နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ

礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者

အင်္ဂုတ္တရနိကာယော

增支部

ဆက္ကနိပါတပါဠိ

六集

၁. ပဌမပဏ္ဏာသကံ

1. 初五十经篇

၁. အာဟုနေယျဝဂ္ဂေါ

1. 应供品

၁. ပဌမအာဟုနေယျသုတ္တံ

1. 初应供经

၁. ဧဝံ [Pg.247] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

1. 如是我闻。一时，世尊住舍卫城(Sāvatthī)祇陀林(Jetavana)给孤独(Anāthapiṇḍika)园。当时，世尊对诸比丘说：“诸比丘！”那些比丘回答世尊：“尊者！”世尊说：

‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ ပါဟုနေယျော ဒက္ခိဏေယျော အဉ္ဇလိကရဏီယော အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿ. ကတမေဟိ ဆဟိ ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု စက္ခုနာ ရူပံ ဒိသွာ နေဝ သုမနော ဟောတိ န ဒုမ္မနော, ဥပေက္ခကော ဝိဟရတိ သတော သမ္ပဇာနော. သောတေန သဒ္ဒံ သုတွာ နေဝ သုမနော ဟောတိ န ဒုမ္မနော, ဥပေက္ခကော ဝိဟရတိ သတော သမ္ပဇာနော. ဃာနေန ဂန္ဓံ ဃာယိတွာ နေဝ သုမနော ဟောတိ န ဒုမ္မနော, ဥပေက္ခကော ဝိဟရတိ သတော သမ္ပဇာနော. ဇိဝှာယ ရသံ သာယိတွာ နေဝ သုမနော ဟောတိ န ဒုမ္မနော, ဥပေက္ခကော ဝိဟရတိ သတော သမ္ပဇာနော. ကာယေန ဖောဋ္ဌဗ္ဗံ ဖုသိတွာ နေဝ သုမနော ဟောတိ န ဒုမ္မနော, ဥပေက္ခကော ဝိဟရတိ သတော သမ္ပဇာနော. မနသာ ဓမ္မံ ဝိညာ နေဝ သုမနော ဟောတိ န ဒုမ္မနော, ဥပေက္ခကော ဝိဟရတိ သတော သမ္ပဇာနော. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ ပါဟုနေယျော ဒက္ခိဏေယျော အဉ္ဇလိကရဏီယော အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿာ’’တိ.

“诸比丘，具足六法的比丘，应受供养、应受款待、应受布施、应受合掌，是世间无上的福田。是哪六法呢？诸比丘，于此，比丘以眼见色后，既不喜悦也不忧恼，安住于舍，具念正知；以耳听声后，既不喜悦也不忧恼，安住于舍，具念正知；以鼻嗅香后，既不喜悦也不忧恼，安住于舍，具念正知；以舌尝味后，既不喜悦也不忧恼，安住于舍，具念正知；以身触所触后，既不喜悦也不忧恼，安住于舍，具念正知；以意知法后，既不喜悦也不忧恼，安住于舍，具念正知。诸比丘，具足这六法的比丘，应受供养、应受款待、应受布施、应受合掌，是世间无上的福田。”

ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. အတ္တမနာ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒုန္တိ. ပဌမံ.

世尊说了这话。那些比丘心生欢喜，赞叹世尊所言。第一经。

၂. ဒုတိယအာဟုနေယျသုတ္တံ

2. 第二应供经

၂. ‘‘ဆဟိ[Pg.248], ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ…ပေ… အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿ. ကတမေဟိ ဆဟိ ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု အနေကဝိဟိတံ ဣဒ္ဓိဝိဓံ ပစ္စနုဘောတိ – ဧကောပိ ဟုတွာ ဗဟုဓာ ဟောတိ, ဗဟုဓာပိ ဟုတွာ ဧကော ဟောတိ; အာဝိဘာဝံ တိရောဘာဝံ; တိရောကုဋ္ဋံ တိရောပါကာရံ တိရောပဗ္ဗတံ အသဇ္ဇမာနော ဂစ္ဆတိ, သေယျထာပိ အာကာသေ; ပထဝိယာပိ ဥမ္မုဇ္ဇနိမုဇ္ဇံ ကရောတိ, သေယျထာပိ ဥဒကေ; ဥဒကေပိ အဘိဇ္ဇမာနေ ဂစ္ဆတိ, သေယျထာပိ ပထဝိယံ; အာကာသေပိ ပလ္လင်္ကေန ကမတိ, သေယျထာပိ ပက္ခီ သကုဏော; ဣမေပိ စန္ဒိမသူရိယေ ဧဝံမဟိဒ္ဓိကေ ဧဝံမဟာနုဘာဝေ ပါဏိနာ ပရိမသတိ ပရိမဇ္ဇတိ; ယာဝ ဗြဟ္မလောကာပိ ကာယေန ဝသံ ဝတ္တေတိ.

2. “诸比丘，具足六法的比丘，是应供的……乃至是世间无上的福田。是哪六法呢？诸比丘，于此，比丘体验种种神通：从一身变成多身，从多身变成一身；显现与隐没；穿壁、穿墙、穿山，无有障碍，犹如在虚空中；在土地里出没，犹如在水中；在水上行走不沉，犹如在陆地上；在空中结跏趺坐而行，犹如飞鸟；以手触摸、抚摩有如此大神力、大威力的日月；乃至能以身行使威力至于梵天界。”

‘‘ဒိဗ္ဗာယ, သောတဓာတုယာ ဝိသုဒ္ဓါယ အတိက္ကန္တမာနုသိကာယ ဥဘော သဒ္ဒေ သုဏာတိ – ဒိဗ္ဗေ စ မာနုသေ စ, ယေ ဒူရေ သန္တိကေ စ.

“以清净、超人的天耳界，他能听到两种声音——天上的与人间的，无论是远是近。”

‘‘ပရသတ္တာနံ ပရပုဂ္ဂလာနံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာတိ. သရာဂံ ဝါ စိတ္တံ သရာဂံ စိတ္တန္တိ ပဇာနာတိ, ဝီတရာဂံ ဝါ စိတ္တံ…ပေ… သဒေါသံ ဝါ စိတ္တံ… ဝီတဒေါသံ ဝါ စိတ္တံ… သမောဟံ ဝါ စိတ္တံ… ဝီတမောဟံ ဝါ စိတ္တံ… သံခိတ္တံ ဝါ စိတ္တံ… ဝိက္ခိတ္တံ ဝါ စိတ္တံ… မဟဂ္ဂတံ ဝါ စိတ္တံ… အမဟဂ္ဂတံ ဝါ စိတ္တံ… သဥတ္တရံ ဝါ စိတ္တံ… အနုတ္တရံ ဝါ စိတ္တံ… သမာဟိတံ ဝါ စိတ္တံ… အသမာဟိတံ ဝါ စိတ္တံ… ဝိမုတ္တံ ဝါ စိတ္တံ… အဝိမုတ္တံ ဝါ စိတ္တံ အဝိမုတ္တံ စိတ္တန္တိ ပဇာနာတိ.

“他以心遍知其他有情、其他个人的心：有贪的心，了知为‘有贪的心’；离贪的心……有瞋的心……离瞋的心……有痴的心……离痴的心……收敛的心……散乱的心……广大的心……不广大的心……有上的心……无上的心……得定的心……未得定的心……解脱的心……未解脱的心，了知为‘未解脱的心’。”

‘‘အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ, သေယျထိဒံ – ဧကမ္ပိ ဇာတိံ ဒွေပိ ဇာတိယော…ပေ…. ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ.

“他忆起种种过去生，即：一生、二生……乃至……如是，他忆起种种过去生，连同行相与细节。”

‘‘ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန သတ္တေ ပဿတိ စဝမာနေ ဥပပဇ္ဇမာနေ ဟီနေ ပဏီတေ သုဝဏ္ဏေ ဒုဗ္ဗဏ္ဏေ, သုဂတေ ဒုဂ္ဂတေ ယထာကမ္မူပဂေ သတ္တေ ပဇာနာတိ – ‘ဣမေ ဝတ ဘောန္တော သတ္တာ ကာယဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ ဝစီဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ မနောဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ အရိယာနံ ဥပဝါဒကာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကမ္မသမာဒါနာ, တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ [Pg.249] ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပန္နာ. ဣမေ ဝါ ပန ဘောန္တော သတ္တာ ကာယသုစရိတေန သမန္နာဂတာ ဝစီသုစရိတေန သမန္နာဂတာ မနောသုစရိတေန သမန္နာဂတာ အရိယာနံ အနုပဝါဒကာ သမ္မာဒိဋ္ဌိကာ သမ္မာဒိဋ္ဌိကမ္မသမာဒါနာ, တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပန္နာ’တိ. ဣတိ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန သတ္တေ ပဿတိ စဝမာနေ ဥပပဇ္ဇမာနေ ဟီနေ ပဏီတေ သုဝဏ္ဏေ ဒုဗ္ဗဏ္ဏေ, သုဂတေ ဒုဂ္ဂတေ ယထာကမ္မူပဂေ သတ္တေ ပဇာနာတိ.

“以清净、超人之天眼，见诸有情正在死殁、正在投生，卑劣、高贵，貌美、貌丑，往善趣、往恶趣；了知诸有情随业投生：‘诚然，此等有情具足身恶行、语恶行、意恶行，诽谤圣者，持有邪见，执持邪见之业，他们身坏命终之后，投生于苦处、恶趣、堕处、地狱。又，诚然，此等有情具足身善行、语善行、意善行，不诽谤圣者，持有正见，执持正见之业，他们身坏命终之后，投生于善趣、天界。’如是，以清净、超人之天眼，见诸有情正在死殁、正在投生，卑劣、高贵，貌美、貌丑，往善趣、往恶趣；了知诸有情随业投生。”

‘‘အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ.

“因诸漏已尽，于现法中，亲自以证智证悟，并成就、安住于无漏的心解脱、慧解脱。”

‘‘ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ…ပေ… အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿာ’’တိ. ဒုတိယံ.

“诸比丘，具足此六法的比丘，是应供者……乃至是世间无上的福田。”第二。

၃. ဣန္ဒြိယသုတ္တံ

3. 根经

၃. ‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ…ပေ… အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿ. ကတမေဟိ ဆဟိ? သဒ္ဓိန္ဒြိယေန, ဝီရိယိန္ဒြိယေန, သတိန္ဒြိယေန, သမာဓိန္ဒြိယေန, ပညိန္ဒြိယေန, အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ ပါဟုနေယျော ဒက္ခိဏေယျော အဉ္ဇလိကရဏီယော အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿာ’’တိ. တတိယံ.

3. “诸比丘，具足六法的比丘，是应供者……是世间无上的福田。是哪六法呢？信根、精进根、念根、定根、慧根，以及通过尽除诸漏，于现法中，自己以证智作证，具足并安住于无漏的心解脱、慧解脱。诸比丘，具足这六法的比丘，是应供者、应受款待者、应受供献者、应受合掌礼敬者，是世间无上的福田。”第三。

၄. ဗလသုတ္တံ

4. 力经

၄. ‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ…ပေ… အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿ. ကတမေဟိ ဆဟိ? သဒ္ဓါဗလေန, ဝီရိယဗလေန, သတိဗလေန, သမာဓိဗလေန, ပညာဗလေန, အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ…ပေ… အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿာ’’တိ. စတုတ္ထံ.

4. “诸比丘，具足六法的比丘，是应供者……是世间无上的福田。是哪六法呢？信力、精进力、念力、定力、慧力，以及通过尽除诸漏，于现法中，自己以证智作证，具足并安住于无漏的心解脱、慧解脱。诸比丘，具足这六法的比丘，是应供者……是世间无上的福田。”第四。

၅. ပဌမအာဇာနီယသုတ္တံ

5. 第一骏马经

၅. ‘‘ဆဟိ[Pg.250], ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ရညော ဘဒြော အဿာဇာနီယော ရာဇာရဟော ဟောတိ ရာဇဘောဂ္ဂေါ, ရညော အင်္ဂန္တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ.

5. “诸比丘，具足六支的国王良种骏马，堪为王用，为王所享，得名为‘王之支’。

‘‘ကတမေဟိ ဆဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ရညော ဘဒြော အဿာဇာနီယော ခမော ဟောတိ ရူပါနံ, ခမော သဒ္ဒါနံ, ခမော ဂန္ဓာနံ, ခမော ရသာနံ, ခမော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာနံ, ဝဏ္ဏသမ္ပန္နော စ ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ရညော ဘဒြော အဿာဇာနီယော ရာဇာရဟော ဟောတိ ရာဇဘောဂ္ဂေါ, ရညော အင်္ဂန္တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ.

“是哪六支呢？在此，诸比丘，国王的良种骏马能忍耐色、能忍耐声、能忍耐香、能忍耐味、能忍耐触，并且色相具足。诸比丘，具足这六支的国王良种骏马，堪为王用，为王所享，得名为‘王之支’。”

‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ…ပေ… အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿ. ကတမေဟိ ဆဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ခမော ဟောတိ ရူပါနံ, ခမော သဒ္ဒါနံ, ခမော ဂန္ဓာနံ, ခမော ရသာနံ, ခမော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာနံ, ခမော ဓမ္မာနံ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ…ပေ… အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿာ’’တိ. ပဉ္စမံ.

“诸比丘，同样地，具足六法的比丘是应请的……是世间无上的福田。是哪六法呢？诸比丘，于此，比丘堪忍色，堪忍声，堪忍香，堪忍味，堪忍触，堪忍法。诸比丘，具足这六法的比丘是应请的……是世间无上的福田。”第五经。

၆. ဒုတိယအာဇာနီယသုတ္တံ

6. 第二骏马经

၆. ‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ရညော ဘဒြော အဿာဇာနီယော ရာဇာရဟော ဟောတိ ရာဇဘောဂ္ဂေါ, ရညော အင်္ဂန္တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ကတမေဟိ ဆဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ရညော ဘဒြော အဿာဇာနီယော ခမော ဟောတိ ရူပါနံ, ခမော သဒ္ဒါနံ, ခမော ဂန္ဓာနံ, ခမော ရသာနံ, ခမော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာနံ, ဗလသမ္ပန္နော စ ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ရညော ဘဒြော အဿာဇာနီယော ရာဇာရဟော ဟောတိ ရာဇဘောဂ္ဂေါ, ရညော အင်္ဂန္တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ.

6. “诸比丘，具足六支的国王良种骏马，堪为王有，堪为王用，堪称王之部分。是哪六支呢？诸比丘，于此，国王的良种骏马堪忍色，堪忍声，堪忍香，堪忍味，堪忍触，且具足体力。诸比丘，具足这六支的国王良种骏马，堪为王有，堪为王用，堪称王之部分。”

‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော…ပေ… အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿ. ကတမေဟိ ဆဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ခမော ဟောတိ ရူပါနံ …ပေ… ခမော ဓမ္မာနံ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ…ပေ… အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿာ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

“诸比丘，同样地，具足六法的比丘是应请的……是世间无上的福田。是哪六法呢？诸比丘，于此，比丘堪忍色……堪忍法。诸比丘，具足这六法的比丘是应请的……是世间无上的福田。”第六经。

၇. တတိယအာဇာနီယသုတ္တံ

7. 第三骏马经

၇. ‘‘ဆဟိ[Pg.251], ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ရညော ဘဒြော အဿာဇာနီယော ရာဇာရဟော ဟောတိ ရာဇဘောဂ္ဂေါ, ရညော အင်္ဂန္တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ကတမေဟိ ဆဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ရညော ဘဒြော အဿာဇာနီယော ခမော ဟောတိ ရူပါနံ, ခမော သဒ္ဒါနံ, ခမော ဂန္ဓာနံ, ခမော ရသာနံ, ခမော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာနံ, ဇဝသမ္ပန္နော စ ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ရညော ဘဒြော အဿာဇာနီယော ရာဇာရဟော ဟောတိ ရာဇဘောဂ္ဂေါ, ရညော အင်္ဂန္တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ.

7. “诸比丘，国王的良种骏马，若具足六支，便配得上国王，堪为王用，并被算作国王的一个部分。是哪六支呢？于此，诸比丘，国王的良种骏马能忍耐色，能忍耐声，能忍耐香，能忍耐味，能忍耐触，并且具足速度。诸比丘，国王的良种骏马，若具足这六支，便配得上国王，堪为王用，并被算作国王的一个部分。”

‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ…ပေ… အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿ. ကတမေဟိ ဆဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ခမော ဟောတိ ရူပါနံ…ပေ… ခမော ဓမ္မာနံ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ…ပေ… အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿာ’’တိ. သတ္တမံ.

“正是如此，诸比丘，具足六法的比丘，是应供者……是世间无上的福田。是哪六法呢？于此，诸比丘，比丘能忍耐色……能忍耐法。诸比丘，具足这六法的比丘，是应供者……是世间无上的福田。”第七经。

၈. အနုတ္တရိယသုတ္တံ

8. 无上经

၈. ‘‘ဆယိမာနိ, ဘိက္ခဝေ, အနုတ္တရိယာနိ. ကတမာနိ ဆ? ဒဿနာနုတ္တရိယံ, သဝနာနုတ္တရိယံ, လာဘာနုတ္တရိယံ, သိက္ခာနုတ္တရိယံ, ပါရိစရိယာနုတ္တရိယံ, အနုဿတာနုတ္တရိယံ – ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ အနုတ္တရိယာနီ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

8. “诸比丘，有此六无上。是哪六种呢？见无上、闻无上、得无上、学无上、承事无上、随念无上。诸比丘，此即六无上。”第八经。

၉. အနုဿတိဋ္ဌာနသုတ္တံ

9. 随念处经

၉. ‘‘ဆယိမာနိ, ဘိက္ခဝေ, အနုဿတိဋ္ဌာနာနိ. ကတမာနိ ဆ? ဗုဒ္ဓါနုဿတိ, ဓမ္မာနုဿတိ, သံဃာနုဿတိ, သီလာနုဿတိ, စာဂါနုဿတိ, ဒေဝတာနုဿတိ – ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ အနုဿတိဋ္ဌာနာနီ’’တိ. နဝမံ.

9. “诸比丘，有此六随念处。是哪六种呢？佛随念、法随念、僧随念、戒随念、舍随念、天随念。诸比丘，此即六随念处。”第九经。

၁၀. မဟာနာမသုတ္တံ

10. 摩诃男经

၁၀. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သက္ကေသု ဝိဟရတိ ကပိလဝတ္ထုသ္မိံ နိဂြောဓာရာမေ. အထ ခေါ မဟာနာမော သက္ကော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော, ခေါ မဟာနာမော သက္ကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ယော သော, ဘန္တေ, အရိယသာဝကော အာဂတဖလော ဝိညာတသာသနော, သော ကတမေန ဝိဟာရေန ဗဟုလံ ဝိဟရတီ’’တိ?

10. 一时，世尊住在释迦国的迦毗罗卫（Kapilavatthu）尼拘律园（Nigrodhārāma）。那时，释迦族人摩诃男（Mahānāma）前往世尊之处，礼敬世尊后坐于一旁。坐于一旁的摩诃男对世尊说：“尊者，那已证得果位、了知教法的圣弟子，多以何种安住而住呢？”

‘‘ယော [Pg.252] သော, မဟာနာမ, အရိယသာဝကော အာဂတဖလော ဝိညာတသာသနော, သော ဣမိနာ ဝိဟာရေန ဗဟုလံ ဝိဟရတိ. ဣဓ, မဟာနာမ, အရိယသာဝကော တထာဂတံ အနုဿရတိ – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’တိ. ယသ္မိံ, မဟာနာမ, သမယေ အရိယသာဝကော တထာဂတံ အနုဿရတိ နေဝဿ တသ္မိံ သမယေ ရာဂပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န ဒေါသပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န မောဟပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ; ဥဇုဂတမေဝဿ တသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ ဟောတိ တထာဂတံ အာရဗ္ဘ. ဥဇုဂတစိတ္တော ခေါ ပန, မဟာနာမ, အရိယသာဝကော လဘတိ အတ္ထဝေဒံ, လဘတိ ဓမ္မဝေဒံ, လဘတိ ဓမ္မူပသံဟိတံ ပါမောဇ္ဇံ. ပမုဒိတဿ ပီတိ ဇာယတိ, ပီတိမနဿ ကာယော ပဿမ္ဘတိ, ပဿဒ္ဓကာယော သုခံ ဝေဒိယတိ, သုခိနော စိတ္တံ သမာဓိယတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, မဟာနာမ – ‘အရိယသာဝကော ဝိသမဂတာယ ပဇာယ သမပ္ပတ္တော ဝိဟရတိ, သဗျာပဇ္ဇာယ ပဇာယ အဗျာပဇ္ဇော ဝိဟရတိ, ဓမ္မသောတံ သမာပန္နော ဗုဒ္ဓါနုဿတိံ ဘာဝေတိ’’’.

“摩诃男，那已证得果位、了知教法的圣弟子，多以此安住而住。摩诃男，于此，圣弟子随念如来：“即：彼世尊是阿罗汉、正等正觉、明行足、善逝、世间解、无上士调御丈夫、天人师、佛、世尊。”摩诃男，当圣弟子随念如来时，彼时其心不为贪欲所缠，不为瞋恚所缠，不为愚痴所缠；彼时其心缘于如来而正直。摩诃男，心正直的圣弟子，获得义之喜悦，获得法之喜悦，获得与法相应的欣悦。欣悦者生喜，意喜者身轻安，身轻安者感受乐，有乐者心入定。摩诃男，此即是说：“圣弟子于动荡的众生中，住于寂静；于有恼害的众生中，住于无恼害；入于法流，修习佛随念。”

‘‘ပုန စပရံ, မဟာနာမ, အရိယသာဝကော ဓမ္မံ အနုဿရတိ – ‘သွာက္ခာတော ဘဂဝတာ ဓမ္မော သန္ဒိဋ္ဌိကော အကာလိကော ဧဟိပဿိကော ဩပနေယျိကော ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗော ဝိညူဟီ’တိ. ယသ္မိံ, မဟာနာမ, သမယေ အရိယသာဝကော ဓမ္မံ အနုဿရတိ နေဝဿ တသ္မိံ သမယေ ရာဂပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န ဒေါသပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န မောဟပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ; ဥဇုဂတမေဝဿ တသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ ဟောတိ ဓမ္မံ အာရဗ္ဘ. ဥဇုဂတစိတ္တော ခေါ ပန, မဟာနာမ, အရိယသာဝကော လဘတိ အတ္ထဝေဒံ, လဘတိ ဓမ္မဝေဒံ, လဘတိ ဓမ္မူပသံဟိတ ပါမောဇ္ဇံ. ပမုဒိတဿ ပီတိ ဇာယတိ, ပီတိမနဿ ကာယော ပဿမ္ဘတိ, ပဿဒ္ဓကာယော သုခံ ဝေဒိယတိ, သုခိနော စိတ္တံ သမာဓိယတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, မဟာနာမ – ‘အရိယသာဝကော ဝိသမဂတာယ ပဇာယ သမပ္ပတ္တော ဝိဟရတိ, သဗျာပဇ္ဇာယ ပဇာယ အဗျာပဇ္ဇော ဝိဟရတိ, ဓမ္မသောတံ သမာပန္နော ဓမ္မာနုဿတိံ ဘာဝေတိ’’’.

再者，摩诃男，圣弟子随念于法：“法是世尊善说的，是自见的，无间的，来即见的，能导向的，为智者们各自亲证的。”摩诃男，当圣弟子随念于法时，那时他的心不为贪欲所困扰，不为瞋恚所困扰，不为愚痴所困扰；那时，他的心缘于法而正直。摩诃男，心正直的圣弟子获得义悦，获得法悦，获得与法相应的欢喜。欢喜者生起喜；有喜心者身轻安；身轻安者感受乐；有乐者心入定。摩诃男，这被称为：“圣弟子在走上邪道的众生中住于正道，在有瞋恼的众生中住于无瞋恼，入于法流，修习法随念。”

‘‘ပုန စပရံ, မဟာနာမ, အရိယသာဝကော သံဃံ အနုဿရတိ – ‘သုပ္ပဋိပန္နော ဘဂဝတော သာဝကသံဃော, ဥဇုပ္ပဋိပန္နော ဘဂဝတော သာဝကသံဃော, ဉာယပ္ပဋိပန္နော ဘဂဝတော သာဝကသံဃော, သာမီစိပ္ပဋိပန္နော ဘဂဝတော သာဝကသံဃော, ယဒိဒံ စတ္တာရိ ပုရိသယုဂါနိ အဋ္ဌ ပုရိသပုဂ္ဂလာ ဧသ ဘဂဝတော [Pg.253] သာဝကသံဃော အာဟုနေယျော ပါဟုနေယျော ဒက္ခိဏေယျော အဉ္ဇလိကရဏီယော အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿာ’တိ. ယသ္မိံ, မဟာနာမ, သမယေ အရိယသာဝကော သံဃံ အနုဿရတိ နေဝဿ တသ္မိံ သမယေ ရာဂပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န ဒေါသပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န မောဟပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ; ဥဇုဂတမေဝဿ တသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ ဟောတိ သံဃံ အာရဗ္ဘ. ဥဇုဂတစိတ္တော ခေါ ပန, မဟာနာမ, အရိယသာဝကော လဘတိ အတ္ထဝေဒံ, လဘတိ ဓမ္မဝေဒံ, လဘတိ ဓမ္မူပသံဟိတံ ပါမောဇ္ဇံ. ပမုဒိတဿ ပီတိ ဇာယတိ, ပီတိမနဿ ကာယော ပဿမ္ဘတိ, ပဿဒ္ဓကာယော သုခံ ဝေဒိယတိ, သုခိနော စိတ္တံ သမာဓိယတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, မဟာနာမ – ‘အရိယသာဝကော ဝိသမဂတာယ ပဇာယ သမပ္ပတ္တော ဝိဟရတိ, သဗျာပဇ္ဇာယ ပဇာယ အဗျာပဇ္ဇော ဝိဟရတိ, ဓမ္မသောတံ သမာပန္နော သံဃာနုဿတိံ ဘာဝေတိ’’’.

“再者，摩诃男，圣弟子随念僧：‘世尊的弟子僧团是善行道者，世尊的弟子僧团是正直行道者，世尊的弟子僧团是如理行道者，世尊的弟子僧团是和敬行道者，即四双八辈个人；这世尊的弟子僧团是应受献礼者，应受款待者，应受供养者，应受合掌者，是世间无上的福田。’摩诃男，当圣弟子随念僧时，那时他的心不被贪欲所困扰，不被瞋恚所困扰，不被愚痴所困扰；那时，他的心缘于僧而正直。摩诃男，心正直的圣弟子获得义的喜悦，获得法的喜悦，获得与法相应的欢悦。欢悦者生起喜；有喜心者身轻安；身轻安者感受乐；有乐者心入定。摩诃男，这被称为：‘圣弟子在走上邪道的众生中住于正道，在有瞋恼的众生中住于无瞋恼，入于法流，修习僧随念。’”

‘‘ပုန စပရံ, မဟာနာမ, အရိယသာဝကော အတ္တနော သီလာနိ အနုဿရတိ အခဏ္ဍာနိ အစ္ဆိဒ္ဒါနိ အသဗလာနိ အကမ္မာသာနိ ဘုဇိဿာနိ ဝိညုပ္ပသတ္ထာနိ အပရာမဋ္ဌာနိ သမာဓိသံဝတ္တနိကာနိ. ယသ္မိံ, မဟာနာမ, သမယေ အရိယသာဝကော သီလံ အနုဿရတိ နေဝဿ တသ္မိံ သမယေ ရာဂပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န ဒေါသပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န မောဟပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ; ဥဇုဂတမေဝဿ တသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ ဟောတိ သီလံ အာရဗ္ဘ. ဥဇုဂတစိတ္တော ခေါ ပန, မဟာနာမ, အရိယသာဝကော လဘတိ အတ္ထဝေဒံ, လဘတိ ဓမ္မဝေဒံ, လဘတိ ဓမ္မူပသံဟိတံ ပါမောဇ္ဇံ. ပမုဒိတဿ ပီတိ ဇာယတိ, ပီတိမနဿ ကာယော ပဿမ္ဘတိ, ပဿဒ္ဓကာယော သုခံ ဝေဒိယတိ, သုခိနော စိတ္တံ သမာဓိယတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, မဟာနာမ – ‘အရိယသာဝကော ဝိသမဂတာယ ပဇာယ သမပ္ပတ္တော ဝိဟရတိ, သဗျာပဇ္ဇာယ ပဇာယ အဗျာပဇ္ဇော ဝိဟရတိ, ဓမ္မသောတံ သမာပန္နော သီလာနုဿတိံ ဘာဝေတိ’’’.

再者，摩诃男，圣弟子随念自己的戒：其戒是不毁坏的、不残缺的、无斑点的、无瑕疵的、自在的、为智者所称赞的、不被执取的、导向禅定的。摩诃男，当圣弟子随念于戒时，那时他的心不为贪欲所困扰，不为瞋恚所困扰，不为愚痴所困扰；那时，他的心缘于戒而变得正直。摩诃男，心正直的圣弟子获得义悦，获得法悦，获得与法相应的欢悦。欢悦者生起喜；有喜心者身轻安；身轻安者感受乐；有乐者心入定。摩诃男，这被称为：“圣弟子在不平等的众生中住于平等，在有瞋恼的众生中住于无瞋恼，入于法流，修习戒随念。”

‘‘ပုန စပရံ, မဟာနာမ, အရိယသာဝကော အတ္တနော စာဂံ အနုဿရတိ – ‘လာဘာ ဝတ မေ, သုလဒ္ဓံ ဝတ မေ! ယောဟံ မစ္ဆေရမလပရိယုဋ္ဌိတာယ ပဇာယ ဝိဂတမလမစ္ဆေရေန စေတသာ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသာမိ မုတ္တစာဂေါ ပယတပါဏိ ဝေါဿဂ္ဂရတော ယာစယောဂေါ ဒါနသံဝိဘာဂရတော’တိ. ယသ္မိံ, မဟာနာမ, သမယေ အရိယသာဝကော စာဂံ အနုဿရတိ နေဝဿ တသ္မိံ သမယေ ရာဂပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န ဒေါသပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ[Pg.254], န မောဟပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ; ဥဇုဂတမေဝဿ တသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ ဟောတိ စာဂံ အာရဗ္ဘ. ဥဇုဂတစိတ္တော ခေါ ပန, မဟာနာမ, အရိယသာဝကော လဘတိ အတ္ထဝေဒံ, လဘတိ ဓမ္မဝေဒံ, လဘတိ ဓမ္မူပသံဟိတံ ပါမောဇ္ဇံ. ပမုဒိတဿ ပီတိ ဇာယတိ, ပီတိမနဿ ကာယော ပဿမ္ဘတိ, ပဿဒ္ဓကာယော သုခံ ဝေဒိယတိ, သုခိနော စိတ္တံ သမာဓိယတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, မဟာနာမ – ‘အရိယသာဝကော ဝိသမဂတာယ ပဇာယ သမပ္ပတ္တော ဝိဟရတိ, သဗျာပဇ္ဇာယ ပဇာယ အဗျာပဇ္ဇော ဝိဟရတိ, ဓမ္မသောတံ သမာပန္နော စာဂါနုဿတိံ ဘာဝေတိ’’’.

再者，摩诃男，圣弟子随念自己的施舍：“我实有利得，我实为善得！我于为悭吝之垢所盘踞的众生中，以离悭垢之心住于家中，慷慨布施，净手待施，乐于舍弃，堪于应求，乐于分享布施。”摩诃男，当圣弟子随念施舍时，彼时其心不为贪欲所盘踞，不为瞋恚所盘踞，不为愚痴所盘踞；彼时，他缘于施舍，其心即得正直。摩诃男，心正直的圣弟子获得义悦，获得法悦，获得与法相应的欢喜。心生欢喜者，生起喜；意喜者，身轻安；身轻安者，感受乐；有乐者，心入定。摩诃男，此即是说：“圣弟子于不平等的众生中，安住于平等；于有恼害的众生中，安住于无恼害；已入法流，修习施舍随念。”

‘‘ပုန စပရံ, မဟာနာမ, အရိယသာဝကော ဒေဝတာနုဿတိံ ဘာဝေတိ – ‘သန္တိ ဒေဝါ စာတုမဟာရာဇိကာ, သန္တိ ဒေဝါ တာဝတိံသာ, သန္တိ ဒေဝါ ယာမာ, သန္တိ ဒေဝါ တုသိတာ, သန္တိ ဒေဝါ နိမ္မာနရတိနော, သန္တိ ဒေဝါ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တိနော, သန္တိ ဒေဝါ ဗြဟ္မကာယိကာ, သန္တိ ဒေဝါ တတုတ္တရိ. ယထာရူပါယ သဒ္ဓါယ သမန္နာဂတာ တာ ဒေဝတာ ဣတော စုတာ တတ္ထ ဥပပန္နာ, မယှမ္ပိ တထာရူပါ သဒ္ဓါ သံဝိဇ္ဇတိ. ယထာရူပေန သီလေန သမန္နာဂတာ တာ ဒေဝတာ ဣတော စုတာ တတ္ထ ဥပပန္နာ, မယှမ္ပိ တထာရူပံ သီလံ သံဝိဇ္ဇတိ. ယထာရူပေန သုတေန သမန္နာဂတာ တာ ဒေဝတာ ဣတော စုတာ တတ္ထ ဥပပန္နာ, မယှမ္ပိ တထာရူပံ သုတံ သံဝိဇ္ဇတိ. ယထာရူပေန စာဂေန သမန္နာဂတာ တာ ဒေဝတာ ဣတော စုတာ တတ္ထ ဥပပန္နာ, မယှမ္ပိ တထာရူပေါ စာဂေါ သံဝိဇ္ဇတိ. ယထာရူပါယ ပညာယ သမန္နာဂတာ တာ ဒေဝတာ ဣတော စုတာ တတ္ထ ဥပပန္နာ, မယှမ္ပိ တထာရူပါ ပညာ သံဝိဇ္ဇတီ’တိ. ယသ္မိံ, မဟာနာမ, သမယေ အရိယသာဝကော အတ္တနော စ တာသဉ္စ ဒေဝတာနံ သဒ္ဓဉ္စ သီလဉ္စ သုတဉ္စ စာဂဉ္စ ပညဉ္စ အနုဿရတိ နေဝဿ တသ္မိံ သမယေ ရာဂပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န ဒေါသပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န မောဟပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ; ဥဇုဂတမေဝဿ တသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ ဟောတိ တာ ဒေဝတာ အာရဗ္ဘ. ဥဇုဂတစိတ္တော ခေါ ပန, မဟာနာမ, အရိယသာဝကော လဘတိ အတ္ထဝေဒံ, လဘတိ ဓမ္မဝေဒံ, လဘတိ ဓမ္မူပသံဟိတံ ပါမောဇ္ဇံ. ပမုဒိတဿ ပီတိ ဇာယတိ, ပီတိမနဿ ကာယော ပဿမ္ဘတိ, ပဿဒ္ဓကာယော သုခံ ဝေဒိယတိ, သုခိနော စိတ္တံ သမာဓိယတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, မဟာနာမ – ‘အရိယသာဝကော ဝိသမဂတာယ ပဇာယ သမပ္ပတ္တော ဝိဟရတိ[Pg.255], သဗျာပဇ္ဇာယ ပဇာယ အဗျာပဇ္ဇော ဝိဟရတိ, ဓမ္မသောတံ သမာပန္နော ဒေဝတာနုဿတိံ ဘာဝေတိ’’’.

再者，摩诃男，圣弟子修习天随念：“有四大王天(Cātumahārājikā)，有三十三天(Tāvatiṃsā)，有夜摩天(Yāmā)，有兜率天(Tusitā)，有化乐天(Nimmānaratino)，有他化自在天(Paranimmitavasavattino)，有梵身天(Brahmakāyikā)，以及更上之诸天。那些天神具备怎样的信，从此处死后，投生于彼处，我也具备那样的信；那些天神具备怎样的戒，从此处死后，投生于彼处，我也具备那样的戒；那些天神具备怎样的闻，从此处死后，投生于彼处，我也具备那样的闻；那些天神具备怎样的舍，从此处死后，投生于彼处，我也具备那样的舍；那些天神具备怎样的慧，从此处死后，投生于彼处，我也具备那样的慧。”摩诃男，当圣弟子随念自己与那些天神的信、戒、闻、舍、慧时，其心不为贪所困扰，不为瞋所困扰，不为痴所困扰；那时，他那缘于诸天的心是正直的。摩诃男，心正直的圣弟子获得义之悦，获得法之悦，获得与法相应的喜悦。喜悦者生起喜；有喜心者身轻安；身轻安者感受乐；有乐者心入定。摩诃男，这被称为：“圣弟子于乖僻的众生中住于正直，于有瞋害的众生中住于无瞋害，入于法流，修习天随念。”

‘‘ယော သော, မဟာနာမ, အရိယသာဝကော အာဂတဖလော ဝိညာတသာသနော, သော ဣမိနာ ဝိဟာရေန ဗဟုလံ ဝိဟရတီ’’တိ. ဒသမံ.

摩诃男，已证得圣果、了知教法的圣弟子，多作此住。第十经。

အာဟုနေယျဝဂ္ဂေါ ပဌမော.

应供品第一。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂：

ဒွေ အာဟုနေယျာ ဣန္ဒြိယ, ဗလာနိ တယော အာဇာနီယာ;

အနုတ္တရိယ အနုဿတီ, မဟာနာမေန တေ ဒသာတိ.

二应供、根、力，三良马；无上、随念、摩诃男，此为十。

၂. သာရဏီယဝဂ္ဂေါ

2. 和敬品

၁. ပဌမသာရဏီယသုတ္တံ

1. 初和敬经

၁၁. ‘‘ဆယိမေ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မာ သာရဏီယာ. ကတမေ ဆ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော မေတ္တံ ကာယကမ္မံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတိ သဗြဟ္မစာရီသု အာဝိ စေဝ ရဟော စ, အယမ္ပိ ဓမ္မော သာရဏီယော.

11. “诸比丘，有此六种和敬法。是哪六种呢？在此，诸比丘，比丘对同梵行者，无论公开还是私下，都现起慈身业，这也是一种和敬法。

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော မေတ္တံ ဝစီကမ္မံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတိ သဗြဟ္မစာရီသု အာဝိ စေဝ ရဟော စ, အယမ္ပိ ဓမ္မော သာရဏီယော.

再者，诸比丘，比丘对同梵行者，无论公开还是私下，都现起慈语业，这也是一种和敬法。

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော မေတ္တံ မနောကမ္မံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတိ သဗြဟ္မစာရီသု အာဝိ စေဝ ရဟော စ, အယမ္ပိ ဓမ္မော သာရဏီယော.

再者，诸比丘，比丘对同梵行者，无论公开还是私下，都现起慈意业，这也是一种和敬法。

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ယေ တေ လာဘာ ဓမ္မိကာ ဓမ္မလဒ္ဓါ အန္တမသော ပတ္တပရိယာပန္နမတ္တမ္ပိ တထာရူပေဟိ လာဘေဟိ အပ္ပဋိဝိဘတ္တဘောဂီ ဟောတိ သီလဝန္တေဟိ သဗြဟ္မစာရီဟိ သာဓာရဏဘောဂီ, အယမ္ပိ ဓမ္မော သာရဏီယော.

再者，诸比丘，比丘对于那些如法、依法获得的利养，乃至仅有入于钵中的份量，也不加分别而受用，与具戒的同梵行者们共同受用，这也是一种和敬法。

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ယာနိ တာနိ သီလာနိ အခဏ္ဍာနိ အစ္ဆိဒ္ဒါနိ အသဗလာနိ အကမ္မာသာနိ ဘုဇိဿာနိ ဝိညုပ္ပသတ္ထာနိ အပရာမဋ္ဌာနိ သမာဓိသံဝတ္တနိကာနိ [Pg.256] တထာရူပေဟိ သီလေဟိ သီလသာမညဂတော ဝိဟရတိ သဗြဟ္မစာရီဟိ အာဝိ စေဝ ရဟော စ, အယမ္ပိ ဓမ္မော သာရဏီယော.

再者，诸比丘，比丘对于那些不残缺、无瑕疵、无斑点、无污渍、能导致解脱、为智者所称赞、不被执取、能导向禅定的戒，他与同梵行者们在戒行上共通，无论公开还是私下，都如此而住，这也是一种和敬法。

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ယာယံ ဒိဋ္ဌိ အရိယာ နိယျာနိကာ နိယျာတိ တက္ကရဿ သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယာယ တထာရူပါယ ဒိဋ္ဌိယာ ဒိဋ္ဌိသာမညဂတော ဝိဟရတိ သဗြဟ္မစာရီဟိ အာဝိ စေဝ ရဟော စ, အယမ္ပိ ဓမ္မော သာရဏီယော. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ ဓမ္မာ သာရဏီယာ’’တိ. ပဌမံ.

再者，诸比丘，比丘对于那圣洁的、能导向出离的、能引领实行者正确地完全灭苦的正见，他与同梵行者们在见解上共通，无论公开还是私下，都如此而住，这也是一种和敬法。诸比丘，此等确实是六种和敬法。”第一经。

၂. ဒုတိယသာရဏီယသုတ္တံ

2. 第二和敬经

၁၂. ‘‘ဆယိမေ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မာ သာရဏီယာ ပိယကရဏာ ဂရုကရဏာ သင်္ဂဟာယ အဝိဝါဒါယ သာမဂ္ဂိယာ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တန္တိ. ကတမေ ဆ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော မေတ္တံ ကာယကမ္မံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတိ သဗြဟ္မစာရီသု အာဝိ စေဝ ရဟော စ, အယမ္ပိ ဓမ္မော သာရဏီယော ပိယကရဏော ဂရုကရဏော သင်္ဂဟာယ အဝိဝါဒါယ သာမဂ္ဂိယာ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တတိ.

12. 诸比丘，有此六可念法，能生爱敬，导向摄益、无诤、和合、同一。云何为六？诸比丘，于此，比丘对同梵行者，于现前及背后，慈身业现前。此法亦是可念法，能生爱敬，导向摄益、无诤、和合、同一。

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော မေတ္တံ ဝစီကမ္မံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတိ…ပေ… မေတ္တံ မနောကမ္မံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတိ သဗြဟ္မစာရီသု အာဝိ စေဝ ရဟော စ, အယမ္ပိ ဓမ္မော သာရဏီယော ပိယကရဏော ဂရုကရဏော သင်္ဂဟာယ အဝိဝါဒါယ သာမဂ္ဂိယာ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တတိ.

复次，诸比丘，比丘对同梵行者，于现前及背后，慈语业现前……乃至慈意业现前。此法亦是可念法，能生爱敬，导向摄益、无诤、和合、同一。

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ယေ တေ လာဘာ ဓမ္မိကာ ဓမ္မလဒ္ဓါ အန္တမသော ပတ္တပရိယာပန္နမတ္တမ္ပိ တထာရူပေဟိ လာဘေဟိ အပ္ပဋိဝိဘတ္တဘောဂီ ဟောတိ သီလဝန္တေဟိ သဗြဟ္မစာရီဟိ သာဓာရဏဘောဂီ, အယမ္ပိ ဓမ္မော သာရဏီယော ပိယကရဏော ဂရုကရဏော သင်္ဂဟာယ အဝိဝါဒါယ သာမဂ္ဂိယာ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တတိ.

复次，诸比丘，比丘对于那些如法、依法获得的利养，乃至仅是入于钵中的份量，皆不私自受用，而与具戒的同梵行者们共享。此法亦是可念法，能生爱敬，导向摄益、无诤、和合、同一。

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ယာနိ တာနိ သီလာနိ အခဏ္ဍာနိ အစ္ဆိဒ္ဒါနိ အသဗလာနိ အကမ္မာသာနိ ဘုဇိဿာနိ ဝိညုပ္ပသတ္ထာနိ အပရာမဋ္ဌာနိ သမာဓိသံဝတ္တနိကာနိ တထာရူပေဟိ သီလေဟိ သီလသာမညဂတော ဝိဟရတိ သဗြဟ္မစာရီဟိ အာဝိ စေဝ ရဟော စ, အယမ္ပိ ဓမ္မော သာရဏီယော ပိယကရဏော ဂရုကရဏော သင်္ဂဟာယ အဝိဝါဒါယ သာမဂ္ဂိယာ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တတိ.

复次，诸比丘，比丘以那些无缺、无穿、无斑、无杂、自在、为智者所赞、无所执取、能导向定的戒，与同梵行者们，于现前及背后，住于戒的平等。此法亦是可念法，能生爱敬，导向摄益、无诤、和合、同一。

‘‘ပုန [Pg.257] စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ယာယံ ဒိဋ္ဌိ အရိယာ နိယျာနိကာ နိယျာတိ တက္ကရဿ သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယာယ တထာရူပါယ ဒိဋ္ဌိယာ ဒိဋ္ဌိသာမညဂတော ဝိဟရတိ သဗြဟ္မစာရီဟိ အာဝိ စေဝ ရဟော စ, အယမ္ပိ ဓမ္မော သာရဏီယော ပိယကရဏော ဂရုကရဏော သင်္ဂဟာယ အဝိဝါဒါယ သာမဂ္ဂိယာ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တတိ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ ဓမ္မာ သာရဏီယာ ပိယကရဏာ ဂရုကရဏာ သင်္ဂဟာယ အဝိဝါဒါယ သာမဂ္ဂိယာ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တန္တီ’’တိ. ဒုတိယံ.

“再者，诸比丘，比丘于此圣的、导向出离的、能令行者正尽诸苦之见，与同梵行者于现前及隐蔽处，见解共通而住。此法亦是和敬法，能引生喜爱、尊重，导向摄益、无诤、和合、同一。诸比丘，此等六法是和敬法，能引生喜爱、尊重，导向摄益、无诤、和合、同一。”第二经。

၃. နိဿာရဏီယသုတ္တံ

3. 出离经

၁၃. ‘‘ဆယိမာ, ဘိက္ခဝေ, နိဿာရဏီယာ ဓာတုယော. ကတမာ ဆ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘မေတ္တာ ဟိ ခေါ မေ စေတောဝိမုတ္တိ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ ယာနီကတာ ဝတ္ထုကတာ အနုဋ္ဌိတာ ပရိစိတာ သုသမာရဒ္ဓါ; အထ စ ပန မေ ဗျာပါဒေါ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတီ’တိ. သော ‘မာ ဟေဝ’န္တိဿ ဝစနီယော – ‘မာယသ္မာ, ဧဝံ အဝစ; မာ ဘဂဝန္တံ အဗ္ဘာစိက္ခိ, န ဟိ သာဓု ဘဂဝတော အဗ္ဘက္ခာနံ, န ဟိ ဘဂဝါ ဧဝံ ဝဒေယျ. အဋ္ဌာနမေတံ, အာဝုသော, အနဝကာသော ယံ မေတ္တာယ စေတောဝိမုတ္တိယာ ဘာဝိတာယ ဗဟုလီကတာယ ယာနီကတာယ ဝတ္ထုကတာယ အနုဋ္ဌိတာယ ပရိစိတာယ သုသမာရဒ္ဓါယ; အထ စ ပနဿ ဗျာပါဒေါ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ ဌဿတိ, နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ. နိဿရဏဉှေတံ, အာဝုသော, ဗျာပါဒဿ ယဒိဒံ မေတ္တာစေတောဝိမုတ္တီ’’’တိ.

13. “诸比丘，有此六出离界。是哪六种呢？诸比丘，于此，有比丘会这样说：‘我的慈心解脱(mettācetovimutti)已修习、多修、已作为车乘、已作为基础、已建立、已熟习、善加修习，然而嗔恚仍然占据我的心。’他应被告知：‘具寿，莫作是说！莫诬蔑世尊，诬蔑世尊为不善，世尊亦不作是说。贤友，此事无有是处，无有可能——于慈心解脱已修习、多修、已作为车乘、已作为基础、已建立、已熟习、善加修习后，嗔恚仍会占据其心，无有是处。贤友，此即是嗔恚的出离，所谓慈心解脱。’”

‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘ကရုဏာ ဟိ ခေါ မေ စေတောဝိမုတ္တိ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ ယာနီကတာ ဝတ္ထုကတာ အနုဋ္ဌိတာ ပရိစိတာ သုသမာရဒ္ဓါ; အထ စ ပန မေ ဝိဟေသာ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတီ’တိ. သော ‘မာ ဟေဝ’န္တိဿ ဝစနီယော – ‘မာယသ္မာ, ဧဝံ အဝစ; မာ ဘဂဝန္တံ အဗ္ဘာစိက္ခိ, န ဟိ သာဓု ဘဂဝတော အဗ္ဘက္ခာနံ, န ဟိ ဘဂဝါ ဧဝံ ဝဒေယျ. အဋ္ဌာနမေတံ, အာဝုသော, အနဝကာသော ယံ ကရုဏာယ စေတောဝိမုတ္တိယာ ဘာဝိတာယ ဗဟုလီကတာယ ယာနီကတာယ ဝတ္ထုကတာယ အနုဋ္ဌိတာယ ပရိစိတာယ သုသမာရဒ္ဓါယ; အထ စ ပနဿ ဝိဟေသာ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ ဌဿတိ, နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ. နိဿရဏဉှေတံ, အာဝုသော, ဝိဟေသာယ ယဒိဒံ ကရုဏာစေတောဝိမုတ္တီ’’’တိ.

“再者，诸比丘，有比丘如是说：‘我的悲心解脱（karuṇācetovimutti）已修习、多修习、已作车乘、已作基础、已建立、已熟习、善勤行，然而恼害仍然遍占我心。’他应被告知：‘具寿，不要这样说！不要诽谤世尊，诽谤世尊实为不善，世尊不会如是说。贤友，此无有是处，无有可能——当悲心解脱已修习、多修习、已作车乘、已作基础、已建立、已熟习、善勤行后，恼害还会遍占其心，此事无有是处。贤友，此即是恼害的出离，亦即悲心解脱。’”

‘‘ဣဓ [Pg.258] ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘မုဒိတာ ဟိ ခေါ မေ စေတောဝိမုတ္တိ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ ယာနီကတာ ဝတ္ထုကတာ အနုဋ္ဌိတာ ပရိစိတာ သုသမာရဒ္ဓါ; အထ စ ပန မေ အရတိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတီ’တိ. သော ‘မာ ဟေဝ’န္တိဿ ဝစနီယော – ‘မာယသ္မာ, ဧဝံ အဝစ; မာ ဘဂဝန္တံ အဗ္ဘာစိက္ခိ, န ဟိ သာဓု ဘဂဝတော အဗ္ဘက္ခာနံ, န ဟိ ဘဂဝါ ဧဝံ ဝဒေယျ. အဋ္ဌာနမေတံ, အာဝုသော, အနဝကာသော ယံ မုဒိတာယ စေတောဝိမုတ္တိယာ ဘာဝိတာယ ဗဟုလီကတာယ ယာနီကတာယ ဝတ္ထုကတာယ အနုဋ္ဌိတာယ ပရိစိတာယ သုသမာရဒ္ဓါယ; အထ စ ပနဿ အရတိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ ဌဿတိ, နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ. နိဿရဏဉှေတံ, အာဝုသော, အရတိယာ ယဒိဒံ မုဒိတာစေတောဝိမုတ္တီ’’’တိ.

“再者，诸比丘，有比丘如是说：‘我的喜心解脱（muditācetovimutti）已修习、多修习、已作车乘、已作基础、已建立、已熟习、善勤行，然而不乐仍然遍占我心。’他应被告知：‘具寿，不要这样说！不要诽谤世尊，诽谤世尊实为不善，世尊不会如是说。贤友，此无有是处，无有可能——当喜心解脱已修习、多修习、已作车乘、已作基础、已建立、已熟习、善勤行后，不乐还会遍占其心，此事无有是处。贤友，此即是不乐的出离，亦即喜心解脱。’”

‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘ဥပေက္ခာ ဟိ ခေါ မေ စေတောဝိမုတ္တိ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ ယာနီကတာ ဝတ္ထုကတာ အနုဋ္ဌိတာ ပရိစိတာ သုသမာရဒ္ဓါ; အထ စ ပန မေ ရာဂေါ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတီ’တိ. သော ‘မာ ဟေဝ’န္တိဿ ဝစနီယော – ‘မာယသ္မာ, ဧဝံ အဝစ; မာ ဘဂဝန္တံ အဗ္ဘာစိက္ခိ, န ဟိ သာဓု ဘဂဝတော အဗ္ဘက္ခာနံ, န ဟိ ဘဂဝါ ဧဝံ ဝဒေယျ. အဋ္ဌာနမေတံ, အာဝုသော, အနဝကာသော ယံ ဥပေက္ခာယ စေတောဝိမုတ္တိယာ ဘာဝိတာယ ဗဟုလီကတာယ ယာနီကတာယ ဝတ္ထုကတာယ အနုဋ္ဌိတာယ ပရိစိတာယ သုသမာရဒ္ဓါယ; အထ စ ပနဿ ရာဂေါ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ ဌဿတိ, နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ. နိဿရဏဉှေတံ, အာဝုသော, ရာဂဿ ယဒိဒံ ဥပေက္ခာစေတောဝိမုတ္တီ’’’တိ.

“再者，诸比丘，于此，有比丘会这样说：‘我的舍心解脱(upekkhācetovimutti)已修习、多作、作为车乘、作为基础、已确立、已熟习、善加策励，然而贪欲仍然占据我的心。’应如此对他说：‘具寿，不要这样说！不要诽谤世尊，诽谤世尊是不好的，世尊不会这样说。贤友，这是无有是处、无有可能的——当舍心解脱已修习、多作、作为车乘、作为基础、已确立、已熟习、善加策励后，贪欲还会占据他的心，此理不存在。贤友，此即是贪欲的出离，也就是舍心解脱。’”

‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘အနိမိတ္တာ ဟိ ခေါ မေ စေတောဝိမုတ္တိ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ ယာနီကတာ ဝတ္ထုကတာ အနုဋ္ဌိတာ ပရိစိတာ သုသမာရဒ္ဓါ; အထ စ ပန မေ နိမိတ္တာနုသာရိ ဝိညာဏံ ဟောတီ’တိ. သော ‘မာ ဟေဝ’န္တိဿ ဝစနီယော – ‘မာယသ္မာ, ဧဝံ အဝစ; မာ ဘဂဝန္တံ အဗ္ဘာစိက္ခိ, န ဟိ သာဓု ဘဂဝတော အဗ္ဘက္ခာနံ, န ဟိ ဘဂဝါ ဧဝံ ဝဒေယျ. အဋ္ဌာနမေတံ, အာဝုသော, အနဝကာသော ယံ အနိမိတ္တာယ စေတောဝိမုတ္တိယာ ဘာဝိတာယ ဗဟုလီကတာယ ယာနီကတာယ ဝတ္ထုကတာယ အနုဋ္ဌိတာယ ပရိစိတာယ သုသမာရဒ္ဓါယ; အထ စ ပနဿ နိမိတ္တာနုသာရိ ဝိညာဏံ ဘဝိဿတိ, နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ. နိဿရဏဉှေတံ, အာဝုသော, သဗ္ဗနိမိတ္တာနံ ယဒိဒံ အနိမိတ္တာစေတောဝိမုတ္တီ’’’တိ.

“再者，诸比丘，于此，有比丘会这样说：‘我的无相心解脱(animittācetovimutti)已修习、多作、作为车乘、作为基础、已确立、已熟习、善加策励，然而我的识仍然随逐于相。’应如此对他说：‘具寿，不要这样说！不要诽谤世尊，诽谤世尊是不好的，世尊不会这样说。贤友，这是无有是处、无有可能的——当无相心解脱已修习、多作、作为车乘、作为基础、已确立、已熟习、善加策励后，他的识仍然会随逐于相，此理不存在。贤友，此即是一切相的出离，也就是无相心解脱。’”

‘‘ဣဓ [Pg.259] ပန ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘အသ္မီတိ ခေါ မေ ဝိဂတံ, အယမဟမသ္မီတိ စ န သမနုပဿာမိ; အထ စ ပန မေ ဝိစိကိစ္ဆာကထံကထာသလ္လံ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတီ’တိ. သော ‘မာ ဟေဝ’န္တိဿ ဝစနီယော – ‘မာယသ္မာ, ဧဝံ အဝစ; မာ ဘဂဝန္တံ အဗ္ဘာစိက္ခိ, န ဟိ သာဓု ဘဂဝတော အဗ္ဘက္ခာနံ, န ဟိ ဘဂဝါ ဧဝံ ဝဒေယျ. အဋ္ဌာနမေတံ, အာဝုသော, အနဝကာသော ယံ အသ္မီတိ ဝိဂတေ အယမဟမသ္မီတိ စ န သမနုပဿတော; အထ စ ပနဿ ဝိစိကိစ္ဆာကထံကထာသလ္လံ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ ဌဿတိ, နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ. နိဿရဏဉှေတံ, အာဝုသော, ဝိစိကိစ္ဆာကထံကထာသလ္လဿ ယဒိဒံ အသ္မီတိ မာနသမုဂ္ဃာတော’တိ. ဣမာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ နိဿာရဏီယာ ဓာတုယော’’တိ. တတိယံ.

“诸比丘，于此，有比丘或作是言：‘于我，“我是”已离，我亦不观“此即是我”；然疑惑、犹豫之箭仍占据我心。’彼应被告知：‘具寿，莫作是言！莫诽谤世尊，诽谤世尊实为不善，世尊不会作如是说。贤友，此理不成，无有是处。若“我是”已离，亦不观“此即是我”，而其心仍为疑惑、犹豫之箭所占据，绝无此理。贤友，此疑惑、犹豫之箭的驱摈，即是“我是”之慢的根除。’诸比丘，此即六驱摈界。”第三经。

၄. ဘဒ္ဒကသုတ္တံ

4. 贤善经

၁၄. တတြ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အာဝုသော, ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘အာဝုသော’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ပစ္စဿောသုံ. အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဧတဒဝေါစ –

14. 14. 尔时，具寿舍利弗对众比丘说：“贤友比丘们！”“贤友！”那些比丘回答具寿舍利弗。具寿舍利弗如是说：

‘‘တထာ တထာ, အာဝုသော, ဘိက္ခု ဝိဟာရံ ကပ္ပေတိ ယထာ ယထာဿ ဝိဟာရံ ကပ္ပယတော န ဘဒ္ဒကံ မရဏံ ဟောတိ, န ဘဒ္ဒိကာ ကာလကိရိယာ. ကထဉ္စာဝုသော, ဘိက္ခု တထာ တထာ ဝိဟာရံ ကပ္ပေတိ ယထာ ယထာဿ ဝိဟာရံ ကပ္ပယတော န ဘဒ္ဒကံ မရဏံ ဟောတိ, န ဘဒ္ဒိကာ ကာလကိရိယာ?

“诸贤友，比丘有某种安住的方式，当他如此安住时，其死不善，其命终不善。诸贤友，比丘是如何安住，以致其死不善，其命终不善呢？”

‘‘ဣဓာဝုသော, ဘိက္ခု ကမ္မာရာမော ဟောတိ ကမ္မရတော ကမ္မာရာမတံ အနုယုတ္တော, ဘဿာရာမော ဟောတိ ဘဿရတော ဘဿာရာမတံ အနုယုတ္တော, နိဒ္ဒါရာမော ဟောတိ နိဒ္ဒါရတော နိဒ္ဒါရာမတံ အနုယုတ္တော, သင်္ဂဏိကာရာမော ဟောတိ သင်္ဂဏိကရတော သင်္ဂဏိကာရာမတံ အနုယုတ္တော, သံသဂ္ဂါရာမော ဟောတိ သံသဂ္ဂရတော သံသဂ္ဂါရာမတံ အနုယုတ္တော, ပပဉ္စာရာမော ဟောတိ ပပဉ္စရတော ပပဉ္စာရာမတံ အနုယုတ္တော. ဧဝံ ခေါ, အာဝုသော, ဘိက္ခု တထာ တထာ ဝိဟာရံ ကပ္ပေတိ ယထာ ယထာဿ ဝိဟာရံ ကပ္ပယတော န ဘဒ္ဒကံ မရဏံ ဟောတိ, န ဘဒ္ဒိကာ ကာလကိရိယာ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော – ‘ဘိက္ခု သက္ကာယာဘိရတော နပ္ပဇဟာသိ သက္ကာယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယ’’’.

贤友们，于此，有比丘乐于事务，爱乐事务，专致于事务之乐；乐于言谈，爱乐言谈，专致于言谈之乐；乐于睡眠，爱乐睡眠，专致于睡眠之乐；乐于结众，爱乐结众，专致于结众之乐；乐于交往，爱乐交往，专致于交往之乐；乐于戏论(papañca)，爱乐戏论，专致于戏论之乐。贤友们，比丘正是以如此这般的方式安住，而当他如此安住时，其死不善，其命终不善。贤友们，此比丘被称为“乐于有身(sakkāya)，为正尽苦故，而不舍有身”。

‘‘တထာ [Pg.260] တထာဝုသော, ဘိက္ခု ဝိဟာရံ ကပ္ပေတိ ယထာ ယထာဿ ဝိဟာရံ ကပ္ပယတော ဘဒ္ဒကံ မရဏံ ဟောတိ, ဘဒ္ဒိကာ ကာလကိရိယာ. ကထဉ္စာဝုသော, ဘိက္ခု တထာ တထာ ဝိဟာရံ ကပ္ပေတိ ယထာ ယထာဿ ဝိဟာရံ ကပ္ပယတော ဘဒ္ဒကံ မရဏံ ဟောတိ, ဘဒ္ဒိကာ ကာလကိရိယာ?

