํ. ยํนูนาหํ เยน อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ อาราโม เตนุปสงฺกเมยฺย’’นฺติ. อถ โข อายสฺมา สาริปุตฺโต เยน อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ อาราโม เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา เตหิ อญฺญติตฺถิเยหิ ปริพฺพาชเกหิ สทฺธึ สมฺโมทิ. สมฺโมทนียํ กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เตน โข ปน สมเยน เตสํ อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ สนฺนิสินฺนานํ สนฺนิปติตานํ อยมนฺตรากถา อุทปาทิ – ‘‘โย หิ โกจิ, อาวุโส, ทฺวาทสวสฺสานิ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรติ, ‘นิทฺทโส ภิกฺขู’ติ อลํ วจนายา’’ติ.

42. En una ocasión, el venerable Sāriputta, habiéndose vestido por la mañana y tomando su cuenco y mantos, entró en Sāvatthī para pedir limosna. Entonces, al venerable Sāriputta se le ocurrió este pensamiento: “Todavía es muy temprano para andar pidiendo limosna en Sāvatthī. ¿Qué tal si me dirijo hacia el parque de los errantes de otras sectas?”. Entonces el venerable Sāriputta se dirigió hacia el parque de los errantes de otras sectas; al llegar, intercambió saludos cordiales con los errantes de otras sectas. Tras concluir una conversación amable y memorable, se sentó a un lado. En ese momento, surgió este tema de conversación entre los errantes de otras sectas allí reunidos: “Cualquier monje, amigos, que practique la vida santa de manera perfecta y pura durante doce años, es digno de ser llamado ‘monje Niddasa’”.

อถ โข อายสฺมา สาริปุตฺโต เตสํ อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ ภาสิตํ เนว อภินนฺทิ นปฺปฏิกฺโกสิ. อนภินนฺทิตฺวา อปฺปฏิกฺโกสิตฺวา อุฏฺฐายาสนา ปกฺกามิ – ‘‘ภควโต สนฺติเก เอตสฺส ภาสิตสฺส อตฺถํ อาชานิสฺสามี’’ติ. อถ โข อายสฺมา สาริปุตฺโต สาวตฺถิยํ ปิณฺฑาย จริตฺวา ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา สาริปุตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ –

Entonces, el venerable Sāriputta ni aprobó ni rechazó las palabras de aquellos errantes de otras sectas. Sin aprobar ni rechazar, se levantó de su asiento y se marchó pensando: “Aprenderé el significado de lo dicho en presencia del Bienaventurado”. Luego, el venerable Sāriputta, tras haber caminado por Sāvatthī para pedir limosna y después de haber regresado de su ronda de limosna tras la comida, se dirigió hacia donde estaba el Bienaventurado; al llegar, rindió homenaje al Bienaventurado y se sentó a un lado. Sentado a un lado, el venerable Sāriputta dijo al Bienaventurado:

‘‘อิธาหํ, ภนฺเต, ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย สาวตฺถึ ปิณฺฑาย ปาวิสึ. ตสฺส มยฺหํ, ภนฺเต, เอตทโหสิ – ‘อติปฺปโค โข ตาว สาวตฺถิยํ ปิณฺฑาย จริตุํ. ยํนูนาหํ เยน อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ อาราโม เตนุปสงฺกเมยฺย’นฺติ. อถ ขฺวาหํ, ภนฺเต, เยน อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ อาราโม เตนุปสงฺกมึ; อุปสงฺกมิตฺวา เตหิ อญฺญติตฺถิเยหิ ปริพฺพาชเกหิ สทฺธึ สมฺโมทึ. สมฺโมทนียํ กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึ. เตน โข ปน, ภนฺเต, สมเยน เตสํ อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ สนฺนิสินฺนานํ สนฺนิปติตานํ อยมนฺตรากถา อุทปาทิ [Pg.425] – ‘โย หิ โกจิ, อาวุโส, ทฺวาทสวสฺสานิ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรติ, นิทฺทโส ภิกฺขูติ อลํ วจนายา’ติ. อถ ขฺวาหํ, ภนฺเต, เตสํ อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ ภาสิตํ เนว อภินนฺทึ นปฺปฏิกฺโกสึ. อนภินนฺทิตฺวา อปฺปฏิกฺโกสิตฺวา อุฏฺฐายาสนา ปกฺกมึ – ‘ภควโต สนฺติเก เอตสฺส อตฺถํ อาชานิสฺสามี’ติ. สกฺกา นุ โข, ภนฺเต, อิมสฺมึ ธมฺมวินเย เกวลํ วสฺสคณนมตฺเตน นิทฺทโส ภิกฺขุ ปญฺญาเปตุ’’นฺติ?

«Señor, esta mañana, tras vestirme y tomar mi cuenco y mantos, entré en Sāvatthī para pedir limosna. Entonces, Señor, se me ocurrió este pensamiento: ‘Es demasiado temprano todavía para recorrer Sāvatthī en busca de limosna. ¿Y si me acercara al monasterio de los ascetas errantes de otras escuelas?’. Entonces, Señor, me acerqué al monasterio de los ascetas errantes de otras escuelas; tras llegar, intercambié saludos cordiales con ellos. Habiendo concluido una conversación amable y memorable, me senté a un lado. En esa ocasión, Señor, surgió esta conversación entre los ascetas errantes de otras escuelas allí reunidos: ‘Amigos, cualquier monje que practique la vida santa, completa y pura, durante doce años, es digno de ser llamado un monje consumado (niddasa)’. Entonces, Señor, ni aprobé ni rechacé las palabras de esos ascetas errantes de otras escuelas. Sin aprobar ni rechazar, me levanté de mi asiento y me marché, pensando: ‘Conoceré el significado de esto en presencia del Bienaventurado’. Señor, ¿es posible designar a un monje como consumado en este Dhamma-Vinaya basándose únicamente en el recuento de los años?».

‘‘น โข, สาริปุตฺต, สกฺกา อิมสฺมึ ธมฺมวินเย เกวลํ วสฺสคณนมตฺเตน นิทฺทโส ภิกฺขุ ปญฺญาเปตุํ. สตฺต โข อิมานิ, สาริปุตฺต, นิทฺทสวตฺถูนิ มยา สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา ปเวทิตานิ.

«Sāriputta, no es posible designar a un monje como consumado en este Dhamma-Vinaya basándose únicamente en el recuento de los años. Sāriputta, estas son las siete bases para ser consumado que han sido declaradas por mí tras haberlas comprendido y realizado por mí mismo con conocimiento superior».

‘‘กตมานิ สตฺต? อิธ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สิกฺขาสมาทาเน ติพฺพจฺฉนฺโท โหติ อายติญฺจ สิกฺขาสมาทาเน อวิคตเปโม, ธมฺมนิสนฺติยา ติพฺพจฺฉนฺโท โหติ อายติญฺจ ธมฺมนิสนฺติยา อวิคตเปโม, อิจฺฉาวินเย ติพฺพจฺฉนฺโท โหติ อายติญฺจ อิจฺฉาวินเย อวิคตเปโม, ปฏิสลฺลาเน ติพฺพจฺฉนฺโท โหติ อายติญฺจ ปฏิสลฺลาเน อวิคตเปโม, วีริยารมฺเภ ติพฺพจฺฉนฺโท โหติ อายติญฺจ วีริยารมฺเภ อวิคตเปโม, สติเนปกฺเก ติพฺพจฺฉนฺโท โหติ อายติญฺจ สติเนปกฺเก อวิคตเปโม, ทิฏฺฐิปฏิเวเธ ติพฺพจฺฉนฺโท โหติ อายติญฺจ ทิฏฺฐิปฏิเวเธ อวิคตเปโม. อิมานิ โข, สาริปุตฺต, สตฺต นิทฺทสวตฺถูนิ มยา สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา ปเวทิตานิ. อิเมหิ โข, สาริปุตฺต, สตฺตหิ นิทฺทสวตฺถูหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ ทฺวาทส เจปิ วสฺสานิ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรติ, ‘นิทฺทโส ภิกฺขู’ติ อลํ วจนาย; จตุพฺพีสติ เจปิ วสฺสานิ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรติ, ‘นิทฺทโส ภิกฺขู’ติ อลํ วจนาย; ฉตฺตึสติ เจปิ วสฺสานิ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรติ, ‘นิทฺทโส ภิกฺขู’ติ อลํ วจนาย, อฏฺฐจตฺตารีสํ เจปิ วสฺสานิ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรติ, ‘นิทฺทโส ภิกฺขู’ติ อลํ วจนายา’’ติ. เอกาทสมํ.

«¿Cuáles son las siete? Aquí, Sāriputta, un monje posee un deseo intenso por emprender el entrenamiento y, en el futuro, mantiene un amor persistente por emprender el entrenamiento; posee un deseo intenso por el examen del Dhamma y, en el futuro, mantiene un amor persistente por el examen del Dhamma; posee un deseo intenso por la eliminación de los deseos y, en el futuro, mantiene un amor persistente por la eliminación de los deseos; posee un deseo intenso por el retiro solitario y, en el futuro, mantiene un amor persistente por el retiro solitario; posee un deseo intenso por el esfuerzo diligente y, en el futuro, mantiene un amor persistente por el esfuerzo diligente; posee un deseo intenso por la atención plena y la prudencia y, en el futuro, mantiene un amor persistente por la atención plena y la prudencia; posee un deseo intenso por la penetración de la visión correcta y, en el futuro, mantiene un amor persistente por la penetración de la visión correcta. Estas, Sāriputta, son las siete bases para ser consumado que han sido declaradas por mí tras haberlas comprendido y realizado por mí mismo con conocimiento superior. Sāriputta, un monje dotado de estas siete bases para ser consumado, si practica la vida santa, completa y pura, incluso durante doce años, es digno de ser llamado ‘monje consumado’; si la practica incluso durante veinticuatro años, es digno de ser llamado ‘monje consumado’; si la practica incluso durante treinta y seis años, es digno de ser llamado ‘monje consumado’; y si la practica incluso durante cuarenta y ocho años, es digno de ser llamado ‘monje consumado’». Undécimo discurso.

๑๒. ทุติยนิทฺทสสุตฺตํ

12. Segundo Discurso sobre el Consumado (Dutiyaniddasasutta)

๔๓. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา โกสมฺพิยํ วิหรติ โฆสิตาราเม. อถ โข อายสฺมา อานนฺโท ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย [Pg.426] โกสมฺพึ ปิณฺฑาย ปาวิสิ. อถ โข อายสฺมโต อานนฺทสฺส เอตทโหสิ – ‘‘อติปฺปโค โข ตาว โกสมฺพิยํ ปิณฺฑาย จริตุํ. ยํนูนาหํ เยน อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ อาราโม เตนุปสงฺกเมยฺย’’นฺติ. อถ โข อายสฺมา อานนฺโท เยน อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ อาราโม เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา เตหิ อญฺญติตฺถิเยหิ ปริพฺพาชเกหิ สทฺธึ สมฺโมทิ. สมฺโมทนียํ กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ.

43. Esto he oído: En una ocasión, el Bienaventurado residía en Kosambī, en el monasterio de Ghosita. Entonces, el venerable Ānanda, tras vestirse por la mañana y tomar su cuenco y mantos, entró en Kosambī para pedir limosna. Entonces, al venerable Ānanda se le ocurrió este pensamiento: «Es demasiado temprano todavía para recorrer Kosambī en busca de limosna. ¿Y si me acercara al monasterio de los ascetas errantes de otras escuelas?». Entonces, el venerable Ānanda se acercó al monasterio de los ascetas errantes de otras escuelas; tras llegar, intercambió saludos cordiales con ellos. Habiendo concluido una conversación amable y memorable, se sentó a un lado.

เตน โข ปน สมเยน เตสํ อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ สนฺนิสินฺนานํ สนฺนิปติตานํ อยมนฺตรากถา อุทปาทิ – ‘‘โย หิ โกจิ, อาวุโส, ทฺวาทส วสฺสานิ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรติ, ‘นิทฺทโส ภิกฺขู’ติ อลํ วจนายา’’ติ.

En esa ocasión, surgió esta conversación entre los ascetas errantes de otras escuelas allí reunidos: «Amigos, cualquier monje que practique la vida santa, completa y pura, durante doce años, es digno de ser llamado un monje consumado (niddasa)».

อถ โข อายสฺมา อานนฺโท เตสํ อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ ภาสิตํ เนว อภินนฺทิ นปฺปฏิกฺโกสิ. อนภินนฺทิตฺวา อปฺปฏิกฺโกสิตฺวา อุฏฺฐายาสนา ปกฺกามิ – ‘‘ภควโต สนฺติเก เอตสฺส ภาสิตสฺส อตฺถํ อาชานิสฺสามี’’ติ. อถ โข อายสฺมา อานนฺโท โกสมฺพิยํ ปิณฺฑาย จริตฺวา ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา อานนฺโท ภควนฺตํ เอตทโวจ –

Entonces, el venerable Ānanda ni aprobó ni rechazó las palabras de esos ascetas errantes de otras escuelas. Sin aprobar ni rechazar, se levantó de su asiento y se marchó, pensando: «Conoceré el significado de lo dicho en presencia del Bienaventurado». Luego, el venerable Ānanda, tras haber recorrido Kosambī por limosna, al regresar de la colecta después de comer, se acercó a donde estaba el Bienaventurado; tras llegar, rindió homenaje al Bienaventurado y se sentó a un lado. Sentado a un lado, el venerable Ānanda le dijo esto al Bienaventurado:

‘‘อิธาหํ, ภนฺเต, ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย โกสมฺพึ ปิณฺฑาย ปาวิสึ. ตสฺส มยฺหํ, ภนฺเต, เอตทโหสิ – ‘อติปฺปโค โข ตาว โกสมฺพิยํ ปิณฺฑาย จริตุํ. ยํนูนาหํ เยน อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ อาราโม เตนุปสงฺกเมยฺย’นฺติ…เป… เตหิ สทฺธึ สมฺโมทึ. สมฺโมทนียํ กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึ.

«Señor, esta mañana, tras vestirme y tomar mi cuenco y mantos, entré en Kosambī para pedir limosna. Entonces, Señor, se me ocurrió este pensamiento: ‘Es demasiado temprano todavía para recorrer Kosambī en busca de limosna. ¿Y si me acercara al monasterio de los ascetas errantes de otras escuelas?’... [pe]... intercambié saludos cordiales con ellos. Habiendo concluido una conversación amable y memorable, me senté a un lado.

‘‘เตน โข ปน, ภนฺเต, สมเยน เตสํ อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ สนฺนิสินฺนานํ สนฺนิปติตานํ อยมนฺตรากถา อุทปาทิ – ‘โย หิ โกจิ, อาวุโส, ทฺวาทสวสฺสานิ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรติ, นิทฺทโส ภิกฺขูติ อลํ วจนายา’ติ. อถ ขฺวาหํ, ภนฺเต, เตสํ อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ ภาสิตํ เนว อภินนฺทึ นปฺปฏิกฺโกสึ. อนภินนฺทิตฺวา, อปฺปฏิกฺโกสิตฺวา อุฏฺฐายาสนา ปกฺกมึ – ‘ภควโต สนฺติเก เอตสฺส ภาสิตสฺส [Pg.427] อตฺถํ อาชานิสฺสามี’ติ. สกฺกา นุ โข, ภนฺเต, อิมสฺมึ ธมฺมวินเย เกวลํ วสฺสคณนมตฺเตน นิทฺทโส ภิกฺขุ ปญฺญาเปตุ’’นฺติ?

En esa ocasión, Señor, surgió esta conversación entre los ascetas errantes de otras escuelas allí reunidos: ‘Amigos, cualquier monje que practique la vida santa, completa y pura, durante doce años, es digno de ser llamado un monje consumado’. Entonces, Señor, ni aprobé ni rechazó las palabras de esos ascetas errantes de otras escuelas. Sin aprobar ni rechazar, me levanté de mi asiento y me marché, pensando: ‘Conoceré el significado de lo dicho en presencia del Bienaventurado’. Señor, ¿es posible designar a un monje como consumado en este Dhamma-Vinaya basándose únicamente en el recuento de los años?».

‘‘น โข, อานนฺท, สกฺกา อิมสฺมึ ธมฺมวินเย เกวลํ วสฺสคณนมตฺเตน นิทฺทโส ภิกฺขุ ปญฺญาเปตุํ. สตฺต โข อิมานิ, อานนฺท, นิทฺทสวตฺถูนิ มยา สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา ปเวทิตานิ.

“Ánanda, en este Dhamma-Vinaya no es posible designar a un bhikkhu como 'consumado' basándose únicamente en el conteo de años de su ordenación. Ánanda, hay siete fundamentos para la consumación que yo mismo he comprendido con conocimiento directo, he realizado y he dado a conocer.”

‘‘กตมานิ สตฺต? อิธานนฺท, ภิกฺขุ, สทฺโธ โหติ, หิรีมา โหติ, โอตฺตปฺปี โหติ, พหุสฺสุโต โหติ, อารทฺธวีริโย โหติ, สติมา โหติ, ปญฺญวา โหติ. อิมานิ โข, อานนฺท, สตฺต นิทฺทสวตฺถูนิ มยา สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา ปเวทิตานิ. อิเมหิ โข, อานนฺท, สตฺตหิ นิทฺทสวตฺถูหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ ทฺวาทส เจปิ วสฺสานิ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรติ, ‘นิทฺทโส ภิกฺขู’ติ อลํ วจนาย; จตุพฺพีสติ เจปิ วสฺสานิ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรติ, ‘นิทฺทโส ภิกฺขู’ติ อลํ วจนาย; ฉตฺตึสติ เจปิ วสฺสานิ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรติ, ‘นิทฺทโส ภิกฺขู’ติ อลํ วจนาย, อฏฺฐจตฺตารีสํ เจปิ วสฺสานิ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรติ, ‘นิทฺทโส ภิกฺขู’ติ อลํ วจนายา’’ติ. ทฺวาทสมํ.

“¿Cuáles son los siete? Aquí, Ánanda, un bhikkhu tiene fe, tiene vergüenza moral, tiene temor moral, es de gran conocimiento, es diligente en su esfuerzo, posee atención plena y posee sabiduría. Estos, Ánanda, son los siete fundamentos para la consumación que yo mismo he comprendido con conocimiento directo, he realizado y he dado a conocer. Ánanda, cuando un bhikkhu posee estos siete fundamentos para la consumación, si practica la vida santa de manera completa y pura aunque sea por doce años, es apto para ser llamado 'un bhikkhu consumado'; si la practica por veinticuatro años, es apto para ser llamado 'un bhikkhu consumado'; si la practica por treinta y seis años, es apto para ser llamado 'un bhikkhu consumado'; e incluso si la practica por cuarenta y ocho años, es apto para ser llamado 'un bhikkhu consumado'”. El duodécimo.

เทวตาวคฺโค จตุตฺโถ.

El cuarto capítulo, el Capítulo de las Deidades (Devatāvaggo), ha terminado.

ตสฺสุทฺทานํ –

El resumen (uddāna) de este capítulo es:

อปฺปมาโท หิรี เจว, ทฺเว สุวจา ทุเว มิตฺตา;

ทฺเว ปฏิสมฺภิทา ทฺเว วสา, ทุเว นิทฺทสวตฺถุนาติ.

Diligencia, vergüenza, dos sobre la docilidad, dos sobre los amigos, dos sobre el conocimiento analítico, dos sobre el control, y dos sobre los fundamentos para la consumación.

๕. มหายญฺญวคฺโค

5. 5. El Capítulo del Gran Sacrificio (Mahāyaññavaggo)

๑. สตฺตวิญฺญาณฏฺฐิติสุตฺตํ

1. 1. Sutta sobre las Estaciones de la Conciencia

๔๔. ‘‘สตฺติมา, ภิกฺขเว, วิญฺญาณฏฺฐิติโย. กตมา สตฺต? สนฺติ, ภิกฺขเว, สตฺตา นานตฺตกายา นานตฺตสญฺญิโน, เสยฺยถาปิ มนุสฺสา, เอกจฺเจ จ เทวา, เอกจฺเจ จ วินิปาติกา. อยํ ปฐมา วิญฺญาณฏฺฐิติ.

44. “Monjes, hay siete estaciones de la conciencia. ¿Cuáles son las siete? Hay, monjes, seres con diversos cuerpos y diversas percepciones, tales como los seres humanos, algunos dioses y algunos seres en estados de perdición (vinipātikā). Esta es la primera estación de la conciencia.”

‘‘สนฺติ, ภิกฺขเว, สตฺตา นานตฺตกายา เอกตฺตสญฺญิโน, เสยฺยถาปิ เทวา พฺรหฺมกายิกา ปฐมาภินิพฺพตฺตา. อยํ ทุติยา วิญฺญาณฏฺฐิติ.

“Hay, monjes, seres con diversos cuerpos y la misma percepción, tales como los dioses de la hueste de Brahma (brahmakāyikā) nacidos mediante el primer jhana. Esta es la segunda estación de la conciencia.”

‘‘สนฺติ[Pg.428], ภิกฺขเว, สตฺตา เอกตฺตกายา นานตฺตสญฺญิโน, เสยฺยถาปิ เทวา อาภสฺสรา. อยํ ตติยา วิญฺญาณฏฺฐิติ.

“Hay, monjes, seres con el mismo cuerpo y diversas percepciones, tales como los dioses de la Luz Radiante (ābhassarā). Esta es la tercera estación de la conciencia.”

‘‘สนฺติ, ภิกฺขเว, สตฺตา เอกตฺตกายา เอกตฺตสญฺญิโน, เสยฺยถาปิ เทวา สุภกิณฺหา. อยํ จตุตฺถา วิญฺญาณฏฺฐิติ.

“Hay, monjes, seres con el mismo cuerpo y la misma percepción, tales como los dioses de la Belleza Aura (subhakiṇhā). Esta es la cuarta estación de la conciencia.”

‘‘สนฺติ, ภิกฺขเว, สตฺตา สพฺพโส รูปสญฺญานํ สมติกฺกมา ปฏิฆสญฺญานํ อตฺถงฺคมา นานตฺตสญฺญานํ อมนสิการา ‘อนนฺโต อากาโส’ติ อากาสานญฺจายตนูปคา. อยํ ปญฺจมา วิญฺญาณฏฺฐิติ.

“Hay, monjes, seres que, habiendo trascendido completamente las percepciones de la forma, con la desaparición de las percepciones sensoriales y no prestando atención a las percepciones de la diversidad, pensando 'el espacio es infinito', han alcanzado la esfera del espacio infinito. Esta es la quinta estación de la conciencia.”

‘‘สนฺติ, ภิกฺขเว, สตฺตา สพฺพโส อากาสานญฺจายตนํ สมติกฺกมฺม ‘อนนฺตํ วิญฺญาณ’นฺติ วิญฺญาณญฺจายตนูปคา. อยํ ฉฏฺฐา วิญฺญาณฏฺฐิติ.

“Hay, monjes, seres que, habiendo trascendido completamente la esfera del espacio infinito, pensando 'la conciencia es infinita', han alcanzado la esfera de la conciencia infinita. Esta es la sexta estación de la conciencia.”

‘‘สนฺติ, ภิกฺขเว, สตฺตา สพฺพโส วิญฺญาณญฺจายตนํ สมติกฺกมฺม ‘นตฺถิ กิญฺจี’ติ อากิญฺจญฺญายตนูปคา. อยํ สตฺตมา วิญฺญาณฏฺฐิติ. อิมา โข, ภิกฺขเว, สตฺต วิญฺญาณฏฺฐิติโย’’ติ. ปฐมํ.

“Hay, monjes, seres que, habiendo trascendido completamente la esfera de la conciencia infinita, pensando 'no hay nada', han alcanzado la esfera de la nada. Esta es la séptima estación de la conciencia. Estas, monjes, son las siete estaciones de la conciencia”. El primero.

๒. สมาธิปริกฺขารสุตฺตํ

2. 2. Sutta sobre los Requisitos de la Concentración

๔๕. ‘‘สตฺติเม, ภิกฺขเว, สมาธิปริกฺขารา. กตเม สตฺต? สมฺมาทิฏฺฐิ, สมฺมาสงฺกปฺโป, สมฺมาวาจา, สมฺมากมฺมนฺโต, สมฺมาอาชีโว, สมฺมาวายาโม, สมฺมาสติ. ยา โข, ภิกฺขเว, อิเมหิ สตฺตหงฺเคหิ จิตฺตสฺเสกคฺคตา ปริกฺขตา, อยํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, อริโย สมฺมาสมาธิ สอุปนิโส อิติปิ สปริกฺขาโร อิติปี’’ติ. ทุติยํ.

45. “Monjes, hay estos siete requisitos de la concentración. ¿Cuáles son los siete? Recto entendimiento, recto pensamiento, rectos medios de expresión, recta acción, rectos medios de vida, recto esfuerzo y recta atención plena. Monjes, cualquier unificación de la mente que esté equipada con estos siete factores se llama la noble concentración correcta con sus causas y sus requisitos”. El segundo.

๓. ปฐมอคฺคิสุตฺตํ

3. 3. Primer Sutta sobre los Fuegos

๔๖. ‘‘สตฺติเม, ภิกฺขเว, อคฺคี. กตเม สตฺต? ราคคฺคิ, โทสคฺคิ, โมหคฺคิ, อาหุเนยฺยคฺคิ, คหปตคฺคิ, ทกฺขิเณยฺยคฺคิ, กฏฺฐคฺคิ – อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต อคฺคี’’ติ. ตติยํ.

46. “Monjes, hay estos siete fuegos. ¿Cuáles son los siete? El fuego de la pasión, el fuego del odio, el fuego del engaño, el fuego de los que son dignos de ofrendas, el fuego del amo de casa, el fuego de los que son dignos de dones y el fuego de leña. Estos, monjes, son los siete fuegos”. El tercero.

๔. ทุติยอคฺคิสุตฺตํ

4. 4. Segundo Sutta sobre los Fuegos

๔๗. เตน โข ปน สมเยน อุคฺคตสรีรสฺส พฺราหฺมณสฺส มหายญฺโญ อุปกฺขโฏ โหติ. ปญฺจ อุสภสตานิ ถูณูปนีตานิ โหนฺติ ยญฺญตฺถาย[Pg.429], ปญฺจ วจฺฉตรสตานิ ถูณูปนีตานิ โหนฺติ ยญฺญตฺถาย, ปญฺจ วจฺฉตริสตานิ ถูณูปนีตานิ โหนฺติ ยญฺญตฺถาย, ปญฺจ อชสตานิ ถูณูปนีตานิ โหนฺติ ยญฺญตฺถาย, ปญฺจ อุรพฺภสตานิ ถูณูปนีตานิ โหนฺติ ยญฺญตฺถาย. อถ โข อุคฺคตสรีโร พฺราหฺมโณ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควตา สทฺธึ สมฺโมทิ. สมฺโมทนียํ กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อุคฺคตสรีโร พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ –

47. En aquella ocasión, el brahmán Uggatasarīra estaba preparando un gran sacrificio. Tenía quinientos bueyes, quinientos terneros, quinientas terneras, quinientos chivos y quinientos carneros llevados al poste del sacrificio para el ritual. Entonces, el brahmán Uggatasarīra se acercó al Bienaventurado y, tras intercambiar saludos cordiales y palabras de cortesía, se sentó a un lado. Una vez sentado, el brahmán Uggatasarīra le dijo al Bienaventurado:

‘‘สุตํ เมตํ, โภ โคตม, อคฺคิสฺส อาทานํ ยูปสฺส อุสฺสาปนํ มหปฺผลํ โหติ มหานิสํส’’นฺติ. ‘‘มยาปิ โข เอตํ, พฺราหฺมณ, สุตํ อคฺคิสฺส อาทานํ ยูปสฺส อุสฺสาปนํ มหปฺผลํ โหติ มหานิสํส’’นฺติ. ทุติยมฺปิ โข อุคฺคตสรีโร พฺราหฺมโณ…เป… ตติยมฺปิ โข อุคฺคตสรีโร พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘สุตํ เมตํ, โภ โคตม, อคฺคิสฺส อาทานํ ยูปสฺส อุสฺสาปนํ มหปฺผลํ โหติ มหานิสํส’’นฺติ. ‘‘มยาปิ โข เอตํ, พฺราหฺมณ, สุตํ อคฺคิสฺส อาทานํ ยูปสฺส อุสฺสาปนํ มหปฺผลํ โหติ มหานิสํส’’นฺติ. ‘‘ตยิทํ, โภ โคตม, สเมติ โภโต เจว โคตมสฺส อมฺหากญฺจ, ยทิทํ สพฺเพน สพฺพํ’’.

“He oído, Venerable Gotama, que encender el fuego del sacrificio y erigir el poste del sacrificio es de gran fruto y de gran beneficio”. “Brahmán, yo también he oído que encender el fuego del sacrificio y erigir el poste del sacrificio es de gran fruto y de gran beneficio”. Por segunda vez... por tercera vez el brahmán Uggatasarīra le dijo al Bienaventurado: “He oído, Venerable Gotama, que encender el fuego del sacrificio y erigir el poste del sacrificio es de gran fruto y de gran beneficio”. “Brahmán, yo también he oído que encender el fuego del sacrificio y erigir el poste del sacrificio es de gran fruto y de gran beneficio”. “En esto, Venerable Gotama, lo que usted dice y lo que nosotros hemos oído coinciden plenamente en todos los aspectos”.

เอวํ วุตฺเต อายสฺมา อานนฺโท อุคฺคตสรีรํ พฺราหฺมณํ เอตทโวจ – ‘‘น โข, พฺราหฺมณ, ตถาคตา เอวํ ปุจฺฉิตพฺพา – ‘สุตํ เมตํ, โภ โคตม, อคฺคิสฺส อาทานํ ยูปสฺส อุสฺสาปนํ มหปฺผลํ โหติ มหานิสํส’นฺติ. เอวํ โข, พฺราหฺมณ, ตถาคตา ปุจฺฉิตพฺพา – ‘อหญฺหิ, ภนฺเต, อคฺคึ อาทาตุกาโม, ยูปํ อุสฺสาเปตุกาโม. โอวทตุ มํ, ภนฺเต, ภควา. อนุสาสตุ มํ, ภนฺเต, ภควา ยํ มม อสฺส ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขายา’’’ติ.

Cuando esto se dijo, el Venerable Ánanda le dijo al brahmán Uggatasarīra: “Brahmán, no se debe preguntar a los Tathāgatas de esta manera: 'He oído, Venerable Gotama, que encender el fuego del sacrificio y erigir el poste del sacrificio es de gran fruto y de gran beneficio'. Más bien, brahmán, se debe preguntar a los Tathāgatas así: 'Señor, deseo encender el fuego y erigir el poste del sacrificio. Que el Bienaventurado me instruya, Señor; que el Bienaventurado me aconseje de tal manera que sea para mi bienestar y felicidad por largo tiempo'”.

อถ โข อุคฺคตสรีโร พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อหญฺหิ, โภ โคตม, อคฺคึ อาทาตุกาโม ยูปํ อุสฺสาเปตุกาโม. โอวทตุ มํ ภวํ โคตโม. อนุสาสตุ มํ ภวํ โคตโม ยํ มม อสฺส ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขายา’’ติ.

Entonces, el brahmán Uggatasarīra le dijo al Bienaventurado: “Venerable Gotama, deseo encender el fuego y erigir el poste del sacrificio. Que el Venerable Gotama me instruya; que el Venerable Gotama me aconseje de tal manera que sea para mi bienestar y felicidad por largo tiempo”.

‘‘อคฺคึ, พฺราหฺมณ, อาเทนฺโต ยูปํ อุสฺสาเปนฺโต ปุพฺเพว ยญฺญา ตีณิ สตฺถานิ อุสฺสาเปติ อกุสลานิ ทุกฺขุทฺรยานิ ทุกฺขวิปากานิ. กตมานิ ตีณิ[Pg.430]? กายสตฺถํ, วจีสตฺถํ, มโนสตฺถํ. อคฺคึ, พฺราหฺมณ, อาเทนฺโต ยูปํ อุสฺสาเปนฺโต ปุพฺเพว ยญฺญา เอวํ จิตฺตํ อุปฺปาเทสิ – ‘เอตฺตกา อุสภา หญฺญนฺตุ ยญฺญตฺถาย, เอตฺตกา วจฺฉตรา หญฺญนฺตุ ยญฺญตฺถาย, เอตฺตกา วจฺฉตริโย หญฺญนฺตุ ยญฺญตฺถาย, เอตฺตกา อชา หญฺญนฺตุ ยญฺญตฺถาย, เอตฺตกา อุรพฺภา หญฺญนฺตุ ยญฺญตฺถายา’ติ. โส ‘ปุญฺญํ กโรมี’ติ อปุญฺญํ กโรติ, ‘กุสลํ กโรมี’ติ อกุสลํ กโรติ, ‘สุคติยา มคฺคํ ปริเยสามี’ติ ทุคฺคติยา มคฺคํ ปริเยสติ. อคฺคึ, พฺราหฺมณ, อาเทนฺโต ยูปํ อุสฺสาเปนฺโต ปุพฺเพว ยญฺญา อิทํ ปฐมํ มโนสตฺถํ อุสฺสาเปติ อกุสลํ ทุกฺขุทฺรยํ ทุกฺขวิปากํ.

“Oh brāhmaṇa, cuando una persona enciende el fuego ritual y erige el poste de sacrificio, incluso antes del sacrificio, blande tres armas que son perjudiciales, que traen sufrimiento como consecuencia y que resultan en dolor. ¿Cuáles son estas tres? El arma del cuerpo, el arma de la palabra y el arma de la mente. Oh brāhmaṇa, cuando una persona enciende el fuego y erige el poste de sacrificio, incluso antes del sacrificio, genera este pensamiento: ‘Que se maten tantos toros para el sacrificio, que se maten tantos novillos para el sacrificio, que se maten tantas novillas para el sacrificio, que se maten tantas cabras para el sacrificio, que se maten tantos carneros para el sacrificio’. Pensando: ‘Estoy haciendo un mérito’, realiza un demérito; pensando: ‘Estoy haciendo algo saludable’, hace algo perjudicial; pensando: ‘Busco el camino hacia un buen destino’, busca el camino hacia un destino de sufrimiento. Oh brāhmaṇa, cuando una persona enciende el fuego y erige el poste de sacrificio, incluso antes del sacrificio, blande esta primera arma de la mente, que es perjudicial, trae sufrimiento como consecuencia y resulta en dolor”.

‘‘ปุน จปรํ, พฺราหฺมณ, อคฺคึ อาเทนฺโต ยูปํ อุสฺสาเปนฺโต ปุพฺเพว ยญฺญา เอวํ วาจํ ภาสติ – ‘เอตฺตกา อุสภา หญฺญนฺตุ ยญฺญตฺถาย, เอตฺตกา วจฺฉตรา หญฺญนฺตุ ยญฺญตฺถาย, เอตฺตกา วจฺฉตริโย หญฺญนฺตุ ยญฺญตฺถาย, เอตฺตกา อชา หญฺญนฺตุ ยญฺญตฺถาย, เอตฺตกา อุรพฺภา หญฺญนฺตุ ยญฺญตฺถายา’ติ. โส ‘ปุญฺญํ กโรมี’ติ อปุญฺญํ กโรติ, ‘กุสลํ กโรมี’ติ อกุสลํ กโรติ, ‘สุคติยา มคฺคํ ปริเยสามี’ติ ทุคฺคติยา มคฺคํ ปริเยสติ. อคฺคึ, พฺราหฺมณ, อาเทนฺโต ยูปํ อุสฺสาเปนฺโต ปุพฺเพว ยญฺญา อิทํ ทุติยํ วจีสตฺถํ อุสฺสาเปติ อกุสลํ ทุกฺขุทฺรยํ ทุกฺขวิปากํ.

“Además, oh brāhmaṇa, cuando una persona enciende el fuego y erige el poste de sacrificio, incluso antes del sacrificio, pronuncia estas palabras: ‘Que se maten tantos toros para el sacrificio, que se maten tantos novillos para el sacrificio, que se maten tantas novillas para el sacrificio, que se maten tantas cabras para el sacrificio, que se maten tantos carneros para el sacrificio’. Pensando: ‘Estoy haciendo un mérito’, realiza un demérito; pensando: ‘Estoy haciendo algo saludable’, hace algo perjudicial; pensando: ‘Busco el camino hacia un buen destino’, busca el camino hacia un destino de sufrimiento. Oh brāhmaṇa, cuando una persona enciende el fuego y erige el poste de sacrificio, incluso antes del sacrificio, blande esta segunda arma de la palabra, que es perjudicial, trae sufrimiento como consecuencia y resulta en dolor”.

‘‘ปุน จปรํ, พฺราหฺมณ, อคฺคึ อาเทนฺโต ยูปํ อุสฺสาเปนฺโต ปุพฺเพว ยญฺญา สยํ ปฐมํ สมารมฺภติ อุสภา หนฺตุํ ยญฺญตฺถาย, สยํ ปฐมํ สมารมฺภติ วจฺฉตรา หนฺตุํ ยญฺญตฺถาย, สยํ ปฐมํ สมารมฺภติ วจฺฉตริโย หนฺตุํ ยญฺญตฺถาย, สยํ ปฐมํ สมารมฺภติ อชา หนฺตุํ ยญฺญตฺถาย, สยํ ปฐมํ สมารมฺภติ อุรพฺภา หนฺตุํ ยญฺญตฺถาย. โส ‘ปุญฺญํ กโรมี’ติ อปุญฺญํ กโรติ, ‘กุสลํ กโรมี’ติ อกุสลํ กโรติ, ‘สุคติยา มคฺคํ ปริเยสามี’ติ ทุคฺคติยา มคฺคํ ปริเยสติ. อคฺคึ, พฺราหฺมณ, อาเทนฺโต ยูปํ อุสฺสาเปนฺโต ปุพฺเพว ยญฺญา อิทํ ตติยํ กายสตฺถํ อุสฺสาเปติ อกุสลํ ทุกฺขุทฺรยํ ทุกฺขวิปากํ. อคฺคึ, พฺราหฺมณ, อาเทนฺโต ยูปํ อุสฺสาเปนฺโต ปุพฺเพว ยญฺญา อิมานิ ตีณิ สตฺถานิ อุสฺสาเปติ อกุสลานิ ทุกฺขุทฺรยานิ ทุกฺขวิปากานิ.

“Además, oh brāhmaṇa, cuando una persona enciende el fuego y erige el poste de sacrificio, incluso antes del sacrificio, ella misma emprende primero la matanza de toros para el sacrificio, emprende ella misma primero la matanza de novillos para el sacrificio, emprende ella misma primero la matanza de novillas para el sacrificio, emprende ella misma primero la matanza de cabras para el sacrificio, emprende ella misma primero la matanza de carneros para el sacrificio. Pensando: ‘Estoy haciendo un mérito’, realiza un demérito; pensando: ‘Estoy haciendo algo saludable’, hace algo perjudicial; pensando: ‘Busco el camino hacia un buen destino’, busca el camino hacia un destino de sufrimiento. Oh brāhmaṇa, cuando una persona enciende el fuego y erige el poste de sacrificio, incluso antes del sacrificio, blande esta tercera arma del cuerpo, que es perjudicial, trae sufrimiento como consecuencia y resulta en dolor. Oh brāhmaṇa, cuando una persona enciende el fuego y erige el poste de sacrificio, incluso antes del sacrificio, blande estas tres armas que son perjudiciales, traen sufrimiento como consecuencia y resultan en dolor”.

‘‘ตโยเม[Pg.431], พฺราหฺมณ, อคฺคี ปหาตพฺพา ปริวชฺเชตพฺพา, น เสวิตพฺพา. กตเม ตโย? ราคคฺคิ, โทสคฺคิ, โมหคฺคิ.

“Estos tres fuegos, oh brāhmaṇa, deben ser abandonados, evitados y no deben ser cultivados. ¿Cuáles tres? El fuego de la pasión, el fuego del odio y el fuego del engaño”.

‘‘กสฺมา จายํ, พฺราหฺมณ, ราคคฺคิ ปหาตพฺโพ ปริวชฺเชตพฺโพ, น เสวิตพฺโพ? รตฺโต โข, พฺราหฺมณ, ราเคน อภิภูโต ปริยาทินฺนจิตฺโต กาเยน ทุจฺจริตํ จรติ, วาจาย ทุจฺจริตํ จรติ, มนสา ทุจฺจริตํ จรติ. โส กาเยน ทุจฺจริตํ จริตฺวา, วาจาย ทุจฺจริตํ จริตฺวา, มนสา ทุจฺจริตํ จริตฺวา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ. ตสฺมายํ ราคคฺคิ ปหาตพฺโพ ปริวชฺเชตพฺโพ, น เสวิตพฺโพ.

“¿Y por qué, oh brāhmaṇa, este fuego de la pasión debe ser abandonado, evitado y no debe ser cultivado? Oh brāhmaṇa, aquel que está apasionado, abrumado por la pasión y con la mente dominada, comete malas acciones con el cuerpo, con la palabra y con la mente. Al haber cometido malas acciones con el cuerpo, la palabra y la mente, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renace en un estado de privación, en un mal destino, en un estado de perdición, en el infierno. Por lo tanto, este fuego de la pasión debe ser abandonado, evitado y no debe ser cultivado”.

‘‘กสฺมา จายํ, พฺราหฺมณ, โทสคฺคิ ปหาตพฺโพ ปริวชฺเชตพฺโพ, น เสวิตพฺโพ? ทุฏฺโฐ โข, พฺราหฺมณ, โทเสน อภิภูโต ปริยาทินฺนจิตฺโต กาเยน ทุจฺจริตํ จรติ, วาจาย ทุจฺจริตํ จรติ, มนสา ทุจฺจริตํ จรติ. โส กาเยน ทุจฺจริตํ จริตฺวา, วาจาย ทุจฺจริตํ จริตฺวา, มนสา ทุจฺจริตํ จริตฺวา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ. ตสฺมายํ โทสคฺคิ ปหาตพฺโพ ปริวชฺเชตพฺโพ, น เสวิตพฺโพ.

“¿Y por qué, oh brāhmaṇa, este fuego del odio debe ser abandonado, evitado y no debe ser cultivado? Oh brāhmaṇa, aquel que está lleno de odio, abrumado por el odio y con la mente dominada, comete malas acciones con el cuerpo, con la palabra y con la mente. Al haber cometido malas acciones con el cuerpo, la palabra y la mente, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renace en un estado de privación, en un mal destino, en un estado de perdición, en el infierno. Por lo tanto, este fuego del odio debe ser abandonado, evitado y no debe ser cultivado”.

‘‘กสฺมา จายํ, พฺราหฺมณ, โมหคฺคิ ปหาตพฺโพ ปริวชฺเชตพฺโพ, น เสวิตพฺโพ? มูฬฺโห โข, พฺราหฺมณ, โมเหน อภิภูโต ปริยาทินฺนจิตฺโต กาเยน ทุจฺจริตํ จรติ, วาจาย ทุจฺจริตํ จรติ, มนสา ทุจฺจริตํ จรติ. โส กาเยน ทุจฺจริตํ จริตฺวา, วาจาย ทุจฺจริตํ จริตฺวา, มนสา ทุจฺจริตํ จริตฺวา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ. ตสฺมายํ โมหคฺคิ ปหาตพฺโพ ปริวชฺเชตพฺโพ, น เสวิตพฺโพ. อิเม โข ตโย, พฺราหฺมณ, อคฺคี ปหาตพฺพา ปริวชฺเชตพฺพา, น เสวิตพฺพา.

“¿Y por qué, oh brāhmaṇa, este fuego del engaño debe ser abandonado, evitado y no debe ser cultivado? Oh brāhmaṇa, aquel que está engañado, abrumado por el engaño y con la mente dominada, comete malas acciones con el cuerpo, con la palabra y con la mente. Al haber cometido malas acciones con el cuerpo, la palabra y la mente, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renace en un estado de privación, en un mal destino, en un estado de perdición, en el infierno. Por lo tanto, este fuego del engaño debe ser abandonado, evitado y no debe ser cultivado. Estos son, oh brāhmaṇa, los tres fuegos que deben ser abandonados, evitados y no deben ser cultivados”.

‘‘ตโย โข, พฺราหฺมณ, อคฺคี สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา มาเนตฺวา ปูเชตฺวา สมฺมา สุขํ ปริหาตพฺพา. กตเม ตโย? อาหุเนยฺยคฺคิ, คหปตคฺคิ, ทกฺขิเณยฺยคฺคิ.

“Existen, oh brāhmaṇa, estos tres fuegos que deben ser honrados, respetados, valorados y venerados, cuidándolos adecuadamente para la propia felicidad. ¿Cuáles tres? El fuego de los dignos de ofrendas, el fuego del cabeza de familia y el fuego de los dignos de donaciones”.

‘‘กตโม จ, พฺราหฺมณ, อาหุเนยฺยคฺคิ? อิธ, พฺราหฺมณ, ยสฺส เต โหนฺติ มาตาติ วา ปิตาติ วา, อยํ วุจฺจติ, พฺราหฺมณ, อาหุเนยฺยคฺคิ. ตํ กิสฺส เหตุ[Pg.432]? อโตหยํ, พฺราหฺมณ, อาหุโต สมฺภูโต, ตสฺมายํ อาหุเนยฺยคฺคิ สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา มาเนตฺวา ปูเชตฺวา สมฺมา สุขํ ปริหาตพฺโพ.

“¿Y cuál es, oh brāhmaṇa, el fuego de los dignos de ofrendas? En este mundo, oh brāhmaṇa, para aquel que tiene padre o madre, a estos se les llama el fuego de los dignos de ofrendas. ¿Por qué razón? Porque de ellos, oh brāhmaṇa, uno ha sido traído y engendrado; por eso, este fuego de los dignos de ofrendas debe ser honrado, respetado, valorado y venerado, cuidándolo adecuadamente para la felicidad”.

‘‘กตโม จ, พฺราหฺมณ, คหปตคฺคิ? อิธ, พฺราหฺมณ, ยสฺส เต โหนฺติ ปุตฺตาติ วา ทาราติ วา ทาสาติ วา เปสฺสาติ วา กมฺมกราติ วา, อยํ วุจฺจติ, พฺราหฺมณ, คหปตคฺคิ. ตสฺมายํ คหปตคฺคิ สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา มาเนตฺวา ปูเชตฺวา สมฺมา สุขํ ปริหาตพฺโพ.

“¿Y cuál es, oh brāhmaṇa, el fuego del cabeza de familia? En este mundo, oh brāhmaṇa, para aquel que tiene hijos, esposa, esclavos, mensajeros o trabajadores, a estos se les llama el fuego del cabeza de familia. Por lo tanto, este fuego del cabeza de familia debe ser honrado, respetado, valorado y venerado, cuidándolo adecuadamente para la felicidad”.

‘‘กตโม จ, พฺราหฺมณ, ทกฺขิเณยฺยคฺคิ? อิธ, พฺราหฺมณ, เย เต สมณพฺราหฺมณา ปรปฺปวาทา ปฏิวิรตา ขนฺติโสรจฺเจ นิวิฏฺฐา เอกมตฺตานํ ทเมนฺติ, เอกมตฺตานํ สเมนฺติ, เอกมตฺตานํ ปรินิพฺพาเปนฺติ, อยํ วุจฺจติ, พฺราหฺมณ, ทกฺขิเณยฺยคฺคิ. ตสฺมายํ ทกฺขิเณยฺยคฺคิ สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา มาเนตฺวา ปูเชตฺวา สมฺมา สุขํ ปริหาตพฺโพ. อิเม โข, พฺราหฺมณ, ตโย อคฺคี สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา มาเนตฺวา ปูเชตฺวา สมฺมา สุขํ ปริหาตพฺพา.

“¿Y cuál es, oh brāhmaṇa, el fuego de los dignos de donaciones? En este mundo, oh brāhmaṇa, aquellos ascetas y brahmanes que se apartan de las doctrinas erróneas, que están establecidos en la paciencia y la mansedumbre, que doman su propia mente, que calman su propia mente y que extinguen las pasiones de su propia mente; a estos se les llama el fuego de los dignos de donaciones. Por lo tanto, este fuego de los dignos de donaciones debe ser honrado, respetado, valorado y venerado, cuidándolo adecuadamente para la felicidad. Estos son, oh brāhmaṇa, los tres fuegos que deben ser honrados, respetados, valorados y venerados, cuidándolos adecuadamente para la felicidad”.

‘‘อยํ โข ปน, พฺราหฺมณ, กฏฺฐคฺคิ กาเลน กาลํ อุชฺชเลตพฺโพ, กาเลน กาลํ อชฺฌุเปกฺขิตพฺโพ, กาเลน กาลํ นิพฺพาเปตพฺโพ, กาเลน กาลํ นิกฺขิปิตพฺโพ’’ติ.

“Brahmin, este fuego de leña debe ser encendido de vez en cuando, debe ser observado de vez en cuando, debe ser extinguido de vez en cuando y debe ser mantenido de vez en cuando”.

เอวํ วุตฺเต อุคฺคตสรีโร พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อภิกฺกนฺตํ, โภ โคตม; อภิกฺกนฺตํ, โภ โคตม…เป… อุปาสกํ มํ ภวํ โคตโม ธาเรตุ อชฺชตคฺเค ปาณุเปตํ สรณํ คตนฺติ. เอสาหํ, โภ โคตม, ปญฺจ อุสภสตานิ มุญฺจามิ ชีวิตํ เทมิ, ปญฺจ วจฺฉตรสตานิ มุญฺจามิ ชีวิตํ เทมิ, ปญฺจ วจฺฉตริสตานิ มุญฺจามิ ชีวิตํ เทมิ, ปญฺจ อชสตานิ มุญฺจามิ ชีวิตํ เทมิ, ปญฺจ อุรพฺภสตานิ มุญฺจามิ ชีวิตํ เทมิ. หริตานิ เจว ติณานิ ขาทนฺตุ, สีตานิ จ ปานียานิ ปิวนฺตุ, สีโต จ เนสํ วาโต อุปวายต’’นฺติ. จตุตฺถํ.

Cuando se dijo esto, el brahmin Uggatasarīro dijo al Bienaventurado: “¡Excelente, señor Gotama! ¡Excelente, señor Gotama! ... Que el señor Gotama me considere un seguidor laico que ha ido por refugio desde hoy de por vida. Señor Gotama, libero a estos quinientos bueyes y les doy la vida; libero a quinientas crías de buey y les doy la vida; libero a quinientas novillas y les doy la vida; libero a quinientos machos cabríos y les doy la vida; libero a quinientos carneros y les doy la vida. Que coman hierba verde, que beban agua fresca y que el viento fresco sople sobre ellos”. Cuarto (Sutta).

๕. ปฐมสญฺญาสุตฺตํ

5. Paṭhamasaññāsuttaṃ - Primer Sutta sobre la Percepción

๔๘. ‘‘สตฺติมา, ภิกฺขเว, สญฺญา ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหนฺติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา.

48. “Monjes, estas siete percepciones, cuando se cultivan y se desarrollan frecuentemente, son de gran fruto, de gran beneficio, se sumergen en lo Inmortal y culminan en lo Inmortal.

‘‘กตมา [Pg.433] สตฺต? อสุภสญฺญา, มรณสญฺญา, อาหาเร ปฏิกูลสญฺญา, สพฺพโลเก อนภิรตสญฺญา, อนิจฺจสญฺญา, อนิจฺเจ ทุกฺขสญฺญา, ทุกฺเข อนตฺตสญฺญา. อิมา โข, ภิกฺขเว, สตฺต สญฺญา ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหนฺติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’’ติ. ปญฺจมํ.

¿Cuáles son las siete? La percepción de lo impuro, la percepción de la muerte, la percepción de lo repulsivo en la comida, la percepción del no-deleite en todo el mundo, la percepción de la impermanencia, la percepción del sufrimiento en lo impermanente y la percepción del no-yo en el sufrimiento. Monjes, estas siete percepciones, cuando se cultivan y se desarrollan frecuentemente, son de gran fruto, de gran beneficio, se sumergen en lo Inmortal y culminan en lo Inmortal”. Quinto (Sutta).

๖. ทุติยสญฺญาสุตฺตํ

6. Dutiyasaññāsuttaṃ - Segundo Sutta sobre la Percepción

๔๙. ‘‘สตฺติมา, ภิกฺขเว, สญฺญา ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหนฺติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา. กตมา สตฺต? อสุภสญฺญา, มรณสญฺญา, อาหาเร ปฏิกูลสญฺญา, สพฺพโลเก อนภิรตสญฺญา, อนิจฺจสญฺญา, อนิจฺเจ ทุกฺขสญฺญา, ทุกฺเข อนตฺตสญฺญา. อิมา โข, ภิกฺขเว, สตฺต สญฺญา ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหนฺติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานาติ.

49. “Monjes, estas siete percepciones, cuando se cultivan y se desarrollan frecuentemente, son de gran fruto, de gran beneficio, se sumergen en lo Inmortal y culminan en lo Inmortal. ¿Cuáles son las siete? La percepción de lo impuro, la percepción de la muerte, la percepción de lo repulsivo en la comida, la percepción del no-deleite en todo el mundo, la percepción de la impermanencia, la percepción del sufrimiento en lo impermanente y la percepción del no-yo en el sufrimiento. Monjes, estas siete percepciones, cuando se cultivan y se desarrollan frecuentemente, son de gran fruto, de gran beneficio, se sumergen en lo Inmortal y culminan en lo Inmortal.

‘‘‘อสุภสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’ติ. อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? อสุภสญฺญาปริจิเตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน เจตสา พหุลํ วิหรโต เมถุนธมฺมสมาปตฺติยา จิตฺตํ ปติลียติ ปติกุฏติ ปติวตฺตติ, น สมฺปสาริยติ อุเปกฺขา วา ปาฏิกุลฺยตา วา สณฺฐาติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, กุกฺกุฏปตฺตํ วา นฺหารุททฺทุลํ วา อคฺคิมฺหิ ปกฺขิตฺตํ ปติลียติ ปติกุฏติ ปติวตฺตติ, น สมฺปสาริยติ. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน อสุภสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต เมถุนธมฺมสมาปตฺติยา จิตฺตํ ปติลียติ ปติกุฏติ ปติวตฺตติ, น สมฺปสาริยติ อุเปกฺขา วา ปาฏิกุลฺยตา วา สณฺฐาติ.

‘Monjes, la percepción de lo impuro, cuando se cultiva y se desarrolla frecuentemente, es de gran fruto, de gran beneficio, se sumerge en lo Inmortal y culmina en lo Inmortal’. Así ha sido dicho. ¿Y con respecto a qué fue dicho esto? Monjes, cuando un monje vive frecuentemente con la mente habituada a la percepción de lo impuro, su mente retrocede, se contrae y se retira del acto sexual; no se expande hacia él, y se establece la ecuanimidad o el sentimiento de repulsión. Monjes, al igual que una pluma de pollo o un trozo de tendón arrojado al fuego se encoge, se contrae y se retira, y no se extiende; de la misma manera, monjes, cuando un monje vive frecuentemente con la mente habituada a la percepción de lo impuro, su mente retrocede, se contrae y se retira del acto sexual; no se expande hacia él, y se establece la ecuanimidad o el sentimiento de repulsión.

‘‘สเจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน อสุภสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต เมถุนธมฺมสมาปตฺติยา จิตฺตํ อนุสนฺทหติ อปฺปฏิกุลฺยตา สณฺฐาติ; เวทิตพฺพเมตํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ‘อภาวิตา เม อสุภสญฺญา, นตฺถิ เม ปุพฺเพนาปรํ วิเสโส, อปฺปตฺตํ เม ภาวนาพล’นฺติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. สเจ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน อสุภสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต เมถุนธมฺมสมาปตฺติยา จิตฺตํ ปติลียติ ปติกุฏติ ปติวตฺตติ, น สมฺปสาริยติ อุเปกฺขา วา ปาฏิกุลฺยตา วา สณฺฐาติ; เวทิตพฺพเมตํ[Pg.434], ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ‘สุภาวิตา เม อสุภสญฺญา, อตฺถิ เม ปุพฺเพนาปรํ วิเสโส, ปตฺตํ เม ภาวนาพล’นฺติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. ‘อสุภสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’ติ, อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

Si, monjes, mientras un monje vive frecuentemente con la mente habituada a la percepción de lo impuro, su mente se inclina hacia el acto sexual o si no se establece el sentimiento de repulsión, entonces, monjes, el monje debe comprender: ‘No he desarrollado la percepción de lo impuro; no hay distinción en mí entre el antes y el después; no he alcanzado el poder de la meditación’. De esta manera, él es plenamente consciente en este asunto. Pero si, monjes, mientras un monje vive frecuentemente con la mente habituada a la percepción de lo impuro, su mente retrocede, se contrae y se retira del acto sexual, no se expande hacia él, y se establece la ecuanimidad o el sentimiento de repulsión, entonces, monjes, el monje debe comprender: ‘He desarrollado bien la percepción de lo impuro; hay una distinción en mí entre el antes y el después; he alcanzado el poder de la meditación’. De esta manera, él es plenamente consciente en este asunto. ‘Monjes, la percepción de lo impuro, cuando se cultiva y se desarrolla frecuentemente, es de gran fruto, de gran beneficio, se sumerge en lo Inmortal y culmina en lo Inmortal’; lo que se dijo así, fue dicho con respecto a esto. (1)

‘‘‘มรณสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’ติ, อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? มรณสญฺญาปริจิเตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน เจตสา พหุลํ วิหรโต ชีวิตนิกนฺติยา จิตฺตํ ปติลียติ ปติกุฏติ ปติวตฺตติ, น สมฺปสาริยติ อุเปกฺขา วา ปาฏิกุลฺยตา วา สณฺฐาติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, กุกฺกุฏปตฺตํ วา นฺหารุททฺทุลํ วา อคฺคิมฺหิ ปกฺขิตฺตํ ปติลียติ ปติกุฏติ ปติวตฺตติ, น สมฺปสาริยติ. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน มรณสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต ชีวิตนิกนฺติยา จิตฺตํ ปติลียติ ปติกุฏติ ปติวตฺตติ, น สมฺปสาริยติ อุเปกฺขา วา ปาฏิกุลฺยตา วา สณฺฐาติ.

‘Monjes, la percepción de la muerte, cuando se cultiva y se desarrolla frecuentemente, es de gran fruto, de gran beneficio, se sumerge en lo Inmortal y culmina en lo Inmortal’. Así ha sido dicho. ¿Y con respecto a qué fue dicho esto? Monjes, cuando un monje vive frecuentemente con la mente habituada a la percepción de la muerte, su mente retrocede, se contrae y se retira del apego a la vida; no se expande hacia él, y se establece la ecuanimidad o el sentimiento de repulsión. Monjes, al igual que una pluma de pollo o un trozo de tendón arrojado al fuego se encoge, se contrae y se retira, y no se extiende; de la misma manera, monjes, cuando un monje vive frecuentemente con la mente habituada a la percepción de la muerte, su mente retrocede, se contrae y se retira del apego a la vida; no se expande hacia él, y se establece la ecuanimidad o el sentimiento de repulsión.

‘‘สเจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน มรณสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต ชีวิตนิกนฺติยา จิตฺตํ อนุสนฺทหติ อปฺปฏิกุลฺยตา สณฺฐาติ; เวทิตพฺพเมตํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ‘อภาวิตา เม มรณสญฺญา, นตฺถิ เม ปุพฺเพนาปรํ วิเสโส, อปฺปตฺตํ เม ภาวนาพล’นฺติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. สเจ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน มรณสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต ชีวิตนิกนฺติยา จิตฺตํ ปติลียติ ปติกุฏติ ปติวตฺตติ, น สมฺปสาริยติ อุเปกฺขา วา ปาฏิกุลฺยตา วา สณฺฐาติ; เวทิตพฺพเมตํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ‘สุภาวิตา เม มรณสญฺญา, อตฺถิ เม ปุพฺเพนาปรํ วิเสโส, ปตฺตํ เม ภาวนาพล’นฺติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. ‘มรณสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’ติ, อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

Si, monjes, mientras un monje vive frecuentemente con la mente habituada a la percepción de la muerte, su mente se inclina hacia el apego a la vida o si no se establece el sentimiento de repulsión, entonces, monjes, el monje debe comprender: ‘No he desarrollado la percepción de la muerte; no hay distinción en mí entre el antes y el después; no he alcanzado el poder de la meditación’. De esta manera, él es plenamente consciente en este asunto. Pero si, monjes, mientras un monje vive frecuentemente con la mente habituada a la percepción de la muerte, su mente retrocede, se contrae y se retira del apego a la vida, no se expande hacia él, y se establece la ecuanimidad o el sentimiento de repulsión, entonces, monjes, el monje debe comprender: ‘He desarrollado bien la percepción de la muerte; hay una distinción en mí entre el antes y el después; he alcanzado el poder de la meditación’. De esta manera, él es plenamente consciente en este asunto. ‘Monjes, la percepción de la muerte, cuando se cultiva y se desarrolla frecuentemente, es de gran fruto, de gran beneficio, se sumerge en lo Inmortal y culmina en lo Inmortal’; lo que se dijo así, fue dicho con respecto a esto. (2)

‘‘‘อาหาเร ปฏิกูลสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’ติ, อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ, กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? อาหาเร ปฏิกูลสญฺญาปริจิเตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน เจตสา พหุลํ วิหรโต รสตณฺหาย จิตฺตํ ปติลียติ [Pg.435] …เป… อุเปกฺขา วา ปาฏิกุลฺยตา วา สณฺฐาติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, กุกฺกุฏปตฺตํ วา นฺหารุททฺทุลํ วา อคฺคิมฺหิ ปกฺขิตฺตํ ปติลียติ ปติกุฏติ ปติวตฺตติ, น สมฺปสาริยติ. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน อาหาเร ปฏิกูลสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต รสตณฺหาย จิตฺตํ ปติลียติ…เป… อุเปกฺขา วา ปาฏิกุลฺยตา วา สณฺฐาติ.

“Monjes, la percepción de lo repulsivo en la comida, cuando es cultivada y desarrollada frecuentemente, es de gran fruto y de gran beneficio, se sumerge en lo inmortal y culmina en lo inmortal. Esto es lo que se ha dicho. ¿Y con respecto a qué se ha dicho esto? Monjes, cuando un monje vive frecuentemente con una mente familiarizada con la percepción de lo repulsivo en la comida, su mente retrocede ante el deseo por los sabores, se encoge y se retrae, no se expande; o bien se establece la ecuanimidad o bien la sensación de repulsión. Del mismo modo que, monjes, una pluma de pollo o un trozo de tendón arrojados al fuego se contraen, se encogen y se retuercen, sin extenderse; así también, monjes, cuando un monje vive frecuentemente con una mente familiarizada con la percepción de lo repulsivo en la comida, su mente retrocede ante el deseo por los sabores, se encoge y se retrae, no se expande; o bien se establece la ecuanimidad o bien la sensación de repulsión.”

‘‘สเจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน อาหาเร ปฏิกูลสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต รสตณฺหาย จิตฺตํ อนุสนฺทหติ อปฺปฏิกุลฺยตา สณฺฐาติ; เวทิตพฺพเมตํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ‘อภาวิตา เม อาหาเร ปฏิกูลสญฺญา, นตฺถิ เม ปุพฺเพนาปรํ วิเสโส, อปฺปตฺตํ เม ภาวนาพล’นฺติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. สเจ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน อาหาเร ปฏิกูลสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต รสตณฺหาย จิตฺตํ ปติลียติ…เป… อุเปกฺขา วา ปาฏิกุลฺยตา วา สณฺฐาติ; เวทิตพฺพเมตํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ‘สุภาวิตา เม อาหาเร ปฏิกูลสญฺญา, อตฺถิ เม ปุพฺเพนาปรํ วิเสโส, ปตฺตํ เม ภาวนาพล’นฺติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. ‘อาหาเร ปฏิกูลสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’ติ, อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

“Si, monjes, mientras un monje vive frecuentemente con una mente familiarizada con la percepción de lo repulsivo en la comida, su mente todavía fluye hacia el deseo por los sabores y persiste la falta de repulsión, entonces el monje debe comprender: ‘No he cultivado la percepción de lo repulsivo en la comida, no hay diferencia entre mi estado anterior y el posterior, no he alcanzado el poder del desarrollo mental’. De esta manera, él es plenamente consciente en ello. Pero si, monjes, mientras un monje vive frecuentemente con una mente familiarizada con la percepción de lo repulsivo en la comida, su mente retrocede ante el deseo por los sabores, se encoge y se retrae, no se expande, y se establece la ecuanimidad o la sensación de repulsión, entonces el monje debe comprender: ‘He cultivado bien la percepción de lo repulsivo en la comida, hay una diferencia entre mi estado anterior y el posterior, he alcanzado el poder del desarrollo mental’. De esta manera, él es plenamente consciente en ello. ‘Monjes, la percepción de lo repulsivo en la comida, cuando es cultivada y desarrollada frecuentemente, es de gran fruto y de gran beneficio, se sumerge en lo inmortal y culmina en lo inmortal’. Lo que se dijo entonces, se dijo con respecto a esto.”

‘‘‘สพฺพโลเก อนภิรตสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’ติ, อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? สพฺพโลเก อนภิรตสญฺญาปริจิเตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน เจตสา พหุลํ วิหรโต โลกจิตฺเรสุ จิตฺตํ ปติลียติ…เป… เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว…เป… ปติลียติ ปติกุฏติ ปติวตฺตติ, น สมฺปสาริยติ. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน สพฺพโลเก อนภิรตสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต โลกจิตฺเรสุ จิตฺตํ ปติลียติ ปติกุฏติ ปติวตฺตติ, น สมฺปสาริยติ อุเปกฺขา วา ปาฏิกุลฺยตา วา สณฺฐาติ.

“‘Monjes, la percepción de no encontrar deleite en todo el mundo, cuando es cultivada y desarrollada frecuentemente, es de gran fruto y de gran beneficio, se sumerge en lo inmortal y culmina en lo inmortal’. Esto es lo que se ha dicho. ¿Y con respecto a qué se ha dicho esto? Monjes, cuando un monje vive frecuentemente con una mente familiarizada con la percepción de no encontrar deleite en todo el mundo, su mente retrocede ante las diversidades del mundo, se encoge y se retrae, no se expande... del mismo modo que, monjes... se contrae, se encoge y se retuerce, sin extenderse. Así también, monjes, cuando un monje vive frecuentemente con una mente familiarizada con la percepción de no encontrar deleite en todo el mundo, su mente retrocede ante las diversidades del mundo, se encoge y se retrae, no se expande; o bien se establece la ecuanimidad o bien la sensación de repulsión.”

‘‘สเจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน สพฺพโลเก อนภิรตสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต โลกจิตฺเรสุ จิตฺตํ อนุสนฺทหติ อปฺปฏิกุลฺยตา สณฺฐาติ; เวทิตพฺพเมตํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ‘อภาวิตา เม สพฺพโลเก อนภิรตสญฺญา, นตฺถิ เม ปุพฺเพนาปรํ วิเสโส, อปฺปตฺตํ เม [Pg.436] ภาวนาพล’นฺติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. สเจ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน สพฺพโลเก อนภิรตสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต โลกจิตฺเรสุ จิตฺตํ ปติลียติ…เป… อุเปกฺขา วา ปาฏิกุลฺยตา วา สณฺฐาติ; เวทิตพฺพเมตํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ‘สุภาวิตา เม สพฺพโลเก อนภิรตสญฺญา, อตฺถิ เม ปุพฺเพนาปรํ วิเสโส, ปตฺตํ เม ภาวนาพล’นฺติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. ‘สพฺพโลเก อนภิรตสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’ติ, อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

“Si, monjes, mientras un monje vive frecuentemente con una mente familiarizada con la percepción de no encontrar deleite en todo el mundo, su mente todavía fluye hacia las diversidades del mundo y persiste la falta de repulsión, entonces el monje debe comprender: ‘No he cultivado la percepción de no encontrar deleite en todo el mundo, no hay diferencia entre mi estado anterior y el posterior, no he alcanzado el poder del desarrollo mental’. De esta manera, él es plenamente consciente en ello. Pero si, monjes, mientras un monje vive frecuentemente con una mente familiarizada con la percepción de no encontrar deleite en todo el mundo, su mente retrocede ante las diversidades del mundo... o bien se establece la ecuanimidad o bien la sensación de repulsión, entonces el monje debe comprender: ‘He cultivado bien la percepción de no encontrar deleite en todo el mundo, hay una diferencia entre mi estado anterior y el posterior, he alcanzado el poder del desarrollo mental’. De esta manera, él es plenamente consciente en ello. ‘Monjes, la percepción de no encontrar deleite en todo el mundo, cuando es cultivada y desarrollada frecuentemente, es de gran fruto y de gran beneficio, se sumerge en lo inmortal y culmina en lo inmortal’. Lo que se dijo entonces, se dijo con respecto a esto.”

‘‘‘อนิจฺจสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’ติ, อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? อนิจฺจสญฺญาปริจิเตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน เจตสา พหุลํ วิหรโต ลาภสกฺการสิโลเก จิตฺตํ ปติลียติ…เป… อุเปกฺขา วา ปาฏิกุลฺยตา วา สณฺฐาติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, กุกฺกุฏปตฺตํ วา นฺหารุททฺทุลํ วา อคฺคิมฺหิ ปกฺขิตฺตํ ปติลียติ ปติกุฏติ ปติวตฺตติ น สมฺปสาริยติ. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน อนิจฺจสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต ลาภสกฺการสิโลเก จิตฺตํ ปติลียติ…เป… อุเปกฺขา วา ปาฏิกุลฺยตา วา สณฺฐาติ.

“‘Monjes, la percepción de la impermanencia, cuando es cultivada y desarrollada frecuentemente, es de gran fruto y de gran beneficio, se sumerge en lo inmortal y culmina en lo inmortal’. Esto es lo que se ha dicho. ¿Y con respecto a qué se ha dicho esto? Monjes, cuando un monje vive frecuentemente con una mente familiarizada con la percepción de la impermanencia, su mente retrocede ante las ganancias, los honores y la fama, se encoge y se retrae, no se expande; o bien se establece la ecuanimidad o bien la sensación de repulsión. Del mismo modo que, monjes, una pluma de pollo o un trozo de tendón arrojados al fuego se contraen, se encogen y se retuercen, sin extenderse; así también, monjes, cuando un monje vive frecuentemente con una mente familiarizada con la percepción de la impermanencia, su mente retrocede ante las ganancias, los honores y la fama; o bien se establece la ecuanimidad o bien la sensación de repulsión.”

‘‘สเจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน อนิจฺจสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต ลาภสกฺการสิโลเก จิตฺตํ อนุสนฺทหติ อปฺปฏิกุลฺยตา สณฺฐาติ; เวทิตพฺพเมตํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ‘อภาวิตา เม อนิจฺจสญฺญา, นตฺถิ เม ปุพฺเพนาปรํ วิเสโส, อปฺปตฺตํ เม ภาวนาพล’นฺติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. สเจ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน อนิจฺจสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต ลาภสกฺการสิโลเก จิตฺตํ ปติลียติ ปติกุฏติ ปติวตฺตติ, น สมฺปสาริยติ อุเปกฺขา วา ปาฏิกุลฺยตา วา สณฺฐาติ; เวทิตพฺพเมตํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ‘สุภาวิตา เม อนิจฺจสญฺญา, อตฺถิ เม ปุพฺเพนาปรํ วิเสโส, ปตฺตํ เม ภาวนาพล’นฺติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. ‘อนิจฺจสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’ติ, อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

“Si, monjes, mientras un monje vive frecuentemente con una mente familiarizada con la percepción de la impermanencia, su mente todavía fluye hacia las ganancias, los honores y la fama y persiste la falta de repulsión, entonces el monje debe comprender: ‘No he cultivado la percepción de la impermanencia, no hay diferencia entre mi estado anterior y el posterior, no he alcanzado el poder del desarrollo mental’. De esta manera, él es plenamente consciente en ello. Pero si, monjes, mientras un monje vive frecuentemente con una mente familiarizada con la percepción de la impermanencia, su mente retrocede ante las ganancias, los honores y la fama, se encoge y se retrae, no se expande, y se establece la ecuanimidad o la sensación de repulsión, entonces el monje debe comprender: ‘He cultivado bien la percepción de la impermanencia, hay una diferencia entre mi estado anterior y el posterior, he alcanzado el poder del desarrollo mental’. De esta manera, él es plenamente consciente en ello. ‘Monjes, la percepción de la impermanencia, cuando es cultivada y desarrollada frecuentemente, es de gran fruto y de gran beneficio, se sumerge en lo inmortal y culmina en lo inmortal’. Lo que se dijo entonces, se dijo con respecto a esto.”

‘‘‘อนิจฺเจ [Pg.437] ทุกฺขสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’ติ, อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? อนิจฺเจ ทุกฺขสญฺญาปริจิเตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน เจตสา พหุลํ วิหรโต อาลสฺเย โกสชฺเช วิสฺสฏฺฐิเย ปมาเท อนนุโยเค อปจฺจเวกฺขณาย ติพฺพา ภยสญฺญา ปจฺจุปฏฺฐิตา โหติ, เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, อุกฺขิตฺตาสิเก วธเก.

“‘Monjes, la percepción del sufrimiento en lo impermanente, cuando es cultivada y desarrollada frecuentemente, es de gran fruto y de gran beneficio, se sumerge en lo inmortal y culmina en lo inmortal’. Esto es lo que se ha dicho. ¿Y con respecto a qué se ha dicho esto? Monjes, cuando un monje vive frecuentemente con una mente familiarizada con la percepción del sufrimiento en lo impermanente, se establece en él una aguda percepción de peligro ante la pereza, la indolencia, el desgano, la negligencia, la falta de aplicación y la falta de reflexión; al igual que, monjes, ante un asesino con la espada en alto.”

‘‘สเจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน อนิจฺเจ ทุกฺขสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต อาลสฺเย โกสชฺเช วิสฺสฏฺฐิเย ปมาเท อนนุโยเค อปจฺจเวกฺขณาย ติพฺพา ภยสญฺญา, น ปจฺจุปฏฺฐิตา โหติ, เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, อุกฺขิตฺตาสิเก วธเก. เวทิตพฺพเมตํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ‘อภาวิตา เม อนิจฺเจ ทุกฺขสญฺญา, นตฺถิ เม ปุพฺเพนาปรํ วิเสโส, อปฺปตฺตํ เม ภาวนาพล’นฺติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. สเจ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน อนิจฺเจ ทุกฺขสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต อาลสฺเย โกสชฺเช วิสฺสฏฺฐิเย ปมาเท อนนุโยเค อปจฺจเวกฺขณาย ติพฺพา ภยสญฺญา ปจฺจุปฏฺฐิตา โหติ, เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, อุกฺขิตฺตาสิเก วธเก. เวทิตพฺพเมตํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ‘สุภาวิตา เม อนิจฺเจ ทุกฺขสญฺญา, อตฺถิ เม ปุพฺเพนาปรํ วิเสโส, ปตฺตํ เม ภาวนาพล’นฺติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. ‘อนิจฺเจ ทุกฺขสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’ติ, อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

«Si, monjes, mientras un monje mora frecuentemente con su mente habituada a la percepción del sufrimiento en lo impermanente, no surge en él una aguda percepción de peligro ante la pereza, la indolencia, la apatía, la negligencia, la falta de aplicación y la falta de reflexión, tal como surge ante un asesino con la espada en alto; entonces, monjes, ese monje debe comprender: “No he desarrollado la percepción del sufrimiento en lo impermanente, no hay distinción en mí entre mi estado anterior y el posterior, no he alcanzado el poder de la meditación”. De este modo, en ese respecto, él es plenamente consciente. Pero si, monjes, mientras un monje mora frecuentemente con su mente habituada a la percepción del sufrimiento en lo impermanente, surge en él una aguda percepción de peligro ante la pereza, la indolencia, la apatía, la negligencia, la falta de aplicación y la falta de reflexión, tal como surge ante un asesino con la espada en alto; entonces, monjes, ese monje debe comprender: “He desarrollado bien la percepción del sufrimiento en lo impermanente, hay una distinción en mí entre mi estado anterior y el posterior, he alcanzado el poder de la meditación”. De este modo, en ese respecto, él es plenamente consciente. Monjes, lo que se dijo: “La percepción del sufrimiento en lo impermanente, cuando se desarrolla y se cultiva, es de gran fruto y gran beneficio, se sumerge en lo Inmortal y tiene a lo Inmortal por fin”, fue dicho en referencia a esto».

‘‘‘ทุกฺเข อนตฺตสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’ติ, อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ทุกฺเข อนตฺตสญฺญาปริจิเตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน เจตสา พหุลํ วิหรโต อิมสฺมิญฺจ สวิญฺญาณเก กาเย พหิทฺธา จ สพฺพนิมิตฺเตสุ อหงฺการมมงฺการมานาปคตํ มานสํ โหติ วิธาสมติกฺกนฺตํ สนฺตํ สุวิมุตฺตํ.

«“Monjes, la percepción del no-yo en el sufrimiento, cuando se desarrolla y se cultiva, es de gran fruto y gran beneficio, se sumerge en lo Inmortal y tiene a lo Inmortal por fin”. Así fue dicho. ¿En referencia a qué fue dicho esto? Monjes, cuando un monje mora frecuentemente con su mente habituada a la percepción del no-yo en el sufrimiento, su mente se vuelve libre de la noción de «yo», de la noción de «mío» y del engreimiento, tanto respecto a este cuerpo dotado de conciencia como externamente respecto a todos los objetos; una mente que ha trascendido las distinciones, que es pacífica y está bien liberada».

‘‘สเจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน ทุกฺเข อนตฺตสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต อิมสฺมิญฺจ สวิญฺญาณเก กาเย พหิทฺธา จ สพฺพนิมิตฺเตสุ น อหงฺการมมงฺการมานาปคตํ มานสํ โหติ วิธาสมติกฺกนฺตํ สนฺตํ สุวิมุตฺตํ. เวทิตพฺพเมตํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ‘อภาวิตา เม ทุกฺเข อนตฺตสญฺญา[Pg.438], นตฺถิ เม ปุพฺเพนาปรํ วิเสโส, อปฺปตฺตํ เม ภาวนาพล’นฺติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ.

«Si, monjes, mientras un monje mora frecuentemente con su mente habituada a la percepción del no-yo en el sufrimiento, su mente no se vuelve libre de la noción de «yo», de la noción de «mío» y del engreimiento respecto a este cuerpo dotado de conciencia y externamente respecto a todos los objetos; si su mente no ha trascendido las distinciones, no es pacífica ni está bien liberada; entonces, monjes, ese monje debe comprender: “No he desarrollado la percepción del no-yo en el sufrimiento, no hay distinción en mí entre mi estado anterior y el posterior, no he alcanzado el poder de la meditación”. De este modo, en ese respecto, él es plenamente consciente».

‘‘สเจ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน ทุกฺเข อนตฺตสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต อิมสฺมิญฺจ สวิญฺญาณเก กาเย พหิทฺธา จ สพฺพนิมิตฺเตสุ อหงฺการมมงฺการมานาปคตํ มานสํ โหติ วิธาสมติกฺกนฺตํ สนฺตํ สุวิมุตฺตํ. เวทิตพฺพเมตํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ‘สุภาวิตา เม ทุกฺเข อนตฺตสญฺญา, อตฺถิ เม ปุพฺเพนาปรํ วิเสโส, ปตฺตํ เม ภาวนาพล’นฺติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. ‘ทุกฺเข อนตฺตสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’ติ, อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

«Pero si, monjes, mientras un monje mora frecuentemente con su mente habituada a la percepción del no-yo en el sufrimiento, su mente se vuelve libre de la noción de «yo», de la noción de «mío» y del engreimiento respecto a este cuerpo dotado de conciencia y externamente respecto a todos los objetos; si su mente ha trascendido las distinciones, es pacífica y está bien liberada; entonces, monjes, ese monje debe comprender: “He desarrollado bien la percepción del no-yo en el sufrimiento, hay una distinción en mí entre mi estado anterior y el posterior, he alcanzado el poder de la meditación”. De este modo, en ese respecto, él es plenamente consciente. Monjes, lo que se dijo: “La percepción del no-yo en el sufrimiento, cuando se desarrolla y se cultiva, es de gran fruto y gran beneficio, se sumerge en lo Inmortal y tiene a lo Inmortal por fin”, fue dicho en referencia a esto».

‘‘อิมา โข, ภิกฺขเว, สตฺต สญฺญา ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหนฺติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’’ติ. ฉฏฺฐํ.

«Monjes, estas siete percepciones, cuando se desarrollan y se cultivan, son de gran fruto y gran beneficio, se sumergen en lo Inmortal y tienen a lo Inmortal por fin». Sexto [discurso].

๗. เมถุนสุตฺตํ

7. Methunasutta: Discurso sobre la relación sexual

๕๐. อถ โข ชาณุสฺโสณิ พฺราหฺมโณ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควตา สทฺธึ สมฺโมทิ. สมฺโมทนียํ กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข ชาณุสฺโสณิ พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘ภวมฺปิ โน โคตโม พฺรหฺมจารี ปฏิชานาตี’’ติ? ‘‘ยญฺหิ ตํ, พฺราหฺมณ, สมฺมา วทมาโน วเทยฺย – ‘อขณฺฑํ อจฺฉิทฺทํ อสพลํ อกมฺมาสํ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรตี’ติ, มเมว ตํ, พฺราหฺมณ, สมฺมา วทมาโน วเทยฺย – ‘อหญฺหิ, พฺราหฺมณ, อขณฺฑํ อจฺฉิทฺทํ อสพลํ อกมฺมาสํ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรามี’’’ติ. ‘‘กึ ปน, โภ โคตม, พฺรหฺมจริยสฺส ขณฺฑมฺปิ ฉิทฺทมฺปิ สพลมฺปิ กมฺมาสมฺปี’’ติ?

50. En una ocasión, el brahmán Jāṇussoṇi se acercó al Bienaventurado y, tras intercambiar saludos cordiales y palabras de cortesía, se sentó a un lado. Una vez sentado, el brahmán Jāṇussoṇi dijo al Bienaventurado: «¿Acaso el señor Gotama también afirma llevar una vida de celibato?». «Ciertamente, brahmán, si alguien, al hablar correctamente, dijera de alguien que lleva una vida de celibato ininterrumpida, sin fisuras, sin manchas, sin tacha, completa y pura, debería decirlo de mí; pues yo, brahmán, llevo una vida de celibato ininterrumpida, sin fisuras, sin manchas, sin tacha, completa y pura». «Pero, señor Gotama, ¿en qué consiste la interrupción, la fisura, la mancha y la tacha en la vida de celibato?».

‘‘อิธ, พฺราหฺมณ, เอกจฺโจ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา สมฺมา พฺรหฺมจารี ปฏิชานมาโน น เหว โข มาตุคาเมน สทฺธึ ทฺวยํทฺวยสมาปตฺตึ สมาปชฺชติ; อปิ จ โข มาตุคามสฺส อุจฺฉาทนปริมทฺทนนฺหาปนสมฺพาหนํ สาทิยติ. โส ตํ อสฺสาเทติ, ตํ นิกาเมติ, เตน จ วิตฺตึ อาปชฺชติ. อิทมฺปิ โข, พฺราหฺมณ, พฺรหฺมจริยสฺส ขณฺฑมฺปิ ฉิทฺทมฺปิ สพลมฺปิ กมฺมาสมฺปิ. อยํ วุจฺจติ, พฺราหฺมณ, อปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรติ, สํยุตฺโต เมถุเนน สํโยเคน น ปริมุจฺจติ ชาติยา ชราย มรเณน โสเกหิ [Pg.439] ปริเทเวหิ ทุกฺเขหิ โทมนสฺเสหิ อุปายาเสหิ, น ปริมุจฺจติ ทุกฺขสฺมาติ วทามิ.

«Aquí, brahmán, cierto asceta o brahmán que afirma llevar una vida de celibato no llega a practicar el acto sexual con una mujer; sin embargo, consiente que una mujer le unja, le masajee, le bañe y le frote el cuerpo. Él disfruta de ello, lo desea y encuentra satisfacción en eso. Esto, brahmán, es una interrupción, una fisura, una mancha y una tacha en la vida de celibato. De tal persona se dice que lleva una vida de celibato impura; estando atado por el vínculo de la sexualidad, no se libera del nacimiento, de la vejez, de la muerte, de la pena, del lamento, del dolor, de la aflicción y de la desesperación. No se libera del sufrimiento, digo yo».

‘‘ปุน จปรํ, พฺราหฺมณ, อิเธกจฺโจ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา สมฺมา พฺรหฺมจารี ปฏิชานมาโน น เหว โข มาตุคาเมน สทฺธึ ทฺวยํทฺวยสมาปตฺตึ สมาปชฺชติ, นปิ มาตุคามสฺส อุจฺฉาทนปริมทฺทนนฺหาปนสมฺพาหนํ สาทิยติ; อปิ จ โข มาตุคาเมน สทฺธึ สญฺชคฺฆติ สํกีฬติ สํเกลายติ…เป… นปิ มาตุคาเมน สทฺธึ สญฺชคฺฆติ สํกีฬติ สํเกลายติ; อปิ จ โข มาตุคามสฺส จกฺขุนา จกฺขุํ อุปนิชฺฌายติ เปกฺขติ…เป… นปิ มาตุคามสฺส จกฺขุนา จกฺขุํ อุปนิชฺฌายติ เปกฺขติ; อปิ จ โข มาตุคามสฺส สทฺทํ สุณาติ ติโรกุฏฺฏํ วา ติโรปาการํ วา หสนฺติยา วา ภณนฺติยา วา คายนฺติยา วา โรทนฺติยา วา…เป… นปิ มาตุคามสฺส สทฺทํ สุณาติ ติโรกุฏฺฏํ วา ติโรปาการํ วา หสนฺติยา วา ภณนฺติยา วา คายนฺติยา วา โรทนฺติยา วา; อปิ จ โข ยานิสฺส ตานิ ปุพฺเพ มาตุคาเมน สทฺธึ หสิตลปิตกีฬิตานิ ตานิ อนุสฺสรติ…เป… นปิ ยานิสฺส ตานิ ปุพฺเพ มาตุคาเมน สทฺธึ หสิตลปิตกีฬิตานิ ตานิ อนุสฺสรติ; อปิ จ โข ปสฺสติ คหปตึ วา คหปติปุตฺตํ วา ปญฺจหิ กามคุเณหิ สมปฺปิตํ สมงฺคีภูตํ ปริจารยมานํ…เป… นปิ ปสฺสติ คหปตึ วา คหปติปุตฺตํ วา ปญฺจหิ กามคุเณหิ สมปฺปิตํ สมงฺคีภูตํ ปริจารยมานํ; อปิ จ โข อญฺญตรํ เทวนิกายํ ปณิธาย พฺรหฺมจริยํ จรติ อิมินาหํ สีเลน วา วเตน วา ตเปน วา พฺรหฺมจริเยน วา เทโว วา ภวิสฺสามิ เทวญฺญตโร วาติ. โส ตํ อสฺสาเทติ, ตํ นิกาเมติ, เตน จ วิตฺตึ อาปชฺชติ. อิทมฺปิ โข, พฺราหฺมณ, พฺรหฺมจริยสฺส ขณฺฑมฺปิ ฉิทฺทมฺปิ สพลมฺปิ กมฺมาสมฺปิ. อยํ วุจฺจติ, พฺราหฺมณ, อปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรติ สํยุตฺโต เมถุเนน สํโยเคน, น ปริมุจฺจติ ชาติยา ชราย มรเณน โสเกหิ ปริเทเวหิ ทุกฺเขหิ โทมนสฺเสหิ อุปายาเสหิ, น ปริมุจฺจติ ทุกฺขสฺมาติ วทามิ.

“Además, brahmana, aquí cierto asceta o brahmana, aunque afirma vivir plenamente la vida santa, no llega a consumar la unión sexual con una mujer, ni acepta que una mujer lo unja, lo masajee, lo bañe o lo frote. Sin embargo, bromea, juega y se divierte con una mujer... o bien, aunque no bromea ni juega, clava sus ojos en los ojos de una mujer y la contempla... o bien, aunque no la contempla, escucha el sonido de una mujer riendo, hablando, cantando o llorando tras una pared o un cercado... o bien, aunque no escucha su sonido, recuerda las risas, las conversaciones y los juegos que tuvo con mujeres en el pasado... o bien, aunque no recuerda aquello, observa a un jefe de familia o al hijo de un jefe de familia provisto y rodeado de los cinco hilos del placer sensual, disfrutando de ellos... o bien, aunque no observa aquello, vive la vida santa aspirando a renacer en alguna clase de reino celestial, pensando: ‘Por medio de esta virtud, práctica, ascetismo o vida santa, me convertiré en un dios o en un ser divino’. Él se deleita en ello, lo desea y encuentra satisfacción en ello. Esto también, brahmana, es una rotura, un agujero, una mancha y un borrón en la vida santa. De tal asceta o brahmana se dice, brahmana, que vive una vida santa impura, atado por el vínculo del sexo; no se libera del nacimiento, de la vejez, de la muerte, de las penas, de los lamentos, de los dolores, de las aflicciones ni de las desesperaciones; digo que no se libera del sufrimiento.”

‘‘ยาวกีวญฺจาหํ, พฺราหฺมณ, อิเมสํ สตฺตนฺนํ เมถุนสํโยคานํ อญฺญตรญฺญตรเมถุนสํโยคํ อตฺตนิ อปฺปหีนํ สมนุปสฺสึ, เนว ตาวาหํ, พฺราหฺมณ, สเทวเก โลเก สมารเก สพฺรหฺมเก สสฺสมณพฺราหฺมณิยา ปชาย สเทวมนุสฺสาย อนุตฺตรํ สมฺมาสมฺโพธึ อภิสมฺพุทฺโธติ ปจฺจญฺญาสึ.

“Brahmana, mientras percibí en mí mismo que cualquiera de estos siete vínculos sexuales no había sido abandonado, no afirmé, brahmana, haber alcanzado la suprema e insuperable iluminación en este mundo con sus dioses, Maras y Brahmas, entre estos seres con sus ascetas y brahmanas, dioses y humanos.”

‘‘ยโต [Pg.440] จ โขหํ, พฺราหฺมณ, อิเมสํ สตฺตนฺนํ เมถุนสํโยคานํ อญฺญตรญฺญตรเมถุนสํโยคํ อตฺตนิ อปฺปหีนํ น สมนุปสฺสึ, อถาหํ, พฺราหฺมณ, สเทวเก โลเก สมารเก สพฺรหฺมเก สสฺสมณพฺราหฺมณิยา ปชาย สเทวมนุสฺสาย อนุตฺตรํ สมฺมาสมฺโพธึ อภิสมฺพุทฺโธติ ปจฺจญฺญาสึ. ‘ญาณญฺจ ปน เม ทสฺสนํ อุทปาทิ, อกุปฺปา เม วิมุตฺติ, อยมนฺติมา ชาติ, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว’’’ติ.

“Pero, brahmana, cuando ya no percibí en mí mismo que ninguno de estos siete vínculos sexuales estuviera por abandonar, entonces afirmé, brahmana, haber alcanzado la suprema e insuperable iluminación en este mundo con sus dioses, Maras y Brahmas, entre estos seres con sus ascetas y brahmanas, dioses y humanos. Y surgieron en mí el conocimiento y la visión: ‘Inquebrantable es mi liberación; este es el último nacimiento; ya no hay más renacer’.”

เอวํ วุตฺเต ชาณุสฺโสณิ พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อภิกฺกนฺตํ, โภ โคตม; อภิกฺกนฺตํ, โภ โคตม…เป… อุปาสกํ มํ ภวํ โคตโม ธาเรตุ อชฺชตคฺเค ปาณุเปตํ สรณํ คต’’นฺติ. สตฺตมํ.

Cuando se dijo esto, el brahmana Janussoni dijo al Bienaventurado: “¡Excelente, Maestro Gotama! ¡Excelente, Maestro Gotama! ... Que el Maestro Gotama me considere como un seguidor laico que ha buscado refugio desde hoy y para siempre, mientras dure mi vida”. Séptimo.

๘. สํโยคสุตฺตํ

8. Discurso sobre la Atadura (Saṃyogasutta)

๕๑. ‘‘สํโยควิสํโยคํ โว, ภิกฺขเว, ธมฺมปริยายํ เทเสสฺสามิ. ตํ สุณาถ…เป… กตโม จ โส, ภิกฺขเว, สํโยโค วิสํโยโค ธมฺมปริยาโย?

51. “Monjes, os enseñaré la exposición del Dhamma sobre la atadura y la desatadura. Escuchad... ¿Y cuál es, monjes, la exposición del Dhamma sobre la atadura y la desatadura?”

‘‘อิตฺถี, ภิกฺขเว, อชฺฌตฺตํ อิตฺถินฺทฺริยํ มนสิ กโรติ – อิตฺถิกุตฺตํ อิตฺถากปฺปํ อิตฺถิวิธํ อิตฺถิจฺฉนฺทํ อิตฺถิสฺสรํ อิตฺถาลงฺการํ. สา ตตฺถ รชฺชติ ตตฺราภิรมติ. สา ตตฺถ รตฺตา ตตฺราภิรตา พหิทฺธา ปุริสินฺทฺริยํ มนสิ กโรติ – ปุริสกุตฺตํ ปุริสากปฺปํ ปุริสวิธํ ปุริสจฺฉนฺทํ ปุริสสฺสรํ ปุริสาลงฺการํ. สา ตตฺถ รชฺชติ ตตฺราภิรมติ. สา ตตฺถ รตฺตา ตตฺราภิรตา พหิทฺธา สํโยคํ อากงฺขติ. ยญฺจสฺสา สํโยคปจฺจยา อุปฺปชฺชติ สุขํ โสมนสฺสํ ตญฺจ อากงฺขติ. อิตฺถตฺเต, ภิกฺขเว, อภิรตา สตฺตา ปุริเสสุ สํโยคํ คตา. เอวํ โข, ภิกฺขเว, อิตฺถี อิตฺถตฺตํ นาติวตฺตติ.

“Monjes, una mujer presta atención internamente a su facultad femenina: a los gestos femeninos, la apariencia femenina, los modales femeninos, los deseos femeninos, la voz femenina y los adornos femeninos. Ella se apasiona por ello y se deleita en ello. Apasionada y deleitada por ello, presta atención externamente a la facultad masculina: a los gestos masculinos, la apariencia masculina, los modales masculinos, los deseos masculinos, la voz masculina y los adornos masculinos. Ella se apasiona por ello y se deleita en ello. Apasionada y deleitada por ello, desea la unión externa. También desea el placer y la alegría que surgen a causa de esa unión. Monjes, los seres que se deleitan en su condición femenina entran en unión con los hombres. De esta manera, monjes, la mujer no trasciende su condición de mujer.”

‘‘ปุริโส, ภิกฺขเว, อชฺฌตฺตํ ปุริสินฺทฺริยํ มนสิ กโรติ – ปุริสกุตฺตํ ปุริสากปฺปํ ปุริสวิธํ ปุริสจฺฉนฺทํ ปุริสสฺสรํ ปุริสาลงฺการํ. โส ตตฺถ รชฺชติ ตตฺราภิรมติ. โส ตตฺถ รตฺโต ตตฺราภิรโต พหิทฺธา อิตฺถินฺทฺริยํ มนสิ กโรติ – อิตฺถิกุตฺตํ อิตฺถากปฺปํ อิตฺถิวิธํ อิตฺถิจฺฉนฺทํ อิตฺถิสฺสรํ อิตฺถาลงฺการํ. โส ตตฺถ รชฺชติ ตตฺราภิรมติ. โส ตตฺถ รตฺโต ตตฺราภิรโต พหิทฺธา สํโยคํ อากงฺขติ. ยญฺจสฺส สํโยคปจฺจยา อุปฺปชฺชติ สุขํ โสมนสฺสํ ตญฺจ อากงฺขติ. ปุริสตฺเต, ภิกฺขเว, อภิรตา สตฺตา [Pg.441] อิตฺถีสุ สํโยคํ คตา. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ปุริโส ปุริสตฺตํ นาติวตฺตติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, สํโยโค โหติ.

“Monjes, un hombre presta atención internamente a su facultad masculina: a los gestos masculinos, la apariencia masculina, los modales masculinos, los deseos masculinos, la voz masculina y los adornos masculinos. Él se apasiona por ello y se deleita en ello. Apasionado y deleitado por ello, presta atención externamente a la facultad femenina: a los gestos femeninos, la apariencia femenina, los modales femeninos, los deseos femeninos, la voz femenina y los adornos femeninos. Él se apasiona por ello y se deleita en ello. Apasionado y deleitado por ello, desea la unión externa. También desea el placer y la alegría que surgen a causa de esa unión. Monjes, los seres que se deleitan en su condición masculina entran en unión con las mujeres. De esta manera, monjes, el hombre no trasciende su condición de hombre. Así es, monjes, como ocurre la atadura.”

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, วิสํโยโค โหติ? อิตฺถี, ภิกฺขเว, อชฺฌตฺตํ อิตฺถินฺทฺริยํ น มนสิ กโรติ – อิตฺถิกุตฺตํ อิตฺถากปฺปํ อิตฺถิวิธํ อิตฺถิจฺฉนฺทํ อิตฺถิสฺสรํ อิตฺถาลงฺการํ. สา ตตฺถ น รชฺชติ, สา ตตฺร นาภิรมติ. สา ตตฺถ อรตฺตา ตตฺร อนภิรตา พหิทฺธา ปุริสินฺทฺริยํ น มนสิ กโรติ – ปุริสกุตฺตํ ปุริสากปฺปํ ปุริสวิธํ ปุริสจฺฉนฺทํ ปุริสสฺสรํ ปุริสาลงฺการํ. สา ตตฺถ น รชฺชติ, ตตฺร นาภิรมติ. สา ตตฺถ อรตฺตา ตตฺร อนภิรตา พหิทฺธา สํโยคํ นากงฺขติ. ยญฺจสฺสา สํโยคปจฺจยา อุปฺปชฺชติ สุขํ โสมนสฺสํ ตญฺจ นากงฺขติ. อิตฺถตฺเต, ภิกฺขเว, อนภิรตา สตฺตา ปุริเสสุ วิสํโยคํ คตา. เอวํ โข, ภิกฺขเว, อิตฺถี อิตฺถตฺตํ อติวตฺตติ.

“¿Y cómo, monjes, ocurre la desatadura? Monjes, una mujer no presta atención internamente a su facultad femenina: a los gestos femeninos, la apariencia femenina, los modales femeninos, los deseos femeninos, la voz femenina ni los adornos femeninos. Ella no se apasiona por ello ni se deleita en ello. Al no estar apasionada ni deleitada por ello, no presta atención externamente a la facultad masculina: a los gestos masculinos, la apariencia masculina, los modales masculinos, los deseos masculinos, la voz masculina ni los adornos masculinos. Ella no se apasiona por ello ni se deleita en ello. Al no estar apasionada ni deleitada por ello, no desea la unión externa. Tampoco desea el placer ni la alegría que surgen a causa de esa unión. Monjes, los seres que no se deleitan en su condición femenina logran la desatadura respecto a los hombres. De esta manera, monjes, la mujer trasciende su condición de mujer.”

‘‘ปุริโส, ภิกฺขเว, อชฺฌตฺตํ ปุริสินฺทฺริยํ น มนสิ กโรติ – ปุริสกุตฺตํ ปุริสากปฺปํ ปุริสวิธํ ปุริสจฺฉนฺทํ ปุริสสฺสรํ ปุริสาลงฺการํ. โส ตตฺถ น รชฺชติ, โส ตตฺร นาภิรมติ. โส ตตฺถ อรตฺโต ตตฺร อนภิรโต พหิทฺธา อิตฺถินฺทฺริยํ น มนสิ กโรติ – อิตฺถิกุตฺตํ อิตฺถากปฺปํ อิตฺถิวิธํ อิตฺถิจฺฉนฺทํ อิตฺถิสฺสรํ อิตฺถาลงฺการํ. โส ตตฺถ น รชฺชติ, ตตฺร นาภิรมติ. โส ตตฺถ อรตฺโต ตตฺร อนภิรโต พหิทฺธา สํโยคํ นากงฺขติ. ยญฺจสฺส สํโยคปจฺจยา อุปฺปชฺชติ สุขํ โสมนสฺสํ ตญฺจ นากงฺขติ. ปุริสตฺเต, ภิกฺขเว, อนภิรตา สตฺตา อิตฺถีสุ วิสํโยคํ คตา. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ปุริโส ปุริสตฺตํ อติวตฺตติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, วิสํโยโค โหติ. อยํ โข, ภิกฺขเว, สํโยโค วิสํโยโค ธมฺมปริยาโย’’ติ. อฏฺฐมํ.

Monjes, cuando un hombre no presta atención internamente a la facultad masculina —a los gestos masculinos, al porte masculino, a los modales masculinos, al deseo masculino, a la voz masculina, al adorno masculino—, no se apasiona por ello ni se deleita en ello. Al no estar apasionado ni deleitado en ello, no presta atención externamente a la facultad femenina —a los gestos femeninos, al porte femenino, a los modales femeninos, al deseo femenino, a la voz femenina, al adorno femenino—. No se apasiona por ello ni se deleita en ello. Al no estar apasionado ni deleitado en ello, no anhela la unión externa. Ni tampoco anhela la felicidad y el placer que surgen a causa de tal unión. Monjes, los seres que no se deleitan en la masculinidad alcanzan la desunión con las mujeres. De esta manera, monjes, un hombre trasciende la masculinidad. Así es como ocurre la desunión. Esta es, monjes, la exposición del Dhamma sobre la unión y la desunión. Octavo (discurso).

๙. ทานมหปฺผลสุตฺตํ

9. Discurso sobre el Gran Fruto de la Generosidad

๕๒. เอกํ สมยํ ภควา จมฺปายํ วิหรติ คคฺคราย โปกฺขรณิยา ตีเร. อถ โข สมฺพหุลา จมฺเปยฺยกา อุปาสกา เยน อายสฺมา สาริปุตฺโต เตนุปสงฺกมึสุ; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ สาริปุตฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ. เอกมนฺตํ นิสินฺนา โข จมฺเปยฺยกา อุปาสกา อายสฺมนฺตํ สาริปุตฺตํ เอตทโวจุํ – ‘‘จิรสฺสุตา โน, ภนฺเต, ภควโต [Pg.442] สมฺมุขา ธมฺมีกถา. สาธุ มยํ, ภนฺเต, ลเภยฺยาม ภควโต สมฺมุขา ธมฺมึ กถํ สวนายา’’ติ. ‘‘เตนหาวุโส, ตทหุโปสเถ อาคจฺเฉยฺยาถ, อปฺเปว นาม ลเภยฺยาถ ภควโต สมฺมุขา ธมฺมึ กถํ สวนายา’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข จมฺเปยฺยกา อุปาสกา อายสฺมโต สาริปุตฺตสฺส ปฏิสฺสุตฺวา อุฏฺฐายาสนา อายสฺมนฺตํ สาริปุตฺตํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ปกฺกมึสุ.

52. En una ocasión, el Bienaventurado residía en Campā, a la orilla del estanque Gaggarā. Entonces, un gran número de seguidores laicos de Campā se acercaron al venerable Sāriputta; habiéndose acercado, saludaron al venerable Sāriputta y se sentaron a un lado. Sentados a un lado, los seguidores laicos de Campā dijeron al venerable Sāriputta: 'Señor, ha pasado mucho tiempo desde que escuchamos una plática del Dhamma de labios del Bienaventurado. Sería bueno, señor, si pudiéramos tener la oportunidad de escuchar una plática del Dhamma de labios del Bienaventurado'. 'En ese caso, amigos, venid el día del Uposatha; tal vez podáis escuchar una plática del Dhamma de labios del Bienaventurado'. 'Así sea, señor', respondieron los seguidores laicos de Campā al venerable Sāriputta. Se levantaron de sus asientos, saludaron al venerable Sāriputta y, tras rodearlo por la derecha en señal de respeto, se marcharon.

อถ โข จมฺเปยฺยกา อุปาสกา ตทหุโปสเถ เยนายสฺมา สาริปุตฺโต เตนุปสงฺกมึสุ; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ สาริปุตฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐํสุ. อถ โข อายสฺมา สาริปุตฺโต เตหิ จมฺเปยฺยเกหิ อุปาสเกหิ สทฺธึ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา สาริปุตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ –

Entonces, en aquel día del Uposatha, los seguidores laicos de Campā se acercaron al venerable Sāriputta; habiéndose acercado, saludaron al venerable Sāriputta y se quedaron a un lado. Entonces, el venerable Sāriputta, junto con aquellos seguidores laicos de Campā, se acercó al Bienaventurado; habiéndose acercado, saludó al Bienaventurado y se sentó a un lado. Sentado a un lado, el venerable Sāriputta dijo al Bienaventurado:

‘‘สิยา นุ โข, ภนฺเต, อิเธกจฺจสฺส ตาทิสํเยว ทานํ ทินฺนํ น มหปฺผลํ โหติ น มหานิสํสํ; สิยา ปน, ภนฺเต, อิเธกจฺจสฺส ตาทิสํเยว ทานํ ทินฺนํ มหปฺผลํ โหติ มหานิสํส’’นฺติ? ‘‘สิยา, สาริปุตฺต, อิเธกจฺจสฺส ตาทิสํเยว ทานํ ทินฺนํ น มหปฺผลํ โหติ น มหานิสํสํ; สิยา ปน, สาริปุตฺต, อิเธกจฺจสฺส ตาทิสํเยว ทานํ ทินฺนํ มหปฺผลํ โหติ มหานิสํส’’นฺติ. ‘‘โก นุ โข, ภนฺเต, เหตุ โก ปจฺจโย เยน มิเธกจฺจสฺส ตาทิสํเยว ทานํ ทินฺนํ น มหปฺผลํ โหติ น มหานิสํสํ; โก นุ โข, ภนฺเต, เหตุ โก ปจฺจโย เยน มิเธกจฺจสฺส ตาทิสํเยว ทานํ ทินฺนํ มหปฺผลํ โหติ มหานิสํส’’นฺติ?

—Señor, ¿podría ser que, en este mundo, una ofrenda de la misma naturaleza dada por alguien no sea de gran fruto ni de gran beneficio, mientras que una ofrenda de la misma naturaleza dada por otro sí sea de gran fruto y de gran beneficio? —Podría ser, Sāriputta, que en este mundo una ofrenda de la misma naturaleza dada por alguien no sea de gran fruto ni de gran beneficio; y podría ser que una ofrenda de la misma naturaleza dada por otro sí sea de gran fruto y de gran beneficio. —¿Cuál es la causa, señor, cuál es la condición por la cual una ofrenda de la misma naturaleza dada por alguien en este mundo no es de gran fruto ni de gran beneficio; y cuál es la causa, señor, cuál es la condición por la cual una ofrenda de la misma naturaleza dada por otro sí es de gran fruto y de gran beneficio?

‘‘อิธ, สาริปุตฺต, เอกจฺโจ สาเปโข ทานํ เทติ, ปติพทฺธจิตฺโต ทานํ เทติ, สนฺนิธิเปโข ทานํ เทติ, ‘อิมํ เปจฺจ ปริภุญฺชิสฺสามี’ติ ทานํ เทติ. โส ตํ ทานํ เทติ สมณสฺส วา พฺราหฺมณสฺส วา อนฺนํ ปานํ วตฺถํ ยานํ มาลาคนฺธวิเลปนํ เสยฺยาวสถปทีเปยฺยํ. ตํ กึ มญฺญสิ, สาริปุตฺต, ทเทยฺย อิเธกจฺโจ เอวรูปํ ทาน’’นฺติ? ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’.

—En este caso, Sāriputta, alguien da una ofrenda con expectativas, con la mente apegada al resultado, buscando acumular méritos, pensando: 'Disfrutaré de esto después de la muerte'. Esa persona da una ofrenda a un asceta o a un brahmán: comida, bebida, ropa, vehículos, guirnaldas, perfumes, ungüentos, lecho, refugio e iluminación. ¿Qué piensas, Sāriputta? ¿Acaso no hay alguien en este mundo que dé una ofrenda de tal naturaleza? —Así es, señor.

‘‘ตตฺร, สาริปุตฺต, ยฺวายํ สาเปโข ทานํ เทติ, ปติพทฺธจิตฺโต ทานํ เทติ, สนฺนิธิเปโข ทานํ เทติ, ‘อิมํ เปจฺจ ปริภุญฺชิสฺสามี’ติ ทานํ เทติ. โส [Pg.443] ตํ ทานํ ทตฺวา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา จาตุมหาราชิกานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชติ. โส ตํ กมฺมํ เขเปตฺวา ตํ อิทฺธึ ตํ ยสํ ตํ อาธิปจฺจํ อาคามี โหติ อาคนฺตา อิตฺถตฺตํ.

—En ese caso, Sāriputta, aquel que da una ofrenda con expectativas, con la mente apegada al resultado, buscando acumular méritos, pensando: 'Disfrutaré de esto después de la muerte', habiendo dado esa ofrenda, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renace en compañía de los devas de los Cuatro Reyes Grandes. Habiendo agotado esa acción, habiendo agotado ese poder, esa fama y esa autoridad, es alguien que regresa, que vuelve a este estado de existencia.

‘‘อิธ ปน, สาริปุตฺต, เอกจฺโจ น เหว โข สาเปโข ทานํ เทติ, น ปติพทฺธจิตฺโต ทานํ เทติ, น สนฺนิธิเปโข ทานํ เทติ, น ‘อิมํ เปจฺจ ปริภุญฺชิสฺสามี’ติ ทานํ เทติ; อปิ จ โข ‘สาหุ ทาน’นฺติ ทานํ เทติ…เป… นปิ ‘สาหุ ทาน’นฺติ ทานํ เทติ; อปิ จ โข ‘ทินฺนปุพฺพํ กตปุพฺพํ ปิตุปิตามเหหิ น อรหามิ โปราณํ กุลวํสํ หาเปตุ’นฺติ ทานํ เทติ…เป… นปิ ‘ทินฺนปุพฺพํ กตปุพฺพํ ปิตุปิตามเหหิ น อรหามิ โปราณํ กุลวํสํ หาเปตุ’นฺติ ทานํ เทติ; อปิ จ โข ‘อหํ ปจามิ, อิเม น ปจนฺติ, นารหามิ ปจนฺโต อปจนฺตานํ ทานํ อทาตุ’นฺติ ทานํ เทติ…เป… นปิ ‘อหํ ปจามิ, อิเม น ปจนฺติ, นารหามิ ปจนฺโต อปจนฺตานํ ทานํ อทาตุ’นฺติ ทานํ เทติ; อปิ จ โข ‘ยถา เตสํ ปุพฺพกานํ อิสีนํ ตานิ มหายญฺญานิ อเหสุํ, เสยฺยถิทํ – อฏฺฐกสฺส วามกสฺส วามเทวสฺส เวสฺสามิตฺตสฺส ยมทคฺคิโน องฺคีรสสฺส ภารทฺวาชสฺส วาเสฏฺฐสฺส กสฺสปสฺส ภคุโน, เอวํ เม อยํ ทานสํวิภาโค ภวิสฺสตี’ติ ทานํ เทติ…เป… นปิ ‘ยถา เตสํ ปุพฺพกานํ อิสีนํ ตานิ มหายญฺญานิ อเหสุํ, เสยฺยถิทํ – อฏฺฐกสฺส วามกสฺส วามเทวสฺส เวสฺสามิตฺตสฺส ยมทคฺคิโน องฺคีรสสฺส ภารทฺวาชสฺส วาเสฏฺฐสฺส กสฺสปสฺส ภคุโน, เอวํ เม อยํ ทานสํวิภาโค ภวิสฺสตี’ติ ทานํ เทติ; อปิ จ โข ‘อิมํ เม ทานํ ททโต จิตฺตํ ปสีทติ, อตฺตมนตา โสมนสฺสํ อุปชายตี’ติ ทานํ เทติ…เป… นปิ ‘อิมํ เม ทานํ ททโต จิตฺตํ ปสีทติ, อตฺตมนตา โสมนสฺสํ อุปชายตี’ติ ทานํ เทติ; อปิ จ โข จิตฺตาลงฺการจิตฺตปริกฺขารํ ทานํ เทติ. โส ตํ ทานํ เทติ สมณสฺส วา พฺราหฺมณสฺส วา อนฺนํ ปานํ วตฺถํ ยานํ มาลาคนฺธวิเลปนํ เสยฺยาวสถปทีเปยฺยํ. ตํ กึ มญฺญสิ, สาริปุตฺต, ทเทยฺย อิเธกจฺโจ เอวรูปํ ทาน’’นฺติ? ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’.

“Pero aquí, Sāriputta, cierta persona no da una ofrenda con expectativas, ni la da con el corazón encadenado, ni la da con intención de acumular, ni la da pensando: ‘Disfrutaré de esto tras la muerte’; sino que da la ofrenda pensando: ‘Dar es bueno’... [y continúa]... ni tampoco da la ofrenda pensando: ‘Dar es bueno’, sino que la da pensando: ‘Esto fue dado y hecho antes por mis padres y antepasados; no es propio de mí dejar que decaiga el antiguo linaje familiar’... ni tampoco da la ofrenda pensando: ‘No es propio de mí dejar que decaiga el antiguo linaje familiar’, sino que la da pensando: ‘Yo cocino y ellos no cocinan; no es propio de quien cocina no dar una ofrenda a quienes no cocinan’... ni tampoco da la ofrenda pensando: ‘No es propio de quien cocina no dar una ofrenda a quienes no cocinan’, sino que la da pensando: ‘Así como se realizaron aquellos grandes sacrificios de los antiguos sabios —a saber: Aṭṭhaka, Vāmaka, Vāmadeva, Vessāmitta, Yamadaggi, Aṅgīrasa, Bhāradvāja, Vāseṭṭha, Kassapa y Bhagu—, así será para mí esta distribución de ofrendas’... ni tampoco da la ofrenda pensando: ‘Así será para mí esta distribución de ofrendas’, sino que la da pensando: ‘Al dar esta ofrenda, mi mente se aclara; surge el regocijo y la alegría’... ni tampoco da la ofrenda pensando: ‘Al dar esta ofrenda, mi mente se aclara; surge el regocijo y la alegría’, sino que la da como adorno y requisito para la mente. Él da esa ofrenda a un asceta o a un brahmán: comida, bebida, ropa, vehículos, guirnaldas, perfumes, ungüentos, lecho, refugio e iluminación. ¿Qué piensas, Sāriputta? ¿Podría alguien en este mundo dar una ofrenda de tal naturaleza?”. “Así es, Venerable Señor”.

‘‘ตตฺร, สาริปุตฺต, ยฺวายํ น เหว สาเปโข ทานํ เทติ; น ปติพทฺธจิตฺโต ทานํ เทติ; น สนฺนิธิเปโข ทานํ เทติ; น ‘อิมํ เปจฺจ ปริภุญฺชิสฺสามี’ติ ทานํ เทติ; นปิ ‘สาหุ ทาน’นฺติ ทานํ เทติ; นปิ ‘ทินฺนปุพฺพํ กตปุพฺพํ ปิตุปิตามเหหิ [Pg.444] น อรหามิ โปราณํ กุลวํสํ หาเปตุ’นฺติ ทานํ เทติ; นปิ ‘อหํ ปจามิ, อิเม น ปจนฺติ, นารหามิ ปจนฺโต อปจนฺตานํ ทานํ อทาตุ’นฺติ ทานํ เทติ; นปิ ‘ยถา เตสํ ปุพฺพกานํ อิสีนํ ตานิ มหายญฺญานิ อเหสุํ, เสยฺยถิทํ – อฏฺฐกสฺส วามกสฺส วามเทวสฺส เวสฺสามิตฺตสฺส ยมทคฺคิโน องฺคีรสสฺส ภารทฺวาชสฺส วาเสฏฺฐสฺส กสฺสปสฺส ภคุโน, เอวํ เม อยํ ทานสํวิภาโค ภวิสฺสตี’ติ ทานํ เทติ; นปิ ‘อิมํ เม ทานํ ททโต จิตฺตํ ปสีทติ, อตฺตมนตา โสมนสฺสํ อุปชายตี’ติ ทานํ เทติ; อปิ จ โข จิตฺตาลงฺการจิตฺตปริกฺขารํ ทานํ เทติ. โส ตํ ทานํ ทตฺวา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา พฺรหฺมกายิกานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชติ. โส ตํ กมฺมํ เขเปตฺวา ตํ อิทฺธึ ตํ ยสํ ตํ อาธิปจฺจํ อนาคามี โหติ อนาคนฺตา อิตฺถตฺตํ. อยํ โข, สาริปุตฺต, เหตุ อยํ ปจฺจโย เยน มิเธกจฺจสฺส ตาทิสํเยว ทานํ ทินฺนํ น มหปฺผลํ โหติ น มหานิสํสํ. อยํ ปน, สาริปุตฺต, เหตุ อยํ ปจฺจโย เยน มิเธกจฺจสฺส ตาทิสํเยว ทานํ ทินฺนํ มหปฺผลํ โหติ มหานิสํส’’นฺติ. นวมํ.

“En ese caso, Sāriputta, aquel que no da con expectativas, ni con el corazón encadenado, ni con intención de acumular, ni pensando: ‘Disfrutaré de esto tras la muerte’; ni tampoco da pensando: ‘Dar es bueno’; ni tampoco pensando: ‘No es propio de mí dejar que decaiga el antiguo linaje familiar’; ni tampoco pensando: ‘Yo cocino y ellos no cocinan...’; ni tampoco pensando: ‘Así como los sacrificios de los antiguos sabios...’; ni tampoco pensando: ‘Mi mente se aclara...’; sino que da la ofrenda como adorno y requisito para la mente: él, tras dar esa ofrenda, al romperse el cuerpo, después de la muerte, renace en compañía de los devas de la hueste de Brahmā. Habiendo agotado ese karma, ese poder, esa gloria y esa soberanía, se convierte en un no-retornante, no volviendo a este estado de existencia. Esta es, Sāriputta, la causa, esta es la condición por la cual una ofrenda de tal naturaleza dada por alguien en este mundo no resulta de gran fruto ni de gran beneficio. Y esta, Sāriputta, es la causa, esta es la condición por la cual una ofrenda de tal naturaleza dada por alguien en este mundo resulta de gran fruto y de gran beneficio”. Noveno discurso.

๑๐. นนฺทมาตาสุตฺตํ

10. Discurso sobre la madre de Nanda

๕๓. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ อายสฺมา จ สาริปุตฺโต อายสฺมา จ มหาโมคฺคลฺลาโน ทกฺขิณาคิริสฺมึ จาริกํ จรนฺติ มหตา ภิกฺขุสงฺเฆน สทฺธึ. เตน โข ปน สมเยน เวฬุกณฺฑกี นนฺทมาตา อุปาสิกา รตฺติยา ปจฺจูสสมยํ ปจฺจุฏฺฐาย ปารายนํ สเรน ภาสติ.

53. Así lo he oído. En una ocasión, el venerable Sāriputta y el venerable Mahāmoggallāna viajaban por la región de Dakkhiṇāgiri junto con una gran comunidad de monjes. En aquel tiempo, la seguidora laica Nandamātā, que vivía en Veḷukaṇṭaka, habiéndose levantado temprano al amanecer, recitaba el Pārāyana de manera melódica.

เตน โข ปน สมเยน เวสฺสวโณ มหาราชา อุตฺตราย ทิสาย ทกฺขิณํ ทิสํ คจฺฉติ เกนจิเทว กรณีเยน. อสฺโสสิ โข เวสฺสวโณ มหาราชา นนฺทมาตาย อุปาสิกาย ปารายนํ สเรน ภาสนฺติยา, สุตฺวา กถาปริโยสานํ อาคมยมาโน อฏฺฐาสิ.

En aquel momento, el gran rey Vessavaṇa viajaba del norte hacia el sur por algún asunto pendiente. El gran rey Vessavaṇa escuchó a la seguidora laica Nandamātā recitando el Pārāyana con voz melódica y, tras escucharla, se detuvo esperando a que terminara la recitación.

อถ โข นนฺทมาตา อุปาสิกา ปารายนํ สเรน ภาสิตฺวา ตุณฺหี อโหสิ. อถ โข เวสฺสวโณ มหาราชา นนฺทมาตาย อุปาสิกาย กถาปริโยสานํ วิทิตฺวา อพฺภานุโมทิ – ‘‘สาธุ ภคินิ, สาธุ ภคินี’’ติ! ‘‘โก ปเนโส, ภทฺรมุขา’’ติ? ‘‘อหํ เต, ภคินิ, ภาตา เวสฺสวโณ, มหาราชา’’ติ. ‘‘สาธุ, ภทฺรมุข, เตน หิ โย เม อยํ ธมฺมปริยาโย ภณิโต [Pg.445] อิทํ เต โหตุ อาติเถยฺย’’นฺติ. ‘‘สาธุ, ภคินิ, เอตญฺเจว เม โหตุ อาติเถยฺยํ. สฺเวว สาริปุตฺตโมคฺคลฺลานปฺปมุโข ภิกฺขุสงฺโฆ อกตปาตราโส เวฬุกณฺฑกํ อาคมิสฺสติ, ตญฺจ ภิกฺขุสงฺฆํ ปริวิสิตฺวา มม ทกฺขิณํ อาทิเสยฺยาสิ. เอตญฺเจว เม ภวิสฺสติ อาติเถยฺย’’นฺติ.

Entonces, la seguidora laica Nandamātā, habiendo recitado el Pārāyana, guardó silencio. El gran rey Vessavaṇa, al saber que la seguidora laica Nandamātā había terminado su recitación, expresó su regocijo diciendo: “¡Bien dicho, hermana! ¡Bien dicho, hermana!”. “¿Quién es usted, noble señor?”. “Hermana, yo soy su hermano Vessavaṇa, el gran rey”. “Muy bien, noble señor; entonces, que esta enseñanza del Dhamma que he recitado sea mi regalo de hospitalidad para usted”. “Muy bien, hermana; que esto mismo sea mi regalo de hospitalidad. Mañana mismo, la comunidad de monjes encabezada por Sāriputta y Moggallāna llegará a Veḷukaṇṭaka antes de desayunar. Habiendo servido a esa comunidad de monjes, dedíqueme una parte del mérito de la ofrenda. Esto también será para mí un regalo de hospitalidad”.

อถ โข นนฺทมาตา อุปาสิกา ตสฺสา รตฺติยา อจฺจเยน สเก นิเวสเน ปณีตํ ขาทนียํ โภชนียํ ปฏิยาทาเปสิ. อถ โข สาริปุตฺตโมคฺคลฺลานปฺปมุโข ภิกฺขุสงฺโฆ อกตปาตราโส เยน เวฬุกณฺฑโก ตทวสริ. อถ โข นนฺทมาตา อุปาสิกา อญฺญตรํ ปุริสํ อามนฺเตสิ – ‘‘เอหิ ตฺวํ, อมฺโภ ปุริส, อารามํ คนฺตฺวา ภิกฺขุสงฺฆสฺส กาลํ อาโรเจหิ – ‘กาโล, ภนฺเต, อยฺยาย นนฺทมาตุยา นิเวสเน นิฏฺฐิตํ ภตฺต’’’นฺติ. ‘‘เอวํ, อยฺเย’’ติ โข โส ปุริโส นนฺทมาตาย อุปาสิกาย ปฏิสฺสุตฺวา อารามํ คนฺตฺวา ภิกฺขุสงฺฆสฺส กาลํ อาโรเจสิ – ‘‘กาโล, ภนฺเต, อยฺยาย นนฺทมาตุยา นิเวสเน นิฏฺฐิตํ ภตฺต’’นฺติ. อถ โข สาริปุตฺตโมคฺคลฺลานปฺปมุโข ภิกฺขุสงฺโฆ ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย เยน นนฺทมาตาย อุปาสิกาย นิเวสนํ เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ. อถ โข นนฺทมาตา อุปาสิกา สาริปุตฺตโมคฺคลฺลานปฺปมุขํ ภิกฺขุสงฺฆํ ปณีเตน ขาทนีเยน โภชนีเยน สหตฺถา สนฺตปฺเปสิ สมฺปวาเรสิ.

Entonces, la upāsikā Nandamātā, al transcurrir esa noche, hizo preparar en su propia casa exquisitos alimentos sólidos y blandos. En ese momento, la comunidad de monjes, encabezada por Sāriputta y Moggallāna, llegó a la ciudad de Veḷukaṇṭaka sin haber desayunado aún. Entonces, la upāsikā Nandamātā llamó a un hombre y le dijo: «Ven, buen hombre, ve al monasterio e informa a la comunidad de monjes que es la hora, diciendo: ‘Venerables señores, es la hora; la comida está lista en la casa de la noble Nandamātā’». «Así sea, señora», respondió aquel hombre a la upāsikā Nandamātā y, tras dirigirse al monasterio, anunció a la comunidad de monjes que era la hora: «Venerables señores, es la hora; la comida está lista en la casa de la noble Nandamātā». Entonces, la comunidad de monjes, encabezada por Sāriputta y Moggallāna, habiéndose vestido por la mañana y tomando sus cuencos y mantos, se dirigió a la casa de la upāsikā Nandamātā; al llegar, se sentaron en los asientos preparados. Entonces, la upāsikā Nandamātā sirvió y satisfizo con sus propias manos a la comunidad de monjes, encabezada por Sāriputta y Moggallāna, con exquisitos alimentos sólidos y blandos hasta que quedaron saciados.

อถ โข นนฺทมาตา อุปาสิกา อายสฺมนฺตํ สาริปุตฺตํ ภุตฺตาวึ โอนีตปตฺตปาณึ เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข นนฺทมาตรํ อุปาสิกํ อายสฺมา สาริปุตฺโต เอตทโวจ – ‘‘โก ปน เต, นนฺทมาเต, ภิกฺขุสงฺฆสฺส อพฺภาคมนํ อาโรเจสี’’ติ?

Cuando la upāsikā Nandamātā vio que el venerable Sāriputta había terminado de comer y había retirado la mano de su cuenco, se sentó a un lado. Mientras ella estaba sentada allí, el venerable Sāriputta le dijo: «Nandamātā, ¿quién te informó de la llegada de la comunidad de monjes?».

‘‘อิธาหํ, ภนฺเต, รตฺติยา ปจฺจูสสมยํ ปจฺจุฏฺฐาย ปารายนํ สเรน ภาสิตฺวา ตุณฺหี อโหสึ. อถ โข, ภนฺเต, เวสฺสวโณ มหาราชา มม กถาปริโยสานํ วิทิตฺวา อพฺภานุโมทิ – ‘สาธุ, ภคินิ, สาธุ, ภคินี’ติ! ‘โก ปเนโส, ภทฺรมุขา’ติ? ‘อหํ เต, ภคินิ, ภาตา เวสฺสวโณ, มหาราชา’ติ. ‘สาธุ, ภทฺรมุข, เตน หิ โย เม อยํ ธมฺมปริยาโย [Pg.446] ภณิโต อิทํ เต โหตุ อาติเถยฺย’นฺติ. ‘สาธุ, ภคินิ, เอตญฺเจว เม โหตุ อาติเถยฺยํ. สฺเวว สาริปุตฺตโมคฺคลฺลานปฺปมุโข ภิกฺขุสงฺโฆ อกตปาตราโส เวฬุกณฺฑกํ อาคมิสฺสติ, ตญฺจ ภิกฺขุสงฺฆํ ปริวิสิตฺวา มม ทกฺขิณํ อาทิเสยฺยาสิ. เอตญฺเจว เม ภวิสฺสติ อาติเถยฺย’นฺติ. ยทิทํ, ภนฺเต, ทาเน ปุญฺญญฺจ ปุญฺญมหี จ ตํ เวสฺสวณสฺส มหาราชสฺส สุขาย โหตู’’ติ.

«Venerable señor, hoy, al despuntar el alba, me levanté temprano y, tras haber recitado el Pārāyana melodiosamente, permanecí en silencio. Entonces, venerable señor, el gran rey Vessavaṇa, sabiendo que mi recitación había terminado, expresó su regocijo diciendo: ‘¡Bien hecho, hermana! ¡Bien hecho, hermana!’. Yo pregunté: ‘¿Quién es usted, noble señor?’. Él respondió: ‘Hermana, yo soy tu hermano Vessavaṇa, el gran rey’. Yo le dije: ‘Noble señor, que esta enseñanza del Dhamma que he recitado sea un regalo de hospitalidad para usted’. Él contestó: ‘Bien, hermana, que esto sea un regalo de hospitalidad para mí. Mañana, la comunidad de monjes encabezada por Sāriputta y Moggallāna llegará a Veḷukaṇṭaka sin haber desayunado; después de haber servido a esa comunidad de monjes, dedíqueme a mí el mérito de la ofrenda. Eso también será un regalo de hospitalidad para mí’. Venerable señor, que cualquier mérito y fruto de mérito que surja de esta donación sea para el bienestar del gran rey Vessavaṇa».

‘‘อจฺฉริยํ, นนฺทมาเต, อพฺภุตํ, นนฺทมาเต! ยตฺร หิ นาม เวสฺสวเณน มหาราเชน เอวํมหิทฺธิเกน เอวํมเหสกฺเขน เทวปุตฺเตน สมฺมุขา สลฺลปิสฺสสี’’ติ.

«¡Es asombroso, Nandamātā! ¡Es prodigioso, Nandamātā! Que hables cara a cara con el gran rey Vessavaṇa, un hijo de los devas de tan gran poder y majestad».

‘‘น โข เม, ภนฺเต, เอเสว อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม. อตฺถิ เม อญฺโญปิ อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม. อิธ เม, ภนฺเต, นนฺโท นาม เอกปุตฺตโก ปิโย มนาโป. ตํ ราชาโน กิสฺมิญฺจิเทว ปกรเณ โอกสฺส ปสยฺห ชีวิตา โวโรเปสุํ. ตสฺมึ โข ปนาหํ, ภนฺเต, ทารเก คหิเต วา คยฺหมาเน วา วเธ วา วชฺฌมาเน วา หเต วา หญฺญมาเน วา นาภิชานามิ จิตฺตสฺส อญฺญถตฺต’’นฺติ. ‘‘อจฺฉริยํ, นนฺทมาเต, อพฺภุตํ นนฺทมาเต! ยตฺร หิ นาม จิตฺตุปฺปาทมฺปิ ปริโสเธสฺสสี’’ติ.

«Venerable señor, esta conversación cara a cara con el rey Vessavaṇa no es la única cualidad asombrosa y prodigiosa que poseo; tengo otra cualidad asombrosa y prodigiosa. Aquí, venerable señor, yo tenía un único hijo, querido y agradable, llamado Nanda. Por alguna razón, los reyes lo arrestaron por la fuerza y le quitaron la vida. Venerable señor, no recuerdo que mi mente sufriera ninguna alteración cuando aquel niño era arrestado, cuando estaba siendo arrestado, cuando fue ejecutado, cuando estaba siendo ejecutado, cuando fue castigado o cuando estaba siendo castigado». «¡Es asombroso, Nandamātā! ¡Es prodigioso, Nandamātā! Que incluso purifiques de tal modo el surgimiento de tus pensamientos».

‘‘น โข เม, ภนฺเต, เอเสว อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม. อตฺถิ เม อญฺโญปิ อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม. อิธ เม, ภนฺเต, สามิโก กาลงฺกโต อญฺญตรํ ยกฺขโยนึ อุปปนฺโน. โส เม เตเนว ปุริเมน อตฺตภาเวน อุทฺทสฺเสสิ. น โข ปนาหํ, ภนฺเต, อภิชานามิ ตโตนิทานํ จิตฺตสฺส อญฺญถตฺต’’นฺติ. ‘‘อจฺฉริยํ, นนฺทมาเต, อพฺภุตํ, นนฺทมาเต! ยตฺร หิ นาม จิตฺตุปฺปาทมฺปิ ปริโสเธสฺสสี’’ติ.

«Venerable señor, esta serenidad ante la muerte de mi hijo no es la única cualidad asombrosa y prodigiosa que poseo; tengo otra cualidad asombrosa y prodigiosa. Aquí, venerable señor, mi esposo falleció y renació en el reino de los yakkhas. Él se me apareció con su misma forma humana anterior. Sin embargo, venerable señor, no recuerdo que mi mente sufriera ninguna alteración a causa de ello». «¡Es asombroso, Nandamātā! ¡Es prodigioso, Nandamātā! Que incluso purifiques de tal modo el surgimiento de tus pensamientos».

‘‘น โข เม, ภนฺเต, เอเสว อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม. อตฺถิ เม อญฺโญปิ อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม. ยโตหํ, ภนฺเต, สามิกสฺส ทหรสฺเสว ทหรา อานีตา นาภิชานามิ สามิกํ มนสาปิ อติจริตา, กุโต ปน กาเยนา’’ติ! ‘‘อจฺฉริยํ, นนฺทมาเต, อพฺภุตํ, นนฺทมาเต! ยตฺร หิ นาม จิตฺตุปฺปาทมฺปิ ปริโสเธสฺสสี’’ติ.

«Venerable señor, esta serenidad ante la aparición de mi difunto esposo no es la única cualidad asombrosa y prodigiosa que poseo; tengo otra cualidad asombrosa y prodigiosa. Venerable señor, desde que siendo joven fui entregada a mi esposo, quien también era joven, no recuerdo haberle sido infiel ni siquiera con el pensamiento, ¡cuánto menos con el cuerpo!». «¡Es asombroso, Nandamātā! ¡Es prodigioso, Nandamātā! Que incluso purifiques de tal modo el surgimiento de tus pensamientos».

‘‘น [Pg.447] โข เม, ภนฺเต, เอเสว อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม. อตฺถิ เม อญฺโญปิ อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม. ยทาหํ, ภนฺเต, อุปาสิกา ปฏิเทสิตา นาภิชานามิ กิญฺจิ สิกฺขาปทํ สญฺจิจฺจ วีติกฺกมิตา’’ติ. ‘‘อจฺฉริยํ, นนฺทมาเต, อพฺภุตํ, นนฺทมาเต’’ติ!

«Venerable señor, esta fidelidad no es la única cualidad asombrosa y prodigiosa que poseo; tengo otra cualidad asombrosa y prodigiosa. Venerable señor, desde que fui declarada seguidora laica, no recuerdo haber transgredido intencionadamente ningún precepto». «¡Es asombroso, Nandamātā! ¡Es prodigioso, Nandamātā!».

‘‘น โข เม, ภนฺเต, เอเสว อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม. อตฺถิ เม อญฺโญปิ อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม. อิธาหํ, ภนฺเต, ยาวเทว อากงฺขามิ วิวิจฺเจว กาเมหิ วิวิจฺจ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ สวิตกฺกํ สวิจารํ วิเวกชํ ปีติสุขํ ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรามิ. วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา อชฺฌตฺตํ สมฺปสาทนํ เจตโส เอโกทิภาวํ อวิตกฺกํ อวิจารํ วิเวกชํ ปีติสุขํ ทุติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรามิ. ปีติยา จ วิราคา อุเปกฺขิกา จ วิหรามิ สตา จ สมฺปชานา สุขญฺจ กาเย ปฏิสํเวเทมิ, ยํ ตํ อริยา อาจิกฺขนฺติ – ‘อุเปกฺขโก สติมา สุขวิหารี’ติ ตติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรามิ. สุขสฺส จ ปหานา ทุกฺขสฺส จ ปหานา ปุพฺเพว โสมนสฺสโทมนสฺสานํ อตฺถงฺคมา อทุกฺขมสุขํ อุเปกฺขาสติปาริสุทฺธึ จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรามี’’ติ. ‘‘อจฺฉริยํ, นนฺทมาเต, อพฺภุตํ, นนฺทมาเต’’ติ!

«Venerable señor, este cumplimiento de los preceptos no es la única cualidad asombrosa y prodigiosa que poseo; tengo otra cualidad asombrosa y prodigiosa. Aquí, venerable señor, siempre que lo deseo, apartada de los placeres sensoriales y de los estados perjudiciales, alcanzo y permanezco en el primer jhāna, que se acompaña de pensamiento aplicado y sostenido, con el gozo y la felicidad nacidos del retiro. Con el cese del pensamiento aplicado y sostenido, alcanzo y permanezco en el segundo jhāna, que posee tranquilidad interna y unificación mental, sin pensamiento aplicado ni sostenido, con el gozo y la felicidad nacidos de la concentración. Con el desvanecimiento del gozo, permanezco ecuánime, con atención y plena conciencia, experimentando en el cuerpo aquella felicidad de la que los Nobles dicen: ‘Ecuánime y atento, vive feliz’, y así alcanzo y permanezco en el tercer jhāna. Con el abandono del placer y el dolor, y con la desaparición previa de la alegría y la tristeza, alcanzo y permanezco en el cuarto jhāna, que no es doloroso ni placentero, y posee la pureza de la atención debido a la ecuanimidad». «¡Es asombroso, Nandamātā! ¡Es prodigioso, Nandamātā!».

‘‘น โข เม, ภนฺเต, เอเสว อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม. อตฺถิ เม อญฺโญปิ อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม. ยานิมานิ, ภนฺเต, ภควตา เทสิตานิ ปญฺโจรมฺภาคิยานิ สํโยชนานิ นาหํ เตสํ กิญฺจิ อตฺตนิ อปฺปหีนํ สมนุปสฺสามี’’ติ. ‘‘อจฺฉริยํ, นนฺทมาเต, อพฺภุตํ, นนฺทมาเต’’ติ!

«Venerable señor, esta capacidad de alcanzar los jhānas no es la única cualidad asombrosa y prodigiosa que poseo; tengo otra cualidad asombrosa y prodigiosa. Venerable señor, de los cinco grilletes inferiores enseñados por el Bienaventurado, no veo ninguno que no haya sido abandonado en mí misma». «¡Es asombroso, Nandamātā! ¡Es prodigioso, Nandamātā!».

อถ โข อายสฺมา สาริปุตฺโต นนฺทมาตรํ อุปาสิกํ ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺเสตฺวา สมาทเปตฺวา สมุตฺเตเชตฺวา สมฺปหํเสตฺวา อุฏฺฐายาสนา ปกฺกามีติ. ทสมํ.

Entonces el venerable Sāriputta, habiendo instruido, animado, alentado y regocijado a la seguidora Nandamātā con un discurso sobre el Dhamma, se levantó de su asiento y se marchó. El décimo.

มหายญฺญวคฺโค ปญฺจโม.

Concluye el quinto capítulo sobre el Gran Sacrificio (Mahāyaññavagga).

ตสฺสุทฺทานํ –

El resumen de este es:

ฐิติ จ ปริกฺขารํ ทฺเว, อคฺคี สญฺญา จ ทฺเว ปรา;

เมถุนา สํโยโค ทานํ, นนฺทมาเตน เต ทสาติ.

La estabilidad, los requisitos (dos), el fuego, la percepción (otros dos); la unión, el vínculo, el dar, y con la madre de Nanda, estos son los diez.

ปฐมปณฺณาสกํ สมตฺตํ.

Concluye el primer conjunto de cincuenta (suttas).

๖. อพฺยากตวคฺโค

6. Capítulo sobre lo no declarado (Abyākatavagga)

๑. อพฺยากตสุตฺตํ

1. Discurso sobre lo no declarado (Abyākatasutta)

๕๔. อถ [Pg.448] โข อญฺญตโร ภิกฺขุ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข โส ภิกฺขุ ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘โก นุ โข, ภนฺเต, เหตุ โก ปจฺจโย เยน สุตวโต อริยสาวกสฺส วิจิกิจฺฉา นุปฺปชฺชติ อพฺยากตวตฺถูสู’’ติ?

54. Entonces un cierto monje se acercó a donde estaba el Bienaventurado; habiéndose acercado, saludó al Bienaventurado y se sentó a un lado. Sentado allí, aquel monje le dijo al Bienaventurado: “Venerable Señor, ¿cuál es la causa, cuál es la razón por la cual no surge la duda en el noble discípulo instruido con respecto a los temas no declarados?”

‘‘ทิฏฺฐินิโรธา โข, ภิกฺขุ, สุตวโต อริยสาวกสฺส วิจิกิจฺฉา นุปฺปชฺชติ อพฺยากตวตฺถูสุ. ‘โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’ติ โข, ภิกฺขุ, ทิฏฺฐิคตเมตํ; ‘น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’ติ โข, ภิกฺขุ, ทิฏฺฐิคตเมตํ; ‘โหติ จ น จ โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’ติ โข, ภิกฺขุ, ทิฏฺฐิคตเมตํ; ‘เนว โหติ น น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’ติ โข, ภิกฺขุ, ทิฏฺฐิคตเมตํ. อสฺสุตวา, ภิกฺขุ, ปุถุชฺชโน ทิฏฺฐึ นปฺปชานาติ, ทิฏฺฐิสมุทยํ นปฺปชานาติ, ทิฏฺฐินิโรธํ นปฺปชานาติ, ทิฏฺฐินิโรธคามินึ ปฏิปทํ นปฺปชานาติ. ตสฺส สา ทิฏฺฐิ ปวฑฺฒติ, โส น ปริมุจฺจติ ชาติยา ชราย มรเณน โสเกหิ ปริเทเวหิ ทุกฺเขหิ โทมนสฺเสหิ อุปายาเสหิ, น ปริมุจฺจติ ทุกฺขสฺมาติ วทามิ.

“Monje, es por el cese de los puntos de vista que no surge la duda en el noble discípulo instruido con respecto a los temas no declarados. ‘El Tathāgata existe después de la muerte’, monje, esto es un punto de vista; ‘el Tathāgata no existe después de la muerte’, monje, esto es un punto de vista; ‘el Tathāgata existe y no existe después de la muerte’, monje, esto es un punto de vista; ‘el Tathāgata ni existe ni no existe después de la muerte’, monje, esto es un punto de vista. El hombre común sin instrucción, monje, no comprende el punto de vista, no comprende el origen del punto de vista, no comprende el cese del punto de vista, ni comprende el camino que conduce al cese del punto de vista. En él, ese punto de vista crece; él no se libera del nacimiento, de la vejez, de la muerte, de la pena, del lamento, del dolor, de la aflicción y de la desesperación; digo que no se libera del sufrimiento.”

‘‘สุตวา จ โข, ภิกฺขุ, อริยสาวโก ทิฏฺฐึ ปชานาติ, ทิฏฺฐิสมุทยํ ปชานาติ, ทิฏฺฐินิโรธํ ปชานาติ, ทิฏฺฐินิโรธคามินึ ปฏิปทํ ปชานาติ. ตสฺส สา ทิฏฺฐิ นิรุชฺฌติ, โส ปริมุจฺจติ ชาติยา ชราย มรเณน โสเกหิ ปริเทเวหิ ทุกฺเขหิ โทมนสฺเสหิ อุปายาเสหิ, ปริมุจฺจติ ทุกฺขสฺมาติ วทามิ. เอวํ ชานํ โข, ภิกฺขุ, สุตวา อริยสาวโก เอวํ ปสฺสํ ‘โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’ติปิ น พฺยากโรติ; ‘น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’ติปิ น พฺยากโรติ; ‘โหติ จ น จ โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’ติปิ น พฺยากโรติ; ‘เนว โหติ น น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’ติปิ น พฺยากโรติ. เอวํ ชานํ โข, ภิกฺขุ, สุตวา อริยสาวโก เอวํ ปสฺสํ เอวํ อพฺยากรณธมฺโม โหติ อพฺยากตวตฺถูสุ. เอวํ ชานํ โข, ภิกฺขุ, สุตวา อริยสาวโก เอวํ ปสฺสํ น ฉมฺภติ, น กมฺปติ, น เวธติ, น สนฺตาสํ อาปชฺชติ อพฺยากตวตฺถูสุ.

“Pero el noble discípulo instruido, monje, comprende el punto de vista, comprende el origen del punto de vista, comprende el cese del punto de vista y comprende el camino que conduce al cese del punto de vista. En él, ese punto de vista cesa; él se libera del nacimiento, de la vejez, de la muerte, de la pena, del lamento, del dolor, de la aflicción y de la desesperación; digo que se libera del sufrimiento. Conociendo así, viendo así, monje, el noble discípulo instruido no declara: ‘el Tathāgata existe después de la muerte’; no declara: ‘el Tathāgata no existe después de la muerte’; no declara: ‘el Tathāgata existe y no existe después de la muerte’; ni declara: ‘el Tathāgata ni existe ni no existe después de la muerte’. Conociendo así, viendo así, el noble discípulo instruido es de tal naturaleza que no declara respecto a los temas no declarados. Conociendo así, viendo así, no se estremece, no tiembla, no se agita ni cae en el terror con respecto a los temas no declarados.”

‘‘‘โหติ [Pg.449] ตถาคโต ปรํ มรณา’ติ โข, ภิกฺขุ, ตณฺหาคตเมตํ…เป… สญฺญาคตเมตํ …เป… มญฺญิตเมตํ…เป… ปปญฺจิตเมตํ…เป… อุปาทานคตเมตํ…เป… ‘โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’ติ โข, ภิกฺขุ, วิปฺปฏิสาโร เอโส; ‘น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’ติ โข, ภิกฺขุ, วิปฺปฏิสาโร เอโส; ‘โหติ จ น จ โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’ติ โข, ภิกฺขุ, วิปฺปฏิสาโร เอโส; ‘เนว โหติ น น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’ติ โข, ภิกฺขุ, วิปฺปฏิสาโร เอโส. อสฺสุตวา, ภิกฺขุ, ปุถุชฺชโน วิปฺปฏิสารํ นปฺปชานาติ, วิปฺปฏิสารสมุทยํ นปฺปชานาติ, วิปฺปฏิสารนิโรธํ นปฺปชานาติ, วิปฺปฏิสารนิโรธคามินึ ปฏิปทํ นปฺปชานาติ. ตสฺส โส วิปฺปฏิสาโร ปวฑฺฒติ, โส น ปริมุจฺจติ ชาติยา ชราย มรเณน โสเกหิ ปริเทเวหิ ทุกฺเขหิ โทมนสฺเสหิ อุปายาเสหิ, น ปริมุจฺจติ ทุกฺขสฺมาติ วทามิ.

“‘El Tathāgata existe después de la muerte’, monje, esto es algo motivado por la sed... [pe]... algo motivado por la percepción... [pe]... una concepción... [pe]... una proliferación... [pe]... algo motivado por el apego... [pe]... ‘El Tathāgata existe después de la muerte’, monje, esto es una angustia; ‘el Tathāgata no existe después de la muerte’, monje, esto es una angustia; ‘el Tathāgata existe y no existe después de la muerte’, monje, esto es una angustia; ‘el Tathāgata ni existe ni no existe después de la muerte’, monje, esto es una angustia. El hombre común sin instrucción, monje, no comprende la angustia, no comprende el origen de la angustia, no comprende el cese de la angustia, ni comprende el camino que conduce al cese de la angustia. En él, esa angustia crece; él no se libera del nacimiento, de la vejez, de la muerte, de la pena, del lamento, del dolor, de la aflicción y de la desesperación; digo que no se libera del sufrimiento.”

‘‘สุตวา จ โข, ภิกฺขุ, อริยสาวโก วิปฺปฏิสารํ ปชานาติ, วิปฺปฏิสารสมุทยํ ปชานาติ, วิปฺปฏิสารนิโรธํ ปชานาติ, วิปฺปฏิสารนิโรธคามินึ ปฏิปทํ ปชานาติ. ตสฺส โส วิปฺปฏิสาโร นิรุชฺฌติ, โส ปริมุจฺจติ ชาติยา…เป… ทุกฺขสฺมาติ วทามิ. เอวํ ชานํ โข, ภิกฺขุ, สุตวา อริยสาวโก เอวํ ปสฺสํ ‘โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’ติปิ น พฺยากโรติ…เป… ‘เนว โหติ น น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’ติปิ น พฺยากโรติ. เอวํ ชานํ โข, ภิกฺขุ, สุตวา อริยสาวโก เอวํ ปสฺสํ เอวํ อพฺยากรณธมฺโม โหติ อพฺยากตวตฺถูสุ. เอวํ ชานํ โข, ภิกฺขุ, สุตวา อริยสาวโก เอวํ ปสฺสํ น ฉมฺภติ, น กมฺปติ, น เวธติ, น สนฺตาสํ อาปชฺชติ อพฺยากตวตฺถูสุ. อยํ โข, ภิกฺขุ, เหตุ อยํ ปจฺจโย เยน สุตวโต อริยสาวกสฺส วิจิกิจฺฉา นุปฺปชฺชติ อพฺยากตวตฺถูสู’’ติ. ปฐมํ.

“Pero el noble discípulo instruido, monje, comprende la angustia, comprende el origen de la angustia, comprende el cese de la angustia y comprende el camino que conduce al cese de la angustia. En él, esa angustia cesa; él se libera del nacimiento... [pe]... digo que se libera del sufrimiento. Conociendo así, viendo así, monje, el noble discípulo instruido no declara: ‘el Tathāgata existe después de la muerte’... [pe]... ni declara: ‘el Tathāgata ni existe ni no existe después de la muerte’. Conociendo así, viendo así, el noble discípulo instruido es de tal naturaleza que no declara respecto a los temas no declarados. Conociendo así, viendo así, no se estremece, no tiembla, no se agita ni cae en el terror con respecto a los temas no declarados. Esta es, monje, la causa y la razón por la cual no surge la duda en el noble discípulo instruido con respecto a los temas no declarados. El primero.”

๒. ปุริสคติสุตฺตํ

2. Discurso sobre los destinos de los hombres (Purisagatisutta)

๕๕. ‘‘สตฺต จ, ภิกฺขเว, ปุริสคติโย เทเสสฺสามิ อนุปาทา จ ปรินิพฺพานํ. ตํ สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ – ‘‘กตมา จ, ภิกฺขเว, สตฺต ปุริสคติโย?

55. “Monjes, les enseñaré los siete destinos de los hombres y el parinirvana sin apego. Escuchen y presten mucha atención, que voy a hablar”. —“Sí, Venerable Señor” —respondieron aquellos monjes al Bienaventurado. El Bienaventurado dijo lo siguiente: “¿Y cuáles, monjes, son los siete destinos de los hombres?”

‘‘อิธ[Pg.450], ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – ‘โน จสฺส โน จ เม สิยา, น ภวิสฺสติ น เม ภวิสฺสติ, ยทตฺถิ ยํ ภูตํ ตํ ปชหามี’ติ อุเปกฺขํ ปฏิลภติ. โส ภเว น รชฺชติ, สมฺภเว น รชฺชติ, อตฺถุตฺตริ ปทํ สนฺตํ สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสติ. ตญฺจ ขฺวสฺส ปทํ น สพฺเพน สพฺพํ สจฺฉิกตํ โหติ, ตสฺส น สพฺเพน สพฺพํ มานานุสโย ปหีโน โหติ, น สพฺเพน สพฺพํ ภวราคานุสโย ปหีโน โหติ, น สพฺเพน สพฺพํ อวิชฺชานุสโย ปหีโน โหติ. โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา อนฺตราปรินิพฺพายี โหติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ทิวสํสนฺตตฺเต อโยกปาเล หญฺญมาเน ปปฏิกา นิพฺพตฺติตฺวา นิพฺพาเยยฺย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – ‘โน จสฺส โน จ เม สิยา, น ภวิสฺสติ น เม ภวิสฺสติ, ยทตฺถิ ยํ ภูตํ ตํ ปชหามี’ติ อุเปกฺขํ ปฏิลภติ. โส ภเว น รชฺชติ, สมฺภเว น รชฺชติ, อตฺถุตฺตริ ปทํ สนฺตํ สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสติ. ตญฺจ ขฺวสฺส ปทํ น สพฺเพน สพฺพํ สจฺฉิกตํ โหติ, ตสฺส น สพฺเพน สพฺพํ มานานุสโย ปหีโน โหติ, น สพฺเพน สพฺพํ ภวราคานุสโย ปหีโน โหติ, น สพฺเพน สพฺพํ อวิชฺชานุสโย ปหีโน โหติ. โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา อนฺตราปรินิพฺพายี โหติ.

«Aquí, monjes, un monje practica de esta manera: ‘Si [el kamma pasado] no hubiera existido, [esta existencia presente] no sería para mí; si [el kamma futuro] no llegara a ser, [la existencia futura] no será para mí. Lo que existe, lo que ha llegado a ser, eso lo abandono’. Así, él obtiene ecuanimidad. Él no se apega a la existencia [pasada], no se apega al renacimiento [futuro], y ve con la sabiduría correcta el estado superior y pacífico [el Nibbana]. Sin embargo, no ha realizado plenamente ese estado en todos sus aspectos; no ha eliminado por completo la tendencia subyacente al orgullo, no ha eliminado por completo la tendencia subyacente al deseo de existir, ni ha eliminado por completo la tendencia subyacente a la ignorancia. Él, debido a la destrucción de los cinco grilletes inferiores, se convierte en uno que alcanza el Nibbana en el intervalo [antarāparinibbāyī]. Monjes, al igual que cuando se golpea una plancha de hierro que ha sido calentada durante todo el día, una chispa se desprende y se apaga; de la misma manera, monjes, un monje practica de esta manera: ‘Si no hubiera existido, no sería para mí; si no llegara a ser, no será para mí. Lo que existe, lo que ha llegado a ser, eso lo abandono’. Así, obtiene ecuanimidad... [se repite]... se convierte en uno que alcanza el Nibbana en el intervalo».

«Además, monjes, aquí un monje practica de esta manera: ‘Si no hubiera existido, no sería para mí; si no llegara a ser, no será para mí. Lo que existe, lo que ha llegado a ser, eso lo abandono’. Así, obtiene ecuanimidad. Él no se apega a la existencia, no se apega al renacimiento, y ve con la sabiduría correcta el estado superior y pacífico. Sin embargo, no ha realizado plenamente ese estado en todos sus aspectos; no ha eliminado por completo la tendencia subyacente al orgullo, no ha eliminado por completo la tendencia subyacente al deseo de existir, ni ha eliminado por completo la tendencia subyacente a la ignorancia. Debido a la destrucción de los cinco grilletes inferiores, se convierte en uno que alcanza el Nibbana en el intervalo. Monjes, al igual que cuando se golpea una plancha de hierro que ha sido calentada durante todo el día, una chispa se desprende, vuela hacia arriba y se apaga; de la misma manera, monjes, un monje practica de esta manera... [se repite]... se convierte en uno que alcanza el Nibbana en el intervalo».

‘‘อิธ [Pg.451] ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – โน จสฺส โน จ เม สิยา…เป… โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา อนฺตราปรินิพฺพายี โหติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ทิวสํสนฺตตฺเต อโยกปาเล หญฺญมาเน ปปฏิกา นิพฺพตฺติตฺวา อุปฺปติตฺวา อนุปหจฺจ ตลํ นิพฺพาเยยฺย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – โน จสฺส โน จ เม สิยา…เป… โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา อนฺตราปรินิพฺพายี โหติ.

«Además, monjes, aquí un monje practica de esta manera... [como arriba]... se convierte en uno que alcanza el Nibbana en el intervalo. Monjes, al igual que cuando se golpea una plancha de hierro que ha sido calentada durante todo el día, una chispa se desprende, vuela hacia arriba y se apaga sin haber tocado el suelo; de la misma manera, monjes, un monje practica de esta manera... [se repite]... se convierte en uno que alcanza el Nibbana en el intervalo».

‘‘อิธ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – โน จสฺส โน จ เม สิยา…เป… โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา อุปหจฺจปรินิพฺพายี โหติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ทิวสํสนฺตตฺเต อโยกปาเล หญฺญมาเน ปปฏิกา นิพฺพตฺติตฺวา อุปฺปติตฺวา อุปหจฺจ ตลํ นิพฺพาเยยฺย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – โน จสฺส โน จ เม สิยา…เป… โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา อุปหจฺจปรินิพฺพายี โหติ.