贤友，比丘以如此这般的方式安住，而当他如此安住时，其死为善，其命终为善。那么，贤友，比丘应如何以如此这般的方式安住，而当他如此安住时，其死为善，其命终为善呢？

‘‘ဣဓာဝုသော, ဘိက္ခု န ကမ္မာရာမော ဟောတိ န ကမ္မရတော န ကမ္မာရာမတံ အနုယုတ္တော, န ဘဿာရာမော ဟောတိ န ဘဿရတော န ဘဿာရာမတံ အနုယုတ္တော, န နိဒ္ဒါရာမော ဟောတိ န နိဒ္ဒါရတော နိဒ္ဒါရာမတံ အနုယုတ္တော, န သင်္ဂဏိကာရာမော ဟောတိ န သင်္ဂဏိကရတော န သင်္ဂဏိကာရာမတံ အနုယုတ္တော, န သံသဂ္ဂါရာမော ဟောတိ န သံသဂ္ဂရတော န သံသဂ္ဂါရာမတံ အနုယုတ္တော, န ပပဉ္စာရာမော ဟောတိ န ပပဉ္စရတော န ပပဉ္စာရာမတံ အနုယုတ္တော. ဧဝံ ခေါ, အာဝုသော, ဘိက္ခု တထာ တထာ ဝိဟာရံ ကပ္ပေတိ ယထာ ယထာဿ ဝိဟာရံ ကပ္ပယတော ဘဒ္ဒကံ မရဏံ ဟောတိ, ဘဒ္ဒိကာ ကာလကိရိယာ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော – ‘ဘိက္ခု နိဗ္ဗာနာဘိရတော ပဇဟာသိ သက္ကာယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယာ’’’တိ.

贤友们，于此，有比丘不乐于事务，不爱乐事务，不专致于事务之乐；不乐于言谈，不爱乐言谈，不专致于言谈之乐；不乐于睡眠，不爱乐睡眠，不专致于睡眠之乐；不乐于结众，不爱乐结众，不专致于结众之乐；不乐于交往，不爱乐交往，不专致于交往之乐；不乐于戏论，不爱乐戏论，不专致于戏论之乐。贤友们，比丘正是以如此这般的方式安住，而当他如此安住时，其死为善，其命终为善。贤友们，此比丘被称为“乐于涅槃，为正尽苦故，而舍弃有身”。

‘‘ယော ပပဉ္စမနုယုတ္တော, ပပဉ္စာဘိရတော မဂေါ;

ဝိရာဓယီ သော နိဗ္ဗာနံ, ယောဂက္ခေမံ အနုတ္တရံ.

若耽著戲論，以戲論為樂，猶如野鹿；彼錯失涅槃，無上之安穩。

‘‘ယော စ ပပဉ္စံ ဟိတွာန, နိပ္ပပဉ္စပဒေ ရတော;

အာရာဓယီ သော နိဗ္ဗာနံ, ယောဂက္ခေမံ အနုတ္တရ’’န္တိ. စတုတ္ထံ;

而若舍离戏论，乐于无戏论之境者，彼已证得涅槃，无上之安稳。第四。

၅. အနုတပ္ပိယသုတ္တံ

5. 追悔经

၁၅. တတြ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘တထာ တထာဝုသော, ဘိက္ခု ဝိဟာရံ ကပ္ပေတိ ယထာ ယထာဿ ဝိဟာရံ ကပ္ပယတော ကာလကိရိယာ အနုတပ္ပာ ဟောတိ. ကထဉ္စာဝုသော, ဘိက္ခု တထာ တထာ ဝိဟာရံ ကပ္ပေတိ ယထာ ယထာဿ ဝိဟာရံ ကပ္ပယတော ကာလကိရိယာ အနုတပ္ပာ ဟောတိ?

15. 当时，具寿舍利弗对众比丘说：“贤友们，比丘以某种方式安住，而依此方式安住，其命终时会带来悔恨。那么，贤友们，比丘是如何以某种方式安住，而依此方式安住，其命终时会带来悔恨呢？”

‘‘ဣဓာဝုသော, ဘိက္ခု ကမ္မာရာမော ဟောတိ ကမ္မရတော ကမ္မာရာမတံ အနုယုတ္တော, ဘဿာရာမော ဟောတိ…ပေ… နိဒ္ဒါရာမော ဟောတိ… သင်္ဂဏိကာရာမော ဟောတိ… သံသဂ္ဂါရာမော ဟောတိ… ပပဉ္စာရာမော ဟောတိ ပပဉ္စရတော ပပဉ္စာရာမတံ အနုယုတ္တော. ဧဝံ ခေါ, အာဝုသော, ဘိက္ခု တထာ တထာ ဝိဟာရံ ကပ္ပေတိ ယထာ ယထာဿ ဝိဟာရံ ကပ္ပယတော ကာလကိရိယာ အနုတပ္ပာ ဟောတိ[Pg.261]. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော – ‘ဘိက္ခု သက္ကာယာဘိရတော နပ္ပဇဟာသိ သက္ကာယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယ’’’.

“贤友们，在此，有比丘以事务为乐，喜爱事务，沉湎于事务之乐；以言谈为乐……以睡眠为乐……以结众为乐……以亲近为乐……以戏论为乐，喜爱戏论，沉湎于戏论之乐。贤友们，比丘就是如此这般地安住，而依此方式安住，其命终时会带来悔恨。贤友们，这被称为：‘比丘耽于有身，不为如实终结苦而舍弃有身。’”

‘‘တထာ တထာဝုသော, ဘိက္ခု ဝိဟာရံ ကပ္ပေတိ ယထာ ယထာဿ ဝိဟာရံ ကပ္ပယတော ကာလကိရိယာ အနနုတပ္ပာ ဟောတိ. ကထဉ္စာဝုသော, ဘိက္ခု တထာ တထာ ဝိဟာရံ ကပ္ပေတိ ယထာ ယထာဿ ဝိဟာရံ ကပ္ပယတော ကာလကိရိယာ အနနုတပ္ပာ ဟောတိ?

“贤友们，比丘以某种方式安住，而依此方式安住，其命终时不会带来悔恨。那么，贤友们，比丘是如何以某种方式安住，而依此方式安住，其命终时不会带来悔恨呢？”

‘‘ဣဓာဝုသော, ဘိက္ခု န ကမ္မာရာမော ဟောတိ န ကမ္မရတော န ကမ္မာရာမတံ အနုယုတ္တော, န ဘဿာရာမော ဟောတိ…ပေ… န နိဒ္ဒါရာမော ဟောတိ… န သင်္ဂဏိကာရာမော ဟောတိ… န သံသဂ္ဂါရာမော ဟောတိ… န ပပဉ္စာရာမော ဟောတိ န ပပဉ္စရတော န ပပဉ္စာရာမတံ အနုယုတ္တော. ဧဝံ ခေါ, အာဝုသော, ဘိက္ခု တထာ တထာ ဝိဟာရံ ကပ္ပေတိ ယထာ ယထာဿ ဝိဟာရံ ကပ္ပယတော ကာလကိရိယာ အနနုတပ္ပာ ဟောတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော – ‘ဘိက္ခု နိဗ္ဗာနာဘိရတော ပဇဟာသိ သက္ကာယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယာ’’’တိ.

“贤友，于此，比丘不乐于事务，不喜好事务，不致力于乐于事务；不乐于言谈……不乐于睡眠……不乐于结众……不乐于交际……不乐于戏论，不喜好戏论，不致力于乐于戏论。贤友，比丘如此这般安住，当他如此这般安住时，其命终将无后悔。贤友，此比丘被称为‘乐于涅槃，为正尽苦而舍弃有身’。”

‘‘ယော ပပဉ္စမနုယုတ္တော, ပပဉ္စာဘိရတော မဂေါ;

ဝိရာဓယီ သော နိဗ္ဗာနံ, ယောဂက္ခေမံ အနုတ္တရံ.

“致力于戏论， 以戏论为乐者，犹如野鹿； 彼错失涅槃， 无上之安稳。

‘‘ယော စ ပပဉ္စံ ဟိတွာန, နိပ္ပပဉ္စပဒေ ရတော;

အာရာဓယီ သော နိဗ္ဗာနံ, ယောဂက္ခေမံ အနုတ္တရ’’န္တိ. ပဉ္စမံ;

“而彼舍离戏论者， 乐于无戏论之境； 彼已证得于涅槃， 无上之安稳。”第五。

၆. နကုလပိတုသုတ္တံ

6. 那拘罗父经

၁၆. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဘဂ္ဂေသု ဝိဟရတိ သုသုမာရဂိရေ ဘေသကဠာဝနေ မိဂဒါယေ. တေန ခေါ ပန သမယေန နကုလပိတာ ဂဟပတိ အာဗာဓိကော ဟောတိ ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော. အထ ခေါ နကုလမာတာ ဂဟပတာနီ နကုလပိတရံ ဂဟပတိံ ဧတဒဝေါစ –

16. 一时，世尊住在跋伽国(Bhaggesu)苏苏摩罗山(Susumāragira)的贝萨卡拉林(Bhesakaḷāvana)鹿苑。当时，那拘罗父居士生病、痛苦、病重。于是，那拘罗母女居士对那拘罗父居士说了这番话：

‘‘မာ ခေါ တွံ, ဂဟပတိ, သာပေက္ခော ကာလမကာသိ. ဒုက္ခာ, ဂဟပတိ, သာပေက္ခဿ ကာလကိရိယာ; ဂရဟိတာ စ ဘဂဝတာ သာပေက္ခဿ ကာလကိရိယာ. သိယာ ခေါ ပန တေ, ဂဟပတိ, ဧဝမဿ – ‘န နကုလမာတာ ဂဟပတာနီ မမစ္စယေန သက္ခိဿတိ ဒါရကေ ပေါသေတုံ, ဃရာဝါသံ သန္ဓရိတု’န္တိ. န ခေါ ပနေတံ, ဂဟပတိ, ဧဝံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကုသလာဟံ, ဂဟပတိ, ကပ္ပာသံ [Pg.262] ကန္တိတုံ ဝေဏိံ ဩလိခိတုံ. သက္ကောမဟံ, ဂဟပတိ, တဝစ္စယေန ဒါရကေ ပေါသေတုံ, ဃရာဝါသံ သန္ဓရိတုံ. တသ္မာတိဟ တွံ, ဂဟပတိ, မာ သာပေက္ခော ကာလမကာသိ. ဒုက္ခာ, ဂဟပတိ, သာပေက္ခဿ ကာလကိရိယာ; ဂရဟိတာ စ ဘဂဝတာ သာပေက္ခဿ ကာလကိရိယာ.

“居士，你千万不要带着挂念死去。居士，带着挂念死去是痛苦的，且为世尊所呵责。居士，你或许会这样想：‘我死后，那拘罗母将无法抚养孩子、维持家务。’但居士，不应这样看。居士，我善于纺棉、梳理羊毛。居士，你死后，我能够抚养孩子、维持家务。因此，居士，你不要带着挂念死去。居士，带着挂念死去是痛苦的，且为世尊所呵责。

‘‘သိယာ ခေါ ပန တေ, ဂဟပတိ, ဧဝမဿ – ‘နကုလမာတာ ဂဟပတာနီ မမစ္စယေန အညံ ဃရံ ဂမိဿတီ’တိ. န ခေါ ပနေတံ, ဂဟပတိ, ဧဝံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. တွဉ္စေဝ ခေါ, ဂဟပတိ, ဇာနာသိ အဟဉ္စ, ယံ နော သောဠသဝဿာနိ ဂဟဋ္ဌကံ ဗြဟ္မစရိယံ သမာစိဏ္ဏံ. တသ္မာတိဟ တွံ, ဂဟပတိ, မာ သာပေက္ခော ကာလမကာသိ. ဒုက္ခာ, ဂဟပတိ, သာပေက္ခဿ ကာလကိရိယာ; ဂရဟိတာ စ ဘဂဝတာ သာပေက္ခဿ ကာလကိရိယာ.

居士，你或许会这样想：“我去世后，那拘罗母主妇会改嫁。”但居士，不应这样看待。居士，你知，我也知，我们已共同行持居家梵行十六年。因此，居士，你不要带着挂念去世。居士，带着挂念去世是痛苦的，世尊也呵责带着挂念的去世。

‘‘သိယာ ခေါ ပန တေ, ဂဟပတိ, ဧဝမဿ – ‘နကုလမာတာ ဂဟပတာနီ မမစ္စယေန န ဒဿနကာမာ ဘဝိဿတိ ဘဂဝတော န ဒဿနကာမာ ဘိက္ခုသံဃဿာ’တိ. န ခေါ ပနေတံ, ဂဟပတိ, ဧဝံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. အဟဉှိ, ဂဟပတိ, တဝစ္စယေန ဒဿနကာမတရာ စေဝ ဘဝိဿာမိ ဘဂဝတော, ဒဿနကာမတရာ စ ဘိက္ခုသံဃဿ. တသ္မာတိဟ တွံ, ဂဟပတိ, မာ သာပေက္ခော ကာလမကာသိ. ဒုက္ခာ, ဂဟပတိ, သာပေက္ခဿ ကာလကိရိယာ; ဂရဟိတာ စ ဘဂဝတာ သာပေက္ခဿ ကာလကိရိယာ.

居士，你或许会这样想：“我去世后，那拘罗母主妇将不会想见世尊，不会想见比丘僧团。”但居士，不应这样看待。居士，你去世后，我将更加渴望得见世尊，更加渴望得见比丘僧团。因此，居士，你不要带着挂念去世。居士，带着挂念去世是痛苦的，世尊也呵责带着挂念的去世。

‘‘သိယာ ခေါ ပန တေ, ဂဟပတိ, ဧဝမဿ – ‘န နကုလမာတာ ဂဟပတာနီ မမစ္စယေန သီလေသု ပရိပူရကာရိနီ’တိ. န ခေါ ပနေတံ, ဂဟပတိ, ဧဝံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ယာဝတာ ခေါ, ဂဟပတိ, တဿ ဘဂဝတော သာဝိကာ ဂိဟီ ဩဒါတဝသနာ သီလေသု ပရိပူရကာရိနိယော, အဟံ တာသံ အညတရာ. ယဿ ခေါ ပနဿ ကင်္ခါ ဝါ ဝိမတိ ဝါ – အယံ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဘဂ္ဂေသု ဝိဟရတိ သုသုမာရဂိရေ ဘေသကဠာဝနေ မိဂဒါယေ – တံ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပုစ္ဆတု. တသ္မာတိဟ တွံ, ဂဟပတိ, မာ သာပေက္ခော ကာလမကာသိ. ဒုက္ခာ, ဂဟပတိ, သာပေက္ခဿ ကာလကိရိယာ; ဂရဟိတာ စ ဘဂဝတာ သာပေက္ခဿ ကာလကိရိယာ.

居士，你或许会这样想：“我去世后，那拘罗母主妇将不能圆满诸戒行。”但居士，不应这样看待。居士，在世尊所有圆满诸戒行的白衣在家女弟子中，我是其中之一。若有任何人对此怀有疑惑或犹豫，那位世尊——阿罗汉、正等正觉者——正住在跋伽(Bhagga)苏苏摩罗山(Susumāragira)的贝萨卡拉林鹿苑(Bhesakaḷāvana Migadāya)，他可以前去请教世尊。因此，居士，你不要带着挂念去世。居士，带着挂念去世是痛苦的，世尊也呵责带着挂念的去世。

‘‘သိယာ [Pg.263] ခေါ ပန တေ, ဂဟပတိ, ဧဝမဿ – ‘န နကုလမာတာ ဂဟပတာနီ လာဘိနီ အဇ္ဈတ္တံ စေတောသမထဿာ’တိ. န ခေါ ပနေတံ, ဂဟပတိ, ဧဝံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ယာဝတာ ခေါ, ဂဟပတိ, တဿ ဘဂဝတော သာဝိကာ ဂိဟီ ဩဒါတဝသနာ လာဘိနိယော အဇ္ဈတ္တံ စေတောသမထဿ, အဟံ တာသံ အညတရာ. ယဿ ခေါ ပနဿ ကင်္ခါ ဝါ ဝိမတိ ဝါ – အယံ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဘဂ္ဂေသု ဝိဟရတိ သုသုမာရဂိရေ ဘေသကဠာဝနေ မိဂဒါယေ – တံ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပုစ္ဆတု. တသ္မာတိဟ တွံ, ဂဟပတိ, မာ သာပေက္ခော ကာလမကာသိ. ဒုက္ခာ, ဂဟပတိ, သာပေက္ခဿ ကာလကိရိယာ; ဂရဟိတာ စ ဘဂဝတာ သာပေက္ခဿ ကာလကိရိယာ.

“居士，你或许会这样想：‘那拘罗母居士妇未能获得内心的寂止。’但居士，不应这样看。居士，凡是世尊的白衣在家女弟子中获得内心寂止者，我是其中之一。若有任何人对此有疑惑或犹豫，那位世尊——阿罗汉、正等觉者——正住在跋伽(Bhagga)的苏苏摩罗山(Susumāragira)贝萨卡拉林(Bhesakaḷāvana)鹿野苑(Migadāya)，他可以去见世尊请教。因此，居士，你不要带着挂念死去。居士，带着挂念死去是痛苦的，带着挂念死去为世尊所呵责。”

‘‘သိယာ ခေါ ပန တေ, ဂဟပတိ, ဧဝမဿ – ‘န နကုလမာတာ ဂဟပတာနီ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ဩဂါဓပ္ပတ္တာ ပတိဂါဓပ္ပတ္တာ အဿာသပ္ပတ္တာ တိဏ္ဏဝိစိကိစ္ဆာ ဝိဂတကထံကထာ ဝေသာရဇ္ဇပ္ပတ္တာ အပရပ္ပစ္စယာ သတ္ထုသာသနေ ဝိဟရတီ’တိ. န ခေါ ပနေတံ, ဂဟပတိ, ဧဝံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ယာဝတာ ခေါ, ဂဟပတိ, တဿ ဘဂဝတော သာဝိကာ ဂိဟီ ဩဒါတဝသနာ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ဩဂါဓပ္ပတ္တာ ပတိဂါဓပ္ပတ္တာ အဿာသပ္ပတ္တာ တိဏ္ဏဝိစိကိစ္ဆာ ဝိဂတကထံကထာ ဝေသာရဇ္ဇပ္ပတ္တာ အပရပ္ပစ္စယာ သတ္ထုသာသနေ ဝိဟရန္တိ, အဟံ တာသံ အညတရာ. ယဿ ခေါ ပနဿ ကင်္ခါ ဝါ ဝိမတိ ဝါ – အယံ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဘဂ္ဂေသု ဝိဟရတိ သုသုမာရဂိရေ ဘေသကဠာဝနေ မိဂဒါယေ – တံ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပုစ္ဆတု. တသ္မာတိဟ တွံ, ဂဟပတိ, မာ သာပေက္ခော ကာလမကာသိ. ဒုက္ခာ ဂဟပတိ သာပေက္ခဿ ကာလကိရိယာ; ဂရဟိတာ စ ဘဂဝတာ သာပေက္ခဿ ကာလကိရိယာ’’တိ.

“居士，你或许会这样想：‘那拘罗母居士妇于此法与律中，尚未深入、尚未立足、尚未得安适、尚未度疑惑、尚未除疑虑、尚未达无畏、尚未不依他信而住于导师的教法中。’但居士，不应这样看。居士，凡是世尊的白衣在家女弟子中，于此法与律中已深入、已立足、已得安适、已度疑惑、已除疑虑、已达无畏、不依他信而住于导师教法者，我是其中之一。若有任何人对此有疑惑或犹豫，那位世尊——阿罗汉、正等觉者——正住在跋伽(Bhagga)的苏苏摩罗山(Susumāragira)贝萨卡拉林(Bhesakaḷāvana)鹿野苑(Migadāya)，他可以去见世尊请教。因此，居士，你不要带着挂念死去。居士，带着挂念死去是痛苦的，带着挂念死去为世尊所呵责。”

အထ ခေါ နကုလပိတုနော ဂဟပတိဿ နကုလမာတရာ ဂဟပတာနိယာ ဣမိနာ ဩဝါဒေန ဩဝဒိယမာနဿ သော အာဗာဓော ဌာနသော ပဋိပ္ပဿမ္ဘိ. ဝုဋ္ဌဟိ စ နကုလပိတာ ဂဟပတိ တမှာ အာဗာဓာ; တထာ ပဟီနော စ ပန နကုလပိတုနော ဂဟပတိဿ သော အာဗာဓော အဟောသိ. အထ ခေါ နကုလပိတာ ဂဟပတိ ဂိလာနာ ဝုဋ္ဌိတော အစိရဝုဋ္ဌိတော ဂေလညာ ဒဏ္ဍမောလုဗ္ဘ [Pg.264] ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ နကုလပိတရံ ဂဟပတိံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

尔时，那拘罗父居士为那拘罗母居士以此教诫所教诫时，其病即刻平息。那拘罗父居士从病中痊愈，那拘罗父居士之病亦如是消除。其后，那拘罗父居士病愈未久，拄杖前往世尊之处。抵达后，礼敬世尊，退坐一面。世尊对坐于一面的那拘罗父居士说此言：

‘‘လာဘာ တေ, ဂဟပတိ, သုလဒ္ဓံ တေ, ဂဟပတိ! ယဿ တေ နကုလမာတာ ဂဟပတာနီ အနုကမ္ပိကာ အတ္ထကာမာ ဩဝါဒိကာ အနုသာသိကာ. ယာဝတာ ခေါ, ဂဟပတိ, မမ သာဝိကာ ဂိဟီ ဩဒါတဝသနာ သီလေသု ပရိပူရကာရိနိယော, နကုလမာတာ ဂဟပတာနီ တာသံ အညတရာ. ယာဝတာ ခေါ, ဂဟပတိ, မမ သာဝိကာ ဂိဟီ ဩဒါတဝသနာ လာဘိနိယော အဇ္ဈတ္တံ စေတောသမထဿ, နကုလမာတာ ဂဟပတာနီ တာသံ အညတရာ. ယာဝတာ ခေါ, ဂဟပတိ, မမ သာဝိကာ ဂိဟီ ဩဒါတဝသနာ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ဩဂါဓပ္ပတ္တာ ပတိဂါဓပ္ပတ္တာ အဿာသပ္ပတ္တာ တိဏ္ဏဝိစိကိစ္ဆာ ဝိဂတကထံကထာ ဝေသာရဇ္ဇပ္ပတ္တာ အပရပ္ပစ္စယာ သတ္ထုသာသနေ ဝိဟရန္တိ, နကုလမာတာ ဂဟပတာနီ တာသံ အညတရာ. လာဘာ တေ, ဂဟပတိ, သုလဒ္ဓံ တေ, ဂဟပတိ! ယဿ တေ နကုလမာတာ ဂဟပတာနီ အနုကမ္ပိကာ အတ္ထကာမာ ဩဝါဒိကာ အနုသာသိကာ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

“居士，您有大利益，您有善得！因为那拘罗母居士对您慈悲、为您求益、善于教导、善于训诫。居士，凡是我的在家白衣女弟子中，于诸戒圆满者，那拘罗母居士是其中之一。居士，凡是我的在家白衣女弟子中，得内心中寂止者，那拘罗母居士是其中之一。居士，凡是我的在家白衣女弟子中，于此法律中已得深入、已得立足、已得安稳，已度疑惑、已离犹豫、已得无畏，于导师之教不依他信而住者，那拘罗母居士是其中之一。居士，您有大利益，您有善得！因为那拘罗母居士对您慈悲、为您求益、善于教导、善于训诫。”第六。

၇. သောပ္ပသုတ္တံ

7. 睡眠经

၁၇. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ ဘဂဝါ သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေနုပဋ္ဌာနသာလာ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. အာယသ္မာပိ ခေါ သာရိပုတ္တော သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေနုပဋ္ဌာနသာလာ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. အာယသ္မာပိ ခေါ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော…ပေ… အာယသ္မာပိ ခေါ မဟာကဿပေါ… အာယသ္မာပိ ခေါ မဟာကစ္စာယနော… အာယသ္မာပိ ခေါ မဟာကောဋ္ဌိကော … အာယသ္မာပိ ခေါ မဟာစုန္ဒော… အာယသ္မာပိ ခေါ မဟာကပ္ပိနော… အာယသ္မာပိ ခေါ အနုရုဒ္ဓေါ… အာယသ္မာပိ ခေါ ရေဝတော… အာယသ္မာပိ ခေါ အာနန္ဒော သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေနုပဋ္ဌာနသာလာ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဗဟုဒေဝ ရတ္တိံ နိသဇ္ဇာယ ဝီတိနာမေတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ ပါဝိသိ. တေပိ ခေါ အာယသ္မန္တော [Pg.265] အစိရပက္ကန္တဿ ဘဂဝတော ဥဋ္ဌာယာသနာ ယထာဝိဟာရံ အဂမံသု. ယေ ပန တတ္ထ ဘိက္ခူ နဝါ အစိရပဗ္ဗဇိတာ အဓုနာဂတာ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ တေ ယာဝ သူရိယုဂ္ဂမနာ ကာကစ္ဆမာနာ သုပိံသု. အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝါ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန တေ ဘိက္ခူ ယာဝ သူရိယုဂ္ဂမနာ ကာကစ္ဆမာနေ သုပန္တေ. ဒိသွာ ယေနုပဋ္ဌာနသာလာ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ –

17. 一时，世尊住在舍卫城(Sāvatthī)祇陀林给孤独园。那时，世尊于傍晚时分从独住处起来，前往集会堂；抵达后，在已设好的座位上坐下。具寿舍利弗也于傍晚时分从独住处起来，前往集会堂；抵达后，向世尊行礼，坐于一旁。具寿摩诃目犍连……具寿摩诃迦叶……具寿摩诃迦旃延……具寿摩诃拘絺罗(Mahākoṭṭhika)……具寿摩诃纯陀……具寿摩诃劫宾那(Mahākappina)……具寿阿那律……具寿瑞瓦达……具寿阿难也于傍晚时分从独住处起来，前往集会堂；抵达后，向世尊行礼，坐于一旁。那时，世尊以宴坐度过了夜晚的大部分时间，然后从座位起身进入精舍。世尊离开后不久，那些具寿们也从座位起身，各自回到自己的住处。然而，那些新近出家、刚来到此法与律中的比丘们，一直到日出时分，都发出如鸦的鼾声睡着了。世尊以清净、超越人眼的天眼，看见那些比丘直到日出时分，都发出如鸦的鼾声睡着了。看见后，前往集会堂；抵达后，在已设好的座位上坐下。坐下后，世尊对比丘们说：

‘‘ကဟံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သာရိပုတ္တော? ကဟံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော? ကဟံ မဟာကဿပေါ? ကဟံ မဟာကစ္စာယနော? ကဟံ မဟာကောဋ္ဌိကော? ကဟံ မဟာစုန္ဒော? ကဟံ မဟာကပ္ပိနော? ကဟံ အနုရုဒ္ဓေါ? ကဟံ ရေဝတော? ကဟံ အာနန္ဒော? ကဟံ နု ခေါ တေ, ဘိက္ခဝေ, ထေရာ သာဝကာ ဂတာ’’တိ? ‘‘တေပိ ခေါ, ဘန္တေ, အာယသ္မန္တော အစိရပက္ကန္တဿ ဘဂဝတော ဥဋ္ဌာယာသနာ ယထာဝိဟာရံ အဂမံသူ’’တိ. ‘‘ကေန နော တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, ထေရာ ဘိက္ခူ နာဂတာတိ ယာဝ သူရိယုဂ္ဂမနာ ကာကစ္ဆမာနာ သုပထ? တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, အပိ နု တုမှေဟိ ဒိဋ္ဌံ ဝါ သုတံ ဝါ – ‘ရာဇာ ခတ္တိယော မုဒ္ဓါဘိသိတ္တော ယာဝဒတ္ထံ သေယျသုခံ ပဿသုခံ မိဒ္ဓသုခံ အနုယုတ္တော ဝိဟရန္တော ယာဝဇီဝံ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တော ဇနပဒဿ ဝါ ပိယော မနာပေါ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘သာဓု, ဘိက္ခဝေ! မယာပိ ခေါ ဧတံ, ဘိက္ခဝေ, နေဝ ဒိဋ္ဌံ န သုတံ – ‘ရာဇာ ခတ္တိယော မုဒ္ဓါဘိသိတ္တော ယာဝဒတ္ထံ သေယျသုခံ ပဿသုခံ မိဒ္ဓသုခံ အနုယုတ္တော ဝိဟရန္တော ယာဝဇီဝံ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တော ဇနပဒဿ ဝါ ပိယော မနာပေါ’’’တိ.

“诸位比丘，舍利弗在哪里？摩诃目犍连(Mahāmoggallāna)在哪里？摩诃迦叶(Mahākassapa)在哪里？摩诃迦旃延在哪里？摩诃俱絺罗(Mahākoṭṭhika)在哪里？摩诃纯陀(Mahācunda)在哪里？摩诃劫宾那(Mahākappina)在哪里？阿那律在哪里？瑞瓦达在哪里？阿难在哪里？诸位比丘，那些长老弟子们都到哪里去了呢？”“世尊，那些具寿们在世尊您刚离开，便从座而起，各自回到自己的住处了。”“诸位比丘，你们为何心想‘长老比丘们没来’，就一直睡到日出，鼾声如鸦鸣呢？你们怎么想？诸位比丘，你们可曾见过或听说过——‘一位刹帝利(khattiya)灌顶王，随心所欲地沉溺于卧乐、侧卧之乐、睡眠之乐，却能终生治理国家，并为国人所喜爱、所悦意’？”“没有，世尊。”“善哉，诸位比丘！我也是，诸位比丘，从未见过也未听过——‘一位刹帝利灌顶王，随心所欲地沉溺于卧乐、侧卧之乐、睡眠之乐，却能终生治理国家，并为国人所喜爱、所悦意’。”

‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, အပိ နု တုမှေဟိ ဒိဋ္ဌံ ဝါ သုတံ ဝါ – ‘ရဋ္ဌိကော…ပေ… ပေတ္တဏိကော… သေနာပတိကော… ဂါမဂါမဏိကော … ပူဂဂါမဏိကော ယာဝဒတ္ထံ သေယျသုခံ ပဿသုခံ မိဒ္ဓသုခံ အနုယုတ္တော ဝိဟရန္တော ယာဝဇီဝံ ပူဂဂါမဏိကတ္တံ ကာရေန္တော ပူဂဿ ဝါ ပိယော မနာပေါ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘သာဓု, ဘိက္ခဝေ! မယာပိ ခေါ ဧတံ, ဘိက္ခဝေ, နေဝ ဒိဋ္ဌံ န သုတံ – ‘ပူဂဂါမဏိကော ယာဝဒတ္ထံ သေယျသုခံ ပဿသုခံ မိဒ္ဓသုခံ အနုယုတ္တော ဝိဟရန္တော ယာဝဇီဝံ ပူဂဂါမဏိကတ္တံ ဝါ ကာရေန္တော ပူဂဿ ဝါ ပိယော မနာပေါ’’’တိ.

“诸位比丘，你们怎么想？你们可曾见过或听说过——‘地方官(raṭṭhika)……乃至……世袭官(pettaṇika)……将领(senāpatika)……村长(gāmagāmaṇika)……团体首领(pūgagāmaṇika)，随心所欲地沉溺于卧乐、侧卧之乐、睡眠之乐，却能终生履行其团体首领的职责，并为团体成员所喜爱、所悦意’？”“没有，世尊。”“善哉，诸位比丘！我也是，诸位比丘，从未见过也未听过——‘一位团体首领，随心所欲地沉溺于卧乐、侧卧之乐、睡眠之乐，却能终生履行其团体首领的职责，并为团体成员所喜爱、所悦意’。”

‘‘တံ [Pg.266] ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, အပိ နု တုမှေဟိ ဒိဋ္ဌံ ဝါ သုတံ ဝါ – ‘သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ယာဝဒတ္ထံ သေယျသုခံ ပဿသုခံ မိဒ္ဓသုခံ အနုယုတ္တော ဣန္ဒြိယေသု အဂုတ္တဒွါရော ဘောဇနေ အမတ္တညူ ဇာဂရိယံ အနနုယုတ္တော အဝိပဿကော ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပုဗ္ဗရတ္တာပရရတ္တံ ဗောဓိပက္ခိယာနံ ဓမ္မာနံ ဘာဝနာနုယောဂံ အနနုယုတ္တော အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တော’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘သာဓု, ဘိက္ခဝေ! မယာပိ ခေါ ဧတံ, ဘိက္ခဝေ, နေဝ ဒိဋ္ဌံ န သုတံ – ‘သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ယာဝဒတ္ထံ သေယျသုခံ ပဿသုခံ မိဒ္ဓသုခံ အနုယုတ္တော ဣန္ဒြိယေသု အဂုတ္တဒွါရော ဘောဇနေ အမတ္တညူ ဇာဂရိယံ အနနုယုတ္တော အဝိပဿကော ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပုဗ္ဗရတ္တာပရရတ္တံ ဗောဓိပက္ခိယာနံ ဓမ္မာနံ ဘာဝနာနုယောဂံ အနနုယုတ္တော အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တော’’’တိ.

“诸比丘，你们怎么认为呢？你们是否见过或听过：‘有沙门或婆罗门恣意耽于卧乐、侧卧乐、睡眠乐，于诸根不守护门，饮食不知量，不致力于警醒，不省察诸善法，于前夜与后夜不致力于修习菩提分法，却能于现法中，以自证智作证、具足住于诸漏已尽的无漏心解脱、慧解脱’？”“世尊，没有这样的事。”“善哉，诸比丘！我亦未曾见过或听过：‘有沙门或婆罗门恣意耽于卧乐、侧卧乐、睡眠乐，于诸根不守护门，饮食不知量，不致力于警醒，不省察诸善法，于前夜与后夜不致力于修习菩提分法，却能于现法中，以自证智作证、具足住于诸漏已尽的无漏心解脱、慧解脱’。”

‘‘တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရာ ဘဝိဿာမ, ဘောဇနေ မတ္တညုနော, ဇာဂရိယံ အနုယုတ္တာ, ဝိပဿကာ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ, ပုဗ္ဗရတ္တာပရရတ္တံ ဗောဓိပက္ခိယာနံ ဓမ္မာနံ, ဘာဝနာနုယောဂမနုယုတ္တာ ဝိဟရိဿာမာ’တိ. ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ. သတ္တမံ.

“因此，诸比丘，你们应当这样学习：‘我们将守护诸根门，饮食知量，致力于警醒，观察诸善法，并于前夜与后夜，致力于修习菩提分法而住。’诸比丘，你们实应如是学习。”第七经。

၈. မစ္ဆဗန္ဓသုတ္တံ

8. 捕鱼者经

၁၈. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကောသလေသု စာရိကံ စရတိ မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ. အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝါ အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နော အညတရသ္မိံ ပဒေသေ မစ္ဆိကံ မစ္ဆဗန္ဓံ မစ္ဆေ ဝဓိတွာ ဝဓိတွာ ဝိက္ကိဏမာနံ. ဒိသွာ မဂ္ဂါ ဩက္ကမ္မ အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ပဿထ နော တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, အမုံ မစ္ဆိကံ မစ္ဆဗန္ဓံ မစ္ဆေ ဝဓိတွာ ဝဓိတွာ ဝိက္ကိဏမာန’’န္တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’.

18. 一时，世尊与大比丘僧团在憍萨罗诸国游行。世尊行于长途时，在某处看见一个渔夫，正在不断地杀鱼贩卖。见后，世尊便从道路离开，在一棵树下，坐于已铺设的座位上。坐下后，世尊对诸比丘说：“诸比丘，你们看见那个正在不断杀鱼贩卖的渔夫了吗？”“是的，世尊。”

‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, အပိ နု တုမှေဟိ ဒိဋ္ဌံ ဝါ သုတံ ဝါ – ‘မစ္ဆိကော မစ္ဆဗန္ဓော မစ္ဆေ ဝဓိတွာ ဝဓိတွာ ဝိက္ကိဏမာနော တေန ကမ္မေန တေန အာဇီဝေန ဟတ္ထိယာယီ ဝါ အဿယာယီ ဝါ ရထယာယီ ဝါ ယာနယာယီ ဝါ ဘောဂဘောဂီ ဝါ မဟန္တံ ဝါ ဘောဂက္ခန္ဓံ အဇ္ဈာဝသန္တော’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’[Pg.267]. ‘‘သာဓု, ဘိက္ခဝေ! မယာပိ ခေါ ဧတံ, ဘိက္ခဝေ, နေဝ ဒိဋ္ဌံ န သုတံ – ‘မစ္ဆိကော မစ္ဆဗန္ဓော မစ္ဆေ ဝဓိတွာ ဝဓိတွာ ဝိက္ကိဏမာနော တေန ကမ္မေန တေန အာဇီဝေန ဟတ္ထိယာယီ ဝါ အဿယာယီ ဝါ ရထယာယီ ဝါ ယာနယာယီ ဝါ ဘောဂဘောဂီ ဝါ မဟန္တံ ဝါ ဘောဂက္ခန္ဓံ အဇ္ဈာဝသန္တော’တိ. တံ ကိဿ ဟေတု? တေ ဟိ သော, ဘိက္ခဝေ, မစ္ဆေ ဝဇ္ဈေ ဝဓာယုပနီတေ ပါပကေန မနသာနုပေက္ခတိ, တသ္မာ သော နေဝ ဟတ္ထိယာယီ ဟောတိ န အဿယာယီ န ရထယာယီ န ယာနယာယီ န ဘောဂဘောဂီ, န မဟန္တံ ဘောဂက္ခန္ဓံ အဇ္ဈာဝသတိ.

“诸比丘，你们怎么认为？你们可曾见过或听过：有渔夫通过不断杀鱼贩卖，以此为业，以此谋生，而成为乘象者、乘马者、乘车者、或乘坐其他车乘者，成为享受财富者，或掌管巨额财富者吗？”“不曾如此，世尊。”“善哉，诸比丘！我亦未曾见过或听过此事：有渔夫通过不断杀鱼贩卖，以此为业，以此谋生，而成为乘象者、乘马者、乘车者、或乘坐其他车乘者，成为享受财富者，或掌管巨额财富者。此乃何故？诸比丘，因为他对那些将被杀害、带去屠宰的鱼，以邪恶之心反复看待。因此，他不能成为乘象者、乘马者、乘车者、或乘坐其他车乘者，不能成为享受财富者，也不能掌管巨额财富。”

‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, အပိ နု တုမှေဟိ ဒိဋ္ဌံ ဝါ သုတံ ဝါ – ‘ဂေါဃာတကော ဂါဝေါ ဝဓိတွာ ဝဓိတွာ ဝိက္ကိဏမာနော တေန ကမ္မေန တေန အာဇီဝေန ဟတ္ထိယာယီ ဝါ အဿယာယီ ဝါ ရထယာယီ ဝါ ယာနယာယီ ဝါ ဘောဂဘောဂီ ဝါ မဟန္တံ ဝါ ဘောဂက္ခန္ဓံ အဇ္ဈာဝသန္တော’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘သာဓု, ဘိက္ခဝေ! မယာပိ ခေါ ဧတံ, ဘိက္ခဝေ, နေဝ ဒိဋ္ဌံ န သုတံ – ‘ဂေါဃာတကော ဂါဝေါ ဝဓိတွာ ဝဓိတွာ ဝိက္ကိဏမာနော တေန ကမ္မေန တေန အာဇီဝေန ဟတ္ထိယာယီ ဝါ အဿယာယီ ဝါ ရထယာယီ ဝါ ယာနယာယီ ဝါ ဘောဂဘောဂီ ဝါ မဟန္တံ ဝါ ဘောဂက္ခန္ဓံ အဇ္ဈာဝသန္တော’တိ. တံ ကိဿ ဟေတု? တေ ဟိ သော, ဘိက္ခဝေ, ဂါဝေါ ဝဇ္ဈေ ဝဓာယုပနီတေ ပါပကေန မနသာနုပေက္ခတိ, တသ္မာ သော နေဝ ဟတ္ထိယာယီ ဟောတိ န အဿယာယီ န ရထယာယီ န ယာနယာယီ န ဘောဂဘောဂီ, န မဟန္တံ ဘောဂက္ခန္ဓံ အဇ္ဈာဝသတိ’’.

“诸比丘，你们认为如何？你们可曾见过或听过：‘屠牛者因屠宰贩卖牛只，以此业、此生计，而成为乘象者、乘马者、乘车者、乘其他车乘者，或成为受用财富者，或主宰大宗财富者’吗？”“不曾有过，世尊。”“善哉，诸比丘！诸比丘，我亦未曾见过、未曾听过：‘屠牛者因屠宰贩卖牛只，以此业、此生计，而成为乘象者、乘马者、乘车者、乘其他车乘者，或成为受用财富者，或主宰大宗财富者。’这是什么缘故呢？诸比丘，因为他对那些被带来待宰的牛，以邪恶之心注视，是故他不成乘象者、乘马者、乘车者、乘其他车乘者，不成受用财富者，亦不主宰大宗财富。”

‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, အပိ နု တုမှေဟိ ဒိဋ္ဌံ ဝါ သုတံ ဝါ – ‘ဩရဗ္ဘိကော…ပေ… သူကရိကော …ပေ… သာကုဏိကော…ပေ… မာဂဝိကော မဂေ ဝဓိတွာ ဝဓိတွာ ဝိက္ကိဏမာနော တေန ကမ္မေန တေန အာဇီဝေန ဟတ္ထိယာယီ ဝါ အဿယာယီ ဝါ ရထယာယီ ဝါ ယာနယာယီ ဝါ ဘောဂဘောဂီ ဝါ မဟန္တံ ဝါ ဘောဂက္ခန္ဓံ အဇ္ဈာဝသန္တော’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘သာဓု, ဘိက္ခဝေ! မယာပိ ခေါ ဧတံ, ဘိက္ခဝေ, နေဝ ဒိဋ္ဌံ န သုတံ – ‘မာဂဝိကော မဂေ ဝဓိတွာ ဝဓိတွာ ဝိက္ကိဏမာနော တေန ကမ္မေန တေန အာဇီဝေန ဟတ္ထိယာယီ ဝါ အဿယာယီ ဝါ ရထယာယီ ဝါ ယာနယာယီ ဝါ ဘောဂဘောဂီ ဝါ မဟန္တံ ဝါ ဘောဂက္ခန္ဓံ အဇ္ဈာဝသန္တော’တိ. တံ ကိဿ ဟေတု? တေ ဟိ သော, ဘိက္ခဝေ, မဂေ ဝဇ္ဈေ ဝဓာယုပနီတေ ပါပကေန မနသာနုပေက္ခတိ, တသ္မာ သော နေဝ ဟတ္ထိယာယီ ဟောတိ န အဿယာယီ န ရထယာယီ န ယာနယာယီ [Pg.268] န ဘောဂဘောဂီ, န မဟန္တံ ဘောဂက္ခန္ဓံ အဇ္ဈာဝသတိ. တေ ဟိ (နာမ) သော, ဘိက္ခဝေ, တိရစ္ဆာနဂတေ ပါဏေ ဝဇ္ဈေ ဝဓာယုပနီတေ ပါပကေန မနသာနုပေက္ခမာနော နေဝ ဟတ္ထိယာယီ ဘဝိဿတိ န အဿယာယီ န ရထယာယီ န ယာနယာယီ န ဘောဂဘောဂီ, န မဟန္တံ ဘောဂက္ခန္ဓံ အဇ္ဈာဝသိဿတိ. ကော ပန ဝါဒေါ ယံ မနုဿဘူတံ ဝဇ္ဈံ ဝဓာယုပနီတံ ပါပကေန မနသာနုပေက္ခတိ! တဉှိ တဿ, ဘိက္ခဝေ, ဟောတိ ဒီဃရတ္တံ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ. ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

“诸比丘，你们怎么想？你们可曾见过或听过——屠羊者……乃至……屠猪者……乃至……捕鸟者……乃至……猎人因不断猎杀野兽贩卖，以此为业，以此谋生，而能乘象、乘马、乘车、乘辇，享受财富，或主理巨额财富？”“世尊，未曾有过。”“善哉，诸比丘！诸比丘，我也未曾见过，未曾听过——猎人因不断猎杀野兽贩卖，以此为业，以此谋生，而能乘象、乘马、乘车、乘辇，享受财富，或主理巨额财富。那是什么原因呢？诸比丘，因为他对那些被带来待宰的野兽，以恶意看待，所以他不能乘象、乘马、乘车、乘辇，不能享受财富，也不能主理巨额财富。诸比丘，他对那些被带来待宰的畜生，以恶意看待，尚且将不能乘象、乘马、乘车、乘辇，不能享受财富，也不能主理巨额财富，更何况是对被带来待宰的人，以恶意看待呢！诸比丘，这确实会为他带来长久的无益与痛苦。身坏命终之后，他将往生于苦界、恶趣、险难处、地狱。”第八。

၉. ပဌမမရဏဿတိသုတ္တံ

9. 第一死随念经

၁၉. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ နာတိကေ ဝိဟရတိ ဂိဉ္ဇကာဝသထေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မရဏဿတိ, ဘိက္ခဝေ, ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ မဟပ္ဖလာ ဟောတိ မဟာနိသံသာ အမတောဂဓာ အမတပရိယောသာနာ. ဘာဝေထ နော တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, မရဏဿတိ’’န္တိ?

19. 一时，世尊住在纳提迦（Nātika）的砖屋精舍（Giñjakāvasatha）。在那里，世尊对比丘们说：“比丘们！”那些比丘回答世尊：“尊者！”世尊说：“比丘们，修习、多修习死随念，有大果报、大利益，浸入不死，以不死为终。比丘们，你们修习死随念吗？”

ဧဝံ ဝုတ္တေ အညတရော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟံ ခေါ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. ‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, ဘာဝေသိ မရဏဿတိ’’န္တိ? ‘‘ဣဓ မယှံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ရတ္တိန္ဒိဝံ ဇီဝေယျံ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ဧဝံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ.

世尊说完后，一位比丘对世尊说：“尊者，我修习死随念。”“比丘，你如何修习死随念呢？”“尊者，于此，我这样想：‘啊，愿我能活过这一日一夜，用心思维世尊的教诫，对我而言就已多有所作了。’尊者，我就是这样修习死随念的。”

အညတရောပိ ခေါ ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟမ္ပိ ခေါ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. ‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, ဘာဝေသိ မရဏဿတိ’’န္တိ? ‘‘ဣဓ မယှံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ဒိဝသံ ဇီဝေယျံ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ဧဝံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ.

又有一位比丘对世尊说：“尊者，我也修习死随念。”“比丘，你是怎样修习死随念的呢？”“尊者，我是这样想的：‘啊，愿我能活过一天，用心思维世尊的教诫，对我而言就已多有所作了。’尊者，我就是这样修习死随念的。”

အညတရောပိ ခေါ ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟမ္ပိ ခေါ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. ‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, ဘာဝေသိ မရဏဿတိ’’န္တိ[Pg.269]? ‘‘ဣဓ မယှံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ တဒန္တရံ ဇီဝေယျံ ယဒန္တရံ ဧကပိဏ္ဍပါတံ ဘုဉ္ဇာမိ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ဧဝံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ.

又有一位比丘对世尊说：“尊者，我也修习死随念。”“比丘，你是怎样修习死随念的呢？”“尊者，我这样想：‘啊，愿我能活过吃一抟食的期间，用心思维世尊的教诫，对我而言就已多有所作了。’尊者，我就是这样修习死随念的。”

အညတရောပိ ခေါ ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟမ္ပိ ခေါ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. ‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, ဘာဝေသိ မရဏဿတိ’’န္တိ? ‘‘ဣဓ မယှံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ တဒန္တရံ ဇီဝေယျံ ယဒန္တရံ စတ္တာရော ပဉ္စ အာလောပေ သင်္ခါဒိတွာ အဇ္ဈောဟရာမိ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ဧဝံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ.

又有另一位比丘对世尊这么说：“尊者，我也修习死随念。”“比丘，你又是如何修习死随念的呢？”“尊者，我在这里有这样的想法：“善哉！愿我能在咀嚼吞咽四、五口食物的期间存活，我当能作意世尊的教导，我当已多有所作。”尊者，我就是这样修习死随念的。”

အညတရောပိ ခေါ ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟမ္ပိ ခေါ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. ‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, ဘာဝေသိ မရဏဿတိ’’န္တိ? ‘‘ဣဓ မယှံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ တဒန္တရံ ဇီဝေယျံ ယဒန္တရံ ဧကံ အာလောပံ သင်္ခါဒိတွာ အဇ္ဈောဟရာမိ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ဧဝံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ.

又有另一位比丘对世尊这么说：“尊者，我也修习死随念。”“比丘，你又是如何修习死随念的呢？”“尊者，我在这里有这样的想法：“善哉！愿我能在咀嚼吞咽一口食物的期间存活，我当能作意世尊的教导，我当已多有所作。”尊者，我就是这样修习死随念的。”

အညတရောပိ ခေါ ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟမ္ပိ ခေါ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ. ‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, ဘာဝေသိ မရဏဿတိ’’န္တိ? ‘‘ဣဓ မယှံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ တဒန္တရံ ဇီဝေယျံ ယဒန္တရံ အဿသိတွာ ဝါ ပဿသာမိ ပဿသိတွာ ဝါ အဿသာမိ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ဧဝံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဘာဝေမိ မရဏဿတိ’’န္တိ.

又有另一位比丘对世尊这么说：“尊者，我也修习死随念。”“比丘，你又是如何修习死随念的呢？”“尊者，我在这里有这样的想法：“善哉！愿我能在一次入息或一次出息的期间存活，我当能作意世尊的教导，我当已多有所作。”尊者，我就是这样修习死随念的。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ ဘဂဝါ တေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ယော စာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဧဝံ မရဏဿတိံ ဘာဝေတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ရတ္တိန္ဒိဝံ ဇီဝေယျံ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’’’တိ.

如是说后，世尊对那些比丘们这么说：“诸比丘，凡是这样修习死随念的比丘：“善哉！愿我能存活一日一夜，我当能作意世尊的教导，我当已多有所作。””

‘‘ယော စာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဧဝံ မရဏဿတိံ ဘာဝေတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ဒိဝသံ ဇီဝေယျံ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’’’တိ.

诸比丘，若有比丘如是修习死念：“善哉，愿我能活一日，我当作意世尊的教导，我当已多有所作。”

‘‘ယော [Pg.270] စာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဧဝံ မရဏဿတိံ ဘာဝေတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ တဒန္တရံ ဇီဝေယျံ ယဒန္တရံ ဧကပိဏ္ဍပါတံ ဘုဉ္ဇာမိ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’’’တိ.

诸比丘，若有比丘如是修习死念：“善哉，愿我能活过吃完一餐饭的时间，我当作意世尊的教导，我当已多有所作。”

‘‘ယော စာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဧဝံ မရဏဿတိံ ဘာဝေတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ တဒန္တရံ ဇီဝေယျံ ယဒန္တရံ စတ္တာရော ပဉ္စ အာလောပေ သင်္ခါဒိတွာ အဇ္ဈောဟရာမိ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူ ပမတ္တာ ဝိဟရန္တိ ဒန္ဓံ မရဏဿတိံ ဘာဝေန္တိ အာသဝါနံ ခယာယ.

诸比丘，若有比丘如是修习死念：“善哉，愿我能活过咀嚼吞下四、五口食物的时间，我当作意世尊的教导，我当已多有所作。”诸比丘，此等比丘被称为住于放逸，为尽诸漏而缓慢地修习死念。

‘‘ယော စ ခွာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဧဝံ မရဏဿတိံ ဘာဝေတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ တဒန္တရံ ဇီဝေယျံ ယဒန္တရံ ဧကံ အာလောပံ သင်္ခါဒိတွာ အဇ္ဈောဟရာမိ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’’’တိ.

诸比丘，若有比丘如是修习死念：“善哉，愿我能活过咀嚼吞下一口食物的时间，我当作意世尊的教导，我当已多有所作。”

‘‘ယော စာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဧဝံ မရဏဿတိံ ဘာဝေတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ တဒန္တရံ ဇီဝေယျံ ယဒန္တရံ အဿသိတွာ ဝါ ပဿသာမိ ပဿသိတွာ ဝါ အဿသာမိ, ဘဂဝတော သာသနံ မနသိ ကရေယျံ, ဗဟု ဝတ မေ ကတံ အဿာ’တိ. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခူ အပ္ပမတ္တာ ဝိဟရန္တိ တိက္ခံ မရဏဿတိံ ဘာဝေန္တိ အာသဝါနံ ခယာယ.

诸比丘，若有比丘如是修习死念：“善哉，愿我能活过一呼一吸的时间，我当作意世尊的教导，我当已多有所作。”诸比丘，此等比丘被称为住于不放逸，为尽诸漏而锐利地修习死念。

‘‘တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘အပ္ပမတ္တာ ဝိဟရိဿာမ, တိက္ခံ မရဏဿတိံ ဘာဝေဿာမ အာသဝါနံ ခယာယာ’တိ. ဧဝဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ. နဝမံ.

是故，诸比丘，于此当如是学：“我等当住于不放逸，为尽诸漏，我等当锐利地修习死念。”诸比丘，汝等当如是学。第九。

၁၀. ဒုတိယမရဏဿတိသုတ္တံ

10. 第二死随念经

၂၀. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ နာတိကေ ဝိဟရတိ ဂိဉ္ဇကာဝသထေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘မရဏဿတိ, ဘိက္ခဝေ, ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ မဟပ္ဖလာ ဟောတိ မဟာနိသံသာ အမတောဂဓာ အမတပရိယောသာနာ. ကထံ ဘာဝိတာ စ, ဘိက္ခဝေ, မရဏဿတိ ကထံ ဗဟုလီကတာ မဟပ္ဖလာ ဟောတိ မဟာနိသံသာ အမတောဂဓာ အမတပရိယောသာနာ?

20. 一时，世尊住在那提迦(Nātika)的砖堂中。其时，世尊告诸比丘言：“诸比丘，死随念若经修习、多作，则有大果、大利益，通达不死，以不死为终。诸比丘，死随念如何修习、如何多作，而有大果、大利益，通达不死，以不死为终呢？”

‘‘ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဒိဝသေ နိက္ခန္တေ ရတ္တိယာ ပတိဟိတာယ ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ဗဟုကာ ခေါ မေ ပစ္စယာ မရဏဿ – အဟိ ဝါ မံ ဍံသေယျ, ဝိစ္ဆိကော ဝါ မံ ဍံသေယျ, သတပဒီ ဝါ မံ ဍံသေယျ; တေန မေ အဿ ကာလကိရိယာ[Pg.271], သော မမဿ အန္တရာယော. ဥပက္ခလိတွာ ဝါ ပပတေယျံ, ဘတ္တံ ဝါ မေ ဘုတ္တံ ဗျာပဇ္ဇေယျ, ပိတ္တံ ဝါ မေ ကုပ္ပေယျ, သေမှံ ဝါ မေ ကုပ္ပေယျ, သတ္ထကာ ဝါ မေ ဝါတာ ကုပ္ပေယျုံ; တေန မေ အဿ ကာလကိရိယာ, သော မမဿ အန္တရာယော’တိ. တေန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘အတ္ထိ နု ခေါ မေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အပ္ပဟီနာ, ယေ မေ အဿု ရတ္တိံ ကာလံ ကရောန္တဿ အန္တရာယာယာ’’’တိ.

“诸比丘，在此，比丘于日尽夜至时，如是省思：‘我之死缘甚多——或为蛇所啮，或为蝎所螫，或为蜈蚣所啮；我或因此命终，此即为我之障碍。或我失足跌倒，或所食不消，或胆汁错乱，或痰病发作，或如刀之风于我体内发作；我或因此命终，此即为我之障碍。’是故，诸比丘，彼比丘应如是省思：‘我尚有未断之恶不善法，于我夜间命终时，会成为障碍否？’”

‘‘သစေ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ပစ္စဝေက္ခမာနော ဧဝံ ဇာနာတိ – ‘အတ္ထိ မေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အပ္ပဟီနာ, ယေ မေ အဿု ရတ္တိံ ကာလံ ကရောန္တဿ အန္တရာယာယာ’တိ, တေန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ တေသံယေဝ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ အဓိမတ္တော ဆန္ဒော စ ဝါယာမော စ ဥဿာဟော စ ဥဿောဠှီ စ အပ္ပဋိဝါနီ စ သတိ စ သမ္ပဇညဉ္စ ကရဏီယံ. သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, အာဒိတ္တစေလော ဝါ အာဒိတ္တသီသော ဝါ တဿေဝ စေလဿ ဝါ သီသဿ ဝါ နိဗ္ဗာပနာယ အဓိမတ္တံ ဆန္ဒဉ္စ ဝါယာမဉ္စ ဥဿာဟဉ္စ ဥဿောဠှိဉ္စ အပ္ပဋိဝါနိဉ္စ သတိဉ္စ သမ္ပဇညဉ္စ ကရေယျ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တေန ဘိက္ခုနာ တေသံယေဝ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ အဓိမတ္တော ဆန္ဒော စ ဝါယာမော စ ဥဿာဟော စ ဥဿောဠှီ စ အပ္ပဋိဝါနီ စ သတိ စ သမ္ပဇညဉ္စ ကရဏီယံ.

“诸比丘，如果比丘省察时这样知道：‘我还有未断除的恶不善法，这些法会成为我夜间命终的障碍。’诸比丘，这位比丘就应当为了断除这些恶不善法，而发起极大的意欲、精进、努力、奋发、不退、正念和正知。诸比丘，譬如衣服着火或头着火的人，为了熄灭那衣服或头上的火，会发起极大的意欲、精进、努力、奋发、不退、正念和正知；同样地，诸比丘，那位比丘也应当为了断除这些恶不善法，而发起极大的意欲、精进、努力、奋发、不退、正念和正知。”

‘‘သစေ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ပစ္စဝေက္ခမာနော ဧဝံ ဇာနာတိ – ‘နတ္ထိ မေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အပ္ပဟီနာ, ယေ မေ အဿု ရတ္တိံ ကာလံ ကရောန္တဿ အန္တရာယာယာ’တိ, တေန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ တေနေဝ ပီတိပါမောဇ္ဇေန ဝိဟာတဗ္ဗံ အဟောရတ္တာနုသိက္ခိနာ ကုသလေသု ဓမ္မေသု.

“再者，诸比丘，如果比丘省察时这样知道：‘我已无未断除的、会于我夜间命终时成为障碍的恶不善法。’诸比丘，那位比丘当于诸善法中日夜随学，以其喜悦与欢悦而住。”

‘‘ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ရတ္တိယာ နိက္ခန္တာယ ဒိဝသေ ပတိဟိတေ ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ဗဟုကာ ခေါ မေ ပစ္စယာ မရဏဿ – အဟိ ဝါ မံ ဍံသေယျ, ဝိစ္ဆိကော ဝါ မံ ဍံသေယျ, သတပဒီ ဝါ မံ ဍံသေယျ; တေန မေ အဿ ကာလကိရိယာ သော မမဿ အန္တရာယော. ဥပက္ခလိတွာ ဝါ ပပတေယျံ, ဘတ္တံ ဝါ မေ ဘုတ္တံ ဗျာပဇ္ဇေယျ, ပိတ္တံ ဝါ မေ ကုပ္ပေယျ, သေမှံ ဝါ မေ ကုပ္ပေယျ, သတ္ထကာ ဝါ မေ ဝါတာ ကုပ္ပေယျုံ; တေန မေ အဿ ကာလကိရိယာ သော မမဿ အန္တရာယော’တိ. တေန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘အတ္ထိ နု ခေါ မေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အပ္ပဟီနာ, ယေ မေ အဿု ဒိဝါ ကာလံ ကရောန္တဿ အန္တရာယာယာ’’’တိ.

诸比丘，于此，比丘于夜晚已过，白日已至时，当如是省思：“我死亡的因缘确实众多——或为蛇所咬，或为蝎所螫，或为蜈蚣所咬，我或因此命终，此即为我之障碍。或我失足跌倒，或所食不消，或胆汁错乱，或痰病发作，或如刀割般的风发动，我或因此命终，此即为我之障碍。”诸比丘，彼比丘当如是省思：“我是否有未断除的恶不善法，于我白日命终时，其会成为障碍？”

‘‘သစေ[Pg.272], ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ပစ္စဝေက္ခမာနော ဧဝံ ဇာနာတိ – ‘အတ္ထိ မေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အပ္ပဟီနာ, ယေ မေ အဿု ဒိဝါ ကာလံ ကရောန္တဿ အန္တရာယာယာ’တိ, တေန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ တေသံယေဝ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ အဓိမတ္တော ဆန္ဒော စ ဝါယာမော စ ဥဿာဟော စ ဥဿောဠှီ စ အပ္ပဋိဝါနီ စ သတိ စ သမ္ပဇညဉ္စ ကရဏီယံ. သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, အာဒိတ္တစေလော ဝါ အာဒိတ္တသီသော ဝါ တဿေဝ စေလဿ ဝါ သီသဿ ဝါ နိဗ္ဗာပနာယ အဓိမတ္တံ ဆန္ဒဉ္စ ဝါယာမဉ္စ ဥဿာဟဉ္စ ဥဿောဠှိဉ္စ အပ္ပဋိဝါနိဉ္စ သတိဉ္စ သမ္ပဇညဉ္စ ကရေယျ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တေန ဘိက္ခုနာ တေသံယေဝ ပါပကာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ အဓိမတ္တော ဆန္ဒော စ ဝါယာမော စ ဥဿာဟော စ ဥဿောဠှီ စ အပ္ပဋိဝါနီ စ သတိ စ သမ္ပဇညဉ္စ ကရဏီယံ.

诸比丘，若比丘省察时，自知：“我尚有未断之恶不善法，于我白日命终时，其会成为障碍。”诸比丘，彼比丘即应为断除彼等恶不善法，发起极致之欲、精进、勇猛、奋迅、不退、念与正知。诸比丘，譬如衣燃、头燃之人，为熄灭其衣或头之火，亦发起极致之欲、精进、勇猛、奋迅、不退、念与正知；诸比丘，彼比丘亦复如是，为断除彼等恶不善法，当发起极致之欲、精进、勇猛、奋迅、不退、念与正知。

‘‘သစေ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ပစ္စဝေက္ခမာနော ဧဝံ ဇာနာတိ – ‘နတ္ထိ မေ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အပ္ပဟီနာ, ယေ မေ အဿု ဒိဝါ ကာလံ ကရောန္တဿ အန္တရာယာယာ’တိ, တေန, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနာ တေနေဝ ပီတိပါမောဇ္ဇေန ဝိဟာတဗ္ဗံ အဟောရတ္တာနုသိက္ခိနာ ကုသလေသု ဓမ္မေသု. ဧဝံ ဘာဝိတာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မရဏဿတိ ဧဝံ ဗဟုလီကတာ မဟပ္ဖလာ ဟောတိ မဟာနိသံသာ အမတောဂဓာ အမတပရိယောသာနာ’’တိ. ဒသမံ.

“诸比丘，若有比丘省察时如此了知：‘我没有未断除的、会于我白日命终时造成障碍的恶不善法。’诸比丘，彼比丘即应以那份喜与悦，于诸善法日夜随学而住。诸比丘，如此修习、如此多作的死念，有大果、大利益，浸入不死，以不死为终结。”第十。

သာရဏီယဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော.

可忆念品第二。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

ဒွေ သာရဏီ နိသာရဏီယံ, ဘဒ္ဒကံ အနုတပ္ပိယံ;

နကုလံ သောပ္ပမစ္ဆာ စ, ဒွေ ဟောန္တိ မရဏဿတီတိ.

二可忆念、出离、善、懊悔、那拘罗、睡眠、渔夫，以及二死念。

၃. အနုတ္တရိယဝဂ္ဂေါ

3. 无上品

၁. သာမကသုတ္တံ

1. 沙摩经

၂၁. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သက္ကေသု ဝိဟရတိ သာမဂါမကေ ပေါက္ခရဏိယာယံ. အထ ခေါ အညတရာ ဒေဝတာ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ ပေါက္ခရဏိယံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ[Pg.273]; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ ဒေဝတာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

21. 一时，世尊住于释迦国沙摩村的莲池园。尔时，某位天人于后夜时分，以绝妙之色，遍照整个莲池园，来至世尊处。既至，礼敬世尊，立于一旁。立于一旁后，彼天人白世尊言：

‘‘တယောမေ, ဘန္တေ, ဓမ္မာ ဘိက္ခုနော ပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တိ. ကတမေ တယော? ကမ္မာရာမတာ, ဘဿာရာမတာ, နိဒ္ဒါရာမတာ – ဣမေ ခေါ, ဘန္တေ, တယော ဓမ္မာ ဘိက္ခုနော ပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တီ’’တိ. ဣဒမဝေါစ သာ ဒေဝတာ. သမနုညော သတ္ထာ အဟောသိ. အထ ခေါ သာ ဒေဝတာ ‘‘သမနုညော မေ သတ္ထာ’’တိ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ တတ္ထေဝန္တရဓာယိ.

“尊者，有三法导致比丘退堕。是哪三法呢？乐于事务、乐于言谈、乐于睡眠。尊者，此三法导致比丘退堕。”彼天人如是说，大师认可之。尔时，彼天人思惟：“大师已认可我。”便礼敬世尊，行右绕礼，即于其处隐没。

အထ ခေါ ဘဂဝါ တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဣမံ, ဘိက္ခဝေ, ရတ္တိံ အညတရာ ဒေဝတာ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ ပေါက္ခရဏိယံ ဩဘာသေတွာ ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ မံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သာ ဒေဝတာ မံ ဧတဒဝေါစ – ‘တယောမေ, ဘန္တေ, ဓမ္မာ ဘိက္ခုနော ပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တိ. ကတမေ တယော? ကမ္မာရာမတာ, ဘဿာရာမတာ, နိဒ္ဒါရာမတာ – ဣမေ ခေါ, ဘန္တေ, တယော ဓမ္မာ ဘိက္ခုနော ပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တီ’တိ. ဣဒမဝေါစ, ဘိက္ခဝေ, သာ ဒေဝတာ. ဣဒံ ဝတွာ မံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ တတ္ထေဝန္တရဓာယိ. တေသံ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, အလာဘာ တေသံ ဒုလ္လဒ္ဓံ, ယေ ဝေါ ဒေဝတာပိ ဇာနန္တိ ကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ ပရိဟာယမာနေ’’.

那时，世尊在那一夜过后，对比丘们说：“诸比丘，昨夜有一位天神，在深夜时分，以殊胜的容色，遍照整个波卡拉尼亚(Pokkharaṇī)寺，来到我这里；来到后，他礼敬我，然后立于一旁。诸比丘，立于一旁的那位天神对我说：‘尊者，有三法导致比丘退堕。是哪三法呢？乐于事务、乐于言谈、乐于睡眠——尊者，此三法导致比丘退堕。’诸比丘，那位天神说了这话。说完后，他礼敬我，右绕毕，就在那里消失了。诸比丘，这是你们的损失，你们所得非善，因为连天神都知道你们正从善法中退堕。”

‘‘အပရေပိ, ဘိက္ခဝေ, တယော ပရိဟာနိယေ ဓမ္မေ ဒေသေဿာမိ. တံ သုဏာထ, သာဓုကံ မနသိ ကရောထ; ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကတမေ စ, ဘိက္ခဝေ, တယော ပရိဟာနိယာ ဓမ္မာ? သင်္ဂဏိကာရာမတာ, ဒေါဝစဿတာ, ပါပမိတ္တတာ – ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တယော ပရိဟာနိယာ ဓမ္မာ’’.

“诸比丘，我将宣说另外三退堕法。你们要谛听，善作意，我当说。”“是的，尊者。”那些比丘回答世尊。世尊这样说：“诸比丘，是哪三退堕法呢？乐于结众、难教诲、有恶友——诸比丘，此即三退堕法。”

‘‘ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, အတီတမဒ္ဓါနံ ပရိဟာယိံသု ကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ, သဗ္ဗေတေ ဣမေဟေဝ ဆဟိ ဓမ္မေဟိ ပရိဟာယိံသု ကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ. ယေပိ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, အနာဂတမဒ္ဓါနံ ပရိဟာယိဿန္တိ ကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ, သဗ္ဗေတေ ဣမေဟေဝ ဆဟိ ဓမ္မေဟိ ပရိဟာယိဿန္တိ ကုသလေဟိ [Pg.274] ဓမ္မေဟိ. ယေပိ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, ဧတရဟိ ပရိဟာယန္တိ ကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ, သဗ္ဗေတေ ဣမေဟေဝ ဆဟိ ဓမ္မေဟိ ပရိဟာယန္တိ ကုသလေဟိ ဓမ္မေဟီ’’တိ. ပဌမံ.

“诸比丘，于过去世，凡有从善法退失者，皆因这六法而从善法退失。诸比丘，于未来世，凡有将从善法退失者，亦皆因这六法而将从善法退失。诸比丘，于现在，凡有正从善法退失者，亦皆因这六法而从善法退失。”第一。

၂. အပရိဟာနိယသုတ္တံ

2. 不退堕经

၂၂. ‘‘ဆယိမေ, ဘိက္ခဝေ, အပရိဟာနိယေ ဓမ္မေ ဒေသေဿာမိ, တံ သုဏာထ…ပေ… ကတမေ စ, ဘိက္ခဝေ, ဆ အပရိဟာနိယာ ဓမ္မာ? န ကမ္မာရာမတာ, န ဘဿာရာမတာ, န နိဒ္ဒါရာမတာ, န သင်္ဂဏိကာရာမတာ, သောဝစဿတာ, ကလျာဏမိတ္တတာ – ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ အပရိဟာနိယာ ဓမ္မာ.

22. “诸比丘，我将为你们宣说六不退失法，你们当听……（中略）……诸比丘，是哪六种不退失法呢？不乐于事务、不乐于言谈、不乐于睡眠、不乐于交往、易于受教、有善友——诸比丘，此即六不退失法。”

‘‘ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, အတီတမဒ္ဓါနံ န ပရိဟာယိံသု ကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ, သဗ္ဗေတေ ဣမေဟေဝ ဆဟိ ဓမ္မေဟိ န ပရိဟာယိံသု ကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ. ယေပိ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, အနာဂတမဒ္ဓါနံ န ပရိဟာယိဿန္တိ ကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ, သဗ္ဗေတေ ဣမေဟေဝ ဆဟိ ဓမ္မေဟိ န ပရိဟာယိဿန္တိ ကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ. ယေပိ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, ဧတရဟိ န ပရိဟာယန္တိ ကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ, သဗ္ဗေတေ ဣမေဟေဝ ဆဟိ ဓမ္မေဟိ န ပရိဟာယန္တိ ကုသလေဟိ ဓမ္မေဟီ’’တိ. ဒုတိယံ.

“诸比丘，过去所有不从善法退失者，皆因这六法而不从善法退失。未来所有将不从善法退失者，亦皆因这六法而将不从善法退失。现在所有不从善法退失者，亦皆因这六法而不从善法退失。”第二经竟。

၃. ဘယသုတ္တံ

3. 怖畏经

၂၃. ‘‘‘ဘယ’န္တိ, ဘိက္ခဝေ, ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ; ‘ဒုက္ခ’န္တိ, ဘိက္ခဝေ, ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ; ‘ရောဂေါ’တိ, ဘိက္ခဝေ, ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ; ‘ဂဏ္ဍော’တိ, ဘိက္ခဝေ, ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ; ‘သင်္ဂေါ’တိ, ဘိက္ခဝေ, ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ; ‘ပင်္ကော’တိ, ဘိက္ခဝေ, ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ.

23. “诸比丘，‘怖畏’是欲的同义词；‘苦’是欲的同义词；‘病’是欲的同义词；‘痈’是欲的同义词；‘执着’是欲的同义词；‘泥沼’是欲的同义词。”

‘‘ကသ္မာ စ, ဘိက္ခဝေ, ‘ဘယ’န္တိ ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ? ကာမရာဂရတ္တာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဆန္ဒရာဂဝိနိဗဒ္ဓေါ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာပိ ဘယာ န ပရိမုစ္စတိ, သမ္ပရာယိကာပိ ဘယာ န ပရိမုစ္စတိ, တသ္မာ ‘ဘယ’န္တိ ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ. ကသ္မာ စ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခန္တိ…ပေ… ရောဂေါတိ… ဂဏ္ဍောတိ… သင်္ဂေါတိ… ပင်္ကောတိ ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ? ကာမရာဂရတ္တာယံ, ဘိက္ခဝေ, ဆန္ဒရာဂဝိနိဗဒ္ဓေါ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာပိ ပင်္ကာ န ပရိမုစ္စတိ, သမ္ပရာယိကာပိ ပင်္ကာ န ပရိမုစ္စတိ, တသ္မာ ‘ပင်္ကော’တိ ကာမာနမေတံ အဓိဝစန’’န္တိ.

“诸比丘，为何‘怖畏’是欲的同义词？诸比丘，此有情为欲贪所染，为欲爱所缚，故不得解脱于现法之怖畏，亦不得解脱于后世之怖畏。是故，‘怖畏’是欲的同义词。诸比丘，为何‘苦’……（中略）……‘病’……‘痈’……‘执着’……‘泥沼’是欲的同义词？诸比丘，此有情为欲贪所染，为欲爱所缚，故不得解脱于现法之泥沼，亦不得解脱于后世之泥沼。是故，‘泥沼’是欲的同义词。”

‘‘ဘယံ ဒုက္ခံ ရောဂေါ ဂဏ္ဍော, သင်္ဂေါ ပင်္ကော စ ဥဘယံ;

ဧတေ ကာမာ ပဝုစ္စန္တိ, ယတ္ထ သတ္တော ပုထုဇ္ဇနော.

怖畏、苦、病、痈，执著与泥沼，此等皆被称为欲，凡夫于此沉溺。

‘‘ဥပါဒါနေ [Pg.275] ဘယံ ဒိသွာ, ဇာတိမရဏသမ္ဘဝေ;

အနုပါဒါ ဝိမုစ္စန္တိ, ဇာတိမရဏသင်္ခယေ.

见取为生死之源，于此见怖畏；由无所取而解脱，于生死灭尽处。

‘‘တေ ခေမပ္ပတ္တာ သုခိနော, ဒိဋ္ဌဓမ္မာဘိနိဗ္ဗုတာ;

သဗ္ဗဝေရဘယာတီတာ, သဗ္ဗဒုက္ခံ ဥပစ္စဂု’’န္တိ. တတိယံ;

彼等已达安稳，安乐，于现法中寂灭；超越一切怨与畏，度越一切苦。

၄. ဟိမဝန္တသုတ္တံ

4. 雪山经

၂၄. ‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဟိမဝန္တံ ပဗ္ဗတရာဇံ ပဒါလေယျ, ကော ပန ဝါဒေါ ဆဝါယ အဝိဇ္ဇာယ! ကတမေဟိ ဆဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သမာဓိဿ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, သမာဓိဿ ဌိတိကုသလော ဟောတိ, သမာဓိဿ ဝုဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ, သမာဓိဿ ကလ္လိတကုသလော ဟောတိ, သမာဓိဿ ဂေါစရကုသလော ဟောတိ, သမာဓိဿ အဘိနီဟာရကုသလော ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဟိမဝန္တံ ပဗ္ဗတရာဇံ ပဒါလေယျ, ကော ပန ဝါဒေါ ဆဝါယ အဝိဇ္ဇာယာ’’တိ! စတုတ္ထံ.

24. 比丘们，具足六法的比丘能劈开雪山(Himavanta)山王，何况那低劣的无明呢！是哪六法？比丘们，于此，比丘于三摩地(samādhi)是入定善巧、住定善巧、出定善巧、堪任善巧、行处善巧、引向善巧。比丘们，具足此六法的比丘，即能劈开雪山山王，何况那低劣的无明呢！

၅. အနုဿတိဋ္ဌာနသုတ္တံ

5. 随念处经

၂၅. ‘‘ဆယိမာနိ, ဘိက္ခဝေ, အနုဿတိဋ္ဌာနာနိ. ကတမာနိ ဆ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော တထာဂတံ အနုဿရတိ – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ…ပေ… သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’တိ. ယသ္မိံ, ဘိက္ခဝေ, သမယေ အရိယသာဝကော တထာဂတံ အနုဿရတိ, နေဝဿ တသ္မိံ သမယေ ရာဂပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န ဒေါသပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န မောဟပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ; ဥဇုဂတမေဝဿ တသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ ဟောတိ, နိက္ခန္တံ မုတ္တံ ဝုဋ္ဌိတံ ဂေဓမှာ. ‘ဂေဓော’တိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စန္နေတံ ကာမဂုဏာနံ အဓိဝစနံ. ဣဒမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အာရမ္မဏံ ကရိတွာ ဧဝမိဓေကစ္စေ သတ္တာ ဝိသုဇ္ဈန္တိ.

25. 比丘们，有此六种随念处。是哪六种？比丘们，于此，圣弟子随念如来——“如是，彼世尊……是天人师、佛陀、世尊。”比丘们，当圣弟子随念如来时，彼时其心不为贪所缠，不为嗔所缠，不为痴所缠；彼时其心正直，已从贪欲中出离、解脱、超脱。“贪欲”者，比丘们，实为五种欲乐之同义词。比丘们，以此为所缘，一些有情即得清净。

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော ဓမ္မံ အနုဿရတိ – ‘သွာက္ခာတော ဘဂဝတာ ဓမ္မော…ပေ… ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗော ဝိညူဟီ’တိ. ယသ္မိံ, ဘိက္ခဝေ, သမယေ အရိယသာဝကော ဓမ္မံ အနုဿရတိ, နေဝဿ တသ္မိံ သမယေ ရာဂပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န ဒေါသပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န မောဟပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ[Pg.276]; ဥဇုဂတမေဝဿ တသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ ဟောတိ, နိက္ခန္တံ မုတ္တံ ဝုဋ္ဌိတံ ဂေဓမှာ. ‘ဂေဓော’တိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စန္နေတံ ကာမဂုဏာနံ အဓိဝစနံ. ဣဒမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အာရမ္မဏံ ကရိတွာ ဧဝမိဓေကစ္စေ သတ္တာ ဝိသုဇ္ဈန္တိ.

再者，诸比丘，圣弟子随念于法——“法乃世尊所善说……为诸智者所亲证。”诸比丘，当圣弟子随念于法时，彼时其心不为贪所缠扰，不为嗔所缠扰，不为痴所缠扰；彼时其心正直，已从贪欲(gedha)中出离、解脱、超脱。诸比丘，“贪欲”实乃五种欲乐之同义词。诸比丘，于此，亦有某些有情，以此为所缘而如是清净。

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော သံဃံ အနုဿရတိ – ‘သုပ္ပဋိပန္နော ဘဂဝတော သာဝကသံဃော…ပေ… အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿာ’တိ. ယသ္မိံ, ဘိက္ခဝေ, သမယေ အရိယသာဝကော သံဃံ အနုဿရတိ, နေဝဿ တသ္မိံ သမယေ ရာဂပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န ဒေါသပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န မောဟပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ; ဥဇုဂတမေဝဿ တသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ ဟောတိ, နိက္ခန္တံ မုတ္တံ ဝုဋ္ဌိတံ ဂေဓမှာ. ‘ဂေဓော’တိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စန္နေတံ ကာမဂုဏာနံ အဓိဝစနံ. ဣဒမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အာရမ္မဏံ ကရိတွာ ဧဝမိဓေကစ္စေ သတ္တာ ဝိသုဇ္ဈန္တိ.

再者，诸比丘，圣弟子随念于僧——“世尊的弟子僧团是善行者……是世间无上福田。”诸比丘，当圣弟子随念于僧时，彼时其心不为贪所缠扰，不为嗔所缠扰，不为痴所缠扰；彼时其心正直，已从贪欲(gedha)中出离、解脱、超脱。诸比丘，“贪欲”实乃五种欲乐之同义词。诸比丘，于此，亦有某些有情，以此为所缘而如是清净。

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော အတ္တနော သီလာနိ အနုဿရတိ အခဏ္ဍာနိ…ပေ… သမာဓိသံဝတ္တနိကာနိ. ယသ္မိံ, ဘိက္ခဝေ, သမယေ အရိယသာဝကော သီလံ အနုဿရတိ, နေဝဿ တသ္မိံ သမယေ ရာဂပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န ဒေါသပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န မောဟပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ; ဥဇုဂတမေဝဿ တသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ ဟောတိ, နိက္ခန္တံ မုတ္တံ ဝုဋ္ဌိတံ ဂေဓမှာ. ‘ဂေဓော’တိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စန္နေတံ ကာမဂုဏာနံ အဓိဝစနံ. ဣဒမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အာရမ္မဏံ ကရိတွာ ဧဝမိဓေကစ္စေ သတ္တာ ဝိသုဇ္ဈန္တိ.

复次，诸比丘，圣弟子随念于己之戒：无缺……乃至……能引生定。诸比丘，当圣弟子随念戒时，其心不为贪所缠，不为瞋所缠，不为痴所缠；彼时其心正直，已从贪欲中出离、解脱、超脱。诸比丘，“贪欲”实乃五欲之同义词。诸比丘，亦有某些有情，以此为所缘而得以清净。

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော အတ္တနော စာဂံ အနုဿရတိ – ‘လာဘာ ဝတ မေ! သုလဒ္ဓံ ဝတ မေ…ပေ… ယာစယောဂေါ ဒါနသံဝိဘာဂရတော’တိ. ယသ္မိံ…ပေ… ဧဝမိဓေကစ္စေ သတ္တာ ဝိသုဇ္ဈန္တိ.

复次，诸比丘，圣弟子随念于己之舍：“我实有利哉！我实善得哉！……我堪受祈请，乐于布施分享。”……乃至……亦有某些有情，如此得以清净。

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော ဒေဝတာ အနုဿရတိ – ‘သန္တိ ဒေဝါ စာတုမဟာရာဇိကာ, သန္တိ ဒေဝါ တာဝတိံသာ, သန္တိ ဒေဝါ ယာမာ, သန္တိ ဒေဝါ တုသိတာ, သန္တိ ဒေဝါ နိမ္မာနရတိနော, သန္တိ ဒေဝါ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တိနော, သန္တိ ဒေဝါ ဗြဟ္မကာယိကာ, သန္တိ ဒေဝါ တတုတ္တရိ. ယထာရူပါယ သဒ္ဓါယ သမန္နာဂတာ တာ ဒေဝတာ ဣတော စုတာ တတ္ထ ဥပပန္နာ; မယှမ္ပိ တထာရူပါ သဒ္ဓါ သံဝိဇ္ဇတိ. ယထာရူပေန သီလေန… သုတေန… စာဂေန… ပညာယ သမန္နာဂတာ တာ ဒေဝတာ ဣတော စုတာ တတ္ထ ဥပပန္နာ; မယှမ္ပိ တထာရူပါ ပညာ သံဝိဇ္ဇတီ’’’ တိ.

复次，诸比丘，圣弟子随念诸天：“有四大王天、有三十三天、有夜摩天、有兜率天、有化乐天、有他化自在天、有梵众天，有高于彼等之天。彼诸天具足何等之信，从此命终，生于彼处；我亦具足如是之信。彼诸天具足何等之戒、闻、舍、慧，从此命终，生于彼处；我亦具足如是之慧。”

‘‘ယသ္မိံ[Pg.277], ဘိက္ခဝေ, သမယေ အရိယသာဝကော အတ္တနော စ တာသဉ္စ ဒေဝတာနံ သဒ္ဓဉ္စ သီလဉ္စ သုတဉ္စ စာဂဉ္စ ပညဉ္စ အနုဿရတိ နေဝဿ တသ္မိံ သမယေ ရာဂပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န ဒေါသပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န မောဟပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ; ဥဇုဂတမေဝဿ တသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ ဟောတိ, နိက္ခန္တံ မုတ္တံ ဝုဋ္ဌိတံ ဂေဓမှာ. ‘ဂေဓော’တိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စန္နေတံ ကာမဂုဏာနံ အဓိဝစနံ. ဣဒမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အာရမ္မဏံ ကရိတွာ ဧဝမိဓေကစ္စေ သတ္တာ ဝိသုဇ္ဈန္တိ. ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ အနုဿတိဋ္ဌာနာနီ’’တိ. ပဉ္စမံ.

“诸比丘，当圣弟子随念自己以及那些天神的信、戒、闻、舍、慧时，彼时其心不为贪所侵扰，不为嗔所侵扰，不为痴所侵扰；彼时其心正直，已从贪爱中出离、解脱、超脱。诸比丘，‘贪爱’实是五种欲乐的同义词。诸比丘，以此为所缘，一些有情即如此于此世间得以清净。诸比丘，此即是六随念处。”第五。

၆. မဟာကစ္စာနသုတ္တံ

6. 摩诃迦旃延经

၂၆. တတြ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အာဝုသော ဘိက္ခဝေ’’တိ. ‘‘အာဝုသော’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော မဟာကစ္စာနဿ ပစ္စဿောသုံ. အာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော ဧတဒဝေါစ – ‘‘အစ္ဆရိယံ, အာဝုသော; အဗ္ဘုတံ, အာဝုသော! ယာဝဉ္စိဒံ တေန ဘဂဝတာ ဇာနတာ ပဿတာ အရဟတာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန သမ္ဗာဓေ ဩကာသာဓိဂမော အနုဗုဒ္ဓေါ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ သောကပရိဒေဝါနံ သမတိက္ကမာယ ဒုက္ခဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာယ ဉာယဿ အဓိဂမာယ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ, ယဒိဒံ ဆ အနုဿတိဋ္ဌာနာနိ.

26. 那时，具寿摩诃迦旃延对比丘们说：“贤友们！”那些比丘对具寿摩诃迦旃延回答道：“贤友。”具寿摩诃迦旃延说道：“贤友们，真是稀有！贤友们，真是未曾有！那位知者、见者、阿罗汉、正等觉者的世尊，为令众生清净，超越愁悲，灭除苦忧，证得正道，亲证涅槃，已彻见此于狭隘中所获得的机缘，也就是这六随念处。”

‘‘ကတမာနိ ဆ? ဣဓာဝုသော, အရိယသာဝကော တထာဂတံ အနုဿရတိ – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ …ပေ… သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’တိ. ယသ္မိံ, အာဝုသော, သမယေ အရိယသာဝကော တထာဂတံ အနုဿရတိ နေဝဿ တသ္မိံ သမယေ ရာဂပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န ဒေါသပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န မောဟပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ; ဥဇုဂတမေဝဿ တသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ ဟောတိ, နိက္ခန္တံ မုတ္တံ ဝုဋ္ဌိတံ ဂေဓမှာ. ‘ဂေဓော’တိ ခေါ, အာဝုသော, ပဉ္စန္နေတံ ကာမဂုဏာနံ အဓိဝစနံ. သ ခေါ သော, အာဝုသော, အရိယသာဝကော သဗ္ဗသော အာကာသသမေန စေတသာ ဝိဟရတိ ဝိပုလေန မဟဂ္ဂတေန အပ္ပမာဏေန အဝေရေန အဗျာပဇ္ဇေန. ဣဒမ္ပိ ခေါ, အာဝုသော, အာရမ္မဏံ ကရိတွာ ဧဝမိဓေကစ္စေ သတ္တာ ဝိသုဒ္ဓိဓမ္မာ ဘဝန္တိ.

是哪六者？贤友，于此，圣弟子随念如来：“彼世尊亦即是……天人师、佛、世尊。”贤友，当圣弟子随念如来时，彼时，其心不为贪所侵扰，不为嗔所侵扰，不为痴所侵扰；彼时其心正直，已出离、已解脱、已超脱于贪欲。贤友，“贪欲”实乃五欲之同义词。贤友，彼圣弟子全然以如虚空之心安住，此心广大、宏伟、无量、无怨、无害。贤友，以此为所缘，于此，某些有情即得清净。

‘‘ပုန စပရံ, အာဝုသော, အရိယသာဝကော ဓမ္မံ အနုဿရတိ – ‘သွာက္ခာတော ဘဂဝတာ ဓမ္မော…ပေ… ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗော ဝိညူဟီ’တိ. ယသ္မိံ, အာဝုသော, သမယေ အရိယသာဝကော ဓမ္မံ အနုဿရတိ နေဝဿ တသ္မိံ သမယေ ရာဂပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န ဒေါသပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န မောဟပရိယုဋ္ဌိတံ [Pg.278] စိတ္တံ ဟောတိ; ဥဇုဂတမေဝဿ တသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ ဟောတိ, နိက္ခန္တံ မုတ္တံ ဝုဋ္ဌိတံ ဂေဓမှာ. ‘ဂေဓော’တိ ခေါ, အာဝုသော, ပဉ္စန္နေတံ ကာမဂုဏာနံ အဓိဝစနံ. သ ခေါ သော, အာဝုသော, အရိယသာဝကော သဗ္ဗသော အာကာသသမေန စေတသာ ဝိဟရတိ ဝိပုလေန မဟဂ္ဂတေန အပ္ပမာဏေန အဝေရေန အဗျာပဇ္ဇေန. ဣဒမ္ပိ ခေါ, အာဝုသော, အာရမ္မဏံ ကရိတွာ ဧဝမိဓေကစ္စေ သတ္တာ ဝိသုဒ္ဓိဓမ္မာ ဘဝန္တိ.

再者，贤友，圣弟子随念法：“法乃世尊所善说……为智者所当亲证。”贤友，当圣弟子随念法时，彼时，其心不为贪所侵扰，不为嗔所侵扰，不为痴所侵扰；彼时其心正直，已出离、已解脱、已超脱于贪欲。贤友，“贪欲”实乃五欲之同义词。贤友，彼圣弟子全然以如虚空之心安住，此心广大、宏伟、无量、无怨、无害。贤友，以此为所缘，于此，某些有情即得清净。

‘‘ပုန စပရံ, အာဝုသော, အရိယသာဝကော သံဃံ အနုဿရတိ – ‘သုပ္ပဋိပန္နော ဘဂဝတော သာဝကသံဃော…ပေ… အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿာ’တိ. ယသ္မိံ, အာဝုသော, သမယေ အရိယသာဝကော သံဃံ အနုဿရတိ နေဝဿ တသ္မိံ သမယေ ရာဂပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န ဒေါသပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န မောဟပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ; ဥဇုဂတမေဝဿ တသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ ဟောတိ, နိက္ခန္တံ မုတ္တံ ဝုဋ္ဌိတံ ဂေဓမှာ. ‘ဂေဓော’တိ ခေါ, အာဝုသော, ပဉ္စန္နေတံ ကာမဂုဏာနံ အဓိဝစနံ. သ ခေါ သော, အာဝုသော, အရိယသာဝကော သဗ္ဗသော အာကာသသမေန စေတသာ ဝိဟရတိ ဝိပုလေန မဟဂ္ဂတေန အပ္ပမာဏေန အဝေရေန အဗျာပဇ္ဇေန. ဣဒမ္ပိ ခေါ, အာဝုသော, အာရမ္မဏံ ကရိတွာ ဧဝမိဓေကစ္စေ သတ္တာ ဝိသုဒ္ဓိဓမ္မာ ဘဝန္တိ.

再者，贤友，圣弟子随念僧伽——“世尊的弟子僧伽是善行道者……乃至……是世间的无上福田。”贤友，当圣弟子随念僧伽时，那时他的心不为贪欲所困扰，不为瞋恚所困扰，不为愚痴所困扰；那时他的心是正直的，已出离、已解脱、已超脱于贪求。贤友，“贪求”(gedha)实是五种欲的同义词。贤友，那位圣弟子以一切方式，安住于如虚空、广大、宏大、无量、无怨、无恼之心。贤友，以此为所缘，此世间的一些有情即如此而得以清净。

‘‘ပုန စပရံ, အာဝုသော, အရိယသာဝကော အတ္တနော သီလာနိ အနုဿရတိ အခဏ္ဍာနိ…ပေ… သမာဓိသံဝတ္တနိကာနိ. ယသ္မိံ, အာဝုသော, သမယေ အရိယသာဝကော အတ္တနော သီလံ အနုဿရတိ နေဝဿ တသ္မိံ သမယေ ရာဂပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န ဒေါသပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န မောဟပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ; ဥဇုဂတမေဝဿ တသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ ဟောတိ, နိက္ခန္တံ မုတ္တံ ဝုဋ္ဌိတံ ဂေဓမှာ. ‘ဂေဓော’တိ ခေါ, အာဝုသော, ပဉ္စန္နေတံ ကာမဂုဏာနံ အဓိဝစနံ. သ ခေါ သော, အာဝုသော, အရိယသာဝကော သဗ္ဗသော အာကာသသမေန စေတသာ ဝိဟရတိ ဝိပုလေန မဟဂ္ဂတေန အပ္ပမာဏေန အဝေရေန အဗျာပဇ္ဇေန. ဣဒမ္ပိ ခေါ, အာဝုသော, အာရမ္မဏံ ကရိတွာ ဧဝမိဓေကစ္စေ သတ္တာ ဝိသုဒ္ဓိဓမ္မာ ဘဝန္တိ.

再者，贤友，圣弟子随念自身之戒：不毁……乃至……能引生禅定。贤友，当圣弟子随念其戒时，那时他的心不为贪欲所困扰，不为瞋恚所困扰，不为愚痴所困扰；那时他的心是正直的，已出离、已解脱、已超脱于贪求。贤友，“贪求”(gedha)实是五种欲的同义词。贤友，那位圣弟子以一切方式，安住于如虚空、广大、宏大、无量、无怨、无恼之心。贤友，以此为所缘，此世间的一些有情即如此而得以清净。

‘‘ပုန စပရံ, အာဝုသော, အရိယသာဝကော အတ္တနော စာဂံ အနုဿရတိ – ‘လာဘာ ဝတ မေ, သုလဒ္ဓံ ဝတ မေ…ပေ… ယာစယောဂေါ ဒါနသံဝိဘာဂရတော’တိ. ယသ္မိံ, အာဝုသော, သမယေ အရိယသာဝကော အတ္တနော စာဂံ အနုဿရတိ နေဝဿ တသ္မိံ သမယေ ရာဂပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န [Pg.279] ဒေါသပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န မောဟပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ; ဥဇုဂတမေဝဿ တသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ ဟောတိ, နိက္ခန္တံ မုတ္တံ ဝုဋ္ဌိတံ ဂေဓမှာ. ‘ဂေဓော’တိ ခေါ, အာဝုသော, ပဉ္စန္နေတံ ကာမဂုဏာနံ အဓိဝစနံ. သ ခေါ သော, အာဝုသော, အရိယသာဝကော သဗ္ဗသော အာကာသသမေန စေတသာ ဝိဟရတိ ဝိပုလေန မဟဂ္ဂတေန အပ္ပမာဏေန အဝေရေန အဗျာပဇ္ဇေန. ဣဒမ္ပိ ခေါ, အာဝုသော, အာရမ္မဏံ ကရိတွာ ဧဝမိဓေကစ္စေ သတ္တာ ဝိသုဒ္ဓိဓမ္မာ ဘဝန္တိ.

再者，贤友，圣弟子随念自己的施舍：“我实为善得，我实为善获……乃至……堪于应求，乐于施与、分配。”贤友，当圣弟子随念施舍时，其心不为贪所缠，不为瞋所缠，不为痴所缠；那时，其心正直，已出离、解脱、超越于贪求。贤友，“贪求”(gedho)实是五欲(kāmaguṇa)的名称。贤友，那位圣弟子以广大、崇高、无量、无怨、无恼、全然如虚空之心而住。贤友，亦以此为所缘，此世间的一些有情就这样得以清净。

‘‘ပုန စပရံ, အာဝုသော, အရိယသာဝကော ဒေဝတာ အနုဿရတိ – ‘သန္တိ ဒေဝါ စာတုမဟာရာဇိကာ, သန္တိ ဒေဝါ…ပေ… တတုတ္တရိ. ယထာရူပါယ သဒ္ဓါယ သမန္နာဂတာ တာ ဒေဝတာ ဣတော စုတာ တတ္ထ ဥပပန္နာ; မယှမ္ပိ တထာရူပါ သဒ္ဓါ သံဝိဇ္ဇတိ. ယထာရူပေန သီလေန…ပေ… သုတေန… စာဂေန… ပညာယ သမန္နာဂတာ တာ ဒေဝတာ ဣတော စုတာ တတ္ထ ဥပပန္နာ; မယှမ္ပိ တထာရူပါ ပညာ သံဝိဇ္ဇတီ’တိ. ယသ္မိံ, အာဝုသော, သမယေ အရိယသာဝကော အတ္တနော စ တာသဉ္စ ဒေဝတာနံ သဒ္ဓဉ္စ သီလဉ္စ သုတဉ္စ စာဂဉ္စ ပညဉ္စ အနုဿရတိ နေဝဿ တသ္မိံ သမယေ ရာဂပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န ဒေါသပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ, န မောဟပရိယုဋ္ဌိတံ စိတ္တံ ဟောတိ; ဥဇုဂတမေဝဿ တသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ ဟောတိ, နိက္ခန္တံ မုတ္တံ ဝုဋ္ဌိတံ ဂေဓမှာ. ‘ဂေဓော’တိ ခေါ, အာဝုသော, ပဉ္စန္နေတံ ကာမဂုဏာနံ အဓိဝစနံ. သ ခေါ သော, အာဝုသော, အရိယသာဝကော သဗ္ဗသော အာကာသသမေန စေတသာ ဝိဟရတိ ဝိပုလေန မဟဂ္ဂတေန အပ္ပမာဏေန အဝေရေန အဗျာပဇ္ဇေန. ဣဒမ္ပိ ခေါ, အာဝုသော, အာရမ္မဏံ ကရိတွာ ဧဝမိဓေကစ္စေ သတ္တာ ဝိသုဒ္ဓိဓမ္မာ ဘဝန္တိ.

再者，贤友，圣弟子随念诸天：“有四大王天（Cātumahārājikā）的诸天，有……乃至……更上方的诸天。彼诸天具足何等信，从此命终，生于彼处；我亦具有如是信。彼诸天具足何等戒……闻……施……慧，从此命终，生于彼处；我亦具有如是慧。”贤友，当圣弟子随念自己与彼诸天之信、戒、闻、施、慧时，其心于尔时不为贪所缠，不为瞋所缠，不为痴所缠；其心于尔时正直，已出离、已解脱、已超脱于贪求。贤友，“贪求”实为五欲（kāmaguṇa）之同义词。贤友，彼圣弟子以如虚空、广大、崇高、无量、无怨、无恼之心而住。贤友，以此为所缘，于此，某些有情亦如是而有清净之法。

‘‘အစ္ဆရိယံ, အာဝုသော; အဗ္ဘုတံ, အာဝုသော! ယာဝဉ္စိဒံ တေန ဘဂဝတာ ဇာနတာ ပဿတာ အရဟတာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန သမ္ဗာဓေ ဩကာသာဓိဂမော အနုဗုဒ္ဓေါ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ သောကပရိဒေဝါနံ သမတိက္ကမာယ ဒုက္ခဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာယ ဉာယဿ အဓိဂမာယ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ, ယဒိဒံ ဆ အနုဿတိဋ္ဌာနာနီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

“贤友，稀有！贤友，未曾有！彼知者、见者、阿罗汉、正等觉者世尊，为令众生清净，为超越愁悲，为灭尽苦忧，为得达正道，为证悟涅槃，已于此狭隘中，彻见了这作为机缘的六种随念处。”第六。

၇. ပဌမသမယသုတ္တံ

7. 第一时机经

၂၇. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ [Pg.280] သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကတိ နု ခေါ, ဘန္တေ, သမယာ မနောဘာဝနီယဿ ဘိက္ခုနော ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတု’’န္တိ? ‘‘ဆယိမေ, ဘိက္ခု, သမယာ မနောဘာဝနီယဿ ဘိက္ခုနော ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ’’.

27. 那时，一位比丘来到世尊之处，顶礼世尊后，坐于一旁。坐于一旁后，那位比丘对世尊说：“世尊，有多少时机，应去拜见善修心的比丘？”“比丘，有这六个时机，应去拜见善修心的比丘。”

‘‘ကတမေ ဆ? ဣဓ, ဘိက္ခု, ယသ္မိံ သမယေ ဘိက္ခု ကာမရာဂပရိယုဋ္ဌိတေန စေတသာ ဝိဟရတိ ကာမရာဂပရေတေန, ဥပ္ပန္နဿ စ ကာမရာဂဿ နိဿရဏံ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ တသ္မိံ သမယေ မနောဘာဝနီယော ဘိက္ခု ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘အဟံ ခေါ, အာဝုသော, ကာမရာဂပရိယုဋ္ဌိတေန စေတသာ ဝိဟရာမိ ကာမရာဂပရေတေန, ဥပ္ပန္နဿ စ ကာမရာဂဿ နိဿရဏံ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာမိ. သာဓု ဝတ မေ, အာယသ္မာ, ကာမရာဂဿ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေတူ’တိ. တဿ မနောဘာဝနီယော ဘိက္ခု ကာမရာဂဿ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ. အယံ, ဘိက္ခု, ပဌမော သမယော မနောဘာဝနီယဿ ဘိက္ခုနော ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ.

“是哪六个呢？比丘，于此，在某个时候，若有比丘的心为欲贪所困扰、所占据，且不如实了知已生起之欲贪的出离，在那个时候，他应去拜见善修心的比丘，对他如此说：“贤友，我的心为欲贪所困扰、所占据，不如实了知已生起之欲贪的出离。善哉！愿具寿为我开示断除欲贪之法。”于是，那位善修心的比丘便为他开示断除欲贪之法。比丘，这是第一个应去拜见善修心的比丘的时机。

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခု, ယသ္မိံ သမယေ ဘိက္ခု ဗျာပါဒပရိယုဋ္ဌိတေန စေတသာ ဝိဟရတိ ဗျာပါဒပရေတေန, ဥပ္ပန္နဿ စ ဗျာပါဒဿ နိဿရဏံ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ တသ္မိံ သမယေ မနောဘာဝနီယော ဘိက္ခု ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘အဟံ ခေါ, အာဝုသော, ဗျာပါဒပရိယုဋ္ဌိတေန စေတသာ ဝိဟရာမိ ဗျာပါဒပရေတေန, ဥပ္ပန္နဿ စ ဗျာပါဒဿ နိဿရဏံ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာမိ. သာဓု ဝတ မေ, အာယသ္မာ, ဗျာပါဒဿ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေတူ’တိ. တဿ မနောဘာဝနီယော ဘိက္ခု ဗျာပါဒဿ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ. အယံ, ဘိက္ခု, ဒုတိယော သမယော မနောဘာဝနီယဿ ဘိက္ခုနော ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ.

“再者，比丘，在某个时候，若有比丘的心为嗔恚所困扰、所占据，且不如实了知已生起之嗔恚的出离，在那个时候，他应去拜见善修心的比丘，对他如此说：“贤友，我的心为嗔恚所困扰、所占据，不如实了知已生起之嗔恚的出离。善哉！愿具寿为我开示断除嗔恚之法。”于是，那位善修心的比丘便为他开示断除嗔恚之法。比丘，这是第二个应去拜见善修心的比丘的时机。

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခု, ယသ္မိံ သမယေ ဘိက္ခု ထိနမိဒ္ဓပရိယုဋ္ဌိတေန စေတသာ ဝိဟရတိ ထိနမိဒ္ဓပရေတေန, ဥပ္ပန္နဿ စ ထိနမိဒ္ဓဿ နိဿရဏံ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ တသ္မိံ သမယေ မနောဘာဝနီယော ဘိက္ခု ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘အဟံ ခေါ, အာဝုသော, ထိနမိဒ္ဓပရိယုဋ္ဌိတေန စေတသာ ဝိဟရာမိ ထိနမိဒ္ဓပရေတေန, ဥပ္ပန္နဿ စ ထိနမိဒ္ဓဿ နိဿရဏံ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာမိ. သာဓု ဝတ မေ, အာယသ္မာ, ထိနမိဒ္ဓဿ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေတူ’တိ. တဿ မနောဘာဝနီယော ဘိက္ခု ထိနမိဒ္ဓဿ ပဟာနာယ ဓမ္မံ [Pg.281] ဒေသေတိ. အယံ, ဘိက္ခု, တတိယော သမယော မနောဘာဝနီယဿ ဘိက္ခုနော ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ.

再者，比丘，当比丘的心为昏沉睡眠(thinamiddha)所缠绕、所占据，且不如实了知已生起的昏沉睡眠的出离时，那时，他应去亲近一位修心比丘，对他如此说：“贤友，我的心为昏沉睡眠所缠绕、所占据，我不如实了知已生起的昏沉睡眠的出离。善哉！愿具寿为我开示断除昏沉睡眠之法。”那位修心比丘便为他开示断除昏沉睡眠之法。比丘，这是为见修心比丘而应前往的第三个时机。

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခု, ယသ္မိံ သမယေ ဘိက္ခု ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စပရိယုဋ္ဌိတေန စေတသာ ဝိဟရတိ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စပရေတေန, ဥပ္ပန္နဿ စ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စဿ နိဿရဏံ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ တသ္မိံ သမယေ မနောဘာဝနီယော ဘိက္ခု ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘အဟံ ခေါ, အာဝုသော, ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စပရိယုဋ္ဌိတေန စေတသာ ဝိဟရာမိ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စပရေတေန, ဥပ္ပန္နဿ စ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စဿ နိဿရဏံ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာမိ. သာဓု ဝတ မေ, အာယသ္မာ, ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စဿ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေတူ’တိ. တဿ မနောဘာဝနီယော ဘိက္ခု ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စဿ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ. အယံ, ဘိက္ခု, စတုတ္ထော သမယော မနောဘာဝနီယဿ ဘိက္ခုနော ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ.

再者，比丘，当比丘的心为掉举与悔恼(uddhaccakukkucca)所缠绕、所占据，且不如实了知已生起的掉举与悔恼的出离时，那时，他应去亲近一位修心比丘，对他如此说：“贤友，我的心为掉举与悔恼所缠绕、所占据，我不如实了知已生起的掉举与悔恼的出离。善哉！愿具寿为我开示断除掉举与悔恼之法。”那位修心比丘便为他开示断除掉举与悔恼之法。比丘，这是为见修心比丘而应前往的第四个时机。

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခု, ယသ္မိံ သမယေ ဘိက္ခု ဝိစိကိစ္ဆာပရိယုဋ္ဌိတေန စေတသာ ဝိဟရတိ ဝိစိကိစ္ဆာပရေတေန, ဥပ္ပန္နာယ စ ဝိစိကိစ္ဆာယ နိဿရဏံ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ တသ္မိံ သမယေ မနောဘာဝနီယော ဘိက္ခု ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘အဟံ, အာဝုသော, ဝိစိကိစ္ဆာပရိယုဋ္ဌိတေန စေတသာ ဝိဟရာမိ ဝိစိကိစ္ဆာပရေတေန, ဥပ္ပန္နာယ စ ဝိစိကိစ္ဆာယ နိဿရဏံ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာမိ. သာဓု ဝတ မေ, အာယသ္မာ, ဝိစိကိစ္ဆာယ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေတူ’တိ. တဿ မနောဘာဝနီယော ဘိက္ခု ဝိစိကိစ္ဆာယ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ. အယံ, ဘိက္ခု, ပဉ္စမော သမယော မနောဘာဝနီယဿ ဘိက္ခုနော ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ.

再者，比丘，于某时，比丘住于心为疑所侵扰、为疑所纠缠，且不如实了知已生起之疑的出离。彼时，应前往亲近一位修心比丘，当如是说：“贤友，我住于心为疑所侵扰、为疑所纠缠，且不如实了知已生起之疑的出离。善哉，愿具寿为我开示为断除疑之法。”于是，那位修心比丘便为他开示为断除疑之法。比丘，此是为见修心比丘而前往亲近的第五个时机。

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခု, ယသ္မိံ သမယေ ဘိက္ခု ယံ နိမိတ္တံ အာဂမ္မ ယံ နိမိတ္တံ မနသိကရောတော အနန္တရာ အာသဝါနံ ခယော ဟောတိ တံ နိမိတ္တံ နပ္ပဇာနာတိ တသ္မိံ သမယေ မနောဘာဝနီယော ဘိက္ခု ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘အဟံ ခေါ, အာဝုသော, ယံ နိမိတ္တံ အာဂမ္မ ယံ နိမိတ္တံ မနသိကရောတော အနန္တရာ အာသဝါနံ ခယော ဟောတိ, တံ နိမိတ္တံ နပ္ပဇာနာမိ. သာဓု ဝတ မေ, အာယသ္မာ, အာသဝါနံ ခယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတူ’တိ. တဿ မနောဘာဝနီယော ဘိက္ခု အာသဝါနံ ခယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ. အယံ, ဘိက္ခု, ဆဋ္ဌော သမယော မနောဘာဝနီယဿ ဘိက္ခုနော ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခု, ဆ သမယာ မနောဘာဝနီယဿ ဘိက္ခုနော ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတု’’န္တိ. သတ္တမံ.

再者，比丘，于某时，比丘不了知：依止何相、作意何相，可无间地灭尽诸漏。彼时，应前往亲近一位修心比丘，当如是说：“贤友，我实不了知：依止何相、作意何相，可无间地灭尽诸漏。善哉，愿具寿为我开示为灭尽诸漏之法。”于是，那位修心比丘便为他开示为灭尽诸漏之法。比丘，此是为见修心比丘而前往亲近的第六个时机。比丘，此等即是为见修心比丘而前往亲近的六个时机。’第七经竟。

၈. ဒုတိယသမယသုတ္တံ

8. 第二时机经

၂၈. ဧကံ [Pg.282] သမယံ သမ္ဗဟုလာ ထေရာ ဘိက္ခူ ဗာရာဏသိယံ ဝိဟရန္တိ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ. အထ ခေါ တေသံ ထေရာနံ ဘိက္ခူနံ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တာနံ မဏ္ဍလမာဠေ သန္နိသိန္နာနံ သန္နိပတိတာနံ အယမန္တရာကထာ ဥဒပါဒိ – ‘‘ကော နု ခေါ, အာဝုသော, သမယော မနောဘာဝနီယဿ ဘိက္ခုနော ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတု’’န္တိ?

28. 一时，众多长老比丘住在波罗奈（Bārāṇasī）的仙人堕处（Isipatana）鹿野苑（Migadāya）。当时，那些长老比丘饭后从托钵归来，于圆厅聚集而坐时，在他们当中生起了这样的谈话：“贤友，何时是去拜见修心（manobhāvanīya）的比丘的适当时机呢？”

ဧဝံ ဝုတ္တေ အညတရော ဘိက္ခု ထေရေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ယသ္မိံ, အာဝုသော, သမယေ မနောဘာဝနီယော ဘိက္ခု ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော ပါဒေ ပက္ခာလေတွာ နိသိန္နော ဟောတိ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ ဥဇုံ ကာယံ ပဏိဓာယ ပရိမုခံ သတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာ, သော သမယော မနောဘာဝနီယဿ ဘိက္ခုနော ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတု’’န္တိ.

此言说已，某位比丘对长老比丘们如是说：“贤友，当一位修心比丘饭后从托钵归来，洗足已，结跏趺坐，端正身体，将念安住于面前时，那便是去拜见这位修心比丘的适当时机。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ အညတရော ဘိက္ခု တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘န ခေါ, အာဝုသော, သော သမယော မနောဘာဝနီယဿ ဘိက္ခုနော ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ. ယသ္မိံ, အာဝုသော, သမယေ မနောဘာဝနီယော ဘိက္ခု ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော ပါဒေ ပက္ခာလေတွာ နိသိန္နော ဟောတိ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ ဥဇုံ ကာယံ ပဏိဓာယ ပရိမုခံ သတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာ, စာရိတ္တကိလမထောပိဿ တသ္မိံ သမယေ အပ္ပဋိပ္ပဿဒ္ဓေါ ဟောတိ, ဘတ္တကိလမထောပိဿ တသ္မိံ သမယေ အပ္ပဋိပ္ပဿဒ္ဓေါ ဟောတိ. တသ္မာ သော အသမယော မနောဘာဝနီယဿ ဘိက္ခုနော ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ. ယသ္မိံ, အာဝုသော, သမယေ မနောဘာဝနီယော ဘိက္ခု သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ဝိဟာရပစ္ဆာယာယံ နိသိန္နော ဟောတိ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ ဥဇုံ ကာယံ ပဏိဓာယ ပရိမုခံ သတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာ, သော သမယော မနောဘာဝနီယဿ ဘိက္ခုနော ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတု’’န္တိ.

此言说已，另一位比丘对那位比丘如是说：“贤友，那并非是去拜见修心比丘的适当时机。贤友，当一位修心比丘饭后从托钵归来，洗足已，结跏趺坐，端正身体，将念安住于面前时，于彼时，其行路之疲劳尚未平息。是故，那并非是去拜见修心比丘的适当时机。贤友，当一位修心比丘于傍晚时分从独住处起来，在精舍的后荫下结跏趺坐，端正身体，将念安住于面前时，那才是去拜见修心比丘的适当时机。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ အညတရော ဘိက္ခု တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘န ခေါ, အာဝုသော, သော သမယော မနောဘာဝနီယဿ ဘိက္ခုနော ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ. ယသ္မိံ, အာဝုသော, သမယေ မနောဘာဝနီယော ဘိက္ခု သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ဝိဟာရပစ္ဆာယာယံ နိသိန္နော ဟောတိ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ ဥဇုံ ကာယံ ပဏိဓာယ ပရိမုခံ သတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာ, ယဒေဝဿ ဒိဝါ သမာဓိနိမိတ္တံ မနသိကတံ ဟောတိ တဒေဝဿ တသ္မိံ သမယေ သမုဒါစရတိ. တသ္မာ သော အသမယော မနောဘာဝနီယဿ ဘိက္ခုနော ဒဿနာယ [Pg.283] ဥပသင်္ကမိတုံ. ယသ္မိံ, အာဝုသော, သမယေ မနောဘာဝနီယော ဘိက္ခု ရတ္တိယာ ပစ္စူသသမယံ ပစ္စုဋ္ဌာယ နိသိန္နော ဟောတိ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ ဥဇုံ ကာယံ ပဏိဓာယ ပရိမုခံ သတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာ, သော သမယော မနောဘာဝနီယဿ ဘိက္ခုနော ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတု’’န္တိ.

如是说已，一位比丘对那位比丘说：“贤友，那不是拜见修心比丘的合适时机。贤友，在某个时候，修心比丘于傍晚从独住处出来，在精舍的阴影下结跏趺坐，正直其身，置念于面前，他白天所作意的定相，于尔时在其心中显现。是故，那不是拜见修心比丘的合适时机。贤友，在某个时候，修心比丘于后夜黎明时分起来，结跏趺坐，正直其身，置念于面前，那才是拜见修心比丘的合适时机。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ အညတရော ဘိက္ခု တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘န ခေါ, အာဝုသော, သော သမယော မနောဘာဝနီယဿ ဘိက္ခုနော ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ. ယသ္မိံ, အာဝုသော, သမယေ မနောဘာဝနီယော ဘိက္ခု ရတ္တိယာ ပစ္စူသသမယံ ပစ္စုဋ္ဌာယ နိသိန္နော ဟောတိ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ ဥဇုံ ကာယံ ပဏိဓာယ ပရိမုခံ သတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာ, ဩဇဋ္ဌာယိဿ တသ္မိံ သမယေ ကာယော ဟောတိ ဖာသုဿ ဟောတိ ဗုဒ္ဓါနံ သာသနံ မနသိ ကာတုံ. တသ္မာ သော အသမယော မနောဘာဝနီယဿ ဘိက္ခုနော ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတု’’န္တိ.

如是说已，一位比丘对那位比丘说：“贤友，那不是拜见修心比丘的合适时机。贤友，在某个时候，修心比丘于后夜黎明时分起来，结跏趺坐，正直其身，置念于面前，于尔时其身精力充沛，易于作意诸佛之教诫。是故，那不是拜见修心比丘的合适时机。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ အာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော ထေရေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သမ္မုခါ မေတံ, အာဝုသော, ဘဂဝတော သုတံ သမ္မုခါ ပဋိဂ္ဂဟိတံ – ‘ဆယိမေ, ဘိက္ခု, သမယာ မနောဘာဝနီယဿ ဘိက္ခုနော ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ’’’.

如是说已，具寿摩诃迦旃延对长老比丘们说：“贤友们，我曾亲从世尊听闻，亲受领教：‘比丘，有此六种时机，适合拜见修心比丘。’”

‘‘ကတမေ ဆ? ဣဓ, ဘိက္ခု, ယသ္မိံ သမယေ ဘိက္ခု ကာမရာဂပရိယုဋ္ဌိတေန စေတသာ ဝိဟရတိ ကာမရာဂပရေတေန, ဥပ္ပန္နဿ စ ကာမရာဂဿ နိဿရဏံ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ, တသ္မိံ သမယေ မနောဘာဝနီယော ဘိက္ခု ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘အဟံ ခေါ, အာဝုသော, ကာမရာဂပရိယုဋ္ဌိတေန စေတသာ ဝိဟရာမိ ကာမရာဂပရေတေန, ဥပ္ပန္နဿ စ ကာမရာဂဿ နိဿရဏံ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာမိ. သာဓု ဝတ မေ အာယသ္မာ ကာမရာဂဿ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေတူ’တိ. တဿ မနောဘာဝနီယော ဘိက္ခု ကာမရာဂဿ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ. အယံ, ဘိက္ခု, ပဌမော သမယော မနောဘာဝနီယဿ ဘိက္ခုနော ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ.

是哪六种？比丘，于此，当比丘为欲贪所困扰、为欲贪所追逐之心而住，且不如实了知已生起欲贪的出离时，彼时，应当前往拜见善修心的比丘，并对他如此说：“贤友，我实为欲贪所困扰、为欲贪所追逐之心而住，且不如实了知已生起欲贪的出离。善哉！愿具寿为我说法，以断除欲贪。”于是，彼善修心的比丘便为他宣说断除欲贪之法。比丘，此为第一时机，应当前往拜见善修心的比丘。

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခု, ယသ္မိံ သမယေ ဘိက္ခု ဗျာပါဒပရိယုဋ္ဌိတေန စေတသာ ဝိဟရတိ…ပေ… ထိနမိဒ္ဓပရိယုဋ္ဌိတေန စေတသာ ဝိဟရတိ… ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စပရိယုဋ္ဌိတေန စေတသာ ဝိဟရတိ… ဝိစိကိစ္ဆာပရိယုဋ္ဌိတေန စေတသာ ဝိဟရတိ… ယံ နိမိတ္တံ အာဂမ္မ [Pg.284] ယံ နိမိတ္တံ မနသိကရောတော အနန္တရာ အာသဝါနံ ခယော ဟောတိ, တံ နိမိတ္တံ န ဇာနာတိ န ပဿတိ, တသ္မိံ သမယေ မနောဘာဝနီယော ဘိက္ခု ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘အဟံ ခေါ, အာဝုသော, ယံ နိမိတ္တံ အာဂမ္မ ယံ နိမိတ္တံ မနသိကရောတော အနန္တရာ အာသဝါနံ ခယော ဟောတိ တံ နိမိတ္တံ န ဇာနာမိ န ပဿာမိ. သာဓု ဝတ မေ အာယသ္မာ အာသဝါနံ ခယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတူ’တိ. တဿ မနောဘာဝနီယော ဘိက္ခု အာသဝါနံ ခယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ. အယံ, ဘိက္ခု, ဆဋ္ဌော သမယော မနောဘာဝနီယဿ ဘိက္ခုနော ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ.

再者，比丘，当比丘为嗔恚所困扰之心而住……为昏沉睡眠所困扰之心而住……为掉举追悔所困扰之心而住……为疑所困扰之心而住……不知不见依何相、作意何相，能无间灭尽诸漏时，彼时，应当前往拜见善修心的比丘，并对他如此说：“贤友，我实不知不见依何相、作意何相，能无间灭尽诸漏。善哉！愿具寿为我说法，以灭尽诸漏。”于是，彼善修心的比丘便为他宣说灭尽诸漏之法。比丘，此为第六时机，应当前往拜见善修心的比丘。

‘‘သမ္မုခါ မေတံ, အာဝုသော, ဘဂဝတော သုတံ သမ္မုခါ ပဋိဂ္ဂဟိတံ – ‘ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခု, ဆ သမယာ မနောဘာဝနီယဿ ဘိက္ခုနော ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတု’’’န္တိ. အဋ္ဌမံ.

“贤友，我曾亲从世尊听闻，亲受此教：‘比丘，此等是前往拜见善修心的比丘的六种时机。’”第八。

၉. ဥဒါယီသုတ္တံ

9. 优陀夷经

၂၉. အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ ဥဒါယိံ အာမန္တေသိ – ‘‘ကတိ နု ခေါ, ဥဒါယိ, အနုဿတိဋ္ဌာနာနီ’’တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေ အာယသ္မာ ဥဒါယီ တုဏှီ အဟောသိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ ဥဒါယိံ အာမန္တေသိ – ‘‘ကတိ နု ခေါ, ဥဒါယိ, အနုဿတိဋ္ဌာနာနီ’’တိ? ဒုတိယမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ ဥဒါယီ တုဏှီ အဟောသိ. တတိယမ္ပိ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ ဥဒါယိံ အာမန္တေသိ – ‘‘ကတိ နု ခေါ, ဥဒါယိ, အနုဿတိဋ္ဌာနာနီ’’တိ? တတိယမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ ဥဒါယီ တုဏှီ အဟောသိ.

29. 尔时，世尊对具寿优陀夷说：“优陀夷，有多少随念处(anussatiṭṭhāna)？”如是说后，具寿优陀夷默然。世尊第二次亦对具寿优陀夷说：“优陀夷，有多少随念处？”具寿优陀夷第二次亦默然。世尊第三次亦对具寿优陀夷说：“优陀夷，有多少随念处？”具寿优陀夷第三次亦默然。

အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော အာယသ္မန္တံ ဥဒါယိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သတ္ထာ တံ, အာဝုသော ဥဒါယိ, အာမန္တေသီ’’တိ. ‘‘သုဏောမဟံ, အာဝုသော အာနန္ဒ, ဘဂဝတော. ဣဓ, ဘန္တေ, ဘိက္ခု အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ – သေယျထိဒံ ဧကမ္ပိ ဇာတိံ ဒွေပိ ဇာတိယော…ပေ…. ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ. ဣဒံ, ဘန္တေ, အနုဿတိဋ္ဌာန’’န္တိ.

尔时，具寿阿难对具寿优陀夷说：“贤友优陀夷，导师在呼唤你。”“贤友阿难，我听到了世尊的话。尊者，于此，有比丘忆念种种宿住(pubbenivāsa)，即一生、二生……如是，他忆念起种种具行相(sākāraṃ)、具细节(sauddesaṃ)的宿住。尊者，此即是随念处。”

အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အာမန္တေသိ – ‘‘အညာသိံ ခေါ အဟံ, အာနန္ဒ – ‘နေဝါယံ ဥဒါယီ မောဃပုရိသော အဓိစိတ္တံ အနုယုတ္တော ဝိဟရတီ’တိ. ကတိ နု ခေါ, အာနန္ဒ, အနုဿတိဋ္ဌာနာနီ’’တိ?