«Además, monjes, aquí un monje practica de esta manera... [como arriba]... se convierte en uno que alcanza el Nibbana después de pasar el medio de la vida [upahaccaparinibbāyī]. Monjes, al igual que cuando se golpea una plancha de hierro que ha sido calentada durante todo el día, una chispa se desprende, vuela hacia arriba, toca el suelo y luego se apaga; de la misma manera, monjes, un monje practica de esta manera... [se repite]... se convierte en uno que alcanza el Nibbana después de pasar el medio de la vida».

‘‘อิธ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – โน จสฺส โน จ เม สิยา…เป… โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา อสงฺขารปรินิพฺพายี โหติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ทิวสํสนฺตตฺเต อโยกปาเล หญฺญมาเน ปปฏิกา นิพฺพตฺติตฺวา อุปฺปติตฺวา ปริตฺเต ติณปุญฺเช วา กฏฺฐปุญฺเช วา นิปเตยฺย. สา ตตฺถ อคฺคิมฺปิ ชเนยฺย, ธูมมฺปิ ชเนยฺย, อคฺคิมฺปิ ชเนตฺวา ธูมมฺปิ ชเนตฺวา ตเมว ปริตฺตํ ติณปุญฺชํ วา กฏฺฐปุญฺชํ วา ปริยาทิยิตฺวา อนาหารา นิพฺพาเยยฺย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – โน จสฺส โน จ เม สิยา…เป… โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา อสงฺขารปรินิพฺพายี โหติ.

«Además, monjes, aquí un monje practica de esta manera... [como arriba]... se convierte en uno que alcanza el Nibbana sin esfuerzo [asaṅkhāraparinibbāyī]. Monjes, al igual que cuando se golpea una plancha de hierro que ha sido calentada durante todo el día, una chispa se desprende, vuela hacia arriba y cae sobre un pequeño montón de hierba o de madera. Allí produce fuego y humo, y tras haber producido fuego y humo y haber consumido ese mismo pequeño montón de hierba o de madera, se apaga por falta de combustible; de la misma manera, monjes, un monje practica de esta manera... [se repite]... se convierte en uno que alcanza el Nibbana sin esfuerzo».

‘‘อิธ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – โน จสฺส โน จ เม สิยา…เป… โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา สสงฺขารปรินิพฺพายี โหติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ทิวสํสนฺตตฺเต อโยกปาเล หญฺญมาเน ปปฏิกา นิพฺพตฺติตฺวา อุปฺปติตฺวา วิปุเล ติณปุญฺเช วา กฏฺฐปุญฺเช วา นิปเตยฺย. สา ตตฺถ อคฺคิมฺปิ ชเนยฺย, ธูมมฺปิ ชเนยฺย, อคฺคิมฺปิ ชเนตฺวา ธูมมฺปิ ชเนตฺวา ตเมว วิปุลํ ติณปุญฺชํ วา กฏฺฐปุญฺชํ วา ปริยาทิยิตฺวา อนาหารา นิพฺพาเยยฺย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ [Pg.452] เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – โน จสฺส โน จ เม สิยา…เป… โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา สสงฺขารปรินิพฺพายี โหติ.

«Además, monjes, aquí un monje practica de esta manera... [como arriba]... se convierte en uno que alcanza el Nibbana con esfuerzo [sasaṅkhāraparinibbāyī]. Monjes, al igual que cuando se golpea una plancha de hierro que ha sido calentada durante todo el día, una chispa se desprende, vuela hacia arriba y cae sobre un gran montón de hierba o de madera. Allí produce fuego y humo, y tras haber producido fuego y humo y haber consumido ese mismo gran montón de hierba o de madera, se apaga por falta de combustible; de la misma manera, monjes, un monje practica de esta manera... [se repite]... se convierte en uno que alcanza el Nibbana con esfuerzo».

‘‘อิธ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – ‘โน จสฺส โน จ เม สิยา, น ภวิสฺสติ น เม ภวิสฺสติ, ยทตฺถิ ยํ ภูตํ ตํ ปชหามี’ติ อุเปกฺขํ ปฏิลภติ. โส ภเว น รชฺชติ, สมฺภเว น รชฺชติ, อตฺถุตฺตริ ปทํ สนฺตํ สมฺมปญฺญาย ปสฺสติ. ตญฺจ ขฺวสฺส ปทํ น สพฺเพน สพฺพํ สจฺฉิกตํ โหติ, ตสฺส น สพฺเพน สพฺพํ มานานุสโย ปหีโน โหติ, น สพฺเพน สพฺพํ ภวราคานุสโย ปหีโน โหติ, น สพฺเพน สพฺพํ อวิชฺชานุสโย ปหีโน โหติ. โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา อุทฺธํโสโต โหติ อกนิฏฺฐคามี. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ทิวสํสนฺตตฺเต อโยกปาเล หญฺญมาเน ปปฏิกา นิพฺพตฺติตฺวา อุปฺปติตฺวา มหนฺเต ติณปุญฺเช วา กฏฺฐปุญฺเช วา นิปเตยฺย. สา ตตฺถ อคฺคิมฺปิ ชเนยฺย, ธูมมฺปิ ชเนยฺย, อคฺคิมฺปิ ชเนตฺวา ธูมมฺปิ ชเนตฺวา ตเมว มหนฺตํ ติณปุญฺชํ วา กฏฺฐปุญฺชํ วา ปริยาทิยิตฺวา คจฺฉมฺปิ ทเหยฺย, ทายมฺปิ ทเหยฺย, คจฺฉมฺปิ ทหิตฺวา ทายมฺปิ ทหิตฺวา หริตนฺตํ วา ปถนฺตํ วา เสลนฺตํ วา อุทกนฺตํ วา รมณียํ วา ภูมิภาคํ อาคมฺม อนาหารา นิพฺพาเยยฺย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – โน จสฺส โน จ เม สิยา…เป… โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา อุทฺธํโสโต โหติ อกนิฏฺฐคามี. อิมา โข, ภิกฺขเว, สตฺต ปุริสคติโย.

«Aquí, monjes, un monje practica de esta manera: 'Si no hubiera sido [el karma pasado], no existiría para mí [la existencia presente]; si no existiera [el karma futuro], no existirá para mí [la existencia futura]. Lo que existe, lo que ha llegado a ser, eso lo abandono'. Así obtiene la ecuanimidad. Él no se deleita en la existencia [pasada] ni se deleita en el devenir [futuro], y ve correctamente con sabiduría el estado superior de paz [el Nirvana]. Sin embargo, ese estado no ha sido plenamente realizado por él en todos sus aspectos, ni ha abandonado por completo la tendencia latente al orgullo, ni ha abandonado por completo la tendencia latente al apego a la existencia, ni ha abandonado por completo la tendencia latente a la ignorancia. Con la destrucción de los cinco grilletes inferiores, es uno que fluye hacia arriba, dirigiéndose al reino Akaniṭṭha. Monjes, es como una chispa que brota al golpear un recipiente de hierro calentado todo el día, que vuela y cae sobre un gran montón de hierba o de leña. Allí podría producir fuego y humo, y tras producirlos, podría consumir ese gran montón de hierba o de leña y quemar matorrales y bosques; y después de quemarlos, al llegar a una pradera verde, a un camino, a un peñasco, al agua o a un terreno agradable, se extinguiría por falta de combustible. Exactamente de la misma manera, monjes, un monje practica así: 'Si no hubiera sido, no existiría para mí...' [pe] ...con la destrucción de los cinco grilletes inferiores, es uno que fluye hacia arriba, dirigiéndose al reino Akaniṭṭha. Estas, monjes, son las siete trayectorias de los seres».

‘‘กตมญฺจ, ภิกฺขเว, อนุปาทาปรินิพฺพานํ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – ‘โน จสฺส โน จ เม สิยา, น ภวิสฺสติ น เม ภวิสฺสติ, ยทตฺถิ ยํ ภูตํ ตํ ปชหามี’ติ อุเปกฺขํ ปฏิลภติ. โส ภเว น รชฺชติ, สมฺภเว น รชฺชติ, อตฺถุตฺตริ ปทํ สนฺตํ สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสติ. ตญฺจ ขฺวสฺส ปทํ สพฺเพน สพฺพํ สจฺฉิกตํ โหติ, ตสฺส สพฺเพน สพฺพํ มานานุสโย ปหีโน โหติ, สพฺเพน สพฺพํ ภวราคานุสโย ปหีโน โหติ, สพฺเพน สพฺพํ อวิชฺชานุสโย ปหีโน โหติ. โส อาสวานํ ขยา…เป… สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, อนุปาทาปรินิพฺพานํ. อิมา โข, ภิกฺขเว, สตฺต ปุริสคติโย อนุปาทา จ ปรินิพฺพาน’’นฺติ. ทุติยํ.

«¿Y qué es, monjes, el parinibbana sin apego? Aquí, monjes, un monje practica de esta manera: 'Si no hubiera sido, no existiría para mí; si no existiera, no existirá para mí. Lo que existe, lo que ha llegado a ser, eso lo abandono'. Así obtiene la ecuanimidad. Él no se deleita en la existencia ni se deleita en el devenir, y ve correctamente con sabiduría el estado superior de paz. Ese estado ha sido plenamente realizado por él en todos sus aspectos, y ha abandonado por completo la tendencia latente al orgullo, ha abandonado por completo la tendencia latente al apego a la existencia y ha abandonado por completo la tendencia latente a la ignorancia. Con la destrucción de las impurezas... habiéndolo realizado por sí mismo y habiendo entrado en ello, mora. Esto, monjes, se llama el parinibbana sin apego. Estas, monjes, son las siete trayectorias de los seres y el parinibbana sin apego». Segundo [discurso].

๓. ติสฺสพฺรหฺมาสุตฺตํ

3. Tissabrahmāsutta: Discurso sobre Tissa Brahma

๕๖. เอวํ [Pg.453] เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา ราชคเห วิหรติ คิชฺฌกูเฏ ปพฺพเต. อถ โข ทฺเว เทวตา อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา อภิกฺกนฺตวณฺณา เกวลกปฺปํ คิชฺฌกูฏํ โอภาเสตฺวา เยน ภควา เตนุปสงฺกมึสุ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐํสุ. เอกมนฺตํ ฐิตา โข เอกา เทวตา ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘เอตา, ภนฺเต, ภิกฺขุนิโย วิมุตฺตา’’ติ. อปรา เทวตา ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘เอตา, ภนฺเต, ภิกฺขุนิโย อนุปาทิเสสา สุวิมุตฺตา’’ติ. อิทมโวจุํ ตา เทวตา. สมนุญฺโญ สตฺถา อโหสิ. อถ โข ตา เทวตา ‘‘สมนุญฺโญ สตฺถา’’ติ ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ตตฺเถวนฺตรธายึสุ.

56. Esto he oído: En una ocasión, el Bienaventurado residía en Rajagaha, en la montaña del Pico del Buitre. Entonces, al transcurrir la noche, dos deidades de una belleza espléndida, iluminando todo el Pico del Buitre, se acercaron al Bienaventurado; habiéndose acercado y saludado al Bienaventurado, permanecieron a un lado. Estando a un lado, una deidad dijo esto al Bienaventurado: «Señor, estas monjas están liberadas». La otra deidad dijo esto al Bienaventurado: «Señor, estas monjas están bien liberadas, sin residuo de apego». Esto dijeron las deidades. El Maestro asintió. Entonces, sabiendo que el Maestro había asentido, las deidades saludaron al Bienaventurado, le rodearon por la derecha y desaparecieron allí mismo.

อถ โข ภควา ตสฺสา รตฺติยา อจฺจเยน ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘อิมํ, ภิกฺขเว, รตฺตึ ทฺเว เทวตา อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา อภิกฺกนฺตวณฺณา เกวลกปฺปํ คิชฺฌกูฏํ โอภาเสตฺวา เยนาหํ เตนุปสงฺกมึสุ; อุปสงฺกมิตฺวา มํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐํสุ. เอกมนฺตํ ฐิตา โข, ภิกฺขเว, เอกา เทวตา มํ เอตทโวจ – ‘เอตา, ภนฺเต, ภิกฺขุนิโย วิมุตฺตา’ติ. อปรา เทวตา มํ เอตทโวจ – ‘เอตา, ภนฺเต, ภิกฺขุนิโย อนุปาทิเสสา สุวิมุตฺตา’ติ. อิทมโวจุํ, ภิกฺขเว, ตา เทวตา. อิทํ วตฺวา มํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ตตฺเถวนฺตรธายึสู’’ติ.

Entonces, el Bienaventurado, al finalizar esa noche, se dirigió a los monjes: «Monjes, esta noche, dos deidades de una belleza espléndida, iluminando todo el Pico del Buitre, se acercaron a mí; habiéndose acercado y saludado, permanecieron a un lado. Estando a un lado, monjes, una deidad me dijo: 'Señor, estas monjas están liberadas'. La otra deidad me dijo: 'Señor, estas monjas están bien liberadas, sin residuo de apego'. Esto dijeron, monjes, las deidades. Habiendo dicho esto, me saludaron, me rodearon por la derecha y desaparecieron allí mismo».

เตน โข ปน สมเยน อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน ภควโต อวิทูเร นิสินฺโน โหติ. อถ โข อายสฺมโต มหาโมคฺคลฺลานสฺส เอตทโหสิ – ‘‘กตเมสานํ โข เทวานํ เอวํ ญาณํ โหติ – ‘สอุปาทิเสเส วา สอุปาทิเสโสติ, อนุปาทิเสเส วา อนุปาทิเสโส’’’ติ? เตน โข ปน สมเยน ติสฺโส นาม ภิกฺขุ อธุนากาลงฺกโต อญฺญตรํ พฺรหฺมโลกํ อุปปนฺโน โหติ. ตตฺราปิ นํ เอวํ ชานนฺติ – ‘‘ติสฺโส พฺรหฺมา มหิทฺธิโก มหานุภาโว’’ติ.

En aquel tiempo, el venerable Mahāmoggallāna estaba sentado no lejos del Bienaventurado. Entonces, al venerable Mahāmoggallāna se le ocurrió este pensamiento: «¿A qué deidades les surge este conocimiento: 'quien tiene residuo [de apego] tiene residuo' y 'quien no tiene residuo no tiene residuo'?». En ese momento, un monje llamado Tissa acababa de fallecer y había renacido en un mundo de Brahma. Allí también le conocían así: «Tissa Brahma es de gran poder y gran majestad».

อถ โข อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน – เสยฺยถาปิ นาม พลวา ปุริโส สมิญฺชิตํ วา พาหํ ปสาเรยฺย, ปสาริตํ วา พาหํ สมิญฺเชยฺย, เอวเมวํ – คิชฺฌกูเฏ ปพฺพเต อนฺตรหิโต ตสฺมึ พฺรหฺมโลเก ปาตุรโหสิ. อทฺทสา โข ติสฺโส พฺรหฺมา อายสฺมนฺตํ มหาโมคฺคลฺลานํ ทูรโตว [Pg.454] อาคจฺฉนฺตํ. ทิสฺวา อายสฺมนฺตํ มหาโมคฺคลฺลานํ เอตทโวจ – ‘‘เอหิ โข, มาริส โมคฺคลฺลาน; สฺวาคตํ, มาริส โมคฺคลฺลาน! จิรสฺสํ โข, มาริส โมคฺคลฺลาน, อิมํ ปริยายมกาสิ, ยทิทํ อิธาคมนาย. นิสีท, มาริส โมคฺคลฺลาน, อิทมาสนํ ปญฺญตฺต’’นฺติ. นิสีทิ โข อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน ปญฺญตฺเต อาสเน. ติสฺโสปิ โข พฺรหฺมา อายสฺมนฺตํ มหาโมคฺคลฺลานํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข ติสฺสํ พฺรหฺมานํ อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน เอตทโวจ – ‘‘กตเมสานํ โข, ติสฺส, เทวานํ เอวํ ญาณํ โหติ – ‘สอุปาทิเสเส วา สอุปาทิเสโสติ, อนุปาทิเสเส วา อนุปาทิเสโส’’’ติ? ‘‘พฺรหฺมกายิกานํ โข, มาริส โมคฺคลฺลาน, เทวานํ เอวํ ญาณํ โหติ – ‘สอุปาทิเสเส วา สอุปาทิเสโสติ, อนุปาทิเสเส วา อนุปาทิเสโส’’’ติ.

Entonces, el venerable Mahāmoggallāna —tal como un hombre fuerte extendería su brazo encogido o encogería su brazo extendido— desapareció de la montaña del Pico del Buitre y apareció en aquel mundo de Brahma. Tissa Brahma vio al venerable Mahāmoggallāna acercarse desde lejos. Al verlo, dijo al venerable Mahāmoggallāna: «Ven, querido Moggallāna; ¡bienvenido, querido Moggallāna! Hacía mucho tiempo, querido Moggallāna, que no habías tenido la oportunidad de venir aquí. Siéntate, querido Moggallāna, aquí está el asiento preparado». El venerable Mahāmoggallāna se sentó en el asiento preparado. Tissa Brahma también saludó al venerable Mahāmoggallāna y se sentó a un lado. Estando sentado a un lado, el venerable Mahāmoggallāna dijo a Tissa Brahma: «Tissa, ¿a qué deidades les surge este conocimiento: 'quien tiene residuo tiene residuo' y 'quien no tiene residuo no tiene residuo'?». «Querido Moggallāna, a las deidades del séquito de Brahma les surge este conocimiento: 'quien tiene residuo tiene residuo' y 'quien no tiene residuo no tiene residuo'».

‘‘สพฺเพสญฺเญว โข, ติสฺส, พฺรหฺมกายิกานํ เทวานํ เอวํ ญาณํ โหติ – ‘สอุปาทิเสเส วา สอุปาทิเสโสติ, อนุปาทิเสเส วา อนุปาทิเสโส’’’ติ? ‘‘น โข, มาริส โมคฺคลฺลาน, สพฺเพสํ พฺรหฺมกายิกานํ เทวานํ เอวํ ญาณํ โหติ – ‘สอุปาทิเสเส วา สอุปาทิเสโสติ, อนุปาทิเสเส วา อนุปาทิเสโส’’’ติ.

“Tissa, ¿tienen todos los devas del séquito de Brahma este conocimiento: ‘Respecto a quien tiene residuo de apego, hay residuo; respecto a quien no tiene residuo de apego, no hay residuo’?” “No, querido Moggallāna, no todos los devas del séquito de Brahma tienen este conocimiento: ‘Respecto a quien tiene residuo de apego, hay residuo; respecto a quien no tiene residuo de apego, no hay residuo’”.

‘‘เย โข เต, มาริส โมคฺคลฺลาน, พฺรหฺมกายิกา เทวา พฺรหฺเมน อายุนา สนฺตุฏฺฐา พฺรหฺเมน วณฺเณน พฺรหฺเมน สุเขน พฺรหฺเมน ยเสน พฺรหฺเมน อาธิปเตยฺเยน สนฺตุฏฺฐา, เต อุตฺตริ นิสฺสรณํ ยถาภูตํ นปฺปชานนฺติ. เตสํ น เอวํ ญาณํ โหติ – ‘สอุปาทิเสเส วา สอุปาทิเสโสติ, อนุปาทิเสเส วา อนุปาทิเสโส’ติ. เย จ โข เต, มาริส โมคฺคลฺลาน, พฺรหฺมกายิกา เทวา พฺรหฺเมน อายุนา อสนฺตุฏฺฐา, พฺรหฺเมน วณฺเณน พฺรหฺเมน สุเขน พฺรหฺเมน ยเสน พฺรหฺเมน อาธิปเตยฺเยน อสนฺตุฏฺฐา, เต จ อุตฺตริ นิสฺสรณํ ยถาภูตํ ปชานนฺติ. เตสํ เอวํ ญาณํ โหติ – ‘สอุปาทิเสเส วา สอุปาทิเสโสติ, อนุปาทิเสเส วา อนุปาทิเสโส’’’ติ.

“Aquellos devas del séquito de Brahma, querido Moggallāna, que están satisfechos con su longevidad brahmánica, su belleza brahmánica, su felicidad brahmánica, su fama brahmánica y su autoridad brahmánica, no comprenden tal como es el escape superior. Ellos no poseen tal conocimiento de quién tiene residuo o quién no. Pero aquellos devas del séquito de Brahma, querido Moggallāna, que no están satisfechos con su longevidad brahmánica, su belleza, su felicidad, su fama y su autoridad brahmánica, ellos sí comprenden tal como es el escape superior. Ellos poseen este conocimiento: ‘Respecto a quien tiene residuo de apego, hay residuo; respecto a quien no tiene residuo de apego, no hay residuo’”.

‘‘อิธ, มาริส โมคฺคลฺลาน, ภิกฺขุ อุภโตภาควิมุตฺโต โหติ. ตเมนํ เต เทวา เอวํ ชานนฺติ – ‘อยํ โข อายสฺมา อุภโตภาควิมุตฺโต. ยาวสฺส กาโย ฐสฺสติ ตาว นํ ทกฺขนฺติ เทวมนุสฺสา. กายสฺส เภทา น นํ ทกฺขนฺติ เทวมนุสฺสา’ติ. เอวมฺปิ โข, มาริส โมคฺคลฺลาน[Pg.455], เตสํ เทวานํ ญาณํ โหติ – ‘สอุปาทิเสเส วา สอุปาทิเสโสติ, อนุปาทิเสเส วา อนุปาทิเสโส’’’ติ.

“Aquí, querido Moggallāna, un monje está liberado por ambas vías (ubhatobhāgavimutto). Los devas lo reconocen así: ‘Este venerable está liberado por ambas vías. Mientras su cuerpo permanezca, los devas y los humanos lo verán; tras la desintegración del cuerpo, los devas y los humanos ya no lo verán’. De esta manera, querido Moggallāna, esos devas poseen el conocimiento: ‘Respecto a quien tiene residuo de apego, hay residuo; respecto a quien no tiene residuo de apego, no hay residuo’”.

‘‘อิธ ปน, มาริส โมคฺคลฺลาน, ภิกฺขุ ปญฺญาวิมุตฺโต โหติ. ตเมนํ เต เทวา เอวํ ชานนฺติ – ‘อยํ โข อายสฺมา ปญฺญาวิมุตฺโต. ยาวสฺส กาโย ฐสฺสติ ตาว นํ ทกฺขนฺติ เทวมนุสฺสา. กายสฺส เภทา น นํ ทกฺขนฺติ เทวมนุสฺสา’ติ. เอวมฺปิ โข, มาริส โมคฺคลฺลาน, เตสํ เทวานํ ญาณํ โหติ – ‘สอุปาทิเสเส วา สอุปาทิเสโสติ, อนุปาทิเสเส วา อนุปาทิเสโส’’’ติ.

“Aquí también, querido Moggallāna, un monje está liberado por la sabiduría (paññāvimutto). Los devas lo reconocen así: ‘Este venerable está liberado por la sabiduría. Mientras su cuerpo permanezca, los devas y los humanos lo verán; tras la desintegración del cuerpo, los devas y los humanos ya no lo verán’. De esta manera, querido Moggallāna, esos devas poseen el conocimiento: ‘Respecto a quien tiene residuo de apego, hay residuo; respecto a quien no tiene residuo de apego, no hay residuo’”.

‘‘อิธ ปน, มาริส โมคฺคลฺลาน, ภิกฺขุ กายสกฺขี โหติ. ตเมนํ เทวา เอวํ ชานนฺติ – ‘อยํ โข อายสฺมา กายสกฺขี. อปฺเปว นาม อยมายสฺมา อนุโลมิกานิ เสนาสนานิ ปฏิเสวมาโน กลฺยาณมิตฺเต ภชมาโน อินฺทฺริยานิ สมนฺนานยมาโน – ยสฺสตฺถาย กุลปุตฺตา สมฺมเทว อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชนฺติ ตทนุตฺตรํ – พฺรหฺมจริยปริโยสานํ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหเรยฺยา’ติ. เอวมฺปิ โข, มาริส โมคฺคลฺลาน, เตสํ เทวานํ ญาณํ โหติ – ‘สอุปาทิเสเส วา สอุปาทิเสโสติ, อนุปาทิเสเส วา อนุปาทิเสโส’’’ติ.

“Además, querido Moggallāna, un monje es un testigo corporal (kāyasakkhī). Los devas lo reconocen así: ‘Este venerable es un testigo corporal. Si este venerable utiliza alojamientos adecuados, se asocia con buenos amigos y armoniza sus facultades, ciertamente podría morar habiendo realizado por sí mismo, mediante el conocimiento directo en esta misma vida, esa meta insuperable de la vida santa por la cual los hijos de familia abandonan rectamente el hogar por la vida sin hogar’. De esta manera, querido Moggallāna, esos devas poseen el conocimiento de quién tiene residuo y quién no.”

‘‘อิธ ปน, มาริส โมคฺคลฺลาน, ภิกฺขุ ทิฏฺฐิปฺปตฺโต โหติ…เป… สทฺธาวิมุตฺโต โหติ…เป… ธมฺมานุสารี โหติ. ตเมนํ เต เทวา เอวํ ชานนฺติ – ‘อยํ โข อายสฺมา ธมฺมานุสารี. อปฺเปว นาม อยมายสฺมา อนุโลมิกานิ เสนาสนานิ ปฏิเสวมาโน กลฺยาณมิตฺเต ภชมาโน อินฺทฺริยานิ สมนฺนานยมาโน – ยสฺสตฺถาย กุลปุตฺตา สมฺมเทว อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชนฺติ ตทนุตฺตรํ – พฺรหฺมจริยปริโยสานํ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหเรยฺยา’ติ. เอวมฺปิ โข, มาริส โมคฺคลฺลาน, เตสํ เทวานํ ญาณํ โหติ – ‘สอุปาทิเสเส วา สอุปาทิเสโสติ, อนุปาทิเสเส วา อนุปาทิเสโส’’’ติ.

“Además, querido Moggallāna, un monje es uno que ha alcanzado la visión... uno liberado por la fe... un seguidor del Dhamma. Los devas lo reconocen así: ‘Este venerable es un seguidor del Dhamma. Si este venerable utiliza alojamientos adecuados, se asocia con buenos amigos y armoniza sus facultades, ciertamente podría morar habiendo realizado por sí mismo, mediante el conocimiento directo en esta misma vida, esa meta insuperable de la vida santa...’. De esta manera, querido Moggallāna, esos devas poseen el conocimiento: ‘Respecto a quien tiene residuo de apego, hay residuo; respecto a quien no tiene residuo de apego, no hay residuo’”.

อถ โข อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน ติสฺสสฺส พฺรหฺมุโน ภาสิตํ อภินนฺทิตฺวา อนุโมทิตฺวา – เสยฺยถาปิ นาม พลวา ปุริโส สมิญฺชิตํ วา พาหํ ปสาเรยฺย, ปสาริตํ วา พาหํ สมิญฺเชยฺย, เอวเมวํ – พฺรหฺมโลเก อนฺตรหิโต คิชฺฌกูเฏ ปพฺพเต ปาตุรโหสิ. อถ โข อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา [Pg.456] เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน ยาวตโก อโหสิ ติสฺเสน พฺรหฺมุนา สทฺธึ กถาสลฺลาโป ตํ สพฺพํ ภควโต อาโรเจสิ.

Entonces, el venerable Mahāmoggallāna, habiéndose deleitado y regocijado en las palabras del Brahma Tissa, tal como un hombre fuerte extendería su brazo flexionado o flexionaría su brazo extendido, así mismo desapareció del mundo de Brahma y apareció en la montaña Gijjhakūṭa. Entonces, el venerable Mahāmoggallāna se acercó al Bienaventurado; tras acercarse y saludar al Bienaventurado, se sentó a un lado. Sentado a un lado, el venerable Mahāmoggallāna relató al Bienaventurado toda la conversación que había mantenido con el Brahma Tissa.

‘‘น หิ ปน เต, โมคฺคลฺลาน, ติสฺโส พฺรหฺมา สตฺตมํ อนิมิตฺตวิหารึ ปุคฺคลํ เทเสติ’’. ‘‘เอตสฺส, ภควา, กาโล; เอตสฺส, สุคต, กาโล! ยํ ภควา สตฺตมํ อนิมิตฺตวิหารึ ปุคฺคลํ เทเสยฺย. ภควโต สุตฺวา ภิกฺขู ธาเรสฺสนฺตี’’ติ. ‘‘เตน หิ, โมคฺคลฺลาน, สุณาหิ, สาธุกํ มนสิ กโรหิ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน ภควโต ปจฺจสฺโสสิ. ภควา เอตทโวจ –

“Sin embargo, Moggallāna, el Brahma Tissa no te describió a la séptima persona, la que mora en lo sin señales (animittavihāriṃ)”. “Es el momento para ello, Bienaventurado; ¡es el momento, Sugata! Que el Bienaventurado describa a la séptima persona que mora en lo sin señales. Al escucharlo del Bienaventurado, los monjes lo recordarán”. “Entonces, Moggallāna, escucha y presta mucha atención; hablaré”. “Así sea, Señor”, respondió el venerable Mahāmoggallāna al Bienaventurado. El Bienaventurado dijo lo siguiente:”},{

‘‘อิธ, โมคฺคลฺลาน, ภิกฺขุ สพฺพนิมิตฺตานํ อมนสิการา อนิมิตฺตํ เจโตสมาธึ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. ตเมนํ เต เทวา เอวํ ชานนฺติ – ‘อยํ โข อายสฺมา สพฺพนิมิตฺตานํ อมนสิการา อนิมิตฺตํ เจโตสมาธึ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อปฺเปว นาม อยมายสฺมา อนุโลมิกานิ เสนาสนานิ ปฏิเสวมาโน กลฺยาณมิตฺเต ภชมาโน อินฺทฺริยานิ สมนฺนานยมาโน – ยสฺสตฺถาย กุลปุตฺตา สมฺมเทว อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชนฺติ ตทนุตฺตรํ – พฺรหฺมจริยปริโยสานํ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหเรยฺยา’ติ. เอวํ โข, โมคฺคลฺลาน, เตสํ เทวานํ ญาณํ โหติ – ‘สอุปาทิเสเส วา สอุปาทิเสโสติ, อนุปาทิเสเส วา อนุปาทิเสโส’’’ติ. ตติยํ.

"Aquí, Moggallāna, un monje, por no prestar atención a ninguna de las señales, entra y mora en la concentración mental sin señales. Los devas lo reconocen de esta manera: ‘Este venerable, por no prestar atención a ninguna de las señales, entra y mora en la concentración mental sin señales. Ciertamente, si este venerable utiliza alojamientos adecuados, frecuenta buenos amigos y armoniza sus facultades, podría —en esta misma vida, habiéndolo conocido y realizado por sí mismo mediante el conocimiento directo— entrar y morar en el fin supremo de la vida santa, por el cual los hijos de buena familia salen rectamente del hogar a la vida sin hogar’. De esta manera, Moggallāna, esos devas poseen el conocimiento: ‘Es alguien con residuos’ sobre quien tiene residuos, o ‘Es alguien sin residuos’ sobre quien no tiene residuos”. El tercero.

๔. สีหเสนาปติสุตฺตํ

4. Sutta del general Sīha

๕๗. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา เวสาลิยํ วิหรติ มหาวเน กูฏาคารสาลายํ. อถ โข สีโห เสนาปติ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข สีโห เสนาปติ ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘สกฺกา นุ โข, ภนฺเต, สนฺทิฏฺฐิกํ ทานผลํ ปญฺญาเปตุ’’นฺติ?

57. Así lo he oído: En una ocasión, el Bienaventurado moraba en Vesālī, en el Gran Bosque, en la sala del pabellón con el techo puntiagudo. Entonces, el general Sīha se acercó a donde estaba el Bienaventurado; tras acercarse y rendirle homenaje, se sentó a un lado. Una vez sentado a un lado, el general Sīha dijo al Bienaventurado: ‘¿Es posible, Señor, señalar un fruto de la generosidad que sea visible por uno mismo?’

‘‘เตน หิ, สีห, ตญฺเญเวตฺถ ปฏิปุจฺฉิสฺสามิ, ยถา เต ขเมยฺย ตถา นํ พฺยากเรยฺยาสิ. ตํ กึ มญฺญสิ, สีห, อิธ ทฺเว ปุริสา – เอโก ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, เอโก ปุริโส สทฺโธ ทานปติ [Pg.457] อนุปฺปทานรโต. ตํ กึ มญฺญสิ, สีห, กํ นุ โข อรหนฺโต ปฐมํ อนุกมฺปนฺตา อนุกมฺเปยฺยุํ – ‘โย วา โส ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, โย วา โส ปุริโส สทฺโธ ทานปติ อนุปฺปทานรโต’’’ติ?

«En ese caso, Sīha, te preguntaré sobre este mismo asunto; respóndeme según te parezca. ¿Qué piensas, Sīha? Supongamos que aquí hay dos hombres: uno no tiene fe, es mezquino, avaro y propenso a insultar; el otro tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente. ¿Qué piensas, Sīha? ¿A quién de ellos mostrarían los Arahants compasión primero al momento de ejercerla: a aquel hombre que no tiene fe, es mezquino, avaro e insultante, o a aquel hombre que tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente?»

‘‘โย โส, ภนฺเต, ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, กินฺตํ อรหนฺโต ปฐมํ อนุกมฺปนฺตา อนุกมฺปิสฺสนฺติ! โย จ โข โส, ภนฺเต, ปุริโส สทฺโธ ทานปติ อนุปฺปทานรโต ตํเยว อรหนฺโต ปฐมํ อนุกมฺปนฺตา อนุกมฺเปยฺยุํ’’.

«Señor, respecto a ese hombre que no tiene fe, es mezquino, avaro e insultante, ¿cómo podrían los Arahants mostrarle compasión primero? Señor, es a aquel hombre que tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente, a quien los Arahants mostrarían compasión primero».

‘‘ตํ กึ มญฺญสิ, สีห, กํ นุ โข อรหนฺโต ปฐมํ อุปสงฺกมนฺตา อุปสงฺกเมยฺยุํ – ‘โย วา โส ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, โย วา โส ปุริโส สทฺโธ ทานปติ อนุปฺปทานรโต’’’ติ? ‘‘โย โส, ภนฺเต, ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, กินฺตํ อรหนฺโต ปฐมํ อุปสงฺกมนฺตา อุปสงฺกมิสฺสนฺติ! โย จ โข โส, ภนฺเต, ปุริโส สทฺโธ ทานปติ อนุปฺปทานรโต ตํเยว อรหนฺโต ปฐมํ อุปสงฺกมนฺตา อุปสงฺกเมยฺยุํ’’.

«¿Qué piensas, Sīha? ¿Hacia quién se acercarían los Arahants primero al momento de acercarse: a aquel hombre que no tiene fe, es mezquino, avaro e insultante, o a aquel hombre que tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente?» «Señor, respecto a ese hombre que no tiene fe, es mezquino, avaro e insultante, ¿cómo podrían los Arahants acercarse a él primero? Señor, es a aquel hombre que tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente, a quien los Arahants se acercarían primero».

‘‘ตํ กึ มญฺญสิ, สีห, กสฺส นุ โข อรหนฺโต ปฐมํ ปฏิคฺคณฺหนฺตา ปฏิคฺคณฺเหยฺยุํ – ‘โย วา โส ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, โย วา โส ปุริโส สทฺโธ ทานปติ อนุปฺปทานรโต’’’ติ? ‘‘โย โส, ภนฺเต, ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, กินฺตํ ตสฺส อรหนฺโต ปฐมํ ปฏิคฺคณฺหนฺตา ปฏิคฺคณฺหิสฺสนฺติ! โย จ โข โส, ภนฺเต, ปุริโส สทฺโธ ทานปติ อนุปฺปทานรโต ตสฺเสว อรหนฺโต ปฐมํ ปฏิคฺคณฺหนฺตา ปฏิคฺคณฺเหยฺยุํ’’’.

«¿Qué piensas, Sīha? ¿De quién aceptarían los Arahants una ofrenda primero al momento de aceptar: de aquel hombre que no tiene fe, es mezquino, avaro e insultante, o de aquel hombre que tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente?» «Señor, respecto a ese hombre que no tiene fe, es mezquino, avaro e insultante, ¿cómo podrían los Arahants aceptar su ofrenda primero? Señor, es de aquel hombre que tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente, de quien los Arahants aceptarían la ofrenda primero».

‘‘ตํ กึ มญฺญสิ, สีห, กสฺส นุ โข อรหนฺโต ปฐมํ ธมฺมํ เทเสนฺตา เทเสยฺยุํ – ‘โย วา โส ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, โย วา โส ปุริโส สทฺโธ ทานปติ อนุปฺปทานรโต’’’ติ? ‘‘โย โส, ภนฺเต, ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, กินฺตํ ตสฺส อรหนฺโต ปฐมํ ธมฺมํ เทเสนฺตา เทเสสฺสนฺติ! โย จ โข โส, ภนฺเต, ปุริโส สทฺโธ ทานปติ อนุปฺปทานรโต ตสฺเสว อรหนฺโต ปฐมํ ธมฺมํ เทเสนฺตา เทเสยฺยุํ’’.

«¿Qué piensas, Sīha? ¿A quién enseñarían los Arahants el Dhamma primero al momento de enseñar: a aquel hombre que no tiene fe, es mezquino, avaro e insultante, o a aquel hombre que tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente?» «Señor, respecto a ese hombre que no tiene fe, es mezquino, avaro e insultante, ¿cómo podrían los Arahants enseñarle el Dhamma primero? Señor, es a aquel hombre que tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente, a quien los Arahants enseñarían el Dhamma primero».

‘‘ตํ [Pg.458] กึ มญฺญสิ, สีห, กสฺส นุ โข กลฺยาโณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคจฺเฉยฺย – ‘โย วา โส ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, โย วา โส ปุริโส สทฺโธ ทานปติ อนุปฺปทานรโต’’’ติ? ‘‘โย โส, ภนฺเต, ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, กินฺตํ ตสฺส กลฺยาโณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคจฺฉิสฺสติ! โย จ โข โส, ภนฺเต, ปุริโส สทฺโธ ทานปติ อนุปฺปทานรโต ตสฺเสว กลฺยาโณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคจฺเฉยฺย’’.

«¿Qué piensas, Sīha? ¿De quién se difundiría una buena reputación: de aquel hombre que no tiene fe, es mezquino, avaro e insultante, o de aquel hombre que tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente?» «Señor, respecto a ese hombre que no tiene fe, es mezquino, avaro e insultante, ¿cómo podría difundirse una buena reputación de él? Señor, es de aquel hombre que tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente, de quien se difundiría una buena reputación».

‘‘ตํ กึ มญฺญสิ, สีห, โก นุ โข ยํยเทว ปริสํ อุปสงฺกเมยฺย, ยทิ ขตฺติยปริสํ ยทิ พฺราหฺมณปริสํ ยทิ คหปติปริสํ ยทิ สมณปริสํ วิสารโท อุปสงฺกเมยฺย อมงฺกุภูโต – ‘โย วา โส ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, โย วา โส ปุริโส สทฺโธ ทานปติ อนุปฺปทานรโต’’’ติ? ‘‘โย โส, ภนฺเต, ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, กึ โส ยํยเทว ปริสํ อุปสงฺกมิสฺสติ, ยทิ ขตฺติยปริสํ ยทิ พฺราหฺมณปริสํ ยทิ คหปติปริสํ ยทิ สมณปริสํ วิสารโท อุปสงฺกมิสฺสติ อมงฺกุภูโต! โย จ โข โส, ภนฺเต, ปุริโส สทฺโธ ทานปติ อนุปฺปทานรโต โส ยํยเทว ปริสํ อุปสงฺกเมยฺย, ยทิ ขตฺติยปริสํ ยทิ พฺราหฺมณปริสํ ยทิ คหปติปริสํ ยทิ สมณปริสํ วิสารโท อุปสงฺกเมยฺย อมงฺกุภูโต’’.

«¿Qué piensas, Sīha? ¿Quién, al acercarse a cualquier asamblea, ya sea de nobles, de brahmanes, de jefes de hogar o de ascetas, lo haría con confianza y sin turbación: aquel hombre que no tiene fe, es mezquino, avaro e insultante, o aquel hombre que tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente?» «Señor, respecto a ese hombre que no tiene fe, es mezquino, avaro e insultante, ¿cómo podría acercarse a cualquier asamblea, ya sea de nobles, de brahmanes, de jefes de hogar o de ascetas, con confianza y sin turbación? Señor, es aquel hombre que tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente, quien, al acercarse a cualquier asamblea, ya sea de nobles, de brahmanes, de jefes de hogar o de ascetas, lo haría con confianza y sin turbación».

‘‘ตํ กึ มญฺญสิ, สีห, โก นุ โข กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺเชยฺย – ‘โย วา โส ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, โย วา โส ปุริโส สทฺโธ ทานปติ อนุปฺปทานรโต’’’ติ? ‘‘โย โส, ภนฺเต, ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, กึ โส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชิสฺสติ! โย จ โข โส, ภนฺเต, ปุริโส สทฺโธ ทานปติ อนุปฺปทานรโต โส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺเชยฺย’’.

«¿Qué piensas, Sīha? ¿Quién, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renacería en un buen destino, en un mundo celestial: aquel hombre que no tiene fe, es mezquino, avaro e insultante, o aquel hombre que tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente?» «Señor, respecto a ese hombre que no tiene fe, es mezquino, avaro e insultante, ¿cómo podría renacer en un buen destino, en un mundo celestial tras la disolución del cuerpo, después de la muerte? Señor, es aquel hombre que tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente, quien, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renacería en un buen destino, en un mundo celestial».

‘‘ยานิมานิ, ภนฺเต, ภควตา สนฺทิฏฺฐิกานิ ทานผลานิ อกฺขาตานิ, นาหํ เอตฺถ ภควโต สทฺธาย คจฺฉามิ. อหมฺปิ เอตานิ ชานามิ. อหํ, ภนฺเต, ทายโก ทานปติ, มํ อรหนฺโต ปฐมํ อนุกมฺปนฺตา อนุกมฺปนฺติ. อหํ, ภนฺเต, ทายโก ทานปติ, มํ อรหนฺโต ปฐมํ อุปสงฺกมนฺตา อุปสงฺกมนฺติ. อหํ, ภนฺเต, ทายโก ทานปติ, มยฺหํ อรหนฺโต ปฐมํ ปฏิคฺคณฺหนฺตา ปฏิคฺคณฺหนฺติ[Pg.459]. อหํ, ภนฺเต, ทายโก ทานปติ, มยฺหํ อรหนฺโต ปฐมํ ธมฺมํ เทเสนฺตา เทเสนฺติ. อหํ, ภนฺเต, ทายโก ทานปติ, มยฺหํ กลฺยาโณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคโต – ‘สีโห เสนาปติ ทายโก การโก สงฺฆุปฏฺฐาโก’ติ. อหํ, ภนฺเต, ทายโก ทานปติ ยํยเทว ปริสํ อุปสงฺกมามิ, ยทิ ขตฺติยปริสํ…เป… ยทิ สมณปริสํ วิสารโท อุปสงฺกมามิ อมงฺกุภูโต. ยานิมานิ, ภนฺเต, ภควตา สนฺทิฏฺฐิกานิ ทานผลานิ อกฺขาตานิ, นาหํ เอตฺถ ภควโต สทฺธาย คจฺฉามิ. อหมฺปิ เอตานิ ชานามิ. ยญฺจ โข มํ, ภนฺเต, ภควา เอวมาห – ‘ทายโก, สีห, ทานปติ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชตี’ติ. เอตาหํ น ชานามิ, เอตฺถ จ ปนาหํ, ภควโต สทฺธาย คจฺฉามี’’ติ. ‘‘เอวเมตํ, สีห; เอวเมตํ, สีห! ทายโก, สีห, ทานปติ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชตี’’ติ. จตุตฺถํ.

«Señor, respecto a estos frutos de la generosidad visibles en esta misma vida declarados por el Bienaventurado, no los acepto simplemente por fe en el Bienaventurado; yo mismo también los conozco. Señor, yo soy un donante, un maestro de la generosidad; los Arahants, al mostrar compasión, se compadecen de mí primero. Señor, yo soy un donante, un maestro de la generosidad; los Arahants, al acercarse, se acercan a mí primero. Señor, yo soy un donante, un maestro de la generosidad; los Arahants, al aceptar ofrendas, aceptan las mías primero. Señor, yo soy un donante, un maestro de la generosidad; los Arahants, al enseñar el Dhamma, me lo enseñan a mí primero. Señor, yo soy un donante, un maestro de la generosidad; mi buena reputación se ha difundido así: “El general Sīha es un donante, un hacedor de méritos, un servidor del Sangha”. Señor, yo soy un donante, un maestro de la generosidad; a cualquier asamblea a la que me acerque, ya sea una asamblea de nobles, de brahmanes, de hombres de casa o de contemplativos, me acerco con confianza y sin confusión. Señor, respecto a estos frutos de la generosidad visibles en esta misma vida declarados por el Bienaventurado, no los acepto simplemente por fe en el Bienaventurado; yo mismo también los conozco. Sin embargo, aquello que el Bienaventurado me ha dicho: “Sīha, el donante, el maestro de la generosidad, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renace en un destino feliz, en el mundo celestial”; esto no lo conozco, pero en esto deposito mi fe en el Bienaventurado». «Así es, Sīha; ¡así es, Sīha! Sīha, el donante, el maestro de la generosidad, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renace en un destino feliz, en el mundo celestial». Cuarto [Sutta].

๕. อรกฺเขยฺยสุตฺตํ

5. Arakkheyyasutta – Sutta sobre lo que no necesita ser guardado

๕๘. ‘‘จตฺตาริมานิ, ภิกฺขเว, ตถาคตสฺส อรกฺเขยฺยานิ, ตีหิ จ อนุปวชฺโช. กตมานิ จตฺตาริ ตถาคตสฺส อรกฺเขยฺยานิ? ปริสุทฺธกายสมาจาโร, ภิกฺขเว, ตถาคโต; นตฺถิ ตถาคตสฺส กายทุจฺจริตํ ยํ ตถาคโต รกฺเขยฺย – ‘มา เม อิทํ ปโร อญฺญาสี’ติ. ปริสุทฺธวจีสมาจาโร, ภิกฺขเว, ตถาคโต; นตฺถิ ตถาคตสฺส วจีทุจฺจริตํ ยํ ตถาคโต รกฺเขยฺย – ‘มา เม อิทํ ปโร อญฺญาสี’ติ. ปริสุทฺธมโนสมาจาโร, ภิกฺขเว, ตถาคโต; นตฺถิ ตถาคตสฺส มโนทุจฺจริตํ ยํ ตถาคโต รกฺเขยฺย – ‘มา เม อิทํ ปโร อญฺญาสี’ติ. ปริสุทฺธาชีโว, ภิกฺขเว, ตถาคโต; นตฺถิ ตถาคตสฺส มิจฺฉาอาชีโว ยํ ตถาคโต รกฺเขยฺย – ‘มา เม อิทํ ปโร อญฺญาสี’ติ. อิมานิ จตฺตาริ ตถาคตสฺส อรกฺเขยฺยานิ.

58. «Monjes, hay estas cuatro cosas del Tathāgata que no necesitan ser guardadas, y por tres razones él es irreprochable. ¿Cuáles son las cuatro cosas del Tathāgata que no necesitan ser guardadas? Monjes, el Tathāgata posee una conducta corporal pura; no hay en el Tathāgata ninguna mala conducta corporal que el Tathāgata deba ocultar pensando: “Que otro no sepa esto de mí”. Monjes, el Tathāgata posee una conducta verbal pura; no hay en el Tathāgata ninguna mala conducta verbal que el Tathāgata deba ocultar pensando: “Que otro no sepa esto de mí”. Monjes, el Tathāgata posee una conducta mental pura; no hay en el Tathāgata ninguna mala conducta mental que el Tathāgata deba ocultar pensando: “Que otro no sepa esto de mí”. Monjes, el Tathāgata posee un medio de vida puro; no hay en el Tathāgata ningún medio de vida incorrecto que el Tathāgata deba ocultar pensando: “Que otro no sepa esto de mí”. Estas son las cuatro cosas del Tathāgata que no necesitan ser guardadas.»

‘‘กตเมหิ ตีหิ อนุปวชฺโช? สฺวากฺขาตธมฺโม, ภิกฺขเว, ตถาคโต. ตตฺร วต มํ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา เทโว วา มาโร วา พฺรหฺมา วา โกจิ วา โลกสฺมึ สหธมฺเมน ปฏิโจเทสฺสติ – ‘อิติปิ ตฺวํ น สฺวากฺขาตธมฺโม’ติ. นิมิตฺตเมตํ, ภิกฺขเว, น สมนุปสฺสามิ. เอตมหํ, ภิกฺขเว[Pg.460], นิมิตฺตํ อสมนุปสฺสนฺโต เขมปฺปตฺโต อภยปฺปตฺโต เวสารชฺชปฺปตฺโต วิหรามิ.

«¿Por qué tres razones es irreprochable? Monjes, el Dhamma del Tathāgata está bien expuesto. En este sentido, no veo ninguna razón por la cual algún contemplativo, brahmán, deva, Māra, Brahmā o cualquier persona en el mundo pueda impugnarme legítimamente diciendo: “Por esta razón, tú no eres uno cuyo Dhamma está bien expuesto”. Monjes, al no ver tal motivo, permanezco en un estado de seguridad, sin temor y con plena confianza.»

‘‘สุปญฺญตฺตา โข ปน เม, ภิกฺขเว, สาวกานํ นิพฺพานคามินี ปฏิปทา. ยถาปฏิปนฺนา มม สาวกา อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรนฺติ. ตตฺร วต มํ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา เทโว วา มาโร วา พฺรหฺมา วา โกจิ วา โลกสฺมึ สหธมฺเมน ปฏิโจเทสฺสติ – ‘อิติปิ เต น สุปญฺญตฺตา สาวกานํ นิพฺพานคามินี ปฏิปทา. ยถาปฏิปนฺนา ตว สาวกา อาสวานํ ขยา…เป… สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรนฺตี’ติ. นิมิตฺตเมตํ, ภิกฺขเว, น สมนุปสฺสามิ. เอตมหํ, ภิกฺขเว, นิมิตฺตํ อสมนุปสฺสนฺโต เขมปฺปตฺโต อภยปฺปตฺโต เวสารชฺชปฺปตฺโต วิหรามิ.

«Además, monjes, el sendero que conduce al Nibbana ha sido bien prescrito por mí para mis discípulos. Siguiendo este sendero, mis discípulos, mediante la destrucción de las impurezas, realizan por sí mismos con conocimiento directo, en esta misma vida, la liberación de la mente y la liberación por la sabiduría, que están libres de impurezas, y permanecen en ellas tras haberlas alcanzado. En este sentido, no veo ninguna razón por la cual algún contemplativo, brahmán, deva, Māra, Brahmā o cualquier persona en el mundo pueda impugnarme legítimamente diciendo: “Por esta razón, el sendero que conduce al Nibbana no ha sido bien prescrito por ti para tus discípulos, de modo que quienes lo sigan... permanezcan en la liberación tras haberla alcanzado”. Monjes, al no ver tal motivo, permanezco en un estado de seguridad, sin temor y con plena confianza.»

‘‘อเนกสตา โข ปน เม, ภิกฺขเว, สาวกปริสา อาสวานํ ขยา…เป… สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรนฺติ. ตตฺร วต มํ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา เทโว วา มาโร วา พฺรหฺมา วา โกจิ วา โลกสฺมึ สหธมฺเมน ปฏิโจเทสฺสติ – ‘อิติปิ เต น อเนกสตา สาวกปริสา อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรนฺตี’ติ. นิมิตฺตเมตํ, ภิกฺขเว, น สมนุปสฺสามิ. เอตมหํ, ภิกฺขเว, นิมิตฺตํ อสมนุปสฺสนฺโต เขมปฺปตฺโต อภยปฺปตฺโต เวสารชฺชปฺปตฺโต วิหรามิ. อิเมหิ ตีหิ อนุปวชฺโช.

«Además, monjes, tengo muchos cientos de asambleas de discípulos que, mediante la destrucción de las impurezas... permanecen en la liberación tras haberla alcanzado. En este sentido, no veo ninguna razón por la cual algún contemplativo, brahmán, deva, Māra, Brahmā o cualquier persona en el mundo pueda impugnarme legítimamente diciendo: “Por esta razón, no tienes muchos cientos de asambleas de discípulos que, mediante la destrucción de las impurezas, realicen por sí mismos con conocimiento directo, en esta misma vida, la liberación de la mente y la liberación por la sabiduría... y permanezcan en ellas”. Monjes, al no ver tal motivo, permanezco en un estado de seguridad, sin temor y con plena confianza. Por estas tres razones él es irreprochable.»

‘‘อิมานิ โข, ภิกฺขเว, จตฺตาริ ตถาคตสฺส อรกฺเขยฺยานิ, อิเมหิ จ ตีหิ อนุปวชฺโช’’ติ. ปญฺจมํ.

«Monjes, estas son las cuatro cosas del Tathāgata que no necesitan ser guardadas, y por estas tres razones es irreprochable». Quinto [Sutta].

๖. กิมิลสุตฺตํ

6. Kimilasutta – Sutta de Kimila

๕๙. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา กิมิลายํ วิหรติ นิจุลวเน. อถ โข อายสฺมา กิมิโล เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา กิมิโล ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘โก นุ โข, ภนฺเต, เหตุ โก ปจฺจโย เยน ตถาคเต ปรินิพฺพุเต สทฺธมฺโม น จิรฏฺฐิติโก โหตี’’ติ?

59. Así lo he oído: En una ocasión, el Bienaventurado residía en Kimilā, en el bosque de Niculavana. Entonces, el venerable Kimila se acercó al Bienaventurado; habiéndose acercado, saludó respetuosamente al Bienaventurado y se sentó a un lado. Sentado a un lado, el venerable Kimila dijo esto al Bienaventurado: «Señor, ¿cuál es la causa, cuál es el motivo por el cual, habiendo el Tathāgata alcanzado el Parinibbana, el Verdadero Dhamma no perdura por mucho tiempo?».

‘‘อิธ[Pg.461], กิมิล, ตถาคเต ปรินิพฺพุเต ภิกฺขู ภิกฺขุนิโย อุปาสกา อุปาสิกาโย สตฺถริ อคารวา วิหรนฺติ อปฺปติสฺสา, ธมฺเม อคารวา วิหรนฺติ อปฺปติสฺสา, สงฺเฆ อคารวา วิหรนฺติ อปฺปติสฺสา, สิกฺขาย อคารวา วิหรนฺติ อปฺปติสฺสา, สมาธิสฺมึ อคารวา วิหรนฺติ อปฺปติสฺสา, อปฺปมาเท อคารวา วิหรนฺติ อปฺปติสฺสา, ปฏิสนฺถาเร อคารวา วิหรนฺติ อปฺปติสฺสา. อยํ โข, กิมิล, เหตุ อยํ ปจฺจโย เยน ตถาคเต ปรินิพฺพุเต สทฺธมฺโม น จิรฏฺฐิติโก โหตี’’ติ.

«Aquí, Kimila, cuando el Tathāgata ha alcanzado el Parinibbana, los monjes, las monjas, los seguidores laicos y las seguidoras laicas viven sin respeto y sin deferencia hacia el Maestro, viven sin respeto y sin deferencia hacia el Dhamma, viven sin respeto y sin deferencia hacia el Sangha, viven sin respeto y sin deferencia hacia el entrenamiento, viven sin respeto y sin deferencia hacia la concentración, viven sin respeto y sin deferencia hacia la diligencia, y viven sin respeto y sin deferencia hacia la cortesía. Esta es, Kimila, la causa, este es el motivo por el cual, habiendo el Tathāgata alcanzado el Parinibbana, el Verdadero Dhamma no perdura por mucho tiempo». Sexto [Sutta].

‘‘โก ปน, ภนฺเต, เหตุ โก ปจฺจโย เยน ตถาคเต ปรินิพฺพุเต สทฺธมฺโม จิรฏฺฐิติโก โหตี’’ติ? ‘‘อิธ, กิมิล, ตถาคเต ปรินิพฺพุเต ภิกฺขู ภิกฺขุนิโย อุปาสกา อุปาสิกาโย สตฺถริ สคารวา วิหรนฺติ สปฺปติสฺสา, ธมฺเม สคารวา วิหรนฺติ สปฺปติสฺสา, สงฺเฆ สคารวา วิหรนฺติ สปฺปติสฺสา, สิกฺขาย สคารวา วิหรนฺติ สปฺปติสฺสา, สมาธิสฺมึ สคารวา วิหรนฺติ สปฺปติสฺสา, อปฺปมาเท สคารวา วิหรนฺติ สปฺปติสฺสา, ปฏิสนฺถาเร สคารวา วิหรนฺติ สปฺปติสฺสา. อยํ โข, กิมิล, เหตุ อยํ ปจฺจโย เยน ตถาคเต ปรินิพฺพุเต สทฺธมฺโม จิรฏฺฐิติโก โหตี’’ติ. ฉฏฺฐํ.

¿Cuál es la causa, venerable señor, cuál es el motivo por el que, después de que el Tathāgata ha alcanzado el parinibbāna, el verdadero Dhamma perdura por largo tiempo? Aquí, Kimila, cuando el Tathāgata ha alcanzado el parinibbāna, los monjes, las monjas, los laicos y las laicas viven con respeto y deferencia hacia el Maestro, con respeto y deferencia hacia el Dhamma, con respeto y deferencia hacia el Sangha, con respeto y deferencia hacia el entrenamiento, con respeto y deferencia hacia la concentración, con respeto y deferencia hacia la diligencia, y con respeto y deferencia hacia la hospitalidad. Esta es, Kimila, la causa, este es el motivo por el cual, tras el parinibbāna del Tathāgata, el verdadero Dhamma perdura por mucho tiempo.

๗. สตฺตธมฺมสุตฺตํ

7. El Discurso sobre los Siete Dharmas

๖๐. ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ นจิรสฺเสว อาสวานํ ขยา…เป… สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหเรยฺย. กตเมหิ สตฺตหิ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สทฺโธ โหติ, สีลวา โหติ, พหุสฺสุโต โหติ, ปฏิสลฺลีโน โหติ, อารทฺธวีริโย โหติ, สติมา โหติ, ปญฺญวา โหติ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ นจิรสฺเสว อาสวานํ ขยา…เป… สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหเรยฺยา’’ติ. สตฺตมํ.

60. Monjes, poseyendo siete cualidades, un monje, antes de mucho tiempo, por la destrucción de las impurezas, habiendo realizado por sí mismo y habiendo alcanzado mediante el conocimiento directo la liberación de la mente y la liberación por la sabiduría que están libres de impurezas, permanece en ellas. ¿Cuáles son las siete? Aquí, monjes, un monje es devoto, es virtuoso, es muy instruido, vive en reclusión, es diligente en su esfuerzo, es atento y es sabio. Poseyendo estas siete cualidades, monjes, un monje, antes de mucho tiempo, por la destrucción de las impurezas... habiéndolo realizado por sí mismo, habiéndolo alcanzado, permanecería en ello.

๘. ปจลายมานสุตฺตํ

8. El Discurso sobre el que Cabecea

๖๑. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา ภคฺเคสุ วิหรติ สุสุมารคิเร เภสกฬาวเน มิคทาเย. เตน โข ปน สมเยน อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน มคเธสุ กลฺลวาฬปุตฺตคาเม ปจลายมาโน นิสินฺโน [Pg.462] โหติ. อทฺทสา โข ภควา ทิพฺเพน จกฺขุนา วิสุทฺเธน อติกฺกนฺตมานุสเกน อายสฺมนฺตํ มหาโมคฺคลฺลานํ มคเธสุ กลฺลวาฬปุตฺตคาเม ปจลายมานํ นิสินฺนํ. ทิสฺวา – เสยฺยถาปิ นาม พลวา ปุริโส สมิญฺชิตํ วา พาหํ ปสาเรยฺย, ปสาริตํ วา พาหํ สมิญฺเชยฺย, เอวเมวํ – ภคฺเคสุ สุสุมารคิเร เภสกฬาวเน มิคทาเย อนฺตรหิโต มคเธสุ กลฺลวาฬปุตฺตคาเม อายสฺมโต มหาโมคฺคลฺลานสฺส สมฺมุเข ปาตุรโหสิ. นิสีทิ ภควา ปญฺญตฺเต อาสเน. นิสชฺช โข ภควา อายสฺมนฺตํ มหาโมคฺคลฺลานํ เอตทโวจ –

61. Así lo he oído: En una ocasión, el Bienaventurado residía en el país de los bhaggas, en la Colina de los Cocodrilos, en el Bosque de Bhesakaḷā, en el Parque de los Ciervos. En aquel tiempo, el venerable Mahāmoggallāna estaba sentado en el pueblo de Kallavāḷaputta, en el país de Magadha, cabeceando de sueño. El Bienaventurado vio al venerable Mahāmoggallāna en el país de Magadha, en el pueblo de Kallavāḷaputta, sentado y cabeceando, con su visión divina, pura y superior a la humana. Al verlo —tal como un hombre fuerte extendería su brazo doblado o doblaría su brazo extendido—, desapareció del Bosque de Bhesakaḷā, en el Parque de los Ciervos, en la Colina de los Cocodrilos en el país de los bhaggas, y apareció frente al venerable Mahāmoggallāna en el pueblo de Kallavāḷaputta, en el país de Magadha. El Bienaventurado se sentó en el asiento preparado y, habiéndose sentado, le dijo esto al venerable Mahāmoggallāna:

‘‘ปจลายสิ โน ตฺวํ, โมคฺคลฺลาน, ปจลายสิ โน ตฺวํ, โมคฺคลฺลานา’’ติ? ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตสฺมาติห, โมคฺคลฺลาน, ยถาสญฺญิสฺส เต วิหรโต ตํ มิทฺธํ โอกฺกมติ, ตํ สญฺญํ มา มนสากาสิ, ตํ สญฺญํ มา พหุลมกาสิ. ฐานํ โข ปเนตํ, โมคฺคลฺลาน, วิชฺชติ ยํ เต เอวํ วิหรโต ตํ มิทฺธํ ปหีเยถ’’.

¿Estás cabeceando, Moggallāna? ¿Estás cabeceando, Moggallāna? Sí, venerable señor. En tal caso, Moggallāna, cuando te sobrevenga la modorra mientras permaneces con cierta percepción, no prestes atención a esa percepción, no la cultives frecuentemente. Es posible, Moggallāna, que al actuar así, esa modorra se te quite.

‘‘โน เจ เต เอวํ วิหรโต ตํ มิทฺธํ ปหีเยถ, ตโต ตฺวํ, โมคฺคลฺลาน, ยถาสุตํ ยถาปริยตฺตํ ธมฺมํ เจตสา อนุวิตกฺเกยฺยาสิ อนุวิจาเรยฺยาสิ, มนสา อนุเปกฺเขยฺยาสิ. ฐานํ โข ปเนตํ วิชฺชติ ยํ เต เอวํ วิหรโต ตํ มิทฺธํ ปหีเยถ.

Si al actuar así la modorra no se te quita, entonces, Moggallāna, debes reflexionar, ponderar y examinar mentalmente el Dhamma tal como lo has oído y aprendido. Es posible que al actuar así, esa modorra se te quite.

‘‘โน เจ เต เอวํ วิหรโต ตํ มิทฺธํ ปหีเยถ, ตโต ตฺวํ, โมคฺคลฺลาน, ยถาสุตํ ยถาปริยตฺตํ ธมฺมํ วิตฺถาเรน สชฺฌายํ กเรยฺยาสิ. ฐานํ โข ปเนตํ วิชฺชติ ยํ เต เอวํ วิหรโต ตํ มิทฺธํ ปหีเยถ.

Si al actuar así la modorra no se te quita, entonces, Moggallāna, debes recitar en detalle el Dhamma tal como lo has oído y aprendido. Es posible que al actuar así, esa modorra se te quite.

‘‘โน เจ เต เอวํ วิหรโต ตํ มิทฺธํ ปหีเยถ, ตโต ตฺวํ, โมคฺคลฺลาน, อุโภ กณฺณโสตานิ อาวิญฺเฉยฺยาสิ, ปาณินา คตฺตานิ อนุมชฺเชยฺยาสิ. ฐานํ โข ปเนตํ วิชฺชติ ยํ เต เอวํ วิหรโต ตํ มิทฺธํ ปหีเยถ.

Si al actuar así la modorra no se te quita, entonces, Moggallāna, debes tirarte de ambos lóbulos de las orejas y frotarte los miembros con las manos. Es posible que al actuar así, esa modorra se te quite.

‘‘โน เจ เต เอวํ วิหรโต ตํ มิทฺธํ ปหีเยถ, ตโต ตฺวํ, โมคฺคลฺลาน, อุฏฺฐายาสนา อุทเกน อกฺขีนิ อนุมชฺชิตฺวา ทิสา อนุวิโลเกยฺยาสิ[Pg.463], นกฺขตฺตานิ ตารกรูปานิ อุลฺโลเกยฺยาสิ. ฐานํ โข ปเนตํ วิชฺชติ ยํ เต เอวํ วิหรโต ตํ มิทฺธํ ปหีเยถ.

Si al actuar así la modorra no se te quita, entonces, Moggallāna, debes levantarte de tu asiento, lavarte los ojos con agua y mirar hacia las distintas direcciones, y contemplar las constelaciones y las estrellas. Es posible que al actuar así, esa modorra se te quite.

‘‘โน เจ เต เอวํ วิหรโต ตํ มิทฺธํ ปหีเยถ, ตโต ตฺวํ, โมคฺคลฺลาน, อาโลกสญฺญํ มนสิ กเรยฺยาสิ, ทิวาสญฺญํ อธิฏฺฐเหยฺยาสิ – ยถา ทิวา ตถา รตฺตึ ยถา รตฺตึ ตถา ทิวา. อิติ วิวเฏน เจตสา อปริโยนทฺเธน สปฺปภาสํ จิตฺตํ ภาเวยฺยาสิ. ฐานํ โข ปเนตํ วิชฺชติ ยํ เต เอวํ วิหรโต ตํ มิทฺธํ ปหีเยถ.

Si al actuar así la modorra no se te quita, entonces, Moggallāna, debes prestar atención a la percepción de la luz, establecer la percepción del día: así como es de día, así sea de noche; así como es de noche, así sea de día. De este modo, con una mente abierta y sin obstáculos, debes desarrollar una mente luminosa. Es posible que al actuar así, esa modorra se te quite.

‘‘โน เจ เต เอวํ วิหรโต ตํ มิทฺธํ ปหีเยถ, ตโต ตฺวํ, โมคฺคลฺลาน, ปจฺฉาปุเรสญฺญี จงฺกมํ อธิฏฺฐเหยฺยาสิ อนฺโตคเตหิ อินฺทฺริเยหิ อพหิคเตน มานเสน. ฐานํ โข ปเนตํ วิชฺชติ ยํ เต เอวํ วิหรโต ตํ มิทฺธํ ปหีเยถ.

Si al actuar así la modorra no se te quita, entonces, Moggallāna, debes establecer la meditación caminando, con la percepción de ir y venir, con las facultades vueltas hacia adentro y la mente no dispersa hacia afuera. Es posible que al actuar así, esa modorra se te quite.

‘‘โน เจ เต เอวํ วิหรโต ตํ มิทฺธํ ปหีเยถ, ตโต ตฺวํ, โมคฺคลฺลาน, ทกฺขิเณน ปสฺเสน สีหเสยฺยํ กปฺเปยฺยาสิ ปาเท ปาทํ อจฺจาธาย สโต สมฺปชาโน อุฏฺฐานสญฺญํ มนสิ กริตฺวา. ปฏิพุทฺเธน จ เต, โมคฺคลฺลาน, ขิปฺปญฺเญว ปจฺจุฏฺฐาตพฺพํ – ‘น เสยฺยสุขํ น ปสฺสสุขํ น มิทฺธสุขํ อนุยุตฺโต วิหริสฺสามี’ติ. เอวญฺหิ เต, โมคฺคลฺลาน, สิกฺขิตพฺพํ.

Si al actuar así la modorra no se te quita, entonces, Moggallāna, debes adoptar la postura del león recostándote sobre tu lado derecho, colocando un pie sobre el otro, atento y plenamente consciente, manteniendo en mente la percepción de levantarte. Tan pronto como despiertes, Moggallāna, debes levantarte rápidamente pensando: 'No viviré entregado al placer de dormir, al placer de recostarme, ni al placer de la modorra'. Así es, Moggallāna, como debes entrenarte.

‘‘ตสฺมาติห, โมคฺคลฺลาน, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘น อุจฺจาโสณฺฑํ ปคฺคเหตฺวา กุลานิ อุปสงฺกมิสฺสามี’ติ. เอวญฺหิ เต, โมคฺคลฺลาน, สิกฺขิตพฺพํ. สเจ, โมคฺคลฺลาน, ภิกฺขุ อุจฺจาโสณฺฑํ ปคฺคเหตฺวา กุลานิ อุปสงฺกมติ, สนฺติ หิ, โมคฺคลฺลาน, กุเลสุ กิจฺจกรณียานิ. เยหิ มนุสฺสา อาคตํ ภิกฺขุํ น มนสิ กโรนฺติ, ตตฺร ภิกฺขุสฺส เอวํ โหติ – ‘โกสุ นาม อิทานิ มํ อิมสฺมึ กุเล ปริภินฺทิ, วิรตฺตรูปา ทานิเม มยิ มนุสฺสา’ติ. อิติสฺส อลาเภน มงฺกุภาโว, มงฺกุภูตสฺส อุทฺธจฺจํ, อุทฺธตสฺส อสํวโร, อสํวุตสฺส อารา จิตฺตํ สมาธิมฺหา.

Por lo tanto, Moggallāna, así es como debes entrenarte: 'No me acercaré a las familias con la trompa en alto (con arrogancia)'. Así es como debes entrenarte. Pues si un monje se acerca a las familias con la trompa en alto, Moggallāna, ocurre que las familias tienen sus propios quehaceres y obligaciones. Debido a esto, las personas podrían no prestar atención al monje que ha llegado. Entonces, el monje piensa: '¿Quién habrá indispuesto a esta familia contra mí ahora? Estas personas parecen ahora indiferentes hacia mí'. De este modo, al no recibir nada, se siente desanimado; el que está desanimado se vuelve inquieto; el que está inquieto carece de moderación; y el que no tiene moderación, su mente se aleja de la concentración.

‘‘ตสฺมาติห, โมคฺคลฺลาน, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘น วิคฺคาหิกกถํ กเถสฺสามี’ติ. เอวญฺหิ เต, โมคฺคลฺลาน, สิกฺขิตพฺพํ. วิคฺคาหิกาย, โมคฺคลฺลาน, กถาย สติ [Pg.464] กถาพาหุลฺลํ ปาฏิกงฺขํ, กถาพาหุลฺเล สติ อุทฺธจฺจํ, อุทฺธตสฺส อสํวโร, อสํวุตสฺส อารา จิตฺตํ สมาธิมฺหา. นาหํ, โมคฺคลฺลาน, สพฺเพเหว สํสคฺคํ วณฺณยามิ. น ปนาหํ, โมคฺคลฺลาน, สพฺเพเหว สํสคฺคํ น วณฺณยามิ. สคหฏฺฐปพฺพชิเตหิ โข อหํ, โมคฺคลฺลาน, สํสคฺคํ น วณฺณยามิ. ยานิ จ โข ตานิ เสนาสนานิ อปฺปสทฺทานิ อปฺปนิคฺโฆสานิ วิชนวาตานิ มนุสฺสราหสฺเสยฺยกานิ ปฏิสลฺลานสารุปฺปานิ ตถารูเปหิ เสนาสเนหิ สํสคฺคํ วณฺณยามี’’ติ.

“Por lo tanto, Moggallāna, así debes entrenarte: ‘No entablaré conversaciones polémicas’. De esta manera, Moggallāna, es como debes entrenarte. Pues, Moggallāna, cuando hay conversaciones polémicas, es de esperar que las palabras se multipliquen; cuando las palabras se multiplican, surge la agitación; para el agitado no hay autocontrol; y para quien carece de autocontrol, la mente se aleja de la concentración. Moggallāna, yo no alabo la asociación con todos; sin embargo, Moggallāna, tampoco desaconsejo la asociación con todos. No alabo la asociación con la multitud de laicos y monjes. Pero sí alabo la asociación con aquellos lugares de retiro silenciosos, libres de ruidos, alejados del bullicio de la gente, propicios para la privacidad humana y adecuados para la reclusión”.

เอวํ วุตฺเต อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘กิตฺตาวตา นุ โข, ภนฺเต, ภิกฺขุ สํขิตฺเตน ตณฺหาสงฺขยวิมุตฺโต โหติ อจฺจนฺตนิฏฺโฐ อจฺจนฺตโยคกฺเขมี อจฺจนฺตพฺรหฺมจารี อจฺจนฺตปริโยสาโน เสฏฺโฐ เทวมนุสฺสาน’’นฺติ?

Habiendo dicho esto, el venerable Mahāmoggallāna dijo al Bienaventurado: “Señor, ¿en qué medida un monje, en resumen, está liberado mediante la destrucción de la avidez, ha alcanzado la meta absoluta, la seguridad definitiva de los vínculos, la vida santa suprema, el fin último y es el más excelente entre los seres divinos y humanos?”.

‘‘อิธ, โมคฺคลฺลาน, ภิกฺขุโน สุตํ โหติ – ‘สพฺเพ ธมฺมา นาลํ อภินิเวสายา’ติ; เอวญฺเจตํ, โมคฺคลฺลาน, ภิกฺขุโน สุตํ โหติ – ‘สพฺเพ ธมฺมา นาลํ อภินิเวสายา’ติ. โส สพฺพํ ธมฺมํ อภิชานาติ, สพฺพํ ธมฺมํ อภิญฺญาย สพฺพํ ธมฺมํ ปริชานาติ. สพฺพํ ธมฺมํ ปริญฺญาย ยํกิญฺจิ เวทนํ เวทิยติ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา. โส ตาสุ เวทนาสุ อนิจฺจานุปสฺสี วิหรติ, วิราคานุปสฺสี วิหรติ, นิโรธานุปสฺสี วิหรติ, ปฏินิสฺสคฺคานุปสฺสี วิหรติ. โส ตาสุ เวทนาสุ อนิจฺจานุปสฺสี วิหรนฺโต วิราคานุปสฺสี วิหรนฺโต นิโรธานุปสฺสี วิหรนฺโต ปฏินิสฺสคฺคานุปสฺสี วิหรนฺโต น กิญฺจิ โลเก อุปาทิยติ, อนุปาทิยํ น ปริตสฺสติ, อปริตสฺสํ ปจฺจตฺตํเยว ปรินิพฺพายติ. ‘ขีณา ชาติ, วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ, กตํ กรณียํ, นาปรํ อิตฺถตฺตายา’ติ ปชานาติ. เอตฺตาวตา โข, โมคฺคลฺลาน, ภิกฺขุ สํขิตฺเตน ตณฺหาสงฺขยวิมุตฺโต โหติ อจฺจนฺตนิฏฺโฐ อจฺจนฺตโยคกฺเขมี อจฺจนฺตพฺรหฺมจารี อจฺจนฺตปริโยสาโน เสฏฺโฐ เทวมนุสฺสาน’’นฺติ. อฏฺฐมํ.

“Aquí, Moggallāna, un monje escucha lo siguiente: ‘No conviene apegarse a ningún fenómeno’; y cuando un monje ha escuchado que nada merece ser tomado como propio, comprende directamente todos los fenómenos; habiéndolos comprendido directamente, los comprende plenamente. Al comprender plenamente todos los fenómenos, cualquier sensación que experimente —ya sea placentera, dolorosa o ni dolorosa ni placentera—, vive contemplando la impermanencia en esas sensaciones, vive contemplando el desapasionamiento, vive contemplando el cese, vive contemplando el desapego. Mientras vive contemplando la impermanencia, el desapasionamiento, el cese y el desapego en tales sensaciones, no se aferra a nada en el mundo; al no aferrarse, no se angustia; al no angustiarse, alcanza la extinción total por sí mismo. Comprende: ‘El nacimiento se ha extinguido, la vida santa ha sido vivida, lo que debía hacerse se ha cumplido, no hay más por venir para este estado de existencia’. En esta medida, Moggallāna, un monje está, en resumen, liberado por la destrucción de la avidez, ha alcanzado la meta absoluta, la seguridad definitiva de los vínculos, la vida santa suprema, el fin último y es el más excelente entre los seres divinos y humanos”. Octavo [Sutta].

๙. เมตฺตสุตฺตํ

9. Discurso sobre el Amor Universal

๖๒. ‘‘มา[Pg.465], ภิกฺขเว, ปุญฺญานํ ภายิตฺถ. สุขสฺเสตํ, ภิกฺขเว, อธิวจนํ ยทิทํ ปุญฺญานิ. อภิชานามิ โข ปนาหํ, ภิกฺขเว, ทีฆรตฺตํ กตานํ ปุญฺญานํ ทีฆรตฺตํ อิฏฺฐํ กนฺตํ มนาปํ วิปากํ ปจฺจนุภูตํ. สตฺต วสฺสานิ เมตฺตํ จิตฺตํ ภาเวสึ. สตฺต วสฺสานิ เมตฺตํ จิตฺตํ ภาเวตฺวา สตฺต สํวฏฺฏวิวฏฺฏกปฺเป นยิมํ โลกํ ปุนาคมาสึ. สํวฏฺฏมาเน สุทาหํ, ภิกฺขเว, โลเก อาภสฺสรูปโค โหมิ, วิวฏฺฏมาเน โลเก สุญฺญํ พฺรหฺมวิมานํ อุปปชฺชามิ.

62. “Monjes, no temáis a los méritos. ‘Méritos’ es un nombre para la felicidad. Monjes, bien sé que por largo tiempo he experimentado los frutos deseables, placenteros y encantadores de los méritos realizados durante mucho tiempo. Durante siete años cultivé una mente de amor universal. Habiendo cultivado una mente de amor universal durante siete años, no regresé a este mundo durante siete ciclos de contracción y expansión del universo. Cuando el mundo se contraía, monjes, yo renacía en el reino de Ābhassara; cuando el mundo se expandía, aparecía en el palacio de Brahma que estaba vacío”.

‘‘ตตฺร สุทํ, ภิกฺขเว, พฺรหฺมา โหมิ มหาพฺรหฺมา อภิภู อนภิภูโต อญฺญทตฺถุทโส วสวตฺตี. ฉตฺตึสกฺขตฺตุํ โข ปนาหํ, ภิกฺขเว, สกฺโก อโหสึ เทวานมินฺโท; อเนกสตกฺขตฺตุํ ราชา อโหสึ จกฺกวตฺตี ธมฺมิโก ธมฺมราชา จาตุรนฺโต วิชิตาวี ชนปทตฺถาวริยปฺปตฺโต สตฺตรตนสมนฺนาคโต. ตสฺส มยฺหํ, ภิกฺขเว, อิมานิ สตฺต รตนานิ อเหสุํ, เสยฺยถิทํ – จกฺกรตนํ, หตฺถิรตนํ, อสฺสรตนํ, มณิรตนํ, อิตฺถิรตนํ, คหปติรตนํ, ปริณายกรตนเมว สตฺตมํ. ปโรสหสฺสํ โข ปน เม, ภิกฺขเว, ปุตฺตา อเหสุํ สูรา วีรงฺครูปา ปรเสนปฺปมทฺทนา. โส อิมํ ปถวึ สาครปริยนฺตํ อทณฺเฑน อสตฺเถน ธมฺเมน อภิวิชิย อชฺฌาวสิ’’นฺติ.

“Allí, monjes, yo era el Gran Brahma, el vencedor no vencido, el que todo lo ve, el soberano. Además, monjes, fui Sakka, el señor de los dioses, treinta y seis veces; y cientos de veces fui un rey monarca universal, justo, rey del Dhamma, soberano de los cuatro confines, victorioso, que trajo estabilidad a su nación y poseía los siete tesoros. Monjes, yo poseía estos siete tesoros, a saber: el tesoro de la rueda, el tesoro del elefante, el tesoro del caballo, el tesoro de la joya, el tesoro de la mujer, el tesoro del tesorero y, como séptimo, el tesoro del consejero. Además, monjes, tuve más de mil hijos, valientes, de porte heroico y capaces de derrotar a ejércitos ajenos. Yo goberné esta tierra rodeada por el océano, habiéndola conquistado no con el castigo ni con las armas, sino mediante el Dhamma”.

‘‘ปสฺส ปุญฺญานํ วิปากํ, กุสลานํ สุเขสิโน ;

เมตฺตํ จิตฺตํ วิภาเวตฺวา, สตฺต วสฺสานิ ภิกฺขโว ;

สตฺตสํวฏฺฏวิวฏฺฏกปฺเป, นยิมํ โลกํ ปุนาคมึ.

“Observad el fruto de los méritos y de las acciones saludables de quien busca la felicidad. Habiendo cultivado una mente de amor universal durante siete años, monjes, no regresé a este mundo durante siete ciclos de contracción y expansión del universo”.

‘‘สํวฏฺฏมาเน โลกมฺหิ, โหมิ อาภสฺสรูปโค;

วิวฏฺฏมาเน โลกสฺมึ, สุญฺญพฺรหฺมูปโค อหุํ.

“Cuando el mundo se contraía, renacía en el reino de Ābhassara; cuando el mundo se expandía, habitaba en el palacio vacío de Brahma”.

‘‘สตฺตกฺขตฺตุํ มหาพฺรหฺมา, วสวตฺตี ตทา อหุํ;

ฉตฺตึสกฺขตฺตุํ เทวินฺโท, เทวรชฺชมการยึ.

“Siete veces fui el Gran Brahma, el soberano; treinta y seis veces fui Sakka, el señor de los dioses, ejerciendo la soberanía divina”.

‘‘จกฺกวตฺตี [Pg.466] อหุํ ราชา, ชมฺพุมณฺฑสฺส อิสฺสโร;

มุทฺธาวสิตฺโต ขตฺติโย, มนุสฺสาธิปตี อหุํ.

“Fui un rey monarca universal, soberano de Jambudīpa; fui un guerrero consagrado, jefe de los hombres”.

‘‘อทณฺเฑน อสตฺเถน, วิเชยฺย ปถวึ อิมํ;

อสาหเสน กมฺเมน, สเมน อนุสาสิ ตํ.

“Habiendo conquistado esta tierra sin castigos ni armas, la goberné mediante la justicia, sin violencia y con equidad”.

‘‘ธมฺเมน รชฺชํ กาเรตฺวา, อสฺมึ ปถวิมณฺฑเล;

มหทฺธเน มหาโภเค, อฑฺเฒ อชายิหํ กุเล.

“Habiendo ejercido el reinado con justicia en este mundo, nací en una familia próspera, de gran riqueza y abundantes posesiones”.

‘‘สพฺพกาเมหิ สมฺปนฺเน, รตเนหิ จ สตฺตหิ;

พุทฺธา สงฺคาหกา โลเก, เตหิ เอตํ สุเทสิตํ.

“En un mundo colmado de todos los placeres y de los siete tesoros, aparecen los Budas que ayudan al mundo; esto ha sido bien enseñado por ellos”.

‘‘เอโส เหตุ มหนฺตสฺส, ปถพฺโย เม น วิปชฺชติ ;

ปหูตวิตฺตูปกรโณ, ราชา โหติ ปตาปวา.

“Esta es la causa de la grandeza: mi soberanía sobre la tierra no declina; el rey, poseedor de abundantes riquezas y medios, es majestuoso”.

‘‘อิทฺธิมา ยสวา โหติ, ชมฺพุมณฺฑสฺส อิสฺสโร;

โก สุตฺวา นปฺปสีเทยฺย, อปิ กณฺหาภิชาติโย.

“Es poderoso y glorioso, soberano de Jambudīpa. ¿Quién, al escuchar esto, no se llenaría de fe, incluso alguien de oscuro linaje?”.

‘‘ตสฺมา หิ อตฺตกาเมน, มหตฺตมภิกงฺขตา;

สทฺธมฺโม ครุกาตพฺโพ, สรํ พุทฺธานสาสน’’นฺติ. นวมํ;

“Por lo tanto, quien busca su propio bien y anhela la grandeza, debe honrar el Verdadero Dhamma, recordando la enseñanza de los Budas”. Noveno [Sutta].

๑๐. ภริยาสุตฺตํ

10. Discurso sobre las Esposas

๖๓. อถ โข ภควา ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย เยน อนาถปิณฺฑิกสฺส คหปติสฺส นิเวสนํ เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ. เตน โข ปน สมเยน อนาถปิณฺฑิกสฺส คหปติสฺส นิเวสเน มนุสฺสา อุจฺจาสทฺทา มหาสทฺทา โหนฺติ. อถ โข อนาถปิณฺฑิโก คหปติ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข อนาถปิณฺฑิกํ คหปตึ ภควา เอตทโวจ –

63. Entonces, el Bienaventurado, habiéndose vestido por la mañana y tomando su cuenco y su manto, se dirigió a la residencia del banquero Anāthapiṇḍika; al llegar, se sentó en el asiento preparado. En aquel momento, en la residencia de Anāthapiṇḍika, las personas hablaban en voz muy alta y hacían un gran estrépito. Entonces, el banquero Anāthapiṇḍika se acercó al Bienaventurado; habiéndose acercado y saludado respetuosamente al Bienaventurado, se sentó a un lado. Mientras el banquero Anāthapiṇḍika estaba sentado a un lado, el Bienaventurado le dijo esto:

‘‘กึ [Pg.467] นุ เต, คหปติ, นิเวสเน มนุสฺสา อุจฺจาสทฺทา มหาสทฺทา เกวฏฺฏา มญฺเญ มจฺฉวิโลเป’’ติ? ‘‘อยํ, ภนฺเต, สุชาตา ฆรสุณฺหา อฑฺฒกุลา อานีตา. สา เนว สสฺสุํ อาทิยติ, น สสุรํ อาทิยติ, น สามิกํ อาทิยติ, ภควนฺตมฺปิ น สกฺกโรติ น ครุํ กโรติ น มาเนติ น ปูเชตี’’ติ.

“¿Qué es esto, hombre de familia? En tu casa la gente habla con voces tan fuertes y ruidosas que me parece como si fueran pescadores en una subasta de peces”. “Señor, es Sujata, mi nuera, que proviene de una familia rica. No respeta a su suegra, ni a su suegro, ni a su marido, y tampoco rinde honor, respeto, reverencia ni devoción al Bendito”.

อถ โข ภควา สุชาตํ ฆรสุณฺหํ อามนฺเตสิ – ‘‘เอหิ, สุชาเต’’ติ! ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข สุชาตา ฆรสุณฺหา ภควโต ปฏิสฺสุตฺวา เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข สุชาตํ ฆรสุณฺหํ ภควา เอตทโวจ –

Entonces el Bendito llamó a Sujata, la nuera: “¡Ven, Sujata!”. “Sí, Señor”, respondió Sujata a las palabras del Bendito y se acercó a él; tras acercarse, saludó al Bendito y se sentó a un lado. Una vez sentada, el Bendito le dijo esto:

‘‘สตฺต โข อิมา, สุชาเต, ปุริสสฺส ภริยาโย. กตมา สตฺต? วธกสมา, โจรีสมา, อยฺยสมา, มาตาสมา, ภคินีสมา, สขีสมา, ทาสีสมา. อิมา โข, สุชาเต, สตฺต ปุริสสฺส ภริยาโย. ตาสํ ตฺวํ กตมา’’ติ? ‘‘น โข อหํ, ภนฺเต, อิมสฺส ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามิ. สาธุ เม, ภนฺเต, ภควา ตถา ธมฺมํ เทเสตุ ยถาหํ อิมสฺส ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ ชาเนยฺย’’นฺติ. ‘‘เตน หิ, สุชาเต, สุณาหิ, สาธุกํ มนสิ กโรหิ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข สุชาตา ฆรสุณฺหา ภควโต ปจฺจสฺโสสิ. ภควา เอตทโวจ –

“Sujata, hay siete tipos de esposas de un hombre. ¿Cuáles son las siete? La esposa similar a un verdugo, la similar a una ladrona, la similar a una dueña, la similar a una madre, la similar a una hermana, la similar a una amiga y la similar a una sirvienta. Estas son, Sujata, las siete esposas de un hombre. ¿Cuál de ellas eres tú?”. “Señor, no entiendo en detalle el significado de lo que el Bendito ha dicho de forma resumida. Sería bueno, Señor, que el Bendito me enseñara el Dhamma de tal manera que yo pudiera entender en detalle el significado de lo dicho brevemente”. “En ese caso, Sujata, escucha y presta mucha atención; hablaré”. “Sí, Señor”, respondió Sujata al Bendito. El Bendito dijo esto:

‘‘ปทุฏฺฐจิตฺตา อหิตานุกมฺปินี,อญฺเญสุ รตฺตา อติมญฺญเต ปตึ;

ธเนน กีตสฺส วธาย อุสฺสุกา,ยา เอวรูปา ปุริสสฺส ภริยา;

‘วธา จ ภริยา’ติ จ สา ปวุจฺจติ.

“De mente corrupta, sin compasión por el bienestar, atraída por otros hombres y despreciando a su esposo; dispuesta a matar a aquel que la compró con su riqueza: tal tipo de esposa de un hombre es llamada tanto ‘verdugo’ como ‘esposa’”.

‘‘ยํ อิตฺถิยา วินฺทติ สามิโก ธนํ,สิปฺปํ วณิชฺชญฺจ กสึ อธิฏฺฐหํ;

อปฺปมฺปิ ตสฺส อปหาตุมิจฺฉติ,ยา เอวรูปา ปุริสสฺส ภริยา;

‘โจรี จ ภริยา’ติ จ สา ปวุจฺจติ.

“Cualquier riqueza que el esposo obtenga mediante su oficio, comercio o agricultura; ella desea apropiarse incluso de una pequeña parte de eso: tal tipo de esposa de un hombre es llamada tanto ‘ladrona’ como ‘esposa’”.

‘‘อกมฺมกามา [Pg.468] อลสา มหคฺฆสา,ผรุสา จ จณฺฑี ทุรุตฺตวาทินี;

อุฏฺฐายกานํ อภิภุยฺย วตฺตติ,ยา เอวรูปา ปุริสสฺส ภริยา;

‘อยฺยา จ ภริยา’ติ จ สา ปวุจฺจติ.

“Sin deseo de trabajar, perezosa, glotona, ruda, feroz y de lenguaje áspero; vive dominando a su esposo que es diligente y esforzado: tal tipo de esposa de un hombre es llamada tanto ‘dueña’ como ‘esposa’”.

‘‘ยา สพฺพทา โหติ หิตานุกมฺปินี,มาตาว ปุตฺตํ อนุรกฺขเต ปตึ;

ตโต ธนํ สมฺภตมสฺส รกฺขติ,ยา เอวรูปา ปุริสสฺส ภริยา;

‘มาตา จ ภริยา’ติ จ สา ปวุจฺจติ.

“Aquella que siempre es compasiva con el bienestar de su esposo, cuidándolo como una madre a su hijo; y protege la riqueza que él ha acumulado: tal tipo de esposa de un hombre es llamada tanto ‘madre’ como ‘esposa’”.

‘‘ยถาปิ เชฏฺฐา ภคินี กนิฏฺฐกา,สคารวา โหติ สกมฺหิ สามิเก;

หิรีมนา ภตฺตุวสานุวตฺตินี,ยา เอวรูปา ปุริสสฺส ภริยา;

‘ภคินี จ ภริยา’ติ จ สา ปวุจฺจติ.

“Tal como una hermana mayor o menor es respetuosa con su propio hermano; así ella es con su esposo, con mente modesta y siguiendo sus deseos: tal tipo de esposa de un hombre es llamada tanto ‘hermana’ como ‘esposa’”.

‘‘ยาจีธ ทิสฺวาน ปตึ ปโมทติ,สขี สขารํว จิรสฺสมาคตํ;

โกเลยฺยกา สีลวตี ปติพฺพตา,ยา เอวรูปา ปุริสสฺส ภริยา;

‘สขี จ ภริยา’ติ จ สา ปวุจฺจติ.

“Aquella que se alegra al ver aquí a su esposo, como una amiga al ver a un amigo que ha llegado después de mucho tiempo; de buena cuna, virtuosa y devota a su esposo: tal tipo de esposa de un hombre es llamada tanto ‘amiga’ como ‘esposa’”.

‘‘อกฺกุทฺธสนฺตา วธทณฺฑตชฺชิตา,อทุฏฺฐจิตฺตา ปติโน ติติกฺขติ;

อกฺโกธนา ภตฺตุวสานุวตฺตินี,ยา เอวรูปา ปุริสสฺส ภริยา;

‘ทาสี จ ภริยา’ติ จ สา ปวุจฺจติ.

“Sin enojo incluso cuando es amenazada con castigos o la vara, con mente sin odio, soporta pacientemente a su esposo; sin ira y siguiendo sus deseos: tal tipo de esposa de un hombre es llamada tanto ‘sirvienta’ como ‘esposa’”.

‘‘ยาจีธ ภริยา วธกาติ วุจฺจติ,‘โจรี จ อยฺยา’ติ จ ยา ปวุจฺจติ;

ทุสฺสีลรูปา ผรุสา อนาทรา,กายสฺส เภทา นิรยํ วชนฺติ ตา.

“Aquellas esposas llamadas aquí ‘verdugo’, ‘ladrona’ o ‘dueña’; carentes de virtud, rudas e irrespetuosas, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, van al infierno”.

‘‘ยาจีธ [Pg.469] มาตา ภคินี สขีติ จ,‘ทาสี จ ภริยา’ติ จ สา ปวุจฺจติ;

สีเล ฐิตตฺตา จิรรตฺตสํวุตา,กายสฺส เภทา สุคตึ วชนฺติ ตา’’ติ.

“Aquellas llamadas aquí ‘madre’, ‘hermana’, ‘amiga’ o ‘sirvienta’; establecidas en la virtud y restringidas durante mucho tiempo, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, van a un buen destino, a los mundos celestiales”.

‘‘อิมา โข, สุชาเต, สตฺต ปุริสสฺส ภริยาโย. ตาสํ ตฺวํ กตมา’’ติ? ‘‘อชฺชตคฺเค มํ, ภนฺเต, ภควา ทาสีสมํ สามิกสฺส ภริยํ ธาเรตู’’ติ. ทสมํ.

“Estas son, Sujata, las siete esposas de un hombre. ¿Cuál de ellas eres tú?”. “Señor, a partir de hoy, que el Bendito me considere como una esposa de mi marido similar a una sirvienta”. (Décimo discurso).

๑๑. โกธนสุตฺตํ

11. Kodhanasutta (Discurso sobre el que se enoja)

๖๔. ‘‘สตฺติเม, ภิกฺขเว, ธมฺมา สปตฺตกนฺตา สปตฺตกรณา โกธนํ อาคจฺฉนฺติ อิตฺถึ วา ปุริสํ วา. กตเม สตฺต? อิธ, ภิกฺขเว, สปตฺโต สปตฺตสฺส เอวํ อิจฺฉติ – ‘อโห วตายํ ทุพฺพณฺโณ อสฺสา’ติ! ตํ กิสฺส เหตุ? น, ภิกฺขเว, สปตฺโต สปตฺตสฺส วณฺณวตาย นนฺทติ. โกธโนยํ, ภิกฺขเว, ปุริสปุคฺคโล โกธาภิภูโต โกธปเรโต, กิญฺจาปิ โส โหติ สุนฺหาโต สุวิลิตฺโต กปฺปิตเกสมสฺสุ โอทาตวตฺถวสโน ; อถ โข โส ทุพฺพณฺโณว โหติ โกธาภิภูโต. อยํ, ภิกฺขเว, ปฐโม ธมฺโม สปตฺตกนฺโต สปตฺตกรโณ โกธนํ อาคจฺฉติ อิตฺถึ วา ปุริสํ วา.

64. “Monjes, estas siete cosas, que agradan y benefician a un enemigo, le sobrevienen a una mujer o a un hombre que se deja llevar por la ira. ¿Cuáles son las siete? Aquí, monjes, un enemigo desea esto para su enemigo: ‘¡Ojalá este sea feo!’. ¿Por qué razón? Monjes, un enemigo no se alegra de la belleza de su enemigo. Monjes, esta persona airada, dominada y poseída por la ira, aunque se haya bañado bien, se haya ungido bien, tenga el cabello y la barba arreglados y vista ropas blancas y limpias, aun así es fea por estar dominada por la ira. Esta, monjes, es la primera cosa que agrada y beneficia al enemigo que le sobreviene a una mujer o a un hombre que se deja llevar por la ira”.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, สปตฺโต สปตฺตสฺส เอวํ อิจฺฉติ – ‘อโห วตายํ ทุกฺขํ สเยยฺยา’ติ! ตํ กิสฺส เหตุ? น, ภิกฺขเว, สปตฺโต สปตฺตสฺส สุขเสยฺยาย นนฺทติ. โกธโนยํ, ภิกฺขเว, ปุริสปุคฺคโล โกธาภิภูโต โกธปเรโต, กิญฺจาปิ โส ปลฺลงฺเก เสติ โคนกตฺถเต ปฏลิกตฺถเต กทลิมิคปวรปจฺจตฺถรเณ สอุตฺตรจฺฉเท อุภโตโลหิตกูปธาเน; อถ โข โส ทุกฺขญฺเญว เสติ โกธาภิภูโต. อยํ, ภิกฺขเว, ทุติโย ธมฺโม สปตฺตกนฺโต สปตฺตกรโณ โกธนํ อาคจฺฉติ อิตฺถึ วา ปุริสํ วา.

“Además, monjes, un enemigo desea esto para su enemigo: ‘¡Ojalá este duerma mal!’. ¿Por qué razón? Monjes, un enemigo no se alegra de que su enemigo duerma placenteramente. Monjes, esta persona airada, dominada y poseída por la ira, aunque duerma en un sofá cubierto con una alfombra de lana de pelo largo, o con una colcha de flores bordadas, o con una manta de piel de antílope, con un dosel arriba y almohadas rojas en ambos extremos; aun así duerme mal por estar dominada por la ira. Esta, monjes, es la segunda cosa que agrada y beneficia al enemigo que le sobreviene a una mujer o a un hombre que se deja llevar por la ira”.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, สปตฺโต สปตฺตสฺส เอวํ อิจฺฉติ – ‘อโห วตายํ น ปจุรตฺโถ อสฺสา’ติ! ตํ กิสฺส เหตุ? น, ภิกฺขเว, สปตฺโต สปตฺตสฺส ปจุรตฺถตาย นนฺทติ. โกธโนยํ, ภิกฺขเว, ปุริสปุคฺคโล โกธาภิภูโต โกธปเรโต, อนตฺถมฺปิ คเหตฺวา ‘อตฺโถ เม คหิโต’ติ มญฺญติ[Pg.470], อตฺถมฺปิ คเหตฺวา ‘อนตฺโถ เม คหิโต’ติ มญฺญติ. ตสฺสิเม ธมฺมา อญฺญมญฺญํ วิปจฺจนีกา คหิตา ทีฆรตฺตํ อหิตาย ทุกฺขาย สํวตฺตนฺติ โกธาภิภูตสฺส. อยํ, ภิกฺขเว, ตติโย ธมฺโม สปตฺตกนฺโต สปตฺตกรโณ โกธนํ อาคจฺฉติ อิตฺถึ วา ปุริสํ วา.

“Además, monjes, un enemigo desea esto para su enemigo: ‘¡Ojalá este no sea próspero!’. ¿Por qué razón? Monjes, un enemigo no se alegra de la prosperidad de su enemigo. Monjes, esta persona airada, dominada y poseída por la ira, incluso cuando obtiene algo perjudicial, piensa: ‘He obtenido un beneficio’; y cuando obtiene un beneficio, piensa: ‘He obtenido algo perjudicial’. Estas cosas, tomadas de manera opuesta entre sí por aquel que está dominado por la ira, conducen a su daño y sufrimiento durante mucho tiempo. Esta, monjes, es la tercera cosa que agrada y beneficia al enemigo que le sobreviene a una mujer o a un hombre que se deja llevar por la ira”.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, สปตฺโต สปตฺตสฺส เอวํ อิจฺฉติ – ‘อโห วตายํ น โภควา อสฺสา’ติ! ตํ กิสฺส เหตุ? น, ภิกฺขเว, สปตฺโต สปตฺตสฺส โภควตาย นนฺทติ. โกธนสฺส, ภิกฺขเว, ปุริสปุคฺคลสฺส โกธาภิภูตสฺส โกธปเรตสฺส, เยปิสฺส เต โหนฺติ โภคา อุฏฺฐานวีริยาธิคตา พาหาพลปริจิตา เสทาวกฺขิตฺตา ธมฺมิกา ธมฺมลทฺธา, เตปิ ราชาโน ราชโกสํ ปเวเสนฺติ โกธาภิภูตสฺส. อยํ, ภิกฺขเว, จตุตฺโถ ธมฺโม สปตฺตกนฺโต สปตฺตกรโณ โกธนํ อาคจฺฉติ อิตฺถึ วา ปุริสํ วา.

“Además, monjes, un enemigo desea esto para su enemigo: ‘¡Oh, que este hombre no posea riquezas!’. ¿Por qué razón? Monjes, un enemigo no se alegra de la riqueza de su enemigo. Monjes, cuando un hombre está airado, dominado por la ira y poseído por la ira, incluso aquellas riquezas que posee —obtenidas mediante el esfuerzo y la diligencia, acumuladas por la fuerza de sus brazos, ganadas con el sudor de su frente, justas y obtenidas rectamente— los reyes las confiscan para el tesoro real, debido a que ese hombre está dominado por la ira. Esta es, monjes, la cuarta cualidad que agrada al enemigo y cumple su propósito, la cual recae en una mujer o en un hombre airado.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, สปตฺโต สปตฺตสฺส เอวํ อิจฺฉติ – ‘อโห วตายํ น ยสวา อสฺสา’ติ! ตํ กิสฺส เหตุ? น, ภิกฺขเว, สปตฺโต สปตฺตสฺส ยสวตาย นนฺทติ. โกธโนยํ, ภิกฺขเว, ปุริสปุคฺคโล โกธาภิภูโต โกธปเรโต, โยปิสฺส โส โหติ ยโส อปฺปมาทาธิคโต, ตมฺหาปิ ธํสติ โกธาภิภูโต. อยํ, ภิกฺขเว, ปญฺจโม ธมฺโม สปตฺตกนฺโต สปตฺตกรโณ โกธนํ อาคจฺฉติ อิตฺถึ วา ปุริสํ วา.

“Además, monjes, un enemigo desea esto para su enemigo: ‘¡Oh, que este hombre no tenga fama ni seguidores!’. ¿Por qué razón? Monjes, un enemigo no se alegra de la fama y seguidores de su enemigo. Monjes, cuando este hombre está airado, dominado por la ira y poseído por la ira, incluso aquella fama que posee, obtenida mediante la diligencia, se pierde por estar dominado por la ira. Esta es, monjes, la quinta cualidad que agrada al enemigo y cumple su propósito, la cual recae en una mujer o en un hombre airado.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, สปตฺโต สปตฺตสฺส เอวํ อิจฺฉติ – ‘อโห วตายํ น มิตฺตวา อสฺสา’ติ! ตํ กิสฺส เหตุ? น, ภิกฺขเว, สปตฺโต สปตฺตสฺส มิตฺตวตาย นนฺทติ. โกธนํ, ภิกฺขเว, ปุริสปุคฺคลํ โกธาภิภูตํ โกธปเรตํ, เยปิสฺส เต โหนฺติ มิตฺตามจฺจา ญาติสาโลหิตา, เตปิ อารกา ปริวชฺชนฺติ โกธาภิภูตํ. อยํ, ภิกฺขเว, ฉฏฺโฐ ธมฺโม สปตฺตกนฺโต สปตฺตกรโณ โกธนํ อาคจฺฉติ อิตฺถึ วา ปุริสํ วา.

“Además, monjes, un enemigo desea esto para su enemigo: ‘¡Oh, que este hombre no tenga amigos!’. ¿Por qué razón? Monjes, un enemigo no se alegra de que su enemigo tenga amigos. Monjes, cuando un hombre está airado, dominado por la ira y poseído por la ira, incluso sus amigos, compañeros, parientes y allegados lo evitan y se mantienen alejados de él, por estar dominado por la ira. Esta es, monjes, la sexta cualidad que agrada al enemigo y cumple su propósito, la cual recae en una mujer o en un hombre airado.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, สปตฺโต สปตฺตสฺส เอวํ อิจฺฉติ – ‘อโห วตายํ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺเชยฺยา’ติ! ตํ กิสฺส เหตุ? น, ภิกฺขเว, สปตฺโต สปตฺตสฺส สุคติคมเน นนฺทติ. โกธโนยํ, ภิกฺขเว, ปุริสปุคฺคโล โกธาภิภูโต โกธปเรโต กาเยน ทุจฺจริตํ จรติ, วาจาย ทุจฺจริตํ จรติ, มนสา ทุจฺจริตํ จรติ. โส กาเยน ทุจฺจริตํ จริตฺวา วาจาย…เป… กายสฺส [Pg.471] เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ โกธาภิภูโต. อยํ, ภิกฺขเว, สตฺตโม ธมฺโม สปตฺตกนฺโต สปตฺตกรโณ โกธนํ อาคจฺฉติ อิตฺถึ วา ปุริสํ วา. อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต ธมฺมา สปตฺตกนฺตา สปตฺตกรณา โกธนํ อาคจฺฉนฺติ อิตฺถึ วา ปุริสํ วา’’ติ.

“Además, monjes, un enemigo desea esto para su enemigo: ‘¡Oh, que este hombre, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renazca en un estado de privación, en un mal destino, en la ruina, en el infierno!’. ¿Por qué razón? Monjes, un enemigo no se alegra de que su enemigo vaya a un buen destino. Monjes, cuando este hombre está airado, dominado por la ira y poseído por la ira, realiza malas acciones con el cuerpo, realiza malas acciones con el habla y realiza malas acciones con la mente. Al haber realizado malas acciones con el cuerpo, el habla y la mente, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renace en un estado de privación, en un mal destino, en la ruina, en el infierno, por estar dominado por la ira. Esta es, monjes, la séptima cualidad que agrada al enemigo y cumple su propósito, la cual recae en una mujer o en un hombre airado. Estas son, monjes, las siete cualidades que agradan al enemigo y cumplen su propósito, las cuales recaen en una mujer o en un hombre airado”.

‘‘โกธโน ทุพฺพณฺโณ โหติ, อโถ ทุกฺขมฺปิ เสติ โส;

อโถ อตฺถํ คเหตฺวาน, อนตฺถํ อธิปชฺชติ.

“El que está airado es de apariencia desagradable y duerme en el sufrimiento; además, tomando lo que es beneficioso, cae en lo que es perjudicial.

‘‘ตโต กาเยน วาจาย, วธํ กตฺวาน โกธโน;

โกธาภิภูโต ปุริโส, ธนชานึ นิคจฺฉติ.

“Entonces, habiendo cometido actos de violencia mediante el cuerpo o el habla, el hombre airado, dominado por la ira, llega a la pérdida de su riqueza.

‘‘โกธสมฺมทสมฺมตฺโต, อายสกฺยํ นิคจฺฉติ;

ญาติมิตฺตา สุหชฺชา จ, ปริวชฺชนฺติ โกธนํ.

“Embriagado por el arrebato de la ira, cae en la infamia; tanto los parientes y amigos como los allegados evitan al que es propenso a la ira.

‘‘อนตฺถชนโน โกโธ, โกโธ จิตฺตปฺปโกปโน;

ภยมนฺตรโต ชาตํ, ตํ ชโน นาวพุชฺฌติ.

“La ira es generadora de desgracia, la ira es lo que agita la mente; el peligro surge desde el interior, pero la gente común no se da cuenta de ello.

‘‘กุทฺโธ อตฺถํ น ชานาติ, กุทฺโธ ธมฺมํ น ปสฺสติ;

อนฺธตมํ ตทา โหติ, ยํ โกโธ สหเต นรํ.

“El airado no conoce su propio beneficio, el airado no ve el Dhamma; una oscuridad cegadora prevalece cuando la ira domina a un hombre.

‘‘ยํ กุทฺโธ อุปโรเธติ, สุกรํ วิย ทุกฺกรํ;

ปจฺฉา โส วิคเต โกเธ, อคฺคิทฑฺโฒว ตปฺปติ.

“Lo que el airado destruye parece fácil cuando en realidad es difícil de reparar; después, cuando la ira se ha ido, él se atormenta como si fuera quemado por el fuego.

‘‘ทุมฺมงฺกุยํ ปทสฺเสติ, ธูมํ ธูมีว ปาวโก;

ยโต ปตายติ โกโธ, เยน กุชฺฌนฺติ มานวา.

“Muestra un rostro sombrío, como el humo que desprende el fuego; de donde surge la ira, por ella los seres humanos se enfurecen.

‘‘นาสฺส หิรี น โอตฺตปฺปํ, น วาโจ โหติ คารโว;

โกเธน อภิภูตสฺส, น ทีปํ โหติ กิญฺจนํ.

“No tiene vergüenza ni temor moral, ni respeto en sus palabras; para aquel dominado por la ira, no existe refugio alguno.

‘‘ตปนียานิ กมฺมานิ, ยานิ ธมฺเมหิ อารกา;

ตานิ อาโรจยิสฺสามิ, ตํ สุณาถ ยถา ตถํ.

“Aquellas acciones que causan remordimiento y que están lejos de las enseñanzas, esas os declararé; escuchadlas tal como son.

‘‘กุทฺโธ หิ ปิตรํ หนฺติ, หนฺติ กุทฺโธ สมาตรํ;

กุทฺโธ หิ พฺราหฺมณํ หนฺติ, หนฺติ กุทฺโธ ปุถุชฺชนํ.

“El airado mata a su padre, el airado mata a su propia madre; el airado mata a un brahmán (un noble Arahant), el airado mata a la gente común.

‘‘ยาย [Pg.472] มาตุ ภโต โปโส, อิมํ โลกํ อเวกฺขติ;

ตมฺปิ ปาณททึ สนฺตึ, หนฺติ กุทฺโธ ปุถุชฺชโน.

“Incluso a la madre por quien el hijo fue criado y que le hizo ver este mundo, a esa madre que da la vida y es fuente de paz, el airado común la mata.

‘‘อตฺตูปมา หิ เต สตฺตา, อตฺตา หิ ปรโม ปิโย;

หนฺติ กุทฺโธ ปุถุตฺตานํ, นานารูเปสุ มุจฺฉิโต.

“Como uno mismo, así son los otros seres, pues para cada uno sí mismo es lo más querido; sin embargo, el airado se mata a sí mismo de diversas formas, cegado por diversas pasiones.

‘‘อสินา หนฺติ อตฺตานํ, วิสํ ขาทนฺติ มุจฺฉิตา;

รชฺชุยา พชฺฌ มียนฺติ, ปพฺพตามปิ กนฺทเร.

“Se matan a sí mismos con la espada, consumen veneno estando ofuscados; mueren ahorcándose con una cuerda o arrojándose desde montañas y precipicios.

‘‘ภูนหจฺจานิ กมฺมานิ, อตฺตมารณิยานิ จ;

กโรนฺตา นาวพุชฺฌนฺติ, โกธชาโต ปราภโว.

“Cometiendo actos de autodestrucción y acciones que arruinan su bienestar, no se dan cuenta de que la ira nacida es la causa de su ruina.

‘‘อิตายํ โกธรูเปน, มจฺจุปาโส คุหาสโย;

ตํ ทเมน สมุจฺฉินฺเท, ปญฺญาวีริเยน ทิฏฺฐิยา.

“Así es esta ira, el lazo de la muerte que reside en la cueva del corazón; uno debe cortarla de raíz mediante el autocontrol, la sabiduría, la energía y la visión correcta.

‘‘ยถา เมตํ อกุสลํ, สมุจฺฉินฺเทถ ปณฺฑิโต;

ตเถว ธมฺเม สิกฺเขถ, มา โน ทุมฺมงฺกุยํ อหุ.

“Así como el sabio corta de raíz este mal, de la misma manera uno debe entrenarse en el Dhamma para que el rostro sombrío no sea nuestra suerte.

‘‘วีตโกธา อนายาสา, วีตโลภา อนุสฺสุกา ;

ทนฺตา โกธํ ปหนฺตฺวาน, ปรินิพฺพนฺติ อนาสวา’’ติ. เอกาทสมํ;

“Libres de ira, sin angustia, libres de codicia y sin envidia, los hombres domados, habiendo abandonado la ira y estando libres de contaminaciones, alcanzan la extinción final (Parinibbana)”. Undécimo sutra.

อพฺยากตวคฺโค ฉฏฺโฐ.

El sexto capítulo, Abyākata-vagga, ha concluido.

ตสฺสุทฺทานํ –

El resumen de este capítulo es:

อพฺยากโต ปุริสคติ, ติสฺส สีห อรกฺขิยํ;

กิมิลํ สตฺต ปจลา, เมตฺตา ภริยา โกเธกาทสาติ.

Abyākato (sobre lo no declarado), Purisagati (sobre los destinos del hombre), Tissa, Sīha, Arakkhiyaṃ (lo que no necesita protección), Kimilaṃ, Satta pacalā (el que cabecea), Mettā (el amor universal), Bhariyā (las esposas) y Kodha (la ira), siendo estas las once.

๗. มหาวคฺโค

7. Gran Capítulo (Mahāvagga)

๑. หิรีโอตฺตปฺปสุตฺตํ

1. Sutra sobre la Vergüenza y el Temor Moral (Hiriottappa-sutta)

๖๕. ‘‘หิโรตฺตปฺเป, ภิกฺขเว, อสติ หิโรตฺตปฺปวิปนฺนสฺส หตูปนิโส โหติ อินฺทฺริยสํวโร; อินฺทฺริยสํวเร อสติ อินฺทฺริยสํวรวิปนฺนสฺส หตูปนิสํ [Pg.473] โหติ สีลํ; สีเล อสติ สีลวิปนฺนสฺส หตูปนิโส โหติ สมฺมาสมาธิ; สมฺมาสมาธิมฺหิ อสติ สมฺมาสมาธิวิปนฺนสฺส หตูปนิสํ โหติ ยถาภูตญาณทสฺสนํ; ยถาภูตญาณทสฺสเน อสติ ยถาภูตญาณทสฺสนวิปนฺนสฺส หตูปนิโส โหติ นิพฺพิทาวิราโค; นิพฺพิทาวิราเค อสติ นิพฺพิทาวิราควิปนฺนสฺส หตูปนิสํ โหติ วิมุตฺติญาณทสฺสนํ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, รุกฺโข สาขาปลาสวิปนฺโน. ตสฺส ปปฏิกาปิ น ปาริปูรึ คจฺฉติ, ตโจปิ เผคฺคุปิ สาโรปิ น ปาริปูรึ คจฺฉติ. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, หิโรตฺตปฺเป อสติ หิโรตฺตปฺปวิปนฺนสฺส หตูปนิโส โหติ อินฺทฺริยสํวโร; อินฺทฺริยสํวเร อสติ อินฺทฺริยสํวรวิปนฺนสฺส หตูปนิสํ โหติ สีลํ; สีเล อสติ สีลวิปนฺนสฺส หตูปนิโส โหติ สมฺมาสมาธิ; สมฺมาสมาธิมฺหิ อสติ สมฺมาสมาธิวิปนฺนสฺส หตูปนิสํ โหติ ยถาภูตญาณทสฺสนํ; ยถาภูตญาณทสฺสเน อสติ ยถาภูตญาณทสฺสนวิปนฺนสฺส หตูปนิโส โหติ นิพฺพิทาวิราโค; นิพฺพิทาวิราเค อสติ นิพฺพิทาวิราควิปนฺนสฺส หตูปนิสํ โหติ วิมุตฺติญาณทสฺสนํ.

65. “Monjes, cuando la vergüenza y el temor moral están ausentes, para aquel que carece de vergüenza y temor moral, el control de las facultades sensoriales carece de su causa necesaria. Cuando el control de las facultades sensoriales está ausente, para aquel que carece del control de las facultades sensoriales, la conducta ética carece de su causa necesaria. Cuando la conducta ética está ausente, para aquel que carece de conducta ética, la concentración correcta carece de su causa necesaria. Cuando la concentración correcta está ausente, para aquel que carece de concentración correcta, el conocimiento y visión de las cosas tal como son carece de su causa necesaria. Cuando el conocimiento y visión de las cosas tal como son está ausente, para aquel que carece del conocimiento y visión de las cosas tal como son, el desencanto y el desapasionamiento carecen de su causa necesaria. Cuando el desencanto y el desapasionamiento están ausentes, para aquel que carece de desencanto y desapasionamiento, el conocimiento y visión de la liberación carece de su causa necesaria. Al igual que, monjes, un árbol cuyas ramas y follaje están dañados: ni su corteza externa, ni su corteza interna, ni su albura, ni su duramen llegarán a la plenitud. Del mismo modo, monjes, cuando la vergüenza y el temor moral están ausentes, para aquel que carece de vergüenza y temor moral, el control de las facultades sensoriales carece de su causa necesaria... la conducta ética carece de su causa necesaria... la concentración correcta carece de su causa necesaria... el conocimiento y visión de las cosas tal como son carece de su causa necesaria... el desencanto y el desapasionamiento carecen de su causa necesaria... el conocimiento y visión de la liberación carece de su causa necesaria”.

‘‘หิโรตฺตปฺเป, ภิกฺขเว, สติ หิโรตฺตปฺปสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺโน โหติ อินฺทฺริยสํวโร; อินฺทฺริยสํวเร สติ อินฺทฺริยสํวรสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนํ โหติ สีลํ; สีเล สติ สีลสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺโน โหติ สมฺมาสมาธิ; สมฺมาสมาธิมฺหิ สติ สมฺมาสมาธิสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนํ โหติ ยถาภูตญาณทสฺสนํ; ยถาภูตญาณทสฺสเน สติ ยถาภูตญาณทสฺสนสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺโน โหติ นิพฺพิทาวิราโค; นิพฺพิทาวิราเค สติ นิพฺพิทาวิราคสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนํ โหติ วิมุตฺติญาณทสฺสนํ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, รุกฺโข สาขาปลาสสมฺปนฺโน. ตสฺส ปปฏิกาปิ ปาริปูรึ คจฺฉติ, ตโจปิ เผคฺคุปิ สาโรปิ ปาริปูรึ คจฺฉติ. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, หิโรตฺตปฺเป สติ หิโรตฺตปฺปสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺโน โหติ…เป… วิมุตฺติญาณทสฺสน’’นฺติ. ปฐมํ.

“Monjes, cuando la vergüenza y el temor moral están presentes, para aquel que posee vergüenza y temor moral, el control de las facultades sensoriales posee su causa necesaria. Cuando el control de las facultades sensoriales está presente, para aquel que posee el control de las facultades sensoriales, la conducta ética posee su causa necesaria. Cuando la conducta ética está presente, para aquel que posee conducta ética, la concentración correcta posee su causa necesaria. Cuando la concentración correcta está presente, para aquel que posee concentración correcta, el conocimiento y visión de las cosas tal como son posee su causa necesaria. Cuando el conocimiento y visión de las cosas tal como son está presente, para aquel que posee el conocimiento y visión de las cosas tal como son, el desencanto y el desapasionamiento poseen su causa necesaria. Cuando el desencanto y el desapasionamiento están presentes, para aquel que posee desencanto y desapasionamiento, el conocimiento y visión de la liberación posee su causa necesaria. Al igual que, monjes, un árbol cuyas ramas y follaje están completos: su corteza externa llegará a la plenitud, y también su corteza interna, su albura y su duramen llegarán a la plenitud. Del mismo modo, monjes, cuando la vergüenza y el temor moral están presentes, para aquel que posee vergüenza y temor moral, el control de las facultades sensoriales posee su causa necesaria... [etc.] ...hasta el conocimiento y visión de la liberación”. Primero.

๒. สตฺตสูริยสุตฺตํ

2. Sattasūriyasutta — Discurso de los Siete Soles

๖๖. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา เวสาลิยํ วิหรติ อมฺพปาลิวเน. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ภิกฺขโว’’ติ. ‘‘ภทนฺเต’’ติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ –

66. Esto he oído: En una ocasión, el Bienaventurado residía en Vesālī, en el bosque de Ambapālī. Allí, el Bienaventurado se dirigió a los monjes diciendo: “¡Monjes!”. “Señor”, respondieron aquellos monjes al Bienaventurado. El Bienaventurado dijo lo siguiente:

‘‘อนิจฺจา[Pg.474], ภิกฺขเว, สงฺขารา; อธุวา, ภิกฺขเว, สงฺขารา; อนสฺสาสิกา, ภิกฺขเว, สงฺขารา. ยาวญฺจิทํ, ภิกฺขเว, อลเมว สพฺพสงฺขาเรสุ นิพฺพินฺทิตุํ อลํ วิรชฺชิตุํ อลํ วิมุจฺจิตุํ.

“Monjes, las formaciones son impermanentes; monjes, las formaciones son inestables; monjes, las formaciones no son dignas de confianza. Hasta tal punto, monjes, que es suficiente para desencantarse de todas las formaciones, suficiente para desapasionarse de ellas, suficiente para liberarse de ellas.

‘‘สิเนรุ, ภิกฺขเว, ปพฺพตราชา จตุราสีติโยชนสหสฺสานิ อายาเมน, จตุราสีติโยชนสหสฺสานิ วิตฺถาเรน, จตุราสีติโยชนสหสฺสานิ มหาสมุทฺเท อชฺโฌคาฬฺโห, จตุราสีติโยชนสหสฺสานิ มหาสมุทฺทา อจฺจุคฺคโต. โหติ โข โส, ภิกฺขเว, สมโย ยํ กทาจิ กรหจิ ทีฆสฺส อทฺธุโน อจฺจเยน พหูนิ วสฺสานิ พหูนิ วสฺสสตานิ พหูนิ วสฺสสหสฺสานิ พหูนิ วสฺสสตสหสฺสานิ เทโว น วสฺสติ. เทเว โข ปน, ภิกฺขเว, อวสฺสนฺเต เย เกจิเม พีชคามภูตคามา โอสธิติณวนปฺปตโย เต อุสฺสุสฺสนฺติ วิสุสฺสนฺติ, น ภวนฺติ. เอวํ อนิจฺจา, ภิกฺขเว, สงฺขารา; เอวํ อธุวา, ภิกฺขเว, สงฺขารา…เป… อลํ วิมุจฺจิตุํ.

“Monjes, Sineru, el rey de las montañas, tiene ochenta y cuatro mil leguas de longitud, ochenta y cuatro mil leguas de anchura, está sumergido ochenta y cuatro mil leguas en el gran océano y se eleva ochenta y cuatro mil leguas sobre el gran océano. Monjes, llega un momento en que, después de un largo período, no llueve durante muchos años, cientos de años, miles de años, cientos de miles de años. Cuando no llueve, monjes, todas las semillas y formas de vida vegetal, las plantas medicinales, las hierbas y los árboles del bosque se marchitan, se secan y dejan de existir. Así de impermanentes son las formaciones; así de inestables son las formaciones... [etc.] ...suficiente para liberarse de ellas.

‘‘โหติ โข โส, ภิกฺขเว, สมโย ยํ กทาจิ กรหจิ ทีฆสฺส อทฺธุโน อจฺจเยน ทุติโย สูริโย ปาตุภวติ. ทุติยสฺส, ภิกฺขเว, สูริยสฺส ปาตุภาวา ยา กาจิ กุนฺนทิโย กุโสพฺภา ตา อุสฺสุสฺสนฺติ วิสุสฺสนฺติ, น ภวนฺติ. เอวํ อนิจฺจา, ภิกฺขเว, สงฺขารา…เป… อลํ วิมุจฺจิตุํ.

“Llega un momento, monjes, en que después de un largo período, aparece un segundo sol. Debido a la aparición del segundo sol, todos los riachuelos y estanques se marchitan, se secan y dejan de existir. Así de impermanentes son las formaciones... [etc.] ...suficiente para liberarse de ellas.

‘‘โหติ โข โส, ภิกฺขเว, สมโย ยํ กทาจิ กรหจิ ทีฆสฺส อทฺธุโน อจฺจเยน ตติโย สูริโย ปาตุภวติ. ตติยสฺส, ภิกฺขเว, สูริยสฺส ปาตุภาวา ยา กาจิ มหานทิโย, เสยฺยถิทํ – คงฺคา, ยมุนา, อจิรวตี, สรภู, มหี, ตา อุสฺสุสฺสนฺติ วิสุสฺสนฺติ, น ภวนฺติ. เอวํ อนิจฺจา, ภิกฺขเว, สงฺขารา…เป… อลํ วิมุจฺจิตุํ.

“Llega un momento, monjes, en que después de un largo período, aparece un tercer sol. Debido a la aparición del tercer sol, todos los grandes ríos —a saber: el Ganges, el Yamuna, el Aciravatī, el Sarabhū y el Mahī— se marchitan, se secan y dejan de existir. Así de impermanentes son las formaciones... [etc.] ...suficiente para liberarse de ellas.

‘‘โหติ โข โส, ภิกฺขเว, สมโย ยํ กทาจิ กรหจิ ทีฆสฺส อทฺธุโน อจฺจเยน จตุตฺโถ สูริโย ปาตุภวติ. จตุตฺถสฺส, ภิกฺขเว, สูริยสฺส ปาตุภาวา เย เต มหาสรา ยโต อิมา มหานทิโย ปวตฺตนฺติ, เสยฺยถิทํ – อโนตตฺตา, สีหปปาตา, รถการา, กณฺณมุณฺฑา, กุณาลา, ฉทฺทนฺตา, มนฺทากินิยา, ตา อุสฺสุสฺสนฺติ วิสุสฺสนฺติ, น ภวนฺติ. เอวํ อนิจฺจา, ภิกฺขเว, สงฺขารา…เป… อลํ วิมุจฺจิตุํ.

“Llega un momento, monjes, en que después de un largo período, aparece un cuarto sol. Debido a la aparición del cuarto sol, todos aquellos grandes lagos de donde fluyen estos grandes ríos —a saber: el Anotatta, el Sīhapapāta, el Rathakāra, el Kaṇṇamuṇḍa, el Kuṇāla, el Chaddanta y el Mandākinī— se marchitan, se secan y dejan de existir. Así de impermanentes son las formaciones... [etc.] ...suficiente para liberarse de ellas.”

‘‘โหติ โข โส, ภิกฺขเว, สมโย ยํ กทาจิ กรหจิ ทีฆสฺส อทฺธุโน อจฺจเยน ปญฺจโม สูริโย ปาตุภวติ. ปญฺจมสฺส, ภิกฺขเว, สูริยสฺส [Pg.475] ปาตุภาวา โยชนสติกานิปิ มหาสมุทฺเท อุทกานิ โอคจฺฉนฺติ, ทฺวิโยชนสติกานิปิ มหาสมุทฺเท อุทกานิ โอคจฺฉนฺติ, ติโยชนสติกานิปิ, จตุโยชนสติกานิปิ, ปญฺจโยชนสติกานิปิ, ฉโยชนสติกานิปิ, สตฺตโยชนสติกานิปิ มหาสมุทฺเท อุทกานิ โอคจฺฉนฺติ; สตฺตตาลมฺปิ มหาสมุทฺเท อุทกํ สณฺฐาติ, ฉตาลมฺปิ, ปญฺจตาลมฺปิ, จตุตาลมฺปิ, ติตาลมฺปิ, ทฺวิตาลมฺปิ, ตาลมตฺตมฺปิ มหาสมุทฺเท อุทกํ สณฺฐาติ; สตฺตโปริสมฺปิ มหาสมุทฺเท อุทกํ สณฺฐาติ, ฉโปริสมฺปิ, ปญฺจโปริสมฺปิ, จตุโปริสมฺปิ, ติโปริสมฺปิ, ทฺวิโปริสมฺปิ, โปริสมฺปิ, อฑฺฒโปริสมฺปิ, กฏิมตฺตมฺปิ, ชณฺณุกามตฺตมฺปิ, โคปฺผกมตฺตมฺปิ มหาสมุทฺเท อุทกํ สณฺฐาติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, สรทสมเย ถุลฺลผุสิตเก เทเว วสฺสนฺเต ตตฺถ ตตฺถ โคปเทสุ อุทกานิ ฐิตานิ โหนฺติ; เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ตตฺถ ตตฺถ โคปฺผกมตฺตานิ มหาสมุทฺเท อุทกานิ ฐิตานิ โหนฺติ. ปญฺจมสฺส, ภิกฺขเว, สูริยสฺส ปาตุภาวา องฺคุลิปพฺพมตฺตมฺปิ มหาสมุทฺเท อุทกํ น โหติ. เอวํ อนิจฺจา, ภิกฺขเว, สงฺขารา…เป… อลํ วิมุจฺจิตุํ.

Llega un momento, monjes, en el que tarde o temprano, tras el paso de un largo período, aparece un quinto sol. Debido a la aparición del quinto sol, monjes, las aguas del gran océano disminuyen en cien yojanas, en doscientas yojanas, en trescientas yojanas, en cuatrocientas yojanas, en quinientas yojanas, en seiscientas yojanas, y hasta en setecientas yojanas. Luego, el agua en el gran océano permanece a una profundidad de siete palmeras, seis palmeras, cinco palmeras, cuatro palmeras, tres palmeras, dos palmeras, e incluso solo una palmera. Después, el agua permanece a la altura de siete hombres, seis hombres, cinco hombres, cuatro hombres, tres hombres, dos hombres, un hombre, medio hombre, a la altura de la cintura, a la altura de las rodillas, y hasta a la altura de los tobillos. Tal como en la estación de otoño, monjes, cuando llueve con grandes gotas, el agua se queda estancada aquí y allá en las huellas de las vacas; de la misma manera, monjes, el agua permanece aquí y allá en el gran océano solo a la altura de los tobillos. Con la aparición del quinto sol, monjes, en el gran océano no queda agua ni siquiera para cubrir la coyuntura de un dedo. Así de impermanentes son las formaciones, monjes... [esto es suficiente para] liberarse.

‘‘โหติ โข โส, ภิกฺขเว, สมโย ยํ กทาจิ กรหจิ ทีฆสฺส อทฺธุโน อจฺจเยน ฉฏฺโฐ สูริโย ปาตุภวติ. ฉฏฺฐสฺส, ภิกฺขเว, สูริยสฺส ปาตุภาวา อยญฺจ มหาปถวี สิเนรุ จ ปพฺพตราชา ธูมายนฺติ สํธูมายนฺติ สมฺปธูมายนฺติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, กุมฺภการปาโก อาเลปิโต ปฐมํ ธูเมติ สํธูเมติ สมฺปธูเมติ; เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ฉฏฺฐสฺส สูริยสฺส ปาตุภาวา อยญฺจ มหาปถวี สิเนรุ จ ปพฺพตราชา ธูมายนฺติ สํธูมายนฺติ สมฺปธูมายนฺติ. เอวํ อนิจฺจา, ภิกฺขเว, สงฺขารา…เป… อลํ วิมุจฺจิตุํ.

Llega un momento, monjes, en el que tarde o temprano, tras el paso de un largo período, aparece un sexto sol. Debido a la aparición del sexto sol, monjes, esta gran tierra y el Sineru, el rey de las montañas, humean, desprenden mucho humo y emiten nubes de humo. Tal como el horno de un alfarero recién encendido primero humea, desprende mucho humo y emite nubes de humo; de la misma manera, monjes, con la aparición del sexto sol, esta gran tierra y el Sineru, el rey de las montañas, humean, desprenden mucho humo y emiten nubes de humo. Así de impermanentes son las formaciones, monjes... [esto es suficiente para] liberarse.

‘‘โหติ โข โส, ภิกฺขเว, สมโย ยํ กทาจิ กรหจิ ทีฆสฺส อทฺธุโน อจฺจเยน สตฺตโม สูริโย ปาตุภวติ. สตฺตมสฺส, ภิกฺขเว, สูริยสฺส ปาตุภาวา อยญฺจ มหาปถวี สิเนรุ จ ปพฺพตราชา อาทิปฺปนฺติ ปชฺชลนฺติ เอกชาลา ภวนฺติ. อิมิสฺสา จ, ภิกฺขเว, มหาปถวิยา สิเนรุสฺส [Pg.476] จ ปพฺพตราชสฺส ฌายมานานํ ทยฺหมานานํ อจฺจิ วาเตน ขิตฺตา ยาว พฺรหฺมโลกาปิ คจฺฉติ. สิเนรุสฺส, ภิกฺขเว, ปพฺพตราชสฺส ฌายมานสฺส ทยฺหมานสฺส วินสฺสมานสฺส มหตา เตโชขนฺเธน อภิภูตสฺส โยชนสติกานิปิ กูฏานิ ปลุชฺชนฺติ ทฺวิโยชนสติกานิปิ, ติโยชนสติกานิปิ, จตุโยชนสติกานิปิ, ปญฺจโยชนสติกานิปิ กูฏานิ ปลุชฺชนฺติ. อิมิสฺสา จ, ภิกฺขเว, มหาปถวิยา สิเนรุสฺส จ ปพฺพตราชสฺส ฌายมานานํ ทยฺหมานานํ เนว ฉาริกา ปญฺญายติ น มสิ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, สปฺปิสฺส วา เตลสฺส วา ฌายมานสฺส ทยฺหมานสฺส เนว ฉาริกา ปญฺญายติ น มสิ; เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, อิมิสฺสา จ มหาปถวิยา สิเนรุสฺส จ ปพฺพตราชสฺส ฌายมานานํ ทยฺหมานานํ เนว ฉาริกา ปญฺญายติ น มสิ. เอวํ อนิจฺจา, ภิกฺขเว, สงฺขารา; เอวํ อธุวา, ภิกฺขเว, สงฺขารา; เอวํ อนสฺสาสิกา, ภิกฺขเว, สงฺขารา. ยาวญฺจิทํ, ภิกฺขเว, อลเมว สพฺพสงฺขาเรสุ นิพฺพินฺทิตุํ อลํ วิรชฺชิตุํ อลํ วิมุจฺจิตุํ.

Llega un momento, monjes, en el que tarde o temprano, tras el paso de un largo período, aparece un séptimo sol. Debido a la aparición del séptimo sol, monjes, esta gran tierra y el Sineru, el rey de las montañas, se incendian, arden y se convierten en una sola masa de llamas. Las llamas, impulsadas por el viento de esta gran tierra y del Sineru, el rey de las montañas, mientras se queman y arden, llegan incluso hasta el mundo de Brahma. Del Sineru, el rey de las montañas, mientras se quema, arde y es destruido, abrumado por la gran masa de fuego, las cimas de cien yojanas se desmoronan, así como las de doscientas, trescientas, cuatrocientas y quinientas yojanas. De esta gran tierra y del Sineru, el rey de las montañas, mientras se queman y arden, no se perciben ni cenizas ni hollín. Tal como cuando arden la mantequilla clarificada o el aceite, no se perciben ni cenizas ni hollín; de la misma manera, monjes, de esta gran tierra y del Sineru, el rey de las montañas, mientras se queman y arden, no se perciben ni cenizas ni hollín. Así de impermanentes son las formaciones, monjes; así de inestables son las formaciones; así de poco reconfortantes son las formaciones. Esto es suficiente, monjes, para desencantarse de todas las formaciones, suficiente para desapegarse de ellas, suficiente para liberarse de ellas.

‘‘ตตฺร, ภิกฺขเว, โก มนฺตา โก สทฺธาตา – ‘อยญฺจ ปถวี สิเนรุ จ ปพฺพตราชา ทยฺหิสฺสนฺติ วินสฺสิสฺสนฺติ, น ภวิสฺสนฺตี’ติ อญฺญตฺร ทิฏฺฐปเทหิ?

En ese sentido, monjes, ¿quién podría imaginar o creer que 'esta tierra y el Sineru, el rey de las montañas, se quemarán, serán destruidos y dejarán de existir', excepto aquellos que han visto el estado [del Nibbana]?

‘‘ภูตปุพฺพํ, ภิกฺขเว, สุเนตฺโต นาม สตฺถา อโหสิ ติตฺถกโร กาเมสุ วีตราโค. สุเนตฺตสฺส โข ปน, ภิกฺขเว, สตฺถุโน อเนกานิ สาวกสตานิ อเหสุํ. สุเนตฺโต, ภิกฺขเว, สตฺถา สาวกานํ พฺรหฺมโลกสหพฺยตาย ธมฺมํ เทเสสิ. เย โข ปน, ภิกฺขเว, สุเนตฺตสฺส สตฺถุโน พฺรหฺมโลกสหพฺยตาย ธมฺมํ เทเสนฺตสฺส สพฺเพน สพฺพํ สาสนํ อาชานึสุ เต กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ พฺรหฺมโลกํ อุปปชฺชึสุ. เย น สพฺเพน สพฺพํ สาสนํ อาชานึสุ เต กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปฺเปกจฺเจ ปรนิมฺมิตวสวตฺตีนํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชึสุ, อปฺเปกจฺเจ นิมฺมานรตีนํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชึสุ, อปฺเปกจฺเจ ตุสิตานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชึสุ, อปฺเปกจฺเจ ยามานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชึสุ, อปฺเปกจฺเจ ตาวตึสานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชึสุ, อปฺเปกจฺเจ จาตุมหาราชิกานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชึสุ, อปฺเปกจฺเจ ขตฺติยมหาสาลานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชึสุ, อปฺเปกจฺเจ พฺราหฺมณมหาสาลานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชึสุ, อปฺเปกจฺเจ คหปติมหาสาลานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชึสุ.

En el pasado, monjes, hubo un maestro llamado Sunetta, fundador de una doctrina, quien estaba libre de deseos por los placeres de los sentidos. Sunetta tenía cientos de discípulos. Él enseñaba a sus discípulos el camino para la coexistencia en el mundo de Brahma. Aquellos discípulos que comprendieron completamente la enseñanza del maestro Sunetta cuando este enseñaba el camino hacia el mundo de Brahma, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renacieron en un buen destino, en el mundo de Brahma. Aquellos que no comprendieron completamente la enseñanza, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, algunos renacieron en compañía de los devas Paranimmitavasavatti, otros con los devas Nimmanarati, otros con los devas Tusita, otros con los devas Yama, otros con los devas Tavatimsa, otros con los devas Catumaharajika, otros en familias de nobles guerreros, otros en familias de brahmanes acaudalados y otros en familias de grandes terratenientes.

‘‘อถ [Pg.477] โข, ภิกฺขเว, สุเนตฺตสฺส สตฺถุโน เอตทโหสิ – ‘น โข เมตํ ปติรูปํ โยหํ สาวกานํ สมสมคติโย อสฺสํ อภิสมฺปรายํ, ยํนูนาหํ อุตฺตริ เมตฺตํ ภาเวยฺย’’’นฺติ.

Entonces, monjes, el maestro Sunetta pensó: 'No es apropiado que yo tenga el mismo destino que mis discípulos en el más allá. ¿Y si desarrollo aún más el amor universal?'

‘‘อถ โข, ภิกฺขเว, สุเนตฺโต สตฺถา สตฺต วสฺสานิ เมตฺตํ จิตฺตํ ภาเวสิ. สตฺต วสฺสานิ เมตฺตํ จิตฺตํ ภาเวตฺวา สตฺต สํวฏฺฏวิวฏฺฏกปฺเป นยิมํ โลกํ ปุนราคมาสิ. สํวฏฺฏมาเน สุทํ, ภิกฺขเว, โลเก อาภสฺสรูปโค โหติ. วิวฏฺฏมาเน โลเก สุญฺญํ พฺรหฺมวิมานํ อุปปชฺชติ. ตตฺร สุทํ, ภิกฺขเว, พฺรหฺมา โหติ มหาพฺรหฺมา อภิภู อนภิภูโต อญฺญทตฺถุทโส วสวตฺตี. ฉตฺตึสกฺขตฺตุํ โข ปน, ภิกฺขเว, สกฺโก อโหสิ เทวานมินฺโท. อเนกสตกฺขตฺตุํ ราชา อโหสิ จกฺกวตฺตี ธมฺมิโก ธมฺมราชา จาตุรนฺโต วิชิตาวี ชนปทตฺถาวริยปฺปตฺโต สตฺตรตนสมนฺนาคโต. ปโรสหสฺสํ โข ปนสฺส ปุตฺตา อเหสุํ สูรา วีรงฺครูปา ปรเสนปฺปมทฺทนา. โส อิมํ ปถวึ สาครปริยนฺตํ อทณฺเฑน อสตฺเถน ธมฺเมน อภิวิชิย อชฺฌาวสิ. โส หิ นาม, ภิกฺขเว, สุเนตฺโต สตฺถา เอวํ ทีฆายุโก สมาโน เอวํ จิรฏฺฐิติโก อปริมุตฺโต อโหสิ – ‘ชาติยา ชราย มรเณน โสเกหิ ปริเทเวหิ ทุกฺเขหิ โทมนสฺเสหิ อุปายาเสหิ, อปริมุตฺโต ทุกฺขสฺมา’ติ วทามิ’’.

Ciertamente, monjes, en aquel tiempo el maestro Sunetta cultivó una mente imbuida de amor benevolente durante siete años. Habiendo cultivado una mente de amor benevolente durante siete años, no regresó a este mundo humano durante siete eones de contracción y expansión del mundo. Monjes, cuando el mundo se contraía, renacía en el reino de los Dioses de la Luz Radiante. Cuando el mundo se expandía, aparecía en una mansión de Brahma vacía. Allí, monjes, era Brahma, el Gran Brahma, el vencedor, el invicto, el que todo lo ve, el que ejerce el poder. Además, monjes, fue Sakka, señor de los dioses, treinta y seis veces. Muchas cientos de veces fue un monarca universal, justo, un rey de justicia, soberano de los cuatro confines, victorioso, que trajo estabilidad al país y poseedor de los siete tesoros. Tuvo más de mil hijos, valientes, de forma heroica, capaces de aplastar ejércitos enemigos. Él gobernó esta tierra rodeada por el océano, habiéndola conquistado no con el castigo ni con las armas, sino con la justicia. Sin embargo, monjes, aunque aquel maestro llamado Sunetta tuvo una vida tan larga y una permanencia tan prolongada, no estaba liberado del nacimiento, de la vejez, de la muerte, de las penas, de los lamentos, de los dolores, de las aflicciones y de las desesperaciones; digo que no estaba liberado del sufrimiento.

‘‘ตํ กิสฺส เหตุ? จตุนฺนํ ธมฺมานํ อนนุโพธา อปฺปฏิเวธา. กตเมสํ จตุนฺนํ? อริยสฺส, ภิกฺขเว, สีลสฺส อนนุโพธา อปฺปฏิเวธา, อริยสฺส สมาธิสฺส อนนุโพธา อปฺปฏิเวธา, อริยาย ปญฺญาย อนนุโพธา อปฺปฏิเวธา, อริยาย วิมุตฺติยา อนนุโพธา อปฺปฏิเวธา. ตยิทํ, ภิกฺขเว, อริยํ สีลํ อนุพุทฺธํ ปฏิวิทฺธํ, อริโย สมาธิ อนุโพโธ ปฏิวิทฺโธ, อริยา ปญฺญา อนุโพธา ปฏิวิทฺธา, อริยา วิมุตฺติ อนุโพธา ปฏิวิทฺธา, อุจฺฉินฺนา ภวตณฺหา, ขีณา ภวเนตฺติ, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว’’ติ. อิทมโวจ ภควา. อิทํ วตฺวาน สุคโต อถาปรํ เอตทโวจ สตฺถา –

¿Por qué razón? Por no haber comprendido ni penetrado cuatro enseñanzas. ¿Cuáles cuatro? Por no haber comprendido ni penetrado, monjes, la noble virtud; por no haber comprendido ni penetrado la noble concentración; por no haber comprendido ni penetrado la noble sabiduría; por no haber comprendido ni penetrado la noble liberación. Monjes, esta noble virtud ha sido comprendida y penetrada; esta noble concentración ha sido comprendida y penetrada; esta noble sabiduría ha sido comprendida y penetrada; esta noble liberación ha sido comprendida y penetrada. Se ha cortado el deseo por la existencia, se ha agotado el conducto hacia la existencia; ahora ya no hay más renacimiento. Esto dijo el Bienaventurado. Habiendo dicho esto, el Sugata, el Maestro, añadió lo siguiente:

‘‘สีลํ สมาธิ ปญฺญา จ, วิมุตฺติ จ อนุตฺตรา;

อนุพุทฺธา อิเม ธมฺมา, โคตเมน ยสสฺสินา.

La virtud, la concentración y la sabiduría, y la liberación suprema; estas enseñanzas han sido comprendidas por el glorioso Gotama.

‘‘อิติ พุทฺโธ อภิญฺญาย, ธมฺมมกฺขาสิ ภิกฺขุนํ;

ทุกฺขสฺสนฺตกโร สตฺถา, จกฺขุมา ปรินิพฺพุโต’’ติ. ทุติยํ;

Así, habiendo conocido por sí mismo, el Buda enseñó la verdad a los monjes; el Maestro, quien pone fin al sufrimiento y posee la visión, ha alcanzado el Parinibbána. (Segundo discurso).

๓. นคโรปมสุตฺตํ

3. Nagaropama Sutta (Discurso sobre el Símil de la Fortaleza)

๖๗. ‘‘ยโต [Pg.478] โข, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติมํ นครํ สตฺตหิ นครปริกฺขาเรหิ สุปริกฺขตํ โหติ, จตุนฺนญฺจ อาหารานํ นิกามลาภี โหติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติมํ นครํ อกรณียํ พาหิเรหิ ปจฺจตฺถิเกหิ ปจฺจามิตฺเตหิ.

67. Monjes, cuando una ciudad fronteriza de un rey está bien protegida por siete fortificaciones y obtiene a voluntad, sin dificultad y sin esfuerzo, cuatro tipos de suministros, se dice, monjes, que esa ciudad fronteriza del rey es inexpugnable para los enemigos y adversarios externos.

‘‘กตเมหิ สตฺตหิ นครปริกฺขาเรหิ สุปริกฺขตํ โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร เอสิกา โหติ คมฺภีรเนมา สุนิขาตา อจลา อสมฺปเวธี. อิมินา ปฐเมน นครปริกฺขาเรน สุปริกฺขตํ โหติ รญฺโญ ปจฺจนฺติมํ นครํ อพฺภนฺตรานํ คุตฺติยา พาหิรานํ ปฏิฆาตาย.

¿Cuáles son las siete fortificaciones con las que está bien protegida? Aquí, monjes, en la ciudad fronteriza del rey hay un pilar con cimientos profundos, bien plantado, inmóvil e imperturbable. Con esta primera fortificación, la ciudad fronteriza del rey está bien protegida para la seguridad de los de adentro y para repeler a los de afuera.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร ปริขา โหติ คมฺภีรา เจว วิตฺถตา จ. อิมินา ทุติเยน นครปริกฺขาเรน สุปริกฺขตํ โหติ รญฺโญ ปจฺจนฺติมํ นครํ อพฺภนฺตรานํ คุตฺติยา พาหิรานํ ปฏิฆาตาย.

Además, monjes, en la ciudad fronteriza del rey hay un foso profundo y ancho. Con esta segunda fortificación, la ciudad fronteriza del rey está bien protegida para la seguridad de los de adentro y para repeler a los de afuera.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร อนุปริยายปโถ โหติ อุจฺโจ เจว วิตฺถโต จ. อิมินา ตติเยน นครปริกฺขาเรน สุปริกฺขตํ โหติ รญฺโญ ปจฺจนฺติมํ นครํ อพฺภนฺตรานํ คุตฺติยา พาหิรานํ ปฏิฆาตาย.

Además, monjes, en la ciudad fronteriza del rey hay un camino de ronda que es alto y ancho. Con esta tercera fortificación, la ciudad fronteriza del rey está bien protegida para la seguridad de los de adentro y para repeler a los de afuera.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร พหุํ อาวุธํ สนฺนิจิตํ โหติ สลากญฺเจว เชวนิกญฺจ. อิมินา จตุตฺเถน นครปริกฺขาเรน สุปริกฺขตํ โหติ รญฺโญ ปจฺจนฺติมํ นครํ อพฺภนฺตรานํ คุตฺติยา พาหิรานํ ปฏิฆาตาย.

Además, monjes, en la ciudad fronteriza del rey hay una gran cantidad de armas almacenadas, tanto proyectiles como otros tipos de armas. Con esta cuarta fortificación, la ciudad fronteriza del rey está bien protegida para la seguridad de los de adentro y para repeler a los de afuera.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร พหุพลกาโย ปฏิวสติ, เสยฺยถิทํ – หตฺถาโรหา อสฺสาโรหา รถิกา ธนุคฺคหา เจลกา จลกา ปิณฺฑทายกา อุคฺคา ราชปุตฺตา ปกฺขนฺทิโน มหานาคา สูรา จมฺมโยธิโน ทาสกปุตฺตา. อิมินา ปญฺจเมน นครปริกฺขาเรน สุปริกฺขตํ โหติ รญฺโญ ปจฺจนฺติมํ นครํ อพฺภนฺตรานํ คุตฺติยา พาหิรานํ ปฏิฆาตาย.

Además, monjes, en la ciudad fronteriza del rey reside un gran ejército, a saber: jinetes de elefantes, jinetes de caballos, conductores de carros, arqueros, portaestandartes, organizadores de tropas, proveedores de raciones, príncipes ilustres, guerreros de asalto, grandes guerreros como elefantes, héroes, combatientes con armadura de cuero y siervos leales. Con esta quinta fortificación, la ciudad fronteriza del rey está bien protegida para la seguridad de los de adentro y para repeler a los de afuera.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร โทวาริโก โหติ ปณฺฑิโต พฺยตฺโต เมธาวี อญฺญาตานํ นิวาเรตา ญาตานํ ปเวเสตา. อิมินา [Pg.479] ฉฏฺเฐน นครปริกฺขาเรน สุปริกฺขตํ โหติ รญฺโญ ปจฺจนฺติมํ นครํ อพฺภนฺตรานํ คุตฺติยา พาหิรานํ ปฏิฆาตาย.

Además, monjes, en la ciudad fronteriza del rey hay un guardián de la puerta que es sabio, experimentado e inteligente, que mantiene fuera a los desconocidos y permite entrar a los conocidos. Con esta sexta fortificación, la ciudad fronteriza del rey está bien protegida para la seguridad de los de adentro y para repeler a los de afuera.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร ปากาโร โหติ อุจฺโจ เจว วิตฺถโต จ วาสนเลปนสมฺปนฺโน จ. อิมินา สตฺตเมน นครปริกฺขาเรน สุปริกฺขตํ โหติ รญฺโญ ปจฺจนฺติมํ นครํ อพฺภนฺตรานํ คุตฺติยา พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. อิเมหิ สตฺตหิ นครปริกฺขาเรหิ สุปริกฺขตํ โหติ.

Además, monjes, en la ciudad fronteriza del rey hay una muralla alta y ancha, recubierta de yeso. Con esta séptima fortificación, la ciudad fronteriza del rey está bien protegida para la seguridad de los de adentro y para repeler a los de afuera. Así es como está bien protegida por estas siete fortificaciones.

‘‘กตเมสํ จตุนฺนํ อาหารานํ นิกามลาภี โหติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี? อิธ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร พหุํ ติณกฏฺโฐทกํ สนฺนิจิตํ โหติ อพฺภนฺตรานํ รติยา อปริตสฺสาย ผาสุวิหาราย พาหิรานํ ปฏิฆาตาย.

¿Cuáles son los cuatro tipos de suministros que obtiene a voluntad, sin dificultad y sin esfuerzo? Aquí, monjes, en la ciudad fronteriza del rey hay gran cantidad de hierba, leña y agua almacenadas para el deleite, la tranquilidad y el bienestar de los de adentro, y para repeler a los de afuera.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร พหุํ สาลิยวกํ สนฺนิจิตํ โหติ อพฺภนฺตรานํ รติยา อปริตสฺสาย ผาสุวิหาราย พาหิรานํ ปฏิฆาตาย.

Además, monjes, en la ciudad fronteriza del rey hay gran cantidad de arroz y cebada almacenados para el deleite, la tranquilidad y el bienestar de los de adentro, y para repeler a los de afuera.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร พหุํ ติลมุคฺคมาสาปรณฺณํ สนฺนิจิตํ โหติ อพฺภนฺตรานํ รติยา อปริตสฺสาย ผาสุวิหาราย พาหิรานํ ปฏิฆาตาย.

Además, monjes, en la ciudad fronteriza del rey hay gran cantidad de sésamo, judías mungo, frijoles y otros granos almacenados para el deleite, la tranquilidad y el bienestar de los de adentro, y para repeler a los de afuera.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร พหุํ เภสชฺชํ สนฺนิจิตํ โหติ, เสยฺยถิทํ – สปฺปิ นวนีตํ เตลํ มธุ ผาณิตํ โลณํ อพฺภนฺตรานํ รติยา อปริตสฺสาย ผาสุวิหาราย พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. อิเมสํ โข, ภิกฺขเว, จตุนฺนํ อาหารานํ นิกามลาภี โหติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี.

Además, monjes, en la ciudad fronteriza de un rey hay gran cantidad de medicinas almacenadas, a saber: mantequilla clarificada, mantequilla fresca, aceite, miel, melaza y sal; para el deleite, para el alivio y para la vida confortable de quienes están dentro, y para repeler a quienes están fuera. De estos cuatro tipos de provisiones, monjes, el rey obtiene cuanto desea, sin dificultad y sin esfuerzo.

‘‘ยโต โข, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติมํ นครํ อิเมหิ สตฺตหิ นครปริกฺขาเรหิ สุปริกฺขตํ โหติ, อิเมสญฺจ จตุนฺนํ อาหารานํ นิกามลาภี โหติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติมํ นครํ อกรณียํ พาหิเรหิ ปจฺจตฺถิเกหิ ปจฺจามิตฺเตหิ. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ยโต อริยสาวโก สตฺตหิ สทฺธมฺเมหิ สมนฺนาคโต โหติ, จตุนฺนญฺจ ฌานานํ อาภิเจตสิกานํ ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารานํ นิกามลาภี โหติ [Pg.480] อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี. อยํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อกรณีโย มารสฺส อกรณีโย ปาปิมโต. กตเมหิ สตฺตหิ สทฺธมฺเมหิ สมนฺนาคโต โหติ?

Monjes, cuando la ciudad fronteriza de un rey está bien provista de estos siete elementos de fortificación y obtiene cuanto desea de estos cuatro tipos de provisiones, sin dificultad y sin esfuerzo, se dice que esa ciudad fronteriza es inexpugnable para los enemigos y adversarios externos. Del mismo modo, monjes, cuando el noble discípulo posee las siete nobles cualidades y obtiene cuanto desea de los cuatro jhanas —que pertenecen a la mente superior y proporcionan una morada feliz en esta misma vida—, sin dificultad y sin esfuerzo, entonces se dice que este noble discípulo es inexpugnable para Mara, el Malvado. ¿De qué siete nobles cualidades está dotado?

‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร เอสิกา โหติ คมฺภีรเนมา สุนิขาตา อจลา อสมฺปเวธี อพฺภนฺตรานํ คุตฺติยา พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, อริยสาวโก สทฺโธ โหติ, สทฺทหติ ตถาคตสฺส โพธึ ‘อิติปิ โส…เป… พุทฺโธ ภควา’ติ. สทฺเธสิโก, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อกุสลํ ปชหติ, กุสลํ ภาเวติ; สาวชฺชํ ปชหติ, อนวชฺชํ ภาเวติ; สุทฺธํ อตฺตานํ ปริหรติ. อิมินา ปฐเมน สทฺธมฺเมน สมนฺนาคโต โหติ.

Así como en la ciudad fronteriza de un rey, monjes, hay un pilar con cimientos profundos, bien plantado, inamovible y firme, para la protección de quienes están dentro y para repeler a quienes están fuera; del mismo modo, monjes, el noble discípulo tiene fe, tiene fe en el despertar del Tathagata: 'Por esta razón, el Bendito es... [etc.]... el Despierto, el Bendito'. Con la fe como su pilar, monjes, el noble discípulo abandona lo que es perjudicial y cultiva lo que es beneficioso; abandona lo censurable y cultiva lo que no tiene tacha; se mantiene a sí mismo en pureza. Posee esta primera noble cualidad.

‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร ปริกฺขา โหติ คมฺภีรา เจว วิตฺถตา จ อพฺภนฺตรานํ คุตฺติยา พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, อริยสาวโก หิรีมา โหติ, หิรียติ กายทุจฺจริเตน วจีทุจฺจริเตน มโนทุจฺจริเตน, หิรียติ ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ สมาปตฺติยา. หิรีปริกฺโข โข, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อกุสลํ ปชหติ, กุสลํ ภาเวติ; สาวชฺชํ ปชหติ, อนวชฺชํ ภาเวติ; สุทฺธํ อตฺตานํ ปริหรติ. อิมินา ทุติเยน สทฺธมฺเมน สมนฺนาคโต โหติ.

Así como en la ciudad fronteriza de un rey, monjes, hay un foso que es profundo y ancho, para la protección de quienes están dentro y para repeler a quienes están fuera; del mismo modo, monjes, el noble discípulo tiene vergüenza moral, siente vergüenza de la mala conducta corporal, verbal y mental; siente vergüenza de entregarse a estados perjudiciales y malvados. Con la vergüenza moral como su foso, monjes, el noble discípulo abandona lo que es perjudicial y cultiva lo que es beneficioso; abandona lo censurable y cultiva lo que no tiene tacha; se mantiene a sí mismo en pureza. Posee esta segunda noble cualidad.

‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร อนุปริยายปโถ โหติ อุจฺโจ เจว วิตฺถโต จ อพฺภนฺตรานํ คุตฺติยา พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, อริยสาวโก โอตฺตปฺปี โหติ, โอตฺตปฺปติ กายทุจฺจริเตน วจีทุจฺจริเตน มโนทุจฺจริเตน, โอตฺตปฺปติ ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ สมาปตฺติยา. โอตฺตปฺปปริยายปโถ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อกุสลํ ปชหติ, กุสลํ ภาเวติ; สาวชฺชํ ปชหติ, อนวชฺชํ ภาเวติ; สุทฺธํ อตฺตานํ ปริหรติ. อิมินา ตติเยน สทฺธมฺเมน สมนฺนาคโต โหติ.

Así como en la ciudad fronteriza de un rey, monjes, hay un camino de ronda que es alto y ancho, para la protección de quienes están dentro y para repeler a quienes están fuera; del mismo modo, monjes, el noble discípulo tiene temor moral, siente temor de la mala conducta corporal, verbal y mental; siente temor de entregarse a estados perjudiciales y malvados. Con el temor moral como su camino de ronda, monjes, el noble discípulo abandona lo que es perjudicial y cultiva lo que es beneficioso; abandona lo censurable y cultiva lo que no tiene tacha; se mantiene a sí mismo en pureza. Posee esta tercera noble cualidad.

‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร พหุํ อาวุธํ สนฺนิจิตํ โหติ สลากญฺเจว เชวนิกญฺจ อพฺภนฺตรานํ คุตฺติยา พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, อริยสาวโก พหุสฺสุโต โหติ…เป… ทิฏฺฐิยา สุปฺปฏิวิทฺธา. สุตาวุโธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อกุสลํ [Pg.481] ปชหติ, กุสลํ ภาเวติ; สาวชฺชํ ปชหติ, อนวชฺชํ ภาเวติ; สุทฺธํ อตฺตานํ ปริหรติ. อิมินา จตุตฺเถน สทฺธมฺเมน สมนฺนาคโต โหติ.

Así como en la ciudad fronteriza de un rey, monjes, hay muchas armas almacenadas, tanto proyectiles como armas de mano, para la protección de quienes están dentro y para repeler a quienes están fuera; del mismo modo, monjes, el noble discípulo es muy instruido... [etc.]... y posee una visión bien penetrada. Con el conocimiento como sus armas, monjes, el noble discípulo abandona lo que es perjudicial y cultiva lo que es beneficioso; abandona lo censurable y cultiva lo que no tiene tacha; se mantiene a sí mismo en pureza. Posee esta cuarta noble cualidad.

‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร พหุพลกาโย ปฏิวสติ, เสยฺยถิทํ – หตฺถาโรหา อสฺสาโรหา รถิกา ธนุคฺคหา เจลกา จลกา ปิณฺฑทายกา อุคฺคา ราชปุตฺตา ปกฺขนฺทิโน มหานาคา สูรา จมฺมโยธิโน ทาสกปุตฺตา อพฺภนฺตรานํ คุตฺติยา พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อารทฺธวีริโย วิหรติ อกุสลานํ ธมฺมานํ ปหานาย, กุสลานํ ธมฺมานํ อุปสมฺปทาย, ถามวา ทฬฺหปรกฺกโม อนิกฺขิตฺตธุโร กุสเลสุ ธมฺเมสุ. วีริยพลกาโย, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อกุสลํ ปชหติ, กุสลํ ภาเวติ; สาวชฺชํ ปชหติ, อนวชฺชํ ภาเวติ; สุทฺธํ อตฺตานํ ปริหรติ. อิมินา ปญฺจเมน สทฺธมฺเมน สมนฺนาคโต โหติ.

Así como en la ciudad fronteriza de un rey, monjes, reside un gran ejército, a saber: jinetes de elefantes, jinetes de caballos, conductores de carros, arqueros, portaestandartes, organizadores de tropas, guerreros intrépidos, nobles príncipes ilustres, asaltantes, grandes guerreros similares a elefantes, valientes, soldados con escudos de cuero y siervos leales, para la protección de quienes están dentro y para repeler a quienes están fuera; del mismo modo, monjes, el noble discípulo vive con su energía aplicada al abandono de los estados perjudiciales y al logro de los estados beneficiosos; es vigoroso, firme en su esfuerzo y no elude su responsabilidad con respecto a los estados beneficiosos. Con la energía como su ejército, monjes, el noble discípulo abandona lo que es perjudicial y cultiva lo que es beneficioso; abandona lo censurable y cultiva lo que no tiene tacha; se mantiene a sí mismo en pureza. Posee esta quinta noble cualidad.

‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร โทวาริโก โหติ ปณฺฑิโต พฺยตฺโต เมธาวี อญฺญาตานํ นิวาเรตา ญาตานํ ปเวเสตา อพฺภนฺตรานํ คุตฺติยา พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, อริยสาวโก สติมา โหติ ปรเมน สติเนปกฺเกน สมนฺนาคโต จิรกตมฺปิ จิรภาสิตมฺปิ สริตา อนุสฺสริตา. สติโทวาริโก, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อกุสลํ ปชหติ, กุสลํ ภาเวติ; สาวชฺชํ ปชหติ, อนวชฺชํ ภาเวติ; สุทฺธํ อตฺตานํ ปริหรติ. อิมินา ฉฏฺเฐน สทฺธมฺเมน สมนฺนาคโต โหติ.

Así como en la ciudad fronteriza de un rey, monjes, hay un portero sabio, experto e inteligente, que impide la entrada a los desconocidos y permite entrar a los conocidos, para la protección de quienes están dentro y para repeler a quienes están fuera; del mismo modo, monjes, el noble discípulo posee atención, está dotado de una atención y una circunspección supremas; recuerda y rememora lo que se hizo y se dijo hace mucho tiempo. Con la atención como su portero, monjes, el noble discípulo abandona lo que es perjudicial y cultiva lo que es beneficioso; abandona lo censurable y cultiva lo que no tiene tacha; se mantiene a sí mismo en pureza. Posee esta sexta noble cualidad.

‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร ปากาโร โหติ อุจฺโจ เจว วิตฺถโต จ วาสนเลปนสมฺปนฺโน จ อพฺภนฺตรานํ คุตฺติยา พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, อริยสาวโก ปญฺญวา โหติ อุทยตฺถคามินิยา ปญฺญาย สมนฺนาคโต อริยาย นิพฺเพธิกาย สมฺมา ทุกฺขกฺขยคามินิยา. ปญฺญาวาสนเลปนสมฺปนฺโน, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อกุสลํ ปชหติ, กุสลํ ภาเวติ; สาวชฺชํ ปชหติ, อนวชฺชํ ภาเวติ; สุทฺธํ อตฺตานํ ปริหรติ. อิมินา สตฺตเมน สทฺธมฺเมน สมนฺนาคโต โหติ. อิเมหิ สตฺตหิ สทฺธมฺเมหิ สมนฺนาคโต โหติ.

Así como en la ciudad fronteriza de un rey, monjes, hay una muralla alta, ancha y bien revestida de yeso, para la protección de quienes están dentro y para repeler a quienes están fuera; del mismo modo, monjes, el noble discípulo posee sabiduría, posee la sabiduría que percibe el surgimiento y la desaparición, que es noble y penetrante, y que conduce correctamente al fin del sufrimiento. Con la sabiduría como su revestimiento de yeso, monjes, el noble discípulo abandona lo que es perjudicial y cultiva lo que es beneficioso; abandona lo censurable y cultiva lo que no tiene tacha; se mantiene a sí mismo en pureza. Posee esta séptima noble cualidad. Está dotado de estas siete nobles cualidades.

‘‘กตเมสํ [Pg.482] จตุนฺนํ ฌานานํ อาภิเจตสิกานํ ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารานํ นิกามลาภี โหติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี? เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร พหุํ ติณกฏฺโฐทกํ สนฺนิจิตํ โหติ อพฺภนฺตรานํ รติยา อปริตสฺสาย ผาสุวิหาราย พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, อริยสาวโก วิวิจฺเจว กาเมหิ…เป… ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ อตฺตโน รติยา อปริตสฺสาย ผาสุวิหาราย โอกฺกมนาย นิพฺพานสฺส.

¿Cuáles son las cuatro jhanas, estados de la mente superior que proporcionan una morada feliz en esta vida presente, que se obtienen a voluntad, sin dificultad y sin esfuerzo? Así como, monjes, en una ciudad fronteriza del rey hay una gran provisión de hierba, leña y agua almacenada para el deleite, la seguridad y la vida cómoda de sus habitantes, y para repeler a los enemigos externos; de la misma manera, monjes, el noble discípulo, ciertamente alejado de los placeres sensuales y de los estados perjudiciales, entra y permanece en la primera jhana, para su propio deleite, seguridad, vida cómoda y para encaminarse hacia el Nibbana.

‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร พหุํ สาลิยวกํ สนฺนิจิตํ โหติ อพฺภนฺตรานํ รติยา อปริตสฺสาย ผาสุวิหาราย พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, อริยสาวโก วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา…เป… ทุติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ อตฺตโน รติยา อปริตสฺสาย ผาสุวิหาราย โอกฺกมนาย นิพฺพานสฺส.

Así como, monjes, en una ciudad fronteriza del rey hay una gran provisión de arroz y cebada almacenada para el deleite, la seguridad y la vida cómoda de sus habitantes, y para repeler a los enemigos externos; de la misma manera, monjes, el noble discípulo, con la pacificación de la aplicación y el sostenimiento del pensamiento... entra y permanece en la segunda jhana, para su propio deleite, seguridad, vida cómoda y para encaminarse hacia el Nibbana.

‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร พหุํ ติลมุคฺคมาสาปรณฺณํ สนฺนิจิตํ โหติ อพฺภนฺตรานํ รติยา อปริตสฺสาย ผาสุวิหาราย พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, อริยสาวโก ปีติยา จ วิราคา…เป… ตติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ อตฺตโน รติยา อปริตสฺสาย ผาสุวิหาราย โอกฺกมนาย นิพฺพานสฺส.

Así como, monjes, en una ciudad fronteriza del rey hay una gran provisión de sésamo, frijol mungo y judías almacenada para el deleite, la seguridad y la vida cómoda de sus habitantes, y para repeler a los enemigos externos; de la misma manera, monjes, el noble discípulo, con el desvanecimiento del arrebato... entra y permanece en la tercera jhana, para su propio deleite, seguridad, vida cómoda y para encaminarse hacia el Nibbana.

‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร พหุํ เภสชฺชํ สนฺนิจิตํ โหติ, เสยฺยถิทํ – สปฺปิ นวนีตํ เตลํ มธุ ผาณิตํ โลณํ อพฺภนฺตรานํ รติยา อปริตสฺสาย ผาสุวิหาราย พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. เอวเมวํ โข ภิกฺขเว, อริยสาวโก สุขสฺส จ ปหานา ทุกฺขสฺส จ ปหานา ปุพฺเพว โสมนสฺสโทมนสฺสานํ อตฺถงฺคมา อทุกฺขมสุขํ อุเปกฺขาสติปาริสุทฺธึ จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ อตฺตโน รติยา อปริตสฺสาย ผาสุวิหาราย โอกฺกมนาย นิพฺพานสฺส. อิเมสํ จตุนฺนํ ฌานานํ อาภิเจตสิกานํ ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารานํ นิกามลาภี โหติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี.

Así como, monjes, en una ciudad fronteriza del rey hay una gran provisión de medicinas almacenada, a saber: mantequilla clarificada, mantequilla fresca, aceite, miel, melaza y sal, para el deleite, la seguridad y la vida cómoda de sus habitantes, y para repeler a los enemigos externos; de la misma manera, monjes, el noble discípulo, con el abandono del placer y el abandono del dolor, y con la previa desaparición de la alegría y el pesar, entra y permanece en la cuarta jhana, que es ni-dolorosa-ni-placentera y posee la pureza del recuerdo gracias a la ecuanimidad, para su propio deleite, seguridad, vida cómoda y para encaminarse hacia el Nibbana. Él obtiene estas cuatro jhanas, estados de la mente superior que proporcionan una morada feliz en esta vida presente, a voluntad, sin dificultad y sin esfuerzo.

‘‘ยโต โข, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อิเมหิ สตฺตหิ สทฺธมฺเมหิ สมนฺนาคโต โหติ, อิเมสญฺจ จตุนฺนํ ฌานานํ อาภิเจตสิกานํ ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารานํ นิกามลาภี โหติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี. อยํ [Pg.483] วุจฺจติ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อกรณีโย มารสฺส อกรณีโย ปาปิมโต’’ติ. ตติยํ.

Monjes, cuando un noble discípulo está dotado de estos siete buenos estados y obtiene a voluntad, sin dificultad y sin esfuerzo estas cuatro jhanas, estados de la mente superior que proporcionan una morada feliz en esta vida presente, entonces, monjes, de tal noble discípulo se dice que Mara no puede actuar a su antojo con él, que el Malvado no puede hacer lo que quiera con él. (Tercero).

๔. ธมฺมญฺญูสุตฺตํ

4. Discurso sobre el que conoce el Dhamma

๖๘. ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ อาหุเนยฺโย โหติ …เป… อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส. กตเมหิ สตฺตหิ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ธมฺมญฺญู จ โหติ อตฺถญฺญู จ อตฺตญฺญู จ มตฺตญฺญู จ กาลญฺญู จ ปริสญฺญู จ ปุคฺคลปโรปรญฺญู จ.

68. Monjes, el monje que posee siete cualidades es digno de ofrendas, digno de hospitalidad, digno de regalos, digno de ser saludado con las manos juntas, un campo de méritos insuperable para el mundo. ¿Cuáles son las siete? Aquí, monjes, un monje conoce el Dhamma, conoce el significado, se conoce a sí mismo, conoce la moderación, conoce el tiempo apropiado, conoce la asamblea y conoce la diferencia entre las personas.

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ธมฺมญฺญู โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ธมฺมํ ชานาติ – สุตฺตํ เคยฺยํ เวยฺยากรณํ คาถํ อุทานํ อิติวุตฺตกํ ชาตกํ อพฺภุตธมฺมํ เวทลฺลํ. โน เจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ธมฺมํ ชาเนยฺย – สุตฺตํ เคยฺยํ…เป… อพฺภุตธมฺมํ เวทลฺลํ, นยิธ ‘ธมฺมญฺญู’ติ วุจฺเจยฺย. ยสฺมา จ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ธมฺมํ ชานาติ – สุตฺตํ เคยฺยํ…เป… อพฺภุตธมฺมํ เวทลฺลํ, ตสฺมา ‘ธมฺมญฺญู’ติ วุจฺจติ. อิติ ธมฺมญฺญู.

¿Y cómo, monjes, un monje conoce el Dhamma? Aquí, monjes, un monje conoce el Dhamma: los Suttas, Geyyas, Veyyākaraṇas, Gāthās, Udānas, Itivuttakas, Jātakas, Abbhutadhammas y Vedallas. Si, monjes, un monje no conociera el Dhamma —los Suttas, Geyyas... Abbhutadhammas y Vedallas— no se le llamaría en este mundo 'conocedor del Dhamma'. Pero porque el monje conoce el Dhamma, por eso se le llama 'conocedor del Dhamma'. Así es el conocedor del Dhamma.

‘‘อตฺถญฺญู จ กถํ โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ตสฺส ตสฺเสว ภาสิตสฺส อตฺถํ ชานาติ – ‘อยํ อิมสฺส ภาสิตสฺส อตฺโถ, อยํ อิมสฺส ภาสิตสฺส อตฺโถ’ติ. โน เจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ตสฺส ตสฺเสว ภาสิตสฺส อตฺถํ ชาเนยฺย – ‘อยํ อิมสฺส ภาสิตสฺส อตฺโถ, อยํ อิมสฺส ภาสิตสฺส อตฺโถ’ติ, นยิธ ‘อตฺถญฺญู’ติ วุจฺเจยฺย. ยสฺมา จ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ตสฺส ตสฺเสว ภาสิตสฺส อตฺถํ ชานาติ – ‘อยํ อิมสฺส ภาสิตสฺส อตฺโถ, อยํ อิมสฺส ภาสิตสฺส อตฺโถ’ติ, ตสฺมา ‘อตฺถญฺญู’ติ วุจฺจติ. อิติ ธมฺมญฺญู, อตฺถญฺญู.

¿Y cómo es alguien que conoce el significado? Aquí, monjes, un monje conoce el significado de tal o cual declaración: 'este es el significado de esta declaración, este es el significado de esta otra'. Si, monjes, un monje no conociera el significado de tal o cual declaración, no se le llamaría en este mundo 'conocedor del significado'. Pero porque el monje conoce el significado de cada declaración, por eso se le llama 'conocedor del significado'. Así es el conocedor del Dhamma y del significado.

‘‘อตฺตญฺญู จ กถํ โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อตฺตานํ ชานาติ – ‘เอตฺตโกมฺหิ สทฺธาย สีเลน สุเตน จาเคน ปญฺญาย ปฏิภาเนนา’ติ. โน เจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อตฺตานํ ชาเนยฺย – ‘เอตฺตโกมฺหิ สทฺธาย สีเลน สุเตน จาเคน ปญฺญาย ปฏิภาเนนา’ติ, นยิธ ‘อตฺตญฺญู’ติ วุจฺเจยฺย. ยสฺมา จ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อตฺตานํ ชานาติ – ‘เอตฺตโกมฺหิ สทฺธาย สีเลน สุเตน จาเคน ปญฺญาย ปฏิภาเนนา’ติ, ตสฺมา ‘อตฺตญฺญู’ติ วุจฺจติ. อิติ ธมฺมญฺญู, อตฺถญฺญู, อตฺตญฺญู.

¿Y cómo es alguien que se conoce a sí mismo? Aquí, monjes, un monje se conoce a sí mismo: 'hasta tal punto llega mi fe, mi virtud, mi conocimiento, mi generosidad, mi sabiduría y mi agudeza intelectual'. Si, monjes, un monje no se conociera a sí mismo de esta manera, no se le llamaría 'conocedor de sí mismo'. Pero porque el monje se conoce a sí mismo, por eso se le llama 'conocedor de sí mismo'. Así es el conocedor del Dhamma, del significado y de sí mismo.

‘‘มตฺตญฺญู [Pg.484] จ กถํ โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ มตฺตํ ชานาติ จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปฺปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารานํ ปฏิคฺคหณาย. โน เจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ มตฺตํ ชาเนยฺย จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปฺปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารานํ ปฏิคฺคหณาย, นยิธ ‘มตฺตญฺญู’ติ วุจฺเจยฺย. ยสฺมา จ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ มตฺตํ ชานาติ จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปฺปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารานํ ปฏิคฺคหณาย, ตสฺมา ‘มตฺตญฺญู’ติ วุจฺจติ. อิติ ธมฺมญฺญู, อตฺถญฺญู, อตฺตญฺญู, มตฺตญฺญู.

¿Y cómo es alguien que conoce la moderación? Aquí, monjes, un monje conoce la moderación al recibir túnicas, comida de limosna, alojamiento y medicinas como requisitos para la enfermedad. Si, monjes, un monje no conociera la moderación al recibir túnicas, comida, alojamiento y medicinas, no se le llamaría 'conocedor de la moderación'. Pero porque el monje conoce la moderación al recibir estos requisitos, por eso se le llama 'conocedor de la moderación'. Así es el conocedor del Dhamma, del significado, de sí mismo y de la moderación.

‘‘กาลญฺญู จ กถํ โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ, กาลํ ชานาติ – ‘อยํ กาโล อุทฺเทสสฺส, อยํ กาโล ปริปุจฺฉาย, อยํ กาโล โยคสฺส, อยํ กาโล ปฏิสลฺลานสฺสา’ติ. โน เจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ กาลํ ชาเนยฺย – ‘อยํ กาโล อุทฺเทสสฺส, อยํ กาโล ปริปุจฺฉาย, อยํ กาโล โยคสฺส, อยํ กาโล ปฏิสลฺลานสฺสา’ติ, นยิธ ‘กาลญฺญู’ติ วุจฺเจยฺย. ยสฺมา จ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ กาลํ ชานาติ – ‘อยํ กาโล อุทฺเทสสฺส, อยํ กาโล ปริปุจฺฉาย, อยํ กาโล โยคสฺส, อยํ กาโล ปฏิสลฺลานสฺสา’ติ, ตสฺมา ‘กาลญฺญู’ติ วุจฺจติ. อิติ ธมฺมญฺญู, อตฺถญฺญู, อตฺตญฺญู, มตฺตญฺญู, กาลญฺญู.

«¿Y cómo un monje es conocedor del tiempo oportuno (kālaññū)? Aquí, monjes, un monje conoce el momento adecuado: ‘Este es el momento para la recitación de los textos (uddesa), este es el momento para la indagación sobre el significado (paripucchā), este es el momento para la práctica de la meditación (yoga), este es el momento para el retiro solitario (paṭisallāna)’. Monjes, si un monje no conociera el tiempo oportuno —‘este es el momento para la recitación... este es el momento para el retiro solitario’—, no se diría en esta Enseñanza que es ‘conocedor del tiempo oportuno’. Pero debido a que el monje conoce el tiempo —‘este es el momento para la recitación, este es el momento para la indagación, este es el momento para la práctica, este es el momento para el retiro’—, por lo tanto se le llama ‘conocedor del tiempo oportuno’. Así, el monje es conocedor de la Enseñanza (dhammaññū), del significado (atthaññū), de sí mismo (attaññū), de la moderación (mattaññū) y del tiempo oportuno (kālaññū).»

‘‘ปริสญฺญู จ กถํ โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ปริสํ ชานาติ – ‘อยํ ขตฺติยปริสา, อยํ พฺราหฺมณปริสา, อยํ คหปติปริสา, อยํ สมณปริสา. ตตฺถ เอวํ อุปสงฺกมิตพฺพํ, เอวํ ฐาตพฺพํ, เอวํ กตฺตพฺพํ, เอวํ นิสีทิตพฺพํ, เอวํ ภาสิตพฺพํ, เอวํ ตุณฺหี ภวิตพฺพ’นฺติ. โน เจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ปริสํ ชาเนยฺย – ‘อยํ ขตฺติยปริสา…เป… เอวํ ตุณฺหี ภวิตพฺพ’นฺติ, นยิธ ‘ปริสญฺญู’ติ วุจฺเจยฺย. ยสฺมา จ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ปริสํ ชานาติ – ‘อยํ ขตฺติยปริสา, อยํ พฺราหฺมณปริสา, อยํ คหปติปริสา, อยํ สมณปริสา. ตตฺถ เอวํ อุปสงฺกมิตพฺพํ, เอวํ ฐาตพฺพํ, เอวํ กตฺตพฺพํ, เอวํ นิสีทิตพฺพํ, เอวํ ภาสิตพฺพํ, เอวํ ตุณฺหี ภวิตพฺพ’นฺติ, ตสฺมา ‘ปริสญฺญู’ติ วุจฺจติ. อิติ ธมฺมญฺญู, อตฺถญฺญู, อตฺตญฺญู, มตฺตญฺญู, กาลญฺญู, ปริสญฺญู.

«¿Y cómo un monje es conocedor de la asamblea (parisaññū)? Aquí, monjes, un monje conoce la asamblea: ‘Esta es una asamblea de nobles (khattiyaparisā), esta es una asamblea de brahmanes, esta es una asamblea de dueños de casa, esta es una asamblea de ascetas. En ella, así es como uno debe acercarse, así es como debe permanecer, así es como debe actuar, así es como debe sentarse, así es como debe hablar, así es como debe guardar silencio’. Monjes, si un monje no conociera la asamblea... no se diría de él que es ‘conocedor de la asamblea’. Pero debido a que el monje conoce la asamblea... por lo tanto se le llama ‘conocedor de la asamblea’. Así, el monje es conocedor de la Enseñanza, del significado, de sí mismo, de la moderación, del tiempo y de la asamblea.»

‘‘ปุคฺคลปโรปรญฺญู จ กถํ โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน ทฺวเยน ปุคฺคลา วิทิตา โหนฺติ. ทฺเว ปุคฺคลา – เอโก อริยานํ ทสฺสนกาโม, เอโก อริยานํ น ทสฺสนกาโม. ยฺวายํ ปุคฺคโล อริยานํ น ทสฺสนกาโม[Pg.485], เอวํ โส เตนงฺเคน คารยฺโห. ยฺวายํ ปุคฺคโล อริยานํ ทสฺสนกาโม, เอวํ โส เตนงฺเคน ปาสํโส.

«¿Y cómo un monje es conocedor de la jerarquía de las personas (puggalaparoparaññū)? Aquí, monjes, un monje conoce a las personas a través de dos tipos de categorías. Hay dos tipos de personas: una desea ver a los nobles, la otra no desea ver a los nobles. Aquella persona que no desea ver a los nobles es censurable por ese motivo. Aquella persona que desea ver a los nobles es loable por ese motivo.»

‘‘ทฺเว ปุคฺคลา อริยานํ ทสฺสนกามา – เอโก สทฺธมฺมํ โสตุกาโม, เอโก สทฺธมฺมํ น โสตุกาโม. ยฺวายํ ปุคฺคโล สทฺธมฺมํ น โสตุกาโม, เอวํ โส เตนงฺเคน คารยฺโห. ยฺวายํ ปุคฺคโล สทฺธมฺมํ โสตุกาโม, เอวํ โส เตนงฺเคน ปาสํโส.

«Entre dos personas que desean ver a los nobles: una desea escuchar la Verdadera Enseñanza (saddhamma), la otra no desea escuchar la Verdadera Enseñanza. Aquella persona que no desea escuchar la Verdadera Enseñanza es censurable por ese motivo. Aquella persona que desea escuchar la Verdadera Enseñanza es loable por ese motivo.»

‘‘ทฺเว ปุคฺคลา สทฺธมฺมํ โสตุกามา – เอโก โอหิตโสโต ธมฺมํ สุณาติ, เอโก อโนหิตโสโต ธมฺมํ สุณาติ. ยฺวายํ ปุคฺคโล อโนหิตโสโต ธมฺมํ สุณาติ, เอวํ โส เตนงฺเคน คารยฺโห. ยฺวายํ ปุคฺคโล โอหิตโสโต ธมฺมํ สุณาติ, เอวํ โส เตนงฺเคน ปาสํโส.

«Entre dos personas que desean escuchar la Verdadera Enseñanza: una escucha la Enseñanza con atención (ohitasoto), la otra escucha la Enseñanza sin atención. Aquella persona que escucha la Enseñanza sin atención es censurable por ese motivo. Aquella persona que escucha la Enseñanza con atención es loable por ese motivo.»

‘‘ทฺเว ปุคฺคลา โอหิตโสตา ธมฺมํ สุณนฺติ – เอโก สุตฺวา ธมฺมํ ธาเรติ, เอโก สุตฺวา ธมฺมํ น ธาเรติ. ยฺวายํ ปุคฺคโล สุตฺวา น ธมฺมํ ธาเรติ, เอวํ โส เตนงฺเคน คารยฺโห. ยฺวายํ ปุคฺคโล สุตฺวา ธมฺมํ ธาเรติ, เอวํ โส เตนงฺเคน ปาสํโส.

«Entre dos personas que escuchan la Enseñanza con atención: una, habiéndola escuchado, retiene la Enseñanza en su memoria (dhāreti); la otra, habiéndola escuchado, no la retiene. Aquella persona que, habiéndola escuchado, no retiene la Enseñanza es censurable por ese motivo. Aquella persona que, habiéndola escuchado, retiene la Enseñanza es loable por ese motivo.»

‘‘ทฺเว ปุคฺคลา สุตฺวา ธมฺมํ ธาเรนฺติ – เอโก ธาตานํ ธมฺมานํ อตฺถํ อุปปริกฺขติ, เอโก ธาตานํ ธมฺมานํ อตฺถํ น อุปปริกฺขติ. ยฺวายํ ปุคฺคโล ธาตานํ ธมฺมานํ อตฺถํ น อุปปริกฺขติ, เอวํ โส เตนงฺเคน คารยฺโห. ยฺวายํ ปุคฺคโล ธาตานํ ธมฺมานํ อตฺถํ อุปปริกฺขติ, เอวํ โส เตนงฺเคน ปาสํโส.

«Entre dos personas que retienen la Enseñanza en su memoria: una examina el significado de las enseñanzas retenidas (upaparikkhati), la otra no examina su significado. Aquella persona que no examina el significado de las enseñanzas retenidas es censurable por ese motivo. Aquella persona que examina el significado de las enseñanzas retenidas es loable por ese motivo.»

‘‘ทฺเว ปุคฺคลา ธาตานํ ธมฺมานํ อตฺถํ อุปปริกฺขนฺติ – เอโก อตฺถมญฺญาย ธมฺมมญฺญาย ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน, เอโก อตฺถมญฺญาย ธมฺมมญฺญาย น ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน. ยฺวายํ ปุคฺคโล อตฺถมญฺญาย ธมฺมมญฺญาย น ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน, เอวํ โส เตนงฺเคน คารยฺโห. ยฺวายํ ปุคฺคโล อตฺถมญฺญาย ธมฺมมญฺญาย ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน, เอวํ โส เตนงฺเคน ปาสํโส.

«Entre dos personas que examinan el significado de las enseñanzas retenidas: una, habiendo comprendido el significado y habiendo comprendido la Enseñanza, practica de acuerdo con la Enseñanza (dhammānudhammappaṭipanno); la otra, habiendo comprendido el significado y habiendo comprendido la Enseñanza, no practica de acuerdo con la Enseñanza. Aquella persona que no practica de acuerdo con la Enseñanza es censurable por ese motivo. Aquella persona que practica de acuerdo con la Enseñanza es loable por ese motivo.»

‘‘ทฺเว ปุคฺคลา อตฺถมญฺญาย ธมฺมมญฺญาย ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺนา – เอโก อตฺตหิตาย ปฏิปนฺโน โน ปรหิตาย, เอโก อตฺตหิตาย จ ปฏิปนฺโน [Pg.486] ปรหิตาย จ. ยฺวายํ ปุคฺคโล อตฺตหิตาย ปฏิปนฺโน โน ปรหิตาย, เอวํ โส เตนงฺเคน คารยฺโห. ยฺวายํ ปุคฺคโล อตฺถหิตาย จ ปฏิปนฺโน ปรหิตาย จ, เอวํ โส เตนงฺเคน ปาสํโส. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน ทฺวเยน ปุคฺคลา วิทิตา โหนฺติ. เอวํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ปุคฺคลปโรปรญฺญู โหติ. ‘‘อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ อาหุเนยฺโย โหติ ปาหุเนยฺโย…เป… อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺสา’’ติ. จตุตฺถํ.

«Entre dos personas que practican de acuerdo con la Enseñanza: una practica para su propio beneficio pero no para el beneficio de los demás; la otra practica tanto para su propio beneficio como para el beneficio de los demás. Aquella persona que practica para su propio beneficio pero no para el de los demás es censurable por ese motivo. Aquella persona que practica tanto para su propio beneficio como para el de los demás es loable por ese motivo. De esta manera, monjes, un monje conoce a las personas por pares. De esta manera, el monje es conocedor de la jerarquía de las personas. Monjes, el monje que posee estas siete cualidades es digno de ofrendas, digno de hospitalidad... un campo de mérito insuperable para el mundo». Esto es lo que dijo el Bienaventurado. Aquí termina el cuarto discurso.

๕. ปาริจฺฉตฺตกสุตฺตํ

5. Pāricchattakasutta: Discurso sobre el Árbol del Coral.

๖๙. ‘‘ยสฺมึ, ภิกฺขเว, สมเย เทวานํ ตาวตึสานํ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร ปณฺฑุปลาโส โหติ, อตฺตมนา, ภิกฺขเว, เทวา ตาวตึสา ตสฺมึ สมเย โหนฺติ – ‘ปณฺฑุปลาโส ทานิ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร นจิรสฺเสว ทานิ ปนฺนปลาโส ภวิสฺสตี’’’ติ.

69. «Monjes, cuando las hojas del árbol koviḷāro pāricchattaka de los dioses de los Treinta y Tres se vuelven amarillentas (paṇḍupalāso), en ese momento los dioses de los Treinta y Tres se regocijan pensando: ‘Ahora las hojas del árbol koviḷāro pāricchattaka se han vuelto amarillentas; pronto sus hojas caerán’.»

‘‘ยสฺมึ, ภิกฺขเว, สมเย เทวานํ ตาวตึสานํ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร ปนฺนปลาโส โหติ, อตฺตมนา, ภิกฺขเว, เทวา ตาวตึสา ตสฺมึ สมเย โหนฺติ – ‘ปนฺนปลาโส ทานิ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร นจิรสฺเสว ทานิ ชาลกชาโต ภวิสฺสตี’’’ติ.

«Monjes, cuando las hojas del árbol koviḷāro pāricchattaka de los dioses de los Treinta y Tres caen (pannapalāso), en ese momento los dioses de los Treinta y Tres se regocijan pensando: ‘Ahora las hojas del árbol koviḷāro pāricchattaka han caído; pronto aparecerán los primeros brotes (jālakajāto)’.»

‘‘ยสฺมึ, ภิกฺขเว, สมเย เทวานํ ตาวตึสานํ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร ชาลกชาโต โหติ, อตฺตมนา, ภิกฺขเว, เทวา ตาวตึสา ตสฺมึ สมเย โหนฺติ – ‘ชาลกชาโต ทานิ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร นจิรสฺเสว ทานิ ขารกชาโต ภวิสฺสตี’’’ติ.

«Monjes, cuando en el árbol koviḷāro pāricchattaka de los dioses de los Treinta y Tres aparecen los primeros brotes, en ese momento los dioses de los Treinta y Tres se regocijan pensando: ‘Ahora han aparecido los brotes en el árbol koviḷāro pāricchattaka; pronto se formarán los capullos (khārakajāto)’.»

‘‘ยสฺมึ, ภิกฺขเว, สมเย เทวานํ ตาวตึสานํ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร ขารกชาโต โหติ, อตฺตมนา, ภิกฺขเว, เทวา ตาวตึสา ตสฺมึ สมเย โหนฺติ – ‘ขารกชาโต ทานิ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร นจิรสฺเสว ทานิ กุฏุมลกชาโต ภวิสฺสตี’’’ติ.

«Monjes, cuando en el árbol koviḷāro pāricchattaka de los dioses de los Treinta y Tres se forman los capullos, en ese momento los dioses de los Treinta y Tres se regocijan pensando: ‘Ahora se han formado los capullos en el árbol koviḷāro pāricchattaka; pronto las flores madurarán (kuṭumalakajāto)’.»

‘‘ยสฺมึ, ภิกฺขเว, สมเย เทวานํ ตาวตึสานํ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร กุฏุมลกชาโต โหติ, อตฺตมนา, ภิกฺขเว, เทวา ตาวตึสา [Pg.487] ตสฺมึ สมเย โหนฺติ – ‘กุฏุมลกชาโต ทานิ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร นจิรสฺเสว ทานิ โกรกชาโต ภวิสฺสตี’’’ติ.

“Monjes, cuando el árbol coral (kovilāra) de los treinta y tres dioses tiene brotes de capullos, en ese momento los dioses de los treinta y tres están complacidos y alegres, pensando: ‘Ahora el árbol coral tiene brotes de capullos; pronto tendrá capullos hinchados’.”

‘‘ยสฺมึ, ภิกฺขเว, สมเย เทวานํ ตาวตึสานํ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร โกรกชาโต โหติ, อตฺตมนา, ภิกฺขเว, เทวา ตาวตึสา ตสฺมึ สมเย โหนฺติ – ‘โกรกชาโต ทานิ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร นจิรสฺเสว ทานิ สพฺพผาลิผุลฺโล ภวิสฺสตี’’’ติ.

“Monjes, cuando el árbol coral de los treinta y tres dioses tiene capullos hinchados, en ese momento los dioses de los treinta y tres están complacidos y alegres, pensando: ‘Ahora el árbol coral tiene capullos hinchados; pronto estará en plena floración’.”

‘‘ยสฺมึ, ภิกฺขเว, สมเย เทวานํ ตาวตึสานํ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร สพฺพผาลิผุลฺโล โหติ, อตฺตมนา, ภิกฺขเว, เทวา ตาวตึสา ปาริจฺฉตฺตกสฺส โกวิฬารสฺส มูเล ทิพฺเพ จตฺตาโร มาเส ปญฺจหิ กามคุเณหิ สมปฺปิตา สมงฺคีภูตา ปริจาเรนฺติ.

“Monjes, cuando el árbol coral de los treinta y tres dioses está en plena floración, en ese momento los dioses de los treinta y tres, complacidos y alegres, se deleitan al pie del árbol coral durante cuatro meses celestiales, plenamente provistos y dotados de los cinco hilos del placer sensual.”

‘‘สพฺพผาลิผุลฺลสฺส โข ปน, ภิกฺขเว, ปาริจฺฉตฺตกสฺส โกวิฬารสฺส สมนฺตา ปญฺญาสโยชนานิ อาภาย ผุฏํ โหติ, อนุวาตํ โยชนสตํ คนฺโธ คจฺฉติ, อยมานุภาโว ปาริจฺฉตฺตกสฺส โกวิฬารสฺส.

“Monjes, el resplandor del árbol coral en plena floración se extiende por cincuenta yojanas a la redonda, y su fragancia viaja cien yojanas a favor del viento. Tal es el poder del árbol coral.”

‘‘เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ยสฺมึ สมเย อริยสาวโก อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชฺชาย เจเตติ, ปณฺฑุปลาโส, ภิกฺขเว, อริยสาวโก ตสฺมึ สมเย โหติ เทวานํว ตาวตึสานํ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร.

“De la misma manera, monjes, cuando un noble discípulo piensa en renunciar a la vida de hogar por la vida sin hogar, en ese momento el noble discípulo es como el árbol coral de los treinta y tres dioses cuando tiene sus hojas amarillentas.”

‘‘ยสฺมึ, ภิกฺขเว, สมเย อริยสาวโก เกสมสฺสุํ โอหาเรตฺวา กาสายานิ วตฺถานิ อจฺฉาเทตฺวา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิโต โหติ, ปนฺนปลาโส, ภิกฺขเว, อริยสาวโก ตสฺมึ สมเย โหติ เทวานํว ตาวตึสานํ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร.

“Monjes, cuando el noble discípulo se ha afeitado el cabello y la barba, se ha puesto los mantos azafrán y ha renunciado a la vida de hogar por la vida sin hogar, en ese momento el noble discípulo es como el árbol coral de los treinta y tres dioses cuando ha perdido sus hojas.”

‘‘ยสฺมึ, ภิกฺขเว, สมเย อริยสาวโก วิวิจฺเจว กาเมหิ…เป… ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ, ชาลกชาโต, ภิกฺขเว, อริยสาวโก ตสฺมึ สมเย โหติ เทวานํว ตาวตึสานํ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร.

“Monjes, cuando el noble discípulo, alejado de los placeres sensuales... entra y permanece en el primer jhana, en ese momento el noble discípulo es como el árbol coral de los treinta y tres dioses cuando tiene sus primeros brotes de hojas.”

‘‘ยสฺมึ[Pg.488], ภิกฺขเว, สมเย อริยสาวโก วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา…เป… ทุติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ, ขารกชาโต, ภิกฺขเว, อริยสาวโก ตสฺมึ สมเย โหติ เทวานํว ตาวตึสานํ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร.

“Monjes, cuando el noble discípulo, con el cese del pensamiento aplicado y sostenido... entra y permanece en el segundo jhana, en ese momento el noble discípulo es como el árbol coral de los treinta y tres dioses cuando tiene brotes incipientes.”

‘‘ยสฺมึ, ภิกฺขเว, สมเย อริยสาวโก ปีติยา จ วิราคา…เป… ตติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ, กุฏุมลกชาโต, ภิกฺขเว, อริยสาวโก ตสฺมึ สมเย โหติ เทวานํว ตาวตึสานํ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร.

“Monjes, cuando el noble discípulo, por el desapego a la alegría... entra y permanece en el tercer jhana, en ese momento el noble discípulo es como el árbol coral de los treinta y tres dioses cuando tiene brotes de capullos.”

‘‘ยสฺมึ, ภิกฺขเว, สมเย อริยสาวโก สุขสฺส จ ปหานา ทุกฺขสฺส จ ปหานา…เป… จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ, โกรกชาโต, ภิกฺขเว, อริยสาวโก ตสฺมึ สมเย โหติ เทวานํว ตาวตึสานํ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร.

“Monjes, cuando el noble discípulo, por el abandono del placer y del dolor... entra y permanece en el cuarto jhana, en ese momento el noble discípulo es como el árbol coral de los treinta y tres dioses cuando tiene sus capullos hinchados.”

‘‘ยสฺมึ, ภิกฺขเว, สมเย อริยสาวโก อาสวานํ ขยา…เป… สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ, สพฺพผาลิผุลฺโล, ภิกฺขเว, อริยสาวโก ตสฺมึ สมเย โหติ เทวานํว ตาวตึสานํ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร.

“Monjes, cuando el noble discípulo, mediante la destrucción de los contaminantes... habiéndolo realizado por sí mismo, entra y permanece en la liberación, en ese momento el noble discípulo es como el árbol coral de los treinta y tres dioses cuando está en plena floración.”

‘‘ตสฺมึ, ภิกฺขเว, สมเย ภุมฺมา เทวา สทฺทมนุสฺสาเวนฺติ – ‘เอโส อิตฺถนฺนาโม อายสฺมา อิตฺถนฺนามสฺส อายสฺมโต สทฺธิวิหาริโก อมุกมฺหา คามา วา นิคมา วา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิโต อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรตี’ติ. ภุมฺมานํ เทวานํ สทฺทํ สุตฺวา จาตุมหาราชิกา เทวา…เป… ตาวตึสา เทวา… ยามา เทวา… ตุสิตา เทวา… นิมฺมานรตี เทวา… ปรนิมฺมิตวสวตฺตี เทวา… พฺรหฺมกายิกา เทวา สทฺทมนุสฺสาเวนฺติ – ‘เอโส อิตฺถนฺนาโม อายสฺมา อิตฺถนฺนามสฺส อายสฺมโต สทฺธิวิหาริโก อมุกมฺหา คามา วา นิคมา วา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิโต อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรตี’ติ. อิติห เตน ขเณน เตน มุหุตฺเตน ยาว พฺรหฺมโลกา สทฺโท อพฺภุคฺคจฺฉติ, อยมานุภาโว ขีณาสวสฺส ภิกฺขุโน’’ติ. ปญฺจมํ.

“En ese momento, monjes, las deidades terrestres proclaman: ‘Este venerable de tal nombre, discípulo residente del venerable de tal nombre, habiendo salido de tal aldea o pueblo para renunciar a la vida de hogar por la vida sin hogar, mediante la destrucción de los contaminantes, ha realizado por sí mismo a través del conocimiento directo y permanece en la liberación de la mente y la liberación por la sabiduría, libre de contaminantes, en esta misma vida’. Al oír el sonido de las deidades terrestres, los dioses de los Cuatro Reyes Celestiales... los de los Treinta y Tres... los de Yama... los de Tusita... los de Nimmanarati... los de Paranimmitavasavatti... los dioses de la hueste de Brahma proclaman: ‘Este venerable de tal nombre... permanece en la liberación en esta misma vida’. Así, en ese instante, en ese momento, el sonido asciende hasta el mundo de Brahma. Tal es la majestad del monje que ha destruido los contaminantes.”

๖. สกฺกจฺจสุตฺตํ

6. Discurso sobre el respeto (Sakkaccasutta)

๗๐. อถ [Pg.489] โข อายสฺมโต สาริปุตฺตสฺส รโหคตสฺส ปฏิสลฺลีนสฺส เอวํ เจตโส ปริวิตกฺโก อุทปาทิ – ‘‘กึ นุ โข, ภิกฺขุ, สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรนฺโต อกุสลํ ปชเหยฺย, กุสลํ ภาเวยฺยา’’ติ? อถ โข อายสฺมโต สาริปุตฺตสฺส เอตทโหสิ – ‘‘สตฺถารํ โข, ภิกฺขุ, สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรนฺโต อกุสลํ ปชเหยฺย, กุสลํ ภาเวยฺย. ธมฺมํ โข, ภิกฺขุ…เป… สงฺฆํ โข, ภิกฺขุ…เป… สิกฺขํ โข, ภิกฺขุ…เป… สมาธึ โข, ภิกฺขุ…เป… อปฺปมาทํ โข, ภิกฺขุ…เป… ปฏิสนฺถารํ โข, ภิกฺขุ สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรนฺโต อกุสลํ ปชเหยฺย, กุสลํ ภาเวยฺยา’’ติ.

70. Entonces, mientras el venerable Sāriputta estaba en retiro solitario, surgió en su mente esta reflexión: “¿Respetando, honrando y dependiendo de qué, un monje podría abandonar lo que no es saludable y cultivar lo que es saludable?”. Luego, el venerable Sāriputta pensó: “Respetando, honrando y dependiendo del Maestro, un monje podría abandonar lo que no es saludable y cultivar lo que es saludable. Respetando el Dhamma... el Sangha... el entrenamiento... la concentración... la diligencia... respetando, honrando y dependiendo de la hospitalidad, un monje podría abandonar lo que no es saludable y cultivar lo que es saludable”.

อถ โข อายสฺมโต สาริปุตฺตสฺส เอตทโหสิ – ‘‘อิเม โข เม ธมฺมา ปริสุทฺธา ปริโยทาตา, ยํนูนาหํ อิเม ธมฺเม คนฺตฺวา ภควโต อาโรเจยฺยํ. เอวํ เม อิเม ธมฺมา ปริสุทฺธา เจว ภวิสฺสนฺติ ปริสุทฺธสงฺขาตตรา จ. เสยฺยถาปิ นาม ปุริโส สุวณฺณนิกฺขํ อธิคจฺเฉยฺย ปริสุทฺธํ ปริโยทาตํ. ตสฺส เอวมสฺส – ‘อยํ โข เม สุวณฺณนิกฺโข ปริสุทฺโธ ปริโยทาโต, ยํนูนาหํ อิมํ สุวณฺณนิกฺขํ คนฺตฺวา กมฺมารานํ ทสฺเสยฺยํ. เอวํ เม อยํ สุวณฺณนิกฺโข สกมฺมารคโต ปริสุทฺโธ เจว ภวิสฺสติ ปริสุทฺธสงฺขาตตโร จ. เอวเมวํ เม อิเม ธมฺมา ปริสุทฺธา ปริโยทาตา, ยํนูนาหํ อิเม ธมฺเม คนฺตฺวา ภควโต อาโรเจยฺยํ. เอวํ เม อิเม ธมฺมา ปริสุทฺธา เจว ภวิสฺสนฺติ ปริสุทฺธสงฺขาตตรา จา’’’ติ.

Entonces, al venerable Sāriputta le surgió este pensamiento: “Estos principios que he comprendido son puros y radiantes. Sería bueno que fuera ante el Bienaventurado y se los expusiera. Así, estos principios serán aún más puros y claros. Tal como un hombre que encontrara un lingote de oro puro y radiante pensara: ‘Este lingote de oro mío es puro y radiante; sería bueno que lo llevara a los orfebres y se lo mostrara. Así, habiendo pasado por el fuego del orfebre, este lingote de oro será aún más puro y claro’. De la misma manera, estos principios que he comprendido son puros y radiantes. Sería bueno que fuera ante el Bienaventurado y se los expusiera. Así, estos principios serán aún más puros y claros”.

อถ โข อายสฺมา สาริปุตฺโต สายนฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา สาริปุตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ –

Entonces, el venerable Sāriputta, al atardecer, habiéndose levantado de su retiro solitario, se acercó a donde estaba el Bienaventurado; habiéndose acercado, rindió homenaje al Bienaventurado y se sentó a un lado. Sentado a un lado, el venerable Sāriputta dijo al Bienaventurado:

‘‘อิธ มยฺหํ, ภนฺเต, รโหคตสฺส ปฏิสลฺลีนสฺส เอวํ เจตโส ปริวิตกฺโก อุทปาทิ – ‘กึ นุ โข, ภิกฺขุ, สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรนฺโต อกุสลํ ปชเหยฺย, กุสลํ ภาเวยฺยา’ติ? อถ โข ตสฺส มยฺหํ, ภนฺเต, เอตทโหสิ – ‘สตฺถารํ โข, ภิกฺขุ, สกฺกตฺวา ครุํ [Pg.490] กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรนฺโต อกุสลํ ปชเหยฺย, กุสลํ ภาเวยฺย. ธมฺมํ โข, ภิกฺขุ …เป… ปฏิสนฺถารํ โข, ภิกฺขุ สกฺกตฺวา…เป… กุสลํ ภาเวยฺยา’ติ. อถ โข ตสฺส มยฺหํ, ภนฺเต, เอตทโหสิ – ‘อิเม โข เม ธมฺมา ปริสุทฺธา ปริโยทาตา, ยํนูนาหํ อิเม ธมฺเม คนฺตฺวา ภควโต อาโรเจยฺยํ. เอวํ เม อิเม ธมฺมา ปริสุทฺธา เจว ภวิสฺสนฺติ ปริสุทฺธสงฺขาตตรา จ. เสยฺยถาปิ นาม ปุริโส สุวณฺณนิกฺขํ อธิคจฺเฉยฺย ปริสุทฺธํ ปริโยทาตํ. ตสฺส เอวมสฺส – อยํ โข เม สุวณฺณนิกฺโข ปริสุทฺโธ ปริโยทาโต, ยํนูนาหํ อิมํ สุวณฺณนิกฺขํ คนฺตฺวา กมฺมารานํ ทสฺเสยฺยํ. เอวํ เม อยํ สุวณฺณนิกฺโข สกมฺมารคโต ปริสุทฺโธ เจว ภวิสฺสติ ปริสุทฺธสงฺขาตตโร จ. เอวเมวํ เม อิเม ธมฺมา ปริสุทฺธา ปริโยทาตา, ยํนูนาหํ อิเม ธมฺเม คนฺตฺวา ภควโต อาโรเจยฺยํ. เอวํ เม อิเม ธมฺมา ปริสุทฺธา เจว ภวิสฺสนฺติ ปริสุทฺธสงฺขาตตรา จา’’’ติ.

“Señor, mientras estaba aquí en retiro solitario, surgió en mi mente esta reflexión: ‘¿Qué debería un monje respetar, honrar y depender para que, mientras vive así, abandone lo que es perjudicial y cultive lo que es beneficioso?’. Entonces, Señor, se me ocurrió este pensamiento: ‘Un monje, respetando, honrando y dependiendo del Maestro, viviendo así, abandonaría lo que es perjudicial y cultivaría lo que es beneficioso. Respetando al Dhamma... al Saṅgha... al entrenamiento... a la concentración... a la diligencia... respetando la hospitalidad, viviendo así, abandonaría lo que es perjudicial y cultivaría lo que es beneficioso’. Entonces, Señor, se me ocurrió este pensamiento: ‘Estos principios míos son puros y radiantes; sería bueno si fuera ante el Bienaventurado y se los comunicara. De esta manera, estos principios serán aún más puros y más reconocidos como purificados. Así como un hombre que obtuviera un lingote de oro puro y radiante, y pensara: «Este lingote de oro mío es puro y radiante; sería bueno si fuera ante los orfebres y se lo mostrara. Así, este lingote de oro, tras pasar por el taller de los orfebres, será aún más puro y más reconocido como purificado». De la misma manera, estos principios míos son puros y radiantes; sería bueno si fuera ante el Bienaventurado y se los comunicara. De esta manera, estos principios serán aún más puros y más reconocidos como purificados’ ”.

‘‘สาธุ สาธุ, สาริปุตฺต! สตฺถารํ โข, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรนฺโต อกุสลํ ปชเหยฺย, กุสลํ ภาเวยฺย. ธมฺมํ โข, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรนฺโต อกุสลํ ปชเหยฺย, กุสลํ ภาเวยฺย. สงฺฆํ โข…เป… สิกฺขํ โข… สมาธึ โข… อปฺปมาทํ โข… ปฏิสนฺถารํ โข, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรนฺโต อกุสลํ ปชเหยฺย, กุสลํ ภาเวยฺยา’’ติ.

“¡Bien, bien, Sāriputta! Ciertamente, Sāriputta, un monje que vive respetando, honrando y dependiendo del Maestro, abandonaría lo que es perjudicial y cultivaría lo que es beneficioso. Un monje que vive respetando, honrando y dependiendo del Dhamma... del Saṅgha... del entrenamiento... de la concentración... de la diligencia... respetando, honrando y dependiendo de la hospitalidad, viviendo así, abandonaría lo que es perjudicial y cultivaría lo que es beneficioso”.

เอวํ วุตฺเต อายสฺมา สาริปุตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อิมสฺส โข อหํ, ภนฺเต, ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามิ. โส วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม สคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเมปิ โส อคารโว’’.

Cuando se dijo esto, el venerable Sāriputta dijo al Bienaventurado: “Señor, comprendo detalladamente el significado de lo que el Bienaventurado ha dicho de forma resumida. Señor, es imposible, no puede ser que un monje que no tiene respeto por el Maestro tenga respeto por el Dhamma. Aquel monje, Señor, que no tiene respeto por el Maestro, tampoco tiene respeto por el Dhamma.

‘‘โส วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ สคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆปิ โส อคารโว.

“Señor, es imposible, no puede ser que un monje que no tiene respeto por el Maestro ni por el Dhamma tenga respeto por el Saṅgha. Aquel monje, Señor, que no tiene respeto por el Maestro ni por el Dhamma, tampoco tiene respeto por el Saṅgha.

‘‘โส วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขาย สคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขายปิ โส อคารโว.

“Señor, es imposible, no puede ser que un monje que no tiene respeto por el Maestro, ni por el Dhamma, ni por el Saṅgha, tenga respeto por el entrenamiento. Aquel monje, Señor, que no tiene respeto por el Maestro, ni por el Dhamma, ni por el Saṅgha, tampoco tiene respeto por el entrenamiento.

‘‘โส [Pg.491] วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขาย อคารโว สมาธิสฺมึ สคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขาย อคารโว สมาธิสฺมิมฺปิ โส อคารโว.

“Señor, es imposible, no puede ser que un monje que no tiene respeto por el Maestro, ni por el Dhamma, ni por el Saṅgha, ni por el entrenamiento, tenga respeto por la concentración. Aquel monje, Señor, que no tiene respeto por el Maestro, ni por el Dhamma, ni por el Saṅgha, ni por el entrenamiento, tampoco tiene respeto por la concentración.

‘‘โส วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขาย อคารโว สมาธิสฺมึ อคารโว อปฺปมาเท สคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขาย อคารโว สมาธิสฺมึ อคารโว อปฺปมาเทปิ โส อคารโว.

“Señor, es imposible, no puede ser que un monje que no tiene respeto por el Maestro, ni por el Dhamma, ni por el Saṅgha, ni por el entrenamiento, ni por la concentración, tenga respeto por la diligencia. Aquel monje, Señor, que no tiene respeto por el Maestro, ni por el Dhamma, ni por el Saṅgha, ni por el entrenamiento, ni por la concentración, tampoco tiene respeto por la diligencia.

‘‘โส วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขาย อคารโว สมาธิสฺมึ อคารโว อปฺปมาเท อคารโว ปฏิสนฺถาเร สคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว…เป… อปฺปมาเท อคารโว ปฏิสนฺถาเรปิ โส อคารโว.

“Señor, es imposible, no puede ser que un monje que no tiene respeto por el Maestro, ni por el Dhamma, ni por el Saṅgha, ni por el entrenamiento, ni por la concentración, ni por la diligencia, tenga respeto por la hospitalidad. Aquel monje, Señor, que no tiene respeto por el Maestro... ni por la diligencia, tampoco tiene respeto por la hospitalidad.

‘‘โส วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเม อคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเมปิ โส สคารโว…เป….

“Señor, es imposible, no puede ser que un monje que tiene respeto por el Maestro no tenga respeto por el Dhamma. Aquel monje, Señor, que tiene respeto por el Maestro, también tiene respeto por el Dhamma...”.

‘‘โส วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว…เป. … อปฺปมาเท สคารโว ปฏิสนฺถาเร อคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว…เป… อปฺปมาเท สคารโว ปฏิสนฺถาเรปิ โส สคารโว.

“Señor, es imposible, no puede ser que un monje que tiene respeto por el Maestro... y por la diligencia, no tenga respeto por la hospitalidad. Aquel monje, Señor, que tiene respeto por el Maestro... y por la diligencia, también tiene respeto por la hospitalidad.

‘‘โส วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเมปิ สคารโว ภวิสฺสตีติ ฐานเมตํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเมปิ โส สคารโว…เป….

“Señor, es posible que un monje que tiene respeto por el Maestro tenga también respeto por el Dhamma. Aquel monje, Señor, que tiene respeto por el Maestro, también tiene respeto por el Dhamma...”.

‘‘โส วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว…เป… อปฺปมาเท สคารโว ปฏิสนฺถาเรปิ สคารโว ภวิสฺสตีติ ฐานเมตํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเม สคารโว สงฺเฆ สคารโว สิกฺขาย สคารโว สมาธิสฺมึ สคารโว อปฺปมาเท สคารโว ปฏิสนฺถาเรปิ โส สคารโว’’ติ.

“Señor, es posible que un monje que tiene respeto por el Maestro... y por la diligencia, tenga también respeto por la hospitalidad. Aquel monje, Señor, que tiene respeto por el Maestro, por el Dhamma, por el Saṅgha, por el entrenamiento, por la concentración y por la diligencia, también tiene respeto por la hospitalidad”.

‘‘อิมสฺส [Pg.492] โข อหํ, ภนฺเต, ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามี’’ติ.

“Señor, comprendo detalladamente el significado de lo que el Bienaventurado ha dicho de forma resumida”.

‘‘สาธุ สาธุ, สาริปุตฺต! สาธุ โข ตฺวํ, สาริปุตฺต, อิมสฺส มยา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานาสิ. โส วต, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม สคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ…เป… โย โส, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขาย อคารโว สมาธิสฺมึ อคารโว อปฺปมาเทปิ โส อคารโว.

“¡Bien, bien, Sāriputta! Muy bien, Sāriputta, así comprendes en detalle el significado de esto que he dicho brevemente. Es imposible, Sāriputta, que un monje que no tiene respeto por el Maestro tenga respeto por el Dhamma... Sāriputta, aquel monje que no tiene respeto por el Maestro, ni respeto por el Dhamma, ni respeto por el Saṅgha, ni respeto por el entrenamiento (sikkhā), ni respeto por la concentración (samādhi), tampoco tendrá respeto por la diligencia (appamāda).”

‘‘โส วต, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขาย อคารโว สมาธิสฺมึ อคารโว อปฺปมาเท อคารโว ปฏิสนฺถาเร สคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขาย อคารโว สมาธิสฺมึ อคารโว อปฺปมาเท อคารโว ปฏิสนฺถาเรปิ โส อคารโว.

“Es imposible, Sāriputta, que un monje que no tiene respeto por el Maestro, ni por el Dhamma, ni por el Saṅgha, ni por el entrenamiento, ni por la concentración, ni por la diligencia, tenga respeto por la hospitalidad (paṭisanthāra). Sāriputta, aquel monje que no tiene respeto por el Maestro... ni por la diligencia, tampoco tendrá respeto por la hospitalidad.”

‘‘โส วต, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเม อคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ…เป… โย โส, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเมปิ โส สคารโว …เป….

“Es imposible, Sāriputta, que un monje que tiene respeto por el Maestro no tenga respeto por el Dhamma... Sāriputta, aquel monje que tiene respeto por el Maestro, también tiene respeto por el Dhamma...”

‘‘โส วต, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเม สคารโว…เป… อปฺปมาเท สคารโว ปฏิสนฺถาเร อคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว…เป… อปฺปมาเท สคารโว ปฏิสนฺถาเรปิ โส สคารโว.

“Es imposible, Sāriputta, que un monje que tiene respeto por el Maestro, por el Dhamma... y por la diligencia, no tenga respeto por la hospitalidad. Sāriputta, aquel monje que tiene respeto por el Maestro... y por la diligencia, también tiene respeto por la hospitalidad.”

‘‘โส วต, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเมปิ สคารโว ภวิสฺสตีติ ฐานเมตํ วิชฺชติ. โย โส, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเมปิ โส สคารโว…เป….

“Es posible, Sāriputta, que un monje que tiene respeto por el Maestro también tenga respeto por el Dhamma. Sāriputta, aquel monje que tiene respeto por el Maestro, también tiene respeto por el Dhamma...”

‘‘โส วต, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว…เป… อปฺปมาเท สคารโว ปฏิสนฺถาเรปิ โส สคารโว ภวิสฺสตีติ ฐานเมตํ วิชฺชติ. โย โส, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว…เป… อปฺปมาเท สคารโว ปฏิสนฺถาเรปิ โส สคารโว’’ติ.

“Es posible, Sāriputta, que un monje que tiene respeto por el Maestro... y por la diligencia, también tenga respeto por la hospitalidad. Sāriputta, aquel monje que tiene respeto por el Maestro... y por la diligencia, también tiene respeto por la hospitalidad”.

‘‘อิมสฺส [Pg.493] โข, สาริปุตฺต, มยา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ’’ติ. ฉฏฺฐํ.

“Así, Sāriputta, debe entenderse en detalle el significado de lo que he dicho brevemente”. (Sexto sutta).

๗. ภาวนาสุตฺตํ

7. Discurso sobre el Cultivo Mental (Bhāvanāsutta)

๗๑. ‘‘ภาวนํ อนนุยุตฺตสฺส, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน วิหรโต กิญฺจาปิ เอวํ อิจฺฉา อุปฺปชฺเชยฺย – ‘อโห วต เม อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตํ วิมุจฺเจยฺยา’ติ, อถ ขฺวสฺส เนว อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตํ วิมุจฺจติ. ตํ กิสฺส เหตุ? ‘อภาวิตตฺตา’ติสฺส วจนียํ. กิสฺส อภาวิตตฺตา? จตุนฺนํ สติปฏฺฐานานํ, จตุนฺนํ สมฺมปฺปธานานํ, จตุนฺนํ อิทฺธิปาทานํ, ปญฺจนฺนํ อินฺทฺริยานํ, ปญฺจนฺนํ พลานํ, สตฺตนฺนํ โพชฺฌงฺคานํ, อริยสฺส อฏฺฐงฺคิกสฺส มคฺคสฺส.

71. “Monjes, aunque a un monje que vive sin dedicarse al cultivo mental (bhāvanā) se le ocurra este deseo: ‘¡Oh, ojalá mi mente se libere de las impurezas (āsavas) mediante el desapego!’, sin embargo, su mente no se libera de las impurezas mediante el desapego. ¿Cuál es la razón? Debe decirse: ‘Por falta de desarrollo’. ¿Por falta de desarrollo de qué? De los cuatro fundamentos de la atención (satipaṭṭhāna), los cuatro esfuerzos correctos (sammappadhāna), las cuatro bases del poder psíquico (iddhipāda), las cinco facultades (indriya), los cinco poderes (bala), los siete factores de la iluminación (bojjhaṅga) y el noble camino óctuple (ariya aṭṭhaṅgika magga).”

‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, กุกฺกุฏิยา อณฺฑานิ อฏฺฐ วา ทส วา ทฺวาทส วา. ตานสฺสุ กุกฺกุฏิยา น สมฺมา อธิสยิตานิ, น สมฺมา ปริเสทิตานิ, น สมฺมา ปริภาวิตานิ. กิญฺจาปิ ตสฺสา กุกฺกุฏิยา เอวํ อิจฺฉา อุปฺปชฺเชยฺย – ‘อโห วต เม กุกฺกุฏโปตกา ปาทนขสิขาย วา มุขตุณฺฑเกน วา อณฺฑโกสํ ปทาเลตฺวา โสตฺถินา อภินิพฺภิชฺเชยฺยุ’นฺติ, อถ โข อภพฺพาว เต กุกฺกุฏโปตกา ปาทนขสิขาย วา มุขตุณฺฑเกน วา อณฺฑโกสํ ปทาเลตฺวา โสตฺถินา อภินิพฺภิชฺชิตุํ. ตํ กิสฺส เหตุ? ตถา หิ, ภิกฺขเว, กุกฺกุฏิยา อณฺฑานิ น สมฺมา อธิสยิตานิ, น สมฺมา ปริเสทิตานิ, น สมฺมา ปริภาวิตานิ. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภาวนํ อนนุยุตฺตสฺส ภิกฺขุโน วิหรโต กิญฺจาปิ เอวํ อิจฺฉา อุปฺปชฺเชยฺย – ‘อโห วต เม อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตํ วิมุจฺเจยฺยา’ติ, อถ ขฺวสฺส เนว อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตํ วิมุจฺจติ. ตํ กิสฺส เหตุ? ‘อภาวิตตฺตา’ติสฺส วจนียํ. กิสฺส อภาวิตตฺตา? จตุนฺนํ สติปฏฺฐานานํ, จตุนฺนํ สมฺมปฺปธานานํ, จตุนฺนํ อิทฺธิปาทานํ, ปญฺจนฺนํ อินฺทฺริยานํ, ปญฺจนฺนํ พลานํ, สตฺตนฺนํ โพชฺฌงฺคานํ, อริยสฺส อฏฺฐงฺคิกสฺส มคฺคสฺส.

“Monjes, es como si una gallina tuviera ocho, diez o doce huevos, pero no los hubiera incubado bien, no les hubiera dado calor bien y no los hubiera impregnado bien con su olor. Aunque a esa gallina se le ocurra este deseo: ‘¡Oh, ojalá mis polluelos rompieran el cascarón con las puntas de sus garras o con sus picos y salieran sanos y salvos!’, sin embargo, esos polluelos son incapaces de romper el cascarón y salir sanos y salvos. ¿Cuál es la razón? Porque, monjes, la gallina no ha incubado bien los huevos, no les ha dado calor bien y no los ha impregnado bien con su olor. Del mismo modo, monjes, aunque a un monje que vive sin dedicarse al cultivo mental se le ocurra este deseo: ‘¡Oh, ojalá mi mente se libere de las impurezas mediante el desapego!’, sin embargo, su mente no se libera de las impurezas mediante el desapego. ¿Cuál es la razón? Por falta de desarrollo de los cuatro fundamentos de la atención, los cuatro esfuerzos correctos, las cuatro bases del poder psíquico, las cinco facultades, los cinco poderes, los siete factores de la iluminación y el noble camino óctuple.”

‘‘ภาวนํ อนุยุตฺตสฺส, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน วิหรโต กิญฺจาปิ น เอวํ อิจฺฉา อุปฺปชฺเชยฺย – ‘อโห วต เม อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตํ วิมุจฺเจยฺยา’ติ, อถ ขฺวสฺส อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตํ วิมุจฺจติ. ตํ กิสฺส เหตุ? ‘ภาวิตตฺตา’ติสฺส วจนียํ. กิสฺส ภาวิตตฺตา? จตุนฺนํ สติปฏฺฐานานํ, จตุนฺนํ สมฺมปฺปธานานํ, จตุนฺนํ อิทฺธิปาทานํ, ปญฺจนฺนํ อินฺทฺริยานํ, ปญฺจนฺนํ พลานํ, สตฺตนฺนํ โพชฺฌงฺคานํ, อริยสฺส อฏฺฐงฺคิกสฺส มคฺคสฺส.

“Monjes, aunque a un monje que vive dedicado al cultivo mental no se le ocurra este deseo: ‘¡Oh, ojalá mi mente se libere de las impurezas mediante el desapego!’, sin embargo, su mente se libera de las impurezas mediante el desapego. ¿Cuál es la razón? Debe decirse: ‘Por haber sido desarrollada’. ¿Por haber desarrollado qué? Los cuatro fundamentos de la atención, los cuatro esfuerzos correctos, las cuatro bases del poder psíquico, las cinco facultades, los cinco poderes, los siete factores de la iluminación y el noble camino óctuple.”

‘‘เสยฺยถาปิ[Pg.494], ภิกฺขเว, กุกฺกุฏิยา อณฺฑานิ อฏฺฐ วา ทส วา ทฺวาทส วา. ตานสฺสุ กุกฺกุฏิยา สมฺมา อธิสยิตานิ, สมฺมา ปริเสทิตานิ, สมฺมา ปริภาวิตานิ. กิญฺจาปิ ตสฺสา กุกฺกุฏิยา น เอวํ อิจฺฉา อุปฺปชฺเชยฺย – ‘อโห วต เม กุกฺกุฏโปตกา ปาทนขสิขาย วา มุขตุณฺฑเกน วา อณฺฑโกสํ ปทาเลตฺวา โสตฺถินา อภินิพฺภิชฺเชยฺยุ’นฺติ, อถ โข ภพฺพาว เต กุกฺกุฏโปตกา ปาทนขสิขาย วา มุขตุณฺฑเกน วา อณฺฑโกสํ ปทาเลตฺวา โสตฺถินา อภินิพฺภิชฺชิตุํ. ตํ กิสฺส เหตุ? ตถา หิ, ภิกฺขเว, กุกฺกุฏิยา อณฺฑานิ สมฺมา อธิสยิตานิ, สมฺมา ปริเสทิตานิ, สมฺมา ปริภาวิตานิ. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภาวนํ อนุยุตฺตสฺส ภิกฺขุโน วิหรโต กิญฺจาปิ น เอวํ อิจฺฉา อุปฺปชฺเชยฺย – ‘อโห วต เม อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตํ วิมุจฺเจยฺยา’ติ, อถ ขฺวสฺส อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตํ วิมุจฺจติ. ตํ กิสฺส เหตุ? ‘ภาวิตตฺตา’ติสฺส วจนียํ. กิสฺส ภาวิตตฺตา? จตุนฺนํ สติปฏฺฐานานํ…เป… อริยสฺส อฏฺฐงฺคิกสฺส มคฺคสฺส.

“Monjes, es como si una gallina tuviera ocho, diez o doce huevos y los hubiera incubado bien, les hubiera dado calor bien y los hubiera impregnado bien con su olor. Aunque a esa gallina no se le ocurra este deseo: ‘¡Oh, ojalá mis polluelos rompieran el cascarón con las puntas de sus garras o con sus picos y salieran sanos y salvos!’, sin embargo, esos polluelos son capaces de romper el cascarón y salir sanos y salvos. ¿Cuál es la razón? Porque, monjes, la gallina ha incubado bien los huevos, no les ha dado calor bien y no los ha impregnado bien con su olor. Del mismo modo, monjes, aunque a un monje que vive dedicado al cultivo mental no se le ocurra este deseo: ‘¡Oh, ojalá mi mente se libere de las impurezas mediante el desapego!’, sin embargo, su mente se libera de las impurezas mediante el desapego. ¿Cuál es la razón? Por haber sido desarrollada... hasta el noble camino óctuple.”

‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ผลคณฺฑสฺส วา ผลคณฺฑนฺเตวาสิกสฺส วา ทิสฺสนฺเตว วาสิชเฏ องฺคุลิปทานิ ทิสฺสติ องฺคุฏฺฐปทํ. โน จ ขฺวสฺส เอวํ ญาณํ โหติ – ‘เอตฺตกํ เม อชฺช วาสิชฏสฺส ขีณํ, เอตฺตกํ หิยฺโย, เอตฺตกํ ปเร’ติ, อถ ขฺวสฺส ขีเณ ‘ขีณ’นฺเตว ญาณํ โหติ. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภาวนํ อนุยุตฺตสฺส ภิกฺขุโน วิหรโต กิญฺจาปิ น เอวํ ญาณํ โหติ – ‘เอตฺตกํ เม อชฺช อาสวานํ ขีณํ, เอตฺตกํ หิยฺโย, เอตฺตกํ ปเร’ติ, อถ ขฺวสฺส ขีเณ ‘ขีณ’นฺเตว ญาณํ โหติ.

“Monjes, así como cuando las marcas de los dedos o del pulgar aparecen en el mango de la azuela de un carpintero o del aprendiz de un carpintero, este no tiene el conocimiento de: ‘Hoy se ha desgastado esta cantidad del mango de mi azuela, ayer se desgastó tanto, antes de ayer se desgastó tanto’, sino que más bien, a medida que se desgasta, simplemente surge en él el conocimiento: ‘Se está desgastando’. Del mismo modo, monjes, mientras un monje vive dedicado al desarrollo de la meditación, aunque no tenga el conocimiento de: ‘Hoy se ha destruido esta cantidad de mis efluvios, ayer se destruyeron tantos, antes de ayer se destruyeron tantos’, sin embargo, a medida que se destruyen, simplemente surge en él el conocimiento: ‘Se están destruyendo’.”

‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, สามุทฺทิกาย นาวาย เวตฺตพนฺธนพทฺธาย ฉ มาสานิ อุทเก ปริยาทาย เหมนฺติเกน ถเล อุกฺขิตฺตาย วาตาตปปเรตานิ พนฺธนานิ, ตานิ ปาวุสฺสเกน เมเฆน อภิปฺปวุฏฺฐานิ อปฺปกสิเรเนว ปริหายนฺติ, ปูติกานิ ภวนฺติ. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภาวนํ อนุยุตฺตสฺส ภิกฺขุโน วิหรโต อปฺปกสิเรเนว สํโยชนานิ ปฏิปฺปสฺสมฺภนฺติ, ปูติกานิ ภวนฺตี’’ติ. สตฺตมํ.

“Monjes, así como una nave transoceánica, atada con ligaduras de mimbre, tras permanecer seis meses en el agua y ser arrastrada a tierra firme durante el invierno, sus ataduras son debilitadas por el viento y el sol; cuando estas son golpeadas por las nubes de la estación de lluvias, se deterioran fácilmente y se pudren. Del mismo modo, monjes, para el monje que vive dedicado al desarrollo de la meditación, los grilletes se apaciguan fácilmente y se pudren.” Sétimo sutta.

๘. อคฺคิกฺขนฺโธปมสุตฺตํ

8. Sutta de la Parábola de la Masa de Fuego

๗๒. เอวํ [Pg.495] เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา โกสเลสุ จาริกํ จรติ มหตา ภิกฺขุสงฺเฆน สทฺธึ. อทฺทสา โข ภควา อทฺธานมคฺคปฺปฏิปนฺโน อญฺญตรสฺมึ ปเทเส มหนฺตํ อคฺคิกฺขนฺธํ อาทิตฺตํ สมฺปชฺชลิตํ สโชติภูตํ. ทิสฺวาน มคฺคา โอกฺกมฺม อญฺญตรสฺมึ รุกฺขมูเล ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ. นิสชฺช โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ปสฺสถ โน ตุมฺเห, ภิกฺขเว, อมุํ มหนฺตํ อคฺคิกฺขนฺธํ อาทิตฺตํ สมฺปชฺชลิตํ สโชติภูต’’นฺติ? ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ.

72. Esto he oído: En una ocasión, el Bienaventurado caminaba por el país de los Kosalas junto con una gran comunidad de monjes. Mientras iba por el camino, el Bienaventurado vio en cierto lugar una gran masa de fuego, encendida, ardiendo y llameante. Al verla, se apartó del camino, se sentó en un asiento preparado al pie de un árbol y, una vez sentado, se dirigió a los monjes: ‘Monjes, ¿veis esa gran masa de fuego, encendida, ardiendo y llameante?’. ‘Sí, venerable Señor’, respondieron ellos.

‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, กตมํ นุ โข วรํ – ยํ อมุํ มหนฺตํ อคฺคิกฺขนฺธํ อาทิตฺตํ สมฺปชฺชลิตํ สโชติภูตํ อาลิงฺเคตฺวา อุปนิสีเทยฺย วา อุปนิปชฺเชยฺย วา, ยํ วา ขตฺติยกญฺญํ วา พฺราหฺมณกญฺญํ วา คหปติกญฺญํ วา มุทุตลุนหตฺถปาทํ อาลิงฺเคตฺวา อุปนิสีเทยฺย วา อุปนิปชฺเชยฺย วา’’ติ? ‘‘เอตเทว, ภนฺเต, วรํ – ยํ ขตฺติยกญฺญํ วา พฺราหฺมณกญฺญํ วา คหปติกญฺญํ วา มุทุตลุนหตฺถปาทํ อาลิงฺเคตฺวา อุปนิสีเทยฺย วา อุปนิปชฺเชยฺย วา, ทุกฺขญฺเหตํ, ภนฺเต, ยํ อมุํ มหนฺตํ อคฺคิกฺขนฺธํ อาทิตฺตํ สมฺปชฺชลิตํ สโชติภูตํ อาลิงฺเคตฺวา อุปนิสีเทยฺย วา อุปนิปชฺเชยฺย วา’’ติ.

“¿Qué pensáis, monjes? ¿Qué es mejor: abrazar y sentarse o acostarse junto a esa gran masa de fuego, encendida, ardiendo y llameante, o abrazar y sentarse o acostarse junto a una joven de la casta noble, de la casta brahmánica o de la casta de los terratenientes, de manos y pies suaves y delicados?”. ‘Esto es mejor, venerable Señor: abrazar y sentarse o acostarse junto a una joven de la casta noble, de la casta brahmánica o de la casta de los terratenientes, de manos y pies suaves y delicados. Pues es doloroso, venerable Señor, abrazar y sentarse o acostarse junto a esa gran masa de fuego, encendida, ardiendo y llameante’.”

‘‘อาโรจยามิ โว, ภิกฺขเว, ปฏิเวทยามิ โว, ภิกฺขเว, ยถา เอตเทว ตสฺส วรํ ทุสฺสีลสฺส ปาปธมฺมสฺส อสุจิสงฺกสฺสรสมาจารสฺส ปฏิจฺฉนฺนกมฺมนฺตสฺส อสฺสมณสฺส สมณปฏิญฺญสฺส อพฺรหฺมจาริสฺส พฺรหฺมจาริปฏิญฺญสฺส อนฺโตปูติกสฺส อวสฺสุตสฺส กสมฺพุชาตสฺส ยํ อมุํ มหนฺตํ อคฺคิกฺขนฺธํ อาทิตฺตํ สมฺปชฺชลิตํ สโชติภูตํ อาลิงฺเคตฺวา อุปนิสีเทยฺย วา อุปนิปชฺเชยฺย วา. ตํ กิสฺส เหตุ? ตโตนิทานญฺหิ โส, ภิกฺขเว, มรณํ วา นิคจฺเฉยฺย มรณมตฺตํ วา ทุกฺขํ, น ตฺเวว ตปฺปจฺจยา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺเชยฺย.

“Os declaro, monjes, os anuncio, monjes, que para aquel que es inmoral, de mala naturaleza, de conducta impura y sospechosa, de acciones encubiertas, que no es un asceta pero que pretende serlo, que no lleva una vida santa pero que pretende llevarla, podrido por dentro, rebosante de deseos y lleno de impurezas, sería mejor abrazar y sentarse o acostarse junto a esa gran masa de fuego, encendida, ardiendo y llameante. ¿Por qué razón? Porque debido a ello, monjes, podría sufrir la muerte o un dolor mortal, pero por esa causa, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, no renacería en un estado de privación, en un mal destino, en la perdición ni en el infierno. Por lo tanto, esto es mejor.”

‘‘ยญฺจ โข โส, ภิกฺขเว, ทุสฺสีโล ปาปธมฺโม อสุจิสงฺกสฺสรสมาจาโร…เป… กสมฺพุชาโต ขตฺติยกญฺญํ วา พฺราหฺมณกญฺญํ วา คหปติกญฺญํ วา มุทุตลุนหตฺถปาทํ อาลิงฺเคตฺวา อุปนิสีทติ วา อุปนิปชฺชติ วา, ตญฺหิ ตสฺส, ภิกฺขเว, โหติ ทีฆรตฺตํ อหิตาย ทุกฺขาย กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ.

“Sin embargo, monjes, cuando aquel que es inmoral, de mala naturaleza, de conducta impura y sospechosa... lleno de impurezas, abraza y se sienta o se acuesta junto a una joven de la casta noble, de la casta brahmánica o de la casta de los terratenientes, de manos y pies suaves y delicados, eso le resultará, monjes, para su perjuicio y sufrimiento por largo tiempo; y tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renacerá en un estado de privación, en un mal destino, en la perdición, en el infierno.”

‘‘ตํ [Pg.496] กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, กตมํ นุ โข วรํ – ยํ พลวา ปุริโส ทฬฺหาย วาลรชฺชุยา อุโภ ชงฺฆา เวเฐตฺวา ฆํเสยฺย – สา ฉวึ ฉินฺเทยฺย ฉวึ เฉตฺวา จมฺมํ ฉินฺเทยฺย จมฺมํ เฉตฺวา มํสํ ฉินฺเทยฺย มํสํ เฉตฺวา นฺหารุํ ฉินฺเทยฺย นฺหารุํ เฉตฺวา อฏฺฐึ ฉินฺเทยฺย อฏฺฐึ เฉตฺวา อฏฺฐิมิญฺชํ อาหจฺจ ติฏฺเฐยฺย, ยํ วา ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา อภิวาทนํ สาทิเยยฺยา’’ติ? ‘‘เอตเทว, ภนฺเต, วรํ – ยํ ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา อภิวาทนํ สาทิเยยฺย, ทุกฺขญฺเหตํ, ภนฺเต, ยํ พลวา ปุริโส ทฬฺหาย วาลรชฺชุยา…เป… อฏฺฐิมิญฺชํ อาหจฺจ ติฏฺเฐยฺยา’’ติ.

“¿Qué pensáis, monjes? ¿Qué es mejor: que un hombre fuerte, envolviendo ambas piernas con una cuerda firme de crin, las frote hasta que la cuerda corte la piel, y habiendo cortado la piel, corte la dermis, y habiendo cortado la dermis, corte la carne, y habiendo cortado la carne, corte los tendones, y habiendo cortado los tendones, corte el hueso, y habiendo cortado el hueso, se quede fija tras alcanzar la médula ósea; o aceptar el saludo respetuoso de nobles acaudalados, de brahmanes acaudalados o de terratenientes acaudalados?”. ‘Esto es mejor, venerable Señor: aceptar el saludo respetuoso de nobles acaudalados, de brahmanes acaudalados o de terratenientes acaudalados. Pues es doloroso, venerable Señor, que un hombre fuerte, con una cuerda firme de crin... se quede fija tras alcanzar la médula ósea’.”

‘‘อาโรจยามิ โว, ภิกฺขเว, ปฏิเวทยามิ โว, ภิกฺขเว, ยถา เอตเทว ตสฺส วรํ ทุสฺสีลสฺส…เป… กสมฺพุชาตสฺส ยํ พลวา ปุริโส ทฬฺหาย วาลรชฺชุยา อุโภ ชงฺฆา เวเฐตฺวา…เป… อฏฺฐิมิญฺชํ อาหจฺจ ติฏฺเฐยฺย. ตํ กิสฺส เหตุ? ตโตนิทานญฺหิ โส, ภิกฺขเว, มรณํ วา นิคจฺเฉยฺย มรณมตฺตํ วา ทุกฺขํ, น ตฺเวว ตปฺปจฺจยา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺเชยฺย. ยญฺจ โข โส, ภิกฺขเว, ทุสฺสีโล…เป… กสมฺพุชาโต ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา อภิวาทนํ สาทิยติ, ตญฺหิ ตสฺส, ภิกฺขเว, โหติ ทีฆรตฺตํ อหิตาย ทุกฺขาย กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ.

“Os declaro, monjes, os anuncio, monjes, que para aquel que es inmoral... lleno de impurezas, sería mejor que un hombre fuerte, envolviendo ambas piernas con una cuerda firme de crin... se quedara fija tras alcanzar la médula ósea. ¿Por qué razón? Porque debido a ello, monjes, podría sufrir la muerte o un dolor mortal, pero por esa causa, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, no renacería en un estado de privación, en un mal destino, en la perdición ni en el infierno. Sin embargo, monjes, cuando aquel que es inmoral... lleno de impurezas, acepta el saludo respetuoso de nobles acaudalados, de brahmanes acaudalados o de terratenientes acaudalados, eso le resultará, monjes, para su perjuicio y sufrimiento por largo tiempo; y tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renacerá en un estado de privación, en un mal destino, en la perdición, en el infierno.”

‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, กตมํ นุ โข วรํ – ยํ พลวา ปุริโส ติณฺหาย สตฺติยา เตลโธตาย ปจฺโจรสฺมึ ปหเรยฺย, ยํ วา ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา อญฺชลิกมฺมํ สาทิเยยฺยา’’ติ? ‘‘เอตเทว, ภนฺเต, วรํ – ยํ ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา อญฺชลิกมฺมํ สาทิเยยฺย, ทุกฺขญฺเหตํ, ภนฺเต, ยํ พลวา ปุริโส ติณฺหาย สตฺติยา เตลโธตาย ปจฺโจรสฺมึ ปหเรยฺยา’’ติ.

“¿Qué pensáis, monjes? ¿Qué es mejor: que un hombre fuerte atraviese el pecho con una lanza afilada, ungida con aceite, o que uno acepte el saludo reverencial de nobles acaudalados, de brahmanes acaudalados o de padres de familia acaudalados?”. “Venerable Señor, esto último es mejor: que uno acepte el saludo reverencial de nobles acaudalados, de brahmanes acaudalados o de padres de familia acaudalados. Pues es doloroso, Venerable Señor, que un hombre fuerte atraviese el pecho con una lanza afilada y ungida con aceite”.

‘‘อาโรจยามิ โว, ภิกฺขเว, ปฏิเวทยามิ โว, ภิกฺขเว, ยถา เอตเทว ตสฺส วรํ ทุสฺสีลสฺส…เป… กสมฺพุชาตสฺส ยํ พลวา ปุริโส ติณฺหาย สตฺติยา เตลโธตาย ปจฺโจรสฺมึ ปหเรยฺย. ตํ กิสฺส เหตุ? ตโตนิทานญฺหิ โส, ภิกฺขเว, มรณํ วา นิคจฺเฉยฺย มรณมตฺตํ วา ทุกฺขํ, น ตฺเวว ตปฺปจฺจยา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ [Pg.497] นิรยํ อุปปชฺเชยฺย. ยญฺจ โข โส, ภิกฺขเว, ทุสฺสีโล ปาปธมฺโม…เป… กสมฺพุชาโต ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา อญฺชลิกมฺมํ สาทิยติ, ตญฺหิ ตสฺส, ภิกฺขเว, โหติ ทีฆรตฺตํ อหิตาย ทุกฺขาย กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ.

“Os digo, monjes, os declaro, monjes, que para aquel que es de mala conducta, de naturaleza perversa e interiormente impuro, sería mejor que un hombre fuerte le atravesara el pecho con una lanza afilada y ungida con aceite. ¿Por qué razón? Porque debido a ello, monjes, esa persona podría sufrir la muerte o un dolor semejante a la muerte, pero por esa causa no renacería, tras la ruptura del cuerpo después de la muerte, en un estado de privación, en un mal destino, en el mundo inferior o en el infierno. Sin embargo, monjes, cuando aquel que es de mala conducta, de naturaleza perversa e interiormente impuro acepta el saludo reverencial de nobles acaudalados, de brahmanes acaudalados o de padres de familia acaudalados, eso le conduce, monjes, al perjuicio y al sufrimiento por largo tiempo; y tras la ruptura del cuerpo después de la muerte, renace en un estado de privación, en un mal destino, en el mundo inferior o en el infierno”.

‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, กตมํ นุ โข วรํ – ยํ พลวา ปุริโส ตตฺเตน อโยปฏฺเฏน อาทิตฺเตน สมฺปชฺชลิเตน สโชติภูเตน กายํ สมฺปลิเวเฐยฺย, ยํ วา ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา สทฺธาเทยฺยํ จีวรํ ปริภุญฺเชยฺยา’’ติ? ‘‘เอตเทว, ภนฺเต, วรํ – ยํ ขตฺติยมหาสาลานํ วา…เป… สทฺธาเทยฺยํ จีวรํ ปริภุญฺเชยฺย, ทุกฺขญฺเหตํ, ภนฺเต, ยํ พลวา ปุริโส ตตฺเตน อโยปฏฺเฏน อาทิตฺเตน สมฺปชฺชลิเตน สโชติภูเตน กายํ สมฺปลิเวเฐยฺยา’’ติ.

“¿Qué pensáis, monjes? ¿Qué es mejor: que un hombre fuerte envuelva el cuerpo con una plancha de hierro ardiente, resplandeciente y al rojo vivo, o que uno use una túnica ofrecida por fe por nobles acaudalados, por brahmanes acaudalados o por padres de familia acaudalados?”. “Venerable Señor, esto último es mejor: que uno use una túnica ofrecida por fe por nobles acaudalados, por brahmanes acaudalados o por padres de familia acaudalados. Pues es doloroso, Venerable Señor, que un hombre fuerte envuelva el cuerpo con una plancha de hierro ardiente, resplandeciente y al rojo vivo”.

‘‘อาโรจยามิ โว, ภิกฺขเว, ปฏิเวทยามิ โว, ภิกฺขเว, ยถา เอตเทว ตสฺส วรํ ทุสฺสีลสฺส…เป… กสมฺพุชาตสฺส ยํ พลวา ปุริโส ตตฺเตน อโยปฏฺเฏน อาทิตฺเตน สมฺปชฺชลิเตน สโชติภูเตน กายํ สมฺปลิเวเฐยฺย. ตํ กิสฺส เหตุ? ตโตนิทานญฺหิ โส, ภิกฺขเว, มรณํ วา นิคจฺเฉยฺย มรณมตฺตํ วา ทุกฺขํ, น ตฺเวว ตปฺปจฺจยา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺเชยฺย. ยญฺจ โข โส, ภิกฺขเว, ทุสฺสีโล…เป… กสมฺพุชาโต ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา สทฺธาเทยฺยํ จีวรํ ปริภุญฺชติ, ตญฺหิ ตสฺส, ภิกฺขเว, โหติ ทีฆรตฺตํ อหิตาย ทุกฺขาย กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ.

“Os digo, monjes, os declaro, monjes, que para aquel que es de mala conducta, de naturaleza perversa e interiormente impuro, sería mejor que un hombre fuerte le envolviera el cuerpo con una plancha de hierro ardiente, resplandeciente y al rojo vivo. ¿Por qué razón? Porque debido a ello, monjes, esa persona podría sufrir la muerte o un dolor semejante a la muerte, pero por esa causa no renacería, tras la ruptura del cuerpo después de la muerte, en un estado de privación, en un mal destino, en el mundo inferior o en el infierno. Sin embargo, monjes, cuando aquel que es de mala conducta, de naturaleza perversa e interiormente impuro usa una túnica ofrecida por fe por nobles acaudalados, por brahmanes acaudalados o por padres de familia acaudalados, eso le conduce, monjes, al perjuicio y al sufrimiento por largo tiempo; y tras la ruptura del cuerpo después de la muerte, renace en un estado de privación, en un mal destino, en el mundo inferior o en el infierno”.

‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, กตมํ นุ โข วรํ – ยํ พลวา ปุริโส ตตฺเตน อโยสงฺกุนา มุขํ วิวริตฺวา ตตฺตํ โลหคุฬํ อาทิตฺตํ สมฺปชฺชลิตํ สโชติภูตํ มุเข ปกฺขิเปยฺย – ตํ ตสฺส โอฏฺฐมฺปิ ทเหยฺย มุขมฺปิ ทเหยฺย ชิวฺหมฺปิ ทเหยฺย กณฺฐมฺปิ ทเหยฺย อุรมฺปิ ทเหยฺย อนฺตมฺปิ อนฺตคุณมฺปิ อาทาย อโธภาคา นิกฺขเมยฺย, ยํ วา ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา สทฺธาเทยฺยํ ปิณฺฑปาตํ [Pg.498] ปริภุญฺเชยฺยา’’ติ? ‘‘เอตเทว, ภนฺเต, วรํ – ยํ ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา สทฺธาเทยฺยํ ปิณฺฑปาตํ ปริภุญฺเชยฺย, ทุกฺขญฺเหตํ, ภนฺเต, ยํ พลวา ปุริโส ตตฺเตน อโยสงฺกุนา มุขํ วิวริตฺวา ตตฺตํ โลหคุฬํ อาทิตฺตํ สมฺปชฺชลิตํ สโชติภูตํ มุเข ปกฺขิเปยฺย – ตํ ตสฺส โอฏฺฐมฺปิ ทเหยฺย มุขมฺปิ ทเหยฺย ชิวฺหมฺปิ ทเหยฺย กณฺฐมฺปิ ทเหยฺย อุรมฺปิ ทเหยฺย อนฺตมฺปิ อนฺตคุณมฺปิ อาทาย อโธภาคํ นิกฺขเมยฺยา’’ติ.

“¿Qué pensáis, monjes? ¿Qué es mejor: que un hombre fuerte, habiendo abierto la boca con una pinza de hierro ardiente, introduzca en ella una bola de hierro al rojo vivo, ardiente y resplandeciente —la cual le quemaría los labios, le quemaría la boca, le quemaría la lengua, le quemaría la garganta, le quemaría el pecho y saldría por la parte inferior llevándose consigo los intestinos y sus conductos—, o que uno consuma alimentos de limosna ofrecidos por fe por nobles acaudalados, por brahmanes acaudalados o por padres de familia acaudalados?”. “Venerable Señor, esto último es mejor: que uno consuma alimentos de limosna ofrecidos por fe por nobles acaudalados, por brahmanes acaudalados o por padres de familia acaudalados. Pues es doloroso, Venerable Señor, que un hombre fuerte, habiendo abierto la boca con una pinza de hierro ardiente, introduzca en ella una bola de hierro al rojo vivo, ardiente y resplandeciente —la cual le quemaría los labios, le quemaría la boca, le quemaría la lengua, le quemaría la garganta, le quemaría el pecho y saldría por la parte inferior llevándose consigo los intestinos y sus conductos—”.

‘‘อาโรจยามิ โว, ภิกฺขเว, ปฏิเวทยามิ โว, ภิกฺขเว, ยถา เอตเทว ตสฺส วรํ ทุสฺสีลสฺส…เป… กสมฺพุชาตสฺส ยํ พลวา ปุริโส ตตฺเตน อโยสงฺกุนา มุขํ วิวริตฺวา ตตฺตํ โลหคุฬํ อาทิตฺตํ สมฺปชฺชลิตํ สโชติภูตํ มุเข ปกฺขิเปยฺย – ตํ ตสฺส โอฏฺฐมฺปิ ทเหยฺย มุขมฺปิ ทเหยฺย ชิวฺหมฺปิ ทเหยฺย กณฺฐมฺปิ ทเหยฺย อุรมฺปิ ทเหยฺย อนฺตมฺปิ อนฺตคุณมฺปิ อาทาย อโธภาคํ นิกฺขเมยฺย. ตํ กิสฺส เหตุ? ตโตนิทานญฺหิ โส, ภิกฺขเว, มรณํ วา นิคจฺเฉยฺย มรณมตฺตํ วา ทุกฺขํ, น ตฺเวว ตปฺปจฺจยา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺเชยฺย. ยญฺจ โข โส, ภิกฺขเว, ทุสฺสีโล ปาปธมฺโม…เป… กสมฺพุชาโต ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา สทฺธาเทยฺยํ ปิณฺฑปาตํ ปริภุญฺชติ, ตญฺหิ ตสฺส โหติ ทีฆรตฺตํ อหิตาย ทุกฺขาย กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ.

“Os digo, monjes, os declaro, monjes, que para aquel que es de mala conducta, de naturaleza perversa e interiormente impuro, sería mejor que un hombre fuerte, habiendo abierto la boca con una pinza de hierro ardiente, le introdujera una bola de hierro al rojo vivo, ardiente y resplandeciente —la cual le quemaría los labios, le quemaría la boca, le quemaría la lengua, le quemaría la garganta, le quemaría el pecho y saldría por la parte inferior llevándose consigo los intestinos y sus conductos—. ¿Por qué razón? Porque debido a ello, monjes, esa persona podría sufrir la muerte o un dolor semejante a la muerte, pero por esa causa no renacería, tras la ruptura del cuerpo después de la muerte, en un estado de privación, en un mal destino, en el mundo inferior o en el infierno. Sin embargo, monjes, cuando aquel que es de mala conducta, de naturaleza perversa e interiormente impuro consume alimentos de limosna ofrecidos por fe por nobles acaudalados, por brahmanes acaudalados o por padres de familia acaudalados, eso le conduce, monjes, al perjuicio y al sufrimiento por largo tiempo; y tras la ruptura del cuerpo después de la muerte, renace en un estado de privación, en un mal destino, en el mundo inferior o en el infierno”.

‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, กตมํ นุ โข วรํ – ยํ พลวา ปุริโส สีเส วา คเหตฺวา ขนฺเธ วา คเหตฺวา ตตฺตํ อโยมญฺจํ วา อโยปีฐํ วา อภินิสีทาเปยฺย วา อภินิปชฺชาเปยฺย วา, ยํ วา ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา สทฺธาเทยฺยํ มญฺจปีฐํ ปริภุชฺเชยฺยา’’ติ? ‘‘เอตเทว, ภนฺเต, วรํ – ยํ ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา สทฺธาเทยฺยํ มญฺจปีฐํ ปริภุญฺเชยฺย, ทุกฺขญฺเหตํ, ภนฺเต, ยํ พลวา ปุริโส สีเส วา คเหตฺวา ขนฺเธ วา คเหตฺวา ตตฺตํ อโยมญฺจํ วา อโยปีฐํ วา อภินิสีทาเปยฺย วา อภินิปชฺชาเปยฺย วา’’ติ.

¿Qué pensáis, monjes? ¿Qué es mejor: que un hombre fuerte, agarrando a alguien por la cabeza o por los hombros, le obligue a sentarse o a acostarse sobre un lecho de hierro o un taburete de hierro al rojo vivo, ardiente y resplandeciente, o que uno disfrute de un lecho o taburete donado por fe por nobles prominentes, brahmanes prominentes o jefes de familia prominentes? Esto es mejor, Venerable Señor: que uno disfrute de un lecho o taburete donado por fe por nobles prominentes, brahmanes prominentes o jefes de familia prominentes. Pues aquello es doloroso, Venerable Señor: que un hombre fuerte, agarrando a alguien por la cabeza o por los hombros, le obligue a sentarse o a acostarse sobre un lecho de hierro o un taburete de hierro al rojo vivo, ardiente y resplandeciente.

‘‘อาโรจยามิ [Pg.499] โว, ภิกฺขเว, ปฏิเวทยามิ โว, ภิกฺขเว, ยถา เอตเทว ตสฺส วรํ ทุสฺสีลสฺส…เป… กสมฺพุชาตสฺส ยํ พลวา ปุริโส สีเส วา คเหตฺวา ขนฺเธ วา คเหตฺวา ตตฺตํ อโยมญฺจํ วา อโยปีฐํ วา อภินิสีทาเปยฺย วา อภินิปชฺชาเปยฺย วา. ตํ กิสฺส เหตุ? ตโตนิทานญฺหิ โส, ภิกฺขเว, มรณํ วา นิคจฺเฉยฺย มรณมตฺตํ วา ทุกฺขํ, น ตฺเวว ตปฺปจฺจยา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺเชยฺย. ยญฺจ โข โส, ภิกฺขเว, ทุสฺสีโล ปาปธมฺโม…เป… กสมฺพุชาโต ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา สทฺธาเทยฺยํ มญฺจปีฐํ ปริภุญฺชติ. ตญฺหิ ตสฺส, ภิกฺขเว, โหติ ทีฆรตฺตํ อหิตาย ทุกฺขาย กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ.

Os declaro, monjes, os anuncio, monjes: que para aquella persona inmoral, de mala conducta, impura y de naturaleza corrupta, sería mejor que un hombre fuerte, agarrándola por la cabeza o por los hombros, la obligara a sentarse o a acostarse sobre un lecho de hierro o un taburete de hierro al rojo vivo, ardiente y resplandeciente. ¿Por qué razón? Porque debido a eso, monjes, esa persona podría experimentar la muerte o un sufrimiento mortal, pero por esa causa no renacería, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, en un estado de privación, en un mal destino, en la perdición, en el infierno. Sin embargo, monjes, cuando esa persona inmoral, de mala conducta, impura y de naturaleza corrupta disfruta de un lecho o taburete donado por fe por nobles prominentes, brahmanes prominentes o jefes de familia prominentes, eso le conduce a su perjuicio y sufrimiento por mucho tiempo; tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renace en un estado de privación, en un mal destino, en la perdición, en el infierno.

‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, กตมํ นุ โข วรํ – ยํ พลวา ปุริโส อุทฺธํปาทํ อโธสิรํ คเหตฺวา ตตฺตาย โลหกุมฺภิยา ปกฺขิเปยฺย อาทิตฺตาย สมฺปชฺชลิตาย สโชติภูตาย – โส ตตฺถ เผณุทฺเทหกํ ปจฺจมาโน สกิมฺปิ อุทฺธํ คจฺเฉยฺย สกิมฺปิ อโธ คจฺเฉยฺย สกิมฺปิ ติริยํ คจฺเฉยฺย, ยํ วา ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา สทฺธาเทยฺยํ วิหารํ ปริภุญฺเชยฺยา’’ติ? ‘‘เอตเทว, ภนฺเต, วรํ – ยํ ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา สทฺธาเทยฺยํ วิหารํ ปริภุญฺเชยฺย, ทุกฺขญฺเหตํ, ภนฺเต, ยํ พลวา ปุริโส อุทฺธํปาทํ อโธสิรํ คเหตฺวา ตตฺตาย โลหกุมฺภิยา ปกฺขิเปยฺย อาทิตฺตาย สมฺปชฺชลิตาย สโชติภูตาย – โส ตตฺถ เผณุทฺเทหกํ ปจฺจมาโน สกิมฺปิ อุทฺธํ คจฺเฉยฺย สกิมฺปิ อโธ คจฺเฉยฺย สกิมฺปิ ติริยํ คจฺเฉยฺยา’’ติ.

¿Qué pensáis, monjes? ¿Qué es mejor: que un hombre fuerte, agarrando a alguien con los pies hacia arriba y la cabeza hacia abajo, lo arrojara a una caldera de cobre al rojo vivo, ardiente, llameante y resplandeciente —donde, cocinándose en un torbellino de espuma, subiera una vez, bajara otra y se moviera de lado otra—, o que uno disfrute de un monasterio donado por fe por nobles prominentes, brahmanes prominentes o jefes de familia prominentes? Esto es mejor, Venerable Señor: que uno disfrute de un monasterio donado por fe por nobles prominentes, brahmanes prominentes o jefes de familia prominentes. Pues aquello es doloroso, Venerable Señor: que un hombre fuerte, agarrando a alguien con los pies hacia arriba y la cabeza hacia abajo, lo arrojara a una caldera de cobre al rojo vivo, ardiente, llameante y resplandeciente —donde, cocinándose en un torbellino de espuma, subiera una vez, bajara otra y se moviera de lado otra—.

‘‘อาโรจยามิ โว, ภิกฺขเว, ปฏิเวทยามิ โว, ภิกฺขเว, ยถา เอตเทว ตสฺส วรํ ทุสฺสีลสฺส ปาปธมฺมสฺส…เป… กสมฺพุชาตสฺส ยํ พลวา ปุริโส อุทฺธํปาทํ อโธสิรํ คเหตฺวา…เป… สกิมฺปิ ติริยํ คจฺเฉยฺย. ตํ กิสฺส เหตุ? ตโตนิทานญฺหิ โส, ภิกฺขเว, มรณํ วา นิคจฺเฉยฺย มรณมตฺตํ วา ทุกฺขํ, น ตฺเวว ตปฺปจฺจยา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺเชยฺย. ยญฺจ โข โส, ภิกฺขเว, ทุสฺสีโล ปาปธมฺโม…เป… กสมฺพุชาโต ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา สทฺธาเทยฺยํ วิหารํ ปริภุญฺชติ[Pg.500]. ตญฺหิ ตสฺส, ภิกฺขเว, โหติ ทีฆรตฺตํ อหิตาย ทุกฺขาย กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ.

“Os anuncio, monjes, os informo, monjes, que para aquel de mala conducta, de naturaleza malvada, impuro y corrupto, sería mejor que un hombre fuerte lo agarrara por los pies con la cabeza hacia abajo y lo arrojara, aunque fuera una sola vez, hacia un lado. ¿Por qué razón? Porque debido a eso, monjes, él podría sufrir la muerte o un dolor semejante a la muerte, pero no por ese motivo, tras la ruptura del cuerpo, después de la muerte, renacería en un estado de privación, en un mal destino, en la perdición, en el infierno. Sin embargo, monjes, cuando aquel de mala conducta, de naturaleza malvada, impuro y corrupto, disfruta de un monasterio ofrecido por fe por grandes nobles, grandes brahmanes o grandes jefes de familia; eso, monjes, le causará perjuicio y sufrimiento por mucho tiempo, y tras la ruptura del cuerpo, después de la muerte, renacerá en un estado de privación, en un mal destino, en la perdición, en el infierno”.

‘‘ตสฺมาติห, ภิกฺขเว, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘เยสญฺจ มยํ ปริภุญฺชาม จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปฺปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารํ เตสํ เต การา มหปฺผลา ภวิสฺสนฺติ มหานิสํสา, อมฺหากญฺเจวายํ ปพฺพชฺชา อวญฺฌา ภวิสฺสติ สผลา สอุทฺรยา’ติ. เอวญฺหิ โว, ภิกฺขเว, สิกฺขิตพฺพํ – ‘อตฺตตฺถํ วา, ภิกฺขเว, สมฺปสฺสมาเนน อลเมว อปฺปมาเทน สมฺปาเทตุํ; ปรตฺถํ วา, ภิกฺขเว, สมฺปสฺสมาเนน อลเมว อปฺปมาเทน สมฺปาเทตุํ; อุภยตฺถํ วา, ภิกฺขเว, สมฺปสฺสมาเนน อลเมว อปฺปมาเทน สมฺปาเทตุ’’’นฺติ.

Por lo tanto, monjes, así deben entrenarse: 'Aquellos cuyos mantos, limosnas, asientos y lechos, y medicinas y provisiones para los enfermos disfrutamos, para ellos estos actos serán de gran fruto y gran beneficio; y para nosotros, esta vida monástica no será estéril, sino fructífera y provechosa'. Así es como deben entrenarse, monjes. Monjes, para quien contempla su propio beneficio, es suficiente con alcanzarlo mediante la diligencia; para quien contempla el beneficio de los demás, es suficiente con alcanzarlo mediante la diligencia; para quien contempla el beneficio de ambos, es suficiente con alcanzarlo mediante la diligencia.

อิทมโวจ ภควา. อิมสฺมิญฺจ ปน เวยฺยากรณสฺมึ ภญฺญมาเน สฏฺฐิมตฺตานํ ภิกฺขูนํ อุณฺหํ โลหิตํ มุขโต อุคฺคญฺฉิ. สฏฺฐิมตฺตา ภิกฺขู สิกฺขํ ปจฺจกฺขาย หีนายาวตฺตึสุ – ‘‘สุทุกฺกรํ ภควา, สุทุกฺกรํ ภควา’’ติ. สฏฺฐิมตฺตานํ ภิกฺขูนํ อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตานิ วิมุจฺจึสูติ. อฏฺฐมํ.

Esto dijo el Bienaventurado. Mientras se exponía este discurso doctrinal, a unos sesenta monjes les brotó sangre caliente por la boca. Unos sesenta monjes, abandonando el entrenamiento, regresaron a la vida inferior, diciendo: '¡Es muy difícil de cumplir, Bienaventurado! ¡Es muy difícil de cumplir, Bienaventurado!'. Y las mentes de unos sesenta monjes se liberaron de las impurezas a través del no apego. El octavo [discurso].

๙. สุเนตฺตสุตฺตํ

9. Discurso sobre Sunetta

๗๓. ‘‘ภูตปุพฺพํ, ภิกฺขเว, สุเนตฺโต นาม สตฺถา อโหสิ ติตฺถกโร กาเมสุ วีตราโค. สุเนตฺตสฺส โข ปน, ภิกฺขเว, สตฺถุโน อเนกานิ สาวกสตานิ อเหสุํ. สุเนตฺโต สตฺถา สาวกานํ พฺรหฺมโลกสหพฺยตาย ธมฺมํ เทเสสิ. เย โข ปน, ภิกฺขเว, สุเนตฺตสฺส สตฺถุโน พฺรหฺมโลกสหพฺยตาย ธมฺมํ เทเสนฺตสฺส จิตฺตานิ นปฺปสาเทสุํ เต กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชึสุ. เย โข ปน, ภิกฺขเว, สุเนตฺตสฺส สตฺถุโน พฺรหฺมโลกสหพฺยตาย ธมฺมํ เทเสนฺตสฺส จิตฺตานิ ปสาเทสุํ เต กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชึสุ.

73. En el pasado, monjes, hubo un maestro llamado Sunetta, fundador de una doctrina, libre de pasión por los placeres sensuales. El maestro Sunetta, monjes, tenía muchos cientos de discípulos. El maestro Sunetta enseñaba a sus discípulos el camino para la convivencia en el mundo de Brahma. Monjes, aquellos discípulos que no sintieron devoción hacia el maestro Sunetta mientras este enseñaba el camino para la convivencia en el mundo de Brahma, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renacieron en un estado de privación, en un mal destino, en la perdición, en el infierno. Pero aquellos discípulos, monjes, que sintieron devoción hacia el maestro Sunetta mientras este enseñaba el camino para la convivencia en el mundo de Brahma, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renacieron en un buen destino, en un mundo celestial.

‘‘ภูตปุพฺพํ, ภิกฺขเว, มูคปกฺโข นาม สตฺถา อโหสิ…เป… อรเนมิ นาม สตฺถา อโหสิ…เป… กุทฺทาลโก นาม สตฺถา อโหสิ…เป… หตฺถิปาโล นาม สตฺถา อโหสิ…เป… โชติปาโล นาม สตฺถา อโหสิ…เป… อรโก นาม สตฺถา อโหสิ ติตฺถกโร กาเมสุ วีตราโค[Pg.501]. อรกสฺส โข ปน, ภิกฺขเว, สตฺถุโน อเนกานิ สาวกสตานิ อเหสุํ. อรโก นาม สตฺถา สาวกานํ พฺรหฺมโลกสหพฺยตาย ธมฺมํ เทเสสิ. เย โข ปน, ภิกฺขเว, อรกสฺส สตฺถุโน พฺรหฺมโลกสหพฺยตาย ธมฺมํ เทเสนฺตสฺส จิตฺตานิ นปฺปสาเทสุํ, เต กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชึสุ. เย โข ปน, ภิกฺขเว, อรกสฺส สตฺถุโน พฺรหฺมโลกสหพฺยตาย ธมฺมํ เทเสนฺตสฺส จิตฺตานิ ปสาเทสุํ, เต กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชึสุ.

“En el pasado, monjes, hubo un maestro llamado Mūgapakkha... pe... hubo un maestro llamado Aranemi... pe... hubo un maestro llamado Kuddālaka... pe... hubo un maestro llamado Hatthipāla... pe... hubo un maestro llamado Jotipāla... pe... hubo un maestro llamado Araka, fundador de una doctrina, quien estaba libre de deseos sensuales. El maestro Araka, monjes, tenía muchos cientos de discípulos. El maestro Araka enseñaba el Dhamma a sus discípulos para alcanzar la convivencia en el mundo de Brahma. Aquellos discípulos, monjes, que no clarificaron sus mentes hacia el maestro Araka mientras este enseñaba el Dhamma para alcanzar el mundo de Brahma, tras la ruptura del cuerpo, después de la muerte, renacieron en estados de privación, en un mal destino, en la perdición, en el infierno. En cambio, aquellos discípulos, monjes, que clarificaron sus mentes hacia el maestro Araka mientras enseñaba el Dhamma para alcanzar el mundo de Brahma, tras la ruptura del cuerpo, después de la muerte, renacieron en un buen destino, en el mundo celestial”.

‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, โย อิเม สตฺต สตฺถาเร ติตฺถกเร กาเมสุ วีตราเค อเนกสตปริวาเร สสาวกสงฺเฆ ปทุฏฺฐจิตฺโต อกฺโกเสยฺย ปริภาเสยฺย, พหุํ โส อปุญฺญํ ปสเวยฺยา’’ติ? ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’. ‘‘โย, ภิกฺขเว, อิเม สตฺต สตฺถาเร ติตฺถกเร กาเมสุ วีตราเค อเนกสตปริวาเร สสาวกสงฺเฆ ปทุฏฺฐจิตฺโต อกฺโกเสยฺย ปริภาเสยฺย, พหุํ โส อปุญฺญํ ปสเวยฺย. โย เอกํ ทิฏฺฐิสมฺปนฺนํ ปุคฺคลํ ปทุฏฺฐจิตฺโต อกฺโกสติ ปริภาสติ, อยํ ตโต พหุตรํ อปุญฺญํ ปสวติ. ตํ กิสฺส เหตุ? นาหํ, ภิกฺขเว, อิโต พหิทฺธา เอวรูปึ ขนฺตึ วทามิ ยถามํ สพฺรหฺมจารีสุ’’.

“¿Qué pensáis, monjes? Si alguien, con la mente malevolente, insultara o reprochara a estos siete maestros, fundadores de doctrinas, libres de deseos sensuales y seguidos por cientos de discípulos, ¿no generaría esa persona mucho demérito?”. “Así es, Señor”. “Monjes, si alguien, con la mente malevolente, insultara o reprochara a estos siete maestros, fundadores de doctrinas, libres de deseos sensuales y seguidos por cientos de discípulos, generaría mucho demérito. Sin embargo, aquel que, con mente malevolente, insulta o reprocha a una sola persona dotada de visión (un Sotapanna), genera un demérito mucho mayor que aquel. ¿Por qué razón? Porque, monjes, yo no enseño tal tipo de tolerancia hacia aquellos fuera de esta enseñanza como la que enseño hacia los compañeros en la vida santa”.

‘‘ตสฺมาติห, ภิกฺขเว, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘น โน สพฺรหฺมจารีสุ จิตฺตานิ ปทุฏฺฐานิ ภวิสฺสนฺตี’ติ. เอวญฺหิ โว, ภิกฺขเว, สิกฺขิตพฺพ’’นฺติ. นวมํ.

“Por lo tanto, monjes, así es como debéis entrenaros: ‘Nuestras mentes no serán malevolentes hacia nuestros compañeros en la vida santa’. Así es, monjes, como debéis entrenaros”. Noveno [discurso].

๑๐. อรกสุตฺตํ

10. Discurso sobre Araka

๗๔. ‘‘ภูตปุพฺพํ, ภิกฺขเว, อรโก นาม สตฺถา อโหสิ ติตฺถกโร กาเมสุ วีตราโค. อรกสฺส โข ปน, ภิกฺขเว, สตฺถุโน อเนกานิ สาวกสตานิ อเหสุํ. อรโก สตฺถา สาวกานํ เอวํ ธมฺมํ เทเสติ – อปฺปกํ, พฺราหฺมณ, ชีวิตํ มนุสฺสานํ ปริตฺตํ ลหุกํ พหุทุกฺขํ พหุปายาสํ มนฺตายํ โพทฺธพฺพํ, กตฺตพฺพํ กุสลํ, จริตพฺพํ พฺรหฺมจริยํ, นตฺถิ ชาตสฺส อมรณํ.

74. “En el pasado, monjes, hubo un maestro llamado Araka, fundador de una doctrina, quien estaba libre de deseos sensuales. El maestro Araka, monjes, tenía muchos cientos de discípulos. El maestro Araka enseñaba el Dhamma a sus discípulos de esta manera: ‘Brahmin, la vida de los seres humanos es poca, breve y fugaz; conlleva mucho sufrimiento y mucha tribulación. Debe ser comprendida mediante la sabiduría; se debe realizar lo saludable y practicar la vida santa. Para aquel que ha nacido, no existe el no morir’.

‘‘เสยฺยถาปิ[Pg.502], พฺราหฺมณ, ติณคฺเค อุสฺสาวพินฺทุ สูริเย อุคฺคจฺฉนฺเต ขิปฺปํเยว ปฏิวิคจฺฉติ, น จิรฏฺฐิติกํ โหติ; เอวเมวํ โข, พฺราหฺมณ, อุสฺสาวพินฺทูปมํ ชีวิตํ มนุสฺสานํ ปริตฺตํ ลหุกํ พหุทุกฺขํ พหุปายาสํ มนฺตายํ โพทฺธพฺพํ, กตฺตพฺพํ กุสลํ, จริตพฺพํ พฺรหฺมจริยํ, นตฺถิ ชาตสฺส อมรณํ.

“Brahmin, tal como una gota de rocío en la punta de una brizna de hierba desaparece rápidamente cuando sale el sol y no permanece por mucho tiempo; exactamente así, brahmin, la vida de los seres humanos es comparable a una gota de rocío: es breve, fugaz, llena de mucho sufrimiento y mucha tribulación. Debe ser comprendida mediante la sabiduría; se debe realizar lo saludable y practicar la vida santa. Para aquel que ha nacido, no existe el no morir’.

‘‘เสยฺยถาปิ, พฺราหฺมณ, ถุลฺลผุสิตเก เทเว วสฺสนฺเต อุทกพุพฺพุฬํ ขิปฺปํเยว ปฏิวิคจฺฉติ, น จิรฏฺฐิติกํ โหติ; เอวเมวํ โข, พฺราหฺมณ, อุทกพุพฺพุฬูปมํ ชีวิตํ มนุสฺสานํ ปริตฺตํ ลหุกํ พหุทุกฺขํ พหุปายาสํ มนฺตายํ โพทฺธพฺพํ, กตฺตพฺพํ กุสลํ, จริตพฺพํ พฺรหฺมจริยํ, นตฺถิ ชาตสฺส อมรณํ.

“Brahmin, tal como cuando cae una lluvia de gruesas gotas, una burbuja de agua desaparece rápidamente y no permanece por mucho tiempo; exactamente así, brahmin, la vida de los seres humanos es comparable a una burbuja de agua: es breve, fugaz, llena de mucho sufrimiento y mucha tribulación. Debe ser comprendida mediante la sabiduría; se debe realizar lo saludable y practicar la vida santa. Para aquel que ha nacido, no existe el no morir’.

‘‘เสยฺยถาปิ, พฺราหฺมณ, อุทเก ทณฺฑราชิ ขิปฺปํเยว ปฏิวิคจฺฉติ, น จิรฏฺฐิติกา โหติ; เอวเมวํ โข, พฺราหฺมณ, อุทเก ทณฺฑราชูปมํ ชีวิตํ มนุสฺสานํ ปริตฺตํ…เป… นตฺถิ ชาตสฺส อมรณํ.

“Brahmin, tal como una raya trazada en el agua con un palo desaparece rápidamente y no permanece por mucho tiempo; exactamente así, brahmin, la vida de los seres humanos es comparable a una raya trazada en el agua: es breve... pe... para aquel que ha nacido, no existe el no morir’.

‘‘เสยฺยถาปิ, พฺราหฺมณ, นที ปพฺพเตยฺยา ทูรงฺคมา สีฆโสตา หารหารินี, นตฺถิ โส ขโณ วา ลโย วา มุหุตฺโต วา ยํ สา อาวตฺตติ, อถ โข สา คจฺฉเตว วตฺตเตว สนฺทเตว; เอวเมวํ โข, พฺราหฺมณ, นทีปพฺพเตยฺยูปมํ ชีวิตํ มนุสฺสานํ ปริตฺตํ ลหุกํ…เป… นตฺถิ ชาตสฺส อมรณํ.

“Brahmin, tal como un río de montaña que viene de lejos, de corriente rápida y que arrastra todo a su paso, donde no hay momento, instante o segundo en que se detenga, sino que simplemente fluye, avanza y corre; exactamente así, brahmin, la vida de los seres humanos es comparable a un río de montaña: es breve, fugaz... pe... para aquel que ha nacido, no existe el no morir’.

‘‘เสยฺยถาปิ, พฺราหฺมณ, พลวา ปุริโส ชิวฺหคฺเค เขฬปิณฺฑํ สํยูหิตฺวา อกสิเรเนว วเมยฺย ; เอวเมวํ โข, พฺราหฺมณ, เขฬปิณฺฑูปมํ ชีวิตํ มนุสฺสานํ ปริตฺตํ…เป… นตฺถิ ชาตสฺส อมรณํ.

“Brahmin, tal como un hombre fuerte que, tras reunir una masa de saliva en la punta de la lengua, la escupe con facilidad; exactamente así, brahmin, la vida de los seres humanos es comparable a una masa de saliva: es breve... pe... para aquel que ha nacido, no existe el no morir’.

‘‘เสยฺยถาปิ, พฺราหฺมณ, ทิวสํสนฺตตฺเต อโยกฏาเห มํสเปสิ ปกฺขิตฺตา ขิปฺปํเยว ปฏิวิคจฺฉติ, น จิรฏฺฐิติกา โหติ; เอวเมวํ โข, พฺราหฺมณ, มํสเปสูปมํ ชีวิตํ มนุสฺสานํ ปริตฺตํ…เป… นตฺถิ ชาตสฺส อมรณํ.

“Brahmin, tal como un trozo de carne arrojado a una sartén de hierro calentada durante todo el día desaparece rápidamente y no permanece por mucho tiempo; exactamente así, brahmin, la vida de los seres humanos es comparable a un trozo de carne: es breve... pe... para aquel que ha nacido, no existe el no morir’.

‘‘เสยฺยถาปิ, พฺราหฺมณ, คาวี วชฺฌา อาฆาตนํ นียมานา ยํ ยเทว ปาทํ อุทฺธรติ, สนฺติเกว โหติ วธสฺส สนฺติเกว มรณสฺส; เอวเมวํ โข, พฺราหฺมณ, โควชฺฌูปมํ ชีวิตํ มนุสฺสานํ ปริตฺตํ ลหุกํ พหุทุกฺขํ พหุปายาสํ [Pg.503] มนฺตายํ โพทฺธพฺพํ, กตฺตพฺพํ กุสลํ, จริตพฺพํ พฺรหฺมจริยํ, นตฺถิ ชาตสฺส อมรณ’’นฺติ.

“Brahmin, tal como una vaca destinada al matadero que es llevada hacia el lugar de ejecución, y con cada paso que levanta está más cerca de la matanza y más cerca de la muerte; exactamente así, brahmin, la vida de los seres humanos es comparable a una vaca destinada al matadero: es breve, fugaz, llena de mucho sufrimiento y mucha tribulación. Debe ser comprendida mediante la sabiduría; se debe realizar lo saludable y practicar la vida santa. Para aquel que ha nacido, no existe el no morir’.

‘‘เตน โข ปน, ภิกฺขเว, สมเยน มนุสฺสานํ สฏฺฐิวสฺสสหสฺสานิ อายุปฺปมาณํ อโหสิ, ปญฺจวสฺสสติกา กุมาริกา อลํปเตยฺยา อโหสิ. เตน โข ปน, ภิกฺขเว, สมเยน มนุสฺสานํ ฉเฬว อาพาธา อเหสุํ – สีตํ, อุณฺหํ, ชิฆจฺฉา, ปิปาสา, อุจฺจาโร, ปสฺสาโว. โส หิ นาม, ภิกฺขเว, อรโก สตฺถา เอวํ ทีฆายุเกสุ มนุสฺเสสุ เอวํ จิรฏฺฐิติเกสุ เอวํ อปฺปาพาเธสุ สาวกานํ เอวํ ธมฺมํ เทเสสฺสติ – ‘อปฺปกํ, พฺราหฺมณ, ชีวิตํ มนุสฺสานํ ปริตฺตํ ลหุกํ พหุทุกฺขํ พหุปายาสํ มนฺตายํ โพทฺธพฺพํ, กตฺตพฺพํ กุสลํ, จริตพฺพํ พฺรหฺมจริยํ, นตฺถิ ชาตสฺส อมรณ’’’นฺติ.

“En aquel tiempo, monjes, la duración de la vida de los seres humanos era de sesenta mil años, y una joven de quinientos años era apta para el matrimonio. En aquel tiempo, monjes, los seres humanos solo padecían seis tipos de aflicciones: frío, calor, hambre, sed, defecación y micción. Aun así, monjes, aquel maestro llamado Araka, enseñaba el Dhamma a sus discípulos entre seres humanos de vida tan larga, de tan larga permanencia y de tan pocas aflicciones, diciendo: ‘Brahmin, la vida de los seres humanos es poca, breve y fugaz; conlleva mucho sufrimiento y mucha tribulación. Debe ser comprendida mediante la sabiduría; se debe realizar lo saludable y practicar la vida santa. Para aquel que ha nacido, no existe el no morir’”.

‘‘เอตรหิ ตํ, ภิกฺขเว, สมฺมา วทมาโน วเทยฺย – ‘อปฺปกํ ชีวิตํ มนุสฺสานํ ปริตฺตํ ลหุกํ พหุทุกฺขํ พหุปายาสํ มนฺตายํ โพทฺธพฺพํ, กตฺตพฺพํ กุสลํ, จริตพฺพํ พฺรหฺมจริยํ, นตฺถิ ชาตสฺส อมรณ’นฺติ. เอตรหิ, ภิกฺขเว, โย จิรํ ชีวติ โส วสฺสสตํ อปฺปํ วา ภิยฺโย. วสฺสสตํ โข ปน, ภิกฺขเว, ชีวนฺโต ตีณิเยว อุตุสตานิ ชีวติ – อุตุสตํ เหมนฺตานํ, อุตุสตํ คิมฺหานํ, อุตุสตํ วสฺสานํ. ตีณิ โข ปน, ภิกฺขเว, อุตุสตานิ ชีวนฺโต ทฺวาทส เยว มาสสตานิ ชีวติ – จตฺตาริ มาสสตานิ เหมนฺตานํ, จตฺตาริ มาสสตานิ คิมฺหานํ, จตฺตาริ มาสสตานิ วสฺสานํ. ทฺวาทส โข ปน, ภิกฺขเว, มาสสตานิ ชีวนฺโต จตุวีสติเยว อทฺธมาสสตานิ ชีวติ – อฏฺฐทฺธมาสสตานิ เหมนฺตานํ, อฏฺฐทฺธมาสสตานิ คิมฺหานํ, อฏฺฐทฺธมาสสตานิ วสฺสานํ. จตุวีสติ โข ปน, ภิกฺขเว, อทฺธมาสสตานิ ชีวนฺโต ฉตฺตึสํเยว รตฺติสหสฺสานิ ชีวติ – ทฺวาทส รตฺติสหสฺสานิ เหมนฺตานํ, ทฺวาทส รตฺติสหสฺสานิ คิมฺหานํ, ทฺวาทส รตฺติสหสฺสานิ วสฺสานํ. ฉตฺตึสํ โข ปน, ภิกฺขเว, รตฺติสหสฺสานิ ชีวนฺโต ทฺเวสตฺตติเยว ภตฺตสหสฺสานิ ภุญฺชติ – จตุวีสติ ภตฺตสหสฺสานิ เหมนฺตานํ, จตุวีสติ ภตฺตสหสฺสานิ คิมฺหานํ, จตุวีสติ ภตฺตสหสฺสานิ วสฺสานํ สทฺธึ มาตุถญฺญาย สทฺธึ ภตฺตนฺตราเยน.

Monjes, hoy en día, quien hable correctamente diría: 'La vida de los seres humanos es exigua, limitada, efímera, llena de sufrimiento y mucha aflicción; debe ser comprendida con sabiduría, el bien debe ser practicado, la vida santa debe ser vivida; para quien ha nacido, no existe el no morir'. Monjes, hoy en día, quien vive mucho tiempo vive cien años, un poco menos o un poco más. Monjes, viviendo cien años, se viven exactamente trescientas estaciones: cien estaciones de invierno, cien estaciones de verano y cien estaciones de lluvias. Monjes, viviendo trescientas estaciones, se viven exactamente mil doscientos meses: cuatrocientos meses de invierno, cuatrocientos meses de verano y cuatrocientos meses de lluvias. Monjes, viviendo mil doscientos meses, se viven exactamente dos mil cuatrocientas quincenas: ochocientas quincenas de invierno, ochocientas quincenas de verano y ochocientas quincenas de lluvias. Monjes, viviendo dos mil cuatrocientas quincenas, se viven exactamente treinta y seis mil noches: doce mil noches de invierno, doce mil noches de verano y doce mil noches de lluvias. Monjes, viviendo treinta y seis mil noches, se consumen exactamente setenta y dos mil comidas: veinticuatro mil comidas en invierno, veinticuatro mil comidas en verano y veinticuatro mil comidas en las lluvias, contando tanto la leche materna como los impedimentos para comer.

‘‘ตตฺริเม ภตฺตนฺตรายา กปิมิทฺโธปิ ภตฺตํ น ภุญฺชติ, ทุกฺขิโตปิ ภตฺตํ น ภุญฺชติ, พฺยาธิโตปิ ภตฺตํ น ภุญฺชติ, อุโปสถิโกปิ ภตฺตํ น ภุญฺชติ[Pg.504], อลาภเกนปิ ภตฺตํ น ภุญฺชติ. อิติ โข, ภิกฺขเว, มยา วสฺสสตายุกสฺส มนุสฺสสฺส อายุปิ สงฺขาโต, อายุปฺปมาณมฺปิ สงฺขาตํ, อุตูปิ สงฺขาตา, สํวจฺฉราปิ สงฺขาตา, มาสาปิ สงฺขาตา, อทฺธมาสาปิ สงฺขาตา, รตฺติปิ สงฺขาตา, ทิวาปิ สงฺขาตา, ภตฺตาปิ สงฺขาตา, ภตฺตนฺตรายาปิ สงฺขาตา. ยํ, ภิกฺขเว, สตฺถารา กรณียํ สาวกานํ หิเตสินา อนุกมฺปเกน อนุกมฺปํ อุปาทาย; กตํ โว ตํ มยา เอตานิ, ภิกฺขเว, รุกฺขมูลานิ เอตานิ สุญฺญาคารานิ. ฌายถ, ภิกฺขเว, มา ปมาทตฺถ; มา ปจฺฉา วิปฺปฏิสาริโน อหุวตฺถ. อยํ โว อมฺหากํ อนุสาสนี’’ติ. ทสมํ.

En este contexto, estos son los impedimentos para comer: cuando se duerme profundamente no se come, cuando se sufre no se come, cuando se está enfermo no se come, cuando se observa el día de preceptos (uposatha) no se come, y cuando no se obtiene alimento no se come. Así, monjes, por mí ha sido calculada la vida de un ser humano que vive cien años, ha sido calculado el límite de la vida, han sido calculadas las estaciones, calculados los años, calculados los meses, calculadas las quincenas, calculadas las noches, calculados los días, calculadas las comidas y calculados los impedimentos para comer. Monjes, lo que un maestro que busca el bienestar de sus discípulos y es compasivo debe hacer por ellos, movido por la compasión, eso ha sido hecho por mí para vosotros. Monjes, aquí hay raíces de árboles, aquí hay moradas vacías. ¡Meditad, monjes, no seáis negligentes! No os arrepintáis después. Esta es nuestra instrucción para vosotros.

มหาวคฺโค สตฺตโม.

El séptimo Gran Capítulo ha terminado.

ตสฺสุทฺทานํ –

El resumen del mismo es el siguiente:

หิรีสูริยํ อุปมา, ธมฺมญฺญู ปาริฉตฺตกํ;

สกฺกจฺจํ ภาวนา อคฺคิ, สุเนตฺตอรเกน จาติ.

Vergüenza y temor moral, el Sol, el símil, el conocedor del Dhamma, el árbol Parichattaka, con respeto, el desarrollo, el fuego, Sunetta y Araka.

๘. วินยวคฺโค

8. Capítulo sobre la Disciplina (Vinaya)

๑. ปฐมวินยธรสุตฺตํ

1. Primer discurso sobre el experto en la disciplina

๗๕. ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ วินยธโร โหติ. กตเมหิ สตฺตหิ? อาปตฺตึ ชานาติ, อนาปตฺตึ ชานาติ, ลหุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, ครุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, สีลวา โหติ ปาติโมกฺขสํวรสํวุโต วิหรติ อาจารโคจรสมฺปนฺโน อณุมตฺเตสุ วชฺเชสุ ภยทสฺสาวี สมาทาย สิกฺขติ สิกฺขาปเทสุ, จตุนฺนํ ฌานานํ อาภิเจตสิกานํ ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารานํ นิกามลาภี โหติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี, อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ วินยธโร โหตี’’ติ. ปฐมํ.

75. Monjes, un monje que posee siete cualidades es un experto en la disciplina (vinayadharo). ¿Cuáles son las siete? Conoce lo que es una ofensa, conoce lo que no es una ofensa, conoce una ofensa leve y conoce una ofensa grave. Es virtuoso, vive restringido por la restricción del Patimokkha, posee buena conducta y un lugar adecuado para buscar limosna; viendo peligro incluso en las faltas más pequeñas, se entrena asumiendo los preceptos de entrenamiento. Obtiene a voluntad, sin dificultad y sin esfuerzo las cuatro absorciones (jhanas) que pertenecen a la mente superior y que proporcionan una morada feliz en esta misma vida. Por la extinción de las impurezas (asavas), habiendo comprendido y realizado por sí mismo mediante el conocimiento superior en esta misma vida, entra y permanece en la liberación de la mente y la liberación por la sabiduría que están libres de impurezas. Monjes, un monje que posee estas siete cualidades es un experto en la disciplina.

๒. ทุติยวินยธรสุตฺตํ

2. Segundo discurso sobre el experto en la disciplina

๗๖. ‘‘สตฺตหิ[Pg.505], ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ วินยธโร โหติ. กตเมหิ สตฺตหิ? อาปตฺตึ ชานาติ, อนาปตฺตึ ชานาติ, ลหุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, ครุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, อุภยานิ โข ปนสฺส ปาติโมกฺขานิ วิตฺถาเรน สฺวาคตานิ โหนฺติ สุวิภตฺตานิ สุปฺปวตฺตีนิ สุวินิจฺฉิตานิ สุตฺตโส อนุพฺยญฺชนโส, จตุนฺนํ ฌานานํ อาภิเจตสิกานํ ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารานํ นิกามลาภี โหติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี, อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ วินยธโร โหตี’’ติ. ทุติยํ.

76. Monjes, un monje que posee siete cualidades es un experto en la disciplina. ¿Cuáles son las siete? Conoce lo que es una ofensa, conoce lo que no es una ofensa, conoce una ofensa leve y conoce una ofensa grave. Además, ambos Patimokkhas le han sido transmitidos detalladamente, bien analizados, bien recitados y bien determinados, tanto según el texto (Vibhanga) como según los detalles complementarios (Khandhaka y Parivara). Obtiene a voluntad, sin dificultad y sin esfuerzo las cuatro absorciones que pertenecen a la mente superior y que proporcionan una morada feliz en esta misma vida. Por la extinción de las impurezas, habiendo comprendido y realizado por sí mismo mediante el conocimiento superior en esta misma vida, entra y permanece en la liberación de la mente y la liberación por la sabiduría que están libres de impurezas. Monjes, un monje que posee estas siete cualidades es un experto en la disciplina.

๓. ตติยวินยธรสุตฺตํ

3. Tercer discurso sobre el experto en la disciplina

๗๗. ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ วินยธโร โหติ. กตเมหิ สตฺตหิ? อาปตฺตึ ชานาติ, อนาปตฺตึ ชานาติ, ลหุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, ครุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, วินเย โข ปน ฐิโต โหติ อสํหีโร, จตุนฺนํ ฌานานํ อาภิเจตสิกานํ ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารานํ นิกามลาภี โหติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี, อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ วินยธโร โหตี’’ติ. ตติยํ.

77. Monjes, un monje que posee siete cualidades es un experto en la disciplina. ¿Cuáles son las siete? Conoce lo que es una ofensa, conoce lo que no es una ofensa, conoce una ofensa leve y conoce una ofensa grave. Además, está establecido en la disciplina y es inamovible. Obtiene a voluntad, sin dificultad y sin esfuerzo las cuatro absorciones que pertenecen a la mente superior y que proporcionan una morada feliz en esta misma vida. Por la extinción de las impurezas, habiendo comprendido y realizado por sí mismo mediante el conocimiento superior en esta misma vida, entra y permanece en la liberación de la mente y la liberación por la sabiduría que están libres de impurezas. Monjes, un monje que posee estas siete cualidades es un experto en la disciplina.

๔. จตุตฺถวินยธรสุตฺตํ

4. Cuarto discurso sobre el experto en la disciplina

๗๘. ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ วินยธโร โหติ. กตเมหิ สตฺตหิ? อาปตฺตึ ชานาติ, อนาปตฺตึ ชานาติ, ลหุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, ครุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, อเนกวิหิตํ ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรติ, เสยฺยถิทํ – เอกมฺปิ ชาตึ, ทฺเวปิ ชาติโย…เป… อิติ สาการํ สอุทฺเทสํ อเนกวิหิตํ ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรติ. ทิพฺเพน จกฺขุนา วิสุทฺเธน อติกฺกนฺตมานุสเกน ยถากมฺมูปเค สตฺเต ปชานาติ. อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ [Pg.506] อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ วินยธโร โหตี’’ติ. จตุตฺถํ.

78. Monjes, un monje que posee siete cualidades es un experto en la disciplina. ¿Cuáles son las siete? Conoce lo que es una ofensa, conoce lo que no es una ofensa, conoce una ofensa leve y conoce una ofensa grave. Recuerda sus múltiples existencias pasadas, a saber: un nacimiento, dos nacimientos, etc., así recuerda sus múltiples existencias pasadas con sus modos y detalles. Con el ojo divino, purificado y que trasciende la visión humana, conoce a los seres que fallecen y renacen según sus acciones (kamma). Por la extinción de las impurezas, habiendo comprendido y realizado por sí mismo mediante el conocimiento superior en esta misma vida, entra y permanece en la liberación de la mente y la liberación por la sabiduría que están libres de impurezas. Monjes, un monje que posee estas siete cualidades es un experto en la disciplina.

๕. ปฐมวินยธรโสภนสุตฺตํ

5. Primer discurso sobre el experto en la disciplina que embellece

๗๙. ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต วินยธโร โสภติ. กตเมหิ สตฺตหิ? อาปตฺตึ ชานาติ, อนาปตฺตึ ชานาติ, ลหุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, ครุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, สีลวา โหติ…เป… สมาทาย สิกฺขติ สิกฺขาปเทสุ, จตุนฺนํ ฌานานํ อาภิเจตสิกานํ นิกามลาภี โหติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี, อาสวานํ ขยา…เป… สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต วินยธโร โสภตี’’ติ. ปญฺจมํ.

79. “Monjes, dotado de siete cualidades, un monje conocedor del Vinaya resplandece. ¿Cuáles son las siete? Conoce la ofensa, conoce lo que no es ofensa, conoce la ofensa leve, conoce la ofensa grave, es virtuoso... se entrena asumiendo los preceptos de entrenamiento; obtiene a voluntad, sin dificultad y sin esfuerzo los cuatro jhanas que pertenecen a la mente superior y son moradas felices en esta misma vida; y por la destrucción de los influjos, habiendo realizado por sí mismo mediante el conocimiento directo, alcanza y permanece en la liberación de la mente y la liberación por la sabiduría, que están libres de influjos. Dotado de estas siete cualidades, monjes, un monje conocedor del Vinaya resplandece”. Quinto.

๖. ทุติยวินยธรโสภนสุตฺตํ

6. Dutiyavinayadharasobhanasutta — Segundo discurso sobre el resplandor de un conocedor del Vinaya.

๘๐. ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต วินยธโร โสภติ. กตเมหิ สตฺตหิ? อาปตฺตึ ชานาติ, อนาปตฺตึ ชานาติ, ลหุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, ครุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, อุภยานิ โข ปนสฺส ปาติโมกฺขานิ วิตฺถาเรน สฺวาคตานิ โหนฺติ สุวิภตฺตานิ สุปฺปวตฺตีนิ สุวินิจฺฉิตานิ สุตฺตโส อนุพฺยญฺชนโส, จตุนฺนํ ฌานานํ…เป… อกสิรลาภี, อาสวานํ ขยา…เป… สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต วินยธโร โสภตี’’ติ. ฉฏฺฐํ.

80. “Monjes, dotado de siete cualidades, un monje conocedor del Vinaya resplandece. ¿Cuáles son las siete? Conoce la ofensa, conoce lo que no es ofensa, conoce la ofensa leve, conoce la ofensa grave; además, tiene ambos Patimokkhas bien transmitidos en detalle, bien analizados, bien dominados y bien determinados, regla por regla y en sus matices; obtiene los cuatro jhanas... por la destrucción de los influjos... habiéndolo realizado por sí mismo, alcanza y permanece en ello. Dotado de estas siete cualidades, monjes, un monje conocedor del Vinaya resplandece”. Sexto.

๗. ตติยวินยธรโสภนสุตฺตํ

7. Tatiyavinayadharasobhanasutta — Tercer discurso sobre el resplandor de un conocedor del Vinaya.

๘๑. ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต วินยธโร โสภติ. กตเมหิ สตฺตหิ? อาปตฺตึ ชานาติ, อนาปตฺตึ ชานาติ, ลหุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, ครุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, วินเย โข ปน ฐิโต โหติ อสํหีโร, จตุนฺนํ ฌานานํ…เป… อกสิรลาภี, อาสวานํ ขยา…เป… สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต วินยธโร โสภตี’’ติ. สตฺตมํ.

81. “Monjes, dotado de siete cualidades, un monje conocedor del Vinaya resplandece. ¿Cuáles son las siete? Conoce la ofensa, conoce lo que no es ofensa, conoce la ofensa leve, conoce la ofensa grave; además, está firmemente establecido en el Vinaya y es inamovible; obtiene los cuatro jhanas... por la destrucción de los influjos... habiéndolo realizado por sí mismo, alcanza y permanece en ello. Dotado de estas siete cualidades, monjes, un monje conocedor del Vinaya resplandece”. Séptimo.

๘. จตุตฺถวินยธรโสภนสุตฺตํ

8. Catutthavinayadharasobhanasutta — Cuarto discurso sobre el resplandor de un conocedor del Vinaya.

๘๒. ‘‘สตฺตหิ[Pg.507], ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต วินยธโร โสภติ. กตเมหิ สตฺตหิ? อาปตฺตึ ชานาติ, อนาปตฺตึ ชานาติ, ลหุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, ครุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, อเนกวิหิตํ ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรติ, เสยฺยถิทํ – เอกมฺปิ ชาตึ, ทฺเวปิ ชาติโย…เป… อิติ สาการํ สอุทฺเทสํ อเนกวิหิตํ ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรติ, ทิพฺเพน จกฺขุนา วิสุทฺเธน อติกฺกนฺตมานุสเกน…เป… อาสวานํ ขยา…เป… สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต วินยธโร โสภตี’’ติ. อฏฺฐมํ.

82. “Monjes, dotado de siete cualidades, un monje conocedor del Vinaya resplandece. ¿Cuáles son las siete? Conoce la ofensa, conoce lo que no es ofensa, conoce la ofensa leve, conoce la ofensa grave; recuerda sus diversas vidas pasadas, a saber: una vida, dos vidas... así, con sus detalles y características, recuerda sus diversas vidas pasadas; con el ojo divino puro que trasciende el de los hombres... por la destrucción de los influjos... habiéndolo realizado por sí mismo, alcanza y permanece en ello. Dotado de estas siete cualidades, monjes, un monje conocedor del Vinaya resplandece”. Octavo.

๙. สตฺถุสาสนสุตฺตํ

9. Satthusāsanasutta — El discurso sobre la enseñanza del Maestro.

๘๓. อถ โข อายสฺมา อุปาลิ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา อุปาลิ ภควนฺตํ เอตทโวจ –

83. Entonces, el venerable Upāli se acercó al Bienaventurado; habiéndose acercado, saludó al Bienaventurado y se sentó a un lado. Sentado a un lado, el venerable Upāli le dijo esto al Bienaventurado:

‘‘สาธุ เม, ภนฺเต, ภควา สํขิตฺเตน ธมฺมํ เทเสตุ, ยมหํ ภควโต ธมฺมํ สุตฺวา เอโก วูปกฏฺโฐ อปฺปมตฺโต อาตาปี ปหิตตฺโต วิหเรยฺย’’นฺติ. ‘‘เย โข ตฺวํ, อุปาลิ, ธมฺเม ชาเนยฺยาสิ – ‘อิเม ธมฺมา น เอกนฺตนิพฺพิทาย วิราคาย นิโรธาย อุปสมาย อภิญฺญาย สมฺโพธาย นิพฺพานาย สํวตฺตนฺตี’ติ; เอกํเสน, อุปาลิ, ธาเรยฺยาสิ – ‘เนโส ธมฺโม เนโส วินโย เนตํ สตฺถุสาสน’นฺติ. เย จ โข ตฺวํ, อุปาลิ, ธมฺเม ชาเนยฺยาสิ – ‘อิเม ธมฺมา เอกนฺตนิพฺพิทาย วิราคาย นิโรธาย อุปสมาย อภิญฺญาย สมฺโพธาย นิพฺพานาย สํวตฺตนฺตี’ติ; เอกํเสน, อุปาลิ, ธาเรยฺยาสิ – ‘เอโส ธมฺโม เอโส วินโย เอตํ สตฺถุสาสน’’’นฺติ. นวมํ.

“Sería bueno, Señor, que el Bienaventurado me enseñara el Dhamma en breve, para que, habiendo escuchado el Dhamma del Bienaventurado, pueda permanecer solo, retirado de la multitud, diligente, ardoroso y con la mente resuelta”. “Upāli, de aquellas cualidades que sepas: ‘Estas cualidades no conducen al desencanto total, al desapego, al cese, a la paz, al conocimiento directo, a la iluminación, al Nibbana’; puedes sostener con certeza: ‘Esto no es el Dhamma, esto no es el Vinaya, esta no es la enseñanza del Maestro’. Pero de aquellas cualidades que sepas: ‘Estas cualidades conducen al desencanto total, al desapego, al cese, a la paz, al conocimiento directo, a la iluminación y al Nibbana’; puedes sostener con certeza: ‘Esto es el Dhamma, esto es el Vinaya, esta es la enseñanza del Maestro’”. Noveno.

๑๐. อธิกรณสมถสุตฺตํ

10. Adhikaraṇasamathasutta — El discurso sobre la resolución de los conflictos.

๘๔. ‘‘สตฺติเม, ภิกฺขเว, อธิกรณสมถา ธมฺมา อุปฺปนฺนุปฺปนฺนานํ อธิกรณานํ สมถาย วูปสมาย. กตเม สตฺต? สมฺมุขาวินโย ทาตพฺโพ[Pg.508], สติวินโย ทาตพฺโพ, อมูฬฺหวินโย ทาตพฺโพ, ปฏิญฺญาตกรณํ ทาตพฺพํ, เยภุยฺยสิกา ทาตพฺพา, ตสฺสปาปิยสิกา ทาตพฺพา, ติณวตฺถารโก ทาตพฺโพ. อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต อธิกรณสมถา ธมฺมา อุปฺปนฺนุปฺปนฺนานํ อธิกรณานํ สมถาย วูปสมายา’’ติ. ทสมํ.

84. “Monjes, hay estos siete métodos para la resolución de los conflictos para calmar y apaciguar los conflictos que surgen de vez en cuando. ¿Cuáles son los siete? Se debe otorgar la resolución en presencia, se debe otorgar la resolución por memoria, se debe otorgar la resolución por ausencia de locura, se debe otorgar el veredicto por confesión, se debe aplicar el procedimiento de la mayoría, se debe aplicar el veredicto por la mala conducta de alguien, y se debe aplicar el procedimiento de cubrir como con hierba. Estos son, monjes, los siete métodos para la resolución de los conflictos para calmar y apaciguar los conflictos que surgen de vez en cuando”. Décimo.

วินยวคฺโค อฏฺฐโม.

Aquí termina el octavo capítulo: El Capítulo sobre el Vinaya.

ตสฺสุทฺทานํ –

El resumen de este capítulo es:

จตุโร วินยธรา, จตุโร เจว โสภนา;

สาสนํ อธิกรณ-สมเถนฏฺฐเม ทสาติ.

Cuatro sobre los conocedores del Vinaya y cuatro sobre su resplandor; la Enseñanza y la resolución de conflictos; estos son los diez suttas del octavo capítulo.

๙. สมณวคฺโค

9. Samaṇavagga — El Capítulo sobre los Ascetas.

๑. ภิกฺขุสุตฺตํ

1. Bhikkhusutta — El discurso sobre el monje.

๘๕. ‘‘สตฺตนฺนํ, ภิกฺขเว, ธมฺมานํ ภินฺนตฺตา ภิกฺขุ โหติ. กตเมสํ สตฺตนฺนํ? สกฺกายทิฏฺฐิ ภินฺนา โหติ, วิจิกิจฺฉา ภินฺนา โหติ, สีลพฺพตปรามาโส ภินฺโน โหติ, ราโค ภินฺโน โหติ, โทโส ภินฺโน โหติ, โมโห ภินฺโน โหติ, มาโน ภินฺโน โหติ. อิเมสํ โข, ภิกฺขเว, สตฺตนฺนํ ธมฺมานํ ภินฺนตฺตา ภิกฺขุ โหตี’’ติ. ปฐมํ.

85. “Monjes, por haber destruido siete cosas, uno es un monje (bhikkhu). ¿Cuáles son las siete? Se ha destruido la visión de la identidad propia, se ha destruido la duda, se ha destruido el apego a ritos y ceremonias, se ha destruido la codicia, se ha destruido el odio, se ha destruido la delusión y se ha destruido el orgullo. Monjes, por haber destruido estas siete cosas, uno es un monje”. Primero.

๒. สมณสุตฺตํ

2. Samaṇasutta — El discurso sobre el asceta.

๘๖. สตฺตนฺนํ, ภิกฺขเว, ธมฺมานํ สมิตตฺตา สมโณ โหติ…เป…. ทุติยํ.

86. “Monjes, por haber apaciguado siete cosas, uno es un asceta (samaṇa)... Segundo.”

๓. พฺราหฺมณสุตฺตํ

3. Brāhmaṇasutta — El discurso sobre el brahmán.

๘๗. พาหิตตฺตา พฺราหฺมโณ โหติ…เป…. ตติยํ.

87. “Por haber expulsado las cosas malas, uno es un brahmán... Tercero.”

๔. โสตฺติยสุตฺตํ

4. Sottiyasutta — El discurso sobre el sottiya.

๘๘. นิสฺสุตตฺตา โสตฺติโย โหติ…เป…. จตุตฺถํ.

88. “Por haber eliminado los contaminantes, uno es un sottiya... Cuarto.”

๕. นฺหาตกสุตฺตํ

5. Nhātakasutta — El discurso sobre el nhātaka.

๘๙. นฺหาตตฺตา [Pg.509] นฺหาตโก โหติ…เป…. ปญฺจมํ.

89. “Por haberse lavado de las impurezas, uno es un nhātaka... Quinto.”

๖. เวทคูสุตฺตํ

6. Vedagūsutta — El discurso sobre el vedagū.

๙๐. วิทิตตฺตา เวทคู โหติ…เป…. ฉฏฺฐํ.

90. “Por haber comprendido a través del conocimiento, uno es un vedagū... Sexto.”

๗. อริยสุตฺตํ

7. Ariyasutta — El discurso sobre el noble.

๙๑. อารกตฺตา อริโย โหติ…เป…. สตฺตมํ.

91. “Por estar alejado de los contaminantes, uno es un noble (ariya)... Séptimo.”

๘. อรหาสุตฺตํ

8. 8. Arahāsutta - Discurso sobre el Arahant

๙๒. ‘‘อารกตฺตา อรหา โหติ. กตเมสํ สตฺตนฺนํ? สกฺกายทิฏฺฐิ อารกา โหติ, วิจิกิจฺฉา อารกา โหติ, สีลพฺพตปรามาโส อารโก โหติ, ราโค อารโก โหติ, โทโส อารโก โหติ, โมโห อารโก โหติ, มาโน อารโก โหติ. อิเมสํ โข, ภิกฺขเว, สตฺตนฺนํ ธมฺมานํ อารกตฺตา อรหา โหตี’’ติ. อฏฺฐมํ.

92. 92. “Monjes, uno es un Arahant por estar alejado de siete cosas. ¿De qué siete? La visión de la identidad (sakkāyadiṭṭhi) está alejada; la duda (vicikicchā) está alejada; el apego a reglas y rituales (sīlabbataparāmāso) está alejado; la codicia (rāgo) está alejada; el odio (doso) está alejado; el delirio (moho) está alejado; el orgullo (māno) está alejado. Ciertamente, monjes, por estar alejado de estas siete cosas, uno es un Arahant”. Octavo discurso.

๙. อสทฺธมฺมสุตฺตํ

9. 9. Asaddhammasutta - Discurso sobre las malas cualidades

๙๓. ‘‘สตฺติเม, ภิกฺขเว, อสทฺธมฺมา. กตเม สตฺต? อสฺสทฺโธ โหติ, อหิริโก โหติ, อโนตฺตปฺปี โหติ, อปฺปสฺสุโต โหติ, กุสีโต โหติ, มุฏฺฐสฺสติ โหติ, ทุปฺปญฺโญ โหติ. อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต อสทฺธมฺมา’’ติ. นวมํ.

93. 93. “Monjes, existen estas siete malas cualidades. ¿Cuáles son las siete? Uno no tiene fe, no tiene vergüenza moral (ahiri), no tiene temor moral (anottappa), posee poco conocimiento, es perezoso, tiene la atención perdida y carece de sabiduría. Monjes, ciertamente estas son las siete malas cualidades”. Noveno discurso.

๑๐. สทฺธมฺมสุตฺตํ

10. 10. Saddhammasutta - Discurso sobre las buenas cualidades

๙๔. ‘‘สตฺติเม, ภิกฺขเว, สทฺธมฺมา. กตเม สตฺต? สทฺโธ โหติ, หิรีมา โหติ, โอตฺตปฺปี โหติ, พหุสฺสุโต โหติ, อารทฺธวีริโย โหติ, สติมา โหติ, ปญฺญวา โหติ. อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต สทฺธมฺมา’’ติ. ทสมํ.

94. 94. “Monjes, existen estas siete buenas cualidades. ¿Cuáles son las siete? Uno tiene fe, tiene vergüenza moral (hiri), tiene temor moral (ottappa), posee mucho conocimiento, tiene una energía persistente, posee atención plena y tiene sabiduría. Monjes, ciertamente estas son las siete buenas cualidades”. Décimo discurso.