尔时，世尊对具寿阿难说：“阿难，我早已了知，这优陀夷是个空虚之人(moghapurisa)，不安住于修习增上心(adhicitta)。阿难，有多少随念处？”

‘‘ပဉ္စ, ဘန္တေ, အနုဿတိဋ္ဌာနာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? ဣဓ, ဘန္တေ, ဘိက္ခု ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ…ပေ… တတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣဒံ, ဘန္တေ, အနုဿတိဋ္ဌာနံ ဧဝံ ဘာဝိတံ ဧဝံ ဗဟုလီကတံ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာယ သံဝတ္တတိ.

“尊者，有五种随念处。是哪五种呢？尊者，于此，有比丘远离诸欲……成就并安住于第三禅。尊者，此随念处如是修习、如是多修习，则导向现法乐住(diṭṭhadhammasukhavihāra)。

‘‘ပုန စပရံ, ဘန္တေ, ဘိက္ခု အာလောကသညံ မနသိ ကရောတိ, ဒိဝါ သညံ အဓိဋ္ဌာတိ, ယထာ ဒိဝါ တထာ ရတ္တိံ, ယထာ ရတ္တိံ တထာ ဒိဝါ; ဣတိ ဝိဝဋေန စေတသာ [Pg.285] အပရိယောနဒ္ဓေန သပ္ပဘာသံ စိတ္တံ ဘာဝေတိ. ဣဒံ, ဘန္တေ, အနုဿတိဋ္ဌာနံ ဧဝံ ဘာဝိတံ ဧဝံ ဗဟုလီကတံ ဉာဏဒဿနပ္ပဋိလာဘာယ သံဝတ္တတိ.

“再者，尊者，有比丘作意光明想(ālokasañña)，确立白昼想(divāsañña)，如于白昼，如是于夜晚；如于夜晚，如是于白昼。如是，以敞开(vivaṭa)、无缠(apariyonaddha)之心，修习光明之心(sappabhāsaṃ cittaṃ)。尊者，此随念处如是修习、如是多修习，则导向智见(ñāṇadassana)的获得。

‘‘ပုန စပရံ, ဘန္တေ, ဘိက္ခု ဣမမေဝ ကာယံ ဥဒ္ဓံ ပါဒတလာ အဓော ကေသမတ္ထကာ တစပရိယန္တံ ပူရံ နာနပ္ပကာရဿ အသုစိနော ပစ္စဝေက္ခတိ – ‘အတ္ထိ ဣမသ္မိံ ကာယေ ကေသာ လောမာ နခါ ဒန္တာ တစော မံသံ နှာရု အဋ္ဌိ အဋ္ဌိမိဉ္ဇံ ဝက္ကံ ဟဒယံ ယကနံ ကိလောမကံ ပိဟကံ ပပ္ဖာသံ အန္တံ အန္တဂုဏံ ဥဒရိယံ ကရီသံ ပိတ္တံ သေမှံ ပုဗ္ဗော လောဟိတံ သေဒေါ မေဒေါ အဿု ဝသာ ခေဠော သိင်္ဃာဏိကာ လသိကာ မုတ္တ’န္တိ. ဣဒံ, ဘန္တေ, အနုဿတိဋ္ဌာနံ ဧဝံ ဘာဝိတံ ဧဝံ ဗဟုလီကတံ ကာမရာဂပ္ပဟာနာယ သံဝတ္တတိ.

再者，尊者，比丘于此身，上自足底，下至发顶，皮膜所包，充满种种不净，如是观察：“于此身中，有发、毛、爪、齿、皮，肉、筋、骨、骨髓、肾，心、肝、肋膜、脾、肺，肠、肠系膜、胃中物、粪、胆汁，痰、脓、血、汗、脂肪，泪、油、唾、涕、关节滑液、尿。”尊者，此随念处如是修习、如是多修，则导向欲贪之断除。

‘‘ပုန စပရံ, ဘန္တေ, ဘိက္ခု သေယျထာပိ ပဿေယျ သရီရံ သီဝထိကာယ ဆဍ္ဍိတံ ဧကာဟမတံ ဝါ ဒွီဟမတံ ဝါ တီဟမတံ ဝါ ဥဒ္ဓုမာတကံ ဝိနီလကံ ဝိပုဗ္ဗကဇာတံ. သော ဣမမေဝ ကာယံ ဧဝံ ဥပသံဟရတိ – ‘အယမ္ပိ ခေါ ကာယော ဧဝံဓမ္မော ဧဝံဘာဝီ ဧဝံအနတီတော’’’တိ.

再者，尊者，比丘犹如看见被弃于冢间的尸体，死后一日、二日或三日，已然肿胀、青瘀、流脓。他即以此比对自身：“此身亦有如是法，将成如是状，无法超越。”

‘‘သေယျထာပိ ဝါ ပန ပဿေယျ သရီရံ သီဝထိကာယ ဆဍ္ဍိတံ ကာကေဟိ ဝါ ခဇ္ဇမာနံ ကုလလေဟိ ဝါ ခဇ္ဇမာနံ ဂိဇ္ဈေဟိ ဝါ ခဇ္ဇမာနံ သုနခေဟိ ဝါ ခဇ္ဇမာနံ သိင်္ဂါလေဟိ ဝါ ခဇ္ဇမာနံ ဝိဝိဓေဟိ ဝါ ပါဏကဇာတေဟိ ခဇ္ဇမာနံ. သော ဣမမေဝ ကာယံ ဧဝံ ဥပသံဟရတိ – ‘အယမ္ပိ ခေါ ကာယော ဧဝံဓမ္မော ဧဝံဘာဝီ ဧဝံအနတီတော’’’တိ.

又或，犹如看见被弃于冢间的尸体，正被乌鸦所食，或被鹰所食，或被鹫所食，或被狗所食，或被豺所食，或被种种虫类所食。他即以此比对自身：“此身亦有如是法，将成如是状，无法超越。”

‘‘သေယျထာပိ ဝါ ပန ပဿေယျ သရီရံ သီဝထိကာယ ဆဍ္ဍိတံ အဋ္ဌိကသင်္ခလိကံ သမံသလောဟိတံ နှာရုသမ္ဗန္ဓံ…ပေ… အဋ္ဌိကသင်္ခလိကံ နိမ္မံသလောဟိတမက္ခိတံ နှာရုသမ္ဗန္ဓံ… အဋ္ဌိကသင်္ခလိကံ အပဂတမံသလောဟိတံ နှာရုသမ္ဗန္ဓံ. အဋ္ဌိကာနိ အပဂတသမ္ဗန္ဓာနိ ဒိသာဝိဒိသာဝိက္ခိတ္တာနိ, အညေန ဟတ္ထဋ္ဌိကံ အညေန ပါဒဋ္ဌိကံ အညေန ဇင်္ဃဋ္ဌိကံ အညေန ဦရုဋ္ဌိကံ အညေန ကဋိဋ္ဌိကံ အညေန ဖာသုကဋ္ဌိကံ [Pg.286] အညေန ပိဋ္ဌိကဏ္ဋကဋ္ဌိကံ အညေန ခန္ဓဋ္ဌိကံ အညေန ဂီဝဋ္ဌိကံ အညေန ဟနုကဋ္ဌိကံ အညေန ဒန္တကဋ္ဌိကံ အညေန သီသကဋာဟံ, အဋ္ဌိကာနိ သေတာနိ သင်္ခဝဏ္ဏပ္ပဋိဘာဂါနိ အဋ္ဌိကာနိ ပုဉ္ဇကိတာနိ တေရောဝဿိကာနိ အဋ္ဌိကာနိ ပူတီနိ စုဏ္ဏကဇာတာနိ. သော ဣမမေဝ ကာယံ ဧဝံ ဥပသံဟရတိ – ‘အယမ္ပိ ခေါ ကာယော ဧဝံဓမ္မော ဧဝံဘာဝီ ဧဝံအနတီတော’တိ. ဣဒံ, ဘန္တေ, အနုဿတိဋ္ဌာနံ ဧဝံ ဘာဝိတံ ဧဝံ ဗဟုလီကတံ အသ္မိမာနသမုဂ္ဃာတာယ သံဝတ္တတိ.

“再者，譬如他看见被弃于冢间的尸体，骸骨相连，有肉有血，筋腱连结……骸骨相连，无肉，血所涂抹，筋腱连结……骸骨相连，无肉无血，筋腱连结。骨头关节分离，散落在各方各处：手骨一处，足骨一处，胫骨一处，股骨一处，髋骨一处，肋骨一处，脊骨一处，肩骨一处，颈骨一处，颔骨一处，齿骨一处，头盖骨一处。骨头色白，犹如螺贝。骨堆经年累月，腐朽破碎，化为粉末。他即以此身相比对：‘此身亦复如是法，将成如是，不能超越。’尊者，此随念处如是修习，如是多作，则导向我慢的断除。

‘‘ပုန စပရံ, ဘန္တေ, ဘိက္ခု သုခဿ စ ပဟာနာ…ပေ… စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣဒံ, ဘန္တေ, အနုဿတိဋ္ဌာနံ ဧဝံ ဘာဝိတံ ဧဝံ ဗဟုလီကတံ အနေကဓာတုပဋိဝေဓာယ သံဝတ္တတိ. ဣမာနိ ခေါ, ဘန္တေ, ပဉ္စ အနုဿတိဋ္ဌာနာနီ’’တိ.

“再者，尊者，比丘因舍离乐……成就第四禅而住。尊者，此随念处如是修习，如是多作，则导向对种种界的通达。尊者，此即是五种随念处。”

‘‘သာဓု, သာဓု, အာနန္ဒ! တေန ဟိ တွံ, အာနန္ဒ, ဣဒမ္ပိ ဆဋ္ဌံ အနုဿတိဋ္ဌာနံ ဓာရေဟိ. ဣဓာနန္ဒ, ဘိက္ခု သတောဝ အဘိက္ကမတိ သတောဝ ပဋိက္ကမတိ သတောဝ တိဋ္ဌတိ သတောဝ နိသီဒတိ သတောဝ သေယျံ ကပ္ပေတိ သတောဝ ကမ္မံ အဓိဋ္ဌာတိ. ဣဒံ, အာနန္ဒ, အနုဿတိဋ္ဌာနံ ဧဝံ ဘာဝိတံ ဧဝံ ဗဟုလီကတံ သတိသမ္ပဇညာယ သံဝတ္တတီ’’တိ. နဝမံ.

“善哉，善哉，阿难！那么，阿难，你亦应受持此第六随念处。阿难，于此，比丘正念而前进，正念而后退，正念而站立，正念而坐下，正念而躺卧，正念而从事事务。阿难，此随念处如是修习，如是多作，则导向念与正知。”第九经竟。

၁၀. အနုတ္တရိယသုတ္တံ

10. 无上经

၃၀. ‘‘ဆယိမာနိ, ဘိက္ခဝေ, အနုတ္တရိယာနိ. ကတမာနိ ဆ? ဒဿနာနုတ္တရိယံ, သဝနာနုတ္တရိယံ, လာဘာနုတ္တရိယံ, သိက္ခာနုတ္တရိယံ, ပါရိစရိယာနုတ္တရိယံ, အနုဿတာနုတ္တရိယန္တိ.

30. 诸比丘，有此六无上。是哪六种呢？见无上、闻无上、利得无上、学无上、承事无上、随念无上。

‘‘ကတမဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, ဒဿနာနုတ္တရိယံ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဟတ္ထိရတနမ္ပိ ဒဿနာယ ဂစ္ဆတိ, အဿရတနမ္ပိ ဒဿနာယ ဂစ္ဆတိ, မဏိရတနမ္ပိ ဒဿနာယ ဂစ္ဆတိ, ဥစ္စာဝစံ ဝါ ပန ဒဿနာယ ဂစ္ဆတိ, သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကံ မိစ္ဆာပဋိပန္နံ ဒဿနာယ ဂစ္ဆတိ. အတ္ထေတံ, ဘိက္ခဝေ, ဒဿနံ; နေတံ နတ္ထီတိ ဝဒါမိ. တဉ္စ ခေါ ဧတံ, ဘိက္ခဝေ, ဒဿနံ ဟီနံ ဂမ္မံ ပေါထုဇ္ဇနိကံ အနရိယံ အနတ္ထသံဟိတံ, န နိဗ္ဗိဒါယ န ဝိရာဂါယ န နိရောဓာယ န ဥပသမာယ န အဘိညာယ န သမ္ဗောဓာယ န နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ. ယော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတံ ဝါ တထာဂတသာဝကံ ဝါ ဒဿနာယ ဂစ္ဆတိ [Pg.287] နိဝိဋ္ဌသဒ္ဓေါ နိဝိဋ္ဌပေမော ဧကန္တဂတော အဘိပ္ပသန္နော, ဧတဒါနုတ္တရိယံ, ဘိက္ခဝေ, ဒဿနာနံ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ သောကပရိဒေဝါနံ သမတိက္ကမာယ ဒုက္ခဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာယ ဉာယဿ အဓိဂမာယ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ, ယဒိဒံ တထာဂတံ ဝါ တထာဂတသာဝကံ ဝါ ဒဿနာယ ဂစ္ဆတိ နိဝိဋ္ဌသဒ္ဓေါ နိဝိဋ္ဌပေမော ဧကန္တဂတော အဘိပ္ပသန္နော. ဣဒံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ဒဿနာနုတ္တရိယံ. ဣတိ ဒဿနာနုတ္တရိယံ.

诸比丘，什么是见无上呢？在此，诸比丘，有人为见象宝而去，为见马宝而去，为见摩尼宝而去，或为见种种事物而去，或为见持邪见、行邪道的沙门、婆罗门而去。诸比丘，有这样的见，我不说它不是见。然而，诸比丘，这种见是低劣的、乡俗的、凡夫的、非圣的、无益的，不能导向厌离、离贪、灭尽、寂止、神通、正觉、涅槃。而诸比丘，凡是为见如来或如来弟子而去，具足坚信，具足爱敬，一心归向，极为净信——诸比丘，这在诸见之中是无上的，能令众生清净，超越愁悲，灭尽苦忧，证得正理，现证涅槃，也就是为见如来或如来弟子而去，具足坚信，具足爱敬，一心归向，极为净信。诸比丘，这被称为见无上。这就是见无上。

‘‘သဝနာနုတ္တရိယဉ္စ ကထံ ဟောတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဘေရိသဒ္ဒမ္ပိ သဝနာယ ဂစ္ဆတိ, ဝီဏာသဒ္ဒမ္ပိ သဝနာယ ဂစ္ဆတိ, ဂီတသဒ္ဒမ္ပိ သဝနာယ ဂစ္ဆတိ, ဥစ္စာဝစံ ဝါ ပန သဝနာယ ဂစ္ဆတိ, သမဏဿ ဝါ ဗြာဟ္မဏဿ ဝါ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကဿ မိစ္ဆာပဋိပန္နဿ ဓမ္မဿဝနာယ ဂစ္ဆတိ. အတ္ထေတံ, ဘိက္ခဝေ, သဝနံ; နေတံ နတ္ထီတိ ဝဒါမိ. တဉ္စ ခေါ ဧတံ, ဘိက္ခဝေ, သဝနံ ဟီနံ ဂမ္မံ ပေါထုဇ္ဇနိကံ အနရိယံ အနတ္ထသံဟိတံ, န နိဗ္ဗိဒါယ န ဝိရာဂါယ န နိရောဓာယ န ဥပသမာယ န အဘိညာယ န သမ္ဗောဓာယ န နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ. ယော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿ ဝါ တထာဂတသာဝကဿ ဝါ ဓမ္မဿဝနာယ ဂစ္ဆတိ နိဝိဋ္ဌသဒ္ဓေါ နိဝိဋ္ဌပေမော ဧကန္တဂတော အဘိပ္ပသန္နော, ဧတဒါနုတ္တရိယံ, ဘိက္ခဝေ, သဝနာနံ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ သောကပရိဒေဝါနံ သမတိက္ကမာယ ဒုက္ခဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာယ ဉာယဿ အဓိဂမာယ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ, ယဒိဒံ တထာဂတဿ ဝါ တထာဂတသာဝကဿ ဝါ ဓမ္မဿဝနာယ ဂစ္ဆတိ နိဝိဋ္ဌသဒ္ဓေါ နိဝိဋ္ဌပေမော ဧကန္တဂတော အဘိပ္ပသန္နော. ဣဒံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, သဝနာနုတ္တရိယံ. ဣတိ ဒဿနာနုတ္တရိယံ, သဝနာနုတ္တရိယံ.

“何为闻无上？诸比丘，于此，有某人去听鼓声，去听琴声，去听歌声，或去听各种高低之声，乃至去听闻持邪见、行邪道的沙门或婆罗门之法。诸比丘，有此听闻，我不说其为‘无’。然而，诸比丘，此等听闻是低劣的、乡俗的、凡夫的、非圣的、不与义利相应的，不导向厌离、离贪、灭尽、寂止、胜智、正觉、涅槃。而诸比丘，若有某人，怀着确立的信心与爱敬，专一归向，内心极为澄净，为听闻如来或如来弟子之法而去——诸比丘，此乃诸听闻中的无上者，能令众生清净，超越愁叹，止息苦忧，获得正道，实现涅槃。此即是：怀着确立的信心与爱敬，专一归向，内心极为澄净，为听闻如来或如来弟子之法而去。诸比丘，这被称为闻无上。此即见无上与闻无上。”

‘‘လာဘာနုတ္တရိယဉ္စ ကထံ ဟောတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ပုတ္တလာဘမ္ပိ လဘတိ, ဒါရလာဘမ္ပိ လဘတိ, ဓနလာဘမ္ပိ လဘတိ, ဥစ္စာဝစံ ဝါ ပန လာဘံ လဘတိ, သမဏေ ဝါ ဗြာဟ္မဏေ ဝါ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကေ မိစ္ဆာပဋိပန္နေ သဒ္ဓံ ပဋိလဘတိ. အတ္ထေသော, ဘိက္ခဝေ, လာဘော; နေသော နတ္ထီတိ ဝဒါမိ. သော စ ခေါ ဧသော, ဘိက္ခဝေ, လာဘော ဟီနော ဂမ္မော ပေါထုဇ္ဇနိကော အနရိယော အနတ္ထသံဟိတော, န နိဗ္ဗိဒါယ န ဝိရာဂါယ န နိရောဓာယ န ဥပသမာယ န အဘိညာယ န သမ္ဗောဓာယ န နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ. ယော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတေ ဝါ တထာဂတသာဝကေ ဝါ [Pg.288] သဒ္ဓံ ပဋိလဘတိ နိဝိဋ္ဌသဒ္ဓေါ နိဝိဋ္ဌပေမော ဧကန္တဂတော အဘိပ္ပသန္နော, ဧတဒါနုတ္တရိယံ, ဘိက္ခဝေ, လာဘာနံ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ သောကပရိဒေဝါနံ သမတိက္ကမာယ ဒုက္ခဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာယ ဉာယဿ အဓိဂမာယ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ, ယဒိဒံ တထာဂတေ ဝါ တထာဂတသာဝကေ ဝါ သဒ္ဓံ ပဋိလဘတိ နိဝိဋ္ဌသဒ္ဓေါ နိဝိဋ္ဌပေမော ဧကန္တဂတော အဘိပ္ပသန္နော. ဣဒံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, လာဘာနုတ္တရိယံ. ဣတိ ဒဿနာနုတ္တရိယံ, သဝနာနုတ္တရိယံ, လာဘာနုတ္တရိယံ.

“什么是利得无上呢？诸比丘，在此，有人获得儿子之利、妻子之利、财富之利，或者获得各种高低之利，又或者对持有邪见、行邪道的沙门或婆罗门生起信心。诸比丘，这确实是利得，我不是说没有这种利得。但是，诸比丘，这种利得是低劣的、乡俗的、凡夫的、非圣的、无益的，不导向厌离、离贪、灭、寂止、胜智、正觉、涅槃。而诸比丘，若有人于如来或如来弟子获得信心，其信心坚定，爱敬深厚，专一不动，极为净信，此于诸利得中为无上，能令有情清净，超越愁悲，灭没苦忧，获得正道，现证涅槃——此即是于如来或如来弟子获得信心，其信心坚定，爱敬深厚，专一不动，极为净信。诸比丘，这被称为利得无上。如是，此即见无上、闻无上、利得无上。”

‘‘သိက္ခာနုတ္တရိယဉ္စ ကထံ ဟောတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဟတ္ထိသ္မိမ္ပိ သိက္ခတိ, အဿသ္မိမ္ပိ သိက္ခတိ, ရထသ္မိမ္ပိ သိက္ခတိ, ဓနုသ္မိမ္ပိ သိက္ခတိ, ထရုသ္မိမ္ပိ သိက္ခတိ, ဥစ္စာဝစံ ဝါ ပန သိက္ခတိ, သမဏဿ ဝါ ဗြာဟ္မဏဿ ဝါ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကဿ မိစ္ဆာပဋိပန္နဿ သိက္ခတိ. အတ္ထေသာ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခာ; နေသာ နတ္ထီတိ ဝဒါမိ. သာ စ ခေါ ဧသာ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခာ ဟီနာ ဂမ္မာ ပေါထုဇ္ဇနိကာ အနရိယာ အနတ္ထသံဟိတာ, န နိဗ္ဗိဒါယ န ဝိရာဂါယ န နိရောဓာယ န ဥပသမာယ န အဘိညာယ န သမ္ဗောဓာယ န နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ. ယော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဓိသီလမ္ပိ သိက္ခတိ, အဓိစိတ္တမ္ပိ သိက္ခတိ, အဓိပညမ္ပိ သိက္ခတိ နိဝိဋ္ဌသဒ္ဓေါ နိဝိဋ္ဌပေမော ဧကန္တဂတော အဘိပ္ပသန္နော, ဧတဒါနုတ္တရိယံ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခာနံ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ သောကပရိဒေဝါနံ သမတိက္ကမာယ ဒုက္ခဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာယ ဉာယဿ အဓိဂမာယ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ, ယဒိဒံ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ အဓိသီလမ္ပိ သိက္ခတိ, အဓိစိတ္တမ္ပိ သိက္ခတိ, အဓိပညမ္ပိ သိက္ခတိ, နိဝိဋ္ဌသဒ္ဓေါ နိဝိဋ္ဌပေမော ဧကန္တဂတော အဘိပ္ပသန္နော. ဣဒံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, သိက္ခာနုတ္တရိယံ. ဣတိ ဒဿနာနုတ္တရိယံ, သဝနာနုတ္တရိယံ, လာဘာနုတ္တရိယံ, သိက္ခာနုတ္တရိယံ.

云何为学无上？诸比丘，于此，某人学习象术，学习马术，学习车术，学习弓术，学习剑术，或学习种种高下之技艺，或向具邪见、行邪行之沙门、婆罗门学习。诸比丘，有此学习，我非说无此学习。然，诸比丘，此学习是低劣的、乡俗的、凡夫的、非圣的、无义利的，不导向厌离、离欲、灭尽、寂止、胜智、正觉、涅槃。然，诸比丘，若有人于如来所宣说之法与律中，具足确立之信，确立之爱，趣于专一，极为净信而学习增上戒，学习增上心，学习增上慧——诸比丘，此于诸学中为无上，是为了有情的清净，为了超越愁、悲，为了灭尽苦、忧，为了证得正理，为了现证涅槃，即是于如来所宣说之法与律中，具足确立之信，确立之爱，趣于专一，极为净信而学习增上戒，学习增上心，学习增上慧。诸比丘，此谓之学无上。如是，见无上、闻无上、利得无上、学无上。

‘‘ပါရိစရိယာနုတ္တရိယဉ္စ ကထံ ဟောတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ခတ္တိယမ္ပိ ပရိစရတိ, ဗြာဟ္မဏမ္ပိ ပရိစရတိ, ဂဟပတိမ္ပိ ပရိစရတိ, ဥစ္စာဝစံ ဝါ ပန ပရိစရတိ, သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကံ မိစ္ဆာပဋိပန္နံ ပရိစရတိ. အတ္ထေသာ, ဘိက္ခဝေ, ပါရိစရိယာ; နေသာ နတ္ထီတိ ဝဒါမိ. သာ စ ခေါ ဧသာ, ဘိက္ခဝေ, ပါရိစရိယာ ဟီနာ ဂမ္မာ ပေါထုဇ္ဇနိကာ အနရိယာ အနတ္ထသံဟိတာ, န နိဗ္ဗိဒါယ…ပေ… န နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ. ယော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတံ ဝါ တထာဂတသာဝကံ ဝါ ပရိစရတိ နိဝိဋ္ဌသဒ္ဓေါ နိဝိဋ္ဌပေမော ဧကန္တဂတော အဘိပ္ပသန္နော[Pg.289], ဧတဒါနုတ္တရိယံ, ဘိက္ခဝေ, ပါရိစရိယာနံ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ သောကပရိဒေဝါနံ သမတိက္ကမာယ ဒုက္ခဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာယ ဉာယဿ အဓိဂမာယ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ, ယဒိဒံ တထာဂတံ ဝါ တထာဂတသာဝကံ ဝါ ပရိစရတိ နိဝိဋ္ဌသဒ္ဓေါ နိဝိဋ္ဌပေမော ဧကန္တဂတော အဘိပ္ပသန္နော. ဣဒံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ပါရိစရိယာနုတ္တရိယံ. ဣတိ ဒဿနာနုတ္တရိယံ, သဝနာနုတ္တရိယံ, လာဘာနုတ္တရိယံ, သိက္ခာနုတ္တရိယံ, ပါရိစရိယာနုတ္တရိယံ.

“云何为奉事无上？诸比丘，于此，某人奉事刹帝利，奉事婆罗门，奉事家主，或奉事种种高下之人，或奉事具邪见、行邪行的沙门、婆罗门。诸比丘，有此奉事，我并非说无此奉事。然而，诸比丘，此等奉事是卑劣的、乡俗的、凡夫的、非圣的、无义利的，不导向厌离……不导向涅槃。诸比丘，若有人信已确立，爱已确立，心意决然，极为净信而奉事如来或如来弟子，诸比丘，此乃奉事之无上，能令众生清净，超越愁、悲，灭尽苦、忧，为得正理，为证涅槃。此即是：信已确立，爱已确立，心意决然，极为净信而奉事如来或如来弟子。诸比丘，此谓奉事无上。如是，有见无上、闻无上、利得无上、学无上、奉事无上。”

‘‘အနုဿတာနုတ္တရိယဉ္စ ကထံ ဟောတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ပုတ္တလာဘမ္ပိ အနုဿရတိ, ဒါရလာဘမ္ပိ အနုဿရတိ, ဓနလာဘမ္ပိ အနုဿရတိ, ဥစ္စာဝစံ ဝါ ပန လာဘံ အနုဿရတိ, သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကံ မိစ္ဆာပဋိပန္နံ အနုဿရတိ. အတ္ထေသာ, ဘိက္ခဝေ, အနုဿတိ; နေသာ နတ္ထီတိ ဝဒါမိ. သာ စ ခေါ ဧသာ, ဘိက္ခဝေ, အနုဿတိ ဟီနာ ဂမ္မာ ပေါထုဇ္ဇနိကာ အနရိယာ အနတ္ထသံဟိတာ, န နိဗ္ဗိဒါယ န ဝိရာဂါယ န နိရောဓာယ န ဥပသမာယ န အဘိညာယ န သမ္ဗောဓာယ န နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ. ယော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတံ ဝါ တထာဂတသာဝကံ ဝါ အနုဿရတိ နိဝိဋ္ဌသဒ္ဓေါ နိဝိဋ္ဌပေမော ဧကန္တဂတော အဘိပ္ပသန္နော, ဧတဒါနုတ္တရိယံ, ဘိက္ခဝေ, အနုဿတီနံ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ သောကပရိဒေဝါနံ သမတိက္ကမာယ ဒုက္ခဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာယ ဉာယဿ အဓိဂမာယ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ, ယဒိဒံ တထာဂတံ ဝါ တထာဂတသာဝကံ ဝါ အနုဿရတိ နိဝိဋ္ဌသဒ္ဓေါ နိဝိဋ္ဌပေမော ဧကန္တဂတော အဘိပ္ပသန္နော. ဣဒံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အနုဿတာနုတ္တရိယံ. ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ အနုတ္တရိယာနီ’’တိ.

“诸比丘，何为无上随念？于此，有的人忆念得子，忆念得妻，忆念得财，或忆念种种得利，或忆念具邪见、行邪道的沙门或婆罗门。诸比丘，有此随念，我不说没有。然而，诸比丘，此等随念是低劣的、乡俗的、凡夫的、非圣的、无义相应的，不能导向厌离、离贪、灭尽、寂止、胜智、正觉、涅槃。诸比丘，若有人以稳固的信、稳固的爱，达于究竟、极为清信而忆念如来或如来弟子，诸比丘，此于诸随念中乃是无上，能令众生清净，超越愁悲，灭除苦忧，得达正理，现证涅槃，此即以稳固的信、稳固的爱，达于究竟、极为清信而忆念如来或如来弟子。诸比丘，此谓无上随念。诸比丘，此即六种无上。”

‘‘ယေ ဒဿနာနုတ္တရံ လဒ္ဓါ, သဝနဉ္စ အနုတ္တရံ;

လာဘာနုတ္တရိယံ လဒ္ဓါ, သိက္ခာနုတ္တရိယေ ရတာ.

“已得无上见，亦得无上闻；已得无上利，乐于无上学。

‘‘ဥပဋ္ဌိတာ ပါရိစရိယာ, ဘာဝယန္တိ အနုဿတိံ;

ဝိဝေကပ္ပဋိသံယုတ္တံ, ခေမံ အမတဂါမိနိံ.

“勤于侍奉，培育随念，与远离相应，安稳导向不死。

‘‘အပ္ပမာဒေ ပမုဒိတာ, နိပကာ သီလသံဝုတာ;

တေ ဝေ ကာလေန ပစ္စေန္တိ, ယတ္ထ ဒုက္ခံ နိရုဇ္ဈတီ’’တိ. ဒသမံ;

“于不放逸中欢喜，贤智且守护戒律；彼等适时地了知苦止息之处。”第十经。

အနုတ္တရိယဝဂ္ဂေါ တတိယော.

无上品第三。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂为：

သာမကော [Pg.290] အပရိဟာနိယော, ဘယံ ဟိမဝါနုဿတိ;

ကစ္စာနော ဒွေ စ သမယာ, ဥဒါယီ အနုတ္တရိယေနာတိ.

沙摩、不退、怖畏、雪山、随念、迦旃延、二时、优陀夷、无上。

၄. ဒေဝတာဝဂ္ဂေါ

4. 天神品

၁. သေခသုတ္တံ

1. 有学经

၃၁. ‘‘ဆယိမေ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မာ သေခဿ ဘိက္ခုနော ပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တိ. ကတမေ ဆ? ကမ္မာရာမတာ, ဘဿာရာမတာ, နိဒ္ဒါရာမတာ, သင်္ဂဏိကာရာမတာ, ဣန္ဒြိယေသု အဂုတ္တဒွါရတာ, ဘောဇနေ အမတ္တညုတာ – ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ ဓမ္မာ သေခဿ ဘိက္ခုနော ပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တိ.

31. “诸比丘，此六法导向有学比丘的退失。是哪六法？乐于事务，乐于言谈，乐于睡眠，乐于交际，于诸根不护门，于饮食不知量。诸比丘，此六法实导向有学比丘的退失。”

‘‘ဆယိမေ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မာ သေခဿ ဘိက္ခုနော အပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တိ. ကတမေ ဆ? န ကမ္မာရာမတာ, န ဘဿာရာမတာ, န နိဒ္ဒါရာမတာ, န သင်္ဂဏိကာရာမတာ, ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရတာ, ဘောဇနေ မတ္တညုတာ – ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ ဓမ္မာ သေခဿ ဘိက္ခုနော အပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တီ’’တိ. ပဌမံ.

“诸比丘，此六法导向有学比丘的不退失。是哪六法？不乐于事务，不乐于言谈，不乐于睡眠，不乐于交际，于诸根守护门，于饮食知量。诸比丘，此六法实导向有学比丘的不退失。”第一。

၂. ပဌမအပရိဟာနသုတ္တံ

2. 初不退失经

၃၂. အထ ခေါ အညတရာ ဒေဝတာ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ ဒေဝတာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

32. 尔时，一位天神于后夜时分，以殊胜的光彩遍照整个祇陀林，来到世尊之处。抵达后，稽首世尊，退立一面。立于一面的天神对世尊说此言：

‘‘ဆယိမေ, ဘန္တေ, ဓမ္မာ ဘိက္ခုနော အပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တိ. ကတမေ ဆ? သတ္ထုဂါရဝတာ, ဓမ္မဂါရဝတာ, သံဃဂါရဝတာ, သိက္ခာဂါရဝတာ, အပ္ပမာဒဂါရဝတာ, ပဋိသန္ထာရဂါရဝတာ – ဣမေ ခေါ, ဘန္တေ, ဆ ဓမ္မာ ဘိက္ခုနော အပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တီ’’တိ. ဣဒမဝေါစ သာ ဒေဝတာ. သမနုညော သတ္ထာ အဟောသိ. အထ ခေါ သာ ဒေဝတာ ‘‘သမနုညော မေ သတ္ထာ’’တိ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ တတ္ထေဝန္တရဓာယိ.

“尊者，此六法导向比丘的不退失。是哪六法？恭敬导师，恭敬法，恭敬僧，恭敬学，恭敬不放逸，恭敬承迎。尊者，此六法实导向比丘的不退失。”彼天神说了此言。导师嘉许之。于是，彼天神心想：‘导师已嘉许我。’便稽首世尊，行右绕礼后，即于其处消失。

အထ [Pg.291] ခေါ ဘဂဝါ တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဣမံ, ဘိက္ခဝေ, ရတ္တိံ အညတရာ ဒေဝတာ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ မံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သာ ဒေဝတာ မံ ဧတဒဝေါစ – ‘ဆယိမေ, ဘန္တေ, ဓမ္မာ ဘိက္ခုနော အပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တိ. ကတမေ ဆ? သတ္ထုဂါရဝတာ, ဓမ္မဂါရဝတာ, သံဃဂါရဝတာ, သိက္ခာဂါရဝတာ, အပ္ပမာဒဂါရဝတာ, ပဋိသန္ထာရဂါရဝတာ – ဣမေ ခေါ, ဘန္တေ, ဆ ဓမ္မာ ဘိက္ခုနော အပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တီ’တိ. ဣဒမဝေါစ, ဘိက္ခဝေ, သာ ဒေဝတာ. ဣဒံ ဝတွာ မံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ တတ္ထေဝန္တရဓာယီ’’တိ.

其时，世尊于彼夜过后，对比丘们说：“诸比丘，此夜，某位天神于后夜时分，以殊胜的容色遍照整个祇陀林，来到我这里；来到后顶礼我，退立一旁。诸比丘，退立一旁的那位天神对我说：‘世尊，有这六种法导向比丘的不退失。是哪六种？恭敬导师、恭敬法、恭敬僧伽、恭敬学处、恭敬不放逸、恭敬款待——世尊，这六种法导向比丘的不退失。’诸比丘，那位天神说了这话。说完这话，他顶礼我，行右绕礼，然后就在那里消失了。”

‘‘သတ္ထုဂရု ဓမ္မဂရု, သံဃေ စ တိဗ္ဗဂါရဝေါ;

အပ္ပမာဒဂရု ဘိက္ခု, ပဋိသန္ထာရဂါရဝေါ;

အဘဗ္ဗော ပရိဟာနာယ, နိဗ္ဗာနဿေဝ သန္တိကေ’’တိ. ဒုတိယံ;

恭敬导师、恭敬法，且于僧伽有猛利之敬，恭敬不放逸、恭敬款待的比丘，不可能退失，已近于涅槃。此为第二经。

၃. ဒုတိယအပရိဟာနသုတ္တံ

3. 第二不退失经

၃၃. ‘‘ဣမံ, ဘိက္ခဝေ, ရတ္တိံ အညတရာ ဒေဝတာ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ မံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သာ ဒေဝတာ မံ ဧတဒဝေါစ – ‘ဆယိမေ, ဘန္တေ, ဓမ္မာ ဘိက္ခုနော အပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တိ. ကတမေ ဆ? သတ္ထုဂါရဝတာ, ဓမ္မဂါရဝတာ, သံဃဂါရဝတာ, သိက္ခာဂါရဝတာ, ဟိရိဂါရဝတာ, ဩတ္တပ္ပဂါရဝတာ – ဣမေ ခေါ, ဘန္တေ, ဆ ဓမ္မာ ဘိက္ခုနော အပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တီ’တိ. ဣဒမဝေါစ, ဘိက္ခဝေ, သာ ဒေဝတာ. ဣဒံ ဝတွာ မံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ တတ္ထေဝန္တရဓာယီ’’တိ.

33. “诸比丘，此夜，某位天神于后夜时分，以殊胜的容色遍照整个祇陀林，来到我这里；来到后顶礼我，退立一旁。诸比丘，退立一旁的那位天神对我说：‘世尊，有这六种法导向比丘的不退失。是哪六种？恭敬导师、恭敬法、恭敬僧伽、恭敬学处、恭敬惭、恭敬愧——世尊，这六种法导向比丘的不退失。’诸比丘，那位天神说了这话。说完这话，他顶礼我，行右绕礼，然后就在那里消失了。”

‘‘သတ္ထုဂရု ဓမ္မဂရု, သံဃေ စ တိဗ္ဗဂါရဝေါ;

ဟိရိဩတ္တပ္ပသမ္ပန္နော, သပ္ပတိဿော သဂါရဝေါ;

အဘဗ္ဗော ပရိဟာနာယ, နိဗ္ဗာနဿေဝ သန္တိကေ’’တိ. တတိယံ;

敬大师，敬正法，于僧伽亦深心恭敬；具足惭与愧，恭顺且敬重；彼不可能退堕，已近于涅槃。

၄. မဟာမောဂ္ဂလ္လာနသုတ္တံ

4. 大目犍连经

၃၄. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ အာယသ္မတော မဟာမောဂ္ဂလ္လာနဿ ရဟောဂတဿ [Pg.292] ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘‘ကတမေသာနံ ဒေဝါနံ ဧဝံ ဉာဏံ ဟောတိ – ‘သောတာပန္နာ နာမ အဝိနိပါတဓမ္မာ နိယတာ သမ္ဗောဓိပရာယဏာ’’’တိ? တေန ခေါ ပန သမယေန တိဿော နာမ ဘိက္ခု အဓုနာကာလင်္ကတော အညတရံ ဗြဟ္မလောကံ ဥပပန္နော ဟောတိ. တတြပိ နံ ဧဝံ ဇာနန္တိ – ‘‘တိဿော ဗြဟ္မာ မဟိဒ္ဓိကော မဟာနုဘာဝေါ’’တိ.

34. 一时，世尊住在舍卫城(Sāvatthī)祇陀林给孤独园。尔时，具寿大目犍连独处宴坐，心中生起此思惟：“哪些天神有此知见——‘名为须陀洹者，是不堕法，决定趣向正觉’？”其时，有一位名为帝沙（Tissa）的比丘刚命终，已投生于某个梵天界。在那里，他们如此知晓他：“帝须梵天，具大神通、大威德。”

အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ, ဧဝမေဝံ – ဇေတဝနေ အန္တရဟိတော တသ္မိံ ဗြဟ္မလောကေ ပါတုရဟောသိ. အဒ္ဒသာ ခေါ တိဿော ဗြဟ္မာ အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ. ဒိသွာန အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဧဟိ ခေါ, မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန; သွာဂတံ, မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန; စိရဿံ ခေါ, မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန; ဣမံ ပရိယာယမကာသိ, ယဒိဒံ ဣဓာဂမနာယ. နိသီဒ, မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန, ဣဒမာသနံ ပညတ္တ’’န္တိ. နိသီဒိ ခေါ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ပညတ္တေ အာသနေ. တိဿောပိ ခေါ ဗြဟ္မာ အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ တိဿံ ဗြဟ္မာနံ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ဧတဒဝေါစ –

尔时，具寿大目犍连——譬如强壮之人伸直弯曲之臂，或弯曲伸直之臂——就在祇陀林隐没，而于彼梵天界显现。帝须梵天遥见具寿大目犍连前来。见已，对具寿大目犍连说此言：“来，贤友目犍连！善来，贤友目犍连！贤友目犍连，您真是久违了，才得此机缘前来。贤友目犍连，请坐，此座已设。”具寿大目犍连即于所设之座坐下。帝须梵天亦顶礼具寿大目犍连后，坐于一旁。具寿大目犍连对坐于一旁的帝须梵天说此言：

‘‘ကတမေသာနံ ခေါ, တိဿ, ဒေဝါနံ ဧဝံ ဉာဏံ ဟောတိ – ‘သောတာပန္နာ နာမ အဝိနိပါတဓမ္မာ နိယတာ သမ္ဗောဓိပရာယဏာ’’’တိ? ‘‘စာတုမဟာရာဇိကာနံ ခေါ, မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန, ဒေဝါနံ ဧဝံ ဉာဏံ ဟောတိ – ‘သောတာပန္နာ နာမ အဝိနိပါတဓမ္မာ နိယတာ သမ္ဗောဓိပရာယဏာ’’’တိ.

“提舍，哪些天神有此知见：‘名为须陀洹者，是不堕法，决定趣向正觉’？”“贤者目犍连，四大王天诸神有此知见：‘名为须陀洹者，是不堕法，决定趣向正觉’。”

‘‘သဗ္ဗေသညေဝ နု ခေါ, တိဿ, စာတုမဟာရာဇိကာနံ ဒေဝါနံ ဧဝံ ဉာဏံ ဟောတိ – ‘သောတာပန္နာ နာမ အဝိနိပါတဓမ္မာ နိယတာ သမ္ဗောဓိပရာယဏာ’’’တိ? ‘‘န ခေါ, မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန, သဗ္ဗေသံ စာတုမဟာရာဇိကာနံ ဒေဝါနံ ဧဝံ ဉာဏံ ဟောတိ – ‘သောတာပန္နာ နာမ အဝိနိပါတဓမ္မာ နိယတာ သမ္ဗောဓိပရာယဏာ’တိ. ယေ ခေါ တေ, မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန, စာတုမဟာရာဇိကာ ဒေဝါ ဗုဒ္ဓေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန အသမန္နာဂတာ ဓမ္မေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန အသမန္နာဂတာ သံဃေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန အသမန္နာဂတာ အရိယကန္တေဟိ သီလေဟိ [Pg.293] အသမန္နာဂတာ န တေသံ ဒေဝါနံ ဧဝံ ဉာဏံ ဟောတိ – ‘သောတာပန္နာ နာမ အဝိနိပါတဓမ္မာ နိယတာ သမ္ဗောဓိပရာယဏာ’တိ. ယေ စ ခေါ တေ, မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန, စာတုမဟာရာဇိကာ ဒေဝါ ဗုဒ္ဓေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန သမန္နာဂတာ, ဓမ္မေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန သမန္နာဂတာ, သံဃေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန သမန္နာဂတာ အရိယကန္တေဟိ သီလေဟိ သမန္နာဂတာ, တေသံ ဧဝံ ဉာဏံ ဟောတိ – ‘သောတာပန္နာ နာမ အဝိနိပါတဓမ္မာ နိယတာ သမ္ဗောဓိပရာယဏာ’’’တိ.

“提舍，是否所有四大王天诸神都有此知见：‘名为须陀洹者，是不堕法，决定趣向正觉’？”“贤者目犍连，并非所有四大王天诸神都有此知见：‘名为须陀洹者，是不堕法，决定趣向正觉’。贤者目犍连，那些于佛未具足不坏净，于法未具足不坏净，于僧未具足不坏净，于圣者所爱之戒未具足的四大王天诸神，他们就没有此知见：‘名为须陀洹者，是不堕法，决定趣向正觉’。而贤者目犍连，那些于佛具足不坏净，于法具足不坏净，于僧具足不坏净，于圣者所爱之戒具足的四大王天诸神，他们就有此知见：‘名为须陀洹者，是不堕法，决定趣向正觉’。”

‘‘စာတုမဟာရာဇိကာနညေဝ နု ခေါ, တိဿ, ဒေဝါနံ ဧဝံ ဉာဏံ ဟောတိ – ‘သောတာပန္နာ နာမ အဝိနိပါတဓမ္မာ နိယတာ သမ္ဗောဓိပရာယဏာ’တိ ဥဒါဟု တာဝတိံသာနမ္ပိ ဒေဝါနံ…ပေ… ယာမာနမ္ပိ ဒေဝါနံ… တုသိတာနမ္ပိ ဒေဝါနံ… နိမ္မာနရတီနမ္ပိ ဒေဝါနံ… ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနမ္ပိ ဒေဝါနံ ဧဝံ ဉာဏံ ဟောတိ – ‘သောတာပန္နာ နာမ အဝိနိပါတဓမ္မာ နိယတာ သမ္ဗောဓိပရာယဏာ’’’တိ? ‘‘ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနမ္ပိ ခေါ, မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန, ဒေဝါနံ ဧဝံ ဉာဏံ ဟောတိ – ‘သောတာပန္နာ နာမ အဝိနိပါတဓမ္မာ နိယတာ သမ္ဗောဓိပရာယဏာ’’’တိ.

“帝沙（Tissa），是否仅四大王众天的天神有此智——‘名为须陀洹者，是不堕落法，决定，趣向正觉’？抑或忉利天天神……乃至夜摩天天神……兜率天天神……化乐天(Nimmānaratī)天神……他化自在天天神，也都有此智——‘名为须陀洹者，是不堕落法，决定，趣向正觉’？”“贤友目犍连，他化自在天的天神，也都有此智——‘名为须陀洹者，是不堕落法，决定，趣向正觉’。”

‘‘သဗ္ဗေသညေဝ နု ခေါ, တိဿ, ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ ဒေဝါနံ ဧဝံ ဉာဏံ ဟောတိ – ‘သောတာပန္နာ နာမ အဝိနိပါတဓမ္မာ နိယတာ သမ္ဗောဓိပရာယဏာ’’’တိ? ‘‘န ခေါ, မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန, သဗ္ဗေသံ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီနံ ဒေဝါနံ ဧဝံ ဉာဏံ ဟောတိ – ‘သောတာပန္နာ နာမ အဝိနိပါတဓမ္မာ နိယတာ သမ္ဗောဓိပရာယဏာ’တိ. ယေ ခေါ တေ, မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန, ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီ ဒေဝါ ဗုဒ္ဓေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန အသမန္နာဂတာ, ဓမ္မေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန အသမန္နာဂတာ, သံဃေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန အသမန္နာဂတာ, အရိယကန္တေဟိ သီလေဟိ အသမန္နာဂတာ, န တေသံ ဒေဝါနံ ဧဝံ ဉာဏံ ဟောတိ – ‘သောတာပန္နာ နာမ အဝိနိပါတဓမ္မာ နိယတာ သမ္ဗောဓိပရာယဏာ’တိ. ယေ စ ခေါ တေ, မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန, ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီ ဒေဝါ ဗုဒ္ဓေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန သမန္နာဂတာ, ဓမ္မေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန သမန္နာဂတာ, သံဃေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန သမန္နာဂတာ, အရိယကန္တေဟိ သီလေဟိ သမန္နာဂတာ တေသံ ဧဝံ ဉာဏံ ဟောတိ – ‘သောတာပန္နာ နာမ အဝိနိပါတဓမ္မာ နိယတာ သမ္ဗောဓိပရာယဏာ’’’တိ.

“帝须，是否所有他化自在天的天神都有此智——‘名为须陀洹者，是不堕落法，决定，趣向正觉’？”“贤友目犍连，并非所有他化自在天的天神都有此智——‘名为须陀洹者，是不堕落法，决定，趣向正觉’。贤友目犍连，那些于佛、于法、于僧不具足不坏净信，不具足圣者所喜之戒的他化自在天诸天，他们就没有此智——‘名为须陀洹者，是不堕落法，决定，趣向正觉’。而贤友目犍连，那些于佛、于法、于僧具足不坏净信，具足圣者所喜之戒的他化自在天诸天，他们则有此智——‘名为须陀洹者，是不堕落法，决定，趣向正觉’。”

အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော တိဿဿ ဗြဟ္မုနော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒိတွာ အနုမောဒိတွာ – ‘‘သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ, ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ, ဧဝမေဝံ – ‘ဗြဟ္မလောကေ အန္တရဟိတော ဇေတဝနေ ပါတုရဟောသီ’’’တိ. စတုတ္ထံ.

于是，具寿大目犍连欢喜、随喜帝须梵天所说，犹如强壮之人伸出已屈之臂，或屈起已伸之臂，就这样从梵天界隐没，于祇陀林显现。第四经。

၅. ဝိဇ္ဇာဘာဂိယသုတ္တံ

5. 明分经

၃၅. ‘‘ဆယိမေ[Pg.294], ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မာ ဝိဇ္ဇာဘာဂိယာ. ကတမေ ဆ? အနိစ္စသညာ, အနိစ္စေ ဒုက္ခသညာ, ဒုက္ခေ အနတ္တသညာ, ပဟာနသညာ, ဝိရာဂသညာ, နိရောဓသညာ – ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ ဓမ္မာ ဝိဇ္ဇာဘာဂိယာ’’တိ. ပဉ္စမံ.

35. “诸比丘，有此六法，属于明分。是哪六法？无常想、于无常中作苦想、于苦中作无我想、舍断想、离贪想、灭想。诸比丘，此即六种明分法。”第五。

၆. ဝိဝါဒမူလသုတ္တံ

6. 诤论根经

၃၆. ‘‘ဆယိမာနိ, ဘိက္ခဝေ, ဝိဝါဒမူလာနိ. ကတမာနိ ဆ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ကောဓနော ဟောတိ ဥပနာဟီ. ယော သော, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ကောဓနော ဟောတိ ဥပနာဟီ သော သတ္ထရိပိ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ အပ္ပတိဿော, ဓမ္မေပိ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ အပ္ပတိဿော, သံဃေပိ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ အပ္ပတိဿော, သိက္ခာယပိ န ပရိပူရကာရီ ဟောတိ. ယော သော, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သတ္ထရိ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ အပ္ပတိဿော, ဓမ္မေ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ အပ္ပတိဿော, သံဃေ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ အပ္ပတိဿော, သိက္ခာယ န ပရိပူရကာရီ သော သံဃေ ဝိဝါဒံ ဇနေတိ, ယော ဟောတိ ဝိဝါဒေါ ဗဟုဇနာဟိတာယ ဗဟုဇနာသုခါယ ဗဟုနော ဇနဿ အနတ္ထာယ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ ဒေဝမနုဿာနံ. ဧဝရူပံ စေ တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, ဝိဝါဒမူလံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ သမနုပဿေယျာထ. တတြ တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, တဿေဝ ပါပကဿ ဝိဝါဒမူလဿ ပဟာနာယ ဝါယမေယျာထ. ဧဝရူပံ စေ တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, ဝိဝါဒမူလံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ န သမနုပဿေယျာထ, တတြ တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, တဿေဝ ပါပကဿ ဝိဝါဒမူလဿ အာယတိံ အနဝဿဝါယ ပဋိပဇ္ဇေယျာထ. ဧဝမေတဿ ပါပကဿ ဝိဝါဒမူလဿ ပဟာနံ ဟောတိ. ဧဝမေတဿ ပါပကဿ ဝိဝါဒမူလဿ အာယတိံ အနဝဿဝေါ ဟောတိ.

36. “诸比丘，有此六种诤论之根。是哪六种呢？诸比丘，于此，有比丘易怒、怀恨。诸比丘，凡是易怒、怀恨的比丘，他对导师不恭敬、不顺从而住，对法不恭敬、不顺从而住，对僧伽不恭敬、不顺从而住，于学也不能圆满奉行。诸比丘，凡是对导师不恭敬、不顺从而住，对法不恭敬、不顺从而住，对僧伽不恭敬、不顺从而住，于学不圆满奉行的比丘，他在僧伽中引发诤论。此诤论是为众人的不利、不乐，是为天与人的损害、不利与痛苦。诸比丘，你们若于内或于外见到这样的诤论之根，那么，诸比丘，你们就应为断除那邪恶的诤论之根而努力。诸比丘，你们若于内或于外未见到这样的诤论之根，那么，诸比丘，你们就应为使那邪恶的诤论之根未来不复生起而行道。如此，那邪恶的诤论之根即被断除；如此，那邪恶的诤论之根未来即不复生起。”

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု မက္ခီ ဟောတိ ပဠာသီ…ပေ… ဣဿုကီ ဟောတိ မစ္ဆရီ… သဌော ဟောတိ မာယာဝီ… ပါပိစ္ဆော ဟောတိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ… သန္ဒိဋ္ဌိပရာမာသီ ဟောတိ အာဓာနဂ္ဂါဟီ ဒုပ္ပဋိနိဿဂ္ဂီ. ယော သော, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သန္ဒိဋ္ဌိပရာမာသီ ဟောတိ အာဓာနဂ္ဂါဟီ ဒုပ္ပဋိနိဿဂ္ဂီ, သော သတ္ထရိပိ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ အပ္ပတိဿော, ဓမ္မေပိ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ အပ္ပတိဿော, သံဃေပိ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ အပ္ပတိဿော, သိက္ခာယပိ န ပရိပူရကာရီ ဟောတိ. ယော သော, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သတ္ထရိ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ အပ္ပတိဿော, ဓမ္မေ…ပေ… သံဃေ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ အပ္ပတိဿော, သိက္ခာယ န ပရိပူရကာရီ, သော သံဃေ ဝိဝါဒံ ဇနေတိ, ယော ဟောတိ ဝိဝါဒေါ ဗဟုဇနာဟိတာယ [Pg.295] ဗဟုဇနာသုခါယ ဗဟုနော ဇနဿ အနတ္ထာယ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ ဒေဝမနုဿာနံ. ဧဝရူပံ စေ တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, ဝိဝါဒမူလံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ သမနုပဿေယျာထ. တတြ တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, တဿေဝ ပါပကဿ ဝိဝါဒမူလဿ ပဟာနာယ ဝါယမေယျာထ. ဧဝရူပံ စေ တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, ဝိဝါဒမူလံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ န သမနုပဿေယျာထ. တတြ တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, တဿေဝ ပါပကဿ ဝိဝါဒမူလဿ အာယတိံ အနဝဿဝါယ ပဋိပဇ္ဇေယျာထ. ဧဝမေတဿ ပါပကဿ ဝိဝါဒမူလဿ ပဟာနံ ဟောတိ. ဧဝမေတဿ ပါပကဿ ဝိဝါဒမူလဿ အာယတိံ အနဝဿဝေါ ဟောတိ. ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ ဝိဝါဒမူလာနီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

“再者，诸比丘，有比丘抹煞他人功德、好与人争……是嫉妒、吝啬……是狡诈、虚伪……是恶欲、邪见……执取己见、固执、难以舍弃。诸比丘，凡是执取己见、固执、难以舍弃的比丘，他对导师不恭敬、不随顺而住，对法不恭敬、不随顺而住，对僧团不恭敬、不随顺而住，于学处亦不圆满。诸比丘，凡是对导师不恭敬、不随顺而住，对法……对僧团不恭敬、不随顺而住，于学处不圆满的比丘，他在僧团中引发诤论。此诤论导致众多有情的不利与不乐，为天人带来无益、不利与痛苦。诸比丘，你们若于内或于外见到此类诤论之根，于此，你们应为断除彼邪恶的诤论之根而努力。诸比丘，你们若于内或于外未见到此类诤论之根，于此，你们应为令彼邪恶的诤论之根未来不生而行道。如是，此邪恶的诤论之根得以断除；如是，此邪恶的诤论之根于未来不复生起。诸比丘，此等即是六种诤论之根。”第六。

၇. ဆဠင်္ဂဒါနသုတ္တံ

7. 六支施经

၃၇. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဝေဠုကဏ္ဍကီ နန္ဒမာတာ ဥပါသိကာ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနပ္ပမုခေ ဘိက္ခုသံဃေ ဆဠင်္ဂသမန္နာဂတံ ဒက္ခိဏံ ပတိဋ္ဌာပေတိ. အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝါ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန ဝေဠုကဏ္ဍကိံ နန္ဒမာတရံ ဥပါသိကံ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနပ္ပမုခေ ဘိက္ခုသံဃေ ဆဠင်္ဂသမန္နာဂတံ ဒက္ခိဏံ ပတိဋ္ဌာပေန္တိံ. ဒိသွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဧသာ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဠုကဏ္ဍကီ နန္ဒမာတာ ဥပါသိကာ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနပ္ပမုခေ ဘိက္ခုသံဃေ ဆဠင်္ဂသမန္နာဂတံ ဒက္ခိဏံ ပတိဋ္ဌာပေတိ’’.

37. 一时，世尊住舍卫城（Sāvatthī）祇陀林给孤独（Anāthapiṇḍika）园。尔时，韦卢ཀṇḍakī（Veḷukaṇḍakī）的难陀母优婆夷，于以舍利弗、目犍连为上首的比丘僧中，设立具足六支之布施。世尊以清净、超胜于人之天眼，看见韦卢ཀṇḍakī的难陀母优婆夷于以舍利弗、目犍连为上首的比丘僧中设立具足六支之布施。见后，告诸比丘：“诸比丘，此韦卢ཀṇḍakī的难陀母优婆夷，于以舍利弗、目犍连为上首的比丘僧中，设立具足六支之布施。”

‘‘ကထဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, ဆဠင်္ဂသမန္နာဂတာ ဒက္ခိဏာ ဟောတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဒါယကဿ တီဏင်္ဂါနိ ဟောန္တိ, ပဋိဂ္ဂါဟကာနံ တီဏင်္ဂါနိ. ကတမာနိ ဒါယကဿ တီဏင်္ဂါနိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဒါယကော ပုဗ္ဗေဝ ဒါနာ သုမနော ဟောတိ, ဒဒံ စိတ္တံ ပသာဒေတိ, ဒတွာ အတ္တမနော ဟောတိ. ဣမာနိ ဒါယကဿ တီဏင်္ဂါနိ.

“诸比丘，云何为具足六支之布施？诸比丘，于此，施者有三支，受者有三支。施者三支为何？诸比丘，于此，施者施前心悦，施时心净，施后心喜。此为施者之三支。

‘‘ကတမာနိ ပဋိဂ္ဂါဟကာနံ တီဏင်္ဂါနိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ပဋိဂ္ဂါဟကာ ဝီတရာဂါ ဝါ ဟောန္တိ ရာဂဝိနယာယ ဝါ ပဋိပန္နာ, ဝီတဒေါသာ ဝါ ဟောန္တိ ဒေါသဝိနယာယ ဝါ ပဋိပန္နာ, ဝီတမောဟာ ဝါ ဟောန္တိ မောဟဝိနယာယ ဝါ ပဋိပန္နာ. ဣမာနိ ပဋိဂ္ဂါဟကာနံ တီဏင်္ဂါနိ. ဣတိ ဒါယကဿ တီဏင်္ဂါနိ, ပဋိဂ္ဂါဟကာနံ တီဏင်္ဂါနိ. ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဠင်္ဂသမန္နာဂတာ ဒက္ခိဏာ ဟောတိ.

“受者三支为何？诸比丘，于此，受者或已离贪，或为断贪而行道；或已离嗔，或为断嗔而行道；或已离痴，或为断痴而行道。此为受者之三支。如是，施者有三支，受者有三支。诸比丘，如是乃为具足六支之布施。

‘‘ဧဝံ [Pg.296] ဆဠင်္ဂသမန္နာဂတာယ, ဘိက္ခဝေ, ဒက္ခိဏာယ န သုကရံ ပုညဿ ပမာဏံ ဂဟေတုံ – ‘ဧတ္တကော ပုညာဘိသန္ဒော ကုသလာဘိသန္ဒော သုခဿာဟာရော သောဝဂ္ဂိကော သုခဝိပါကော သဂ္ဂသံဝတ္တနိကော ဣဋ္ဌာယ ကန္တာယ မနာပါယ ဟိတာယ သုခါယ သံဝတ္တတီ’တိ. အထ ခေါ အသင်္ချေယျော အပ္ပမေယျော မဟာပုညက္ခန္ဓောတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ.

“诸比丘，于如是具足六支之布施，其功德量难可测度，谓：‘此是如许功德流、善法流，资益安乐，导向天界，有乐异熟，令生天上，能致可意、可爱、可乐、利益、安乐。’然，此实得名为无数、无量、大功德蕴。”

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, မဟာသမုဒ္ဒေ န သုကရံ ဥဒကဿ ပမာဏံ ဂဟေတုံ – ‘ဧတ္တကာနိ ဥဒကာဠှကာနီတိ ဝါ ဧတ္တကာနိ ဥဒကာဠှကသတာနီတိ ဝါ ဧတ္တကာနိ ဥဒကာဠှကသဟဿာနီတိ ဝါ ဧတ္တကာနိ ဥဒကာဠှကသတသဟဿာနီ’တိ ဝါ. အထ ခေါ အသင်္ချေယျော အပ္ပမေယျော မဟာဥဒကက္ခန္ဓောတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ ဆဠင်္ဂသမန္နာဂတာယ ဒက္ခိဏာယ န သုကရံ ပုညဿ ပမာဏံ ဂဟေတုံ – ‘ဧတ္တကော ပုညာဘိသန္ဒော ကုသလာဘိသန္ဒော သုခဿာဟာရော သောဝဂ္ဂိကော သုခဝိပါကော သဂ္ဂသံဝတ္တနိကော ဣဋ္ဌာယ ကန္တာယ မနာပါယ ဟိတာယ သုခါယ သံဝတ္တတီ’တိ. အထ ခေါ အသင်္ချေယျော အပ္ပမေယျော မဟာပုညက္ခန္ဓောတွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတီ’’တိ.

“诸比丘，譬如于大海中，难以计量其水量，说：‘有若干“阿罗迦”之水，有若干百“阿罗迦”之水，有若干千“阿罗迦”之水，或有若干十万“阿罗迦”之水。’然而，其仅得名为无数、无量之大水蕴。诸比丘，同理，于具足六支之布施，亦难以计量其功德，说：‘有如是之福德流、善法流，资益安乐，导向善趣，有乐之果报，能生天界，其发生导向可意、可爱、可乐、利益与安乐。’然而，其仅得名为无数、无量之大功德蕴。”

‘‘ပုဗ္ဗေဝ ဒါနာ သုမနော, ဒဒံ စိတ္တံ ပသာဒယေ;

ဒတွာ အတ္တမနော ဟောတိ, ဧသာ ယညဿ သမ္ပဒါ.

“布施之前心喜悦，布施之时心澄净，布施之后心满足，此即布施之圆满。”

‘‘ဝီတရာဂါ ဝီတဒေါသာ, ဝီတမောဟာ အနာသဝါ;

ခေတ္တံ ယညဿ သမ္ပန္နံ, သညတာ ဗြဟ္မစာရယော.

“离贪、离瞋、离痴者，无有诸漏，已自调伏，修梵行者，是为布施之圆满福田。”

‘‘သယံ အာစမယိတွာန, ဒတွာ သကေဟိ ပါဏိဘိ;

အတ္တနော ပရတော စေသော, ယညော ဟောတိ မဟပ္ဖလော.

“亲自为受者净手后，以自己的双手布施；此番布施，于自于他，皆有大果报。”

‘‘ဧဝံ ယဇိတွာ မေဓာဝီ, သဒ္ဓေါ မုတ္တေန စေတသာ;

အဗျာပဇ္ဇံ သုခံ လောကံ, ပဏ္ဍိတော ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ. သတ္တမံ;

“具慧、具信的贤者，以无悭吝之心如是布施后，投生于无恼、安乐的世间。”第七

၈. အတ္တကာရီသုတ္တံ

8. 自作者经

၃၈. အထ ခေါ အညတရော ဗြာဟ္မဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ [Pg.297] ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟဉှိ, ဘော ဂေါတမ, ဧဝံဝါဒီ ဧဝံဒိဋ္ဌိ – ‘နတ္ထိ အတ္တကာရော, နတ္ထိ ပရကာရော’’’တိ. ‘‘မာဟံ, ဗြာဟ္မဏ, ဧဝံဝါဒိံ ဧဝံဒိဋ္ဌိံ အဒ္ဒသံ ဝါ အဿောသိံ ဝါ. ကထဉှိ နာမ သယံ အဘိက္ကမန္တော, သယံ ပဋိက္ကမန္တော ဧဝံ ဝက္ခတိ – ‘နတ္ထိ အတ္တကာရော, နတ္ထိ ပရကာရော’’’တိ!

38. 尔时，有一位婆罗门来到世尊之处，抵达后，与世尊互相问候，交换了亲切应忆念的言辞，然后坐于一旁。坐于一旁的婆罗门对世尊说：“尊者乔达摩，我持此说、此见：‘无自作者，无他作者。’”“婆罗门，我未曾见、未曾闻持此说、此见者。一个人自己前进、自己后退，如何能说‘无自作者，无他作者’呢！”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, ဗြာဟ္မဏ, အတ္ထိ အာရဗ္ဘဓာတူ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘော’’. ‘‘အာရဗ္ဘဓာတုယာ သတိ အာရဗ္ဘဝန္တော သတ္တာ ပညာယန္တီ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘော’’. ‘‘ယံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, အာရဗ္ဘဓာတုယာ သတိ အာရဗ္ဘဝန္တော သတ္တာ ပညာယန္တိ, အယံ သတ္တာနံ အတ္တကာရော အယံ ပရကာရော’’.

“婆罗门，你认为如何？有发起界吗？”“是的，尊者。”“当有发起界时，有发起的众生为人所知吗？”“是的，尊者。”“婆罗门，确实，当有发起界时，有发起的众生为人所知，这即是众生的自作，这即是他作。”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, ဗြာဟ္မဏ, အတ္ထိ နိက္ကမဓာတု…ပေ… အတ္ထိ ပရက္ကမဓာတု… အတ္ထိ ထာမဓာတု… အတ္ထိ ဌိတိဓာတု… အတ္ထိ ဥပက္ကမဓာတူ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘော’’. ‘‘ဥပက္ကမဓာတုယာ သတိ ဥပက္ကမဝန္တော သတ္တာ ပညာယန္တီ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘော’’. ‘‘ယံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ဥပက္ကမဓာတုယာ သတိ ဥပက္ကမဝန္တော သတ္တာ ပညာယန္တိ, အယံ သတ္တာနံ အတ္တကာရော အယံ ပရကာရော’’.

“婆罗门，你认为如何？有奋起界吗？……有精勤界吗？……有力界吗？……有坚住界吗？……有进取界吗？”“是的，尊者。”“当有进取界时，有进取的众生为人所知吗？”“是的，尊者。”“婆罗门，确实，当有进取界时，有进取的众生为人所知，这即是众生的自作，这即是他作。”

‘‘မာဟံ, ဗြာဟ္မဏ, ဧဝံဝါဒိံ ဧဝံဒိဋ္ဌိံ အဒ္ဒသံ ဝါ အဿောသိံ ဝါ. ကထဉှိ နာမ သယံ အဘိက္ကမန္တော သယံ ပဋိက္ကမန္တော ဧဝံ ဝက္ခတိ – ‘နတ္ထိ အတ္တကာရော နတ္ထိ ပရကာရော’’’တိ.

“婆罗门，我未曾见、未曾闻有如是说、如是见者。其人自己前进、自己后退，如何竟会说‘无有自作，无有他作’呢？”

‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ…ပေ… အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ! အဋ္ဌမံ.

“绝妙，乔达摩尊者！……从今日起，我终生皈依。”第八经。

၉. နိဒါနသုတ္တံ

9. 因缘经

၃၉. ‘‘တီဏိမာနိ, ဘိက္ခဝေ, နိဒါနာနိ ကမ္မာနံ သမုဒယာယ. ကတမာနိ တီဏိ? လောဘော နိဒါနံ ကမ္မာနံ သမုဒယာယ, ဒေါသော နိဒါနံ ကမ္မာနံ သမုဒယာယ, မောဟော နိဒါနံ ကမ္မာနံ သမုဒယာယ. န, ဘိက္ခဝေ, လောဘာ အလောဘော သမုဒေတိ; အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လောဘာ လောဘောဝ သမုဒေတိ. န, ဘိက္ခဝေ, ဒေါသာ အဒေါသော သမုဒေတိ; အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒေါသာ ဒေါသောဝ သမုဒေတိ. န, ဘိက္ခဝေ, မောဟာ အမောဟော သမုဒေတိ; အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မောဟာ မောဟောဝ သမုဒေတိ. န, ဘိက္ခဝေ, လောဘဇေန ကမ္မေန ဒေါသဇေန ကမ္မေန မောဟဇေန ကမ္မေန ဒေဝါ ပညာယန္တိ, မနုဿာ ပညာယန္တိ, ယာ ဝါ ပနညာပိ ကာစိ သုဂတိယော. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, လောဘဇေန ကမ္မေန ဒေါသဇေန ကမ္မေန မောဟဇေန ကမ္မေန [Pg.298] နိရယော ပညာယတိ တိရစ္ဆာနယောနိ ပညာယတိ ပေတ္တိဝိသယော ပညာယတိ, ယာ ဝါ ပနညာပိ ကာစိ ဒုဂ္ဂတိယော. ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တီဏိ နိဒါနာနိ ကမ္မာနံ သမုဒယာယ.

39. 诸比丘，此三者是业集起之因。是哪三者呢？贪是业集起之因，嗔是业集起之因，痴是业集起之因。诸比丘，从贪不生起无贪；诸比丘，实则从贪只生起贪。诸比丘，从嗔不生起无嗔；诸比丘，实则从嗔只生起嗔。诸比丘，从痴不生起无痴；诸比丘，实则从痴只生起痴。诸比丘，由贪所生业、由嗔所生业、由痴所生业，天、人或任何其他善趣皆不显现。诸比丘，实则由贪所生业、由嗔所生业、由痴所生业，地狱、畜生界、饿鬼界或任何其他恶趣才显现。诸比丘，此等即是业集起之三因。

‘‘တီဏိမာနိ, ဘိက္ခဝေ, နိဒါနာနိ ကမ္မာနံ သမုဒယာယ. ကတမာနိ တီဏိ? အလောဘော နိဒါနံ ကမ္မာနံ သမုဒယာယ, အဒေါသော နိဒါနံ ကမ္မာနံ သမုဒယာယ, အမောဟော နိဒါနံ ကမ္မာနံ သမုဒယာယ. န, ဘိက္ခဝေ, အလောဘာ လောဘော သမုဒေတိ; အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အလောဘာ အလောဘောဝ သမုဒေတိ. န, ဘိက္ခဝေ, အဒေါသာ ဒေါသော သမုဒေတိ; အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဒေါသာ အဒေါသောဝ သမုဒေတိ. န, ဘိက္ခဝေ, အမောဟာ မောဟော သမုဒေတိ; အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အမောဟာ အမောဟောဝ သမုဒေတိ. န, ဘိက္ခဝေ, အလောဘဇေန ကမ္မေန အဒေါသဇေန ကမ္မေန အမောဟဇေန ကမ္မေန နိရယော ပညာယတိ တိရစ္ဆာနယောနိ ပညာယတိ ပေတ္တိဝိသယော ပညာယတိ, ယာ ဝါ ပနညာပိ ကာစိ ဒုဂ္ဂတိယော. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အလောဘဇေန ကမ္မေန အဒေါသဇေန ကမ္မေန အမောဟဇေန ကမ္မေန ဒေဝါ ပညာယန္တိ, မနုဿာ ပညာယန္တိ, ယာ ဝါ ပနညာပိ ကာစိ သုဂတိယော. ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တီဏိ နိဒါနာနိ ကမ္မာနံ သမုဒယာယာ’’တိ. နဝမံ.

诸比丘，有此三种业集起之因。是哪三种呢？无贪是业集起之因，无嗔是业集起之因，无痴是业集起之因。诸比丘，非由无贪生起贪；诸比丘，实则由无贪只生起无贪。诸比丘，非由无嗔生起嗔；诸比丘，实则由无嗔只生起无嗔。诸比丘，非由无痴生起痴；诸比丘，实则由无痴只生起无痴。诸比丘，由无贪所生业、无嗔所生业、无痴所生业，地狱、畜生界、饿鬼界或任何其他恶趣皆不显现。诸比丘，实则由无贪所生业、无嗔所生业、无痴所生业，天神、人或任何其他善趣得以显现。诸比丘，此等即是业集起的三种因。”

၁၀. ကိမိလသုတ္တံ

10. 金毗罗经

၄၀. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကိမိလာယံ ဝိဟရတိ နိစုလဝနေ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ကိမိလော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ကိမိလော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု ကော ပစ္စယော ယေန တထာဂတေ ပရိနိဗ္ဗုတေ သဒ္ဓမ္မော န စိရဋ္ဌိတိကော ဟောတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ကိမိလ, တထာဂတေ ပရိနိဗ္ဗုတေ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနိယော ဥပါသကာ ဥပါသိကာယော သတ္ထရိ အဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ အပ္ပတိဿာ, ဓမ္မေ အဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ အပ္ပတိဿာ, သံဃေ အဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ အပ္ပတိဿာ, သိက္ခာယ အဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ အပ္ပတိဿာ, အပ္ပမာဒေ အဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ အပ္ပတိဿာ, ပဋိသန္ထာရေ အဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ အပ္ပတိဿာ. အယံ ခေါ, ကိမိလ, ဟေတု အယံ ပစ္စယော ယေန တထာဂတေ ပရိနိဗ္ဗုတေ သဒ္ဓမ္မော န စိရဋ္ဌိတိကော ဟောတိ’’.

40. 如是我闻。一时，世尊住在金毗罗（Kimilā）的尼朱律林（Niculavana）中。那时，具寿金毗罗前往世尊那里，到已，顶礼世尊，退坐一面。坐于一面后，具寿金毗罗对世尊说：“世尊，是何因、何缘，令如来般涅槃后，正法不得久住？”“金毗罗，于此，如来般涅槃后，诸比丘、比丘尼、优婆塞、优婆夷：于导师，住于不恭敬、不顺从；于法，住于不恭敬、不顺从；于僧团，住于不恭敬、不顺从；于修学，住于不恭敬、不顺从；于不放逸，住于不恭敬、不顺从；于接待，住于不恭敬、不顺从。金毗罗，此是因，此是缘，令如来般涅槃后，正法不得久住。”

‘‘ကော [Pg.299] ပန, ဘန္တေ, ဟေတု ကော ပစ္စယော ယေန တထာဂတေ ပရိနိဗ္ဗုတေ သဒ္ဓမ္မော စိရဋ္ဌိတိကော ဟောတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ကိမိလ, တထာဂတေ ပရိနိဗ္ဗုတေ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနိယော ဥပါသကာ ဥပါသိကာယော သတ္ထရိ သဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ သပ္ပတိဿာ, ဓမ္မေ သဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ သပ္ပတိဿာ, သံဃေ သဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ သပ္ပတိဿာ, သိက္ခာယ သဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ သပ္ပတိဿာ, အပ္ပမာဒေ သဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ သပ္ပတိဿာ, ပဋိသန္ထာရေ သဂါရဝါ ဝိဟရန္တိ သပ္ပတိဿာ. အယံ ခေါ, ကိမိလ, ဟေတု အယံ ပစ္စယော ယေန တထာဂတေ ပရိနိဗ္ဗုတေ သဒ္ဓမ္မော စိရဋ္ဌိတိကော ဟောတီ’’တိ. ဒသမံ.

“世尊，又是何因、何缘，令如来般涅槃后，正法得以久住？”“金毗罗，于此，如来般涅槃后，诸比丘、比丘尼、优婆塞、优婆夷：于导师，住于恭敬、顺从；于法，住于恭敬、顺从；于僧团，住于恭敬、顺从；于修学，住于恭敬、顺从；于不放逸，住于恭敬、顺从；于接待，住于恭敬、顺从。金毗罗，此是因，此是缘，令如来般涅槃后，正法得以久住。”第十。

၁၁. ဒါရုက္ခန္ဓသုတ္တံ

11. 木块经

၄၁. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ. အထ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ သမ္ဗဟုလေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အဒ္ဒသ အညတရသ္မိံ ပဒေသေ မဟန္တံ ဒါရုက္ခန္ဓံ. ဒိသွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ပဿထ နော, အာဝုသော, တုမှေ အမုံ မဟန္တံ ဒါရုက္ခန္ဓ’’န္တိ? ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ.

41. 如是我闻。一时，具寿舍利弗住在王舍城的鹫峰山。尔时，具寿舍利弗于上午时分，着衣持钵，与众多比丘一同从鹫峰山下来，在某处看见一根大木头。看见后，他对比丘们说：“贤友们，你们看见那根大木头吗？”“是的，贤友。”

‘‘အာကင်္ခမာနော, အာဝုသော, ဘိက္ခု ဣဒ္ဓိမာ စေတောဝသိပ္ပတ္တော အမုံ ဒါရုက္ခန္ဓံ ပထဝီတွေဝ အဓိမုစ္စေယျ. တံ ကိဿ ဟေတု? အတ္ထိ, အာဝုသော, အမုမှိ ဒါရုက္ခန္ဓေ ပထဝီဓာတု, ယံ နိဿာယ ဘိက္ခု ဣဒ္ဓိမာ စေတောဝသိပ္ပတ္တော အမုံ ဒါရုက္ခန္ဓံ ပထဝီတွေဝ အဓိမုစ္စေယျ. အာကင်္ခမာနော, အာဝုသော, ဘိက္ခု ဣဒ္ဓိမာ စေတောဝသိပ္ပတ္တော အမုံ ဒါရုက္ခန္ဓံ အာပေါတွေဝ အဓိမုစ္စေယျ …ပေ… တေဇောတွေဝ အဓိမုစ္စေယျ… ဝါယောတွေဝ အဓိမုစ္စေယျ… သုဘန္တွေဝ အဓိမုစ္စေယျ… အသုဘန္တွေဝ အဓိမုစ္စေယျ. တံ ကိဿ ဟေတု? အတ္ထိ, အာဝုသော, အမုမှိ ဒါရုက္ခန္ဓေ အသုဘဓာတု, ယံ နိဿာယ ဘိက္ခု ဣဒ္ဓိမာ စေတောဝသိပ္ပတ္တော အမုံ ဒါရုက္ခန္ဓံ အသုဘန္တွေဝ အဓိမုစ္စေယျာ’’တိ. ဧကာဒသမံ.

“贤友们，若有比丘具神通、心得自在，他若意欲，即可胜解此木头为地。是何缘故？贤友们，此木头中有地界，具神通、心得自在的比丘依此即可胜解此木头为地。贤友们，若有比丘具神通、心得自在，他若意欲，即可胜解此木头为水……为火……为风……为净……为不净。是何缘故？贤友们，此木头中有不净界，具神通、心得自在的比丘依此即可胜解此木头为不净。”第十一。

၁၂. နာဂိတသုတ္တံ

12. 那吉达经

၄၂. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကောသလေသု စာရိကံ စရမာနော မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ယေန ဣစ္ဆာနင်္ဂလံ နာမ ကောသလာနံ ဗြာဟ္မဏဂါမော တဒဝသရိ. တတြ သုဒံ ဘဂဝါ ဣစ္ဆာနင်္ဂလေ ဝိဟရတိ [Pg.300] ဣစ္ဆာနင်္ဂလဝနသဏ္ဍေ. အဿောသုံ ခေါ ဣစ္ဆာနင်္ဂလကာ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ – ‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော သကျပုတ္တော သကျကုလာ ပဗ္ဗဇိတော ဣစ္ဆာနင်္ဂလံ အနုပ္ပတ္တော ဣစ္ဆာနင်္ဂလေ ဝိဟရတိ ဣစ္ဆာနင်္ဂလဝနသဏ္ဍေ. တံ ခေါ ပန ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဧဝံ ကလျာဏော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတော – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော…ပေ… ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’တိ. သော ဣမံ လောကံ သဒေဝကံ…ပေ… အရဟတံ ဒဿနံ ဟောတီ’’တိ. အထ ခေါ ဣစ္ဆာနင်္ဂလကာ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ပဟူတံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ အာဒါယ ယေန ဣစ္ဆာနင်္ဂလဝနသဏ္ဍော တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဗဟိဒွါရကောဋ္ဌကေ အဋ္ဌံသု ဥစ္စာသဒ္ဒါ မဟာသဒ္ဒါ.

42. 如是我闻。一时，世尊在憍萨罗国游行，与大比丘僧团一起，抵达憍萨罗国一个名叫伊车能伽罗(Icchānaṅgala)的婆罗门村落。当时，世尊住在伊车能伽罗的林园中。伊车能伽罗的婆罗门居士们听闻：“沙门乔达摩，是释迦子，从释迦族出家，已抵达伊车能伽罗，住在伊车能伽罗林园中。关于乔达摩尊者，有如此美誉传扬开来——‘彼世尊是阿罗汉、正等觉者、明行具足……佛陀、世尊。’……得见如是阿罗汉，斯为善矣。”于是，伊车能伽罗的婆罗门居士们于彼夜过后，携带了大量的嚼食与啖食，前往伊车能伽罗林园；抵达后，他们站在门楼外，高声、大声喧哗。

တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ နာဂိတော ဘဂဝတော ဥပဋ္ဌာကော ဟောတိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ နာဂိတံ အာမန္တေသိ – ‘‘ကေ ပန တေ, နာဂိတ, ဥစ္စာသဒ္ဒါ မဟာသဒ္ဒါ ကေဝဋ္ဋာ မညေ မစ္ဆဝိလောပေ’’တိ? ‘‘ဧတေ, ဘန္တေ, ဣစ္ဆာနင်္ဂလကာ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ ပဟူတံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ အာဒါယ ဗဟိဒွါရကောဋ္ဌကေ ဌိတာ ဘဂဝန္တံယေဝ ဥဒ္ဒိဿ ဘိက္ခုသံဃဉ္စာ’’တိ. ‘‘မာဟံ, နာဂိတ, ယသေန သမာဂမံ, မာ စ မယာ ယသော. ယော ခေါ, နာဂိတ, နယိမဿ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘီ အဿ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ, ယဿာဟံ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘီ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ, သော တံ မီဠှသုခံ မိဒ္ဓသုခံ လာဘသက္ကာရသိလောကသုခံ သာဒိယေယျာ’’တိ.

尔时，具寿那吉达是世尊的侍者。于是，世尊对具寿那吉达说：“那吉达，那些是什么高声、大声？我想是渔夫在抢鱼吧。”“世尊，是伊车能伽罗(Icchānaṅgala)的婆罗门、居士们，他们带着许多嚼食与啖食，站在门楼外，特为世尊与比丘僧团而来。”“那吉达，我不求与名望相会，也愿名望不与我相会。那吉达，凡是不能随意、不费力、不困难地获得此出离之乐、远离之乐、寂止之乐、正觉之乐者，他才会乐于那如粪秽之乐、如昏沉之乐、利养恭敬名闻之乐。而我，那吉达，是能随意、不费力、不困难地获得此出离之乐、远离之乐、寂止之乐、正觉之乐者，我又岂会乐于那如粪秽之乐、如昏沉之乐、利养恭敬名闻之乐？”

‘‘အဓိဝါသေတု ဒါနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ; အဓိဝါသေတု, သုဂတော; အဓိဝါသနကာလော ဒါနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော. ယေန ယေနေဝ ဒါနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဂမိဿတိ, တန္နိန္နာဝ ဘဝိဿန္တိ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ. သေယျထာပိ, ဘန္တေ, ထုလ္လဖုသိတကေ ဒေဝေ ဝဿန္တေ ယထာနိန္နံ ဥဒကာနိ ပဝတ္တန္တိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘန္တေ, ယေန ယေနေဝ ဒါနိ ဘဂဝါ ဂမိဿတိ, တန္နိန္နာဝ ဘဝိဿန္တိ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ. တံ ကိဿ ဟေတု? တထာ ဟိ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော သီလပညာဏ’’န္တိ.

“世尊，现在请世尊允准；善逝，请允准。世尊，现在正是世尊允准之时。世尊，现在世尊无论去往何方，市镇与乡野的婆罗门、居士们都将倾向于彼方。世尊，譬如天降大雨时，水流向低洼之处；正是如此，世尊，现在世尊无论去往何方，市镇与乡野的婆罗门、居士们都将倾向于彼方。何以故？世尊，因为世尊具足戒与慧。”

‘‘မာဟံ, နာဂိတ, ယသေန သမာဂမံ, မာ စ မယာ ယသော. ယော ခေါ, နာဂိတ, နယိမဿ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ [Pg.301] နိကာမလာဘီ အဿ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ, ယဿာဟံ နေက္ခမ္မသုခဿ ပဝိဝေကသုခဿ ဥပသမသုခဿ သမ္ဗောဓသုခဿ နိကာမလာဘီ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ, သော တံ မီဠှသုခံ မိဒ္ဓသုခံ လာဘသက္ကာရသိလောကသုခံ သာဒိယေယျ.

“那吉达，我不欲求与名望会合，名望也莫与我会合。那吉达，诚然，凡是不能随意、不费力、不困难地获得此出离之乐、远离之乐、寂止之乐、正觉之乐者，他会乐于那如粪之乐、昏沉之乐，以及利养、恭敬、名声之乐。而我能随意、不费力、不困难地获得此出离之乐、远离之乐、寂止之乐、正觉之乐，又怎会乐于那如粪之乐、昏沉之乐，以及利养、恭敬、名声之乐呢？”

‘‘ဣဓာဟံ, နာဂိတ, ဘိက္ခုံ ပဿာမိ ဂါမန္တဝိဟာရိံ သမာဟိတံ နိသိန္နံ. တဿ မယှံ, နာဂိတ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘ဣဒါနိမံ အာယသ္မန္တံ အာရာမိကော ဝါ ဥပဋ္ဌဟိဿတိ သမဏုဒ္ဒေသော ဝါ တံ တမှာ သမာဓိမှာ စာဝေဿတီ’တိ. တေနာဟံ, နာဂိတ, တဿ ဘိက္ခုနော န အတ္တမနော ဟောမိ ဂါမန္တဝိဟာရေန. ဣဓ ပနာဟံ, နာဂိတ, ဘိက္ခုံ ပဿာမိ အာရညိကံ အရညေ ပစလာယမာနံ နိသိန္နံ. တဿ မယှံ, နာဂိတ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘ဣဒါနိ အယမာယသ္မာ ဣမံ နိဒ္ဒါကိလမထံ ပဋိဝိနောဒေတွာ အရညသညံယေဝ မနသိ ကရိဿတိ ဧကတ္တ’န္တိ. တေနာဟံ, နာဂိတ, တဿ ဘိက္ခုနော အတ္တမနော ဟောမိ အရညဝိဟာရေန.

“那吉达，于此，我看见一位住在村落附近的比丘，安住于定而坐。那吉达，我心生此念：‘如今，园丁或沙弥将会使这位具寿从那三摩地中动摇。’那吉达，因此，我对那位比丘的近村而住，心不喜悦。那吉达，于此，我又看见一位林住比丘，在林中昏沉而坐。那吉达，我心生此念：‘如今，这位具寿将遣除此睡眠疲劳，而专一作意于林野想。’那吉达，因此，我对那位比丘的林住，心生喜悦。”

‘‘ဣဓ ပနာဟံ, နာဂိတ, ဘိက္ခုံ ပဿာမိ အာရညိကံ အရညေ အသမာဟိတံ နိသိန္နံ. တဿ မယှံ, နာဂိတ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘ဣဒါနိ အယမာယသ္မာ အသမာဟိတံ ဝါ စိတ္တံ သမာဒဟိဿတိ, သမာဟိတံ ဝါ စိတ္တံ အနုရက္ခိဿတီ’တိ. တေနာဟံ, နာဂိတ, တဿ ဘိက္ခုနော အတ္တမနော ဟောမိ အရညဝိဟာရေန.

“那吉达，于此，我又看见一位林住比丘，在林中未得定而坐。那吉达，我心生此念：‘如今，这位具寿或将使未得定之心入定，或将守护已得定之心。’那吉达，因此，我对那位比丘的林住，心生喜悦。”

‘‘ဣဓ ပနာဟံ, နာဂိတ, ဘိက္ခုံ ပဿာမိ အာရညိကံ အရညေ သမာဟိတံ နိသိန္နံ. တဿ မယှံ, နာဂိတ, ဧဝံ ဟောတိ – ‘ဣဒါနိ အယမာယသ္မာ အဝိမုတ္တံ ဝါ စိတ္တံ ဝိမောစေဿတိ, ဝိမုတ္တံ ဝါ စိတ္တံ အနုရက္ခိဿတီ’တိ. တေနာဟံ, နာဂိတ, တဿ ဘိက္ခုနော အတ္တမနော ဟောမိ အရညဝိဟာရေန.

“那吉达，于此，我又看见一位林住比丘，在林中已得定而坐。那吉达，我心生此念：‘如今，这位具寿或将使未解脱之心获得解脱，或将守护已解脱之心。’那吉达，因此，我对那位比丘的林住，心生喜悦。”

‘‘ဣဓ ပနာဟံ, နာဂိတ, ဘိက္ခုံ ပဿာမိ ဂါမန္တဝိဟာရိံ လာဘိံ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ. သော တံ လာဘသက္ကာရသိလောကံ နိကာမယမာနော ရိဉ္စတိ ပဋိသလ္လာနံ ရိဉ္စတိ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ; ဂါမနိဂမရာဇဓာနိံ ဩသရိတွာ ဝါသံ ကပ္ပေတိ. တေနာဟံ, နာဂိတ, တဿ ဘိက္ခုနော န အတ္တမနော ဟောမိ ဂါမန္တဝိဟာရေန.

“那吉达，于此，我见一比丘住于村边，获得衣、食、住处、病缘医药资具。他因欲求利养、恭敬与名声，便舍弃独住，舍弃森林、林野等边地住处；进入村庄、市镇或王都居住。那吉达，因此，我对那比丘的住于村边，心不喜悦。”

‘‘ဣဓ [Pg.302] ပနာဟံ, နာဂိတ, ဘိက္ခုံ ပဿာမိ အာရညိကံ လာဘိံ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရာနံ. သော တံ လာဘသက္ကာရသိလောကံ ပဋိပဏာမေတွာ န ရိဉ္စတိ ပဋိသလ္လာနံ န ရိဉ္စတိ အရညဝနပတ္ထာနိ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ. တေနာဟံ, နာဂိတ, တဿ ဘိက္ခုနော အတ္တမနော ဟောမိ အရညဝိဟာရေန. ယသ္မာဟံ, နာဂိတ, သမယေ အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နော န ကဉ္စိ ပဿာမိ ပုရတော ဝါ ပစ္ဆတော ဝါ, ဖာသု မေ, နာဂိတ, တသ္မိံ သမယေ ဟောတိ အန္တမသော ဥစ္စာရပဿာဝကမ္မာယာ’’တိ. ဒွါဒသမံ.

“那吉达，于此，我见一比丘住于森林，获得衣、食、住处、病缘医药资具。他舍弃利养、恭敬与名声，不舍弃独住，不舍弃森林、林野等边地住处。那吉达，因此，我对那比丘的住于森林，心生喜悦。那吉达，当我行于长途，前后不见任何人时，于彼时，乃至大小便，我亦感到安乐。”第十二经。

ဒေဝတာဝဂ္ဂေါ စတုတ္ထော.

天神品第四。

တဿုဒ္ဒါနံ –

此品摄颂曰：

သေခါ ဒွေ အပရိဟာနိ, မောဂ္ဂလ္လာန ဝိဇ္ဇာဘာဂိယာ;

ဝိဝါဒဒါနတ္တကာရီ နိဒါနံ, ကိမိလဒါရုက္ခန္ဓေန နာဂိတောတိ.

有学、二不退、目犍连、明分；诤论、布施、自作、因缘；金毗罗、木块、与那吉达。

၅. ဓမ္မိကဝဂ္ဂေါ

5. 如法品

၁. နာဂသုတ္တံ

1. 龙象经

၄၃. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ သာဝတ္ထိယံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. သာဝတ္ထိယံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အာမန္တေသိ – ‘‘အာယာမာနန္ဒ, ယေန ပုဗ္ဗာရာမော မိဂါရမာတုပါသာဒေါ တေနုပသင်္ကမိဿာမ ဒိဝါဝိဟာရာယာ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတော ပစ္စဿောသိ.

43. 一时，世尊住于舍卫城(Sāvatthī)，在给孤独(Anāthapiṇḍika)长者的祇陀林(Jetavana)园。尔时，世尊于上午时，著衣持钵，进入舍卫城乞食。于舍卫城乞食已，饭后从乞食处返回，对具寿阿难(Ānanda)说：“阿难，来，我等去东园(Pubbārāma)鹿母讲堂(Migāramātupāsāda)日住。”具寿阿难回答世尊：“是的，世尊。”

အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မတာ အာနန္ဒေန သဒ္ဓိံ ယေန ပုဗ္ဗာရာမော မိဂါရမာတုပါသာဒေါ တေနုပသင်္ကမိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အာမန္တေသိ – ‘‘အာယာမာနန္ဒ, ယေန ပုဗ္ဗကောဋ္ဌကော တေနုပသင်္ကမိဿာမ ဂတ္တာနိ ပရိသိဉ္စိတု’’န္တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ [Pg.303] ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတော ပစ္စဿောသိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မတာ အာနန္ဒေန သဒ္ဓိံ ယေန ပုဗ္ဗကောဋ္ဌကော တေနုပသင်္ကမိ ဂတ္တာနိ ပရိသိဉ္စိတုံ. ပုဗ္ဗကောဋ္ဌကေ ဂတ္တာနိ ပရိသိဉ္စိတွာ ပစ္စုတ္တရိတွာ ဧကစီဝရော အဋ္ဌာသိ ဂတ္တာနိ ပုဗ္ဗာပယမာနော.

尔时，世尊与具寿阿难一同前往东园鹿母讲堂(Pubbārāma Migāramātupāsāda)。其后，世尊于傍晚时分从独住处起身，对具寿阿难说：“来，阿难，我们去东浴场(Pubbakoṭṭhako)沐浴。”“是的，世尊。”具寿阿难回答世尊。于是，世尊与具寿阿难一同前往东浴场沐浴。在东浴场沐浴后，从水中上来，只着一衣，站立晾干身体。

တေန ခေါ ပန သမယေန ရညော ပသေနဒိဿ ကောသလဿ သေတော နာမ နာဂေါ မဟာတူရိယ တာဠိတဝါဒိတေန ပုဗ္ဗကောဋ္ဌကာ ပစ္စုတ္တရတိ. အပိဿု တံ ဇနော ဒိသွာ ဧဝမာဟ – ‘‘အဘိရူပေါ ဝတ, ဘော, ရညော နာဂေါ; ဒဿနီယော ဝတ, ဘော, ရညော နာဂေါ; ပါသာဒိကော ဝတ, ဘော, ရညော နာဂေါ; ကာယုပပန္နော ဝတ, ဘော, ရညော နာဂေါ’’တိ! ဧဝံ ဝုတ္တေ အာယသ္မာ ဥဒါယီ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဟတ္ထိမေဝ နု ခေါ, ဘန္တေ, မဟန္တံ ဗြဟန္တံ ကာယုပပန္နံ ဇနော ဒိသွာ ဧဝမာဟ – ‘နာဂေါ ဝတ, ဘော, နာဂေါ’တိ, ဥဒါဟု အညမ္ပိ ကဉ္စိ မဟန္တံ ဗြဟန္တံ ကာယုပပန္နံ ဇနော ဒိသွာ ဧဝမာဟ – ‘နာဂေါ ဝတ, ဘော, နာဂေါ’’’တိ? ‘‘ဟတ္ထိမ္ပိ ခေါ, ဥဒါယိ, မဟန္တံ ဗြဟန္တံ ကာယုပပန္နံ ဇနော ဒိသွာ ဧဝမာဟ – ‘နာဂေါ ဝတ, ဘော, နာဂေါ’တိ! အဿမ္ပိ ခေါ, ဥဒါယိ, မဟန္တံ ဗြဟန္တံ…ပေ… ဂေါဏမ္ပိ ခေါ, ဥဒါယိ, မဟန္တံ ဗြဟန္တံ…ပေ… ဥရဂမ္ပိ ခေါ, ဥဒါယိ, မဟန္တံ ဗြဟန္တံ…ပေ… ရုက္ခမ္ပိ ခေါ, ဥဒါယိ, မဟန္တံ ဗြဟန္တံ…ပေ… မနုဿမ္ပိ ခေါ, ဥဒါယိ, မဟန္တံ ဗြဟန္တံ ကာယုပပန္နံ ဇနော ဒိသွာ ဧဝမာဟ – ‘နာဂေါ ဝတ, ဘော, နာဂေါ’တိ! အပိ စ, ဥဒါယိ, ယော သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ အာဂုံ န ကရောတိ ကာယေန ဝါစာယ မနသာ, တမဟံ ‘နာဂေါ’တိ ဗြူမီ’’တိ.

尔时，憍萨罗国(Kosala)波斯匿王(Pasenadi)有一头名为“白”(Seto)的御象，伴随着盛大的乐器弹奏敲击声，从东门浴场上来。众人见到它后，如此说道：“啊，诸位，王的御象真是英俊！啊，诸位，王的御象真是悦见！啊，诸位，王的御象真是端严！啊，诸位，王的御象真是体态优美！”如此说后，具寿优陀夷(Udāyī)对世尊(Bhagavā)说了这番话：“世尊，人们是只在见到巨大、广博、体态优美的象时，才说：‘啊，诸位，真是龙象！’吗？还是见到其他任何巨大、广博、体态优美之物时，也说：‘啊，诸位，真是龙象！’呢？”“优陀夷，人们见到巨大、广博、体态优美的象时，会说：‘啊，诸位，真是龙象！’；见到巨大、广博的马……巨大、广博的牛……巨大、广博的龙……巨大、广博的树……人们见到巨大、广博、体态优美的人时，也会说：‘啊，诸位，真是龙象！’。再者，优陀夷，于包含天、魔、梵天的世界，于包含沙门、婆罗门、天、人的人民中，凡不以身、语、意造作过恶者，我称之为‘龙象’(nāga)。”

‘‘အစ္ဆရိယံ, ဘန္တေ, အဗ္ဘုတံ, ဘန္တေ! ယာဝ သုဘာသိတံ စိဒံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ – အပိ စ, ဥဒါယိ, ယော သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ အာဂုံ န ကရောတိ ကာယေန ဝါစာယ မနသာ, တမဟံ ‘နာဂေါ’တိ ဗြူမီ’’တိ. ဣဒဉ္စ ပနာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ သုဘာသိတံ ဣမာဟိ ဂါထာဟိ အနုမောဒါမိ –

“世尊，真是稀有！世尊，真是未曾有！世尊，世尊所说的这句话是何等的善说啊：“再者，优陀夷，于包含天、魔、梵天的世界，于包含沙门、婆罗门、天、人的人民中，凡不以身、语、意造作过恶者，我称之为‘龙象’。”世尊，我今以这些偈颂，随喜赞叹世尊所说的这句善说：

‘‘မနုဿဘူတံ သမ္ဗုဒ္ဓံ, အတ္တဒန္တံ သမာဟိတံ;

ဣရိယမာနံ ဗြဟ္မပထေ, စိတ္တဿူပသမေ ရတံ.

人间觉者，自身已调伏，心已等持(samāhita)；行于圣道(brahmapatha)中，乐于心寂止。

‘‘ယံ [Pg.304] မနုဿာ နမဿန္တိ, သဗ္ဗဓမ္မာန ပါရဂုံ;

ဒေဝါပိ တံ နမဿန္တိ, ဣတိ မေ အရဟတော သုတံ.

众人所礼敬者，乃一切法之达彼岸者；天神亦礼敬彼，此乃我从阿拉汉亲闻。

‘‘သဗ္ဗသံယောဇနာတီတံ, ဝနာ နိဗ္ဗန မာဂတံ;

ကာမေဟိ နေက္ခမ္မရတံ, မုတ္တံ သေလာဝ ကဉ္စနံ.

超越一切诸结，从烦恼林至无林；乐于出离诸欲，犹如离矿之真金。

‘‘သဗ္ဗေ အစ္စရုစီ နာဂေါ, ဟိမဝါညေ သိလုစ္စယေ;

သဗ္ဗေသံ နာဂနာမာနံ, သစ္စနာမော အနုတ္တရော.

犹如雪山王，超胜于众岩；龙象您亦尔，光辉超一切。于一切名龙象者中，您是无上者，名副其实。

‘‘နာဂံ ဝေါ ကိတ္တယိဿာမိ, န ဟိ အာဂုံ ကရောတိ သော;

သောရစ္စံ အဝိဟိံသာ စ, ပါဒါ နာဂဿ တေ ဒုဝေ.

我将称颂您的“龙象”之名，因您实不造作过恶；柔和与不害，此二者是龙象您的双前足。

‘‘တပေါ စ ဗြဟ္မစရိယံ, စရဏာ နာဂဿ တျာပရေ;

သဒ္ဓါဟတ္ထော မဟာနာဂေါ, ဥပေက္ခာသေတဒန္တဝါ.

苦行与梵行，是龙象您的另双后足；大龙象以信为长鼻，以舍为洁白之牙。

‘‘သတိ ဂီဝါ သိရော ပညာ, ဝီမံသာ ဓမ္မစိန္တနာ;

念为颈，慧为首，以正法思惟为审察；

ဓမ္မကုစ္ဆိသမာတပေါ, ဝိဝေကော တဿ ဝါလဓိ.

法为腹，热忱之所依；远离为其尾。

‘‘သော ဈာယီ အဿာသရတော, အဇ္ဈတ္တံ သုသမာဟိတော ;

ဂစ္ဆံ သမာဟိတော နာဂေါ, ဌိတော နာဂေါ သမာဟိတော.

彼为禅修者，乐于入出息，内心善寂定；龙象行时定，龙象立时定。

‘‘သေယျံ သမာဟိတော နာဂေါ, နိသိန္နောပိ သမာဟိတော;

သဗ္ဗတ္ထ သံဝုတော နာဂေါ, ဧသာ နာဂဿ သမ္ပဒါ.

龙象卧时定，龙象坐亦定；龙象于一切，皆善护根门，此是龙象之圆满。

‘‘ဘုဉ္ဇတိ အနဝဇ္ဇာနိ, သာဝဇ္ဇာနိ န ဘုဉ္ဇတိ;

ဃာသမစ္ဆာဒနံ လဒ္ဓါ, သန္နိဓိံ ပရိဝဇ္ဇယံ.

受用无过之物，不受用有过者；虽得食物与衣物，亦远离于积储。

‘‘သံယောဇနံ အဏုံ ထူလံ, သဗ္ဗံ ဆေတွာန ဗန္ဓနံ;

ယေန ယေနေဝ ဂစ္ဆတိ, အနပေက္ခောဝ ဂစ္ဆတိ.

斩断一切结与缚，无论细微或粗大；随其所欲而往，无有顾恋而行。

‘‘ယထာပိ ဥဒကေ ဇာတံ, ပုဏ္ဍရီကံ ပဝဍ္ဎတိ;

နုပလိပ္ပတိ တောယေန, သုစိဂန္ဓံ မနောရမံ.

犹如白莲生于水，于水中而得增长；其香清净且悦意，亦不为水所染着。

‘‘တထေဝ လောကေ သုဇာတော, ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဝိဟရတိ;

နုပလိပ္ပတိ လောကေန, တောယေန ပဒုမံ ယထာ.

如是佛陀善生于世，亦复住于世间中；不为世间所染着，犹如莲花不着水。

‘‘မဟာဂိနီဝ [Pg.305] ဇလိတော, အနာဟာရူပသမ္မတိ;

သင်္ခါရေသူပသန္တေသု, နိဗ္ဗုတောတိ ပဝုစ္စတိ.

犹如炽燃之大火，因无燃料而平息；当诸行皆已寂止，则被称为“已寂灭”。

‘‘အတ္ထဿာယံ ဝိညာပနီ, ဥပမာ ဝိညူဟိ ဒေသိတာ;

ဝိညဿန္တိ မဟာနာဂါ, နာဂံ နာဂေန ဒေသိတံ.

此喻为明义，乃由智者说；诸大龙象将能解，龙象所说之龙象。

‘‘ဝီတရာဂေါ ဝီတဒေါသော, ဝီတမောဟော အနာသဝေါ;

သရီရံ ဝိဇဟံ နာဂေါ, ပရိနိဗ္ဗိဿတိ အနာသဝေါ’’တိ. ပဌမံ;

离贪、离瞋、离痴、无有漏；龙象舍此身，无漏而般涅槃。

၂. မိဂသာလာသုတ္တံ

2. 弥伽萨罗经

၄၄. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန မိဂသာလာယ ဥပါသိကာယ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. အထ ခေါ မိဂသာလာ ဥပါသိကာ ယေနာယသ္မာ အာနန္ဒော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ မိဂသာလာ ဥပါသိကာ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဧတဒဝေါစ –

44. 那时，具寿阿难于上午时分，穿好下衣，取衣钵，前往优婆夷弥伽萨罗(Migasālā)的住所；抵达后，便在已铺设的座位上坐下。其后，优婆夷弥伽萨罗来到具寿阿难之处；抵达后，顶礼具寿阿难，然后坐于一旁。坐于一旁的优婆夷弥伽萨罗对具寿阿难如是说：

‘‘ကထံ ကထံ နာမာယံ, ဘန္တေ အာနန္ဒ, ဘဂဝတာ ဓမ္မော ဒေသိတော အညေယျော, ယတြ ဟိ နာမ ဗြဟ္မစာရီ စ အဗြဟ္မစာရီ စ ဥဘော သမသမဂတိကာ ဘဝိဿန္တိ အဘိသမ္ပရာယံ? ပိတာ မေ, ဘန္တေ, ပုရာဏော ဗြဟ္မစာရီ အဟောသိ အာရာစာရီ ဝိရတော မေထုနာ ဂါမဓမ္မာ. သော ကာလင်္ကတော ဘဂဝတာ ဗျာကတော သကဒါဂါမိသတ္တော တုသိတံ ကာယံ ဥပပန္နောတိ. ပေတ္တေယျောပိ မေ, ဘန္တေ, ဣသိဒတ္တော အဗြဟ္မစာရီ အဟောသိ သဒါရသန္တုဋ္ဌော. သောပိ ကာလင်္ကတော ဘဂဝတာ ဗျာကတော သကဒါဂါမိပတ္တော တုသိတံ ကာယံ ဥပပန္နောတိ. ကထံ ကထံ နာမာယံ, ဘန္တေ အာနန္ဒ, ဘဂဝတာ ဓမ္မော ဒေသိတော အညေယျော, ယတြ ဟိ နာမ ဗြဟ္မစာရီ စ အဗြဟ္မစာရီ စ ဥဘော သမသမဂတိကာ ဘဝိဿန္တိ အဘိသမ္ပရာယ’’န္တိ? ‘‘ဧဝံ ခေါ ပနေတံ, ဘဂိနိ, ဘဂဝတာ ဗျာကတ’’န္တိ.

“尊者阿难，世尊所宣说的法，当如何了知，竟会使梵行者与非梵行者二者在来世有相同的归趣呢？尊者，我的父亲富兰那(Purāṇa)曾是行远离行的梵行者，远离俗法与淫欲。他命终后，世尊记说他已证得一来果，投生于兜率天。尊者，我的叔父伊西达多曾是非梵行者，满足于自己的妻子。他命终后，世尊也记说他已证得一来果，投生于兜率天。尊者阿难，世尊所宣说的法，当如何了知，竟会使梵行者与非梵行者二者在来世有相同的归趣呢？”“贤妹，世尊确实是这样记说的。”

အထ [Pg.306] ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော မိဂသာလာယ ဥပါသိကာယ နိဝေသနေ ပိဏ္ဍပါတံ ဂဟေတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

那时，具寿阿难在优婆夷弥伽萨罗的住所接受供食后，从座位起身离开。其后，具寿阿难饭后从托钵返回，前往世尊之处；抵达后，顶礼世尊，然后坐于一旁。坐于一旁的具寿阿难对世尊如是说：

‘‘ဣဓာဟံ, ဘန္တေ, ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန မိဂသာလာယ ဥပါသိကာယ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိံ; ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိံ. အထ ခေါ, ဘန္တေ, မိဂသာလာ ဥပါသိကာ ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ မံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ, ဘန္တေ, မိဂသာလာ ဥပါသိကာ မံ ဧတဒဝေါစ – ‘ကထံ ကထံ နာမာယံ, ဘန္တေ အာနန္ဒ, ဘဂဝတာ ဓမ္မော ဒေသိတော အညေယျော, ယတြ ဟိ နာမ ဗြဟ္မစာရီ စ အဗြဟ္မစာရီ စ ဥဘော သမသမဂတိကာ ဘဝိဿန္တိ အဘိသမ္ပရာယံ. ပိတာ မေ, ဘန္တေ, ပုရာဏော ဗြဟ္မစာရီ အဟောသိ အာရာစာရီ ဝိရတော မေထုနာ ဂါမဓမ္မာ. သော ကာလင်္ကတော ဘဂဝတာ ဗျာကတော သကဒါဂါမိပတ္တော တုသိတံ ကာယံ ဥပပန္နောတိ. ပေတ္တေယျောပိ မေ, ဘန္တေ, ဣသိဒတ္တော အဗြဟ္မစာရီ အဟောသိ သဒါရသန္တုဋ္ဌော. သောပိ ကာလင်္ကတော ဘဂဝတာ ဗျာကတော သကဒါဂါမိပတ္တော တုသိတံ ကာယံ ဥပပန္နောတိ. ကထံ ကထံ နာမာယံ, ဘန္တေ အာနန္ဒ, ဘဂဝတာ ဓမ္မော ဒေသိတော အညေယျော, ယတြ ဟိ နာမ ဗြဟ္မစာရီ စ အဗြဟ္မစာရီ စ ဥဘော သမသမဂတိကာ ဘဝိဿန္တိ အဘိသမ္ပရာယ’န္တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေ အဟံ, ဘန္တေ, မိဂသာလံ ဥပါသိကံ ဧတဒဝေါစံ – ‘ဧဝံ ခေါ ပနေတံ, ဘဂိနိ, ဘဂဝတာ ဗျာကတ’’’န္တိ.

“大德，今日上午，我着衣持钵，前往优婆夷弥伽娑罗（Migasālā）的住处。抵达后，便在备好的座位上坐下。大德，当时优婆夷弥伽娑罗来到我这里，对我行礼后，坐于一旁。大德，坐于一旁的优婆夷弥伽娑罗对我说了这番话：‘大德阿难，世尊所说的这个法，应如何理解呢？为何梵行者与非梵行者，两者来世竟有完全相同的归宿？大德，我的父亲补罗那（Purāṇa）是梵行者，远离了淫欲的俗法。他命终后，世尊记说他证得一来果，已生于兜率天。大德，我的叔父伊西达多（Isidatta）虽非梵行者，但对自己的妻子感到满足。他命终后，世尊也记说他证得一来果，已生于兜率天。大德阿难，世尊所说的这个法，应如何理解呢？为何梵行者与非梵行者，两者来世竟有完全相同的归宿？’大德，她这样说后，我对优婆夷弥伽娑罗说：‘姐妹，世尊确实是这样记说的。’”

‘‘ကာ စာနန္ဒ, မိဂသာလာ ဥပါသိကာ ဗာလာ အဗျတ္တာ အမ္မကာ အမ္မကသညာ, ကေ စ ပုရိသပုဂ္ဂလပရောပရိယဉာဏေ? ဆယိမေ, အာနန္ဒ, ပုဂ္ဂလာ သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ လောကသ္မိံ.

“阿难，优婆夷弥伽娑罗是怎样的人？她愚痴、不善巧，是个有女人之见的女人。而了知他人根器差别之智又是怎样的呢？阿难，于此世间，有这六种人存在。”

‘‘ကတမေ ဆ? ဣဓာနန္ဒ, ဧကစ္စော ပုဂ္ဂလော သောရတော ဟောတိ သုခသံဝါသော, အဘိနန္ဒန္တိ သဗြဟ္မစာရီ ဧကတ္တဝါသေန. တဿ သဝနေနပိ အကတံ ဟောတိ, ဗာဟုသစ္စေနပိ အကတံ ဟောတိ, ဒိဋ္ဌိယာပိ အပ္ပဋိဝိဒ္ဓံ ဟောတိ, သာမာယိကမ္ပိ ဝိမုတ္တိံ န လဘတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ [Pg.307] မရဏာ ဟာနာယ ပရေတိ နော ဝိသေသာယ, ဟာနဂါမီယေဝ ဟောတိ နော ဝိသေသဂါမီ.

“是哪六种呢？阿难，于此，有一类人行为端正，易于共住，同梵行者因与他同住而欢喜。但他于听闻亦未有所成，于多闻亦未有所成，于见亦未通达，亦未获得时节解脱。他身坏命终之后，趋向衰退而非殊胜，实为趣向衰退者，非趣向殊胜者。”

‘‘ဣဓ ပနာနန္ဒ, ဧကစ္စော ပုဂ္ဂလော သောရတော ဟောတိ သုခသံဝါသော, အဘိနန္ဒန္တိ သဗြဟ္မစာရီ ဧကတ္တဝါသေန. တဿ သဝနေနပိ ကတံ ဟောတိ, ဗာဟုသစ္စေနပိ ကတံ ဟောတိ, ဒိဋ္ဌိယာပိ ပဋိဝိဒ္ဓံ ဟောတိ, သာမာယိကမ္ပိ ဝိမုတ္တိံ လဘတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဝိသေသာယ ပရေတိ နော ဟာနာယ, ဝိသေသဂါမီယေဝ ဟောတိ နော ဟာနဂါမီ.

“再者，阿难，于此，有一类人行为端正，易于共住，同梵行者因与他同住而欢喜。他于听闻亦有所成，于多闻亦有所成，于见亦得通达，亦获得时节解脱。他身坏命终之后，趋向殊胜而非衰退，实为趣向殊胜者，非趣向衰退者。”

‘‘တတြာနန္ဒ, ပမာဏိကာ ပမိဏန္တိ – ‘ဣမဿပိ တေဝ ဓမ္မာ အပရဿပိ တေဝ ဓမ္မာ, ကသ္မာ တေသံ ဧကော ဟီနော ဧကော ပဏီတော’တိ! တဉှိ တေသံ, အာနန္ဒ, ဟောတိ ဒီဃရတ္တံ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ.

“阿难，于此二者中，好衡量者衡量道：‘此人有那些法，另一人也有那些法，为何他们之中一人低劣，一人优胜？’阿难，那样的衡量，对他们而言，将导致长时的无益与痛苦。”

‘‘တတြာနန္ဒ, ယွာယံ ပုဂ္ဂလော သောရတော ဟောတိ သုခသံဝါသော, အဘိနန္ဒန္တိ သဗြဟ္မစာရီ ဧကတ္တဝါသေန, တဿ သဝနေနပိ ကတံ ဟောတိ, ဗာဟုသစ္စေနပိ ကတံ ဟောတိ, ဒိဋ္ဌိယာပိ ပဋိဝိဒ္ဓံ ဟောတိ, သာမာယိကမ္ပိ ဝိမုတ္တိံ လဘတိ. အယံ, အာနန္ဒ, ပုဂ္ဂလော အမုနာ ပုရိမေန ပုဂ္ဂလေန အဘိက္ကန္တတရော စ ပဏီတတရော စ. တံ ကိဿ ဟေတု? ဣမံ ဟာနန္ဒ, ပုဂ္ဂလံ ဓမ္မသောတော နိဗ္ဗဟတိ, တဒန္တရံ ကော ဇာနေယျ အညတြ တထာဂတေန! တသ္မာတိဟာနန္ဒ, မာ ပုဂ္ဂလေသု ပမာဏိကာ အဟုဝတ္ထ; မာ ပုဂ္ဂလေသု ပမာဏံ ဂဏှိတ္ထ. ခညတိ ဟာနန္ဒ, ပုဂ္ဂလေသု ပမာဏံ ဂဏှန္တော. အဟံ ဝါ, အာနန္ဒ, ပုဂ္ဂလေသု ပမာဏံ ဂဏှေယျံ, ယော ဝါ ပနဿ မာဒိသော.

“阿难，于此二者中，那位行为端正、易于共住、同梵行者因与他同住而欢喜，且于听闻亦有所成，于多闻亦有所成，于见亦得通达，亦获得时节解脱的人——阿难，此人较前一人更为超胜、更为优妙。是何缘故？阿难，此人正为法流所引导，除如来外，谁能了知其间的差异呢？是故，阿难，切莫衡量他人，切莫对人作出评判。阿难，衡量他人者，实乃自伤。阿难，我或如我者，方能衡量他人。”

‘‘ဣဓ ပနာနန္ဒ, ဧကစ္စဿ ပုဂ္ဂလဿ ကောဓမာနော အဓိဂတော ဟောတိ, သမယေန သမယဉ္စဿ လောဘဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. တဿ သဝနေနပိ အကတံ ဟောတိ, ဗာဟုသစ္စေနပိ အကတံ ဟောတိ, ဒိဋ္ဌိယာပိ အပ္ပဋိဝိဒ္ဓံ ဟောတိ, သာမာယိကမ္ပိ ဝိမုတ္တိံ န လဘတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဟာနာယ ပရေတိ နော ဝိသေသာယ, ဟာနဂါမီယေဝ ဟောတိ နော ဝိသေသဂါမီ.

阿难，于此，某一类人为瞋与慢所制伏，有时会生起贪法。他于听闻亦未有所成，于多闻亦未有所成，于见解亦未通达，亦未获得时解脱。此人身坏命终后，将趋向衰退而非殊胜，实是走向衰退，而非走向殊胜。

‘‘ဣဓ ပနာနန္ဒ, ဧကစ္စဿ ပုဂ္ဂလဿ ကောဓမာနော အဓိဂတော ဟောတိ, သမယေန သမယဉ္စဿ လောဘဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. တဿ သဝနေနပိ ကတံ ဟောတိ…ပေ… နော ဟာနဂါမီ.

阿难，于此，某一类人为瞋与慢所制伏，有时会生起贪法。他于听闻亦有所成……乃至……不走向衰退。

‘‘တတြာနန္ဒ[Pg.308], ပမာဏိကာ ပမိဏန္တိ…ပေ… ယော ဝါ ပနဿ မာဒိသော.

阿难，于此，衡量者们衡量……乃至……或者像我这样的人。

‘‘ဣဓ, ပနာနန္ဒ, ဧကစ္စဿ ပုဂ္ဂလဿ ကောဓမာနော အဓိဂတော ဟောတိ, သမယေန သမယဉ္စဿ ဝစီသင်္ခါရာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. တဿ သဝနေနပိ အကတံ ဟောတိ…ပေ… သာမာယိကမ္ပိ ဝိမုတ္တိံ န လဘတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဟာနာယ ပရေတိ နော ဝိသေသာယ, ဟာနဂါမီယေဝ ဟောတိ နော ဝိသေသဂါမီ.

阿难，于此，某一类人为瞋与慢所制伏，有时会生起语行。他于听闻亦未有所成……乃至……亦未获得时解脱。此人身坏命终后，将趋向衰退而非殊胜，实是走向衰退，而非走向殊胜。

‘‘ဣဓ ပနာနန္ဒ, ဧကစ္စဿ ပုဂ္ဂလဿ ကောဓမာနော အဓိဂတော ဟောတိ, သမယေန သမယဉ္စဿ ဝစီသင်္ခါရာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. တဿ သဝနေနပိ ကတံ ဟောတိ, ဗာဟုသစ္စေနပိ ကတံ ဟောတိ, ဒိဋ္ဌိယာပိ ပဋိဝိဒ္ဓံ ဟောတိ, သာမာယိကမ္ပိ ဝိမုတ္တိံ လဘတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဝိသေသာယ ပရေတိ နော ဟာနာယ, ဝိသေသဂါမီယေဝ ဟောတိ နော ဟာနဂါမီ.

阿难，于此，某一类人为瞋与慢所制伏，有时会生起语行。他于听闻亦有所成，于多闻亦有所成，于见解亦得通达，并获得时解脱。此人身坏命终后，便趋向殊胜而非衰退，实是走向殊胜，而非走向衰退。

‘‘တတြာနန္ဒ, ပမာဏိကာ ပမိဏန္တိ – ‘ဣမဿပိ တေဝ ဓမ္မာ, အပရဿပိ တေဝ ဓမ္မာ. ကသ္မာ တေသံ ဧကော ဟီနော, ဧကော ပဏီတော’တိ? တဉှိ တေသံ, အာနန္ဒ, ဟောတိ ဒီဃရတ္တံ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ.

阿难，于此，衡量者们这样衡量：“此人有这些法，另一人也有这些法。为何他们之中一人低劣，一人殊胜？”阿难，他们这样的衡量，于长夜中为他们带来无益与痛苦。

‘‘တတြာနန္ဒ, ယဿ ပုဂ္ဂလဿ ကောဓမာနော အဓိဂတော ဟောတိ, သမယေန သမယဉ္စဿ ဝစီသင်္ခါရာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ, တဿ သဝနေနပိ ကတံ ဟောတိ, ဗာဟုသစ္စေနပိ ကတံ ဟောတိ, ဒိဋ္ဌိယာပိ ပဋိဝိဒ္ဓံ ဟောတိ, သာမာယိကမ္ပိ ဝိမုတ္တိံ လဘတိ. အယံ, အာနန္ဒ, ပုဂ္ဂလော အမုနာ ပုရိမေန ပုဂ္ဂလေန အဘိက္ကန္တတရော စ ပဏီတတရော စ. တံ ကိဿ ဟေတု? ဣမံ ဟာနန္ဒ, ပုဂ္ဂလံ ဓမ္မသောတော နိဗ္ဗဟတိ. တဒန္တရံ ကော ဇာနေယျ အညတြ တထာဂတေန! တသ္မာတိဟာနန္ဒ, မာ ပုဂ္ဂလေသု ပမာဏိကာ အဟုဝတ္ထ; မာ ပုဂ္ဂလေသု ပမာဏံ ဂဏှိတ္ထ. ခညတိ ဟာနန္ဒ, ပုဂ္ဂလေသု ပမာဏံ ဂဏှန္တော. အဟံ ဝါ, အာနန္ဒ, ပုဂ္ဂလေသု ပမာဏံ ဂဏှေယျံ, ယော ဝါ ပနဿ မာဒိသော.

“阿难，在这些人中，有这样一个人，他被忿与慢所征服，但时而会生起语行，此人听闻亦有所成，多闻亦有所成，以正见亦已通达，且能获得时解脱。阿难，此人比前一人更超胜、更殊妙。这是什么原因呢？阿难，此人被法流所引导。除了如来，谁能了知其间的差异呢？是故，阿难，你们对于他人，莫作衡量者，莫去衡量他人。阿难，衡量他人者，必受其害。阿难，我或如我者，方能衡量他人。”

‘‘ကာ စာနန္ဒ, မိဂသာလာ ဥပါသိကာ ဗာလာ အဗျတ္တာ အမ္မကာ အမ္မကသညာ, ကေ စ ပုရိသပုဂ္ဂလပရောပရိယဉာဏေ! ဣမေ ခေါ, အာနန္ဒ, ဆ ပုဂ္ဂလာ သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ လောကသ္မိံ.