สมณวคฺโค นวโม.

El noveno capítulo: Sobre los ascetas (Samaṇavagga), ha concluido.

ตสฺสุทฺทานํ –

Su resumen (uddāna) es el siguiente:

ภิกฺขุํ [Pg.510] สมโณ พฺราหฺมโณ, โสตฺติโย เจว นฺหาตโก;

เวทคู อริโย อรหา, อสทฺธมฺมา จ สทฺธมฺมาติ.

Asceta (bhikkhuṃ samaṇo), brahmán (brāhmaṇo), instruido (sottiyo) y purificado (nhātako); conocedor (vedagū), noble (ariyo), arahant (arahā), malas cualidades (asaddhammā) y buenas cualidades (saddhammāti).

๑๐. อาหุเนยฺยวคฺโค

10. 10. Āhuneyyavagga - El capítulo sobre los dignos de ofrendas

๙๕. ‘‘สตฺติเม, ภิกฺขเว, ปุคฺคลา อาหุเนยฺยา…เป… ทกฺขิเณยฺยา อญฺชลิกรณียา อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส. กตเม สตฺต? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล จกฺขุสฺมึ อนิจฺจานุปสฺสี วิหรติ อนิจฺจสญฺญี อนิจฺจปฏิสํเวที สตตํ สมิตํ อพฺโพกิณฺณํ เจตสา อธิมุจฺจมาโน ปญฺญาย ปริโยคาหมาโน. โส อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อยํ โข, ภิกฺขเว, ปฐโม ปุคฺคโล อาหุเนยฺโย ปาหุเนยฺโย…เป… อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส.

95. 95. “Monjes, existen estos siete individuos que son dignos de ofrendas, dignos de hospitalidad... dignos de regalos, dignos de ser saludados con respeto, el campo de mérito supremo para el mundo. ¿Cuáles son estos siete? En este mundo, monjes, cierto individuo reside contemplando la impermanencia en el ojo, con la percepción de la impermanencia, experimentando la impermanencia, de manera constante, continua y sin mezcla, enfocando su mente y penetrando con sabiduría. Con la destrucción de los influjos (āsavas), él entra y reside en la liberación de la mente y la liberación por la sabiduría libre de influjos, habiéndola conocido y realizado por sí mismo en esta misma vida por medio del conocimiento directo. Este, monjes, es el primer individuo digno de ofrendas, digno de hospitalidad... el campo de mérito supremo para el mundo.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล จกฺขุสฺมึ อนิจฺจานุปสฺสี วิหรติ อนิจฺจสญฺญี อนิจฺจปฏิสํเวที สตตํ สมิตํ อพฺโพกิณฺณํ เจตสา อธิมุจฺจมาโน ปญฺญาย ปริโยคาหมาโน. ตสฺส อปุพฺพํ อจริมํ อาสวปริยาทานญฺจ โหติ ชีวิตปริยาทานญฺจ. อยํ, ภิกฺขเว, ทุติโย ปุคฺคโล อาหุเนยฺโย…เป… อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส.

Además, monjes, en este mundo cierto individuo reside contemplando la impermanencia en el ojo, con la percepción de la impermanencia... penetrando con sabiduría. Para él, la destrucción de los influjos y el fin de la vida ocurren de manera simultánea. Este, monjes, es el segundo individuo digno de ofrendas... el campo de mérito supremo para el mundo.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล จกฺขุสฺมึ อนิจฺจานุปสฺสี วิหรติ อนิจฺจสญฺญี อนิจฺจปฏิสํเวที สตตํ สมิตํ อพฺโพกิณฺณํ เจตสา อธิมุจฺจมาโน ปญฺญาย ปริโยคาหมาโน. โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา อนฺตราปรินิพฺพายี โหติ…เป… อุปหจฺจปรินิพฺพายี โหติ…เป… อสงฺขารปรินิพฺพายี โหติ…เป… สสงฺขารปรินิพฺพายี โหติ…เป… อุทฺธํโสโต โหติ อกนิฏฺฐคามี. อยํ, ภิกฺขเว, สตฺตโม ปุคฺคโล อาหุเนยฺโย…เป… อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส. อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต ปุคฺคลา อาหุเนยฺยา ปาหุเนยฺยา ทกฺขิเณยฺยา อญฺชลิกรณียา อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺสา’’ติ.

Además, monjes, en este mundo cierto individuo reside contemplando la impermanencia en el ojo, con la percepción de la impermanencia... penetrando con sabiduría. Con la destrucción total de los cinco grilletes inferiores, se convierte en un ‘antarāparinibbāyī’ (aquel que alcanza el Nibbana en el intervalo medio)... en un ‘upahaccaparinibbāyī’ (aquel que alcanza el Nibbana después de la mitad de la vida)... en un ‘asaṅkhāraparinibbāyī’ (aquel que alcanza el Nibbana sin esfuerzo)... en un ‘sasaṅkhāraparinibbāyī’ (aquel que alcanza el Nibbana con esfuerzo)... en un ‘uddhaṃsoto akaniṭṭhagāmī’ (aquel que fluye hacia arriba hacia el reino Akaniṭṭha). Este, monjes, es el séptimo individuo digno de ofrendas... el campo de mérito supremo para el mundo. Monjes, ciertamente estos son los siete individuos dignos de ofrendas, dignos de hospitalidad, dignos de regalos, dignos de ser saludados con respeto, el campo de mérito supremo para el mundo”.

๙๖-๖๒๒. สตฺติเม[Pg.511], ภิกฺขเว, ปุคฺคลา อาหุเนยฺยา ปาหุเนยฺยา…เป… อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส. กตเม สตฺต? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล จกฺขุสฺมึ ทุกฺขานุปสฺสี วิหรติ…เป… จกฺขุสฺมึ อนตฺตานุปสฺสี วิหรติ…เป… จกฺขุสฺมึ ขยานุปสฺสี วิหรติ…เป… จกฺขุสฺมึ วยานุปสฺสี วิหรติ…เป… จกฺขุสฺมึ วิราคานุปสฺสี วิหรติ…เป… จกฺขุสฺมึ นิโรธานุปสฺสี วิหรติ…เป… จกฺขุสฺมึ ปฏินิสฺสคฺคานุปสฺสี วิหรติ…เป….

96-622. “Monjes, existen estos siete individuos dignos de ofrendas, dignos de hospitalidad... el campo de mérito supremo para el mundo. ¿Cuáles son estos siete? En este mundo, monjes, cierto individuo reside contemplando el sufrimiento en el ojo... reside contemplando el no-ser en el ojo... reside contemplando la destrucción en el ojo... reside contemplando la desaparición en el ojo... reside contemplando el desapasionamiento en el ojo... reside contemplando el cese en el ojo... reside contemplando el renunciamiento en el ojo...

โสตสฺมึ…เป… ฆานสฺมึ… ชิวฺหาย… กายสฺมึ… มนสฺมึ…เป….

En el oído... en la nariz... en la lengua... en el cuerpo... en la mente...

รูเปสุ…เป… สทฺเทสุ… คนฺเธสุ… รเสสุ… โผฏฺฐพฺเพสุ … ธมฺเมสุ …เป….

En las formas... en los sonidos... en los olores... en los sabores... en los objetos táctiles... en los objetos mentales...

จกฺขุวิญฺญาเณ…เป… โสตวิญฺญาเณ… ฆานวิญฺญาเณ… ชิวฺหาวิญฺญาเณ… กายวิญฺญาเณ… มโนวิญฺญาเณ…เป….

En la conciencia visual... en la conciencia auditiva... en la conciencia olfativa... en la conciencia gustativa... en la conciencia corporal... en la conciencia mental...

จกฺขุสมฺผสฺเส…เป… โสตสมฺผสฺเส… ฆานสมฺผสฺเส… ชิวฺหาสมฺผสฺเส… กายสมฺผสฺเส… มโนสมฺผสฺเส…เป….

En el contacto visual... en el contacto auditivo... en el contacto olfativo... en el contacto gustativo... en el contacto corporal... en el contacto mental...

จกฺขุสมฺผสฺสชาย เวทนาย…เป… โสตสมฺผสฺสชาย เวทนาย… ฆานสมฺผสฺสชาย เวทนาย… ชิวฺหาสมฺผสฺสชาย เวทนาย… กายสมฺผสฺสชาย เวทนาย… มโนสมฺผสฺสชาย เวทนาย…เป….

En la sensación nacida del contacto visual... en la sensación nacida del contacto auditivo... en la sensación nacida del contacto olfativo... en la sensación nacida del contacto gustativo... en la sensación nacida del contacto corporal... en la sensación nacida del contacto mental...

รูปสญฺญาย…เป… สทฺทสญฺญาย… คนฺธสญฺญาย… รสสญฺญาย… โผฏฺฐพฺพสญฺญาย… ธมฺมสญฺญาย…เป….

En la percepción de las formas... en la percepción de los sonidos... en la percepción de los olores... en la percepción de los sabores... en la percepción de los objetos táctiles... en la percepción de los objetos mentales...

รูปสญฺเจตนาย…เป… สทฺทสญฺเจตนาย… คนฺธสญฺเจตนาย… รสสญฺเจตนาย… โผฏฺฐพฺพสญฺเจตนาย… ธมฺมสญฺเจตนาย…เป….

En la volición sobre las formas... en la volición sobre los sonidos... en la volición sobre los olores... en la volición sobre los sabores... en la volición sobre los objetos táctiles... en la volición sobre los objetos mentales...

รูปตณฺหาย…เป… สทฺทตณฺหาย… คนฺธตณฺหาย… รสตณฺหาย… โผฏฺฐพฺพตณฺหาย… ธมฺมตณฺหาย…เป….

En el deseo por las formas... en el deseo por los sonidos... en el deseo por los olores... en el deseo por los sabores... en el deseo por los objetos táctiles... en el deseo por los objetos mentales...

รูปวิตกฺเก …เป… สทฺทวิตกฺเก… คนฺธวิตกฺเก… รสวิตกฺเก… โผฏฺฐพฺพวิตกฺเก… ธมฺมวิตกฺเก…เป….

En el pensamiento aplicado sobre las formas... en el pensamiento aplicado sobre los sonidos... en el pensamiento aplicado sobre los olores... en el pensamiento aplicado sobre los sabores... en el pensamiento aplicado sobre los objetos táctiles... en el pensamiento aplicado sobre los objetos mentales...

รูปวิจาเร…เป… สทฺทวิจาเร… คนฺธวิจาเร… รสวิจาเร… โผฏฺฐพฺพวิจาเร… ธมฺมวิจาเร…เป….

En el pensamiento sostenido sobre las formas... en el pensamiento sostenido sobre los sonidos... en el pensamiento sostenido sobre los olores... en el pensamiento sostenido sobre los sabores... en el pensamiento sostenido sobre los objetos táctiles... en el pensamiento sostenido sobre los objetos mentales...

‘‘ปญฺจกฺขนฺเธ [Pg.512] …เป… รูปกฺขนฺเธ… เวทนากฺขนฺเธ… สญฺญากฺขนฺเธ… สงฺขารกฺขนฺเธ… วิญฺญาณกฺขนฺเธ อนิจฺจานุปสฺสี วิหรติ…เป… ทุกฺขานุปสฺสี วิหรติ… อนตฺตานุปสฺสี วิหรติ… ขยานุปสฺสี วิหรติ… วยานุปสฺสี วิหรติ… วิราคานุปสฺสี วิหรติ… นิโรธานุปสฺสี วิหรติ… ปฏินิสฺสคฺคานุปสฺสี วิหรติ…เป… โลกสฺสา’’ติ.

“En los cinco agregados... en el agregado de la forma, en el agregado de la sensación, en el agregado de la percepción, en el agregado de las formaciones, en el agregado de la conciencia, reside contemplando la impermanencia... reside contemplando el sufrimiento... reside contemplando el no-ser... reside contemplando la destrucción... reside contemplando la desaparición... reside contemplando el desapasionamiento... reside contemplando el cese... reside contemplando el renunciamiento... el campo de mérito supremo para el mundo”.

‘‘ฉทฺวารารมฺมเณสฺเวตฺถ, วิญฺญาเณสุ จ ผสฺเสสุ;

เวทนาสุ จ ทฺวารสฺส, สุตฺตา โหนฺติ วิสุํ อฏฺฐ.

“En este capítulo sobre los dignos de ofrendas, sobre las seis puertas y sus objetos, sobre la conciencia y el contacto; sobre las sensaciones para cada puerta, hay ocho discursos por separado.

‘‘สญฺญา สญฺเจตนา ตณฺหา, วิตกฺเกสุ วิจาเร จ;

โคจรสฺส วิสุํ อฏฺฐ, ปญฺจกฺขนฺเธ จ ปจฺเจเก.

“Sobre la percepción, la volición, el deseo, el pensamiento aplicado y el pensamiento sostenido; sobre cada objeto hay ocho discursos por separado, y así también para los cinco agregados individualmente.

‘‘โสฬสสฺเวตฺถ มูเลสุ, อนิจฺจํ ทุกฺขมนตฺตา;

ขยา วยา วิราคา จ, นิโรธา ปฏินิสฺสคฺคา.

“En estas dieciséis raíces, se contempla la impermanencia, el sufrimiento y el no-ser; la destrucción, la desaparición, el desapasionamiento, el cese y el renunciamiento.

‘‘กมํ อฏฺฐานุปสฺสนา, โยเชตฺวาน วิสุํ วิสุํ;

สมฺปิณฺฑิเตสุ สพฺเพสุ, โหนฺติ ปญฺจ สตานิ จ;

อฏฺฐวีสติ สุตฺตานิ, อาหุเนยฺเย จ วคฺคิเก’’.

“Aplicando estas ocho contemplaciones en orden y por separado; cuando se suman todas, en este capítulo sobre los dignos de ofrendas hay quinientos veintiocho discursos”.

อาหุเนยฺยวคฺโค ทสโม.

El décimo capítulo sobre los dignos de ofrendas ha terminado.

๑๑. ราคเปยฺยาลํ

11. 11. Rāga Peyyāla (Sección repetitiva sobre la lujuria)

๖๒๓. ‘‘ราคสฺส, ภิกฺขเว, อภิญฺญาย สตฺต ธมฺมา ภาเวตพฺพา. กตเม สตฺต? สติสมฺโพชฺฌงฺโค…เป… อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺโค – ราคสฺส, ภิกฺขเว, อภิญฺญาย อิเม สตฺต ธมฺมา ภาเวตพฺพา’’ติ.

623. “Monjes, para el conocimiento superior de la lujuria, se deben cultivar siete cualidades. ¿Cuáles siete? El factor de iluminación de la atención plena... [punto]... el factor de iluminación de la ecuanimidad. Monjes, para el conocimiento superior de la lujuria, se deben cultivar estas siete cualidades”.

๖๒๔. ‘‘ราคสฺส, ภิกฺขเว, อภิญฺญาย สตฺต ธมฺมา ภาเวตพฺพา. กตเม สตฺต? อนิจฺจสญฺญา, อนตฺตสญฺญา, อสุภสญฺญา, อาทีนวสญฺญา, ปหานสญฺญา, วิราคสญฺญา, นิโรธสญฺญา – ราคสฺส, ภิกฺขเว, อภิญฺญาย อิเม สตฺต ธมฺมา ภาเวตพฺพา’’ติ.

624. “Monjes, para el conocimiento superior de la lujuria, se deben cultivar siete cualidades. ¿Cuáles siete? La percepción de la impermanencia, la percepción del no-yo, la percepción de lo impuro, la percepción del peligro, la percepción del abandono, la percepción del desapasionamiento y la percepción de la cesación. Monjes, para el conocimiento superior de la lujuria, se deben cultivar estas siete cualidades”.

๖๒๕. ‘‘ราคสฺส[Pg.513], ภิกฺขเว, อภิญฺญาย สตฺต ธมฺมา ภาเวตพฺพา. กตเม สตฺต? อสุภสญฺญา, มรณสญฺญา, อาหาเร ปฏิกูลสญฺญา, สพฺพโลเก อนภิรตสญฺญา, อนิจฺจสญฺญา, อนิจฺเจ ทุกฺขสญฺญา, ทุกฺเข อนตฺตสญฺญา – ราคสฺส, ภิกฺขเว, อภิญฺญาย อิเม สตฺต ธมฺมา ภาเวตพฺพา’’ติ.

625. “Monjes, para el conocimiento superior de la lujuria, se deben cultivar siete cualidades. ¿Cuáles siete? La percepción de lo impuro, la percepción de la muerte, la percepción de lo repulsivo de la comida, la percepción de la falta de deleite en todo el mundo, la percepción de la impermanencia, la percepción del sufrimiento en lo impermanente y la percepción del no-yo en el sufrimiento. Monjes, para el conocimiento superior de la lujuria, se deben cultivar estas siete cualidades”.

๖๒๖-๖๕๒. ‘‘ราคสฺส, ภิกฺขเว, ปริญฺญาย…เป… ปริกฺขยาย… ปหานาย… ขยาย… วยาย… วิราคาย… นิโรธาย… จาคาย…เป… ปฏินิสฺสคฺคาย อิเม สตฺต ธมฺมา ภาเวตพฺพา’’ติ.

626-652. “Monjes, para la comprensión plena de la lujuria... [punto]... para su agotamiento completo... para su abandono... para su destrucción... para su desaparición... para el desapasionamiento... para su cesación... para su renuncia... para su desapego, se deben cultivar estas siete cualidades”.

๖๕๓-๑๑๓๒. ‘‘โทสสฺส…เป… โมหสฺส… โกธสฺส… อุปนาหสฺส… มกฺขสฺส… ปฬาสสฺส… อิสฺสาย… มจฺฉริยสฺส… มายาย… สาเฐยฺยสฺส… ถมฺภสฺส… สารมฺภสฺส… มานสฺส… อติมานสฺส… มทสฺส… ปมาทสฺส อภิญฺญาย…เป… ปริญฺญาย… ปริกฺขยาย… ปหานาย… ขยาย… วยาย… วิราคาย… นิโรธาย… จาคาย… ปฏินิสฺสคฺคาย อิเม สตฺต ธมฺมา ภาเวตพฺพา’’ติ.

653-1132. “Para el odio... [punto]... para la ilusión... para la ira... para el rencor... para el desprecio... para la insolencia... para la envidia... para la tacañería... para el engaño... para la astucia... para la obstinación... para la arrogancia... para el orgullo... para la arrogancia extrema... para la vanidad... para la negligencia; para su conocimiento superior... [punto]... para su comprensión plena... para su agotamiento completo... para su abandono... para su destrucción... para su desaparición... para el desapasionamiento... para su cesación... para su renuncia... para su desapego, se deben cultivar estas siete cualidades”.

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ.

Esto dijo el Bienaventurado. Los monjes, regocijados, se complacieron en las palabras del Bienaventurado.

ราคเปยฺยาลํ นิฏฺฐิตํ.

Termina el Rāga Peyyāla.

สตฺตกนิปาตปาฬิ นิฏฺฐิตา.

Termina el Sattakanipāta (Libro de los Sietes).

বাংলা
পালি	অট্ঠকথা	টীকা	অন্ন
1101 পারাজিক পালি 1102 পাচিত্তিয় পালি 1103 মহাবগ্গ পালি (বিনয়) 1104 চূলবগ্গ পালি 1105 পরিবার পালি	1201 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-১ 1202 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-২ 1203 পাচিত্তিয় অট্ঠকথা 1204 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (বিনয়) 1205 চূলবগ্গ অট্ঠকথা 1206 পরিবার অট্ঠকথা	1301 সারত্থদীপনী টীকা-১ 1302 সারত্থদীপনী টীকা-২ 1303 সারত্থদীপনী টীকা-৩	1401 দ্বেমাতিকাপালি 1402 বিনয়সংগহ অট্ঠকথা 1403 বজিরবুদ্ধি টীকা 1404 বিমতিবিনোদনী টীকা-১ 1405 বিমতিবিনোদনী টীকা-২ 1406 বিনয়ালংকার টীকা-১ 1407 বিনয়ালংকার টীকা-২ 1408 কঙ্খাবিতরণীপুরাণ টীকা 1409 বিনয়বিনিচ্ছয়-উত্তরবিনিচ্ছয় 1410 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-১ 1411 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-২ 1412 পাচিত্যাদিযোজনাপালি 1413 খুদ্ধসিক্খা-মূলসিক্খা 8401 বিসুদ্ধিমগ্গ-১ 8402 বিসুদ্ধিমগ্গ-২ 8403 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-১ 8404 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-২ 8405 বিসুদ্ধিমগ্গ নিদানকথা 8406 দীঘনিকায় (পু-বি) 8407 মজ্ঝিমনিকায় (পু-বি) 8408 সংযুত্তনিকায় (পু-বি) 8409 অঙ্গুত্তরনিকায় (পু-বি) 8410 বিনয়পিটক (পু-বি) 8411 অভিধম্মপিটক (পু-বি) 8412 অট্ঠকথা (পু-বি) 8413 নিরুত্তিদীপনী 8414 পরমত্থদীপনী সংগহমহাটীকাপাঠ 8415 অনুদীপনীপাঠ 8416 পট্ঠানুদ্দেস দীপনীপাঠ 8417 নমক্কারটীকা 8418 মহাপণামপাঠ 8419 লক্খণাতো বুদ্ধথোমনাগাথা 8420 সুতবন্দনা 8421 কমলাঞ্জলি 8422 জিনালংকার 8423 পজ্জমধু 8424 বুদ্ধগুণগাথাবলী 8425 চূলগন্থবংস 8426 মহাবংস 8427 সাসনবংস 8428 কচ্চায়নব্যাকরণং 8429 মোগ্গল্লানব্যাকরণং 8430 সদ্দনীতিপ্পকরণং (পদমালা) 8431 সদ্দনীতিপ্পকরণং (ধাতুমালা) 8432 পদরূপসিদ্ধি 8433 মোগ্গল্লানপঞ্চিকা 8434 পযোগসিদ্ধিপাঠ 8435 বুত্তোদয়পাঠ 8436 অভিধানপ্পদীপিকাপাঠ 8437 অভিধানপ্পদীপিকাটীকা 8438 সুবোধালংকারপাঠ 8439 সুবোধালংকারটীকা 8440 বালাবতার গণ্ঠিপদত্থবিনিচ্ছয়সার 8441 লোকনীতি 8442 সুত্তন্তনীতি 8443 সূরস্সতীনীতি 8444 মহারহনীতি 8445 ধম্মনীতি 8446 কবিদপ্পণনীতি 8447 নীতিমঞ্জরী 8448 নরদক্খদীপনী 8449 চতুরারক্খদীপনী 8450 চাণক্যনীতি 8451 রসবাহিনী 8452 সীমাবিসোধনীপাঠ 8453 বেস্সন্তরগীতি 8454 মোগ্গল্লান বুত্তিবিবরণপঞ্চিকা 8455 থূপবংস 8456 দাঠাবংস 8457 ধাতুপাঠবিলাসিনিয়া 8458 ধাতুবংস 8459 হত্থবনগল্লবিহারবংস 8460 জিনচরিতয় 8461 জিনবংসদীপং 8462 তেলকটাহগাথা 8463 মিলিদটীকা 8464 পদমঞ্জরী 8465 পদসাধনং 8466 সদ্দবিন্দুপকরণং 8467 কচ্চায়নধাতুমঞ্জুসা 8468 সামন্তকূটবণ্ণনা
2101 সীলক্খন্ধবগ্গ পালি 2102 মহাবগ্গ পালি (দীঘ) 2103 পাথিকবগ্গ পালি	2201 সীলক্খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 2202 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (দীঘ) 2203 পাথিকবগ্গ অট্ঠকথা	2301 সীলক্খন্ধবগ্গ টীকা 2302 মহাবগ্গ টীকা (দীঘ) 2303 পাথিকবগ্গ টীকা 2304 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-১ 2305 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-২
3101 মূলপণ্ণাস পালি 3102 মজ্ঝিমপণ্ণাস পালি 3103 উপরিপণ্ণাস পালি	3201 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-১ 3202 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-২ 3203 মজ্ঝিমপণ্ণাস অট্ঠকথা 3204 উপরিপণ্ণাস অট্ঠকথা	3301 মূলপণ্ণাস টীকা 3302 মজ্ঝিমপণ্ণাস টীকা 3303 উপরিপণ্ণাস টীকা
4101 সগাথাবগ্গ পালি 4102 নিদানবগ্গ পালি 4103 খন্ধবগ্গ পালি 4104 সলায়তনবগ্গ পালি 4105 মহাবগ্গ পালি (সংযুত্ত)	4201 সগাথাবগ্গ অট্ঠকথা 4202 নিদানবগ্গ অট্ঠকথা 4203 খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 4204 সলায়তনবগ্গ অট্ঠকথা 4205 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (সংযুত্ত)	4301 সগাথাবগ্গ টীকা 4302 নিদানবগ্গ টীকা 4303 খন্ধবগ্গ টীকা 4304 সলায়তনবগ্গ টীকা 4305 মহাবগ্গ টীকা (সংযুত্ত)
5101 এককনিপাত পালি 5102 দুকনিপাত পালি 5103 তিকনিপাত পালি 5104 চতুক্কনিপাত পালি 5105 পঞ্চকনিপাত পালি 5106 ছক্কনিপাত পালি 5107 সত্তকনিপাত পালি 5108 অট্ঠকাদিনিপাত পালি 5109 নবকনিপাত পালি 5110 দশকনিপাত পালি 5111 একাদশকনিপাত পালি	5201 এককনিপাত অট্ঠকথা 5202 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত অট্ঠকথা 5203 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত অট্ঠকথা 5204 অট্ঠকাদিনিপাত অট্ঠকথা	5301 এককনিপাত টীকা 5302 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত টীকা 5303 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত টীকা 5304 অট্ঠকাদিনিপাত টীকা
6101 খুদ্ধকপাঠ পালি 6102 ধম্মপদ পালি 6103 উদান পালি 6104 ইতিবুত্তক পালি 6105 সুত্তনিপাত পালি 6106 বিমানবত্থু পালি 6107 পেতবত্থু পালি 6108 থেরগাথা পালি 6109 থেরীগাথা পালি 6110 অপদান পালি-১ 6111 অপদান পালি-২ 6112 বুদ্ধবংস পালি 6113 চরিয়াপিটক পালি 6114 জাতক পালি-১ 6115 জাতক পালি-২ 6116 মহানিদ্দেস পালি 6117 চূলনিদ্দেস পালি 6118 পটিসম্ভিদামগ্গ পালি 6119 নেত্তিপ্পকরণ পালি 6120 মিলিন্দপঞ্হ পালি 6121 পেটকোপদেস পালি	6201 খুদ্ধকপাঠ অট্ঠকথা 6202 ধম্মপদ অট্ঠকথা-১ 6203 ধম্মপদ অট্ঠকথা-২ 6204 উদান অট্ঠকথা 6205 ইতিবুত্তক অট্ঠকথা 6206 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-১ 6207 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-২ 6208 বিমানবত্থু অট্ঠকথা 6209 পেতবত্থু অট্ঠকথা 6210 থেরগাথা অট্ঠকথা-১ 6211 থেরগাথা অট্ঠকথা-২ 6212 থেরীগাথা অট্ঠকথা 6213 অপদান অট্ঠকথা-১ 6214 অপদান অট্ঠকথা-২ 6215 বুদ্ধবংস অট্ঠকথা 6216 চরিয়াপিটক অট্ঠকথা 6217 জাতক অট্ঠকথা-১ 6218 জাতক অট্ঠকথা-২ 6219 জাতক অট্ঠকথা-৩ 6220 জাতক অট্ঠকথা-৪ 6221 জাতক অট্ঠকথা-৫ 6222 জাতক অট্ঠকথা-৬ 6223 জাতক অট্ঠকথা-৭ 6224 মহানিদ্দেস অট্ঠকথা 6225 চূলনিদ্দেস অট্ঠকথা 6226 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-১ 6227 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-২ 6228 নেত্তিপ্পকরণ অট্ঠকথা	6301 নেত্তিপ্পকরণ টীকা 6302 নেত্তিবিভাবিনী
7101 ধম্মসংগণী পালি 7102 বিভঙ্গ পালি 7103 ধাতুকথা পালি 7104 পুগ্গলপঞ্ঞাত্তি পালি 7105 কথাবত্থু পালি 7106 যমক পালি-১ 7107 যমক পালি-২ 7108 যমক পালি-৩ 7109 পট্ঠান পালি-১ 7110 পট্ঠান পালি-২ 7111 পট্ঠান পালি-৩ 7112 পট্ঠান পালি-৪ 7113 পট্ঠান পালি-৫	7201 ধম্মসংগণি অট্ঠকথা 7202 সম্মোহবিনোদনী অট্ঠকথা 7203 পঞ্চপকরণ অট্ঠকথা	7301 ধম্মসংগণী-মূলটীকা 7302 বিভঙ্গ-মূলটীকা 7303 পঞ্চপকরণ-মূলটীকা 7304 ধম্মসংগণী-অনুটীকা 7305 পঞ্চপকরণ-অনুটীকা 7306 অভিধম্মাবতারো-নামরূপপরিচ্ছেদো 7307 অভিধম্মত্থসংগহো 7308 অভিধম্মাবতার-পুরাণটীকা 7309 অভিধম্মমাতিকাপালি

中文
巴利	義註	複註	藏外典籍
1101 巴拉基咖（波羅夷） 1102 巴吉帝亞（波逸提） 1103 大品（律藏） 1104 小品 1105 附隨	1201 巴拉基咖（波羅夷）義註-1 1202 巴拉基咖（波羅夷）義註-2 1203 巴吉帝亞（波逸提）義註 1204 大品義註（律藏） 1205 小品義註 1206 附隨義註	1301 心義燈-1 1302 心義燈-2 1303 心義燈-3	1401 疑惑度脫 1402 律攝註釋 1403 金剛智疏 1404 疑難解除疏-1 1405 疑難解除疏-2 1406 律莊嚴疏-1 1407 律莊嚴疏-2 1408 古老解惑疏 1409 律抉擇-上抉擇 1410 律抉擇疏-1 1411 律抉擇疏-2 1412 巴吉帝亞等啟請經 1413 小戒學-根本戒學 8401 清淨道論-1 8402 清淨道論-2 8403 清淨道大複註-1 8404 清淨道大複註-2 8405 清淨道論導論 8406 長部問答 8407 中部問答 8408 相應部問答 8409 增支部問答 8410 律藏問答 8411 論藏問答 8412 義注問答 8413 語言學詮釋手冊 8414 勝義顯揚 8415 隨燈論誦 8416 發趣論燈論 8417 禮敬文 8418 大禮敬文 8419 依相讚佛偈 8420 經讚 8421 蓮花供 8422 勝者莊嚴 8423 語蜜 8424 佛德偈集 8425 小史 8427 佛教史 8426 大史 8429 目犍連文法 8428 迦旃延文法 8430 文法寶鑑（詞幹篇） 8431 文法寶鑑（詞根篇） 8432 詞形成論 8433 目犍連五章 8434 應用成就讀本 8435 音韻論讀本 8436 阿毗曇燈讀本 8437 阿毗曇燈疏 8438 妙莊嚴論讀本 8439 妙莊嚴論疏 8440 初學入門義抉擇精要 8446 詩王智論 8447 智論花鬘 8445 法智論 8444 大羅漢智論 8441 世間智論 8442 經典智論 8443 勇士百智論 8450 考底利耶智論 8448 人眼燈 8449 四護衛燈 8451 妙味之流 8452 界清淨 8453 韋桑達拉頌 8454 目犍連語釋五章 8455 塔史 8456 佛牙史 8457 詞根讀本注釋 8458 舍利史 8459 象頭山寺史 8460 勝者行傳 8461 勝者宗燈 8462 油鍋偈 8463 彌蘭王問疏 8464 詞花鬘 8465 詞成就論 8466 正理滴論 8467 迦旃延詞根注 8468 邊境山注釋
2101 戒蘊品 2102 大品（長部） 2103 波梨品	2201 戒蘊品註義註 2202 大品義註（長部） 2203 波梨品義註	2301 戒蘊品疏 2302 大品複註（長部） 2303 波梨品複註 2304 戒蘊品新複註-1 2305 戒蘊品新複註-2
3101 根本五十經 3102 中五十經 3103 後五十經	3201 根本五十義註-1 3202 根本五十義註-2 3203 中五十義註 3204 後五十義註	3301 根本五十經複註 3302 中五十經複註 3303 後五十經複註
4101 有偈品 4102 因緣品 4103 蘊品 4104 六處品 4105 大品（相應部）	4201 有偈品義注 4202 因緣品義注 4203 蘊品義注 4204 六處品義注 4205 大品義注（相應部）	4301 有偈品複註 4302 因緣品註 4303 蘊品複註 4304 六處品複註 4305 大品複註（相應部）
5101 一集經 5102 二集經 5103 三集經 5104 四集經 5105 五集經 5106 六集經 5107 七集經 5108 八集等經 5109 九集經 5110 十集經 5111 十一集經	5201 一集義註 5202 二、三、四集義註 5203 五、六、七集義註 5204 八、九、十、十一集義註	5301 一集複註 5302 二、三、四集複註 5303 五、六、七集複註 5304 八集等複註
6101 小誦 6102 法句經 6103 自說 6104 如是語 6105 經集 6106 天宮事 6107 餓鬼事 6108 長老偈 6109 長老尼偈 6110 譬喻-1 6111 譬喻-2 6112 諸佛史 6113 所行藏 6114 本生-1 6115 本生-2 6116 大義釋 6117 小義釋 6118 無礙解道 6119 導論 6120 彌蘭王問 6121 藏釋	6201 小誦義注 6202 法句義注-1 6203 法句義注-2 6204 自說義注 6205 如是語義註 6206 經集義注-1 6207 經集義注-2 6208 天宮事義注 6209 餓鬼事義注 6210 長老偈義注-1 6211 長老偈義注-2 6212 長老尼義注 6213 譬喻義注-1 6214 譬喻義注-2 6215 諸佛史義注 6216 所行藏義注 6217 本生義注-1 6218 本生義注-2 6219 本生義注-3 6220 本生義注-4 6221 本生義注-5 6222 本生義注-6 6223 本生義注-7 6224 大義釋義注 6225 小義釋義注 6226 無礙解道義注-1 6227 無礙解道義注-2 6228 導論義注	6301 導論複註 6302 導論明解
7101 法集論 7102 分別論 7103 界論 7104 人施設論 7105 論事 7106 雙論-1 7107 雙論-2 7108 雙論-3 7109 發趣論-1 7110 發趣論-2 7111 發趣論-3 7112 發趣論-4 7113 發趣論-5	7201 法集論義註 7202 分別論義註（迷惑冰消） 7203 五部論義註	7301 法集論根本複註 7302 分別論根本複註 7303 五論根本複註 7304 法集論複註 7305 五論複註 7306 阿毘達摩入門 7307 攝阿毘達磨義論 7308 阿毘達摩入門古複註 7309 阿毘達摩論母

English
Pali Canon	Commentaries	Sub-commentaries	Other
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Français
Canon Pali	Commentaires	Sous-commentaires	Autres
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Deutsch
Pali-Kanon	Kommentare	Subkommentare	Sonstige
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

हिंदी
पाली कैनन	कमेंट्री	उप-टिप्पणियाँ	अन्य
1101 पाराजिक पाळि 1102 पाचित्तिय पाळि 1103 महावग्ग पाळि (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळि 1105 परिवार पाळि	1201 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-1 1202 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-2 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा	1301 सारत्थदीपनी टीका-1 1302 सारत्थदीपनी टीका-2 1303 सारत्थदीपनी टीका-3	1401 द्वेमातिकापाळि 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-1 1405 विमतिविनोदनी टीका-2 1406 विनयालंकार टीका-1 1407 विनयालंकार टीका-2 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-1 1411 विनयविनिच्छय टीका-2 1412 पाचित्यादियोजनापाळि 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-1 8402 विसुद्धिमग्ग-2 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-1 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-2 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अङ्गुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी सङ्गहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवन्दना 8421 कमलाञ्जलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगन्थवंस 8427 सासनवंस 8426 महावंस 8429 मोग्गल्लानब्याकरणं 8428 कच्चायनब्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपञ्चिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गण्ठिपदत्थविनिच्छयसार 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमञ्जरी 8445 धम्मनीति 8444 महारहनीति 8441 लोकनीति 8442 सुत्तन्तनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8450 चाणक्यनीति 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8451 रसवाहिनी 8452 सीमविसोधनीपाठ 8453 वेस्सन्तरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपञ्चिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमञ्जरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिन्दुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमञ्जुसा 8468 सामन्तकूटवण्णना
2101 सीलक्खन्धवग्ग पाळि 2102 महावग्ग पाळि (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळि	2201 सीलक्खन्धवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा	2301 सीलक्खन्धवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-1 2305 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-2
3101 मूलपण्णास पाळि 3102 मज्झिमपण्णास पाळि 3103 उपरिपण्णास पाळि	3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-1 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-2 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा	3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळि 4102 निदानवग्ग पाळि 4103 खन्धवग्ग पाळि 4104 सळायतनवग्ग पाळि 4105 महावग्ग पाळि (संयुत्त)	4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खन्धवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)	4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खन्धवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळि 5102 दुकनिपात पाळि 5103 तिकनिपात पाळि 5104 चतुक्कनिपात पाळि 5105 पञ्चकनिपात पाळि 5106 छक्कनिपात पाळि 5107 सत्तकनिपात पाळि 5108 अट्ठकादिनिपात पाळि 5109 नवकनिपात पाळि 5110 दसकनिपात पाळि 5111 एकादसकनिपात पाळि	5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा	5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळि 6102 धम्मपद पाळि 6103 उदान पाळि 6104 इतिवुत्तक पाळि 6105 सुत्तनिपात पाळि 6106 विमानवत्थु पाळि 6107 पेतवत्थु पाळि 6108 थेरगाथा पाळि 6109 थेरीगाथा पाळि 6110 अपदान पाळि-1 6111 अपदान पाळि-2 6112 बुद्धवंस पाळि 6113 चरियापिटक पाळि 6114 जातक पाळि-1 6115 जातक पाळि-2 6116 महानिद्देस पाळि 6117 चूळनिद्देस पाळि 6118 पटिसम्भिदामग्ग पाळि 6119 नेत्तिप्पकरण पाळि 6120 मिलिन्दपञ्ह पाळि 6121 पेटकोपदेस पाळि	6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-1 6203 धम्मपद अट्ठकथा-2 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-1 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-2 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-1 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-2 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-1 6214 अपदान अट्ठकथा-2 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-1 6218 जातक अट्ठकथा-2 6219 जातक अट्ठकथा-3 6220 जातक अट्ठकथा-4 6221 जातक अट्ठकथा-5 6222 जातक अट्ठकथा-6 6223 जातक अट्ठकथा-7 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-1 6227 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-2 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा	6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसङ्गणी पाळि 7102 विभङ्ग पाळि 7103 धातुकथा पाळि 7104 पुग्गलपञ्ञत्ति पाळि 7105 कथावत्थु पाळि 7106 यमक पाळि-1 7107 यमक पाळि-2 7108 यमक पाळि-3 7109 पट्ठान पाळि-1 7110 पट्ठान पाळि-2 7111 पट्ठान पाळि-3 7112 पट्ठान पाळि-4 7113 पट्ठान पाळि-5	7201 धम्मसङ्गणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पञ्चपकरण अट्ठकथा	7301 धम्मसङ्गणी-मूलटीका 7302 विभङ्ग-मूलटीका 7303 पञ्चपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसङ्गणी-अनुटीका 7305 पञ्चपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसङ्गहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळि

Indonesia
Kanon Pali	Komentar	Sub-komentar	Lainnya
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

日文
パーリ仏典	註釈書	副註釈書	その他
1101 パーラージカ・パーリ 1102 パーチッティヤ・パーリ 1103 マハーヴァッガ・パーリ（ヴィナヤ） 1104 チューラヴァッガ・パーリ 1105 パリヴァーラ・パーリ	1201 パーラージカカンダ・アッタカター-1 1202 パーラージカカンダ・アッタカター-2 1203 パーチッティヤ・アッタカター 1204 マハーヴァッガ・アッタカター（ヴィナヤ） 1205 チューラヴァッガ・アッタカター 1206 パリヴァーラ・アッタカター	1301 サーラッタディーパニー・ティーカー-1 1302 サーラッタディーパニー・ティーカー-2 1303 サーラッタディーパニー・ティーカー-3	1401 ドヴェマーティカー・パーリ 1402 ヴィナヤサンガハ・アッタカター 1403 ヴァジラブッディ・ティーカー 1404 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-1 1405 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-2 1406 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-1 1407 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-2 1408 カンカーウィタラニープラーナ・ティーカー 1409 ヴィナヤヴィニッチャヤ-ウッタラヴィニッチャヤ 1410 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-1 1411 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-2 1412 パーチッティヤーディヨージャナー・パーリ 1413 クッダシッカー-ムーラシッカー 8401 ヴィスッディマッガ-1 8402 ヴィスッディマッガ-2 8403 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-1 8404 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-2 8405 ヴィスッディマッガ・ニダーナカター 8406 ディーガニカーヤ（プ・ヴィ） 8407 マッジマニカーヤ（プ・ヴィ） 8408 サンユッタニカーヤ（プ・ヴィ） 8409 アングッタラニカーヤ（プ・ヴィ） 8410 ヴィナヤピタカ（プ・ヴィ） 8411 アビダンマピタカ（プ・ヴィ） 8412 アッタカター（プ・ヴィ） 8413 ニルッティディーパニー 8414 パラマッタディーパニー・サンガハマハーティカーパータ 8415 アヌディーパニーパータ 8416 パッターヌッデーサ・ディーパニーパータ 8417 ナマッカラ・ティーカー 8418 マハーパナーマ・パータ 8419 ラッカナート・ブッダトーマナーガーター 8420 スタヴァンダナー 8421 カマラーニャジャリ 8422 ジナランカーラ 8423 パッジャマドゥ 8424 ブッダグナガーター・ヴァリー 8425 チューラガンタヴァンサ 8427 サーサナヴァンサ 8426 マハーヴァンサ 8429 モッガラーナ・ビャーカラナン 8428 カッチャーヤナ・ビャーカラナン 8430 サッダニーティッパカラナン（パダマーラー） 8431 サッダニーティッパカラナン（ダートゥマーラー） 8432 パダルーパシッディ 8433 モッガラーナ・パンチカー 8434 パヨーガシッディ・パータ 8435 ヴットーダヤ・パータ 8436 アビダーナッパディーピカー・パータ 8437 アビダーナッパディーピカー・ティーカー 8438 スボーダーランカーラ・パータ 8439 スボーダーランカーラ・ティーカー 8440 バーラーヴァターラ・ガンティパダッタヴィニッチャヤサーラ 8446 カヴィダッパナニーティ 8447 ニーティマンジャリー 8445 ダンマニーティ 8444 マハーラハニーティ 8441 ローカニーティ 8442 スタンタニーティ 8443 スーラッサティニーティ 8450 チャーナキャニーティ 8448 ナラダッカディーパニー 8449 チャトゥラーラッカディーパニー 8451 ラサヴァーヒニー 8452 シーマヴィソーダニー・パータ 8453 ヴェッサンタラ・ギーティ 8454 モッガラーナ・ヴッティヴィヴァラナパンチカー 8455 トゥーパヴァンサ 8456 ダーターヴァンサ 8457 ダートゥパータヴィラーヴィシニヤー 8458 ダートゥヴァンサ 8459 ハッタヴァナッガラヴィハーラヴァンサ 8460 ジナチャリタヤ 8461 ジナヴァンサディーパン 8462 テーラカターガーター 8463 ミリダ・ティーカー 8464 パダマンジャリー 8465 パダサーダナン 8466 サッダビンドゥパカラナン 8467 カッチャーヤナ・ダートゥマンジューサー 8468 サーマンタクータ・ヴァンナナー
2101 シーラッカンダワッガ・パーリ 2102 マハーワッガ・パーリ（ディーガ） 2103 パーティカワッガ・パーリ	2201 シーラッカンダワッガ・アッタカター 2202 マハーワッガ・アッタカター（ディーガ） 2203 パーティカワッガ・アッタカター	2301 シーラッカンダワッガ・ティーカー 2302 マハーワッガ・ティーカー（ディーガ） 2303 パーティカワッガ・ティーカー 2304 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-1 2305 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-2
3101 ムーラパンナーサ・パーリ 3102 マッジマパンナーサ・パーリ 3103 ウパリパンナーサ・パーリ	3201 ムーラパンナーサ・アッタカター-1 3202 ムーラパンナーサ・アッタカター-2 3203 マッジマパンナーサ・アッタカター 3204 ウパリパンナーサ・アッタカター	3301 ムーラパンナーサ・ティーカー 3302 マッジマパンナーサ・ティーカー 3303 ウパリパンナーサ・ティーカー
4101 サガーター・ワッガ・パーリ 4102 ニダーナ・ワッガ・パーリ 4103 カンダ・ワッガ・パーリ 4104 サラーヤタナ・ワッガ・パーリ 4105 マハーワッガ・パーリ（サンユッタ）	4201 サガーター・ワッガ・アッタカター 4202 ニダーナ・ワッガ・アッタカター 4203 カンダ・ワッガ・アッタカター 4204 サラーヤタナ・ワッガ・アッタカター 4205 マハーワッガ・アッタカター（サンユッタ）	4301 サガーター・ワッガ・ティーカー 4302 ニダーナ・ワッガ・ティーカー 4303 カンダ・ワッガ・ティーカー 4304 サラーヤタナ・ワッガ・ティーカー 4305 マハーワッガ・ティーカー（サンユッタ）
5101 エーカカニパータ・パーリ 5102 ドゥカニパータ・パーリ 5103 ティカニパータ・パーリ 5104 チャトゥッカニパータ・パーリ 5105 パンチャカニパータ・パーリ 5106 チャッカニパータ・パーリ 5107 サッタカニパータ・パーリ 5108 アッタカーディニパータ・パーリ 5109 ナヴァカニパータ・パーリ 5110 ダサカニパータ・パーリ 5111 エーカーダサカニパータ・パーリ	5201 エーカカニパータ・アッタカター 5202 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・アッタカター 5203 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・アッタカター 5204 アッタカーディニパータ・アッタカター	5301 エーカカニパータ・ティーカー 5302 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・ティーカー 5303 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・ティーカー 5304 アッタカーディニパータ・ティーカー
6101 クッダカパータ・パーリ 6102 ダンマパダ・パーリ 6103 ウダーナ・パーリ 6104 イティヴッタカ・パーリ 6105 スッタニパータ・パーリ 6106 ヴィマーナヴァットゥ・パーリ 6107 ペーヴァットゥ・パーリ 6108 テーラガーター・パーリ 6109 テーリーガーター・パーリ 6110 アパダーナ・パーリ-1 6111 アパダーナ・パーリ-2 6112 ブッダヴァンサ・パーリ 6113 チャリヤーピタカ・パーリ 6114 ジャータカ・パーリ-1 6115 ジャータカ・パーリ-2 6116 マハーニッデーサ・パーリ 6117 チューラニッデーサ・パーリ 6118 パティサンビダーマッガ・パーリ 6119 ネッティッパカラナ・パーリ 6120 ミリンダパンハ・パーリ 6121 ペータコーパデーサ・パーリ	6201 クッダカパータ・アッタカター 6202 ダンマパダ・アッタカター-1 6203 ダンマパダ・アッタカター-2 6204 ウダーナ・アッタカター 6205 イティヴッタカ・アッタカター 6206 スッタニパータ・アッタカター-1 6207 スッタニパータ・アッタカター-2 6208 ヴィマーナヴァットゥ・アッタカター 6209 ペータヴァットゥ・アッタカター 6210 テーラガーター・アッタカター-1 6211 テーラガーター・アッタカター-2 6212 テーリーガーター・アッタカター 6213 アパダーナ・アッタカター-1 6214 アパダーナ・アッタカター-2 6215 ブッダヴァンサ・アッタカター 6216 チャリヤーピタカ・アッタカター 6217 ジャータカ・アッタカター-1 6218 ジャータカ・アッタカター-2 6219 ジャータカ・アッタカター-3 6220 ジャータカ・アッタカター-4 6221 ジャータカ・アッタカター-5 6222 ジャータカ・アッタカター-6 6223 ジャータカ・アッタカター-7 6224 マハーニッデーサ・アッタカター 6225 チューラニッデーサ・アッタカター 6226 パティサンビダーマッガ・アッタカター-1 6227 パティサンビダーマッガ・アッタカター-2 6228 ネッティッパカラナ・アッタカター	6301 ネッティッパカラナ・ティーカー 6302 ネッティヴィバーヴィニー
7101 ダンマサンガニー・パーリ 7102 ヴィバンガ・パーリ 7103 ダートゥカター・パーリ 7104 プッガラパンニャッティ・パーリ 7105 カター・ヴァットゥ・パーリ 7106 ヤマカ・パーリ-1 7107 ヤマカ・パーリ-2 7108 ヤマカ・パーリ-3 7109 パッターナ・パーリ-1 7110 パッターナ・パーリ-2 7111 パッターナ・パーリ-3 7112 パッターナ・パーリ-4 7113 パッターナ・パーリ-5	7201 ダンマサンガニ・アッタカター 7202 サンモーハヴィノーダニー・アッタカター 7203 パンチャパカラナ・アッタカター	7301 ダンマサンガニー・ムーラティーカー 7302 ヴィバンガ・ムーラティーカー 7303 パンチャパカラナ・ムーラティーカー 7304 ダンマサンガニー・アヌティーカー 7305 パンチャパカラナ・アヌティーカー 7306 アビダンマーヴァターロ・ナーマルーパパリッチェード 7307 アビダンマッタ・サンガホ 7308 アビダンマーヴァターラ・プラーナティーカー 7309 アビダンマ・マーティカーパーリ

ខ្មែរ
ព្រះត្រៃបិដកបាលី	អដ្ឋកថា	ដីកា	ផ្សេងទៀត
1101 បារាជិកបាឡិ 1102 បាចិត្តិយបាឡិ 1103 មហាវគ្គបាឡិ (វិន័យ) 1104 ចូឡវគ្គបាឡិ 1105 បរិវារបាឡិ	1201 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-១ 1202 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-២ 1203 បាចិត្តិយអដ្ឋកថា 1204 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (វិន័យ) 1205 ចូឡវគ្គអដ្ឋកថា 1206 បរិវារអដ្ឋកថា	1301 សារត្ថទីបនីដីកា-១ 1302 សារត្ថទីបនីដីកា-២ 1303 សារត្ថទីបនីដីកា-៣	1401 ទ្វេមាតិកាបាឡិ 1402 វិនយសង្គហអដ្ឋកថា 1403 វជិរពុទ្ធិដីកា 1404 វិមតិវិនោទនីដីកា-១ 1405 វិមតិវិនោទនីដីកា-២ 1406 វិនយាលង្ការដីកា-១ 1407 វិនយាលង្ការដីកា-២ 1408 កង្ខាវិតរណីបុរាណដីកា 1409 វិនយវិនិច្ឆយ-ឧត្តរវិនិច្ឆយ 1410 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-១ 1411 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-២ 1412 បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ 1413 ខុទ្ទសិក្ខា-មូលសិក្ខា 8401 វិសុទ្ធិមគ្គ-១ 8402 វិសុទ្ធិមគ្គ-២ 8403 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-១ 8404 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-២ 8405 វិសុទ្ធិមគ្គ និទានកថា 8406 ទីឃនិកាយ (បុ-វិ) 8407 មជ្ឈិមនិកាយ (បុ-វិ) 8408 សំយុត្តនិកាយ (បុ-វិ) 8409 អង្គុត្តរនិកាយ (បុ-វិ) 8410 វិនយបិដក (បុ-វិ) 8411 អភិធម្មបិដក (បុ-វិ) 8412 អដ្ឋកថា (បុ-វិ) 8413 និរុត្តិទីបនី 8414 បរមត្ថទីបនី សង្គហមហាដីកាបាឋ 8415 អនុទីបនីបាឋ 8416 បដ្ឋានុទ្ទេស ទីបនីបាឋ 8417 នមក្ការដីកា 8418 មហាបណាមបាឋ 8419 លក្ខណាតោ ពុទ្ធថោមនាគាថា 8420 សុតវន្ទនា 8421 កមលាញ្ជលិ 8422 ជិនាលង្ការ 8423 បជ្ជមធុ 8424 ពុទ្ធគុណគាថាវលី 8425 ចូឡគន្ថវង្ស 8427 សាសនវង្ស 8426 មហាវង្ស 8429 មោគ្គល្លានព្យាករណំ 8428 កច្ចាយនព្យាករណំ 8430 សទ្ទនីតិប្បករណំ (បទមាលា) 8431 សទ្ទនីតិប្បករណំ (ធាតុមាលា) 8432 បទរូបសិទ្ធិ 8433 មោគ្គល្លានបញ្ចិកា 8434 បយោគសិទ្ធិបាឋ 8435 វុត្តោទយបាឋ 8436 អភិធានប្បទីបិកាបាឋ 8437 អភិធានប្បទីបិកាដីកា 8438 សុពោធាលង្ការបាឋ 8439 សុពោធាលង្ការដីកា 8440 បាលាវតារ គណ្ឋិបទត្ថវិនិច្ឆយសារ 8446 កវិទប្បណនីតិ 8447 នីតិមញ្ជរី 8445 ធម្មនីតិ 8444 មហារហនីតិ 8441 លោកនីតិ 8442 សុត្តន្តនីតិ 8443 សូរស្សតិនីតិ 8450 ចាណក្យនីតិ 8448 នរទក្ខទីបនី 8449 ចតុរារក្ខទីបនី 8451 រសវាហិនី 8452 សីមវិសោធនីបាឋ 8453 វេស្សន្តរគីតិ 8454 មោគ្គល្លាន វុត្តិវិវរណបញ្ចិកា 8455 ថូបវង្ស 8456 ទាឋាវង្ស 8457 ធាតុបាឋវិលាសិនិយា 8458 ធាតុវង្ស 8459 ហត្ថវនគល្លវិហារវង្ស 8460 ជិនចរិតយ 8461 ជិនវង្សទីបំ 8462 តេលកដាហគាថា 8463 មិលិទដីកា 8464 បទមញ្ជរី 8465 បទសាធនំ 8466 សទ្ទពិន្ទុបករណំ 8467 កច្ចាយនធាតុមញ្ជុសា 8468 សាមន្តកូដវណ្ណនា
2101 សីលក្ខន្ធវគ្គបាឡិ 2102 មហាវគ្គបាឡិ (ទីឃ) 2103 បាថិកវគ្គបាឡិ	2201 សីលក្ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 2202 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (ទីឃ) 2203 បាថិកវគ្គអដ្ឋកថា	2301 សីលក្ខន្ធវគ្គដីកា 2302 មហាវគ្គដីកា (ទីឃ) 2303 បាថិកវគ្គដីកា 2304 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-១ 2305 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-២
3101 មូលបណ្ណាសបាឡិ 3102 មជ្ឈិមបណ្ណាសបាឡិ 3103 ឧបរិបណ្ណាសបាឡិ	3201 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-១ 3202 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-២ 3203 មជ្ឈិមបណ្ណាសអដ្ឋកថា 3204 ឧបរិបណ្ណាសអដ្ឋកថា	3301 មូលបណ្ណាសដីកា 3302 មជ្ឈិមបណ្ណាសដីកា 3303 ឧបរិបណ្ណាសដីកា
4101 សគាថាវគ្គបាឡិ 4102 និទានវគ្គបាឡិ 4103 ខន្ធវគ្គបាឡិ 4104 សឡាយតនវគ្គបាឡិ 4105 មហាវគ្គបាឡិ (សំយុត្ត)	4201 សគាថាវគ្គអដ្ឋកថា 4202 និទានវគ្គអដ្ឋកថា 4203 ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 4204 សឡាយតនវគ្គអដ្ឋកថា 4205 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (សំយុត្ត)	4301 សគាថាវគ្គដីកា 4302 និទានវគ្គដីកា 4303 ខន្ធវគ្គដីកា 4304 សឡាយតនវគ្គដីកា 4305 មហាវគ្គដីកា (សំយុត្ត)
5101 ឯកកនិបាតបាឡិ 5102 ទុកនិបាតបាឡិ 5103 តិកនិបាតបាឡិ 5104 ចតុក្កនិបាតបាឡិ 5105 បញ្ចកនិបាតបាឡិ 5106 ឆក្កនិបាតបាឡិ 5107 សត្តកនិបាតបាឡិ 5108 អដ្ឋកាទិនិបាតបាឡិ 5109 នវកនិបាតបាឡិ 5110 ទសកនិបាតបាឡិ 5111 ឯកាទសកនិបាតបាឡិ	5201 ឯកកនិបាតអដ្ឋកថា 5202 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតអដ្ឋកថា 5203 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតអដ្ឋកថា 5204 អដ្ឋកាទិនិបាតអដ្ឋកថា	5301 ឯកកនិបាតដីកា 5302 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតដីកា 5303 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតដីកា 5304 អដ្ឋកាទិនិបាតដីកា
6101 ខុទ្ទកបាឋបាឡិ 6102 ធម្មបទបាឡិ 6103 ឧទានបាឡិ 6104 ឥតិវុត្តកបាឡិ 6105 សុត្តនិបាតបាឡិ 6106 វិមានវត្ថុបាឡិ 6107 បេតវត្ថុបាឡិ 6108 ថេរគាថាបាឡិ 6109 ថេរីគាថាបាឡិ 6110 អបទានបាឡិ-១ 6111 អបទានបាឡិ-២ 6112 ពុទ្ធវង្សបាឡិ 6113 ចរិយាបិដកបាឡិ 6114 ជាតកបាឡិ-១ 6115 ជាតកបាឡិ-២ 6116 មហានិទ្ទេសបាឡិ 6117 ចូឡនិទ្ទេសបាឡិ 6118 បដិសម្ភិទាមគ្គបាឡិ 6119 នេត្តិប្បករណបាឡិ 6120 មិលិន្ទបញ្ហាបាឡិ 6121 បេដកោបទេសបាឡិ	6201 ខុទ្ទកបាឋអដ្ឋកថា 6202 ធម្មបទអដ្ឋកថា-១ 6203 ធម្មបទអដ្ឋកថា-២ 6204 ឧទានអដ្ឋកថា 6205 ឥតិវុត្តកអដ្ឋកថា 6206 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-១ 6207 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-២ 6208 វិមានវត្ថុអដ្ឋកថា 6209 បេតវត្ថុអដ្ឋកថា 6210 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-១ 6211 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-២ 6212 ថេរីគាថាអដ្ឋកថា 6213 អបទានអដ្ឋកថា-១ 6214 អបទានអដ្ឋកថា-២ 6215 ពុទ្ធវង្សអដ្ឋកថា 6216 ចរិយាបិដកអដ្ឋកថា 6217 ជាតកអដ្ឋកថា-១ 6218 ជាតកអដ្ឋកថា-២ 6219 ជាតកអដ្ឋកថា-៣ 6220 ជាតកអដ្ឋកថា-៤ 6221 ជាតកអដ្ឋកថា-៥ 6222 ជាតកអដ្ឋកថា-៦ 6223 ជាតកអដ្ឋកថា-៧ 6224 មហានិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6225 ចូឡនិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6226 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-១ 6227 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-២ 6228 នេត្តិប្បករណអដ្ឋកថា	6301 នេត្តិប្បករណដីកា 6302 នេត្តិវិភាវិនី
7101 ធម្មសង្គណីបាឡិ 7102 វិភង្គបាឡិ 7103 ធាតុកថាបាឡិ 7104 បុគ្គលបញ្ញត្តិបាឡិ 7105 កថាវត្ថុបាឡិ 7106 យមកបាឡិ-១ 7107 យមកបាឡិ-២ 7108 យមកបាឡិ-៣ 7109 បដ្ឋានបាឡិ-១ 7110 បដ្ឋានបាឡិ-២ 7111 បដ្ឋានបាឡិ-៣ 7112 បដ្ឋានបាឡិ-៤ 7113 បដ្ឋានបាឡិ-៥	7201 ធម្មសង្គណិអដ្ឋកថា 7202 សម្មោហវិនោទនីអដ្ឋកថា 7203 បញ្ចបករណអដ្ឋកថា	7301 ធម្មសង្គណី-មូលដីកា 7302 វិភង្គ-មូលដីកា 7303 បញ្ចបករណ-មូលដីកា 7304 ធម្មសង្គណី-អនុដីកា 7305 បញ្ចបករណ-អនុដីកា 7306 អភិធម្មាវតារោ-នាមរូបបរិច្ឆេទោ 7307 អភិធម្មត្ថសង្គហោ 7308 អភិធម្មាវតារ-បុរាណដីកា 7309 អភិធម្មមាតិកាបាឡិ

한국인
팔리 대장경	주석서	부주석서	기타
1101 빠라지카 빨리 1102 빠찟띠야 빨리 1103 마하왁가 빨리 (비나야) 1104 출라왁가 빨리 1105 빠리와라 빨리	1201 빠라지까깐다 앗타카타-1 1202 빠라지까깐다 앗타카타-2 1203 빠찟띠야 앗타카타 1204 마하왁가 앗타카타 (비나야) 1205 출라왁가 앗타카타 1206 빠리와라 앗타카타	1301 사랏타디빠니 띠까-1 1302 사랏타디빠니 띠까-2 1303 사랏타디빠니 띠까-3	1401 드베마띠까빨리 1402 위나야상가하 앗타카타 1403 와지라붓디 띠까 1404 위마띠위노다니 띠까-1 1405 위마띠위노다니 띠까-2 1406 위나야랑까라 띠까-1 1407 위나야랑까라 띠까-2 1408 깡카위따라니뿌라나 띠까 1409 위나야위닛차야-웃따라위닛차야 1410 위나야위닛차야 띠까-1 1411 위나야위닛차야 띠까-2 1412 빠찟땨디요자나빨리 1413 쿳닷시카-물라시카 8401 위숟디막가-1 8402 위숟디막가-2 8403 위숟디막가-마하띠까-1 8404 위숟디막가-마하띠까-2 8405 위숟디막가 니다나까타 8406 디가니까야 (뿌-위) 8407 맛지마니까야 (뿌-위) 8408 삼윳따니까야 (뿌-위) 8409 앙굳따라니까야 (뿌-위) 8410 위나야삐따까 (뿌-위) 8411 아비담마삐따까 (뿌-위) 8412 앗타카타 (뿌-위) 8413 니룻띠디빠니 8414 빠라맛타디빠니 상가하마하띠까빠타 8415 아누디빠니빠타 8416 빳타누ㄸ데사 디빠니빠타 8417 나막까라띠까 8418 마하빠나마빠타 8419 락카나또 붓다토마나가타 8420 수타완다나 8421 까말란자리 8422 지나랑까라 8423 빳자마두 8424 붓다구나가타왈리 8425 출라간타왕사 8427 사사나왕사 8426 마하왕사 8429 목갈라나뱌까라낭 8428 깟차야나뱌까라낭 8430 삿다니띠빠까라낭 (빠다말라) 8431 삿다니띠빠까라낭 (다두말라) 8432 빠다루빠싣디 8433 목갈라나빤찌까 8434 빠요가싣디빠타 8435 붇또다야빠타 8436 아비다나빠디피까빠타 8437 아비다나빠디피까띠까 8438 수보다랑까라빠타 8439 수보다랑까라띠까 8440 발라와따라 간티빠닷타위닛차야사라 8446 까위닷빠나니띠 8447 니띠만자리 8445 담마니띠 8444 마하라하니띠 8441 로까니띠 8442 숫딴따니띠 8443 수랏사띠니띠 8450 짜낙야니띠 8448 나라닥카디빠니 8449 짜뚜라락카디빠니 8451 라사와히니 8452 시마위소다니빠타 8453 웨산따라기띠 8454 목갈라나 붇띠위와라나빤찌까 8455 투빠왕사 8456 다타왕사 8457 다두빠타윌라시니야 8458 다두왕사 8459 핟타와나갈라위하라왕사 8460 지나짜리따야 8461 지나왕사디빵 8462 떼라까타하가타 8463 밀리다띠까 8464 빠다만자리 8465 빠다사다낭 8466 삿다빈두빠까라낭 8467 깟차야나다두만주사 8468 사만따꿋타완나나
2101 실락칸다왁가 빨리 2102 마하왁가 빨리 (디가) 2103 빠티까왁가 빨리	2201 실락칸다왁가 앗타카타 2202 마하왁가 앗타카타 (디가) 2203 빠티까왁가 앗타카타	2301 실락칸다왁가 띠까 2302 마하왁가 띠까 (디가) 2303 빠티까왁가 띠까 2304 실락칸다왁가-아비나와띠까-1 2305 실락칸다왁가-아비나와띠까-2
3101 물라빤나사 빨리 3102 맛지마빤나사 빨리 3103 우빠리빤나사 빨리	3201 물라빤나사 앗타카타-1 3202 물라빤나사 앗타카타-2 3203 맛지마빤나사 앗타카타 3204 우빠리빤나사 앗타카타	3301 물라빤나사 띠까 3302 맛지마빤나사 띠까 3303 우빠리빤나사 띠까
4101 사가타왁가 빨리 4102 니다나왁가 빨리 4103 칸다왁가 빨리 4104 살라야따나왁가 빨리 4105 마하왁가 빨리 (삼윳따)	4201 사가타왁가 앗타카타 4202 니다나왁가 앗타카타 4203 칸다왁가 앗타카타 4204 살라야따나왁가 앗타카타 4205 마하왁가 앗타카타 (삼윳따)	4301 사가타왁가 띠까 4302 니다나왁가 띠까 4303 칸다왁가 띠까 4304 살라야따나왁가 띠까 4305 마하왁가 띠까 (삼윳따)
5101 에까까니빠따 빨리 5102 두까니빠따 빨리 5103 띠까니빠따 빨리 5104 짜뚝까니빠따 빨리 5105 빤짜까니빠따 빨리 5106 착까니빠따 빨리 5107 삿따까니빠따 빨리 5108 앗타까디니빠따 빨리 5109 나와까니빠따 빨리 5110 다사까니빠따 빨리 5111 에까다사까니빠따 빨리	5201 에까까니빠따 앗타카타 5202 두까-띠까-짜뚝까니빠따 앗타카타 5203 빤짜까-착까-삿따까니빠따 앗타카타 5204 앗타까디니빠따 앗타카타	5301 에까까니빠따 띠까 5302 두까-띠까-짜뚝까니빠따 띠까 5303 빤짜까-착까-삿따까니빠따 띠까 5304 앗타까디니빠따 띠까
6101 쿳닥까빠타 빨리 6102 담마빠다 빨리 6103 우다나 빨리 6104 이띠웃따까 빨리 6105 숫따니빠따 빨리 6106 위마나왓투 빨리 6107 베따왓투 빨리 6108 테라가타 빨리 6109 테리가타 빨리 6110 아빠다나 빨리-1 6111 아빠다나 빨리-2 6112 붓다왕사 빨리 6113 짜리야삐따까 빨리 6114 자따까 빨리-1 6115 자따까 빨리-2 6116 마하닷데사 빨리 6117 출라닷데사 빨리 6118 빠티삼비다막가 빨리 6119 넷띠빠까라나 빨리 6120 밀린다빤하 빨리 6121 뻬따꼬빠데사 빨리	6201 쿳닥까빠타 앗타카타 6202 담마빠다 앗타카타-1 6203 담마빠다 앗타카타-2 6204 우다나 앗타카타 6205 이띠웃따까 앗타카타 6206 숫따니빠따 앗타카타-1 6207 숫따니빠따 앗타카타-2 6208 위마나왓투 앗타카타 6209 베따왓투 앗타카타 6210 테라가타 앗타카타-1 6211 테라가타 앗타카타-2 6212 테리가타 앗타카타 6213 아빠다나 앗타카타-1 6214 아빠다나 앗타카타-2 6215 붓다왕사 앗타카타 6216 짜리야삐따까 앗타카타 6217 자따까 앗타카타-1 6218 자따까 앗타카타-2 6219 자따까 앗타카타-3 6220 자따까 앗타카타-4 6221 자따까 앗타카타-5 6222 자따까 앗타카타-6 6223 자따까 앗타카타-7 6224 마하닷데사 앗타카타 6225 출라닷데사 앗타카타 6226 빠티삼비다막가 앗타카타-1 6227 빠티삼비다막가 앗타카타-2 6228 넷띠빠까라나 앗타카타	6301 넷띠빠까라나 띠까 6302 넷띠위바비니
7101 담마상가니 빨리 7102 위방가 빨리 7103 다뚜까타 빨리 7104 뿍갈라빤냣띠 빨리 7105 까타왓투 빨리 7106 야마까 빨리-1 7107 야마까 빨리-2 7108 야마까 빨리-3 7109 빳타나 빨리-1 7110 빳타나 빨리-2 7111 빳타나 빨리-3 7112 빳타나 빨리-4 7113 빳타나 빨리-5	7201 담마상가니 앗타카타 7202 삼모하위노다니 앗타카타 7203 빤짜빠까라나 앗타카타	7301 담마상가니-물라띠까 7302 위방가-물라띠까 7303 빤짜빠까라나-물라띠까 7304 담마상가니-아누띠까 7305 빤짜빠까라나-아누띠까 7306 아비담마와따로-나마루빠빠릳체도 7307 아비담맛타상가호 7308 아비담마와따라-뿌라나띠까 7309 아비담마마띠까빨리

ອັກສອນລາວ
ປາລີ	ອັດຖະກະຖາ	ຏີກາ	ອັນຍາ
1101 ປາຣາຊິກະ ປາລີ 1102 ປາຈິດຕິຍະ ປາລີ 1103 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ວິໄນ) 1104 ຈູລະວັກຄະ ປາລີ 1105 ປະລິວາລະ ປາລີ	1201 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-1 1202 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-2 1203 ປາຈິດຕິຍະ ອັດຖະກະຖາ 1204 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ວິໄນ) 1205 ຈູລະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 1206 ປະລິວາລະ ອັດຖະກະຖາ	1301 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-1 1302 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-2 1303 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-3	1401 ທເວມາຕິກາປາລີ 1402 ວິນະຍະສັງຄະຫະ ອັດຖະກະຖາ 1403 ວະຊິລະພຸດທິ ຏີກາ 1404 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-1 1405 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-2 1406 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-1 1407 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-2 1408 ກັງຂາວິຕະຣະນີປຸຣານະ ຏີກາ 1409 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ-ອຸຕຕະຣະວິນິດສະຍະ 1410 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-1 1411 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-2 1412 ປາຈິຕະຍາທິໂຍຊະນາປາລີ 1413 ຂຸທະທະສິກຂາ-ມູລະສິກຂາ 8401 ວິສຸດທິມັກຄະ-1 8402 ວິສຸດທິມັກຄະ-2 8403 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-1 8404 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-2 8405 ວິສຸດທິມັກຄະ ນິທານະກະຖາ 8406 ທີຆະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8407 ມັດຊິມະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8408 ສັງຍຸຕຕະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8409 ອັງຄຸຕຕະລະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8410 ວິນະຍະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8411 ອະພິທັມມະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8412 ອັດຖະກະຖາ (ປຸ-ວິ) 8413 ນິລຸຕຕິທີປະນີ 8414 ປະຣະມັດຖະທີປະນີ ສັງຄະຫະມະຫາຏີກາປາຖະ 8415 ອະນຸທີປະນີປາຖະ 8416 ປັດຖານຸທເທສະ ທີປະນີປາຖະ 8417 ນະມັກກາລະຏີກາ 8418 ມະຫາປະຖາມະປາຖະ 8419 ລັກຂະນາໂຕ ພຸດທະຖະມະນາຄາຖາ 8420 ສຸຕະວັນທະນາ 8421 ກະມະລາຍຈະລິ 8422 ຊິນາລັງກາລະ 8423 ປັດຊະມະທຸ 8424 ພຸດທະຄຸນະຄາຖາວະລີ 8425 ຈູລະຄັນຖະວັງສະ 8426 ມະຫາວັງສະ 8427 ສາສະນະວັງສະ 8428 ກັດຈາຍະນະພະຍາກະລະນັງ 8429 ມົກຄັນທານະພະຍາກະລະນັງ 8430 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ປະທະມາລາ) 8431 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ຘາຕຸມາລາ) 8432 ປະທະຣູປະສິດທິ 8433 ໂມຄັນທານະປັນຈິກາ 8434 ປະໂຍຄະສິດທິປາຖະ 8435 ວຸຕະໂທຍະປາຖະ 8436 ອະພິທານະປະປະທີປິກາປາຖະ 8437 ອະພິທານະປະປະທີປິກາຏີກາ 8438 ສຸໂພທາລັງກາລະປາຖະ 8439 ສຸໂພທາລັງກາລະຏີກາ 8440 ພາລາວະຕາລະ ຄັນຖິປະທັດຖະວິນິດສະຍະສາລະ 8441 ໂລກະນີຕິ 8442 ສຸດຕັນຕະນີຕິ 8443 ສູລັດສະຕິນີຕິ 8444 ມະຫາລະຫະນີຕິ 8445 ທັມມະນີຕິ 8446 ກະວິທັບປະຖານີຕິ 8447 ນີຕິມັນຊະລີ 8448 ນະລະທັກຂະທີປະນີ 8449 ຈະຕຸຣາລັກຂະທີປະນີ 8450 ຈານັກຍະນີຕິ 8451 ລະສະວາຫິນີ 8452 ສີມາວິໂສທະນີປາຖະ 8453 ເວສສັນຕະລະຄີຕິ 8454 ໂມຄັນທານະ ວຸຕຕິວິວະລະນະປັນຈິກາ 8455 ຖູປະວັງສະ 8456 ທາຐາວັງສະ 8457 ຘາຕຸປາຖະວິລາສິນີຍາ 8458 ຘາຕຸວັງສະ 8459 ຫັດຖະວະນະຄັນລະວິຫາລະວັງສະ 8460 ຊິນະຈະລິຕະຍະ 8461 ຊິນະວັງສະທີປັງ 8462 ເຕລະກະຕາຫາຄາຖາ 8463 ມິລິທະຏີກາ 8464 ປະທະມັນຊະລີ 8465 ປະທະສາຘະນັງ 8466 ສັດທະພິນທຸປະກະລະນັງ 8467 ກັດຈາຍະນະຘາຕຸມັນຊຸສາ 8468 ສາມັນຕະກູຏະວັນນະນາ
2101 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 2102 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ທີຆະ) 2103 ປາຖິກະວັກຄະ ປາລີ	2201 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 2202 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ທີຆະ) 2203 ປາຖິກະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ	2301 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 2302 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ທີຆະ) 2303 ປາຖິກະວັກຄະ ຏີກາ 2304 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-1 2305 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-2
3101 ມູລະປັນຍາສະ ປາລີ 3102 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ປາລີ 3103 ອຸປະລິປັນຍາສະ ປາລີ	3201 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-1 3202 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-2 3203 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ 3204 ອຸປະລິປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ	3301 ມູລະປັນຍາສະ ຏີກາ 3302 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ຏີກາ 3303 ອຸປະລິປັນຍາສະ ຏີກາ
4101 ສະຄາຖາວັກຄະ ປາລີ 4102 ນິທານະວັກຄະ ປາລີ 4103 ຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 4104 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ປາລີ 4105 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ສັງຍຸຕຕະ)	4201 ສະຄາຖາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4202 ນິທານະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4203 ຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4204 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4205 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ສັງຍຸຕຕະ)	4301 ສະຄາຖາວັກຄະ ຏີກາ 4302 ນິທານະວັກຄະ ຏີກາ 4303 ຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 4304 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ຏີກາ 4305 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ສັງຍຸຕຕະ)
5101 ເອກະກະນິປາຕະ ປາລີ 5102 ທຸກະນິປາຕະ ປາລີ 5103 ຕິກະນິປາຕະ ປາລີ 5104 ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ປາລີ 5105 ປັຈຈະກະນິປາຕະ ປາລີ 5106 ຉັກກະນິປາຕະ ປາລີ 5107 ສັດຕະກະນິປາຕະ ປາລີ 5108 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ປາລີ 5109 ນະວະກະນິປາຕະ ປາລີ 5110 ທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ 5111 ເອກາທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ	5201 ເອກະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5202 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5203 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5204 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ	5301 ເອກະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5302 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ຏີກາ 5303 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5304 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ຏີກາ
6101 ຂຸທະທະກະປາຖະ ປາລີ 6102 ທຳມະປະທະ ປາລີ 6103 ອຸທານະ ປາລີ 6104 ອິຕິວຸຕຕະກະ ປາລີ 6105 ສຸດຕະນິປາຕະ ປາລີ 6106 ວິມານະວັດຖຸ ປາລີ 6107 ເປຕະວັດຖຸ ປາລີ 6108 ເຖລະຄາຖາ ປາລີ 6109 ເຖລີຄາຖາ ປາລີ 6110 ອະປະທານະ ປາລີ-1 6111 ອະປະທານະ ປາລີ-2 6112 ພຸດທະວັງສະ ປາລີ 6113 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ປາລີ 6114 ຊາຕະກະ ປາລີ-1 6115 ຊາຕະກະ ປາລີ-2 6116 ມະຫານິທເທສະ ປາລີ 6117 ຈູລະນິທເທສະ ປາລີ 6118 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ປາລີ 6119 ເນຕຕິປະກະລະນະ ປາລີ 6120 ມິລິນທະປັນຫາ ປາລີ 6121 ເປຏະກົປເທສະ ປາລີ	6201 ຂຸທະທະກະປາຖະ ອັດຖະກະຖາ 6202 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-1 6203 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-2 6204 ອຸທານະ ອັດຖະກະຖາ 6205 ອິຕິວຸຕຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6206 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-1 6207 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-2 6208 ວິມານະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6209 ເປຕະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6210 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-1 6211 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-2 6212 ເຖລີຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ 6213 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-1 6214 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-2 6215 ພຸດທະວັງສະ ອັດຖະກະຖາ 6216 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6217 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-1 6218 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-2 6219 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-3 6220 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-4 6221 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-5 6222 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-6 6223 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-7 6224 ມະຫານິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6225 ຈູລະນິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6226 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-1 6227 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-2 6228 ເນຕຕິປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ	6301 ເນຕຕິປະກະລະນະ ຏີກາ 6302 ເນຕຕິວິພາວິນີ
7101 ທຳມະສັງຄະນີ ປາລີ 7102 ວິພັງຄະ ປາລີ 7103 ຘາຕຸກະຖາ ປາລີ 7104 ປຸກຄະລະປັນຍັດຕິ ປາລີ 7105 ກະຖາວັດຖຸ ປາລີ 7106 ຍະມະກະ ປາລີ-1 7107 ຍະມະກະ ປາລີ-2 7108 ຍະມະກະ ປາລີ-3 7109 ປັດຖານະ ປາລີ-1 7110 ປັດຖານະ ປາລີ-2 7111 ປັດຖານະ ປາລີ-3 7112 ປັດຖານະ ປາລີ-4 7113 ປັດຖານະ ປາລີ-5	7201 ທຳມະສັງຄະນິ ອັດຖະກະຖາ 7202 ສັມໂມຫະວິໂນທະນີ ອັດຖະກະຖາ 7203 ປັຈຈະປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ	7301 ທຳມະສັງຄະນີ-ມູລະຏີກາ 7302 ວິພັງຄະ-ມູລະຏີກາ 7303 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ມູລະຏີກາ 7304 ທຳມະສັງຄະນີ-ອະນຸຏີກາ 7305 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ອະນຸຏີກາ 7306 ອະພິທັມມາວະຕາໂຣ-ນາມະຣູປະປະຣິຈເທໂທ 7307 ອະພິທັມມັດຖະສັງຄະໂຫ 7308 ອະພິທັມມາວະຕາລະ-ປຸຣານະຏີກາ 7309 ອະພິທັມມາມາຕິກາປາລີ

मराठी
पाळी	अट्ठकथा	टीका	अन्य
1101 पाराजिक पाळी 1102 पाचित्तिय पाळी 1103 महावग्ग पाळी (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळी 1105 परिवार पाळी	1201 पाराजिककंड अट्ठकथा-१ 1202 पाराजिककंड अट्ठकथा-२ 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा	1301 सारत्थदीपनी टीका-१ 1302 सारत्थदीपनी टीका-२ 1303 सारत्थदीपनी टीका-३	1401 द्वेमातिकापाळी 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-१ 1405 विमतिविनोदनी टीका-२ 1406 विनयालंकार टीका-१ 1407 विनयालंकार टीका-२ 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-१ 1411 विनयविनिच्छय टीका-२ 1412 पाचित्यादियोजनापाळी 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-१ 8402 विसुद्धिमग्ग-२ 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-१ 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-२ 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अंगुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी संगहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवंदना 8421 कमलांजलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगंथवंस 8426 महावंस 8427 सासनवंस 8428 कच्चायनव्याकरणं 8429 मोग्गल्लानव्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपंचिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गंठिपदत्थविनिच्छयसार 8441 लोकनीति 8442 सुत्तंतनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8444 महारहनीति 8445 धम्मनीति 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमंजरी 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8450 चाणक्यनीति 8451 रसवाहिनी 8452 सीमाविसोधनीपाठ 8453 वेस्संतरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपंचिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमंजरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिंदुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमंजुसा 8468 सामंतकूटवण्णना
2101 सीलक्खंधवग्ग पाळी 2102 महावग्ग पाळी (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळी	2201 सीलक्खंधवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा	2301 सीलक्खंधवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-१ 2305 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-२
3101 मूलपण्णास पाळी 3102 मज्झिमपण्णास पाळी 3103 उपरिपण्णास पाळी	3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-१ 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-२ 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा	3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळी 4102 निदानवग्ग पाळी 4103 खंधवग्ग पाळी 4104 सळायतनवग्ग पाळी 4105 महावग्ग पाळी (संयुत्त)	4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खंधवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)	4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खंधवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळी 5102 दुकनिपात पाळी 5103 तिकनिपात पाळी 5104 चतुक्कनिपात पाळी 5105 पंचकनिपात पाळी 5106 छक्कनिपात पाळी 5107 सत्तकनिपात पाळी 5108 अट्ठकादिनिपात पाळी 5109 नवकनिपात पाळी 5110 दसकनिपात पाळी 5111 एकादसकनिपात पाळी	5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा	5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळी 6102 धम्मपद पाळी 6103 उदान पाळी 6104 इतिवुत्तक पाळी 6105 सुत्तनिपात पाळी 6106 विमानवत्थु पाळी 6107 पेतवत्थु पाळी 6108 थेरगाथा पाळी 6109 थेरीगाथा पाळी 6110 अपदान पाळी-१ 6111 अपदान पाळी-२ 6112 बुद्धवंस पाळी 6113 चरियापिटक पाळी 6114 जातक पाळी-१ 6115 जातक पाळी-२ 6116 महानिद्देस पाळी 6117 चूळनिद्देस पाळी 6118 पटिसंभिदामग्ग पाळी 6119 नेत्तिप्पकरण पाळी 6120 मिलिंदपंह पाळी 6121 पेटकोपदेस पाळी	6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-१ 6203 धम्मपद अट्ठकथा-२ 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-१ 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-२ 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-१ 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-२ 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-१ 6214 अपदान अट्ठकथा-२ 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-१ 6218 जातक अट्ठकथा-२ 6219 जातक अट्ठकथा-३ 6220 जातक अट्ठकथा-४ 6221 जातक अट्ठकथा-५ 6222 जातक अट्ठकथा-६ 6223 जातक अट्ठकथा-७ 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-१ 6227 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-२ 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा	6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसंगणी पाळी 7102 विभंग पाळी 7103 धातुकथा पाळी 7104 पुग्गलपंयत्ति पाळी 7105 कथावत्थु पाळी 7106 यमक पाळी-१ 7107 यमक पाळी-२ 7108 यमक पाळी-३ 7109 पट्ठान पाळी-१ 7110 पट्ठान पाळी-२ 7111 पट्ठान पाळी-३ 7112 पट्ठान पाळी-४ 7113 पट्ठान पाळी-५	7201 धम्मसंगणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पंचपकरण अट्ठकथा	7301 धम्मसंगणी-मूलटीका 7302 विभंग-मूलटीका 7303 पंचपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसंगणी-अनुटीका 7305 पंचपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसंगहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळी

မြန်မာ
ပါဠိတော်	အဋ္ဌကထာ	ဋီကာ	အခြား
1101 ပါရာဇိက ပါဠိ 1102 ပါစိတ္တိယ ပါဠိ 1103 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဝိနယ) 1104 စူဠဝဂ္ဂ ပါဠိ 1105 ပရိဝါရ ပါဠိ	1201 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၁ 1202 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၂ 1203 ပါစိတ္တိယ အဋ္ဌကထာ 1204 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဝိနယ) 1205 စူဠဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 1206 ပရိဝါရ အဋ္ဌကထာ	1301 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၁ 1302 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၂ 1303 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၃	1401 ဒွေမာတိကာပါဠိ 1402 ဝိနယသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ 1403 ဝဇိရဗုဒ္ဓိ ဋီကာ 1404 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၁ 1405 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၂ 1406 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၁ 1407 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၂ 1408 ကင်္ခာဝိတရဏီပုရာဏ ဋီကာ 1409 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ-ဥတ္တရဝိနိစ္ဆယ 1410 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၁ 1411 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၂ 1412 ပါစိတျာဒိယောဇနာပါဠိ 1413 ခုဒ္ဒသိက္ခာ-မူလသိက္ခာ 8401 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၁ 8402 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၂ 8403 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၁ 8404 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၂ 8405 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ နိဒါနကထာ 8406 ဒီဃနိကာယ (ပု-ဝိ) 8407 မဇ္ဈိမနိကာယ (ပု-ဝိ) 8408 သံယုတ္တနိကာယ (ပု-ဝိ) 8409 အင်္ဂုတ္တရနိကာယ (ပု-ဝိ) 8410 ဝိနယပိဋက (ပု-ဝိ) 8411 အဘိဓမ္မပိဋက (ပု-ဝိ) 8412 အဋ္ဌကထာ (ပု-ဝိ) 8413 နိရုတ္တိဒီပနီ 8414 ပရမတ္ထဒီပနီ သင်္ဂဟမဟာဋီကာပါဌ 8415 အနုဒီပနီပါဌ 8416 ပဋ္ဌာနုဒ္ဒေသ ဒီပနီပါဌ 8417 နမက္ကာရဋီကာ 8418 မဟာပဏာမပါဌ 8419 လက္ခဏာတော ဗုဒ္ဓထောမနာဂါထာ 8420 သုတဝန္ဒနာ 8421 ကမလာဉ္ဇလိ 8422 ဇိနာလင်္ကာရ 8423 ပဇ္ဇမဓု 8424 ဗုဒ္ဓဂုဏဂါထာဝလီ 8425 စူဠဂန္ထဝံသ 8427 သာသနဝံသ 8426 မဟာဝံသ 8429 မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏံ 8428 ကစ္စာယနဗျာကရဏံ 8430 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ပဒမာလာ) 8431 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ဓါတုမာလာ) 8432 ပဒရူပသိဒ္ဓိ 8433 မောဂလ္လာနပဉ္စိကာ 8434 ပယောဂသိဒ္ဓိပါဌ 8435 ဝုတ္တောဒယပါဌ 8436 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာပါဌ 8437 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာဋီကာ 8438 သုဗောဓါလင်္ကာရပါဌ 8439 သုဗောဓါလင်္ကာရဋီကာ 8440 ဗာလာဝတာရ ဂဏ္ဌိပဒတ္ထဝိနိစ္ဆယသာရ 8446 ကဝိဒပ္ပဏနီတိ 8447 နီတိမဉ္ဇရီ 8445 ဓမ္မနီတိ 8444 မဟာရဟနီတိ 8441 လောကနီတိ 8442 သုတ္တန္တနီတိ 8443 သူရဿတိနီတိ 8450 စာဏကျနီတိ 8448 နရဒက္ခဒီပနီ 8449 စတုရာရက္ခဒီပနီ 8451 ရသဝါဟိနီ 8452 သီမဝိသောဓနီပါဌ 8453 ဝေဿန္တရဂီတိ 8454 မောဂ္ဂလ္လာန ဝုတ္တိဝိဝရဏပဉ္စိကာ 8455 ထူပဝံသ 8456 ဒါဌာဝံသ 8457 ဓါတုပါဌဝိလာသိနိယာ 8458 ဓါတုဝံသ 8459 ဟတ္ထဝနဂလ္လဝိဟာရဝံသ 8460 ဇိနစရိတယ 8461 ဇိနဝံသဒီပံ 8462 တေလကဋာဟဂါထာ 8463 မိလိဒဋီကာ 8464 ပဒမဉ္ဇရီ 8465 ပဒသာဓနံ 8466 သဒ္ဒဗိန္ဒုပကရဏံ 8467 ကစ္စာယနဓါတုမဉ္ဇုသာ 8468 သာမန္တကူဋဝဏ္ဏနာ
2101 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 2102 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဒီဃ) 2103 ပါထိကဝဂ္ဂ ပါဠိ	2201 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 2202 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဒီဃ) 2203 ပါထိကဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ	2301 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 2302 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (ဒီဃ) 2303 ပါထိကဝဂ္ဂ ဋီကာ 2304 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၁ 2305 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၂
3101 မူလပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3102 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3103 ဥပရိပဏ္ဏာသ ပါဠိ	3201 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၁ 3202 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၂ 3203 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ 3204 ဥပရိပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ	3301 မူလပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3302 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3303 ဥပရိပဏ္ဏာသ ဋီကာ
4101 သဂါထာဝဂ္ဂ ပါဠိ 4102 နိဒါနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4103 ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 4104 သဠာယတနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4105 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (သံယုတ္တ)	4201 သဂါထာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4202 နိဒါနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4203 ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4204 သဠာယတနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4205 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (သံယုတ္တ)	4301 သဂါထာဝဂ္ဂ ဋီကာ 4302 နိဒါနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4303 ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 4304 သဠာယတနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4305 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (သံယုတ္တ)
5101 ဧကကနိပါတ ပါဠိ 5102 ဒုကနိပါတ ပါဠိ 5103 တိကနိပါတ ပါဠိ 5104 စတုက္ကနိပါတ ပါဠိ 5105 ပဉ္စကနိပါတ ပါဠိ 5106 ဆက္ကနိပါတ ပါဠိ 5107 သတ္တကနိပါတ ပါဠိ 5108 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ပါဠိ 5109 နဝကနိပါတ ပါဠိ 5110 ဒသကနိပါတ ပါဠိ 5111 ဧကာဒသကနိပါတ ပါဠိ	5201 ဧကကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5202 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5203 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5204 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ အဋ္ဌကထာ	5301 ဧကကနိပါတ ဋီကာ 5302 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ ဋီကာ 5303 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ ဋီကာ 5304 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ဋီကာ
6101 ခုဒ္ဒကပါဌ ပါဠိ 6102 ဓမ္မပဒ ပါဠိ 6103 ဥဒါန ပါဠိ 6104 ဣတိဝုတ္တက ပါဠိ 6105 သုတ္တနိပါတ ပါဠိ 6106 ဝိမာနဝတ္ထု ပါဠိ 6107 ပေတဝတ္ထု ပါဠိ 6108 ထေရဂါထာ ပါဠိ 6109 ထေရီဂါထာ ပါဠိ 6110 အပဒါန ပါဠိ-၁ 6111 အပဒါန ပါဠိ-၂ 6112 ဗုဒ္ဓဝံသ ပါဠိ 6113 စရိယာပိဋက ပါဠိ 6114 ဇာတက ပါဠိ-၁ 6115 ဇာတက ပါဠိ-၂ 6116 မဟာနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6117 စူဠနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6118 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ ပါဠိ 6119 နေတ္တိပ္ပကရဏ ပါဠိ 6120 မိလိန္ဒပဉှ ပါဠိ 6121 ပေဋကောပဒေသ ပါဠိ	6201 ခုဒ္ဒကပါဌ အဋ္ဌကထာ 6202 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၁ 6203 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၂ 6204 ဥဒါန အဋ္ဌကထာ 6205 ဣတိဝုတ္တက အဋ္ဌကထာ 6206 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၁ 6207 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၂ 6208 ဝိမာနဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6209 ပေတဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6210 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၁ 6211 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၂ 6212 ထေရီဂါထာ အဋ္ဌကထာ 6213 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၁ 6214 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၂ 6215 ဗုဒ္ဓဝံသ အဋ္ဌကထာ 6216 စရိယာပိဋက အဋ္ဌကထာ 6217 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၁ 6218 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၂ 6219 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၃ 6220 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၄ 6221 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၅ 6222 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၆ 6223 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၇ 6224 မဟာနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6225 စူဠနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6226 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၁ 6227 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၂ 6228 နေတ္တိပ္ပကရဏ အဋ္ဌကထာ	6301 နေတ္တိပ္ပကရဏ ဋီကာ 6302 နေတ္တိဝိဘာဝိနီ
7101 ဓမ္မသင်္ဂဏီ ပါဠိ 7102 ဝိဘင်္ဂ ပါဠိ 7103 ဓါတုကထာ ပါဠိ 7104 ပုဂ္ဂလပညတ္တိ ပါဠိ 7105 ကထာဝတ္ထု ပါဠိ 7106 ယမက ပါဠိ-၁ 7107 ယမက ပါဠိ-၂ 7108 ယမက ပါဠိ-၃ 7109 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၁ 7110 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၂ 7111 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၃ 7112 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၄ 7113 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၅	7201 ဓမ္မသင်္ဂဏိ အဋ္ဌကထာ 7202 သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာ 7203 ပဉ္စပကရဏ အဋ္ဌကထာ	7301 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-မူလဋီကာ 7302 ဝိဘင်္ဂ-မူလဋီကာ 7303 ပဉ္စပကရဏ-မူလဋီကာ 7304 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-အနုဋီကာ 7305 ပဉ္စပကရဏ-အနုဋီကာ 7306 အဘိဓမ္မာဝတာရော-နာမရူပပရိစ္ဆေဒေါ 7307 အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟော 7308 အဘိဓမ္မာဝတာရ-ပုရာဏဋီကာ 7309 အဘိဓမ္မမာတိကာပါဠိ

português
Páli	Aṭṭhakathā	Ṭīkā	Outro
1101 Ofensas Graves (Pārājika) 1102 Ofensas Leves (Pācittiya) 1103 Grande Seção do Vīnaya (Mahāvagga) 1104 Pequena Seção do Vīnaya (Cūḷavagga) 1105 Apêndice do Vīnaya (Parivāra)	1201 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 1 1202 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 2 1203 Comentário das Ofensas Leves 1204 Comentário da Grande Seção do Vīnaya 1205 Comentário da Pequena Seção do Vīnaya 1206 Comentário do Apêndice do Vīnaya	1301 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 1 1302 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 2 1303 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 3	1401 Texto das Duas Matrizes 1402 Comentário do Compêndio do Vīnaya 1403 Subcomentário de Vajirabuddhi 1404 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 1 1405 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 2 1406 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 1 1407 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 2 1408 Antigo Subcomentário que Supera Dúvidas 1409 Decisão sobre o Vīnaya e Decisão Superior 1410 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 1 1411 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 2 1412 Texto da Aplicação das Regras 1413 Pequeno Treinamento e Treinamento Fundamental 8401 Caminho da Purificação - Vol. 1 8402 Caminho da Purificação - Vol. 2 8403 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 1 8404 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 2 8405 História da Origem do Caminho da Purificação 8406 Coleção dos Longos Discursos (índice Pāli-Vietnamita) 8407 Coleção dos Discursos Médios (índice Pāli-Vietnamita) 8408 Coleção dos Discursos Agrupados (índice Pāli-Vietnamita) 8409 Coleção dos Discursos Numerados (índice Pāli-Vietnamita) 8410 Cesto da Disciplina (índice Pāli-Vietnamita) 8411 Cesto do Abhidhamma (índice Pāli-Vietnamita) 8412 Comentários (índice Pāli-Vietnamita) 8413 Elucidação da Etimologia 8414 Grande Subcomentário do Compêndio que Elucida o Sentido Supremo 8415 Texto do Subcomentário Elucidativo 8416 Texto Elucidativo sobre a Exposição das Condições 8417 Subcomentário da Saudação 8418 Grande Texto de Saudação 8419 Versos de Louvor a Buda pelos Sinais 8420 Saudação com Recitação 8421 Oferenda de Lótus 8422 Ornamento dos Vencedores 8423 Mel dos Versos 8424 Coleção de Versos sobre as Qualidades de Buda 8425 Pequena Crônica dos Livros 8427 Crônica do Ensinamento 8426 Grande Crônica 8429 Gramática de Moggallāna 8428 Gramática de Kaccāyana 8430 Tratado sobre a Gramática - Série de Palavras 8431 Tratado sobre a Gramática - Série de Raízes 8432 Realização das Formas das Palavras 8433 Comentário de Moggallāna 8434 Texto sobre a Realização da Aplicação 8435 Texto sobre a Origem dos Versos 8436 Texto do Dicionário Iluminado 8437 Subcomentário do Dicionário Iluminado 8438 Texto sobre o Ornamento da Boa Compreensão 8439 Subcomentário do Ornamento da Boa Compreensão 8440 Essência da Decisão sobre os Termos do Glossário de Bālāvatāra 8446 Ética do Poeta 8447 Coleção de Ética 8445 Ética do Dhamma 8444 Grande Ética Secreta 8441 Ética do Mundo 8442 Ética dos Suttas 8443 Ética do Herói 8450 Ética de Cāṇakya 8448 Elucidação sobre os Perigos para os Homens 8449 Elucidação sobre as Quatro Proteções 8451 O Fluxo do Sabor - Histórias Edificantes 8452 Texto sobre a Purificação dos Limites 8453 Canto de Vessantara 8454 Explicação do Comentário de Moggallāna 8455 Crônica das Estupas 8456 Crônica da Relíquia do Dente 8457 O Esplendor da Leitura dos Elementos 8458 Crônica das Relíquias 8459 Crônica do Mosteiro de Hatthavanagalla 8460 História do Vencedor 8461 Ilha da Linhagem dos Vencedores 8462 Versos da Panela de Óleo 8463 Subcomentário de Milinda 8464 Cacho de Flores de Palavras 8465 Realização das Palavras 8466 Tratado sobre os Pontos da Gramática 8467 Coleção de Raízes de Kaccāyana 8468 Descrição do Pico de Sāmantakūṭa
2101 Seção da Moralidade - Dīgha 2102 Grande Seção - Dīgha 2103 Seção de Pāthika - Dīgha	2201 Comentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2202 Comentário da Grande Seção - Dīgha 2203 Comentário da Seção de Pāthika - Dīgha	2301 Subcomentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2302 Subcomentário da Grande Seção - Dīgha 2303 Subcomentário da Seção de Pāthika - Dīgha 2304 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 1 2305 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 2
3101 Cinquenta Discursos Fundamentais - Majjhima 3102 Cinquenta Discursos Médios - Majjhima 3103 Cinquenta Discursos Superiores - Majjhima	3201 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 1 3202 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 2 3203 Comentário dos Cinquenta Médios 3204 Comentário dos Cinquenta Superiores	3301 Subcomentário dos Cinquenta Fundamentais 3302 Subcomentário dos Cinquenta Médios 3303 Subcomentário dos Cinquenta Superiores
4101 Seção com Versos - Saṃyutta 4102 Seção das Causas - Saṃyutta 4103 Seção dos Agregados - Saṃyutta 4104 Seção das Seis Bases dos Sentidos - Saṃyutta 4105 Grande Seção - Saṃyutta	4201 Comentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4202 Comentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4203 Comentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4204 Comentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4205 Comentário da Grande Seção - Saṃyutta	4301 Subcomentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4302 Subcomentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4303 Subcomentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4304 Subcomentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4305 Subcomentário da Grande Seção - Saṃyutta
5101 Grupos de Um - Aṅguttara 5102 Grupos de Dois - Aṅguttara 5103 Grupos de Três - Aṅguttara 5104 Grupos de Quatro - Aṅguttara 5105 Grupos de Cinco - Aṅguttara 5106 Grupos de Seis - Aṅguttara 5107 Grupos de Sete - Aṅguttara 5108 Grupos de Oito, etc. - Aṅguttara 5109 Grupos de Nove - Aṅguttara 5110 Grupos de Dez - Aṅguttara 5111 Grupos de Onze - Aṅguttara	5201 Comentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5202 Comentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5203 Comentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5204 Comentário dos Grupos de Oito, etc.	5301 Subcomentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5302 Subcomentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5303 Subcomentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5304 Subcomentário dos Grupos de Oito, etc.
6101 Pequena Leitura (Khuddakapāṭha) 6102 Versos do Dhamma (Dhammapada) 6103 Exclamações Inspiradas (Udāna) 6104 Assim Foi Dito (Itivuttaka) 6105 Coleção de Discursos (Suttanipāta) 6106 Histórias das Mansões Celestiais 6107 Histórias dos Fantasmas 6108 Versos dos Monges Anciãos 6109 Versos das Monjas Anciãs 6110 Histórias Passadas - Vol. 1 6111 Histórias Passadas - Vol. 2 6112 História dos Budas (Buddhavaṃsa) 6113 Cesto das Condutas (Cariyāpiṭaka) 6114 Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6115 Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6116 Grande Exposição (Mahāniddesa) 6117 Pequena Exposição (Cūḷaniddesa) 6118 Caminho da Discriminação Analítica 6119 O Guia (Nettippakaraṇa) 6120 As Perguntas de Milinda 6121 Instrução do Cesto (Peṭakopadesa)	6201 Comentário da Pequena Leitura 6202 Comentário do Dhammapada - Vol. 1 6203 Comentário do Dhammapada - Vol. 2 6204 Comentário do Udāna 6205 Comentário do Itivuttaka 6206 Comentário do Suttanipāta - Vol. 1 6207 Comentário do Suttanipāta - Vol. 2 6208 Comentário das Histórias das Mansões 6209 Comentário das Histórias dos Fantasmas 6210 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 1 6211 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 2 6212 Comentário dos Versos das Monjas 6213 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 1 6214 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 2 6215 Comentário da História dos Budas 6216 Comentário do Cesto das Condutas 6217 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6218 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6219 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 3 6220 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 4 6221 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 5 6222 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 6 6223 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 7 6224 Comentário da Grande Exposição 6225 Comentário da Pequena Exposição 6226 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 1 6227 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 2 6228 Comentário do Guia	6301 Subcomentário do Guia 6302 Elucidação do Guia
7101 Enumeração dos Fenômenos (Dhammasaṅgaṇī) 7102 Análise (Vibhaṅga) 7103 Discurso sobre os Elementos (Dhātukathā) 7104 Designação das Pessoas (Puggalapaññatti) 7105 Pontos da Discussão (Kathāvatthu) 7106 O Livro dos Pares - Vol. 1 7107 O Livro dos Pares - Vol. 2 7108 O Livro dos Pares - Vol. 3 7109 Condições de Originação - Vol. 1 7110 Condições de Originação - Vol. 2 7111 Condições de Originação - Vol. 3 7112 Condições de Originação - Vol. 4 7113 Condições de Originação - Vol. 5	7201 Comentário da Enumeração dos Fenômenos 7202 Comentário que Dissipa a Confusão 7203 Comentário dos Cinco Tratados	7301 Subcomentário Principal da Enumeração dos Fenômenos 7302 Subcomentário Principal da Análise 7303 Subcomentário Principal dos Cinco Tratados 7304 Subcomentário Secundário da Enumeração dos Fenômenos 7305 Subcomentário Secundário dos Cinco Tratados 7306 Introdução ao Abhidhamma - Análise de Nome e Forma 7307 Compêndio do Abhidhamma 7308 Antigo Subcomentário da Introdução ao Abhidhamma 7309 Matriz do Abhidhamma

русский
Палийский канон	Комментарии	Субкомментарии	Другое
1101 Параджика-пали 1102 Пачиттия-пали 1103 Махавагга-пали (Виная) 1104 Чулавагга-пали 1105 Паривара-пали	1201 Параджиканда-аттхакатха-1 1202 Параджиканда-аттхакатха-2 1203 Пачиттия-аттхакатха 1204 Махавагга-аттхакатха (Виная) 1205 Чулавагга-аттхакатха 1206 Паривара-аттхакатха	1301 Сараттхадипани-тика-1 1302 Сараттхадипани-тика-2 1303 Сараттхадипани-тика-3	1401 Двематика-пали 1402 Винаясангаха-аттхакатха 1403 Ваджирабуддхи-тика 1404 Вимативинодани-тика-1 1405 Вимативинодани-тика-2 1406 Винаяланкара-тика-1 1407 Винаяланкара-тика-2 1408 Канкхавитаранипурана-тика 1409 Винаявиниччая-уттаравиниччая 1410 Винаявиниччая-тика-1 1411 Винаявиниччая-тика-2 1412 Пачиттиядийоджана-пали 1413 Кхуддасиккха-муласиккха 8401 Висуддхимагга-1 8402 Висуддхимагга-2 8403 Висуддхимагга-махатика-1 8404 Висуддхимагга-махатика-2 8405 Висуддхимагга-ниданакатха 8406 Дигханикая (пу-ви) 8407 Мадджхиманикая (пу-ви) 8408 Самъюттаникая (пу-ви) 8409 Ангуттараникая (пу-ви) 8410 Винаяпитака (пу-ви) 8411 Абхидхаммапитака (пу-ви) 8412 Аттхакатха (пу-ви) 8413 Нируттидипани 8414 Параматтхадипани Сангахамахатикапатха 8415 Анудипанипатха 8416 Паттхануддеса дипанипатха 8417 Намаккаратика 8418 Махапанамапатха 8419 Лаккханато буддхатхоманагатха 8420 Сутавандана 8421 Камаланджали 8422 Джиналанкара 8423 Паджамадху 8424 Буддхагунагатхавали 8425 Чулагантхавамса 8427 Сасанавамса 8426 Махавамса 8429 Моггалланабьякарана 8428 Каччаянабьякарана 8430 Садданитиппакарана (падамала) 8431 Садданитиппакарана (дхатумала) 8432 Падарупасиддхи 8433 Могалланапанчика 8434 Пайогасиддхипатха 8435 Вуттодаяпатха 8436 Абхидханаппадипикапатха 8437 Абхидханаппадипикатика 8438 Субодхаланкарапатха 8439 Субодхаланкаратика 8440 Балаватара гантхипадаттхавиниччаясара 8446 Кавидаппананити 8447 Нитиманджари 8445 Дхамманити 8444 Махараханити 8441 Локанити 8442 Суттантанити 8443 Сурассатинити 8450 Чанакьянити 8448 Нарадаккхадипани 8449 Чатурараккхадипани 8451 Расавахини 8452 Симависодханипатха 8453 Вессантарагити 8454 Моггаллана вуттививаранапанчика 8455 Тхупавамса 8456 Датхавамса 8457 Дхатупатхавиласиния 8458 Дхатувамса 8459 Хаттхаванагаллавихаравамса 8460 Джиначаритая 8461 Джинавамсадипа 8462 Телакатахагатха 8463 Милидатика 8464 Падаманджари 8465 Падасадхана 8466 Саддабиндупакарана 8467 Каччаянадхатуманджуса 8468 Самантакутаваннана
2101 Силаккхандхавагга-пали 2102 Махавагга-пали (Дигха) 2103 Патхикавагга-пали	2201 Силаккхандхавагга-аттхакатха 2202 Махавагга-аттхакатха (Дигха) 2203 Патхикавагга-аттхакатха	2301 Силаккхандхавагга-тика 2302 Махавагга-тика (Дигха) 2303 Патхикавагга-тика 2304 Силаккхандхавагга-абхинаватика-1 2305 Силаккхандхавагга-абхинаватика-2
3101 Мулапаннаса-пали 3102 Мадджхимапаннаса-пали 3103 Упарипаннаса-пали	3201 Мулапаннаса-аттхакатха-1 3202 Мулапаннаса-аттхакатха-2 3203 Мадджхимапаннаса-аттхакатха 3204 Упарипаннаса-аттхакатха	3301 Мулапаннаса-тика 3302 Мадджхимапаннаса-тика 3303 Упарипаннаса-тика
4101 Сагатхавагга-пали 4102 Ниданавагга-пали 4103 Кхандхавагга-пали 4104 Салаятанавагга-пали 4105 Махавагга-пали (Самъютта)	4201 Сагатхавагга-аттхакатха 4202 Ниданавагга-аттхакатха 4203 Кхандхавагга-аттхакатха 4204 Салаятанавагга-аттхакатха 4205 Махавагга-аттхакатха (Самъютта)	4301 Сагатхавагга-тика 4302 Ниданавагга-тика 4303 Кхандхавагга-тика 4304 Салаятанавагга-тика 4305 Махавагга-тика (Самъютта)
5101 Экаканипата-пали 5102 Дуканипата-пали 5103 Тиканипата-пали 5104 Чатукканипата-пали 5105 Панчаканипата-пали 5106 Чхакканипата-пали 5107 Саттаканипата-пали 5108 Аттхакадинипата-пали 5109 Наваканипата-пали 5110 Дасаканипата-пали 5111 Экадасаканипата-пали	5201 Экаканипата-аттхакатха 5202 Дука-тика-чатукканипата-аттхакатха 5203 Панчака-чхакка-саттаканипата-аттхакатха 5204 Аттхакадинипата-аттхакатха	5301 Экаканипата-тика 5302 Дука-тика-чатукканипата-тика 5303 Панчака-чхакка-саттаканипата-тика 5304 Аттхакадинипата-тика
6101 Кхуддакапатха-пали 6102 Дхаммапада-пали 6103 Удана-пали 6104 Итивуттака-пали 6105 Суттанипата-пали 6106 Виманаваттху-пали 6107 Петаваттху-пали 6108 Тхерагатха-пали 6109 Тхеригатха-пали 6110 Ападана-пали-1 6111 Ападана-пали-2 6112 Буддхавамса-пали 6113 Чарияпитака-пали 6114 Джатака-пали-1 6115 Джатака-пали-2 6116 Маханиддеса-пали 6117 Чуланиддеса-пали 6118 Патисамбхидамагга-пали 6119 Неттиппакарана-пали 6120 Милиндапаньха-пали 6121 Петакопадеса-пали	6201 Кхуддакапатха-аттхакатха 6202 Дхаммапада-аттхакатха-1 6203 Дхаммапада-аттхакатха-2 6204 Удана-аттхакатха 6205 Итивуттака-аттхакатха 6206 Суттанипата-аттхакатха-1 6207 Суттанипата-аттхакатха-2 6208 Виманаваттху-аттхакатха 6209 Петаваттху-аттхакатха 6210 Тхерагатха-аттхакатха-1 6211 Тхерагатха-аттхакатха-2 6212 Тхеригатха-аттхакатха 6213 Ападана-аттхакатха-1 6214 Ападана-аттхакатха-2 6215 Буддхавамса-аттхакатха 6216 Чарияпитака-аттхакатха 6217 Джатака-аттхакатха-1 6218 Джатака-аттхакатха-2 6219 Джатака-аттхакатха-3 6220 Джатака-аттхакатха-4 6221 Джатака-аттхакатха-5 6222 Джатака-аттхакатха-6 6223 Джатака-аттхакатха-7 6224 Маханиддеса-аттхакатха 6225 Чуланиддеса-аттхакатха 6226 Патисамбхидамагга-аттхакатха-1 6227 Патисамбхидамагга-аттхакатха-2 6228 Неттиппакарана-аттхакатха	6301 Неттиппакарана-тика 6302 Неттивибхавини
7101 Дхаммасангани-пали 7102 Вибханга-пали 7103 Дхатукатха-пали 7104 Пуггалапаннятти-пали 7105 Катхаваттху-пали 7106 Ямака-пали-1 7107 Ямака-пали-2 7108 Ямака-пали-3 7109 Паттхана-пали-1 7110 Паттхана-пали-2 7111 Паттхана-пали-3 7112 Паттхана-пали-4 7113 Паттхана-пали-5	7201 Дхаммасангани-аттхакатха 7202 Саммохивинодани-аттхакатха 7203 Панчапакарана-аттхакатха	7301 Дхаммасангани-мулатика 7302 Вибханга-мулатика 7303 Панчапакарана-мулатика 7304 Дхаммасангани-анутика 7305 Панчапакарана-анутика 7306 Абхидхаммаватаро-намарупапариччхедо 7307 Абхидхамматтхасангахо 7308 Абхидхаммаватара-пуранатика 7309 Абхидхаммаматика-пали

සිංහල
පාලි කැනනය	විවරණ	අටුවා	වෙනත්
1101 පාරාජික පාළි 1102 පාචිත්තිය පාළි 1103 මහාවග්ග පාළි (විනය) 1104 චූළවග්ග පාළි 1105 පරිවාර පාළි	1201 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-1 1202 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-2 1203 පාචිත්තිය අට්ඨකථා 1204 මහාවග්ග අට්ඨකථා (විනය) 1205 චූළවග්ග අට්ඨකථා 1206 පරිවාර අට්ඨකථා	1301 සාරත්ථදීපනී ටීකා-1 1302 සාරත්ථදීපනී ටීකා-2 1303 සාරත්ථදීපනී ටීකා-3	1401 ද්වෙමාතිකාපාළි 1402 විනයසංගහ අට්ඨකථා 1403 වජිරබුද්ධි ටීකා 1404 විමතිවිනෝදනී ටීකා-1 1405 විමතිවිනෝදනී ටීකා-2 1406 විනයාලංකාර ටීකා-1 1407 විනයාලංකාර ටීකා-2 1408 කඞ්ඛාවිතරණීපුරාණ ටීකා 1409 විනයවිනිච්ඡය-උත්තරවිනිච්ඡය 1410 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-1 1411 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-2 1412 පාචිත්යාදියෝජනාපාළි 1413 ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා 8401 විසුද්ධිමග්ග-1 8402 විසුද්ධිමග්ග-2 8403 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-1 8404 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-2 8405 විසුද්ධිමග්ග නිදානකථා 8406 දීඝනිකාය (පු-වි) 8407 මජ්ඣිමනිකාය (පු-වි) 8408 සංයුත්තනිකාය (පු-වි) 8409 අඞ්ගුත්තරනිකාය (පු-වි) 8410 විනයපිටක (පු-වි) 8411 අභිධම්මපිටක (පු-වි) 8412 අට්ඨකථා (පු-වි) 8413 නිරුත්තිදීපනී 8414 පරමත්ථදීපනී සඞ්ගහමහාටීකාපාඨ 8415 අනුදීපනීපාඨ 8416 පට්ඨානුද්දේස දීපනීපාඨ 8417 නමක්කාරටීකා 8418 මහාපණාමපාඨ 8419 ලක්ඛණාතෝ බුද්ධථෝමනාගාථා 8420 සුතවන්දනා 8421 කමලාඤ්ජලි 8422 ජිනාලඞ්කාර 8423 පජ්ජමධු 8424 බුද්ධගුණගාථාවලී 8425 චූළගන්ථවංස 8427 සාසනවංස 8426 මහාවංස 8429 මොග්ගල්ලානබ්යාකරණං 8428 කච්චායනබ්යාකරණං 8430 සද්දනීතිප්පකරණං (පදමාලා) 8431 සද්දනීතිප්පකරණං (ධාතුමාලා) 8432 පදරූපසිද්ධි 8433 මොග්ගල්ලානපඤ්චිකා 8434 පයෝගසිද්ධිපාඨ 8435 වුත්තෝදයපාඨ 8436 අභිධානප්පදීපිකාපාඨ 8437 අභිධානප්පදීපිකාටීකා 8438 සුබෝධාලඞ්කාරපාඨ 8439 සුබෝධාලඞ්කාරටීකා 8440 බාලාවතාර ගණ්ඨිපදත්ථවිනිච්ඡයසාර 8446 කවිදප්පණනීති 8447 නීතිමඤ්ජරී 8445 ධම්මනීති 8444 මහාරහනීති 8441 ලෝකනීති 8442 සුත්තන්තනීති 8443 සූරස්සතිනීති 8450 චාණක්යනීති 8448 නරදක්ඛදීපනී 8449 චතුරාරක්ඛදීපනී 8451 රසවාහිනී 8452 සීමවිසෝධනීපාඨ 8453 වෙස්සන්තරගීති 8454 මොග්ගල්ලාන වුත්තිවිවරණපඤ්චිකා 8455 ථූපවංස 8456 දාඨාවංස 8457 ධාතුපාඨවිලාසිනියා 8458 ධාතුවංස 8459 හත්ථවනගල්ලවිහාරවංස 8460 ජිනචරිතය 8461 ජිනවංසදීපං 8462 තේලකටාහගාථා 8463 මිලිදටීකා 8464 පදමඤ්ජරී 8465 පදසාධනං 8466 සද්දබින්දුපකරණං 8467 කච්චායනධාතුමඤ්ජුසා 8468 සාමන්තකූටවණ්ණනා
2101 සීලක්ඛන්ධවග්ග පාළි 2102 මහාවග්ග පාළි (දීඝ) 2103 පාථිකවග්ග පාළි	2201 සීලක්ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 2202 මහාවග්ග අට්ඨකථා (දීඝ) 2203 පාථිකවග්ග අට්ඨකථා	2301 සීලක්ඛන්ධවග්ග ටීකා 2302 මහාවග්ග ටීකා (දීඝ) 2303 පාථිකවග්ග ටීකා 2304 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-1 2305 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-2
3101 මූලපණ්ණාස පාළි 3102 මජ්ඣිමපණ්ණාස පාළි 3103 උපරිපණ්ණාස පාළි	3201 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-1 3202 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-2 3203 මජ්ඣිමපණ්ණාස අට්ඨකථා 3204 උපරිපණ්ණාස අට්ඨකථා	3301 මූලපණ්ණාස ටීකා 3302 මජ්ඣිමපණ්ණාස ටීකා 3303 උපරිපණ්ණාස ටීකා
4101 සගාථාවග්ග පාළි 4102 නිදානවග්ග පාළි 4103 ඛන්ධවග්ග පාළි 4104 සළායතනවග්ග පාළි 4105 මහාවග්ග පාළි (සංයුත්ත)	4201 සගාථාවග්ග අට්ඨකථා 4202 නිදානවග්ග අට්ඨකථා 4203 ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 4204 සළායතනවග්ග අට්ඨකථා 4205 මහාවග්ග අට්ඨකථා (සංයුත්ත)	4301 සගාථාවග්ග ටීකා 4302 නිදානවග්ග ටීකා 4303 ඛන්ධවග්ග ටීකා 4304 සළායතනවග්ග ටීකා 4305 මහාවග්ග ටීකා (සංයුත්ත)
5101 එකකනිපාත පාළි 5102 දුකනිපාත පාළි 5103 තිකනිපාත පාළි 5104 චතුක්කනිපාත පාළි 5105 පඤ්චකනිපාත පාළි 5106 ඡක්කනිපාත පාළි 5107 සත්තකනිපාත පාළි 5108 අට්ඨකාදිනිපාත පාළි 5109 නවකනිපාත පාළි 5110 දසකනිපාත පාළි 5111 එකාදසකනිපාත පාළි	5201 එකකනිපාත අට්ඨකථා 5202 දුක-තික-චතුක්කනිපාත අට්ඨකථා 5203 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත අට්ඨකථා 5204 අට්ඨකාදිනිපාත අට්ඨකථා	5301 එකකනිපාත ටීකා 5302 දුක-තික-චතුක්කනිපාත ටීකා 5303 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත ටීකා 5304 අට්ඨකාදිනිපාත ටීකා
6101 ඛුද්දකපාඨ පාළි 6102 ධම්මපද පාළි 6103 උදාන පාළි 6104 ඉතිවුත්තක පාළි 6105 සුත්තනිපාත පාළි 6106 විමානවත්ථු පාළි 6107 පේතවත්ථු පාළි 6108 ථේරගාථා පාළි 6109 ථේරීගාථා පාළි 6110 අපදාන පාළි-1 6111 අපදාන පාළි-2 6112 බුද්ධවංස පාළි 6113 චරියාපිටක පාළි 6114 ජාතක පාළි-1 6115 ජාතක පාළි-2 6116 මහානිද්දේස පාළි 6117 චූළනිද්දේස පාළි 6118 පටිසම්භිදාමග්ග පාළි 6119 නෙත්තිප්පකරණ පාළි 6120 මිලින්දපඤ්හ පාළි 6121 පේටකෝපදේස පාළි	6201 ඛුද්දකපාඨ අට්ඨකථා 6202 ධම්මපද අට්ඨකථා-1 6203 ධම්මපද අට්ඨකථා-2 6204 උදාන අට්ඨකථා 6205 ඉතිවුත්තක අට්ඨකථා 6206 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-1 6207 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-2 6208 විමානවත්ථු අට්ඨකථා 6209 පේතවත්ථු අට්ඨකථා 6210 ථේරගාථා අට්ඨකථා-1 6211 ථේරගාථා අට්ඨකථා-2 6212 ථේරීගාථා අට්ඨකථා 6213 අපදාන අට්ඨකථා-1 6214 අපදාන අට්ඨකථා-2 6215 බුද්ධවංස අට්ඨකථා 6216 චරියාපිටක අට්ඨකථා 6217 ජාතක අට්ඨකථා-1 6218 ජාතක අට්ඨකථා-2 6219 ජාතක අට්ඨකථා-3 6220 ජාතක අට්ඨකථා-4 6221 ජාතක අට්ඨකථා-5 6222 ජාතක අට්ඨකථා-6 6223 ජාතක අට්ඨකථා-7 6224 මහානිද්දේස අට්ඨකථා 6225 චූළනිද්දේස අට්ඨකථා 6226 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-1 6227 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-2 6228 නෙත්තිප්පකරණ අට්ඨකථා	6301 නෙත්තිප්පකරණ ටීකා 6302 නෙත්තිවිභාවිනී
7101 ධම්මසංගණී පාළි 7102 විභඞ්ග පාළි 7103 ධාතුකථා පාළි 7104 පුග්ගලපඤ්ඤත්ති පාළි 7105 කථාවත්ථු පාළි 7106 යමක පාළි-1 7107 යමක පාළි-2 7108 යමක පාළි-3 7109 පට්ඨාන පාළි-1 7110 පට්ඨාන පාළි-2 7111 පට්ඨාන පාළි-3 7112 පට්ඨාන පාළි-4 7113 පට්ඨාන පාළි-5	7201 ධම්මසංගණි අට්ඨකථා 7202 සම්මෝහවිනෝදනී අට්ඨකථා 7203 පඤ්චපකරණ අට්ඨකථා	7301 ධම්මසංගණී-මූලටීකා 7302 විභඞ්ග-මූලටීකා 7303 පඤ්චපකරණ-මූලටීකා 7304 ධම්මසංගණී-අනුටීකා 7305 පඤ්චපකරණ-අනුටීකා 7306 අභිධම්මාවතාරෝ-නාමරූපපරිච්ඡේදෝ 7307 අභිධම්මත්ථසංගහෝ 7308 අභිධම්මාවතාර-පුරාණටීකා 7309 අභිධම්මමාතිකාපාළි