“阿难，优婆夷弥伽娑罗是怎样的人？她愚痴、不练达，是女人，具女人想。而了知他人根器差别之智又是何等之智！阿难，这六种人，于世间存在、现有。”

‘‘ယထာရူပေန, အာနန္ဒ, သီလေန ပုရာဏော သမန္နာဂတော အဟောသိ, တထာရူပေန သီလေန ဣသိဒတ္တော သမန္နာဂတော အဘဝိဿ. နယိဓ ပုရာဏော ဣသိဒတ္တဿ ဂတိမ္ပိ အညဿ. ယထာရူပါယ စ, အာနန္ဒ, ပညာယ ဣသိဒတ္တော သမန္နာဂတော အဟောသိ, တထာရူပါယ ပညာယ ပုရာဏော သမန္နာဂတော [Pg.309] အဘဝိဿ. နယိဓ ဣသိဒတ္တော ပုရာဏဿ ဂတိမ္ပိ အညဿ. ဣတိ ခေါ, အာနန္ဒ, ဣမေ ပုဂ္ဂလာ ဥဘော ဧကင်္ဂဟီနာ’’တိ. ဒုတိယံ.

“阿难，假如伊西达多具足了如富罗那所具足的戒，富罗那也无法了知伊西达多的境界。阿难，假如富罗那具足了如伊西达多所具足的慧，伊西达多也无法了知富罗那的境界。如是，阿难，这两位个人皆于一分有所缺少。”第二。

၃. ဣဏသုတ္တံ

3. 负债经

၄၅. ‘‘ဒါလိဒ္ဒိယံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခံ လောကသ္မိံ ကာမဘောဂိနော’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, ဒလိဒ္ဒေါ အဿကော အနာဠှိကော ဣဏံ အာဒိယတိ, ဣဏာဒါနမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခံ လောကသ္မိံ ကာမဘောဂိနော’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, ဒလိဒ္ဒေါ အဿကော အနာဠှိကော ဣဏံ အာဒိယိတွာ ဝဍ္ဎိံ ပဋိဿုဏာတိ, ဝဍ္ဎိပိ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခာ လောကသ္မိံ ကာမဘောဂိနော’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, ဒလိဒ္ဒေါ အဿကော အနာဠှိကော ဝဍ္ဎိံ ပဋိဿုဏိတွာ ကာလာဘတံ ဝဍ္ဎိံ န ဒေတိ, စောဒေန္တိပိ နံ; စောဒနာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခာ လောကသ္မိံ ကာမဘောဂိနော’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, ဒလိဒ္ဒေါ အဿကော အနာဠှိကော စောဒိယမာနော န ဒေတိ, အနုစရန္တိပိ နံ; အနုစရိယာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခာ လောကသ္မိံ ကာမဘောဂိနော’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, ဒလိဒ္ဒေါ အဿကော အနာဠှိကော အနုစရိယမာနော န ဒေတိ, ဗန္ဓန္တိပိ နံ; ဗန္ဓနမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခံ လောကသ္မိံ ကာမဘောဂိနော’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’.

45. “诸比丘，对世间受用欲乐者而言，贫穷是苦吗？”“诚然，世尊。”“诸比丘，贫穷、无有、不富裕者借贷，对世间受用欲乐者而言，此借贷亦是苦吗？”“诚然，世尊。”“诸比丘，贫穷、无有、不富裕者借贷后承诺付息，对世间受用欲乐者而言，此利息亦是苦吗？”“诚然，世尊。”“诸比丘，贫穷、无有、不富裕者承诺付息后，到期不付，便被索讨；对世间受用欲乐者而言，此索讨亦是苦吗？”“诚然，世尊。”“诸比丘，贫穷、无有、不富裕者被索讨而不付，便被追随；对世间受用欲乐者而言，此追随亦是苦吗？”“诚然，世尊。”“诸比丘，贫穷、无有、不富裕者被追随而不付，便被捆绑；对世间受用欲乐者而言，此捆绑亦是苦吗？”“诚然，世尊。”

‘‘ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒါလိဒ္ဒိယမ္ပိ ဒုက္ခံ လောကသ္မိံ ကာမဘောဂိနော, ဣဏာဒါနမ္ပိ ဒုက္ခံ လောကသ္မိံ ကာမဘောဂိနော, ဝဍ္ဎိပိ ဒုက္ခာ လောကသ္မိံ ကာမဘောဂိနော, စောဒနာပိ ဒုက္ခာ လောကသ္မိံ ကာမဘောဂိနော, အနုစရိယာပိ ဒုက္ခာ လောကသ္မိံ ကာမဘောဂိနော, ဗန္ဓနမ္ပိ ဒုက္ခံ လောကသ္မိံ ကာမဘောဂိနော; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယဿ ကဿစိ သဒ္ဓါ နတ္ထိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု, ဟိရီ နတ္ထိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု, ဩတ္တပ္ပံ နတ္ထိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု, ဝီရိယံ နတ္ထိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု, ပညာ နတ္ထိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အရိယဿ ဝိနယေ ဒလိဒ္ဒေါ အဿကော အနာဠှိကော.

“诸比丘，如是，对世间受用欲乐者而言，贫穷是苦，借贷是苦，利息是苦，索讨是苦，追随是苦，捆绑亦是苦。同样地，诸比丘，若任何人于诸善法无信，于诸善法无惭，于诸善法无愧，于诸善法无精进，于诸善法无慧——诸比丘，于圣者之律中，此人被称为贫穷、无有、不富裕者。”

‘‘သ ခေါ သော, ဘိက္ခဝေ, ဒလိဒ္ဒေါ အဿကော အနာဠှိကော သဒ္ဓါယ အသတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု, ဟိရိယာ အသတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု, ဩတ္တပ္ပေ အသတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု, ဝီရိယေ အသတိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု, ပညာယ အသတိ [Pg.310] ကုသလေသု ဓမ္မေသု, ကာယေန ဒုစ္စရိတံ စရတိ, ဝါစာယ ဒုစ္စရိတံ စရတိ, မနသာ ဒုစ္စရိတံ စရတိ. ဣဒမဿ ဣဏာဒါနသ္မိံ ဝဒါမိ.

诸比丘，那贫穷、无资财、不富裕者，于诸善法无信，于诸善法无惭，于诸善法无愧，于诸善法无精进，于诸善法无慧，他以身行恶行，以语行恶行，以意行恶行。我说此即为其负债。

‘‘သော တဿ ကာယဒုစ္စရိတဿ ပဋိစ္ဆာဒနဟေတု ပါပိကံ ဣစ္ဆံ ပဏိဒဟတိ. ‘မာ မံ ဇညူ’တိ ဣစ္ဆတိ, ‘မာ မံ ဇညူ’တိ သင်္ကပ္ပတိ, ‘မာ မံ ဇညူ’တိ ဝါစံ ဘာသတိ, ‘မာ မံ ဇညူ’တိ ကာယေန ပရက္ကမတိ. သော တဿ ဝစီဒုစ္စရိတဿ ပဋိစ္ဆာဒနဟေတု…ပေ… သော တဿ မနောဒုစ္စရိတဿ ပဋိစ္ဆာဒနဟေတု…ပေ… ‘မာ မံ ဇညူ’တိ ကာယေန ပရက္ကမတိ. ဣဒမဿ ဝဍ္ဎိယာ ဝဒါမိ.

他为了掩盖那身恶行而发起恶欲。他希望：“愿人们不知我”；他思量：“愿人们不知我”；他言说：“愿人们不知我”；他以身努力：“愿人们不知我”。他为了掩盖那语恶行……乃至……他为了掩盖那意恶行……乃至……他以身努力：“愿人们不知我”。我说此即为其利息。

‘‘တမေနံ ပေသလာ သဗြဟ္မစာရီ ဧဝမာဟံသု – ‘အယဉ္စ သော အာယသ္မာ ဧဝံကာရီ ဧဝံသမာစာရော’တိ. ဣဒမဿ စောဒနာယ ဝဒါမိ.

那些贤善的同梵行者们如此说他：“这位具寿是如此行事者，是如此行为者。”我说此即为对他的催讨。

‘‘တမေနံ အရညဂတံ ဝါ ရုက္ခမူလဂတံ ဝါ သုညာဂါရဂတံ ဝါ ဝိပ္ပဋိသာရသဟဂတာ ပါပကာ အကုသလဝိတက္ကာ သမုဒါစရန္တိ. ဣဒမဿ အနုစရိယာယ ဝဒါမိ.

当他去到森林、树下或空屋时，与悔恨俱行的邪恶不善寻便会萦绕于他。我说此即为对他的追讨。

‘‘သ ခေါ သော, ဘိက္ခဝေ, ဒလိဒ္ဒေါ အဿကော အနာဠှိကော ကာယေန ဒုစ္စရိတံ စရိတွာ ဝါစာယ ဒုစ္စရိတံ စရိတွာ မနသာ ဒုစ္စရိတံ စရိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ နိရယဗန္ဓနေ ဝါ ဗဇ္ဈတိ တိရစ္ဆာနယောနိဗန္ဓနေ ဝါ. နာဟံ, ဘိက္ခဝေ, အညံ ဧကဗန္ဓနမ္ပိ သမနုပဿာမိ ဧဝံဒါရုဏံ ဧဝံကဋုကံ ဧဝံအန္တရာယကရံ အနုတ္တရဿ ယောဂက္ခေမဿ အဓိဂမာယ, ယထယိဒံ, ဘိက္ခဝေ, နိရယဗန္ဓနံ ဝါ တိရစ္ဆာနယောနိဗန္ဓနံ ဝါ’’တိ.

诸比丘，那贫穷、无资财、不富裕者，行身恶行，行语恶行，行意恶行后，于身坏命终之后，被地狱的系缚所缚，或被畜生胎的系缚所缚。诸比丘，我不见有任何其他一种系缚，能像这地狱的系缚或畜生胎的系缚一般，对证得无上瑜伽安稳是如此的残酷、如此的剧苦、如此的障碍。

‘‘ဒါလိဒ္ဒိယံ ဒုက္ခံ လောကေ, ဣဏာဒါနဉ္စ ဝုစ္စတိ;

ဒလိဒ္ဒေါ ဣဏမာဒါယ, ဘုဉ္ဇမာနော ဝိဟညတိ.

世间贫穷是苦，人言借贷亦苦；贫者举债而受用，因此而受困扰。

‘‘တတော အနုစရန္တိ နံ, ဗန္ဓနမ္ပိ နိဂစ္ဆတိ;

ဧတဉှိ ဗန္ဓနံ ဒုက္ခံ, ကာမလာဘာဘိဇပ္ပိနံ.

因此，（债主）追随于他，他也陷入系缚；此系缚是苦，对于渴求获得欲乐者而言。

‘‘တထေဝ အရိယဝိနယေ, သဒ္ဓါ ယဿ န ဝိဇ္ဇတိ;

အဟိရီကော အနောတ္တပ္ပီ, ပါပကမ္မဝိနိဗ္ဗယော.

同样地，于圣律中，若人无信，无惭亦无愧，是增长恶业者。

‘‘ကာယဒုစ္စရိတံ ကတွာ, ဝစီဒုစ္စရိတာနိ စ;

မနောဒုစ္စရိတံ ကတွာ, ‘မာ မံ ဇညူ’တိ ဣစ္ဆတိ.

造作身恶行，以及诸语恶行，和意恶行后，他希望：“愿人们不知我”。

‘‘သော [Pg.311] သံသပ္ပတိ ကာယေန, ဝါစာယ ဥဒ စေတသာ;

ပါပကမ္မံ ပဝဍ္ဎေန္တော, တတ္ထ တတ္ထ ပုနပ္ပုနံ.

他增长着恶业，以身、语或意，于处处，一再地骚动。

‘‘သော ပါပကမ္မော ဒုမ္မေဓော, ဇာနံ ဒုက္ကဋမတ္တနော;

ဒလိဒ္ဒေါ ဣဏမာဒါယ, ဘုဉ္ဇမာနော ဝိဟညတိ.

彼有恶业的愚人，明知自己的恶作，犹如贫者举债，于受用时而苦恼。

‘‘တတော အနုစရန္တိ နံ, သင်္ကပ္ပာ မာနသာ ဒုခါ;

ဂါမေ ဝါ ယဒိ ဝါရညေ, ယဿ ဝိပ္ပဋိသာရဇာ.

因此，由追悔所生的痛苦心念，无论在村落或于林野，都追随于他。

‘‘သော ပါပကမ္မော ဒုမ္မေဓော, ဇာနံ ဒုက္ကဋမတ္တနော;

ယောနိမညတရံ ဂန္တွာ, နိရယေ ဝါပိ ဗဇ္ဈတိ.

彼有恶业的愚人，明知自己的恶作，去到某个（恶）趣，或于地狱中被系缚。

‘‘ဧတဉှိ ဗန္ဓနံ ဒုက္ခံ, ယမှာ ဓီရော ပမုစ္စတိ;

ဓမ္မလဒ္ဓေဟိ ဘောဂေဟိ, ဒဒံ စိတ္တံ ပသာဒယံ.

此系缚是苦，智者从中解脱；他以如法所得之财布施，令心清净。

‘‘ဥဘယတ္ထ ကဋဂ္ဂါဟော, သဒ္ဓဿ ဃရမေသိနော;

ဒိဋ္ဌဓမ္မဟိတတ္ထာယ, သမ္ပရာယသုခါယ စ;

ဧဝမေတံ ဂဟဋ္ဌာနံ, စာဂေါ ပုညံ ပဝဍ္ဎတိ.

于具信的居家者，两者皆得成就：即为现法之利益，亦为来世之安乐。如是，此舍施令在家人的福德增长。

‘‘တထေဝ အရိယဝိနယေ, သဒ္ဓါ ယဿ ပတိဋ္ဌိတာ;

ဟိရီမနော စ ဩတ္တပ္ပီ, ပညဝါ သီလသံဝုတော.

同样地，于圣律中，若人信已确立，有惭、有愧、具慧、且守护于戒。

‘‘ဧသော ခေါ အရိယဝိနယေ, ‘သုခဇီဝီ’တိ ဝုစ္စတိ;

နိရာမိသံ သုခံ လဒ္ဓါ, ဥပေက္ခံ အဓိတိဋ္ဌတိ.

此人实于圣律中，被称为“乐住者”；获得无染之乐后，安住于舍。

‘‘ပဉ္စ နီဝရဏေ ဟိတွာ, နိစ္စံ အာရဒ္ဓဝီရိယော;

ဈာနာနိ ဥပသမ္ပဇ္ဇ, ဧကောဒိ နိပကော သတော.

舍断五盖，恒常勤精进，证得诸禅，得一心、具智、有念。

‘‘ဧဝံ ဉတွာ ယထာဘူတံ, သဗ္ဗသံယောဇနက္ခယေ;

သဗ္ဗသော အနုပါဒါယ, သမ္မာ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ.

如是如实知已，于一切结灭尽时，完全无所取著，其心得到善解脱。

‘‘တဿ သမ္မာ ဝိမုတ္တဿ, ဉာဏံ စေ ဟောတိ တာဒိနော;

‘အကုပ္ပာ မေ ဝိမုတ္တီ’တိ, ဘဝသံယောဇနက္ခယေ.

于彼如是善解脱者，于有结灭尽时，此智实然生起：“我之解脱不动摇”。

‘‘ဧတံ ခေါ ပရမံ ဉာဏံ, ဧတံ သုခမနုတ္တရံ;

အသောကံ ဝိရဇံ ခေမံ, ဧတံ အာနဏျမုတ္တမ’’န္တိ. တတိယံ;

此实为至上之智，此是无上之乐；无忧、无尘、安稳，此是至上的无债境界。第三经终。

၄. မဟာစုန္ဒသုတ္တံ

4. 大纯陀经

၄၆. ဧဝံ [Pg.312] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ မဟာစုန္ဒော စေတီသု ဝိဟရတိ သယံဇာတိယံ. တတြ ခေါ အာယသ္မာ မဟာစုန္ဒော ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အာဝုသော ဘိက္ခဝေ’’တိ. ‘‘အာဝုသော’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော မဟာစုန္ဒဿ ပစ္စဿောသုံ. အာယသ္မာ မဟာစုန္ဒော ဧတဒဝေါစ –

46. 如是我闻：一时，具寿大纯陀住于支提国（Cetī）的娑扬迦提耶（Sayaṃjātiya）。当时，具寿大纯陀对比丘们说：“贤友比丘们！”那些比丘回答具寿大纯陀：“贤友！”具寿大纯陀说了这番话：

‘‘ဣဓာဝုသော, ဓမ္မယောဂါ ဘိက္ခူ ဈာယီ ဘိက္ခူ အပသာဒေန္တိ – ‘ဣမေ ပန ဈာယိနောမှာ, ဈာယိနောမှာတိ ဈာယန္တိ ပဇ္ဈာယန္တိ နိဇ္ဈာယန္တိ အဝဇ္ဈာယန္တိ. ကိမိမေ ဈာယန္တိ, ကိန္တိမေ ဈာယန္တိ, ကထံ ဣမေ ဈာယန္တီ’တိ? တတ္ထ ဓမ္မယောဂါ စ ဘိက္ခူ နပ္ပသီဒန္တိ, ဈာယီ စ ဘိက္ခူ နပ္ပသီဒန္တိ, န စ ဗဟုဇနဟိတာယ ပဋိပန္နာ ဟောန္တိ ဗဟုဇနသုခါယ ဗဟုနော ဇနဿ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဒေဝမနုဿာနံ.

贤友们，于此，有讲法比丘贬低禅修比丘，说：“此辈自称‘我等是禅修者’，而行禅修、深禅修、遍禅修、近禅修。他们禅修什么？为何禅修？如何禅修？”于此，讲法比丘们心不喜悦，禅修比丘们亦心不喜悦，此非为大众之利益、大众之安乐，非为众人与天人之义利、利益、安乐而行道。

‘‘ဣဓ ပနာဝုသော, ဈာယီ ဘိက္ခူ ဓမ္မယောဂေ ဘိက္ခူ အပသာဒေန္တိ – ‘ဣမေ ပန ဓမ္မယောဂမှာ, ဓမ္မယောဂမှာတိ ဥဒ္ဓတာ ဥန္နဠာ စပလာ မုခရာ ဝိကိဏ္ဏဝါစာ မုဋ္ဌဿတီ အသမ္ပဇာနာ အသမာဟိတာ ဝိဗ္ဘန္တစိတ္တာ ပါကတိန္ဒြိယာ. ကိမိမေ ဓမ္မယောဂါ, ကိန္တိမေ ဓမ္မယောဂါ, ကထံ ဣမေ ဓမ္မယောဂါ’တိ? တတ္ထ ဈာယီ စ ဘိက္ခူ နပ္ပသီဒန္တိ, ဓမ္မယောဂါ စ ဘိက္ခူ နပ္ပသီဒန္တိ, န စ ဗဟုဇနဟိတာယ ပဋိပန္နာ ဟောန္တိ ဗဟုဇနသုခါယ ဗဟုနော ဇနဿ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဒေဝမနုဿာနံ.

再者，贤友们，于此，有禅修比丘贬低讲法比丘，说：“此辈自称‘我等是讲法者’，然其掉举、傲慢、轻率、饶舌、言语散乱、失念、不正知、心不专注、意散乱、诸根放逸。此辈算何等讲法者？为何而讲法？如何而讲法？”于此，禅修比丘们心不喜悦，讲法比丘们亦心不喜悦，此非为大众之利益、大众之安乐，非为众人与天人之义利、利益、安乐而行道。

‘‘ဣဓ ပနာဝုသော, ဓမ္မယောဂါ ဘိက္ခူ ဓမ္မယောဂါနညေဝ ဘိက္ခူနံ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ, နော ဈာယီနံ ဘိက္ခူနံ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ. တတ္ထ ဓမ္မယောဂါ စ ဘိက္ခူ နပ္ပသီဒန္တိ, ဈာယီ စ ဘိက္ခူ နပ္ပသီဒန္တိ, န စ ဗဟုဇနဟိတာယ ပဋိပန္နာ ဟောန္တိ ဗဟုဇနသုခါယ ဗဟုနော ဇနဿ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဒေဝမနုဿာနံ.

再者，贤友们，于此，有讲法比丘仅称赞讲法比丘，而不称赞禅修比丘。于此，讲法比丘们心不喜悦，禅修比丘们亦心不喜悦，此非为大众之利益、大众之安乐，非为众人与天人之义利、利益、安乐而行道。

‘‘ဣဓ ပနာဝုသော, ဈာယီ ဘိက္ခူ ဈာယီနညေဝ ဘိက္ခူနံ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ, နော ဓမ္မယောဂါနံ ဘိက္ခူနံ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ. တတ္ထ ဈာယီ စ ဘိက္ခူ နပ္ပသီဒန္တိ, ဓမ္မယောဂါ စ ဘိက္ခူ နပ္ပသီဒန္တိ, န စ ဗဟုဇနဟိတာယ ပဋိပန္နာ ဟောန္တိ ဗဟုဇနသုခါယ [Pg.313] ဗဟုနော ဇနဿ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဒေဝမနုဿာနံ.

再者，贤友们，于此，禅修比丘只称赞禅修的比丘，不称赞说法比丘。于此，禅修比丘不喜悦，说法比丘亦不喜悦，他们亦非为大众之利益与安乐，为众多人、天神之义利、福祉与安乐而行道。

‘‘တသ္မာတိဟာဝုသော, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘ဓမ္မယောဂါ သမာနာ ဈာယီနံ ဘိက္ခူနံ ဝဏ္ဏံ ဘာသိဿာမာ’တိ. ဧဝဉှိ ဝေါ, အာဝုသော, သိက္ခိတဗ္ဗံ. တံ ကိဿ ဟေတု? အစ္ဆရိယာ ဟေတေ, အာဝုသော, ပုဂ္ဂလာ ဒုလ္လဘာ လောကသ္မိံ, ယေ အမတံ ဓာတုံ ကာယေန ဖုသိတွာ ဝိဟရန္တိ. တသ္မာတိဟာဝုသော, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘ဈာယီ သမာနာ ဓမ္မယောဂါနံ ဘိက္ခူနံ ဝဏ္ဏံ ဘာသိဿာမာ’တိ. ဧဝဉှိ ဝေါ, အာဝုသော, သိက္ခိတဗ္ဗံ. တံ ကိဿ ဟေတု? အစ္ဆရိယာ ဟေတေ, အာဝုသော, ပုဂ္ဂလာ ဒုလ္လဘာ လောကသ္မိံ ယေ ဂမ္ဘီရံ အတ္ထပဒံ ပညာယ အတိဝိဇ္ဈ ပဿန္တီ’’တိ. စတုတ္ထံ.

“因此，贤友们，应当这样学习：‘身为说法者，我们当称赞禅修比丘。’贤友们，你们应当这样学习。是何缘故？贤友们，这些个人于世间稀有难得，他们以身触证不死界而住。因此，贤友们，应当这样学习：‘身为禅修者，我们当称赞说法比丘。’贤友们，你们应当这样学习。是何缘故？贤友们，这些个人于世间稀有难得，他们以智慧洞见甚深义理。”第四经。

၅. ပဌမသန္ဒိဋ္ဌိကသုတ္တံ

5. 初现见法经

၄၇. အထ ခေါ မောဠိယသီဝကော ပရိဗ္ဗာဇကော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ မောဠိယသီဝကော ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘သန္ဒိဋ္ဌိကော ဓမ္မော, သန္ဒိဋ္ဌိကော ဓမ္မော’တိ, ဘန္တေ, ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ, ဘန္တေ, သန္ဒိဋ္ဌိကော ဓမ္မော ဟောတိ အကာလိကော ဧဟိပဿိကော ဩပနေယျိကော ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗော ဝိညူဟီ’’တိ?

47. 那时，游行者摩利耶西瓦咖（Moḷiyasīvako）前往世尊之处。抵达后，他与世尊互相致意。在相互致以可喜、可忆念的问候后，他坐于一旁。坐于一旁后，游行者摩利耶西瓦咖对世尊说：“世尊，常言‘法是现见的，法是现见的’。世尊，法于何种程度上是现见的、无时的、来见的、导向的、智者各自当证知的呢？”

‘‘တေန ဟိ, သီဝက, တညေဝေတ္ထ ပဋိပုစ္ဆာမိ. ယထာ တေ ခမေယျ တထာ နံ ဗျာကရေယျာသိ. တံ ကိံ မညသိ, သီဝက, သန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ လောဘံ ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ လောဘော’တိ ပဇာနာသိ, အသန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ လောဘံ ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ လောဘော’တိ ပဇာနာသီ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ခေါ တွံ, သီဝက, သန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ လောဘံ ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ လောဘော’တိ ပဇာနာသိ, အသန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ လောဘံ ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ လောဘော’တိ ပဇာနာသိ – ဧဝမ္ပိ ခေါ, သီဝက, သန္ဒိဋ္ဌိကော ဓမ္မော ဟောတိ…ပေ….

“那么，西瓦咖，我在此反问你，你当随己所愿回答。西瓦咖，你意下如何？对于内心存在的贪，你可知‘我内心有贪’；对于内心不存在的贪，你可知‘我内心无贪’吗？”“是的，世尊。”“西瓦咖，你这样了知内心存在的贪为‘我内心有贪’，了知内心不存在的贪为‘我内心无贪’——西瓦咖，法亦如是为现见的……”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, သီဝက, သန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ ဒေါသံ…ပေ… သန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ မောဟံ…ပေ… သန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ လောဘဓမ္မံ…ပေ… သန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ ဒေါသဓမ္မံ…ပေ… သန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ မောဟဓမ္မံ ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ မောဟဓမ္မော’တိ ပဇာနာသိ, အသန္တံ [Pg.314] ဝါ အဇ္ဈတ္တံ မောဟဓမ္မံ ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ မောဟဓမ္မော’တိ ပဇာနာသီ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ခေါ တွံ, သီဝက, သန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ မောဟဓမ္မံ ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ မောဟဓမ္မော’တိ ပဇာနာသိ, အသန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ မောဟဓမ္မံ ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ မောဟဓမ္မော’တိ ပဇာနာသိ – ဧဝံ ခေါ, သီဝက, သန္ဒိဋ္ဌိကော ဓမ္မော ဟောတိ အကာလိကော ဧဟိပဿိကော ဩပနေယျိကော ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗော ဝိညူဟီ’’တိ.

“西瓦咖，你意下如何？对于内心存在的嗔……乃至……痴……乃至……贪法……乃至……嗔法……乃至……对于内心存在的痴法，你可知：‘我内心有痴法’；对于内心不存在的痴法，你可知：‘我内心无痴法’吗？”“是的，世尊。”“西瓦咖，你这样了知内心存在的痴法为‘我内心有痴法’，了知内心不存在的痴法为‘我内心无痴法’——西瓦咖，法就是这样现见的、无时的、欢迎来看的、导向的、智者各自证知的。”

‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘန္တေ, အဘိက္ကန္တံ, ဘန္တေ…ပေ… ဥပါသကံ မံ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ. ပဉ္စမံ.

“善哉，世尊！善哉，世尊！……世尊，愿世尊从今日起，接受我为尽形寿皈依的优婆塞。”第五。

၆. ဒုတိယသန္ဒိဋ္ဌိကသုတ္တံ

6. 第二现见法经

၄၈. အထ ခေါ အညတရော ဗြာဟ္မဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘သန္ဒိဋ္ဌိကော ဓမ္မော, သန္ဒိဋ္ဌိကော ဓမ္မော’တိ, ဘော ဂေါတမ, ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ, ဘော ဂေါတမ, သန္ဒိဋ္ဌိကော ဓမ္မော ဟောတိ အကာလိကော ဧဟိပဿိကော ဩပနေယျိကော ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗော ဝိညူဟီ’’တိ?

48. 尔时，有一位婆罗门来到世尊之处。抵达后，与世尊互致问候，交换了友善亲切的言辞，然后坐于一旁。坐于一旁的这位婆罗门对世尊这样说：“尊者乔达摩，常言‘法是现见的，法是现见的’。尊者乔达摩，法在何种程度上是现见的、无时的、来见的、引导的、为诸智者各自所证知的呢？”

‘‘တေန ဟိ, ဗြာဟ္မဏ, တညေဝေတ္ထ ပဋိပုစ္ဆိဿာမိ. ယထာ တေ ခမေယျ တထာ နံ ဗျာကရေယျာသိ. တံ ကိံ မညသိ, ဗြာဟ္မဏ, သန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ ရာဂံ ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ရာဂေါ’တိ ပဇာနာသိ, အသန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ ရာဂံ ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ရာဂေါ’တိ ပဇာနာသီ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘော’’. ‘‘ယံ ခေါ တွံ, ဗြာဟ္မဏ, သန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ ရာဂံ ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ရာဂေါ’တိ ပဇာနာသိ, အသန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ ရာဂံ ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ ရာဂေါ’တိ ပဇာနာသိ – ဧဝမ္ပိ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, သန္ဒိဋ္ဌိကော ဓမ္မော ဟောတိ…ပေ….

“婆罗门，既然如此，我将反问于你。你认为怎样适合，就怎样回答。婆罗门，你意下如何？当你内心有贪时，你能了知‘我内心有贪’吗？当你内心无贪时，你能了知‘我内心无贪’吗？”“是的，尊者。”“婆罗门，你于内心有贪时，了知‘我内心有贪’；于内心无贪时，了知‘我内心无贪’——婆罗门，法也如此是现见的……”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, ဗြာဟ္မဏ, သန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ ဒေါသံ…ပေ… သန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ မောဟံ…ပေ… သန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ ကာယသန္ဒောသံ…ပေ… သန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ ဝစီသန္ဒောသံ…ပေ… သန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ မနောသန္ဒောသံ ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ မနောသန္ဒောသော’တိ ပဇာနာသိ, အသန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ မနောသန္ဒောသံ ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ မနောသန္ဒောသော’တိ ပဇာနာသီ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘော’’. ‘‘ယံ ခေါ တွံ, ဗြာဟ္မဏ, သန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ မနောသန္ဒောသံ ‘အတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ မနောသန္ဒောသော’တိ ပဇာနာသိ, အသန္တံ ဝါ အဇ္ဈတ္တံ မနောသန္ဒောသံ ‘နတ္ထိ မေ အဇ္ဈတ္တံ မနောသန္ဒောသော’တိ [Pg.315] ပဇာနာသိ – ဧဝံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, သန္ဒိဋ္ဌိကော ဓမ္မော ဟောတိ အကာလိကော ဧဟိပဿိကော ဩပနေယျိကော ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗော ဝိညူဟီ’’တိ.

“婆罗门，于意云何？若于内有嗔……于内有痴……于内有身染……于内有语染……于内有意染(manosandosa)，汝能知‘我于内有意染’；若于内无意染，汝能知‘我于内无意染’否？”“如是，尊者。”“婆罗门，汝若于内有意染时，能知‘我于内有意染’；于内无意染时，能知‘我于内无意染’——婆罗门，如是，法是现见的、不待时节的、来即见的、应向内引导的、智者们各自当证知的。”

‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ, အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ…ပေ… ဥပါသကံ မံ ဘဝံ ဂေါတမော ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ. ဆဋ္ဌံ.

“妙哉，乔达摩尊者！妙哉，乔达摩尊者！……从今日起，愿乔达摩尊者忆持我为终身皈依之优婆塞。”第六经。

၇. ခေမသုတ္တံ

7. 克摩经

၄၉. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ စ ခေမော အာယသ္မာ စ သုမနော သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရန္တိ အန္ဓဝနသ္မိံ. အထ ခေါ အာယသ္မာ စ ခေမော အာယသ္မာ စ သုမနော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ခေမော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

49. 一时，世尊住于舍卫城(Sāvatthī)祇陀林(Jetavana)给孤独(Anāthapiṇḍika)园。尔时，具寿克摩(Khema)与具寿须摩那(Sumana)住于舍卫城之盲林(Andhavana)。于是，具寿克摩与具寿须摩那前往世尊之处，抵达后，向世尊顶礼，坐于一旁。坐于一旁的具寿克摩对世尊如是说：

‘‘ယော သော, ဘန္တေ, ဘိက္ခု အရဟံ ခီဏာသဝေါ ဝုသိတဝါ ကတကရဏီယော ဩဟိတဘာရော အနုပ္ပတ္တသဒတ္ထော ပရိက္ခီဏဘဝသံယောဇနော သမ္မဒညာ ဝိမုတ္တော တဿ န ဧဝံ ဟောတိ – ‘အတ္ထိ မေ သေယျောတိ ဝါ အတ္ထိ မေ သဒိသောတိ ဝါ အတ္ထိ မေ ဟီနောတိ ဝါ’’’တိ. ဣဒမဝေါစာယသ္မာ ခေမော. သမနုညော သတ္ထာ အဟောသိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ခေမော ‘‘သမနုညော မေ သတ္ထာ’’တိ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ.

“世尊，彼比丘是阿罗汉，诸漏已尽，梵行已立，所作已办，已舍重担，已证己利，有结已尽，以正慧解脱。他不会有这样的想法：‘我为胜’，或‘我为等’，或‘我为劣’。”具寿翅摩如是说。导师表示认可。于是，具寿翅摩心想：“导师认可我了”，便从座起身，顶礼世尊，右绕后离去。

အထ ခေါ အာယသ္မာ သုမနော အစိရပက္ကန္တေ အာယသ္မန္တေ ခေမေ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ယော သော, ဘန္တေ, ဘိက္ခု အရဟံ ခီဏာသဝေါ ဝုသိတဝါ ကတကရဏီယော ဩဟိတဘာရော အနုပ္ပတ္တသဒတ္ထော ပရိက္ခီဏဘဝသံယောဇနော သမ္မဒညာ ဝိမုတ္တော တဿ န ဧဝံ ဟောတိ – ‘နတ္ထိ မေ သေယျောတိ ဝါ နတ္ထိ မေ သဒိသောတိ ဝါ နတ္ထိ မေ ဟီနောတိ ဝါ’’’တိ. ဣဒမဝေါစာယသ္မာ သုမနော. သမနုညော သတ္ထာ အဟောသိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ သုမနော ‘‘သမနုညော မေ သတ္ထာ’’တိ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ.

具寿翅摩离去不久，具寿须摩那对世尊说：“世尊，彼比丘是阿罗汉，诸漏已尽，梵行已立，所作已办，已舍重担，已证己利，有结已尽，以正慧解脱。他不会有这样的想法：‘无有胜我者’，或‘无有与我等同者’，或‘无有劣于我者’。”具寿须摩那如是说。导师表示认可。于是，具寿须摩那心想：“导师认可我了”，便从座起身，顶礼世尊，右绕后离去。

အထ ခေါ ဘဂဝါ အစိရပက္ကန္တေသု အာယသ္မန္တေ စ ခေမေ အာယသ္မန္တေ စ သုမနေ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တာ အညံ ဗျာကရောန္တိ[Pg.316]. အတ္ထော စ ဝုတ္တော အတ္တာ စ အနုပနီတော. အထ စ ပန ဣဓေကစ္စေ မောဃပုရိသာ ဟသမာနကာ မညေ အညံ ဗျာကရောန္တိ. တေ ပစ္ဆာ ဝိဃာတံ အာပဇ္ဇန္တီ’’တိ.

于是，在具寿翅摩与具寿须摩那离去不久，世尊对比丘们说：“诸比丘，良家子当如是宣说究竟智。既说其义，亦不显我。然于此，有愚人以戏笑心宣说究竟智，彼等后当遭遇苦恼。”

‘‘န ဥဿေသု န ဩမေသု, သမတ္တေ နောပနီယရေ ;

ခီဏာ ဇာတိ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, စရန္တိ သံယောဇနဝိပ္ပမုတ္တာ’’တိ. သတ္တမံ;

“不为高下等同所牵引，生已尽，梵行已立，解脱诸结而行。”第七。

၈. ဣန္ဒြိယသံဝရသုတ္တံ

8. 根律仪经

၅၀. ‘‘ဣန္ဒြိယသံဝရေ, ဘိက္ခဝေ, အသတိ ဣန္ဒြိယသံဝရဝိပန္နဿ ဟတူပနိသံ ဟောတိ သီလံ; သီလေ အသတိ သီလဝိပန္နဿ ဟတူပနိသော ဟောတိ သမ္မာသမာဓိ; သမ္မာသမာဓိမှိ အသတိ သမ္မာသမာဓိဝိပန္နဿ ဟတူပနိသံ ဟောတိ ယထာဘူတဉာဏဒဿနံ; ယထာဘူတဉာဏဒဿနေ အသတိ ယထာဘူတဉာဏဒဿနဝိပန္နဿ ဟတူပနိသော ဟောတိ နိဗ္ဗိဒါဝိရာဂေါ; နိဗ္ဗိဒါဝိရာဂေ အသတိ နိဗ္ဗိဒါဝိရာဂဝိပန္နဿ ဟတူပနိသံ ဟောတိ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနံ. သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ရုက္ခော သာခါပလာသဝိပန္နော. တဿ ပပဋိကာပိ န ပါရိပူရိံ ဂစ္ဆတိ, တစောပိ န ပါရိပူရိံ ဂစ္ဆတိ, ဖေဂ္ဂုပိ န ပါရိပူရိံ ဂစ္ဆတိ, သာရောပိ န ပါရိပူရိံ ဂစ္ဆတိ. ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဣန္ဒြိယသံဝရေ အသတိ ဣန္ဒြိယသံဝရဝိပန္နဿ ဟတူပနိသံ ဟောတိ သီလံ…ပေ… ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနံ.

50. “诸比丘，若无根律仪(indriyasaṃvara)，则根律仪已毁坏者的戒(sīla)便失去依止；若无戒，则戒已毁坏者的正定(sammāsamādhi)便失去依止；若无正定，则正定已毁坏者的如实知见(yathābhūtañāṇadassana)便失去依止；若无如实知见，则如实知见已毁坏者的厌离(nibbidā)与离欲(virāga)便失去依止；若无厌离与离欲，则厌离与离欲已毁坏者的解脱知见(vimuttiñāṇadassana)便失去依止。诸比丘，譬如一棵树，枝叶毁坏，其外皮亦不得圆满，树皮亦不得圆满，边材亦不得圆满，心材亦不得圆满。正是如此，诸比丘，若无根律仪，则根律仪已毁坏者的戒便失去依止……乃至解脱知见便失去依止。”

‘‘ဣန္ဒြိယသံဝရေ, ဘိက္ခဝေ, သတိ ဣန္ဒြိယသံဝရသမ္ပန္နဿ ဥပနိသသမ္ပန္နံ ဟောတိ သီလံ; သီလေ သတိ သီလသမ္ပန္နဿ ဥပနိသသမ္ပန္နော ဟောတိ သမ္မာသမာဓိ; သမ္မာသမာဓိမှိ သတိ သမ္မာသမာဓိသမ္ပန္နဿ ဥပနိသသမ္ပန္နံ ဟောတိ ယထာဘူတဉာဏဒဿနံ; ယထာဘူတဉာဏဒဿနေ သတိ ယထာဘူတဉာဏဒဿနသမ္ပန္နဿ ဥပနိသသမ္ပန္နော ဟောတိ နိဗ္ဗိဒါဝိရာဂေါ; နိဗ္ဗိဒါဝိရာဂေ သတိ နိဗ္ဗိဒါဝိရာဂသမ္ပန္နဿ ဥပနိသသမ္ပန္နံ ဟောတိ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနံ. သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ရုက္ခော သာခါပလာသသမ္ပန္နော. တဿ ပပဋိကာပိ ပါရိပူရိံ ဂစ္ဆတိ, တစောပိ ပါရိပူရိံ ဂစ္ဆတိ, ဖေဂ္ဂုပိ ပါရိပူရိံ ဂစ္ဆတိ, သာရောပိ ပါရိပူရိံ ဂစ္ဆတိ[Pg.317]. ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဣန္ဒြိယသံဝရေ သတိ ဣန္ဒြိယသံဝရသမ္ပန္နဿ ဥပနိသသမ္ပန္နံ ဟောတိ သီလံ…ပေ… ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿန’’န္တိ. အဋ္ဌမံ.

“诸比丘，若有根律仪，则根律仪具足者的戒便具足依止；若有戒，则戒具足者的正定便具足依止；若有正定，则正定具足者的如实知见便具足依止；若有如实知见，则如实知见具足者的厌离与离欲便具足依止；若有厌离与离欲，则厌离与离欲具足者的解脱知见便具足依止。诸比丘，譬如一棵树，枝叶繁茂，其外皮亦得以圆满，树皮亦得以圆满，边材亦得以圆满，心材亦得以圆满。正是如此，诸比丘，若有根律仪，则根律仪具足者的戒便具足依止……乃至解脱知见便具足依止。”第八经。

၉. အာနန္ဒသုတ္တံ

9. 阿难经

၅၁. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယေနာယသ္မာ သာရိပုတ္တော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မတာ သာရိပုတ္တေန သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ –

51. 那时，具寿阿难前往具寿舍利弗之处，抵达后，与具寿舍利弗互相致意问候，在交换了亲切且值得忆念的言谈后，坐于一旁。坐于一旁的具寿阿难对具寿舍利弗说了这番话：

‘‘ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ, အာဝုသော သာရိပုတ္တ, ဘိက္ခု အဿုတဉ္စေဝ ဓမ္မံ သုဏာတိ, သုတာ စဿ ဓမ္မာ န သမ္မောသံ ဂစ္ဆန္တိ, ယေ စဿ ဓမ္မာ ပုဗ္ဗေ စေတသာ သမ္ဖုဋ္ဌပုဗ္ဗာ တေ စ သမုဒါစရန္တိ, အဝိညာတဉ္စ ဝိဇာနာတီ’’တိ? ‘‘အာယသ္မာ ခေါ အာနန္ဒော ဗဟုဿုတော. ပဋိဘာတု အာယသ္မန္တံယေဝ အာနန္ဒ’’န္တိ. ‘‘တေနဟာဝုသော သာရိပုတ္တ, သုဏာဟိ, သာဓုကံ မနသိ ကရောဟိ; ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော အာယသ္မတော အာနန္ဒဿ ပစ္စဿောသိ. အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဧတဒဝေါစ –

“贤友舍利弗，比丘到何种程度，才能听闻未曾听闻之法，已闻之法不至于忘失，先前以心所触之法亦得现行，并能了知未曾了知之法呢？”“具寿阿难是多闻者，就请具寿阿难开示吧。”“既然如此，贤友舍利弗，请谛听，善加作意，我当说之。”“是的，贤友。”具寿舍利弗回答具寿阿难。具寿阿难说了这番话：

‘‘ဣဓာဝုသော သာရိပုတ္တ, ဘိက္ခု ဓမ္မံ ပရိယာပုဏာတိ – သုတ္တံ ဂေယျံ ဝေယျာကရဏံ ဂါထံ ဥဒါနံ ဣတိဝုတ္တကံ ဇာတကံ အဗ္ဘုတဓမ္မံ ဝေဒလ္လံ. သော ယထာသုတံ ယထာပရိယတ္တံ ဓမ္မံ ဝိတ္ထာရေန ပရေသံ ဒေသေတိ, ယထာသုတံ ယထာပရိယတ္တံ ဓမ္မံ ဝိတ္ထာရေန ပရေသံ ဝါစေတိ, ယထာသုတံ ယထာပရိယတ္တံ ဓမ္မံ ဝိတ္ထာရေန သဇ္ဈာယံ ကရောတိ, ယထာသုတံ ယထာပရိယတ္တံ ဓမ္မံ စေတသာ အနုဝိတက္ကေတိ အနုဝိစာရေတိ မနသာနုပေက္ခတိ. ယသ္မိံ အာဝါသေ ထေရာ ဘိက္ခူ ဝိဟရန္တိ ဗဟုဿုတာ အာဂတာဂမာ ဓမ္မဓရာ ဝိနယဓရာ မာတိကာဓရာ တသ္မိံ အာဝါသေ ဝဿံ ဥပေတိ. တေ ကာလေန ကာလံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပရိပုစ္ဆတိ ပရိပဉှတိ – ‘ဣဒံ, ဘန္တေ, ကထံ; ဣမဿ ကွတ္ထော’တိ? တေ တဿ အာယသ္မတော အဝိဝဋဉ္စေဝ ဝိဝရန္တိ, အနုတ္တာနီကတဉ္စ ဥတ္တာနီကရောန္တိ, အနေကဝိဟိတေသု စ ကင်္ခါဌာနိယေသု ဓမ္မေသု ကင်္ခံ ပဋိဝိနောဒေန္တိ. ဧတ္တာဝတာ ခေါ, အာဝုသော သာရိပုတ္တ, ဘိက္ခု အဿုတဉ္စေဝ ဓမ္မံ သုဏာတိ, သုတာ စဿ ဓမ္မာ န သမ္မောသံ ဂစ္ဆန္တိ, ယေ စဿ ဓမ္မာ ပုဗ္ဗေ စေတသာ သမ္ဖုဋ္ဌပုဗ္ဗာ တေ စ သမုဒါစရန္တိ, အဝိညာတဉ္စ ဝိဇာနာတီ’’တိ.

“贤友舍利弗，于此，有比丘学习法，即：经、应颂、记说、偈、自说、如是语、本生、未曾有法、广解。他如所闻、如所学之法，为他人广为宣说，为他人广为教诵，广为讽诵，并以心随寻、随伺，以意随观。他在有长老比丘居住的住处入雨安居，彼等多闻、通晓圣典、持法、持律、持论母。他时时前往亲近，请问、审问：‘尊者，此句如何？此是何义？’那些长老为那位具寿开显未开显者，阐明未阐明者，并消除他在各种疑难法上的疑惑。贤友舍利弗，实因此，比丘听闻未曾听闻之法，已闻之法不致忘失，先前心中曾触及之法得以现起，并且了知未曾了知之法。”

‘‘အစ္ဆရိယံ[Pg.318], အာဝုသော, အဗ္ဘုတံ, အာဝုသော, ယာဝ သုဘာသိတံ စိဒံ အာယသ္မတာ အာနန္ဒေန. ဣမေဟိ စ မယံ ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတံ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဓာရေမ. အာယသ္မာ ဟိ အာနန္ဒော ဓမ္မံ ပရိယာပုဏာတိ – သုတ္တံ ဂေယျံ ဝေယျာကရဏံ ဂါထံ ဥဒါနံ ဣတိဝုတ္တကံ ဇာတကံ အဗ္ဘုတဓမ္မံ ဝေဒလ္လံ. အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယထာသုတံ ယထာပရိယတ္တံ ဓမ္မံ ဝိတ္ထာရေန ပရေသံ ဒေသေတိ, အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယထာသုတံ ယထာပရိယတ္တံ ဓမ္မံ ဝိတ္ထာရေန ပရေသံ ဝါစေတိ, အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယထာသုတံ ယထာပရိယတ္တံ ဓမ္မံ ဝိတ္ထာရေန သဇ္ဈာယံ ကရောတိ, အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယထာသုတံ ယထာပရိယတ္တံ ဓမ္မံ စေတသာ အနုဝိတက္ကေတိ အနုဝိစာရေတိ မနသာနုပေက္ခတိ. အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယသ္မိံ အာဝါသေ ထေရာ ဘိက္ခူ ဝိဟရန္တိ ဗဟုဿုတာ အာဂတာဂမာ ဓမ္မဓရာ ဝိနယဓရာ မာတိကာဓရာ တသ္မိံ အာဝါသေ ဝဿံ ဥပေတိ. တေ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ကာလေန ကာလံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပရိပုစ္ဆတိ ပရိပဉှတိ – ‘ဣဒံ, ဘန္တေ, ကထံ; ဣမဿ ကွတ္ထော’တိ? တေ အာယသ္မတော အာနန္ဒဿ အဝိဝဋဉ္စေဝ ဝိဝရန္တိ, အနုတ္တာနီကတဉ္စ ဥတ္တာနီကရောန္တိ, အနေကဝိဟိတေသု စ ကင်္ခါဌာနိယေသု ဓမ္မေသု ကင်္ခံ ပဋိဝိနောဒေန္တီ’’တိ. နဝမံ.

“贤友，稀有！贤友，未曾有！具寿阿难此言何其善妙！我们认为具寿阿难具足此六法。诚然，具寿阿难学习法，即：经(sutta)、应颂(geyya)、记说(veyyākaraṇa)、偈(gāthā)、自说(udāna)、如是语(itivuttaka)、本生(jātaka)、未曾有法(abbhutadhamma)、广解(vedalla)。具寿阿难将所闻、所学之法，广为他人宣说；具寿阿难将所闻、所学之法，广为他人教诵；具寿阿难将所闻、所学之法，广为讽诵；具寿阿难以心随寻思、随伺察、以意随观察所闻、所学之法。具寿阿难在有长老比丘——多闻、传承圣教、持法、持律、持论母者——所住的住处安居。具寿阿难时时前往亲近他们，请问、审问：‘尊者，此为何？此义为何？’那些尊者为具寿阿难阐明未阐明者，显露未显露者，并于种种可疑之法，断除其疑惑。”第九。

၁၀. ခတ္တိယသုတ္တံ

10. 刹帝利经

၅၂. အထ ခေါ ဇာဏုဿောဏိ ဗြာဟ္မဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဇာဏုဿောဏိ ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

52. 尔时，阇奴索尼(Jāṇussoṇi)婆罗门前往世尊之处。抵达后，与世尊互相问候，交换了可喜、可忆的言语，然后坐于一旁。坐于一旁的阇奴索尼婆罗门对世尊说道：

‘‘ခတ္တိယာ, ဘော ဂေါတမ, ကိံအဓိပ္ပာယာ, ကိံဥပဝိစာရာ, ကိံအဓိဋ္ဌာနာ, ကိံအဘိနိဝေသာ, ကိံပရိယောသာနာ’’တိ? ‘‘ခတ္တိယာ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ဘောဂါဓိပ္ပာယာ ပညူပဝိစာရာ ဗလာဓိဋ္ဌာနာ ပထဝီဘိနိဝေသာ ဣဿရိယပရိယောသာနာ’’တိ.

“乔达摩尊者，刹帝利以何为意向？以何为谋划？以何为依止？以何为心向？以何为究竟？”“婆罗门，刹帝利以财富为意向，以智慧为谋划，以力量为依止，以领土为心向，以统治权为究竟。”

‘‘ဗြာဟ္မဏာ ပန, ဘော ဂေါတမ, ကိံအဓိပ္ပာယာ, ကိံဥပဝိစာရာ, ကိံအဓိဋ္ဌာနာ, ကိံအဘိနိဝေသာ, ကိံပရိယောသာနာ’’တိ? ‘‘ဗြာဟ္မဏာ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ဘောဂါဓိပ္ပာယာ ပညူပဝိစာရာ မန္တာဓိဋ္ဌာနာ ယညာဘိနိဝေသာ ဗြဟ္မလောကပရိယောသာနာ’’တိ.

“尊者乔达摩，那么婆罗门以何为意向？以何为寻思？以何为依止？以何为专注？以何为究竟？”“婆罗门，婆罗门以财富为意向，以智慧为寻思，以明咒为依止，以祭祀为专注，以梵天界为究竟。”

‘‘ဂဟပတိကာ [Pg.319] ပန, ဘော ဂေါတမ, ကိံအဓိပ္ပာယာ, ကိံဥပဝိစာရာ, ကိံအဓိဋ္ဌာနာ, ကိံအဘိနိဝေသာ, ကိံပရိယောသာနာ’’တိ? ‘‘ဂဟပတိကာ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ဘောဂါဓိပ္ပာယာ ပညူပဝိစာရာ သိပ္ပာဓိဋ္ဌာနာ ကမ္မန္တာဘိနိဝေသာ နိဋ္ဌိတကမ္မန္တပရိယောသာနာ’’တိ.

“尊者乔达摩，那么家主以何为意向？以何为寻思？以何为依止？以何为专注？以何为究竟？”“婆罗门，家主以财富为意向，以智慧为寻思，以技艺为依止，以作业为专注，以作业完成为究竟。”

‘‘ဣတ္ထီ ပန, ဘော ဂေါတမ, ကိံအဓိပ္ပာယာ, ကိံဥပဝိစာရာ, ကိံအဓိဋ္ဌာနာ, ကိံအဘိနိဝေသာ, ကိံပရိယောသာနာ’’တိ? ‘‘ဣတ္ထီ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ပုရိသာဓိပ္ပာယာ အလင်္ကာရူပဝိစာရာ ပုတ္တာဓိဋ္ဌာနာ အသပတီဘိနိဝေသာ ဣဿရိယပရိယောသာနာ’’တိ.

“尊者乔达摩，那么女人以何为意向？以何为寻思？以何为依止？以何为专注？以何为究竟？”“婆罗门，女人以男人为意向，以装饰为寻思，以儿子为依止，以无情敌为专注，以主权为究竟。”

‘‘စောရာ ပန, ဘော ဂေါတမ, ကိံအဓိပ္ပာယာ, ကိံဥပဝိစာရာ, ကိံအဓိဋ္ဌာနာ, ကိံအဘိနိဝေသာ, ကိံပရိယောသာနာ’’တိ? ‘‘စောရာ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, အာဒါနာဓိပ္ပာယာ ဂဟနူပဝိစာရာ သတ္ထာဓိဋ္ဌာနာ အန္ဓကာရာဘိနိဝေသာ အဒဿနပရိယောသာနာ’’တိ.

“尊者乔达摩，那么盗贼以何为意向？以何为寻思？以何为依止？以何为专注？以何为究竟？”“婆罗门，盗贼以拿取为意向，以丛林为寻思，以兵器为依止，以黑暗为专注，以不被见为究竟。”

‘‘သမဏာ ပန, ဘော ဂေါတမ, ကိံအဓိပ္ပာယာ, ကိံဥပဝိစာရာ, ကိံအဓိဋ္ဌာနာ, ကိံအဘိနိဝေသာ, ကိံပရိယောသာနာ’’တိ? ‘‘သမဏာ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ခန္တိသောရစ္စာဓိပ္ပာယာ ပညူပဝိစာရာ သီလာဓိဋ္ဌာနာ အာကိဉ္စညာဘိနိဝေသာ နိဗ္ဗာနပရိယောသာနာ’’တိ.

“尊者乔达摩，那么沙门以何为意向？以何为寻思？以何为依止？以何为专注？以何为究竟？”“婆罗门，沙门以忍耐与柔和为意向，以智慧为寻思，以戒为依止，以无所有为专注，以涅槃为究竟。”

‘‘အစ္ဆရိယံ, ဘော ဂေါတမ, အဗ္ဘုတံ, ဘော ဂေါတမ! ခတ္တိယာနမ္ပိ ဘဝံ ဂေါတမော ဇာနာတိ အဓိပ္ပာယဉ္စ ဥပဝိစာရဉ္စ အဓိဋ္ဌာနဉ္စ အဘိနိဝေသဉ္စ ပရိယောသာနဉ္စ. ဗြာဟ္မဏာနမ္ပိ ဘဝံ ဂေါတမော ဇာနာတိ…ပေ… ဂဟပတီနမ္ပိ ဘဝံ ဂေါတမော ဇာနာတိ… ဣတ္ထီနမ္ပိ ဘဝံ ဂေါတမော ဇာနာတိ… စောရာနမ္ပိ ဘဝံ ဂေါတမော ဇာနာတိ … သမဏာနမ္ပိ ဘဝံ ဂေါတမော ဇာနာတိ အဓိပ္ပာယဉ္စ ဥပဝိစာရဉ္စ အဓိဋ္ဌာနဉ္စ အဘိနိဝေသဉ္စ ပရိယောသာနဉ္စ. အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ…ပေ… ဥပါသကံ မံ ဘဝံ ဂေါတမော ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ. ဒသမံ.

“奇妙啊，乔达摩尊者！未曾有啊，乔达摩尊者！乔达摩尊者了知刹帝利的意欲、行境、立足处、心向与归趣。乔达摩尊者了知婆罗门的……乔达摩尊者了知居士的……乔达摩尊者了知妇女的……乔达摩尊者了知盗贼的……乔达摩尊者了知沙门的意欲、行境、立足处、心向与归趣。善哉，乔达摩尊者！……请乔达摩尊者从今日起，忆持我为终生归依的优婆塞。”第十。

၁၁. အပ္ပမာဒသုတ္တံ

11. 不放逸经

၅၃. အထ ခေါ အညတရော ဗြာဟ္မဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ [Pg.320] ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

53. 尔时，有一位婆罗门前往世尊之处。抵达后，与世尊相互问候，交谈一番亲切、值得忆念的话后，坐于一旁。那位坐于一旁的婆罗门对世尊这样说：

‘‘အတ္ထိ နု ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဧကော ဓမ္မော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော ယော ဥဘော အတ္ထေ သမဓိဂ္ဂယှ တိဋ္ဌတိ – ဒိဋ္ဌဓမ္မိကဉ္စေဝ အတ္ထံ, ယော စ အတ္ထော သမ္ပရာယိကော’’တိ? ‘‘အတ္ထိ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ဧကော ဓမ္မော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော ယော ဥဘော အတ္ထေ သမဓိဂ္ဂယှ တိဋ္ဌတိ – ဒိဋ္ဌဓမ္မိကဉ္စေဝ အတ္ထံ, ယော စ အတ္ထော သမ္ပရာယိကော’’တိ.

“乔达摩尊者，是否有一法，经培育、多修习后，能含摄两种利益而住——即现法利益，以及后世利益？”“婆罗门，确实有一法，经培育、多修习后，能含摄两种利益而住——即现法利益，以及后世利益。”

‘‘ကတမော ပန, ဘော ဂေါတမ, ဧကော ဓမ္မော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော ယော ဥဘော အတ္ထေ သမဓိဂ္ဂယှ တိဋ္ဌတိ – ဒိဋ္ဌဓမ္မိကဉ္စေဝ အတ္ထံ, ယော စ အတ္ထော သမ္ပရာယိကော’’တိ? ‘‘အပ္ပမာဒေါ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ဧကော ဓမ္မော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော ဥဘော အတ္ထေ သမဓိဂ္ဂယှ တိဋ္ဌတိ – ဒိဋ္ဌဓမ္မိကဉ္စေဝ အတ္ထံ, ယော စ အတ္ထော သမ္ပရာယိကော’’.

“乔达摩尊者，是哪一法，经培育、多修习后，能含摄两种利益而住——即现法利益，以及后世利益？”“婆罗门，不放逸这一法，经培育、多修习后，能含摄两种利益而住——即现法利益，以及后世利益。”

‘‘သေယျထာပိ, ဗြာဟ္မဏ, ယာနိ ကာနိစိ ဇင်္ဂလာနံ ပါဏာနံ ပဒဇာတာနိ, သဗ္ဗာနိ တာနိ ဟတ္ထိပဒေ သမောဓာနံ ဂစ္ဆန္တိ; ဟတ္ထိပဒံ တေသံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ, ယဒိဒံ မဟန္တတ္တေန. ဧဝမေဝံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, အပ္ပမာဒေါ ဧကော ဓမ္မော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော ဥဘော အတ္ထေ သမဓိဂ္ဂယှ တိဋ္ဌတိ – ဒိဋ္ဌဓမ္မိကဉ္စေဝ အတ္ထံ, ယော စ အတ္ထော သမ္ပရာယိကော.

“婆罗门，譬如所有陆行生物的足迹，全都被包含于象迹中；就巨大而言，象迹被称为其中之最。正是如此，婆罗门，不放逸这一法，经修习、多作后，能含摄两种利益而住立——即现法利益与后世利益。”

‘‘သေယျထာပိ, ဗြာဟ္မဏ, ကူဋာဂါရဿ ယာ ကာစိ ဂေါပါနသိယော သဗ္ဗာ တာ ကူဋင်္ဂမာ ကူဋနိန္နာ ကူဋသမောသရဏာ, ကူဋံ တာသံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ …ပေ….

“婆罗门，譬如尖顶楼阁的所有椽梁，全都朝向顶峰，倾向顶峰，汇于顶峰；顶峰被称为其中之最。正是如此，婆罗门……（下略）……”

‘‘သေယျထာပိ, ဗြာဟ္မဏ, ပဗ္ဗဇလာယကော ပဗ္ဗဇံ လာယိတွာ အဂ္ဂေ ဂဟေတွာ ဩဓုနာတိ နိဓုနာတိ နိစ္ဆာဒေတိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ…ပေ….

“婆罗门，譬如割香茅草者，割下香茅草后，抓住顶端，向下抖，向旁甩，并加以敲打。正是如此，婆罗门……（下略）……”

‘‘သေယျထာပိ, ဗြာဟ္မဏ, အမ္ဗပိဏ္ဍိယာ ဝဏ္ဋစ္ဆိန္နာယ ယာနိ ကာနိစိ အမ္ဗာနိ ဝဏ္ဋူပနိဗန္ဓနာနိ သဗ္ဗာနိ တာနိ တဒနွယာနိ ဘဝန္တိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ…ပေ….

“婆罗门，譬如一串芒果的蒂被切断后，所有系于蒂上的芒果，都会随之而去。正是如此，婆罗门……（下略）……”

‘‘သေယျထာပိ, ဗြာဟ္မဏ, ယေ ကေစိ ခုဒ္ဒရာဇာနော သဗ္ဗေတေ ရညော စက္ကဝတ္တိဿ အနုယန္တာ ဘဝန္တိ, ရာဇာ တေသံ စက္ကဝတ္တီ အဂ္ဂမက္ခာယတိ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ…ပေ….

“婆罗门，譬如所有小王，皆追随转轮王；转轮王被称为其中之最。正是如此，婆罗门……（下略）……”

‘‘သေယျထာပိ[Pg.321], ဗြာဟ္မဏ, ယာ ကာစိ တာရကရူပါနံ ပဘာ သဗ္ဗာ တာ စန္ဒဿ ပဘာယ ကလံ နာဂ္ဃန္တိ သောဠသိံ, စန္ဒပ္ပဘာ တာသံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ. ဧဝမေဝံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, အပ္ပမာဒေါ ဧကော ဓမ္မော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော ဥဘော အတ္ထေ သမဓိဂ္ဂယှ တိဋ္ဌတိ – ဒိဋ္ဌဓမ္မိကဉ္စေဝ အတ္ထံ ယော စ အတ္ထော သမ္ပရာယိကော.