Español
El Canon Pali	Los Comentarios	Los Subcomentarios	Otros
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi
1 นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส Homenaje a aquel Bienaventurado, el Merecedor, el Perfectamente Iluminado por sí mismo. องฺคุตฺตรนิกาโย Aṅguttara Nikāya สตฺตกนิปาตปาฬิ Sattaka Nipāta Pāḷi (Libro de los Sietes) ปฐมปณฺณาสกํ Primeros cincuenta discursos ๑. ธนวคฺโค 1. Capítulo sobre la Riqueza (Dhana Vagga) ๑. ปฐมปิยสุตฺตํ 1. Primer discurso sobre ser amado ๑. เอวํ [Pg.395] เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ภิกฺขโว’’ติ. ‘‘ภทนฺเต’’ติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ – 1. Esto he oído: En una ocasión, el Bienaventurado residía en Sāvatthī, en el Bosque de Jeta, en el monasterio de Anāthapiṇḍika. Allí, el Bienaventurado se dirigió a los monjes diciendo: “Monjes”. “Señor”, respondieron aquellos monjes al Bienaventurado. El Bienaventurado dijo lo siguiente: ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ สพฺรหฺมจารีนํ อปฺปิโย จ โหติ อมนาโป จ อครุ จ อภาวนีโย จ. กตเมหิ สตฺตหิ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ลาภกาโม จ โหติ, สกฺการกาโม จ โหติ, อนวญฺญตฺติกาโม จ โหติ, อหิริโก จ โหติ, อโนตฺตปฺปี จ, ปาปิจฺโฉ จ, มิจฺฉาทิฏฺฐิ จ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ สพฺรหฺมจารีนํ อปฺปิโย จ โหติ อมนาโป จ อครุ จ อภาวนีโย จ. “Monjes, el monje que posee siete cualidades no es amado, ni es agradable, ni es respetado, ni es estimado por sus compañeros de vida santa. ¿Cuáles son esas siete? Aquí, monjes, un monje desea ganancias, desea honores, desea fama (no ser menospreciado), no tiene vergüenza moral, no tiene temor moral, tiene malos deseos y posee una visión incorrecta. Monjes, el monje que posee estas siete cualidades no es amado, ni es agradable, ni es respetado, ni es estimado por sus compañeros de vida santa.” ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ สพฺรหฺมจารีนํ ปิโย จ โหติ, มนาโป จ ครุ จ ภาวนีโย จ. กตเมหิ สตฺตหิ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น ลาภกาโม จ โหติ, น สกฺการกาโม จ โหติ, น อนวญฺญตฺติกาโม จ โหติ, หิริมา จ โหติ, โอตฺตปฺปี จ, อปฺปิจฺโฉ [Pg.396] จ, สมฺมาทิฏฺฐิ จ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ สพฺรหฺมจารีนํ ปิโย จ โหติ มนาโป จ ครุ จ ภาวนีโย จา’’ติ. ปฐมํ. “Monjes, el monje que posee siete cualidades es amado, agradable, respetado y estimado por sus compañeros de vida santa. ¿Cuáles son esas siete? Aquí, monjes, un monje no desea ganancias, no desea honores, no desea fama (no ser menospreciado), tiene vergüenza moral, tiene temor moral, tiene pocos deseos y posee una visión correcta. Monjes, el monje que posee estas siete cualidades es amado, agradable, respetado y estimado por sus compañeros de vida santa”. Esto dijo el Bienaventurado. Primero. ๒. ทุติยปิยสุตฺตํ 2. Segundo discurso sobre ser amado ๒. ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ สพฺรหฺมจารีนํ อปฺปิโย จ โหติ อมนาโป จ อครุ จ อภาวนีโย จ. กตเมหิ สตฺตหิ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ลาภกาโม จ โหติ, สกฺการกาโม จ โหติ, อนวญฺญตฺติกาโม จ โหติ, อหิริโก จ โหติ, อโนตฺตปฺปี จ, อิสฺสุกี จ, มจฺฉรี จ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ สพฺรหฺมจารีนํ อปฺปิโย จ โหติ อมนาโป จ อครุ จ อภาวนีโย จ. 2. “Monjes, el monje que posee siete cualidades no es amado, ni es agradable, ni es respetado, ni es estimado por sus compañeros de vida santa. ¿Cuáles son esas siete? Aquí, monjes, un monje desea ganancias, desea honores, desea fama (no ser menospreciado), no tiene vergüenza moral, no tiene temor moral, es envidioso y es mezquino. Monjes, el monje que posee estas siete cualidades no es amado, ni es agradable, ni es respetado, ni es estimado por sus compañeros de vida santa.” ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ+? สพฺรหฺมจารีนํ ปิโย จ โหติ มนาโป จ ครุ จ ภาวนีโย จ. กตเมหิ สตฺตหิ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น ลาภกาโม จ โหติ, น สกฺการกาโม จ โหติ, น อนวญฺญตฺติกาโม จ โหติ, หิริมา จ โหติ, โอตฺตปฺปี จ, อนิสฺสุกี จ, อมจฺฉรี จ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ สพฺรหฺมจารีนํ ปิโย จ โหติ มนาโป จ ครุ จ ภาวนีโย จา’’ติ. ทุติยํ. “Monjes, ¿quién es el monje que posee siete cualidades y es amado, agradable, respetado y estimado por sus compañeros de vida santa? ¿Cuáles son esas siete? Aquí, monjes, un monje no desea ganancias, no desea honores, no desea fama (no ser menospreciado), tiene vergüenza moral, tiene temor moral, no es envidioso y no es mezquino. Monjes, el monje que posee estas siete cualidades es amado, agradable, respetado y estimado por sus compañeros de vida santa”. Esto dijo el Bienaventurado. Segundo. ๓. สํขิตฺตพลสุตฺตํ 3. Discurso breve sobre los poderes ๓. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม…เป… สตฺติมานิ, ภิกฺขเว, พลานิ. กตมานิ สตฺต? สทฺธาพลํ, วีริยพลํ, หิรีพลํ, โอตฺตปฺปพลํ, สติพลํ, สมาธิพลํ, ปญฺญาพลํ. อิมานิ โข, ภิกฺขเว, สตฺต พลานีติ. 3. Esto he oído: En una ocasión, el Bienaventurado residía en Sāvatthī, en el Bosque de Jeta, en el monasterio de Anāthapiṇḍika… monjes, hay estos siete poderes. ¿Cuáles son los siete? El poder de la fe, el poder de la energía, el poder de la vergüenza moral, el poder del temor moral, el poder de la atención plena, el poder de la concentración y el poder de la sabiduría. Estos, monjes, son los siete poderes. ‘‘สทฺธาพลํ วีริยญฺจ, หิรี โอตฺตปฺปิยํ พลํ; สติพลํ สมาธิ จ, ปญฺญา เว สตฺตมํ พลํ; เอเตหิ พลวา ภิกฺขุ, สุขํ ชีวติ ปณฺฑิโต; “El poder de la fe y la energía, el poder de la vergüenza y el temor moral; el poder de la atención plena y la concentración, y la sabiduría como el séptimo poder; dotado con estos poderes, el monje sabio vive felizmente. ‘‘โยนิโส [Pg.397] วิจิเน ธมฺมํ, ปญฺญายตฺถํ วิปสฺสติ; ปชฺโชตสฺเสว นิพฺพานํ, วิโมกฺโข โหติ เจตโส’’ติ. ตติยํ; Debe investigar el Dhamma con atención sabia, y ver su significado a través de la sabiduría; como la extinción de una lámpara, así es la liberación de su mente”. Tercero. ๔. วิตฺถตพลสุตฺตํ 4. Discurso detallado sobre los poderes ๔. ‘‘สตฺติมานิ, ภิกฺขเว, พลานิ. กตมานิ สตฺต? สทฺธาพล, วีริยพลํ, หิรีพลํ, โอตฺตปฺปพลํ, สติพลํ, สมาธิพลํ, ปญฺญาพลํ. 4. “Monjes, hay estos siete poderes. ¿Cuáles son los siete? El poder de la fe, el poder de la energía, el poder de la vergüenza moral, el poder del temor moral, el poder de la atención plena, el poder de la concentración y el poder de la sabiduría. ‘‘กตมญฺจ, ภิกฺขเว, สทฺธาพลํ? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก สทฺโธ โหติ, สทฺทหติ ตถาคตสฺส โพธึ – ‘อิติปิ โส ภควา อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ…เป… สตฺถา เทวมนุสฺสานํ พุทฺโธ ภควา’ติ. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, สทฺธาพลํ. ¿Y qué es, monjes, el poder de la fe? Aquí, monjes, un noble discípulo tiene fe, confía en el despertar del Tathāgata así: ‘Tal es el Bienaventurado: digno, perfectamente iluminado... maestro de dioses y humanos, el Despierto, el Bienaventurado’. Esto, monjes, se llama el poder de la fe. ‘‘กตมญฺจ, ภิกฺขเว, วีริยพลํ? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อารทฺธวีริโย วิหรติ อกุสลานํ ธมฺมานํ ปหานาย, กุสลานํ ธมฺมานํ อุปสมฺปทาย, ถามวา ทฬฺหปรกฺกโม อนิกฺขิตฺตธุโร กุสเลสุ ธมฺเมสุ. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, วีริยพลํ. ¿Y qué es, monjes, el poder de la energía? Aquí, monjes, un noble discípulo vive con energía aplicada para el abandono de los estados perjudiciales y para el logro de los estados beneficiosos; es firme, de gran esfuerzo y no descuida su deber respecto a los estados beneficiosos. Esto, monjes, se llama el poder de la energía. ‘‘กตมญฺจ, ภิกฺขเว, หิรีพลํ? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก หิริมา โหติ, หิรียติ กายทุจฺจริเตน วจีทุจฺจริเตน มโนทุจฺจริเตน, หิรียติ ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ สมาปตฺติยา. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, หิรีพลํ. ¿Y qué es, monjes, el poder de la vergüenza moral? Aquí, monjes, un noble discípulo posee vergüenza moral; se avergüenza de la mala conducta corporal, la mala conducta verbal y la mala conducta mental; se avergüenza de caer en estados malos y perjudiciales. Esto, monjes, se llama el poder de la vergüenza moral. ‘‘กตมญฺจ, ภิกฺขเว, โอตฺตปฺปพลํ? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก โอตฺตปฺปี โหติ, โอตฺตปฺปติ กายทุจฺจริเตน วจีทุจฺจริเตน มโนทุจฺจริเตน, โอตฺตปฺปติ ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ สมาปตฺติยา. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, โอตฺตปฺปพลํ. ¿Y qué es, monjes, el poder del temor moral? Aquí, monjes, un noble discípulo posee temor moral; teme la mala conducta corporal, la mala conducta verbal y la mala conducta mental; teme caer en estados malos y perjudiciales. Esto, monjes, se llama el poder del temor moral. ‘‘กตมญฺจ, ภิกฺขเว, สติพลํ? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก สติมา โหติ ปรเมน สติเนปกฺเกน สมนฺนาคโต จิรกตมฺปิ จิรภาสิตมฺปิ สริตา อนุสฺสริตา. อิทํ, วุจฺจติ, ภิกฺขเว, สติพลํ. ¿Y qué es, monjes, el poder de la atención plena? Aquí, monjes, un noble discípulo es atento, dotado de la más suprema atención y discernimiento; es capaz de recordar y rememorar lo que se hizo o se dijo hace mucho tiempo. Esto, monjes, se llama el poder de la atención plena. ‘‘กตมญฺจ, ภิกฺขเว, สมาธิพลํ? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก วิวิจฺเจว กาเมหิ…เป… จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, สมาธิพลํ. ¿Y qué es, monjes, el poder de la concentración? Aquí, monjes, un noble discípulo, alejado de los placeres sensuales… alcanza y permanece en el cuarto jhāna. Esto, monjes, se llama el poder de la concentración. ‘‘กตมญฺจ[Pg.398], ภิกฺขเว, ปญฺญาพลํ? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก ปญฺญวา โหติ อุทยตฺถคามินิยา ปญฺญาย สมนฺนาคโต อริยาย นิพฺเพธิกาย สมฺมา ทุกฺขกฺขยคามินิยา. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, ปญฺญาพลํ. อิมานิ โข, ภิกฺขเว, สตฺต พลานีติ. ¿Y qué es, monjes, el poder de la sabiduría? Aquí, monjes, un noble discípulo es sabio; posee la sabiduría que discierne el surgir y el cesar, que es noble y penetrante, y que conduce correctamente al fin del sufrimiento. Esto, monjes, se llama el poder de la sabiduría. Estos, monjes, son los siete poderes”. ‘‘สทฺธาพลํ วีริยญฺจ, หิรี โอตฺตปฺปิยํ พลํ; สติพลํ สมาธิ จ, ปญฺญา เว สตฺตมํ พลํ; เอเตหิ พลวา ภิกฺขุ, สุขํ ชีวติ ปณฺฑิโต. “El poder de la fe y la energía, el poder de la vergüenza y el temor moral; el poder de la atención plena y la concentración, y la sabiduría como el séptimo poder; dotado con estos poderes, el monje sabio vive felizmente. ‘‘โยนิโส วิจิเน ธมฺมํ, ปญฺญายตฺถํ วิปสฺสติ; ปชฺโชตสฺเสว นิพฺพานํ, วิโมกฺโข โหติ เจตโส’’ติ. จตุตฺถํ; Debe investigar el Dhamma con atención sabia, y ver su significado a través de la sabiduría; como la extinción de una lámpara, así es la liberación de su mente”. Cuarto. ๕. สํขิตฺตธนสุตฺตํ 5. Discurso breve sobre la riqueza ๕. ‘‘สตฺติมานิ, ภิกฺขเว, ธนานิ. กตมานิ สตฺต? สทฺธาธนํ, สีลธนํ, หิรีธนํ, โอตฺตปฺปธนํ, สุตธนํ, จาคธนํ, ปญฺญาธนํ. อิมานิ โข, ภิกฺขเว, สตฺต ธนานีติ. 5. “Monjes, existen estos siete tesoros. ¿Cuáles son los siete? El tesoro de la fe, el tesoro de la virtud, el tesoro de la vergüenza moral, el tesoro del temor moral, el tesoro del conocimiento, el tesoro de la generosidad y el tesoro de la sabiduría. Estos, monjes, son los siete tesoros”. ‘‘สทฺธาธนํ สีลธนํ, หิรี โอตฺตปฺปิยํ ธนํ; สุตธนญฺจ จาโค จ, ปญฺญา เว สตฺตมํ ธนํ. “El tesoro de la fe, el tesoro de la virtud, el tesoro de la vergüenza y el temor moral; el tesoro del conocimiento y la generosidad, siendo la sabiduría el séptimo tesoro”. ‘‘ยสฺส เอเต ธนา อตฺถิ, อิตฺถิยา ปุริสสฺส วา; อทลิทฺโทติ ตํ อาหุ, อโมฆํ ตสฺส ชีวิตํ. “Quien posea estos tesoros, ya sea mujer o sea hombre, de tal persona se dice que no es pobre y que su vida no ha sido en vano”. ‘‘ตสฺมา สทฺธญฺจ สีลญฺจ, ปสาทํ ธมฺมทสฺสนํ; อนุยุญฺเชถ เมธาวี, สรํ พุทฺธาน สาสน’’นฺติ. ปญฺจมํ; “Por lo tanto, la persona sabia, recordando la enseñanza de los Budas, debe dedicarse a cultivar la fe, la virtud, la confianza y la visión del Dhamma”. Quinto discurso. ๖. วิตฺถตธนสุตฺตํ 6. Vitthata-dhana-sutta: Discurso detallado sobre los tesoros ๖. ‘‘สตฺติมานิ, ภิกฺขเว, ธนานิ. กตมานิ สตฺต? สทฺธาธนํ, สีลธนํ, หิรีธนํ, โอตฺตปฺปธนํ, สุตธนํ, จาคธนํ, ปญฺญาธนํ. 6. “Monjes, existen estos siete tesoros. ¿Cuáles son los siete? El tesoro de la fe, el tesoro de la virtud, el tesoro de la vergüenza moral, el tesoro del temor moral, el tesoro del conocimiento, el tesoro de la generosidad y el tesoro de la sabiduría”. ‘‘กตมญฺจ, ภิกฺขเว, สทฺธาธนํ? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก สทฺโธ โหติ, สทฺทหติ ตถาคตสฺส โพธึ – ‘อิติปิ โส ภควา อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ…เป… พุทฺโธ ภควา’ติ. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, สทฺธาธนํ. “¿Y qué es, monjes, el tesoro de la fe? En este sentido, monjes, el noble discípulo tiene fe, confía en el despertar del Tathāgata así: ‘Por esta razón, aquel Bienaventurado es un Arahat, perfectamente iluminado por sí mismo... (pasaje abreviado)... Buda y Bienaventurado’. Esto, monjes, se llama el tesoro de la fe”. ‘‘กตมญฺจ[Pg.399], ภิกฺขเว, สีลธนํ? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต โหติ…เป… สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐานา ปฏิวิรโต โหติ. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, สีลธนํ. “¿Y qué es, monjes, el tesoro de la virtud? En este sentido, monjes, el noble discípulo se abstiene de matar seres vivos... (pasaje abreviado)... se abstiene del consumo de bebidas fermentadas y destiladas que causan la negligencia. Esto, monjes, se llama el tesoro de la virtud”. ‘‘กตมญฺจ, ภิกฺขเว, หิรีธนํ? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก หิรีมา โหติ, หิรียติ กายทุจฺจริเตน วจีทุจฺจริเตน มโนทุจฺจริเตน, หิรียติ ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ สมาปตฺติยา. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, หิรีธนํ. “¿Y qué es, monjes, el tesoro de la vergüenza moral? En este sentido, monjes, el noble discípulo posee vergüenza moral; siente vergüenza de la mala conducta corporal, de la mala conducta verbal y de la mala conducta mental; siente vergüenza de cometer estados perjudiciales y no saludables. Esto, monjes, se llama el tesoro de la vergüenza moral”. ‘‘กตมญฺจ, ภิกฺขเว, โอตฺตปฺปธนํ? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก โอตฺตปฺปี โหติ, โอตฺตปฺปติ กายทุจฺจริเตน วจีทุจฺจริเตน มโนทุจฺจริเตน, โอตฺตปฺปติ ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ สมาปตฺติยา. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, โอตฺตปฺปธนํ. “¿Y qué es, monjes, el tesoro del temor moral? En este sentido, monjes, el noble discípulo posee temor moral; teme las consecuencias de la mala conducta corporal, de la mala conducta verbal y de la mala conducta mental; teme cometer estados perjudiciales y no saludables. Esto, monjes, se llama el tesoro del temor moral”. ‘‘กตมญฺจ, ภิกฺขเว, สุตธนํ? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก พหุสฺสุโต โหติ สุตธโร สุตสนฺนิจโย. เย เต ธมฺมา อาทิกลฺยาณา มชฺเฌกลฺยาณา ปริโยสานกลฺยาณา สาตฺถํ สพฺยญฺชนํ, เกวลปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ อภิวทนฺติ. ตถารูปาสฺส ธมฺมา พหุสฺสุตา โหนฺติ ธาตา วจสา ปริจิตา มนสานุเปกฺขิตา ทิฏฺฐิยา สุปฺปฏิวิทฺธา. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, สุตธนํ. “¿Y qué es, monjes, el tesoro del conocimiento? En este sentido, monjes, el noble discípulo posee un gran conocimiento, retiene lo aprendido y lo acumula. Aquellas enseñanzas que son bellas en el inicio, bellas en el medio y bellas en el final, que expresan en espíritu y en letra la vida santa de perfección absoluta y pureza total; tales enseñanzas son por él escuchadas extensamente, retenidas, dominadas verbalmente, examinadas mentalmente y bien penetradas mediante el discernimiento. Esto, monjes, se llama el tesoro del conocimiento”. ‘‘กตมญฺจ, ภิกฺขเว, จาคธนํ? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก วิคตมลมจฺเฉเรน เจตสา อคารํ อชฺฌาวสติ มุตฺตจาโค ปยตปาณิ โวสฺสคฺครโต ยาจโยโค ทานสํวิภาครโต. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, จาคธนํ. “¿Y qué es, monjes, el tesoro de la generosidad? En este sentido, monjes, el noble discípulo vive en su hogar con el corazón libre de la mancha de la tacañería, siendo desprendido, de manos abiertas, deleitándose en la renuncia, dispuesto a las peticiones y complacido en compartir lo que da. Esto, monjes, se llama el tesoro de la generosidad”. ‘‘กตมญฺจ, ภิกฺขเว, ปญฺญาธนํ? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก ปญฺญวา โหติ…เป… สมฺมา ทุกฺขกฺขยคามินิยา. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, ปญฺญาธนํ. อิมานิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตธนานีติ. “¿Y qué es, monjes, el tesoro de la sabiduría? En este sentido, monjes, el noble discípulo es sabio... (pasaje abreviado)... posee la sabiduría que conduce rectamente a la destrucción del sufrimiento. Esto, monjes, se llama el tesoro de la sabiduría. Estos, monjes, son los siete tesoros”. ‘‘สทฺธาธนํ สีลธนํ, หิรี โอตฺตปฺปิยํ ธนํ; สุตธนญฺจ จาโค จ, ปญฺญา เว สตฺตมํ ธนํ. “El tesoro de la fe, el tesoro de la virtud, el tesoro de la vergüenza y el temor moral; el tesoro del conocimiento y la generosidad, siendo la sabiduría el séptimo tesoro”. ‘‘ยสฺส เอเต ธนา อตฺถิ, อิตฺถิยา ปุริสสฺส วา; อทลิทฺโทติ ตํ อาหุ, อโมฆํ ตสฺส ชีวิตํ. “Quien posea estos tesoros, ya sea mujer o sea hombre, de tal persona se dice que no es pobre y que su vida no ha sido en vano”. ‘‘ตสฺมา สทฺธญฺจ สีลญฺจ, ปสาทํ ธมฺมทสฺสนํ; อนุยุญฺเชถ เมธาวี, สรํ พุทฺธาน สาสน’’นฺติ. ฉฏฺฐํ; “Por lo tanto, la persona sabia, recordando la enseñanza de los Budas, debe dedicarse a cultivar la fe, la virtud, la confianza y la visión del Dhamma”. Sexto discurso. ๗. อุคฺคสุตฺตํ 7. Ugga-sutta: El discurso a Ugga ๗. อถ [Pg.400] โข อุคฺโค ราชมหามตฺโต เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อุคฺโค ราชมหามตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ – 7. En una ocasión, Ugga, el gran ministro del rey, se acercó al Bienaventurado; tras acercarse y saludarlo respetuosamente, se sentó a un lado. Una vez sentado, el gran ministro Ugga le dijo al Bienaventurado: ‘‘อจฺฉริยํ, ภนฺเต, อพฺภุตํ, ภนฺเต! ยาว อฑฺโฒ จายํ, ภนฺเต, มิคาโร โรหเณยฺโย ยาว มหทฺธโน ยาว มหาโภโค’’ติ. ‘‘กีว อฑฺโฒ ปนุคฺค, มิคาโร โรหเณยฺโย, กีว มหทฺธโน, กีว มหาโภโค’’ติ? ‘‘สตํ, ภนฺเต, สตสหสฺสานํ หิรญฺญสฺส, โก ปน วาโท รูปิยสฺสา’’ติ! ‘‘อตฺถิ โข เอตํ, อุคฺค, ธนํ เนตํ ‘นตฺถี’ติ วทามีติ. ตญฺจ โข เอตํ, อุคฺค, ธนํ สาธารณํ อคฺคินา อุทเกน ราชูหิ โจเรหิ อปฺปิเยหิ ทายาเทหิ. สตฺต โข อิมานิ, อุคฺค, ธนานิ อสาธารณานิ อคฺคินา อุทเกน ราชูหิ โจเรหิ อปฺปิเยหิ ทายาเทหิ. กตมานิ สตฺต? สทฺธาธนํ, สีลธนํ, หิรีธนํ, โอตฺตปฺปธนํ, สุตธนํ, จาคธนํ, ปญฺญาธนํ. อิมานิ โข, อุคฺค, สตฺต ธนานิ อสาธารณานิ อคฺคินา อุทเกน ราชูหิ โจเรหิ อปฺปิเยหิ ทายาเทหีติ. “¡Es maravilloso, Señor! ¡Es asombroso, Señor! Qué inmensamente rico es este Migāra, nieto de Rohaṇa; ¡cuántos tesoros y cuántas posesiones tiene!”. “¿Y qué tan rico es Ugga, ese Migāra, nieto de Rohaṇa? ¿Cuántos tesoros y posesiones tiene?”. “Tiene, Señor, cien veces cien mil de oro; ¡qué decir entonces de su plata!”. “Ugga, ese tipo de riqueza ciertamente existe, no digo que no exista. Sin embargo, Ugga, esa riqueza es compartida con el fuego, el agua, los reyes, los ladrones y los herederos no queridos. En cambio, Ugga, estos siete tesoros no son compartidos con el fuego, el agua, los reyes, los ladrones ni los herederos no queridos. ¿Cuáles son los siete? El tesoro de la fe, el tesoro de la virtud, el tesoro de la vergüenza moral, el tesoro del temor moral, el tesoro del conocimiento, el tesoro de la generosidad y el tesoro de la sabiduría. Estos siete tesoros, Ugga, no son compartidos con el fuego, el agua, los reyes, los ladrones ni los herederos no queridos”. ‘‘สทฺธาธนํ สีลธนํ, หิรี โอตฺตปฺปิยํ ธนํ; สุตธนญฺจ จาโค จ, ปญฺญา เว สตฺตมํ ธนํ. “El tesoro de la fe, el tesoro de la virtud, el tesoro de la vergüenza y el temor moral; el tesoro del conocimiento y la generosidad, siendo la sabiduría el séptimo tesoro”. ‘‘ยสฺส เอเต ธนา อตฺถิ, อิตฺถิยา ปุริสสฺส วา; ส เว มหทฺธโน โลเก, อเชยฺโย เทวมานุเส. “Quien posea estos tesoros, ya sea mujer o sea hombre, esa persona es verdaderamente rica en el mundo e invencible para dioses y humanos”. ‘‘ตสฺมา สทฺธญฺจ สีลญฺจ, ปสาทํ ธมฺมทสฺสนํ; อนุยุญฺเชถ เมธาวี, สรํ พุทฺธาน สาสน’’นฺติ. สตฺตมํ; “Por lo tanto, la persona sabia, recordando la enseñanza de los Budas, debe dedicarse a cultivar la fe, la virtud, la confianza y la visión del Dhamma”. Séptimo discurso. ๘. สํโยชนสุตฺตํ 8. Saṃyojana-sutta: Discurso sobre los grilletes ๘. ‘‘สตฺติมานิ, ภิกฺขเว, สํโยชนานิ. กตมานิ สตฺต? อนุนยสํโยชนํ, ปฏิฆสํโยชนํ, ทิฏฺฐิสํโยชนํ, วิจิกิจฺฉาสํโยชนํ, มานสํโยชนํ, ภวราคสํโยชนํ, อวิชฺชาสํโยชนํ. อิมานิ โข, ภิกฺขเว, สตฺต สํโยชนานี’’ติ. อฏฺฐมํ. 8. “Monjes, existen estos siete grilletes. ¿Cuáles son los siete? El grillete de la atracción, el grillete de la aversión, el grillete de los puntos de vista, el grillete de la duda, el grillete del orgullo, el grillete del deseo por la existencia y el grillete de la ignorancia. Estos, monjes, son los siete grilletes”. Octavo discurso. ๙. ปหานสุตฺตํ 9. Pahāna-sutta: Discurso sobre el abandono ๙. ‘‘สตฺตนฺนํ[Pg.401], ภิกฺขเว, สํโยชนานํ ปหานาย สมุจฺเฉทาย พฺรหฺมจริยํ วุสฺสติ. กตเมสํ สตฺตนฺนํ? อนุนยสํโยชนสฺส ปหานาย สมุจฺเฉทาย พฺรหฺมจริยํ วุสฺสติ, ปฏิฆสํโยชนสฺส…เป… ทิฏฺฐิสํโยชนสฺส… วิจิกิจฺฉาสํโยชนสฺส… มานสํโยชนสฺส… ภวราคสํโยชนสฺส … อวิชฺชาสํโยชนสฺส ปหานาย สมุจฺเฉทาย พฺรหฺมจริยํ วุสฺสติ. อิเมสํ โข, ภิกฺขเว, สตฺตนฺนํ สํโยชนานํ ปหานาย สมุจฺเฉทาย พฺรหฺมจริยํ วุสฺสติ. ยโต จ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน อนุนยสํโยชนํ ปหีนํ โหติ อุจฺฉินฺนมูลํ ตาลาวตฺถุกตํ อนภาวํ กตํ อายตึ อนุปฺปาทธมฺมํ. ปฏิฆสํโยชนํ…เป… ทิฏฺฐิสํโยชนํ… วิจิกิจฺฉาสํโยชนํ… มานสํโยชนํ… ภวราคสํโยชนํ… อวิชฺชาสํโยชนํ ปหีนํ โหติ อุจฺฉินฺนมูลํ ตาลาวตฺถุกตํ อนภาวํ กตํ อายตึ อนุปฺปาทธมฺมํ. อยํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อจฺเฉจฺฉิ ตณฺหํ, วิวตฺตยิ สํโยชนํ, สมฺมา มานาภิสมยา อนฺตมกาสิ ทุกฺขสฺสา’’ติ. นวมํ. 9. “Monjes, la vida santa se vive para el abandono y la erradicación de siete grilletes. ¿De cuáles siete? Se vive la vida santa para el abandono y la erradicación del grillete de la atracción, del grillete de la aversión... del grillete de los puntos de vista... del grillete de la duda... del grillete del orgullo... del grillete del deseo por la existencia... del grillete de la ignorancia. Monjes, por el abandono y la erradicación de estos siete grilletes es que se vive la vida santa. Monjes, cuando un monje ha abandonado el grillete de la atracción, habiéndolo cortado de raíz, convertido en un tocón de palmera, eliminado de modo que ya no esté sujeto a surgir en el futuro; cuando ha abandonado el grillete de la aversión... el grillete de los puntos de vista... el grillete de la duda... el grillete del orgullo... el grillete del deseo por la existencia... el grillete de la ignorancia, habiéndolo cortado de raíz, convertido en un tocón de palmera, eliminado de modo que ya no esté sujeto a surgir en el futuro; entonces, monjes, de este monje se dice que ha cortado el deseo, ha deshecho el grillete y, mediante la plena comprensión del orgullo, ha puesto fin al sufrimiento”. ๑๐. มจฺฉริยสุตฺตํ 10. Discurso sobre la Mezquindad ๑๐. ‘‘สตฺติมานิ, ภิกฺขเว, สํโยชนานิ. กตมานิ สตฺต? อนุนยสํโยชนํ, ปฏิฆสํโยชนํ, ทิฏฺฐิสํโยชนํ, วิจิกิจฺฉาสํโยชนํ, มานสํโยชนํ, อิสฺสาสํโยชนํ, มจฺฉริยสํโยชนํ. อิมานิ โข, ภิกฺขเว, สตฺต สํโยชนานี’’ติ. ทสมํ. 10. “Monjes, hay estos siete grilletes. ¿Cuáles siete? El grillete de la atracción, el grillete de la aversión, el grillete de los puntos de vista, el grillete de la duda, el grillete del orgullo, el grillete de la envidia y el grillete de la mezquindad. Estos son, monjes, los siete grilletes”. ธนวคฺโค ปฐโม. El primer capítulo: Capítulo sobre la Riqueza. ตสฺสุทฺทานํ – El resumen de este es: ทฺเว ปิยานิ พลํ ธนํ, สํขิตฺตญฺเจว วิตฺถตํ; อุคฺคํ สํโยชนญฺเจว, ปหานํ มจฺฉริเยน จาติ. Dos sobre lo querido, los poderes, la riqueza, tanto en forma breve como detallada; Ugga, el grillete, el abandono y con la mezquindad. ๒. อนุสยวคฺโค 2. Capítulo sobre las Tendencias Subyacentes ๑. ปฐมอนุสยสุตฺตํ 1. Primer Discurso sobre las Tendencias Subyacentes ๑๑. ‘‘สตฺติเม, ภิกฺขเว, อนุสยา. กตเม สตฺต? กามราคานุสโย, ปฏิฆานุสโย, ทิฏฺฐานุสโย, วิจิกิจฺฉานุสโย, มานานุสโย, ภวราคานุสโย[Pg.402], อวิชฺชานุสโย. อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต อนุสยา’’ติ. ปฐมํ. 11. “Monjes, hay estas siete tendencias subyacentes. ¿Cuáles siete? La tendencia subyacente al deseo sensual, la tendencia subyacente a la aversión, la tendencia subyacente a los puntos de vista, la tendencia subyacente a la duda, la tendencia subyacente al orgullo, la tendencia subyacente al deseo por la existencia y la tendencia subyacente a la ignorancia. Estas son, monjes, las siete tendencias subyacentes”. ๒. ทุติยอนุสยสุตฺตํ 2. Segundo Discurso sobre las Tendencias Subyacentes ๑๒. ‘‘สตฺตนฺนํ, ภิกฺขเว, อนุสยานํ ปหานาย สมุจฺเฉทาย พฺรหฺมจริยํ วุสฺสติ. กตเมสํ สตฺตนฺนํ? กามราคานุสยสฺส ปหานาย สมุจฺเฉทาย พฺรหฺมจริยํ วุสฺสติ, ปฏิฆานุสยสฺส…เป… ทิฏฺฐานุสยสฺส… วิจิกิจฺฉานุสยสฺส… มานานุสยสฺส… ภวราคานุสยสฺส… อวิชฺชานุสยสฺส ปหานาย สมุจฺเฉทาย พฺรหฺมจริยํ วุสฺสติ. อิเมสํ โข, ภิกฺขเว, สตฺตนฺนํ อนุสยานํ ปหานาย สมุจฺเฉทาย พฺรหฺมจริยํ วุสฺสติ. 12. “Monjes, la vida santa se vive para el abandono y la erradicación de siete tendencias subyacentes. ¿De cuáles siete? Se vive la vida santa para el abandono y la erradicación de la tendencia subyacente al deseo sensual, de la tendencia subyacente a la aversión... de la tendencia subyacente a los puntos de vista... de la tendencia subyacente a la duda... de la tendencia subyacente al orgullo... de la tendencia subyacente al deseo por la existencia... de la tendencia subyacente a la ignorancia. Monjes, por el abandono y la erradicación de estas siete tendencias subyacentes es que se vive la vida santa. ‘‘ยโต จ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน กามราคานุสโย ปหีโน โหติ อุจฺฉินฺนมูโล ตาลาวตฺถุกโต อนภาวํกโต อายตึ อนุปฺปาทธมฺโม. ปฏิฆานุสโย…เป… ทิฏฺฐานุสโย… วิจิกิจฺฉานุสโย… มานานุสโย… ภวราคานุสโย… อวิชฺชานุสโย ปหีโน โหติ อุจฺฉินฺนมูโล ตาลาวตฺถุกโต อนภาวํกโต อายตึ อนุปฺปาทธมฺโม. อยํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อจฺเฉจฺฉิ ตณฺหํ, วิวตฺตยิ สํโยชนํ, สมฺมา มานาภิสมยา อนฺตมกาสิ ทุกฺขสฺสา’’ติ. ทุติยํ. Monjes, cuando un monje ha abandonado la tendencia subyacente al deseo sensual, habiéndola cortado de raíz, convertido en un tocón de palmera, eliminado de modo que ya no esté sujeto a surgir en el futuro; cuando ha abandonado la tendencia subyacente a la aversión... la tendencia subyacente a los puntos de vista... la tendencia subyacente a la duda... la tendencia subyacente al orgullo... la tendencia subyacente al deseo por la existencia... la tendencia subyacente a la ignorancia, habiéndola cortado de raíz, convertido en un tocón de palmera, eliminado de modo que ya no esté sujeto a surgir en el futuro; entonces, monjes, de este monje se dice que ha cortado el deseo, ha deshecho el grillete y, mediante la plena comprensión del orgullo, ha puesto fin al sufrimiento”. ๓. กุลสุตฺตํ 3. Discurso sobre la Familia ๑๓. ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, องฺเคหิ สมนฺนาคตํ กุลํ อนุปคนฺตฺวา วา นาลํ อุปคนฺตุํ, อุปคนฺตฺวา วา นาลํ อุปนิสีทิตุํ. กตเมหิ สตฺตหิ? น มนาเปน ปจฺจุฏฺเฐนฺติ, น มนาเปน อภิวาเทนฺติ, น มนาเปน อาสนํ เทนฺติ, สนฺตมสฺส ปริคุหนฺติ, พหุกมฺปิ โถกํ เทนฺติ, ปณีตมฺปิ ลูขํ เทนฺติ, อสกฺกจฺจํ เทนฺติ โน สกฺกจฺจํ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ องฺเคหิ สมนฺนาคตํ กุลํ อนุปคนฺตฺวา วา นาลํ อุปคนฺตุํ, อุปคนฺตฺวา วา นาลํ อุปนิสีทิตุํ. 13. “Monjes, no es apropiado acercarse a una familia que posea siete factores, o si se ha acercado, no es apropiado sentarse con ella. ¿Con cuáles siete? No se levantan con agrado para recibir, no saludan con agrado, no ofrecen un asiento con agrado, ocultan lo que poseen, teniendo mucho dan poco, teniendo lo refinado dan lo tosco, y dan sin respeto, no con respeto. Monjes, no es apropiado acercarse a una familia que posea estos siete factores, o si se ha acercado, no es apropiado sentarse con ella. ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, องฺเคหิ สมนฺนาคตํ กุลํ อนุปคนฺตฺวา วา อลํ อุปคนฺตุํ, อุปคนฺตฺวา วา อลํ อุปนิสีทิตุํ. กตเมหิ สตฺตหิ? มนาเปน ปจฺจุฏฺเฐนฺติ, มนาเปน อภิวาเทนฺติ, มนาเปน อาสนํ เทนฺติ, สนฺตมสฺส น ปริคุหนฺติ, พหุกมฺปิ พหุกํ เทนฺติ, ปณีตมฺปิ ปณีตํ เทนฺติ, สกฺกจฺจํ เทนฺติ โน อสกฺกจฺจํ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ องฺเคหิ สมนฺนาคตํ กุลํ อนุปคนฺตฺวา วา อลํ อุปคนฺตุํ, อุปคนฺตฺวา วา อลํ อุปนิสีทิตุ’’นฺติ. ตติยํ. Monjes, es apropiado acercarse a una familia que posea siete factores, o si se ha acercado, es apropiado sentarse con ella. ¿Con cuáles siete? Se levantan con agrado para recibir, saludan con agrado, ofrecen un asiento con agrado, no ocultan lo que poseen, teniendo mucho dan mucho, teniendo lo refinado dan lo refinado, y dan con respeto, no sin respeto. Monjes, es apropiado acercarse a una familia que posea estos siete factores, o si se ha acercado, es apropiado sentarse con ella”. ๔. ปุคฺคลสุตฺตํ 4. Discurso sobre las Personas ๑๔. ‘‘สตฺติเม[Pg.403], ภิกฺขเว, ปุคฺคลา อาหุเนยฺยา ปาหุเนยฺยา ทกฺขิเณยฺยา อญฺชลิกรณียา อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส. กตเม สตฺต? อุภโตภาควิมุตฺโต, ปญฺญาวิมุตฺโต, กายสกฺขี, ทิฏฺฐิปฺปตฺโต, สทฺธาวิมุตฺโต, ธมฺมานุสารี, สทฺธานุสารี. อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต ปุคฺคลา อาหุเนยฺยา ปาหุเนยฺยา ทกฺขิเณยฺยา อญฺชลิกรณียา อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺสา’’ติ. จตุตฺถํ. 14. “Monjes, estas siete personas son dignas de ofrendas, dignas de hospitalidad, dignas de donaciones, dignas de saludo respetuoso, y son un campo de mérito supremo para el mundo. ¿Cuáles siete? El liberado de ambas maneras, el liberado por la sabiduría, el testigo corporal, el que ha alcanzado la visión, el liberado por la fe, el seguidor por el Dhamma y el seguidor por la fe. Estas siete personas, monjes, son dignas de ofrendas, dignas de hospitalidad, dignas de donaciones, dignas de saludo respetuoso, y son un campo de mérito supremo para el mundo”. ๕. อุทกูปมาสุตฺตํ 5. Discurso sobre el Símil del Agua ๑๕. ‘‘สตฺติเม, ภิกฺขเว, อุทกูปมา ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ. กตเม สตฺต? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล สกึ นิมุคฺโค นิมุคฺโคว โหติ; อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา นิมุชฺชติ; อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา ฐิโต โหติ; อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา วิปสฺสติ วิโลเกติ; อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา ปตรติ; อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา ปติคาธปฺปตฺโต โหติ; อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา ติณฺโณ โหติ ปารงฺคโต ถเล ติฏฺฐติ พฺราหฺมโณ. 15. “Monjes, existen y se encuentran en el mundo estas siete personas comparables al agua. ¿Cuáles siete? En este mundo, monjes, cierta persona se sumerge una vez y queda sumergida; en cambio, otra persona emerge y vuelve a sumergirse; otra emerge y se mantiene a flote; otra emerge, observa y mira a su alrededor; otra emerge y nada hacia adelante; otra emerge y alcanza suelo firme; y otra persona emerge, cruza, llega a la otra orilla y, como un brāhmaṇa, permanece en tierra firme. ‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล สกึ นิมุคฺโค นิมุคฺโคว โหติ? อิธ ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล สมนฺนาคโต โหติ เอกนฺตกาฬเกหิ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล สกึ นิมุคฺโค นิมุคฺโคว โหติ. ¿Y cómo, monjes, una persona se sumerge una vez y queda sumergida? En este mundo, monjes, cierta persona está dotada de estados perjudiciales que son enteramente negros. Así es, monjes, como una persona se sumerge una vez y queda sumergida”. ‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา นิมุชฺชติ? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชติ สาธุ สทฺธา กุสเลสุ ธมฺเมสุ, สาธุ หิรี…เป… สาธุ โอตฺตปฺปํ… สาธุ วีริยํ … สาธุ ปญฺญา กุสเลสุ ธมฺเมสูติ. ตสฺส สา สทฺธา เนว ติฏฺฐติ โน วฑฺฒติ หายติเยว, ตสฺส สา หิรี…เป… ตสฺส ตํ โอตฺตปฺปํ… ตสฺส ตํ วีริยํ… ตสฺส สา ปญฺญา เนว ติฏฺฐติ โน วฑฺฒติ หายติเยว. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา นิมุชฺชติ. “¿Y cómo, monjes, una persona, habiendo emergido, se sumerge? Aquí, monjes, cierta persona emerge: ‘Es buena la fe en los estados provechosos, es buena la vergüenza moral... es bueno el temor al error... es buena la energía... es buena la sabiduría en los estados provechosos’. Sin embargo, esa fe suya ni permanece ni crece, sino que solo disminuye; su vergüenza moral... su temor al error... su energía... su sabiduría ni permanece ni crece, sino que solo disminuye. Así, monjes, una persona, habiendo emergido, se sumerge.” ‘‘กถญฺจ[Pg.404], ภิกฺขเว, ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา ฐิโต โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชติ สาธุ สทฺธา กุสเลสุ ธมฺเมสุ, สาธุ หิรี…เป… สาธุ โอตฺตปฺปํ… สาธุ วีริยํ… สาธุ ปญฺญา กุสเลสุ ธมฺเมสูติ. ตสฺส สา สทฺธา เนว หายติ โน วฑฺฒติ ฐิตา โหติ. ตสฺส สา หิรี…เป… ตสฺส ตํ โอตฺตปฺปํ… ตสฺส ตํ วีริยํ… ตสฺส สา ปญฺญา เนว หายติ โน วฑฺฒติ ฐิตา โหติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา ฐิโต โหติ. “¿Y cómo, monjes, una persona, habiendo emergido, permanece firme? Aquí, monjes, cierta persona emerge: ‘Es buena la fe en los estados provechosos, es buena la vergüenza moral... es bueno el temor al error... es buena la energía... es buena la sabiduría en los estados provechosos’. Sin embargo, esa fe suya ni disminuye ni crece, sino que permanece firme; su vergüenza moral... su temor al error... su energía... su sabiduría ni disminuye ni crece, sino que permanece firme. Así, monjes, una persona, habiendo emergido, permanece firme.” ‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา วิปสฺสติ วิโลเกติ? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชติ สาธุ สทฺธา กุสเลสุ ธมฺเมสุ, สาธุ หิรี…เป… สาธุ โอตฺตปฺปํ… สาธุ วีริยํ… สาธุ ปญฺญา กุสเลสุ ธมฺเมสูติ. โส ติณฺณํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา โสตาปนฺโน โหติ อวินิปาตธมฺโม นิยโต สมฺโพธิปรายโณ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา วิปสฺสติ วิโลเกติ. “¿Y cómo, monjes, una persona, habiendo emergido, observa y mira a su alrededor? Aquí, monjes, cierta persona emerge: ‘Es buena la fe en los estados provechosos, es buena la vergüenza moral... es bueno el temor al error... es buena la energía... es buena la sabiduría en los estados provechosos’. Debido a la destrucción de los tres grilletes, esa persona se convierte en uno que ha entrado en la corriente (sotāpanna), que no está sujeto a la caída en estados de sufrimiento, que tiene un destino seguro y se dirige hacia el pleno despertar. Así, monjes, una persona, habiendo emergido, observa y mira a su alrededor.” ‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา ปตรติ? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชติ สาธุ สทฺธา กุสเลสุ ธมฺเมสุ, สาธุ หิรี…เป… สาธุ โอตฺตปฺปํ… สาธุ วีริยํ… สาธุ ปญฺญา กุสเลสุ ธมฺเมสูติ. โส ติณฺณํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา ราคโทสโมหานํ ตนุตฺตา สกทาคามี โหติ, สกิเทว อิมํ โลกํ อาคนฺตฺวา ทุกฺขสฺสนฺตํ กโรติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา ปตรติ. “¿Y cómo, monjes, una persona, habiendo emergido, nada hacia adelante? Aquí, monjes, cierta persona emerge: ‘Es buena la fe en los estados provechosos, es buena la vergüenza moral... es bueno el temor al error... es buena la energía... es buena la sabiduría en los estados provechosos’. Debido a la destrucción de los tres grilletes y a la atenuación de la codicia, el odio y la delusión, se convierte en uno que retorna una sola vez (sakadāgāmī) y que, regresando a este mundo solo una vez más, pone fin al sufrimiento. Así, monjes, una persona, habiendo emergido, nada hacia adelante.” ‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา ปติคาธปฺปตฺโต โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชติ สาธุ สทฺธา กุสเลสุ ธมฺเมสุ, สาธุ หิรี…เป… สาธุ โอตฺตปฺปํ… สาธุ วีริยํ… สาธุ ปญฺญา กุสเลสุ ธมฺเมสูติ. โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา โอปปาติโก โหติ ตตฺถ ปรินิพฺพายี อนาวตฺติธมฺโม ตสฺมา โลกา. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา ปติคาธปฺปตฺโต โหติ. “¿Y cómo, monjes, una persona, habiendo emergido, alcanza un punto de apoyo? Aquí, monjes, cierta persona emerge: ‘Es buena la fe en los estados provechosos, es buena la vergüenza moral... es bueno el temor al error... es buena la energía... es buena la sabiduría en los estados provechosos’. Debido a la destrucción de los cinco grilletes inferiores, nace espontáneamente en los reinos celestiales (opapātiko) y allí alcanza el Nibbana final, sin estar sujeto a regresar de aquel mundo. Así, monjes, una persona, habiendo emergido, alcanza un punto de apoyo.” ‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา ติณฺโณ โหติ ปารงฺคโต ถเล ติฏฺฐติ พฺราหฺมโณ. อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชติ สาธุ สทฺธา กุสเลสุ ธมฺเมสุ, สาธุ หิรี…เป… สาธุ โอตฺตปฺปํ… สาธุ วีริยํ… สาธุ ปญฺญา [Pg.405] กุสเลสุ ธมฺเมสูติ. โส อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ปุคฺคโล อุมฺมุชฺชิตฺวา ติณฺโณ โหติ ปารงฺคโต ถเล ติฏฺฐติ พฺราหฺมโณ. “¿Y cómo, monjes, una persona, habiendo emergido, cruza a la otra orilla y permanece en tierra firme, siendo un verdadero brahmán? Aquí, monjes, cierta persona emerge: ‘Es buena la fe en los estados provechosos, es buena la vergüenza moral... es bueno el temor al error... es buena la energía... es buena la sabiduría en los estados provechosos’. Debido a la destrucción de las impurezas (āsavas), habiendo conocido directamente por sí mismo, realiza y alcanza en esta misma vida la liberación de la mente y la liberación por la sabiduría que están libres de impurezas. Así, monjes, una persona, habiendo emergido, cruza a la otra orilla y permanece en tierra firme, siendo un verdadero brahmán.” ‘‘อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต อุทกูปมา ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมิ’’นฺติ. ปญฺจมํ. “Estos, monjes, son los siete tipos de personas comparadas con el agua que se encuentran presentes en el mundo”. Quinto discurso. ๖. อนิจฺจานุปสฺสีสุตฺตํ 6. Discurso sobre la contemplación de lo impermanente ๑๖. ‘‘สตฺติเม, ภิกฺขเว, ปุคฺคลา อาหุเนยฺยา ปาหุเนยฺยา ทกฺขิเณยฺยา อญฺชลิกรณียา อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส. กตเม สตฺต? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล สพฺพสงฺขาเรสุ อนิจฺจานุปสฺสี วิหรติ, อนิจฺจสญฺญี, อนิจฺจปฏิสํเวที สตตํ สมิตํ อพฺโพกิณฺณํ เจตสา อธิมุจฺจมาโน ปญฺญาย ปริโยคาหมาโน. โส อาสวานํ ขยา…เป… สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อยํ, ภิกฺขเว, ปฐโม ปุคฺคโล อาหุเนยฺโย ปาหุเนยฺโย ทกฺขิเณยฺโย อญฺชลิกรณีโย อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส. 16. “Monjes, estos siete tipos de personas son dignos de ofrendas, dignos de hospitalidad, dignos de donaciones, dignos de ser saludados con las manos unidas, y son un campo de mérito insuperable para el mundo. ¿Cuáles son los siete? Aquí, monjes, cierta persona vive contemplando lo impermanente en todas las formaciones (saṅkhāras), con la percepción de lo impermanente, experimentando lo impermanente, de manera constante, ininterrumpida y sin distracción, enfocando su mente y penetrando con sabiduría. Con la destrucción de las impurezas... habiendo realizado por sí mismo, alcanza y permanece en la liberación. Este, monjes, es el primer tipo de persona digno de ofrendas, digno de hospitalidad, digno de donaciones, digno de ser saludado con las manos unidas y un campo de mérito insuperable para el mundo.” ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล สพฺพสงฺขาเรสุ อนิจฺจานุปสฺสี วิหรติ, อนิจฺจสญฺญี, อนิจฺจปฏิสํเวที สตตํ สมิตํ อพฺโพกิณฺณํ เจตสา อธิมุจฺจมาโน ปญฺญาย ปริโยคาหมาโน. ตสฺส อปุพฺพํ อจริมํ อาสวปริยาทานญฺจ โหติ ชีวิตปริยาทานญฺจ. อยํ, ภิกฺขเว, ทุติโย ปุคฺคโล อาหุเนยฺโย…เป… อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส. “Además, monjes, aquí cierta persona vive contemplando lo impermanente en todas las formaciones... penetrando con sabiduría. Para él, la destrucción total de las impurezas y el fin de la vida ocurren simultáneamente. Este, monjes, es el segundo tipo de persona digno de ofrendas... y un campo de mérito insuperable para el mundo.” ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล สพฺพสงฺขาเรสุ อนิจฺจานุปสฺสี วิหรติ, อนิจฺจสญฺญี, อนิจฺจปฏิสํเวที สตตํ สมิตํ อพฺโพกิณฺณํ เจตสา อธิมุจฺจมาโน ปญฺญาย ปริโยคาหมาโน. โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา อนฺตราปรินิพฺพายี โหติ…เป… อุปหจฺจปรินิพฺพายี โหติ…เป… อสงฺขารปรินิพฺพายี โหติ…เป… สสงฺขารปรินิพฺพายี โหติ…เป… อุทฺธํโสโต โหติ อกนิฏฺฐคามี. อยํ, ภิกฺขเว, สตฺตโม ปุคฺคโล อาหุเนยฺโย ปาหุเนยฺโย ทกฺขิเณยฺโย อญฺชลิกรณีโย อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส. อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต ปุคฺคลา อาหุเนยฺยา ปาหุเนยฺยา ทกฺขิเณยฺยา อญฺชลิกรณียา อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺสา’’ติ. ฉฏฺฐํ. “Además, monjes, aquí cierta persona vive contemplando lo impermanente en todas las formaciones... penetrando con sabiduría. Debido a la destrucción de los cinco grilletes inferiores, se convierte en uno que alcanza el Nibbana en el intervalo (antarāparinibbāyī)... uno que alcanza el Nibbana después de haber pasado la mitad de su vida (upahaccaparinibbāyī)... uno que alcanza el Nibbana sin esfuerzo (asaṅkhāraparinibbāyī)... uno que alcanza el Nibbana con esfuerzo (sasaṅkhāraparinibbāyī)... o uno que fluye corriente arriba hacia el reino Akaniṭṭha (uddhaṃsoto akaniṭṭhagāmī). Este, monjes, es el séptimo tipo de persona digno de ofrendas, digno de hospitalidad, digno de donaciones, digno de ser saludado con las manos unidas y un campo de mérito insuperable para el mundo. Estos, monjes, son los siete tipos de personas dignos de ofrendas, dignos de hospitalidad, dignos de donaciones, dignos de ser saludados con las manos unidas y un campo de mérito insuperable para el mundo”. Sexto discurso. ๗. ทุกฺขานุปสฺสีสุตฺตํ 7. Discurso sobre la contemplación del sufrimiento ๑๗. สตฺติเม[Pg.406], ภิกฺขเว, ปุคฺคลา อาหุเนยฺยา…เป… อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส. กตเม สตฺต? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล สพฺพสงฺขาเรสุ ทุกฺขานุปสฺสี วิหรติ…เป…. สตฺตมํ. 17. “Monjes, estos siete tipos de personas son dignos de ofrendas... un campo de mérito insuperable para el mundo. ¿Cuáles son los siete? Aquí, monjes, cierta persona vive contemplando el sufrimiento en todas las formaciones... Séptimo discurso.” ๘. อนตฺตานุปสฺสีสุตฺตํ 8. Discurso sobre la contemplación del no-yo ๑๘. สพฺเพสุ ธมฺเมสุ อนตฺตานุปสฺสี วิหรติ…เป…. อฏฺฐมํ. 18. “Vive contemplando el no-yo en todos los fenómenos (dhammas)... Octavo discurso.” ๙. นิพฺพานสุตฺตํ 9. Discurso sobre el Nibbana ๑๙. ‘‘นิพฺพาเน สุขานุปสฺสี วิหรติ สุขสญฺญี สุขปฏิสํเวที สตตํ สมิตํ อพฺโพกิณฺณํ เจตสา อธิมุจฺจมาโน ปญฺญาย ปริโยคาหมาโน. โส อาสวานํ ขยา…เป… สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อยํ ภิกฺขเว, ปฐโม ปุคฺคโล อาหุเนยฺโย…เป… ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส. 19. “Vive contemplando la felicidad en el Nibbana, con la percepción de la felicidad, experimentando la felicidad, de manera constante, ininterrumpida y sin distracción, enfocando su mente y penetrando con sabiduría. Con la destrucción de las impurezas... habiendo realizado por sí mismo, alcanza y permanece en la liberación. Este, monjes, es el primer tipo de persona digno de ofrendas... un campo de mérito para el mundo.” ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล นิพฺพาเน สุขานุปสฺสี วิหรติ สุขสญฺญี สุขปฏิสํเวที สตตํ สมิตํ อพฺโพกิณฺณํ เจตสา อธิมุจฺจมาโน ปญฺญาย ปริโยคาหมาโน. ตสฺส อปุพฺพํ อจริมํ อาสวปริยาทานญฺจ โหติ ชีวิตปริยาทานญฺจ. อยํ, ภิกฺขเว, ทุติโย ปุคฺคโล อาหุเนยฺโย…เป… อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส. “Además, monjes, aquí cierta persona reside contemplando el Nibbāna como felicidad, con la percepción de felicidad y experimentando felicidad; resuelta con una mente constante, continua e imperturbable, penetrando en él con sabiduría. Para esta persona, la extinción de los contaminantes mentales y el fin de la vida ocurren simultáneamente. Esta, monjes, es la segunda persona que es digna de ofrendas... el campo de mérito insuperable para el mundo.” ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล นิพฺพาเน สุขานุปสฺสี วิหรติ สุขสญฺญี สุขปฏิสํเวที สตตํ สมิตํ อพฺโพกิณฺณํ เจตสา อธิมุจฺจมาโน ปญฺญาย ปริโยคาหมาโน. โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา อนฺตราปรินิพฺพายี โหติ…เป… อุปหจฺจปรินิพฺพายี โหติ…เป… อสงฺขารปรินิพฺพายี โหติ…เป… สสงฺขารปรินิพฺพายี โหติ…เป… อุทฺธํโสโต โหติ อกนิฏฺฐคามี. อยํ, ภิกฺขเว, สตฺตโม ปุคฺคโล อาหุเนยฺโย…เป… อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส. อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต ปุคฺคลา อาหุเนยฺยา…เป… อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺสา’’ติ. นวมํ. “Además, monjes, aquí cierta persona reside contemplando el Nibbāna como felicidad, con la percepción de felicidad y experimentando felicidad; resuelta con una mente constante, continua e imperturbable, penetrando en él con sabiduría. Con la destrucción total de los cinco grilletes inferiores, se convierte en uno que alcanza el Nibbāna en el intervalo... uno que alcanza el Nibbāna tras superar la mitad del tiempo... uno que alcanza el Nibbāna sin esfuerzo... uno que alcanza el Nibbāna con esfuerzo... uno que fluye hacia arriba hacia el reino Akaniṭṭha. Esta, monjes, es la séptima persona que es digna de ofrendas... el campo de mérito insuperable para el mundo. Estos, monjes, son las siete personas dignas de ofrendas... el campo de mérito insuperable para el mundo.” El noveno [Sutta]. ๑๐. นิทฺทสวตฺถุสุตฺตํ 10. Niddasavatthusuttaṃ (Sutta sobre las bases de la excelencia). ๒๐. ‘‘สตฺติมานิ[Pg.407], ภิกฺขเว, นิทฺทสวตฺถูนิ. กตมานิ สตฺต? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สิกฺขาสมาทาเน ติพฺพจฺฉนฺโท โหติ อายติญฺจ สิกฺขาสมาทาเน อวิคตเปโม, ธมฺมนิสนฺติยา ติพฺพจฺฉนฺโท โหติ อายติญฺจ ธมฺมนิสนฺติยา อวิคตเปโม, อิจฺฉาวินเย ติพฺพจฺฉนฺโท โหติ อายติญฺจ อิจฺฉาวินเย อวิคตเปโม, ปฏิสลฺลาเน ติพฺพจฺฉนฺโท โหติ อายติญฺจ ปฏิสลฺลาเน อวิคตเปโม, วีริยารมฺเภ ติพฺพจฺฉนฺโท โหติ อายติญฺจ วีริยารมฺเภ อวิคตเปโม, สติเนปกฺเก ติพฺพจฺฉนฺโท โหติ อายติญฺจ สติเนปกฺเก อวิคตเปโม, ทิฏฺฐิปฏิเวเธ ติพฺพจฺฉนฺโท โหติ อายติญฺจ ทิฏฺฐิปฏิเวเธ อวิคตเปโม. อิมานิ โข, ภิกฺขเว, สตฺต นิทฺทสวตฺถูนี’’ติ. ทสมํ. 20. “Monjes, existen estas siete bases de excelencia. ¿Cuáles siete? Aquí, monjes, un monje posee un deseo intenso por emprender el entrenamiento y un amor constante por el mismo en el futuro; posee un deseo intenso por el examen del Dhamma y un amor constante por el mismo en el futuro; posee un deseo intenso por la eliminación de los deseos y un amor constante por la misma en el futuro; posee un deseo intenso por el retiro solitario y un amor constante por el mismo en el futuro; posee un deseo intenso por el inicio de la energía y un amor constante por el mismo en el futuro; posee un deseo intenso por la atención plena y la prudencia, y un amor constante por las mismas en el futuro; posee un deseo intenso por la penetración de la visión correcta y un amor constante por la misma en el futuro. Estas, monjes, son las siete bases de excelencia.” El décimo [Sutta]. อนุสยวคฺโค ทุติโย. Finaliza el segundo capítulo: Anusayavaggo (Capítulo de las tendencias latentes). ตสฺสุทฺทานํ – Su resumen es el siguiente: ทุเว อนุสยา กุลํ, ปุคฺคลํ อุทกูปมํ; อนิจฺจํ ทุกฺขํ อนตฺตา จ, นิพฺพานํ นิทฺทสวตฺถุ จาติ. Dos sobre las tendencias latentes, el clan, la persona comparable al agua; lo impermanente, el sufrimiento, el no-yo, el Nibbāna y las bases de excelencia. ๓. วชฺชิสตฺตกวคฺโค 3. Vajjisattakavaggo (Capítulo de los siete principios de los Vajjis). ๑. สารนฺททสุตฺตํ 1. Sārandadasuttaṃ (Sutta de Sārandada). ๒๑. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา เวสาลิยํ วิหรติ สารนฺทเท เจติเย. อถ โข สมฺพหุลา ลิจฺฉวี เยน ภควา เตนุปสงฺกมึสุ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ. เอกมนฺตํ นิสินฺเน โข เต ลิจฺฉวี ภควา เอตทโวจ – ‘‘สตฺต โว, ลิจฺฉวี, อปริหานิเย ธมฺเม เทเสสฺสามิ. ตํ สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข เต ลิจฺฉวี ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ – 21. Esto he oído: En una ocasión, el Bienaventurado residía en Vesāli, en el santuario de Sārandada. Entonces, numerosos nobles Licchavis se acercaron a donde estaba el Bienaventurado; tras acercarse y saludar al Bienaventurado, se sentaron a un lado. Mientras estaban sentados allí, el Bienaventurado les dijo: 'Licchavis, os enseñaré siete principios que evitan la decadencia. Escuchad y prestad mucha atención; hablaré'. 'Sí, Señor', respondieron los Licchavis al Bienaventurado. El Bienaventurado dijo lo siguiente: ‘‘กตเม [Pg.408] จ, ลิจฺฉวี, สตฺต อปริหานิยา ธมฺมา? ยาวกีวญฺจ, ลิจฺฉวี, วชฺชี อภิณฺหํ สนฺนิปาตา ภวิสฺสนฺติ สนฺนิปาตพหุลา; วุทฺธิเยว, ลิจฺฉวี, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. “¿Y cuáles, Licchavis, son los siete principios que evitan la decadencia? Mientras los Vajjis se reúnan con frecuencia y celebren asambleas numerosas, Licchavis, es de esperar que prosperen y no que decaigan. (1)” ‘‘ยาวกีวญฺจ, ลิจฺฉวี, วชฺชี สมคฺคา สนฺนิปติสฺสนฺติ, สมคฺคา วุฏฺฐหิสฺสนฺติ, สมคฺคา วชฺชิกรณียานิ กริสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ลิจฺฉวี, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. “Mientras los Vajjis se reúnan en armonía, se dispersen en armonía y lleven a cabo los asuntos de los Vajjis en armonía, Licchavis, es de esperar que prosperen y no que decaigan. (2)” ‘‘ยาวกีวญฺจ, ลิจฺฉวี, วชฺชี อปญฺญตฺตํ น ปญฺญาเปสฺสนฺติ, ปญฺญตฺตํ น สมุจฺฉินฺทิสฺสนฺติ, ยถาปญฺญตฺเต โปราเณ วชฺชิธมฺเม สมาทาย วตฺติสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ลิจฺฉวี, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. “Mientras los Vajjis no promulguen lo que no ha sido decretado ni abolan lo que ya ha sido decretado, y sigan viviendo de acuerdo con las antiguas tradiciones de los Vajjis tal como fueron establecidas, Licchavis, es de esperar que prosperen y no que decaigan. (3)” ‘‘ยาวกีวญฺจ, ลิจฺฉวี, วชฺชี เย เต วชฺชีนํ วชฺชิมหลฺลกา เต สกฺกริสฺสนฺติ ครุํ กริสฺสนฺติ มาเนสฺสนฺติ ปูเชสฺสนฺติ, เตสญฺจ โสตพฺพํ มญฺญิสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ลิจฺฉวี, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. “Mientras los Vajjis honren, respeten, valoren y veneren a los ancianos entre los Vajjis, y consideren que sus palabras deben ser escuchadas, Licchavis, es de esperar que prosperen y no que decaigan. (4)” ‘‘ยาวกีวญฺจ, ลิจฺฉวี, วชฺชี ยา ตา กุลิตฺถิโย กุลกุมาริโย ตา น โอกสฺส ปสยฺห วาเสสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ลิจฺฉวี, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. “Mientras los Vajjis no retengan a las mujeres y jóvenes de sus clanes mediante la fuerza o el rapto para hacerlas vivir con ellos, Licchavis, es de esperar que prosperen y no que decaigan. (5)” ‘‘ยาวกีวญฺจ, ลิจฺฉวี, วชฺชี ยานิ ตานิ วชฺชีนํ วชฺชิเจติยานิ อพฺภนฺตรานิ เจว พาหิรานิ จ ตานิ สกฺกริสฺสนฺติ ครุํ กริสฺสนฺติ มาเนสฺสนฺติ ปูเชสฺสนฺติ, เตสญฺจ ทินฺนปุพฺพํ กตปุพฺพํ ธมฺมิกํ พลึ โน ปริหาเปสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ลิจฺฉวี, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. “Mientras los Vajjis honren, respeten, valoren y veneren los santuarios de los Vajjis, tanto los internos como los externos, y no permitan que decaigan las ofrendas legítimas que antes se daban y realizaban, Licchavis, es de esperar que prosperen y no que decaigan. (6)” ‘‘ยาวกีวญฺจ, ลิจฺฉวี, วชฺชีนํ อรหนฺเตสุ ธมฺมิกา รกฺขาวรณคุตฺติ สุสํวิหิตา ภวิสฺสติ – ‘กินฺติ อนาคตา จ อรหนฺโต วิชิตํ อาคจฺเฉยฺยุํ, อาคตา จ อรหนฺโต วิชิเต ผาสุํ วิหเรยฺยุ’นฺติ; วุทฺธิเยว, ลิจฺฉวี, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. “Mientras los Vajjis mantengan bien dispuesta la protección, el resguardo y el amparo legítimos para los Arahants, pensando: ‘¿Cómo podrían venir a nuestro reino los Arahants que aún no han venido? ¿Y cómo podrían vivir cómodamente en nuestro reino los Arahants que ya han venido?’, Licchavis, es de esperar que prosperen y no que decaigan. (7)” ‘‘ยาวกีวญฺจ, ลิจฺฉวี, อิเม สตฺต อปริหานิยา ธมฺมา วชฺชีสุ ฐสฺสนฺติ, อิเมสุ จ สตฺตสุ อปริหานิเยสุ ธมฺเมสุ วชฺชี สนฺทิสฺสิสฺสนฺติ ; วุทฺธิเยว, ลิจฺฉวี, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานี’’ติ. ปฐมํ. “Mientras estos siete principios que evitan la decadencia se mantengan entre los Vajjis y los Vajjis sean vistos practicando estos siete principios, Licchavis, es de esperar que prosperen y no que decaigan.” El primero [Sutta]. ๒. วสฺสการสุตฺตํ 2. Vassakārasuttaṃ (Sutta de Vassakāra). ๒๒. เอวํ [Pg.409] เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา ราชคเห วิหรติ คิชฺฌกูเฏ ปพฺพเต. เตน โข ปน สมเยน ราชา มาคโธ อชาตสตฺตุ เวเทหิปุตฺโต วชฺชี อภิยาตุกาโม โหติ. โส เอวมาห – ‘‘อหํ หิเม วชฺชี เอวํมหิทฺธิเก เอวํมหานุภาเว อุจฺเฉจฺฉามิ, วชฺชี วินาเสสฺสามิ, วชฺชี อนยพฺยสนํ อาปาเทสฺสามี’’ติ. 22. Esto he oído: En una ocasión, el Bienaventurado residía en Rājagaha, en el Monte de los Buitres. En aquel tiempo, el rey Ajātasattu de Magadha, el hijo de la reina Vedehī, deseaba atacar a los Vajjis. Él decía: 'Exterminaré a estos Vajjis, tan poderosos y majestuosos; destruiré a los Vajjis, los llevaré a la ruina y al desastre'.” อถ โข ราชา มาคโธ อชาตสตฺตุ เวเทหิปุตฺโต วสฺสการํ พฺราหฺมณํ มาคธมหามตฺตํ อามนฺเตสิ – ‘‘เอหิ ตฺวํ, พฺราหฺมณ, เยน ภควา เตนุปสงฺกม; อุปสงฺกมิตฺวา มม วจเนน ภควโต ปาเท สิรสา วนฺทาหิ, อปฺปาพาธํ อปฺปาตงฺกํ ลหุฏฺฐานํ พลํ ผาสุวิหารํ ปุจฺฉ – ‘ราชา, ภนฺเต, มาคโธ อชาตสตฺตุ เวเทหิปุตฺโต ภควโต ปาเท สิรสา วนฺทติ, อปฺปาพาธํ อปฺปาตงฺกํ ลหุฏฺฐานํ พลํ ผาสุวิหารํ ปุจฺฉตี’ติ. เอวญฺจ วเทหิ – ‘ราชา, ภนฺเต, มาคโธ อชาตสตฺตุ เวเทหิปุตฺโต วชฺชี อภิยาตุกาโม. โส เอวมาห – ‘อหํ หิเม วชฺชี เอวํมหิทฺธิเก เอวํมหานุภาเว อุจฺเฉจฺฉามิ, วชฺชี วินาเสสฺสามิ, วชฺชี อนยพฺยสนํ อาปาเทสฺสามี’ติ. ยถา เต ภควา พฺยากโรติ, ตํ สาธุกํ อุคฺคเหตฺวา มม อาโรเจยฺยาสิ. น หิ ตถาคตา วิตถํ ภณนฺตี’’ติ. En aquel tiempo, el rey de Magadha, Ajātasattu, hijo de la reina Vedehī, se dirigió al brahmán Vassakāra, gran ministro de Magadha: "Ven, brahmán, dirígete hacia donde se encuentra el Bienaventurado; al llegar, en mi nombre, rinde homenaje con la cabeza a los pies del Bienaventurado y pregunta si se encuentra libre de enfermedad y aflicción, y si goza de salud, vigor y bienestar, diciendo: 'Señor, el rey de Magadha, Ajātasattu, hijo de la reina Vedehī, rinde homenaje con la cabeza a los pies del Bienaventurado y pregunta si se encuentra libre de enfermedad y aflicción, y si goza de salud, vigor y bienestar'. Y dile también: 'Señor, el rey de Magadha, Ajātasattu, hijo de la reina Vedehī, desea marchar contra los Vajjis. Él ha dicho: "Aniquilaré a estos Vajjis, a pesar de su gran poder y majestuosidad; destruiré a los Vajjis, los llevaré a la ruina total"'. Memoriza bien lo que el Bienaventurado responda y dímelo, pues los Tathāgatas nunca faltan a la verdad". ‘‘เอวํ, โภ’’ติ โข วสฺสกาโร พฺราหฺมโณ มาคธมหามตฺโต รญฺโญ มาคธสฺส อชาตสตฺตุสฺส เวเทหิปุตฺตสฺส ปฏิสฺสุตฺวา เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควตา สทฺธึ สมฺโมทิ. สมฺโมทนียํ กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข วสฺสกาโร พฺราหฺมโณ มาคธมหามตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘ราชา, โภ โคตม, มาคโธ อชาตสตฺตุ เวเทหิปุตฺโต โภโต โคตมสฺส ปาเท สิรสา วนฺทติ, อปฺปาพาธํ อปฺปาตงฺกํ ลหุฏฺฐานํ พลํ ผาสุวิหารํ ปุจฺฉติ. ราชา, โภ โคตม, มาคโธ อชาตสตฺตุ เวเทหิปุตฺโต วชฺชี อภิยาตุกาโม. โส เอวมาห – ‘อหํ หิเม วชฺชี เอวํมหิทฺธิเก เอวํมหานุภาเว อุจฺเฉจฺฉามิ, วชฺชี วินาเสสฺสามิ, วชฺชี อนยพฺยสนํ อาปาเทสฺสามี’’’ติ. "Así sea, señor", respondió el brahmán Vassakāra, gran ministro de Magadha, al rey Ajātasattu, hijo de la reina Vedehī. Luego se dirigió hacia donde estaba el Bienaventurado. Al llegar, intercambió con el Bienaventurado saludos cordiales y palabras de cortesía y de grato recuerdo, y se sentó a un lado. Sentado allí, el brahmán Vassakāra dijo al Bienaventurado: "Señor Gotama, el rey de Magadha, Ajātasattu, hijo de la reina Vedehī, rinde homenaje con la cabeza a los pies del señor Gotama y pregunta si se encuentra libre de enfermedad y aflicción, y si goza de salud, vigor y bienestar. Señor Gotama, el rey de Magadha, Ajātasattu, hijo de la reina Vedehī, desea marchar contra los Vajjis. Él ha dicho: 'Aniquilaré a estos Vajjis, a pesar de su gran poder y majestuosidad; destruiré a los Vajjis, los llevaré a la ruina total'". เตน [Pg.410] โข ปน สมเยน อายสฺมา อานนฺโท ภควโต ปิฏฺฐิโต ฐิโต โหติ ภควนฺตํ พีชยมาโน. อถ โข ภควา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อามนฺเตสิ – ‘‘กินฺติ เต, อานนฺท, สุตํ – ‘วชฺชี อภิณฺหํ สนฺนิปาตา สนฺนิปาตพหุลา’’’ติ? ‘‘สุตํ เมตํ, ภนฺเต – ‘วชฺชี อภิณฺหํ สนฺนิปาตา สนฺนิปาตพหุลา’’’ติ. ‘‘ยาวกีวญฺจ, อานนฺท, วชฺชี อภิณฺหํ สนฺนิปาตา ภวิสฺสนฺติ สนฺนิปาตพหุลา; วุทฺธิเยว, อานนฺท, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. En aquel momento, el venerable Ānanda estaba detrás del Bienaventurado, abanicándolo. Entonces el Bienaventurado se dirigió al venerable Ānanda: "¿Qué has oído, Ānanda? ¿Se reúnen los Vajjis con frecuencia y son sus asambleas concurridas?". "He oído, Señor, que los Vajjis se reúnen con frecuencia y que sus asambleas son concurridas". "Mientras los Vajjis, Ānanda, se reúnan con frecuencia y sus asambleas sean concurridas, es de esperar su prosperidad y no su decadencia". ‘‘กินฺติ เต, อานนฺท, สุตํ – ‘วชฺชี สมคฺคา สนฺนิปตนฺติ, สมคฺคา วุฏฺฐหนฺติ, สมคฺคา วชฺชิกรณียานิ กโรนฺตี’’’ติ? ‘‘สุตํ เมตํ, ภนฺเต – ‘วชฺชี สมคฺคา สนฺนิปตนฺติ, สมคฺคา วุฏฺฐหนฺติ, สมคฺคา วชฺชิกรณียานิ กโรนฺตี’’’ติ. ‘‘ยาวกีวญฺจ, อานนฺท, วชฺชี สมคฺคา สนฺนิปติสฺสนฺติ, สมคฺคา วุฏฺฐหิสฺสนฺติ, สมคฺคา วชฺชิกรณียานิ กริสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, อานนฺท, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. "¿Qué has oído, Ānanda? ¿Se reúnen los Vajjis en armonía, concluyen sus asambleas en armonía y llevan a cabo sus deberes en armonía?". "He oído, Señor, que los Vajjis se reúnen en armonía, concluyen sus asambleas en armonía y llevan a cabo sus deberes en armonía". "Mientras los Vajjis, Ānanda, se reúnan en armonía, concluyan sus asambleas en armonía y realicen sus deberes en armonía, es de esperar su prosperidad y no su decadencia". ‘‘กินฺติ เต, อานนฺท, สุตํ – ‘วชฺชี อปญฺญตฺตํ น ปญฺญาเปนฺติ, ปญฺญตฺตํ น สมุจฺฉินฺทนฺติ, ยถาปญฺญตฺเต โปราเณ วชฺชิธมฺเม สมาทาย วตฺตนฺตี’’’ติ? ‘‘สุตํ เมตํ, ภนฺเต – ‘วชฺชี อปญฺญตฺตํ น ปญฺญาเปนฺติ, ปญฺญตฺตํ น สมุจฺฉินฺทนฺติ, ยถาปญฺญตฺเต โปราเณ วชฺชิธมฺเม สมาทาย วตฺตนฺตี’’’ติ. ‘‘ยาวกีวญฺจ, อานนฺท, วชฺชี อปญฺญตฺตํ น ปญฺญาเปสฺสนฺติ, ปญฺญตฺตํ น สมุจฺฉินฺทิสฺสนฺติ, ยถาปญฺญตฺเต โปราเณ วชฺชิธมฺเม สมาทาย วตฺติสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, อานนฺท, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. "¿Qué has oído, Ānanda? ¿Evitan los Vajjis autorizar lo que no ha sido autorizado y no derogan lo que ya ha sido establecido, procediendo de acuerdo con las antiguas leyes de los Vajjis tal como fueron instituidas?". "He oído, Señor, que así lo hacen". "Mientras los Vajjis, Ānanda, no autoricen lo que no ha sido autorizado, no deroguen lo que ya ha sido establecido y vivan según las antiguas leyes de los Vajjis, es de esperar su prosperidad y no su decadencia". ‘‘กินฺติ เต, อานนฺท, สุตํ – ‘วชฺชี เย เต วชฺชีนํ วชฺชิมหลฺลกา เต สกฺกโรนฺติ ครุํ กโรนฺติ มาเนนฺติ ปูเชนฺติ, เตสญฺจ โสตพฺพํ มญฺญนฺตี’’’ติ? ‘‘สุตํ เมตํ, ภนฺเต – ‘วชฺชี เย เต วชฺชีนํ วชฺชิมหลฺลกา เต สกฺกโรนฺติ ครุํ กโรนฺติ มาเนนฺติ ปูเชนฺติ, เตสญฺจ โสตพฺพํ มญฺญนฺตี’’’ติ. ‘‘ยาวกีวญฺจ, อานนฺท, วชฺชี เย เต วชฺชีนํ วชฺชิมหลฺลกา เต สกฺกริสฺสนฺติ ครุํ กริสฺสนฺติ มาเนสฺสนฺติ ปูเชสฺสนฺติ, เตสญฺจ โสตพฺพํ มญฺญิสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, อานนฺท, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. "¿Qué has oído, Ānanda? ¿Honran, respetan, reverencian y rinden homenaje los Vajjis a sus ancianos, y consideran que sus palabras deben ser escuchadas?". "He oído, Señor, que así lo hacen". "Mientras los Vajjis, Ānanda, honren, respeten, reverencien y rindan homenaje a sus ancianos, y consideren que deben escuchar sus consejos, es de esperar su prosperidad y no su decadencia". ‘‘กินฺติ เต, อานนฺท, สุตํ – ‘วชฺชี ยา ตา กุลิตฺถิโย กุลกุมาริโย ตา น โอกสฺส ปสยฺห วาเสนฺตี’’’ติ? ‘‘สุตํ เมตํ, ภนฺเต – ‘วชฺชี ยา ตา กุลิตฺถิโย กุลกุมาริโย ตา น โอกสฺส ปสยฺห วาเสนฺตี’’’ติ. ‘‘ยาวกีวญฺจ, อานนฺท, วชฺชี ยา ตา กุลิตฺถิโย [Pg.411] กุลกุมาริโย ตา น โอกสฺส ปสยฺห วาเสสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, อานนฺท, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. "¿Qué has oído, Ānanda? ¿Evitan los Vajjis retener por la fuerza o secuestrar a las mujeres y jóvenes de sus familias?". "He oído, Señor, que los Vajjis no las retienen por la fuerza ni las secuestran". "Mientras los Vajjis, Ānanda, no retengan por la fuerza ni secuestren a las mujeres y jóvenes de las familias, es de esperar su prosperidad y no su decadencia". ‘‘กินฺติ เต, อานนฺท, สุตํ – ‘วชฺชี ยานิ ตานิ วชฺชีนํ วชฺชิเจติยานิ อพฺภนฺตรานิ เจว พาหิรานิ จ ตานิ สกฺกโรนฺติ ครุํ กโรนฺติ มาเนนฺติ ปูเชนฺติ, เตสญฺจ ทินฺนปุพฺพํ กตปุพฺพํ ธมฺมิกํ พลึ โน ปริหาเปนฺตี’’’ติ? ‘‘สุตํ เมตํ, ภนฺเต – ‘วชฺชี ยานิ ตานิ วชฺชีนํ วชฺชิเจติยานิ อพฺภนฺตรานิ เจว พาหิรานิ จ ตานิ สกฺกโรนฺติ ครุํ กโรนฺติ มาเนนฺติ ปูเชนฺติ, เตสญฺจ ทินฺนปุพฺพํ กตปุพฺพํ ธมฺมิกํ พลึ โน ปริหาเปนฺตี’’’ติ. ‘‘ยาวกีวญฺจ, อานนฺท, วชฺชี ยานิ ตานิ วชฺชีนํ วชฺชิเจติยานิ อพฺภนฺตรานิ เจว พาหิรานิ จ ตานิ สกฺกริสฺสนฺติ ครุํ กริสฺสนฺติ มาเนสฺสนฺติ ปูเชสฺสนฺติ, เตสญฺจ ทินฺนปุพฺพํ กตปุพฺพํ ธมฺมิกํ พลึ โน ปริหาเปสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, อานนฺท, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. "¿Qué has oído, Ānanda? ¿Honran, respetan, reverencian y rinden homenaje los Vajjis a sus santuarios, tanto los internos como los externos, y no permiten que decaigan las ofrendas legítimas que tradicionalmente se les han otorgado?". "He oído, Señor, que así lo hacen". "Mientras los Vajjis, Ānanda, honren, respeten, reverencien y mantengan sus santuarios y ofrendas tradicionales, es de esperar su prosperidad y no su decadencia". ‘‘กินฺติ เต, อานนฺท, สุตํ – ‘วชฺชีนํ อรหนฺเตสุ ธมฺมิกา รกฺขาวรณคุตฺติ สุสํวิหิตา – กินฺติ อนาคตา จ อรหนฺโต วิชิตํ อาคจฺเฉยฺยุํ, อาคตา จ อรหนฺโต วิชิเต ผาสุํ วิหเรยฺยุ’’’นฺติ? ‘‘สุตํ เมตํ, ภนฺเต – ‘วชฺชีนํ อรหนฺเตสุ ธมฺมิกา รกฺขาวรณคุตฺติ สุสํวิหิตา ภวิสฺสติ – กินฺติ อนาคตา จ อรหนฺโต วิชิตํ อาคจฺเฉยฺยุํ, อาคตา จ อรหนฺโต วิชิเต ผาสุํ วิหเรยฺยุ’’’นฺติ. ‘‘ยาวกีวญฺจ, อานนฺท, วชฺชีนํ อรหนฺเตสุ ธมฺมิกา รกฺขาวรณคุตฺติ สุสํวิหิตา ภวิสฺสติ – ‘กินฺติ อนาคตา จ อรหนฺโต วิชิตํ อาคจฺเฉยฺยุํ, อาคตา จ อรหนฺโต วิชิเต ผาสุํ วิหเรยฺยุ’นฺติ; วุทฺธิเยว, อานนฺท, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานี’’ติ. —"¿Qué has oído, Ánanda? ¿Se dice que los Vajji han organizado bien la protección, el resguardo y la custodia legítimos para los arahants, de modo que los arahants que aún no han llegado al reino puedan venir, y los arahants que ya han llegado puedan vivir en paz en el reino?". —"He oído eso, Señor: que los Vajji han organizado bien la protección, el resguardo y la custodia legítimos para los arahants, de modo que los arahants que aún no han llegado puedan venir, y los que ya han llegado puedan vivir en paz". —"Ánanda, mientras los Vajji mantengan bien organizada la protección, el resguardo y la custodia legítimos para los arahants, con el fin de que los arahants que aún no han llegado vengan al reino y los que han llegado vivan en él en paz, se espera de los Vajji solo prosperidad y no decadencia". อถ โข ภควา วสฺสการํ พฺราหฺมณํ มาคธมหามตฺตํ อามนฺเตสิ – ‘‘เอกมิทาหํ, พฺราหฺมณ, สมยํ เวสาลิยํ วิหรามิ สารนฺทเท เจติเย. ตตฺราหํ, พฺราหฺมณ, วชฺชีนํ อิเม สตฺต อปริหานิเย ธมฺเม เทเสสึ. ยาวกีวญฺจ, พฺราหฺมณ, อิเม สตฺต อปริหานิยา ธมฺมา วชฺชีสุ ฐสฺสนฺติ, อิเมสุ จ สตฺตสุ อปริหานิเยสุ ธมฺเมสุ วชฺชี สนฺทิสฺสิสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, พฺราหฺมณ, วชฺชีนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานี’’ติ. Entonces el Bendito se dirigió al brahmán Vassakára, el gran ministro de Magadha: "Brahmán, en una ocasión yo residía en Ves& superstars lí, en el santuario S& superstars randada. Allí, brahmán, enseñé a los Vajji estos siete principios de no decadencia. Mientras estos siete principios de no decadencia permanezcan entre los Vajji, y mientras los Vajji sean vistos practicando estos siete principios de no decadencia, se espera de ellos solo prosperidad, brahmán, y no decadencia". ‘‘เอกเมเกนปิ [Pg.412] โภ, โคตม, อปริหานิเยน ธมฺเมน สมนฺนาคตานํ วชฺชีนํ วุทฺธิเยว ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ; โก ปน วาโท สตฺตหิ อปริหานิเยหิ ธมฺเมหิ! อกรณียา จ, โภ โคตม, วชฺชี รญฺญา มาคเธน อชาตสตฺตุนา เวเทหิปุตฺเตน ยทิทํ ยุทฺธสฺส, อญฺญตฺร อุปลาปนาย, อญฺญตฺร มิถุเภทา. หนฺท จ ทานิ มยํ, โภ โคตม, คจฺฉาม, พหุกิจฺจา มยํ พหุกรณียา’’ติ. ‘‘ยสฺสทานิ ตฺวํ, พฺราหฺมณ, กาลํ มญฺญสี’’ติ. อถ โข วสฺสกาโร พฺราหฺมโณ มาคธมหามตฺโต ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทิตฺวา อนุโมทิตฺวา อุฏฺฐายาสนา ปกฺกามีติ. ทุติยํ. "Incluso si poseyeran solo uno de estos principios de no decadencia, honorable Gautama, se esperaría de los Vajji solo prosperidad y no decadencia; ¡cuánto más cuando poseen los siete principios! Honorable Gautama, los Vajji no podrán ser vencidos por el rey Aj& superstars tasattu de Magadha, hijo de Vedeh& superstars , mediante la guerra, a menos que sea por medio de la diplomacia o por sembrar la discordia interna. Ahora, Gautama, nos marchamos; tenemos muchos deberes y muchas cosas por hacer". —"Brahmán, haz lo que consideres oportuno en este momento". Entonces el brahmán Vassak& superstars ra, el gran ministro de Magadha, se alegró y se regocijó con las palabras del Bendito, se levantó de su asiento y se marchó. Este es el segundo discurso. ๓. ปฐมสตฺตกสุตฺตํ 3. Primer Discurso sobre los Siete Principios ๒๓. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา ราชคเห วิหรติ คิชฺฌกูเฏ ปพฺพเต. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘สตฺต โว, ภิกฺขเว, อปริหานิเย ธมฺเม เทเสสฺสามิ. ตํ สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ – 23. Esto he oído: En una ocasión, el Bendito residía en R& superstars jagaha, en la montaña Pico del Buitre. Allí, el Bendito se dirigió a los monjes: "Monjes, les enseñaré siete principios de no decadencia. Escuchen y presten mucha atención; voy a hablar". —"Sí, Señor", respondieron los monjes al Bendito. El Bendito dijo lo siguiente: ‘‘กตเม จ, ภิกฺขเว, สตฺต อปริหานิยา ธมฺมา? ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู อภิณฺหํ สนฺนิปาตา ภวิสฺสนฺติ สนฺนิปาตพหุลา; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. "¿Y cuáles son, monjes, los siete principios de no decadencia? Monjes, mientras los monjes se reúnan con frecuencia y celebren asambleas a menudo, se espera de ellos solo prosperidad y no decadencia. (1) ‘‘ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู สมคฺคา สนฺนิปติสฺสนฺติ, สมคฺคา วุฏฺฐหิสฺสนฺติ, สมคฺคา สงฺฆกรณียานิ กริสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. "Monjes, mientras los monjes se reúnan en armonía, concluyan sus reuniones en armonía y lleven a cabo los asuntos de la Sangha en armonía, se espera de ellos solo prosperidad y no decadencia. (2) ‘‘ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู อปญฺญตฺตํ น ปญฺญาเปสฺสนฺติ, ปญฺญตฺตํ น สมุจฺฉินฺทิสฺสนฺติ, ยถาปญฺญตฺเตสุ สิกฺขาปเทสุ สมาทาย วตฺติสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. "Monjes, mientras los monjes no autoricen lo que no ha sido autorizado, no abolan lo que ya ha sido autorizado y procedan de acuerdo con las reglas de entrenamiento tal como han sido establecidas, se espera de ellos solo prosperidad y no decadencia. (3) ‘‘ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู เย เต ภิกฺขู เถรา รตฺตญฺญู จิรปพฺพชิตา สงฺฆปิตโร สงฺฆปริณายกา เต สกฺกริสฺสนฺติ ครุํ กริสฺสนฺติ มาเนสฺสนฺติ ปูเชสฺสนฺติ, เตสญฺจ โสตพฺพํ มญฺญิสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. "Monjes, mientras los monjes honren, respeten, veneren y homenajeen a aquellos monjes que son ancianos, de larga trayectoria, ordenados hace mucho tiempo, padres y guías de la Sangha, y consideren que sus palabras deben ser escuchadas, se espera de ellos solo prosperidad y no decadencia. (4) ‘‘ยาวกีวญฺจ[Pg.413], ภิกฺขเว, ภิกฺขู อุปฺปนฺนาย ตณฺหาย โปโนภวิกาย น วสํ คจฺฉิสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. "Monjes, mientras los monjes no caigan bajo el dominio del deseo que surge y que conduce a un nuevo renacimiento, se espera de ellos solo prosperidad y no decadencia. (5) ‘‘ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู อารญฺญเกสุ เสนาสเนสุ สาเปกฺขา ภวิสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. "Monjes, mientras los monjes mantengan su aprecio por los asentamientos en los bosques, se espera de ellos solo prosperidad y no decadencia. (6) ‘‘ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู ปจฺจตฺตญฺเญว สตึ อุปฏฺฐาเปสฺสนฺติ – ‘กินฺติ อนาคตา จ เปสลา สพฺรหฺมจารี อาคจฺเฉยฺยุํ, อาคตา จ เปสลา สพฺรหฺมจารี ผาสุํ วิหเรยฺยุ’นฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. "Monjes, mientras los monjes establezcan individualmente la atención plena, pensando: '¿Cómo podrían venir compañeros de vida pura virtuosos que aún no han llegado, y cómo podrían vivir en paz aquellos virtuosos que ya han llegado?', se espera de ellos solo prosperidad y no decadencia. (7) ‘‘ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, อิเม สตฺต อปริหานิยา ธมฺมา ภิกฺขูสุ ฐสฺสนฺติ, อิเมสุ จ สตฺตสุ อปริหานิเยสุ ธมฺเมสุ ภิกฺขู สนฺทิสฺสิสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานี’’ติ. ตติยํ. "Monjes, mientras estos siete principios de no decadencia permanezcan entre los monjes, y mientras los monjes sean vistos practicando estos siete principios de no decadencia, se espera de ellos solo prosperidad y no decadencia". Esto dijo el Bendito. Este es el tercer discurso. ๔. ทุติยสตฺตกสุตฺตํ 4. Segundo Discurso sobre los Siete Principios ๒๔. ‘‘สตฺต โว, ภิกฺขเว, อปริหานิเย ธมฺเม เทเสสฺสามิ. ตํ สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ…เป… กตเม จ, ภิกฺขเว, สตฺต อปริหานิยา ธมฺมา? 24. "Monjes, les enseñaré siete principios de no decadencia. Escuchen y presten mucha atención... ¿Y cuáles son, monjes, los siete principios de no decadencia? ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู น กมฺมารามา ภวิสฺสนฺติ, น กมฺมรตา, น กมฺมารามตํ อนุยุตฺตา; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. "Monjes, mientras los monjes no se deleiten en las actividades mundanas, no se entreguen a ellas ni se dediquen a tales quehaceres, se espera de ellos solo prosperidad y no decadencia. ‘‘ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู น ภสฺสารามา ภวิสฺสนฺติ…เป… น นิทฺทารามา ภวิสฺสนฺติ… น สงฺคณิการามา ภวิสฺสนฺติ… น ปาปิจฺฉา ภวิสฺสนฺติ น ปาปิกานํ อิจฺฉานํ วสํ คตา… น ปาปมิตฺตา ภวิสฺสนฺติ น ปาปสหายา น ปาปสมฺปวงฺกา… น โอรมตฺตเกน วิเสสาธิคเมน อนฺตราโวสานํ อาปชฺชิสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. "Monjes, mientras los monjes no se deleiten en la charla frívola... no se deleiten en el sueño... no se deleiten en la vida social... no tengan malos deseos ni caigan bajo el dominio de deseos perversos... no tengan malas amistades ni malos compañeros ni se inclinen hacia lo perjudicial... y mientras no se detengan a mitad de camino por haber alcanzado solo una distinción menor, sin haber llegado a la meta final, se espera de ellos solo prosperidad y no decadencia. ‘‘ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, อิเม สตฺต อปริหานิยา ธมฺมา ภิกฺขูสุ ฐสฺสนฺติ, อิเมสุ จ สตฺตสุ อปริหานิเยสุ ธมฺเมสุ ภิกฺขู สนฺทิสฺสิสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานี’’ติ. จตุตฺถํ. "Monjes, mientras estos siete principios de no decadencia permanezcan entre los monjes, y mientras los monjes sean vistos practicando estos siete principios de no decadencia, se espera de ellos solo prosperidad y no decadencia". Esto dijo el Bendito. Este es el cuarto discurso. ๕. ตติยสตฺตกสุตฺตํ 5. Tercer Discurso sobre los Siete Principios ๒๕. ‘‘สตฺต [Pg.414] โว, ภิกฺขเว, อปริหานิเย ธมฺเม เทเสสฺสามิ. ตํ สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ…เป… กตเม จ, ภิกฺขเว, สตฺต อปริหานิยา ธมฺมา? ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู สทฺธา ภวิสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. 25. “Monjes, les enseñaré siete principios que impiden la decadencia. Escuchen y presten mucha atención... ¿Y cuáles son, monjes, los siete principios que impiden la decadencia? Mientras los monjes posean fe (saddhā), cabe esperar para ellos solo crecimiento, no decadencia. ‘‘ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู หิริมนฺโต ภวิสฺสนฺติ…เป… โอตฺตปฺปิโน ภวิสฺสนฺติ… พหุสฺสุตา ภวิสฺสนฺติ… อารทฺธวีริยา ภวิสฺสนฺติ… สติมนฺโต ภวิสฺสนฺติ… ปญฺญวนฺโต ภวิสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. ‘‘ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, อิเม สตฺต อปริหานิยา ธมฺมา ภิกฺขูสุ ฐสฺสนฺติ, อิเมสุ จ สตฺตสุ อปริหานิเยสุ ธมฺเมสุ ภิกฺขู สนฺทิสฺสิสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานี’’ติ. ปญฺจมํ. “Mientras los monjes posean vergüenza moral (hiri)... posean temor moral (ottappa)... sean muy instruidos (bāhussuta)... posean energía persistente (āraddhavīriya)... poseen atención plena (satimanto)... posean sabiduría (paññāvanto); cabe esperar para ellos solo crecimiento, no decadencia. Monjes, mientras estos siete principios que impiden la decadencia perduren entre los monjes, y mientras los monjes sean vistos practicando estos siete principios, cabe esperar para ellos solo crecimiento, no decadencia”. El quinto [discurso]. ๖. โพชฺฌงฺคสุตฺตํ 6. 6. Bojjhaṅgasutta (Sutra sobre los factores de iluminación) ๒๖. ‘‘สตฺต โว, ภิกฺขเว, อปริหานิเย ธมฺเม เทเสสฺสามิ. ตํ สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ…เป… กตเม จ, ภิกฺขเว, สตฺต อปริหานิยา ธมฺมา? ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู สติสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. 26. “Monjes, les enseñaré siete principios que impiden la decadencia. Escuchen y presten mucha atención... ¿Y cuáles son, monjes, los siete principios que impiden la decadencia? Mientras los monjes desarrollen el factor de iluminación de la atención plena (satisambojjhaṅga), cabe esperar para ellos solo crecimiento, no decadencia. ‘‘ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู ธมฺมวิจยสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวสฺสนฺติ…เป… วีริยสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวสฺสนฺติ… ปีติสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวสฺสนฺติ… ปสฺสทฺธิสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวสฺสนฺติ… สมาธิสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวสฺสนฺติ… อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. ‘‘ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, อิเม สตฺต อปริหานิยา ธมฺมา ภิกฺขูสุ ฐสฺสนฺติ, อิเมสุ จ สตฺตสุ อปริหานิเยสุ ธมฺเมสุ ภิกฺขู สนฺทิสฺสิสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานี’’ติ. ฉฏฺฐํ. “Mientras los monjes desarrollen el factor de iluminación de la investigación de los fenómenos (dhammavicayasambojjhaṅga)... desarrollen el factor de iluminación de la energía (vīriyasambojjhaṅga)... desarrollen el factor de iluminación del gozo (pītisambojjhaṅga)... desarrollen el factor de iluminación de la tranquilidad (passaddhisambojjhaṅga)... desarrollen el factor de iluminación de la concentración (samādhisambojjhaṅga)... desarrollen el factor de iluminación de la ecuanimidad (upekkhāsambojjhaṅga); cabe esperar para ellos solo crecimiento, no decadencia. Monjes, mientras estos siete principios que impiden la decadencia perduren entre los monjes, y mientras los monjes sean vistos practicando estos siete principios, cabe esperar para ellos solo crecimiento, no decadencia”. El sexto [discurso]. ๗. สญฺญาสุตฺตํ 7. 7. Saññāsutta (Sutra sobre las percepciones) ๒๗. ‘‘สตฺต โว, ภิกฺขเว, อปริหานิเย ธมฺเม เทเสสฺสามิ. ตํ สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ…เป…. กตเม จ, ภิกฺขเว, สตฺต อปริหานิยา [Pg.415] ธมฺมา? ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู อนิจฺจสญฺญํ ภาเวสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. 27. “Monjes, les enseñaré siete principios que impiden la decadencia. Escuchen y presten mucha atención... ¿Y cuáles son, monjes, los siete principios que impiden la decadencia? Mientras los monjes desarrollen la percepción de la impermanencia (aniccasaññā), cabe esperar para ellos solo crecimiento, no decadencia. ‘‘ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู อนตฺตสญฺญํ ภาเวสฺสนฺติ…เป… อสุภสญฺญํ ภาเวสฺสนฺติ… อาทีนวสญฺญํ ภาเวสฺสนฺติ… ปหานสญฺญํ ภาเวสฺสนฺติ… วิราคสญฺญํ ภาเวสฺสนฺติ… นิโรธสญฺญํ ภาเวสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานิ. ‘‘ยาวกีวญฺจ, ภิกฺขเว, อิเม สตฺต อปริหานิยา ธมฺมา ภิกฺขูสุ ฐสฺสนฺติ, อิเมสุ จ สตฺตสุ อปริหานิเยสุ ธมฺเมสุ, ภิกฺขู สนฺทิสฺสิสฺสนฺติ; วุทฺธิเยว, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนํ ปาฏิกงฺขา, โน ปริหานี’’ติ. สตฺตมํ. “Mientras los monjes desarrollen la percepción del no-ser (anattasaññā)... la percepción de lo no-bello (asubhasaññā)... la percepción del peligro (ādīnavasaññā)... la percepción del abandono (pahānasaññā)... la percepción del desapasionamiento (virāgasaññā)... la percepción de la cesación (nirodhasaññā); cabe esperar para ellos solo crecimiento, no decadencia. Monjes, mientras estos siete principios que impiden la decadencia perduren entre los monjes, y mientras los monjes sean vistos practicando estos siete principios, cabe esperar para ellos solo crecimiento, no decadencia”. El séptimo [discurso]. ๘. ปฐมปริหานิสุตฺตํ 8. 8. Paṭhamaparihānisutta (Primer sutra sobre la decadencia) ๒๘. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘สตฺติเม, ภิกฺขเว, ธมฺมา เสขสฺส ภิกฺขุโน ปริหานาย สํวตฺตนฺติ. กตเม สตฺต? กมฺมารามตา, ภสฺสารามตา, นิทฺทารามตา, สงฺคณิการามตา, อินฺทฺริเยสุ อคุตฺตทฺวารตา, โภชเน อมตฺตญฺญุตา, สนฺติ โข ปน สงฺเฆ สงฺฆกรณียานิ; ตตฺร เสโข ภิกฺขุ อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘สนฺติ โข ปน สงฺเฆ เถรา รตฺตญฺญู จิรปพฺพชิตา ภารวาหิโน, เต เตน ปญฺญายิสฺสนฺตี’ติ อตฺตนา เตสุ โยคํ อาปชฺชติ. อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต ธมฺมา เสขสฺส ภิกฺขุโน ปริหานาย สํวตฺตนฺติ. 28. Esto he oído: En una ocasión, el Bienaventurado residía en Sāvatthī, en el monasterio de Anāthapiṇḍika en el bosque de Jeta. Allí, el Bienaventurado se dirigió a los monjes: “Monjes, estos siete principios conducen a la decadencia de un monje que es un aprendiz (sekha). ¿Cuáles son los siete? El deleite en las actividades, el deleite en la charla, el deleite en el sueño, el deleite en la vida social, el no proteger las facultades sensoriales y la falta de moderación en la comida. Además, existen asuntos que deben ser realizados para la comunidad (saṅghakaraṇīyāni); en ese caso, el monje aprendiz reflexiona así: ‘Ciertamente hay en la comunidad monjes ancianos que son veteranos, de larga ordenación y que llevan las cargas del Sangha; ellos serán conocidos por tales deberes’, pero él mismo se involucra en el esfuerzo de esos deberes [de los ancianos]. Monjes, estos siete principios conducen a la decadencia de un monje aprendiz”. ‘‘สตฺติเม, ภิกฺขเว, ธมฺมา เสขสฺส ภิกฺขุโน อปริหานาย สํวตฺตนฺติ. กตเม สตฺต? น กมฺมารามตา, น ภสฺสารามตา, น นิทฺทารามตา, น สงฺคณิการามตา, อินฺทฺริเยสุ คุตฺตทฺวารตา, โภชเน มตฺตญฺญุตา, สนฺติ โข ปน สงฺเฆ สงฺฆกรณียานิ; ตตฺร เสโข ภิกฺขุ อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘สนฺติ โข ปน สงฺเฆ เถรา รตฺตญฺญู จิรปพฺพชิตา ภารวาหิโน, เต เตน ปญฺญายิสฺสนฺตี’ติ อตฺตนา น เตสุ โยคํ อาปชฺชติ. อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต ธมฺมา เสขสฺส ภิกฺขุโน อปริหานาย สํวตฺตนฺตี’’ติ. อฏฺฐมํ. “Monjes, estos siete principios conducen a la no decadencia de un monje aprendiz. ¿Cuáles son los siete? El no deleitarse en las actividades, el no deleitarse en la charla, el no deleitarse en el sueño, el no deleitarse en la vida social, el proteger las facultades sensoriales y la moderación en la comida. Además, existen asuntos que deben ser realizados para la comunidad; en ese caso, el monje aprendiz reflexiona así: ‘Ciertamente hay en la comunidad monjes ancianos que son veteranos, de larga ordenación y que llevan las cargas del Sangha; ellos serán conocidos por tales deberes’, y él mismo no se involucra en el esfuerzo de esos deberes [de los ancianos]. Monjes, estos siete principios conducen a la no decadencia de un monje aprendiz”. Esto dijo el Bienaventurado. El octavo [discurso]. ๙. ทุติยปริหานิสุตฺตํ 9. 9. Dutiyaparihānisutta (Segundo sutra sobre la decadencia) ๒๙. ‘‘สตฺติเม[Pg.416], ภิกฺขเว, ธมฺมา อุปาสกสฺส ปริหานาย สํวตฺตนฺติ. กตเม สตฺต? ภิกฺขุทสฺสนํ หาเปติ, สทฺธมฺมสฺสวนํ ปมชฺชติ, อธิสีเล น สิกฺขติ, อปฺปสาทพหุโล โหติ, ภิกฺขูสุ เถเรสุ เจว นเวสุ จ มชฺฌิเมสุ จ อุปารมฺภจิตฺโต ธมฺมํ สุณาติ รนฺธคเวสี, อิโต พหิทฺธา ทกฺขิเณยฺยํ คเวสติ, ตตฺถ จ ปุพฺพการํ กโรติ. อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต ธมฺมา อุปาสกสฺส ปริหานาย สํวตฺตนฺติ. 29. “Monjes, estos siete principios conducen a la decadencia de un seguidor laico (upāsaka). ¿Cuáles son los siete? Descuidar la visita a los monjes, ser negligente en escuchar el buen Dhamma, no entrenarse en la virtud superior (adhisīla), poseer una falta de confianza predominante hacia los monjes —ya sean ancianos, nuevos o de rango medio—, escuchar el Dhamma con una mente crítica buscando defectos, buscar fuera de este campo a alguien digno de ofrendas y realizar allí sus primeros actos de mérito. Monjes, estos siete principios conducen a la decadencia de un seguidor laico. ‘‘สตฺติเม, ภิกฺขเว, ธมฺมา อุปาสกสฺส อปริหานาย สํวตฺตนฺติ. กตเม สตฺต? ภิกฺขุทสฺสนํ น หาเปติ, สทฺธมฺมสฺสวนํ นปฺปมชฺชติ, อธิสีเล สิกฺขติ, ปสาทพหุโล โหติ, ภิกฺขูสุ เถเรสุ เจว นเวสุ จ มชฺฌิเมสุ จ อนุปารมฺภจิตฺโต ธมฺมํ สุณาติ น รนฺธคเวสี, น อิโต พหิทฺธา ทกฺขิเณยฺยํ คเวสติ, อิธ จ ปุพฺพการํ กโรติ. อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต ธมฺมา อุปาสกสฺส อปริหานาย สํวตฺตนฺตี’’ติ. อิทมโวจ ภควา. อิทํ วตฺวาน สุคโต อถาปรํ เอตทโวจ สตฺถา – “Monjes, estos siete principios conducen a la no decadencia de un seguidor laico. ¿Cuáles son los siete? No descuidar la visita a los monjes, no ser negligente en escuchar el buen Dhamma, entrenarse en la virtud superior, poseer una gran confianza hacia los monjes —ya sean ancianos, nuevos o de rango medio—, escuchar el Dhamma sin una mente crítica ni buscar defectos, no buscar fuera de este campo a alguien digno de ofrendas y realizar aquí sus primeros actos de mérito. Monjes, estos siete principios conducen a la no decadencia de un seguidor laico”. Esto dijo el Bienaventurado. Habiendo dicho esto, el Sugato, el Maestro, dijo además estas palabras: ‘‘ทสฺสนํ ภาวิตตฺตานํ, โย หาเปติ อุปาสโก; สวนญฺจ อริยธมฺมานํ, อธิสีเล น สิกฺขติ. “Aquel seguidor laico que descuida la visita a quienes han desarrollado su mente, descuida escuchar el Dhamma de los Nobles y no se entrena en la virtud superior; ‘‘อปฺปสาโท จ ภิกฺขูสุ, ภิยฺโย ภิยฺโย ปวฑฺฒติ; อุปารมฺภกจิตฺโต จ, สทฺธมฺมํ โสตุมิจฺฉติ. cuya falta de confianza en los monjes aumenta más y más, y que desea escuchar el buen Dhamma con una mente crítica y hostil [caerá en decadencia]”. ‘‘อิโต จ พหิทฺธา อญฺญํ, ทกฺขิเณยฺยํ คเวสติ; ตตฺเถว จ ปุพฺพการํ, โย กโรติ อุปาสโก. «Aquel seguidor laico que busca a otra persona digna de ofrendas fuera de esta [Enseñanza], y realiza su ofrenda primordial precisamente allí». ‘‘เอเต โข ปริหานิเย, สตฺต ธมฺเม สุเทสิเต; อุปาสโก เสวมาโน, สทฺธมฺมา ปริหายติ. «Al practicar estas siete cualidades que conducen al declive, las cuales han sido bien enseñadas, el seguidor laico decae del Verdadero Dhamma». ‘‘ทสฺสนํ ภาวิตตฺตานํ, โย น หาเปติ อุปาสโก; สวนญฺจ อริยธมฺมานํ, อธิสีเล จ สิกฺขติ. «Aquel seguidor laico que no descuida la visita a quienes tienen la mente desarrollada, que escucha el Dhamma de los Nobles y se entrena en la virtud superior». ‘‘ปสาโท จสฺส ภิกฺขูสุ, ภิยฺโย ภิยฺโย ปวฑฺฒติ; อนุปารมฺภจิตฺโต จ, สทฺธมฺมํ โสตุมิจฺฉติ. «Su confianza en los monjes aumenta más y más; con una mente libre de críticas, desea escuchar el Verdadero Dhamma». ‘‘น อิโต พหิทฺธา อญฺญํ, ทกฺขิเณยฺยํ คเวสติ; อิเธว จ ปุพฺพการํ, โย กโรติ อุปาสโก. «Aquel seguidor laico que no busca a otro digno de ofrendas fuera de esta [Enseñanza], y realiza su ofrenda primordial precisamente aquí». ‘‘เอเต [Pg.417] โข อปริหานิเย, สตฺต ธมฺเม สุเทสิเต; อุปาสโก เสวมาโน, สทฺธมฺมา น ปริหายตี’’ติ. นวมํ; «Al practicar estas siete cualidades que no conducen al declive, las cuales han sido bien enseñadas, el seguidor laico no decae del Verdadero Dhamma». (Noveno sutta). ๑๐. วิปตฺติสุตฺตํ 10. Vipattisutta ๓๐. สตฺติมา, ภิกฺขเว, อุปาสกสฺส วิปตฺติโย…เป… สตฺติมา, ภิกฺขเว, อุปาสกสฺส สมฺปทา…เป…. ทสมํ. 30. «Monjes, existen estas siete fallas de un seguidor laico... pe... existen estas siete perfecciones de un seguidor laico... pe...». (Décimo sutta). ๑๑. ปราภวสุตฺตํ 11. Parābhavasutta ๓๑. ‘‘สตฺติเม, ภิกฺขเว, อุปาสกสฺส ปราภวา…เป… สตฺติเม, ภิกฺขเว, อุปาสกสฺส สมฺภวา. กตเม สตฺต? ภิกฺขุทสฺสนํ น หาเปติ, สทฺธมฺมสฺสวนํ นปฺปมชฺชติ, อธิสีเล สิกฺขติ, ปสาทพหุโล โหติ, ภิกฺขูสุ เถเรสุ เจว นเวสุ จ มชฺฌิเมสุ จ อนุปารมฺภจิตฺโต ธมฺมํ สุณาติ น รนฺธคเวสี, น อิโต พหิทฺธา ทกฺขิเณยฺยํ คเวสติ, อิธ จ ปุพฺพการํ กโรติ. อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต อุปาสกสฺส สมฺภวาติ. 31. «Monjes, existen estos siete declives de un seguidor laico... pe... existen estos siete progresos de un seguidor laico. ¿Cuáles son los siete? No descuida la visita a los monjes, no es negligente en escuchar el Verdadero Dhamma, se entrena en la virtud superior, abunda en confianza, escucha el Dhamma con una mente libre de críticas hacia los monjes —ya sean ancianos, nuevos o de rango medio— y sin buscar faltas, no busca a alguien digno de ofrendas fuera de esta [Enseñanza] y realiza su ofrenda primordial aquí mismo. Estos, monjes, son los siete progresos de un seguidor laico». ‘‘ทสฺสนํ ภาวิตตฺตานํ, โย หาเปติ อุปาสโก; สวนญฺจ อริยธมฺมานํ, อธิสีเล น สิกฺขติ. «Aquel seguidor laico que descuida la visita a quienes tienen la mente desarrollada, descuida escuchar el Dhamma de los Nobles y no se entrena en la virtud superior». ‘‘อปฺปสาโท จ ภิกฺขูสุ, ภิยฺโย ภิยฺโย ปวฑฺฒติ; อุปารมฺภกจิตฺโต จ, สทฺธมฺมํ โสตุมิจฺฉติ. «Su falta de confianza en los monjes aumenta más y más; con una mente crítica, desea escuchar el Verdadero Dhamma». ‘‘อิโต จ พหิทฺธา อญฺญํ, ทกฺขิเณยฺยํ คเวสติ; ตตฺเถว จ ปุพฺพการํ, โย กโรติ อุปาสโก. «Busca a otro digno de ofrendas fuera de esta [Enseñanza] y realiza su ofrenda primordial precisamente allí». ‘‘เอเต โข ปริหานิเย, สตฺต ธมฺเม สุเทสิเต; อุปาสโก เสวมาโน, สทฺธมฺมา ปริหายติ. «Al practicar estas siete cualidades que conducen al declive, las cuales han sido bien enseñadas, el seguidor laico decae del Verdadero Dhamma». ‘‘ทสฺสนํ ภาวิตตฺตานํ, โย น หาเปติ อุปาสโก; สวนญฺจ อริยธมฺมานํ, อธิสีเล จ สิกฺขติ. «Aquel seguidor laico que no descuida la visita a quienes tienen la mente desarrollada, que no descuida escuchar el Dhamma de los Nobles y se entrena en la virtud superior». ‘‘ปสาโท จสฺส ภิกฺขูสุ, ภิยฺโย ภิยฺโย ปวฑฺฒติ; อนุปารมฺภจิตฺโต จ, สทฺธมฺมํ โสตุมิจฺฉติ. «Su confianza en los monjes aumenta más y más; con una mente libre de críticas, desea escuchar el Verdadero Dhamma». ‘‘น [Pg.418] อิโต พหิทฺธา อญฺญํ, ทกฺขิเณยฺยํ คเวสติ; อิเธว จ ปุพฺพการํ, โย กโรติ อุปาสโก. «No busca a otro digno de ofrendas fuera de esta [Enseñanza] y realiza su ofrenda primordial precisamente aquí». ‘‘เอเต โข อปริหานิเย, สตฺต ธมฺเม สุเทสิเต; อุปาสโก เสวมาโน, สทฺธมฺมา น ปริหายตี’’ติ. เอกาทสมํ; «Al practicar estas siete cualidades que no conducen al declive, las cuales han sido bien enseñadas, el seguidor laico no decae del Verdadero Dhamma». (Undécimo sutta). วชฺชิสตฺตกวคฺโค ตติโย. El tercer capítulo, Vajjisattakavagga, ha concluido. ตสฺสุทฺทานํ – El resumen de este capítulo es el siguiente: สารนฺท -วสฺสกาโร จ, ติสตฺตกานิ ภิกฺขุกา; โพธิสญฺญา ทฺเว จ หานิ, วิปตฺติ จ ปราภโวติ. Sāranda y Vassakāra, los tres grupos de siete para los monjes, Bodhi, Saññā, los dos sobre el declive, Vipatti y Parābhava. ๔. เทวตาวคฺโค 4. Devatāvaggo ๑. อปฺปมาทคารวสุตฺตํ 1. Appamādagāravasutta ๓๒. อถ โข อญฺญตรา เทวตา อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา อภิกฺกนฺตวณฺณา เกวลกปฺปํ เชตวนํ โอภาเสตฺวา เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ. เอกมนฺตํ ฐิตา โข สา เทวตา ภควนฺตํ เอตทโวจ – 32. Entonces, una deidad de una belleza asombrosa, habiendo iluminado todo el Bosque de Jeta al final de la noche, se acercó al Bendito; tras acercarse, rindió homenaje al Bendito y se situó a un lado. Situada a un lado, aquella deidad dijo esto al Bendito: ‘‘สตฺติเม, ภนฺเต, ธมฺมา ภิกฺขุโน อปริหานาย สํวตฺตนฺติ. กตเม สตฺต? สตฺถุคารวตา, ธมฺมคารวตา, สงฺฆคารวตา, สิกฺขาคารวตา, สมาธิคารวตา, อปฺปมาทคารวตา, ปฏิสนฺถารคารวตา. อิเม โข, ภนฺเต, สตฺต ธมฺมา ภิกฺขุโน อปริหานาย สํวตฺตนฺตี’’ติ. อิทมโวจ สา เทวตา. สมนุญฺโญ สตฺถา อโหสิ. อถ โข สา เทวตา ‘‘สมนุญฺโญ เม สตฺถา’’ติ ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ตตฺเถวนฺตรธายิ. —Venerable señor, estas siete cualidades conducen a que un monje no decaiga. ¿Cuáles son las siete? El respeto al Maestro, el respeto al Dhamma, el respeto a la Sangha, el respeto al entrenamiento, el respeto a la concentración, el respeto a la diligencia y el respeto a la hospitalidad. Estas, venerable señor, son las siete cualidades que conducen a que un monje no decaiga —dijo aquella deidad. El Maestro asintió con aprobación. Entonces, aquella deidad, pensando: «El Maestro ha aprobado mis palabras», rindió homenaje al Bendito, lo rodeó por la derecha y desapareció allí mismo. อถ โข ภควา ตสฺสา รตฺติยา อจฺจเยน ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘อิมํ, ภิกฺขเว, รตฺตึ อญฺญตรา เทวตา อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา อภิกฺกนฺตวณฺณา เกวลกปฺปํ เชตวนํ โอภาเสตฺวา เยนาหํ เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา [Pg.419] มํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ. เอกมนฺตํ ฐิตา โข, ภิกฺขเว, สา เทวตา มํ เอตทโวจ – ‘สตฺติเม, ภนฺเต, ธมฺมา ภิกฺขุโน อปริหานาย สํวตฺตนฺติ. กตเม สตฺต? สตฺถุคารวตา, ธมฺมคารวตา, สงฺฆคารวตา, สิกฺขาคารวตา, สมาธิคารวตา, อปฺปมาทคารวตา, ปฏิสนฺถารคารวตา – อิเม โข, ภนฺเต, สตฺต ธมฺมา ภิกฺขุโน อปริหานาย สํวตฺตนฺตี’ติ. อิทมโวจ, ภิกฺขเว, สา เทวตา. อิทํ วตฺวา มํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ตตฺเถวนฺตรธายี’’ติ. Luego, al transcurrir la noche, el Bendito se dirigió a los monjes: —Monjes, esta noche una deidad de una belleza asombrosa, habiendo iluminado todo el Bosque de Jeta al final de la noche, se acercó a mí; tras acercarse, me rindió homenaje y se situó a un lado. Situada a un lado, monjes, aquella deidad me dijo esto: «Venerable señor, estas siete cualidades conducen a que un monje no decaiga. ¿Cuáles son las siete? El respeto al Maestro, el respeto al Dhamma, el respeto a la Sangha, el respeto al entrenamiento, el respeto a la concentración, el respeto a la diligencia y el respeto a la hospitalidad. Estas, venerable señor, son las siete cualidades que conducen a que un monje no decaiga». Esto dijo, monjes, aquella deidad. Tras decir esto, me rindió homenaje, me rodeó por la derecha y desapareció allí mismo. ‘‘สตฺถุครุ ธมฺมครุ, สงฺเฆ จ ติพฺพคารโว; สมาธิครุ อาตาปี, สิกฺขาย ติพฺพคารโว. «Respetuoso del Maestro y del Dhamma, con profunda reverencia hacia la Sangha, respetuoso de la concentración, esforzado y con profunda reverencia hacia el entrenamiento». ‘‘อปฺปมาทครุ ภิกฺขุ, ปฏิสนฺถารคารโว; อภพฺโพ ปริหานาย, นิพฺพานสฺเสว สนฺติเก’’ติ. ปฐมํ; «El monje respetuoso de la diligencia y de la hospitalidad, es incapaz de decaer y se encuentra cerca del mismo Nirvana». (Primer sutta). ๒. หิรีคารวสุตฺตํ 2. Hirīgāravasutta ๓๓. ‘‘อิมํ, ภิกฺขเว, รตฺตึ อญฺญตรา เทวตา อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา อภิกฺกนฺตวณฺณา เกวลกปฺปํ เชตวนํ โอภาเสตฺวา เยนาหํ เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา มํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ. เอกมนฺตํ ฐิตา โข, ภิกฺขเว, สา เทวตา มํ เอตทโวจ – ‘สตฺติเม, ภนฺเต, ธมฺมา ภิกฺขุโน อปริหานาย สํวตฺตนฺติ. กตเม สตฺต? สตฺถุคารวตา, ธมฺมคารวตา, สงฺฆคารวตา, สิกฺขาคารวตา, สมาธิคารวตา, หิริคารวตา, โอตฺตปฺปคารวตา. อิเม โข, ภนฺเต, สตฺต ธมฺมา ภิกฺขุโน อปริหานาย สํวตฺตนฺตี’ติ. อิทมโวจ, ภิกฺขเว, สา เทวตา. อิทํ วตฺวา มํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ตตฺเถวนฺตรธายี’’ติ. 33. «Monjes, esta noche una deidad... pe... se situó a un lado. Situada a un lado, monjes, aquella deidad me dijo esto: «Venerable señor, estas siete cualidades conducen a que un monje no decaiga. ¿Cuáles son las siete? El respeto al Maestro, el respeto al Dhamma, el respeto a la Sangha, el respeto al entrenamiento, el respeto a la concentración, el respeto al sentido de la vergüenza moral y el respeto al temor de cometer errores. Estas, venerable señor, son las siete cualidades que conducen a que un monje no decaiga». Esto dijo, monjes, aquella deidad. Tras decir esto, me rindió homenaje, me rodeó por la derecha y desapareció allí mismo». ‘‘สตฺถุครุ ธมฺมครุ, สงฺเฆ จ ติพฺพคารโว; สมาธิครุ อาตาปี, สิกฺขาย ติพฺพคารโว. Aquel monje que posee respeto por el Maestro, respeto por el Dhamma, y tiene una profunda reverencia por el Sangha; aquel que respeta la concentración (samādhi), que es diligente, y posee una profunda reverencia por el entrenamiento (sikkhā). ‘‘หิริ โอตฺตปฺปสมฺปนฺโน, สปฺปติสฺโส สคารโว; อภพฺโพ ปริหานาย, นิพฺพานสฺเสว สนฺติเก’’ติ. ทุติยํ; Dotado de vergüenza y temor moral, siendo deferente y respetuoso; tal monje es incapaz de retroceder y se encuentra ciertamente cerca del Nibbāna. Segundo discurso. ๓. ปฐมโสวจสฺสตาสุตฺตํ 3. 3. Paṭhamasovacassatāsutta - Primer discurso sobre la docilidad. ๓๔. ‘‘อิมํ[Pg.420], ภิกฺขเว, รตฺตึ อญฺญตรา เทวตา…เป… มํ เอตทโวจ – ‘สตฺติเม, ภนฺเต, ธมฺมา ภิกฺขุโน อปริหานาย สํวตฺตนฺติ. กตเม สตฺต? สตฺถุคารวตา, ธมฺมคารวตา, สงฺฆคารวตา, สิกฺขาคารวตา, สมาธิคารวตา, โสวจสฺสตา, กลฺยาณมิตฺตตา. อิเม โข, ภนฺเต, สตฺต ธมฺมา ภิกฺขุโน อปริหานาย สํวตฺตนฺตี’ติ. อิทมโวจ, ภิกฺขเว, สา เทวตา. อิทํ วตฺวา มํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ตตฺเถวนฺตรธายี’’ติ. 34. «Esta noche, monjes, una cierta deidad... se me acercó y me dijo: 'Señor, estas siete cualidades conducen a que un monje no retroceda. ¿Cuáles siete? La reverencia por el Maestro, la reverencia por el Dhamma, la reverencia por el Sangha, la reverencia por el entrenamiento, la reverencia por la concentración, la docilidad y la buena amistad. Estas siete cualidades, Señor, conducen a que un monje no retroceda'. Esto dijo, monjes, aquella deidad. Habiendo dicho esto, me rindió homenaje, me circundó por la derecha y desapareció allí mismo». ‘‘สตฺถุครุ ธมฺมครุ, สงฺเฆ จ ติพฺพคารโว; สมาธิครุ อาตาปี, สิกฺขาย ติพฺพคารโว. Aquel monje que posee respeto por el Maestro, respeto por el Dhamma, y tiene una profunda reverencia por el Sangha; aquel que respeta la concentración, que es diligente, y posee una profunda reverencia por el entrenamiento. ‘‘กลฺยาณมิตฺโต สุวโจ, สปฺปติสฺโส สคารโว; อภพฺโพ ปริหานาย, นิพฺพานสฺเสว สนฺติเก’’ติ. ตติยํ; Poseyendo buenos amigos y siendo dócil, deferente y respetuoso; es incapaz de retroceder y se encuentra ciertamente cerca del Nibbāna. Tercer discurso. ๔. ทุติยโสวจสฺสตาสุตฺตํ 4. 4. Dutiyasovacassatāsutta - Segundo discurso sobre la docilidad. ๓๕. ‘‘อิมํ, ภิกฺขเว, รตฺตึ อญฺญตรา เทวตา อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา อภิกฺกนฺตวณฺณา…เป… ‘สตฺติเม, ภนฺเต, ธมฺมา ภิกฺขุโน อปริหานาย สํวตฺตนฺติ. กตเม สตฺต? สตฺถุคารวตา, ธมฺมคารวตา, สงฺฆคารวตา, สิกฺขาคารวตา, สมาธิคารวตา, โสวจสฺสตา, กลฺยาณมิตฺตตา. อิเม โข, ภนฺเต, สตฺต ธมฺมา ภิกฺขุโน อปริหานาย สํวตฺตนฺตี’ติ. อิทมโวจ, ภิกฺขเว, สา เทวตา. อิทํ วตฺวา มํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ตตฺเถวนฺตรธายี’’ติ. 35. «Esta noche, monjes, una cierta deidad de una belleza radiante, cuando la noche estaba avanzada... se me acercó y dijo: 'Señor, estas siete cualidades conducen a que un monje no retroceda. ¿Cuáles siete? La reverencia por el Maestro, la reverencia por el Dhamma, la reverencia por el Sangha, la reverencia por el entrenamiento, la reverencia por la concentración, la docilidad y la buena amistad. Estas siete cualidades, Señor, conducen a que un monje no retroceda'. Esto dijo, monjes, aquella deidad. Habiendo dicho esto, me rindió homenaje, me circundó por la derecha y desapareció allí mismo». เอวํ วุตฺเต อายสฺมา สาริปุตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อิมสฺส โข อหํ, ภนฺเต, ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามิ. อิธ, ภนฺเต, ภิกฺขุ อตฺตนา จ สตฺถุคารโว โหติ, สตฺถุคารวตาย จ วณฺณวาที. เย จญฺเญ ภิกฺขู น สตฺถุคารวา เต จ สตฺถุคารวตาย สมาทเปติ. เย จญฺเญ ภิกฺขู สตฺถุคารวา เตสญฺจ วณฺณํ ภณติ ภูตํ ตจฺฉํ กาเลน. อตฺตนา จ ธมฺมคารโว โหติ…เป… สงฺฆคารโว โหติ… สิกฺขาคารโว โหติ… สมาธิคารโว โหติ… สุวโจ โหติ… กลฺยาณมิตฺโต โหติ, กลฺยาณมิตฺตตาย จ วณฺณวาที. เย จญฺเญ ภิกฺขู น กลฺยาณมิตฺตา เต จ กลฺยาณมิตฺตตาย สมาทเปติ[Pg.421]. เย จญฺเญ ภิกฺขู กลฺยาณมิตฺตา เตสญฺจ วณฺณํ ภณติ ภูตํ ตจฺฉํ กาเลนาติ. อิมสฺส โข อหํ, ภนฺเต, ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามี’’ติ. Cuando esto fue dicho, el venerable Sāriputta dijo al Bienaventurado: «Señor, entiendo detalladamente el significado de lo que el Bienaventurado ha dicho de manera breve de esta manera: Aquí, Señor, un monje es él mismo respetuoso con el Maestro y elogia el hecho de ser respetuoso con el Maestro. A otros monjes que no son respetuosos con el Maestro, los exhorta a serlo. Y a otros monjes que sí son respetuosos con el Maestro, los elogia en el momento oportuno, de acuerdo con la verdad y la realidad. Él mismo es respetuoso con el Dhamma... con el Sangha... con el entrenamiento... con la concentración... es dócil... posee buena amistad y elogia la buena amistad. A otros monjes que no poseen buena amistad, los exhorta a poseerla. Y a otros monjes que poseen buena amistad, los elogia en el momento oportuno, de acuerdo con la verdad y la realidad. De esta manera, Señor, entiendo detalladamente el significado de lo que el Bienaventurado ha dicho de manera breve». ‘‘สาธุ สาธุ, สาริปุตฺต! สาธุ โข ตฺวํ, สาริปุตฺต, อิมสฺส มยา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานาสิ. อิธ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ อตฺตนา จ สตฺถุคารโว โหติ, สตฺถุคารวตาย จ วณฺณวาที. เย จญฺเญ ภิกฺขู น สตฺถุคารวา เต จ สตฺถุคารวตาย สมาทเปติ. เย จญฺเญ ภิกฺขู สตฺถุคารวา เตสญฺจ วณฺณํ ภณติ ภูตํ ตจฺฉํ กาเลน. อตฺตนา จ ธมฺมคารโว โหติ…เป… สงฺฆคารโว โหติ… สิกฺขาคารโว โหติ… สมาธิคารโว โหติ… สุวโจ โหติ… กลฺยาณมิตฺโต โหติ, กลฺยาณมิตฺตตาย จ วณฺณวาที. เย จญฺเญ ภิกฺขู น กลฺยาณมิตฺตา เต จ กลฺยาณมิตฺตตาย สมาทเปติ. เย จญฺเญ ภิกฺขู กลฺยาณมิตฺตา เตสญฺจ วณฺณํ ภณติ ภูตํ ตจฺฉํ กาเลนาติ. อิมสฺส โข, สาริปุตฺต, มยา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ’’ติ. จตุตฺถํ. «¡Bien, bien, Sāriputta! Está bien, Sāriputta, que entiendas de esta manera detallada el significado de lo que he dicho de manera breve. Aquí, Sāriputta, un monje es él mismo respetuoso con el Maestro y elogia el hecho de ser respetuoso con el Maestro. A otros monjes que no son respetuosos con el Maestro, los exhorta a serlo. Y a otros monjes que sí son respetuosos con el Maestro, los elogia en el momento oportuno, de acuerdo con la verdad y la realidad. Él mismo es respetuoso con el Dhamma... con el Sangha... con el entrenamiento... con la concentración... es dócil... posee buena amistad y elogia la buena amistad. A otros monjes que no poseen buena amistad, los exhorta a poseerla. Y a otros monjes que poseen buena amistad, los elogia en el momento oportuno, de acuerdo con la verdad y la realidad. De esta manera, Sāriputta, debe verse detalladamente el significado de lo que he dicho de manera breve». Cuarto discurso. ๕. ปฐมมิตฺตสุตฺตํ 5. 5. Paṭhamamittasutta - Primer discurso sobre el amigo. ๓๖. ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, องฺเคหิ สมนฺนาคโต มิตฺโต เสวิตพฺโพ. กตเมหิ สตฺตหิ? ทุทฺททํ ททาติ, ทุกฺกรํ กโรติ, ทุกฺขมํ ขมติ, คุยฺหมสฺส อาวิ กโรติ, คุยฺหมสฺส ปริคุหติ, อาปทาสุ น ชหติ, ขีเณน นาติมญฺญติ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ องฺเคหิ สมนฺนาคโต มิตฺโต เสวิตพฺโพ’’ติ. 36. «Monjes, se debe cultivar la amistad con aquel que posee siete cualidades. ¿Cuáles siete? Da lo que es difícil de dar, hace lo que es difícil de hacer, soporta lo que es difícil de soportar, revela sus propios secretos, guarda los secretos de uno, no lo abandona en las desgracias y no lo desprecia cuando sus riquezas se han agotado. Monjes, se debe cultivar la amistad con aquel que posee estas siete cualidades». ‘‘ทุทฺททํ ททาติ มิตฺโต, ทุกฺกรญฺจาปิ กุพฺพติ; อโถปิสฺส ทุรุตฺตานิ, ขมติ ทุกฺขมานิ จ. «Un amigo da lo que es difícil de dar y hace lo que es difícil de hacer; además, soporta las palabras duras y las cosas difíciles de tolerar». ‘‘คุยฺหญฺจ ตสฺส อกฺขาติ, คุยฺหสฺส ปริคูหติ; อาปทาสุ น ชหาติ, ขีเณน นาติมญฺญติ. «Le confía sus propios secretos y guarda los secretos de uno; no lo abandona en las desgracias ni lo desprecia cuando sus riquezas se han agotado». ‘‘ยมฺหิ เอตานิ ฐานานิ, สํวิชฺชนฺตีธ ปุคฺคเล; โส มิตฺโต มิตฺตกาเมน, ภชิตพฺโพ ตถาวิโธ’’ติ. ปญฺจมํ; «En cualquier persona en quien se encuentren estas cualidades, tal amigo debe ser frecuentado por aquel que desea un amigo». Quinto discurso. ๖. ทุติยมิตฺตสุตฺตํ 6. 6. Dutiyamittasutta - Segundo discurso sobre el amigo. ๓๗. ‘‘สตฺตหิ[Pg.422], ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ มิตฺโต เสวิตพฺโพ ภชิตพฺโพ ปยิรุปาสิตพฺโพ อปิ ปนุชฺชมาเนนปิ. กตเมหิ สตฺตหิ? ปิโย จ โหติ มนาโป จ ครุ จ ภาวนีโย จ วตฺตา จ วจนกฺขโม จ คมฺภีรญฺจ กถํ กตฺตา โหติ, โน จ อฏฺฐาเน นิโยเชติ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ มิตฺโต เสวิตพฺโพ ภชิตพฺโพ ปยิรุปาสิตพฺโพ อปิ ปนุชฺชมาเนนปี’’ติ. 37. «Monjes, se debe cultivar, frecuentar y servir a un monje como amigo si posee siete cualidades, incluso si uno es echado de su lado. ¿Cuáles siete? Es querido y agradable, respetable y admirable; es un consejero y paciente ante las críticas; habla sobre temas profundos y no incita a lo que es indebido. Monjes, se debe cultivar, frecuentar y servir a un monje como amigo si posee estas siete cualidades, incluso si uno es echado de su lado». ‘‘ปิโย ครุ ภาวนีโย, วตฺตา จ วจนกฺขโม; คมฺภีรญฺจ กถํ กตฺตา, โน จฏฺฐาเน นิโยชโก. «Querido, respetable y admirable, un consejero que es paciente ante las críticas; habla sobre temas profundos y no incita a lo que es inapropiado». ‘‘ยมฺหิ เอตานิ ฐานานิ, สํวิชฺชนฺตีธ ปุคฺคเล; โส มิตฺโต มิตฺตกาเมน, อตฺถกามานุกมฺปโต; อปิ นาสิยมาเนน, ภชิตพฺโพ ตถาวิโธ’’ติ. ฉฏฺฐํ; «En cualquier persona en quien se encuentren estas cualidades, tal amigo —que desea el bienestar y es compasivo— debe ser frecuentado por aquel que busca un amigo, incluso si es rechazado». Sexto discurso. ๗. ปฐมปฏิสมฺภิทาสุตฺตํ 7. 7. Paṭhamapaṭisambhidāsutta - Primer discurso sobre las discriminaciones analíticas. ๓๘. ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ นจิรสฺเสว จตสฺโส ปฏิสมฺภิทา สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหเรยฺย. กตเมหิ สตฺตหิ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ‘อิทํ เม เจตโส ลีนตฺต’นฺติ ยถาภูตํ ปชานาติ; อชฺฌตฺตํ สํขิตฺตํ วา จิตฺตํ ‘อชฺฌตฺตํ เม สํขิตฺตํ จิตฺต’นฺติ ยถาภูตํ ปชานาติ; พหิทฺธา วิกฺขิตฺตํ วา จิตฺตํ ‘พหิทฺธา เม วิกฺขิตฺตํ จิตฺต’นฺติ ยถาภูตํ ปชานาติ; ตสฺส วิทิตา เวทนา อุปฺปชฺชนฺติ, วิทิตา อุปฏฺฐหนฺติ, วิทิตา อพฺภตฺถํ คจฺฉนฺติ; วิทิตา สญฺญา อุปฺปชฺชนฺติ, วิทิตา อุปฏฺฐหนฺติ, วิทิตา อพฺภตฺถํ คจฺฉนฺติ; วิทิตา วิตกฺกา อุปฺปชฺชนฺติ, วิทิตา อุปฏฺฐหนฺติ, วิทิตา อพฺภตฺถํ คจฺฉนฺติ; สปฺปายาสปฺปาเยสุ โข ปนสฺส ธมฺเมสุ หีนปฺปณีเตสุ กณฺหสุกฺกสปฺปติภาเคสุ นิมิตฺตํ สุคฺคหิตํ โหติ สุมนสิกตํ สูปธาริตํ สุปฺปฏิวิทฺธํ ปญฺญาย. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ นจิรสฺเสว จตสฺโส ปฏิสมฺภิทา สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหเรยฺยา’’ติ. สตฺตมํ. 38. “Monjes, dotado de siete cualidades, un monje, en no mucho tiempo, después de haber conocido por sí mismo con conocimiento directo, realizado y alcanzado las cuatro discriminaciones analíticas, moraría en ellas. ¿Cuáles son las siete? Aquí, monjes, un monje comprende según la realidad: ‘esta es la apatía de mi mente’ cuando está presente; comprende según la realidad la mente encogida internamente: ‘mi mente está encogida internamente’; comprende según la realidad la mente dispersa externamente: ‘mi mente está dispersa externamente’. Para él, las sensaciones surgen claramente conocidas, se mantienen claramente conocidas y desaparecen claramente conocidas; las percepciones surgen claramente conocidas, se mantienen claramente conocidas y desaparecen claramente conocidas; los pensamientos surgen claramente conocidas, se mantienen claramente conocidos y desaparecen claramente conocidos. Además, él tiene el signo bien captado, bien atendido, bien retenido y bien penetrado con la sabiduría en cuanto a las cualidades adecuadas e inadecuadas, inferiores y superiores, y aquellas que tienen partes oscuras y brillantes. Monjes, dotado de estas siete cualidades, un monje, en no mucho tiempo, después de haber conocido por sí mismo con conocimiento directo, realizado y alcanzado las cuatro discriminaciones analíticas, moraría en ellas”. ๘. ทุติยปฏิสมฺภิทาสุตฺตํ 8. 8. Segundo Discurso sobre las Discriminaciones Analíticas ๓๙. ‘‘สตฺตหิ[Pg.423], ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต สาริปุตฺโต จตสฺโส ปฏิสมฺภิทา สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. กตเมหิ สตฺตหิ? อิธ, ภิกฺขเว, สาริปุตฺโต ‘อิทํ เม เจตโส ลีนตฺต’นฺติ ยถาภูตํ ปชานาติ; อชฺฌตฺตํ สํขิตฺตํ วา จิตฺตํ ‘อชฺฌตฺตํ เม สํขิตฺตํ จิตฺต’นฺติ ยถาภูตํ ปชานาติ; พหิทฺธา วิกฺขิตฺตํ วา จิตฺตํ ‘พหิทฺธา เม วิกฺขิตฺตํ จิตฺต’นฺติ ยถาภูตํ ปชานาติ; ตสฺส วิทิตา เวทนา อุปฺปชฺชนฺติ, วิทิตา อุปฏฺฐหนฺติ, วิทิตา อพฺภตฺถํ คจฺฉนฺติ; วิทิตา สญฺญา…เป… วิตกฺกา อุปฺปชฺชนฺติ, วิทิตา อุปฏฺฐหนฺติ, วิทิตา อพฺภตฺถํ คจฺฉนฺติ; สปฺปายาสปฺปาเยสุ โข ปนสฺส ธมฺเมสุ หีนปฺปณีเตสุ กณฺหสุกฺกสปฺปติภาเคสุ นิมิตฺตํ สุคฺคหิตํ สุมนสิกตํ สูปธาริตํ สุปฺปฏิวิทฺธํ ปญฺญาย. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต สาริปุตฺโต จตสฺโส ปฏิสมฺภิทา สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรตี’’ติ. อฏฺฐมํ. 39. “Monjes, dotado de siete cualidades, Sāriputta, habiendo conocido por sí mismo con conocimiento directo, realizado y alcanzado las cuatro discriminaciones analíticas, mora en ellas. ¿Cuáles son las siete? Aquí, monjes, Sāriputta comprende según la realidad: ‘esta es la apatía de mi mente’ cuando está presente; comprende según la realidad la mente encogida internamente: ‘mi mente está encogida internamente’; comprende según la realidad la mente dispersa externamente: ‘mi mente está dispersa externamente’. Para él, las sensaciones surgen claramente conocidas, se mantienen claramente conocidas y desaparecen claramente conocidas; las percepciones... los pensamientos surgen claramente conocidos, se mantienen claramente conocidos y desaparecen claramente conocidos. Además, él tiene el signo bien captado, bien atendido, bien retenido y bien penetrado con la sabiduría en cuanto a las cualidades adecuadas e inadecuadas, inferiores y superiores, y aquellas que tienen partes oscuras y brillantes. Monjes, dotado de estas siete cualidades, Sāriputta, habiendo conocido por sí mismo con conocimiento directo, realizado y alcanzado las cuatro discriminaciones analíticas, mora en ellas”. ๙. ปฐมวสสุตฺตํ 9. 9. Primer Discurso sobre el Dominio ๔๐. ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ จิตฺตํ วเส วตฺเตติ, โน จ ภิกฺขุ จิตฺตสฺส วเสน วตฺตติ. กตเมหิ สตฺตหิ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สมาธิกุสโล โหติ, สมาธิสฺส สมาปตฺติกุสโล โหติ, สมาธิสฺส ฐิติกุสโล โหติ, สมาธิสฺส วุฏฺฐานกุสโล โหติ, สมาธิสฺส กลฺยาณกุสโล โหติ, สมาธิสฺส โคจรกุสโล โหติ, สมาธิสฺส อภินีหารกุสโล โหติ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ จิตฺตํ วเส วตฺเตติ, โน จ ภิกฺขุ จิตฺตสฺส วเสน วตฺตตี’’ติ. นวมํ. 40. “Monjes, dotado de siete cualidades, un monje ejerce dominio sobre su mente, pero el monje no está bajo el dominio de su mente. ¿Cuáles son las siete? Aquí, monjes, el monje es hábil en la concentración, hábil en el logro de la concentración, hábil en la permanencia en la concentración, hábil en la salida de la concentración, hábil en la excelencia de la concentración, hábil en el objeto de la concentración y hábil en la resolución hacia la concentración. Monjes, dotado de estas siete cualidades, un monje ejerce dominio sobre su mente, pero el monje no está bajo el dominio de su mente”. ๑๐. ทุติยวสสุตฺตํ 10. 10. Segundo Discurso sobre el Dominio ๔๑. ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต สาริปุตฺโต จิตฺตํ วเส วตฺเตติ, โน จ สาริปุตฺโต จิตฺตสฺส วเสน วตฺตติ. กตเมหิ สตฺตหิ? อิธ, ภิกฺขเว, สาริปุตฺโต สมาธิกุสโล โหติ, สมาธิสฺส สมาปตฺติกุสโล, สมาธิสฺส ฐิติกุสโล, สมาธิสฺส วุฏฺฐานกุสโล, สมาธิสฺส กลฺยาณกุสโล, สมาธิสฺส โคจรกุสโล, สมาธิสฺส [Pg.424] อภินีหารกุสโล โหติ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต สาริปุตฺโต จิตฺตํ วเส วตฺเตติ, โน จ สาริปุตฺโต จิตฺตสฺส วเสน วตฺตตี’’ติ. ทสมํ. 41. “Monjes, dotado de siete cualidades, Sāriputta ejerce dominio sobre su mente, pero Sāriputta no está bajo el dominio de su mente. ¿Cuáles son las siete? Aquí, monjes, Sāriputta es hábil en la concentración, hábil en el logro de la concentración, hábil en la permanencia en la concentración, hábil en la salida de la concentración, hábil en la excelencia de la concentración, hábil en el objeto de la concentración y hábil en la resolución hacia la concentración. Monjes, dotado de estas siete cualidades, Sāriputta ejerce dominio sobre su mente, pero Sāriputta no está bajo el dominio de su mente”. ๑๑. ปฐมนิทฺทสสุตฺตํ 11. 11. Primer Discurso sobre el Niddasa ๔๒. อถ โข อายสฺมา สาริปุตฺโต ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย สาวตฺถึ ปิณฺฑาย ปาวิสิ. อถ โข อายสฺมโต สาริปุตฺตสฺส เอตทโหสิ – ‘‘อติปฺปโค โข ตาว สาวตฺถิยํ ปิณฺฑาย จริตุํ. ยํนูนาหํ เยน อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ อาราโม เตนุปสงฺกเมยฺย’’นฺติ. อถ โข อายสฺมา สาริปุตฺโต เยน อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ อาราโม เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา เตหิ อญฺญติตฺถิเยหิ ปริพฺพาชเกหิ สทฺธึ สมฺโมทิ. สมฺโมทนียํ กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เตน โข ปน สมเยน เตสํ อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ สนฺนิสินฺนานํ สนฺนิปติตานํ อยมนฺตรากถา อุทปาทิ – ‘‘โย หิ โกจิ, อาวุโส, ทฺวาทสวสฺสานิ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรติ, ‘นิทฺทโส ภิกฺขู’ติ อลํ วจนายา’’ติ. 42. En una ocasión, el venerable Sāriputta, habiéndose vestido por la mañana y tomando su cuenco y mantos, entró en Sāvatthī para pedir limosna. Entonces, al venerable Sāriputta se le ocurrió este pensamiento: “Todavía es muy temprano para andar pidiendo limosna en Sāvatthī. ¿Qué tal si me dirijo hacia el parque de los errantes de otras sectas?”. Entonces el venerable Sāriputta se dirigió hacia el parque de los errantes de otras sectas; al llegar, intercambió saludos cordiales con los errantes de otras sectas. Tras concluir una conversación amable y memorable, se sentó a un lado. En ese momento, surgió este tema de conversación entre los errantes de otras sectas allí reunidos: “Cualquier monje, amigos, que practique la vida santa de manera perfecta y pura durante doce años, es digno de ser llamado ‘monje Niddasa’”. อถ โข อายสฺมา สาริปุตฺโต เตสํ อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ ภาสิตํ เนว อภินนฺทิ นปฺปฏิกฺโกสิ. อนภินนฺทิตฺวา อปฺปฏิกฺโกสิตฺวา อุฏฺฐายาสนา ปกฺกามิ – ‘‘ภควโต สนฺติเก เอตสฺส ภาสิตสฺส อตฺถํ อาชานิสฺสามี’’ติ. อถ โข อายสฺมา สาริปุตฺโต สาวตฺถิยํ ปิณฺฑาย จริตฺวา ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา สาริปุตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ – Entonces, el venerable Sāriputta ni aprobó ni rechazó las palabras de aquellos errantes de otras sectas. Sin aprobar ni rechazar, se levantó de su asiento y se marchó pensando: “Aprenderé el significado de lo dicho en presencia del Bienaventurado”. Luego, el venerable Sāriputta, tras haber caminado por Sāvatthī para pedir limosna y después de haber regresado de su ronda de limosna tras la comida, se dirigió hacia donde estaba el Bienaventurado; al llegar, rindió homenaje al Bienaventurado y se sentó a un lado. Sentado a un lado, el venerable Sāriputta dijo al Bienaventurado: ‘‘อิธาหํ, ภนฺเต, ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย สาวตฺถึ ปิณฺฑาย ปาวิสึ. ตสฺส มยฺหํ, ภนฺเต, เอตทโหสิ – ‘อติปฺปโค โข ตาว สาวตฺถิยํ ปิณฺฑาย จริตุํ. ยํนูนาหํ เยน อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ อาราโม เตนุปสงฺกเมยฺย’นฺติ. อถ ขฺวาหํ, ภนฺเต, เยน อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ อาราโม เตนุปสงฺกมึ; อุปสงฺกมิตฺวา เตหิ อญฺญติตฺถิเยหิ ปริพฺพาชเกหิ สทฺธึ สมฺโมทึ. สมฺโมทนียํ กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึ. เตน โข ปน, ภนฺเต, สมเยน เตสํ อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ สนฺนิสินฺนานํ สนฺนิปติตานํ อยมนฺตรากถา อุทปาทิ [Pg.425] – ‘โย หิ โกจิ, อาวุโส, ทฺวาทสวสฺสานิ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรติ, นิทฺทโส ภิกฺขูติ อลํ วจนายา’ติ. อถ ขฺวาหํ, ภนฺเต, เตสํ อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ ภาสิตํ เนว อภินนฺทึ นปฺปฏิกฺโกสึ. อนภินนฺทิตฺวา อปฺปฏิกฺโกสิตฺวา อุฏฺฐายาสนา ปกฺกมึ – ‘ภควโต สนฺติเก เอตสฺส อตฺถํ อาชานิสฺสามี’ติ. สกฺกา นุ โข, ภนฺเต, อิมสฺมึ ธมฺมวินเย เกวลํ วสฺสคณนมตฺเตน นิทฺทโส ภิกฺขุ ปญฺญาเปตุ’’นฺติ? «Señor, esta mañana, tras vestirme y tomar mi cuenco y mantos, entré en Sāvatthī para pedir limosna. Entonces, Señor, se me ocurrió este pensamiento: ‘Es demasiado temprano todavía para recorrer Sāvatthī en busca de limosna. ¿Y si me acercara al monasterio de los ascetas errantes de otras escuelas?’. Entonces, Señor, me acerqué al monasterio de los ascetas errantes de otras escuelas; tras llegar, intercambié saludos cordiales con ellos. Habiendo concluido una conversación amable y memorable, me senté a un lado. En esa ocasión, Señor, surgió esta conversación entre los ascetas errantes de otras escuelas allí reunidos: ‘Amigos, cualquier monje que practique la vida santa, completa y pura, durante doce años, es digno de ser llamado un monje consumado (niddasa)’. Entonces, Señor, ni aprobé ni rechacé las palabras de esos ascetas errantes de otras escuelas. Sin aprobar ni rechazar, me levanté de mi asiento y me marché, pensando: ‘Conoceré el significado de esto en presencia del Bienaventurado’. Señor, ¿es posible designar a un monje como consumado en este Dhamma-Vinaya basándose únicamente en el recuento de los años?». ‘‘น โข, สาริปุตฺต, สกฺกา อิมสฺมึ ธมฺมวินเย เกวลํ วสฺสคณนมตฺเตน นิทฺทโส ภิกฺขุ ปญฺญาเปตุํ. สตฺต โข อิมานิ, สาริปุตฺต, นิทฺทสวตฺถูนิ มยา สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา ปเวทิตานิ. «Sāriputta, no es posible designar a un monje como consumado en este Dhamma-Vinaya basándose únicamente en el recuento de los años. Sāriputta, estas son las siete bases para ser consumado que han sido declaradas por mí tras haberlas comprendido y realizado por mí mismo con conocimiento superior». ‘‘กตมานิ สตฺต? อิธ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สิกฺขาสมาทาเน ติพฺพจฺฉนฺโท โหติ อายติญฺจ สิกฺขาสมาทาเน อวิคตเปโม, ธมฺมนิสนฺติยา ติพฺพจฺฉนฺโท โหติ อายติญฺจ ธมฺมนิสนฺติยา อวิคตเปโม, อิจฺฉาวินเย ติพฺพจฺฉนฺโท โหติ อายติญฺจ อิจฺฉาวินเย อวิคตเปโม, ปฏิสลฺลาเน ติพฺพจฺฉนฺโท โหติ อายติญฺจ ปฏิสลฺลาเน อวิคตเปโม, วีริยารมฺเภ ติพฺพจฺฉนฺโท โหติ อายติญฺจ วีริยารมฺเภ อวิคตเปโม, สติเนปกฺเก ติพฺพจฺฉนฺโท โหติ อายติญฺจ สติเนปกฺเก อวิคตเปโม, ทิฏฺฐิปฏิเวเธ ติพฺพจฺฉนฺโท โหติ อายติญฺจ ทิฏฺฐิปฏิเวเธ อวิคตเปโม. อิมานิ โข, สาริปุตฺต, สตฺต นิทฺทสวตฺถูนิ มยา สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา ปเวทิตานิ. อิเมหิ โข, สาริปุตฺต, สตฺตหิ นิทฺทสวตฺถูหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ ทฺวาทส เจปิ วสฺสานิ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรติ, ‘นิทฺทโส ภิกฺขู’ติ อลํ วจนาย; จตุพฺพีสติ เจปิ วสฺสานิ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรติ, ‘นิทฺทโส ภิกฺขู’ติ อลํ วจนาย; ฉตฺตึสติ เจปิ วสฺสานิ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรติ, ‘นิทฺทโส ภิกฺขู’ติ อลํ วจนาย, อฏฺฐจตฺตารีสํ เจปิ วสฺสานิ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรติ, ‘นิทฺทโส ภิกฺขู’ติ อลํ วจนายา’’ติ. เอกาทสมํ. «¿Cuáles son las siete? Aquí, Sāriputta, un monje posee un deseo intenso por emprender el entrenamiento y, en el futuro, mantiene un amor persistente por emprender el entrenamiento; posee un deseo intenso por el examen del Dhamma y, en el futuro, mantiene un amor persistente por el examen del Dhamma; posee un deseo intenso por la eliminación de los deseos y, en el futuro, mantiene un amor persistente por la eliminación de los deseos; posee un deseo intenso por el retiro solitario y, en el futuro, mantiene un amor persistente por el retiro solitario; posee un deseo intenso por el esfuerzo diligente y, en el futuro, mantiene un amor persistente por el esfuerzo diligente; posee un deseo intenso por la atención plena y la prudencia y, en el futuro, mantiene un amor persistente por la atención plena y la prudencia; posee un deseo intenso por la penetración de la visión correcta y, en el futuro, mantiene un amor persistente por la penetración de la visión correcta. Estas, Sāriputta, son las siete bases para ser consumado que han sido declaradas por mí tras haberlas comprendido y realizado por mí mismo con conocimiento superior. Sāriputta, un monje dotado de estas siete bases para ser consumado, si practica la vida santa, completa y pura, incluso durante doce años, es digno de ser llamado ‘monje consumado’; si la practica incluso durante veinticuatro años, es digno de ser llamado ‘monje consumado’; si la practica incluso durante treinta y seis años, es digno de ser llamado ‘monje consumado’; y si la practica incluso durante cuarenta y ocho años, es digno de ser llamado ‘monje consumado’». Undécimo discurso. ๑๒. ทุติยนิทฺทสสุตฺตํ 12. Segundo Discurso sobre el Consumado (Dutiyaniddasasutta) ๔๓. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา โกสมฺพิยํ วิหรติ โฆสิตาราเม. อถ โข อายสฺมา อานนฺโท ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย [Pg.426] โกสมฺพึ ปิณฺฑาย ปาวิสิ. อถ โข อายสฺมโต อานนฺทสฺส เอตทโหสิ – ‘‘อติปฺปโค โข ตาว โกสมฺพิยํ ปิณฺฑาย จริตุํ. ยํนูนาหํ เยน อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ อาราโม เตนุปสงฺกเมยฺย’’นฺติ. อถ โข อายสฺมา อานนฺโท เยน อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ อาราโม เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา เตหิ อญฺญติตฺถิเยหิ ปริพฺพาชเกหิ สทฺธึ สมฺโมทิ. สมฺโมทนียํ กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. 43. Esto he oído: En una ocasión, el Bienaventurado residía en Kosambī, en el monasterio de Ghosita. Entonces, el venerable Ānanda, tras vestirse por la mañana y tomar su cuenco y mantos, entró en Kosambī para pedir limosna. Entonces, al venerable Ānanda se le ocurrió este pensamiento: «Es demasiado temprano todavía para recorrer Kosambī en busca de limosna. ¿Y si me acercara al monasterio de los ascetas errantes de otras escuelas?». Entonces, el venerable Ānanda se acercó al monasterio de los ascetas errantes de otras escuelas; tras llegar, intercambió saludos cordiales con ellos. Habiendo concluido una conversación amable y memorable, se sentó a un lado. เตน โข ปน สมเยน เตสํ อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ สนฺนิสินฺนานํ สนฺนิปติตานํ อยมนฺตรากถา อุทปาทิ – ‘‘โย หิ โกจิ, อาวุโส, ทฺวาทส วสฺสานิ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรติ, ‘นิทฺทโส ภิกฺขู’ติ อลํ วจนายา’’ติ. En esa ocasión, surgió esta conversación entre los ascetas errantes de otras escuelas allí reunidos: «Amigos, cualquier monje que practique la vida santa, completa y pura, durante doce años, es digno de ser llamado un monje consumado (niddasa)». อถ โข อายสฺมา อานนฺโท เตสํ อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ ภาสิตํ เนว อภินนฺทิ นปฺปฏิกฺโกสิ. อนภินนฺทิตฺวา อปฺปฏิกฺโกสิตฺวา อุฏฺฐายาสนา ปกฺกามิ – ‘‘ภควโต สนฺติเก เอตสฺส ภาสิตสฺส อตฺถํ อาชานิสฺสามี’’ติ. อถ โข อายสฺมา อานนฺโท โกสมฺพิยํ ปิณฺฑาย จริตฺวา ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา อานนฺโท ภควนฺตํ เอตทโวจ – Entonces, el venerable Ānanda ni aprobó ni rechazó las palabras de esos ascetas errantes de otras escuelas. Sin aprobar ni rechazar, se levantó de su asiento y se marchó, pensando: «Conoceré el significado de lo dicho en presencia del Bienaventurado». Luego, el venerable Ānanda, tras haber recorrido Kosambī por limosna, al regresar de la colecta después de comer, se acercó a donde estaba el Bienaventurado; tras llegar, rindió homenaje al Bienaventurado y se sentó a un lado. Sentado a un lado, el venerable Ānanda le dijo esto al Bienaventurado: ‘‘อิธาหํ, ภนฺเต, ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย โกสมฺพึ ปิณฺฑาย ปาวิสึ. ตสฺส มยฺหํ, ภนฺเต, เอตทโหสิ – ‘อติปฺปโค โข ตาว โกสมฺพิยํ ปิณฺฑาย จริตุํ. ยํนูนาหํ เยน อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ อาราโม เตนุปสงฺกเมยฺย’นฺติ…เป… เตหิ สทฺธึ สมฺโมทึ. สมฺโมทนียํ กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึ. «Señor, esta mañana, tras vestirme y tomar mi cuenco y mantos, entré en Kosambī para pedir limosna. Entonces, Señor, se me ocurrió este pensamiento: ‘Es demasiado temprano todavía para recorrer Kosambī en busca de limosna. ¿Y si me acercara al monasterio de los ascetas errantes de otras escuelas?’... [pe]... intercambié saludos cordiales con ellos. Habiendo concluido una conversación amable y memorable, me senté a un lado. ‘‘เตน โข ปน, ภนฺเต, สมเยน เตสํ อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ สนฺนิสินฺนานํ สนฺนิปติตานํ อยมนฺตรากถา อุทปาทิ – ‘โย หิ โกจิ, อาวุโส, ทฺวาทสวสฺสานิ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรติ, นิทฺทโส ภิกฺขูติ อลํ วจนายา’ติ. อถ ขฺวาหํ, ภนฺเต, เตสํ อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ ภาสิตํ เนว อภินนฺทึ นปฺปฏิกฺโกสึ. อนภินนฺทิตฺวา, อปฺปฏิกฺโกสิตฺวา อุฏฺฐายาสนา ปกฺกมึ – ‘ภควโต สนฺติเก เอตสฺส ภาสิตสฺส [Pg.427] อตฺถํ อาชานิสฺสามี’ติ. สกฺกา นุ โข, ภนฺเต, อิมสฺมึ ธมฺมวินเย เกวลํ วสฺสคณนมตฺเตน นิทฺทโส ภิกฺขุ ปญฺญาเปตุ’’นฺติ? En esa ocasión, Señor, surgió esta conversación entre los ascetas errantes de otras escuelas allí reunidos: ‘Amigos, cualquier monje que practique la vida santa, completa y pura, durante doce años, es digno de ser llamado un monje consumado’. Entonces, Señor, ni aprobé ni rechazó las palabras de esos ascetas errantes de otras escuelas. Sin aprobar ni rechazar, me levanté de mi asiento y me marché, pensando: ‘Conoceré el significado de lo dicho en presencia del Bienaventurado’. Señor, ¿es posible designar a un monje como consumado en este Dhamma-Vinaya basándose únicamente en el recuento de los años?». ‘‘น โข, อานนฺท, สกฺกา อิมสฺมึ ธมฺมวินเย เกวลํ วสฺสคณนมตฺเตน นิทฺทโส ภิกฺขุ ปญฺญาเปตุํ. สตฺต โข อิมานิ, อานนฺท, นิทฺทสวตฺถูนิ มยา สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา ปเวทิตานิ. “Ánanda, en este Dhamma-Vinaya no es posible designar a un bhikkhu como 'consumado' basándose únicamente en el conteo de años de su ordenación. Ánanda, hay siete fundamentos para la consumación que yo mismo he comprendido con conocimiento directo, he realizado y he dado a conocer.” ‘‘กตมานิ สตฺต? อิธานนฺท, ภิกฺขุ, สทฺโธ โหติ, หิรีมา โหติ, โอตฺตปฺปี โหติ, พหุสฺสุโต โหติ, อารทฺธวีริโย โหติ, สติมา โหติ, ปญฺญวา โหติ. อิมานิ โข, อานนฺท, สตฺต นิทฺทสวตฺถูนิ มยา สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา ปเวทิตานิ. อิเมหิ โข, อานนฺท, สตฺตหิ นิทฺทสวตฺถูหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ ทฺวาทส เจปิ วสฺสานิ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรติ, ‘นิทฺทโส ภิกฺขู’ติ อลํ วจนาย; จตุพฺพีสติ เจปิ วสฺสานิ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรติ, ‘นิทฺทโส ภิกฺขู’ติ อลํ วจนาย; ฉตฺตึสติ เจปิ วสฺสานิ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรติ, ‘นิทฺทโส ภิกฺขู’ติ อลํ วจนาย, อฏฺฐจตฺตารีสํ เจปิ วสฺสานิ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรติ, ‘นิทฺทโส ภิกฺขู’ติ อลํ วจนายา’’ติ. ทฺวาทสมํ. “¿Cuáles son los siete? Aquí, Ánanda, un bhikkhu tiene fe, tiene vergüenza moral, tiene temor moral, es de gran conocimiento, es diligente en su esfuerzo, posee atención plena y posee sabiduría. Estos, Ánanda, son los siete fundamentos para la consumación que yo mismo he comprendido con conocimiento directo, he realizado y he dado a conocer. Ánanda, cuando un bhikkhu posee estos siete fundamentos para la consumación, si practica la vida santa de manera completa y pura aunque sea por doce años, es apto para ser llamado 'un bhikkhu consumado'; si la practica por veinticuatro años, es apto para ser llamado 'un bhikkhu consumado'; si la practica por treinta y seis años, es apto para ser llamado 'un bhikkhu consumado'; e incluso si la practica por cuarenta y ocho años, es apto para ser llamado 'un bhikkhu consumado'”. El duodécimo. เทวตาวคฺโค จตุตฺโถ. El cuarto capítulo, el Capítulo de las Deidades (Devatāvaggo), ha terminado. ตสฺสุทฺทานํ – El resumen (uddāna) de este capítulo es: อปฺปมาโท หิรี เจว, ทฺเว สุวจา ทุเว มิตฺตา; ทฺเว ปฏิสมฺภิทา ทฺเว วสา, ทุเว นิทฺทสวตฺถุนาติ. Diligencia, vergüenza, dos sobre la docilidad, dos sobre los amigos, dos sobre el conocimiento analítico, dos sobre el control, y dos sobre los fundamentos para la consumación. ๕. มหายญฺญวคฺโค 5. 5. El Capítulo del Gran Sacrificio (Mahāyaññavaggo) ๑. สตฺตวิญฺญาณฏฺฐิติสุตฺตํ 1. 1. Sutta sobre las Estaciones de la Conciencia ๔๔. ‘‘สตฺติมา, ภิกฺขเว, วิญฺญาณฏฺฐิติโย. กตมา สตฺต? สนฺติ, ภิกฺขเว, สตฺตา นานตฺตกายา นานตฺตสญฺญิโน, เสยฺยถาปิ มนุสฺสา, เอกจฺเจ จ เทวา, เอกจฺเจ จ วินิปาติกา. อยํ ปฐมา วิญฺญาณฏฺฐิติ. 44. “Monjes, hay siete estaciones de la conciencia. ¿Cuáles son las siete? Hay, monjes, seres con diversos cuerpos y diversas percepciones, tales como los seres humanos, algunos dioses y algunos seres en estados de perdición (vinipātikā). Esta es la primera estación de la conciencia.” ‘‘สนฺติ, ภิกฺขเว, สตฺตา นานตฺตกายา เอกตฺตสญฺญิโน, เสยฺยถาปิ เทวา พฺรหฺมกายิกา ปฐมาภินิพฺพตฺตา. อยํ ทุติยา วิญฺญาณฏฺฐิติ. “Hay, monjes, seres con diversos cuerpos y la misma percepción, tales como los dioses de la hueste de Brahma (brahmakāyikā) nacidos mediante el primer jhana. Esta es la segunda estación de la conciencia.” ‘‘สนฺติ[Pg.428], ภิกฺขเว, สตฺตา เอกตฺตกายา นานตฺตสญฺญิโน, เสยฺยถาปิ เทวา อาภสฺสรา. อยํ ตติยา วิญฺญาณฏฺฐิติ. “Hay, monjes, seres con el mismo cuerpo y diversas percepciones, tales como los dioses de la Luz Radiante (ābhassarā). Esta es la tercera estación de la conciencia.” ‘‘สนฺติ, ภิกฺขเว, สตฺตา เอกตฺตกายา เอกตฺตสญฺญิโน, เสยฺยถาปิ เทวา สุภกิณฺหา. อยํ จตุตฺถา วิญฺญาณฏฺฐิติ. “Hay, monjes, seres con el mismo cuerpo y la misma percepción, tales como los dioses de la Belleza Aura (subhakiṇhā). Esta es la cuarta estación de la conciencia.” ‘‘สนฺติ, ภิกฺขเว, สตฺตา สพฺพโส รูปสญฺญานํ สมติกฺกมา ปฏิฆสญฺญานํ อตฺถงฺคมา นานตฺตสญฺญานํ อมนสิการา ‘อนนฺโต อากาโส’ติ อากาสานญฺจายตนูปคา. อยํ ปญฺจมา วิญฺญาณฏฺฐิติ. “Hay, monjes, seres que, habiendo trascendido completamente las percepciones de la forma, con la desaparición de las percepciones sensoriales y no prestando atención a las percepciones de la diversidad, pensando 'el espacio es infinito', han alcanzado la esfera del espacio infinito. Esta es la quinta estación de la conciencia.” ‘‘สนฺติ, ภิกฺขเว, สตฺตา สพฺพโส อากาสานญฺจายตนํ สมติกฺกมฺม ‘อนนฺตํ วิญฺญาณ’นฺติ วิญฺญาณญฺจายตนูปคา. อยํ ฉฏฺฐา วิญฺญาณฏฺฐิติ. “Hay, monjes, seres que, habiendo trascendido completamente la esfera del espacio infinito, pensando 'la conciencia es infinita', han alcanzado la esfera de la conciencia infinita. Esta es la sexta estación de la conciencia.” ‘‘สนฺติ, ภิกฺขเว, สตฺตา สพฺพโส วิญฺญาณญฺจายตนํ สมติกฺกมฺม ‘นตฺถิ กิญฺจี’ติ อากิญฺจญฺญายตนูปคา. อยํ สตฺตมา วิญฺญาณฏฺฐิติ. อิมา โข, ภิกฺขเว, สตฺต วิญฺญาณฏฺฐิติโย’’ติ. ปฐมํ. “Hay, monjes, seres que, habiendo trascendido completamente la esfera de la conciencia infinita, pensando 'no hay nada', han alcanzado la esfera de la nada. Esta es la séptima estación de la conciencia. Estas, monjes, son las siete estaciones de la conciencia”. El primero. ๒. สมาธิปริกฺขารสุตฺตํ 2. 2. Sutta sobre los Requisitos de la Concentración ๔๕. ‘‘สตฺติเม, ภิกฺขเว, สมาธิปริกฺขารา. กตเม สตฺต? สมฺมาทิฏฺฐิ, สมฺมาสงฺกปฺโป, สมฺมาวาจา, สมฺมากมฺมนฺโต, สมฺมาอาชีโว, สมฺมาวายาโม, สมฺมาสติ. ยา โข, ภิกฺขเว, อิเมหิ สตฺตหงฺเคหิ จิตฺตสฺเสกคฺคตา ปริกฺขตา, อยํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, อริโย สมฺมาสมาธิ สอุปนิโส อิติปิ สปริกฺขาโร อิติปี’’ติ. ทุติยํ. 45. “Monjes, hay estos siete requisitos de la concentración. ¿Cuáles son los siete? Recto entendimiento, recto pensamiento, rectos medios de expresión, recta acción, rectos medios de vida, recto esfuerzo y recta atención plena. Monjes, cualquier unificación de la mente que esté equipada con estos siete factores se llama la noble concentración correcta con sus causas y sus requisitos”. El segundo. ๓. ปฐมอคฺคิสุตฺตํ 3. 3. Primer Sutta sobre los Fuegos ๔๖. ‘‘สตฺติเม, ภิกฺขเว, อคฺคี. กตเม สตฺต? ราคคฺคิ, โทสคฺคิ, โมหคฺคิ, อาหุเนยฺยคฺคิ, คหปตคฺคิ, ทกฺขิเณยฺยคฺคิ, กฏฺฐคฺคิ – อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต อคฺคี’’ติ. ตติยํ. 46. “Monjes, hay estos siete fuegos. ¿Cuáles son los siete? El fuego de la pasión, el fuego del odio, el fuego del engaño, el fuego de los que son dignos de ofrendas, el fuego del amo de casa, el fuego de los que son dignos de dones y el fuego de leña. Estos, monjes, son los siete fuegos”. El tercero. ๔. ทุติยอคฺคิสุตฺตํ 4. 4. Segundo Sutta sobre los Fuegos ๔๗. เตน โข ปน สมเยน อุคฺคตสรีรสฺส พฺราหฺมณสฺส มหายญฺโญ อุปกฺขโฏ โหติ. ปญฺจ อุสภสตานิ ถูณูปนีตานิ โหนฺติ ยญฺญตฺถาย[Pg.429], ปญฺจ วจฺฉตรสตานิ ถูณูปนีตานิ โหนฺติ ยญฺญตฺถาย, ปญฺจ วจฺฉตริสตานิ ถูณูปนีตานิ โหนฺติ ยญฺญตฺถาย, ปญฺจ อชสตานิ ถูณูปนีตานิ โหนฺติ ยญฺญตฺถาย, ปญฺจ อุรพฺภสตานิ ถูณูปนีตานิ โหนฺติ ยญฺญตฺถาย. อถ โข อุคฺคตสรีโร พฺราหฺมโณ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควตา สทฺธึ สมฺโมทิ. สมฺโมทนียํ กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อุคฺคตสรีโร พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ – 47. En aquella ocasión, el brahmán Uggatasarīra estaba preparando un gran sacrificio. Tenía quinientos bueyes, quinientos terneros, quinientas terneras, quinientos chivos y quinientos carneros llevados al poste del sacrificio para el ritual. Entonces, el brahmán Uggatasarīra se acercó al Bienaventurado y, tras intercambiar saludos cordiales y palabras de cortesía, se sentó a un lado. Una vez sentado, el brahmán Uggatasarīra le dijo al Bienaventurado: ‘‘สุตํ เมตํ, โภ โคตม, อคฺคิสฺส อาทานํ ยูปสฺส อุสฺสาปนํ มหปฺผลํ โหติ มหานิสํส’’นฺติ. ‘‘มยาปิ โข เอตํ, พฺราหฺมณ, สุตํ อคฺคิสฺส อาทานํ ยูปสฺส อุสฺสาปนํ มหปฺผลํ โหติ มหานิสํส’’นฺติ. ทุติยมฺปิ โข อุคฺคตสรีโร พฺราหฺมโณ…เป… ตติยมฺปิ โข อุคฺคตสรีโร พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘สุตํ เมตํ, โภ โคตม, อคฺคิสฺส อาทานํ ยูปสฺส อุสฺสาปนํ มหปฺผลํ โหติ มหานิสํส’’นฺติ. ‘‘มยาปิ โข เอตํ, พฺราหฺมณ, สุตํ อคฺคิสฺส อาทานํ ยูปสฺส อุสฺสาปนํ มหปฺผลํ โหติ มหานิสํส’’นฺติ. ‘‘ตยิทํ, โภ โคตม, สเมติ โภโต เจว โคตมสฺส อมฺหากญฺจ, ยทิทํ สพฺเพน สพฺพํ’’. “He oído, Venerable Gotama, que encender el fuego del sacrificio y erigir el poste del sacrificio es de gran fruto y de gran beneficio”. “Brahmán, yo también he oído que encender el fuego del sacrificio y erigir el poste del sacrificio es de gran fruto y de gran beneficio”. Por segunda vez... por tercera vez el brahmán Uggatasarīra le dijo al Bienaventurado: “He oído, Venerable Gotama, que encender el fuego del sacrificio y erigir el poste del sacrificio es de gran fruto y de gran beneficio”. “Brahmán, yo también he oído que encender el fuego del sacrificio y erigir el poste del sacrificio es de gran fruto y de gran beneficio”. “En esto, Venerable Gotama, lo que usted dice y lo que nosotros hemos oído coinciden plenamente en todos los aspectos”. เอวํ วุตฺเต อายสฺมา อานนฺโท อุคฺคตสรีรํ พฺราหฺมณํ เอตทโวจ – ‘‘น โข, พฺราหฺมณ, ตถาคตา เอวํ ปุจฺฉิตพฺพา – ‘สุตํ เมตํ, โภ โคตม, อคฺคิสฺส อาทานํ ยูปสฺส อุสฺสาปนํ มหปฺผลํ โหติ มหานิสํส’นฺติ. เอวํ โข, พฺราหฺมณ, ตถาคตา ปุจฺฉิตพฺพา – ‘อหญฺหิ, ภนฺเต, อคฺคึ อาทาตุกาโม, ยูปํ อุสฺสาเปตุกาโม. โอวทตุ มํ, ภนฺเต, ภควา. อนุสาสตุ มํ, ภนฺเต, ภควา ยํ มม อสฺส ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขายา’’’ติ. Cuando esto se dijo, el Venerable Ánanda le dijo al brahmán Uggatasarīra: “Brahmán, no se debe preguntar a los Tathāgatas de esta manera: 'He oído, Venerable Gotama, que encender el fuego del sacrificio y erigir el poste del sacrificio es de gran fruto y de gran beneficio'. Más bien, brahmán, se debe preguntar a los Tathāgatas así: 'Señor, deseo encender el fuego y erigir el poste del sacrificio. Que el Bienaventurado me instruya, Señor; que el Bienaventurado me aconseje de tal manera que sea para mi bienestar y felicidad por largo tiempo'”. อถ โข อุคฺคตสรีโร พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อหญฺหิ, โภ โคตม, อคฺคึ อาทาตุกาโม ยูปํ อุสฺสาเปตุกาโม. โอวทตุ มํ ภวํ โคตโม. อนุสาสตุ มํ ภวํ โคตโม ยํ มม อสฺส ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขายา’’ติ. Entonces, el brahmán Uggatasarīra le dijo al Bienaventurado: “Venerable Gotama, deseo encender el fuego y erigir el poste del sacrificio. Que el Venerable Gotama me instruya; que el Venerable Gotama me aconseje de tal manera que sea para mi bienestar y felicidad por largo tiempo”. ‘‘อคฺคึ, พฺราหฺมณ, อาเทนฺโต ยูปํ อุสฺสาเปนฺโต ปุพฺเพว ยญฺญา ตีณิ สตฺถานิ อุสฺสาเปติ อกุสลานิ ทุกฺขุทฺรยานิ ทุกฺขวิปากานิ. กตมานิ ตีณิ[Pg.430]? กายสตฺถํ, วจีสตฺถํ, มโนสตฺถํ. อคฺคึ, พฺราหฺมณ, อาเทนฺโต ยูปํ อุสฺสาเปนฺโต ปุพฺเพว ยญฺญา เอวํ จิตฺตํ อุปฺปาเทสิ – ‘เอตฺตกา อุสภา หญฺญนฺตุ ยญฺญตฺถาย, เอตฺตกา วจฺฉตรา หญฺญนฺตุ ยญฺญตฺถาย, เอตฺตกา วจฺฉตริโย หญฺญนฺตุ ยญฺญตฺถาย, เอตฺตกา อชา หญฺญนฺตุ ยญฺญตฺถาย, เอตฺตกา อุรพฺภา หญฺญนฺตุ ยญฺญตฺถายา’ติ. โส ‘ปุญฺญํ กโรมี’ติ อปุญฺญํ กโรติ, ‘กุสลํ กโรมี’ติ อกุสลํ กโรติ, ‘สุคติยา มคฺคํ ปริเยสามี’ติ ทุคฺคติยา มคฺคํ ปริเยสติ. อคฺคึ, พฺราหฺมณ, อาเทนฺโต ยูปํ อุสฺสาเปนฺโต ปุพฺเพว ยญฺญา อิทํ ปฐมํ มโนสตฺถํ อุสฺสาเปติ อกุสลํ ทุกฺขุทฺรยํ ทุกฺขวิปากํ. “Oh brāhmaṇa, cuando una persona enciende el fuego ritual y erige el poste de sacrificio, incluso antes del sacrificio, blande tres armas que son perjudiciales, que traen sufrimiento como consecuencia y que resultan en dolor. ¿Cuáles son estas tres? El arma del cuerpo, el arma de la palabra y el arma de la mente. Oh brāhmaṇa, cuando una persona enciende el fuego y erige el poste de sacrificio, incluso antes del sacrificio, genera este pensamiento: ‘Que se maten tantos toros para el sacrificio, que se maten tantos novillos para el sacrificio, que se maten tantas novillas para el sacrificio, que se maten tantas cabras para el sacrificio, que se maten tantos carneros para el sacrificio’. Pensando: ‘Estoy haciendo un mérito’, realiza un demérito; pensando: ‘Estoy haciendo algo saludable’, hace algo perjudicial; pensando: ‘Busco el camino hacia un buen destino’, busca el camino hacia un destino de sufrimiento. Oh brāhmaṇa, cuando una persona enciende el fuego y erige el poste de sacrificio, incluso antes del sacrificio, blande esta primera arma de la mente, que es perjudicial, trae sufrimiento como consecuencia y resulta en dolor”. ‘‘ปุน จปรํ, พฺราหฺมณ, อคฺคึ อาเทนฺโต ยูปํ อุสฺสาเปนฺโต ปุพฺเพว ยญฺญา เอวํ วาจํ ภาสติ – ‘เอตฺตกา อุสภา หญฺญนฺตุ ยญฺญตฺถาย, เอตฺตกา วจฺฉตรา หญฺญนฺตุ ยญฺญตฺถาย, เอตฺตกา วจฺฉตริโย หญฺญนฺตุ ยญฺญตฺถาย, เอตฺตกา อชา หญฺญนฺตุ ยญฺญตฺถาย, เอตฺตกา อุรพฺภา หญฺญนฺตุ ยญฺญตฺถายา’ติ. โส ‘ปุญฺญํ กโรมี’ติ อปุญฺญํ กโรติ, ‘กุสลํ กโรมี’ติ อกุสลํ กโรติ, ‘สุคติยา มคฺคํ ปริเยสามี’ติ ทุคฺคติยา มคฺคํ ปริเยสติ. อคฺคึ, พฺราหฺมณ, อาเทนฺโต ยูปํ อุสฺสาเปนฺโต ปุพฺเพว ยญฺญา อิทํ ทุติยํ วจีสตฺถํ อุสฺสาเปติ อกุสลํ ทุกฺขุทฺรยํ ทุกฺขวิปากํ. “Además, oh brāhmaṇa, cuando una persona enciende el fuego y erige el poste de sacrificio, incluso antes del sacrificio, pronuncia estas palabras: ‘Que se maten tantos toros para el sacrificio, que se maten tantos novillos para el sacrificio, que se maten tantas novillas para el sacrificio, que se maten tantas cabras para el sacrificio, que se maten tantos carneros para el sacrificio’. Pensando: ‘Estoy haciendo un mérito’, realiza un demérito; pensando: ‘Estoy haciendo algo saludable’, hace algo perjudicial; pensando: ‘Busco el camino hacia un buen destino’, busca el camino hacia un destino de sufrimiento. Oh brāhmaṇa, cuando una persona enciende el fuego y erige el poste de sacrificio, incluso antes del sacrificio, blande esta segunda arma de la palabra, que es perjudicial, trae sufrimiento como consecuencia y resulta en dolor”. ‘‘ปุน จปรํ, พฺราหฺมณ, อคฺคึ อาเทนฺโต ยูปํ อุสฺสาเปนฺโต ปุพฺเพว ยญฺญา สยํ ปฐมํ สมารมฺภติ อุสภา หนฺตุํ ยญฺญตฺถาย, สยํ ปฐมํ สมารมฺภติ วจฺฉตรา หนฺตุํ ยญฺญตฺถาย, สยํ ปฐมํ สมารมฺภติ วจฺฉตริโย หนฺตุํ ยญฺญตฺถาย, สยํ ปฐมํ สมารมฺภติ อชา หนฺตุํ ยญฺญตฺถาย, สยํ ปฐมํ สมารมฺภติ อุรพฺภา หนฺตุํ ยญฺญตฺถาย. โส ‘ปุญฺญํ กโรมี’ติ อปุญฺญํ กโรติ, ‘กุสลํ กโรมี’ติ อกุสลํ กโรติ, ‘สุคติยา มคฺคํ ปริเยสามี’ติ ทุคฺคติยา มคฺคํ ปริเยสติ. อคฺคึ, พฺราหฺมณ, อาเทนฺโต ยูปํ อุสฺสาเปนฺโต ปุพฺเพว ยญฺญา อิทํ ตติยํ กายสตฺถํ อุสฺสาเปติ อกุสลํ ทุกฺขุทฺรยํ ทุกฺขวิปากํ. อคฺคึ, พฺราหฺมณ, อาเทนฺโต ยูปํ อุสฺสาเปนฺโต ปุพฺเพว ยญฺญา อิมานิ ตีณิ สตฺถานิ อุสฺสาเปติ อกุสลานิ ทุกฺขุทฺรยานิ ทุกฺขวิปากานิ. “Además, oh brāhmaṇa, cuando una persona enciende el fuego y erige el poste de sacrificio, incluso antes del sacrificio, ella misma emprende primero la matanza de toros para el sacrificio, emprende ella misma primero la matanza de novillos para el sacrificio, emprende ella misma primero la matanza de novillas para el sacrificio, emprende ella misma primero la matanza de cabras para el sacrificio, emprende ella misma primero la matanza de carneros para el sacrificio. Pensando: ‘Estoy haciendo un mérito’, realiza un demérito; pensando: ‘Estoy haciendo algo saludable’, hace algo perjudicial; pensando: ‘Busco el camino hacia un buen destino’, busca el camino hacia un destino de sufrimiento. Oh brāhmaṇa, cuando una persona enciende el fuego y erige el poste de sacrificio, incluso antes del sacrificio, blande esta tercera arma del cuerpo, que es perjudicial, trae sufrimiento como consecuencia y resulta en dolor. Oh brāhmaṇa, cuando una persona enciende el fuego y erige el poste de sacrificio, incluso antes del sacrificio, blande estas tres armas que son perjudiciales, traen sufrimiento como consecuencia y resultan en dolor”. ‘‘ตโยเม[Pg.431], พฺราหฺมณ, อคฺคี ปหาตพฺพา ปริวชฺเชตพฺพา, น เสวิตพฺพา. กตเม ตโย? ราคคฺคิ, โทสคฺคิ, โมหคฺคิ. “Estos tres fuegos, oh brāhmaṇa, deben ser abandonados, evitados y no deben ser cultivados. ¿Cuáles tres? El fuego de la pasión, el fuego del odio y el fuego del engaño”. ‘‘กสฺมา จายํ, พฺราหฺมณ, ราคคฺคิ ปหาตพฺโพ ปริวชฺเชตพฺโพ, น เสวิตพฺโพ? รตฺโต โข, พฺราหฺมณ, ราเคน อภิภูโต ปริยาทินฺนจิตฺโต กาเยน ทุจฺจริตํ จรติ, วาจาย ทุจฺจริตํ จรติ, มนสา ทุจฺจริตํ จรติ. โส กาเยน ทุจฺจริตํ จริตฺวา, วาจาย ทุจฺจริตํ จริตฺวา, มนสา ทุจฺจริตํ จริตฺวา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ. ตสฺมายํ ราคคฺคิ ปหาตพฺโพ ปริวชฺเชตพฺโพ, น เสวิตพฺโพ. “¿Y por qué, oh brāhmaṇa, este fuego de la pasión debe ser abandonado, evitado y no debe ser cultivado? Oh brāhmaṇa, aquel que está apasionado, abrumado por la pasión y con la mente dominada, comete malas acciones con el cuerpo, con la palabra y con la mente. Al haber cometido malas acciones con el cuerpo, la palabra y la mente, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renace en un estado de privación, en un mal destino, en un estado de perdición, en el infierno. Por lo tanto, este fuego de la pasión debe ser abandonado, evitado y no debe ser cultivado”. ‘‘กสฺมา จายํ, พฺราหฺมณ, โทสคฺคิ ปหาตพฺโพ ปริวชฺเชตพฺโพ, น เสวิตพฺโพ? ทุฏฺโฐ โข, พฺราหฺมณ, โทเสน อภิภูโต ปริยาทินฺนจิตฺโต กาเยน ทุจฺจริตํ จรติ, วาจาย ทุจฺจริตํ จรติ, มนสา ทุจฺจริตํ จรติ. โส กาเยน ทุจฺจริตํ จริตฺวา, วาจาย ทุจฺจริตํ จริตฺวา, มนสา ทุจฺจริตํ จริตฺวา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ. ตสฺมายํ โทสคฺคิ ปหาตพฺโพ ปริวชฺเชตพฺโพ, น เสวิตพฺโพ. “¿Y por qué, oh brāhmaṇa, este fuego del odio debe ser abandonado, evitado y no debe ser cultivado? Oh brāhmaṇa, aquel que está lleno de odio, abrumado por el odio y con la mente dominada, comete malas acciones con el cuerpo, con la palabra y con la mente. Al haber cometido malas acciones con el cuerpo, la palabra y la mente, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renace en un estado de privación, en un mal destino, en un estado de perdición, en el infierno. Por lo tanto, este fuego del odio debe ser abandonado, evitado y no debe ser cultivado”. ‘‘กสฺมา จายํ, พฺราหฺมณ, โมหคฺคิ ปหาตพฺโพ ปริวชฺเชตพฺโพ, น เสวิตพฺโพ? มูฬฺโห โข, พฺราหฺมณ, โมเหน อภิภูโต ปริยาทินฺนจิตฺโต กาเยน ทุจฺจริตํ จรติ, วาจาย ทุจฺจริตํ จรติ, มนสา ทุจฺจริตํ จรติ. โส กาเยน ทุจฺจริตํ จริตฺวา, วาจาย ทุจฺจริตํ จริตฺวา, มนสา ทุจฺจริตํ จริตฺวา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ. ตสฺมายํ โมหคฺคิ ปหาตพฺโพ ปริวชฺเชตพฺโพ, น เสวิตพฺโพ. อิเม โข ตโย, พฺราหฺมณ, อคฺคี ปหาตพฺพา ปริวชฺเชตพฺพา, น เสวิตพฺพา. “¿Y por qué, oh brāhmaṇa, este fuego del engaño debe ser abandonado, evitado y no debe ser cultivado? Oh brāhmaṇa, aquel que está engañado, abrumado por el engaño y con la mente dominada, comete malas acciones con el cuerpo, con la palabra y con la mente. Al haber cometido malas acciones con el cuerpo, la palabra y la mente, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renace en un estado de privación, en un mal destino, en un estado de perdición, en el infierno. Por lo tanto, este fuego del engaño debe ser abandonado, evitado y no debe ser cultivado. Estos son, oh brāhmaṇa, los tres fuegos que deben ser abandonados, evitados y no deben ser cultivados”. ‘‘ตโย โข, พฺราหฺมณ, อคฺคี สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา มาเนตฺวา ปูเชตฺวา สมฺมา สุขํ ปริหาตพฺพา. กตเม ตโย? อาหุเนยฺยคฺคิ, คหปตคฺคิ, ทกฺขิเณยฺยคฺคิ. “Existen, oh brāhmaṇa, estos tres fuegos que deben ser honrados, respetados, valorados y venerados, cuidándolos adecuadamente para la propia felicidad. ¿Cuáles tres? El fuego de los dignos de ofrendas, el fuego del cabeza de familia y el fuego de los dignos de donaciones”. ‘‘กตโม จ, พฺราหฺมณ, อาหุเนยฺยคฺคิ? อิธ, พฺราหฺมณ, ยสฺส เต โหนฺติ มาตาติ วา ปิตาติ วา, อยํ วุจฺจติ, พฺราหฺมณ, อาหุเนยฺยคฺคิ. ตํ กิสฺส เหตุ[Pg.432]? อโตหยํ, พฺราหฺมณ, อาหุโต สมฺภูโต, ตสฺมายํ อาหุเนยฺยคฺคิ สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา มาเนตฺวา ปูเชตฺวา สมฺมา สุขํ ปริหาตพฺโพ. “¿Y cuál es, oh brāhmaṇa, el fuego de los dignos de ofrendas? En este mundo, oh brāhmaṇa, para aquel que tiene padre o madre, a estos se les llama el fuego de los dignos de ofrendas. ¿Por qué razón? Porque de ellos, oh brāhmaṇa, uno ha sido traído y engendrado; por eso, este fuego de los dignos de ofrendas debe ser honrado, respetado, valorado y venerado, cuidándolo adecuadamente para la felicidad”. ‘‘กตโม จ, พฺราหฺมณ, คหปตคฺคิ? อิธ, พฺราหฺมณ, ยสฺส เต โหนฺติ ปุตฺตาติ วา ทาราติ วา ทาสาติ วา เปสฺสาติ วา กมฺมกราติ วา, อยํ วุจฺจติ, พฺราหฺมณ, คหปตคฺคิ. ตสฺมายํ คหปตคฺคิ สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา มาเนตฺวา ปูเชตฺวา สมฺมา สุขํ ปริหาตพฺโพ. “¿Y cuál es, oh brāhmaṇa, el fuego del cabeza de familia? En este mundo, oh brāhmaṇa, para aquel que tiene hijos, esposa, esclavos, mensajeros o trabajadores, a estos se les llama el fuego del cabeza de familia. Por lo tanto, este fuego del cabeza de familia debe ser honrado, respetado, valorado y venerado, cuidándolo adecuadamente para la felicidad”. ‘‘กตโม จ, พฺราหฺมณ, ทกฺขิเณยฺยคฺคิ? อิธ, พฺราหฺมณ, เย เต สมณพฺราหฺมณา ปรปฺปวาทา ปฏิวิรตา ขนฺติโสรจฺเจ นิวิฏฺฐา เอกมตฺตานํ ทเมนฺติ, เอกมตฺตานํ สเมนฺติ, เอกมตฺตานํ ปรินิพฺพาเปนฺติ, อยํ วุจฺจติ, พฺราหฺมณ, ทกฺขิเณยฺยคฺคิ. ตสฺมายํ ทกฺขิเณยฺยคฺคิ สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา มาเนตฺวา ปูเชตฺวา สมฺมา สุขํ ปริหาตพฺโพ. อิเม โข, พฺราหฺมณ, ตโย อคฺคี สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา มาเนตฺวา ปูเชตฺวา สมฺมา สุขํ ปริหาตพฺพา. “¿Y cuál es, oh brāhmaṇa, el fuego de los dignos de donaciones? En este mundo, oh brāhmaṇa, aquellos ascetas y brahmanes que se apartan de las doctrinas erróneas, que están establecidos en la paciencia y la mansedumbre, que doman su propia mente, que calman su propia mente y que extinguen las pasiones de su propia mente; a estos se les llama el fuego de los dignos de donaciones. Por lo tanto, este fuego de los dignos de donaciones debe ser honrado, respetado, valorado y venerado, cuidándolo adecuadamente para la felicidad. Estos son, oh brāhmaṇa, los tres fuegos que deben ser honrados, respetados, valorados y venerados, cuidándolos adecuadamente para la felicidad”. ‘‘อยํ โข ปน, พฺราหฺมณ, กฏฺฐคฺคิ กาเลน กาลํ อุชฺชเลตพฺโพ, กาเลน กาลํ อชฺฌุเปกฺขิตพฺโพ, กาเลน กาลํ นิพฺพาเปตพฺโพ, กาเลน กาลํ นิกฺขิปิตพฺโพ’’ติ. “Brahmin, este fuego de leña debe ser encendido de vez en cuando, debe ser observado de vez en cuando, debe ser extinguido de vez en cuando y debe ser mantenido de vez en cuando”. เอวํ วุตฺเต อุคฺคตสรีโร พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อภิกฺกนฺตํ, โภ โคตม; อภิกฺกนฺตํ, โภ โคตม…เป… อุปาสกํ มํ ภวํ โคตโม ธาเรตุ อชฺชตคฺเค ปาณุเปตํ สรณํ คตนฺติ. เอสาหํ, โภ โคตม, ปญฺจ อุสภสตานิ มุญฺจามิ ชีวิตํ เทมิ, ปญฺจ วจฺฉตรสตานิ มุญฺจามิ ชีวิตํ เทมิ, ปญฺจ วจฺฉตริสตานิ มุญฺจามิ ชีวิตํ เทมิ, ปญฺจ อชสตานิ มุญฺจามิ ชีวิตํ เทมิ, ปญฺจ อุรพฺภสตานิ มุญฺจามิ ชีวิตํ เทมิ. หริตานิ เจว ติณานิ ขาทนฺตุ, สีตานิ จ ปานียานิ ปิวนฺตุ, สีโต จ เนสํ วาโต อุปวายต’’นฺติ. จตุตฺถํ. Cuando se dijo esto, el brahmin Uggatasarīro dijo al Bienaventurado: “¡Excelente, señor Gotama! ¡Excelente, señor Gotama! ... Que el señor Gotama me considere un seguidor laico que ha ido por refugio desde hoy de por vida. Señor Gotama, libero a estos quinientos bueyes y les doy la vida; libero a quinientas crías de buey y les doy la vida; libero a quinientas novillas y les doy la vida; libero a quinientos machos cabríos y les doy la vida; libero a quinientos carneros y les doy la vida. Que coman hierba verde, que beban agua fresca y que el viento fresco sople sobre ellos”. Cuarto (Sutta). ๕. ปฐมสญฺญาสุตฺตํ 5. Paṭhamasaññāsuttaṃ - Primer Sutta sobre la Percepción ๔๘. ‘‘สตฺติมา, ภิกฺขเว, สญฺญา ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหนฺติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา. 48. “Monjes, estas siete percepciones, cuando se cultivan y se desarrollan frecuentemente, son de gran fruto, de gran beneficio, se sumergen en lo Inmortal y culminan en lo Inmortal. ‘‘กตมา [Pg.433] สตฺต? อสุภสญฺญา, มรณสญฺญา, อาหาเร ปฏิกูลสญฺญา, สพฺพโลเก อนภิรตสญฺญา, อนิจฺจสญฺญา, อนิจฺเจ ทุกฺขสญฺญา, ทุกฺเข อนตฺตสญฺญา. อิมา โข, ภิกฺขเว, สตฺต สญฺญา ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหนฺติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’’ติ. ปญฺจมํ. ¿Cuáles son las siete? La percepción de lo impuro, la percepción de la muerte, la percepción de lo repulsivo en la comida, la percepción del no-deleite en todo el mundo, la percepción de la impermanencia, la percepción del sufrimiento en lo impermanente y la percepción del no-yo en el sufrimiento. Monjes, estas siete percepciones, cuando se cultivan y se desarrollan frecuentemente, son de gran fruto, de gran beneficio, se sumergen en lo Inmortal y culminan en lo Inmortal”. Quinto (Sutta). ๖. ทุติยสญฺญาสุตฺตํ 6. Dutiyasaññāsuttaṃ - Segundo Sutta sobre la Percepción ๔๙. ‘‘สตฺติมา, ภิกฺขเว, สญฺญา ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหนฺติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา. กตมา สตฺต? อสุภสญฺญา, มรณสญฺญา, อาหาเร ปฏิกูลสญฺญา, สพฺพโลเก อนภิรตสญฺญา, อนิจฺจสญฺญา, อนิจฺเจ ทุกฺขสญฺญา, ทุกฺเข อนตฺตสญฺญา. อิมา โข, ภิกฺขเว, สตฺต สญฺญา ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหนฺติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานาติ. 49. “Monjes, estas siete percepciones, cuando se cultivan y se desarrollan frecuentemente, son de gran fruto, de gran beneficio, se sumergen en lo Inmortal y culminan en lo Inmortal. ¿Cuáles son las siete? La percepción de lo impuro, la percepción de la muerte, la percepción de lo repulsivo en la comida, la percepción del no-deleite en todo el mundo, la percepción de la impermanencia, la percepción del sufrimiento en lo impermanente y la percepción del no-yo en el sufrimiento. Monjes, estas siete percepciones, cuando se cultivan y se desarrollan frecuentemente, son de gran fruto, de gran beneficio, se sumergen en lo Inmortal y culminan en lo Inmortal. ‘‘‘อสุภสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’ติ. อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? อสุภสญฺญาปริจิเตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน เจตสา พหุลํ วิหรโต เมถุนธมฺมสมาปตฺติยา จิตฺตํ ปติลียติ ปติกุฏติ ปติวตฺตติ, น สมฺปสาริยติ อุเปกฺขา วา ปาฏิกุลฺยตา วา สณฺฐาติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, กุกฺกุฏปตฺตํ วา นฺหารุททฺทุลํ วา อคฺคิมฺหิ ปกฺขิตฺตํ ปติลียติ ปติกุฏติ ปติวตฺตติ, น สมฺปสาริยติ. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน อสุภสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต เมถุนธมฺมสมาปตฺติยา จิตฺตํ ปติลียติ ปติกุฏติ ปติวตฺตติ, น สมฺปสาริยติ อุเปกฺขา วา ปาฏิกุลฺยตา วา สณฺฐาติ. ‘Monjes, la percepción de lo impuro, cuando se cultiva y se desarrolla frecuentemente, es de gran fruto, de gran beneficio, se sumerge en lo Inmortal y culmina en lo Inmortal’. Así ha sido dicho. ¿Y con respecto a qué fue dicho esto? Monjes, cuando un monje vive frecuentemente con la mente habituada a la percepción de lo impuro, su mente retrocede, se contrae y se retira del acto sexual; no se expande hacia él, y se establece la ecuanimidad o el sentimiento de repulsión. Monjes, al igual que una pluma de pollo o un trozo de tendón arrojado al fuego se encoge, se contrae y se retira, y no se extiende; de la misma manera, monjes, cuando un monje vive frecuentemente con la mente habituada a la percepción de lo impuro, su mente retrocede, se contrae y se retira del acto sexual; no se expande hacia él, y se establece la ecuanimidad o el sentimiento de repulsión. ‘‘สเจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน อสุภสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต เมถุนธมฺมสมาปตฺติยา จิตฺตํ อนุสนฺทหติ อปฺปฏิกุลฺยตา สณฺฐาติ; เวทิตพฺพเมตํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ‘อภาวิตา เม อสุภสญฺญา, นตฺถิ เม ปุพฺเพนาปรํ วิเสโส, อปฺปตฺตํ เม ภาวนาพล’นฺติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. สเจ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน อสุภสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต เมถุนธมฺมสมาปตฺติยา จิตฺตํ ปติลียติ ปติกุฏติ ปติวตฺตติ, น สมฺปสาริยติ อุเปกฺขา วา ปาฏิกุลฺยตา วา สณฺฐาติ; เวทิตพฺพเมตํ[Pg.434], ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ‘สุภาวิตา เม อสุภสญฺญา, อตฺถิ เม ปุพฺเพนาปรํ วิเสโส, ปตฺตํ เม ภาวนาพล’นฺติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. ‘อสุภสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’ติ, อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ. Si, monjes, mientras un monje vive frecuentemente con la mente habituada a la percepción de lo impuro, su mente se inclina hacia el acto sexual o si no se establece el sentimiento de repulsión, entonces, monjes, el monje debe comprender: ‘No he desarrollado la percepción de lo impuro; no hay distinción en mí entre el antes y el después; no he alcanzado el poder de la meditación’. De esta manera, él es plenamente consciente en este asunto. Pero si, monjes, mientras un monje vive frecuentemente con la mente habituada a la percepción de lo impuro, su mente retrocede, se contrae y se retira del acto sexual, no se expande hacia él, y se establece la ecuanimidad o el sentimiento de repulsión, entonces, monjes, el monje debe comprender: ‘He desarrollado bien la percepción de lo impuro; hay una distinción en mí entre el antes y el después; he alcanzado el poder de la meditación’. De esta manera, él es plenamente consciente en este asunto. ‘Monjes, la percepción de lo impuro, cuando se cultiva y se desarrolla frecuentemente, es de gran fruto, de gran beneficio, se sumerge en lo Inmortal y culmina en lo Inmortal’; lo que se dijo así, fue dicho con respecto a esto. (1) ‘‘‘มรณสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’ติ, อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? มรณสญฺญาปริจิเตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน เจตสา พหุลํ วิหรโต ชีวิตนิกนฺติยา จิตฺตํ ปติลียติ ปติกุฏติ ปติวตฺตติ, น สมฺปสาริยติ อุเปกฺขา วา ปาฏิกุลฺยตา วา สณฺฐาติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, กุกฺกุฏปตฺตํ วา นฺหารุททฺทุลํ วา อคฺคิมฺหิ ปกฺขิตฺตํ ปติลียติ ปติกุฏติ ปติวตฺตติ, น สมฺปสาริยติ. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน มรณสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต ชีวิตนิกนฺติยา จิตฺตํ ปติลียติ ปติกุฏติ ปติวตฺตติ, น สมฺปสาริยติ อุเปกฺขา วา ปาฏิกุลฺยตา วา สณฺฐาติ. ‘Monjes, la percepción de la muerte, cuando se cultiva y se desarrolla frecuentemente, es de gran fruto, de gran beneficio, se sumerge en lo Inmortal y culmina en lo Inmortal’. Así ha sido dicho. ¿Y con respecto a qué fue dicho esto? Monjes, cuando un monje vive frecuentemente con la mente habituada a la percepción de la muerte, su mente retrocede, se contrae y se retira del apego a la vida; no se expande hacia él, y se establece la ecuanimidad o el sentimiento de repulsión. Monjes, al igual que una pluma de pollo o un trozo de tendón arrojado al fuego se encoge, se contrae y se retira, y no se extiende; de la misma manera, monjes, cuando un monje vive frecuentemente con la mente habituada a la percepción de la muerte, su mente retrocede, se contrae y se retira del apego a la vida; no se expande hacia él, y se establece la ecuanimidad o el sentimiento de repulsión. ‘‘สเจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน มรณสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต ชีวิตนิกนฺติยา จิตฺตํ อนุสนฺทหติ อปฺปฏิกุลฺยตา สณฺฐาติ; เวทิตพฺพเมตํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ‘อภาวิตา เม มรณสญฺญา, นตฺถิ เม ปุพฺเพนาปรํ วิเสโส, อปฺปตฺตํ เม ภาวนาพล’นฺติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. สเจ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน มรณสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต ชีวิตนิกนฺติยา จิตฺตํ ปติลียติ ปติกุฏติ ปติวตฺตติ, น สมฺปสาริยติ อุเปกฺขา วา ปาฏิกุลฺยตา วา สณฺฐาติ; เวทิตพฺพเมตํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ‘สุภาวิตา เม มรณสญฺญา, อตฺถิ เม ปุพฺเพนาปรํ วิเสโส, ปตฺตํ เม ภาวนาพล’นฺติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. ‘มรณสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’ติ, อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ. Si, monjes, mientras un monje vive frecuentemente con la mente habituada a la percepción de la muerte, su mente se inclina hacia el apego a la vida o si no se establece el sentimiento de repulsión, entonces, monjes, el monje debe comprender: ‘No he desarrollado la percepción de la muerte; no hay distinción en mí entre el antes y el después; no he alcanzado el poder de la meditación’. De esta manera, él es plenamente consciente en este asunto. Pero si, monjes, mientras un monje vive frecuentemente con la mente habituada a la percepción de la muerte, su mente retrocede, se contrae y se retira del apego a la vida, no se expande hacia él, y se establece la ecuanimidad o el sentimiento de repulsión, entonces, monjes, el monje debe comprender: ‘He desarrollado bien la percepción de la muerte; hay una distinción en mí entre el antes y el después; he alcanzado el poder de la meditación’. De esta manera, él es plenamente consciente en este asunto. ‘Monjes, la percepción de la muerte, cuando se cultiva y se desarrolla frecuentemente, es de gran fruto, de gran beneficio, se sumerge en lo Inmortal y culmina en lo Inmortal’; lo que se dijo así, fue dicho con respecto a esto. (2) ‘‘‘อาหาเร ปฏิกูลสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’ติ, อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ, กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? อาหาเร ปฏิกูลสญฺญาปริจิเตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน เจตสา พหุลํ วิหรโต รสตณฺหาย จิตฺตํ ปติลียติ [Pg.435] …เป… อุเปกฺขา วา ปาฏิกุลฺยตา วา สณฺฐาติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, กุกฺกุฏปตฺตํ วา นฺหารุททฺทุลํ วา อคฺคิมฺหิ ปกฺขิตฺตํ ปติลียติ ปติกุฏติ ปติวตฺตติ, น สมฺปสาริยติ. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน อาหาเร ปฏิกูลสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต รสตณฺหาย จิตฺตํ ปติลียติ…เป… อุเปกฺขา วา ปาฏิกุลฺยตา วา สณฺฐาติ. “Monjes, la percepción de lo repulsivo en la comida, cuando es cultivada y desarrollada frecuentemente, es de gran fruto y de gran beneficio, se sumerge en lo inmortal y culmina en lo inmortal. Esto es lo que se ha dicho. ¿Y con respecto a qué se ha dicho esto? Monjes, cuando un monje vive frecuentemente con una mente familiarizada con la percepción de lo repulsivo en la comida, su mente retrocede ante el deseo por los sabores, se encoge y se retrae, no se expande; o bien se establece la ecuanimidad o bien la sensación de repulsión. Del mismo modo que, monjes, una pluma de pollo o un trozo de tendón arrojados al fuego se contraen, se encogen y se retuercen, sin extenderse; así también, monjes, cuando un monje vive frecuentemente con una mente familiarizada con la percepción de lo repulsivo en la comida, su mente retrocede ante el deseo por los sabores, se encoge y se retrae, no se expande; o bien se establece la ecuanimidad o bien la sensación de repulsión.” ‘‘สเจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน อาหาเร ปฏิกูลสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต รสตณฺหาย จิตฺตํ อนุสนฺทหติ อปฺปฏิกุลฺยตา สณฺฐาติ; เวทิตพฺพเมตํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ‘อภาวิตา เม อาหาเร ปฏิกูลสญฺญา, นตฺถิ เม ปุพฺเพนาปรํ วิเสโส, อปฺปตฺตํ เม ภาวนาพล’นฺติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. สเจ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน อาหาเร ปฏิกูลสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต รสตณฺหาย จิตฺตํ ปติลียติ…เป… อุเปกฺขา วา ปาฏิกุลฺยตา วา สณฺฐาติ; เวทิตพฺพเมตํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ‘สุภาวิตา เม อาหาเร ปฏิกูลสญฺญา, อตฺถิ เม ปุพฺเพนาปรํ วิเสโส, ปตฺตํ เม ภาวนาพล’นฺติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. ‘อาหาเร ปฏิกูลสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’ติ, อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ. “Si, monjes, mientras un monje vive frecuentemente con una mente familiarizada con la percepción de lo repulsivo en la comida, su mente todavía fluye hacia el deseo por los sabores y persiste la falta de repulsión, entonces el monje debe comprender: ‘No he cultivado la percepción de lo repulsivo en la comida, no hay diferencia entre mi estado anterior y el posterior, no he alcanzado el poder del desarrollo mental’. De esta manera, él es plenamente consciente en ello. Pero si, monjes, mientras un monje vive frecuentemente con una mente familiarizada con la percepción de lo repulsivo en la comida, su mente retrocede ante el deseo por los sabores, se encoge y se retrae, no se expande, y se establece la ecuanimidad o la sensación de repulsión, entonces el monje debe comprender: ‘He cultivado bien la percepción de lo repulsivo en la comida, hay una diferencia entre mi estado anterior y el posterior, he alcanzado el poder del desarrollo mental’. De esta manera, él es plenamente consciente en ello. ‘Monjes, la percepción de lo repulsivo en la comida, cuando es cultivada y desarrollada frecuentemente, es de gran fruto y de gran beneficio, se sumerge en lo inmortal y culmina en lo inmortal’. Lo que se dijo entonces, se dijo con respecto a esto.” ‘‘‘สพฺพโลเก อนภิรตสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’ติ, อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? สพฺพโลเก อนภิรตสญฺญาปริจิเตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน เจตสา พหุลํ วิหรโต โลกจิตฺเรสุ จิตฺตํ ปติลียติ…เป… เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว…เป… ปติลียติ ปติกุฏติ ปติวตฺตติ, น สมฺปสาริยติ. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน สพฺพโลเก อนภิรตสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต โลกจิตฺเรสุ จิตฺตํ ปติลียติ ปติกุฏติ ปติวตฺตติ, น สมฺปสาริยติ อุเปกฺขา วา ปาฏิกุลฺยตา วา สณฺฐาติ. “‘Monjes, la percepción de no encontrar deleite en todo el mundo, cuando es cultivada y desarrollada frecuentemente, es de gran fruto y de gran beneficio, se sumerge en lo inmortal y culmina en lo inmortal’. Esto es lo que se ha dicho. ¿Y con respecto a qué se ha dicho esto? Monjes, cuando un monje vive frecuentemente con una mente familiarizada con la percepción de no encontrar deleite en todo el mundo, su mente retrocede ante las diversidades del mundo, se encoge y se retrae, no se expande... del mismo modo que, monjes... se contrae, se encoge y se retuerce, sin extenderse. Así también, monjes, cuando un monje vive frecuentemente con una mente familiarizada con la percepción de no encontrar deleite en todo el mundo, su mente retrocede ante las diversidades del mundo, se encoge y se retrae, no se expande; o bien se establece la ecuanimidad o bien la sensación de repulsión.” ‘‘สเจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน สพฺพโลเก อนภิรตสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต โลกจิตฺเรสุ จิตฺตํ อนุสนฺทหติ อปฺปฏิกุลฺยตา สณฺฐาติ; เวทิตพฺพเมตํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ‘อภาวิตา เม สพฺพโลเก อนภิรตสญฺญา, นตฺถิ เม ปุพฺเพนาปรํ วิเสโส, อปฺปตฺตํ เม [Pg.436] ภาวนาพล’นฺติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. สเจ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน สพฺพโลเก อนภิรตสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต โลกจิตฺเรสุ จิตฺตํ ปติลียติ…เป… อุเปกฺขา วา ปาฏิกุลฺยตา วา สณฺฐาติ; เวทิตพฺพเมตํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ‘สุภาวิตา เม สพฺพโลเก อนภิรตสญฺญา, อตฺถิ เม ปุพฺเพนาปรํ วิเสโส, ปตฺตํ เม ภาวนาพล’นฺติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. ‘สพฺพโลเก อนภิรตสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’ติ, อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ. “Si, monjes, mientras un monje vive frecuentemente con una mente familiarizada con la percepción de no encontrar deleite en todo el mundo, su mente todavía fluye hacia las diversidades del mundo y persiste la falta de repulsión, entonces el monje debe comprender: ‘No he cultivado la percepción de no encontrar deleite en todo el mundo, no hay diferencia entre mi estado anterior y el posterior, no he alcanzado el poder del desarrollo mental’. De esta manera, él es plenamente consciente en ello. Pero si, monjes, mientras un monje vive frecuentemente con una mente familiarizada con la percepción de no encontrar deleite en todo el mundo, su mente retrocede ante las diversidades del mundo... o bien se establece la ecuanimidad o bien la sensación de repulsión, entonces el monje debe comprender: ‘He cultivado bien la percepción de no encontrar deleite en todo el mundo, hay una diferencia entre mi estado anterior y el posterior, he alcanzado el poder del desarrollo mental’. De esta manera, él es plenamente consciente en ello. ‘Monjes, la percepción de no encontrar deleite en todo el mundo, cuando es cultivada y desarrollada frecuentemente, es de gran fruto y de gran beneficio, se sumerge en lo inmortal y culmina en lo inmortal’. Lo que se dijo entonces, se dijo con respecto a esto.” ‘‘‘อนิจฺจสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’ติ, อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? อนิจฺจสญฺญาปริจิเตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน เจตสา พหุลํ วิหรโต ลาภสกฺการสิโลเก จิตฺตํ ปติลียติ…เป… อุเปกฺขา วา ปาฏิกุลฺยตา วา สณฺฐาติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, กุกฺกุฏปตฺตํ วา นฺหารุททฺทุลํ วา อคฺคิมฺหิ ปกฺขิตฺตํ ปติลียติ ปติกุฏติ ปติวตฺตติ น สมฺปสาริยติ. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน อนิจฺจสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต ลาภสกฺการสิโลเก จิตฺตํ ปติลียติ…เป… อุเปกฺขา วา ปาฏิกุลฺยตา วา สณฺฐาติ. “‘Monjes, la percepción de la impermanencia, cuando es cultivada y desarrollada frecuentemente, es de gran fruto y de gran beneficio, se sumerge en lo inmortal y culmina en lo inmortal’. Esto es lo que se ha dicho. ¿Y con respecto a qué se ha dicho esto? Monjes, cuando un monje vive frecuentemente con una mente familiarizada con la percepción de la impermanencia, su mente retrocede ante las ganancias, los honores y la fama, se encoge y se retrae, no se expande; o bien se establece la ecuanimidad o bien la sensación de repulsión. Del mismo modo que, monjes, una pluma de pollo o un trozo de tendón arrojados al fuego se contraen, se encogen y se retuercen, sin extenderse; así también, monjes, cuando un monje vive frecuentemente con una mente familiarizada con la percepción de la impermanencia, su mente retrocede ante las ganancias, los honores y la fama; o bien se establece la ecuanimidad o bien la sensación de repulsión.” ‘‘สเจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน อนิจฺจสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต ลาภสกฺการสิโลเก จิตฺตํ อนุสนฺทหติ อปฺปฏิกุลฺยตา สณฺฐาติ; เวทิตพฺพเมตํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ‘อภาวิตา เม อนิจฺจสญฺญา, นตฺถิ เม ปุพฺเพนาปรํ วิเสโส, อปฺปตฺตํ เม ภาวนาพล’นฺติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. สเจ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน อนิจฺจสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต ลาภสกฺการสิโลเก จิตฺตํ ปติลียติ ปติกุฏติ ปติวตฺตติ, น สมฺปสาริยติ อุเปกฺขา วา ปาฏิกุลฺยตา วา สณฺฐาติ; เวทิตพฺพเมตํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ‘สุภาวิตา เม อนิจฺจสญฺญา, อตฺถิ เม ปุพฺเพนาปรํ วิเสโส, ปตฺตํ เม ภาวนาพล’นฺติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. ‘อนิจฺจสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’ติ, อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ. “Si, monjes, mientras un monje vive frecuentemente con una mente familiarizada con la percepción de la impermanencia, su mente todavía fluye hacia las ganancias, los honores y la fama y persiste la falta de repulsión, entonces el monje debe comprender: ‘No he cultivado la percepción de la impermanencia, no hay diferencia entre mi estado anterior y el posterior, no he alcanzado el poder del desarrollo mental’. De esta manera, él es plenamente consciente en ello. Pero si, monjes, mientras un monje vive frecuentemente con una mente familiarizada con la percepción de la impermanencia, su mente retrocede ante las ganancias, los honores y la fama, se encoge y se retrae, no se expande, y se establece la ecuanimidad o la sensación de repulsión, entonces el monje debe comprender: ‘He cultivado bien la percepción de la impermanencia, hay una diferencia entre mi estado anterior y el posterior, he alcanzado el poder del desarrollo mental’. De esta manera, él es plenamente consciente en ello. ‘Monjes, la percepción de la impermanencia, cuando es cultivada y desarrollada frecuentemente, es de gran fruto y de gran beneficio, se sumerge en lo inmortal y culmina en lo inmortal’. Lo que se dijo entonces, se dijo con respecto a esto.” ‘‘‘อนิจฺเจ [Pg.437] ทุกฺขสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’ติ, อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? อนิจฺเจ ทุกฺขสญฺญาปริจิเตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน เจตสา พหุลํ วิหรโต อาลสฺเย โกสชฺเช วิสฺสฏฺฐิเย ปมาเท อนนุโยเค อปจฺจเวกฺขณาย ติพฺพา ภยสญฺญา ปจฺจุปฏฺฐิตา โหติ, เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, อุกฺขิตฺตาสิเก วธเก. “‘Monjes, la percepción del sufrimiento en lo impermanente, cuando es cultivada y desarrollada frecuentemente, es de gran fruto y de gran beneficio, se sumerge en lo inmortal y culmina en lo inmortal’. Esto es lo que se ha dicho. ¿Y con respecto a qué se ha dicho esto? Monjes, cuando un monje vive frecuentemente con una mente familiarizada con la percepción del sufrimiento en lo impermanente, se establece en él una aguda percepción de peligro ante la pereza, la indolencia, el desgano, la negligencia, la falta de aplicación y la falta de reflexión; al igual que, monjes, ante un asesino con la espada en alto.” ‘‘สเจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน อนิจฺเจ ทุกฺขสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต อาลสฺเย โกสชฺเช วิสฺสฏฺฐิเย ปมาเท อนนุโยเค อปจฺจเวกฺขณาย ติพฺพา ภยสญฺญา, น ปจฺจุปฏฺฐิตา โหติ, เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, อุกฺขิตฺตาสิเก วธเก. เวทิตพฺพเมตํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ‘อภาวิตา เม อนิจฺเจ ทุกฺขสญฺญา, นตฺถิ เม ปุพฺเพนาปรํ วิเสโส, อปฺปตฺตํ เม ภาวนาพล’นฺติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. สเจ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน อนิจฺเจ ทุกฺขสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต อาลสฺเย โกสชฺเช วิสฺสฏฺฐิเย ปมาเท อนนุโยเค อปจฺจเวกฺขณาย ติพฺพา ภยสญฺญา ปจฺจุปฏฺฐิตา โหติ, เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, อุกฺขิตฺตาสิเก วธเก. เวทิตพฺพเมตํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ‘สุภาวิตา เม อนิจฺเจ ทุกฺขสญฺญา, อตฺถิ เม ปุพฺเพนาปรํ วิเสโส, ปตฺตํ เม ภาวนาพล’นฺติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. ‘อนิจฺเจ ทุกฺขสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’ติ, อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ. «Si, monjes, mientras un monje mora frecuentemente con su mente habituada a la percepción del sufrimiento en lo impermanente, no surge en él una aguda percepción de peligro ante la pereza, la indolencia, la apatía, la negligencia, la falta de aplicación y la falta de reflexión, tal como surge ante un asesino con la espada en alto; entonces, monjes, ese monje debe comprender: “No he desarrollado la percepción del sufrimiento en lo impermanente, no hay distinción en mí entre mi estado anterior y el posterior, no he alcanzado el poder de la meditación”. De este modo, en ese respecto, él es plenamente consciente. Pero si, monjes, mientras un monje mora frecuentemente con su mente habituada a la percepción del sufrimiento en lo impermanente, surge en él una aguda percepción de peligro ante la pereza, la indolencia, la apatía, la negligencia, la falta de aplicación y la falta de reflexión, tal como surge ante un asesino con la espada en alto; entonces, monjes, ese monje debe comprender: “He desarrollado bien la percepción del sufrimiento en lo impermanente, hay una distinción en mí entre mi estado anterior y el posterior, he alcanzado el poder de la meditación”. De este modo, en ese respecto, él es plenamente consciente. Monjes, lo que se dijo: “La percepción del sufrimiento en lo impermanente, cuando se desarrolla y se cultiva, es de gran fruto y gran beneficio, se sumerge en lo Inmortal y tiene a lo Inmortal por fin”, fue dicho en referencia a esto». ‘‘‘ทุกฺเข อนตฺตสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’ติ, อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ทุกฺเข อนตฺตสญฺญาปริจิเตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน เจตสา พหุลํ วิหรโต อิมสฺมิญฺจ สวิญฺญาณเก กาเย พหิทฺธา จ สพฺพนิมิตฺเตสุ อหงฺการมมงฺการมานาปคตํ มานสํ โหติ วิธาสมติกฺกนฺตํ สนฺตํ สุวิมุตฺตํ. «“Monjes, la percepción del no-yo en el sufrimiento, cuando se desarrolla y se cultiva, es de gran fruto y gran beneficio, se sumerge en lo Inmortal y tiene a lo Inmortal por fin”. Así fue dicho. ¿En referencia a qué fue dicho esto? Monjes, cuando un monje mora frecuentemente con su mente habituada a la percepción del no-yo en el sufrimiento, su mente se vuelve libre de la noción de «yo», de la noción de «mío» y del engreimiento, tanto respecto a este cuerpo dotado de conciencia como externamente respecto a todos los objetos; una mente que ha trascendido las distinciones, que es pacífica y está bien liberada». ‘‘สเจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน ทุกฺเข อนตฺตสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต อิมสฺมิญฺจ สวิญฺญาณเก กาเย พหิทฺธา จ สพฺพนิมิตฺเตสุ น อหงฺการมมงฺการมานาปคตํ มานสํ โหติ วิธาสมติกฺกนฺตํ สนฺตํ สุวิมุตฺตํ. เวทิตพฺพเมตํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ‘อภาวิตา เม ทุกฺเข อนตฺตสญฺญา[Pg.438], นตฺถิ เม ปุพฺเพนาปรํ วิเสโส, อปฺปตฺตํ เม ภาวนาพล’นฺติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. «Si, monjes, mientras un monje mora frecuentemente con su mente habituada a la percepción del no-yo en el sufrimiento, su mente no se vuelve libre de la noción de «yo», de la noción de «mío» y del engreimiento respecto a este cuerpo dotado de conciencia y externamente respecto a todos los objetos; si su mente no ha trascendido las distinciones, no es pacífica ni está bien liberada; entonces, monjes, ese monje debe comprender: “No he desarrollado la percepción del no-yo en el sufrimiento, no hay distinción en mí entre mi estado anterior y el posterior, no he alcanzado el poder de la meditación”. De este modo, en ese respecto, él es plenamente consciente». ‘‘สเจ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน ทุกฺเข อนตฺตสญฺญาปริจิเตน เจตสา พหุลํ วิหรโต อิมสฺมิญฺจ สวิญฺญาณเก กาเย พหิทฺธา จ สพฺพนิมิตฺเตสุ อหงฺการมมงฺการมานาปคตํ มานสํ โหติ วิธาสมติกฺกนฺตํ สนฺตํ สุวิมุตฺตํ. เวทิตพฺพเมตํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ‘สุภาวิตา เม ทุกฺเข อนตฺตสญฺญา, อตฺถิ เม ปุพฺเพนาปรํ วิเสโส, ปตฺตํ เม ภาวนาพล’นฺติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. ‘ทุกฺเข อนตฺตสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’ติ, อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ. «Pero si, monjes, mientras un monje mora frecuentemente con su mente habituada a la percepción del no-yo en el sufrimiento, su mente se vuelve libre de la noción de «yo», de la noción de «mío» y del engreimiento respecto a este cuerpo dotado de conciencia y externamente respecto a todos los objetos; si su mente ha trascendido las distinciones, es pacífica y está bien liberada; entonces, monjes, ese monje debe comprender: “He desarrollado bien la percepción del no-yo en el sufrimiento, hay una distinción en mí entre mi estado anterior y el posterior, he alcanzado el poder de la meditación”. De este modo, en ese respecto, él es plenamente consciente. Monjes, lo que se dijo: “La percepción del no-yo en el sufrimiento, cuando se desarrolla y se cultiva, es de gran fruto y gran beneficio, se sumerge en lo Inmortal y tiene a lo Inmortal por fin”, fue dicho en referencia a esto». ‘‘อิมา โข, ภิกฺขเว, สตฺต สญฺญา ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหนฺติ มหานิสํสา อมโตคธา อมตปริโยสานา’’ติ. ฉฏฺฐํ. «Monjes, estas siete percepciones, cuando se desarrollan y se cultivan, son de gran fruto y gran beneficio, se sumergen en lo Inmortal y tienen a lo Inmortal por fin». Sexto [discurso]. ๗. เมถุนสุตฺตํ 7. Methunasutta: Discurso sobre la relación sexual ๕๐. อถ โข ชาณุสฺโสณิ พฺราหฺมโณ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควตา สทฺธึ สมฺโมทิ. สมฺโมทนียํ กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข ชาณุสฺโสณิ พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘ภวมฺปิ โน โคตโม พฺรหฺมจารี ปฏิชานาตี’’ติ? ‘‘ยญฺหิ ตํ, พฺราหฺมณ, สมฺมา วทมาโน วเทยฺย – ‘อขณฺฑํ อจฺฉิทฺทํ อสพลํ อกมฺมาสํ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรตี’ติ, มเมว ตํ, พฺราหฺมณ, สมฺมา วทมาโน วเทยฺย – ‘อหญฺหิ, พฺราหฺมณ, อขณฺฑํ อจฺฉิทฺทํ อสพลํ อกมฺมาสํ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรามี’’’ติ. ‘‘กึ ปน, โภ โคตม, พฺรหฺมจริยสฺส ขณฺฑมฺปิ ฉิทฺทมฺปิ สพลมฺปิ กมฺมาสมฺปี’’ติ? 50. En una ocasión, el brahmán Jāṇussoṇi se acercó al Bienaventurado y, tras intercambiar saludos cordiales y palabras de cortesía, se sentó a un lado. Una vez sentado, el brahmán Jāṇussoṇi dijo al Bienaventurado: «¿Acaso el señor Gotama también afirma llevar una vida de celibato?». «Ciertamente, brahmán, si alguien, al hablar correctamente, dijera de alguien que lleva una vida de celibato ininterrumpida, sin fisuras, sin manchas, sin tacha, completa y pura, debería decirlo de mí; pues yo, brahmán, llevo una vida de celibato ininterrumpida, sin fisuras, sin manchas, sin tacha, completa y pura». «Pero, señor Gotama, ¿en qué consiste la interrupción, la fisura, la mancha y la tacha en la vida de celibato?». ‘‘อิธ, พฺราหฺมณ, เอกจฺโจ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา สมฺมา พฺรหฺมจารี ปฏิชานมาโน น เหว โข มาตุคาเมน สทฺธึ ทฺวยํทฺวยสมาปตฺตึ สมาปชฺชติ; อปิ จ โข มาตุคามสฺส อุจฺฉาทนปริมทฺทนนฺหาปนสมฺพาหนํ สาทิยติ. โส ตํ อสฺสาเทติ, ตํ นิกาเมติ, เตน จ วิตฺตึ อาปชฺชติ. อิทมฺปิ โข, พฺราหฺมณ, พฺรหฺมจริยสฺส ขณฺฑมฺปิ ฉิทฺทมฺปิ สพลมฺปิ กมฺมาสมฺปิ. อยํ วุจฺจติ, พฺราหฺมณ, อปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรติ, สํยุตฺโต เมถุเนน สํโยเคน น ปริมุจฺจติ ชาติยา ชราย มรเณน โสเกหิ [Pg.439] ปริเทเวหิ ทุกฺเขหิ โทมนสฺเสหิ อุปายาเสหิ, น ปริมุจฺจติ ทุกฺขสฺมาติ วทามิ. «Aquí, brahmán, cierto asceta o brahmán que afirma llevar una vida de celibato no llega a practicar el acto sexual con una mujer; sin embargo, consiente que una mujer le unja, le masajee, le bañe y le frote el cuerpo. Él disfruta de ello, lo desea y encuentra satisfacción en eso. Esto, brahmán, es una interrupción, una fisura, una mancha y una tacha en la vida de celibato. De tal persona se dice que lleva una vida de celibato impura; estando atado por el vínculo de la sexualidad, no se libera del nacimiento, de la vejez, de la muerte, de la pena, del lamento, del dolor, de la aflicción y de la desesperación. No se libera del sufrimiento, digo yo». ‘‘ปุน จปรํ, พฺราหฺมณ, อิเธกจฺโจ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา สมฺมา พฺรหฺมจารี ปฏิชานมาโน น เหว โข มาตุคาเมน สทฺธึ ทฺวยํทฺวยสมาปตฺตึ สมาปชฺชติ, นปิ มาตุคามสฺส อุจฺฉาทนปริมทฺทนนฺหาปนสมฺพาหนํ สาทิยติ; อปิ จ โข มาตุคาเมน สทฺธึ สญฺชคฺฆติ สํกีฬติ สํเกลายติ…เป… นปิ มาตุคาเมน สทฺธึ สญฺชคฺฆติ สํกีฬติ สํเกลายติ; อปิ จ โข มาตุคามสฺส จกฺขุนา จกฺขุํ อุปนิชฺฌายติ เปกฺขติ…เป… นปิ มาตุคามสฺส จกฺขุนา จกฺขุํ อุปนิชฺฌายติ เปกฺขติ; อปิ จ โข มาตุคามสฺส สทฺทํ สุณาติ ติโรกุฏฺฏํ วา ติโรปาการํ วา หสนฺติยา วา ภณนฺติยา วา คายนฺติยา วา โรทนฺติยา วา…เป… นปิ มาตุคามสฺส สทฺทํ สุณาติ ติโรกุฏฺฏํ วา ติโรปาการํ วา หสนฺติยา วา ภณนฺติยา วา คายนฺติยา วา โรทนฺติยา วา; อปิ จ โข ยานิสฺส ตานิ ปุพฺเพ มาตุคาเมน สทฺธึ หสิตลปิตกีฬิตานิ ตานิ อนุสฺสรติ…เป… นปิ ยานิสฺส ตานิ ปุพฺเพ มาตุคาเมน สทฺธึ หสิตลปิตกีฬิตานิ ตานิ อนุสฺสรติ; อปิ จ โข ปสฺสติ คหปตึ วา คหปติปุตฺตํ วา ปญฺจหิ กามคุเณหิ สมปฺปิตํ สมงฺคีภูตํ ปริจารยมานํ…เป… นปิ ปสฺสติ คหปตึ วา คหปติปุตฺตํ วา ปญฺจหิ กามคุเณหิ สมปฺปิตํ สมงฺคีภูตํ ปริจารยมานํ; อปิ จ โข อญฺญตรํ เทวนิกายํ ปณิธาย พฺรหฺมจริยํ จรติ อิมินาหํ สีเลน วา วเตน วา ตเปน วา พฺรหฺมจริเยน วา เทโว วา ภวิสฺสามิ เทวญฺญตโร วาติ. โส ตํ อสฺสาเทติ, ตํ นิกาเมติ, เตน จ วิตฺตึ อาปชฺชติ. อิทมฺปิ โข, พฺราหฺมณ, พฺรหฺมจริยสฺส ขณฺฑมฺปิ ฉิทฺทมฺปิ สพลมฺปิ กมฺมาสมฺปิ. อยํ วุจฺจติ, พฺราหฺมณ, อปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรติ สํยุตฺโต เมถุเนน สํโยเคน, น ปริมุจฺจติ ชาติยา ชราย มรเณน โสเกหิ ปริเทเวหิ ทุกฺเขหิ โทมนสฺเสหิ อุปายาเสหิ, น ปริมุจฺจติ ทุกฺขสฺมาติ วทามิ. “Además, brahmana, aquí cierto asceta o brahmana, aunque afirma vivir plenamente la vida santa, no llega a consumar la unión sexual con una mujer, ni acepta que una mujer lo unja, lo masajee, lo bañe o lo frote. Sin embargo, bromea, juega y se divierte con una mujer... o bien, aunque no bromea ni juega, clava sus ojos en los ojos de una mujer y la contempla... o bien, aunque no la contempla, escucha el sonido de una mujer riendo, hablando, cantando o llorando tras una pared o un cercado... o bien, aunque no escucha su sonido, recuerda las risas, las conversaciones y los juegos que tuvo con mujeres en el pasado... o bien, aunque no recuerda aquello, observa a un jefe de familia o al hijo de un jefe de familia provisto y rodeado de los cinco hilos del placer sensual, disfrutando de ellos... o bien, aunque no observa aquello, vive la vida santa aspirando a renacer en alguna clase de reino celestial, pensando: ‘Por medio de esta virtud, práctica, ascetismo o vida santa, me convertiré en un dios o en un ser divino’. Él se deleita en ello, lo desea y encuentra satisfacción en ello. Esto también, brahmana, es una rotura, un agujero, una mancha y un borrón en la vida santa. De tal asceta o brahmana se dice, brahmana, que vive una vida santa impura, atado por el vínculo del sexo; no se libera del nacimiento, de la vejez, de la muerte, de las penas, de los lamentos, de los dolores, de las aflicciones ni de las desesperaciones; digo que no se libera del sufrimiento.” ‘‘ยาวกีวญฺจาหํ, พฺราหฺมณ, อิเมสํ สตฺตนฺนํ เมถุนสํโยคานํ อญฺญตรญฺญตรเมถุนสํโยคํ อตฺตนิ อปฺปหีนํ สมนุปสฺสึ, เนว ตาวาหํ, พฺราหฺมณ, สเทวเก โลเก สมารเก สพฺรหฺมเก สสฺสมณพฺราหฺมณิยา ปชาย สเทวมนุสฺสาย อนุตฺตรํ สมฺมาสมฺโพธึ อภิสมฺพุทฺโธติ ปจฺจญฺญาสึ. “Brahmana, mientras percibí en mí mismo que cualquiera de estos siete vínculos sexuales no había sido abandonado, no afirmé, brahmana, haber alcanzado la suprema e insuperable iluminación en este mundo con sus dioses, Maras y Brahmas, entre estos seres con sus ascetas y brahmanas, dioses y humanos.” ‘‘ยโต [Pg.440] จ โขหํ, พฺราหฺมณ, อิเมสํ สตฺตนฺนํ เมถุนสํโยคานํ อญฺญตรญฺญตรเมถุนสํโยคํ อตฺตนิ อปฺปหีนํ น สมนุปสฺสึ, อถาหํ, พฺราหฺมณ, สเทวเก โลเก สมารเก สพฺรหฺมเก สสฺสมณพฺราหฺมณิยา ปชาย สเทวมนุสฺสาย อนุตฺตรํ สมฺมาสมฺโพธึ อภิสมฺพุทฺโธติ ปจฺจญฺญาสึ. ‘ญาณญฺจ ปน เม ทสฺสนํ อุทปาทิ, อกุปฺปา เม วิมุตฺติ, อยมนฺติมา ชาติ, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว’’’ติ. “Pero, brahmana, cuando ya no percibí en mí mismo que ninguno de estos siete vínculos sexuales estuviera por abandonar, entonces afirmé, brahmana, haber alcanzado la suprema e insuperable iluminación en este mundo con sus dioses, Maras y Brahmas, entre estos seres con sus ascetas y brahmanas, dioses y humanos. Y surgieron en mí el conocimiento y la visión: ‘Inquebrantable es mi liberación; este es el último nacimiento; ya no hay más renacer’.” เอวํ วุตฺเต ชาณุสฺโสณิ พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อภิกฺกนฺตํ, โภ โคตม; อภิกฺกนฺตํ, โภ โคตม…เป… อุปาสกํ มํ ภวํ โคตโม ธาเรตุ อชฺชตคฺเค ปาณุเปตํ สรณํ คต’’นฺติ. สตฺตมํ. Cuando se dijo esto, el brahmana Janussoni dijo al Bienaventurado: “¡Excelente, Maestro Gotama! ¡Excelente, Maestro Gotama! ... Que el Maestro Gotama me considere como un seguidor laico que ha buscado refugio desde hoy y para siempre, mientras dure mi vida”. Séptimo. ๘. สํโยคสุตฺตํ 8. Discurso sobre la Atadura (Saṃyogasutta) ๕๑. ‘‘สํโยควิสํโยคํ โว, ภิกฺขเว, ธมฺมปริยายํ เทเสสฺสามิ. ตํ สุณาถ…เป… กตโม จ โส, ภิกฺขเว, สํโยโค วิสํโยโค ธมฺมปริยาโย? 51. “Monjes, os enseñaré la exposición del Dhamma sobre la atadura y la desatadura. Escuchad... ¿Y cuál es, monjes, la exposición del Dhamma sobre la atadura y la desatadura?” ‘‘อิตฺถี, ภิกฺขเว, อชฺฌตฺตํ อิตฺถินฺทฺริยํ มนสิ กโรติ – อิตฺถิกุตฺตํ อิตฺถากปฺปํ อิตฺถิวิธํ อิตฺถิจฺฉนฺทํ อิตฺถิสฺสรํ อิตฺถาลงฺการํ. สา ตตฺถ รชฺชติ ตตฺราภิรมติ. สา ตตฺถ รตฺตา ตตฺราภิรตา พหิทฺธา ปุริสินฺทฺริยํ มนสิ กโรติ – ปุริสกุตฺตํ ปุริสากปฺปํ ปุริสวิธํ ปุริสจฺฉนฺทํ ปุริสสฺสรํ ปุริสาลงฺการํ. สา ตตฺถ รชฺชติ ตตฺราภิรมติ. สา ตตฺถ รตฺตา ตตฺราภิรตา พหิทฺธา สํโยคํ อากงฺขติ. ยญฺจสฺสา สํโยคปจฺจยา อุปฺปชฺชติ สุขํ โสมนสฺสํ ตญฺจ อากงฺขติ. อิตฺถตฺเต, ภิกฺขเว, อภิรตา สตฺตา ปุริเสสุ สํโยคํ คตา. เอวํ โข, ภิกฺขเว, อิตฺถี อิตฺถตฺตํ นาติวตฺตติ. “Monjes, una mujer presta atención internamente a su facultad femenina: a los gestos femeninos, la apariencia femenina, los modales femeninos, los deseos femeninos, la voz femenina y los adornos femeninos. Ella se apasiona por ello y se deleita en ello. Apasionada y deleitada por ello, presta atención externamente a la facultad masculina: a los gestos masculinos, la apariencia masculina, los modales masculinos, los deseos masculinos, la voz masculina y los adornos masculinos. Ella se apasiona por ello y se deleita en ello. Apasionada y deleitada por ello, desea la unión externa. También desea el placer y la alegría que surgen a causa de esa unión. Monjes, los seres que se deleitan en su condición femenina entran en unión con los hombres. De esta manera, monjes, la mujer no trasciende su condición de mujer.” ‘‘ปุริโส, ภิกฺขเว, อชฺฌตฺตํ ปุริสินฺทฺริยํ มนสิ กโรติ – ปุริสกุตฺตํ ปุริสากปฺปํ ปุริสวิธํ ปุริสจฺฉนฺทํ ปุริสสฺสรํ ปุริสาลงฺการํ. โส ตตฺถ รชฺชติ ตตฺราภิรมติ. โส ตตฺถ รตฺโต ตตฺราภิรโต พหิทฺธา อิตฺถินฺทฺริยํ มนสิ กโรติ – อิตฺถิกุตฺตํ อิตฺถากปฺปํ อิตฺถิวิธํ อิตฺถิจฺฉนฺทํ อิตฺถิสฺสรํ อิตฺถาลงฺการํ. โส ตตฺถ รชฺชติ ตตฺราภิรมติ. โส ตตฺถ รตฺโต ตตฺราภิรโต พหิทฺธา สํโยคํ อากงฺขติ. ยญฺจสฺส สํโยคปจฺจยา อุปฺปชฺชติ สุขํ โสมนสฺสํ ตญฺจ อากงฺขติ. ปุริสตฺเต, ภิกฺขเว, อภิรตา สตฺตา [Pg.441] อิตฺถีสุ สํโยคํ คตา. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ปุริโส ปุริสตฺตํ นาติวตฺตติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, สํโยโค โหติ. “Monjes, un hombre presta atención internamente a su facultad masculina: a los gestos masculinos, la apariencia masculina, los modales masculinos, los deseos masculinos, la voz masculina y los adornos masculinos. Él se apasiona por ello y se deleita en ello. Apasionado y deleitado por ello, presta atención externamente a la facultad femenina: a los gestos femeninos, la apariencia femenina, los modales femeninos, los deseos femeninos, la voz femenina y los adornos femeninos. Él se apasiona por ello y se deleita en ello. Apasionado y deleitado por ello, desea la unión externa. También desea el placer y la alegría que surgen a causa de esa unión. Monjes, los seres que se deleitan en su condición masculina entran en unión con las mujeres. De esta manera, monjes, el hombre no trasciende su condición de hombre. Así es, monjes, como ocurre la atadura.” ‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, วิสํโยโค โหติ? อิตฺถี, ภิกฺขเว, อชฺฌตฺตํ อิตฺถินฺทฺริยํ น มนสิ กโรติ – อิตฺถิกุตฺตํ อิตฺถากปฺปํ อิตฺถิวิธํ อิตฺถิจฺฉนฺทํ อิตฺถิสฺสรํ อิตฺถาลงฺการํ. สา ตตฺถ น รชฺชติ, สา ตตฺร นาภิรมติ. สา ตตฺถ อรตฺตา ตตฺร อนภิรตา พหิทฺธา ปุริสินฺทฺริยํ น มนสิ กโรติ – ปุริสกุตฺตํ ปุริสากปฺปํ ปุริสวิธํ ปุริสจฺฉนฺทํ ปุริสสฺสรํ ปุริสาลงฺการํ. สา ตตฺถ น รชฺชติ, ตตฺร นาภิรมติ. สา ตตฺถ อรตฺตา ตตฺร อนภิรตา พหิทฺธา สํโยคํ นากงฺขติ. ยญฺจสฺสา สํโยคปจฺจยา อุปฺปชฺชติ สุขํ โสมนสฺสํ ตญฺจ นากงฺขติ. อิตฺถตฺเต, ภิกฺขเว, อนภิรตา สตฺตา ปุริเสสุ วิสํโยคํ คตา. เอวํ โข, ภิกฺขเว, อิตฺถี อิตฺถตฺตํ อติวตฺตติ. “¿Y cómo, monjes, ocurre la desatadura? Monjes, una mujer no presta atención internamente a su facultad femenina: a los gestos femeninos, la apariencia femenina, los modales femeninos, los deseos femeninos, la voz femenina ni los adornos femeninos. Ella no se apasiona por ello ni se deleita en ello. Al no estar apasionada ni deleitada por ello, no presta atención externamente a la facultad masculina: a los gestos masculinos, la apariencia masculina, los modales masculinos, los deseos masculinos, la voz masculina ni los adornos masculinos. Ella no se apasiona por ello ni se deleita en ello. Al no estar apasionada ni deleitada por ello, no desea la unión externa. Tampoco desea el placer ni la alegría que surgen a causa de esa unión. Monjes, los seres que no se deleitan en su condición femenina logran la desatadura respecto a los hombres. De esta manera, monjes, la mujer trasciende su condición de mujer.” ‘‘ปุริโส, ภิกฺขเว, อชฺฌตฺตํ ปุริสินฺทฺริยํ น มนสิ กโรติ – ปุริสกุตฺตํ ปุริสากปฺปํ ปุริสวิธํ ปุริสจฺฉนฺทํ ปุริสสฺสรํ ปุริสาลงฺการํ. โส ตตฺถ น รชฺชติ, โส ตตฺร นาภิรมติ. โส ตตฺถ อรตฺโต ตตฺร อนภิรโต พหิทฺธา อิตฺถินฺทฺริยํ น มนสิ กโรติ – อิตฺถิกุตฺตํ อิตฺถากปฺปํ อิตฺถิวิธํ อิตฺถิจฺฉนฺทํ อิตฺถิสฺสรํ อิตฺถาลงฺการํ. โส ตตฺถ น รชฺชติ, ตตฺร นาภิรมติ. โส ตตฺถ อรตฺโต ตตฺร อนภิรโต พหิทฺธา สํโยคํ นากงฺขติ. ยญฺจสฺส สํโยคปจฺจยา อุปฺปชฺชติ สุขํ โสมนสฺสํ ตญฺจ นากงฺขติ. ปุริสตฺเต, ภิกฺขเว, อนภิรตา สตฺตา อิตฺถีสุ วิสํโยคํ คตา. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ปุริโส ปุริสตฺตํ อติวตฺตติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, วิสํโยโค โหติ. อยํ โข, ภิกฺขเว, สํโยโค วิสํโยโค ธมฺมปริยาโย’’ติ. อฏฺฐมํ. Monjes, cuando un hombre no presta atención internamente a la facultad masculina —a los gestos masculinos, al porte masculino, a los modales masculinos, al deseo masculino, a la voz masculina, al adorno masculino—, no se apasiona por ello ni se deleita en ello. Al no estar apasionado ni deleitado en ello, no presta atención externamente a la facultad femenina —a los gestos femeninos, al porte femenino, a los modales femeninos, al deseo femenino, a la voz femenina, al adorno femenino—. No se apasiona por ello ni se deleita en ello. Al no estar apasionado ni deleitado en ello, no anhela la unión externa. Ni tampoco anhela la felicidad y el placer que surgen a causa de tal unión. Monjes, los seres que no se deleitan en la masculinidad alcanzan la desunión con las mujeres. De esta manera, monjes, un hombre trasciende la masculinidad. Así es como ocurre la desunión. Esta es, monjes, la exposición del Dhamma sobre la unión y la desunión. Octavo (discurso). ๙. ทานมหปฺผลสุตฺตํ 9. Discurso sobre el Gran Fruto de la Generosidad ๕๒. เอกํ สมยํ ภควา จมฺปายํ วิหรติ คคฺคราย โปกฺขรณิยา ตีเร. อถ โข สมฺพหุลา จมฺเปยฺยกา อุปาสกา เยน อายสฺมา สาริปุตฺโต เตนุปสงฺกมึสุ; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ สาริปุตฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ. เอกมนฺตํ นิสินฺนา โข จมฺเปยฺยกา อุปาสกา อายสฺมนฺตํ สาริปุตฺตํ เอตทโวจุํ – ‘‘จิรสฺสุตา โน, ภนฺเต, ภควโต [Pg.442] สมฺมุขา ธมฺมีกถา. สาธุ มยํ, ภนฺเต, ลเภยฺยาม ภควโต สมฺมุขา ธมฺมึ กถํ สวนายา’’ติ. ‘‘เตนหาวุโส, ตทหุโปสเถ อาคจฺเฉยฺยาถ, อปฺเปว นาม ลเภยฺยาถ ภควโต สมฺมุขา ธมฺมึ กถํ สวนายา’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข จมฺเปยฺยกา อุปาสกา อายสฺมโต สาริปุตฺตสฺส ปฏิสฺสุตฺวา อุฏฺฐายาสนา อายสฺมนฺตํ สาริปุตฺตํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ปกฺกมึสุ. 52. En una ocasión, el Bienaventurado residía en Campā, a la orilla del estanque Gaggarā. Entonces, un gran número de seguidores laicos de Campā se acercaron al venerable Sāriputta; habiéndose acercado, saludaron al venerable Sāriputta y se sentaron a un lado. Sentados a un lado, los seguidores laicos de Campā dijeron al venerable Sāriputta: 'Señor, ha pasado mucho tiempo desde que escuchamos una plática del Dhamma de labios del Bienaventurado. Sería bueno, señor, si pudiéramos tener la oportunidad de escuchar una plática del Dhamma de labios del Bienaventurado'. 'En ese caso, amigos, venid el día del Uposatha; tal vez podáis escuchar una plática del Dhamma de labios del Bienaventurado'. 'Así sea, señor', respondieron los seguidores laicos de Campā al venerable Sāriputta. Se levantaron de sus asientos, saludaron al venerable Sāriputta y, tras rodearlo por la derecha en señal de respeto, se marcharon. อถ โข จมฺเปยฺยกา อุปาสกา ตทหุโปสเถ เยนายสฺมา สาริปุตฺโต เตนุปสงฺกมึสุ; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ สาริปุตฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐํสุ. อถ โข อายสฺมา สาริปุตฺโต เตหิ จมฺเปยฺยเกหิ อุปาสเกหิ สทฺธึ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา สาริปุตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ – Entonces, en aquel día del Uposatha, los seguidores laicos de Campā se acercaron al venerable Sāriputta; habiéndose acercado, saludaron al venerable Sāriputta y se quedaron a un lado. Entonces, el venerable Sāriputta, junto con aquellos seguidores laicos de Campā, se acercó al Bienaventurado; habiéndose acercado, saludó al Bienaventurado y se sentó a un lado. Sentado a un lado, el venerable Sāriputta dijo al Bienaventurado: ‘‘สิยา นุ โข, ภนฺเต, อิเธกจฺจสฺส ตาทิสํเยว ทานํ ทินฺนํ น มหปฺผลํ โหติ น มหานิสํสํ; สิยา ปน, ภนฺเต, อิเธกจฺจสฺส ตาทิสํเยว ทานํ ทินฺนํ มหปฺผลํ โหติ มหานิสํส’’นฺติ? ‘‘สิยา, สาริปุตฺต, อิเธกจฺจสฺส ตาทิสํเยว ทานํ ทินฺนํ น มหปฺผลํ โหติ น มหานิสํสํ; สิยา ปน, สาริปุตฺต, อิเธกจฺจสฺส ตาทิสํเยว ทานํ ทินฺนํ มหปฺผลํ โหติ มหานิสํส’’นฺติ. ‘‘โก นุ โข, ภนฺเต, เหตุ โก ปจฺจโย เยน มิเธกจฺจสฺส ตาทิสํเยว ทานํ ทินฺนํ น มหปฺผลํ โหติ น มหานิสํสํ; โก นุ โข, ภนฺเต, เหตุ โก ปจฺจโย เยน มิเธกจฺจสฺส ตาทิสํเยว ทานํ ทินฺนํ มหปฺผลํ โหติ มหานิสํส’’นฺติ? —Señor, ¿podría ser que, en este mundo, una ofrenda de la misma naturaleza dada por alguien no sea de gran fruto ni de gran beneficio, mientras que una ofrenda de la misma naturaleza dada por otro sí sea de gran fruto y de gran beneficio? —Podría ser, Sāriputta, que en este mundo una ofrenda de la misma naturaleza dada por alguien no sea de gran fruto ni de gran beneficio; y podría ser que una ofrenda de la misma naturaleza dada por otro sí sea de gran fruto y de gran beneficio. —¿Cuál es la causa, señor, cuál es la condición por la cual una ofrenda de la misma naturaleza dada por alguien en este mundo no es de gran fruto ni de gran beneficio; y cuál es la causa, señor, cuál es la condición por la cual una ofrenda de la misma naturaleza dada por otro sí es de gran fruto y de gran beneficio? ‘‘อิธ, สาริปุตฺต, เอกจฺโจ สาเปโข ทานํ เทติ, ปติพทฺธจิตฺโต ทานํ เทติ, สนฺนิธิเปโข ทานํ เทติ, ‘อิมํ เปจฺจ ปริภุญฺชิสฺสามี’ติ ทานํ เทติ. โส ตํ ทานํ เทติ สมณสฺส วา พฺราหฺมณสฺส วา อนฺนํ ปานํ วตฺถํ ยานํ มาลาคนฺธวิเลปนํ เสยฺยาวสถปทีเปยฺยํ. ตํ กึ มญฺญสิ, สาริปุตฺต, ทเทยฺย อิเธกจฺโจ เอวรูปํ ทาน’’นฺติ? ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’. —En este caso, Sāriputta, alguien da una ofrenda con expectativas, con la mente apegada al resultado, buscando acumular méritos, pensando: 'Disfrutaré de esto después de la muerte'. Esa persona da una ofrenda a un asceta o a un brahmán: comida, bebida, ropa, vehículos, guirnaldas, perfumes, ungüentos, lecho, refugio e iluminación. ¿Qué piensas, Sāriputta? ¿Acaso no hay alguien en este mundo que dé una ofrenda de tal naturaleza? —Así es, señor. ‘‘ตตฺร, สาริปุตฺต, ยฺวายํ สาเปโข ทานํ เทติ, ปติพทฺธจิตฺโต ทานํ เทติ, สนฺนิธิเปโข ทานํ เทติ, ‘อิมํ เปจฺจ ปริภุญฺชิสฺสามี’ติ ทานํ เทติ. โส [Pg.443] ตํ ทานํ ทตฺวา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา จาตุมหาราชิกานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชติ. โส ตํ กมฺมํ เขเปตฺวา ตํ อิทฺธึ ตํ ยสํ ตํ อาธิปจฺจํ อาคามี โหติ อาคนฺตา อิตฺถตฺตํ. —En ese caso, Sāriputta, aquel que da una ofrenda con expectativas, con la mente apegada al resultado, buscando acumular méritos, pensando: 'Disfrutaré de esto después de la muerte', habiendo dado esa ofrenda, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renace en compañía de los devas de los Cuatro Reyes Grandes. Habiendo agotado esa acción, habiendo agotado ese poder, esa fama y esa autoridad, es alguien que regresa, que vuelve a este estado de existencia. ‘‘อิธ ปน, สาริปุตฺต, เอกจฺโจ น เหว โข สาเปโข ทานํ เทติ, น ปติพทฺธจิตฺโต ทานํ เทติ, น สนฺนิธิเปโข ทานํ เทติ, น ‘อิมํ เปจฺจ ปริภุญฺชิสฺสามี’ติ ทานํ เทติ; อปิ จ โข ‘สาหุ ทาน’นฺติ ทานํ เทติ…เป… นปิ ‘สาหุ ทาน’นฺติ ทานํ เทติ; อปิ จ โข ‘ทินฺนปุพฺพํ กตปุพฺพํ ปิตุปิตามเหหิ น อรหามิ โปราณํ กุลวํสํ หาเปตุ’นฺติ ทานํ เทติ…เป… นปิ ‘ทินฺนปุพฺพํ กตปุพฺพํ ปิตุปิตามเหหิ น อรหามิ โปราณํ กุลวํสํ หาเปตุ’นฺติ ทานํ เทติ; อปิ จ โข ‘อหํ ปจามิ, อิเม น ปจนฺติ, นารหามิ ปจนฺโต อปจนฺตานํ ทานํ อทาตุ’นฺติ ทานํ เทติ…เป… นปิ ‘อหํ ปจามิ, อิเม น ปจนฺติ, นารหามิ ปจนฺโต อปจนฺตานํ ทานํ อทาตุ’นฺติ ทานํ เทติ; อปิ จ โข ‘ยถา เตสํ ปุพฺพกานํ อิสีนํ ตานิ มหายญฺญานิ อเหสุํ, เสยฺยถิทํ – อฏฺฐกสฺส วามกสฺส วามเทวสฺส เวสฺสามิตฺตสฺส ยมทคฺคิโน องฺคีรสสฺส ภารทฺวาชสฺส วาเสฏฺฐสฺส กสฺสปสฺส ภคุโน, เอวํ เม อยํ ทานสํวิภาโค ภวิสฺสตี’ติ ทานํ เทติ…เป… นปิ ‘ยถา เตสํ ปุพฺพกานํ อิสีนํ ตานิ มหายญฺญานิ อเหสุํ, เสยฺยถิทํ – อฏฺฐกสฺส วามกสฺส วามเทวสฺส เวสฺสามิตฺตสฺส ยมทคฺคิโน องฺคีรสสฺส ภารทฺวาชสฺส วาเสฏฺฐสฺส กสฺสปสฺส ภคุโน, เอวํ เม อยํ ทานสํวิภาโค ภวิสฺสตี’ติ ทานํ เทติ; อปิ จ โข ‘อิมํ เม ทานํ ททโต จิตฺตํ ปสีทติ, อตฺตมนตา โสมนสฺสํ อุปชายตี’ติ ทานํ เทติ…เป… นปิ ‘อิมํ เม ทานํ ททโต จิตฺตํ ปสีทติ, อตฺตมนตา โสมนสฺสํ อุปชายตี’ติ ทานํ เทติ; อปิ จ โข จิตฺตาลงฺการจิตฺตปริกฺขารํ ทานํ เทติ. โส ตํ ทานํ เทติ สมณสฺส วา พฺราหฺมณสฺส วา อนฺนํ ปานํ วตฺถํ ยานํ มาลาคนฺธวิเลปนํ เสยฺยาวสถปทีเปยฺยํ. ตํ กึ มญฺญสิ, สาริปุตฺต, ทเทยฺย อิเธกจฺโจ เอวรูปํ ทาน’’นฺติ? ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’. “Pero aquí, Sāriputta, cierta persona no da una ofrenda con expectativas, ni la da con el corazón encadenado, ni la da con intención de acumular, ni la da pensando: ‘Disfrutaré de esto tras la muerte’; sino que da la ofrenda pensando: ‘Dar es bueno’... [y continúa]... ni tampoco da la ofrenda pensando: ‘Dar es bueno’, sino que la da pensando: ‘Esto fue dado y hecho antes por mis padres y antepasados; no es propio de mí dejar que decaiga el antiguo linaje familiar’... ni tampoco da la ofrenda pensando: ‘No es propio de mí dejar que decaiga el antiguo linaje familiar’, sino que la da pensando: ‘Yo cocino y ellos no cocinan; no es propio de quien cocina no dar una ofrenda a quienes no cocinan’... ni tampoco da la ofrenda pensando: ‘No es propio de quien cocina no dar una ofrenda a quienes no cocinan’, sino que la da pensando: ‘Así como se realizaron aquellos grandes sacrificios de los antiguos sabios —a saber: Aṭṭhaka, Vāmaka, Vāmadeva, Vessāmitta, Yamadaggi, Aṅgīrasa, Bhāradvāja, Vāseṭṭha, Kassapa y Bhagu—, así será para mí esta distribución de ofrendas’... ni tampoco da la ofrenda pensando: ‘Así será para mí esta distribución de ofrendas’, sino que la da pensando: ‘Al dar esta ofrenda, mi mente se aclara; surge el regocijo y la alegría’... ni tampoco da la ofrenda pensando: ‘Al dar esta ofrenda, mi mente se aclara; surge el regocijo y la alegría’, sino que la da como adorno y requisito para la mente. Él da esa ofrenda a un asceta o a un brahmán: comida, bebida, ropa, vehículos, guirnaldas, perfumes, ungüentos, lecho, refugio e iluminación. ¿Qué piensas, Sāriputta? ¿Podría alguien en este mundo dar una ofrenda de tal naturaleza?”. “Así es, Venerable Señor”. ‘‘ตตฺร, สาริปุตฺต, ยฺวายํ น เหว สาเปโข ทานํ เทติ; น ปติพทฺธจิตฺโต ทานํ เทติ; น สนฺนิธิเปโข ทานํ เทติ; น ‘อิมํ เปจฺจ ปริภุญฺชิสฺสามี’ติ ทานํ เทติ; นปิ ‘สาหุ ทาน’นฺติ ทานํ เทติ; นปิ ‘ทินฺนปุพฺพํ กตปุพฺพํ ปิตุปิตามเหหิ [Pg.444] น อรหามิ โปราณํ กุลวํสํ หาเปตุ’นฺติ ทานํ เทติ; นปิ ‘อหํ ปจามิ, อิเม น ปจนฺติ, นารหามิ ปจนฺโต อปจนฺตานํ ทานํ อทาตุ’นฺติ ทานํ เทติ; นปิ ‘ยถา เตสํ ปุพฺพกานํ อิสีนํ ตานิ มหายญฺญานิ อเหสุํ, เสยฺยถิทํ – อฏฺฐกสฺส วามกสฺส วามเทวสฺส เวสฺสามิตฺตสฺส ยมทคฺคิโน องฺคีรสสฺส ภารทฺวาชสฺส วาเสฏฺฐสฺส กสฺสปสฺส ภคุโน, เอวํ เม อยํ ทานสํวิภาโค ภวิสฺสตี’ติ ทานํ เทติ; นปิ ‘อิมํ เม ทานํ ททโต จิตฺตํ ปสีทติ, อตฺตมนตา โสมนสฺสํ อุปชายตี’ติ ทานํ เทติ; อปิ จ โข จิตฺตาลงฺการจิตฺตปริกฺขารํ ทานํ เทติ. โส ตํ ทานํ ทตฺวา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา พฺรหฺมกายิกานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชติ. โส ตํ กมฺมํ เขเปตฺวา ตํ อิทฺธึ ตํ ยสํ ตํ อาธิปจฺจํ อนาคามี โหติ อนาคนฺตา อิตฺถตฺตํ. อยํ โข, สาริปุตฺต, เหตุ อยํ ปจฺจโย เยน มิเธกจฺจสฺส ตาทิสํเยว ทานํ ทินฺนํ น มหปฺผลํ โหติ น มหานิสํสํ. อยํ ปน, สาริปุตฺต, เหตุ อยํ ปจฺจโย เยน มิเธกจฺจสฺส ตาทิสํเยว ทานํ ทินฺนํ มหปฺผลํ โหติ มหานิสํส’’นฺติ. นวมํ. “En ese caso, Sāriputta, aquel que no da con expectativas, ni con el corazón encadenado, ni con intención de acumular, ni pensando: ‘Disfrutaré de esto tras la muerte’; ni tampoco da pensando: ‘Dar es bueno’; ni tampoco pensando: ‘No es propio de mí dejar que decaiga el antiguo linaje familiar’; ni tampoco pensando: ‘Yo cocino y ellos no cocinan...’; ni tampoco pensando: ‘Así como los sacrificios de los antiguos sabios...’; ni tampoco pensando: ‘Mi mente se aclara...’; sino que da la ofrenda como adorno y requisito para la mente: él, tras dar esa ofrenda, al romperse el cuerpo, después de la muerte, renace en compañía de los devas de la hueste de Brahmā. Habiendo agotado ese karma, ese poder, esa gloria y esa soberanía, se convierte en un no-retornante, no volviendo a este estado de existencia. Esta es, Sāriputta, la causa, esta es la condición por la cual una ofrenda de tal naturaleza dada por alguien en este mundo no resulta de gran fruto ni de gran beneficio. Y esta, Sāriputta, es la causa, esta es la condición por la cual una ofrenda de tal naturaleza dada por alguien en este mundo resulta de gran fruto y de gran beneficio”. Noveno discurso. ๑๐. นนฺทมาตาสุตฺตํ 10. Discurso sobre la madre de Nanda ๕๓. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ อายสฺมา จ สาริปุตฺโต อายสฺมา จ มหาโมคฺคลฺลาโน ทกฺขิณาคิริสฺมึ จาริกํ จรนฺติ มหตา ภิกฺขุสงฺเฆน สทฺธึ. เตน โข ปน สมเยน เวฬุกณฺฑกี นนฺทมาตา อุปาสิกา รตฺติยา ปจฺจูสสมยํ ปจฺจุฏฺฐาย ปารายนํ สเรน ภาสติ. 53. Así lo he oído. En una ocasión, el venerable Sāriputta y el venerable Mahāmoggallāna viajaban por la región de Dakkhiṇāgiri junto con una gran comunidad de monjes. En aquel tiempo, la seguidora laica Nandamātā, que vivía en Veḷukaṇṭaka, habiéndose levantado temprano al amanecer, recitaba el Pārāyana de manera melódica. เตน โข ปน สมเยน เวสฺสวโณ มหาราชา อุตฺตราย ทิสาย ทกฺขิณํ ทิสํ คจฺฉติ เกนจิเทว กรณีเยน. อสฺโสสิ โข เวสฺสวโณ มหาราชา นนฺทมาตาย อุปาสิกาย ปารายนํ สเรน ภาสนฺติยา, สุตฺวา กถาปริโยสานํ อาคมยมาโน อฏฺฐาสิ. En aquel momento, el gran rey Vessavaṇa viajaba del norte hacia el sur por algún asunto pendiente. El gran rey Vessavaṇa escuchó a la seguidora laica Nandamātā recitando el Pārāyana con voz melódica y, tras escucharla, se detuvo esperando a que terminara la recitación. อถ โข นนฺทมาตา อุปาสิกา ปารายนํ สเรน ภาสิตฺวา ตุณฺหี อโหสิ. อถ โข เวสฺสวโณ มหาราชา นนฺทมาตาย อุปาสิกาย กถาปริโยสานํ วิทิตฺวา อพฺภานุโมทิ – ‘‘สาธุ ภคินิ, สาธุ ภคินี’’ติ! ‘‘โก ปเนโส, ภทฺรมุขา’’ติ? ‘‘อหํ เต, ภคินิ, ภาตา เวสฺสวโณ, มหาราชา’’ติ. ‘‘สาธุ, ภทฺรมุข, เตน หิ โย เม อยํ ธมฺมปริยาโย ภณิโต [Pg.445] อิทํ เต โหตุ อาติเถยฺย’’นฺติ. ‘‘สาธุ, ภคินิ, เอตญฺเจว เม โหตุ อาติเถยฺยํ. สฺเวว สาริปุตฺตโมคฺคลฺลานปฺปมุโข ภิกฺขุสงฺโฆ อกตปาตราโส เวฬุกณฺฑกํ อาคมิสฺสติ, ตญฺจ ภิกฺขุสงฺฆํ ปริวิสิตฺวา มม ทกฺขิณํ อาทิเสยฺยาสิ. เอตญฺเจว เม ภวิสฺสติ อาติเถยฺย’’นฺติ. Entonces, la seguidora laica Nandamātā, habiendo recitado el Pārāyana, guardó silencio. El gran rey Vessavaṇa, al saber que la seguidora laica Nandamātā había terminado su recitación, expresó su regocijo diciendo: “¡Bien dicho, hermana! ¡Bien dicho, hermana!”. “¿Quién es usted, noble señor?”. “Hermana, yo soy su hermano Vessavaṇa, el gran rey”. “Muy bien, noble señor; entonces, que esta enseñanza del Dhamma que he recitado sea mi regalo de hospitalidad para usted”. “Muy bien, hermana; que esto mismo sea mi regalo de hospitalidad. Mañana mismo, la comunidad de monjes encabezada por Sāriputta y Moggallāna llegará a Veḷukaṇṭaka antes de desayunar. Habiendo servido a esa comunidad de monjes, dedíqueme una parte del mérito de la ofrenda. Esto también será para mí un regalo de hospitalidad”. อถ โข นนฺทมาตา อุปาสิกา ตสฺสา รตฺติยา อจฺจเยน สเก นิเวสเน ปณีตํ ขาทนียํ โภชนียํ ปฏิยาทาเปสิ. อถ โข สาริปุตฺตโมคฺคลฺลานปฺปมุโข ภิกฺขุสงฺโฆ อกตปาตราโส เยน เวฬุกณฺฑโก ตทวสริ. อถ โข นนฺทมาตา อุปาสิกา อญฺญตรํ ปุริสํ อามนฺเตสิ – ‘‘เอหิ ตฺวํ, อมฺโภ ปุริส, อารามํ คนฺตฺวา ภิกฺขุสงฺฆสฺส กาลํ อาโรเจหิ – ‘กาโล, ภนฺเต, อยฺยาย นนฺทมาตุยา นิเวสเน นิฏฺฐิตํ ภตฺต’’’นฺติ. ‘‘เอวํ, อยฺเย’’ติ โข โส ปุริโส นนฺทมาตาย อุปาสิกาย ปฏิสฺสุตฺวา อารามํ คนฺตฺวา ภิกฺขุสงฺฆสฺส กาลํ อาโรเจสิ – ‘‘กาโล, ภนฺเต, อยฺยาย นนฺทมาตุยา นิเวสเน นิฏฺฐิตํ ภตฺต’’นฺติ. อถ โข สาริปุตฺตโมคฺคลฺลานปฺปมุโข ภิกฺขุสงฺโฆ ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย เยน นนฺทมาตาย อุปาสิกาย นิเวสนํ เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ. อถ โข นนฺทมาตา อุปาสิกา สาริปุตฺตโมคฺคลฺลานปฺปมุขํ ภิกฺขุสงฺฆํ ปณีเตน ขาทนีเยน โภชนีเยน สหตฺถา สนฺตปฺเปสิ สมฺปวาเรสิ. Entonces, la upāsikā Nandamātā, al transcurrir esa noche, hizo preparar en su propia casa exquisitos alimentos sólidos y blandos. En ese momento, la comunidad de monjes, encabezada por Sāriputta y Moggallāna, llegó a la ciudad de Veḷukaṇṭaka sin haber desayunado aún. Entonces, la upāsikā Nandamātā llamó a un hombre y le dijo: «Ven, buen hombre, ve al monasterio e informa a la comunidad de monjes que es la hora, diciendo: ‘Venerables señores, es la hora; la comida está lista en la casa de la noble Nandamātā’». «Así sea, señora», respondió aquel hombre a la upāsikā Nandamātā y, tras dirigirse al monasterio, anunció a la comunidad de monjes que era la hora: «Venerables señores, es la hora; la comida está lista en la casa de la noble Nandamātā». Entonces, la comunidad de monjes, encabezada por Sāriputta y Moggallāna, habiéndose vestido por la mañana y tomando sus cuencos y mantos, se dirigió a la casa de la upāsikā Nandamātā; al llegar, se sentaron en los asientos preparados. Entonces, la upāsikā Nandamātā sirvió y satisfizo con sus propias manos a la comunidad de monjes, encabezada por Sāriputta y Moggallāna, con exquisitos alimentos sólidos y blandos hasta que quedaron saciados. อถ โข นนฺทมาตา อุปาสิกา อายสฺมนฺตํ สาริปุตฺตํ ภุตฺตาวึ โอนีตปตฺตปาณึ เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข นนฺทมาตรํ อุปาสิกํ อายสฺมา สาริปุตฺโต เอตทโวจ – ‘‘โก ปน เต, นนฺทมาเต, ภิกฺขุสงฺฆสฺส อพฺภาคมนํ อาโรเจสี’’ติ? Cuando la upāsikā Nandamātā vio que el venerable Sāriputta había terminado de comer y había retirado la mano de su cuenco, se sentó a un lado. Mientras ella estaba sentada allí, el venerable Sāriputta le dijo: «Nandamātā, ¿quién te informó de la llegada de la comunidad de monjes?». ‘‘อิธาหํ, ภนฺเต, รตฺติยา ปจฺจูสสมยํ ปจฺจุฏฺฐาย ปารายนํ สเรน ภาสิตฺวา ตุณฺหี อโหสึ. อถ โข, ภนฺเต, เวสฺสวโณ มหาราชา มม กถาปริโยสานํ วิทิตฺวา อพฺภานุโมทิ – ‘สาธุ, ภคินิ, สาธุ, ภคินี’ติ! ‘โก ปเนโส, ภทฺรมุขา’ติ? ‘อหํ เต, ภคินิ, ภาตา เวสฺสวโณ, มหาราชา’ติ. ‘สาธุ, ภทฺรมุข, เตน หิ โย เม อยํ ธมฺมปริยาโย [Pg.446] ภณิโต อิทํ เต โหตุ อาติเถยฺย’นฺติ. ‘สาธุ, ภคินิ, เอตญฺเจว เม โหตุ อาติเถยฺยํ. สฺเวว สาริปุตฺตโมคฺคลฺลานปฺปมุโข ภิกฺขุสงฺโฆ อกตปาตราโส เวฬุกณฺฑกํ อาคมิสฺสติ, ตญฺจ ภิกฺขุสงฺฆํ ปริวิสิตฺวา มม ทกฺขิณํ อาทิเสยฺยาสิ. เอตญฺเจว เม ภวิสฺสติ อาติเถยฺย’นฺติ. ยทิทํ, ภนฺเต, ทาเน ปุญฺญญฺจ ปุญฺญมหี จ ตํ เวสฺสวณสฺส มหาราชสฺส สุขาย โหตู’’ติ. «Venerable señor, hoy, al despuntar el alba, me levanté temprano y, tras haber recitado el Pārāyana melodiosamente, permanecí en silencio. Entonces, venerable señor, el gran rey Vessavaṇa, sabiendo que mi recitación había terminado, expresó su regocijo diciendo: ‘¡Bien hecho, hermana! ¡Bien hecho, hermana!’. Yo pregunté: ‘¿Quién es usted, noble señor?’. Él respondió: ‘Hermana, yo soy tu hermano Vessavaṇa, el gran rey’. Yo le dije: ‘Noble señor, que esta enseñanza del Dhamma que he recitado sea un regalo de hospitalidad para usted’. Él contestó: ‘Bien, hermana, que esto sea un regalo de hospitalidad para mí. Mañana, la comunidad de monjes encabezada por Sāriputta y Moggallāna llegará a Veḷukaṇṭaka sin haber desayunado; después de haber servido a esa comunidad de monjes, dedíqueme a mí el mérito de la ofrenda. Eso también será un regalo de hospitalidad para mí’. Venerable señor, que cualquier mérito y fruto de mérito que surja de esta donación sea para el bienestar del gran rey Vessavaṇa». ‘‘อจฺฉริยํ, นนฺทมาเต, อพฺภุตํ, นนฺทมาเต! ยตฺร หิ นาม เวสฺสวเณน มหาราเชน เอวํมหิทฺธิเกน เอวํมเหสกฺเขน เทวปุตฺเตน สมฺมุขา สลฺลปิสฺสสี’’ติ. «¡Es asombroso, Nandamātā! ¡Es prodigioso, Nandamātā! Que hables cara a cara con el gran rey Vessavaṇa, un hijo de los devas de tan gran poder y majestad». ‘‘น โข เม, ภนฺเต, เอเสว อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม. อตฺถิ เม อญฺโญปิ อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม. อิธ เม, ภนฺเต, นนฺโท นาม เอกปุตฺตโก ปิโย มนาโป. ตํ ราชาโน กิสฺมิญฺจิเทว ปกรเณ โอกสฺส ปสยฺห ชีวิตา โวโรเปสุํ. ตสฺมึ โข ปนาหํ, ภนฺเต, ทารเก คหิเต วา คยฺหมาเน วา วเธ วา วชฺฌมาเน วา หเต วา หญฺญมาเน วา นาภิชานามิ จิตฺตสฺส อญฺญถตฺต’’นฺติ. ‘‘อจฺฉริยํ, นนฺทมาเต, อพฺภุตํ นนฺทมาเต! ยตฺร หิ นาม จิตฺตุปฺปาทมฺปิ ปริโสเธสฺสสี’’ติ. «Venerable señor, esta conversación cara a cara con el rey Vessavaṇa no es la única cualidad asombrosa y prodigiosa que poseo; tengo otra cualidad asombrosa y prodigiosa. Aquí, venerable señor, yo tenía un único hijo, querido y agradable, llamado Nanda. Por alguna razón, los reyes lo arrestaron por la fuerza y le quitaron la vida. Venerable señor, no recuerdo que mi mente sufriera ninguna alteración cuando aquel niño era arrestado, cuando estaba siendo arrestado, cuando fue ejecutado, cuando estaba siendo ejecutado, cuando fue castigado o cuando estaba siendo castigado». «¡Es asombroso, Nandamātā! ¡Es prodigioso, Nandamātā! Que incluso purifiques de tal modo el surgimiento de tus pensamientos». ‘‘น โข เม, ภนฺเต, เอเสว อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม. อตฺถิ เม อญฺโญปิ อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม. อิธ เม, ภนฺเต, สามิโก กาลงฺกโต อญฺญตรํ ยกฺขโยนึ อุปปนฺโน. โส เม เตเนว ปุริเมน อตฺตภาเวน อุทฺทสฺเสสิ. น โข ปนาหํ, ภนฺเต, อภิชานามิ ตโตนิทานํ จิตฺตสฺส อญฺญถตฺต’’นฺติ. ‘‘อจฺฉริยํ, นนฺทมาเต, อพฺภุตํ, นนฺทมาเต! ยตฺร หิ นาม จิตฺตุปฺปาทมฺปิ ปริโสเธสฺสสี’’ติ. «Venerable señor, esta serenidad ante la muerte de mi hijo no es la única cualidad asombrosa y prodigiosa que poseo; tengo otra cualidad asombrosa y prodigiosa. Aquí, venerable señor, mi esposo falleció y renació en el reino de los yakkhas. Él se me apareció con su misma forma humana anterior. Sin embargo, venerable señor, no recuerdo que mi mente sufriera ninguna alteración a causa de ello». «¡Es asombroso, Nandamātā! ¡Es prodigioso, Nandamātā! Que incluso purifiques de tal modo el surgimiento de tus pensamientos». ‘‘น โข เม, ภนฺเต, เอเสว อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม. อตฺถิ เม อญฺโญปิ อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม. ยโตหํ, ภนฺเต, สามิกสฺส ทหรสฺเสว ทหรา อานีตา นาภิชานามิ สามิกํ มนสาปิ อติจริตา, กุโต ปน กาเยนา’’ติ! ‘‘อจฺฉริยํ, นนฺทมาเต, อพฺภุตํ, นนฺทมาเต! ยตฺร หิ นาม จิตฺตุปฺปาทมฺปิ ปริโสเธสฺสสี’’ติ. «Venerable señor, esta serenidad ante la aparición de mi difunto esposo no es la única cualidad asombrosa y prodigiosa que poseo; tengo otra cualidad asombrosa y prodigiosa. Venerable señor, desde que siendo joven fui entregada a mi esposo, quien también era joven, no recuerdo haberle sido infiel ni siquiera con el pensamiento, ¡cuánto menos con el cuerpo!». «¡Es asombroso, Nandamātā! ¡Es prodigioso, Nandamātā! Que incluso purifiques de tal modo el surgimiento de tus pensamientos». ‘‘น [Pg.447] โข เม, ภนฺเต, เอเสว อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม. อตฺถิ เม อญฺโญปิ อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม. ยทาหํ, ภนฺเต, อุปาสิกา ปฏิเทสิตา นาภิชานามิ กิญฺจิ สิกฺขาปทํ สญฺจิจฺจ วีติกฺกมิตา’’ติ. ‘‘อจฺฉริยํ, นนฺทมาเต, อพฺภุตํ, นนฺทมาเต’’ติ! «Venerable señor, esta fidelidad no es la única cualidad asombrosa y prodigiosa que poseo; tengo otra cualidad asombrosa y prodigiosa. Venerable señor, desde que fui declarada seguidora laica, no recuerdo haber transgredido intencionadamente ningún precepto». «¡Es asombroso, Nandamātā! ¡Es prodigioso, Nandamātā!». ‘‘น โข เม, ภนฺเต, เอเสว อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม. อตฺถิ เม อญฺโญปิ อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม. อิธาหํ, ภนฺเต, ยาวเทว อากงฺขามิ วิวิจฺเจว กาเมหิ วิวิจฺจ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ สวิตกฺกํ สวิจารํ วิเวกชํ ปีติสุขํ ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรามิ. วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา อชฺฌตฺตํ สมฺปสาทนํ เจตโส เอโกทิภาวํ อวิตกฺกํ อวิจารํ วิเวกชํ ปีติสุขํ ทุติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรามิ. ปีติยา จ วิราคา อุเปกฺขิกา จ วิหรามิ สตา จ สมฺปชานา สุขญฺจ กาเย ปฏิสํเวเทมิ, ยํ ตํ อริยา อาจิกฺขนฺติ – ‘อุเปกฺขโก สติมา สุขวิหารี’ติ ตติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรามิ. สุขสฺส จ ปหานา ทุกฺขสฺส จ ปหานา ปุพฺเพว โสมนสฺสโทมนสฺสานํ อตฺถงฺคมา อทุกฺขมสุขํ อุเปกฺขาสติปาริสุทฺธึ จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรามี’’ติ. ‘‘อจฺฉริยํ, นนฺทมาเต, อพฺภุตํ, นนฺทมาเต’’ติ! «Venerable señor, este cumplimiento de los preceptos no es la única cualidad asombrosa y prodigiosa que poseo; tengo otra cualidad asombrosa y prodigiosa. Aquí, venerable señor, siempre que lo deseo, apartada de los placeres sensoriales y de los estados perjudiciales, alcanzo y permanezco en el primer jhāna, que se acompaña de pensamiento aplicado y sostenido, con el gozo y la felicidad nacidos del retiro. Con el cese del pensamiento aplicado y sostenido, alcanzo y permanezco en el segundo jhāna, que posee tranquilidad interna y unificación mental, sin pensamiento aplicado ni sostenido, con el gozo y la felicidad nacidos de la concentración. Con el desvanecimiento del gozo, permanezco ecuánime, con atención y plena conciencia, experimentando en el cuerpo aquella felicidad de la que los Nobles dicen: ‘Ecuánime y atento, vive feliz’, y así alcanzo y permanezco en el tercer jhāna. Con el abandono del placer y el dolor, y con la desaparición previa de la alegría y la tristeza, alcanzo y permanezco en el cuarto jhāna, que no es doloroso ni placentero, y posee la pureza de la atención debido a la ecuanimidad». «¡Es asombroso, Nandamātā! ¡Es prodigioso, Nandamātā!». ‘‘น โข เม, ภนฺเต, เอเสว อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม. อตฺถิ เม อญฺโญปิ อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม. ยานิมานิ, ภนฺเต, ภควตา เทสิตานิ ปญฺโจรมฺภาคิยานิ สํโยชนานิ นาหํ เตสํ กิญฺจิ อตฺตนิ อปฺปหีนํ สมนุปสฺสามี’’ติ. ‘‘อจฺฉริยํ, นนฺทมาเต, อพฺภุตํ, นนฺทมาเต’’ติ! «Venerable señor, esta capacidad de alcanzar los jhānas no es la única cualidad asombrosa y prodigiosa que poseo; tengo otra cualidad asombrosa y prodigiosa. Venerable señor, de los cinco grilletes inferiores enseñados por el Bienaventurado, no veo ninguno que no haya sido abandonado en mí misma». «¡Es asombroso, Nandamātā! ¡Es prodigioso, Nandamātā!». อถ โข อายสฺมา สาริปุตฺโต นนฺทมาตรํ อุปาสิกํ ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺเสตฺวา สมาทเปตฺวา สมุตฺเตเชตฺวา สมฺปหํเสตฺวา อุฏฺฐายาสนา ปกฺกามีติ. ทสมํ. Entonces el venerable Sāriputta, habiendo instruido, animado, alentado y regocijado a la seguidora Nandamātā con un discurso sobre el Dhamma, se levantó de su asiento y se marchó. El décimo. มหายญฺญวคฺโค ปญฺจโม. Concluye el quinto capítulo sobre el Gran Sacrificio (Mahāyaññavagga). ตสฺสุทฺทานํ – El resumen de este es: ฐิติ จ ปริกฺขารํ ทฺเว, อคฺคี สญฺญา จ ทฺเว ปรา; เมถุนา สํโยโค ทานํ, นนฺทมาเตน เต ทสาติ. La estabilidad, los requisitos (dos), el fuego, la percepción (otros dos); la unión, el vínculo, el dar, y con la madre de Nanda, estos son los diez. ปฐมปณฺณาสกํ สมตฺตํ. Concluye el primer conjunto de cincuenta (suttas). ๖. อพฺยากตวคฺโค 6. Capítulo sobre lo no declarado (Abyākatavagga) ๑. อพฺยากตสุตฺตํ 1. Discurso sobre lo no declarado (Abyākatasutta) ๕๔. อถ [Pg.448] โข อญฺญตโร ภิกฺขุ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข โส ภิกฺขุ ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘โก นุ โข, ภนฺเต, เหตุ โก ปจฺจโย เยน สุตวโต อริยสาวกสฺส วิจิกิจฺฉา นุปฺปชฺชติ อพฺยากตวตฺถูสู’’ติ? 54. Entonces un cierto monje se acercó a donde estaba el Bienaventurado; habiéndose acercado, saludó al Bienaventurado y se sentó a un lado. Sentado allí, aquel monje le dijo al Bienaventurado: “Venerable Señor, ¿cuál es la causa, cuál es la razón por la cual no surge la duda en el noble discípulo instruido con respecto a los temas no declarados?” ‘‘ทิฏฺฐินิโรธา โข, ภิกฺขุ, สุตวโต อริยสาวกสฺส วิจิกิจฺฉา นุปฺปชฺชติ อพฺยากตวตฺถูสุ. ‘โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’ติ โข, ภิกฺขุ, ทิฏฺฐิคตเมตํ; ‘น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’ติ โข, ภิกฺขุ, ทิฏฺฐิคตเมตํ; ‘โหติ จ น จ โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’ติ โข, ภิกฺขุ, ทิฏฺฐิคตเมตํ; ‘เนว โหติ น น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’ติ โข, ภิกฺขุ, ทิฏฺฐิคตเมตํ. อสฺสุตวา, ภิกฺขุ, ปุถุชฺชโน ทิฏฺฐึ นปฺปชานาติ, ทิฏฺฐิสมุทยํ นปฺปชานาติ, ทิฏฺฐินิโรธํ นปฺปชานาติ, ทิฏฺฐินิโรธคามินึ ปฏิปทํ นปฺปชานาติ. ตสฺส สา ทิฏฺฐิ ปวฑฺฒติ, โส น ปริมุจฺจติ ชาติยา ชราย มรเณน โสเกหิ ปริเทเวหิ ทุกฺเขหิ โทมนสฺเสหิ อุปายาเสหิ, น ปริมุจฺจติ ทุกฺขสฺมาติ วทามิ. “Monje, es por el cese de los puntos de vista que no surge la duda en el noble discípulo instruido con respecto a los temas no declarados. ‘El Tathāgata existe después de la muerte’, monje, esto es un punto de vista; ‘el Tathāgata no existe después de la muerte’, monje, esto es un punto de vista; ‘el Tathāgata existe y no existe después de la muerte’, monje, esto es un punto de vista; ‘el Tathāgata ni existe ni no existe después de la muerte’, monje, esto es un punto de vista. El hombre común sin instrucción, monje, no comprende el punto de vista, no comprende el origen del punto de vista, no comprende el cese del punto de vista, ni comprende el camino que conduce al cese del punto de vista. En él, ese punto de vista crece; él no se libera del nacimiento, de la vejez, de la muerte, de la pena, del lamento, del dolor, de la aflicción y de la desesperación; digo que no se libera del sufrimiento.” ‘‘สุตวา จ โข, ภิกฺขุ, อริยสาวโก ทิฏฺฐึ ปชานาติ, ทิฏฺฐิสมุทยํ ปชานาติ, ทิฏฺฐินิโรธํ ปชานาติ, ทิฏฺฐินิโรธคามินึ ปฏิปทํ ปชานาติ. ตสฺส สา ทิฏฺฐิ นิรุชฺฌติ, โส ปริมุจฺจติ ชาติยา ชราย มรเณน โสเกหิ ปริเทเวหิ ทุกฺเขหิ โทมนสฺเสหิ อุปายาเสหิ, ปริมุจฺจติ ทุกฺขสฺมาติ วทามิ. เอวํ ชานํ โข, ภิกฺขุ, สุตวา อริยสาวโก เอวํ ปสฺสํ ‘โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’ติปิ น พฺยากโรติ; ‘น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’ติปิ น พฺยากโรติ; ‘โหติ จ น จ โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’ติปิ น พฺยากโรติ; ‘เนว โหติ น น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’ติปิ น พฺยากโรติ. เอวํ ชานํ โข, ภิกฺขุ, สุตวา อริยสาวโก เอวํ ปสฺสํ เอวํ อพฺยากรณธมฺโม โหติ อพฺยากตวตฺถูสุ. เอวํ ชานํ โข, ภิกฺขุ, สุตวา อริยสาวโก เอวํ ปสฺสํ น ฉมฺภติ, น กมฺปติ, น เวธติ, น สนฺตาสํ อาปชฺชติ อพฺยากตวตฺถูสุ. “Pero el noble discípulo instruido, monje, comprende el punto de vista, comprende el origen del punto de vista, comprende el cese del punto de vista y comprende el camino que conduce al cese del punto de vista. En él, ese punto de vista cesa; él se libera del nacimiento, de la vejez, de la muerte, de la pena, del lamento, del dolor, de la aflicción y de la desesperación; digo que se libera del sufrimiento. Conociendo así, viendo así, monje, el noble discípulo instruido no declara: ‘el Tathāgata existe después de la muerte’; no declara: ‘el Tathāgata no existe después de la muerte’; no declara: ‘el Tathāgata existe y no existe después de la muerte’; ni declara: ‘el Tathāgata ni existe ni no existe después de la muerte’. Conociendo así, viendo así, el noble discípulo instruido es de tal naturaleza que no declara respecto a los temas no declarados. Conociendo así, viendo así, no se estremece, no tiembla, no se agita ni cae en el terror con respecto a los temas no declarados.” ‘‘‘โหติ [Pg.449] ตถาคโต ปรํ มรณา’ติ โข, ภิกฺขุ, ตณฺหาคตเมตํ…เป… สญฺญาคตเมตํ …เป… มญฺญิตเมตํ…เป… ปปญฺจิตเมตํ…เป… อุปาทานคตเมตํ…เป… ‘โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’ติ โข, ภิกฺขุ, วิปฺปฏิสาโร เอโส; ‘น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’ติ โข, ภิกฺขุ, วิปฺปฏิสาโร เอโส; ‘โหติ จ น จ โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’ติ โข, ภิกฺขุ, วิปฺปฏิสาโร เอโส; ‘เนว โหติ น น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’ติ โข, ภิกฺขุ, วิปฺปฏิสาโร เอโส. อสฺสุตวา, ภิกฺขุ, ปุถุชฺชโน วิปฺปฏิสารํ นปฺปชานาติ, วิปฺปฏิสารสมุทยํ นปฺปชานาติ, วิปฺปฏิสารนิโรธํ นปฺปชานาติ, วิปฺปฏิสารนิโรธคามินึ ปฏิปทํ นปฺปชานาติ. ตสฺส โส วิปฺปฏิสาโร ปวฑฺฒติ, โส น ปริมุจฺจติ ชาติยา ชราย มรเณน โสเกหิ ปริเทเวหิ ทุกฺเขหิ โทมนสฺเสหิ อุปายาเสหิ, น ปริมุจฺจติ ทุกฺขสฺมาติ วทามิ. “‘El Tathāgata existe después de la muerte’, monje, esto es algo motivado por la sed... [pe]... algo motivado por la percepción... [pe]... una concepción... [pe]... una proliferación... [pe]... algo motivado por el apego... [pe]... ‘El Tathāgata existe después de la muerte’, monje, esto es una angustia; ‘el Tathāgata no existe después de la muerte’, monje, esto es una angustia; ‘el Tathāgata existe y no existe después de la muerte’, monje, esto es una angustia; ‘el Tathāgata ni existe ni no existe después de la muerte’, monje, esto es una angustia. El hombre común sin instrucción, monje, no comprende la angustia, no comprende el origen de la angustia, no comprende el cese de la angustia, ni comprende el camino que conduce al cese de la angustia. En él, esa angustia crece; él no se libera del nacimiento, de la vejez, de la muerte, de la pena, del lamento, del dolor, de la aflicción y de la desesperación; digo que no se libera del sufrimiento.” ‘‘สุตวา จ โข, ภิกฺขุ, อริยสาวโก วิปฺปฏิสารํ ปชานาติ, วิปฺปฏิสารสมุทยํ ปชานาติ, วิปฺปฏิสารนิโรธํ ปชานาติ, วิปฺปฏิสารนิโรธคามินึ ปฏิปทํ ปชานาติ. ตสฺส โส วิปฺปฏิสาโร นิรุชฺฌติ, โส ปริมุจฺจติ ชาติยา…เป… ทุกฺขสฺมาติ วทามิ. เอวํ ชานํ โข, ภิกฺขุ, สุตวา อริยสาวโก เอวํ ปสฺสํ ‘โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’ติปิ น พฺยากโรติ…เป… ‘เนว โหติ น น โหติ ตถาคโต ปรํ มรณา’ติปิ น พฺยากโรติ. เอวํ ชานํ โข, ภิกฺขุ, สุตวา อริยสาวโก เอวํ ปสฺสํ เอวํ อพฺยากรณธมฺโม โหติ อพฺยากตวตฺถูสุ. เอวํ ชานํ โข, ภิกฺขุ, สุตวา อริยสาวโก เอวํ ปสฺสํ น ฉมฺภติ, น กมฺปติ, น เวธติ, น สนฺตาสํ อาปชฺชติ อพฺยากตวตฺถูสุ. อยํ โข, ภิกฺขุ, เหตุ อยํ ปจฺจโย เยน สุตวโต อริยสาวกสฺส วิจิกิจฺฉา นุปฺปชฺชติ อพฺยากตวตฺถูสู’’ติ. ปฐมํ. “Pero el noble discípulo instruido, monje, comprende la angustia, comprende el origen de la angustia, comprende el cese de la angustia y comprende el camino que conduce al cese de la angustia. En él, esa angustia cesa; él se libera del nacimiento... [pe]... digo que se libera del sufrimiento. Conociendo así, viendo así, monje, el noble discípulo instruido no declara: ‘el Tathāgata existe después de la muerte’... [pe]... ni declara: ‘el Tathāgata ni existe ni no existe después de la muerte’. Conociendo así, viendo así, el noble discípulo instruido es de tal naturaleza que no declara respecto a los temas no declarados. Conociendo así, viendo así, no se estremece, no tiembla, no se agita ni cae en el terror con respecto a los temas no declarados. Esta es, monje, la causa y la razón por la cual no surge la duda en el noble discípulo instruido con respecto a los temas no declarados. El primero.” ๒. ปุริสคติสุตฺตํ 2. Discurso sobre los destinos de los hombres (Purisagatisutta) ๕๕. ‘‘สตฺต จ, ภิกฺขเว, ปุริสคติโย เทเสสฺสามิ อนุปาทา จ ปรินิพฺพานํ. ตํ สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ – ‘‘กตมา จ, ภิกฺขเว, สตฺต ปุริสคติโย? 55. “Monjes, les enseñaré los siete destinos de los hombres y el parinirvana sin apego. Escuchen y presten mucha atención, que voy a hablar”. —“Sí, Venerable Señor” —respondieron aquellos monjes al Bienaventurado. El Bienaventurado dijo lo siguiente: “¿Y cuáles, monjes, son los siete destinos de los hombres?” ‘‘อิธ[Pg.450], ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – ‘โน จสฺส โน จ เม สิยา, น ภวิสฺสติ น เม ภวิสฺสติ, ยทตฺถิ ยํ ภูตํ ตํ ปชหามี’ติ อุเปกฺขํ ปฏิลภติ. โส ภเว น รชฺชติ, สมฺภเว น รชฺชติ, อตฺถุตฺตริ ปทํ สนฺตํ สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสติ. ตญฺจ ขฺวสฺส ปทํ น สพฺเพน สพฺพํ สจฺฉิกตํ โหติ, ตสฺส น สพฺเพน สพฺพํ มานานุสโย ปหีโน โหติ, น สพฺเพน สพฺพํ ภวราคานุสโย ปหีโน โหติ, น สพฺเพน สพฺพํ อวิชฺชานุสโย ปหีโน โหติ. โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา อนฺตราปรินิพฺพายี โหติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ทิวสํสนฺตตฺเต อโยกปาเล หญฺญมาเน ปปฏิกา นิพฺพตฺติตฺวา นิพฺพาเยยฺย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – ‘โน จสฺส โน จ เม สิยา, น ภวิสฺสติ น เม ภวิสฺสติ, ยทตฺถิ ยํ ภูตํ ตํ ปชหามี’ติ อุเปกฺขํ ปฏิลภติ. โส ภเว น รชฺชติ, สมฺภเว น รชฺชติ, อตฺถุตฺตริ ปทํ สนฺตํ สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสติ. ตญฺจ ขฺวสฺส ปทํ น สพฺเพน สพฺพํ สจฺฉิกตํ โหติ, ตสฺส น สพฺเพน สพฺพํ มานานุสโย ปหีโน โหติ, น สพฺเพน สพฺพํ ภวราคานุสโย ปหีโน โหติ, น สพฺเพน สพฺพํ อวิชฺชานุสโย ปหีโน โหติ. โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา อนฺตราปรินิพฺพายี โหติ. «Aquí, monjes, un monje practica de esta manera: ‘Si [el kamma pasado] no hubiera existido, [esta existencia presente] no sería para mí; si [el kamma futuro] no llegara a ser, [la existencia futura] no será para mí. Lo que existe, lo que ha llegado a ser, eso lo abandono’. Así, él obtiene ecuanimidad. Él no se apega a la existencia [pasada], no se apega al renacimiento [futuro], y ve con la sabiduría correcta el estado superior y pacífico [el Nibbana]. Sin embargo, no ha realizado plenamente ese estado en todos sus aspectos; no ha eliminado por completo la tendencia subyacente al orgullo, no ha eliminado por completo la tendencia subyacente al deseo de existir, ni ha eliminado por completo la tendencia subyacente a la ignorancia. Él, debido a la destrucción de los cinco grilletes inferiores, se convierte en uno que alcanza el Nibbana en el intervalo [antarāparinibbāyī]. Monjes, al igual que cuando se golpea una plancha de hierro que ha sido calentada durante todo el día, una chispa se desprende y se apaga; de la misma manera, monjes, un monje practica de esta manera: ‘Si no hubiera existido, no sería para mí; si no llegara a ser, no será para mí. Lo que existe, lo que ha llegado a ser, eso lo abandono’. Así, obtiene ecuanimidad... [se repite]... se convierte en uno que alcanza el Nibbana en el intervalo». ‘‘อิธ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – ‘โน จสฺส โน จ เม สิยา, น ภวิสฺสติ น เม ภวิสฺสติ, ยทตฺถิ ยํ ภูตํ ตํ ปชหามี’ติ อุเปกฺขํ ปฏิลภติ. โส ภเว น รชฺชติ, สมฺภเว น รชฺชติ, อตฺถุตฺตริ ปทํ สนฺตํ สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสติ. ตญฺจ ขฺวสฺส ปทํ น สพฺเพน สพฺพํ สจฺฉิกตํ โหติ, ตสฺส น สพฺเพน สพฺพํ มานานุสโย ปหีโน โหติ, น สพฺเพน สพฺพํ ภวราคานุสโย ปหีโน โหติ, น สพฺเพน สพฺพํ อวิชฺชานุสโย ปหีโน โหติ. โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา อนฺตราปรินิพฺพายี โหติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ทิวสํสนฺตตฺเต อโยกปาเล หญฺญมาเน ปปฏิกา นิพฺพตฺติตฺวา อุปฺปติตฺวา นิพฺพาเยยฺย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – โน จสฺส โน จ เม สิยา…เป… โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา อนฺตราปรินิพฺพายี โหติ. «Además, monjes, aquí un monje practica de esta manera: ‘Si no hubiera existido, no sería para mí; si no llegara a ser, no será para mí. Lo que existe, lo que ha llegado a ser, eso lo abandono’. Así, obtiene ecuanimidad. Él no se apega a la existencia, no se apega al renacimiento, y ve con la sabiduría correcta el estado superior y pacífico. Sin embargo, no ha realizado plenamente ese estado en todos sus aspectos; no ha eliminado por completo la tendencia subyacente al orgullo, no ha eliminado por completo la tendencia subyacente al deseo de existir, ni ha eliminado por completo la tendencia subyacente a la ignorancia. Debido a la destrucción de los cinco grilletes inferiores, se convierte en uno que alcanza el Nibbana en el intervalo. Monjes, al igual que cuando se golpea una plancha de hierro que ha sido calentada durante todo el día, una chispa se desprende, vuela hacia arriba y se apaga; de la misma manera, monjes, un monje practica de esta manera... [se repite]... se convierte en uno que alcanza el Nibbana en el intervalo». ‘‘อิธ [Pg.451] ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – โน จสฺส โน จ เม สิยา…เป… โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา อนฺตราปรินิพฺพายี โหติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ทิวสํสนฺตตฺเต อโยกปาเล หญฺญมาเน ปปฏิกา นิพฺพตฺติตฺวา อุปฺปติตฺวา อนุปหจฺจ ตลํ นิพฺพาเยยฺย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – โน จสฺส โน จ เม สิยา…เป… โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา อนฺตราปรินิพฺพายี โหติ. «Además, monjes, aquí un monje practica de esta manera... [como arriba]... se convierte en uno que alcanza el Nibbana en el intervalo. Monjes, al igual que cuando se golpea una plancha de hierro que ha sido calentada durante todo el día, una chispa se desprende, vuela hacia arriba y se apaga sin haber tocado el suelo; de la misma manera, monjes, un monje practica de esta manera... [se repite]... se convierte en uno que alcanza el Nibbana en el intervalo». ‘‘อิธ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – โน จสฺส โน จ เม สิยา…เป… โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา อุปหจฺจปรินิพฺพายี โหติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ทิวสํสนฺตตฺเต อโยกปาเล หญฺญมาเน ปปฏิกา นิพฺพตฺติตฺวา อุปฺปติตฺวา อุปหจฺจ ตลํ นิพฺพาเยยฺย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – โน จสฺส โน จ เม สิยา…เป… โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา อุปหจฺจปรินิพฺพายี โหติ. «Además, monjes, aquí un monje practica de esta manera... [como arriba]... se convierte en uno que alcanza el Nibbana después de pasar el medio de la vida [upahaccaparinibbāyī]. Monjes, al igual que cuando se golpea una plancha de hierro que ha sido calentada durante todo el día, una chispa se desprende, vuela hacia arriba, toca el suelo y luego se apaga; de la misma manera, monjes, un monje practica de esta manera... [se repite]... se convierte en uno que alcanza el Nibbana después de pasar el medio de la vida». ‘‘อิธ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – โน จสฺส โน จ เม สิยา…เป… โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา อสงฺขารปรินิพฺพายี โหติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ทิวสํสนฺตตฺเต อโยกปาเล หญฺญมาเน ปปฏิกา นิพฺพตฺติตฺวา อุปฺปติตฺวา ปริตฺเต ติณปุญฺเช วา กฏฺฐปุญฺเช วา นิปเตยฺย. สา ตตฺถ อคฺคิมฺปิ ชเนยฺย, ธูมมฺปิ ชเนยฺย, อคฺคิมฺปิ ชเนตฺวา ธูมมฺปิ ชเนตฺวา ตเมว ปริตฺตํ ติณปุญฺชํ วา กฏฺฐปุญฺชํ วา ปริยาทิยิตฺวา อนาหารา นิพฺพาเยยฺย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – โน จสฺส โน จ เม สิยา…เป… โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา อสงฺขารปรินิพฺพายี โหติ. «Además, monjes, aquí un monje practica de esta manera... [como arriba]... se convierte en uno que alcanza el Nibbana sin esfuerzo [asaṅkhāraparinibbāyī]. Monjes, al igual que cuando se golpea una plancha de hierro que ha sido calentada durante todo el día, una chispa se desprende, vuela hacia arriba y cae sobre un pequeño montón de hierba o de madera. Allí produce fuego y humo, y tras haber producido fuego y humo y haber consumido ese mismo pequeño montón de hierba o de madera, se apaga por falta de combustible; de la misma manera, monjes, un monje practica de esta manera... [se repite]... se convierte en uno que alcanza el Nibbana sin esfuerzo». ‘‘อิธ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – โน จสฺส โน จ เม สิยา…เป… โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา สสงฺขารปรินิพฺพายี โหติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ทิวสํสนฺตตฺเต อโยกปาเล หญฺญมาเน ปปฏิกา นิพฺพตฺติตฺวา อุปฺปติตฺวา วิปุเล ติณปุญฺเช วา กฏฺฐปุญฺเช วา นิปเตยฺย. สา ตตฺถ อคฺคิมฺปิ ชเนยฺย, ธูมมฺปิ ชเนยฺย, อคฺคิมฺปิ ชเนตฺวา ธูมมฺปิ ชเนตฺวา ตเมว วิปุลํ ติณปุญฺชํ วา กฏฺฐปุญฺชํ วา ปริยาทิยิตฺวา อนาหารา นิพฺพาเยยฺย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ [Pg.452] เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – โน จสฺส โน จ เม สิยา…เป… โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา สสงฺขารปรินิพฺพายี โหติ. «Además, monjes, aquí un monje practica de esta manera... [como arriba]... se convierte en uno que alcanza el Nibbana con esfuerzo [sasaṅkhāraparinibbāyī]. Monjes, al igual que cuando se golpea una plancha de hierro que ha sido calentada durante todo el día, una chispa se desprende, vuela hacia arriba y cae sobre un gran montón de hierba o de madera. Allí produce fuego y humo, y tras haber producido fuego y humo y haber consumido ese mismo gran montón de hierba o de madera, se apaga por falta de combustible; de la misma manera, monjes, un monje practica de esta manera... [se repite]... se convierte en uno que alcanza el Nibbana con esfuerzo». ‘‘อิธ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – ‘โน จสฺส โน จ เม สิยา, น ภวิสฺสติ น เม ภวิสฺสติ, ยทตฺถิ ยํ ภูตํ ตํ ปชหามี’ติ อุเปกฺขํ ปฏิลภติ. โส ภเว น รชฺชติ, สมฺภเว น รชฺชติ, อตฺถุตฺตริ ปทํ สนฺตํ สมฺมปญฺญาย ปสฺสติ. ตญฺจ ขฺวสฺส ปทํ น สพฺเพน สพฺพํ สจฺฉิกตํ โหติ, ตสฺส น สพฺเพน สพฺพํ มานานุสโย ปหีโน โหติ, น สพฺเพน สพฺพํ ภวราคานุสโย ปหีโน โหติ, น สพฺเพน สพฺพํ อวิชฺชานุสโย ปหีโน โหติ. โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา อุทฺธํโสโต โหติ อกนิฏฺฐคามี. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ทิวสํสนฺตตฺเต อโยกปาเล หญฺญมาเน ปปฏิกา นิพฺพตฺติตฺวา อุปฺปติตฺวา มหนฺเต ติณปุญฺเช วา กฏฺฐปุญฺเช วา นิปเตยฺย. สา ตตฺถ อคฺคิมฺปิ ชเนยฺย, ธูมมฺปิ ชเนยฺย, อคฺคิมฺปิ ชเนตฺวา ธูมมฺปิ ชเนตฺวา ตเมว มหนฺตํ ติณปุญฺชํ วา กฏฺฐปุญฺชํ วา ปริยาทิยิตฺวา คจฺฉมฺปิ ทเหยฺย, ทายมฺปิ ทเหยฺย, คจฺฉมฺปิ ทหิตฺวา ทายมฺปิ ทหิตฺวา หริตนฺตํ วา ปถนฺตํ วา เสลนฺตํ วา อุทกนฺตํ วา รมณียํ วา ภูมิภาคํ อาคมฺม อนาหารา นิพฺพาเยยฺย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – โน จสฺส โน จ เม สิยา…เป… โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา อุทฺธํโสโต โหติ อกนิฏฺฐคามี. อิมา โข, ภิกฺขเว, สตฺต ปุริสคติโย. «Aquí, monjes, un monje practica de esta manera: 'Si no hubiera sido [el karma pasado], no existiría para mí [la existencia presente]; si no existiera [el karma futuro], no existirá para mí [la existencia futura]. Lo que existe, lo que ha llegado a ser, eso lo abandono'. Así obtiene la ecuanimidad. Él no se deleita en la existencia [pasada] ni se deleita en el devenir [futuro], y ve correctamente con sabiduría el estado superior de paz [el Nirvana]. Sin embargo, ese estado no ha sido plenamente realizado por él en todos sus aspectos, ni ha abandonado por completo la tendencia latente al orgullo, ni ha abandonado por completo la tendencia latente al apego a la existencia, ni ha abandonado por completo la tendencia latente a la ignorancia. Con la destrucción de los cinco grilletes inferiores, es uno que fluye hacia arriba, dirigiéndose al reino Akaniṭṭha. Monjes, es como una chispa que brota al golpear un recipiente de hierro calentado todo el día, que vuela y cae sobre un gran montón de hierba o de leña. Allí podría producir fuego y humo, y tras producirlos, podría consumir ese gran montón de hierba o de leña y quemar matorrales y bosques; y después de quemarlos, al llegar a una pradera verde, a un camino, a un peñasco, al agua o a un terreno agradable, se extinguiría por falta de combustible. Exactamente de la misma manera, monjes, un monje practica así: 'Si no hubiera sido, no existiría para mí...' [pe] ...con la destrucción de los cinco grilletes inferiores, es uno que fluye hacia arriba, dirigiéndose al reino Akaniṭṭha. Estas, monjes, son las siete trayectorias de los seres». ‘‘กตมญฺจ, ภิกฺขเว, อนุปาทาปรินิพฺพานํ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – ‘โน จสฺส โน จ เม สิยา, น ภวิสฺสติ น เม ภวิสฺสติ, ยทตฺถิ ยํ ภูตํ ตํ ปชหามี’ติ อุเปกฺขํ ปฏิลภติ. โส ภเว น รชฺชติ, สมฺภเว น รชฺชติ, อตฺถุตฺตริ ปทํ สนฺตํ สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสติ. ตญฺจ ขฺวสฺส ปทํ สพฺเพน สพฺพํ สจฺฉิกตํ โหติ, ตสฺส สพฺเพน สพฺพํ มานานุสโย ปหีโน โหติ, สพฺเพน สพฺพํ ภวราคานุสโย ปหีโน โหติ, สพฺเพน สพฺพํ อวิชฺชานุสโย ปหีโน โหติ. โส อาสวานํ ขยา…เป… สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, อนุปาทาปรินิพฺพานํ. อิมา โข, ภิกฺขเว, สตฺต ปุริสคติโย อนุปาทา จ ปรินิพฺพาน’’นฺติ. ทุติยํ. «¿Y qué es, monjes, el parinibbana sin apego? Aquí, monjes, un monje practica de esta manera: 'Si no hubiera sido, no existiría para mí; si no existiera, no existirá para mí. Lo que existe, lo que ha llegado a ser, eso lo abandono'. Así obtiene la ecuanimidad. Él no se deleita en la existencia ni se deleita en el devenir, y ve correctamente con sabiduría el estado superior de paz. Ese estado ha sido plenamente realizado por él en todos sus aspectos, y ha abandonado por completo la tendencia latente al orgullo, ha abandonado por completo la tendencia latente al apego a la existencia y ha abandonado por completo la tendencia latente a la ignorancia. Con la destrucción de las impurezas... habiéndolo realizado por sí mismo y habiendo entrado en ello, mora. Esto, monjes, se llama el parinibbana sin apego. Estas, monjes, son las siete trayectorias de los seres y el parinibbana sin apego». Segundo [discurso]. ๓. ติสฺสพฺรหฺมาสุตฺตํ 3. Tissabrahmāsutta: Discurso sobre Tissa Brahma ๕๖. เอวํ [Pg.453] เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา ราชคเห วิหรติ คิชฺฌกูเฏ ปพฺพเต. อถ โข ทฺเว เทวตา อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา อภิกฺกนฺตวณฺณา เกวลกปฺปํ คิชฺฌกูฏํ โอภาเสตฺวา เยน ภควา เตนุปสงฺกมึสุ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐํสุ. เอกมนฺตํ ฐิตา โข เอกา เทวตา ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘เอตา, ภนฺเต, ภิกฺขุนิโย วิมุตฺตา’’ติ. อปรา เทวตา ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘เอตา, ภนฺเต, ภิกฺขุนิโย อนุปาทิเสสา สุวิมุตฺตา’’ติ. อิทมโวจุํ ตา เทวตา. สมนุญฺโญ สตฺถา อโหสิ. อถ โข ตา เทวตา ‘‘สมนุญฺโญ สตฺถา’’ติ ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ตตฺเถวนฺตรธายึสุ. 56. Esto he oído: En una ocasión, el Bienaventurado residía en Rajagaha, en la montaña del Pico del Buitre. Entonces, al transcurrir la noche, dos deidades de una belleza espléndida, iluminando todo el Pico del Buitre, se acercaron al Bienaventurado; habiéndose acercado y saludado al Bienaventurado, permanecieron a un lado. Estando a un lado, una deidad dijo esto al Bienaventurado: «Señor, estas monjas están liberadas». La otra deidad dijo esto al Bienaventurado: «Señor, estas monjas están bien liberadas, sin residuo de apego». Esto dijeron las deidades. El Maestro asintió. Entonces, sabiendo que el Maestro había asentido, las deidades saludaron al Bienaventurado, le rodearon por la derecha y desaparecieron allí mismo. อถ โข ภควา ตสฺสา รตฺติยา อจฺจเยน ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘อิมํ, ภิกฺขเว, รตฺตึ ทฺเว เทวตา อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา อภิกฺกนฺตวณฺณา เกวลกปฺปํ คิชฺฌกูฏํ โอภาเสตฺวา เยนาหํ เตนุปสงฺกมึสุ; อุปสงฺกมิตฺวา มํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐํสุ. เอกมนฺตํ ฐิตา โข, ภิกฺขเว, เอกา เทวตา มํ เอตทโวจ – ‘เอตา, ภนฺเต, ภิกฺขุนิโย วิมุตฺตา’ติ. อปรา เทวตา มํ เอตทโวจ – ‘เอตา, ภนฺเต, ภิกฺขุนิโย อนุปาทิเสสา สุวิมุตฺตา’ติ. อิทมโวจุํ, ภิกฺขเว, ตา เทวตา. อิทํ วตฺวา มํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ตตฺเถวนฺตรธายึสู’’ติ. Entonces, el Bienaventurado, al finalizar esa noche, se dirigió a los monjes: «Monjes, esta noche, dos deidades de una belleza espléndida, iluminando todo el Pico del Buitre, se acercaron a mí; habiéndose acercado y saludado, permanecieron a un lado. Estando a un lado, monjes, una deidad me dijo: 'Señor, estas monjas están liberadas'. La otra deidad me dijo: 'Señor, estas monjas están bien liberadas, sin residuo de apego'. Esto dijeron, monjes, las deidades. Habiendo dicho esto, me saludaron, me rodearon por la derecha y desaparecieron allí mismo». เตน โข ปน สมเยน อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน ภควโต อวิทูเร นิสินฺโน โหติ. อถ โข อายสฺมโต มหาโมคฺคลฺลานสฺส เอตทโหสิ – ‘‘กตเมสานํ โข เทวานํ เอวํ ญาณํ โหติ – ‘สอุปาทิเสเส วา สอุปาทิเสโสติ, อนุปาทิเสเส วา อนุปาทิเสโส’’’ติ? เตน โข ปน สมเยน ติสฺโส นาม ภิกฺขุ อธุนากาลงฺกโต อญฺญตรํ พฺรหฺมโลกํ อุปปนฺโน โหติ. ตตฺราปิ นํ เอวํ ชานนฺติ – ‘‘ติสฺโส พฺรหฺมา มหิทฺธิโก มหานุภาโว’’ติ. En aquel tiempo, el venerable Mahāmoggallāna estaba sentado no lejos del Bienaventurado. Entonces, al venerable Mahāmoggallāna se le ocurrió este pensamiento: «¿A qué deidades les surge este conocimiento: 'quien tiene residuo [de apego] tiene residuo' y 'quien no tiene residuo no tiene residuo'?». En ese momento, un monje llamado Tissa acababa de fallecer y había renacido en un mundo de Brahma. Allí también le conocían así: «Tissa Brahma es de gran poder y gran majestad». อถ โข อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน – เสยฺยถาปิ นาม พลวา ปุริโส สมิญฺชิตํ วา พาหํ ปสาเรยฺย, ปสาริตํ วา พาหํ สมิญฺเชยฺย, เอวเมวํ – คิชฺฌกูเฏ ปพฺพเต อนฺตรหิโต ตสฺมึ พฺรหฺมโลเก ปาตุรโหสิ. อทฺทสา โข ติสฺโส พฺรหฺมา อายสฺมนฺตํ มหาโมคฺคลฺลานํ ทูรโตว [Pg.454] อาคจฺฉนฺตํ. ทิสฺวา อายสฺมนฺตํ มหาโมคฺคลฺลานํ เอตทโวจ – ‘‘เอหิ โข, มาริส โมคฺคลฺลาน; สฺวาคตํ, มาริส โมคฺคลฺลาน! จิรสฺสํ โข, มาริส โมคฺคลฺลาน, อิมํ ปริยายมกาสิ, ยทิทํ อิธาคมนาย. นิสีท, มาริส โมคฺคลฺลาน, อิทมาสนํ ปญฺญตฺต’’นฺติ. นิสีทิ โข อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน ปญฺญตฺเต อาสเน. ติสฺโสปิ โข พฺรหฺมา อายสฺมนฺตํ มหาโมคฺคลฺลานํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข ติสฺสํ พฺรหฺมานํ อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน เอตทโวจ – ‘‘กตเมสานํ โข, ติสฺส, เทวานํ เอวํ ญาณํ โหติ – ‘สอุปาทิเสเส วา สอุปาทิเสโสติ, อนุปาทิเสเส วา อนุปาทิเสโส’’’ติ? ‘‘พฺรหฺมกายิกานํ โข, มาริส โมคฺคลฺลาน, เทวานํ เอวํ ญาณํ โหติ – ‘สอุปาทิเสเส วา สอุปาทิเสโสติ, อนุปาทิเสเส วา อนุปาทิเสโส’’’ติ. Entonces, el venerable Mahāmoggallāna —tal como un hombre fuerte extendería su brazo encogido o encogería su brazo extendido— desapareció de la montaña del Pico del Buitre y apareció en aquel mundo de Brahma. Tissa Brahma vio al venerable Mahāmoggallāna acercarse desde lejos. Al verlo, dijo al venerable Mahāmoggallāna: «Ven, querido Moggallāna; ¡bienvenido, querido Moggallāna! Hacía mucho tiempo, querido Moggallāna, que no habías tenido la oportunidad de venir aquí. Siéntate, querido Moggallāna, aquí está el asiento preparado». El venerable Mahāmoggallāna se sentó en el asiento preparado. Tissa Brahma también saludó al venerable Mahāmoggallāna y se sentó a un lado. Estando sentado a un lado, el venerable Mahāmoggallāna dijo a Tissa Brahma: «Tissa, ¿a qué deidades les surge este conocimiento: 'quien tiene residuo tiene residuo' y 'quien no tiene residuo no tiene residuo'?». «Querido Moggallāna, a las deidades del séquito de Brahma les surge este conocimiento: 'quien tiene residuo tiene residuo' y 'quien no tiene residuo no tiene residuo'». ‘‘สพฺเพสญฺเญว โข, ติสฺส, พฺรหฺมกายิกานํ เทวานํ เอวํ ญาณํ โหติ – ‘สอุปาทิเสเส วา สอุปาทิเสโสติ, อนุปาทิเสเส วา อนุปาทิเสโส’’’ติ? ‘‘น โข, มาริส โมคฺคลฺลาน, สพฺเพสํ พฺรหฺมกายิกานํ เทวานํ เอวํ ญาณํ โหติ – ‘สอุปาทิเสเส วา สอุปาทิเสโสติ, อนุปาทิเสเส วา อนุปาทิเสโส’’’ติ. “Tissa, ¿tienen todos los devas del séquito de Brahma este conocimiento: ‘Respecto a quien tiene residuo de apego, hay residuo; respecto a quien no tiene residuo de apego, no hay residuo’?” “No, querido Moggallāna, no todos los devas del séquito de Brahma tienen este conocimiento: ‘Respecto a quien tiene residuo de apego, hay residuo; respecto a quien no tiene residuo de apego, no hay residuo’”. ‘‘เย โข เต, มาริส โมคฺคลฺลาน, พฺรหฺมกายิกา เทวา พฺรหฺเมน อายุนา สนฺตุฏฺฐา พฺรหฺเมน วณฺเณน พฺรหฺเมน สุเขน พฺรหฺเมน ยเสน พฺรหฺเมน อาธิปเตยฺเยน สนฺตุฏฺฐา, เต อุตฺตริ นิสฺสรณํ ยถาภูตํ นปฺปชานนฺติ. เตสํ น เอวํ ญาณํ โหติ – ‘สอุปาทิเสเส วา สอุปาทิเสโสติ, อนุปาทิเสเส วา อนุปาทิเสโส’ติ. เย จ โข เต, มาริส โมคฺคลฺลาน, พฺรหฺมกายิกา เทวา พฺรหฺเมน อายุนา อสนฺตุฏฺฐา, พฺรหฺเมน วณฺเณน พฺรหฺเมน สุเขน พฺรหฺเมน ยเสน พฺรหฺเมน อาธิปเตยฺเยน อสนฺตุฏฺฐา, เต จ อุตฺตริ นิสฺสรณํ ยถาภูตํ ปชานนฺติ. เตสํ เอวํ ญาณํ โหติ – ‘สอุปาทิเสเส วา สอุปาทิเสโสติ, อนุปาทิเสเส วา อนุปาทิเสโส’’’ติ. “Aquellos devas del séquito de Brahma, querido Moggallāna, que están satisfechos con su longevidad brahmánica, su belleza brahmánica, su felicidad brahmánica, su fama brahmánica y su autoridad brahmánica, no comprenden tal como es el escape superior. Ellos no poseen tal conocimiento de quién tiene residuo o quién no. Pero aquellos devas del séquito de Brahma, querido Moggallāna, que no están satisfechos con su longevidad brahmánica, su belleza, su felicidad, su fama y su autoridad brahmánica, ellos sí comprenden tal como es el escape superior. Ellos poseen este conocimiento: ‘Respecto a quien tiene residuo de apego, hay residuo; respecto a quien no tiene residuo de apego, no hay residuo’”. ‘‘อิธ, มาริส โมคฺคลฺลาน, ภิกฺขุ อุภโตภาควิมุตฺโต โหติ. ตเมนํ เต เทวา เอวํ ชานนฺติ – ‘อยํ โข อายสฺมา อุภโตภาควิมุตฺโต. ยาวสฺส กาโย ฐสฺสติ ตาว นํ ทกฺขนฺติ เทวมนุสฺสา. กายสฺส เภทา น นํ ทกฺขนฺติ เทวมนุสฺสา’ติ. เอวมฺปิ โข, มาริส โมคฺคลฺลาน[Pg.455], เตสํ เทวานํ ญาณํ โหติ – ‘สอุปาทิเสเส วา สอุปาทิเสโสติ, อนุปาทิเสเส วา อนุปาทิเสโส’’’ติ. “Aquí, querido Moggallāna, un monje está liberado por ambas vías (ubhatobhāgavimutto). Los devas lo reconocen así: ‘Este venerable está liberado por ambas vías. Mientras su cuerpo permanezca, los devas y los humanos lo verán; tras la desintegración del cuerpo, los devas y los humanos ya no lo verán’. De esta manera, querido Moggallāna, esos devas poseen el conocimiento: ‘Respecto a quien tiene residuo de apego, hay residuo; respecto a quien no tiene residuo de apego, no hay residuo’”. ‘‘อิธ ปน, มาริส โมคฺคลฺลาน, ภิกฺขุ ปญฺญาวิมุตฺโต โหติ. ตเมนํ เต เทวา เอวํ ชานนฺติ – ‘อยํ โข อายสฺมา ปญฺญาวิมุตฺโต. ยาวสฺส กาโย ฐสฺสติ ตาว นํ ทกฺขนฺติ เทวมนุสฺสา. กายสฺส เภทา น นํ ทกฺขนฺติ เทวมนุสฺสา’ติ. เอวมฺปิ โข, มาริส โมคฺคลฺลาน, เตสํ เทวานํ ญาณํ โหติ – ‘สอุปาทิเสเส วา สอุปาทิเสโสติ, อนุปาทิเสเส วา อนุปาทิเสโส’’’ติ. “Aquí también, querido Moggallāna, un monje está liberado por la sabiduría (paññāvimutto). Los devas lo reconocen así: ‘Este venerable está liberado por la sabiduría. Mientras su cuerpo permanezca, los devas y los humanos lo verán; tras la desintegración del cuerpo, los devas y los humanos ya no lo verán’. De esta manera, querido Moggallāna, esos devas poseen el conocimiento: ‘Respecto a quien tiene residuo de apego, hay residuo; respecto a quien no tiene residuo de apego, no hay residuo’”. ‘‘อิธ ปน, มาริส โมคฺคลฺลาน, ภิกฺขุ กายสกฺขี โหติ. ตเมนํ เทวา เอวํ ชานนฺติ – ‘อยํ โข อายสฺมา กายสกฺขี. อปฺเปว นาม อยมายสฺมา อนุโลมิกานิ เสนาสนานิ ปฏิเสวมาโน กลฺยาณมิตฺเต ภชมาโน อินฺทฺริยานิ สมนฺนานยมาโน – ยสฺสตฺถาย กุลปุตฺตา สมฺมเทว อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชนฺติ ตทนุตฺตรํ – พฺรหฺมจริยปริโยสานํ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหเรยฺยา’ติ. เอวมฺปิ โข, มาริส โมคฺคลฺลาน, เตสํ เทวานํ ญาณํ โหติ – ‘สอุปาทิเสเส วา สอุปาทิเสโสติ, อนุปาทิเสเส วา อนุปาทิเสโส’’’ติ. “Además, querido Moggallāna, un monje es un testigo corporal (kāyasakkhī). Los devas lo reconocen así: ‘Este venerable es un testigo corporal. Si este venerable utiliza alojamientos adecuados, se asocia con buenos amigos y armoniza sus facultades, ciertamente podría morar habiendo realizado por sí mismo, mediante el conocimiento directo en esta misma vida, esa meta insuperable de la vida santa por la cual los hijos de familia abandonan rectamente el hogar por la vida sin hogar’. De esta manera, querido Moggallāna, esos devas poseen el conocimiento de quién tiene residuo y quién no.” ‘‘อิธ ปน, มาริส โมคฺคลฺลาน, ภิกฺขุ ทิฏฺฐิปฺปตฺโต โหติ…เป… สทฺธาวิมุตฺโต โหติ…เป… ธมฺมานุสารี โหติ. ตเมนํ เต เทวา เอวํ ชานนฺติ – ‘อยํ โข อายสฺมา ธมฺมานุสารี. อปฺเปว นาม อยมายสฺมา อนุโลมิกานิ เสนาสนานิ ปฏิเสวมาโน กลฺยาณมิตฺเต ภชมาโน อินฺทฺริยานิ สมนฺนานยมาโน – ยสฺสตฺถาย กุลปุตฺตา สมฺมเทว อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชนฺติ ตทนุตฺตรํ – พฺรหฺมจริยปริโยสานํ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหเรยฺยา’ติ. เอวมฺปิ โข, มาริส โมคฺคลฺลาน, เตสํ เทวานํ ญาณํ โหติ – ‘สอุปาทิเสเส วา สอุปาทิเสโสติ, อนุปาทิเสเส วา อนุปาทิเสโส’’’ติ. “Además, querido Moggallāna, un monje es uno que ha alcanzado la visión... uno liberado por la fe... un seguidor del Dhamma. Los devas lo reconocen así: ‘Este venerable es un seguidor del Dhamma. Si este venerable utiliza alojamientos adecuados, se asocia con buenos amigos y armoniza sus facultades, ciertamente podría morar habiendo realizado por sí mismo, mediante el conocimiento directo en esta misma vida, esa meta insuperable de la vida santa...’. De esta manera, querido Moggallāna, esos devas poseen el conocimiento: ‘Respecto a quien tiene residuo de apego, hay residuo; respecto a quien no tiene residuo de apego, no hay residuo’”. อถ โข อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน ติสฺสสฺส พฺรหฺมุโน ภาสิตํ อภินนฺทิตฺวา อนุโมทิตฺวา – เสยฺยถาปิ นาม พลวา ปุริโส สมิญฺชิตํ วา พาหํ ปสาเรยฺย, ปสาริตํ วา พาหํ สมิญฺเชยฺย, เอวเมวํ – พฺรหฺมโลเก อนฺตรหิโต คิชฺฌกูเฏ ปพฺพเต ปาตุรโหสิ. อถ โข อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา [Pg.456] เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน ยาวตโก อโหสิ ติสฺเสน พฺรหฺมุนา สทฺธึ กถาสลฺลาโป ตํ สพฺพํ ภควโต อาโรเจสิ. Entonces, el venerable Mahāmoggallāna, habiéndose deleitado y regocijado en las palabras del Brahma Tissa, tal como un hombre fuerte extendería su brazo flexionado o flexionaría su brazo extendido, así mismo desapareció del mundo de Brahma y apareció en la montaña Gijjhakūṭa. Entonces, el venerable Mahāmoggallāna se acercó al Bienaventurado; tras acercarse y saludar al Bienaventurado, se sentó a un lado. Sentado a un lado, el venerable Mahāmoggallāna relató al Bienaventurado toda la conversación que había mantenido con el Brahma Tissa. ‘‘น หิ ปน เต, โมคฺคลฺลาน, ติสฺโส พฺรหฺมา สตฺตมํ อนิมิตฺตวิหารึ ปุคฺคลํ เทเสติ’’. ‘‘เอตสฺส, ภควา, กาโล; เอตสฺส, สุคต, กาโล! ยํ ภควา สตฺตมํ อนิมิตฺตวิหารึ ปุคฺคลํ เทเสยฺย. ภควโต สุตฺวา ภิกฺขู ธาเรสฺสนฺตี’’ติ. ‘‘เตน หิ, โมคฺคลฺลาน, สุณาหิ, สาธุกํ มนสิ กโรหิ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน ภควโต ปจฺจสฺโสสิ. ภควา เอตทโวจ – “Sin embargo, Moggallāna, el Brahma Tissa no te describió a la séptima persona, la que mora en lo sin señales (animittavihāriṃ)”. “Es el momento para ello, Bienaventurado; ¡es el momento, Sugata! Que el Bienaventurado describa a la séptima persona que mora en lo sin señales. Al escucharlo del Bienaventurado, los monjes lo recordarán”. “Entonces, Moggallāna, escucha y presta mucha atención; hablaré”. “Así sea, Señor”, respondió el venerable Mahāmoggallāna al Bienaventurado. El Bienaventurado dijo lo siguiente:”},{ ‘‘อิธ, โมคฺคลฺลาน, ภิกฺขุ สพฺพนิมิตฺตานํ อมนสิการา อนิมิตฺตํ เจโตสมาธึ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. ตเมนํ เต เทวา เอวํ ชานนฺติ – ‘อยํ โข อายสฺมา สพฺพนิมิตฺตานํ อมนสิการา อนิมิตฺตํ เจโตสมาธึ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อปฺเปว นาม อยมายสฺมา อนุโลมิกานิ เสนาสนานิ ปฏิเสวมาโน กลฺยาณมิตฺเต ภชมาโน อินฺทฺริยานิ สมนฺนานยมาโน – ยสฺสตฺถาย กุลปุตฺตา สมฺมเทว อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชนฺติ ตทนุตฺตรํ – พฺรหฺมจริยปริโยสานํ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหเรยฺยา’ติ. เอวํ โข, โมคฺคลฺลาน, เตสํ เทวานํ ญาณํ โหติ – ‘สอุปาทิเสเส วา สอุปาทิเสโสติ, อนุปาทิเสเส วา อนุปาทิเสโส’’’ติ. ตติยํ. "Aquí, Moggallāna, un monje, por no prestar atención a ninguna de las señales, entra y mora en la concentración mental sin señales. Los devas lo reconocen de esta manera: ‘Este venerable, por no prestar atención a ninguna de las señales, entra y mora en la concentración mental sin señales. Ciertamente, si este venerable utiliza alojamientos adecuados, frecuenta buenos amigos y armoniza sus facultades, podría —en esta misma vida, habiéndolo conocido y realizado por sí mismo mediante el conocimiento directo— entrar y morar en el fin supremo de la vida santa, por el cual los hijos de buena familia salen rectamente del hogar a la vida sin hogar’. De esta manera, Moggallāna, esos devas poseen el conocimiento: ‘Es alguien con residuos’ sobre quien tiene residuos, o ‘Es alguien sin residuos’ sobre quien no tiene residuos”. El tercero. ๔. สีหเสนาปติสุตฺตํ 4. Sutta del general Sīha ๕๗. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา เวสาลิยํ วิหรติ มหาวเน กูฏาคารสาลายํ. อถ โข สีโห เสนาปติ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข สีโห เสนาปติ ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘สกฺกา นุ โข, ภนฺเต, สนฺทิฏฺฐิกํ ทานผลํ ปญฺญาเปตุ’’นฺติ? 57. Así lo he oído: En una ocasión, el Bienaventurado moraba en Vesālī, en el Gran Bosque, en la sala del pabellón con el techo puntiagudo. Entonces, el general Sīha se acercó a donde estaba el Bienaventurado; tras acercarse y rendirle homenaje, se sentó a un lado. Una vez sentado a un lado, el general Sīha dijo al Bienaventurado: ‘¿Es posible, Señor, señalar un fruto de la generosidad que sea visible por uno mismo?’ ‘‘เตน หิ, สีห, ตญฺเญเวตฺถ ปฏิปุจฺฉิสฺสามิ, ยถา เต ขเมยฺย ตถา นํ พฺยากเรยฺยาสิ. ตํ กึ มญฺญสิ, สีห, อิธ ทฺเว ปุริสา – เอโก ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, เอโก ปุริโส สทฺโธ ทานปติ [Pg.457] อนุปฺปทานรโต. ตํ กึ มญฺญสิ, สีห, กํ นุ โข อรหนฺโต ปฐมํ อนุกมฺปนฺตา อนุกมฺเปยฺยุํ – ‘โย วา โส ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, โย วา โส ปุริโส สทฺโธ ทานปติ อนุปฺปทานรโต’’’ติ? «En ese caso, Sīha, te preguntaré sobre este mismo asunto; respóndeme según te parezca. ¿Qué piensas, Sīha? Supongamos que aquí hay dos hombres: uno no tiene fe, es mezquino, avaro y propenso a insultar; el otro tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente. ¿Qué piensas, Sīha? ¿A quién de ellos mostrarían los Arahants compasión primero al momento de ejercerla: a aquel hombre que no tiene fe, es mezquino, avaro e insultante, o a aquel hombre que tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente?» ‘‘โย โส, ภนฺเต, ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, กินฺตํ อรหนฺโต ปฐมํ อนุกมฺปนฺตา อนุกมฺปิสฺสนฺติ! โย จ โข โส, ภนฺเต, ปุริโส สทฺโธ ทานปติ อนุปฺปทานรโต ตํเยว อรหนฺโต ปฐมํ อนุกมฺปนฺตา อนุกมฺเปยฺยุํ’’. «Señor, respecto a ese hombre que no tiene fe, es mezquino, avaro e insultante, ¿cómo podrían los Arahants mostrarle compasión primero? Señor, es a aquel hombre que tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente, a quien los Arahants mostrarían compasión primero». ‘‘ตํ กึ มญฺญสิ, สีห, กํ นุ โข อรหนฺโต ปฐมํ อุปสงฺกมนฺตา อุปสงฺกเมยฺยุํ – ‘โย วา โส ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, โย วา โส ปุริโส สทฺโธ ทานปติ อนุปฺปทานรโต’’’ติ? ‘‘โย โส, ภนฺเต, ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, กินฺตํ อรหนฺโต ปฐมํ อุปสงฺกมนฺตา อุปสงฺกมิสฺสนฺติ! โย จ โข โส, ภนฺเต, ปุริโส สทฺโธ ทานปติ อนุปฺปทานรโต ตํเยว อรหนฺโต ปฐมํ อุปสงฺกมนฺตา อุปสงฺกเมยฺยุํ’’. «¿Qué piensas, Sīha? ¿Hacia quién se acercarían los Arahants primero al momento de acercarse: a aquel hombre que no tiene fe, es mezquino, avaro e insultante, o a aquel hombre que tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente?» «Señor, respecto a ese hombre que no tiene fe, es mezquino, avaro e insultante, ¿cómo podrían los Arahants acercarse a él primero? Señor, es a aquel hombre que tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente, a quien los Arahants se acercarían primero». ‘‘ตํ กึ มญฺญสิ, สีห, กสฺส นุ โข อรหนฺโต ปฐมํ ปฏิคฺคณฺหนฺตา ปฏิคฺคณฺเหยฺยุํ – ‘โย วา โส ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, โย วา โส ปุริโส สทฺโธ ทานปติ อนุปฺปทานรโต’’’ติ? ‘‘โย โส, ภนฺเต, ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, กินฺตํ ตสฺส อรหนฺโต ปฐมํ ปฏิคฺคณฺหนฺตา ปฏิคฺคณฺหิสฺสนฺติ! โย จ โข โส, ภนฺเต, ปุริโส สทฺโธ ทานปติ อนุปฺปทานรโต ตสฺเสว อรหนฺโต ปฐมํ ปฏิคฺคณฺหนฺตา ปฏิคฺคณฺเหยฺยุํ’’’. «¿Qué piensas, Sīha? ¿De quién aceptarían los Arahants una ofrenda primero al momento de aceptar: de aquel hombre que no tiene fe, es mezquino, avaro e insultante, o de aquel hombre que tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente?» «Señor, respecto a ese hombre que no tiene fe, es mezquino, avaro e insultante, ¿cómo podrían los Arahants aceptar su ofrenda primero? Señor, es de aquel hombre que tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente, de quien los Arahants aceptarían la ofrenda primero». ‘‘ตํ กึ มญฺญสิ, สีห, กสฺส นุ โข อรหนฺโต ปฐมํ ธมฺมํ เทเสนฺตา เทเสยฺยุํ – ‘โย วา โส ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, โย วา โส ปุริโส สทฺโธ ทานปติ อนุปฺปทานรโต’’’ติ? ‘‘โย โส, ภนฺเต, ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, กินฺตํ ตสฺส อรหนฺโต ปฐมํ ธมฺมํ เทเสนฺตา เทเสสฺสนฺติ! โย จ โข โส, ภนฺเต, ปุริโส สทฺโธ ทานปติ อนุปฺปทานรโต ตสฺเสว อรหนฺโต ปฐมํ ธมฺมํ เทเสนฺตา เทเสยฺยุํ’’. «¿Qué piensas, Sīha? ¿A quién enseñarían los Arahants el Dhamma primero al momento de enseñar: a aquel hombre que no tiene fe, es mezquino, avaro e insultante, o a aquel hombre que tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente?» «Señor, respecto a ese hombre que no tiene fe, es mezquino, avaro e insultante, ¿cómo podrían los Arahants enseñarle el Dhamma primero? Señor, es a aquel hombre que tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente, a quien los Arahants enseñarían el Dhamma primero». ‘‘ตํ [Pg.458] กึ มญฺญสิ, สีห, กสฺส นุ โข กลฺยาโณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคจฺเฉยฺย – ‘โย วา โส ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, โย วา โส ปุริโส สทฺโธ ทานปติ อนุปฺปทานรโต’’’ติ? ‘‘โย โส, ภนฺเต, ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, กินฺตํ ตสฺส กลฺยาโณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคจฺฉิสฺสติ! โย จ โข โส, ภนฺเต, ปุริโส สทฺโธ ทานปติ อนุปฺปทานรโต ตสฺเสว กลฺยาโณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคจฺเฉยฺย’’. «¿Qué piensas, Sīha? ¿De quién se difundiría una buena reputación: de aquel hombre que no tiene fe, es mezquino, avaro e insultante, o de aquel hombre que tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente?» «Señor, respecto a ese hombre que no tiene fe, es mezquino, avaro e insultante, ¿cómo podría difundirse una buena reputación de él? Señor, es de aquel hombre que tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente, de quien se difundiría una buena reputación». ‘‘ตํ กึ มญฺญสิ, สีห, โก นุ โข ยํยเทว ปริสํ อุปสงฺกเมยฺย, ยทิ ขตฺติยปริสํ ยทิ พฺราหฺมณปริสํ ยทิ คหปติปริสํ ยทิ สมณปริสํ วิสารโท อุปสงฺกเมยฺย อมงฺกุภูโต – ‘โย วา โส ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, โย วา โส ปุริโส สทฺโธ ทานปติ อนุปฺปทานรโต’’’ติ? ‘‘โย โส, ภนฺเต, ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, กึ โส ยํยเทว ปริสํ อุปสงฺกมิสฺสติ, ยทิ ขตฺติยปริสํ ยทิ พฺราหฺมณปริสํ ยทิ คหปติปริสํ ยทิ สมณปริสํ วิสารโท อุปสงฺกมิสฺสติ อมงฺกุภูโต! โย จ โข โส, ภนฺเต, ปุริโส สทฺโธ ทานปติ อนุปฺปทานรโต โส ยํยเทว ปริสํ อุปสงฺกเมยฺย, ยทิ ขตฺติยปริสํ ยทิ พฺราหฺมณปริสํ ยทิ คหปติปริสํ ยทิ สมณปริสํ วิสารโท อุปสงฺกเมยฺย อมงฺกุภูโต’’. «¿Qué piensas, Sīha? ¿Quién, al acercarse a cualquier asamblea, ya sea de nobles, de brahmanes, de jefes de hogar o de ascetas, lo haría con confianza y sin turbación: aquel hombre que no tiene fe, es mezquino, avaro e insultante, o aquel hombre que tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente?» «Señor, respecto a ese hombre que no tiene fe, es mezquino, avaro e insultante, ¿cómo podría acercarse a cualquier asamblea, ya sea de nobles, de brahmanes, de jefes de hogar o de ascetas, con confianza y sin turbación? Señor, es aquel hombre que tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente, quien, al acercarse a cualquier asamblea, ya sea de nobles, de brahmanes, de jefes de hogar o de ascetas, lo haría con confianza y sin turbación». ‘‘ตํ กึ มญฺญสิ, สีห, โก นุ โข กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺเชยฺย – ‘โย วา โส ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, โย วา โส ปุริโส สทฺโธ ทานปติ อนุปฺปทานรโต’’’ติ? ‘‘โย โส, ภนฺเต, ปุริโส อสฺสทฺโธ มจฺฉรี กทริโย ปริภาสโก, กึ โส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชิสฺสติ! โย จ โข โส, ภนฺเต, ปุริโส สทฺโธ ทานปติ อนุปฺปทานรโต โส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺเชยฺย’’. «¿Qué piensas, Sīha? ¿Quién, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renacería en un buen destino, en un mundo celestial: aquel hombre que no tiene fe, es mezquino, avaro e insultante, o aquel hombre que tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente?» «Señor, respecto a ese hombre que no tiene fe, es mezquino, avaro e insultante, ¿cómo podría renacer en un buen destino, en un mundo celestial tras la disolución del cuerpo, después de la muerte? Señor, es aquel hombre que tiene fe, es un donante generoso y se deleita en dar habitualmente, quien, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renacería en un buen destino, en un mundo celestial». ‘‘ยานิมานิ, ภนฺเต, ภควตา สนฺทิฏฺฐิกานิ ทานผลานิ อกฺขาตานิ, นาหํ เอตฺถ ภควโต สทฺธาย คจฺฉามิ. อหมฺปิ เอตานิ ชานามิ. อหํ, ภนฺเต, ทายโก ทานปติ, มํ อรหนฺโต ปฐมํ อนุกมฺปนฺตา อนุกมฺปนฺติ. อหํ, ภนฺเต, ทายโก ทานปติ, มํ อรหนฺโต ปฐมํ อุปสงฺกมนฺตา อุปสงฺกมนฺติ. อหํ, ภนฺเต, ทายโก ทานปติ, มยฺหํ อรหนฺโต ปฐมํ ปฏิคฺคณฺหนฺตา ปฏิคฺคณฺหนฺติ[Pg.459]. อหํ, ภนฺเต, ทายโก ทานปติ, มยฺหํ อรหนฺโต ปฐมํ ธมฺมํ เทเสนฺตา เทเสนฺติ. อหํ, ภนฺเต, ทายโก ทานปติ, มยฺหํ กลฺยาโณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคโต – ‘สีโห เสนาปติ ทายโก การโก สงฺฆุปฏฺฐาโก’ติ. อหํ, ภนฺเต, ทายโก ทานปติ ยํยเทว ปริสํ อุปสงฺกมามิ, ยทิ ขตฺติยปริสํ…เป… ยทิ สมณปริสํ วิสารโท อุปสงฺกมามิ อมงฺกุภูโต. ยานิมานิ, ภนฺเต, ภควตา สนฺทิฏฺฐิกานิ ทานผลานิ อกฺขาตานิ, นาหํ เอตฺถ ภควโต สทฺธาย คจฺฉามิ. อหมฺปิ เอตานิ ชานามิ. ยญฺจ โข มํ, ภนฺเต, ภควา เอวมาห – ‘ทายโก, สีห, ทานปติ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชตี’ติ. เอตาหํ น ชานามิ, เอตฺถ จ ปนาหํ, ภควโต สทฺธาย คจฺฉามี’’ติ. ‘‘เอวเมตํ, สีห; เอวเมตํ, สีห! ทายโก, สีห, ทานปติ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชตี’’ติ. จตุตฺถํ. «Señor, respecto a estos frutos de la generosidad visibles en esta misma vida declarados por el Bienaventurado, no los acepto simplemente por fe en el Bienaventurado; yo mismo también los conozco. Señor, yo soy un donante, un maestro de la generosidad; los Arahants, al mostrar compasión, se compadecen de mí primero. Señor, yo soy un donante, un maestro de la generosidad; los Arahants, al acercarse, se acercan a mí primero. Señor, yo soy un donante, un maestro de la generosidad; los Arahants, al aceptar ofrendas, aceptan las mías primero. Señor, yo soy un donante, un maestro de la generosidad; los Arahants, al enseñar el Dhamma, me lo enseñan a mí primero. Señor, yo soy un donante, un maestro de la generosidad; mi buena reputación se ha difundido así: “El general Sīha es un donante, un hacedor de méritos, un servidor del Sangha”. Señor, yo soy un donante, un maestro de la generosidad; a cualquier asamblea a la que me acerque, ya sea una asamblea de nobles, de brahmanes, de hombres de casa o de contemplativos, me acerco con confianza y sin confusión. Señor, respecto a estos frutos de la generosidad visibles en esta misma vida declarados por el Bienaventurado, no los acepto simplemente por fe en el Bienaventurado; yo mismo también los conozco. Sin embargo, aquello que el Bienaventurado me ha dicho: “Sīha, el donante, el maestro de la generosidad, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renace en un destino feliz, en el mundo celestial”; esto no lo conozco, pero en esto deposito mi fe en el Bienaventurado». «Así es, Sīha; ¡así es, Sīha! Sīha, el donante, el maestro de la generosidad, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renace en un destino feliz, en el mundo celestial». Cuarto [Sutta]. ๕. อรกฺเขยฺยสุตฺตํ 5. Arakkheyyasutta – Sutta sobre lo que no necesita ser guardado ๕๘. ‘‘จตฺตาริมานิ, ภิกฺขเว, ตถาคตสฺส อรกฺเขยฺยานิ, ตีหิ จ อนุปวชฺโช. กตมานิ จตฺตาริ ตถาคตสฺส อรกฺเขยฺยานิ? ปริสุทฺธกายสมาจาโร, ภิกฺขเว, ตถาคโต; นตฺถิ ตถาคตสฺส กายทุจฺจริตํ ยํ ตถาคโต รกฺเขยฺย – ‘มา เม อิทํ ปโร อญฺญาสี’ติ. ปริสุทฺธวจีสมาจาโร, ภิกฺขเว, ตถาคโต; นตฺถิ ตถาคตสฺส วจีทุจฺจริตํ ยํ ตถาคโต รกฺเขยฺย – ‘มา เม อิทํ ปโร อญฺญาสี’ติ. ปริสุทฺธมโนสมาจาโร, ภิกฺขเว, ตถาคโต; นตฺถิ ตถาคตสฺส มโนทุจฺจริตํ ยํ ตถาคโต รกฺเขยฺย – ‘มา เม อิทํ ปโร อญฺญาสี’ติ. ปริสุทฺธาชีโว, ภิกฺขเว, ตถาคโต; นตฺถิ ตถาคตสฺส มิจฺฉาอาชีโว ยํ ตถาคโต รกฺเขยฺย – ‘มา เม อิทํ ปโร อญฺญาสี’ติ. อิมานิ จตฺตาริ ตถาคตสฺส อรกฺเขยฺยานิ. 58. «Monjes, hay estas cuatro cosas del Tathāgata que no necesitan ser guardadas, y por tres razones él es irreprochable. ¿Cuáles son las cuatro cosas del Tathāgata que no necesitan ser guardadas? Monjes, el Tathāgata posee una conducta corporal pura; no hay en el Tathāgata ninguna mala conducta corporal que el Tathāgata deba ocultar pensando: “Que otro no sepa esto de mí”. Monjes, el Tathāgata posee una conducta verbal pura; no hay en el Tathāgata ninguna mala conducta verbal que el Tathāgata deba ocultar pensando: “Que otro no sepa esto de mí”. Monjes, el Tathāgata posee una conducta mental pura; no hay en el Tathāgata ninguna mala conducta mental que el Tathāgata deba ocultar pensando: “Que otro no sepa esto de mí”. Monjes, el Tathāgata posee un medio de vida puro; no hay en el Tathāgata ningún medio de vida incorrecto que el Tathāgata deba ocultar pensando: “Que otro no sepa esto de mí”. Estas son las cuatro cosas del Tathāgata que no necesitan ser guardadas.» ‘‘กตเมหิ ตีหิ อนุปวชฺโช? สฺวากฺขาตธมฺโม, ภิกฺขเว, ตถาคโต. ตตฺร วต มํ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา เทโว วา มาโร วา พฺรหฺมา วา โกจิ วา โลกสฺมึ สหธมฺเมน ปฏิโจเทสฺสติ – ‘อิติปิ ตฺวํ น สฺวากฺขาตธมฺโม’ติ. นิมิตฺตเมตํ, ภิกฺขเว, น สมนุปสฺสามิ. เอตมหํ, ภิกฺขเว[Pg.460], นิมิตฺตํ อสมนุปสฺสนฺโต เขมปฺปตฺโต อภยปฺปตฺโต เวสารชฺชปฺปตฺโต วิหรามิ. «¿Por qué tres razones es irreprochable? Monjes, el Dhamma del Tathāgata está bien expuesto. En este sentido, no veo ninguna razón por la cual algún contemplativo, brahmán, deva, Māra, Brahmā o cualquier persona en el mundo pueda impugnarme legítimamente diciendo: “Por esta razón, tú no eres uno cuyo Dhamma está bien expuesto”. Monjes, al no ver tal motivo, permanezco en un estado de seguridad, sin temor y con plena confianza.» ‘‘สุปญฺญตฺตา โข ปน เม, ภิกฺขเว, สาวกานํ นิพฺพานคามินี ปฏิปทา. ยถาปฏิปนฺนา มม สาวกา อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรนฺติ. ตตฺร วต มํ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา เทโว วา มาโร วา พฺรหฺมา วา โกจิ วา โลกสฺมึ สหธมฺเมน ปฏิโจเทสฺสติ – ‘อิติปิ เต น สุปญฺญตฺตา สาวกานํ นิพฺพานคามินี ปฏิปทา. ยถาปฏิปนฺนา ตว สาวกา อาสวานํ ขยา…เป… สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรนฺตี’ติ. นิมิตฺตเมตํ, ภิกฺขเว, น สมนุปสฺสามิ. เอตมหํ, ภิกฺขเว, นิมิตฺตํ อสมนุปสฺสนฺโต เขมปฺปตฺโต อภยปฺปตฺโต เวสารชฺชปฺปตฺโต วิหรามิ. «Además, monjes, el sendero que conduce al Nibbana ha sido bien prescrito por mí para mis discípulos. Siguiendo este sendero, mis discípulos, mediante la destrucción de las impurezas, realizan por sí mismos con conocimiento directo, en esta misma vida, la liberación de la mente y la liberación por la sabiduría, que están libres de impurezas, y permanecen en ellas tras haberlas alcanzado. En este sentido, no veo ninguna razón por la cual algún contemplativo, brahmán, deva, Māra, Brahmā o cualquier persona en el mundo pueda impugnarme legítimamente diciendo: “Por esta razón, el sendero que conduce al Nibbana no ha sido bien prescrito por ti para tus discípulos, de modo que quienes lo sigan... permanezcan en la liberación tras haberla alcanzado”. Monjes, al no ver tal motivo, permanezco en un estado de seguridad, sin temor y con plena confianza.» ‘‘อเนกสตา โข ปน เม, ภิกฺขเว, สาวกปริสา อาสวานํ ขยา…เป… สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรนฺติ. ตตฺร วต มํ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา เทโว วา มาโร วา พฺรหฺมา วา โกจิ วา โลกสฺมึ สหธมฺเมน ปฏิโจเทสฺสติ – ‘อิติปิ เต น อเนกสตา สาวกปริสา อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรนฺตี’ติ. นิมิตฺตเมตํ, ภิกฺขเว, น สมนุปสฺสามิ. เอตมหํ, ภิกฺขเว, นิมิตฺตํ อสมนุปสฺสนฺโต เขมปฺปตฺโต อภยปฺปตฺโต เวสารชฺชปฺปตฺโต วิหรามิ. อิเมหิ ตีหิ อนุปวชฺโช. «Además, monjes, tengo muchos cientos de asambleas de discípulos que, mediante la destrucción de las impurezas... permanecen en la liberación tras haberla alcanzado. En este sentido, no veo ninguna razón por la cual algún contemplativo, brahmán, deva, Māra, Brahmā o cualquier persona en el mundo pueda impugnarme legítimamente diciendo: “Por esta razón, no tienes muchos cientos de asambleas de discípulos que, mediante la destrucción de las impurezas, realicen por sí mismos con conocimiento directo, en esta misma vida, la liberación de la mente y la liberación por la sabiduría... y permanezcan en ellas”. Monjes, al no ver tal motivo, permanezco en un estado de seguridad, sin temor y con plena confianza. Por estas tres razones él es irreprochable.» ‘‘อิมานิ โข, ภิกฺขเว, จตฺตาริ ตถาคตสฺส อรกฺเขยฺยานิ, อิเมหิ จ ตีหิ อนุปวชฺโช’’ติ. ปญฺจมํ. «Monjes, estas son las cuatro cosas del Tathāgata que no necesitan ser guardadas, y por estas tres razones es irreprochable». Quinto [Sutta]. ๖. กิมิลสุตฺตํ 6. Kimilasutta – Sutta de Kimila ๕๙. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา กิมิลายํ วิหรติ นิจุลวเน. อถ โข อายสฺมา กิมิโล เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา กิมิโล ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘โก นุ โข, ภนฺเต, เหตุ โก ปจฺจโย เยน ตถาคเต ปรินิพฺพุเต สทฺธมฺโม น จิรฏฺฐิติโก โหตี’’ติ? 59. Así lo he oído: En una ocasión, el Bienaventurado residía en Kimilā, en el bosque de Niculavana. Entonces, el venerable Kimila se acercó al Bienaventurado; habiéndose acercado, saludó respetuosamente al Bienaventurado y se sentó a un lado. Sentado a un lado, el venerable Kimila dijo esto al Bienaventurado: «Señor, ¿cuál es la causa, cuál es el motivo por el cual, habiendo el Tathāgata alcanzado el Parinibbana, el Verdadero Dhamma no perdura por mucho tiempo?». ‘‘อิธ[Pg.461], กิมิล, ตถาคเต ปรินิพฺพุเต ภิกฺขู ภิกฺขุนิโย อุปาสกา อุปาสิกาโย สตฺถริ อคารวา วิหรนฺติ อปฺปติสฺสา, ธมฺเม อคารวา วิหรนฺติ อปฺปติสฺสา, สงฺเฆ อคารวา วิหรนฺติ อปฺปติสฺสา, สิกฺขาย อคารวา วิหรนฺติ อปฺปติสฺสา, สมาธิสฺมึ อคารวา วิหรนฺติ อปฺปติสฺสา, อปฺปมาเท อคารวา วิหรนฺติ อปฺปติสฺสา, ปฏิสนฺถาเร อคารวา วิหรนฺติ อปฺปติสฺสา. อยํ โข, กิมิล, เหตุ อยํ ปจฺจโย เยน ตถาคเต ปรินิพฺพุเต สทฺธมฺโม น จิรฏฺฐิติโก โหตี’’ติ. «Aquí, Kimila, cuando el Tathāgata ha alcanzado el Parinibbana, los monjes, las monjas, los seguidores laicos y las seguidoras laicas viven sin respeto y sin deferencia hacia el Maestro, viven sin respeto y sin deferencia hacia el Dhamma, viven sin respeto y sin deferencia hacia el Sangha, viven sin respeto y sin deferencia hacia el entrenamiento, viven sin respeto y sin deferencia hacia la concentración, viven sin respeto y sin deferencia hacia la diligencia, y viven sin respeto y sin deferencia hacia la cortesía. Esta es, Kimila, la causa, este es el motivo por el cual, habiendo el Tathāgata alcanzado el Parinibbana, el Verdadero Dhamma no perdura por mucho tiempo». Sexto [Sutta]. ‘‘โก ปน, ภนฺเต, เหตุ โก ปจฺจโย เยน ตถาคเต ปรินิพฺพุเต สทฺธมฺโม จิรฏฺฐิติโก โหตี’’ติ? ‘‘อิธ, กิมิล, ตถาคเต ปรินิพฺพุเต ภิกฺขู ภิกฺขุนิโย อุปาสกา อุปาสิกาโย สตฺถริ สคารวา วิหรนฺติ สปฺปติสฺสา, ธมฺเม สคารวา วิหรนฺติ สปฺปติสฺสา, สงฺเฆ สคารวา วิหรนฺติ สปฺปติสฺสา, สิกฺขาย สคารวา วิหรนฺติ สปฺปติสฺสา, สมาธิสฺมึ สคารวา วิหรนฺติ สปฺปติสฺสา, อปฺปมาเท สคารวา วิหรนฺติ สปฺปติสฺสา, ปฏิสนฺถาเร สคารวา วิหรนฺติ สปฺปติสฺสา. อยํ โข, กิมิล, เหตุ อยํ ปจฺจโย เยน ตถาคเต ปรินิพฺพุเต สทฺธมฺโม จิรฏฺฐิติโก โหตี’’ติ. ฉฏฺฐํ. ¿Cuál es la causa, venerable señor, cuál es el motivo por el que, después de que el Tathāgata ha alcanzado el parinibbāna, el verdadero Dhamma perdura por largo tiempo? Aquí, Kimila, cuando el Tathāgata ha alcanzado el parinibbāna, los monjes, las monjas, los laicos y las laicas viven con respeto y deferencia hacia el Maestro, con respeto y deferencia hacia el Dhamma, con respeto y deferencia hacia el Sangha, con respeto y deferencia hacia el entrenamiento, con respeto y deferencia hacia la concentración, con respeto y deferencia hacia la diligencia, y con respeto y deferencia hacia la hospitalidad. Esta es, Kimila, la causa, este es el motivo por el cual, tras el parinibbāna del Tathāgata, el verdadero Dhamma perdura por mucho tiempo. ๗. สตฺตธมฺมสุตฺตํ 7. El Discurso sobre los Siete Dharmas ๖๐. ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ นจิรสฺเสว อาสวานํ ขยา…เป… สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหเรยฺย. กตเมหิ สตฺตหิ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สทฺโธ โหติ, สีลวา โหติ, พหุสฺสุโต โหติ, ปฏิสลฺลีโน โหติ, อารทฺธวีริโย โหติ, สติมา โหติ, ปญฺญวา โหติ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ นจิรสฺเสว อาสวานํ ขยา…เป… สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหเรยฺยา’’ติ. สตฺตมํ. 60. Monjes, poseyendo siete cualidades, un monje, antes de mucho tiempo, por la destrucción de las impurezas, habiendo realizado por sí mismo y habiendo alcanzado mediante el conocimiento directo la liberación de la mente y la liberación por la sabiduría que están libres de impurezas, permanece en ellas. ¿Cuáles son las siete? Aquí, monjes, un monje es devoto, es virtuoso, es muy instruido, vive en reclusión, es diligente en su esfuerzo, es atento y es sabio. Poseyendo estas siete cualidades, monjes, un monje, antes de mucho tiempo, por la destrucción de las impurezas... habiéndolo realizado por sí mismo, habiéndolo alcanzado, permanecería en ello. ๘. ปจลายมานสุตฺตํ 8. El Discurso sobre el que Cabecea ๖๑. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา ภคฺเคสุ วิหรติ สุสุมารคิเร เภสกฬาวเน มิคทาเย. เตน โข ปน สมเยน อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน มคเธสุ กลฺลวาฬปุตฺตคาเม ปจลายมาโน นิสินฺโน [Pg.462] โหติ. อทฺทสา โข ภควา ทิพฺเพน จกฺขุนา วิสุทฺเธน อติกฺกนฺตมานุสเกน อายสฺมนฺตํ มหาโมคฺคลฺลานํ มคเธสุ กลฺลวาฬปุตฺตคาเม ปจลายมานํ นิสินฺนํ. ทิสฺวา – เสยฺยถาปิ นาม พลวา ปุริโส สมิญฺชิตํ วา พาหํ ปสาเรยฺย, ปสาริตํ วา พาหํ สมิญฺเชยฺย, เอวเมวํ – ภคฺเคสุ สุสุมารคิเร เภสกฬาวเน มิคทาเย อนฺตรหิโต มคเธสุ กลฺลวาฬปุตฺตคาเม อายสฺมโต มหาโมคฺคลฺลานสฺส สมฺมุเข ปาตุรโหสิ. นิสีทิ ภควา ปญฺญตฺเต อาสเน. นิสชฺช โข ภควา อายสฺมนฺตํ มหาโมคฺคลฺลานํ เอตทโวจ – 61. Así lo he oído: En una ocasión, el Bienaventurado residía en el país de los bhaggas, en la Colina de los Cocodrilos, en el Bosque de Bhesakaḷā, en el Parque de los Ciervos. En aquel tiempo, el venerable Mahāmoggallāna estaba sentado en el pueblo de Kallavāḷaputta, en el país de Magadha, cabeceando de sueño. El Bienaventurado vio al venerable Mahāmoggallāna en el país de Magadha, en el pueblo de Kallavāḷaputta, sentado y cabeceando, con su visión divina, pura y superior a la humana. Al verlo —tal como un hombre fuerte extendería su brazo doblado o doblaría su brazo extendido—, desapareció del Bosque de Bhesakaḷā, en el Parque de los Ciervos, en la Colina de los Cocodrilos en el país de los bhaggas, y apareció frente al venerable Mahāmoggallāna en el pueblo de Kallavāḷaputta, en el país de Magadha. El Bienaventurado se sentó en el asiento preparado y, habiéndose sentado, le dijo esto al venerable Mahāmoggallāna: ‘‘ปจลายสิ โน ตฺวํ, โมคฺคลฺลาน, ปจลายสิ โน ตฺวํ, โมคฺคลฺลานา’’ติ? ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตสฺมาติห, โมคฺคลฺลาน, ยถาสญฺญิสฺส เต วิหรโต ตํ มิทฺธํ โอกฺกมติ, ตํ สญฺญํ มา มนสากาสิ, ตํ สญฺญํ มา พหุลมกาสิ. ฐานํ โข ปเนตํ, โมคฺคลฺลาน, วิชฺชติ ยํ เต เอวํ วิหรโต ตํ มิทฺธํ ปหีเยถ’’. ¿Estás cabeceando, Moggallāna? ¿Estás cabeceando, Moggallāna? Sí, venerable señor. En tal caso, Moggallāna, cuando te sobrevenga la modorra mientras permaneces con cierta percepción, no prestes atención a esa percepción, no la cultives frecuentemente. Es posible, Moggallāna, que al actuar así, esa modorra se te quite. ‘‘โน เจ เต เอวํ วิหรโต ตํ มิทฺธํ ปหีเยถ, ตโต ตฺวํ, โมคฺคลฺลาน, ยถาสุตํ ยถาปริยตฺตํ ธมฺมํ เจตสา อนุวิตกฺเกยฺยาสิ อนุวิจาเรยฺยาสิ, มนสา อนุเปกฺเขยฺยาสิ. ฐานํ โข ปเนตํ วิชฺชติ ยํ เต เอวํ วิหรโต ตํ มิทฺธํ ปหีเยถ. Si al actuar así la modorra no se te quita, entonces, Moggallāna, debes reflexionar, ponderar y examinar mentalmente el Dhamma tal como lo has oído y aprendido. Es posible que al actuar así, esa modorra se te quite. ‘‘โน เจ เต เอวํ วิหรโต ตํ มิทฺธํ ปหีเยถ, ตโต ตฺวํ, โมคฺคลฺลาน, ยถาสุตํ ยถาปริยตฺตํ ธมฺมํ วิตฺถาเรน สชฺฌายํ กเรยฺยาสิ. ฐานํ โข ปเนตํ วิชฺชติ ยํ เต เอวํ วิหรโต ตํ มิทฺธํ ปหีเยถ. Si al actuar así la modorra no se te quita, entonces, Moggallāna, debes recitar en detalle el Dhamma tal como lo has oído y aprendido. Es posible que al actuar así, esa modorra se te quite. ‘‘โน เจ เต เอวํ วิหรโต ตํ มิทฺธํ ปหีเยถ, ตโต ตฺวํ, โมคฺคลฺลาน, อุโภ กณฺณโสตานิ อาวิญฺเฉยฺยาสิ, ปาณินา คตฺตานิ อนุมชฺเชยฺยาสิ. ฐานํ โข ปเนตํ วิชฺชติ ยํ เต เอวํ วิหรโต ตํ มิทฺธํ ปหีเยถ. Si al actuar así la modorra no se te quita, entonces, Moggallāna, debes tirarte de ambos lóbulos de las orejas y frotarte los miembros con las manos. Es posible que al actuar así, esa modorra se te quite. ‘‘โน เจ เต เอวํ วิหรโต ตํ มิทฺธํ ปหีเยถ, ตโต ตฺวํ, โมคฺคลฺลาน, อุฏฺฐายาสนา อุทเกน อกฺขีนิ อนุมชฺชิตฺวา ทิสา อนุวิโลเกยฺยาสิ[Pg.463], นกฺขตฺตานิ ตารกรูปานิ อุลฺโลเกยฺยาสิ. ฐานํ โข ปเนตํ วิชฺชติ ยํ เต เอวํ วิหรโต ตํ มิทฺธํ ปหีเยถ. Si al actuar así la modorra no se te quita, entonces, Moggallāna, debes levantarte de tu asiento, lavarte los ojos con agua y mirar hacia las distintas direcciones, y contemplar las constelaciones y las estrellas. Es posible que al actuar así, esa modorra se te quite. ‘‘โน เจ เต เอวํ วิหรโต ตํ มิทฺธํ ปหีเยถ, ตโต ตฺวํ, โมคฺคลฺลาน, อาโลกสญฺญํ มนสิ กเรยฺยาสิ, ทิวาสญฺญํ อธิฏฺฐเหยฺยาสิ – ยถา ทิวา ตถา รตฺตึ ยถา รตฺตึ ตถา ทิวา. อิติ วิวเฏน เจตสา อปริโยนทฺเธน สปฺปภาสํ จิตฺตํ ภาเวยฺยาสิ. ฐานํ โข ปเนตํ วิชฺชติ ยํ เต เอวํ วิหรโต ตํ มิทฺธํ ปหีเยถ. Si al actuar así la modorra no se te quita, entonces, Moggallāna, debes prestar atención a la percepción de la luz, establecer la percepción del día: así como es de día, así sea de noche; así como es de noche, así sea de día. De este modo, con una mente abierta y sin obstáculos, debes desarrollar una mente luminosa. Es posible que al actuar así, esa modorra se te quite. ‘‘โน เจ เต เอวํ วิหรโต ตํ มิทฺธํ ปหีเยถ, ตโต ตฺวํ, โมคฺคลฺลาน, ปจฺฉาปุเรสญฺญี จงฺกมํ อธิฏฺฐเหยฺยาสิ อนฺโตคเตหิ อินฺทฺริเยหิ อพหิคเตน มานเสน. ฐานํ โข ปเนตํ วิชฺชติ ยํ เต เอวํ วิหรโต ตํ มิทฺธํ ปหีเยถ. Si al actuar así la modorra no se te quita, entonces, Moggallāna, debes establecer la meditación caminando, con la percepción de ir y venir, con las facultades vueltas hacia adentro y la mente no dispersa hacia afuera. Es posible que al actuar así, esa modorra se te quite. ‘‘โน เจ เต เอวํ วิหรโต ตํ มิทฺธํ ปหีเยถ, ตโต ตฺวํ, โมคฺคลฺลาน, ทกฺขิเณน ปสฺเสน สีหเสยฺยํ กปฺเปยฺยาสิ ปาเท ปาทํ อจฺจาธาย สโต สมฺปชาโน อุฏฺฐานสญฺญํ มนสิ กริตฺวา. ปฏิพุทฺเธน จ เต, โมคฺคลฺลาน, ขิปฺปญฺเญว ปจฺจุฏฺฐาตพฺพํ – ‘น เสยฺยสุขํ น ปสฺสสุขํ น มิทฺธสุขํ อนุยุตฺโต วิหริสฺสามี’ติ. เอวญฺหิ เต, โมคฺคลฺลาน, สิกฺขิตพฺพํ. Si al actuar así la modorra no se te quita, entonces, Moggallāna, debes adoptar la postura del león recostándote sobre tu lado derecho, colocando un pie sobre el otro, atento y plenamente consciente, manteniendo en mente la percepción de levantarte. Tan pronto como despiertes, Moggallāna, debes levantarte rápidamente pensando: 'No viviré entregado al placer de dormir, al placer de recostarme, ni al placer de la modorra'. Así es, Moggallāna, como debes entrenarte. ‘‘ตสฺมาติห, โมคฺคลฺลาน, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘น อุจฺจาโสณฺฑํ ปคฺคเหตฺวา กุลานิ อุปสงฺกมิสฺสามี’ติ. เอวญฺหิ เต, โมคฺคลฺลาน, สิกฺขิตพฺพํ. สเจ, โมคฺคลฺลาน, ภิกฺขุ อุจฺจาโสณฺฑํ ปคฺคเหตฺวา กุลานิ อุปสงฺกมติ, สนฺติ หิ, โมคฺคลฺลาน, กุเลสุ กิจฺจกรณียานิ. เยหิ มนุสฺสา อาคตํ ภิกฺขุํ น มนสิ กโรนฺติ, ตตฺร ภิกฺขุสฺส เอวํ โหติ – ‘โกสุ นาม อิทานิ มํ อิมสฺมึ กุเล ปริภินฺทิ, วิรตฺตรูปา ทานิเม มยิ มนุสฺสา’ติ. อิติสฺส อลาเภน มงฺกุภาโว, มงฺกุภูตสฺส อุทฺธจฺจํ, อุทฺธตสฺส อสํวโร, อสํวุตสฺส อารา จิตฺตํ สมาธิมฺหา. Por lo tanto, Moggallāna, así es como debes entrenarte: 'No me acercaré a las familias con la trompa en alto (con arrogancia)'. Así es como debes entrenarte. Pues si un monje se acerca a las familias con la trompa en alto, Moggallāna, ocurre que las familias tienen sus propios quehaceres y obligaciones. Debido a esto, las personas podrían no prestar atención al monje que ha llegado. Entonces, el monje piensa: '¿Quién habrá indispuesto a esta familia contra mí ahora? Estas personas parecen ahora indiferentes hacia mí'. De este modo, al no recibir nada, se siente desanimado; el que está desanimado se vuelve inquieto; el que está inquieto carece de moderación; y el que no tiene moderación, su mente se aleja de la concentración. ‘‘ตสฺมาติห, โมคฺคลฺลาน, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘น วิคฺคาหิกกถํ กเถสฺสามี’ติ. เอวญฺหิ เต, โมคฺคลฺลาน, สิกฺขิตพฺพํ. วิคฺคาหิกาย, โมคฺคลฺลาน, กถาย สติ [Pg.464] กถาพาหุลฺลํ ปาฏิกงฺขํ, กถาพาหุลฺเล สติ อุทฺธจฺจํ, อุทฺธตสฺส อสํวโร, อสํวุตสฺส อารา จิตฺตํ สมาธิมฺหา. นาหํ, โมคฺคลฺลาน, สพฺเพเหว สํสคฺคํ วณฺณยามิ. น ปนาหํ, โมคฺคลฺลาน, สพฺเพเหว สํสคฺคํ น วณฺณยามิ. สคหฏฺฐปพฺพชิเตหิ โข อหํ, โมคฺคลฺลาน, สํสคฺคํ น วณฺณยามิ. ยานิ จ โข ตานิ เสนาสนานิ อปฺปสทฺทานิ อปฺปนิคฺโฆสานิ วิชนวาตานิ มนุสฺสราหสฺเสยฺยกานิ ปฏิสลฺลานสารุปฺปานิ ตถารูเปหิ เสนาสเนหิ สํสคฺคํ วณฺณยามี’’ติ. “Por lo tanto, Moggallāna, así debes entrenarte: ‘No entablaré conversaciones polémicas’. De esta manera, Moggallāna, es como debes entrenarte. Pues, Moggallāna, cuando hay conversaciones polémicas, es de esperar que las palabras se multipliquen; cuando las palabras se multiplican, surge la agitación; para el agitado no hay autocontrol; y para quien carece de autocontrol, la mente se aleja de la concentración. Moggallāna, yo no alabo la asociación con todos; sin embargo, Moggallāna, tampoco desaconsejo la asociación con todos. No alabo la asociación con la multitud de laicos y monjes. Pero sí alabo la asociación con aquellos lugares de retiro silenciosos, libres de ruidos, alejados del bullicio de la gente, propicios para la privacidad humana y adecuados para la reclusión”. เอวํ วุตฺเต อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘กิตฺตาวตา นุ โข, ภนฺเต, ภิกฺขุ สํขิตฺเตน ตณฺหาสงฺขยวิมุตฺโต โหติ อจฺจนฺตนิฏฺโฐ อจฺจนฺตโยคกฺเขมี อจฺจนฺตพฺรหฺมจารี อจฺจนฺตปริโยสาโน เสฏฺโฐ เทวมนุสฺสาน’’นฺติ? Habiendo dicho esto, el venerable Mahāmoggallāna dijo al Bienaventurado: “Señor, ¿en qué medida un monje, en resumen, está liberado mediante la destrucción de la avidez, ha alcanzado la meta absoluta, la seguridad definitiva de los vínculos, la vida santa suprema, el fin último y es el más excelente entre los seres divinos y humanos?”. ‘‘อิธ, โมคฺคลฺลาน, ภิกฺขุโน สุตํ โหติ – ‘สพฺเพ ธมฺมา นาลํ อภินิเวสายา’ติ; เอวญฺเจตํ, โมคฺคลฺลาน, ภิกฺขุโน สุตํ โหติ – ‘สพฺเพ ธมฺมา นาลํ อภินิเวสายา’ติ. โส สพฺพํ ธมฺมํ อภิชานาติ, สพฺพํ ธมฺมํ อภิญฺญาย สพฺพํ ธมฺมํ ปริชานาติ. สพฺพํ ธมฺมํ ปริญฺญาย ยํกิญฺจิ เวทนํ เวทิยติ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา. โส ตาสุ เวทนาสุ อนิจฺจานุปสฺสี วิหรติ, วิราคานุปสฺสี วิหรติ, นิโรธานุปสฺสี วิหรติ, ปฏินิสฺสคฺคานุปสฺสี วิหรติ. โส ตาสุ เวทนาสุ อนิจฺจานุปสฺสี วิหรนฺโต วิราคานุปสฺสี วิหรนฺโต นิโรธานุปสฺสี วิหรนฺโต ปฏินิสฺสคฺคานุปสฺสี วิหรนฺโต น กิญฺจิ โลเก อุปาทิยติ, อนุปาทิยํ น ปริตสฺสติ, อปริตสฺสํ ปจฺจตฺตํเยว ปรินิพฺพายติ. ‘ขีณา ชาติ, วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ, กตํ กรณียํ, นาปรํ อิตฺถตฺตายา’ติ ปชานาติ. เอตฺตาวตา โข, โมคฺคลฺลาน, ภิกฺขุ สํขิตฺเตน ตณฺหาสงฺขยวิมุตฺโต โหติ อจฺจนฺตนิฏฺโฐ อจฺจนฺตโยคกฺเขมี อจฺจนฺตพฺรหฺมจารี อจฺจนฺตปริโยสาโน เสฏฺโฐ เทวมนุสฺสาน’’นฺติ. อฏฺฐมํ. “Aquí, Moggallāna, un monje escucha lo siguiente: ‘No conviene apegarse a ningún fenómeno’; y cuando un monje ha escuchado que nada merece ser tomado como propio, comprende directamente todos los fenómenos; habiéndolos comprendido directamente, los comprende plenamente. Al comprender plenamente todos los fenómenos, cualquier sensación que experimente —ya sea placentera, dolorosa o ni dolorosa ni placentera—, vive contemplando la impermanencia en esas sensaciones, vive contemplando el desapasionamiento, vive contemplando el cese, vive contemplando el desapego. Mientras vive contemplando la impermanencia, el desapasionamiento, el cese y el desapego en tales sensaciones, no se aferra a nada en el mundo; al no aferrarse, no se angustia; al no angustiarse, alcanza la extinción total por sí mismo. Comprende: ‘El nacimiento se ha extinguido, la vida santa ha sido vivida, lo que debía hacerse se ha cumplido, no hay más por venir para este estado de existencia’. En esta medida, Moggallāna, un monje está, en resumen, liberado por la destrucción de la avidez, ha alcanzado la meta absoluta, la seguridad definitiva de los vínculos, la vida santa suprema, el fin último y es el más excelente entre los seres divinos y humanos”. Octavo [Sutta]. ๙. เมตฺตสุตฺตํ 9. Discurso sobre el Amor Universal ๖๒. ‘‘มา[Pg.465], ภิกฺขเว, ปุญฺญานํ ภายิตฺถ. สุขสฺเสตํ, ภิกฺขเว, อธิวจนํ ยทิทํ ปุญฺญานิ. อภิชานามิ โข ปนาหํ, ภิกฺขเว, ทีฆรตฺตํ กตานํ ปุญฺญานํ ทีฆรตฺตํ อิฏฺฐํ กนฺตํ มนาปํ วิปากํ ปจฺจนุภูตํ. สตฺต วสฺสานิ เมตฺตํ จิตฺตํ ภาเวสึ. สตฺต วสฺสานิ เมตฺตํ จิตฺตํ ภาเวตฺวา สตฺต สํวฏฺฏวิวฏฺฏกปฺเป นยิมํ โลกํ ปุนาคมาสึ. สํวฏฺฏมาเน สุทาหํ, ภิกฺขเว, โลเก อาภสฺสรูปโค โหมิ, วิวฏฺฏมาเน โลเก สุญฺญํ พฺรหฺมวิมานํ อุปปชฺชามิ. 62. “Monjes, no temáis a los méritos. ‘Méritos’ es un nombre para la felicidad. Monjes, bien sé que por largo tiempo he experimentado los frutos deseables, placenteros y encantadores de los méritos realizados durante mucho tiempo. Durante siete años cultivé una mente de amor universal. Habiendo cultivado una mente de amor universal durante siete años, no regresé a este mundo durante siete ciclos de contracción y expansión del universo. Cuando el mundo se contraía, monjes, yo renacía en el reino de Ābhassara; cuando el mundo se expandía, aparecía en el palacio de Brahma que estaba vacío”. ‘‘ตตฺร สุทํ, ภิกฺขเว, พฺรหฺมา โหมิ มหาพฺรหฺมา อภิภู อนภิภูโต อญฺญทตฺถุทโส วสวตฺตี. ฉตฺตึสกฺขตฺตุํ โข ปนาหํ, ภิกฺขเว, สกฺโก อโหสึ เทวานมินฺโท; อเนกสตกฺขตฺตุํ ราชา อโหสึ จกฺกวตฺตี ธมฺมิโก ธมฺมราชา จาตุรนฺโต วิชิตาวี ชนปทตฺถาวริยปฺปตฺโต สตฺตรตนสมนฺนาคโต. ตสฺส มยฺหํ, ภิกฺขเว, อิมานิ สตฺต รตนานิ อเหสุํ, เสยฺยถิทํ – จกฺกรตนํ, หตฺถิรตนํ, อสฺสรตนํ, มณิรตนํ, อิตฺถิรตนํ, คหปติรตนํ, ปริณายกรตนเมว สตฺตมํ. ปโรสหสฺสํ โข ปน เม, ภิกฺขเว, ปุตฺตา อเหสุํ สูรา วีรงฺครูปา ปรเสนปฺปมทฺทนา. โส อิมํ ปถวึ สาครปริยนฺตํ อทณฺเฑน อสตฺเถน ธมฺเมน อภิวิชิย อชฺฌาวสิ’’นฺติ. “Allí, monjes, yo era el Gran Brahma, el vencedor no vencido, el que todo lo ve, el soberano. Además, monjes, fui Sakka, el señor de los dioses, treinta y seis veces; y cientos de veces fui un rey monarca universal, justo, rey del Dhamma, soberano de los cuatro confines, victorioso, que trajo estabilidad a su nación y poseía los siete tesoros. Monjes, yo poseía estos siete tesoros, a saber: el tesoro de la rueda, el tesoro del elefante, el tesoro del caballo, el tesoro de la joya, el tesoro de la mujer, el tesoro del tesorero y, como séptimo, el tesoro del consejero. Además, monjes, tuve más de mil hijos, valientes, de porte heroico y capaces de derrotar a ejércitos ajenos. Yo goberné esta tierra rodeada por el océano, habiéndola conquistado no con el castigo ni con las armas, sino mediante el Dhamma”. ‘‘ปสฺส ปุญฺญานํ วิปากํ, กุสลานํ สุเขสิโน ; เมตฺตํ จิตฺตํ วิภาเวตฺวา, สตฺต วสฺสานิ ภิกฺขโว ; สตฺตสํวฏฺฏวิวฏฺฏกปฺเป, นยิมํ โลกํ ปุนาคมึ. “Observad el fruto de los méritos y de las acciones saludables de quien busca la felicidad. Habiendo cultivado una mente de amor universal durante siete años, monjes, no regresé a este mundo durante siete ciclos de contracción y expansión del universo”. ‘‘สํวฏฺฏมาเน โลกมฺหิ, โหมิ อาภสฺสรูปโค; วิวฏฺฏมาเน โลกสฺมึ, สุญฺญพฺรหฺมูปโค อหุํ. “Cuando el mundo se contraía, renacía en el reino de Ābhassara; cuando el mundo se expandía, habitaba en el palacio vacío de Brahma”. ‘‘สตฺตกฺขตฺตุํ มหาพฺรหฺมา, วสวตฺตี ตทา อหุํ; ฉตฺตึสกฺขตฺตุํ เทวินฺโท, เทวรชฺชมการยึ. “Siete veces fui el Gran Brahma, el soberano; treinta y seis veces fui Sakka, el señor de los dioses, ejerciendo la soberanía divina”. ‘‘จกฺกวตฺตี [Pg.466] อหุํ ราชา, ชมฺพุมณฺฑสฺส อิสฺสโร; มุทฺธาวสิตฺโต ขตฺติโย, มนุสฺสาธิปตี อหุํ. “Fui un rey monarca universal, soberano de Jambudīpa; fui un guerrero consagrado, jefe de los hombres”. ‘‘อทณฺเฑน อสตฺเถน, วิเชยฺย ปถวึ อิมํ; อสาหเสน กมฺเมน, สเมน อนุสาสิ ตํ. “Habiendo conquistado esta tierra sin castigos ni armas, la goberné mediante la justicia, sin violencia y con equidad”. ‘‘ธมฺเมน รชฺชํ กาเรตฺวา, อสฺมึ ปถวิมณฺฑเล; มหทฺธเน มหาโภเค, อฑฺเฒ อชายิหํ กุเล. “Habiendo ejercido el reinado con justicia en este mundo, nací en una familia próspera, de gran riqueza y abundantes posesiones”. ‘‘สพฺพกาเมหิ สมฺปนฺเน, รตเนหิ จ สตฺตหิ; พุทฺธา สงฺคาหกา โลเก, เตหิ เอตํ สุเทสิตํ. “En un mundo colmado de todos los placeres y de los siete tesoros, aparecen los Budas que ayudan al mundo; esto ha sido bien enseñado por ellos”. ‘‘เอโส เหตุ มหนฺตสฺส, ปถพฺโย เม น วิปชฺชติ ; ปหูตวิตฺตูปกรโณ, ราชา โหติ ปตาปวา. “Esta es la causa de la grandeza: mi soberanía sobre la tierra no declina; el rey, poseedor de abundantes riquezas y medios, es majestuoso”. ‘‘อิทฺธิมา ยสวา โหติ, ชมฺพุมณฺฑสฺส อิสฺสโร; โก สุตฺวา นปฺปสีเทยฺย, อปิ กณฺหาภิชาติโย. “Es poderoso y glorioso, soberano de Jambudīpa. ¿Quién, al escuchar esto, no se llenaría de fe, incluso alguien de oscuro linaje?”. ‘‘ตสฺมา หิ อตฺตกาเมน, มหตฺตมภิกงฺขตา; สทฺธมฺโม ครุกาตพฺโพ, สรํ พุทฺธานสาสน’’นฺติ. นวมํ; “Por lo tanto, quien busca su propio bien y anhela la grandeza, debe honrar el Verdadero Dhamma, recordando la enseñanza de los Budas”. Noveno [Sutta]. ๑๐. ภริยาสุตฺตํ 10. Discurso sobre las Esposas ๖๓. อถ โข ภควา ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย เยน อนาถปิณฺฑิกสฺส คหปติสฺส นิเวสนํ เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ. เตน โข ปน สมเยน อนาถปิณฺฑิกสฺส คหปติสฺส นิเวสเน มนุสฺสา อุจฺจาสทฺทา มหาสทฺทา โหนฺติ. อถ โข อนาถปิณฺฑิโก คหปติ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข อนาถปิณฺฑิกํ คหปตึ ภควา เอตทโวจ – 63. Entonces, el Bienaventurado, habiéndose vestido por la mañana y tomando su cuenco y su manto, se dirigió a la residencia del banquero Anāthapiṇḍika; al llegar, se sentó en el asiento preparado. En aquel momento, en la residencia de Anāthapiṇḍika, las personas hablaban en voz muy alta y hacían un gran estrépito. Entonces, el banquero Anāthapiṇḍika se acercó al Bienaventurado; habiéndose acercado y saludado respetuosamente al Bienaventurado, se sentó a un lado. Mientras el banquero Anāthapiṇḍika estaba sentado a un lado, el Bienaventurado le dijo esto: ‘‘กึ [Pg.467] นุ เต, คหปติ, นิเวสเน มนุสฺสา อุจฺจาสทฺทา มหาสทฺทา เกวฏฺฏา มญฺเญ มจฺฉวิโลเป’’ติ? ‘‘อยํ, ภนฺเต, สุชาตา ฆรสุณฺหา อฑฺฒกุลา อานีตา. สา เนว สสฺสุํ อาทิยติ, น สสุรํ อาทิยติ, น สามิกํ อาทิยติ, ภควนฺตมฺปิ น สกฺกโรติ น ครุํ กโรติ น มาเนติ น ปูเชตี’’ติ. “¿Qué es esto, hombre de familia? En tu casa la gente habla con voces tan fuertes y ruidosas que me parece como si fueran pescadores en una subasta de peces”. “Señor, es Sujata, mi nuera, que proviene de una familia rica. No respeta a su suegra, ni a su suegro, ni a su marido, y tampoco rinde honor, respeto, reverencia ni devoción al Bendito”. อถ โข ภควา สุชาตํ ฆรสุณฺหํ อามนฺเตสิ – ‘‘เอหิ, สุชาเต’’ติ! ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข สุชาตา ฆรสุณฺหา ภควโต ปฏิสฺสุตฺวา เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข สุชาตํ ฆรสุณฺหํ ภควา เอตทโวจ – Entonces el Bendito llamó a Sujata, la nuera: “¡Ven, Sujata!”. “Sí, Señor”, respondió Sujata a las palabras del Bendito y se acercó a él; tras acercarse, saludó al Bendito y se sentó a un lado. Una vez sentada, el Bendito le dijo esto: ‘‘สตฺต โข อิมา, สุชาเต, ปุริสสฺส ภริยาโย. กตมา สตฺต? วธกสมา, โจรีสมา, อยฺยสมา, มาตาสมา, ภคินีสมา, สขีสมา, ทาสีสมา. อิมา โข, สุชาเต, สตฺต ปุริสสฺส ภริยาโย. ตาสํ ตฺวํ กตมา’’ติ? ‘‘น โข อหํ, ภนฺเต, อิมสฺส ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามิ. สาธุ เม, ภนฺเต, ภควา ตถา ธมฺมํ เทเสตุ ยถาหํ อิมสฺส ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ ชาเนยฺย’’นฺติ. ‘‘เตน หิ, สุชาเต, สุณาหิ, สาธุกํ มนสิ กโรหิ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข สุชาตา ฆรสุณฺหา ภควโต ปจฺจสฺโสสิ. ภควา เอตทโวจ – “Sujata, hay siete tipos de esposas de un hombre. ¿Cuáles son las siete? La esposa similar a un verdugo, la similar a una ladrona, la similar a una dueña, la similar a una madre, la similar a una hermana, la similar a una amiga y la similar a una sirvienta. Estas son, Sujata, las siete esposas de un hombre. ¿Cuál de ellas eres tú?”. “Señor, no entiendo en detalle el significado de lo que el Bendito ha dicho de forma resumida. Sería bueno, Señor, que el Bendito me enseñara el Dhamma de tal manera que yo pudiera entender en detalle el significado de lo dicho brevemente”. “En ese caso, Sujata, escucha y presta mucha atención; hablaré”. “Sí, Señor”, respondió Sujata al Bendito. El Bendito dijo esto: ‘‘ปทุฏฺฐจิตฺตา อหิตานุกมฺปินี,อญฺเญสุ รตฺตา อติมญฺญเต ปตึ; ธเนน กีตสฺส วธาย อุสฺสุกา,ยา เอวรูปา ปุริสสฺส ภริยา; ‘วธา จ ภริยา’ติ จ สา ปวุจฺจติ. “De mente corrupta, sin compasión por el bienestar, atraída por otros hombres y despreciando a su esposo; dispuesta a matar a aquel que la compró con su riqueza: tal tipo de esposa de un hombre es llamada tanto ‘verdugo’ como ‘esposa’”. ‘‘ยํ อิตฺถิยา วินฺทติ สามิโก ธนํ,สิปฺปํ วณิชฺชญฺจ กสึ อธิฏฺฐหํ; อปฺปมฺปิ ตสฺส อปหาตุมิจฺฉติ,ยา เอวรูปา ปุริสสฺส ภริยา; ‘โจรี จ ภริยา’ติ จ สา ปวุจฺจติ. “Cualquier riqueza que el esposo obtenga mediante su oficio, comercio o agricultura; ella desea apropiarse incluso de una pequeña parte de eso: tal tipo de esposa de un hombre es llamada tanto ‘ladrona’ como ‘esposa’”. ‘‘อกมฺมกามา [Pg.468] อลสา มหคฺฆสา,ผรุสา จ จณฺฑี ทุรุตฺตวาทินี; อุฏฺฐายกานํ อภิภุยฺย วตฺตติ,ยา เอวรูปา ปุริสสฺส ภริยา; ‘อยฺยา จ ภริยา’ติ จ สา ปวุจฺจติ. “Sin deseo de trabajar, perezosa, glotona, ruda, feroz y de lenguaje áspero; vive dominando a su esposo que es diligente y esforzado: tal tipo de esposa de un hombre es llamada tanto ‘dueña’ como ‘esposa’”. ‘‘ยา สพฺพทา โหติ หิตานุกมฺปินี,มาตาว ปุตฺตํ อนุรกฺขเต ปตึ; ตโต ธนํ สมฺภตมสฺส รกฺขติ,ยา เอวรูปา ปุริสสฺส ภริยา; ‘มาตา จ ภริยา’ติ จ สา ปวุจฺจติ. “Aquella que siempre es compasiva con el bienestar de su esposo, cuidándolo como una madre a su hijo; y protege la riqueza que él ha acumulado: tal tipo de esposa de un hombre es llamada tanto ‘madre’ como ‘esposa’”. ‘‘ยถาปิ เชฏฺฐา ภคินี กนิฏฺฐกา,สคารวา โหติ สกมฺหิ สามิเก; หิรีมนา ภตฺตุวสานุวตฺตินี,ยา เอวรูปา ปุริสสฺส ภริยา; ‘ภคินี จ ภริยา’ติ จ สา ปวุจฺจติ. “Tal como una hermana mayor o menor es respetuosa con su propio hermano; así ella es con su esposo, con mente modesta y siguiendo sus deseos: tal tipo de esposa de un hombre es llamada tanto ‘hermana’ como ‘esposa’”. ‘‘ยาจีธ ทิสฺวาน ปตึ ปโมทติ,สขี สขารํว จิรสฺสมาคตํ; โกเลยฺยกา สีลวตี ปติพฺพตา,ยา เอวรูปา ปุริสสฺส ภริยา; ‘สขี จ ภริยา’ติ จ สา ปวุจฺจติ. “Aquella que se alegra al ver aquí a su esposo, como una amiga al ver a un amigo que ha llegado después de mucho tiempo; de buena cuna, virtuosa y devota a su esposo: tal tipo de esposa de un hombre es llamada tanto ‘amiga’ como ‘esposa’”. ‘‘อกฺกุทฺธสนฺตา วธทณฺฑตชฺชิตา,อทุฏฺฐจิตฺตา ปติโน ติติกฺขติ; อกฺโกธนา ภตฺตุวสานุวตฺตินี,ยา เอวรูปา ปุริสสฺส ภริยา; ‘ทาสี จ ภริยา’ติ จ สา ปวุจฺจติ. “Sin enojo incluso cuando es amenazada con castigos o la vara, con mente sin odio, soporta pacientemente a su esposo; sin ira y siguiendo sus deseos: tal tipo de esposa de un hombre es llamada tanto ‘sirvienta’ como ‘esposa’”. ‘‘ยาจีธ ภริยา วธกาติ วุจฺจติ,‘โจรี จ อยฺยา’ติ จ ยา ปวุจฺจติ; ทุสฺสีลรูปา ผรุสา อนาทรา,กายสฺส เภทา นิรยํ วชนฺติ ตา. “Aquellas esposas llamadas aquí ‘verdugo’, ‘ladrona’ o ‘dueña’; carentes de virtud, rudas e irrespetuosas, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, van al infierno”. ‘‘ยาจีธ [Pg.469] มาตา ภคินี สขีติ จ,‘ทาสี จ ภริยา’ติ จ สา ปวุจฺจติ; สีเล ฐิตตฺตา จิรรตฺตสํวุตา,กายสฺส เภทา สุคตึ วชนฺติ ตา’’ติ. “Aquellas llamadas aquí ‘madre’, ‘hermana’, ‘amiga’ o ‘sirvienta’; establecidas en la virtud y restringidas durante mucho tiempo, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, van a un buen destino, a los mundos celestiales”. ‘‘อิมา โข, สุชาเต, สตฺต ปุริสสฺส ภริยาโย. ตาสํ ตฺวํ กตมา’’ติ? ‘‘อชฺชตคฺเค มํ, ภนฺเต, ภควา ทาสีสมํ สามิกสฺส ภริยํ ธาเรตู’’ติ. ทสมํ. “Estas son, Sujata, las siete esposas de un hombre. ¿Cuál de ellas eres tú?”. “Señor, a partir de hoy, que el Bendito me considere como una esposa de mi marido similar a una sirvienta”. (Décimo discurso). ๑๑. โกธนสุตฺตํ 11. Kodhanasutta (Discurso sobre el que se enoja) ๖๔. ‘‘สตฺติเม, ภิกฺขเว, ธมฺมา สปตฺตกนฺตา สปตฺตกรณา โกธนํ อาคจฺฉนฺติ อิตฺถึ วา ปุริสํ วา. กตเม สตฺต? อิธ, ภิกฺขเว, สปตฺโต สปตฺตสฺส เอวํ อิจฺฉติ – ‘อโห วตายํ ทุพฺพณฺโณ อสฺสา’ติ! ตํ กิสฺส เหตุ? น, ภิกฺขเว, สปตฺโต สปตฺตสฺส วณฺณวตาย นนฺทติ. โกธโนยํ, ภิกฺขเว, ปุริสปุคฺคโล โกธาภิภูโต โกธปเรโต, กิญฺจาปิ โส โหติ สุนฺหาโต สุวิลิตฺโต กปฺปิตเกสมสฺสุ โอทาตวตฺถวสโน ; อถ โข โส ทุพฺพณฺโณว โหติ โกธาภิภูโต. อยํ, ภิกฺขเว, ปฐโม ธมฺโม สปตฺตกนฺโต สปตฺตกรโณ โกธนํ อาคจฺฉติ อิตฺถึ วา ปุริสํ วา. 64. “Monjes, estas siete cosas, que agradan y benefician a un enemigo, le sobrevienen a una mujer o a un hombre que se deja llevar por la ira. ¿Cuáles son las siete? Aquí, monjes, un enemigo desea esto para su enemigo: ‘¡Ojalá este sea feo!’. ¿Por qué razón? Monjes, un enemigo no se alegra de la belleza de su enemigo. Monjes, esta persona airada, dominada y poseída por la ira, aunque se haya bañado bien, se haya ungido bien, tenga el cabello y la barba arreglados y vista ropas blancas y limpias, aun así es fea por estar dominada por la ira. Esta, monjes, es la primera cosa que agrada y beneficia al enemigo que le sobreviene a una mujer o a un hombre que se deja llevar por la ira”. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, สปตฺโต สปตฺตสฺส เอวํ อิจฺฉติ – ‘อโห วตายํ ทุกฺขํ สเยยฺยา’ติ! ตํ กิสฺส เหตุ? น, ภิกฺขเว, สปตฺโต สปตฺตสฺส สุขเสยฺยาย นนฺทติ. โกธโนยํ, ภิกฺขเว, ปุริสปุคฺคโล โกธาภิภูโต โกธปเรโต, กิญฺจาปิ โส ปลฺลงฺเก เสติ โคนกตฺถเต ปฏลิกตฺถเต กทลิมิคปวรปจฺจตฺถรเณ สอุตฺตรจฺฉเท อุภโตโลหิตกูปธาเน; อถ โข โส ทุกฺขญฺเญว เสติ โกธาภิภูโต. อยํ, ภิกฺขเว, ทุติโย ธมฺโม สปตฺตกนฺโต สปตฺตกรโณ โกธนํ อาคจฺฉติ อิตฺถึ วา ปุริสํ วา. “Además, monjes, un enemigo desea esto para su enemigo: ‘¡Ojalá este duerma mal!’. ¿Por qué razón? Monjes, un enemigo no se alegra de que su enemigo duerma placenteramente. Monjes, esta persona airada, dominada y poseída por la ira, aunque duerma en un sofá cubierto con una alfombra de lana de pelo largo, o con una colcha de flores bordadas, o con una manta de piel de antílope, con un dosel arriba y almohadas rojas en ambos extremos; aun así duerme mal por estar dominada por la ira. Esta, monjes, es la segunda cosa que agrada y beneficia al enemigo que le sobreviene a una mujer o a un hombre que se deja llevar por la ira”. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, สปตฺโต สปตฺตสฺส เอวํ อิจฺฉติ – ‘อโห วตายํ น ปจุรตฺโถ อสฺสา’ติ! ตํ กิสฺส เหตุ? น, ภิกฺขเว, สปตฺโต สปตฺตสฺส ปจุรตฺถตาย นนฺทติ. โกธโนยํ, ภิกฺขเว, ปุริสปุคฺคโล โกธาภิภูโต โกธปเรโต, อนตฺถมฺปิ คเหตฺวา ‘อตฺโถ เม คหิโต’ติ มญฺญติ[Pg.470], อตฺถมฺปิ คเหตฺวา ‘อนตฺโถ เม คหิโต’ติ มญฺญติ. ตสฺสิเม ธมฺมา อญฺญมญฺญํ วิปจฺจนีกา คหิตา ทีฆรตฺตํ อหิตาย ทุกฺขาย สํวตฺตนฺติ โกธาภิภูตสฺส. อยํ, ภิกฺขเว, ตติโย ธมฺโม สปตฺตกนฺโต สปตฺตกรโณ โกธนํ อาคจฺฉติ อิตฺถึ วา ปุริสํ วา. “Además, monjes, un enemigo desea esto para su enemigo: ‘¡Ojalá este no sea próspero!’. ¿Por qué razón? Monjes, un enemigo no se alegra de la prosperidad de su enemigo. Monjes, esta persona airada, dominada y poseída por la ira, incluso cuando obtiene algo perjudicial, piensa: ‘He obtenido un beneficio’; y cuando obtiene un beneficio, piensa: ‘He obtenido algo perjudicial’. Estas cosas, tomadas de manera opuesta entre sí por aquel que está dominado por la ira, conducen a su daño y sufrimiento durante mucho tiempo. Esta, monjes, es la tercera cosa que agrada y beneficia al enemigo que le sobreviene a una mujer o a un hombre que se deja llevar por la ira”. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, สปตฺโต สปตฺตสฺส เอวํ อิจฺฉติ – ‘อโห วตายํ น โภควา อสฺสา’ติ! ตํ กิสฺส เหตุ? น, ภิกฺขเว, สปตฺโต สปตฺตสฺส โภควตาย นนฺทติ. โกธนสฺส, ภิกฺขเว, ปุริสปุคฺคลสฺส โกธาภิภูตสฺส โกธปเรตสฺส, เยปิสฺส เต โหนฺติ โภคา อุฏฺฐานวีริยาธิคตา พาหาพลปริจิตา เสทาวกฺขิตฺตา ธมฺมิกา ธมฺมลทฺธา, เตปิ ราชาโน ราชโกสํ ปเวเสนฺติ โกธาภิภูตสฺส. อยํ, ภิกฺขเว, จตุตฺโถ ธมฺโม สปตฺตกนฺโต สปตฺตกรโณ โกธนํ อาคจฺฉติ อิตฺถึ วา ปุริสํ วา. “Además, monjes, un enemigo desea esto para su enemigo: ‘¡Oh, que este hombre no posea riquezas!’. ¿Por qué razón? Monjes, un enemigo no se alegra de la riqueza de su enemigo. Monjes, cuando un hombre está airado, dominado por la ira y poseído por la ira, incluso aquellas riquezas que posee —obtenidas mediante el esfuerzo y la diligencia, acumuladas por la fuerza de sus brazos, ganadas con el sudor de su frente, justas y obtenidas rectamente— los reyes las confiscan para el tesoro real, debido a que ese hombre está dominado por la ira. Esta es, monjes, la cuarta cualidad que agrada al enemigo y cumple su propósito, la cual recae en una mujer o en un hombre airado. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, สปตฺโต สปตฺตสฺส เอวํ อิจฺฉติ – ‘อโห วตายํ น ยสวา อสฺสา’ติ! ตํ กิสฺส เหตุ? น, ภิกฺขเว, สปตฺโต สปตฺตสฺส ยสวตาย นนฺทติ. โกธโนยํ, ภิกฺขเว, ปุริสปุคฺคโล โกธาภิภูโต โกธปเรโต, โยปิสฺส โส โหติ ยโส อปฺปมาทาธิคโต, ตมฺหาปิ ธํสติ โกธาภิภูโต. อยํ, ภิกฺขเว, ปญฺจโม ธมฺโม สปตฺตกนฺโต สปตฺตกรโณ โกธนํ อาคจฺฉติ อิตฺถึ วา ปุริสํ วา. “Además, monjes, un enemigo desea esto para su enemigo: ‘¡Oh, que este hombre no tenga fama ni seguidores!’. ¿Por qué razón? Monjes, un enemigo no se alegra de la fama y seguidores de su enemigo. Monjes, cuando este hombre está airado, dominado por la ira y poseído por la ira, incluso aquella fama que posee, obtenida mediante la diligencia, se pierde por estar dominado por la ira. Esta es, monjes, la quinta cualidad que agrada al enemigo y cumple su propósito, la cual recae en una mujer o en un hombre airado. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, สปตฺโต สปตฺตสฺส เอวํ อิจฺฉติ – ‘อโห วตายํ น มิตฺตวา อสฺสา’ติ! ตํ กิสฺส เหตุ? น, ภิกฺขเว, สปตฺโต สปตฺตสฺส มิตฺตวตาย นนฺทติ. โกธนํ, ภิกฺขเว, ปุริสปุคฺคลํ โกธาภิภูตํ โกธปเรตํ, เยปิสฺส เต โหนฺติ มิตฺตามจฺจา ญาติสาโลหิตา, เตปิ อารกา ปริวชฺชนฺติ โกธาภิภูตํ. อยํ, ภิกฺขเว, ฉฏฺโฐ ธมฺโม สปตฺตกนฺโต สปตฺตกรโณ โกธนํ อาคจฺฉติ อิตฺถึ วา ปุริสํ วา. “Además, monjes, un enemigo desea esto para su enemigo: ‘¡Oh, que este hombre no tenga amigos!’. ¿Por qué razón? Monjes, un enemigo no se alegra de que su enemigo tenga amigos. Monjes, cuando un hombre está airado, dominado por la ira y poseído por la ira, incluso sus amigos, compañeros, parientes y allegados lo evitan y se mantienen alejados de él, por estar dominado por la ira. Esta es, monjes, la sexta cualidad que agrada al enemigo y cumple su propósito, la cual recae en una mujer o en un hombre airado. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, สปตฺโต สปตฺตสฺส เอวํ อิจฺฉติ – ‘อโห วตายํ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺเชยฺยา’ติ! ตํ กิสฺส เหตุ? น, ภิกฺขเว, สปตฺโต สปตฺตสฺส สุคติคมเน นนฺทติ. โกธโนยํ, ภิกฺขเว, ปุริสปุคฺคโล โกธาภิภูโต โกธปเรโต กาเยน ทุจฺจริตํ จรติ, วาจาย ทุจฺจริตํ จรติ, มนสา ทุจฺจริตํ จรติ. โส กาเยน ทุจฺจริตํ จริตฺวา วาจาย…เป… กายสฺส [Pg.471] เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ โกธาภิภูโต. อยํ, ภิกฺขเว, สตฺตโม ธมฺโม สปตฺตกนฺโต สปตฺตกรโณ โกธนํ อาคจฺฉติ อิตฺถึ วา ปุริสํ วา. อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต ธมฺมา สปตฺตกนฺตา สปตฺตกรณา โกธนํ อาคจฺฉนฺติ อิตฺถึ วา ปุริสํ วา’’ติ. “Además, monjes, un enemigo desea esto para su enemigo: ‘¡Oh, que este hombre, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renazca en un estado de privación, en un mal destino, en la ruina, en el infierno!’. ¿Por qué razón? Monjes, un enemigo no se alegra de que su enemigo vaya a un buen destino. Monjes, cuando este hombre está airado, dominado por la ira y poseído por la ira, realiza malas acciones con el cuerpo, realiza malas acciones con el habla y realiza malas acciones con la mente. Al haber realizado malas acciones con el cuerpo, el habla y la mente, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renace en un estado de privación, en un mal destino, en la ruina, en el infierno, por estar dominado por la ira. Esta es, monjes, la séptima cualidad que agrada al enemigo y cumple su propósito, la cual recae en una mujer o en un hombre airado. Estas son, monjes, las siete cualidades que agradan al enemigo y cumplen su propósito, las cuales recaen en una mujer o en un hombre airado”. ‘‘โกธโน ทุพฺพณฺโณ โหติ, อโถ ทุกฺขมฺปิ เสติ โส; อโถ อตฺถํ คเหตฺวาน, อนตฺถํ อธิปชฺชติ. “El que está airado es de apariencia desagradable y duerme en el sufrimiento; además, tomando lo que es beneficioso, cae en lo que es perjudicial. ‘‘ตโต กาเยน วาจาย, วธํ กตฺวาน โกธโน; โกธาภิภูโต ปุริโส, ธนชานึ นิคจฺฉติ. “Entonces, habiendo cometido actos de violencia mediante el cuerpo o el habla, el hombre airado, dominado por la ira, llega a la pérdida de su riqueza. ‘‘โกธสมฺมทสมฺมตฺโต, อายสกฺยํ นิคจฺฉติ; ญาติมิตฺตา สุหชฺชา จ, ปริวชฺชนฺติ โกธนํ. “Embriagado por el arrebato de la ira, cae en la infamia; tanto los parientes y amigos como los allegados evitan al que es propenso a la ira. ‘‘อนตฺถชนโน โกโธ, โกโธ จิตฺตปฺปโกปโน; ภยมนฺตรโต ชาตํ, ตํ ชโน นาวพุชฺฌติ. “La ira es generadora de desgracia, la ira es lo que agita la mente; el peligro surge desde el interior, pero la gente común no se da cuenta de ello. ‘‘กุทฺโธ อตฺถํ น ชานาติ, กุทฺโธ ธมฺมํ น ปสฺสติ; อนฺธตมํ ตทา โหติ, ยํ โกโธ สหเต นรํ. “El airado no conoce su propio beneficio, el airado no ve el Dhamma; una oscuridad cegadora prevalece cuando la ira domina a un hombre. ‘‘ยํ กุทฺโธ อุปโรเธติ, สุกรํ วิย ทุกฺกรํ; ปจฺฉา โส วิคเต โกเธ, อคฺคิทฑฺโฒว ตปฺปติ. “Lo que el airado destruye parece fácil cuando en realidad es difícil de reparar; después, cuando la ira se ha ido, él se atormenta como si fuera quemado por el fuego. ‘‘ทุมฺมงฺกุยํ ปทสฺเสติ, ธูมํ ธูมีว ปาวโก; ยโต ปตายติ โกโธ, เยน กุชฺฌนฺติ มานวา. “Muestra un rostro sombrío, como el humo que desprende el fuego; de donde surge la ira, por ella los seres humanos se enfurecen. ‘‘นาสฺส หิรี น โอตฺตปฺปํ, น วาโจ โหติ คารโว; โกเธน อภิภูตสฺส, น ทีปํ โหติ กิญฺจนํ. “No tiene vergüenza ni temor moral, ni respeto en sus palabras; para aquel dominado por la ira, no existe refugio alguno. ‘‘ตปนียานิ กมฺมานิ, ยานิ ธมฺเมหิ อารกา; ตานิ อาโรจยิสฺสามิ, ตํ สุณาถ ยถา ตถํ. “Aquellas acciones que causan remordimiento y que están lejos de las enseñanzas, esas os declararé; escuchadlas tal como son. ‘‘กุทฺโธ หิ ปิตรํ หนฺติ, หนฺติ กุทฺโธ สมาตรํ; กุทฺโธ หิ พฺราหฺมณํ หนฺติ, หนฺติ กุทฺโธ ปุถุชฺชนํ. “El airado mata a su padre, el airado mata a su propia madre; el airado mata a un brahmán (un noble Arahant), el airado mata a la gente común. ‘‘ยาย [Pg.472] มาตุ ภโต โปโส, อิมํ โลกํ อเวกฺขติ; ตมฺปิ ปาณททึ สนฺตึ, หนฺติ กุทฺโธ ปุถุชฺชโน. “Incluso a la madre por quien el hijo fue criado y que le hizo ver este mundo, a esa madre que da la vida y es fuente de paz, el airado común la mata. ‘‘อตฺตูปมา หิ เต สตฺตา, อตฺตา หิ ปรโม ปิโย; หนฺติ กุทฺโธ ปุถุตฺตานํ, นานารูเปสุ มุจฺฉิโต. “Como uno mismo, así son los otros seres, pues para cada uno sí mismo es lo más querido; sin embargo, el airado se mata a sí mismo de diversas formas, cegado por diversas pasiones. ‘‘อสินา หนฺติ อตฺตานํ, วิสํ ขาทนฺติ มุจฺฉิตา; รชฺชุยา พชฺฌ มียนฺติ, ปพฺพตามปิ กนฺทเร. “Se matan a sí mismos con la espada, consumen veneno estando ofuscados; mueren ahorcándose con una cuerda o arrojándose desde montañas y precipicios. ‘‘ภูนหจฺจานิ กมฺมานิ, อตฺตมารณิยานิ จ; กโรนฺตา นาวพุชฺฌนฺติ, โกธชาโต ปราภโว. “Cometiendo actos de autodestrucción y acciones que arruinan su bienestar, no se dan cuenta de que la ira nacida es la causa de su ruina. ‘‘อิตายํ โกธรูเปน, มจฺจุปาโส คุหาสโย; ตํ ทเมน สมุจฺฉินฺเท, ปญฺญาวีริเยน ทิฏฺฐิยา. “Así es esta ira, el lazo de la muerte que reside en la cueva del corazón; uno debe cortarla de raíz mediante el autocontrol, la sabiduría, la energía y la visión correcta. ‘‘ยถา เมตํ อกุสลํ, สมุจฺฉินฺเทถ ปณฺฑิโต; ตเถว ธมฺเม สิกฺเขถ, มา โน ทุมฺมงฺกุยํ อหุ. “Así como el sabio corta de raíz este mal, de la misma manera uno debe entrenarse en el Dhamma para que el rostro sombrío no sea nuestra suerte. ‘‘วีตโกธา อนายาสา, วีตโลภา อนุสฺสุกา ; ทนฺตา โกธํ ปหนฺตฺวาน, ปรินิพฺพนฺติ อนาสวา’’ติ. เอกาทสมํ; “Libres de ira, sin angustia, libres de codicia y sin envidia, los hombres domados, habiendo abandonado la ira y estando libres de contaminaciones, alcanzan la extinción final (Parinibbana)”. Undécimo sutra. อพฺยากตวคฺโค ฉฏฺโฐ. El sexto capítulo, Abyākata-vagga, ha concluido. ตสฺสุทฺทานํ – El resumen de este capítulo es: อพฺยากโต ปุริสคติ, ติสฺส สีห อรกฺขิยํ; กิมิลํ สตฺต ปจลา, เมตฺตา ภริยา โกเธกาทสาติ. Abyākato (sobre lo no declarado), Purisagati (sobre los destinos del hombre), Tissa, Sīha, Arakkhiyaṃ (lo que no necesita protección), Kimilaṃ, Satta pacalā (el que cabecea), Mettā (el amor universal), Bhariyā (las esposas) y Kodha (la ira), siendo estas las once. ๗. มหาวคฺโค 7. Gran Capítulo (Mahāvagga) ๑. หิรีโอตฺตปฺปสุตฺตํ 1. Sutra sobre la Vergüenza y el Temor Moral (Hiriottappa-sutta) ๖๕. ‘‘หิโรตฺตปฺเป, ภิกฺขเว, อสติ หิโรตฺตปฺปวิปนฺนสฺส หตูปนิโส โหติ อินฺทฺริยสํวโร; อินฺทฺริยสํวเร อสติ อินฺทฺริยสํวรวิปนฺนสฺส หตูปนิสํ [Pg.473] โหติ สีลํ; สีเล อสติ สีลวิปนฺนสฺส หตูปนิโส โหติ สมฺมาสมาธิ; สมฺมาสมาธิมฺหิ อสติ สมฺมาสมาธิวิปนฺนสฺส หตูปนิสํ โหติ ยถาภูตญาณทสฺสนํ; ยถาภูตญาณทสฺสเน อสติ ยถาภูตญาณทสฺสนวิปนฺนสฺส หตูปนิโส โหติ นิพฺพิทาวิราโค; นิพฺพิทาวิราเค อสติ นิพฺพิทาวิราควิปนฺนสฺส หตูปนิสํ โหติ วิมุตฺติญาณทสฺสนํ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, รุกฺโข สาขาปลาสวิปนฺโน. ตสฺส ปปฏิกาปิ น ปาริปูรึ คจฺฉติ, ตโจปิ เผคฺคุปิ สาโรปิ น ปาริปูรึ คจฺฉติ. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, หิโรตฺตปฺเป อสติ หิโรตฺตปฺปวิปนฺนสฺส หตูปนิโส โหติ อินฺทฺริยสํวโร; อินฺทฺริยสํวเร อสติ อินฺทฺริยสํวรวิปนฺนสฺส หตูปนิสํ โหติ สีลํ; สีเล อสติ สีลวิปนฺนสฺส หตูปนิโส โหติ สมฺมาสมาธิ; สมฺมาสมาธิมฺหิ อสติ สมฺมาสมาธิวิปนฺนสฺส หตูปนิสํ โหติ ยถาภูตญาณทสฺสนํ; ยถาภูตญาณทสฺสเน อสติ ยถาภูตญาณทสฺสนวิปนฺนสฺส หตูปนิโส โหติ นิพฺพิทาวิราโค; นิพฺพิทาวิราเค อสติ นิพฺพิทาวิราควิปนฺนสฺส หตูปนิสํ โหติ วิมุตฺติญาณทสฺสนํ. 65. “Monjes, cuando la vergüenza y el temor moral están ausentes, para aquel que carece de vergüenza y temor moral, el control de las facultades sensoriales carece de su causa necesaria. Cuando el control de las facultades sensoriales está ausente, para aquel que carece del control de las facultades sensoriales, la conducta ética carece de su causa necesaria. Cuando la conducta ética está ausente, para aquel que carece de conducta ética, la concentración correcta carece de su causa necesaria. Cuando la concentración correcta está ausente, para aquel que carece de concentración correcta, el conocimiento y visión de las cosas tal como son carece de su causa necesaria. Cuando el conocimiento y visión de las cosas tal como son está ausente, para aquel que carece del conocimiento y visión de las cosas tal como son, el desencanto y el desapasionamiento carecen de su causa necesaria. Cuando el desencanto y el desapasionamiento están ausentes, para aquel que carece de desencanto y desapasionamiento, el conocimiento y visión de la liberación carece de su causa necesaria. Al igual que, monjes, un árbol cuyas ramas y follaje están dañados: ni su corteza externa, ni su corteza interna, ni su albura, ni su duramen llegarán a la plenitud. Del mismo modo, monjes, cuando la vergüenza y el temor moral están ausentes, para aquel que carece de vergüenza y temor moral, el control de las facultades sensoriales carece de su causa necesaria... la conducta ética carece de su causa necesaria... la concentración correcta carece de su causa necesaria... el conocimiento y visión de las cosas tal como son carece de su causa necesaria... el desencanto y el desapasionamiento carecen de su causa necesaria... el conocimiento y visión de la liberación carece de su causa necesaria”. ‘‘หิโรตฺตปฺเป, ภิกฺขเว, สติ หิโรตฺตปฺปสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺโน โหติ อินฺทฺริยสํวโร; อินฺทฺริยสํวเร สติ อินฺทฺริยสํวรสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนํ โหติ สีลํ; สีเล สติ สีลสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺโน โหติ สมฺมาสมาธิ; สมฺมาสมาธิมฺหิ สติ สมฺมาสมาธิสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนํ โหติ ยถาภูตญาณทสฺสนํ; ยถาภูตญาณทสฺสเน สติ ยถาภูตญาณทสฺสนสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺโน โหติ นิพฺพิทาวิราโค; นิพฺพิทาวิราเค สติ นิพฺพิทาวิราคสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺนํ โหติ วิมุตฺติญาณทสฺสนํ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, รุกฺโข สาขาปลาสสมฺปนฺโน. ตสฺส ปปฏิกาปิ ปาริปูรึ คจฺฉติ, ตโจปิ เผคฺคุปิ สาโรปิ ปาริปูรึ คจฺฉติ. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, หิโรตฺตปฺเป สติ หิโรตฺตปฺปสมฺปนฺนสฺส อุปนิสสมฺปนฺโน โหติ…เป… วิมุตฺติญาณทสฺสน’’นฺติ. ปฐมํ. “Monjes, cuando la vergüenza y el temor moral están presentes, para aquel que posee vergüenza y temor moral, el control de las facultades sensoriales posee su causa necesaria. Cuando el control de las facultades sensoriales está presente, para aquel que posee el control de las facultades sensoriales, la conducta ética posee su causa necesaria. Cuando la conducta ética está presente, para aquel que posee conducta ética, la concentración correcta posee su causa necesaria. Cuando la concentración correcta está presente, para aquel que posee concentración correcta, el conocimiento y visión de las cosas tal como son posee su causa necesaria. Cuando el conocimiento y visión de las cosas tal como son está presente, para aquel que posee el conocimiento y visión de las cosas tal como son, el desencanto y el desapasionamiento poseen su causa necesaria. Cuando el desencanto y el desapasionamiento están presentes, para aquel que posee desencanto y desapasionamiento, el conocimiento y visión de la liberación posee su causa necesaria. Al igual que, monjes, un árbol cuyas ramas y follaje están completos: su corteza externa llegará a la plenitud, y también su corteza interna, su albura y su duramen llegarán a la plenitud. Del mismo modo, monjes, cuando la vergüenza y el temor moral están presentes, para aquel que posee vergüenza y temor moral, el control de las facultades sensoriales posee su causa necesaria... [etc.] ...hasta el conocimiento y visión de la liberación”. Primero. ๒. สตฺตสูริยสุตฺตํ 2. Sattasūriyasutta — Discurso de los Siete Soles ๖๖. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา เวสาลิยํ วิหรติ อมฺพปาลิวเน. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ภิกฺขโว’’ติ. ‘‘ภทนฺเต’’ติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ – 66. Esto he oído: En una ocasión, el Bienaventurado residía en Vesālī, en el bosque de Ambapālī. Allí, el Bienaventurado se dirigió a los monjes diciendo: “¡Monjes!”. “Señor”, respondieron aquellos monjes al Bienaventurado. El Bienaventurado dijo lo siguiente: ‘‘อนิจฺจา[Pg.474], ภิกฺขเว, สงฺขารา; อธุวา, ภิกฺขเว, สงฺขารา; อนสฺสาสิกา, ภิกฺขเว, สงฺขารา. ยาวญฺจิทํ, ภิกฺขเว, อลเมว สพฺพสงฺขาเรสุ นิพฺพินฺทิตุํ อลํ วิรชฺชิตุํ อลํ วิมุจฺจิตุํ. “Monjes, las formaciones son impermanentes; monjes, las formaciones son inestables; monjes, las formaciones no son dignas de confianza. Hasta tal punto, monjes, que es suficiente para desencantarse de todas las formaciones, suficiente para desapasionarse de ellas, suficiente para liberarse de ellas. ‘‘สิเนรุ, ภิกฺขเว, ปพฺพตราชา จตุราสีติโยชนสหสฺสานิ อายาเมน, จตุราสีติโยชนสหสฺสานิ วิตฺถาเรน, จตุราสีติโยชนสหสฺสานิ มหาสมุทฺเท อชฺโฌคาฬฺโห, จตุราสีติโยชนสหสฺสานิ มหาสมุทฺทา อจฺจุคฺคโต. โหติ โข โส, ภิกฺขเว, สมโย ยํ กทาจิ กรหจิ ทีฆสฺส อทฺธุโน อจฺจเยน พหูนิ วสฺสานิ พหูนิ วสฺสสตานิ พหูนิ วสฺสสหสฺสานิ พหูนิ วสฺสสตสหสฺสานิ เทโว น วสฺสติ. เทเว โข ปน, ภิกฺขเว, อวสฺสนฺเต เย เกจิเม พีชคามภูตคามา โอสธิติณวนปฺปตโย เต อุสฺสุสฺสนฺติ วิสุสฺสนฺติ, น ภวนฺติ. เอวํ อนิจฺจา, ภิกฺขเว, สงฺขารา; เอวํ อธุวา, ภิกฺขเว, สงฺขารา…เป… อลํ วิมุจฺจิตุํ. “Monjes, Sineru, el rey de las montañas, tiene ochenta y cuatro mil leguas de longitud, ochenta y cuatro mil leguas de anchura, está sumergido ochenta y cuatro mil leguas en el gran océano y se eleva ochenta y cuatro mil leguas sobre el gran océano. Monjes, llega un momento en que, después de un largo período, no llueve durante muchos años, cientos de años, miles de años, cientos de miles de años. Cuando no llueve, monjes, todas las semillas y formas de vida vegetal, las plantas medicinales, las hierbas y los árboles del bosque se marchitan, se secan y dejan de existir. Así de impermanentes son las formaciones; así de inestables son las formaciones... [etc.] ...suficiente para liberarse de ellas. ‘‘โหติ โข โส, ภิกฺขเว, สมโย ยํ กทาจิ กรหจิ ทีฆสฺส อทฺธุโน อจฺจเยน ทุติโย สูริโย ปาตุภวติ. ทุติยสฺส, ภิกฺขเว, สูริยสฺส ปาตุภาวา ยา กาจิ กุนฺนทิโย กุโสพฺภา ตา อุสฺสุสฺสนฺติ วิสุสฺสนฺติ, น ภวนฺติ. เอวํ อนิจฺจา, ภิกฺขเว, สงฺขารา…เป… อลํ วิมุจฺจิตุํ. “Llega un momento, monjes, en que después de un largo período, aparece un segundo sol. Debido a la aparición del segundo sol, todos los riachuelos y estanques se marchitan, se secan y dejan de existir. Así de impermanentes son las formaciones... [etc.] ...suficiente para liberarse de ellas. ‘‘โหติ โข โส, ภิกฺขเว, สมโย ยํ กทาจิ กรหจิ ทีฆสฺส อทฺธุโน อจฺจเยน ตติโย สูริโย ปาตุภวติ. ตติยสฺส, ภิกฺขเว, สูริยสฺส ปาตุภาวา ยา กาจิ มหานทิโย, เสยฺยถิทํ – คงฺคา, ยมุนา, อจิรวตี, สรภู, มหี, ตา อุสฺสุสฺสนฺติ วิสุสฺสนฺติ, น ภวนฺติ. เอวํ อนิจฺจา, ภิกฺขเว, สงฺขารา…เป… อลํ วิมุจฺจิตุํ. “Llega un momento, monjes, en que después de un largo período, aparece un tercer sol. Debido a la aparición del tercer sol, todos los grandes ríos —a saber: el Ganges, el Yamuna, el Aciravatī, el Sarabhū y el Mahī— se marchitan, se secan y dejan de existir. Así de impermanentes son las formaciones... [etc.] ...suficiente para liberarse de ellas. ‘‘โหติ โข โส, ภิกฺขเว, สมโย ยํ กทาจิ กรหจิ ทีฆสฺส อทฺธุโน อจฺจเยน จตุตฺโถ สูริโย ปาตุภวติ. จตุตฺถสฺส, ภิกฺขเว, สูริยสฺส ปาตุภาวา เย เต มหาสรา ยโต อิมา มหานทิโย ปวตฺตนฺติ, เสยฺยถิทํ – อโนตตฺตา, สีหปปาตา, รถการา, กณฺณมุณฺฑา, กุณาลา, ฉทฺทนฺตา, มนฺทากินิยา, ตา อุสฺสุสฺสนฺติ วิสุสฺสนฺติ, น ภวนฺติ. เอวํ อนิจฺจา, ภิกฺขเว, สงฺขารา…เป… อลํ วิมุจฺจิตุํ. “Llega un momento, monjes, en que después de un largo período, aparece un cuarto sol. Debido a la aparición del cuarto sol, todos aquellos grandes lagos de donde fluyen estos grandes ríos —a saber: el Anotatta, el Sīhapapāta, el Rathakāra, el Kaṇṇamuṇḍa, el Kuṇāla, el Chaddanta y el Mandākinī— se marchitan, se secan y dejan de existir. Así de impermanentes son las formaciones... [etc.] ...suficiente para liberarse de ellas.” ‘‘โหติ โข โส, ภิกฺขเว, สมโย ยํ กทาจิ กรหจิ ทีฆสฺส อทฺธุโน อจฺจเยน ปญฺจโม สูริโย ปาตุภวติ. ปญฺจมสฺส, ภิกฺขเว, สูริยสฺส [Pg.475] ปาตุภาวา โยชนสติกานิปิ มหาสมุทฺเท อุทกานิ โอคจฺฉนฺติ, ทฺวิโยชนสติกานิปิ มหาสมุทฺเท อุทกานิ โอคจฺฉนฺติ, ติโยชนสติกานิปิ, จตุโยชนสติกานิปิ, ปญฺจโยชนสติกานิปิ, ฉโยชนสติกานิปิ, สตฺตโยชนสติกานิปิ มหาสมุทฺเท อุทกานิ โอคจฺฉนฺติ; สตฺตตาลมฺปิ มหาสมุทฺเท อุทกํ สณฺฐาติ, ฉตาลมฺปิ, ปญฺจตาลมฺปิ, จตุตาลมฺปิ, ติตาลมฺปิ, ทฺวิตาลมฺปิ, ตาลมตฺตมฺปิ มหาสมุทฺเท อุทกํ สณฺฐาติ; สตฺตโปริสมฺปิ มหาสมุทฺเท อุทกํ สณฺฐาติ, ฉโปริสมฺปิ, ปญฺจโปริสมฺปิ, จตุโปริสมฺปิ, ติโปริสมฺปิ, ทฺวิโปริสมฺปิ, โปริสมฺปิ, อฑฺฒโปริสมฺปิ, กฏิมตฺตมฺปิ, ชณฺณุกามตฺตมฺปิ, โคปฺผกมตฺตมฺปิ มหาสมุทฺเท อุทกํ สณฺฐาติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, สรทสมเย ถุลฺลผุสิตเก เทเว วสฺสนฺเต ตตฺถ ตตฺถ โคปเทสุ อุทกานิ ฐิตานิ โหนฺติ; เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ตตฺถ ตตฺถ โคปฺผกมตฺตานิ มหาสมุทฺเท อุทกานิ ฐิตานิ โหนฺติ. ปญฺจมสฺส, ภิกฺขเว, สูริยสฺส ปาตุภาวา องฺคุลิปพฺพมตฺตมฺปิ มหาสมุทฺเท อุทกํ น โหติ. เอวํ อนิจฺจา, ภิกฺขเว, สงฺขารา…เป… อลํ วิมุจฺจิตุํ. Llega un momento, monjes, en el que tarde o temprano, tras el paso de un largo período, aparece un quinto sol. Debido a la aparición del quinto sol, monjes, las aguas del gran océano disminuyen en cien yojanas, en doscientas yojanas, en trescientas yojanas, en cuatrocientas yojanas, en quinientas yojanas, en seiscientas yojanas, y hasta en setecientas yojanas. Luego, el agua en el gran océano permanece a una profundidad de siete palmeras, seis palmeras, cinco palmeras, cuatro palmeras, tres palmeras, dos palmeras, e incluso solo una palmera. Después, el agua permanece a la altura de siete hombres, seis hombres, cinco hombres, cuatro hombres, tres hombres, dos hombres, un hombre, medio hombre, a la altura de la cintura, a la altura de las rodillas, y hasta a la altura de los tobillos. Tal como en la estación de otoño, monjes, cuando llueve con grandes gotas, el agua se queda estancada aquí y allá en las huellas de las vacas; de la misma manera, monjes, el agua permanece aquí y allá en el gran océano solo a la altura de los tobillos. Con la aparición del quinto sol, monjes, en el gran océano no queda agua ni siquiera para cubrir la coyuntura de un dedo. Así de impermanentes son las formaciones, monjes... [esto es suficiente para] liberarse. ‘‘โหติ โข โส, ภิกฺขเว, สมโย ยํ กทาจิ กรหจิ ทีฆสฺส อทฺธุโน อจฺจเยน ฉฏฺโฐ สูริโย ปาตุภวติ. ฉฏฺฐสฺส, ภิกฺขเว, สูริยสฺส ปาตุภาวา อยญฺจ มหาปถวี สิเนรุ จ ปพฺพตราชา ธูมายนฺติ สํธูมายนฺติ สมฺปธูมายนฺติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, กุมฺภการปาโก อาเลปิโต ปฐมํ ธูเมติ สํธูเมติ สมฺปธูเมติ; เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ฉฏฺฐสฺส สูริยสฺส ปาตุภาวา อยญฺจ มหาปถวี สิเนรุ จ ปพฺพตราชา ธูมายนฺติ สํธูมายนฺติ สมฺปธูมายนฺติ. เอวํ อนิจฺจา, ภิกฺขเว, สงฺขารา…เป… อลํ วิมุจฺจิตุํ. Llega un momento, monjes, en el que tarde o temprano, tras el paso de un largo período, aparece un sexto sol. Debido a la aparición del sexto sol, monjes, esta gran tierra y el Sineru, el rey de las montañas, humean, desprenden mucho humo y emiten nubes de humo. Tal como el horno de un alfarero recién encendido primero humea, desprende mucho humo y emite nubes de humo; de la misma manera, monjes, con la aparición del sexto sol, esta gran tierra y el Sineru, el rey de las montañas, humean, desprenden mucho humo y emiten nubes de humo. Así de impermanentes son las formaciones, monjes... [esto es suficiente para] liberarse. ‘‘โหติ โข โส, ภิกฺขเว, สมโย ยํ กทาจิ กรหจิ ทีฆสฺส อทฺธุโน อจฺจเยน สตฺตโม สูริโย ปาตุภวติ. สตฺตมสฺส, ภิกฺขเว, สูริยสฺส ปาตุภาวา อยญฺจ มหาปถวี สิเนรุ จ ปพฺพตราชา อาทิปฺปนฺติ ปชฺชลนฺติ เอกชาลา ภวนฺติ. อิมิสฺสา จ, ภิกฺขเว, มหาปถวิยา สิเนรุสฺส [Pg.476] จ ปพฺพตราชสฺส ฌายมานานํ ทยฺหมานานํ อจฺจิ วาเตน ขิตฺตา ยาว พฺรหฺมโลกาปิ คจฺฉติ. สิเนรุสฺส, ภิกฺขเว, ปพฺพตราชสฺส ฌายมานสฺส ทยฺหมานสฺส วินสฺสมานสฺส มหตา เตโชขนฺเธน อภิภูตสฺส โยชนสติกานิปิ กูฏานิ ปลุชฺชนฺติ ทฺวิโยชนสติกานิปิ, ติโยชนสติกานิปิ, จตุโยชนสติกานิปิ, ปญฺจโยชนสติกานิปิ กูฏานิ ปลุชฺชนฺติ. อิมิสฺสา จ, ภิกฺขเว, มหาปถวิยา สิเนรุสฺส จ ปพฺพตราชสฺส ฌายมานานํ ทยฺหมานานํ เนว ฉาริกา ปญฺญายติ น มสิ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, สปฺปิสฺส วา เตลสฺส วา ฌายมานสฺส ทยฺหมานสฺส เนว ฉาริกา ปญฺญายติ น มสิ; เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, อิมิสฺสา จ มหาปถวิยา สิเนรุสฺส จ ปพฺพตราชสฺส ฌายมานานํ ทยฺหมานานํ เนว ฉาริกา ปญฺญายติ น มสิ. เอวํ อนิจฺจา, ภิกฺขเว, สงฺขารา; เอวํ อธุวา, ภิกฺขเว, สงฺขารา; เอวํ อนสฺสาสิกา, ภิกฺขเว, สงฺขารา. ยาวญฺจิทํ, ภิกฺขเว, อลเมว สพฺพสงฺขาเรสุ นิพฺพินฺทิตุํ อลํ วิรชฺชิตุํ อลํ วิมุจฺจิตุํ. Llega un momento, monjes, en el que tarde o temprano, tras el paso de un largo período, aparece un séptimo sol. Debido a la aparición del séptimo sol, monjes, esta gran tierra y el Sineru, el rey de las montañas, se incendian, arden y se convierten en una sola masa de llamas. Las llamas, impulsadas por el viento de esta gran tierra y del Sineru, el rey de las montañas, mientras se queman y arden, llegan incluso hasta el mundo de Brahma. Del Sineru, el rey de las montañas, mientras se quema, arde y es destruido, abrumado por la gran masa de fuego, las cimas de cien yojanas se desmoronan, así como las de doscientas, trescientas, cuatrocientas y quinientas yojanas. De esta gran tierra y del Sineru, el rey de las montañas, mientras se queman y arden, no se perciben ni cenizas ni hollín. Tal como cuando arden la mantequilla clarificada o el aceite, no se perciben ni cenizas ni hollín; de la misma manera, monjes, de esta gran tierra y del Sineru, el rey de las montañas, mientras se queman y arden, no se perciben ni cenizas ni hollín. Así de impermanentes son las formaciones, monjes; así de inestables son las formaciones; así de poco reconfortantes son las formaciones. Esto es suficiente, monjes, para desencantarse de todas las formaciones, suficiente para desapegarse de ellas, suficiente para liberarse de ellas. ‘‘ตตฺร, ภิกฺขเว, โก มนฺตา โก สทฺธาตา – ‘อยญฺจ ปถวี สิเนรุ จ ปพฺพตราชา ทยฺหิสฺสนฺติ วินสฺสิสฺสนฺติ, น ภวิสฺสนฺตี’ติ อญฺญตฺร ทิฏฺฐปเทหิ? En ese sentido, monjes, ¿quién podría imaginar o creer que 'esta tierra y el Sineru, el rey de las montañas, se quemarán, serán destruidos y dejarán de existir', excepto aquellos que han visto el estado [del Nibbana]? ‘‘ภูตปุพฺพํ, ภิกฺขเว, สุเนตฺโต นาม สตฺถา อโหสิ ติตฺถกโร กาเมสุ วีตราโค. สุเนตฺตสฺส โข ปน, ภิกฺขเว, สตฺถุโน อเนกานิ สาวกสตานิ อเหสุํ. สุเนตฺโต, ภิกฺขเว, สตฺถา สาวกานํ พฺรหฺมโลกสหพฺยตาย ธมฺมํ เทเสสิ. เย โข ปน, ภิกฺขเว, สุเนตฺตสฺส สตฺถุโน พฺรหฺมโลกสหพฺยตาย ธมฺมํ เทเสนฺตสฺส สพฺเพน สพฺพํ สาสนํ อาชานึสุ เต กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ พฺรหฺมโลกํ อุปปชฺชึสุ. เย น สพฺเพน สพฺพํ สาสนํ อาชานึสุ เต กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปฺเปกจฺเจ ปรนิมฺมิตวสวตฺตีนํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชึสุ, อปฺเปกจฺเจ นิมฺมานรตีนํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชึสุ, อปฺเปกจฺเจ ตุสิตานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชึสุ, อปฺเปกจฺเจ ยามานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชึสุ, อปฺเปกจฺเจ ตาวตึสานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชึสุ, อปฺเปกจฺเจ จาตุมหาราชิกานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชึสุ, อปฺเปกจฺเจ ขตฺติยมหาสาลานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชึสุ, อปฺเปกจฺเจ พฺราหฺมณมหาสาลานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชึสุ, อปฺเปกจฺเจ คหปติมหาสาลานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชึสุ. En el pasado, monjes, hubo un maestro llamado Sunetta, fundador de una doctrina, quien estaba libre de deseos por los placeres de los sentidos. Sunetta tenía cientos de discípulos. Él enseñaba a sus discípulos el camino para la coexistencia en el mundo de Brahma. Aquellos discípulos que comprendieron completamente la enseñanza del maestro Sunetta cuando este enseñaba el camino hacia el mundo de Brahma, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renacieron en un buen destino, en el mundo de Brahma. Aquellos que no comprendieron completamente la enseñanza, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, algunos renacieron en compañía de los devas Paranimmitavasavatti, otros con los devas Nimmanarati, otros con los devas Tusita, otros con los devas Yama, otros con los devas Tavatimsa, otros con los devas Catumaharajika, otros en familias de nobles guerreros, otros en familias de brahmanes acaudalados y otros en familias de grandes terratenientes. ‘‘อถ [Pg.477] โข, ภิกฺขเว, สุเนตฺตสฺส สตฺถุโน เอตทโหสิ – ‘น โข เมตํ ปติรูปํ โยหํ สาวกานํ สมสมคติโย อสฺสํ อภิสมฺปรายํ, ยํนูนาหํ อุตฺตริ เมตฺตํ ภาเวยฺย’’’นฺติ. Entonces, monjes, el maestro Sunetta pensó: 'No es apropiado que yo tenga el mismo destino que mis discípulos en el más allá. ¿Y si desarrollo aún más el amor universal?' ‘‘อถ โข, ภิกฺขเว, สุเนตฺโต สตฺถา สตฺต วสฺสานิ เมตฺตํ จิตฺตํ ภาเวสิ. สตฺต วสฺสานิ เมตฺตํ จิตฺตํ ภาเวตฺวา สตฺต สํวฏฺฏวิวฏฺฏกปฺเป นยิมํ โลกํ ปุนราคมาสิ. สํวฏฺฏมาเน สุทํ, ภิกฺขเว, โลเก อาภสฺสรูปโค โหติ. วิวฏฺฏมาเน โลเก สุญฺญํ พฺรหฺมวิมานํ อุปปชฺชติ. ตตฺร สุทํ, ภิกฺขเว, พฺรหฺมา โหติ มหาพฺรหฺมา อภิภู อนภิภูโต อญฺญทตฺถุทโส วสวตฺตี. ฉตฺตึสกฺขตฺตุํ โข ปน, ภิกฺขเว, สกฺโก อโหสิ เทวานมินฺโท. อเนกสตกฺขตฺตุํ ราชา อโหสิ จกฺกวตฺตี ธมฺมิโก ธมฺมราชา จาตุรนฺโต วิชิตาวี ชนปทตฺถาวริยปฺปตฺโต สตฺตรตนสมนฺนาคโต. ปโรสหสฺสํ โข ปนสฺส ปุตฺตา อเหสุํ สูรา วีรงฺครูปา ปรเสนปฺปมทฺทนา. โส อิมํ ปถวึ สาครปริยนฺตํ อทณฺเฑน อสตฺเถน ธมฺเมน อภิวิชิย อชฺฌาวสิ. โส หิ นาม, ภิกฺขเว, สุเนตฺโต สตฺถา เอวํ ทีฆายุโก สมาโน เอวํ จิรฏฺฐิติโก อปริมุตฺโต อโหสิ – ‘ชาติยา ชราย มรเณน โสเกหิ ปริเทเวหิ ทุกฺเขหิ โทมนสฺเสหิ อุปายาเสหิ, อปริมุตฺโต ทุกฺขสฺมา’ติ วทามิ’’. Ciertamente, monjes, en aquel tiempo el maestro Sunetta cultivó una mente imbuida de amor benevolente durante siete años. Habiendo cultivado una mente de amor benevolente durante siete años, no regresó a este mundo humano durante siete eones de contracción y expansión del mundo. Monjes, cuando el mundo se contraía, renacía en el reino de los Dioses de la Luz Radiante. Cuando el mundo se expandía, aparecía en una mansión de Brahma vacía. Allí, monjes, era Brahma, el Gran Brahma, el vencedor, el invicto, el que todo lo ve, el que ejerce el poder. Además, monjes, fue Sakka, señor de los dioses, treinta y seis veces. Muchas cientos de veces fue un monarca universal, justo, un rey de justicia, soberano de los cuatro confines, victorioso, que trajo estabilidad al país y poseedor de los siete tesoros. Tuvo más de mil hijos, valientes, de forma heroica, capaces de aplastar ejércitos enemigos. Él gobernó esta tierra rodeada por el océano, habiéndola conquistado no con el castigo ni con las armas, sino con la justicia. Sin embargo, monjes, aunque aquel maestro llamado Sunetta tuvo una vida tan larga y una permanencia tan prolongada, no estaba liberado del nacimiento, de la vejez, de la muerte, de las penas, de los lamentos, de los dolores, de las aflicciones y de las desesperaciones; digo que no estaba liberado del sufrimiento. ‘‘ตํ กิสฺส เหตุ? จตุนฺนํ ธมฺมานํ อนนุโพธา อปฺปฏิเวธา. กตเมสํ จตุนฺนํ? อริยสฺส, ภิกฺขเว, สีลสฺส อนนุโพธา อปฺปฏิเวธา, อริยสฺส สมาธิสฺส อนนุโพธา อปฺปฏิเวธา, อริยาย ปญฺญาย อนนุโพธา อปฺปฏิเวธา, อริยาย วิมุตฺติยา อนนุโพธา อปฺปฏิเวธา. ตยิทํ, ภิกฺขเว, อริยํ สีลํ อนุพุทฺธํ ปฏิวิทฺธํ, อริโย สมาธิ อนุโพโธ ปฏิวิทฺโธ, อริยา ปญฺญา อนุโพธา ปฏิวิทฺธา, อริยา วิมุตฺติ อนุโพธา ปฏิวิทฺธา, อุจฺฉินฺนา ภวตณฺหา, ขีณา ภวเนตฺติ, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว’’ติ. อิทมโวจ ภควา. อิทํ วตฺวาน สุคโต อถาปรํ เอตทโวจ สตฺถา – ¿Por qué razón? Por no haber comprendido ni penetrado cuatro enseñanzas. ¿Cuáles cuatro? Por no haber comprendido ni penetrado, monjes, la noble virtud; por no haber comprendido ni penetrado la noble concentración; por no haber comprendido ni penetrado la noble sabiduría; por no haber comprendido ni penetrado la noble liberación. Monjes, esta noble virtud ha sido comprendida y penetrada; esta noble concentración ha sido comprendida y penetrada; esta noble sabiduría ha sido comprendida y penetrada; esta noble liberación ha sido comprendida y penetrada. Se ha cortado el deseo por la existencia, se ha agotado el conducto hacia la existencia; ahora ya no hay más renacimiento. Esto dijo el Bienaventurado. Habiendo dicho esto, el Sugata, el Maestro, añadió lo siguiente: ‘‘สีลํ สมาธิ ปญฺญา จ, วิมุตฺติ จ อนุตฺตรา; อนุพุทฺธา อิเม ธมฺมา, โคตเมน ยสสฺสินา. La virtud, la concentración y la sabiduría, y la liberación suprema; estas enseñanzas han sido comprendidas por el glorioso Gotama. ‘‘อิติ พุทฺโธ อภิญฺญาย, ธมฺมมกฺขาสิ ภิกฺขุนํ; ทุกฺขสฺสนฺตกโร สตฺถา, จกฺขุมา ปรินิพฺพุโต’’ติ. ทุติยํ; Así, habiendo conocido por sí mismo, el Buda enseñó la verdad a los monjes; el Maestro, quien pone fin al sufrimiento y posee la visión, ha alcanzado el Parinibbána. (Segundo discurso). ๓. นคโรปมสุตฺตํ 3. Nagaropama Sutta (Discurso sobre el Símil de la Fortaleza) ๖๗. ‘‘ยโต [Pg.478] โข, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติมํ นครํ สตฺตหิ นครปริกฺขาเรหิ สุปริกฺขตํ โหติ, จตุนฺนญฺจ อาหารานํ นิกามลาภี โหติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติมํ นครํ อกรณียํ พาหิเรหิ ปจฺจตฺถิเกหิ ปจฺจามิตฺเตหิ. 67. Monjes, cuando una ciudad fronteriza de un rey está bien protegida por siete fortificaciones y obtiene a voluntad, sin dificultad y sin esfuerzo, cuatro tipos de suministros, se dice, monjes, que esa ciudad fronteriza del rey es inexpugnable para los enemigos y adversarios externos. ‘‘กตเมหิ สตฺตหิ นครปริกฺขาเรหิ สุปริกฺขตํ โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร เอสิกา โหติ คมฺภีรเนมา สุนิขาตา อจลา อสมฺปเวธี. อิมินา ปฐเมน นครปริกฺขาเรน สุปริกฺขตํ โหติ รญฺโญ ปจฺจนฺติมํ นครํ อพฺภนฺตรานํ คุตฺติยา พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. ¿Cuáles son las siete fortificaciones con las que está bien protegida? Aquí, monjes, en la ciudad fronteriza del rey hay un pilar con cimientos profundos, bien plantado, inmóvil e imperturbable. Con esta primera fortificación, la ciudad fronteriza del rey está bien protegida para la seguridad de los de adentro y para repeler a los de afuera. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร ปริขา โหติ คมฺภีรา เจว วิตฺถตา จ. อิมินา ทุติเยน นครปริกฺขาเรน สุปริกฺขตํ โหติ รญฺโญ ปจฺจนฺติมํ นครํ อพฺภนฺตรานํ คุตฺติยา พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. Además, monjes, en la ciudad fronteriza del rey hay un foso profundo y ancho. Con esta segunda fortificación, la ciudad fronteriza del rey está bien protegida para la seguridad de los de adentro y para repeler a los de afuera. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร อนุปริยายปโถ โหติ อุจฺโจ เจว วิตฺถโต จ. อิมินา ตติเยน นครปริกฺขาเรน สุปริกฺขตํ โหติ รญฺโญ ปจฺจนฺติมํ นครํ อพฺภนฺตรานํ คุตฺติยา พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. Además, monjes, en la ciudad fronteriza del rey hay un camino de ronda que es alto y ancho. Con esta tercera fortificación, la ciudad fronteriza del rey está bien protegida para la seguridad de los de adentro y para repeler a los de afuera. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร พหุํ อาวุธํ สนฺนิจิตํ โหติ สลากญฺเจว เชวนิกญฺจ. อิมินา จตุตฺเถน นครปริกฺขาเรน สุปริกฺขตํ โหติ รญฺโญ ปจฺจนฺติมํ นครํ อพฺภนฺตรานํ คุตฺติยา พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. Además, monjes, en la ciudad fronteriza del rey hay una gran cantidad de armas almacenadas, tanto proyectiles como otros tipos de armas. Con esta cuarta fortificación, la ciudad fronteriza del rey está bien protegida para la seguridad de los de adentro y para repeler a los de afuera. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร พหุพลกาโย ปฏิวสติ, เสยฺยถิทํ – หตฺถาโรหา อสฺสาโรหา รถิกา ธนุคฺคหา เจลกา จลกา ปิณฺฑทายกา อุคฺคา ราชปุตฺตา ปกฺขนฺทิโน มหานาคา สูรา จมฺมโยธิโน ทาสกปุตฺตา. อิมินา ปญฺจเมน นครปริกฺขาเรน สุปริกฺขตํ โหติ รญฺโญ ปจฺจนฺติมํ นครํ อพฺภนฺตรานํ คุตฺติยา พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. Además, monjes, en la ciudad fronteriza del rey reside un gran ejército, a saber: jinetes de elefantes, jinetes de caballos, conductores de carros, arqueros, portaestandartes, organizadores de tropas, proveedores de raciones, príncipes ilustres, guerreros de asalto, grandes guerreros como elefantes, héroes, combatientes con armadura de cuero y siervos leales. Con esta quinta fortificación, la ciudad fronteriza del rey está bien protegida para la seguridad de los de adentro y para repeler a los de afuera. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร โทวาริโก โหติ ปณฺฑิโต พฺยตฺโต เมธาวี อญฺญาตานํ นิวาเรตา ญาตานํ ปเวเสตา. อิมินา [Pg.479] ฉฏฺเฐน นครปริกฺขาเรน สุปริกฺขตํ โหติ รญฺโญ ปจฺจนฺติมํ นครํ อพฺภนฺตรานํ คุตฺติยา พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. Además, monjes, en la ciudad fronteriza del rey hay un guardián de la puerta que es sabio, experimentado e inteligente, que mantiene fuera a los desconocidos y permite entrar a los conocidos. Con esta sexta fortificación, la ciudad fronteriza del rey está bien protegida para la seguridad de los de adentro y para repeler a los de afuera. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร ปากาโร โหติ อุจฺโจ เจว วิตฺถโต จ วาสนเลปนสมฺปนฺโน จ. อิมินา สตฺตเมน นครปริกฺขาเรน สุปริกฺขตํ โหติ รญฺโญ ปจฺจนฺติมํ นครํ อพฺภนฺตรานํ คุตฺติยา พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. อิเมหิ สตฺตหิ นครปริกฺขาเรหิ สุปริกฺขตํ โหติ. Además, monjes, en la ciudad fronteriza del rey hay una muralla alta y ancha, recubierta de yeso. Con esta séptima fortificación, la ciudad fronteriza del rey está bien protegida para la seguridad de los de adentro y para repeler a los de afuera. Así es como está bien protegida por estas siete fortificaciones. ‘‘กตเมสํ จตุนฺนํ อาหารานํ นิกามลาภี โหติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี? อิธ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร พหุํ ติณกฏฺโฐทกํ สนฺนิจิตํ โหติ อพฺภนฺตรานํ รติยา อปริตสฺสาย ผาสุวิหาราย พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. ¿Cuáles son los cuatro tipos de suministros que obtiene a voluntad, sin dificultad y sin esfuerzo? Aquí, monjes, en la ciudad fronteriza del rey hay gran cantidad de hierba, leña y agua almacenadas para el deleite, la tranquilidad y el bienestar de los de adentro, y para repeler a los de afuera. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร พหุํ สาลิยวกํ สนฺนิจิตํ โหติ อพฺภนฺตรานํ รติยา อปริตสฺสาย ผาสุวิหาราย พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. Además, monjes, en la ciudad fronteriza del rey hay gran cantidad de arroz y cebada almacenados para el deleite, la tranquilidad y el bienestar de los de adentro, y para repeler a los de afuera. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร พหุํ ติลมุคฺคมาสาปรณฺณํ สนฺนิจิตํ โหติ อพฺภนฺตรานํ รติยา อปริตสฺสาย ผาสุวิหาราย พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. Además, monjes, en la ciudad fronteriza del rey hay gran cantidad de sésamo, judías mungo, frijoles y otros granos almacenados para el deleite, la tranquilidad y el bienestar de los de adentro, y para repeler a los de afuera. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร พหุํ เภสชฺชํ สนฺนิจิตํ โหติ, เสยฺยถิทํ – สปฺปิ นวนีตํ เตลํ มธุ ผาณิตํ โลณํ อพฺภนฺตรานํ รติยา อปริตสฺสาย ผาสุวิหาราย พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. อิเมสํ โข, ภิกฺขเว, จตุนฺนํ อาหารานํ นิกามลาภี โหติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี. Además, monjes, en la ciudad fronteriza de un rey hay gran cantidad de medicinas almacenadas, a saber: mantequilla clarificada, mantequilla fresca, aceite, miel, melaza y sal; para el deleite, para el alivio y para la vida confortable de quienes están dentro, y para repeler a quienes están fuera. De estos cuatro tipos de provisiones, monjes, el rey obtiene cuanto desea, sin dificultad y sin esfuerzo. ‘‘ยโต โข, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติมํ นครํ อิเมหิ สตฺตหิ นครปริกฺขาเรหิ สุปริกฺขตํ โหติ, อิเมสญฺจ จตุนฺนํ อาหารานํ นิกามลาภี โหติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติมํ นครํ อกรณียํ พาหิเรหิ ปจฺจตฺถิเกหิ ปจฺจามิตฺเตหิ. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ยโต อริยสาวโก สตฺตหิ สทฺธมฺเมหิ สมนฺนาคโต โหติ, จตุนฺนญฺจ ฌานานํ อาภิเจตสิกานํ ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารานํ นิกามลาภี โหติ [Pg.480] อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี. อยํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อกรณีโย มารสฺส อกรณีโย ปาปิมโต. กตเมหิ สตฺตหิ สทฺธมฺเมหิ สมนฺนาคโต โหติ? Monjes, cuando la ciudad fronteriza de un rey está bien provista de estos siete elementos de fortificación y obtiene cuanto desea de estos cuatro tipos de provisiones, sin dificultad y sin esfuerzo, se dice que esa ciudad fronteriza es inexpugnable para los enemigos y adversarios externos. Del mismo modo, monjes, cuando el noble discípulo posee las siete nobles cualidades y obtiene cuanto desea de los cuatro jhanas —que pertenecen a la mente superior y proporcionan una morada feliz en esta misma vida—, sin dificultad y sin esfuerzo, entonces se dice que este noble discípulo es inexpugnable para Mara, el Malvado. ¿De qué siete nobles cualidades está dotado? ‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร เอสิกา โหติ คมฺภีรเนมา สุนิขาตา อจลา อสมฺปเวธี อพฺภนฺตรานํ คุตฺติยา พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, อริยสาวโก สทฺโธ โหติ, สทฺทหติ ตถาคตสฺส โพธึ ‘อิติปิ โส…เป… พุทฺโธ ภควา’ติ. สทฺเธสิโก, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อกุสลํ ปชหติ, กุสลํ ภาเวติ; สาวชฺชํ ปชหติ, อนวชฺชํ ภาเวติ; สุทฺธํ อตฺตานํ ปริหรติ. อิมินา ปฐเมน สทฺธมฺเมน สมนฺนาคโต โหติ. Así como en la ciudad fronteriza de un rey, monjes, hay un pilar con cimientos profundos, bien plantado, inamovible y firme, para la protección de quienes están dentro y para repeler a quienes están fuera; del mismo modo, monjes, el noble discípulo tiene fe, tiene fe en el despertar del Tathagata: 'Por esta razón, el Bendito es... [etc.]... el Despierto, el Bendito'. Con la fe como su pilar, monjes, el noble discípulo abandona lo que es perjudicial y cultiva lo que es beneficioso; abandona lo censurable y cultiva lo que no tiene tacha; se mantiene a sí mismo en pureza. Posee esta primera noble cualidad. ‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร ปริกฺขา โหติ คมฺภีรา เจว วิตฺถตา จ อพฺภนฺตรานํ คุตฺติยา พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, อริยสาวโก หิรีมา โหติ, หิรียติ กายทุจฺจริเตน วจีทุจฺจริเตน มโนทุจฺจริเตน, หิรียติ ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ สมาปตฺติยา. หิรีปริกฺโข โข, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อกุสลํ ปชหติ, กุสลํ ภาเวติ; สาวชฺชํ ปชหติ, อนวชฺชํ ภาเวติ; สุทฺธํ อตฺตานํ ปริหรติ. อิมินา ทุติเยน สทฺธมฺเมน สมนฺนาคโต โหติ. Así como en la ciudad fronteriza de un rey, monjes, hay un foso que es profundo y ancho, para la protección de quienes están dentro y para repeler a quienes están fuera; del mismo modo, monjes, el noble discípulo tiene vergüenza moral, siente vergüenza de la mala conducta corporal, verbal y mental; siente vergüenza de entregarse a estados perjudiciales y malvados. Con la vergüenza moral como su foso, monjes, el noble discípulo abandona lo que es perjudicial y cultiva lo que es beneficioso; abandona lo censurable y cultiva lo que no tiene tacha; se mantiene a sí mismo en pureza. Posee esta segunda noble cualidad. ‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร อนุปริยายปโถ โหติ อุจฺโจ เจว วิตฺถโต จ อพฺภนฺตรานํ คุตฺติยา พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, อริยสาวโก โอตฺตปฺปี โหติ, โอตฺตปฺปติ กายทุจฺจริเตน วจีทุจฺจริเตน มโนทุจฺจริเตน, โอตฺตปฺปติ ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ สมาปตฺติยา. โอตฺตปฺปปริยายปโถ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อกุสลํ ปชหติ, กุสลํ ภาเวติ; สาวชฺชํ ปชหติ, อนวชฺชํ ภาเวติ; สุทฺธํ อตฺตานํ ปริหรติ. อิมินา ตติเยน สทฺธมฺเมน สมนฺนาคโต โหติ. Así como en la ciudad fronteriza de un rey, monjes, hay un camino de ronda que es alto y ancho, para la protección de quienes están dentro y para repeler a quienes están fuera; del mismo modo, monjes, el noble discípulo tiene temor moral, siente temor de la mala conducta corporal, verbal y mental; siente temor de entregarse a estados perjudiciales y malvados. Con el temor moral como su camino de ronda, monjes, el noble discípulo abandona lo que es perjudicial y cultiva lo que es beneficioso; abandona lo censurable y cultiva lo que no tiene tacha; se mantiene a sí mismo en pureza. Posee esta tercera noble cualidad. ‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร พหุํ อาวุธํ สนฺนิจิตํ โหติ สลากญฺเจว เชวนิกญฺจ อพฺภนฺตรานํ คุตฺติยา พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, อริยสาวโก พหุสฺสุโต โหติ…เป… ทิฏฺฐิยา สุปฺปฏิวิทฺธา. สุตาวุโธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อกุสลํ [Pg.481] ปชหติ, กุสลํ ภาเวติ; สาวชฺชํ ปชหติ, อนวชฺชํ ภาเวติ; สุทฺธํ อตฺตานํ ปริหรติ. อิมินา จตุตฺเถน สทฺธมฺเมน สมนฺนาคโต โหติ. Así como en la ciudad fronteriza de un rey, monjes, hay muchas armas almacenadas, tanto proyectiles como armas de mano, para la protección de quienes están dentro y para repeler a quienes están fuera; del mismo modo, monjes, el noble discípulo es muy instruido... [etc.]... y posee una visión bien penetrada. Con el conocimiento como sus armas, monjes, el noble discípulo abandona lo que es perjudicial y cultiva lo que es beneficioso; abandona lo censurable y cultiva lo que no tiene tacha; se mantiene a sí mismo en pureza. Posee esta cuarta noble cualidad. ‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร พหุพลกาโย ปฏิวสติ, เสยฺยถิทํ – หตฺถาโรหา อสฺสาโรหา รถิกา ธนุคฺคหา เจลกา จลกา ปิณฺฑทายกา อุคฺคา ราชปุตฺตา ปกฺขนฺทิโน มหานาคา สูรา จมฺมโยธิโน ทาสกปุตฺตา อพฺภนฺตรานํ คุตฺติยา พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อารทฺธวีริโย วิหรติ อกุสลานํ ธมฺมานํ ปหานาย, กุสลานํ ธมฺมานํ อุปสมฺปทาย, ถามวา ทฬฺหปรกฺกโม อนิกฺขิตฺตธุโร กุสเลสุ ธมฺเมสุ. วีริยพลกาโย, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อกุสลํ ปชหติ, กุสลํ ภาเวติ; สาวชฺชํ ปชหติ, อนวชฺชํ ภาเวติ; สุทฺธํ อตฺตานํ ปริหรติ. อิมินา ปญฺจเมน สทฺธมฺเมน สมนฺนาคโต โหติ. Así como en la ciudad fronteriza de un rey, monjes, reside un gran ejército, a saber: jinetes de elefantes, jinetes de caballos, conductores de carros, arqueros, portaestandartes, organizadores de tropas, guerreros intrépidos, nobles príncipes ilustres, asaltantes, grandes guerreros similares a elefantes, valientes, soldados con escudos de cuero y siervos leales, para la protección de quienes están dentro y para repeler a quienes están fuera; del mismo modo, monjes, el noble discípulo vive con su energía aplicada al abandono de los estados perjudiciales y al logro de los estados beneficiosos; es vigoroso, firme en su esfuerzo y no elude su responsabilidad con respecto a los estados beneficiosos. Con la energía como su ejército, monjes, el noble discípulo abandona lo que es perjudicial y cultiva lo que es beneficioso; abandona lo censurable y cultiva lo que no tiene tacha; se mantiene a sí mismo en pureza. Posee esta quinta noble cualidad. ‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร โทวาริโก โหติ ปณฺฑิโต พฺยตฺโต เมธาวี อญฺญาตานํ นิวาเรตา ญาตานํ ปเวเสตา อพฺภนฺตรานํ คุตฺติยา พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, อริยสาวโก สติมา โหติ ปรเมน สติเนปกฺเกน สมนฺนาคโต จิรกตมฺปิ จิรภาสิตมฺปิ สริตา อนุสฺสริตา. สติโทวาริโก, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อกุสลํ ปชหติ, กุสลํ ภาเวติ; สาวชฺชํ ปชหติ, อนวชฺชํ ภาเวติ; สุทฺธํ อตฺตานํ ปริหรติ. อิมินา ฉฏฺเฐน สทฺธมฺเมน สมนฺนาคโต โหติ. Así como en la ciudad fronteriza de un rey, monjes, hay un portero sabio, experto e inteligente, que impide la entrada a los desconocidos y permite entrar a los conocidos, para la protección de quienes están dentro y para repeler a quienes están fuera; del mismo modo, monjes, el noble discípulo posee atención, está dotado de una atención y una circunspección supremas; recuerda y rememora lo que se hizo y se dijo hace mucho tiempo. Con la atención como su portero, monjes, el noble discípulo abandona lo que es perjudicial y cultiva lo que es beneficioso; abandona lo censurable y cultiva lo que no tiene tacha; se mantiene a sí mismo en pureza. Posee esta sexta noble cualidad. ‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร ปากาโร โหติ อุจฺโจ เจว วิตฺถโต จ วาสนเลปนสมฺปนฺโน จ อพฺภนฺตรานํ คุตฺติยา พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, อริยสาวโก ปญฺญวา โหติ อุทยตฺถคามินิยา ปญฺญาย สมนฺนาคโต อริยาย นิพฺเพธิกาย สมฺมา ทุกฺขกฺขยคามินิยา. ปญฺญาวาสนเลปนสมฺปนฺโน, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อกุสลํ ปชหติ, กุสลํ ภาเวติ; สาวชฺชํ ปชหติ, อนวชฺชํ ภาเวติ; สุทฺธํ อตฺตานํ ปริหรติ. อิมินา สตฺตเมน สทฺธมฺเมน สมนฺนาคโต โหติ. อิเมหิ สตฺตหิ สทฺธมฺเมหิ สมนฺนาคโต โหติ. Así como en la ciudad fronteriza de un rey, monjes, hay una muralla alta, ancha y bien revestida de yeso, para la protección de quienes están dentro y para repeler a quienes están fuera; del mismo modo, monjes, el noble discípulo posee sabiduría, posee la sabiduría que percibe el surgimiento y la desaparición, que es noble y penetrante, y que conduce correctamente al fin del sufrimiento. Con la sabiduría como su revestimiento de yeso, monjes, el noble discípulo abandona lo que es perjudicial y cultiva lo que es beneficioso; abandona lo censurable y cultiva lo que no tiene tacha; se mantiene a sí mismo en pureza. Posee esta séptima noble cualidad. Está dotado de estas siete nobles cualidades. ‘‘กตเมสํ [Pg.482] จตุนฺนํ ฌานานํ อาภิเจตสิกานํ ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารานํ นิกามลาภี โหติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี? เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร พหุํ ติณกฏฺโฐทกํ สนฺนิจิตํ โหติ อพฺภนฺตรานํ รติยา อปริตสฺสาย ผาสุวิหาราย พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, อริยสาวโก วิวิจฺเจว กาเมหิ…เป… ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ อตฺตโน รติยา อปริตสฺสาย ผาสุวิหาราย โอกฺกมนาย นิพฺพานสฺส. ¿Cuáles son las cuatro jhanas, estados de la mente superior que proporcionan una morada feliz en esta vida presente, que se obtienen a voluntad, sin dificultad y sin esfuerzo? Así como, monjes, en una ciudad fronteriza del rey hay una gran provisión de hierba, leña y agua almacenada para el deleite, la seguridad y la vida cómoda de sus habitantes, y para repeler a los enemigos externos; de la misma manera, monjes, el noble discípulo, ciertamente alejado de los placeres sensuales y de los estados perjudiciales, entra y permanece en la primera jhana, para su propio deleite, seguridad, vida cómoda y para encaminarse hacia el Nibbana. ‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร พหุํ สาลิยวกํ สนฺนิจิตํ โหติ อพฺภนฺตรานํ รติยา อปริตสฺสาย ผาสุวิหาราย พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, อริยสาวโก วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา…เป… ทุติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ อตฺตโน รติยา อปริตสฺสาย ผาสุวิหาราย โอกฺกมนาย นิพฺพานสฺส. Así como, monjes, en una ciudad fronteriza del rey hay una gran provisión de arroz y cebada almacenada para el deleite, la seguridad y la vida cómoda de sus habitantes, y para repeler a los enemigos externos; de la misma manera, monjes, el noble discípulo, con la pacificación de la aplicación y el sostenimiento del pensamiento... entra y permanece en la segunda jhana, para su propio deleite, seguridad, vida cómoda y para encaminarse hacia el Nibbana. ‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร พหุํ ติลมุคฺคมาสาปรณฺณํ สนฺนิจิตํ โหติ อพฺภนฺตรานํ รติยา อปริตสฺสาย ผาสุวิหาราย พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, อริยสาวโก ปีติยา จ วิราคา…เป… ตติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ อตฺตโน รติยา อปริตสฺสาย ผาสุวิหาราย โอกฺกมนาย นิพฺพานสฺส. Así como, monjes, en una ciudad fronteriza del rey hay una gran provisión de sésamo, frijol mungo y judías almacenada para el deleite, la seguridad y la vida cómoda de sus habitantes, y para repeler a los enemigos externos; de la misma manera, monjes, el noble discípulo, con el desvanecimiento del arrebato... entra y permanece en la tercera jhana, para su propio deleite, seguridad, vida cómoda y para encaminarse hacia el Nibbana. ‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ปจฺจนฺติเม นคเร พหุํ เภสชฺชํ สนฺนิจิตํ โหติ, เสยฺยถิทํ – สปฺปิ นวนีตํ เตลํ มธุ ผาณิตํ โลณํ อพฺภนฺตรานํ รติยา อปริตสฺสาย ผาสุวิหาราย พาหิรานํ ปฏิฆาตาย. เอวเมวํ โข ภิกฺขเว, อริยสาวโก สุขสฺส จ ปหานา ทุกฺขสฺส จ ปหานา ปุพฺเพว โสมนสฺสโทมนสฺสานํ อตฺถงฺคมา อทุกฺขมสุขํ อุเปกฺขาสติปาริสุทฺธึ จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ อตฺตโน รติยา อปริตสฺสาย ผาสุวิหาราย โอกฺกมนาย นิพฺพานสฺส. อิเมสํ จตุนฺนํ ฌานานํ อาภิเจตสิกานํ ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารานํ นิกามลาภี โหติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี. Así como, monjes, en una ciudad fronteriza del rey hay una gran provisión de medicinas almacenada, a saber: mantequilla clarificada, mantequilla fresca, aceite, miel, melaza y sal, para el deleite, la seguridad y la vida cómoda de sus habitantes, y para repeler a los enemigos externos; de la misma manera, monjes, el noble discípulo, con el abandono del placer y el abandono del dolor, y con la previa desaparición de la alegría y el pesar, entra y permanece en la cuarta jhana, que es ni-dolorosa-ni-placentera y posee la pureza del recuerdo gracias a la ecuanimidad, para su propio deleite, seguridad, vida cómoda y para encaminarse hacia el Nibbana. Él obtiene estas cuatro jhanas, estados de la mente superior que proporcionan una morada feliz en esta vida presente, a voluntad, sin dificultad y sin esfuerzo. ‘‘ยโต โข, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อิเมหิ สตฺตหิ สทฺธมฺเมหิ สมนฺนาคโต โหติ, อิเมสญฺจ จตุนฺนํ ฌานานํ อาภิเจตสิกานํ ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารานํ นิกามลาภี โหติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี. อยํ [Pg.483] วุจฺจติ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อกรณีโย มารสฺส อกรณีโย ปาปิมโต’’ติ. ตติยํ. Monjes, cuando un noble discípulo está dotado de estos siete buenos estados y obtiene a voluntad, sin dificultad y sin esfuerzo estas cuatro jhanas, estados de la mente superior que proporcionan una morada feliz en esta vida presente, entonces, monjes, de tal noble discípulo se dice que Mara no puede actuar a su antojo con él, que el Malvado no puede hacer lo que quiera con él. (Tercero). ๔. ธมฺมญฺญูสุตฺตํ 4. Discurso sobre el que conoce el Dhamma ๖๘. ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ อาหุเนยฺโย โหติ …เป… อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส. กตเมหิ สตฺตหิ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ธมฺมญฺญู จ โหติ อตฺถญฺญู จ อตฺตญฺญู จ มตฺตญฺญู จ กาลญฺญู จ ปริสญฺญู จ ปุคฺคลปโรปรญฺญู จ. 68. Monjes, el monje que posee siete cualidades es digno de ofrendas, digno de hospitalidad, digno de regalos, digno de ser saludado con las manos juntas, un campo de méritos insuperable para el mundo. ¿Cuáles son las siete? Aquí, monjes, un monje conoce el Dhamma, conoce el significado, se conoce a sí mismo, conoce la moderación, conoce el tiempo apropiado, conoce la asamblea y conoce la diferencia entre las personas. ‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ธมฺมญฺญู โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ธมฺมํ ชานาติ – สุตฺตํ เคยฺยํ เวยฺยากรณํ คาถํ อุทานํ อิติวุตฺตกํ ชาตกํ อพฺภุตธมฺมํ เวทลฺลํ. โน เจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ธมฺมํ ชาเนยฺย – สุตฺตํ เคยฺยํ…เป… อพฺภุตธมฺมํ เวทลฺลํ, นยิธ ‘ธมฺมญฺญู’ติ วุจฺเจยฺย. ยสฺมา จ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ธมฺมํ ชานาติ – สุตฺตํ เคยฺยํ…เป… อพฺภุตธมฺมํ เวทลฺลํ, ตสฺมา ‘ธมฺมญฺญู’ติ วุจฺจติ. อิติ ธมฺมญฺญู. ¿Y cómo, monjes, un monje conoce el Dhamma? Aquí, monjes, un monje conoce el Dhamma: los Suttas, Geyyas, Veyyākaraṇas, Gāthās, Udānas, Itivuttakas, Jātakas, Abbhutadhammas y Vedallas. Si, monjes, un monje no conociera el Dhamma —los Suttas, Geyyas... Abbhutadhammas y Vedallas— no se le llamaría en este mundo 'conocedor del Dhamma'. Pero porque el monje conoce el Dhamma, por eso se le llama 'conocedor del Dhamma'. Así es el conocedor del Dhamma. ‘‘อตฺถญฺญู จ กถํ โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ตสฺส ตสฺเสว ภาสิตสฺส อตฺถํ ชานาติ – ‘อยํ อิมสฺส ภาสิตสฺส อตฺโถ, อยํ อิมสฺส ภาสิตสฺส อตฺโถ’ติ. โน เจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ตสฺส ตสฺเสว ภาสิตสฺส อตฺถํ ชาเนยฺย – ‘อยํ อิมสฺส ภาสิตสฺส อตฺโถ, อยํ อิมสฺส ภาสิตสฺส อตฺโถ’ติ, นยิธ ‘อตฺถญฺญู’ติ วุจฺเจยฺย. ยสฺมา จ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ตสฺส ตสฺเสว ภาสิตสฺส อตฺถํ ชานาติ – ‘อยํ อิมสฺส ภาสิตสฺส อตฺโถ, อยํ อิมสฺส ภาสิตสฺส อตฺโถ’ติ, ตสฺมา ‘อตฺถญฺญู’ติ วุจฺจติ. อิติ ธมฺมญฺญู, อตฺถญฺญู. ¿Y cómo es alguien que conoce el significado? Aquí, monjes, un monje conoce el significado de tal o cual declaración: 'este es el significado de esta declaración, este es el significado de esta otra'. Si, monjes, un monje no conociera el significado de tal o cual declaración, no se le llamaría en este mundo 'conocedor del significado'. Pero porque el monje conoce el significado de cada declaración, por eso se le llama 'conocedor del significado'. Así es el conocedor del Dhamma y del significado. ‘‘อตฺตญฺญู จ กถํ โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อตฺตานํ ชานาติ – ‘เอตฺตโกมฺหิ สทฺธาย สีเลน สุเตน จาเคน ปญฺญาย ปฏิภาเนนา’ติ. โน เจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อตฺตานํ ชาเนยฺย – ‘เอตฺตโกมฺหิ สทฺธาย สีเลน สุเตน จาเคน ปญฺญาย ปฏิภาเนนา’ติ, นยิธ ‘อตฺตญฺญู’ติ วุจฺเจยฺย. ยสฺมา จ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อตฺตานํ ชานาติ – ‘เอตฺตโกมฺหิ สทฺธาย สีเลน สุเตน จาเคน ปญฺญาย ปฏิภาเนนา’ติ, ตสฺมา ‘อตฺตญฺญู’ติ วุจฺจติ. อิติ ธมฺมญฺญู, อตฺถญฺญู, อตฺตญฺญู. ¿Y cómo es alguien que se conoce a sí mismo? Aquí, monjes, un monje se conoce a sí mismo: 'hasta tal punto llega mi fe, mi virtud, mi conocimiento, mi generosidad, mi sabiduría y mi agudeza intelectual'. Si, monjes, un monje no se conociera a sí mismo de esta manera, no se le llamaría 'conocedor de sí mismo'. Pero porque el monje se conoce a sí mismo, por eso se le llama 'conocedor de sí mismo'. Así es el conocedor del Dhamma, del significado y de sí mismo. ‘‘มตฺตญฺญู [Pg.484] จ กถํ โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ มตฺตํ ชานาติ จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปฺปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารานํ ปฏิคฺคหณาย. โน เจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ มตฺตํ ชาเนยฺย จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปฺปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารานํ ปฏิคฺคหณาย, นยิธ ‘มตฺตญฺญู’ติ วุจฺเจยฺย. ยสฺมา จ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ มตฺตํ ชานาติ จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปฺปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารานํ ปฏิคฺคหณาย, ตสฺมา ‘มตฺตญฺญู’ติ วุจฺจติ. อิติ ธมฺมญฺญู, อตฺถญฺญู, อตฺตญฺญู, มตฺตญฺญู. ¿Y cómo es alguien que conoce la moderación? Aquí, monjes, un monje conoce la moderación al recibir túnicas, comida de limosna, alojamiento y medicinas como requisitos para la enfermedad. Si, monjes, un monje no conociera la moderación al recibir túnicas, comida, alojamiento y medicinas, no se le llamaría 'conocedor de la moderación'. Pero porque el monje conoce la moderación al recibir estos requisitos, por eso se le llama 'conocedor de la moderación'. Así es el conocedor del Dhamma, del significado, de sí mismo y de la moderación. ‘‘กาลญฺญู จ กถํ โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ, กาลํ ชานาติ – ‘อยํ กาโล อุทฺเทสสฺส, อยํ กาโล ปริปุจฺฉาย, อยํ กาโล โยคสฺส, อยํ กาโล ปฏิสลฺลานสฺสา’ติ. โน เจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ กาลํ ชาเนยฺย – ‘อยํ กาโล อุทฺเทสสฺส, อยํ กาโล ปริปุจฺฉาย, อยํ กาโล โยคสฺส, อยํ กาโล ปฏิสลฺลานสฺสา’ติ, นยิธ ‘กาลญฺญู’ติ วุจฺเจยฺย. ยสฺมา จ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ กาลํ ชานาติ – ‘อยํ กาโล อุทฺเทสสฺส, อยํ กาโล ปริปุจฺฉาย, อยํ กาโล โยคสฺส, อยํ กาโล ปฏิสลฺลานสฺสา’ติ, ตสฺมา ‘กาลญฺญู’ติ วุจฺจติ. อิติ ธมฺมญฺญู, อตฺถญฺญู, อตฺตญฺญู, มตฺตญฺญู, กาลญฺญู. «¿Y cómo un monje es conocedor del tiempo oportuno (kālaññū)? Aquí, monjes, un monje conoce el momento adecuado: ‘Este es el momento para la recitación de los textos (uddesa), este es el momento para la indagación sobre el significado (paripucchā), este es el momento para la práctica de la meditación (yoga), este es el momento para el retiro solitario (paṭisallāna)’. Monjes, si un monje no conociera el tiempo oportuno —‘este es el momento para la recitación... este es el momento para el retiro solitario’—, no se diría en esta Enseñanza que es ‘conocedor del tiempo oportuno’. Pero debido a que el monje conoce el tiempo —‘este es el momento para la recitación, este es el momento para la indagación, este es el momento para la práctica, este es el momento para el retiro’—, por lo tanto se le llama ‘conocedor del tiempo oportuno’. Así, el monje es conocedor de la Enseñanza (dhammaññū), del significado (atthaññū), de sí mismo (attaññū), de la moderación (mattaññū) y del tiempo oportuno (kālaññū).» ‘‘ปริสญฺญู จ กถํ โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ปริสํ ชานาติ – ‘อยํ ขตฺติยปริสา, อยํ พฺราหฺมณปริสา, อยํ คหปติปริสา, อยํ สมณปริสา. ตตฺถ เอวํ อุปสงฺกมิตพฺพํ, เอวํ ฐาตพฺพํ, เอวํ กตฺตพฺพํ, เอวํ นิสีทิตพฺพํ, เอวํ ภาสิตพฺพํ, เอวํ ตุณฺหี ภวิตพฺพ’นฺติ. โน เจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ปริสํ ชาเนยฺย – ‘อยํ ขตฺติยปริสา…เป… เอวํ ตุณฺหี ภวิตพฺพ’นฺติ, นยิธ ‘ปริสญฺญู’ติ วุจฺเจยฺย. ยสฺมา จ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ปริสํ ชานาติ – ‘อยํ ขตฺติยปริสา, อยํ พฺราหฺมณปริสา, อยํ คหปติปริสา, อยํ สมณปริสา. ตตฺถ เอวํ อุปสงฺกมิตพฺพํ, เอวํ ฐาตพฺพํ, เอวํ กตฺตพฺพํ, เอวํ นิสีทิตพฺพํ, เอวํ ภาสิตพฺพํ, เอวํ ตุณฺหี ภวิตพฺพ’นฺติ, ตสฺมา ‘ปริสญฺญู’ติ วุจฺจติ. อิติ ธมฺมญฺญู, อตฺถญฺญู, อตฺตญฺญู, มตฺตญฺญู, กาลญฺญู, ปริสญฺญู. «¿Y cómo un monje es conocedor de la asamblea (parisaññū)? Aquí, monjes, un monje conoce la asamblea: ‘Esta es una asamblea de nobles (khattiyaparisā), esta es una asamblea de brahmanes, esta es una asamblea de dueños de casa, esta es una asamblea de ascetas. En ella, así es como uno debe acercarse, así es como debe permanecer, así es como debe actuar, así es como debe sentarse, así es como debe hablar, así es como debe guardar silencio’. Monjes, si un monje no conociera la asamblea... no se diría de él que es ‘conocedor de la asamblea’. Pero debido a que el monje conoce la asamblea... por lo tanto se le llama ‘conocedor de la asamblea’. Así, el monje es conocedor de la Enseñanza, del significado, de sí mismo, de la moderación, del tiempo y de la asamblea.» ‘‘ปุคฺคลปโรปรญฺญู จ กถํ โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน ทฺวเยน ปุคฺคลา วิทิตา โหนฺติ. ทฺเว ปุคฺคลา – เอโก อริยานํ ทสฺสนกาโม, เอโก อริยานํ น ทสฺสนกาโม. ยฺวายํ ปุคฺคโล อริยานํ น ทสฺสนกาโม[Pg.485], เอวํ โส เตนงฺเคน คารยฺโห. ยฺวายํ ปุคฺคโล อริยานํ ทสฺสนกาโม, เอวํ โส เตนงฺเคน ปาสํโส. «¿Y cómo un monje es conocedor de la jerarquía de las personas (puggalaparoparaññū)? Aquí, monjes, un monje conoce a las personas a través de dos tipos de categorías. Hay dos tipos de personas: una desea ver a los nobles, la otra no desea ver a los nobles. Aquella persona que no desea ver a los nobles es censurable por ese motivo. Aquella persona que desea ver a los nobles es loable por ese motivo.» ‘‘ทฺเว ปุคฺคลา อริยานํ ทสฺสนกามา – เอโก สทฺธมฺมํ โสตุกาโม, เอโก สทฺธมฺมํ น โสตุกาโม. ยฺวายํ ปุคฺคโล สทฺธมฺมํ น โสตุกาโม, เอวํ โส เตนงฺเคน คารยฺโห. ยฺวายํ ปุคฺคโล สทฺธมฺมํ โสตุกาโม, เอวํ โส เตนงฺเคน ปาสํโส. «Entre dos personas que desean ver a los nobles: una desea escuchar la Verdadera Enseñanza (saddhamma), la otra no desea escuchar la Verdadera Enseñanza. Aquella persona que no desea escuchar la Verdadera Enseñanza es censurable por ese motivo. Aquella persona que desea escuchar la Verdadera Enseñanza es loable por ese motivo.» ‘‘ทฺเว ปุคฺคลา สทฺธมฺมํ โสตุกามา – เอโก โอหิตโสโต ธมฺมํ สุณาติ, เอโก อโนหิตโสโต ธมฺมํ สุณาติ. ยฺวายํ ปุคฺคโล อโนหิตโสโต ธมฺมํ สุณาติ, เอวํ โส เตนงฺเคน คารยฺโห. ยฺวายํ ปุคฺคโล โอหิตโสโต ธมฺมํ สุณาติ, เอวํ โส เตนงฺเคน ปาสํโส. «Entre dos personas que desean escuchar la Verdadera Enseñanza: una escucha la Enseñanza con atención (ohitasoto), la otra escucha la Enseñanza sin atención. Aquella persona que escucha la Enseñanza sin atención es censurable por ese motivo. Aquella persona que escucha la Enseñanza con atención es loable por ese motivo.» ‘‘ทฺเว ปุคฺคลา โอหิตโสตา ธมฺมํ สุณนฺติ – เอโก สุตฺวา ธมฺมํ ธาเรติ, เอโก สุตฺวา ธมฺมํ น ธาเรติ. ยฺวายํ ปุคฺคโล สุตฺวา น ธมฺมํ ธาเรติ, เอวํ โส เตนงฺเคน คารยฺโห. ยฺวายํ ปุคฺคโล สุตฺวา ธมฺมํ ธาเรติ, เอวํ โส เตนงฺเคน ปาสํโส. «Entre dos personas que escuchan la Enseñanza con atención: una, habiéndola escuchado, retiene la Enseñanza en su memoria (dhāreti); la otra, habiéndola escuchado, no la retiene. Aquella persona que, habiéndola escuchado, no retiene la Enseñanza es censurable por ese motivo. Aquella persona que, habiéndola escuchado, retiene la Enseñanza es loable por ese motivo.» ‘‘ทฺเว ปุคฺคลา สุตฺวา ธมฺมํ ธาเรนฺติ – เอโก ธาตานํ ธมฺมานํ อตฺถํ อุปปริกฺขติ, เอโก ธาตานํ ธมฺมานํ อตฺถํ น อุปปริกฺขติ. ยฺวายํ ปุคฺคโล ธาตานํ ธมฺมานํ อตฺถํ น อุปปริกฺขติ, เอวํ โส เตนงฺเคน คารยฺโห. ยฺวายํ ปุคฺคโล ธาตานํ ธมฺมานํ อตฺถํ อุปปริกฺขติ, เอวํ โส เตนงฺเคน ปาสํโส. «Entre dos personas que retienen la Enseñanza en su memoria: una examina el significado de las enseñanzas retenidas (upaparikkhati), la otra no examina su significado. Aquella persona que no examina el significado de las enseñanzas retenidas es censurable por ese motivo. Aquella persona que examina el significado de las enseñanzas retenidas es loable por ese motivo.» ‘‘ทฺเว ปุคฺคลา ธาตานํ ธมฺมานํ อตฺถํ อุปปริกฺขนฺติ – เอโก อตฺถมญฺญาย ธมฺมมญฺญาย ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน, เอโก อตฺถมญฺญาย ธมฺมมญฺญาย น ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน. ยฺวายํ ปุคฺคโล อตฺถมญฺญาย ธมฺมมญฺญาย น ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน, เอวํ โส เตนงฺเคน คารยฺโห. ยฺวายํ ปุคฺคโล อตฺถมญฺญาย ธมฺมมญฺญาย ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน, เอวํ โส เตนงฺเคน ปาสํโส. «Entre dos personas que examinan el significado de las enseñanzas retenidas: una, habiendo comprendido el significado y habiendo comprendido la Enseñanza, practica de acuerdo con la Enseñanza (dhammānudhammappaṭipanno); la otra, habiendo comprendido el significado y habiendo comprendido la Enseñanza, no practica de acuerdo con la Enseñanza. Aquella persona que no practica de acuerdo con la Enseñanza es censurable por ese motivo. Aquella persona que practica de acuerdo con la Enseñanza es loable por ese motivo.» ‘‘ทฺเว ปุคฺคลา อตฺถมญฺญาย ธมฺมมญฺญาย ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺนา – เอโก อตฺตหิตาย ปฏิปนฺโน โน ปรหิตาย, เอโก อตฺตหิตาย จ ปฏิปนฺโน [Pg.486] ปรหิตาย จ. ยฺวายํ ปุคฺคโล อตฺตหิตาย ปฏิปนฺโน โน ปรหิตาย, เอวํ โส เตนงฺเคน คารยฺโห. ยฺวายํ ปุคฺคโล อตฺถหิตาย จ ปฏิปนฺโน ปรหิตาย จ, เอวํ โส เตนงฺเคน ปาสํโส. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน ทฺวเยน ปุคฺคลา วิทิตา โหนฺติ. เอวํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ปุคฺคลปโรปรญฺญู โหติ. ‘‘อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ อาหุเนยฺโย โหติ ปาหุเนยฺโย…เป… อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺสา’’ติ. จตุตฺถํ. «Entre dos personas que practican de acuerdo con la Enseñanza: una practica para su propio beneficio pero no para el beneficio de los demás; la otra practica tanto para su propio beneficio como para el beneficio de los demás. Aquella persona que practica para su propio beneficio pero no para el de los demás es censurable por ese motivo. Aquella persona que practica tanto para su propio beneficio como para el de los demás es loable por ese motivo. De esta manera, monjes, un monje conoce a las personas por pares. De esta manera, el monje es conocedor de la jerarquía de las personas. Monjes, el monje que posee estas siete cualidades es digno de ofrendas, digno de hospitalidad... un campo de mérito insuperable para el mundo». Esto es lo que dijo el Bienaventurado. Aquí termina el cuarto discurso. ๕. ปาริจฺฉตฺตกสุตฺตํ 5. Pāricchattakasutta: Discurso sobre el Árbol del Coral. ๖๙. ‘‘ยสฺมึ, ภิกฺขเว, สมเย เทวานํ ตาวตึสานํ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร ปณฺฑุปลาโส โหติ, อตฺตมนา, ภิกฺขเว, เทวา ตาวตึสา ตสฺมึ สมเย โหนฺติ – ‘ปณฺฑุปลาโส ทานิ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร นจิรสฺเสว ทานิ ปนฺนปลาโส ภวิสฺสตี’’’ติ. 69. «Monjes, cuando las hojas del árbol koviḷāro pāricchattaka de los dioses de los Treinta y Tres se vuelven amarillentas (paṇḍupalāso), en ese momento los dioses de los Treinta y Tres se regocijan pensando: ‘Ahora las hojas del árbol koviḷāro pāricchattaka se han vuelto amarillentas; pronto sus hojas caerán’.» ‘‘ยสฺมึ, ภิกฺขเว, สมเย เทวานํ ตาวตึสานํ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร ปนฺนปลาโส โหติ, อตฺตมนา, ภิกฺขเว, เทวา ตาวตึสา ตสฺมึ สมเย โหนฺติ – ‘ปนฺนปลาโส ทานิ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร นจิรสฺเสว ทานิ ชาลกชาโต ภวิสฺสตี’’’ติ. «Monjes, cuando las hojas del árbol koviḷāro pāricchattaka de los dioses de los Treinta y Tres caen (pannapalāso), en ese momento los dioses de los Treinta y Tres se regocijan pensando: ‘Ahora las hojas del árbol koviḷāro pāricchattaka han caído; pronto aparecerán los primeros brotes (jālakajāto)’.» ‘‘ยสฺมึ, ภิกฺขเว, สมเย เทวานํ ตาวตึสานํ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร ชาลกชาโต โหติ, อตฺตมนา, ภิกฺขเว, เทวา ตาวตึสา ตสฺมึ สมเย โหนฺติ – ‘ชาลกชาโต ทานิ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร นจิรสฺเสว ทานิ ขารกชาโต ภวิสฺสตี’’’ติ. «Monjes, cuando en el árbol koviḷāro pāricchattaka de los dioses de los Treinta y Tres aparecen los primeros brotes, en ese momento los dioses de los Treinta y Tres se regocijan pensando: ‘Ahora han aparecido los brotes en el árbol koviḷāro pāricchattaka; pronto se formarán los capullos (khārakajāto)’.» ‘‘ยสฺมึ, ภิกฺขเว, สมเย เทวานํ ตาวตึสานํ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร ขารกชาโต โหติ, อตฺตมนา, ภิกฺขเว, เทวา ตาวตึสา ตสฺมึ สมเย โหนฺติ – ‘ขารกชาโต ทานิ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร นจิรสฺเสว ทานิ กุฏุมลกชาโต ภวิสฺสตี’’’ติ. «Monjes, cuando en el árbol koviḷāro pāricchattaka de los dioses de los Treinta y Tres se forman los capullos, en ese momento los dioses de los Treinta y Tres se regocijan pensando: ‘Ahora se han formado los capullos en el árbol koviḷāro pāricchattaka; pronto las flores madurarán (kuṭumalakajāto)’.» ‘‘ยสฺมึ, ภิกฺขเว, สมเย เทวานํ ตาวตึสานํ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร กุฏุมลกชาโต โหติ, อตฺตมนา, ภิกฺขเว, เทวา ตาวตึสา [Pg.487] ตสฺมึ สมเย โหนฺติ – ‘กุฏุมลกชาโต ทานิ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร นจิรสฺเสว ทานิ โกรกชาโต ภวิสฺสตี’’’ติ. “Monjes, cuando el árbol coral (kovilāra) de los treinta y tres dioses tiene brotes de capullos, en ese momento los dioses de los treinta y tres están complacidos y alegres, pensando: ‘Ahora el árbol coral tiene brotes de capullos; pronto tendrá capullos hinchados’.” ‘‘ยสฺมึ, ภิกฺขเว, สมเย เทวานํ ตาวตึสานํ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร โกรกชาโต โหติ, อตฺตมนา, ภิกฺขเว, เทวา ตาวตึสา ตสฺมึ สมเย โหนฺติ – ‘โกรกชาโต ทานิ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร นจิรสฺเสว ทานิ สพฺพผาลิผุลฺโล ภวิสฺสตี’’’ติ. “Monjes, cuando el árbol coral de los treinta y tres dioses tiene capullos hinchados, en ese momento los dioses de los treinta y tres están complacidos y alegres, pensando: ‘Ahora el árbol coral tiene capullos hinchados; pronto estará en plena floración’.” ‘‘ยสฺมึ, ภิกฺขเว, สมเย เทวานํ ตาวตึสานํ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร สพฺพผาลิผุลฺโล โหติ, อตฺตมนา, ภิกฺขเว, เทวา ตาวตึสา ปาริจฺฉตฺตกสฺส โกวิฬารสฺส มูเล ทิพฺเพ จตฺตาโร มาเส ปญฺจหิ กามคุเณหิ สมปฺปิตา สมงฺคีภูตา ปริจาเรนฺติ. “Monjes, cuando el árbol coral de los treinta y tres dioses está en plena floración, en ese momento los dioses de los treinta y tres, complacidos y alegres, se deleitan al pie del árbol coral durante cuatro meses celestiales, plenamente provistos y dotados de los cinco hilos del placer sensual.” ‘‘สพฺพผาลิผุลฺลสฺส โข ปน, ภิกฺขเว, ปาริจฺฉตฺตกสฺส โกวิฬารสฺส สมนฺตา ปญฺญาสโยชนานิ อาภาย ผุฏํ โหติ, อนุวาตํ โยชนสตํ คนฺโธ คจฺฉติ, อยมานุภาโว ปาริจฺฉตฺตกสฺส โกวิฬารสฺส. “Monjes, el resplandor del árbol coral en plena floración se extiende por cincuenta yojanas a la redonda, y su fragancia viaja cien yojanas a favor del viento. Tal es el poder del árbol coral.” ‘‘เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ยสฺมึ สมเย อริยสาวโก อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชฺชาย เจเตติ, ปณฺฑุปลาโส, ภิกฺขเว, อริยสาวโก ตสฺมึ สมเย โหติ เทวานํว ตาวตึสานํ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร. “De la misma manera, monjes, cuando un noble discípulo piensa en renunciar a la vida de hogar por la vida sin hogar, en ese momento el noble discípulo es como el árbol coral de los treinta y tres dioses cuando tiene sus hojas amarillentas.” ‘‘ยสฺมึ, ภิกฺขเว, สมเย อริยสาวโก เกสมสฺสุํ โอหาเรตฺวา กาสายานิ วตฺถานิ อจฺฉาเทตฺวา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิโต โหติ, ปนฺนปลาโส, ภิกฺขเว, อริยสาวโก ตสฺมึ สมเย โหติ เทวานํว ตาวตึสานํ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร. “Monjes, cuando el noble discípulo se ha afeitado el cabello y la barba, se ha puesto los mantos azafrán y ha renunciado a la vida de hogar por la vida sin hogar, en ese momento el noble discípulo es como el árbol coral de los treinta y tres dioses cuando ha perdido sus hojas.” ‘‘ยสฺมึ, ภิกฺขเว, สมเย อริยสาวโก วิวิจฺเจว กาเมหิ…เป… ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ, ชาลกชาโต, ภิกฺขเว, อริยสาวโก ตสฺมึ สมเย โหติ เทวานํว ตาวตึสานํ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร. “Monjes, cuando el noble discípulo, alejado de los placeres sensuales... entra y permanece en el primer jhana, en ese momento el noble discípulo es como el árbol coral de los treinta y tres dioses cuando tiene sus primeros brotes de hojas.” ‘‘ยสฺมึ[Pg.488], ภิกฺขเว, สมเย อริยสาวโก วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา…เป… ทุติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ, ขารกชาโต, ภิกฺขเว, อริยสาวโก ตสฺมึ สมเย โหติ เทวานํว ตาวตึสานํ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร. “Monjes, cuando el noble discípulo, con el cese del pensamiento aplicado y sostenido... entra y permanece en el segundo jhana, en ese momento el noble discípulo es como el árbol coral de los treinta y tres dioses cuando tiene brotes incipientes.” ‘‘ยสฺมึ, ภิกฺขเว, สมเย อริยสาวโก ปีติยา จ วิราคา…เป… ตติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ, กุฏุมลกชาโต, ภิกฺขเว, อริยสาวโก ตสฺมึ สมเย โหติ เทวานํว ตาวตึสานํ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร. “Monjes, cuando el noble discípulo, por el desapego a la alegría... entra y permanece en el tercer jhana, en ese momento el noble discípulo es como el árbol coral de los treinta y tres dioses cuando tiene brotes de capullos.” ‘‘ยสฺมึ, ภิกฺขเว, สมเย อริยสาวโก สุขสฺส จ ปหานา ทุกฺขสฺส จ ปหานา…เป… จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ, โกรกชาโต, ภิกฺขเว, อริยสาวโก ตสฺมึ สมเย โหติ เทวานํว ตาวตึสานํ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร. “Monjes, cuando el noble discípulo, por el abandono del placer y del dolor... entra y permanece en el cuarto jhana, en ese momento el noble discípulo es como el árbol coral de los treinta y tres dioses cuando tiene sus capullos hinchados.” ‘‘ยสฺมึ, ภิกฺขเว, สมเย อริยสาวโก อาสวานํ ขยา…เป… สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ, สพฺพผาลิผุลฺโล, ภิกฺขเว, อริยสาวโก ตสฺมึ สมเย โหติ เทวานํว ตาวตึสานํ ปาริจฺฉตฺตโก โกวิฬาโร. “Monjes, cuando el noble discípulo, mediante la destrucción de los contaminantes... habiéndolo realizado por sí mismo, entra y permanece en la liberación, en ese momento el noble discípulo es como el árbol coral de los treinta y tres dioses cuando está en plena floración.” ‘‘ตสฺมึ, ภิกฺขเว, สมเย ภุมฺมา เทวา สทฺทมนุสฺสาเวนฺติ – ‘เอโส อิตฺถนฺนาโม อายสฺมา อิตฺถนฺนามสฺส อายสฺมโต สทฺธิวิหาริโก อมุกมฺหา คามา วา นิคมา วา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิโต อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรตี’ติ. ภุมฺมานํ เทวานํ สทฺทํ สุตฺวา จาตุมหาราชิกา เทวา…เป… ตาวตึสา เทวา… ยามา เทวา… ตุสิตา เทวา… นิมฺมานรตี เทวา… ปรนิมฺมิตวสวตฺตี เทวา… พฺรหฺมกายิกา เทวา สทฺทมนุสฺสาเวนฺติ – ‘เอโส อิตฺถนฺนาโม อายสฺมา อิตฺถนฺนามสฺส อายสฺมโต สทฺธิวิหาริโก อมุกมฺหา คามา วา นิคมา วา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิโต อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรตี’ติ. อิติห เตน ขเณน เตน มุหุตฺเตน ยาว พฺรหฺมโลกา สทฺโท อพฺภุคฺคจฺฉติ, อยมานุภาโว ขีณาสวสฺส ภิกฺขุโน’’ติ. ปญฺจมํ. “En ese momento, monjes, las deidades terrestres proclaman: ‘Este venerable de tal nombre, discípulo residente del venerable de tal nombre, habiendo salido de tal aldea o pueblo para renunciar a la vida de hogar por la vida sin hogar, mediante la destrucción de los contaminantes, ha realizado por sí mismo a través del conocimiento directo y permanece en la liberación de la mente y la liberación por la sabiduría, libre de contaminantes, en esta misma vida’. Al oír el sonido de las deidades terrestres, los dioses de los Cuatro Reyes Celestiales... los de los Treinta y Tres... los de Yama... los de Tusita... los de Nimmanarati... los de Paranimmitavasavatti... los dioses de la hueste de Brahma proclaman: ‘Este venerable de tal nombre... permanece en la liberación en esta misma vida’. Así, en ese instante, en ese momento, el sonido asciende hasta el mundo de Brahma. Tal es la majestad del monje que ha destruido los contaminantes.” ๖. สกฺกจฺจสุตฺตํ 6. Discurso sobre el respeto (Sakkaccasutta) ๗๐. อถ [Pg.489] โข อายสฺมโต สาริปุตฺตสฺส รโหคตสฺส ปฏิสลฺลีนสฺส เอวํ เจตโส ปริวิตกฺโก อุทปาทิ – ‘‘กึ นุ โข, ภิกฺขุ, สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรนฺโต อกุสลํ ปชเหยฺย, กุสลํ ภาเวยฺยา’’ติ? อถ โข อายสฺมโต สาริปุตฺตสฺส เอตทโหสิ – ‘‘สตฺถารํ โข, ภิกฺขุ, สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรนฺโต อกุสลํ ปชเหยฺย, กุสลํ ภาเวยฺย. ธมฺมํ โข, ภิกฺขุ…เป… สงฺฆํ โข, ภิกฺขุ…เป… สิกฺขํ โข, ภิกฺขุ…เป… สมาธึ โข, ภิกฺขุ…เป… อปฺปมาทํ โข, ภิกฺขุ…เป… ปฏิสนฺถารํ โข, ภิกฺขุ สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรนฺโต อกุสลํ ปชเหยฺย, กุสลํ ภาเวยฺยา’’ติ. 70. Entonces, mientras el venerable Sāriputta estaba en retiro solitario, surgió en su mente esta reflexión: “¿Respetando, honrando y dependiendo de qué, un monje podría abandonar lo que no es saludable y cultivar lo que es saludable?”. Luego, el venerable Sāriputta pensó: “Respetando, honrando y dependiendo del Maestro, un monje podría abandonar lo que no es saludable y cultivar lo que es saludable. Respetando el Dhamma... el Sangha... el entrenamiento... la concentración... la diligencia... respetando, honrando y dependiendo de la hospitalidad, un monje podría abandonar lo que no es saludable y cultivar lo que es saludable”. อถ โข อายสฺมโต สาริปุตฺตสฺส เอตทโหสิ – ‘‘อิเม โข เม ธมฺมา ปริสุทฺธา ปริโยทาตา, ยํนูนาหํ อิเม ธมฺเม คนฺตฺวา ภควโต อาโรเจยฺยํ. เอวํ เม อิเม ธมฺมา ปริสุทฺธา เจว ภวิสฺสนฺติ ปริสุทฺธสงฺขาตตรา จ. เสยฺยถาปิ นาม ปุริโส สุวณฺณนิกฺขํ อธิคจฺเฉยฺย ปริสุทฺธํ ปริโยทาตํ. ตสฺส เอวมสฺส – ‘อยํ โข เม สุวณฺณนิกฺโข ปริสุทฺโธ ปริโยทาโต, ยํนูนาหํ อิมํ สุวณฺณนิกฺขํ คนฺตฺวา กมฺมารานํ ทสฺเสยฺยํ. เอวํ เม อยํ สุวณฺณนิกฺโข สกมฺมารคโต ปริสุทฺโธ เจว ภวิสฺสติ ปริสุทฺธสงฺขาตตโร จ. เอวเมวํ เม อิเม ธมฺมา ปริสุทฺธา ปริโยทาตา, ยํนูนาหํ อิเม ธมฺเม คนฺตฺวา ภควโต อาโรเจยฺยํ. เอวํ เม อิเม ธมฺมา ปริสุทฺธา เจว ภวิสฺสนฺติ ปริสุทฺธสงฺขาตตรา จา’’’ติ. Entonces, al venerable Sāriputta le surgió este pensamiento: “Estos principios que he comprendido son puros y radiantes. Sería bueno que fuera ante el Bienaventurado y se los expusiera. Así, estos principios serán aún más puros y claros. Tal como un hombre que encontrara un lingote de oro puro y radiante pensara: ‘Este lingote de oro mío es puro y radiante; sería bueno que lo llevara a los orfebres y se lo mostrara. Así, habiendo pasado por el fuego del orfebre, este lingote de oro será aún más puro y claro’. De la misma manera, estos principios que he comprendido son puros y radiantes. Sería bueno que fuera ante el Bienaventurado y se los expusiera. Así, estos principios serán aún más puros y claros”. อถ โข อายสฺมา สาริปุตฺโต สายนฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา สาริปุตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ – Entonces, el venerable Sāriputta, al atardecer, habiéndose levantado de su retiro solitario, se acercó a donde estaba el Bienaventurado; habiéndose acercado, rindió homenaje al Bienaventurado y se sentó a un lado. Sentado a un lado, el venerable Sāriputta dijo al Bienaventurado: ‘‘อิธ มยฺหํ, ภนฺเต, รโหคตสฺส ปฏิสลฺลีนสฺส เอวํ เจตโส ปริวิตกฺโก อุทปาทิ – ‘กึ นุ โข, ภิกฺขุ, สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรนฺโต อกุสลํ ปชเหยฺย, กุสลํ ภาเวยฺยา’ติ? อถ โข ตสฺส มยฺหํ, ภนฺเต, เอตทโหสิ – ‘สตฺถารํ โข, ภิกฺขุ, สกฺกตฺวา ครุํ [Pg.490] กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรนฺโต อกุสลํ ปชเหยฺย, กุสลํ ภาเวยฺย. ธมฺมํ โข, ภิกฺขุ …เป… ปฏิสนฺถารํ โข, ภิกฺขุ สกฺกตฺวา…เป… กุสลํ ภาเวยฺยา’ติ. อถ โข ตสฺส มยฺหํ, ภนฺเต, เอตทโหสิ – ‘อิเม โข เม ธมฺมา ปริสุทฺธา ปริโยทาตา, ยํนูนาหํ อิเม ธมฺเม คนฺตฺวา ภควโต อาโรเจยฺยํ. เอวํ เม อิเม ธมฺมา ปริสุทฺธา เจว ภวิสฺสนฺติ ปริสุทฺธสงฺขาตตรา จ. เสยฺยถาปิ นาม ปุริโส สุวณฺณนิกฺขํ อธิคจฺเฉยฺย ปริสุทฺธํ ปริโยทาตํ. ตสฺส เอวมสฺส – อยํ โข เม สุวณฺณนิกฺโข ปริสุทฺโธ ปริโยทาโต, ยํนูนาหํ อิมํ สุวณฺณนิกฺขํ คนฺตฺวา กมฺมารานํ ทสฺเสยฺยํ. เอวํ เม อยํ สุวณฺณนิกฺโข สกมฺมารคโต ปริสุทฺโธ เจว ภวิสฺสติ ปริสุทฺธสงฺขาตตโร จ. เอวเมวํ เม อิเม ธมฺมา ปริสุทฺธา ปริโยทาตา, ยํนูนาหํ อิเม ธมฺเม คนฺตฺวา ภควโต อาโรเจยฺยํ. เอวํ เม อิเม ธมฺมา ปริสุทฺธา เจว ภวิสฺสนฺติ ปริสุทฺธสงฺขาตตรา จา’’’ติ. “Señor, mientras estaba aquí en retiro solitario, surgió en mi mente esta reflexión: ‘¿Qué debería un monje respetar, honrar y depender para que, mientras vive así, abandone lo que es perjudicial y cultive lo que es beneficioso?’. Entonces, Señor, se me ocurrió este pensamiento: ‘Un monje, respetando, honrando y dependiendo del Maestro, viviendo así, abandonaría lo que es perjudicial y cultivaría lo que es beneficioso. Respetando al Dhamma... al Saṅgha... al entrenamiento... a la concentración... a la diligencia... respetando la hospitalidad, viviendo así, abandonaría lo que es perjudicial y cultivaría lo que es beneficioso’. Entonces, Señor, se me ocurrió este pensamiento: ‘Estos principios míos son puros y radiantes; sería bueno si fuera ante el Bienaventurado y se los comunicara. De esta manera, estos principios serán aún más puros y más reconocidos como purificados. Así como un hombre que obtuviera un lingote de oro puro y radiante, y pensara: «Este lingote de oro mío es puro y radiante; sería bueno si fuera ante los orfebres y se lo mostrara. Así, este lingote de oro, tras pasar por el taller de los orfebres, será aún más puro y más reconocido como purificado». De la misma manera, estos principios míos son puros y radiantes; sería bueno si fuera ante el Bienaventurado y se los comunicara. De esta manera, estos principios serán aún más puros y más reconocidos como purificados’ ”. ‘‘สาธุ สาธุ, สาริปุตฺต! สตฺถารํ โข, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรนฺโต อกุสลํ ปชเหยฺย, กุสลํ ภาเวยฺย. ธมฺมํ โข, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรนฺโต อกุสลํ ปชเหยฺย, กุสลํ ภาเวยฺย. สงฺฆํ โข…เป… สิกฺขํ โข… สมาธึ โข… อปฺปมาทํ โข… ปฏิสนฺถารํ โข, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรนฺโต อกุสลํ ปชเหยฺย, กุสลํ ภาเวยฺยา’’ติ. “¡Bien, bien, Sāriputta! Ciertamente, Sāriputta, un monje que vive respetando, honrando y dependiendo del Maestro, abandonaría lo que es perjudicial y cultivaría lo que es beneficioso. Un monje que vive respetando, honrando y dependiendo del Dhamma... del Saṅgha... del entrenamiento... de la concentración... de la diligencia... respetando, honrando y dependiendo de la hospitalidad, viviendo así, abandonaría lo que es perjudicial y cultivaría lo que es beneficioso”. เอวํ วุตฺเต อายสฺมา สาริปุตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อิมสฺส โข อหํ, ภนฺเต, ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามิ. โส วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม สคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเมปิ โส อคารโว’’. Cuando se dijo esto, el venerable Sāriputta dijo al Bienaventurado: “Señor, comprendo detalladamente el significado de lo que el Bienaventurado ha dicho de forma resumida. Señor, es imposible, no puede ser que un monje que no tiene respeto por el Maestro tenga respeto por el Dhamma. Aquel monje, Señor, que no tiene respeto por el Maestro, tampoco tiene respeto por el Dhamma. ‘‘โส วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ สคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆปิ โส อคารโว. “Señor, es imposible, no puede ser que un monje que no tiene respeto por el Maestro ni por el Dhamma tenga respeto por el Saṅgha. Aquel monje, Señor, que no tiene respeto por el Maestro ni por el Dhamma, tampoco tiene respeto por el Saṅgha. ‘‘โส วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขาย สคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขายปิ โส อคารโว. “Señor, es imposible, no puede ser que un monje que no tiene respeto por el Maestro, ni por el Dhamma, ni por el Saṅgha, tenga respeto por el entrenamiento. Aquel monje, Señor, que no tiene respeto por el Maestro, ni por el Dhamma, ni por el Saṅgha, tampoco tiene respeto por el entrenamiento. ‘‘โส [Pg.491] วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขาย อคารโว สมาธิสฺมึ สคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขาย อคารโว สมาธิสฺมิมฺปิ โส อคารโว. “Señor, es imposible, no puede ser que un monje que no tiene respeto por el Maestro, ni por el Dhamma, ni por el Saṅgha, ni por el entrenamiento, tenga respeto por la concentración. Aquel monje, Señor, que no tiene respeto por el Maestro, ni por el Dhamma, ni por el Saṅgha, ni por el entrenamiento, tampoco tiene respeto por la concentración. ‘‘โส วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขาย อคารโว สมาธิสฺมึ อคารโว อปฺปมาเท สคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขาย อคารโว สมาธิสฺมึ อคารโว อปฺปมาเทปิ โส อคารโว. “Señor, es imposible, no puede ser que un monje que no tiene respeto por el Maestro, ni por el Dhamma, ni por el Saṅgha, ni por el entrenamiento, ni por la concentración, tenga respeto por la diligencia. Aquel monje, Señor, que no tiene respeto por el Maestro, ni por el Dhamma, ni por el Saṅgha, ni por el entrenamiento, ni por la concentración, tampoco tiene respeto por la diligencia. ‘‘โส วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขาย อคารโว สมาธิสฺมึ อคารโว อปฺปมาเท อคารโว ปฏิสนฺถาเร สคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว…เป… อปฺปมาเท อคารโว ปฏิสนฺถาเรปิ โส อคารโว. “Señor, es imposible, no puede ser que un monje que no tiene respeto por el Maestro, ni por el Dhamma, ni por el Saṅgha, ni por el entrenamiento, ni por la concentración, ni por la diligencia, tenga respeto por la hospitalidad. Aquel monje, Señor, que no tiene respeto por el Maestro... ni por la diligencia, tampoco tiene respeto por la hospitalidad. ‘‘โส วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเม อคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเมปิ โส สคารโว…เป…. “Señor, es imposible, no puede ser que un monje que tiene respeto por el Maestro no tenga respeto por el Dhamma. Aquel monje, Señor, que tiene respeto por el Maestro, también tiene respeto por el Dhamma...”. ‘‘โส วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว…เป. … อปฺปมาเท สคารโว ปฏิสนฺถาเร อคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว…เป… อปฺปมาเท สคารโว ปฏิสนฺถาเรปิ โส สคารโว. “Señor, es imposible, no puede ser que un monje que tiene respeto por el Maestro... y por la diligencia, no tenga respeto por la hospitalidad. Aquel monje, Señor, que tiene respeto por el Maestro... y por la diligencia, también tiene respeto por la hospitalidad. ‘‘โส วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเมปิ สคารโว ภวิสฺสตีติ ฐานเมตํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเมปิ โส สคารโว…เป…. “Señor, es posible que un monje que tiene respeto por el Maestro tenga también respeto por el Dhamma. Aquel monje, Señor, que tiene respeto por el Maestro, también tiene respeto por el Dhamma...”. ‘‘โส วต, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว…เป… อปฺปมาเท สคารโว ปฏิสนฺถาเรปิ สคารโว ภวิสฺสตีติ ฐานเมตํ วิชฺชติ. โย โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเม สคารโว สงฺเฆ สคารโว สิกฺขาย สคารโว สมาธิสฺมึ สคารโว อปฺปมาเท สคารโว ปฏิสนฺถาเรปิ โส สคารโว’’ติ. “Señor, es posible que un monje que tiene respeto por el Maestro... y por la diligencia, tenga también respeto por la hospitalidad. Aquel monje, Señor, que tiene respeto por el Maestro, por el Dhamma, por el Saṅgha, por el entrenamiento, por la concentración y por la diligencia, también tiene respeto por la hospitalidad”. ‘‘อิมสฺส [Pg.492] โข อหํ, ภนฺเต, ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามี’’ติ. “Señor, comprendo detalladamente el significado de lo que el Bienaventurado ha dicho de forma resumida”. ‘‘สาธุ สาธุ, สาริปุตฺต! สาธุ โข ตฺวํ, สาริปุตฺต, อิมสฺส มยา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานาสิ. โส วต, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม สคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ…เป… โย โส, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขาย อคารโว สมาธิสฺมึ อคารโว อปฺปมาเทปิ โส อคารโว. “¡Bien, bien, Sāriputta! Muy bien, Sāriputta, así comprendes en detalle el significado de esto que he dicho brevemente. Es imposible, Sāriputta, que un monje que no tiene respeto por el Maestro tenga respeto por el Dhamma... Sāriputta, aquel monje que no tiene respeto por el Maestro, ni respeto por el Dhamma, ni respeto por el Saṅgha, ni respeto por el entrenamiento (sikkhā), ni respeto por la concentración (samādhi), tampoco tendrá respeto por la diligencia (appamāda).” ‘‘โส วต, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขาย อคารโว สมาธิสฺมึ อคารโว อปฺปมาเท อคารโว ปฏิสนฺถาเร สคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว ธมฺเม อคารโว สงฺเฆ อคารโว สิกฺขาย อคารโว สมาธิสฺมึ อคารโว อปฺปมาเท อคารโว ปฏิสนฺถาเรปิ โส อคารโว. “Es imposible, Sāriputta, que un monje que no tiene respeto por el Maestro, ni por el Dhamma, ni por el Saṅgha, ni por el entrenamiento, ni por la concentración, ni por la diligencia, tenga respeto por la hospitalidad (paṭisanthāra). Sāriputta, aquel monje que no tiene respeto por el Maestro... ni por la diligencia, tampoco tendrá respeto por la hospitalidad.” ‘‘โส วต, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเม อคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ…เป… โย โส, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเมปิ โส สคารโว …เป…. “Es imposible, Sāriputta, que un monje que tiene respeto por el Maestro no tenga respeto por el Dhamma... Sāriputta, aquel monje que tiene respeto por el Maestro, también tiene respeto por el Dhamma...” ‘‘โส วต, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเม สคารโว…เป… อปฺปมาเท สคารโว ปฏิสนฺถาเร อคารโว ภวิสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย โส, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว…เป… อปฺปมาเท สคารโว ปฏิสนฺถาเรปิ โส สคารโว. “Es imposible, Sāriputta, que un monje que tiene respeto por el Maestro, por el Dhamma... y por la diligencia, no tenga respeto por la hospitalidad. Sāriputta, aquel monje que tiene respeto por el Maestro... y por la diligencia, también tiene respeto por la hospitalidad.” ‘‘โส วต, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเมปิ สคารโว ภวิสฺสตีติ ฐานเมตํ วิชฺชติ. โย โส, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว ธมฺเมปิ โส สคารโว…เป…. “Es posible, Sāriputta, que un monje que tiene respeto por el Maestro también tenga respeto por el Dhamma. Sāriputta, aquel monje que tiene respeto por el Maestro, también tiene respeto por el Dhamma...” ‘‘โส วต, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว…เป… อปฺปมาเท สคารโว ปฏิสนฺถาเรปิ โส สคารโว ภวิสฺสตีติ ฐานเมตํ วิชฺชติ. โย โส, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สตฺถริ สคารโว…เป… อปฺปมาเท สคารโว ปฏิสนฺถาเรปิ โส สคารโว’’ติ. “Es posible, Sāriputta, que un monje que tiene respeto por el Maestro... y por la diligencia, también tenga respeto por la hospitalidad. Sāriputta, aquel monje que tiene respeto por el Maestro... y por la diligencia, también tiene respeto por la hospitalidad”. ‘‘อิมสฺส [Pg.493] โข, สาริปุตฺต, มยา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ’’ติ. ฉฏฺฐํ. “Así, Sāriputta, debe entenderse en detalle el significado de lo que he dicho brevemente”. (Sexto sutta). ๗. ภาวนาสุตฺตํ 7. Discurso sobre el Cultivo Mental (Bhāvanāsutta) ๗๑. ‘‘ภาวนํ อนนุยุตฺตสฺส, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน วิหรโต กิญฺจาปิ เอวํ อิจฺฉา อุปฺปชฺเชยฺย – ‘อโห วต เม อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตํ วิมุจฺเจยฺยา’ติ, อถ ขฺวสฺส เนว อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตํ วิมุจฺจติ. ตํ กิสฺส เหตุ? ‘อภาวิตตฺตา’ติสฺส วจนียํ. กิสฺส อภาวิตตฺตา? จตุนฺนํ สติปฏฺฐานานํ, จตุนฺนํ สมฺมปฺปธานานํ, จตุนฺนํ อิทฺธิปาทานํ, ปญฺจนฺนํ อินฺทฺริยานํ, ปญฺจนฺนํ พลานํ, สตฺตนฺนํ โพชฺฌงฺคานํ, อริยสฺส อฏฺฐงฺคิกสฺส มคฺคสฺส. 71. “Monjes, aunque a un monje que vive sin dedicarse al cultivo mental (bhāvanā) se le ocurra este deseo: ‘¡Oh, ojalá mi mente se libere de las impurezas (āsavas) mediante el desapego!’, sin embargo, su mente no se libera de las impurezas mediante el desapego. ¿Cuál es la razón? Debe decirse: ‘Por falta de desarrollo’. ¿Por falta de desarrollo de qué? De los cuatro fundamentos de la atención (satipaṭṭhāna), los cuatro esfuerzos correctos (sammappadhāna), las cuatro bases del poder psíquico (iddhipāda), las cinco facultades (indriya), los cinco poderes (bala), los siete factores de la iluminación (bojjhaṅga) y el noble camino óctuple (ariya aṭṭhaṅgika magga).” ‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, กุกฺกุฏิยา อณฺฑานิ อฏฺฐ วา ทส วา ทฺวาทส วา. ตานสฺสุ กุกฺกุฏิยา น สมฺมา อธิสยิตานิ, น สมฺมา ปริเสทิตานิ, น สมฺมา ปริภาวิตานิ. กิญฺจาปิ ตสฺสา กุกฺกุฏิยา เอวํ อิจฺฉา อุปฺปชฺเชยฺย – ‘อโห วต เม กุกฺกุฏโปตกา ปาทนขสิขาย วา มุขตุณฺฑเกน วา อณฺฑโกสํ ปทาเลตฺวา โสตฺถินา อภินิพฺภิชฺเชยฺยุ’นฺติ, อถ โข อภพฺพาว เต กุกฺกุฏโปตกา ปาทนขสิขาย วา มุขตุณฺฑเกน วา อณฺฑโกสํ ปทาเลตฺวา โสตฺถินา อภินิพฺภิชฺชิตุํ. ตํ กิสฺส เหตุ? ตถา หิ, ภิกฺขเว, กุกฺกุฏิยา อณฺฑานิ น สมฺมา อธิสยิตานิ, น สมฺมา ปริเสทิตานิ, น สมฺมา ปริภาวิตานิ. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภาวนํ อนนุยุตฺตสฺส ภิกฺขุโน วิหรโต กิญฺจาปิ เอวํ อิจฺฉา อุปฺปชฺเชยฺย – ‘อโห วต เม อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตํ วิมุจฺเจยฺยา’ติ, อถ ขฺวสฺส เนว อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตํ วิมุจฺจติ. ตํ กิสฺส เหตุ? ‘อภาวิตตฺตา’ติสฺส วจนียํ. กิสฺส อภาวิตตฺตา? จตุนฺนํ สติปฏฺฐานานํ, จตุนฺนํ สมฺมปฺปธานานํ, จตุนฺนํ อิทฺธิปาทานํ, ปญฺจนฺนํ อินฺทฺริยานํ, ปญฺจนฺนํ พลานํ, สตฺตนฺนํ โพชฺฌงฺคานํ, อริยสฺส อฏฺฐงฺคิกสฺส มคฺคสฺส. “Monjes, es como si una gallina tuviera ocho, diez o doce huevos, pero no los hubiera incubado bien, no les hubiera dado calor bien y no los hubiera impregnado bien con su olor. Aunque a esa gallina se le ocurra este deseo: ‘¡Oh, ojalá mis polluelos rompieran el cascarón con las puntas de sus garras o con sus picos y salieran sanos y salvos!’, sin embargo, esos polluelos son incapaces de romper el cascarón y salir sanos y salvos. ¿Cuál es la razón? Porque, monjes, la gallina no ha incubado bien los huevos, no les ha dado calor bien y no los ha impregnado bien con su olor. Del mismo modo, monjes, aunque a un monje que vive sin dedicarse al cultivo mental se le ocurra este deseo: ‘¡Oh, ojalá mi mente se libere de las impurezas mediante el desapego!’, sin embargo, su mente no se libera de las impurezas mediante el desapego. ¿Cuál es la razón? Por falta de desarrollo de los cuatro fundamentos de la atención, los cuatro esfuerzos correctos, las cuatro bases del poder psíquico, las cinco facultades, los cinco poderes, los siete factores de la iluminación y el noble camino óctuple.” ‘‘ภาวนํ อนุยุตฺตสฺส, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน วิหรโต กิญฺจาปิ น เอวํ อิจฺฉา อุปฺปชฺเชยฺย – ‘อโห วต เม อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตํ วิมุจฺเจยฺยา’ติ, อถ ขฺวสฺส อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตํ วิมุจฺจติ. ตํ กิสฺส เหตุ? ‘ภาวิตตฺตา’ติสฺส วจนียํ. กิสฺส ภาวิตตฺตา? จตุนฺนํ สติปฏฺฐานานํ, จตุนฺนํ สมฺมปฺปธานานํ, จตุนฺนํ อิทฺธิปาทานํ, ปญฺจนฺนํ อินฺทฺริยานํ, ปญฺจนฺนํ พลานํ, สตฺตนฺนํ โพชฺฌงฺคานํ, อริยสฺส อฏฺฐงฺคิกสฺส มคฺคสฺส. “Monjes, aunque a un monje que vive dedicado al cultivo mental no se le ocurra este deseo: ‘¡Oh, ojalá mi mente se libere de las impurezas mediante el desapego!’, sin embargo, su mente se libera de las impurezas mediante el desapego. ¿Cuál es la razón? Debe decirse: ‘Por haber sido desarrollada’. ¿Por haber desarrollado qué? Los cuatro fundamentos de la atención, los cuatro esfuerzos correctos, las cuatro bases del poder psíquico, las cinco facultades, los cinco poderes, los siete factores de la iluminación y el noble camino óctuple.” ‘‘เสยฺยถาปิ[Pg.494], ภิกฺขเว, กุกฺกุฏิยา อณฺฑานิ อฏฺฐ วา ทส วา ทฺวาทส วา. ตานสฺสุ กุกฺกุฏิยา สมฺมา อธิสยิตานิ, สมฺมา ปริเสทิตานิ, สมฺมา ปริภาวิตานิ. กิญฺจาปิ ตสฺสา กุกฺกุฏิยา น เอวํ อิจฺฉา อุปฺปชฺเชยฺย – ‘อโห วต เม กุกฺกุฏโปตกา ปาทนขสิขาย วา มุขตุณฺฑเกน วา อณฺฑโกสํ ปทาเลตฺวา โสตฺถินา อภินิพฺภิชฺเชยฺยุ’นฺติ, อถ โข ภพฺพาว เต กุกฺกุฏโปตกา ปาทนขสิขาย วา มุขตุณฺฑเกน วา อณฺฑโกสํ ปทาเลตฺวา โสตฺถินา อภินิพฺภิชฺชิตุํ. ตํ กิสฺส เหตุ? ตถา หิ, ภิกฺขเว, กุกฺกุฏิยา อณฺฑานิ สมฺมา อธิสยิตานิ, สมฺมา ปริเสทิตานิ, สมฺมา ปริภาวิตานิ. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภาวนํ อนุยุตฺตสฺส ภิกฺขุโน วิหรโต กิญฺจาปิ น เอวํ อิจฺฉา อุปฺปชฺเชยฺย – ‘อโห วต เม อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตํ วิมุจฺเจยฺยา’ติ, อถ ขฺวสฺส อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตํ วิมุจฺจติ. ตํ กิสฺส เหตุ? ‘ภาวิตตฺตา’ติสฺส วจนียํ. กิสฺส ภาวิตตฺตา? จตุนฺนํ สติปฏฺฐานานํ…เป… อริยสฺส อฏฺฐงฺคิกสฺส มคฺคสฺส. “Monjes, es como si una gallina tuviera ocho, diez o doce huevos y los hubiera incubado bien, les hubiera dado calor bien y los hubiera impregnado bien con su olor. Aunque a esa gallina no se le ocurra este deseo: ‘¡Oh, ojalá mis polluelos rompieran el cascarón con las puntas de sus garras o con sus picos y salieran sanos y salvos!’, sin embargo, esos polluelos son capaces de romper el cascarón y salir sanos y salvos. ¿Cuál es la razón? Porque, monjes, la gallina ha incubado bien los huevos, no les ha dado calor bien y no los ha impregnado bien con su olor. Del mismo modo, monjes, aunque a un monje que vive dedicado al cultivo mental no se le ocurra este deseo: ‘¡Oh, ojalá mi mente se libere de las impurezas mediante el desapego!’, sin embargo, su mente se libera de las impurezas mediante el desapego. ¿Cuál es la razón? Por haber sido desarrollada... hasta el noble camino óctuple.” ‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ผลคณฺฑสฺส วา ผลคณฺฑนฺเตวาสิกสฺส วา ทิสฺสนฺเตว วาสิชเฏ องฺคุลิปทานิ ทิสฺสติ องฺคุฏฺฐปทํ. โน จ ขฺวสฺส เอวํ ญาณํ โหติ – ‘เอตฺตกํ เม อชฺช วาสิชฏสฺส ขีณํ, เอตฺตกํ หิยฺโย, เอตฺตกํ ปเร’ติ, อถ ขฺวสฺส ขีเณ ‘ขีณ’นฺเตว ญาณํ โหติ. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภาวนํ อนุยุตฺตสฺส ภิกฺขุโน วิหรโต กิญฺจาปิ น เอวํ ญาณํ โหติ – ‘เอตฺตกํ เม อชฺช อาสวานํ ขีณํ, เอตฺตกํ หิยฺโย, เอตฺตกํ ปเร’ติ, อถ ขฺวสฺส ขีเณ ‘ขีณ’นฺเตว ญาณํ โหติ. “Monjes, así como cuando las marcas de los dedos o del pulgar aparecen en el mango de la azuela de un carpintero o del aprendiz de un carpintero, este no tiene el conocimiento de: ‘Hoy se ha desgastado esta cantidad del mango de mi azuela, ayer se desgastó tanto, antes de ayer se desgastó tanto’, sino que más bien, a medida que se desgasta, simplemente surge en él el conocimiento: ‘Se está desgastando’. Del mismo modo, monjes, mientras un monje vive dedicado al desarrollo de la meditación, aunque no tenga el conocimiento de: ‘Hoy se ha destruido esta cantidad de mis efluvios, ayer se destruyeron tantos, antes de ayer se destruyeron tantos’, sin embargo, a medida que se destruyen, simplemente surge en él el conocimiento: ‘Se están destruyendo’.” ‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, สามุทฺทิกาย นาวาย เวตฺตพนฺธนพทฺธาย ฉ มาสานิ อุทเก ปริยาทาย เหมนฺติเกน ถเล อุกฺขิตฺตาย วาตาตปปเรตานิ พนฺธนานิ, ตานิ ปาวุสฺสเกน เมเฆน อภิปฺปวุฏฺฐานิ อปฺปกสิเรเนว ปริหายนฺติ, ปูติกานิ ภวนฺติ. เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, ภาวนํ อนุยุตฺตสฺส ภิกฺขุโน วิหรโต อปฺปกสิเรเนว สํโยชนานิ ปฏิปฺปสฺสมฺภนฺติ, ปูติกานิ ภวนฺตี’’ติ. สตฺตมํ. “Monjes, así como una nave transoceánica, atada con ligaduras de mimbre, tras permanecer seis meses en el agua y ser arrastrada a tierra firme durante el invierno, sus ataduras son debilitadas por el viento y el sol; cuando estas son golpeadas por las nubes de la estación de lluvias, se deterioran fácilmente y se pudren. Del mismo modo, monjes, para el monje que vive dedicado al desarrollo de la meditación, los grilletes se apaciguan fácilmente y se pudren.” Sétimo sutta. ๘. อคฺคิกฺขนฺโธปมสุตฺตํ 8. Sutta de la Parábola de la Masa de Fuego ๗๒. เอวํ [Pg.495] เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา โกสเลสุ จาริกํ จรติ มหตา ภิกฺขุสงฺเฆน สทฺธึ. อทฺทสา โข ภควา อทฺธานมคฺคปฺปฏิปนฺโน อญฺญตรสฺมึ ปเทเส มหนฺตํ อคฺคิกฺขนฺธํ อาทิตฺตํ สมฺปชฺชลิตํ สโชติภูตํ. ทิสฺวาน มคฺคา โอกฺกมฺม อญฺญตรสฺมึ รุกฺขมูเล ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ. นิสชฺช โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ปสฺสถ โน ตุมฺเห, ภิกฺขเว, อมุํ มหนฺตํ อคฺคิกฺขนฺธํ อาทิตฺตํ สมฺปชฺชลิตํ สโชติภูต’’นฺติ? ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ. 72. Esto he oído: En una ocasión, el Bienaventurado caminaba por el país de los Kosalas junto con una gran comunidad de monjes. Mientras iba por el camino, el Bienaventurado vio en cierto lugar una gran masa de fuego, encendida, ardiendo y llameante. Al verla, se apartó del camino, se sentó en un asiento preparado al pie de un árbol y, una vez sentado, se dirigió a los monjes: ‘Monjes, ¿veis esa gran masa de fuego, encendida, ardiendo y llameante?’. ‘Sí, venerable Señor’, respondieron ellos. ‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, กตมํ นุ โข วรํ – ยํ อมุํ มหนฺตํ อคฺคิกฺขนฺธํ อาทิตฺตํ สมฺปชฺชลิตํ สโชติภูตํ อาลิงฺเคตฺวา อุปนิสีเทยฺย วา อุปนิปชฺเชยฺย วา, ยํ วา ขตฺติยกญฺญํ วา พฺราหฺมณกญฺญํ วา คหปติกญฺญํ วา มุทุตลุนหตฺถปาทํ อาลิงฺเคตฺวา อุปนิสีเทยฺย วา อุปนิปชฺเชยฺย วา’’ติ? ‘‘เอตเทว, ภนฺเต, วรํ – ยํ ขตฺติยกญฺญํ วา พฺราหฺมณกญฺญํ วา คหปติกญฺญํ วา มุทุตลุนหตฺถปาทํ อาลิงฺเคตฺวา อุปนิสีเทยฺย วา อุปนิปชฺเชยฺย วา, ทุกฺขญฺเหตํ, ภนฺเต, ยํ อมุํ มหนฺตํ อคฺคิกฺขนฺธํ อาทิตฺตํ สมฺปชฺชลิตํ สโชติภูตํ อาลิงฺเคตฺวา อุปนิสีเทยฺย วา อุปนิปชฺเชยฺย วา’’ติ. “¿Qué pensáis, monjes? ¿Qué es mejor: abrazar y sentarse o acostarse junto a esa gran masa de fuego, encendida, ardiendo y llameante, o abrazar y sentarse o acostarse junto a una joven de la casta noble, de la casta brahmánica o de la casta de los terratenientes, de manos y pies suaves y delicados?”. ‘Esto es mejor, venerable Señor: abrazar y sentarse o acostarse junto a una joven de la casta noble, de la casta brahmánica o de la casta de los terratenientes, de manos y pies suaves y delicados. Pues es doloroso, venerable Señor, abrazar y sentarse o acostarse junto a esa gran masa de fuego, encendida, ardiendo y llameante’.” ‘‘อาโรจยามิ โว, ภิกฺขเว, ปฏิเวทยามิ โว, ภิกฺขเว, ยถา เอตเทว ตสฺส วรํ ทุสฺสีลสฺส ปาปธมฺมสฺส อสุจิสงฺกสฺสรสมาจารสฺส ปฏิจฺฉนฺนกมฺมนฺตสฺส อสฺสมณสฺส สมณปฏิญฺญสฺส อพฺรหฺมจาริสฺส พฺรหฺมจาริปฏิญฺญสฺส อนฺโตปูติกสฺส อวสฺสุตสฺส กสมฺพุชาตสฺส ยํ อมุํ มหนฺตํ อคฺคิกฺขนฺธํ อาทิตฺตํ สมฺปชฺชลิตํ สโชติภูตํ อาลิงฺเคตฺวา อุปนิสีเทยฺย วา อุปนิปชฺเชยฺย วา. ตํ กิสฺส เหตุ? ตโตนิทานญฺหิ โส, ภิกฺขเว, มรณํ วา นิคจฺเฉยฺย มรณมตฺตํ วา ทุกฺขํ, น ตฺเวว ตปฺปจฺจยา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺเชยฺย. “Os declaro, monjes, os anuncio, monjes, que para aquel que es inmoral, de mala naturaleza, de conducta impura y sospechosa, de acciones encubiertas, que no es un asceta pero que pretende serlo, que no lleva una vida santa pero que pretende llevarla, podrido por dentro, rebosante de deseos y lleno de impurezas, sería mejor abrazar y sentarse o acostarse junto a esa gran masa de fuego, encendida, ardiendo y llameante. ¿Por qué razón? Porque debido a ello, monjes, podría sufrir la muerte o un dolor mortal, pero por esa causa, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, no renacería en un estado de privación, en un mal destino, en la perdición ni en el infierno. Por lo tanto, esto es mejor.” ‘‘ยญฺจ โข โส, ภิกฺขเว, ทุสฺสีโล ปาปธมฺโม อสุจิสงฺกสฺสรสมาจาโร…เป… กสมฺพุชาโต ขตฺติยกญฺญํ วา พฺราหฺมณกญฺญํ วา คหปติกญฺญํ วา มุทุตลุนหตฺถปาทํ อาลิงฺเคตฺวา อุปนิสีทติ วา อุปนิปชฺชติ วา, ตญฺหิ ตสฺส, ภิกฺขเว, โหติ ทีฆรตฺตํ อหิตาย ทุกฺขาย กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ. “Sin embargo, monjes, cuando aquel que es inmoral, de mala naturaleza, de conducta impura y sospechosa... lleno de impurezas, abraza y se sienta o se acuesta junto a una joven de la casta noble, de la casta brahmánica o de la casta de los terratenientes, de manos y pies suaves y delicados, eso le resultará, monjes, para su perjuicio y sufrimiento por largo tiempo; y tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renacerá en un estado de privación, en un mal destino, en la perdición, en el infierno.” ‘‘ตํ [Pg.496] กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, กตมํ นุ โข วรํ – ยํ พลวา ปุริโส ทฬฺหาย วาลรชฺชุยา อุโภ ชงฺฆา เวเฐตฺวา ฆํเสยฺย – สา ฉวึ ฉินฺเทยฺย ฉวึ เฉตฺวา จมฺมํ ฉินฺเทยฺย จมฺมํ เฉตฺวา มํสํ ฉินฺเทยฺย มํสํ เฉตฺวา นฺหารุํ ฉินฺเทยฺย นฺหารุํ เฉตฺวา อฏฺฐึ ฉินฺเทยฺย อฏฺฐึ เฉตฺวา อฏฺฐิมิญฺชํ อาหจฺจ ติฏฺเฐยฺย, ยํ วา ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา อภิวาทนํ สาทิเยยฺยา’’ติ? ‘‘เอตเทว, ภนฺเต, วรํ – ยํ ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา อภิวาทนํ สาทิเยยฺย, ทุกฺขญฺเหตํ, ภนฺเต, ยํ พลวา ปุริโส ทฬฺหาย วาลรชฺชุยา…เป… อฏฺฐิมิญฺชํ อาหจฺจ ติฏฺเฐยฺยา’’ติ. “¿Qué pensáis, monjes? ¿Qué es mejor: que un hombre fuerte, envolviendo ambas piernas con una cuerda firme de crin, las frote hasta que la cuerda corte la piel, y habiendo cortado la piel, corte la dermis, y habiendo cortado la dermis, corte la carne, y habiendo cortado la carne, corte los tendones, y habiendo cortado los tendones, corte el hueso, y habiendo cortado el hueso, se quede fija tras alcanzar la médula ósea; o aceptar el saludo respetuoso de nobles acaudalados, de brahmanes acaudalados o de terratenientes acaudalados?”. ‘Esto es mejor, venerable Señor: aceptar el saludo respetuoso de nobles acaudalados, de brahmanes acaudalados o de terratenientes acaudalados. Pues es doloroso, venerable Señor, que un hombre fuerte, con una cuerda firme de crin... se quede fija tras alcanzar la médula ósea’.” ‘‘อาโรจยามิ โว, ภิกฺขเว, ปฏิเวทยามิ โว, ภิกฺขเว, ยถา เอตเทว ตสฺส วรํ ทุสฺสีลสฺส…เป… กสมฺพุชาตสฺส ยํ พลวา ปุริโส ทฬฺหาย วาลรชฺชุยา อุโภ ชงฺฆา เวเฐตฺวา…เป… อฏฺฐิมิญฺชํ อาหจฺจ ติฏฺเฐยฺย. ตํ กิสฺส เหตุ? ตโตนิทานญฺหิ โส, ภิกฺขเว, มรณํ วา นิคจฺเฉยฺย มรณมตฺตํ วา ทุกฺขํ, น ตฺเวว ตปฺปจฺจยา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺเชยฺย. ยญฺจ โข โส, ภิกฺขเว, ทุสฺสีโล…เป… กสมฺพุชาโต ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา อภิวาทนํ สาทิยติ, ตญฺหิ ตสฺส, ภิกฺขเว, โหติ ทีฆรตฺตํ อหิตาย ทุกฺขาย กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ. “Os declaro, monjes, os anuncio, monjes, que para aquel que es inmoral... lleno de impurezas, sería mejor que un hombre fuerte, envolviendo ambas piernas con una cuerda firme de crin... se quedara fija tras alcanzar la médula ósea. ¿Por qué razón? Porque debido a ello, monjes, podría sufrir la muerte o un dolor mortal, pero por esa causa, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, no renacería en un estado de privación, en un mal destino, en la perdición ni en el infierno. Sin embargo, monjes, cuando aquel que es inmoral... lleno de impurezas, acepta el saludo respetuoso de nobles acaudalados, de brahmanes acaudalados o de terratenientes acaudalados, eso le resultará, monjes, para su perjuicio y sufrimiento por largo tiempo; y tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renacerá en un estado de privación, en un mal destino, en la perdición, en el infierno.” ‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, กตมํ นุ โข วรํ – ยํ พลวา ปุริโส ติณฺหาย สตฺติยา เตลโธตาย ปจฺโจรสฺมึ ปหเรยฺย, ยํ วา ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา อญฺชลิกมฺมํ สาทิเยยฺยา’’ติ? ‘‘เอตเทว, ภนฺเต, วรํ – ยํ ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา อญฺชลิกมฺมํ สาทิเยยฺย, ทุกฺขญฺเหตํ, ภนฺเต, ยํ พลวา ปุริโส ติณฺหาย สตฺติยา เตลโธตาย ปจฺโจรสฺมึ ปหเรยฺยา’’ติ. “¿Qué pensáis, monjes? ¿Qué es mejor: que un hombre fuerte atraviese el pecho con una lanza afilada, ungida con aceite, o que uno acepte el saludo reverencial de nobles acaudalados, de brahmanes acaudalados o de padres de familia acaudalados?”. “Venerable Señor, esto último es mejor: que uno acepte el saludo reverencial de nobles acaudalados, de brahmanes acaudalados o de padres de familia acaudalados. Pues es doloroso, Venerable Señor, que un hombre fuerte atraviese el pecho con una lanza afilada y ungida con aceite”. ‘‘อาโรจยามิ โว, ภิกฺขเว, ปฏิเวทยามิ โว, ภิกฺขเว, ยถา เอตเทว ตสฺส วรํ ทุสฺสีลสฺส…เป… กสมฺพุชาตสฺส ยํ พลวา ปุริโส ติณฺหาย สตฺติยา เตลโธตาย ปจฺโจรสฺมึ ปหเรยฺย. ตํ กิสฺส เหตุ? ตโตนิทานญฺหิ โส, ภิกฺขเว, มรณํ วา นิคจฺเฉยฺย มรณมตฺตํ วา ทุกฺขํ, น ตฺเวว ตปฺปจฺจยา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ [Pg.497] นิรยํ อุปปชฺเชยฺย. ยญฺจ โข โส, ภิกฺขเว, ทุสฺสีโล ปาปธมฺโม…เป… กสมฺพุชาโต ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา อญฺชลิกมฺมํ สาทิยติ, ตญฺหิ ตสฺส, ภิกฺขเว, โหติ ทีฆรตฺตํ อหิตาย ทุกฺขาย กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ. “Os digo, monjes, os declaro, monjes, que para aquel que es de mala conducta, de naturaleza perversa e interiormente impuro, sería mejor que un hombre fuerte le atravesara el pecho con una lanza afilada y ungida con aceite. ¿Por qué razón? Porque debido a ello, monjes, esa persona podría sufrir la muerte o un dolor semejante a la muerte, pero por esa causa no renacería, tras la ruptura del cuerpo después de la muerte, en un estado de privación, en un mal destino, en el mundo inferior o en el infierno. Sin embargo, monjes, cuando aquel que es de mala conducta, de naturaleza perversa e interiormente impuro acepta el saludo reverencial de nobles acaudalados, de brahmanes acaudalados o de padres de familia acaudalados, eso le conduce, monjes, al perjuicio y al sufrimiento por largo tiempo; y tras la ruptura del cuerpo después de la muerte, renace en un estado de privación, en un mal destino, en el mundo inferior o en el infierno”. ‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, กตมํ นุ โข วรํ – ยํ พลวา ปุริโส ตตฺเตน อโยปฏฺเฏน อาทิตฺเตน สมฺปชฺชลิเตน สโชติภูเตน กายํ สมฺปลิเวเฐยฺย, ยํ วา ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา สทฺธาเทยฺยํ จีวรํ ปริภุญฺเชยฺยา’’ติ? ‘‘เอตเทว, ภนฺเต, วรํ – ยํ ขตฺติยมหาสาลานํ วา…เป… สทฺธาเทยฺยํ จีวรํ ปริภุญฺเชยฺย, ทุกฺขญฺเหตํ, ภนฺเต, ยํ พลวา ปุริโส ตตฺเตน อโยปฏฺเฏน อาทิตฺเตน สมฺปชฺชลิเตน สโชติภูเตน กายํ สมฺปลิเวเฐยฺยา’’ติ. “¿Qué pensáis, monjes? ¿Qué es mejor: que un hombre fuerte envuelva el cuerpo con una plancha de hierro ardiente, resplandeciente y al rojo vivo, o que uno use una túnica ofrecida por fe por nobles acaudalados, por brahmanes acaudalados o por padres de familia acaudalados?”. “Venerable Señor, esto último es mejor: que uno use una túnica ofrecida por fe por nobles acaudalados, por brahmanes acaudalados o por padres de familia acaudalados. Pues es doloroso, Venerable Señor, que un hombre fuerte envuelva el cuerpo con una plancha de hierro ardiente, resplandeciente y al rojo vivo”. ‘‘อาโรจยามิ โว, ภิกฺขเว, ปฏิเวทยามิ โว, ภิกฺขเว, ยถา เอตเทว ตสฺส วรํ ทุสฺสีลสฺส…เป… กสมฺพุชาตสฺส ยํ พลวา ปุริโส ตตฺเตน อโยปฏฺเฏน อาทิตฺเตน สมฺปชฺชลิเตน สโชติภูเตน กายํ สมฺปลิเวเฐยฺย. ตํ กิสฺส เหตุ? ตโตนิทานญฺหิ โส, ภิกฺขเว, มรณํ วา นิคจฺเฉยฺย มรณมตฺตํ วา ทุกฺขํ, น ตฺเวว ตปฺปจฺจยา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺเชยฺย. ยญฺจ โข โส, ภิกฺขเว, ทุสฺสีโล…เป… กสมฺพุชาโต ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา สทฺธาเทยฺยํ จีวรํ ปริภุญฺชติ, ตญฺหิ ตสฺส, ภิกฺขเว, โหติ ทีฆรตฺตํ อหิตาย ทุกฺขาย กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ. “Os digo, monjes, os declaro, monjes, que para aquel que es de mala conducta, de naturaleza perversa e interiormente impuro, sería mejor que un hombre fuerte le envolviera el cuerpo con una plancha de hierro ardiente, resplandeciente y al rojo vivo. ¿Por qué razón? Porque debido a ello, monjes, esa persona podría sufrir la muerte o un dolor semejante a la muerte, pero por esa causa no renacería, tras la ruptura del cuerpo después de la muerte, en un estado de privación, en un mal destino, en el mundo inferior o en el infierno. Sin embargo, monjes, cuando aquel que es de mala conducta, de naturaleza perversa e interiormente impuro usa una túnica ofrecida por fe por nobles acaudalados, por brahmanes acaudalados o por padres de familia acaudalados, eso le conduce, monjes, al perjuicio y al sufrimiento por largo tiempo; y tras la ruptura del cuerpo después de la muerte, renace en un estado de privación, en un mal destino, en el mundo inferior o en el infierno”. ‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, กตมํ นุ โข วรํ – ยํ พลวา ปุริโส ตตฺเตน อโยสงฺกุนา มุขํ วิวริตฺวา ตตฺตํ โลหคุฬํ อาทิตฺตํ สมฺปชฺชลิตํ สโชติภูตํ มุเข ปกฺขิเปยฺย – ตํ ตสฺส โอฏฺฐมฺปิ ทเหยฺย มุขมฺปิ ทเหยฺย ชิวฺหมฺปิ ทเหยฺย กณฺฐมฺปิ ทเหยฺย อุรมฺปิ ทเหยฺย อนฺตมฺปิ อนฺตคุณมฺปิ อาทาย อโธภาคา นิกฺขเมยฺย, ยํ วา ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา สทฺธาเทยฺยํ ปิณฺฑปาตํ [Pg.498] ปริภุญฺเชยฺยา’’ติ? ‘‘เอตเทว, ภนฺเต, วรํ – ยํ ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา สทฺธาเทยฺยํ ปิณฺฑปาตํ ปริภุญฺเชยฺย, ทุกฺขญฺเหตํ, ภนฺเต, ยํ พลวา ปุริโส ตตฺเตน อโยสงฺกุนา มุขํ วิวริตฺวา ตตฺตํ โลหคุฬํ อาทิตฺตํ สมฺปชฺชลิตํ สโชติภูตํ มุเข ปกฺขิเปยฺย – ตํ ตสฺส โอฏฺฐมฺปิ ทเหยฺย มุขมฺปิ ทเหยฺย ชิวฺหมฺปิ ทเหยฺย กณฺฐมฺปิ ทเหยฺย อุรมฺปิ ทเหยฺย อนฺตมฺปิ อนฺตคุณมฺปิ อาทาย อโธภาคํ นิกฺขเมยฺยา’’ติ. “¿Qué pensáis, monjes? ¿Qué es mejor: que un hombre fuerte, habiendo abierto la boca con una pinza de hierro ardiente, introduzca en ella una bola de hierro al rojo vivo, ardiente y resplandeciente —la cual le quemaría los labios, le quemaría la boca, le quemaría la lengua, le quemaría la garganta, le quemaría el pecho y saldría por la parte inferior llevándose consigo los intestinos y sus conductos—, o que uno consuma alimentos de limosna ofrecidos por fe por nobles acaudalados, por brahmanes acaudalados o por padres de familia acaudalados?”. “Venerable Señor, esto último es mejor: que uno consuma alimentos de limosna ofrecidos por fe por nobles acaudalados, por brahmanes acaudalados o por padres de familia acaudalados. Pues es doloroso, Venerable Señor, que un hombre fuerte, habiendo abierto la boca con una pinza de hierro ardiente, introduzca en ella una bola de hierro al rojo vivo, ardiente y resplandeciente —la cual le quemaría los labios, le quemaría la boca, le quemaría la lengua, le quemaría la garganta, le quemaría el pecho y saldría por la parte inferior llevándose consigo los intestinos y sus conductos—”. ‘‘อาโรจยามิ โว, ภิกฺขเว, ปฏิเวทยามิ โว, ภิกฺขเว, ยถา เอตเทว ตสฺส วรํ ทุสฺสีลสฺส…เป… กสมฺพุชาตสฺส ยํ พลวา ปุริโส ตตฺเตน อโยสงฺกุนา มุขํ วิวริตฺวา ตตฺตํ โลหคุฬํ อาทิตฺตํ สมฺปชฺชลิตํ สโชติภูตํ มุเข ปกฺขิเปยฺย – ตํ ตสฺส โอฏฺฐมฺปิ ทเหยฺย มุขมฺปิ ทเหยฺย ชิวฺหมฺปิ ทเหยฺย กณฺฐมฺปิ ทเหยฺย อุรมฺปิ ทเหยฺย อนฺตมฺปิ อนฺตคุณมฺปิ อาทาย อโธภาคํ นิกฺขเมยฺย. ตํ กิสฺส เหตุ? ตโตนิทานญฺหิ โส, ภิกฺขเว, มรณํ วา นิคจฺเฉยฺย มรณมตฺตํ วา ทุกฺขํ, น ตฺเวว ตปฺปจฺจยา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺเชยฺย. ยญฺจ โข โส, ภิกฺขเว, ทุสฺสีโล ปาปธมฺโม…เป… กสมฺพุชาโต ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา สทฺธาเทยฺยํ ปิณฺฑปาตํ ปริภุญฺชติ, ตญฺหิ ตสฺส โหติ ทีฆรตฺตํ อหิตาย ทุกฺขาย กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ. “Os digo, monjes, os declaro, monjes, que para aquel que es de mala conducta, de naturaleza perversa e interiormente impuro, sería mejor que un hombre fuerte, habiendo abierto la boca con una pinza de hierro ardiente, le introdujera una bola de hierro al rojo vivo, ardiente y resplandeciente —la cual le quemaría los labios, le quemaría la boca, le quemaría la lengua, le quemaría la garganta, le quemaría el pecho y saldría por la parte inferior llevándose consigo los intestinos y sus conductos—. ¿Por qué razón? Porque debido a ello, monjes, esa persona podría sufrir la muerte o un dolor semejante a la muerte, pero por esa causa no renacería, tras la ruptura del cuerpo después de la muerte, en un estado de privación, en un mal destino, en el mundo inferior o en el infierno. Sin embargo, monjes, cuando aquel que es de mala conducta, de naturaleza perversa e interiormente impuro consume alimentos de limosna ofrecidos por fe por nobles acaudalados, por brahmanes acaudalados o por padres de familia acaudalados, eso le conduce, monjes, al perjuicio y al sufrimiento por largo tiempo; y tras la ruptura del cuerpo después de la muerte, renace en un estado de privación, en un mal destino, en el mundo inferior o en el infierno”. ‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, กตมํ นุ โข วรํ – ยํ พลวา ปุริโส สีเส วา คเหตฺวา ขนฺเธ วา คเหตฺวา ตตฺตํ อโยมญฺจํ วา อโยปีฐํ วา อภินิสีทาเปยฺย วา อภินิปชฺชาเปยฺย วา, ยํ วา ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา สทฺธาเทยฺยํ มญฺจปีฐํ ปริภุชฺเชยฺยา’’ติ? ‘‘เอตเทว, ภนฺเต, วรํ – ยํ ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา สทฺธาเทยฺยํ มญฺจปีฐํ ปริภุญฺเชยฺย, ทุกฺขญฺเหตํ, ภนฺเต, ยํ พลวา ปุริโส สีเส วา คเหตฺวา ขนฺเธ วา คเหตฺวา ตตฺตํ อโยมญฺจํ วา อโยปีฐํ วา อภินิสีทาเปยฺย วา อภินิปชฺชาเปยฺย วา’’ติ. ¿Qué pensáis, monjes? ¿Qué es mejor: que un hombre fuerte, agarrando a alguien por la cabeza o por los hombros, le obligue a sentarse o a acostarse sobre un lecho de hierro o un taburete de hierro al rojo vivo, ardiente y resplandeciente, o que uno disfrute de un lecho o taburete donado por fe por nobles prominentes, brahmanes prominentes o jefes de familia prominentes? Esto es mejor, Venerable Señor: que uno disfrute de un lecho o taburete donado por fe por nobles prominentes, brahmanes prominentes o jefes de familia prominentes. Pues aquello es doloroso, Venerable Señor: que un hombre fuerte, agarrando a alguien por la cabeza o por los hombros, le obligue a sentarse o a acostarse sobre un lecho de hierro o un taburete de hierro al rojo vivo, ardiente y resplandeciente. ‘‘อาโรจยามิ [Pg.499] โว, ภิกฺขเว, ปฏิเวทยามิ โว, ภิกฺขเว, ยถา เอตเทว ตสฺส วรํ ทุสฺสีลสฺส…เป… กสมฺพุชาตสฺส ยํ พลวา ปุริโส สีเส วา คเหตฺวา ขนฺเธ วา คเหตฺวา ตตฺตํ อโยมญฺจํ วา อโยปีฐํ วา อภินิสีทาเปยฺย วา อภินิปชฺชาเปยฺย วา. ตํ กิสฺส เหตุ? ตโตนิทานญฺหิ โส, ภิกฺขเว, มรณํ วา นิคจฺเฉยฺย มรณมตฺตํ วา ทุกฺขํ, น ตฺเวว ตปฺปจฺจยา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺเชยฺย. ยญฺจ โข โส, ภิกฺขเว, ทุสฺสีโล ปาปธมฺโม…เป… กสมฺพุชาโต ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา สทฺธาเทยฺยํ มญฺจปีฐํ ปริภุญฺชติ. ตญฺหิ ตสฺส, ภิกฺขเว, โหติ ทีฆรตฺตํ อหิตาย ทุกฺขาย กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ. Os declaro, monjes, os anuncio, monjes: que para aquella persona inmoral, de mala conducta, impura y de naturaleza corrupta, sería mejor que un hombre fuerte, agarrándola por la cabeza o por los hombros, la obligara a sentarse o a acostarse sobre un lecho de hierro o un taburete de hierro al rojo vivo, ardiente y resplandeciente. ¿Por qué razón? Porque debido a eso, monjes, esa persona podría experimentar la muerte o un sufrimiento mortal, pero por esa causa no renacería, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, en un estado de privación, en un mal destino, en la perdición, en el infierno. Sin embargo, monjes, cuando esa persona inmoral, de mala conducta, impura y de naturaleza corrupta disfruta de un lecho o taburete donado por fe por nobles prominentes, brahmanes prominentes o jefes de familia prominentes, eso le conduce a su perjuicio y sufrimiento por mucho tiempo; tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renace en un estado de privación, en un mal destino, en la perdición, en el infierno. ‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, กตมํ นุ โข วรํ – ยํ พลวา ปุริโส อุทฺธํปาทํ อโธสิรํ คเหตฺวา ตตฺตาย โลหกุมฺภิยา ปกฺขิเปยฺย อาทิตฺตาย สมฺปชฺชลิตาย สโชติภูตาย – โส ตตฺถ เผณุทฺเทหกํ ปจฺจมาโน สกิมฺปิ อุทฺธํ คจฺเฉยฺย สกิมฺปิ อโธ คจฺเฉยฺย สกิมฺปิ ติริยํ คจฺเฉยฺย, ยํ วา ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา สทฺธาเทยฺยํ วิหารํ ปริภุญฺเชยฺยา’’ติ? ‘‘เอตเทว, ภนฺเต, วรํ – ยํ ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา สทฺธาเทยฺยํ วิหารํ ปริภุญฺเชยฺย, ทุกฺขญฺเหตํ, ภนฺเต, ยํ พลวา ปุริโส อุทฺธํปาทํ อโธสิรํ คเหตฺวา ตตฺตาย โลหกุมฺภิยา ปกฺขิเปยฺย อาทิตฺตาย สมฺปชฺชลิตาย สโชติภูตาย – โส ตตฺถ เผณุทฺเทหกํ ปจฺจมาโน สกิมฺปิ อุทฺธํ คจฺเฉยฺย สกิมฺปิ อโธ คจฺเฉยฺย สกิมฺปิ ติริยํ คจฺเฉยฺยา’’ติ. ¿Qué pensáis, monjes? ¿Qué es mejor: que un hombre fuerte, agarrando a alguien con los pies hacia arriba y la cabeza hacia abajo, lo arrojara a una caldera de cobre al rojo vivo, ardiente, llameante y resplandeciente —donde, cocinándose en un torbellino de espuma, subiera una vez, bajara otra y se moviera de lado otra—, o que uno disfrute de un monasterio donado por fe por nobles prominentes, brahmanes prominentes o jefes de familia prominentes? Esto es mejor, Venerable Señor: que uno disfrute de un monasterio donado por fe por nobles prominentes, brahmanes prominentes o jefes de familia prominentes. Pues aquello es doloroso, Venerable Señor: que un hombre fuerte, agarrando a alguien con los pies hacia arriba y la cabeza hacia abajo, lo arrojara a una caldera de cobre al rojo vivo, ardiente, llameante y resplandeciente —donde, cocinándose en un torbellino de espuma, subiera una vez, bajara otra y se moviera de lado otra—. ‘‘อาโรจยามิ โว, ภิกฺขเว, ปฏิเวทยามิ โว, ภิกฺขเว, ยถา เอตเทว ตสฺส วรํ ทุสฺสีลสฺส ปาปธมฺมสฺส…เป… กสมฺพุชาตสฺส ยํ พลวา ปุริโส อุทฺธํปาทํ อโธสิรํ คเหตฺวา…เป… สกิมฺปิ ติริยํ คจฺเฉยฺย. ตํ กิสฺส เหตุ? ตโตนิทานญฺหิ โส, ภิกฺขเว, มรณํ วา นิคจฺเฉยฺย มรณมตฺตํ วา ทุกฺขํ, น ตฺเวว ตปฺปจฺจยา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺเชยฺย. ยญฺจ โข โส, ภิกฺขเว, ทุสฺสีโล ปาปธมฺโม…เป… กสมฺพุชาโต ขตฺติยมหาสาลานํ วา พฺราหฺมณมหาสาลานํ วา คหปติมหาสาลานํ วา สทฺธาเทยฺยํ วิหารํ ปริภุญฺชติ[Pg.500]. ตญฺหิ ตสฺส, ภิกฺขเว, โหติ ทีฆรตฺตํ อหิตาย ทุกฺขาย กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ. “Os anuncio, monjes, os informo, monjes, que para aquel de mala conducta, de naturaleza malvada, impuro y corrupto, sería mejor que un hombre fuerte lo agarrara por los pies con la cabeza hacia abajo y lo arrojara, aunque fuera una sola vez, hacia un lado. ¿Por qué razón? Porque debido a eso, monjes, él podría sufrir la muerte o un dolor semejante a la muerte, pero no por ese motivo, tras la ruptura del cuerpo, después de la muerte, renacería en un estado de privación, en un mal destino, en la perdición, en el infierno. Sin embargo, monjes, cuando aquel de mala conducta, de naturaleza malvada, impuro y corrupto, disfruta de un monasterio ofrecido por fe por grandes nobles, grandes brahmanes o grandes jefes de familia; eso, monjes, le causará perjuicio y sufrimiento por mucho tiempo, y tras la ruptura del cuerpo, después de la muerte, renacerá en un estado de privación, en un mal destino, en la perdición, en el infierno”. ‘‘ตสฺมาติห, ภิกฺขเว, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘เยสญฺจ มยํ ปริภุญฺชาม จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปฺปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารํ เตสํ เต การา มหปฺผลา ภวิสฺสนฺติ มหานิสํสา, อมฺหากญฺเจวายํ ปพฺพชฺชา อวญฺฌา ภวิสฺสติ สผลา สอุทฺรยา’ติ. เอวญฺหิ โว, ภิกฺขเว, สิกฺขิตพฺพํ – ‘อตฺตตฺถํ วา, ภิกฺขเว, สมฺปสฺสมาเนน อลเมว อปฺปมาเทน สมฺปาเทตุํ; ปรตฺถํ วา, ภิกฺขเว, สมฺปสฺสมาเนน อลเมว อปฺปมาเทน สมฺปาเทตุํ; อุภยตฺถํ วา, ภิกฺขเว, สมฺปสฺสมาเนน อลเมว อปฺปมาเทน สมฺปาเทตุ’’’นฺติ. Por lo tanto, monjes, así deben entrenarse: 'Aquellos cuyos mantos, limosnas, asientos y lechos, y medicinas y provisiones para los enfermos disfrutamos, para ellos estos actos serán de gran fruto y gran beneficio; y para nosotros, esta vida monástica no será estéril, sino fructífera y provechosa'. Así es como deben entrenarse, monjes. Monjes, para quien contempla su propio beneficio, es suficiente con alcanzarlo mediante la diligencia; para quien contempla el beneficio de los demás, es suficiente con alcanzarlo mediante la diligencia; para quien contempla el beneficio de ambos, es suficiente con alcanzarlo mediante la diligencia. อิทมโวจ ภควา. อิมสฺมิญฺจ ปน เวยฺยากรณสฺมึ ภญฺญมาเน สฏฺฐิมตฺตานํ ภิกฺขูนํ อุณฺหํ โลหิตํ มุขโต อุคฺคญฺฉิ. สฏฺฐิมตฺตา ภิกฺขู สิกฺขํ ปจฺจกฺขาย หีนายาวตฺตึสุ – ‘‘สุทุกฺกรํ ภควา, สุทุกฺกรํ ภควา’’ติ. สฏฺฐิมตฺตานํ ภิกฺขูนํ อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตานิ วิมุจฺจึสูติ. อฏฺฐมํ. Esto dijo el Bienaventurado. Mientras se exponía este discurso doctrinal, a unos sesenta monjes les brotó sangre caliente por la boca. Unos sesenta monjes, abandonando el entrenamiento, regresaron a la vida inferior, diciendo: '¡Es muy difícil de cumplir, Bienaventurado! ¡Es muy difícil de cumplir, Bienaventurado!'. Y las mentes de unos sesenta monjes se liberaron de las impurezas a través del no apego. El octavo [discurso]. ๙. สุเนตฺตสุตฺตํ 9. Discurso sobre Sunetta ๗๓. ‘‘ภูตปุพฺพํ, ภิกฺขเว, สุเนตฺโต นาม สตฺถา อโหสิ ติตฺถกโร กาเมสุ วีตราโค. สุเนตฺตสฺส โข ปน, ภิกฺขเว, สตฺถุโน อเนกานิ สาวกสตานิ อเหสุํ. สุเนตฺโต สตฺถา สาวกานํ พฺรหฺมโลกสหพฺยตาย ธมฺมํ เทเสสิ. เย โข ปน, ภิกฺขเว, สุเนตฺตสฺส สตฺถุโน พฺรหฺมโลกสหพฺยตาย ธมฺมํ เทเสนฺตสฺส จิตฺตานิ นปฺปสาเทสุํ เต กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชึสุ. เย โข ปน, ภิกฺขเว, สุเนตฺตสฺส สตฺถุโน พฺรหฺมโลกสหพฺยตาย ธมฺมํ เทเสนฺตสฺส จิตฺตานิ ปสาเทสุํ เต กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชึสุ. 73. En el pasado, monjes, hubo un maestro llamado Sunetta, fundador de una doctrina, libre de pasión por los placeres sensuales. El maestro Sunetta, monjes, tenía muchos cientos de discípulos. El maestro Sunetta enseñaba a sus discípulos el camino para la convivencia en el mundo de Brahma. Monjes, aquellos discípulos que no sintieron devoción hacia el maestro Sunetta mientras este enseñaba el camino para la convivencia en el mundo de Brahma, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renacieron en un estado de privación, en un mal destino, en la perdición, en el infierno. Pero aquellos discípulos, monjes, que sintieron devoción hacia el maestro Sunetta mientras este enseñaba el camino para la convivencia en el mundo de Brahma, tras la disolución del cuerpo, después de la muerte, renacieron en un buen destino, en un mundo celestial. ‘‘ภูตปุพฺพํ, ภิกฺขเว, มูคปกฺโข นาม สตฺถา อโหสิ…เป… อรเนมิ นาม สตฺถา อโหสิ…เป… กุทฺทาลโก นาม สตฺถา อโหสิ…เป… หตฺถิปาโล นาม สตฺถา อโหสิ…เป… โชติปาโล นาม สตฺถา อโหสิ…เป… อรโก นาม สตฺถา อโหสิ ติตฺถกโร กาเมสุ วีตราโค[Pg.501]. อรกสฺส โข ปน, ภิกฺขเว, สตฺถุโน อเนกานิ สาวกสตานิ อเหสุํ. อรโก นาม สตฺถา สาวกานํ พฺรหฺมโลกสหพฺยตาย ธมฺมํ เทเสสิ. เย โข ปน, ภิกฺขเว, อรกสฺส สตฺถุโน พฺรหฺมโลกสหพฺยตาย ธมฺมํ เทเสนฺตสฺส จิตฺตานิ นปฺปสาเทสุํ, เต กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชึสุ. เย โข ปน, ภิกฺขเว, อรกสฺส สตฺถุโน พฺรหฺมโลกสหพฺยตาย ธมฺมํ เทเสนฺตสฺส จิตฺตานิ ปสาเทสุํ, เต กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชึสุ. “En el pasado, monjes, hubo un maestro llamado Mūgapakkha... pe... hubo un maestro llamado Aranemi... pe... hubo un maestro llamado Kuddālaka... pe... hubo un maestro llamado Hatthipāla... pe... hubo un maestro llamado Jotipāla... pe... hubo un maestro llamado Araka, fundador de una doctrina, quien estaba libre de deseos sensuales. El maestro Araka, monjes, tenía muchos cientos de discípulos. El maestro Araka enseñaba el Dhamma a sus discípulos para alcanzar la convivencia en el mundo de Brahma. Aquellos discípulos, monjes, que no clarificaron sus mentes hacia el maestro Araka mientras este enseñaba el Dhamma para alcanzar el mundo de Brahma, tras la ruptura del cuerpo, después de la muerte, renacieron en estados de privación, en un mal destino, en la perdición, en el infierno. En cambio, aquellos discípulos, monjes, que clarificaron sus mentes hacia el maestro Araka mientras enseñaba el Dhamma para alcanzar el mundo de Brahma, tras la ruptura del cuerpo, después de la muerte, renacieron en un buen destino, en el mundo celestial”. ‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, โย อิเม สตฺต สตฺถาเร ติตฺถกเร กาเมสุ วีตราเค อเนกสตปริวาเร สสาวกสงฺเฆ ปทุฏฺฐจิตฺโต อกฺโกเสยฺย ปริภาเสยฺย, พหุํ โส อปุญฺญํ ปสเวยฺยา’’ติ? ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’. ‘‘โย, ภิกฺขเว, อิเม สตฺต สตฺถาเร ติตฺถกเร กาเมสุ วีตราเค อเนกสตปริวาเร สสาวกสงฺเฆ ปทุฏฺฐจิตฺโต อกฺโกเสยฺย ปริภาเสยฺย, พหุํ โส อปุญฺญํ ปสเวยฺย. โย เอกํ ทิฏฺฐิสมฺปนฺนํ ปุคฺคลํ ปทุฏฺฐจิตฺโต อกฺโกสติ ปริภาสติ, อยํ ตโต พหุตรํ อปุญฺญํ ปสวติ. ตํ กิสฺส เหตุ? นาหํ, ภิกฺขเว, อิโต พหิทฺธา เอวรูปึ ขนฺตึ วทามิ ยถามํ สพฺรหฺมจารีสุ’’. “¿Qué pensáis, monjes? Si alguien, con la mente malevolente, insultara o reprochara a estos siete maestros, fundadores de doctrinas, libres de deseos sensuales y seguidos por cientos de discípulos, ¿no generaría esa persona mucho demérito?”. “Así es, Señor”. “Monjes, si alguien, con la mente malevolente, insultara o reprochara a estos siete maestros, fundadores de doctrinas, libres de deseos sensuales y seguidos por cientos de discípulos, generaría mucho demérito. Sin embargo, aquel que, con mente malevolente, insulta o reprocha a una sola persona dotada de visión (un Sotapanna), genera un demérito mucho mayor que aquel. ¿Por qué razón? Porque, monjes, yo no enseño tal tipo de tolerancia hacia aquellos fuera de esta enseñanza como la que enseño hacia los compañeros en la vida santa”. ‘‘ตสฺมาติห, ภิกฺขเว, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘น โน สพฺรหฺมจารีสุ จิตฺตานิ ปทุฏฺฐานิ ภวิสฺสนฺตี’ติ. เอวญฺหิ โว, ภิกฺขเว, สิกฺขิตพฺพ’’นฺติ. นวมํ. “Por lo tanto, monjes, así es como debéis entrenaros: ‘Nuestras mentes no serán malevolentes hacia nuestros compañeros en la vida santa’. Así es, monjes, como debéis entrenaros”. Noveno [discurso]. ๑๐. อรกสุตฺตํ 10. Discurso sobre Araka ๗๔. ‘‘ภูตปุพฺพํ, ภิกฺขเว, อรโก นาม สตฺถา อโหสิ ติตฺถกโร กาเมสุ วีตราโค. อรกสฺส โข ปน, ภิกฺขเว, สตฺถุโน อเนกานิ สาวกสตานิ อเหสุํ. อรโก สตฺถา สาวกานํ เอวํ ธมฺมํ เทเสติ – อปฺปกํ, พฺราหฺมณ, ชีวิตํ มนุสฺสานํ ปริตฺตํ ลหุกํ พหุทุกฺขํ พหุปายาสํ มนฺตายํ โพทฺธพฺพํ, กตฺตพฺพํ กุสลํ, จริตพฺพํ พฺรหฺมจริยํ, นตฺถิ ชาตสฺส อมรณํ. 74. “En el pasado, monjes, hubo un maestro llamado Araka, fundador de una doctrina, quien estaba libre de deseos sensuales. El maestro Araka, monjes, tenía muchos cientos de discípulos. El maestro Araka enseñaba el Dhamma a sus discípulos de esta manera: ‘Brahmin, la vida de los seres humanos es poca, breve y fugaz; conlleva mucho sufrimiento y mucha tribulación. Debe ser comprendida mediante la sabiduría; se debe realizar lo saludable y practicar la vida santa. Para aquel que ha nacido, no existe el no morir’. ‘‘เสยฺยถาปิ[Pg.502], พฺราหฺมณ, ติณคฺเค อุสฺสาวพินฺทุ สูริเย อุคฺคจฺฉนฺเต ขิปฺปํเยว ปฏิวิคจฺฉติ, น จิรฏฺฐิติกํ โหติ; เอวเมวํ โข, พฺราหฺมณ, อุสฺสาวพินฺทูปมํ ชีวิตํ มนุสฺสานํ ปริตฺตํ ลหุกํ พหุทุกฺขํ พหุปายาสํ มนฺตายํ โพทฺธพฺพํ, กตฺตพฺพํ กุสลํ, จริตพฺพํ พฺรหฺมจริยํ, นตฺถิ ชาตสฺส อมรณํ. “Brahmin, tal como una gota de rocío en la punta de una brizna de hierba desaparece rápidamente cuando sale el sol y no permanece por mucho tiempo; exactamente así, brahmin, la vida de los seres humanos es comparable a una gota de rocío: es breve, fugaz, llena de mucho sufrimiento y mucha tribulación. Debe ser comprendida mediante la sabiduría; se debe realizar lo saludable y practicar la vida santa. Para aquel que ha nacido, no existe el no morir’. ‘‘เสยฺยถาปิ, พฺราหฺมณ, ถุลฺลผุสิตเก เทเว วสฺสนฺเต อุทกพุพฺพุฬํ ขิปฺปํเยว ปฏิวิคจฺฉติ, น จิรฏฺฐิติกํ โหติ; เอวเมวํ โข, พฺราหฺมณ, อุทกพุพฺพุฬูปมํ ชีวิตํ มนุสฺสานํ ปริตฺตํ ลหุกํ พหุทุกฺขํ พหุปายาสํ มนฺตายํ โพทฺธพฺพํ, กตฺตพฺพํ กุสลํ, จริตพฺพํ พฺรหฺมจริยํ, นตฺถิ ชาตสฺส อมรณํ. “Brahmin, tal como cuando cae una lluvia de gruesas gotas, una burbuja de agua desaparece rápidamente y no permanece por mucho tiempo; exactamente así, brahmin, la vida de los seres humanos es comparable a una burbuja de agua: es breve, fugaz, llena de mucho sufrimiento y mucha tribulación. Debe ser comprendida mediante la sabiduría; se debe realizar lo saludable y practicar la vida santa. Para aquel que ha nacido, no existe el no morir’. ‘‘เสยฺยถาปิ, พฺราหฺมณ, อุทเก ทณฺฑราชิ ขิปฺปํเยว ปฏิวิคจฺฉติ, น จิรฏฺฐิติกา โหติ; เอวเมวํ โข, พฺราหฺมณ, อุทเก ทณฺฑราชูปมํ ชีวิตํ มนุสฺสานํ ปริตฺตํ…เป… นตฺถิ ชาตสฺส อมรณํ. “Brahmin, tal como una raya trazada en el agua con un palo desaparece rápidamente y no permanece por mucho tiempo; exactamente así, brahmin, la vida de los seres humanos es comparable a una raya trazada en el agua: es breve... pe... para aquel que ha nacido, no existe el no morir’. ‘‘เสยฺยถาปิ, พฺราหฺมณ, นที ปพฺพเตยฺยา ทูรงฺคมา สีฆโสตา หารหารินี, นตฺถิ โส ขโณ วา ลโย วา มุหุตฺโต วา ยํ สา อาวตฺตติ, อถ โข สา คจฺฉเตว วตฺตเตว สนฺทเตว; เอวเมวํ โข, พฺราหฺมณ, นทีปพฺพเตยฺยูปมํ ชีวิตํ มนุสฺสานํ ปริตฺตํ ลหุกํ…เป… นตฺถิ ชาตสฺส อมรณํ. “Brahmin, tal como un río de montaña que viene de lejos, de corriente rápida y que arrastra todo a su paso, donde no hay momento, instante o segundo en que se detenga, sino que simplemente fluye, avanza y corre; exactamente así, brahmin, la vida de los seres humanos es comparable a un río de montaña: es breve, fugaz... pe... para aquel que ha nacido, no existe el no morir’. ‘‘เสยฺยถาปิ, พฺราหฺมณ, พลวา ปุริโส ชิวฺหคฺเค เขฬปิณฺฑํ สํยูหิตฺวา อกสิเรเนว วเมยฺย ; เอวเมวํ โข, พฺราหฺมณ, เขฬปิณฺฑูปมํ ชีวิตํ มนุสฺสานํ ปริตฺตํ…เป… นตฺถิ ชาตสฺส อมรณํ. “Brahmin, tal como un hombre fuerte que, tras reunir una masa de saliva en la punta de la lengua, la escupe con facilidad; exactamente así, brahmin, la vida de los seres humanos es comparable a una masa de saliva: es breve... pe... para aquel que ha nacido, no existe el no morir’. ‘‘เสยฺยถาปิ, พฺราหฺมณ, ทิวสํสนฺตตฺเต อโยกฏาเห มํสเปสิ ปกฺขิตฺตา ขิปฺปํเยว ปฏิวิคจฺฉติ, น จิรฏฺฐิติกา โหติ; เอวเมวํ โข, พฺราหฺมณ, มํสเปสูปมํ ชีวิตํ มนุสฺสานํ ปริตฺตํ…เป… นตฺถิ ชาตสฺส อมรณํ. “Brahmin, tal como un trozo de carne arrojado a una sartén de hierro calentada durante todo el día desaparece rápidamente y no permanece por mucho tiempo; exactamente así, brahmin, la vida de los seres humanos es comparable a un trozo de carne: es breve... pe... para aquel que ha nacido, no existe el no morir’. ‘‘เสยฺยถาปิ, พฺราหฺมณ, คาวี วชฺฌา อาฆาตนํ นียมานา ยํ ยเทว ปาทํ อุทฺธรติ, สนฺติเกว โหติ วธสฺส สนฺติเกว มรณสฺส; เอวเมวํ โข, พฺราหฺมณ, โควชฺฌูปมํ ชีวิตํ มนุสฺสานํ ปริตฺตํ ลหุกํ พหุทุกฺขํ พหุปายาสํ [Pg.503] มนฺตายํ โพทฺธพฺพํ, กตฺตพฺพํ กุสลํ, จริตพฺพํ พฺรหฺมจริยํ, นตฺถิ ชาตสฺส อมรณ’’นฺติ. “Brahmin, tal como una vaca destinada al matadero que es llevada hacia el lugar de ejecución, y con cada paso que levanta está más cerca de la matanza y más cerca de la muerte; exactamente así, brahmin, la vida de los seres humanos es comparable a una vaca destinada al matadero: es breve, fugaz, llena de mucho sufrimiento y mucha tribulación. Debe ser comprendida mediante la sabiduría; se debe realizar lo saludable y practicar la vida santa. Para aquel que ha nacido, no existe el no morir’. ‘‘เตน โข ปน, ภิกฺขเว, สมเยน มนุสฺสานํ สฏฺฐิวสฺสสหสฺสานิ อายุปฺปมาณํ อโหสิ, ปญฺจวสฺสสติกา กุมาริกา อลํปเตยฺยา อโหสิ. เตน โข ปน, ภิกฺขเว, สมเยน มนุสฺสานํ ฉเฬว อาพาธา อเหสุํ – สีตํ, อุณฺหํ, ชิฆจฺฉา, ปิปาสา, อุจฺจาโร, ปสฺสาโว. โส หิ นาม, ภิกฺขเว, อรโก สตฺถา เอวํ ทีฆายุเกสุ มนุสฺเสสุ เอวํ จิรฏฺฐิติเกสุ เอวํ อปฺปาพาเธสุ สาวกานํ เอวํ ธมฺมํ เทเสสฺสติ – ‘อปฺปกํ, พฺราหฺมณ, ชีวิตํ มนุสฺสานํ ปริตฺตํ ลหุกํ พหุทุกฺขํ พหุปายาสํ มนฺตายํ โพทฺธพฺพํ, กตฺตพฺพํ กุสลํ, จริตพฺพํ พฺรหฺมจริยํ, นตฺถิ ชาตสฺส อมรณ’’’นฺติ. “En aquel tiempo, monjes, la duración de la vida de los seres humanos era de sesenta mil años, y una joven de quinientos años era apta para el matrimonio. En aquel tiempo, monjes, los seres humanos solo padecían seis tipos de aflicciones: frío, calor, hambre, sed, defecación y micción. Aun así, monjes, aquel maestro llamado Araka, enseñaba el Dhamma a sus discípulos entre seres humanos de vida tan larga, de tan larga permanencia y de tan pocas aflicciones, diciendo: ‘Brahmin, la vida de los seres humanos es poca, breve y fugaz; conlleva mucho sufrimiento y mucha tribulación. Debe ser comprendida mediante la sabiduría; se debe realizar lo saludable y practicar la vida santa. Para aquel que ha nacido, no existe el no morir’”. ‘‘เอตรหิ ตํ, ภิกฺขเว, สมฺมา วทมาโน วเทยฺย – ‘อปฺปกํ ชีวิตํ มนุสฺสานํ ปริตฺตํ ลหุกํ พหุทุกฺขํ พหุปายาสํ มนฺตายํ โพทฺธพฺพํ, กตฺตพฺพํ กุสลํ, จริตพฺพํ พฺรหฺมจริยํ, นตฺถิ ชาตสฺส อมรณ’นฺติ. เอตรหิ, ภิกฺขเว, โย จิรํ ชีวติ โส วสฺสสตํ อปฺปํ วา ภิยฺโย. วสฺสสตํ โข ปน, ภิกฺขเว, ชีวนฺโต ตีณิเยว อุตุสตานิ ชีวติ – อุตุสตํ เหมนฺตานํ, อุตุสตํ คิมฺหานํ, อุตุสตํ วสฺสานํ. ตีณิ โข ปน, ภิกฺขเว, อุตุสตานิ ชีวนฺโต ทฺวาทส เยว มาสสตานิ ชีวติ – จตฺตาริ มาสสตานิ เหมนฺตานํ, จตฺตาริ มาสสตานิ คิมฺหานํ, จตฺตาริ มาสสตานิ วสฺสานํ. ทฺวาทส โข ปน, ภิกฺขเว, มาสสตานิ ชีวนฺโต จตุวีสติเยว อทฺธมาสสตานิ ชีวติ – อฏฺฐทฺธมาสสตานิ เหมนฺตานํ, อฏฺฐทฺธมาสสตานิ คิมฺหานํ, อฏฺฐทฺธมาสสตานิ วสฺสานํ. จตุวีสติ โข ปน, ภิกฺขเว, อทฺธมาสสตานิ ชีวนฺโต ฉตฺตึสํเยว รตฺติสหสฺสานิ ชีวติ – ทฺวาทส รตฺติสหสฺสานิ เหมนฺตานํ, ทฺวาทส รตฺติสหสฺสานิ คิมฺหานํ, ทฺวาทส รตฺติสหสฺสานิ วสฺสานํ. ฉตฺตึสํ โข ปน, ภิกฺขเว, รตฺติสหสฺสานิ ชีวนฺโต ทฺเวสตฺตติเยว ภตฺตสหสฺสานิ ภุญฺชติ – จตุวีสติ ภตฺตสหสฺสานิ เหมนฺตานํ, จตุวีสติ ภตฺตสหสฺสานิ คิมฺหานํ, จตุวีสติ ภตฺตสหสฺสานิ วสฺสานํ สทฺธึ มาตุถญฺญาย สทฺธึ ภตฺตนฺตราเยน. Monjes, hoy en día, quien hable correctamente diría: 'La vida de los seres humanos es exigua, limitada, efímera, llena de sufrimiento y mucha aflicción; debe ser comprendida con sabiduría, el bien debe ser practicado, la vida santa debe ser vivida; para quien ha nacido, no existe el no morir'. Monjes, hoy en día, quien vive mucho tiempo vive cien años, un poco menos o un poco más. Monjes, viviendo cien años, se viven exactamente trescientas estaciones: cien estaciones de invierno, cien estaciones de verano y cien estaciones de lluvias. Monjes, viviendo trescientas estaciones, se viven exactamente mil doscientos meses: cuatrocientos meses de invierno, cuatrocientos meses de verano y cuatrocientos meses de lluvias. Monjes, viviendo mil doscientos meses, se viven exactamente dos mil cuatrocientas quincenas: ochocientas quincenas de invierno, ochocientas quincenas de verano y ochocientas quincenas de lluvias. Monjes, viviendo dos mil cuatrocientas quincenas, se viven exactamente treinta y seis mil noches: doce mil noches de invierno, doce mil noches de verano y doce mil noches de lluvias. Monjes, viviendo treinta y seis mil noches, se consumen exactamente setenta y dos mil comidas: veinticuatro mil comidas en invierno, veinticuatro mil comidas en verano y veinticuatro mil comidas en las lluvias, contando tanto la leche materna como los impedimentos para comer. ‘‘ตตฺริเม ภตฺตนฺตรายา กปิมิทฺโธปิ ภตฺตํ น ภุญฺชติ, ทุกฺขิโตปิ ภตฺตํ น ภุญฺชติ, พฺยาธิโตปิ ภตฺตํ น ภุญฺชติ, อุโปสถิโกปิ ภตฺตํ น ภุญฺชติ[Pg.504], อลาภเกนปิ ภตฺตํ น ภุญฺชติ. อิติ โข, ภิกฺขเว, มยา วสฺสสตายุกสฺส มนุสฺสสฺส อายุปิ สงฺขาโต, อายุปฺปมาณมฺปิ สงฺขาตํ, อุตูปิ สงฺขาตา, สํวจฺฉราปิ สงฺขาตา, มาสาปิ สงฺขาตา, อทฺธมาสาปิ สงฺขาตา, รตฺติปิ สงฺขาตา, ทิวาปิ สงฺขาตา, ภตฺตาปิ สงฺขาตา, ภตฺตนฺตรายาปิ สงฺขาตา. ยํ, ภิกฺขเว, สตฺถารา กรณียํ สาวกานํ หิเตสินา อนุกมฺปเกน อนุกมฺปํ อุปาทาย; กตํ โว ตํ มยา เอตานิ, ภิกฺขเว, รุกฺขมูลานิ เอตานิ สุญฺญาคารานิ. ฌายถ, ภิกฺขเว, มา ปมาทตฺถ; มา ปจฺฉา วิปฺปฏิสาริโน อหุวตฺถ. อยํ โว อมฺหากํ อนุสาสนี’’ติ. ทสมํ. En este contexto, estos son los impedimentos para comer: cuando se duerme profundamente no se come, cuando se sufre no se come, cuando se está enfermo no se come, cuando se observa el día de preceptos (uposatha) no se come, y cuando no se obtiene alimento no se come. Así, monjes, por mí ha sido calculada la vida de un ser humano que vive cien años, ha sido calculado el límite de la vida, han sido calculadas las estaciones, calculados los años, calculados los meses, calculadas las quincenas, calculadas las noches, calculados los días, calculadas las comidas y calculados los impedimentos para comer. Monjes, lo que un maestro que busca el bienestar de sus discípulos y es compasivo debe hacer por ellos, movido por la compasión, eso ha sido hecho por mí para vosotros. Monjes, aquí hay raíces de árboles, aquí hay moradas vacías. ¡Meditad, monjes, no seáis negligentes! No os arrepintáis después. Esta es nuestra instrucción para vosotros. มหาวคฺโค สตฺตโม. El séptimo Gran Capítulo ha terminado. ตสฺสุทฺทานํ – El resumen del mismo es el siguiente: หิรีสูริยํ อุปมา, ธมฺมญฺญู ปาริฉตฺตกํ; สกฺกจฺจํ ภาวนา อคฺคิ, สุเนตฺตอรเกน จาติ. Vergüenza y temor moral, el Sol, el símil, el conocedor del Dhamma, el árbol Parichattaka, con respeto, el desarrollo, el fuego, Sunetta y Araka. ๘. วินยวคฺโค 8. Capítulo sobre la Disciplina (Vinaya) ๑. ปฐมวินยธรสุตฺตํ 1. Primer discurso sobre el experto en la disciplina ๗๕. ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ วินยธโร โหติ. กตเมหิ สตฺตหิ? อาปตฺตึ ชานาติ, อนาปตฺตึ ชานาติ, ลหุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, ครุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, สีลวา โหติ ปาติโมกฺขสํวรสํวุโต วิหรติ อาจารโคจรสมฺปนฺโน อณุมตฺเตสุ วชฺเชสุ ภยทสฺสาวี สมาทาย สิกฺขติ สิกฺขาปเทสุ, จตุนฺนํ ฌานานํ อาภิเจตสิกานํ ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารานํ นิกามลาภี โหติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี, อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ วินยธโร โหตี’’ติ. ปฐมํ. 75. Monjes, un monje que posee siete cualidades es un experto en la disciplina (vinayadharo). ¿Cuáles son las siete? Conoce lo que es una ofensa, conoce lo que no es una ofensa, conoce una ofensa leve y conoce una ofensa grave. Es virtuoso, vive restringido por la restricción del Patimokkha, posee buena conducta y un lugar adecuado para buscar limosna; viendo peligro incluso en las faltas más pequeñas, se entrena asumiendo los preceptos de entrenamiento. Obtiene a voluntad, sin dificultad y sin esfuerzo las cuatro absorciones (jhanas) que pertenecen a la mente superior y que proporcionan una morada feliz en esta misma vida. Por la extinción de las impurezas (asavas), habiendo comprendido y realizado por sí mismo mediante el conocimiento superior en esta misma vida, entra y permanece en la liberación de la mente y la liberación por la sabiduría que están libres de impurezas. Monjes, un monje que posee estas siete cualidades es un experto en la disciplina. ๒. ทุติยวินยธรสุตฺตํ 2. Segundo discurso sobre el experto en la disciplina ๗๖. ‘‘สตฺตหิ[Pg.505], ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ วินยธโร โหติ. กตเมหิ สตฺตหิ? อาปตฺตึ ชานาติ, อนาปตฺตึ ชานาติ, ลหุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, ครุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, อุภยานิ โข ปนสฺส ปาติโมกฺขานิ วิตฺถาเรน สฺวาคตานิ โหนฺติ สุวิภตฺตานิ สุปฺปวตฺตีนิ สุวินิจฺฉิตานิ สุตฺตโส อนุพฺยญฺชนโส, จตุนฺนํ ฌานานํ อาภิเจตสิกานํ ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารานํ นิกามลาภี โหติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี, อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ วินยธโร โหตี’’ติ. ทุติยํ. 76. Monjes, un monje que posee siete cualidades es un experto en la disciplina. ¿Cuáles son las siete? Conoce lo que es una ofensa, conoce lo que no es una ofensa, conoce una ofensa leve y conoce una ofensa grave. Además, ambos Patimokkhas le han sido transmitidos detalladamente, bien analizados, bien recitados y bien determinados, tanto según el texto (Vibhanga) como según los detalles complementarios (Khandhaka y Parivara). Obtiene a voluntad, sin dificultad y sin esfuerzo las cuatro absorciones que pertenecen a la mente superior y que proporcionan una morada feliz en esta misma vida. Por la extinción de las impurezas, habiendo comprendido y realizado por sí mismo mediante el conocimiento superior en esta misma vida, entra y permanece en la liberación de la mente y la liberación por la sabiduría que están libres de impurezas. Monjes, un monje que posee estas siete cualidades es un experto en la disciplina. ๓. ตติยวินยธรสุตฺตํ 3. Tercer discurso sobre el experto en la disciplina ๗๗. ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ วินยธโร โหติ. กตเมหิ สตฺตหิ? อาปตฺตึ ชานาติ, อนาปตฺตึ ชานาติ, ลหุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, ครุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, วินเย โข ปน ฐิโต โหติ อสํหีโร, จตุนฺนํ ฌานานํ อาภิเจตสิกานํ ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารานํ นิกามลาภี โหติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี, อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ วินยธโร โหตี’’ติ. ตติยํ. 77. Monjes, un monje que posee siete cualidades es un experto en la disciplina. ¿Cuáles son las siete? Conoce lo que es una ofensa, conoce lo que no es una ofensa, conoce una ofensa leve y conoce una ofensa grave. Además, está establecido en la disciplina y es inamovible. Obtiene a voluntad, sin dificultad y sin esfuerzo las cuatro absorciones que pertenecen a la mente superior y que proporcionan una morada feliz en esta misma vida. Por la extinción de las impurezas, habiendo comprendido y realizado por sí mismo mediante el conocimiento superior en esta misma vida, entra y permanece en la liberación de la mente y la liberación por la sabiduría que están libres de impurezas. Monjes, un monje que posee estas siete cualidades es un experto en la disciplina. ๔. จตุตฺถวินยธรสุตฺตํ 4. Cuarto discurso sobre el experto en la disciplina ๗๘. ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ วินยธโร โหติ. กตเมหิ สตฺตหิ? อาปตฺตึ ชานาติ, อนาปตฺตึ ชานาติ, ลหุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, ครุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, อเนกวิหิตํ ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรติ, เสยฺยถิทํ – เอกมฺปิ ชาตึ, ทฺเวปิ ชาติโย…เป… อิติ สาการํ สอุทฺเทสํ อเนกวิหิตํ ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรติ. ทิพฺเพน จกฺขุนา วิสุทฺเธน อติกฺกนฺตมานุสเกน ยถากมฺมูปเค สตฺเต ปชานาติ. อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ [Pg.506] อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ วินยธโร โหตี’’ติ. จตุตฺถํ. 78. Monjes, un monje que posee siete cualidades es un experto en la disciplina. ¿Cuáles son las siete? Conoce lo que es una ofensa, conoce lo que no es una ofensa, conoce una ofensa leve y conoce una ofensa grave. Recuerda sus múltiples existencias pasadas, a saber: un nacimiento, dos nacimientos, etc., así recuerda sus múltiples existencias pasadas con sus modos y detalles. Con el ojo divino, purificado y que trasciende la visión humana, conoce a los seres que fallecen y renacen según sus acciones (kamma). Por la extinción de las impurezas, habiendo comprendido y realizado por sí mismo mediante el conocimiento superior en esta misma vida, entra y permanece en la liberación de la mente y la liberación por la sabiduría que están libres de impurezas. Monjes, un monje que posee estas siete cualidades es un experto en la disciplina. ๕. ปฐมวินยธรโสภนสุตฺตํ 5. Primer discurso sobre el experto en la disciplina que embellece ๗๙. ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต วินยธโร โสภติ. กตเมหิ สตฺตหิ? อาปตฺตึ ชานาติ, อนาปตฺตึ ชานาติ, ลหุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, ครุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, สีลวา โหติ…เป… สมาทาย สิกฺขติ สิกฺขาปเทสุ, จตุนฺนํ ฌานานํ อาภิเจตสิกานํ นิกามลาภี โหติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี, อาสวานํ ขยา…เป… สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต วินยธโร โสภตี’’ติ. ปญฺจมํ. 79. “Monjes, dotado de siete cualidades, un monje conocedor del Vinaya resplandece. ¿Cuáles son las siete? Conoce la ofensa, conoce lo que no es ofensa, conoce la ofensa leve, conoce la ofensa grave, es virtuoso... se entrena asumiendo los preceptos de entrenamiento; obtiene a voluntad, sin dificultad y sin esfuerzo los cuatro jhanas que pertenecen a la mente superior y son moradas felices en esta misma vida; y por la destrucción de los influjos, habiendo realizado por sí mismo mediante el conocimiento directo, alcanza y permanece en la liberación de la mente y la liberación por la sabiduría, que están libres de influjos. Dotado de estas siete cualidades, monjes, un monje conocedor del Vinaya resplandece”. Quinto. ๖. ทุติยวินยธรโสภนสุตฺตํ 6. Dutiyavinayadharasobhanasutta — Segundo discurso sobre el resplandor de un conocedor del Vinaya. ๘๐. ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต วินยธโร โสภติ. กตเมหิ สตฺตหิ? อาปตฺตึ ชานาติ, อนาปตฺตึ ชานาติ, ลหุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, ครุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, อุภยานิ โข ปนสฺส ปาติโมกฺขานิ วิตฺถาเรน สฺวาคตานิ โหนฺติ สุวิภตฺตานิ สุปฺปวตฺตีนิ สุวินิจฺฉิตานิ สุตฺตโส อนุพฺยญฺชนโส, จตุนฺนํ ฌานานํ…เป… อกสิรลาภี, อาสวานํ ขยา…เป… สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต วินยธโร โสภตี’’ติ. ฉฏฺฐํ. 80. “Monjes, dotado de siete cualidades, un monje conocedor del Vinaya resplandece. ¿Cuáles son las siete? Conoce la ofensa, conoce lo que no es ofensa, conoce la ofensa leve, conoce la ofensa grave; además, tiene ambos Patimokkhas bien transmitidos en detalle, bien analizados, bien dominados y bien determinados, regla por regla y en sus matices; obtiene los cuatro jhanas... por la destrucción de los influjos... habiéndolo realizado por sí mismo, alcanza y permanece en ello. Dotado de estas siete cualidades, monjes, un monje conocedor del Vinaya resplandece”. Sexto. ๗. ตติยวินยธรโสภนสุตฺตํ 7. Tatiyavinayadharasobhanasutta — Tercer discurso sobre el resplandor de un conocedor del Vinaya. ๘๑. ‘‘สตฺตหิ, ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต วินยธโร โสภติ. กตเมหิ สตฺตหิ? อาปตฺตึ ชานาติ, อนาปตฺตึ ชานาติ, ลหุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, ครุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, วินเย โข ปน ฐิโต โหติ อสํหีโร, จตุนฺนํ ฌานานํ…เป… อกสิรลาภี, อาสวานํ ขยา…เป… สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต วินยธโร โสภตี’’ติ. สตฺตมํ. 81. “Monjes, dotado de siete cualidades, un monje conocedor del Vinaya resplandece. ¿Cuáles son las siete? Conoce la ofensa, conoce lo que no es ofensa, conoce la ofensa leve, conoce la ofensa grave; además, está firmemente establecido en el Vinaya y es inamovible; obtiene los cuatro jhanas... por la destrucción de los influjos... habiéndolo realizado por sí mismo, alcanza y permanece en ello. Dotado de estas siete cualidades, monjes, un monje conocedor del Vinaya resplandece”. Séptimo. ๘. จตุตฺถวินยธรโสภนสุตฺตํ 8. Catutthavinayadharasobhanasutta — Cuarto discurso sobre el resplandor de un conocedor del Vinaya. ๘๒. ‘‘สตฺตหิ[Pg.507], ภิกฺขเว, ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต วินยธโร โสภติ. กตเมหิ สตฺตหิ? อาปตฺตึ ชานาติ, อนาปตฺตึ ชานาติ, ลหุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, ครุกํ อาปตฺตึ ชานาติ, อเนกวิหิตํ ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรติ, เสยฺยถิทํ – เอกมฺปิ ชาตึ, ทฺเวปิ ชาติโย…เป… อิติ สาการํ สอุทฺเทสํ อเนกวิหิตํ ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรติ, ทิพฺเพน จกฺขุนา วิสุทฺเธน อติกฺกนฺตมานุสเกน…เป… อาสวานํ ขยา…เป… สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อิเมหิ โข, ภิกฺขเว, สตฺตหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต วินยธโร โสภตี’’ติ. อฏฺฐมํ. 82. “Monjes, dotado de siete cualidades, un monje conocedor del Vinaya resplandece. ¿Cuáles son las siete? Conoce la ofensa, conoce lo que no es ofensa, conoce la ofensa leve, conoce la ofensa grave; recuerda sus diversas vidas pasadas, a saber: una vida, dos vidas... así, con sus detalles y características, recuerda sus diversas vidas pasadas; con el ojo divino puro que trasciende el de los hombres... por la destrucción de los influjos... habiéndolo realizado por sí mismo, alcanza y permanece en ello. Dotado de estas siete cualidades, monjes, un monje conocedor del Vinaya resplandece”. Octavo. ๙. สตฺถุสาสนสุตฺตํ 9. Satthusāsanasutta — El discurso sobre la enseñanza del Maestro. ๘๓. อถ โข อายสฺมา อุปาลิ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา อุปาลิ ภควนฺตํ เอตทโวจ – 83. Entonces, el venerable Upāli se acercó al Bienaventurado; habiéndose acercado, saludó al Bienaventurado y se sentó a un lado. Sentado a un lado, el venerable Upāli le dijo esto al Bienaventurado: ‘‘สาธุ เม, ภนฺเต, ภควา สํขิตฺเตน ธมฺมํ เทเสตุ, ยมหํ ภควโต ธมฺมํ สุตฺวา เอโก วูปกฏฺโฐ อปฺปมตฺโต อาตาปี ปหิตตฺโต วิหเรยฺย’’นฺติ. ‘‘เย โข ตฺวํ, อุปาลิ, ธมฺเม ชาเนยฺยาสิ – ‘อิเม ธมฺมา น เอกนฺตนิพฺพิทาย วิราคาย นิโรธาย อุปสมาย อภิญฺญาย สมฺโพธาย นิพฺพานาย สํวตฺตนฺตี’ติ; เอกํเสน, อุปาลิ, ธาเรยฺยาสิ – ‘เนโส ธมฺโม เนโส วินโย เนตํ สตฺถุสาสน’นฺติ. เย จ โข ตฺวํ, อุปาลิ, ธมฺเม ชาเนยฺยาสิ – ‘อิเม ธมฺมา เอกนฺตนิพฺพิทาย วิราคาย นิโรธาย อุปสมาย อภิญฺญาย สมฺโพธาย นิพฺพานาย สํวตฺตนฺตี’ติ; เอกํเสน, อุปาลิ, ธาเรยฺยาสิ – ‘เอโส ธมฺโม เอโส วินโย เอตํ สตฺถุสาสน’’’นฺติ. นวมํ. “Sería bueno, Señor, que el Bienaventurado me enseñara el Dhamma en breve, para que, habiendo escuchado el Dhamma del Bienaventurado, pueda permanecer solo, retirado de la multitud, diligente, ardoroso y con la mente resuelta”. “Upāli, de aquellas cualidades que sepas: ‘Estas cualidades no conducen al desencanto total, al desapego, al cese, a la paz, al conocimiento directo, a la iluminación, al Nibbana’; puedes sostener con certeza: ‘Esto no es el Dhamma, esto no es el Vinaya, esta no es la enseñanza del Maestro’. Pero de aquellas cualidades que sepas: ‘Estas cualidades conducen al desencanto total, al desapego, al cese, a la paz, al conocimiento directo, a la iluminación y al Nibbana’; puedes sostener con certeza: ‘Esto es el Dhamma, esto es el Vinaya, esta es la enseñanza del Maestro’”. Noveno. ๑๐. อธิกรณสมถสุตฺตํ 10. Adhikaraṇasamathasutta — El discurso sobre la resolución de los conflictos. ๘๔. ‘‘สตฺติเม, ภิกฺขเว, อธิกรณสมถา ธมฺมา อุปฺปนฺนุปฺปนฺนานํ อธิกรณานํ สมถาย วูปสมาย. กตเม สตฺต? สมฺมุขาวินโย ทาตพฺโพ[Pg.508], สติวินโย ทาตพฺโพ, อมูฬฺหวินโย ทาตพฺโพ, ปฏิญฺญาตกรณํ ทาตพฺพํ, เยภุยฺยสิกา ทาตพฺพา, ตสฺสปาปิยสิกา ทาตพฺพา, ติณวตฺถารโก ทาตพฺโพ. อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต อธิกรณสมถา ธมฺมา อุปฺปนฺนุปฺปนฺนานํ อธิกรณานํ สมถาย วูปสมายา’’ติ. ทสมํ. 84. “Monjes, hay estos siete métodos para la resolución de los conflictos para calmar y apaciguar los conflictos que surgen de vez en cuando. ¿Cuáles son los siete? Se debe otorgar la resolución en presencia, se debe otorgar la resolución por memoria, se debe otorgar la resolución por ausencia de locura, se debe otorgar el veredicto por confesión, se debe aplicar el procedimiento de la mayoría, se debe aplicar el veredicto por la mala conducta de alguien, y se debe aplicar el procedimiento de cubrir como con hierba. Estos son, monjes, los siete métodos para la resolución de los conflictos para calmar y apaciguar los conflictos que surgen de vez en cuando”. Décimo. วินยวคฺโค อฏฺฐโม. Aquí termina el octavo capítulo: El Capítulo sobre el Vinaya. ตสฺสุทฺทานํ – El resumen de este capítulo es: จตุโร วินยธรา, จตุโร เจว โสภนา; สาสนํ อธิกรณ-สมเถนฏฺฐเม ทสาติ. Cuatro sobre los conocedores del Vinaya y cuatro sobre su resplandor; la Enseñanza y la resolución de conflictos; estos son los diez suttas del octavo capítulo. ๙. สมณวคฺโค 9. Samaṇavagga — El Capítulo sobre los Ascetas. ๑. ภิกฺขุสุตฺตํ 1. Bhikkhusutta — El discurso sobre el monje. ๘๕. ‘‘สตฺตนฺนํ, ภิกฺขเว, ธมฺมานํ ภินฺนตฺตา ภิกฺขุ โหติ. กตเมสํ สตฺตนฺนํ? สกฺกายทิฏฺฐิ ภินฺนา โหติ, วิจิกิจฺฉา ภินฺนา โหติ, สีลพฺพตปรามาโส ภินฺโน โหติ, ราโค ภินฺโน โหติ, โทโส ภินฺโน โหติ, โมโห ภินฺโน โหติ, มาโน ภินฺโน โหติ. อิเมสํ โข, ภิกฺขเว, สตฺตนฺนํ ธมฺมานํ ภินฺนตฺตา ภิกฺขุ โหตี’’ติ. ปฐมํ. 85. “Monjes, por haber destruido siete cosas, uno es un monje (bhikkhu). ¿Cuáles son las siete? Se ha destruido la visión de la identidad propia, se ha destruido la duda, se ha destruido el apego a ritos y ceremonias, se ha destruido la codicia, se ha destruido el odio, se ha destruido la delusión y se ha destruido el orgullo. Monjes, por haber destruido estas siete cosas, uno es un monje”. Primero. ๒. สมณสุตฺตํ 2. Samaṇasutta — El discurso sobre el asceta. ๘๖. สตฺตนฺนํ, ภิกฺขเว, ธมฺมานํ สมิตตฺตา สมโณ โหติ…เป…. ทุติยํ. 86. “Monjes, por haber apaciguado siete cosas, uno es un asceta (samaṇa)... Segundo.” ๓. พฺราหฺมณสุตฺตํ 3. Brāhmaṇasutta — El discurso sobre el brahmán. ๘๗. พาหิตตฺตา พฺราหฺมโณ โหติ…เป…. ตติยํ. 87. “Por haber expulsado las cosas malas, uno es un brahmán... Tercero.” ๔. โสตฺติยสุตฺตํ 4. Sottiyasutta — El discurso sobre el sottiya. ๘๘. นิสฺสุตตฺตา โสตฺติโย โหติ…เป…. จตุตฺถํ. 88. “Por haber eliminado los contaminantes, uno es un sottiya... Cuarto.” ๕. นฺหาตกสุตฺตํ 5. Nhātakasutta — El discurso sobre el nhātaka. ๘๙. นฺหาตตฺตา [Pg.509] นฺหาตโก โหติ…เป…. ปญฺจมํ. 89. “Por haberse lavado de las impurezas, uno es un nhātaka... Quinto.” ๖. เวทคูสุตฺตํ 6. Vedagūsutta — El discurso sobre el vedagū. ๙๐. วิทิตตฺตา เวทคู โหติ…เป…. ฉฏฺฐํ. 90. “Por haber comprendido a través del conocimiento, uno es un vedagū... Sexto.” ๗. อริยสุตฺตํ 7. Ariyasutta — El discurso sobre el noble. ๙๑. อารกตฺตา อริโย โหติ…เป…. สตฺตมํ. 91. “Por estar alejado de los contaminantes, uno es un noble (ariya)... Séptimo.” ๘. อรหาสุตฺตํ 8. 8. Arahāsutta - Discurso sobre el Arahant ๙๒. ‘‘อารกตฺตา อรหา โหติ. กตเมสํ สตฺตนฺนํ? สกฺกายทิฏฺฐิ อารกา โหติ, วิจิกิจฺฉา อารกา โหติ, สีลพฺพตปรามาโส อารโก โหติ, ราโค อารโก โหติ, โทโส อารโก โหติ, โมโห อารโก โหติ, มาโน อารโก โหติ. อิเมสํ โข, ภิกฺขเว, สตฺตนฺนํ ธมฺมานํ อารกตฺตา อรหา โหตี’’ติ. อฏฺฐมํ. 92. 92. “Monjes, uno es un Arahant por estar alejado de siete cosas. ¿De qué siete? La visión de la identidad (sakkāyadiṭṭhi) está alejada; la duda (vicikicchā) está alejada; el apego a reglas y rituales (sīlabbataparāmāso) está alejado; la codicia (rāgo) está alejada; el odio (doso) está alejado; el delirio (moho) está alejado; el orgullo (māno) está alejado. Ciertamente, monjes, por estar alejado de estas siete cosas, uno es un Arahant”. Octavo discurso. ๙. อสทฺธมฺมสุตฺตํ 9. 9. Asaddhammasutta - Discurso sobre las malas cualidades ๙๓. ‘‘สตฺติเม, ภิกฺขเว, อสทฺธมฺมา. กตเม สตฺต? อสฺสทฺโธ โหติ, อหิริโก โหติ, อโนตฺตปฺปี โหติ, อปฺปสฺสุโต โหติ, กุสีโต โหติ, มุฏฺฐสฺสติ โหติ, ทุปฺปญฺโญ โหติ. อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต อสทฺธมฺมา’’ติ. นวมํ. 93. 93. “Monjes, existen estas siete malas cualidades. ¿Cuáles son las siete? Uno no tiene fe, no tiene vergüenza moral (ahiri), no tiene temor moral (anottappa), posee poco conocimiento, es perezoso, tiene la atención perdida y carece de sabiduría. Monjes, ciertamente estas son las siete malas cualidades”. Noveno discurso. ๑๐. สทฺธมฺมสุตฺตํ 10. 10. Saddhammasutta - Discurso sobre las buenas cualidades ๙๔. ‘‘สตฺติเม, ภิกฺขเว, สทฺธมฺมา. กตเม สตฺต? สทฺโธ โหติ, หิรีมา โหติ, โอตฺตปฺปี โหติ, พหุสฺสุโต โหติ, อารทฺธวีริโย โหติ, สติมา โหติ, ปญฺญวา โหติ. อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต สทฺธมฺมา’’ติ. ทสมํ. 94. 94. “Monjes, existen estas siete buenas cualidades. ¿Cuáles son las siete? Uno tiene fe, tiene vergüenza moral (hiri), tiene temor moral (ottappa), posee mucho conocimiento, tiene una energía persistente, posee atención plena y tiene sabiduría. Monjes, ciertamente estas son las siete buenas cualidades”. Décimo discurso. สมณวคฺโค นวโม. El noveno capítulo: Sobre los ascetas (Samaṇavagga), ha concluido. ตสฺสุทฺทานํ – Su resumen (uddāna) es el siguiente: ภิกฺขุํ [Pg.510] สมโณ พฺราหฺมโณ, โสตฺติโย เจว นฺหาตโก; เวทคู อริโย อรหา, อสทฺธมฺมา จ สทฺธมฺมาติ. Asceta (bhikkhuṃ samaṇo), brahmán (brāhmaṇo), instruido (sottiyo) y purificado (nhātako); conocedor (vedagū), noble (ariyo), arahant (arahā), malas cualidades (asaddhammā) y buenas cualidades (saddhammāti). ๑๐. อาหุเนยฺยวคฺโค 10. 10. Āhuneyyavagga - El capítulo sobre los dignos de ofrendas ๙๕. ‘‘สตฺติเม, ภิกฺขเว, ปุคฺคลา อาหุเนยฺยา…เป… ทกฺขิเณยฺยา อญฺชลิกรณียา อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส. กตเม สตฺต? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล จกฺขุสฺมึ อนิจฺจานุปสฺสี วิหรติ อนิจฺจสญฺญี อนิจฺจปฏิสํเวที สตตํ สมิตํ อพฺโพกิณฺณํ เจตสา อธิมุจฺจมาโน ปญฺญาย ปริโยคาหมาโน. โส อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อยํ โข, ภิกฺขเว, ปฐโม ปุคฺคโล อาหุเนยฺโย ปาหุเนยฺโย…เป… อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส. 95. 95. “Monjes, existen estos siete individuos que son dignos de ofrendas, dignos de hospitalidad... dignos de regalos, dignos de ser saludados con respeto, el campo de mérito supremo para el mundo. ¿Cuáles son estos siete? En este mundo, monjes, cierto individuo reside contemplando la impermanencia en el ojo, con la percepción de la impermanencia, experimentando la impermanencia, de manera constante, continua y sin mezcla, enfocando su mente y penetrando con sabiduría. Con la destrucción de los influjos (āsavas), él entra y reside en la liberación de la mente y la liberación por la sabiduría libre de influjos, habiéndola conocido y realizado por sí mismo en esta misma vida por medio del conocimiento directo. Este, monjes, es el primer individuo digno de ofrendas, digno de hospitalidad... el campo de mérito supremo para el mundo. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล จกฺขุสฺมึ อนิจฺจานุปสฺสี วิหรติ อนิจฺจสญฺญี อนิจฺจปฏิสํเวที สตตํ สมิตํ อพฺโพกิณฺณํ เจตสา อธิมุจฺจมาโน ปญฺญาย ปริโยคาหมาโน. ตสฺส อปุพฺพํ อจริมํ อาสวปริยาทานญฺจ โหติ ชีวิตปริยาทานญฺจ. อยํ, ภิกฺขเว, ทุติโย ปุคฺคโล อาหุเนยฺโย…เป… อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส. Además, monjes, en este mundo cierto individuo reside contemplando la impermanencia en el ojo, con la percepción de la impermanencia... penetrando con sabiduría. Para él, la destrucción de los influjos y el fin de la vida ocurren de manera simultánea. Este, monjes, es el segundo individuo digno de ofrendas... el campo de mérito supremo para el mundo. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล จกฺขุสฺมึ อนิจฺจานุปสฺสี วิหรติ อนิจฺจสญฺญี อนิจฺจปฏิสํเวที สตตํ สมิตํ อพฺโพกิณฺณํ เจตสา อธิมุจฺจมาโน ปญฺญาย ปริโยคาหมาโน. โส ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา อนฺตราปรินิพฺพายี โหติ…เป… อุปหจฺจปรินิพฺพายี โหติ…เป… อสงฺขารปรินิพฺพายี โหติ…เป… สสงฺขารปรินิพฺพายี โหติ…เป… อุทฺธํโสโต โหติ อกนิฏฺฐคามี. อยํ, ภิกฺขเว, สตฺตโม ปุคฺคโล อาหุเนยฺโย…เป… อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส. อิเม โข, ภิกฺขเว, สตฺต ปุคฺคลา อาหุเนยฺยา ปาหุเนยฺยา ทกฺขิเณยฺยา อญฺชลิกรณียา อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺสา’’ติ. Además, monjes, en este mundo cierto individuo reside contemplando la impermanencia en el ojo, con la percepción de la impermanencia... penetrando con sabiduría. Con la destrucción total de los cinco grilletes inferiores, se convierte en un ‘antarāparinibbāyī’ (aquel que alcanza el Nibbana en el intervalo medio)... en un ‘upahaccaparinibbāyī’ (aquel que alcanza el Nibbana después de la mitad de la vida)... en un ‘asaṅkhāraparinibbāyī’ (aquel que alcanza el Nibbana sin esfuerzo)... en un ‘sasaṅkhāraparinibbāyī’ (aquel que alcanza el Nibbana con esfuerzo)... en un ‘uddhaṃsoto akaniṭṭhagāmī’ (aquel que fluye hacia arriba hacia el reino Akaniṭṭha). Este, monjes, es el séptimo individuo digno de ofrendas... el campo de mérito supremo para el mundo. Monjes, ciertamente estos son los siete individuos dignos de ofrendas, dignos de hospitalidad, dignos de regalos, dignos de ser saludados con respeto, el campo de mérito supremo para el mundo”. ๙๖-๖๒๒. สตฺติเม[Pg.511], ภิกฺขเว, ปุคฺคลา อาหุเนยฺยา ปาหุเนยฺยา…เป… อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส. กตเม สตฺต? อิธ, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ ปุคฺคโล จกฺขุสฺมึ ทุกฺขานุปสฺสี วิหรติ…เป… จกฺขุสฺมึ อนตฺตานุปสฺสี วิหรติ…เป… จกฺขุสฺมึ ขยานุปสฺสี วิหรติ…เป… จกฺขุสฺมึ วยานุปสฺสี วิหรติ…เป… จกฺขุสฺมึ วิราคานุปสฺสี วิหรติ…เป… จกฺขุสฺมึ นิโรธานุปสฺสี วิหรติ…เป… จกฺขุสฺมึ ปฏินิสฺสคฺคานุปสฺสี วิหรติ…เป…. 96-622. “Monjes, existen estos siete individuos dignos de ofrendas, dignos de hospitalidad... el campo de mérito supremo para el mundo. ¿Cuáles son estos siete? En este mundo, monjes, cierto individuo reside contemplando el sufrimiento en el ojo... reside contemplando el no-ser en el ojo... reside contemplando la destrucción en el ojo... reside contemplando la desaparición en el ojo... reside contemplando el desapasionamiento en el ojo... reside contemplando el cese en el ojo... reside contemplando el renunciamiento en el ojo... โสตสฺมึ…เป… ฆานสฺมึ… ชิวฺหาย… กายสฺมึ… มนสฺมึ…เป…. En el oído... en la nariz... en la lengua... en el cuerpo... en la mente... รูเปสุ…เป… สทฺเทสุ… คนฺเธสุ… รเสสุ… โผฏฺฐพฺเพสุ … ธมฺเมสุ …เป…. En las formas... en los sonidos... en los olores... en los sabores... en los objetos táctiles... en los objetos mentales... จกฺขุวิญฺญาเณ…เป… โสตวิญฺญาเณ… ฆานวิญฺญาเณ… ชิวฺหาวิญฺญาเณ… กายวิญฺญาเณ… มโนวิญฺญาเณ…เป…. En la conciencia visual... en la conciencia auditiva... en la conciencia olfativa... en la conciencia gustativa... en la conciencia corporal... en la conciencia mental... จกฺขุสมฺผสฺเส…เป… โสตสมฺผสฺเส… ฆานสมฺผสฺเส… ชิวฺหาสมฺผสฺเส… กายสมฺผสฺเส… มโนสมฺผสฺเส…เป…. En el contacto visual... en el contacto auditivo... en el contacto olfativo... en el contacto gustativo... en el contacto corporal... en el contacto mental... จกฺขุสมฺผสฺสชาย เวทนาย…เป… โสตสมฺผสฺสชาย เวทนาย… ฆานสมฺผสฺสชาย เวทนาย… ชิวฺหาสมฺผสฺสชาย เวทนาย… กายสมฺผสฺสชาย เวทนาย… มโนสมฺผสฺสชาย เวทนาย…เป…. En la sensación nacida del contacto visual... en la sensación nacida del contacto auditivo... en la sensación nacida del contacto olfativo... en la sensación nacida del contacto gustativo... en la sensación nacida del contacto corporal... en la sensación nacida del contacto mental... รูปสญฺญาย…เป… สทฺทสญฺญาย… คนฺธสญฺญาย… รสสญฺญาย… โผฏฺฐพฺพสญฺญาย… ธมฺมสญฺญาย…เป…. En la percepción de las formas... en la percepción de los sonidos... en la percepción de los olores... en la percepción de los sabores... en la percepción de los objetos táctiles... en la percepción de los objetos mentales... รูปสญฺเจตนาย…เป… สทฺทสญฺเจตนาย… คนฺธสญฺเจตนาย… รสสญฺเจตนาย… โผฏฺฐพฺพสญฺเจตนาย… ธมฺมสญฺเจตนาย…เป…. En la volición sobre las formas... en la volición sobre los sonidos... en la volición sobre los olores... en la volición sobre los sabores... en la volición sobre los objetos táctiles... en la volición sobre los objetos mentales... รูปตณฺหาย…เป… สทฺทตณฺหาย… คนฺธตณฺหาย… รสตณฺหาย… โผฏฺฐพฺพตณฺหาย… ธมฺมตณฺหาย…เป…. En el deseo por las formas... en el deseo por los sonidos... en el deseo por los olores... en el deseo por los sabores... en el deseo por los objetos táctiles... en el deseo por los objetos mentales... รูปวิตกฺเก …เป… สทฺทวิตกฺเก… คนฺธวิตกฺเก… รสวิตกฺเก… โผฏฺฐพฺพวิตกฺเก… ธมฺมวิตกฺเก…เป…. En el pensamiento aplicado sobre las formas... en el pensamiento aplicado sobre los sonidos... en el pensamiento aplicado sobre los olores... en el pensamiento aplicado sobre los sabores... en el pensamiento aplicado sobre los objetos táctiles... en el pensamiento aplicado sobre los objetos mentales... รูปวิจาเร…เป… สทฺทวิจาเร… คนฺธวิจาเร… รสวิจาเร… โผฏฺฐพฺพวิจาเร… ธมฺมวิจาเร…เป…. En el pensamiento sostenido sobre las formas... en el pensamiento sostenido sobre los sonidos... en el pensamiento sostenido sobre los olores... en el pensamiento sostenido sobre los sabores... en el pensamiento sostenido sobre los objetos táctiles... en el pensamiento sostenido sobre los objetos mentales... ‘‘ปญฺจกฺขนฺเธ [Pg.512] …เป… รูปกฺขนฺเธ… เวทนากฺขนฺเธ… สญฺญากฺขนฺเธ… สงฺขารกฺขนฺเธ… วิญฺญาณกฺขนฺเธ อนิจฺจานุปสฺสี วิหรติ…เป… ทุกฺขานุปสฺสี วิหรติ… อนตฺตานุปสฺสี วิหรติ… ขยานุปสฺสี วิหรติ… วยานุปสฺสี วิหรติ… วิราคานุปสฺสี วิหรติ… นิโรธานุปสฺสี วิหรติ… ปฏินิสฺสคฺคานุปสฺสี วิหรติ…เป… โลกสฺสา’’ติ. “En los cinco agregados... en el agregado de la forma, en el agregado de la sensación, en el agregado de la percepción, en el agregado de las formaciones, en el agregado de la conciencia, reside contemplando la impermanencia... reside contemplando el sufrimiento... reside contemplando el no-ser... reside contemplando la destrucción... reside contemplando la desaparición... reside contemplando el desapasionamiento... reside contemplando el cese... reside contemplando el renunciamiento... el campo de mérito supremo para el mundo”. ‘‘ฉทฺวารารมฺมเณสฺเวตฺถ, วิญฺญาเณสุ จ ผสฺเสสุ; เวทนาสุ จ ทฺวารสฺส, สุตฺตา โหนฺติ วิสุํ อฏฺฐ. “En este capítulo sobre los dignos de ofrendas, sobre las seis puertas y sus objetos, sobre la conciencia y el contacto; sobre las sensaciones para cada puerta, hay ocho discursos por separado. ‘‘สญฺญา สญฺเจตนา ตณฺหา, วิตกฺเกสุ วิจาเร จ; โคจรสฺส วิสุํ อฏฺฐ, ปญฺจกฺขนฺเธ จ ปจฺเจเก. “Sobre la percepción, la volición, el deseo, el pensamiento aplicado y el pensamiento sostenido; sobre cada objeto hay ocho discursos por separado, y así también para los cinco agregados individualmente. ‘‘โสฬสสฺเวตฺถ มูเลสุ, อนิจฺจํ ทุกฺขมนตฺตา; ขยา วยา วิราคา จ, นิโรธา ปฏินิสฺสคฺคา. “En estas dieciséis raíces, se contempla la impermanencia, el sufrimiento y el no-ser; la destrucción, la desaparición, el desapasionamiento, el cese y el renunciamiento. ‘‘กมํ อฏฺฐานุปสฺสนา, โยเชตฺวาน วิสุํ วิสุํ; สมฺปิณฺฑิเตสุ สพฺเพสุ, โหนฺติ ปญฺจ สตานิ จ; อฏฺฐวีสติ สุตฺตานิ, อาหุเนยฺเย จ วคฺคิเก’’. “Aplicando estas ocho contemplaciones en orden y por separado; cuando se suman todas, en este capítulo sobre los dignos de ofrendas hay quinientos veintiocho discursos”. อาหุเนยฺยวคฺโค ทสโม. El décimo capítulo sobre los dignos de ofrendas ha terminado. ๑๑. ราคเปยฺยาลํ 11. 11. Rāga Peyyāla (Sección repetitiva sobre la lujuria) ๖๒๓. ‘‘ราคสฺส, ภิกฺขเว, อภิญฺญาย สตฺต ธมฺมา ภาเวตพฺพา. กตเม สตฺต? สติสมฺโพชฺฌงฺโค…เป… อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺโค – ราคสฺส, ภิกฺขเว, อภิญฺญาย อิเม สตฺต ธมฺมา ภาเวตพฺพา’’ติ. 623. “Monjes, para el conocimiento superior de la lujuria, se deben cultivar siete cualidades. ¿Cuáles siete? El factor de iluminación de la atención plena... [punto]... el factor de iluminación de la ecuanimidad. Monjes, para el conocimiento superior de la lujuria, se deben cultivar estas siete cualidades”. ๖๒๔. ‘‘ราคสฺส, ภิกฺขเว, อภิญฺญาย สตฺต ธมฺมา ภาเวตพฺพา. กตเม สตฺต? อนิจฺจสญฺญา, อนตฺตสญฺญา, อสุภสญฺญา, อาทีนวสญฺญา, ปหานสญฺญา, วิราคสญฺญา, นิโรธสญฺญา – ราคสฺส, ภิกฺขเว, อภิญฺญาย อิเม สตฺต ธมฺมา ภาเวตพฺพา’’ติ. 624. “Monjes, para el conocimiento superior de la lujuria, se deben cultivar siete cualidades. ¿Cuáles siete? La percepción de la impermanencia, la percepción del no-yo, la percepción de lo impuro, la percepción del peligro, la percepción del abandono, la percepción del desapasionamiento y la percepción de la cesación. Monjes, para el conocimiento superior de la lujuria, se deben cultivar estas siete cualidades”. ๖๒๕. ‘‘ราคสฺส[Pg.513], ภิกฺขเว, อภิญฺญาย สตฺต ธมฺมา ภาเวตพฺพา. กตเม สตฺต? อสุภสญฺญา, มรณสญฺญา, อาหาเร ปฏิกูลสญฺญา, สพฺพโลเก อนภิรตสญฺญา, อนิจฺจสญฺญา, อนิจฺเจ ทุกฺขสญฺญา, ทุกฺเข อนตฺตสญฺญา – ราคสฺส, ภิกฺขเว, อภิญฺญาย อิเม สตฺต ธมฺมา ภาเวตพฺพา’’ติ. 625. “Monjes, para el conocimiento superior de la lujuria, se deben cultivar siete cualidades. ¿Cuáles siete? La percepción de lo impuro, la percepción de la muerte, la percepción de lo repulsivo de la comida, la percepción de la falta de deleite en todo el mundo, la percepción de la impermanencia, la percepción del sufrimiento en lo impermanente y la percepción del no-yo en el sufrimiento. Monjes, para el conocimiento superior de la lujuria, se deben cultivar estas siete cualidades”. ๖๒๖-๖๕๒. ‘‘ราคสฺส, ภิกฺขเว, ปริญฺญาย…เป… ปริกฺขยาย… ปหานาย… ขยาย… วยาย… วิราคาย… นิโรธาย… จาคาย…เป… ปฏินิสฺสคฺคาย อิเม สตฺต ธมฺมา ภาเวตพฺพา’’ติ. 626-652. “Monjes, para la comprensión plena de la lujuria... [punto]... para su agotamiento completo... para su abandono... para su destrucción... para su desaparición... para el desapasionamiento... para su cesación... para su renuncia... para su desapego, se deben cultivar estas siete cualidades”. ๖๕๓-๑๑๓๒. ‘‘โทสสฺส…เป… โมหสฺส… โกธสฺส… อุปนาหสฺส… มกฺขสฺส… ปฬาสสฺส… อิสฺสาย… มจฺฉริยสฺส… มายาย… สาเฐยฺยสฺส… ถมฺภสฺส… สารมฺภสฺส… มานสฺส… อติมานสฺส… มทสฺส… ปมาทสฺส อภิญฺญาย…เป… ปริญฺญาย… ปริกฺขยาย… ปหานาย… ขยาย… วยาย… วิราคาย… นิโรธาย… จาคาย… ปฏินิสฺสคฺคาย อิเม สตฺต ธมฺมา ภาเวตพฺพา’’ติ. 653-1132. “Para el odio... [punto]... para la ilusión... para la ira... para el rencor... para el desprecio... para la insolencia... para la envidia... para la tacañería... para el engaño... para la astucia... para la obstinación... para la arrogancia... para el orgullo... para la arrogancia extrema... para la vanidad... para la negligencia; para su conocimiento superior... [punto]... para su comprensión plena... para su agotamiento completo... para su abandono... para su destrucción... para su desaparición... para el desapasionamiento... para su cesación... para su renuncia... para su desapego, se deben cultivar estas siete cualidades”. อิทมโวจ ภควา. อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ. Esto dijo el Bienaventurado. Los monjes, regocijados, se complacieron en las palabras del Bienaventurado. ราคเปยฺยาลํ นิฏฺฐิตํ. Termina el Rāga Peyyāla. สตฺตกนิปาตปาฬิ นิฏฺฐิตา. Termina el Sattakanipāta (Libro de los Sietes).
แบบไทย
บาลีแคน	ข้อคิดเห็น	คำอธิบายย่อย	อื่น
1101 ปาราชิกปาฬิ 1102 ปาจิตติยปาฬิ 1103 มหาวคฺคปาฬิ (วินัย) 1104 จูฬวคฺคปาฬิ 1105 ปริวารปาฬิ	1201 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๑ 1202 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๒ 1203 ปาจิตฺติยอฏฺฐกถา 1204 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (วินัย) 1205 จูฬวคฺคอฏฺฐกถา 1206 ปริวารอฏฺฐกถา	1301 สารตฺถทีปนีฏีกา-๑ 1302 สารตฺถทีปนีฏีกา-๒ 1303 สารตฺถทีปนีฏีกา-๓	1401 ทเวมาติกาปาฬิ 1402 วินยสํคหอฏฺฐกถา 1403 วชิรพุทฺธิฏีกา 1404 วิมติวิโนทนีฏีกา-๑ 1405 วิมติวิโนทนีฏีกา-๒ 1406 วินยาลงฺการฏีกา-๑ 1407 วินยาลงฺการฏีกา-๒ 1408 กงฺขาวิตรณีปุราณฏีกา 1409 วินยวินิจฉย-อุตฺตรวินิจฉย 1410 วินยวินิจฉยฏีกา-๑ 1411 วินยวินิจฉยฏีกา-๒ 1412 ปาจิตฺยาทิโยชนาปาฬิ 1413 ขุทฺทสิกฺขา-มูลสิกฺขา 8401 วิสุทฺธิมคฺค-๑ 8402 วิสุทฺธิมคฺค-๒ 8403 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๑ 8404 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๒ 8405 วิสุทฺธิมคฺค-นิทานกถา 8406 ทีฆนิกาย (ปุ-วิ) 8407 มชฺฌิมนิกาย (ปุ-วิ) 8408 สํยุตฺตนิกาย (ปุ-วิ) 8409 องฺคุตฺตรนิกาย (ปุ-วิ) 8410 วินยปิฎก (ปุ-วิ) 8411 อภิธมฺมปิฎก (ปุ-วิ) 8412 อฏฺฐกถา (ปุ-วิ) 8413 นิรุตฺติทีปนี 8414 ปรมตฺถทีปนี สงฺคหมหาฏีกาปาฐ 8415 อนุทีปนีปาฐ 8416 ปฎฺฐานุทฺเทสทีปนีปาฐ 8417 นมกฺการฏีกา 8418 มหาปณามปาฐ 8419 ลกฺขณาโต พุทฺธโถมนาคาถา 8420 สุตวทน 8421 กมลาญฺชลิ 8422 ชินาลงฺการ 8423 ปชฺชมธุ 8424 พุทฺธคุณคาถาวลี 8425 จูฬคนฺถวํส 8427 สาสนวํส 8426 มหาวํส 8429 โมคฺคลฺลานพฺยากรณํ 8428 กจฺจายนพฺยากรณํ 8430 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ปทมาลา) 8431 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ธาตุมาลา) 8432 ปทรูปสิทฺธิ 8433 โมคคฺลานปญฺจิกา 8434 ปโยคสิทฺธิปาฐ 8435 วุตฺโตทยปาฐ 8436 อภิธานปฺปทีปิกาปาฐ 8437 อภิธานปฺปทีปิกาฏีกา 8438 สุโพธาลงฺการปาฐ 8439 สุโพธาลงฺการฏีกา 8440 พาลาวตาร คณฺฐิปทตฺถวินิจฺฉยสาร 8446 กวิทปฺปณนีติ 8447 นีติมญฺชรี 8445 ธมฺมนีติ 8444 มหารหนีติ 8441 โลกนีติ 8442 สุตฺตนฺตนีติ 8443 สูรสฺสตินีติ 8450 จาณกฺยนีติ 8448 นรทกฺขทีปนี 8449 จตุราวรกฺขทีปนี 8451 รสวาหินี 8452 สีมวิโสธนีปาฐ 8453 เวสฺสนฺตรคีติ 8454 โมคฺคลฺลาน วุตฺติวิวรณปญฺจิกา 8455 ถูปวํส 8456 ทาฐาวํส 8457 ธาตุปาฐวิลาสินิยา 8458 ธาตุวํส 8459 หตฺถวนคัลลวิหารวํส 8460 ชนจริตย 8461 ชนวํสทีปํ 8462 เตลกฏาหคาถา 8463 มิลิทฏีกา 8464 ปทมญฺชรี 8465 ปทสาธนํ 8466 สทฺทพินฺทุปกรณํ 8467 กจฺจายนธาตุมญฺชุสา 8468 สามนฺตกูฏวณฺณนา
2101 สีลกฺขนฺธวคฺคปาฬิ 2102 มหาวคฺคปาฬิ (ทีฆ) 2103 ปาถิกวคฺคปาฬิ	2201 สีลกฺขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 2202 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (ทีฆ) 2203 ปาถิกวคฺคอฏฺฐกถา	2301 สีลกฺขนฺธวคฺคฏีกา 2302 มหาวคฺคฏีกา (ทีฆ) 2303 ปาถิกวคฺคฏีกา 2304 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๑ 2305 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๒
3101 มูลปณฺณาสปาฬิ 3102 มชฺฌิมปณฺณาสปาฬิ 3103 อุปริปณฺณาสปาฬิ	3201 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๑ 3202 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๒ 3203 มชฺฌิมปณฺณาสอฏฺฐกถา 3204 อุปริปณฺณาสอฏฺฐกถา	3301 มูลปณฺณาสฏีกา 3302 มชฺฌิมปณฺณาสฏีกา 3303 อุปริปณฺณาสฏีกา
4101 สคาถาวคฺคปาฬิ 4102 นิทานวคฺคปาฬิ 4103 ขนฺธวคฺคปาฬิ 4104 สฬายตนวคฺคปาฬิ 4105 มหาวคฺคปาฬิ (สํยุตฺต)	4201 สคาถาวคฺคอฏฺฐกถา 4202 นิทานวคฺคอฏฺฐกถา 4203 ขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 4204 สฬายตนวคฺคอฏฺฐกถา 4205 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (สํยุตฺต)	4301 สคาถาวคฺคฏีกา 4302 นิทานวคฺคฏีกา 4303 ขนฺธวคฺคฏีกา 4304 สฬายตนวคฺคฏีกา 4305 มหาวคฺคฏีกา (สํยุตฺต)
5101 เอกกนิปาตปาฬิ 5102 ทุกนิปาตปาฬิ 5103 ติกนิปาตปาฬิ 5104 จตุกฺกนิปาตปาฬิ 5105 ปญฺจกนิปาตปาฬิ 5106 ฉกฺกนิปาตปาฬิ 5107 สตฺตกนิปาตปาฬิ 5108 อฏฺฐกาทินิปาตปาฬิ 5109 นวกนิปาตปาฬิ 5110 ทสกนิปาตปาฬิ 5111 เอกาทสกนิปาตปาฬิ	5201 เอกกนิปาตอฏฺฐกถา 5202 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตอฏฺฐกถา 5203 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตอฏฺฐกถา 5204 อฏฺฐกาทินิปาตอฏฺฐกถา	5301 เอกกนิปาตฏีกา 5302 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตฏีกา 5303 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตฏีกา 5304 อฏฺฐกาทินิปาตฏีกา
6101 ขุทฺทกปาฐปาฬิ 6102 ธมฺมปทปาฬิ 6103 อุทานปาฬิ 6104 อิติวุตฺตกปาฬิ 6105 สุตฺตนิบาตปาฬิ 6106 วิมานวตฺถุปาฬิ 6107 เปตวตฺถุปาฬิ 6108 เถรคาถาปาฬิ 6109 เถรีคาถาปาฬิ 6110 อปทานปาฬิ-๑ 6111 อปทานปาฬิ-๒ 6112 พุทธวงฺสปาฬิ 6113 จริยาปิฏกปาฬิ 6114 ชาตกปาฬิ-๑ 6115 ชาตกปาฬิ-๒ 6116 มหานิทฺเทสปาฬิ 6117 จูฬนิทฺเทสปาฬิ 6118 ปฏิสมฺภิทามคฺคปาฬิ 6119 เนตฺติปฺปกฺรณปาฬิ 6120 มิลินฺทปญฺหาปาฬิ 6121 เปฏโกปเทสปาฬิ	6201 ขุทฺทกปาฐอฏฺฐกถา 6202 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๑ 6203 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๒ 6204 อุทานอฏฺฐกถา 6205 อิติวุตฺตกอฏฺฐกถา 6206 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๑ 6207 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๒ 6208 วิมานวตฺถุอฏฺฐกถา 6209 เปตวตฺถุอฏฺฐกถา 6210 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๑ 6211 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๒ 6212 เถรีคาถาอฏฺฐกถา 6213 อปทานอฏฺฐกถา-๑ 6214 อปทานอฏฺฐกถา-๒ 6215 พุทธวงฺสอฏฺฐกถา 6216 จริยาปิฏกอฏฺฐกถา 6217 ชาตกอฏฺฐกถา-๑ 6218 ชาตกอฏฺฐกถา-๒ 6219 ชาตกอฏฺฐกถา-๓ 6220 ชาตกอฏฺฐกถา-๔ 6221 ชาตกอฏฺฐกถา-๕ 6222 ชาตกอฏฺฐกถา-๖ 6223 ชาตกอฏฺฐกถา-๗ 6224 มหานิทฺเทสอฏฺฐกถา 6225 จูฬนิทฺเทสอฏฺฐกถา 6226 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๑ 6227 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๒ 6228 เนตฺติปฺปกฺรณอฏฺฐกถา	6301 เนตฺติปฺปกฺรณฏีกา 6302 เนตฺติวิภาวินี
7101 ธมฺมสงฺคณีปาฬิ 7102 วิภงฺคปาฬิ 7103 ธาตุกถาปาฬิ 7104 ปุคฺคลปญฺญตฺติปาฬิ 7105 กถาวตฺถุปาฬิ 7106 ยมกปาฬิ-๑ 7107 ยมกปาฬิ-๒ 7108 ยมกปาฬิ-๓ 7109 ปฎฺฐานปาฬิ-๑ 7110 ปฎฺฐานปาฬิ-๒ 7111 ปฎฺฐานปาฬิ-๓ 7112 ปฎฺฐานปาฬิ-๔ 7113 ปฎฺฐานปาฬิ-๕	7201 ธมฺมสงฺคณิอฏฺฐกถา 7202 สมฺโมหวินิทนีอฏฺฐกถา 7203 ปญฺจปกรณอฏฺฐกถา	7301 ธมฺมสงฺคณีมูลฏีกา 7302 วิภงฺคมูลฏีกา 7303 ปญฺจปกรณมูลฏีกา 7304 ธมฺมสงฺคณีอนุฏีกา 7305 ปญฺจปกรณอนุฏีกา 7306 อภิธมฺมาวตาโร-นามรูปปริจฺเฉโท 7307 อภิธมฺมตฺถสงฺคโห 7308 อภิธมฺมาวตาร-ปุราณฏีกา 7309 อภิธมฺมมาติกาปาฬิ