“婆罗门，譬如所有星辰的光芒，全都不及月光十六分之一；月光被称为其中之最。正是如此，婆罗门，不放逸这一法，经修习、多作后，能含摄两种利益而住立——即现法利益与后世利益。”

‘‘အယံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ဧကော ဓမ္မော ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော ဥဘော အတ္ထေ သမဓိဂ္ဂယှ တိဋ္ဌတိ – ဒိဋ္ဌဓမ္မိကဉ္စေဝ အတ္ထံ, ယော စ အတ္ထော သမ္ပရာယိကော’’တိ.

“婆罗门，正是此一法，经修习、多作后，能含摄两种利益而住立——即现法利益与后世利益。”

‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ, အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ…ပေ… ဥပါသကံ မံ ဘဝံ ဂေါတမော ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ. ဧကာဒသမံ.

“乔达摩尊者，真是绝妙！乔达摩尊者，真是绝妙！……愿乔达摩尊者从今日起，接受我为终生皈依的优婆塞。”第十一经。

၁၂. ဓမ္မိကသုတ္တံ

12. 昙弥迦经

၅၄. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ဓမ္မိကော ဇာတိဘူမိယံ အာဝါသိကော ဟောတိ သဗ္ဗသော ဇာတိဘူမိယံ သတ္တသု အာဝါသေသု. တတြ သုဒံ အာယသ္မာ ဓမ္မိကော အာဂန္တုကေ ဘိက္ခူ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ ဝိဟိံသတိ ဝိတုဒတိ ရောသေတိ ဝါစာယ. တေ စ အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ အာယသ္မတာ ဓမ္မိကေန အက္ကောသိယမာနာ ပရိဘာသိယမာနာ ဝိဟေသိယမာနာ ဝိတုဒိယမာနာ ရောသိယမာနာ ဝါစာယ ပက္ကမန္တိ, န သဏ္ဌန္တိ, ရိဉ္စန္တိ အာဝါသံ.

54. 一时，世尊住在王舍城鹫峰山。那时，具寿昙弥迦(Dhammika)是其出生地迦毗罗卫(Kapilavatthu)的住寺比丘，住在其出生地所有的七座寺院中。在那里，具寿昙弥迦辱骂、呵斥、恼害、中伤、以言语触怒客比丘。那些客比丘被具寿昙弥迦辱骂、呵斥、恼害、中伤、以言语触怒后，便离去，不再停留，舍弃了寺院。

အထ ခေါ ဇာတိဘူမကာနံ ဥပါသကာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မယံ ခေါ ဘိက္ခုသံဃံ ပစ္စုပဋ္ဌိတာ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေန. အထ စ ပန အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ ပက္ကမန္တိ, န သဏ္ဌန္တိ, ရိဉ္စန္တိ အာဝါသံ. ကော နု ခေါ ဟေတု ကော ပစ္စယော ယေန အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ ပက္ကမန္တိ, န သဏ္ဌန္တိ, ရိဉ္စန္တိ အာဝါသ’’န္တိ? အထ ခေါ ဇာတိဘူမကာနံ ဥပါသကာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ခေါ အာယသ္မာ ဓမ္မိကော အာဂန္တုကေ ဘိက္ခူ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ ဝိဟိံသတိ ဝိတုဒတိ ရောသေတိ ဝါစာယ. တေ စ အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ အာယသ္မတာ ဓမ္မိကေန အက္ကောသိယမာနာ ပရိဘာသိယမာနာ ဝိဟေသိယမာနာ ဝိတုဒိယမာနာ ရောသိယမာနာ ဝါစာယ ပက္ကမန္တိ[Pg.322], န သဏ္ဌန္တိ, ရိဉ္စန္တိ အာဝါသံ. ယံနူန မယံ အာယသ္မန္တံ ဓမ္မိကံ ပဗ္ဗာဇေယျာမာ’’တိ.

那时，出生地迦毗罗卫的优婆塞们这样想：“我们以衣、食、卧具、病缘医药资具供养比丘僧团。然而，客比丘们却离去，不再停留，舍弃了寺院。到底是何因、何缘，使得客比丘们离去，不再停留，舍弃寺院呢？”那时，出生地迦毗罗卫的优婆塞们又这样想：“是这位具寿昙弥迦辱骂、呵斥、恼害、中伤、以言语触怒客比丘。那些客比丘被具寿昙弥迦辱骂、呵斥、恼害、中伤、以言语触怒后，便离去，不再停留，舍弃了寺院。我们不如驱逐具寿昙弥迦吧。”

အထ ခေါ ဇာတိဘူမကာ ဥပါသကာ ယေန အာယသ္မာ ဓမ္မိကော တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ဓမ္မိကံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ပက္ကမတု, ဘန္တေ, အာယသ္မာ ဓမ္မိကော ဣမမှာ အာဝါသာ; အလံ တေ ဣဓ ဝါသေနာ’’တိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဓမ္မိကော တမှာ အာဝါသာ အညံ အာဝါသံ အဂမာသိ. တတြပိ သုဒံ အာယသ္မာ ဓမ္မိကော အာဂန္တုကေ ဘိက္ခူ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ ဝိဟိံသတိ ဝိတုဒတိ ရောသေတိ ဝါစာယ. တေ စ အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ အာယသ္မတာ ဓမ္မိကေန အက္ကောသိယမာနာ ပရိဘာသိယမာနာ ဝိဟေသိယမာနာ ဝိတုဒိယမာနာ ရောသိယမာနာ ဝါစာယ ပက္ကမန္တိ, န သဏ္ဌန္တိ, ရိဉ္စန္တိ အာဝါသံ.

尔时，本地的优婆塞们前往具寿昙弥迦之处。抵达后，他们对具寿昙弥迦说：“尊者，愿具寿昙弥迦离开此住处！您住在此处已无益。”于是，具寿昙弥迦从该住处前往另一住处。在彼处，具寿昙弥迦亦辱骂、呵斥、恼害、中伤、以言语触恼来访的比丘。那些来访的比丘被具寿昙弥迦辱骂、呵斥、恼害、中伤、以言语触恼后，便离去，不复停留，舍弃了住处。

အထ ခေါ ဇာတိဘူမကာနံ ဥပါသကာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မယံ ခေါ ဘိက္ခုသံဃံ ပစ္စုပဋ္ဌိတာ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေန. အထ စ ပန အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ ပက္ကမန္တိ, န သဏ္ဌန္တိ, ရိဉ္စန္တိ အာဝါသံ. ကော နု ခေါ ဟေတု ကော ပစ္စယော ယေန အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ ပက္ကမန္တိ, န သဏ္ဌန္တိ, ရိဉ္စန္တိ အာဝါသ’’န္တိ? အထ ခေါ ဇာတိဘူမကာနံ ဥပါသကာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ခေါ အာယသ္မာ ဓမ္မိကော အာဂန္တုကေ ဘိက္ခူ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ ဝိဟိံသတိ ဝိတုဒတိ ရောသေတိ ဝါစာယ. တေ စ အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ အာယသ္မတာ ဓမ္မိကေန အက္ကောသိယမာနာ ပရိဘာသိယမာနာ ဝိဟေသိယမာနာ ဝိတုဒိယမာနာ ရောသိယမာနာ ဝါစာယ ပက္ကမန္တိ, န သဏ္ဌန္တိ, ရိဉ္စန္တိ အာဝါသံ. ယံနူန မယံ အာယသ္မန္တံ ဓမ္မိကံ ပဗ္ဗာဇေယျာမာ’’တိ.

尔时，本地的优婆塞们心生此念：“我等实以衣、食、卧具、病缘医药资具奉事比丘僧团，然来访的比丘们却离去，不复停留，舍弃住处。究竟是何因何缘，致使来访的比丘们离去，不复停留，舍弃住处呢？”尔时，本地的优婆塞们复生此念：“实因此位具寿昙弥迦辱骂、呵斥、恼害、中伤、以言语触恼来访的比丘。那些来访的比丘被具寿昙弥迦辱骂、呵斥、恼害、中伤、以言语触恼后，便离去，不复停留，舍弃了住处。我等何不驱逐具寿昙弥迦？”

အထ ခေါ ဇာတိဘူမကာ ဥပါသကာ ယေနာယသ္မာ ဓမ္မိကော တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ဓမ္မိကံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ပက္ကမတု, ဘန္တေ, အာယသ္မာ ဓမ္မိကော ဣမမှာပိ အာဝါသာ; အလံ တေ ဣဓ ဝါသေနာ’’တိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဓမ္မိကော တမှာပိ အာဝါသာ အညံ အာဝါသံ အဂမာသိ. တတြပိ သုဒံ အာယသ္မာ ဓမ္မိကော အာဂန္တုကေ ဘိက္ခူ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ ဝိဟိံသတိ ဝိတုဒတိ ရောသေတိ ဝါစာယ. တေ စ အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ အာယသ္မတာ ဓမ္မိကေန အက္ကောသိယမာနာ ပရိဘာသိယမာနာ ဝိဟေသိယမာနာ ဝိတုဒိယမာနာ ရောသိယမာနာ ဝါစာယ ပက္ကမန္တိ, န သဏ္ဌန္တိ, ရိဉ္စန္တိ အာဝါသံ.

尔时，迦毗罗卫本地的优婆塞们前往具寿昙弥迦之处。抵达后，他们对具寿昙弥迦说：“尊者，请具寿昙弥迦也离开此住处，您住在此处已无益处。”于是，具寿昙弥迦也从该住处去往另一住处。在那里，具寿昙弥迦依然辱骂、呵斥、恼害、刺语、以言语激怒来访的比丘们。那些来访的比丘们被具寿昙弥迦辱骂、呵斥、恼害、刺语、以言语激怒后，便离开了，不再安住，舍弃了住处。

အထ [Pg.323] ခေါ ဇာတိဘူမကာနံ ဥပါသကာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မယံ ခေါ ဘိက္ခုသံဃံ ပစ္စုပဋ္ဌိတာ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေန. အထ စ ပန အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ ပက္ကမန္တိ, န သဏ္ဌန္တိ, ရိဉ္စန္တိ အာဝါသံ. ကော နု ခေါ ဟေတု ကော ပစ္စယော ယေန အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ ပက္ကမန္တိ, န သဏ္ဌန္တိ, ရိဉ္စန္တိ အာဝါသ’’န္တိ? အထ ခေါ ဇာတိဘူမကာနံ ဥပါသကာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ခေါ အာယသ္မာ ဓမ္မိကော အာဂန္တုကေ ဘိက္ခူ အက္ကောသတိ…ပေ…. ယံနူန မယံ အာယသ္မန္တံ ဓမ္မိကံ ပဗ္ဗာဇေယျာမ သဗ္ဗသော ဇာတိဘူမိယံ သတ္တဟိ အာဝါသေဟီ’’တိ. အထ ခေါ ဇာတိဘူမကာ ဥပါသကာ ယေနာယသ္မာ ဓမ္မိကော တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ဓမ္မိကံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ပက္ကမတု, ဘန္တေ, အာယသ္မာ ဓမ္မိကော သဗ္ဗသော ဇာတိဘူမိယံ သတ္တဟိ အာဝါသေဟီ’’တိ. အထ ခေါ အာယသ္မတော ဓမ္မိကဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ပဗ္ဗာဇိတော ခေါမှိ ဇာတိဘူမကေဟိ ဥပါသကေဟိ သဗ္ဗသော ဇာတိဘူမိယံ သတ္တဟိ အာဝါသေဟိ. ကဟံ နု ခေါ ဒါနိ ဂစ္ဆာမီ’’တိ? အထ ခေါ အာယသ္မတော ဓမ္မိကဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ယံနူနာဟံ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမေယျ’’န္တိ.

尔时，迦毗罗卫本地的优婆塞们生起此念：“我们以衣、食、卧具、医药资具奉事比丘僧团，然而来访的比丘们却离开了，不再安住，舍弃了住处。究竟是何因何缘，让来访的比丘们离开、不再安住、舍弃住处呢？”其后，迦毗罗卫本地的优婆塞们又生起此念：“是这位具寿昙弥迦辱骂来访的比丘……我们何不将具寿昙弥迦从迦毗罗卫本地的所有七座住处驱逐出去呢？”于是，迦毗罗卫本地的优婆塞们前往具寿昙弥迦之处。抵达后，他们对具寿昙弥迦说：“尊者，请具寿昙弥迦从迦毗罗卫本地的所有七座住处离开。”尔时，具寿昙弥迦心想：“我被迦毗罗卫本地的优婆塞们从其所有七座住处驱逐了。如今我该去往何处呢？”其后，具寿昙弥迦又心想：“我何不前往世尊之处？”

အထ ခေါ အာယသ္မာ ဓမ္မိကော ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန ရာဇဂဟံ တေန ပက္ကာမိ. အနုပုဗ္ဗေန ယေန ရာဇဂဟံ ဂိဇ္ဈကူဋော ပဗ္ဗတော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ ဓမ္မိကံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဟန္ဒ ကုတော နု တွံ, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, အာဂစ္ဆသီ’’တိ? ‘‘ပဗ္ဗာဇိတော အဟံ, ဘန္တေ, ဇာတိဘူမကေဟိ ဥပါသကေဟိ သဗ္ဗသော ဇာတိဘူမိယံ သတ္တဟိ အာဝါသေဟီ’’တိ. ‘‘အလံ, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, ကိံ တေ ဣမိနာ, ယံ တံ တတော တတော ပဗ္ဗာဇေန္တိ, သော တွံ တတော တတော ပဗ္ဗာဇိတော မမေဝ သန္တိကေ အာဂစ္ဆသိ’’.

尔时，具寿达弥迦取了衣钵，向王舍城走去。他次第来到王舍城的鹫峰山，来到世尊跟前；抵达后，礼敬世尊，坐于一旁。世尊对坐于一旁的具寿达弥迦说了这番话：“那么，婆罗门达弥迦，你从哪里来？”“世尊，我被故乡的优婆塞们从故乡所有的七个住处驱逐了。”“这很合适，婆罗门达弥迦，你留在那又有何益？他们将你从各处驱逐，而你被从各处驱逐后，才来到了我这里。”

‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, သာမုဒ္ဒိကာ ဝါဏိဇာ တီရဒဿိံ သကုဏံ ဂဟေတွာ နာဝါယ သမုဒ္ဒံ အဇ္ဈောဂါဟန္တိ. တေ အတီရဒက္ခိဏိယာ နာဝါယ တီရဒဿိံ သကုဏံ မုဉ္စန္တိ. သော ဂစ္ဆတေဝ ပုရတ္ထိမံ ဒိသံ, ဂစ္ဆတိ ပစ္ဆိမံ ဒိသံ, ဂစ္ဆတိ ဥတ္တရံ ဒိသံ, ဂစ္ဆတိ ဒက္ခိဏံ ဒိသံ, ဂစ္ဆတိ ဥဒ္ဓံ, ဂစ္ဆတိ အနုဒိသံ. သစေ သော သမန္တာ တီရံ ပဿတိ, တထာဂတကောဝ ဟောတိ. သစေ ပန သော သမန္တာ [Pg.324] တီရံ န ပဿတိ တမေဝ နာဝံ ပစ္စာဂစ္ဆတိ. ဧဝမေဝံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, ယံ တံ တတော တတော ပဗ္ဗာဇေန္တိ သော တွံ တတော တတော ပဗ္ဗာဇိတော မမေဝ သန္တိကေ အာဂစ္ဆသိ.

“婆罗门达弥迦，往昔曾有航海商人，带着一只观岸鸟，乘船入海。当船驶至不见海岸之处，他们便放出那只观岸鸟。它飞向东方，飞向西方，飞向北方，飞向南方，飞向上方，飞向各个角落。倘若它在周围看到海岸，便径直飞去；但倘若它在周围看不到海岸，便会返回到原来的船上。婆罗门达弥迦，正是如此。他们将你从各处驱逐，而你被从各处驱逐后，才来到了我这里。”

‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, ရညော ကောရဗျဿ သုပ္ပတိဋ္ဌော နာမ နိဂြောဓရာဇာ အဟောသိ ပဉ္စသာခေါ သီတစ္ဆာယော မနောရမော. သုပ္ပတိဋ္ဌဿ ခေါ ပန, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, နိဂြောဓရာဇဿ ဒွါဒသယောဇနာနိ အဘိနိဝေသော အဟောသိ, ပဉ္စ ယောဇနာနိ မူလသန္တာနကာနံ. သုပ္ပတိဋ္ဌဿ ခေါ ပန, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, နိဂြောဓရာဇဿ တာဝ မဟန္တာနိ ဖလာနိ အဟေသုံ; သေယျထာပိ နာမ အာဠှကထာလိကာ. ဧဝမဿ သာဒူနိ ဖလာနိ အဟေသုံ; သေယျထာပိ နာမ ခုဒ္ဒံ မဓုံ အနေလကံ. သုပ္ပတိဋ္ဌဿ ခေါ ပန, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, နိဂြောဓရာဇဿ ဧကံ ခန္ဓံ ရာဇာ ပရိဘုဉ္ဇတိ သဒ္ဓိံ ဣတ္ထာဂါရေန, ဧကံ ခန္ဓံ ဗလကာယော ပရိဘုဉ္ဇတိ, ဧကံ ခန္ဓံ နေဂမဇာနပဒါ ပရိဘုဉ္ဇန္တိ, ဧကံ ခန္ဓံ သမဏဗြာဟ္မဏာ ပရိဘုဉ္ဇန္တိ, ဧကံ ခန္ဓံ မိဂါ ပရိဘုဉ္ဇန္တိ. သုပ္ပတိဋ္ဌဿ ခေါ ပန, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, နိဂြောဓရာဇဿ န ကောစိ ဖလာနိ ရက္ခတိ, န စ သုဒံ အညမညဿ ဖလာနိ ဟိံသန္တိ.

婆罗门昙弥迦，往昔，拘罗婆(Korabya)王有一棵名为“善住”(Suppatiṭṭha)的榕树王，有五根主枝，树荫清凉，令人愉悦。婆罗门昙弥迦，那“善住”榕树王的树冠广达十二由旬，根系蔓延五由旬。婆罗门昙弥迦，“善住”榕树王的果实硕大，犹如一个“阿罗迦”(āḷhaka)量的饭锅。其果实甜美，犹如纯净无瑕的小蜂蜂蜜。婆罗门昙弥迦，“善住”榕树王的一根主枝由国王与后宫享用，一根主枝由军队享用，一根主枝由城乡居民享用，一根主枝由沙门、婆罗门享用，一根主枝由野兽享用。婆罗门昙弥迦，“善住”榕树王的果实无人看守，（各方）彼此间也不会损坏对方的果实。

‘‘အထ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, အညတရော ပုရိသော သုပ္ပတိဋ္ဌဿ နိဂြောဓရာဇဿ ယာဝဒတ္ထံ ဖလာနိ ဘက္ခိတွာ သာခံ ဘဉ္ဇိတွာ ပက္ကာမိ. အထ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, သုပ္ပတိဋ္ဌေ နိဂြောဓရာဇေ အဓိဝတ္ထာယ ဒေဝတာယ ဧတဒဟောသိ – ‘အစ္ဆရိယံ ဝတ, ဘော, အဗ္ဘုတံ ဝတ, ဘော! ယာဝ ပါပေါ မနုဿော, ယတြ ဟိ နာမ သုပ္ပတိဋ္ဌဿ နိဂြောဓရာဇဿ ယာဝဒတ္ထံ ဖလာနိ ဘက္ခိတွာ သာခံ ဘဉ္ဇိတွာ ပက္ကမိဿတိ, ယံနူန သုပ္ပတိဋ္ဌော နိဂြောဓရာဇာ အာယတိံ ဖလံ န ဒဒေယျာ’တိ. အထ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, သုပ္ပတိဋ္ဌော နိဂြောဓရာဇာ အာယတိံ ဖလံ န အဒါသိ.

其后，婆罗门昙弥迦，有一个人尽情地吃了“善住”榕树王的果实，折断树枝后离开了。其后，婆罗门昙弥迦，守护“善住”榕树王的天神生起这样的念头：“诸位，真是奇特啊！诸位，真是罕见啊！此人是多么地邪恶，他尽情地吃了“善住”榕树王的果实后，竟然还折断树枝离开！但愿“善住”榕树王将来不再结果！”于是，婆罗门昙弥迦，“善住”榕树王此后就不再结果了。

‘‘အထ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, ရာဇာ ကောရဗျော ယေန သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ဧတဒဝေါစ – ‘ယဂ္ဃေ, မာရိသ, ဇာနေယျာသိ သုပ္ပတိဋ္ဌော နိဂြောဓရာဇာ ဖလံ န ဒေတီ’တိ? အထ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော တထာရူပံ ဣဒ္ဓါဘိသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခါသိ, ယထာ ဘုသာ ဝါတဝုဋ္ဌိ အာဂန္တွာ သုပ္ပတိဋ္ဌံ နိဂြောဓရာဇံ ပဝတ္တေသိ [Pg.325] ဥမ္မူလမကာသိ. အထ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, သုပ္ပတိဋ္ဌေ နိဂြောဓရာဇေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနာ အဿုမုခီ ရုဒမာနာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ.

那时，婆罗门昙弥迦，拘罗婆王（Korabyo）前往天主帝释（Sakko devānamindo）之处。抵达后，他对天主帝释说：“贤者，愿您知晓，善住（Suppatiṭṭho）榕树王不再结果了。”于是，婆罗门昙弥迦，天主帝释施展了这样的神通，使得狂风暴雨前来，将善住榕树王吹倒，连根拔起。那时，婆罗门昙弥迦，居住在善住榕树王中的天神痛苦、忧愁，泪流满面地哭泣着，站在一旁。

‘‘အထ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ယေန သုပ္ပတိဋ္ဌေ နိဂြောဓရာဇေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ သုပ္ပတိဋ္ဌေ နိဂြောဓရာဇေ အဓိဝတ္ထံ ဒေဝတံ ဧတဒဝေါစ – ‘ကိံ နု တွံ, ဒေဝတေ, ဒုက္ခီ ဒုမ္မနာ အဿုမုခီ ရုဒမာနာ ဧကမန္တံ ဌိတာ’တိ? ‘တထာ ဟိ ပန မေ, မာရိသ, ဘုသာ ဝါတဝုဋ္ဌိ အာဂန္တွာ ဘဝနံ ပဝတ္တေသိ ဥမ္မူလမကာသီ’တိ. ‘အပိ နု တွံ, ဒေဝတေ, ရုက္ခဓမ္မေ ဌိတာယ ဘုသာ ဝါတဝုဋ္ဌိ အာဂန္တွာ ဘဝနံ ပဝတ္တေသိ ဥမ္မူလမကာသီ’တိ? ‘ကထံ ပန, မာရိသ, ရုက္ခော ရုက္ခဓမ္မေ ဌိတော ဟောတီ’တိ? ‘ဣဓ, ဒေဝတေ, ရုက္ခဿ မူလံ မူလတ္ထိကာ ဟရန္တိ, တစံ တစတ္ထိကာ ဟရန္တိ, ပတ္တံ ပတ္တတ္ထိကာ ဟရန္တိ, ပုပ္ဖံ ပုပ္ဖတ္ထိကာ ဟရန္တိ, ဖလံ ဖလတ္ထိကာ ဟရန္တိ. န စ တေန ဒေဝတာယ အနတ္တမနတာ ဝါ အနဘိနန္ဒိ ဝါ ကရဏီယာ. ဧဝံ ခေါ, ဒေဝတေ, ရုက္ခော ရုက္ခဓမ္မေ ဌိတော ဟောတီ’တိ. ‘အဋ္ဌိတာယေဝ ခေါ မေ, မာရိသ, ရုက္ခဓမ္မေ ဘုသာ ဝါတဝုဋ္ဌိ အာဂန္တွာ ဘဝနံ ပဝတ္တေသိ ဥမ္မူလမကာသီ’တိ. ‘သစေ ခေါ တွံ, ဒေဝတေ, ရုက္ခဓမ္မေ တိဋ္ဌေယျာသိ, သိယာ တေ ဘဝနံ ယထာပုရေ’တိ? ‘ဌဿာမဟံ, မာရိသ, ရုက္ခဓမ္မေ, ဟောတု မေ ဘဝနံ ယထာပုရေ’’’တိ.

那时，婆罗门昙弥迦啊，帝释天来到居住在善住(Suppatiṭṭha)榕树上的天神那里。走近后，帝释天对居住在善住榕树上的天神说：“天神啊，你为何痛苦、忧愁、泪流满面地哭泣着，站在一旁呢？”“贤者，因为猛烈的风雨前来，吹倒了我的住所，将它连根拔起。”“天神啊，难道你安住于树法时，猛烈的风雨前来，吹倒了你的住所，将它连根拔起吗？”“贤者，树如何安住于树法呢？”“天神啊，在此，需要树根的人们取走树根，需要树皮的人们取走树皮，需要树叶的人们取走树叶，需要花朵的人们取走花朵，需要果实的人们取走果实，天神不应因此不悦或不欢喜。天神啊，树就是这样安住于树法的。”“贤者，我确实没有安住于树法，所以猛烈的风雨前来，吹倒了我的住所，将它连根拔起。”“天神啊，如果你安住于树法，你的住所就能恢复如昔。”“贤者，我将安住于树法，愿我的住所恢复如昔！”

‘‘အထ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော တထာရူပံ ဣဒ္ဓါဘိသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခါသိ, ယထာ ဘုသာ ဝါတဝုဋ္ဌိ အာဂန္တွာ သုပ္ပတိဋ္ဌံ နိဂြောဓရာဇံ ဥဿာပေသိ, သစ္ဆဝီနိ မူလာနိ အဟေသုံ. ဧဝမေဝံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, အပိ နု တံ သမဏဓမ္မေ ဌိတံ ဇာတိဘူမကာ ဥပါသကာ ပဗ္ဗာဇေသုံ သဗ္ဗသော ဇာတိဘူမိယံ သတ္တဟိ အာဝါသေဟီ’’တိ? ‘‘ကထံ ပန, ဘန္တေ, သမဏော သမဏဓမ္မေ ဌိတော ဟောတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, သမဏော အက္ကောသန္တံ န ပစ္စက္ကောသတိ, ရောသန္တံ န ပဋိရောသတိ, ဘဏ္ဍန္တံ န ပဋိဘဏ္ဍတိ. ဧဝံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, သမဏော သမဏဓမ္မေ ဌိတော ဟောတီ’’တိ. ‘‘အဋ္ဌိတံယေဝ မံ, ဘန္တေ, သမဏဓမ္မေ ဇာတိဘူမကာ ဥပါသကာ ပဗ္ဗာဇေသုံ သဗ္ဗသော ဇာတိဘူမိယံ သတ္တဟိ အာဝါသေဟီ’’တိ.

“那时，婆罗门达弥迦，天主帝释施展了这样的神通变化，致使狂风暴雨前来，将善住（Suppatiṭṭha）榕树王扶起，诸根恢复了表皮。婆罗门达弥迦，同样地，难道那些家乡的优婆塞们，在你住于沙门法时，将你从家乡所有的七处住处彻底驱逐了吗？”“尊者，那么沙门如何为住于沙门法呢？”“婆罗门达弥迦，于此，沙门遭辱骂而不回骂，遭触怒而不还以嗔怒，遭争辩而不还以争辩。婆罗门达弥迦，沙门如是为住于沙门法。”“尊者，正是我未住于沙门法，家乡的优婆塞们才将我从家乡所有的七处住处彻底驱逐了。”

‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ[Pg.326], ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, သုနေတ္တော နာမ သတ္ထာ အဟောသိ တိတ္ထကရော ကာမေသု ဝီတရာဂေါ. သုနေတ္တဿ ခေါ ပန, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, သတ္ထုနော အနေကာနိ သာဝကသတာနိ အဟေသုံ. သုနေတ္တော သတ္ထာ သာဝကာနံ ဗြဟ္မလောကသဟဗျတာယ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. ယေ ခေါ ပန, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, သုနေတ္တဿ သတ္ထုနော ဗြဟ္မလောကသဟဗျတာယ ဓမ္မံ ဒေသေန္တဿ စိတ္တာနိ န ပသာဒေသုံ တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇိံသု. ယေ ခေါ ပန, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, သုနေတ္တဿ သတ္ထုနော ဗြဟ္မလောကသဟဗျတာယ ဓမ္မံ ဒေသေန္တဿ စိတ္တာနိ ပသာဒေသုံ တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇိံသု.

“婆罗门达弥迦，往昔曾有一位名为善眼（Sunetto）的导师，是外道导师，对诸欲已离贪。婆罗门达弥迦，善眼导师有数百位弟子。善眼导师为弟子们宣说与梵天共住之法。婆罗门达弥迦，凡是听闻善眼导师宣说与梵天共住之法而心不生净信者，他们身坏命终之后，投生到苦界、恶趣、堕处、地狱。婆罗门达弥迦，凡是听闻善眼导师宣说与梵天共住之法而心生净信者，他们身坏命终之后，投生到善趣、天界。”

‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, မူဂပက္ခော နာမ သတ္ထာ အဟောသိ…ပေ… အရနေမိ နာမ သတ္ထာ အဟောသိ… ကုဒ္ဒါလကော နာမ သတ္ထာ အဟောသိ… ဟတ္ထိပါလော နာမ သတ္ထာ အဟောသိ… ဇောတိပါလော နာမ သတ္ထာ အဟောသိ တိတ္ထကရော ကာမေသု ဝီတရာဂေါ. ဇောတိပါလဿ ခေါ ပန, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, သတ္ထုနော အနေကာနိ သာဝကသတာနိ အဟေသုံ. ဇောတိပါလော သတ္ထာ သာဝကာနံ ဗြဟ္မလောကသဟဗျတာယ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. ယေ ခေါ ပန, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, ဇောတိပါလဿ သတ္ထုနော ဗြဟ္မလောကသဟဗျတာယ ဓမ္မံ ဒေသေန္တဿ စိတ္တာနိ န ပသာဒေသုံ တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇိံသု. ယေ ခေါ ပန, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, ဇောတိပါလဿ သတ္ထုနော ဗြဟ္မလောကသဟဗျတာယ ဓမ္မံ ဒေသေန္တဿ စိတ္တာနိ ပသာဒေသုံ တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇိံသု.

婆罗门昙弥迦，往昔曾有名叫牟伽博迦(Mūgapakkha)的导师……（中略）……有名叫阿罗伽弥(Aranemi)的导师……有名叫俱陀罗(Kuddālaka)的导师……有名叫象护(Hatthipāla)的导师……有名叫光护(Jotipāla)的导师，为宗派建立者，于诸欲已离贪。婆罗门昙弥迦，光护导师有数百位弟子。光护导师为弟子们宣说与梵天共生之法。婆罗门昙弥迦，凡于光护导师宣说与梵天共生之法时，内心不生净信者，他们身坏命终之后，投生于苦趣、恶趣、堕处、地狱。婆罗门昙弥迦，凡于光护导师宣说与梵天共生之法时，内心生起净信者，他们身坏命终之后，投生于善趣、天界。

‘‘တံ ကိံ မညသိ, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, ယော ဣမေ ဆ သတ္ထာရေ တိတ္ထကရေ ကာမေသု ဝီတရာဂေ, အနေကသတပရိဝါရေ သသာဝကသံဃေ ပဒုဋ္ဌစိတ္တော အက္ကောသေယျ ပရိဘာသေယျ, ဗဟုံ သော အပုညံ ပသဝေယျာ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယော ခေါ, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, ဣမေ ဆ သတ္ထာရေ တိတ္ထကရေ ကာမေသု ဝီတရာဂေ အနေကသတပရိဝါရေ သသာဝကသံဃေ ပဒုဋ္ဌစိတ္တော အက္ကောသေယျ ပရိဘာသေယျ, ဗဟုံ သော အပုညံ ပသဝေယျ. ယော ဧကံ ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နံ ပုဂ္ဂလံ ပဒုဋ္ဌစိတ္တော အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ, အယံ တတော ဗဟုတရံ အပုညံ ပသဝတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? နာဟံ, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, ဣတော ဗဟိဒ္ဓါ ဧဝရူပိံ ခန္တိံ ဝဒါမိ, ယထာမံ သဗြဟ္မစာရီသု. တသ္မာတိဟ, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက[Pg.327], ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘န နော သမသဗြဟ္မစာရီသု စိတ္တာနိ ပဒုဋ္ဌာနိ ဘဝိဿန္တီ’’’တိ. ဧဝဉှိ တေ, ဗြာဟ္မဏ ဓမ္မိက, သိက္ခိတဗ္ဗန္တိ.

“婆罗门昙弥迦，你认为如何？若有人对这六位于诸欲已离贪、拥有数百位眷属及弟子僧团的宗派建立者导师，心怀恶意地辱骂、诽谤，他会产生许多非福吗？”“是的，世尊。”“婆罗门昙弥迦，若有人对这六位于诸欲已离贪、拥有数百位眷属及弟子僧团的宗派建立者导师，心怀恶意地辱骂、诽谤，他确实会产生许多非福。但若有人对一位见具足的个人，心怀恶意地辱骂、诽谤，此人所产生的非福，比前者更多。这是什么原因呢？婆罗门昙弥迦，我并不说，于此教法之外，有像于同梵行者之间这般的过失。是故，婆罗门昙弥迦，于此，应当如是学：‘我们不对同梵行者生起恶意之心。’婆罗门昙弥迦，你确实应当如是学。”

‘‘သုနေတ္တော မူဂပက္ခော စ, အရနေမိ စ ဗြာဟ္မဏော;

ကုဒ္ဒါလကော အဟု သတ္ထာ, ဟတ္ထိပါလော စ မာဏဝေါ.

善眼(Sunetto)与穆伽帕卡(Mūgapakkho)，以及婆罗门阿罗尼弥(Aranemi)；俱陀罗(Kuddālako)曾为导师，以及青年象护(Hatthipālo)。

‘‘ဇောတိပါလော စ ဂေါဝိန္ဒော, အဟု သတ္တပုရောဟိတော;

အဟိံသကာ အတီတံသေ, ဆ သတ္ထာရော ယသဿိနော.

名为光护(Jotipālo)的乔文达(Govindo)，曾为七王之国师；这六位声名显赫的导师，在往昔皆为不害之人。

‘‘နိရာမဂန္ဓာ ကရုဏေဓိမုတ္တာ, ကာမသံယောဇနာတိဂါ ;

ကာမရာဂံ ဝိရာဇေတွာ, ဗြဟ္မလောကူပဂါ အဟုံ.

无瞋恚之秽，于悲心胜解，超越欲结；已离欲贪，得生梵天界。

‘‘အဟေသုံ သာဝကာ တေသံ, အနေကာနိ သတာနိပိ;

နိရာမဂန္ဓာ ကရုဏေဓိမုတ္တာ, ကာမသံယောဇနာတိဂါ;

ကာမရာဂံ ဝိရာဇေတွာ, ဗြဟ္မလောကူပဂါ အဟုံ.

彼等之弟子，亦有数百众；无瞋恚之秽，于悲心胜解，超越欲结；已离欲贪，得生梵天界。

‘‘ယေတေ ဣသီ ဗာဟိရကေ, ဝီတရာဂေ သမာဟိတေ;

ပဒုဋ္ဌမနသင်္ကပ္ပော, ယော နရော ပရိဘာသတိ;

ဗဟုဉ္စ သော ပသဝတိ, အပုညံ တာဒိသော နရော.

若人以恶意，辱骂于教外，已离贪、心寂定之仙人，彼人则生诸多非福。

‘‘ယော စေကံ ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နံ, ဘိက္ခုံ ဗုဒ္ဓဿ သာဝကံ;

ပဒုဋ္ဌမနသင်္ကပ္ပော, ယော နရော ပရိဘာသတိ;

အယံ တတော ဗဟုတရံ, အပုညံ ပသဝေ နရော.

若人以恶意，辱骂佛陀一位具足正见之比丘声闻，此人所生非福，较前者更多。

‘‘န သာဓုရူပံ အာသီဒေ, ဒိဋ္ဌိဋ္ဌာနပ္ပဟာယိနံ;

သတ္တမော ပုဂ္ဂလော ဧသော, အရိယသံဃဿ ဝုစ္စတိ.

“不应触犯已舍诸见处之善性者；此人被称为圣僧伽之第七人。”

‘‘အဝီတရာဂေါ ကာမေသု, ယဿ ပဉ္စိန္ဒြိယာ မုဒူ;

သဒ္ဓါ သတိ စ ဝီရိယံ, သမထော စ ဝိပဿနာ.

于诸欲未离贪，其五根尚柔弱：信、念与精进，以及止与观。

‘‘တာဒိသံ ဘိက္ခုမာသဇ္ဇ, ပုဗ္ဗေဝ ဥပဟညတိ;

အတ္တာနံ ဥပဟန္တွာန, ပစ္ဆာ အညံ ဝိဟိံသတိ.

触犯如是比丘者，实为先自害；既伤害自己，复伤害他人。

‘‘ယော [Pg.328] စ ရက္ခတိ အတ္တာနံ, ရက္ခိတော တဿ ဗာဟိရော;

တသ္မာ ရက္ခေယျ အတ္တာနံ, အက္ခတော ပဏ္ဍိတော သဒါ’’တိ. ဒွါဒသမံ;

守护自身者，其外在亦受守护。是故智者应恒常守护自身，令其无损。

ဓမ္မိကဝဂ္ဂေါ ပဉ္စမော.

昙弥迦品第五。

တဿုဒ္ဒါနံ –

此品摄颂曰：

နာဂမိဂသာလာ ဣဏံ, စုန္ဒံ ဒွေ သန္ဒိဋ္ဌိကာ ဒုဝေ;

ခေမဣန္ဒြိယ အာနန္ဒ, ခတ္တိယာ အပ္ပမာဒေန ဓမ္မိကောတိ.

龙、弥伽萨罗、债、纯陀、二现见、安稳、根、阿难、刹帝利、不放逸、昙弥迦。

ပဌမပဏ္ဏာသကံ သမတ္တံ.

初五十经究竟。

၂. ဒုတိယပဏ္ဏာသကံ

2. 第二五十经

၆. မဟာဝဂ္ဂေါ

6. 大品

၁. သောဏသုတ္တံ

1. 输那经

၅၅. ဧဝံ, [Pg.329] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ သောဏော ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ သီတဝနသ္မိံ. အထ ခေါ အာယသ္မတော သောဏဿ ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘‘ယေ ခေါ ကေစိ ဘဂဝတော သာဝကာ အာရဒ္ဓဝီရိယာ ဝိဟရန္တိ, အဟံ တေသံ အညတရော. အထ စ ပန မေ န အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ, သံဝိဇ္ဇန္တိ ခေါ ပန မေ ကုလေ ဘောဂါ, သက္ကာ ဘောဂါ စ ဘုဉ္ဇိတုံ ပုညာနိ စ ကာတုံ. ယံနူနာဟံ သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တိတွာ ဘောဂေ စ ဘုဉ္ဇေယျံ ပုညာနိ စ ကရေယျ’’န္တိ.

55. 如是我闻：一时，世尊住在王舍城(Rājagaha)鹫峰山(Gijjhakūṭa)。当时，具寿(āyasmā)梭那(Soṇa)住在王舍城寒林(Sītavana)。那时，具寿梭那于僻静处独自禅思时，心中生起这样的思惟：“凡是世尊发起精进安住的弟子，我是其中之一。然而，我的心却未能无所执取地从诸漏中解脱。而且我家中尚有财富，可以享用财富并累积福德。我何不舍弃学处，返回低劣的俗家生活，享用财富并累积福德呢？”

အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မတော သောဏဿ စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမ္မိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ, ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမ္မိဉ္ဇေယျ, ဧဝမေဝံ ခေါ – ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ အန္တရဟိတော သီတဝနေ အာယသ္မတော သောဏဿ သမ္မုခေ ပါတုရဟောသိ. နိသီဒိ ဘဂဝါ ပညတ္တေ အာသနေ. အာယသ္မာပိ ခေါ သောဏော ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ သောဏံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

那时，世尊以心了知具寿梭那心中的思惟——犹如强壮之人，能轻易地屈伸手臂——就在鹫峰山消失，出现在寒林具寿梭那的面前。世尊在已铺设好的座位上坐下。具寿梭那也顶礼世尊后，退坐一旁。世尊对坐在一旁的具寿梭那说了这番话：

‘‘နနု တေ, သောဏ, ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘ယေ ခေါ ကေစိ ဘဂဝတော သာဝကာ အာရဒ္ဓဝီရိယာ ဝိဟရန္တိ, အဟံ တေသံ အညတရော. အထ စ ပန မေ န အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ, သံဝိဇ္ဇန္တိ ခေါ ပန မေ ကုလေ ဘောဂါ, သက္ကာ ဘောဂါ စ ဘုဉ္ဇိတုံ ပုညာနိ စ ကာတုံ. ယံနူနာဟံ သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တိတွာ ဘောဂေ စ ဘုဉ္ဇေယျံ ပုညာနိ စ ကရေယျ’’’န္တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’.

“梭那，你于僻静处独自禅思时，心中是否生起了这样的思惟：‘凡是世尊发起精进安住的弟子，我是其中之一。然而，我的心却未能无所执取地从诸漏中解脱。而且我家中尚有财富，可以享用财富并累积福德。我何不舍弃学处，返回低劣的俗家生活，享用财富并累积福德呢？’”“是的，世尊。”

‘‘တံ [Pg.330] ကိံ မညသိ, သောဏ, ကုသလော တွံ ပုဗ္ဗေ အဂါရိယဘူတော ဝီဏာယ တန္တိဿရေ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’. ‘‘တံ ကိံ မညသိ, သောဏ, ယဒါ တေ ဝီဏာယ တန္တိယော အစ္စာယတာ ဟောန္တိ, အပိ နု တေ ဝီဏာ တသ္မိံ သမယေ သရဝတီ ဝါ ဟောတိ ကမ္မညာ ဝါ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’.

“သောဏ，你意下如何？你过去在家时，是否善于琴弦之音？”“是的，世尊。”“သောဏ，你意下如何？当你的琴弦绷得过紧时，那时你的琴是否音色优美、适于弹奏？”“并非如此，世尊。”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, သောဏ, ယဒါ တေ ဝီဏာယ တန္တိယော အတိသိထိလာ ဟောန္တိ, အပိ နု တေ ဝီဏာ တသ္မိံ သမယေ သရဝတီ ဝါ ဟောတိ ကမ္မညာ ဝါ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’.

“သောဏ，你意下如何？当你的琴弦过松时，那时你的琴是否音色优美、适于弹奏？”“并非如此，世尊。”

‘‘ယဒါ ပန တေ, သောဏ, ဝီဏာယ တန္တိယော န အစ္စာယတာ ဟောန္တိ နာတိသိထိလာ သမေ ဂုဏေ ပတိဋ္ဌိတာ, အပိ နု တေ ဝီဏာ တသ္မိံ သမယေ သရဝတီ ဝါ ဟောတိ ကမ္မညာ ဝါ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’.

“သောဏ，然而，当你的琴弦不紧不松，安住于均衡的音质时，那时你的琴是否音色优美、适于弹奏？”“是的，世尊。”

‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ, သောဏ, အစ္စာရဒ္ဓဝီရိယံ ဥဒ္ဓစ္စာယ သံဝတ္တတိ, အတိသိထိလဝီရိယံ ကောသဇ္ဇာယ သံဝတ္တတိ. တသ္မာတိဟ တွံ, သောဏ, ဝီရိယသမထံ အဓိဋ္ဌဟံ, ဣန္ဒြိယာနဉ္စ သမတံ ပဋိဝိဇ္ဈ, တတ္ထ စ နိမိတ္တံ ဂဏှာဟီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ အာယသ္မာ သောဏော ဘဂဝတော ပစ္စဿောသိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ သောဏံ ဣမိနာ ဩဝါဒေန ဩဝဒိတွာ – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ, ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ, ဧဝမေဝံ ခေါ – သီတဝနေ အန္တရဟိတော ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ ပါတုရဟောသိ.

“သောဏ，正是如此。过度的精进导致掉举，过于松弛的精进导致懈怠。因此，သောဏ，你应当确立精进与定的均衡，通达诸根的平等，并于其中把握其相。”“是的，世尊。”具寿သောဏ应诺世尊。其后，世尊以此教诫教导具寿သောဏ后——犹如强壮之人屈伸手臂一般——从寒林消失，显现于鹫峰山。

အထ ခေါ အာယသ္မာ သောဏော အပရေန သမယေန ဝီရိယသမထံ အဓိဋ္ဌာသိ, ဣန္ဒြိယာနဉ္စ သမတံ ပဋိဝိဇ္ဈိ, တတ္ထ စ နိမိတ္တံ အဂ္ဂဟေသိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ သောဏော ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော နစိရဿေဝ – ယဿတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနာဂါရိယံ ပဗ္ဗဇန္တိ တဒနုတ္တရံ – ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာသိ. ‘‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’’တိ အဗ္ဘညာသိ. အညတရော စ ပနာယသ္မာ သောဏော အရဟတံ အဟောသိ.

其后，具寿梭那(Soṇa)确立了精进与寂止，洞察了诸根的平等，并于其中把握了相。于是，具寿梭那独自远离，不放逸、热忱、策励其心而住，不久即于现法中，亲身以胜智证悟、作证、具足住于那无上的梵行终结——良家子正是为此目的而正确地从在家出家，过无家的生活。他了知：“生已尽，梵行已立，所作已办，为此更无所作。”具寿梭那即成为众阿罗汉之一。

အထ ခေါ အာယသ္မတော သောဏဿ အရဟတ္တပ္ပတ္တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ယံနူနာဟံ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမေယျံ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော သန္တိကေ အညံ ဗျာကရေယျ’’န္တိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ သောဏော ယေန ဘဂဝါ [Pg.331] တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ သောဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

其时，已证阿罗汉果的具寿梭那心生此念：“我何不去到世尊之处？去到之后，在世尊面前记说究智。”于是，具寿梭那去到世尊之处，顶礼世尊后，坐于一旁。坐于一旁的具寿梭那对世尊如此说道：

‘‘ယော သော, ဘန္တေ, ဘိက္ခု အရဟံ ခီဏာသဝေါ ဝုသိတဝါ ကတကရဏီယော ဩဟိတဘာရော အနုပ္ပတ္တသဒတ္ထော ပရိက္ခီဏဘဝသံယောဇနော သမ္မဒညာဝိမုတ္တော, သော ဆ ဌာနာနိ အဓိမုတ္တော ဟောတိ – နေက္ခမ္မာဓိမုတ္တော ဟောတိ, ပဝိဝေကာဓိမုတ္တော ဟောတိ, အဗျာပဇ္ဇာဓိမုတ္တော ဟောတိ, တဏှာက္ခယာဓိမုတ္တော ဟောတိ, ဥပါဒါနက္ခယာဓိမုတ္တော ဟောတိ, အသမ္မောဟာဓိမုတ္တော ဟောတိ.

“世尊，若有比丘是阿罗汉、诸漏已尽、梵行已立、所作已办、已舍重担、逮得己利、有结已尽、正智解脱，他则心向于六处：心向于出离，心向于远离，心向于无瞋，心向于爱尽，心向于取尽，心向于无痴。

‘‘သိယာ ခေါ ပန, ဘန္တေ, ဣဓေကစ္စဿ အာယသ္မတော ဧဝမဿ – ‘ကေဝလံသဒ္ဓါမတ္တကံ နူန အယမာယသ္မာ နိဿာယ နေက္ခမ္မာဓိမုတ္တော’တိ. န ခေါ ပနေတံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ခီဏာသဝေါ, ဘန္တေ, ဘိက္ခု ဝုသိတဝါ ကတကရဏီယော ကရဏီယံ အတ္တနော အသမနုပဿန္တော ကတဿ ဝါ ပဋိစယံ ခယာ ရာဂဿ ဝီတရာဂတ္တာ နေက္ခမ္မာဓိမုတ္တော ဟောတိ, ခယာ ဒေါသဿ ဝီတဒေါသတ္တာ နေက္ခမ္မာဓိမုတ္တော ဟောတိ, ခယာ မောဟဿ ဝီတမောဟတ္တာ နေက္ခမ္မာဓိမုတ္တော ဟောတိ.

“世尊，于此，或有某位具寿可能这么想：‘这位具寿想必只是依赖单纯的信心而信解出离。’世尊，此事不应这么看。世尊，漏尽、梵行已立、所作已办的比丘，不见自己有应作之事，亦不见已作之增益，他因贪尽而离贪，故信解出离；因瞋尽而离瞋，故信解出离；因痴尽而离痴，故信解出离。”

‘‘သိယာ ခေါ ပန, ဘန္တေ, ဣဓေကစ္စဿ အာယသ္မတော ဧဝမဿ – ‘လာဘသက္ကာရသိလောကံ နူန အယမာယသ္မာ နိကာမယမာနော ပဝိဝေကာဓိမုတ္တော’တိ. န ခေါ ပနေတံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ခီဏာသဝေါ, ဘန္တေ, ဘိက္ခု ဝုသိတဝါ ကတကရဏီယော ကရဏီယံ အတ္တနော အသမနုပဿန္တော ကတဿ ဝါ ပဋိစယံ ခယာ ရာဂဿ ဝီတရာဂတ္တာ ပဝိဝေကာဓိမုတ္တော ဟောတိ, ခယာ ဒေါသဿ ဝီတဒေါသတ္တာ ပဝိဝေကာဓိမုတ္တော ဟောတိ, ခယာ မောဟဿ ဝီတမောဟတ္တာ ပဝိဝေကာဓိမုတ္တော ဟောတိ.

“世尊，于此，或有某位具寿可能这么想：‘这位具寿想必是因希求利养、恭敬、名声而信解远离。’世尊，此事不应这么看。世尊，漏尽、梵行已立、所作已办的比丘，不见自己有应作之事，亦不见已作之增益，他因贪尽而离贪，故信解远离；因瞋尽而离瞋，故信解远离；因痴尽而离痴，故信解远离。”

‘‘သိယာ ခေါ ပန, ဘန္တေ, ဣဓေကစ္စဿ အာယသ္မတော ဧဝမဿ – ‘သီလဗ္ဗတပရာမာသံ နူန အယမာယသ္မာ သာရတော ပစ္စာဂစ္ဆန္တော အဗျာပဇ္ဇာဓိမုတ္တော’တိ. န ခေါ ပနေတံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ခီဏာသဝေါ, ဘန္တေ, ဘိက္ခု ဝုသိတဝါ ကတကရဏီယော ကရဏီယံ အတ္တနော အသမနုပဿန္တော ကတဿ ဝါ ပဋိစယံ ခယာ ရာဂဿ ဝီတရာဂတ္တာ အဗျာပဇ္ဇာဓိမုတ္တော ဟောတိ, ခယာ ဒေါသဿ ဝီတဒေါသတ္တာ အဗျာပဇ္ဇာဓိမုတ္တော ဟောတိ, ခယာ မောဟဿ ဝီတမောဟတ္တာ အဗျာပဇ္ဇာဓိမုတ္တော ဟောတိ.

“世尊，于此，或有某位具寿可能这么想：‘这位具寿想必是执取戒禁为核心而信解无恚。’世尊，此事不应这么看。世尊，漏尽、梵行已立、所作已办的比丘，不见自己有应作之事，亦不见已作之增益，他因贪尽而离贪，故信解无恚；因瞋尽而离瞋，故信解无恚；因痴尽而离痴，故信解无恚。”

‘‘ခယာ [Pg.332] ရာဂဿ ဝီတရာဂတ္တာ တဏှာက္ခယာဓိမုတ္တော ဟောတိ, ခယာ ဒေါသဿ ဝီတဒေါသတ္တာ တဏှာက္ခယာဓိမုတ္တော ဟောတိ, ခယာ မောဟဿ ဝီတမောဟတ္တာ တဏှာက္ခယာဓိမုတ္တော ဟောတိ.

“因贪尽而离贪，故信解爱尽；因瞋尽而离瞋，故信解爱尽；因痴尽而离痴，故信解爱尽。”

‘‘ခယာ ရာဂဿ ဝီတရာဂတ္တာ ဥပါဒါနက္ခယာဓိမုတ္တော ဟောတိ, ခယာ ဒေါသဿ ဝီတဒေါသတ္တာ ဥပါဒါနက္ခယာဓိမုတ္တော ဟောတိ, ခယာ မောဟဿ ဝီတမောဟတ္တာ ဥပါဒါနက္ခယာဓိမုတ္တော ဟောတိ.

因贪尽、离贪，故于执取灭尽中解脱；因嗔尽、离嗔，故于执取灭尽中解脱；因痴尽、离痴，故于执取灭尽中解脱。

‘‘ခယာ ရာဂဿ ဝီတရာဂတ္တာ အသမ္မောဟာဓိမုတ္တော ဟောတိ, ခယာ ဒေါသဿ ဝီတဒေါသတ္တာ အသမ္မောဟာဓိမုတ္တော ဟောတိ, ခယာ မောဟဿ ဝီတမောဟတ္တာ အသမ္မောဟာဓိမုတ္တော ဟောတိ.

因贪尽、离贪，故于无痴中解脱；因嗔尽、离嗔，故于无痴中解脱；因痴尽、离痴，故于无痴中解脱。

‘‘ဧဝံ သမ္မာ ဝိမုတ္တစိတ္တဿ, ဘန္တေ, ဘိက္ခုနော ဘုသာ စေပိ စက္ခုဝိညေယျာ ရူပါ စက္ခုဿ အာပါထံ အာဂစ္ဆန္တိ, နေဝဿ စိတ္တံ ပရိယာဒိယန္တိ. အမိဿီကတမေဝဿ စိတ္တံ ဟောတိ ဌိတံ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တံ ဝယဉ္စဿာနုပဿတိ. ဘုသာ စေပိ သောတဝိညေယျာ သဒ္ဒါ…ပေ… ဃာနဝိညေယျာ ဂန္ဓာ… ဇိဝှာဝိညေယျာ ရသာ… ကာယဝိညေယျာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ… မနောဝိညေယျာ ဓမ္မာ မနဿ အာပါထံ အာဂစ္ဆန္တိ, နေဝဿ စိတ္တံ ပရိယာဒိယန္တိ. အမိဿီကတမေဝဿ စိတ္တံ ဟောတိ ဌိတံ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တံ ဝယဉ္စဿာနုပဿတိ. သေယျထာပိ, ဘန္တေ, သေလော ပဗ္ဗတော အစ္ဆိဒ္ဒေါ အသုသိရော ဧကဂ္ဃနော. အထ ပုရတ္ထိမာယ စေပိ ဒိသာယ အာဂစ္ဆေယျ ဘုသာ ဝါတဝုဋ္ဌိ နေဝ နံ သင်္ကမ္ပေယျ န သမ္ပကမ္ပေယျ န သမ္ပဝေဓေယျ, အထ ပစ္ဆိမာယ စေပိ ဒိသာယ အာဂစ္ဆေယျ ဘုသာ ဝါတဝုဋ္ဌိ…ပေ… အထ ဥတ္တရာယ စေပိ ဒိသာယ အာဂစ္ဆေယျ ဘုသာ ဝါတဝုဋ္ဌိ… အထ ဒက္ခိဏာယ စေပိ ဒိသာယ အာဂစ္ဆေယျ ဘုသာ ဝါတဝုဋ္ဌိ နေဝ နံ သင်္ကမ္ပေယျ န သမ္ပကမ္ပေယျ န သမ္ပဝေဓေယျ; ဧဝမေဝံ ခေါ, ဘန္တေ, ဧဝံ သမ္မာဝိမုတ္တစိတ္တဿ ဘိက္ခုနော ဘုသာ စေပိ စက္ခုဝိညေယျာ ရူပါ စက္ခုဿ အာပါထံ အာဂစ္ဆန္တိ, နေဝဿ စိတ္တံ ပရိယာဒိယန္တိ. အမိဿီကတမေဝဿ စိတ္တံ ဟောတိ ဌိတံ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တံ ဝယဉ္စဿာနုပဿတိ. ဘုသာ စေပိ သောတဝိညေယျာ သဒ္ဒါ…ပေ… ဃာနဝိညေယျာ ဂန္ဓာ… ဇိဝှာဝိညေယျာ ရသာ… ကာယဝိညေယျာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ… မနောဝိညေယျာ ဓမ္မာ မနဿ အာပါထံ အာဂစ္ဆန္တိ, နေဝဿ စိတ္တံ ပရိယာဒိယန္တိ. အမိဿီကတမေဝဿ စိတ္တံ ဟောတိ ဌိတံ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တံ ဝယဉ္စဿာနုပဿတီ’’တိ.

“尊者，对于这样心已善解脱的比丘，即使有强烈的、为眼识所识知的色呈现于眼，也不能征服他的心。他的心不与所缘混杂，安住，达到不动，并随观其坏灭。即使有强烈的、为耳识所识知的声音……为鼻识所识知的香……为舌识所识知的味……为身识所识知的触……为意识所识知的法呈现于意，也不能征服他的心。他的心不与所缘混杂，安住，达到不动，并随观其坏灭。尊者，譬如一座岩山，无裂、无孔、浑然一体。即使从东方来了猛烈的风雨，也不能使它摇动、震动、颤动；即使从西方……北方……南方来了猛烈的风雨，也不能使它摇动、震动、颤动。尊者，正是这样，对于心已善解脱的比丘，即使有强烈的、为眼识所识知的色呈现于眼，也不能征服他的心。他的心不与所缘混杂，安住，达到不动，并随观其坏灭。即使有强烈的、为耳识所识知的声音……为鼻识所识知的香……为舌识所识知的味……为身识所识知的触……为意识所识知的法呈现于意，也不能征服他的心。他的心不与所缘混杂，安住，达到不动，并随观其坏灭。”

‘‘နေက္ခမ္မံ [Pg.333] အဓိမုတ္တဿ, ပဝိဝေကဉ္စ စေတသော;

အဗျာပဇ္ဇာဓိမုတ္တဿ, ဥပါဒါနက္ခယဿ စ.

“心向于出离，亦向于远离，心向于无瞋，并向取灭尽。”

‘‘တဏှာက္ခယာဓိမုတ္တဿ, အသမ္မောဟဉ္စ စေတသော;

ဒိသွာ အာယတနုပ္ပာဒံ, သမ္မာ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ.

于爱尽得解脱，其心亦无痴，见诸处生灭，心获正解脱。

‘‘တဿ သမ္မာ ဝိမုတ္တဿ, သန္တစိတ္တဿ ဘိက္ခုနော;

ကတဿ ပဋိစယော နတ္ထိ, ကရဏီယံ န ဝိဇ္ဇတိ.

于彼正解脱，心寂静比丘，已作无积集，无有应作事。

‘‘သေလော ယထာ ဧကဂ္ဃနော, ဝါတေန န သမီရတိ;

ဧဝံ ရူပါ ရသာ သဒ္ဒါ, ဂန္ဓာ ဖဿာ စ ကေဝလာ.

犹如坚实一岩山，不为风所动摇；如是色、味、声、香、触，一切皆然。

‘‘ဣဋ္ဌာ ဓမ္မာ အနိဋ္ဌာ စ, နပ္ပဝေဓေန္တိ တာဒိနော;

ဌိတံ စိတ္တံ ဝိပ္ပမုတ္တံ, ဝယဉ္စဿာနုပဿတီ’’တိ. ပဌမံ;

可喜与不可喜法，不动摇彼如是者；心安住且已解脱，并随观其坏灭。”此为第一。

၂. ဖဂ္ဂုနသုတ္တံ

2. 法古那经

၅၆. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ဖဂ္ဂုနော အာဗာဓိကော ဟောတိ ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အာယသ္မာ, ဘန္တေ, ဖဂ္ဂုနော အာဗာဓိကော ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော. သာဓု, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ယေနာယသ္မာ ဖဂ္ဂုနော တေနုပသင်္ကမတု အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယာ’’တိ. အဓိဝါသေသိ ဘဂဝါ တုဏှီဘာဝေန. အထ ခေါ ဘဂဝါ သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေနာယသ္မာ ဖဂ္ဂုနော တေနုပသင်္ကမိ. အဒ္ဒသာ ခေါ အာယသ္မာ ဖဂ္ဂုနော ဘဂဝန္တံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ. ဒိသွာန မဉ္စကေ သမဓောသိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ ဖဂ္ဂုနံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အလံ, ဖဂ္ဂုန, မာ တွံ မဉ္စကေ သမဓောသိ. သန္တိမာနိ အာသနာနိ ပရေဟိ ပညတ္တာနိ, တတ္ထာဟံ နိသီဒိဿာမီ’’တိ. နိသီဒိ ဘဂဝါ ပညတ္တေ အာသနေ. နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ ဖဂ္ဂုနံ ဧတဒဝေါစ –

56. 尔时，具寿法古那(Phagguna)生病、痛苦、病重。于是，具寿阿难前往世尊之处，抵达后顶礼世尊，坐于一旁。坐于一旁后，具寿阿难对世尊说：“世尊，具寿法古那生病、痛苦、病重。善哉，世尊，愿世尊能出于慈悯，前往具寿法古那之处。”世尊默然应允。其后，世尊于傍晚时分，从独住处起身，前往具寿法古那之处。具寿法古那从远处看见世尊前来，见后便在床上挣扎欲起。于是世尊对具寿法古那说：“够了，法古那，你不要在床上挣扎。这里有他人准备好的座位，我将坐在那里。”世尊便在准备好的座位上坐下。坐下后，世尊对具寿法古那说：

‘‘ကစ္စိ တေ, ဖဂ္ဂုန, ခမနီယံ ကစ္စိ ယာပနီယံ? ကစ္စိ တေ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ ပဋိက္ကမန္တိ, နော အဘိက္ကမန္တိ; ပဋိက္ကမောသာနံ ပညာယတိ, နော အဘိက္ကမော’’တိ? ‘‘န မေ, ဘန္တေ[Pg.334], ခမနီယံ န ယာပနီယံ. ဗာဠှာ မေ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ အဘိက္ကမန္တိ, နော ပဋိက္ကမန္တိ; အဘိက္ကမောသာနံ ပညာယတိ, နော ပဋိက္ကမော.