བོད་མི
པཱ་ལི་གསུང་རབ།	འགྲེལ་བཤད།	འགྲེལ་བཤད་ཕྲན།	གཞན།
1101 ཕ་ར་ཇི་ཀ་པཱ་ལི། 1102 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་པཱ་ལི། 1103 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (ཝི་ན་ཡ) 1104 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 1105 པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི།	1201 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 1202 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 1203 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1204 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (ཝི་ན་ཡ) 1205 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1206 པ་རི་ཝཱ་ར་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	1301 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1302 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1303 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༣	1401 དྭེ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི། 1402 ཝི་ན་ཡ་སངྒ་ཧ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1403 ཝ་ཇི་ར་བུད་དྷི་ཊཱི་ཀཱ། 1404 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1405 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1406 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1407 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1408 ཀངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎཱི་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 1409 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཨུ་ཏྟ་ར་ཝི་ནི་ཙ་ཡ། 1410 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1411 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1412 པཱ་ཙི་ཏྱཱ་དི་ཡོ་ཇ་ནཱ་པཱ་ལི། 1413 ཁུད་ད་སིཀྑཱ་མཱུ་ལ་སིཀྑཱ། 8401 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༡ 8402 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༢ 8403 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 8404 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 8405 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ། 8406 དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8407 མཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8408 སཾ་ཡུཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8409 ཨངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8410 ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8411 ཨ་བྷི་དྷམྨ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8412 ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (པུ་ཝི) 8413 ནི་རུཏྟི་དཱི་པ་ནཱི། 8414 པ་ར་མཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་སངྒ་ཧ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8415 ཨ་ནུ་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8416 པཊྛཱ་ནུདྡེ་ས་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8417 ན་མཀྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8418 མ་ཧཱ་པ་ཎཱ་མ་པཱ་ཋ། 8419 ལཀྑ་ཎཱ་ཏོ་བུདྡྷ་ཐོ་མ་ནཱ་གཱ་ཐཱ། 8420 སུ་ཏ་ཝནྡ་ནཱ། 8421 ཀ་མ་ལཱཉྫ་ལི། 8422 ཇི་ནཱ་ལངྐཱ་ར། 8423 པཛྫ་མ་དྷུ། 8424 བུདྡྷ་གུ་ཎ་གཱ་ཐཱ་ཝ་ལཱི། 8425 ཙཱུ་ལ་གནྠ་ཝཾ་ས། 8427 སཱ་ས་ན་ཝཾ་ས། 8426 མ་ཧཱ་ཝཾ་ས། 8429 མོགྒ་ལླཱ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8428 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8430 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (པ་ད་མཱ་ལཱ) 8431 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ) 8432 པ་ད་རཱུ་པ་སིད་དྷི། 8433 མོ་ག་ལླཱ་ན་པཉྩ་ཀཱ། 8434 པ་ཡོ་ག་སིད་དྷི་པཱ་ཋ། 8435 བུཏྟོ་ད་ཡ་པཱ་ཋ། 8436 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8437 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཊཱི་ཀཱ། 8438 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་པཱ་ཋ། 8439 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8440 བཱ་ལཱ་ཝ་ཏཱ་ར་གཎྛི་པ་དཏྠ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་སཱ་ར། 8446 ཀ་ཝི་དཔྤ་ཎ་ནཱི་ཏི། 8447 ནཱི་ཏི་མཉྫ་རཱི། 8445 དྷམྨ་ནཱི་ཏི། 8444 མ་ཧཱ་ར་ཧ་ནཱི་ཏི། 8441 ལོ་ཀ་ནཱི་ཏི། 8442 སུཏྟནྟ་ནཱ་ཏི། 8443 སཱུ་རསྶ་ཏི་ནཱི་ཏི། 8450 ཙཱ་ཎཀྱ་ནཱི་ཏི། 8448 ན་ར་དཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8449 ཙ་ཏུ་རཱ་རཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8451 ར་ས་ཝཱ་ཧི་ནཱི། 8452 སཱི་མ་ཝི་སོ་ད་ནཱི་པཱ་ཋ། 8453 ཝེསྶནྟ་ར་གཱི་ཏི། 8454 མོགྒ་ལླཱ་ན་བུཏྟི་ཝི་ཝ་ར་ཎ་པཉྩ་ཀཱ། 8455 ཐཱུ་པ་ཝཾ་ས། 8456 དཱ་ཊྷཱ་ཝཾ་ས། 8457 དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ། 8458 དྷཱ་ཏུ་ཝཾ་ས། 8459 ཧཏྠ་ཝ་ན་གལླ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཾ་ས། 8460 ཇི་ན་ཙ་རི་ཏ་ཡ། 8461 ཇི་ན་ཝཾ་ས་དཱི་པཾ། 8462 ཏེ་ལ་ཀ་ཊཱ་ཧ་གཱ་ཐཱ། 8463 མི་ལི་ད་ཊཱི་ཀཱ། 8464 པ་ད་མཉྫ་རཱི། 8465 པ་ད་སཱ་ད་ནཾ། 8466 སདྡ་བིནྡུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ། 8467 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་དྷཱ་ཏུ་མཉྫུ་སཱ། 8468 སཱ་མནྟ་ཀཱུ་ཊ་ཝཎྞ་ནཱ།
2101 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 2102 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (དཱི་གྷ) 2103 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་པཱ་ལི།	2201 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 2202 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (དཱི་གྷ) 2203 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	2301 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2302 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (དཱི་གྷ) 2303 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2304 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 2305 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༢
3101 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3102 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3103 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།	3201 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 3202 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 3203 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 3204 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	3301 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3302 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3303 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
4101 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4102 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4103 ཁནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4104 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4105 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (སཾ་ཡུཏྟ)	4201 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4202 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4203 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4204 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4205 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)	4301 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4302 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4303 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4304 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4305 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)
5101 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5102 དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5103 ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5104 ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5105 པཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5106 ཆཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5107 སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5108 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5109 ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5110 ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5111 ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།	5201 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5202 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5203 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5204 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	5301 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5302 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5303 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5304 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
6101 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་པཱ་ལི། 6102 དྷམྨ་པ་ད་པཱ་ལི། 6103 ཨུ་དཱ་ན་པཱ་ལི། 6104 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་པཱ་ལི། 6105 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 6106 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6107 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6108 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6109 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6110 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 6111 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 6112 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་པཱ་ལི། 6113 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་པཱ་ལི། 6114 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 6115 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 6116 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6117 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6118 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་པཱ་ལི། 6119 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་པཱ་ལི། 6120 མི་ལིནྡ་པཉྷ་པཱ་ལི། 6121 པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་ས་པཱ་ལི།	6201 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6202 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6203 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6204 ཨུ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6205 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6206 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6207 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6208 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6209 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6210 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6211 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6212 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6213 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6214 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6215 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6216 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6217 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6218 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6219 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༣ 6220 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༤ 6221 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༥ 6222 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༦ 6223 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༧ 6224 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6225 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6226 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6227 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6228 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	6301 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 6302 ནེཏྟི་ཝི་བྷཱི་ནཱི།
7101 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་པཱ་ལི། 7102 ཝི་བྷངྒ་པཱ་ལི། 7103 དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ལི། 7104 པུགྒ་ལ་པཉྙཏྟི་པཱ་ལི། 7105 ཀ་ཐཱ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 7106 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 7107 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 7108 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༣ 7109 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 7110 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 7111 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༣ 7112 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༤ 7113 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༥	7201 དྷམྨ་སངྒ་ཎི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7202 སམྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7203 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	7301 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7302 ཝི་བྷངྒ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7303 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7304 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7305 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7306 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་རོ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ། 7307 ཨ་བྷི་དྷམྨཏྠ་སངྒ་ཧོ། 7308 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 7309 ཨ་བྷི་དྷམྨ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི།

Tiếng Việt
Kinh điển Pali	Chú giải	Phụ chú giải	Khác
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Tạng Luật) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 1 1202 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 2 1203 Chú Giải Pācittiya 1204 Chú Giải Mahāvagga (Tạng Luật) 1205 Chú Giải Cūḷavagga 1206 Chú Giải Parivāra	1301 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 1 1302 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 2 1303 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Chú Giải Vinayasaṅgaha 1403 Phụ Chú Giải Vajirabuddhi 1404 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 1 1405 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 2 1406 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 1 1407 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 2 1408 Phụ Chú Giải Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 1 1411 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Thanh Tịnh Đạo - 1 8402 Thanh Tịnh Đạo - 2 8403 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 1 8404 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 2 8405 Lời Tựa Thanh Tịnh Đạo 8406 Trường Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8407 Trung Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8408 Tương Ưng Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8409 Tăng Chi Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8410 Tạng Luật (Vấn Đáp) 8411 Tạng Vi Diệu Pháp (Vấn Đáp) 8412 Chú Giải (Vấn Đáp) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Phụ Chú Giải Namakkāra 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Phụ Chú Giải Abhidhānappadīpikā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Phụ Chú Giải Subodhālaṅkāra 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8444 Mahārahanīti 8445 Dhammanīti 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8450 Cāṇakyanīti 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Phụ Chú Giải Milinda 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Trường Bộ) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2202 Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2203 Chú Giải Pāthikavagga	2301 Phụ Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2302 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2303 Phụ Chú Giải Pāthikavagga 2304 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 1 2305 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 1 3202 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 2 3203 Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3204 Chú Giải Uparipaṇṇāsa	3301 Phụ Chú Giải Mūlapaṇṇāsa 3302 Phụ Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3303 Phụ Chú Giải Uparipaṇṇāsa
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Tương Ưng Bộ)	4201 Chú Giải Sagāthāvagga 4202 Chú Giải Nidānavagga 4203 Chú Giải Khandhavagga 4204 Chú Giải Saḷāyatanavagga 4205 Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)	4301 Phụ Chú Giải Sagāthāvagga 4302 Phụ Chú Giải Nidānavagga 4303 Phụ Chú Giải Khandhavagga 4304 Phụ Chú Giải Saḷāyatanavagga 4305 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Chú Giải Ekakanipāta 5202 Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5203 Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5204 Chú Giải Aṭṭhakādinipāta	5301 Phụ Chú Giải Ekakanipāta 5302 Phụ Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5303 Phụ Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5304 Phụ Chú Giải Aṭṭhakādinipāta
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi - 1 6111 Apadāna Pāḷi - 2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi - 1 6115 Jātaka Pāḷi - 2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Chú Giải Khuddakapāṭha 6202 Chú Giải Dhammapada - 1 6203 Chú Giải Dhammapada - 2 6204 Chú Giải Udāna 6205 Chú Giải Itivuttaka 6206 Chú Giải Suttanipāta - 1 6207 Chú Giải Suttanipāta - 2 6208 Chú Giải Vimānavatthu 6209 Chú Giải Petavatthu 6210 Chú Giải Theragāthā - 1 6211 Chú Giải Theragāthā - 2 6212 Chú Giải Therīgāthā 6213 Chú Giải Apadāna - 1 6214 Chú Giải Apadāna - 2 6215 Chú Giải Buddhavaṃsa 6216 Chú Giải Cariyāpiṭaka 6217 Chú Giải Jātaka - 1 6218 Chú Giải Jātaka - 2 6219 Chú Giải Jātaka - 3 6220 Chú Giải Jātaka - 4 6221 Chú Giải Jātaka - 5 6222 Chú Giải Jātaka - 6 6223 Chú Giải Jātaka - 7 6224 Chú Giải Mahāniddesa 6225 Chú Giải Cūḷaniddesa 6226 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 1 6227 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 2 6228 Chú Giải Nettippakaraṇa	6301 Phụ Chú Giải Nettippakaraṇa 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi - 1 7107 Yamaka Pāḷi - 2 7108 Yamaka Pāḷi - 3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi - 1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi - 2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi - 3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi - 4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi - 5	7201 Chú Giải Dhammasaṅgaṇi 7202 Chú Giải Sammohavinodanī 7203 Chú Giải Pañcapakaraṇa	7301 Phụ Chú Giải Gốc Dhammasaṅgaṇī 7302 Phụ Chú Giải Gốc Vibhaṅga 7303 Phụ Chú Giải Gốc Pañcapakaraṇa 7304 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Dhammasaṅgaṇī 7305 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Pañcapakaraṇa 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Phụ Chú Giải Cổ Điển Abhidhammāvatāra 7309 Abhidhammamātikāpāḷi