“跋求那(Phagguna)，你尚可忍耐，尚可维持吗？你的苦受是减退而非增长吗？是察觉到其减退，而非增长吗？”“世尊，我不堪忍耐，不堪维持。我猛烈的苦受正在增长，而非减退；是察觉到其增长，而非减退。”

‘‘သေယျထာပိ, ဘန္တေ, ဗလဝါ ပုရိသော တိဏှေန သိခရေန မုဒ္ဓနိ အဘိမတ္ထေယျ ; ဧဝမေဝံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, အဓိမတ္တာ ဝါတာ မုဒ္ဓနိ ဦဟနန္တိ. န မေ, ဘန္တေ, ခမနီယံ န ယာပနီယံ. ဗာဠှာ မေ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ အဘိက္ကမန္တိ, နော ပဋိက္ကမန္တိ; အဘိက္ကမောသာနံ ပညာယတိ, နော ပဋိက္ကမော.

“世尊，譬如强壮的男子以锐利的尖物钻击头部；世尊，正是如此，有极度的风在我头部冲击。世尊，我不堪忍耐，不堪维持。我猛烈的苦受正在增长，而非减退；是察觉到其增长，而非减退。”

‘‘သေယျထာပိ, ဘန္တေ, ဗလဝါ ပုရိသော ဒဠှေန ဝရတ္တက္ခဏ္ဍေန သီသဝေဌနံ ဒဒေယျ; ဧဝမေဝံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, အဓိမတ္တာ သီသေ သီသဝေဒနာ. န မေ, ဘန္တေ, ခမနီယံ န ယာပနီယံ. ဗာဠှာ မေ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ အဘိက္ကမန္တိ, နော ပဋိက္ကမန္တိ; အဘိက္ကမောသာနံ ပညာယတိ, နော ပဋိက္ကမော.

“世尊，譬如强壮的男子以坚固的皮带紧缚头部；世尊，正是如此，我头部有极度的头痛。世尊，我不堪忍耐，不堪维持。我猛烈的苦受正在增长，而非减退；是察觉到其增长，而非减退。”

‘‘သေယျထာပိ, ဘန္တေ, ဒက္ခော ဂေါဃာတကော ဝါ ဂေါဃာတကန္တေဝါသီ ဝါ တိဏှေန ဂေါဝိကန္တနေန ကုစ္ဆိံ ပရိကန္တေယျ; ဧဝမေဝံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, အဓိမတ္တာ ဝါတာ ကုစ္ဆိံ ပရိကန္တန္တိ. န မေ, ဘန္တေ, ခမနီယံ န ယာပနီယံ. ဗာဠှာ မေ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ အဘိက္ကမန္တိ, နော ပဋိက္ကမန္တိ; အဘိက္ကမောသာနံ ပညာယတိ, နော ပဋိက္ကမော.

“世尊，譬如熟练的屠牛夫或其学徒，以锋利的屠牛刀切割腹部；世尊，正是如此，有极度的风在切割我的腹部。世尊，我不堪忍耐，不堪维持。我猛烈的苦受正在增长，而非减退；是察觉到其增长，而非减退。”

‘‘သေယျထာပိ, ဘန္တေ, ဒွေ ဗလဝန္တော ပုရိသာ ဒုဗ္ဗလတရံ ပုရိသံ နာနာဗာဟာသု ဂဟေတွာ အင်္ဂါရကာသုယာ သန္တာပေယျုံ သမ္ပရိတာပေယျုံ; ဧဝမေဝံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, အဓိမတ္တော ကာယသ္မိံ ဍာဟော. န မေ, ဘန္တေ, ခမနီယံ န ယာပနီယံ. ဗာဠှာ မေ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ အဘိက္ကမန္တိ, နော ပဋိက္ကမန္တိ; အဘိက္ကမောသာနံ ပညာယတိ, နော ပဋိက္ကမော’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ ဖဂ္ဂုနံ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတွာ သမာဒပေတွာ သမုတ္တေဇေတွာ သမ္ပဟံသေတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမိ.

“世尊，譬如两位强壮的男子，抓住一位较弱男子各边的手臂，在炭火坑上烧灼、炙烤他；世尊，正是这样，我身内有极度的灼热。世尊，我无法忍受，无法支撑。我剧烈的苦受在增长，而非减退；其增长是明显的，减退则不明显。”其后，世尊以法言对具寿法古那（Phagguna）开示、劝导、激励、使之欢喜，然后从座起身离去。

အထ ခေါ အာယသ္မာ ဖဂ္ဂုနော အစိရပက္ကန္တဿ ဘဂဝတော ကာလမကာသိ. တမှိ စဿ သမယေ မရဏကာလေ ဣန္ဒြိယာနိ ဝိပ္ပသီဒိံသု. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အာယသ္မာ, ဘန္တေ, ဖဂ္ဂုနော အစိရပက္ကန္တဿ ဘဂဝတော [Pg.335] ကာလမကာသိ. တမှိ စဿ သမယေ မရဏကာလေ ဣန္ဒြိယာနိ ဝိပ္ပသီဒိံသူ’’တိ.

其后，世尊离去不久，具寿法古那便命终了。他临命终时，诸根极为清明。于是，具寿阿难前往世尊之处，到了之后，礼敬世尊，坐于一旁。坐于一旁后，具寿阿难对世尊说：“世尊，具寿法古那在世尊离去不久便命终了。他临命终时，诸根极为清明。”

‘‘ကိံ ဟာနန္ဒ, ဖဂ္ဂုနဿ ဘိက္ခုနော ဣန္ဒြိယာနိ န ဝိပ္ပသီဒိဿန္တိ! ဖဂ္ဂုနဿ, အာနန္ဒ, ဘိက္ခုနော ပဉ္စဟိ ဩရမ္ဘာဂိယေဟိ သံယောဇနေဟိ စိတ္တံ အဝိမုတ္တံ အဟောသိ. တဿ တံ ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ ပဉ္စဟိ ဩရမ္ဘာဂိယေဟိ သံယောဇနေဟိ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ.

“阿难，法古那比丘的诸根怎么会不极为清明呢！阿难，法古那比丘的心，先前未从五下分结解脱。他听闻那说法后，心已从五下分结解脱了。”

‘‘ဆယိမေ, အာနန္ဒ, အာနိသံသာ ကာလေန ဓမ္မဿဝနေ ကာလေန အတ္ထုပပရိက္ခာယ. ကတမေ ဆ? ဣဓာနန္ဒ, ဘိက္ခုနော ပဉ္စဟိ ဩရမ္ဘာဂိယေဟိ သံယောဇနေဟိ စိတ္တံ အဝိမုတ္တံ ဟောတိ. သော တမှိ သမယေ မရဏကာလေ လဘတိ တထာဂတံ ဒဿနာယ. တဿ တထာဂတော ဓမ္မံ ဒေသေတိ အာဒိကလျာဏံ မဇ္ဈေကလျာဏံ ပရိယောသာနကလျာဏံ သာတ္ထံ သဗျဉ္ဇနံ, ကေဝလပရိပုဏ္ဏံ ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ ပကာသေတိ. တဿ တံ ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ ပဉ္စဟိ ဩရမ္ဘာဂိယေဟိ သံယောဇနေဟိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ. အယံ, အာနန္ဒ, ပဌမော အာနိသံသော ကာလေန ဓမ္မဿဝနေ.

阿难，适时听闻法、适时思择义，有此六种利益。是哪六种呢？阿难，于此，有比丘心未从五下分结解脱，其人于临终之时得见如来。如来为之说法，初善、中善、后善，义理具足，文辞具足，开示全然圆满、遍净之梵行。其人听闻此说法后，心即从五下分结解脱。阿难，此乃适时听闻法之第一种利益。

‘‘ပုန စပရံ, အာနန္ဒ, ဘိက္ခုနော ပဉ္စဟိ ဩရမ္ဘာဂိယေဟိ သံယောဇနေဟိ စိတ္တံ အဝိမုတ္တံ ဟောတိ. သော တမှိ သမယေ မရဏကာလေ န ဟေဝ ခေါ လဘတိ တထာဂတံ ဒဿနာယ, အပိ စ ခေါ တထာဂတသာဝကံ လဘတိ ဒဿနာယ. တဿ တထာဂတသာဝကော ဓမ္မံ ဒေသေတိ အာဒိကလျာဏံ မဇ္ဈေကလျာဏံ ပရိယောသာနကလျာဏံ သာတ္ထံ သဗျဉ္ဇနံ, ကေဝလပရိပုဏ္ဏံ ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ ပကာသေတိ. တဿ တံ ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ ပဉ္စဟိ ဩရမ္ဘာဂိယေဟိ သံယောဇနေဟိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ. အယံ, အာနန္ဒ, ဒုတိယော အာနိသံသော ကာလေန ဓမ္မဿဝနေ.

复次，阿难，有比丘心未从五下分结解脱，其人于临终之时不得见如来，然得见如来之声闻弟子。彼如来声闻弟子为之说法，初善、中善、后善，义理具足，文辞具足，开示全然圆满、遍净之梵行。其人听闻此说法后，心即从五下分结解脱。阿难，此乃适时听闻法之第二种利益。

‘‘ပုန စပရံ, အာနန္ဒ, ဘိက္ခုနော ပဉ္စဟိ ဩရမ္ဘာဂိယေဟိ သံယောဇနေဟိ စိတ္တံ အဝိမုတ္တံ ဟောတိ. သော တမှိ သမယေ မရဏကာလေ န ဟေဝ ခေါ လဘတိ တထာဂတံ ဒဿနာယ, နပိ တထာဂတသာဝကံ လဘတိ ဒဿနာယ; အပိ စ ခေါ ယထာသုတံ ယထာပရိယတ္တံ ဓမ္မံ စေတသာ အနုဝိတက္ကေတိ အနုဝိစာရေတိ မနသာနုပေက္ခတိ. တဿ ယထာသုတံ ယထာပရိယတ္တံ [Pg.336] ဓမ္မံ စေတသာ အနုဝိတက္ကယတော အနုဝိစာရယတော မနသာနုပေက္ခတော ပဉ္စဟိ ဩရမ္ဘာဂိယေဟိ သံယောဇနေဟိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ. အယံ, အာနန္ဒ, တတိယော အာနိသံသော ကာလေန အတ္ထုပပရိက္ခာယ.

复次，阿难，有比丘心尚未从五下分结解脱。他在临终之时，不得见如来，亦不得见如来弟子；然而，他以心随寻、随伺、随观其所闻所学之法。当他以心随寻、随伺、随观其所闻所学之法时，其心便从五下分结解脱。阿难，此乃适时审察义理的第三种利益。

‘‘ဣဓာနန္ဒ, ဘိက္ခုနော ပဉ္စဟိ ဩရမ္ဘာဂိယေဟိ သံယောဇနေဟိ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ ဟောတိ, အနုတ္တရေ စ ခေါ ဥပဓိသင်္ခယေ စိတ္တံ အဝိမုတ္တံ ဟောတိ. သော တမှိ သမယေ မရဏကာလေ လဘတိ တထာဂတံ ဒဿနာယ. တဿ တထာဂတော ဓမ္မံ ဒေသေတိ အာဒိကလျာဏံ မဇ္ဈေကလျာဏံ…ပေ… ဗြဟ္မစရိယံ ပကာသေတိ. တဿ တံ ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ အနုတ္တရေ ဥပဓိသင်္ခယေ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ. အယံ, အာနန္ဒ, စတုတ္ထော အာနိသံသော ကာလေန ဓမ္မဿဝနေ.

于此，阿难，有比丘心已从五下分结解脱，然其心尚未于无上灭尽诸依(upadhisaṅkhaya)解脱。他在临终之时得见如来。如来为他宣说初善、中善、后善……开示梵行。他听闻此说法后，心便解脱于无上灭尽诸依。阿难，此乃适时听闻正法的第四种利益。

‘‘ပုန စပရံ, အာနန္ဒ, ဘိက္ခုနော ပဉ္စဟိ ဩရမ္ဘာဂိယေဟိ သံယောဇနေဟိ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ ဟောတိ, အနုတ္တရေ စ ခေါ ဥပဓိသင်္ခယေ စိတ္တံ အဝိမုတ္တံ ဟောတိ. သော တမှိ သမယေ မရဏကာလေ န ဟေဝ ခေါ လဘတိ တထာဂတံ ဒဿနာယ, အပိ စ ခေါ တထာဂတသာဝကံ လဘတိ ဒဿနာယ. တဿ တထာဂတသာဝကော ဓမ္မံ ဒေသေတိ အာဒိကလျာဏံ…ပေ… ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ ပကာသေတိ. တဿ တံ ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ အနုတ္တရေ ဥပဓိသင်္ခယေ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ. အယံ, အာနန္ဒ, ပဉ္စမော အာနိသံသော ကာလေန ဓမ္မဿဝနေ.

复次，阿难，有比丘心已从五下分结解脱，然其心尚未于无上灭尽诸依解脱。他在临终之时不得见如来，但得见如来弟子。如来弟子为他宣说初善……开示圆满清净之梵行。他听闻此说法后，心便解脱于无上灭尽诸依。阿难，此乃适时听闻正法的第五种利益。

‘‘ပုန စပရံ, အာနန္ဒ, ဘိက္ခုနော ပဉ္စဟိ ဩရမ္ဘာဂိယေဟိ သံယောဇနေဟိ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ ဟောတိ, အနုတ္တရေ စ ခေါ ဥပဓိသင်္ခယေ စိတ္တံ အဝိမုတ္တံ ဟောတိ. သော တမှိ သမယေ မရဏကာလေ န ဟေဝ ခေါ လဘတိ တထာဂတံ ဒဿနာယ, နပိ တထာဂတသာဝကံ လဘတိ ဒဿနာယ; အပိ စ ခေါ ယထာသုတံ ယထာပရိယတ္တံ ဓမ္မံ စေတသာ အနုဝိတက္ကေတိ အနုဝိစာရေတိ မနသာနုပေက္ခတိ. တဿ ယထာသုတံ ယထာပရိယတ္တံ ဓမ္မံ စေတသာ အနုဝိတက္ကယတော အနုဝိစာရယတော မနသာနုပေက္ခတော အနုတ္တရေ ဥပဓိသင်္ခယေ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ. အယံ, အာနန္ဒ, ဆဋ္ဌော အာနိသံသော ကာလေန အတ္ထုပပရိက္ခာယ. ဣမေ ခေါ, အာနန္ဒ, ဆ အာနိသံသာ ကာလေန ဓမ္မဿဝနေ ကာလေန အတ္ထုပပရိက္ခာယာ’’တိ. ဒုတိယံ.

“再者，阿难，比丘的心已从五下分结解脱，然于无上之取尽，其心尚未解脱。彼于临终之时，不得见如来，亦不得见如来声闻；然而，他以心随寻、随伺、随观其所闻所学之法。当他以心随寻、随伺、随观其所闻所学之法时，其心便解脱于无上之取尽。阿难，此乃适时审察义理的第六种功德。阿难，此等即是适时听闻法、适时审察义理的六种功德。”第二经竟。

၃. ဆဠဘိဇာတိသုတ္တံ

3. 六种姓经

၅၇. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ [Pg.337] အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပူရဏေန, ဘန္တေ, ကဿပေန ဆဠဘိဇာတိယော ပညတ္တာ – ကဏှာဘိဇာတိ ပညတ္တာ, နီလာဘိဇာတိ ပညတ္တာ, လောဟိတာဘိဇာတိ ပညတ္တာ, ဟလိဒ္ဒါဘိဇာတိ ပညတ္တာ, သုက္ကာဘိဇာတိ ပညတ္တာ, ပရမသုက္ကာဘိဇာတိ ပညတ္တာ.

57. 一时，世尊住于王舍城(Rājagaha)的鹫峰山(Gijjhakūṭa)。尔时，具寿阿难前往世尊之处，抵达后，礼敬世尊，坐于一旁。坐于一旁的具寿阿难对世尊说：“尊者，富兰那·迦叶(Pūraṇa Kassapa)施设了六种姓：施设了黑种姓，施设了青种姓，施设了赤种姓，施设了黄种姓，施设了白种姓，施设了极白种姓。

‘‘တတြိဒံ, ဘန္တေ, ပူရဏေန ကဿပေန ကဏှာဘိဇာတိ ပညတ္တာ, ဩရဗ္ဘိကာ သူကရိကာ သာကုဏိကာ မာဂဝိကာ လုဒ္ဒါ မစ္ဆဃာတကာ စောရာ စောရဃာတကာ ဗန္ဓနာဂါရိကာ ယေ ဝါ ပနညေပိ ကေစိ ကုရူရကမ္မန္တာ.

“尊者，富兰那·迦叶于此施设了黑种姓，即：屠羊者、屠猪者、捕鸟者、猎兽者、暴恶者、渔夫、盗贼、刽子手、狱卒，以及任何其他行残暴业者。”

‘‘တတြိဒံ, ဘန္တေ, ပူရဏေန ကဿပေန နီလာဘိဇာတိ ပညတ္တာ, ဘိက္ခူ ကဏ္ဋကဝုတ္တိကာ ယေ ဝါ ပနညေပိ ကေစိ ကမ္မဝါဒါ ကြိယဝါဒါ.

“尊者，富兰那·迦叶于此施设了青种姓，即：行荆棘行的比丘，以及任何其他业论者与作论者。”

‘‘တတြိဒံ, ဘန္တေ, ပူရဏေန ကဿပေန လောဟိတာဘိဇာတိ ပညတ္တာ, နိဂဏ္ဌာ ဧကသာဋကာ.

“尊者，富兰那·迦叶于此施设了赤种姓，即：着一衣的尼乾陀。”

‘‘တတြိဒံ, ဘန္တေ, ပူရဏေန ကဿပေန ဟလိဒ္ဒါဘိဇာတိ ပညတ္တာ, ဂိဟီ ဩဒါတဝသနာ အစေလကသာဝကာ.

“世尊，富兰那·迦叶于彼等中安立了此黄品类：即穿白衣的在家人，裸行外道的弟子。”

‘‘တတြိဒံ, ဘန္တေ, ပူရဏေန ကဿပေန သုက္ကာဘိဇာတိ ပညတ္တာ, အာဇီဝကာ အာဇီဝကိနိယော.

“世尊，富兰那·迦叶于彼等中安立了此白品类：即裸行顺命外道男与裸行顺命外道女。”

‘‘တတြိဒံ, ဘန္တေ, ပူရဏေန ကဿပေန ပရမသုက္ကာဘိဇာတိ ပညတ္တာ, နန္ဒော ဝစ္ဆော ကိသော သံကိစ္စော မက္ခလိ ဂေါသာလော. ပူရဏေန, ဘန္တေ, ကဿပေန ဣမာ ဆဠဘိဇာတိယော ပညတ္တာ’’တိ.

“世尊，富兰那·迦叶于彼等中安立了此极白品类：即难陀、跋蹉、吉舍、珊耆蹉、末伽梨·果萨拉。世尊，富兰那·迦叶安立了这六种品类。”

‘‘ကိံ ပနာနန္ဒ, ပူရဏဿ ကဿပဿ သဗ္ဗော လောကော ဧတဒဗ္ဘနုဇာနာတိ ဣမာ ဆဠဘိဇာတိယော ပညာပေတု’’န္တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘သေယျထာပိ, အာနန္ဒ, ပုရိသော ဒလိဒ္ဒေါ အဿကော အနာဠှိကော, တဿ အကာမကဿ ဗိလံ ဩလဂ္ဂေယျုံ – ‘ဣဒံ တေ, အမ္ဘော ပုရိသ, မံသဉ္စ ခါဒိတဗ္ဗံ, မူလဉ္စ အနုပ္ပဒါတဗ္ဗ’န္တိ. ဧဝမေဝံ ခေါ, အာနန္ဒ, ပူရဏေန ကဿပေန အပ္ပဋိညာယ ဧတေသံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ ဣမာ ဆဠဘိဇာတိယော ပညတ္တာ, ယထာ တံ ဗာလေန အဗျတ္တေန အခေတ္တညုနာ အကုသလေန.

“那么，阿难，富兰那·迦叶安立这六种品类，难道所有世人都认可吗？”“并非如此，世尊。”“阿难，譬如有一个贫穷、无财、不富裕的人，人们强迫那个不情愿的人接受一份肉，说：‘喂，仁兄，你必须吃这肉，并且必须支付价钱。’同样地，阿难，富兰那·迦叶未经这些沙门、婆罗门的认可，就为他们安立了这六种品类，如同愚昧、无能、不知其领域、不善巧者所为。”

‘‘အဟံ ခေါ ပနာနန္ဒ, ဆဠဘိဇာတိယော ပညာပေမိ. တံ သုဏာဟိ, သာဓုကံ မနသိ ကရောဟိ; ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတော ပစ္စဿောသိ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကတမာ စာနန္ဒ, ဆဠဘိဇာတိယော[Pg.338]? ဣဓာနန္ဒ, ဧကစ္စော ကဏှာဘိဇာတိယော သမာနော ကဏှံ ဓမ္မံ အဘိဇာယတိ. ဣဓ ပနာနန္ဒ, ဧကစ္စော ကဏှာဘိဇာတိယော သမာနော သုက္ကံ ဓမ္မံ အဘိဇာယတိ. ဣဓ ပနာနန္ဒ, ဧကစ္စော ကဏှာဘိဇာတိယော သမာနော အကဏှံ အသုက္ကံ နိဗ္ဗာနံ အဘိဇာယတိ. ဣဓ ပနာနန္ဒ, ဧကစ္စော သုက္ကာဘိဇာတိယော သမာနော ကဏှံ ဓမ္မံ အဘိဇာယတိ. ဣဓ ပနာနန္ဒ, ဧကစ္စော သုက္ကာဘိဇာတိယော သမာနော သုက္ကံ ဓမ္မံ အဘိဇာယတိ. ဣဓ ပနာနန္ဒ, ဧကစ္စော သုက္ကာဘိဇာတိယော သမာနော အကဏှံ အသုက္ကံ နိဗ္ဗာနံ အဘိဇာယတိ.

“阿难，我则宣说六种品类。你且谛听，善加作意，我当为说。”具寿阿难回答世尊：“诚然，世尊。”世尊说：“阿难，是哪六种品类呢？阿难，于此，有某类身为黑品类者，而生起黑法。于此，阿难，有某类身为黑品类者，而生起白法。于此，阿难，有某类身为黑品类者，而到达非黑非白之涅槃。于此，阿难，有某类身为白品类者，而生起黑法。于此，阿难，有某类身为白品类者，而生起白法。于此，阿难，有某类身为白品类者，而到达非黑非白之涅槃。”

‘‘ကထဉ္စာနန္ဒ, ကဏှာဘိဇာတိယော သမာနော ကဏှံ ဓမ္မံ အဘိဇာယတိ? ဣဓာနန္ဒ, ဧကစ္စော နီစေ ကုလေ ပစ္စာဇာတော ဟောတိ – စဏ္ဍာလကုလေ ဝါ နေသာဒကုလေ ဝါ ဝေနကုလေ ဝါ ရထကာရကုလေ ဝါ ပုက္ကုသကုလေ ဝါ, ဒလိဒ္ဒေ အပ္ပန္နပါနဘောဇနေ ကသိရဝုတ္တိကေ, ယတ္ထ ကသိရေန ဃာသစ္ဆာဒေါ လဗ္ဘတိ. သော စ ဟောတိ ဒုဗ္ဗဏ္ဏော ဒုဒ္ဒသိကော ဩကောဋိမကော ဗဝှာဗာဓော ကာဏော ဝါ ကုဏီ ဝါ ခဉ္ဇော ဝါ ပက္ခဟတော ဝါ, န လာဘီ အန္နဿ ပါနဿ ဝတ္ထဿ ယာနဿ မာလာဂန္ဓဝိလေပနဿ သေယျာဝသထပဒီပေယျဿ. သော ကာယေန ဒုစ္စရိတံ စရတိ, ဝါစာယ ဒုစ္စရိတံ စရတိ, မနသာ ဒုစ္စရိတံ စရတိ. သော ကာယေန ဒုစ္စရိတံ စရိတွာ, ဝါစာယ ဒုစ္စရိတံ စရိတွာ, မနသာ ဒုစ္စရိတံ စရိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇတိ. ဧဝံ ခေါ, အာနန္ဒ, ကဏှာဘိဇာတိယော သမာနော ကဏှံ ဓမ္မံ အဘိဇာယတိ.

阿难，何为黑出身者而生起黑法？阿难，于此，有人生于低贱家族——旃陀罗(caṇḍāla)族、猎人(nesāda)族、竹匠(vena)族、皮革匠(rathakāra)族或清道夫(pukkusa)族，贫穷、少食缺饮、生活困苦，艰难获得衣食。他相貌丑陋，其貌不扬，驼背，多病，或盲，或肢体卷曲，或跛，或半身不遂，得不到食物、饮料、衣服、车乘、花鬘、香、涂香、床座、住所、灯明。他以身行恶行，以语行恶行，以意行恶行。他以身行恶行，以语行恶行，以意行恶行后，身坏命终，投生于苦界、恶趣、堕处、地狱。阿难，如此即是黑出身者而生起黑法。

‘‘ကထဉ္စာနန္ဒ, ကဏှာဘိဇာတိယော သမာနော သုက္ကံ ဓမ္မံ အဘိဇာယတိ? ဣဓာနန္ဒ, ဧကစ္စော နီစေ ကုလေ ပစ္စာဇာတော ဟောတိ – စဏ္ဍာလကုလေ ဝါ…ပေ… သေယျာဝသထပဒီပေယျဿ. သော ကာယေန သုစရိတံ စရတိ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရတိ, မနသာ သုစရိတံ စရတိ. သော ကာယေန သုစရိတံ စရိတွာ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရိတွာ, မနသာ သုစရိတံ စရိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇတိ. ဧဝံ ခေါ, အာနန္ဒ, ကဏှာဘိဇာတိယော သမာနော သုက္ကံ ဓမ္မံ အဘိဇာယတိ.

阿难，何为黑出身者而生起白法？阿难，于此，有人生于低贱家族——旃陀罗族……乃至得不到床座、住所、灯明。他以身行善行，以语行善行，以意行善行。他以身行善行，以语行善行，以意行善行后，身坏命终，投生于善趣、天界。阿难，如此即是黑出身者而生起白法。

‘‘ကထဉ္စာနန္ဒ, ကဏှာဘိဇာတိယော သမာနော အကဏှံ အသုက္ကံ နိဗ္ဗာနံ အဘိဇာယတိ? ဣဓာနန္ဒ, ဧကစ္စော နီစေ ကုလေ ပစ္စာဇာတော ဟောတိ – စဏ္ဍာလကုလေ [Pg.339] ဝါ…ပေ… သော စ ဟောတိ ဒုဗ္ဗဏ္ဏော ဒုဒ္ဒသိကော ဩကောဋိမကော. သော ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇတိ. သော ဧဝံ ပဗ္ဗဇိတော သမာနော ပဉ္စ နီဝရဏေ ပဟာယ စေတသော ဥပက္ကိလေသေ ပညာယ ဒုဗ္ဗလီကရဏေ, စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသု သုပ္ပတိဋ္ဌိတစိတ္တော, သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ယထာဘူတံ ဘာဝေတွာ အကဏှံ အသုက္ကံ နိဗ္ဗာနံ အဘိဇာယတိ. ဧဝံ ခေါ, အာနန္ဒ, ကဏှာဘိဇာတိယော သမာနော အကဏှံ အသုက္ကံ နိဗ္ဗာနံ အဘိဇာယတိ.

“阿难，如何是出身黑者，而生于非黑非白之涅槃？阿难，于此，有人生于低贱之家——或于旃陀罗(caṇḍāla)之家……乃至他相貌丑陋、其貌不扬、身材矮小。他剃除须发，披上袈裟，从家出家。他如是出家后，舍离五盖——心的染污、慧的羸弱者，于四念处心善安住，如实修习七觉支，而生于非黑非白之涅槃。阿难，出身黑者而生于非黑非白之涅槃，即是如此。”

‘‘ကထဉ္စာနန္ဒ, သုက္ကာဘိဇာတိယော သမာနော ကဏှံ ဓမ္မံ အဘိဇာယတိ? ဣဓာနန္ဒ, ဧကစ္စော ဥစ္စေ ကုလေ ပစ္စာဇာတော ဟောတိ – ခတ္တိယမဟာသာလကုလေ ဝါ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလကုလေ ဝါ ဂဟပတိမဟာသာလကုလေ ဝါ, အဍ္ဎေ မဟဒ္ဓနေ မဟာဘောဂေ ပဟူတဇာတရူပရဇတေ ပဟူတဝိတ္တူပကရဏေ ပဟူတဓနဓညေ. သော စ ဟောတိ အဘိရူပေါ ဒဿနီယော ပါသာဒိကော ပရမာယ ဝဏ္ဏပေါက္ခရတာယ သမန္နာဂတော, လာဘီ အန္နဿ ပါနဿ ဝတ္ထဿ ယာနဿ မာလာဂန္ဓဝိလေပနဿ သေယျာဝသထပဒီပေယျဿ. သော ကာယေန ဒုစ္စရိတံ စရတိ, ဝါစာယ ဒုစ္စရိတံ စရတိ, မနသာ ဒုစ္စရိတံ စရတိ. သော ကာယေန ဒုစ္စရိတံ စရိတွာ, ဝါစာယ ဒုစ္စရိတံ စရိတွာ, မနသာ ဒုစ္စရိတံ စရိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇတိ. ဧဝံ ခေါ, အာနန္ဒ, သုက္ကာဘိဇာတိယော သမာနော ကဏှံ ဓမ္မံ အဘိဇာယတိ.

“阿难，如何是出身白者，而生成黑法？阿难，于此，有人生于高贵之家——或于刹帝利(khattiya)大富之家、或于婆罗门(brāhmaṇa)大富之家、或于居士(gahapati)大富之家，富裕、大富、大贵，有众多金银、众多资具、众多财谷。他相貌俊美、仪表堂堂、令人景仰，具足最上之美貌，且易得食物、饮料、衣服、车乘、花鬘、香、涂香、床座、住所、灯明。他以身行恶行，以语行恶行，以意行恶行。他以身、语、意行恶行后，身坏命终，往生于恶趣、恶归处、堕处、地狱。阿难，出身白者而生成黑法，即是如此。”

‘‘ကထဉ္စာနန္ဒ, သုက္ကာဘိဇာတိယော သမာနော သုက္ကံ ဓမ္မံ အဘိဇာယတိ? ဣဓာနန္ဒ, ဧကစ္စော ဥစ္စေ ကုလေ ပစ္စာဇာတော ဟောတိ – ခတ္တိယမဟာသာလကုလေ ဝါ…ပေ… သေယျာဝသထပဒီပေယျဿ. သော ကာယေန သုစရိတံ စရတိ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရတိ, မနသာ သုစရိတံ စရတိ. သော ကာယေန သုစရိတံ စရိတွာ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရိတွာ, မနသာ သုစရိတံ စရိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇတိ. ဧဝံ ခေါ, အာနန္ဒ, သုက္ကာဘိဇာတိယော သမာနော သုက္ကံ ဓမ္မံ အဘိဇာယတိ.

“阿难，如何是白种姓者，生成白法？阿难，于此，有人生于高贵家族——刹帝利大富豪家……乃至卧具、住处与灯具。他以身行善行，以语行善行，以意行善行。他以身行善行、以语行善行、以意行善行后，身坏命终，往生善趣、天界。阿难，如此即是白种姓者，生成白法。”

‘‘ကထဉ္စာနန္ဒ, သုက္ကာဘိဇာတိယော သမာနော အကဏှံ အသုက္ကံ နိဗ္ဗာနံ အဘိဇာယတိ? ဣဓာနန္ဒ, ဧကစ္စော ဥစ္စေ ကုလေ ပစ္စာဇာတော ဟောတိ – ခတ္တိယမဟာသာလကုလေ [Pg.340] ဝါ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလကုလေ ဝါ ဂဟပတိမဟာသာလကုလေ ဝါ, အဍ္ဎေ မဟဒ္ဓနေ မဟာဘောဂေ ပဟူတဇာတရူပရဇတေ ပဟူတဝိတ္တူပကရဏေ ပဟူတဓနဓညေ. သော စ ဟောတိ အဘိရူပေါ ဒဿနီယော ပါသာဒိကော ပရမာယ ဝဏ္ဏပေါက္ခရတာယ သမန္နာဂတော, လာဘီ အန္နဿ ပါနဿ ဝတ္ထဿ ယာနဿ မာလာဂန္ဓဝိလေပနဿ သေယျာဝသထပဒီပေယျဿ. သော ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇတိ. သော ဧဝံ ပဗ္ဗဇိတော သမာနော ပဉ္စ နီဝရဏေ ပဟာယ စေတသော ဥပက္ကိလေသေ ပညာယ ဒုဗ္ဗလီကရဏေ, စတူသု သတိပဋ္ဌာနေသု သုပ္ပတိဋ္ဌိတစိတ္တော, သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ယထာဘူတံ ဘာဝေတွာ အကဏှံ အသုက္ကံ နိဗ္ဗာနံ အဘိဇာယတိ. ဧဝံ ခေါ, အာနန္ဒ, သုက္ကာဘိဇာတိယော သမာနော အကဏှံ အသုက္ကံ နိဗ္ဗာနံ အဘိဇာယတိ. ဣမာ ခေါ, အာနန္ဒ, ဆဠဘိဇာတိယော’’တိ. တတိယံ.

“阿难，如何是白种姓者，到达非黑非白的涅槃？阿难，于此，有人生于高贵家族——刹帝利大富豪家、婆罗门大富豪家或居士大富豪家，富裕、大财、大业，拥有众多金银、众多资具、众多钱谷。他相貌俊美，悦人眼目，令人心生净信，具足最上等的殊妙肤色；并且能获得食物、饮品、衣服、车乘、花鬘、香、涂香、卧具、住处与灯具。他剃除须发，披上袈裟，从家出家，趣向无家。他如此出家后，舍断令心染污、令慧软弱的五盖，于四念住中善安立心，如实修习七觉支，到达非黑非白的涅槃。阿难，如此即是白种姓者，到达非黑非白的涅槃。阿难，此即六种姓。”

၄. အာသဝသုတ္တံ

4. 漏经

၅၈. ‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ ပါဟုနေယျော ဒက္ခိဏေယျော အဉ္ဇလိကရဏီယော အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿ.

58. “诸比丘，具备六法的比丘，应受供养、应受款待、应受布施、应受合掌，是世间无上福田。”

ကတမေဟိ ဆဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ယေ အာသဝါ သံဝရာ ပဟာတဗ္ဗာ တေ သံဝရေန ပဟီနာ ဟောန္တိ, ယေ အာသဝါ ပဋိသေဝနာ ပဟာတဗ္ဗာ တေ ပဋိသေဝနာယ ပဟီနာ ဟောန္တိ, ယေ အာသဝါ အဓိဝါသနာ ပဟာတဗ္ဗာ တေ အဓိဝါသနာယ ပဟီနာ ဟောန္တိ, ယေ အာသဝါ ပရိဝဇ္ဇနာ ပဟာတဗ္ဗာ တေ ပရိဝဇ္ဇနာယ ပဟီနာ ဟောန္တိ, ယေ အာသဝါ ဝိနောဒနာ ပဟာတဗ္ဗာ တေ ဝိနောဒနာယ ပဟီနာ ဟောန္တိ, ယေ အာသဝါ ဘာဝနာ ပဟာတဗ္ဗာ တေ ဘာဝနာယ ပဟီနာ ဟောန္တိ.

是哪六种？诸比丘，于此，比丘应由防护舍断之诸漏，已由防护舍断；应由受用舍断之诸漏，已由受用舍断；应由安忍舍断之诸漏，已由安忍舍断；应由回避舍断之诸漏，已由回避舍断；应由遣除舍断之诸漏，已由遣除舍断；应由修习舍断之诸漏，已由修习舍断。

‘‘ကတမေ စ, ဘိက္ခဝေ, အာသဝါ သံဝရာ ပဟာတဗ္ဗာ ယေ သံဝရေန ပဟီနာ ဟောန္တိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော စက္ခုန္ဒြိယသံဝရသံဝုတော ဝိဟရတိ. ယံ ဟိဿ, ဘိက္ခဝေ, စက္ခုန္ဒြိယသံဝရံ အသံဝုတဿ ဝိဟရတော ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ, စက္ခုန္ဒြိယသံဝရံ သံဝုတဿ ဝိဟရတော ဧဝံသ တေ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ န ဟောန္တိ. ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော သောတိန္ဒြိယ…ပေ… ဃာနိန္ဒြိယ… ဇိဝှိန္ဒြိယ… ကာယိန္ဒြိယ… မနိန္ဒြိယသံဝရသံဝုတော [Pg.341] ဝိဟရတိ. ယံ ဟိဿ, ဘိက္ခဝေ, မနိန္ဒြိယသံဝရံ အသံဝုတဿ ဝိဟရတော ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ, မနိန္ဒြိယသံဝရံ သံဝုတဿ ဝိဟရတော ဧဝံသ တေ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ န ဟောန္တိ. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘိက္ခဝေ, အာသဝါ သံဝရာ ပဟာတဗ္ဗာ ယေ သံဝရေန ပဟီနာ ဟောန္တိ.

诸比丘，哪些是应由防护舍断的漏？于此，诸比丘，比丘经如理思择，住于眼根律仪。诸比丘，彼若不安住于眼根律仪，则诸漏、苦恼、热恼即会生起；若安住于眼根律仪，则彼等诸漏、苦恼、热恼即不生起。经如理思择，住于耳根……鼻根……舌根……身根……意根律仪。诸比丘，彼若不安住于意根律仪，则诸漏、苦恼、热恼即会生起；若安住于意根律仪，则彼等诸漏、苦恼、热恼即不生起。诸比丘，这些被称为应由防护舍断的漏。

‘‘ကတမေ စ, ဘိက္ခဝေ, အာသဝါ ပဋိသေဝနာ ပဟာတဗ္ဗာ ယေ ပဋိသေဝနာယ ပဟီနာ ဟောန္တိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော စီဝရံ ပဋိသေဝတိ – ‘ယာဝဒေဝ သီတဿ ပဋိဃာတာယ, ဥဏှဿ ပဋိဃာတာယ, ဍံသမကသဝါတာတပသရီသပသမ္ဖဿာနံ ပဋိဃာတာယ, ယာဝဒေဝ ဟိရိကောပီနပဋိစ္ဆာဒနတ္ထံ’. ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော ပိဏ္ဍပါတံ ပဋိသေဝတိ – ‘နေဝ ဒဝါယ န မဒါယ န မဏ္ဍနာယ န ဝိဘူသနာယ, ယာဝဒေဝ ဣမဿ ကာယဿ ဌိတိယာ ယာပနာယ, ဝိဟိံသူပရတိယာ ဗြဟ္မစရိယာနုဂ္ဂဟာယ, ဣတိ ပုရာဏဉ္စ ဝေဒနံ ပဋိဟင်္ခါမိ, နဝဉ္စ ဝေဒနံ န ဥပ္ပာဒေဿာမိ, ယာတြာ စ မေ ဘဝိဿတိ အနဝဇ္ဇတာ စ ဖာသုဝိဟာရော စ’. ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော သေနာသနံ ပဋိသေဝတိ – ‘ယာဝဒေဝ သီတဿ ပဋိဃာတာယ, ဥဏှဿ ပဋိဃာတာယ, ဍံသမကသဝါတာတပသရီသပသမ္ဖဿာနံ ပဋိဃာတာယ, ယာဝဒေဝ ဥတုပရိဿယဝိနောဒနပဋိသလ္လာနာရာမတ္ထံ’. ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော ဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရံ ပဋိသေဝတိ – ‘ယာဝဒေဝ ဥပ္ပန္နာနံ ဝေယျာဗာဓိကာနံ ဝေဒနာနံ ပဋိဃာတာယ, အဗျာဗဇ္ဈပရမတာယာ’တိ. ယံ ဟိဿ, ဘိက္ခဝေ, အပ္ပဋိသေဝတော ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ, ပဋိသေဝတော ဧဝံသ တေ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ န ဟောန္တိ. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘိက္ခဝေ, အာသဝါ ပဋိသေဝနာ ပဟာတဗ္ဗာ ယေ ပဋိသေဝနာယ ပဟီနာ ဟောန္တိ.

“诸比丘，什么是当以受用断除的漏？在此，诸比丘，比丘如理省察而受用衣服：‘仅仅是为了防御寒冷，防御炎热，防御蚊、虻、风、日晒、爬虫的接触，仅仅是为了遮蔽羞处。’如理省察而受用托钵食物：‘不为嬉戏，不为骄慢，不为装饰，不为庄严，仅仅是为了此身的存续与维持，为了平息饥饿的恼害，为了资助梵行，如是：“我将消除旧的感受，不令新的感受生起。我将得以维持生命、无有过失，并且安住于舒适。”’如理省察而受用坐卧处：‘仅仅是为了防御寒冷，防御炎热，防御蚊、虻、风、日晒、爬虫的接触，仅仅是为了消除季节的险恶，并乐于独住。’如理省察而受用病缘医药资具：‘仅仅是为了对治已生起的病苦感受，以无恼害为究竟。’诸比丘，对他而言，若不受用，则会生起诸漏、困扰与热恼；当受用时，那些漏、困扰与热恼就不会生起。诸比丘，这些被称为当以受用断除的漏。”

‘‘ကတမေ စ, ဘိက္ခဝေ, အာသဝါ အဓိဝါသနာ ပဟာတဗ္ဗာ ယေ အဓိဝါသနာယ ပဟီနာ ဟောန္တိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော ခမော ဟောတိ သီတဿ ဥဏှဿ, ဇိဃစ္ဆာယ, ပိပါသာယ, ဍံသမကသဝါတာတပသရီသပသမ္ဖဿာနံ, ဒုရုတ္တာနံ ဒုရာဂတာနံ ဝစနပထာနံ, ဥပ္ပန္နာနံ သာရီရိကာနံ ဝေဒနာနံ ဒုက္ခာနံ တိဗ္ဗာနံ ခရာနံ ကဋုကာနံ အသာတာနံ အမနာပါနံ ပါဏဟရာနံ အဓိဝါသကဇာတိကော ဟောတိ. ယံ ဟိဿ, ဘိက္ခဝေ[Pg.342], အနဓိဝါသတော ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ, အဓိဝါသတော ဧဝံသ တေ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ န ဟောန္တိ. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘိက္ခဝေ, အာသဝါ အဓိဝါသနာ ပဟာတဗ္ဗာ ယေ အဓိဝါသနာယ ပဟီနာ ဟောန္တိ.

诸比丘，什么是当以安忍断除的诸漏？于此，比丘如理审察，能安忍寒、热、饥、渴，及虻、蚊、风、日晒、爬行有情之触；能安忍粗恶、逆耳的言语；能安忍已生起的身体感受——痛苦、猛利、粗厉、辛辣、不适意、不愉快、能夺去生命的感受。诸比丘，对他来说，若不安忍，诸漏、恼害、热恼即会生起；因安忍故，彼等诸漏、恼害、热恼便不生起。诸比丘，此等被称为当以安忍断除的诸漏。

‘‘ကတမေ စ, ဘိက္ခဝေ, အာသဝါ ပရိဝဇ္ဇနာ ပဟာတဗ္ဗာ ယေ ပရိဝဇ္ဇနာယ ပဟီနာ ဟောန္တိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော စဏ္ဍံ ဟတ္ထိံ ပရိဝဇ္ဇေတိ, စဏ္ဍံ အဿံ ပရိဝဇ္ဇေတိ, စဏ္ဍံ ဂေါဏံ ပရိဝဇ္ဇေတိ, စဏ္ဍံ ကုက္ကုရံ ပရိဝဇ္ဇေတိ, အဟိံ ခါဏုံ ကဏ္ဋကဋ္ဌာနံ သောဗ္ဘံ ပပါတံ စန္ဒနိကံ ဩဠိဂလ္လံ, ယထာရူပေ အနာသနေ နိသိန္နံ, ယထာရူပေ အဂေါစရေ စရန္တံ, ယထာရူပေ ပါပကေ မိတ္တေ ဘဇန္တံ ဝိညူ သဗြဟ္မစာရီ ပါပကေသု ဌာနေသု ဩကပ္ပေယျုံ, သော တဉ္စ အနာသနံ တဉ္စ အဂေါစရံ တေ စ ပါပကေ မိတ္တေ ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော ပရိဝဇ္ဇေတိ. ယံ ဟိဿ, ဘိက္ခဝေ, အပရိဝဇ္ဇယတော ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ, ပရိဝဇ္ဇယတော ဧဝံသ တေ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ န ဟောန္တိ. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘိက္ခဝေ, အာသဝါ ပရိဝဇ္ဇနာ ပဟာတဗ္ဗာ ယေ ပရိဝဇ္ဇနာယ ပဟီနာ ဟောန္တိ.

诸比丘，什么是当以回避断除的诸漏？于此，比丘如理审察，回避凶猛的象、凶猛的马、凶猛的牛、凶猛的狗，回避蛇、树桩、荆棘地、深坑、悬崖、粪池、污水沟。若有比丘坐于某类不当坐处，行于某类不当行境，结交某类恶友，有智的同梵行者们或会认为他处于恶法中。因此，他如理审察，回避彼不当坐处、彼不当行境及彼等恶友。诸比丘，对他来说，若不回避，诸漏、恼害、热恼即会生起；因回避故，彼等诸漏、恼害、热恼便不生起。诸比丘，此等被称为当以回避断除的诸漏。

‘‘ကတမေ စ, ဘိက္ခဝေ, အာသဝါ ဝိနောဒနာ ပဟာတဗ္ဗာ ယေ ဝိနောဒနာယ ပဟီနာ ဟောန္တိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော ဥပ္ပန္နံ ကာမဝိတက္ကံ နာဓိဝါသေတိ ပဇဟတိ ဝိနောဒေတိ ဗျန္တီကရောတိ အနဘာဝံ ဂမေတိ, ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော ဥပ္ပန္နံ ဗျာပါဒဝိတက္ကံ…ပေ… ဥပ္ပန္နံ ဝိဟိံသာဝိတက္ကံ… ဥပ္ပန္နုပ္ပန္နေ ပါပကေ အကုသလေ ဓမ္မေ နာဓိဝါသေတိ ပဇဟတိ ဝိနောဒေတိ ဗျန္တီကရောတိ အနဘာဝံ ဂမေတိ. ယံ ဟိဿ, ဘိက္ခဝေ, အဝိနောဒယတော ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ, ဝိနောဒယတော ဧဝံသ တေ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ န ဟောန္တိ. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘိက္ခဝေ, အာသဝါ ဝိနောဒနာ ပဟာတဗ္ဗာ ယေ ဝိနောဒနာယ ပဟီနာ ဟောန္တိ.

诸比丘，有哪些当以遣除而断的漏？在此，比丘如理省察，对已生起的欲寻（kāmavitakka）不予容忍，舍弃、遣除、灭尽，令其不复存在；如理省察，对已生起的瞋寻（byāpādavitakka）……害寻（vihiṃsāvitakka）……对所有已生起的恶不善法不予容忍，舍弃、遣除、灭尽，令其不复存在。诸比丘，若不遣除，彼人即会生起诸漏、苦恼与热恼；若遣除，则彼诸漏、苦恼与热恼即不生起。诸比丘，此等称为当以遣除而断的漏。

‘‘ကတမေ စ, ဘိက္ခဝေ, အာသဝါ ဘာဝနာ ပဟာတဗ္ဗာ ယေ ဘာဝနာယ ပဟီနာ ဟောန္တိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ဘာဝေတိ ဝိဝေကနိဿိတံ ဝိရာဂနိဿိတံ နိရောဓနိဿိတံ ဝေါဿဂ္ဂပရိဏာမိံ, ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ဘာဝေတိ…ပေ… ဝီရိယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ဘာဝေတိ… ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ဘာဝေတိ… ပဿဒ္ဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ဘာဝေတိ… သမာဓိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ဘာဝေတိ… ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ဘာဝေတိ ဝိဝေကနိဿိတံ ဝိရာဂနိဿိတံ နိရောဓနိဿိတံ ဝေါဿဂ္ဂပရိဏာမိံ. ယံ ဟိဿ, ဘိက္ခဝေ, အဘာဝယတော [Pg.343] ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ, ဘာဝယတော ဧဝံသ တေ အာသဝါ ဝိဃာတပရိဠာဟာ န ဟောန္တိ. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘိက္ခဝေ, အာသဝါ ဘာဝနာ ပဟာတဗ္ဗာ ယေ ဘာဝနာယ ပဟီနာ ဟောန္တိ.

诸比丘，有哪些当以修习而断的漏？在此，比丘如理省察，修习念觉支（satisambojjhaṅga），其依于远离、依于离贪、依于寂灭，导向舍离；如理省察，修习择法觉支（dhammavicayasambojjhaṅga）……乃至……修习舍觉支（upekkhāsambojjhaṅga），其依于远离、依于离贪、依于寂灭，导向舍离。诸比丘，若不修习，彼人即会生起诸漏、苦恼与热恼；若修习，则彼诸漏、苦恼与热恼即不生起。诸比丘，此等称为当以修习而断的漏。

‘‘ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အာဟုနေယျော ဟောတိ ပါဟုနေယျော ဒက္ခိဏေယျော အဉ္ဇလိကရဏီယော အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿာ’’တိ. စတုတ္ထံ.

诸比丘，具足此六法的比丘，值得供养，值得款待，值得布施，值得合掌礼敬，是世间无上的福田。第四经。

၅. ဒါရုကမ္မိကသုတ္တံ

5. 木匠经

၅၉. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ နာတိကေ ဝိဟရတိ ဂိဉ္ဇကာဝသထေ. အထ ခေါ ဒါရုကမ္မိကော ဂဟပတိ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ဒါရုကမ္မိကံ ဂဟပတိံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အပိ နု တေ, ဂဟပတိ, ကုလေ ဒါနံ ဒီယတီ’’တိ? ‘‘ဒီယတိ မေ, ဘန္တေ, ကုလေ ဒါနံ. တဉ္စ ခေါ ယေ တေ ဘိက္ခူ အာရညိကာ ပိဏ္ဍပါတိကာ ပံသုကူလိကာ အရဟန္တော ဝါ အရဟတ္တမဂ္ဂံ ဝါ သမာပန္နာ, တထာရူပေသု မေ, ဘန္တေ, ဘိက္ခူသု ဒါနံ ဒီယတီ’’တိ.

59. 如是我闻。一时，世尊住在名曰那提迦(Nātike)的砖瓦房中。尔时，木匠家主来到世尊之处，抵达后，顶礼世尊，退坐一面。世尊对退坐一面的木匠家主说：“家主，你家中行布施吗？”“世尊，我家中行布施。而且，我是向那些住阿兰若、行乞食、穿粪扫衣，并且是阿罗汉或已证得阿罗汉道的比丘行布施。”

‘‘ဒုဇ္ဇာနံ ခေါ ဧတံ, ဂဟပတိ, တယာ ဂိဟိနာ ကာမဘောဂိနာ ပုတ္တသမ္ဗာဓသယနံ အဇ္ဈာဝသန္တေန, ကာသိကစန္ဒနံ ပစ္စနုဘောန္တေန, မာလာဂန္ဓဝိလေပနံ ဓာရယန္တေန, ဇာတရူပရဇတံ သာဒိယန္တေန ဣမေ ဝါ အရဟန္တော ဣမေ ဝါ အရဟတ္တမဂ္ဂံ သမာပန္နာတိ.

“家主，你身为享受欲乐的在家人，居住于妻儿拥挤的家中，使用迦尸国(Kāsika)檀香，佩戴花鬘、涂香，受用金银，实在难以了知：‘这些比丘是阿罗汉’或‘这些比丘已证得阿罗汉道’。”

‘‘အာရညိကော စေပိ, ဂဟပတိ, ဘိက္ခု ဟောတိ ဥဒ္ဓတော ဥန္နဠော စပလော မုခရော ဝိကိဏ္ဏဝါစော မုဋ္ဌဿတိ အသမ္ပဇာနော အသမာဟိတော ဝိဗ္ဘန္တစိတ္တော ပါကတိန္ဒြိယော. ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ဂါရယှော. အာရညိကော စေပိ, ဂဟပတိ, ဘိက္ခု ဟောတိ အနုဒ္ဓတော အနုန္နဠော အစပလော အမုခရော အဝိကိဏ္ဏဝါစော ဥပဋ္ဌိတဿတိ သမ္ပဇာနော သမာဟိတော ဧကဂ္ဂစိတ္တော သံဝုတိန္ဒြိယော. ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ပါသံသော.

“家主，若有比丘虽是住阿兰若者，却掉举、骄矜、轻浮、饶舌、言语散乱、失念、不正知、心不专注、意乱、诸根放逸，如此，他因这些特质而应受呵责。家主，若有比丘虽是住阿兰若者，却不掉举、不骄矜、不轻浮、不饶舌、言语不散乱、安住于念、具足正知、心专注、意专一、守护诸根，如此，他因这些特质而值得赞扬。”

‘‘ဂါမန္တဝိဟာရီ စေပိ, ဂဟပတိ, ဘိက္ခု ဟောတိ ဥဒ္ဓတော…ပေ… ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ဂါရယှော. ဂါမန္တဝိဟာရီ စေပိ, ဂဟပတိ, ဘိက္ခု ဟောတိ အနုဒ္ဓတော…ပေ… ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ပါသံသော.

“家主，若有比丘虽是住村边者，却掉举……如此，他因这些特质而应受呵责。家主，若有比丘虽是住村边者，却不掉举……如此，他因这些特质而值得赞扬。”

‘‘ပိဏ္ဍပါတိကော [Pg.344] စေပိ, ဂဟပတိ, ဘိက္ခု ဟောတိ ဥဒ္ဓတော…ပေ… ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ဂါရယှော. ပိဏ္ဍပါတိကော စေပိ, ဂဟပတိ, ဘိက္ခု ဟောတိ အနုဒ္ဓတော…ပေ… ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ပါသံသော.

“家主，若有比丘虽是行乞食者，却掉举……如此，他因这些特质而应受呵责。家主，若有比丘虽是行乞食者，却不掉举……如此，他因这些特质而值得赞扬。”

‘‘နေမန္တနိကော စေပိ, ဂဟပတိ, ဘိက္ခု ဟောတိ ဥဒ္ဓတော…ပေ… ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ဂါရယှော. နေမန္တနိကော စေပိ, ဂဟပတိ, ဘိက္ခု ဟောတိ အနုဒ္ဓတော…ပေ… ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ပါသံသော.

居士，比丘即使是受请者，若是掉举……（乃至）……像这样，他因此特点而应受呵责。居士，比丘即使是受请者，若不掉举……（乃至）……像这样，他因此特点而应受赞扬。

‘‘ပံသုကူလိကော စေပိ, ဂဟပတိ, ဘိက္ခု ဟောတိ ဥဒ္ဓတော…ပေ… ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ဂါရယှော. ပံသုကူလိကော စေပိ, ဂဟပတိ, ဘိက္ခု ဟောတိ အနုဒ္ဓတော…ပေ… ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ပါသံသော.

居士，比丘即使是穿粪扫衣者，若是掉举……（乃至）……像这样，他因此特点而应受呵责。居士，比丘即使是穿粪扫衣者，若不掉举……（乃至）……像这样，他因此特点而应受赞扬。

‘‘ဂဟပတိစီဝရဓရော စေပိ, ဂဟပတိ, ဘိက္ခု ဟောတိ ဥဒ္ဓတော ဥန္နဠော စပလော မုခရော ဝိကိဏ္ဏဝါစော မုဋ္ဌဿတိ အသမ္ပဇာနော အသမာဟိတော ဝိဗ္ဘန္တစိတ္တော ပါကတိန္ဒြိယော. ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ဂါရယှော. ဂဟပတိစီဝရဓရော စေပိ, ဂဟပတိ, ဘိက္ခု ဟောတိ အနုဒ္ဓတော အနုန္နဠော အစပလော အမုခရော အဝိကိဏ္ဏဝါစော ဥပဋ္ဌိတဿတိ သမ္ပဇာနော သမာဟိတော ဧကဂ္ဂစိတ္တော သံဝုတိန္ဒြိယော. ဧဝံ သော တေနင်္ဂေန ပါသံသော.

居士，比丘即使是穿居士衣者，若是掉举、贡高、轻浮、恶口、语言散乱、失念、不正知、不得定、心惑乱、诸根放逸，像这样，他因此特点而应受呵责。居士，比丘即使是穿居士衣者，若不掉举、不贡高、不轻浮、不恶口、语言不散乱、念现前、正知、得定、心一境性、守护根门，像这样，他因此特点而应受赞扬。

‘‘ဣင်္ဃ တွံ, ဂဟပတိ, သံဃေ ဒါနံ ဒေဟိ. သံဃေ တေ ဒါနံ ဒဒတော စိတ္တံ ပသီဒိဿတိ. သော တွံ ပသန္နစိတ္တော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇိဿသီ’’တိ. ‘‘ဧသာဟံ, ဘန္တေ, အဇ္ဇတဂ္ဂေ သံဃေ ဒါနံ ဒဿာမီ’’တိ. ပဉ္စမံ.

“来，居士，你当布施僧团。当你布施僧团时，心将清净。你以清净心，身坏命终之后，将生于善趣、天界。”“世尊，从今日起，我将布施僧团。”第五。

၆. ဟတ္ထိသာရိပုတ္တသုတ္တံ

6. 象舍利弗经

၆၀. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဗာရာဏသိယံ ဝိဟရတိ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ. တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာ ထေရာ ဘိက္ခူ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တာ မဏ္ဍလမာဠေ သန္နိသိန္နာ သန္နိပတိတာ အဘိဓမ္မကထံ ကထေန္တိ. တတြ သုဒံ အာယသ္မာ စိတ္တော ဟတ္ထိသာရိပုတ္တော ထေရာနံ ဘိက္ခူနံ အဘိဓမ္မကထံ ကထေန္တာနံ အန္တရန္တရာ ကထံ ဩပါတေတိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကောဋ္ဌိကော အာယသ္မန္တံ စိတ္တံ ဟတ္ထိသာရိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မာယသ္မာ စိတ္တော ဟတ္ထိသာရိပုတ္တော ထေရာနံ ဘိက္ခူနံ အဘိဓမ္မကထံ [Pg.345] ကထေန္တာနံ အန္တရန္တရာ ကထံ ဩပါတေသိ, ယာဝ ကထာပရိယောသာနံ အာယသ္မာ စိတ္တော အာဂမေတူ’’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ အာယသ္မတော စိတ္တဿ ဟတ္ထိသာရိပုတ္တဿ သဟာယကာ ဘိက္ခူ အာယသ္မန္တံ မဟာကောဋ္ဌိကံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘မာယသ္မာ မဟာကောဋ္ဌိကော အာယသ္မန္တံ စိတ္တံ ဟတ္ထိသာရိပုတ္တံ အပသာဒေသိ, ပဏ္ဍိတော အာယသ္မာ စိတ္တော ဟတ္ထိသာရိပုတ္တော. ပဟောတိ စာယသ္မာ စိတ္တော ဟတ္ထိသာရိပုတ္တော ထေရာနံ ဘိက္ခူနံ အဘိဓမ္မကထံ ကထေတု’’န္တိ.

60. 如是我闻。一时，世尊住在波罗奈城（Bārāṇasī）仙人堕处（Isipatana）鹿野苑（Migadāya）。当时，众多长老比丘于饭后自乞食归来，于圆亭集会而坐，谈论阿毗达摩。其时，具寿象师之子质多（Citta Hatthisāriputto）于长老比丘们谈论阿毗达摩时，屡屡插话。于是，具寿摩诃拘絺罗（Mahākoṭṭhiko）对具寿象师之子质多说此言：“具寿象师之子质多，请勿于长老比丘们谈论阿毗达摩时屡屡插话，请具寿质多等待谈论结束。”如是说后，具寿象师之子质多的朋友比丘们对具寿摩诃拘絺罗说此言：“具寿摩诃拘絺罗，请勿斥责具寿象师之子质多。具寿象师之子质多是位智者，他也能够与长老比丘们共论阿毗达摩。”

‘‘ဒုဇ္ဇာနံ ခေါ ဧတံ, အာဝုသော, ပရဿ စေတောပရိယာယံ အဇာနန္တေဟိ. ဣဓာဝုသော, ဧကစ္စော ပုဂ္ဂလော တာဝဒေဝ သောရတသောရတော ဟောတိ, နိဝါတနိဝါတော ဟောတိ, ဥပသန္တုပသန္တော ဟောတိ, ယာဝ သတ္ထာရံ ဥပနိဿာယ ဝိဟရတိ အညတရံ ဝါ ဂရုဋ္ဌာနိယံ သဗြဟ္မစာရိံ. ယတော စ ခေါ သော ဝပကဿတေဝ သတ္ထာရာ, ဝပကဿတိ ဂရုဋ္ဌာနိယေဟိ သဗြဟ္မစာရီဟိ, သော သံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ ဘိက္ခူဟိ ဘိက္ခုနီဟိ ဥပါသကေဟိ ဥပါသိကာဟိ ရညာ ရာဇမဟာမတ္တေဟိ တိတ္ထိယေဟိ တိတ္ထိယသာဝကေဟိ. တဿ သံသဋ္ဌဿ ဝိဿတ္ထဿ ပါကတဿ ဘဿမနုယုတ္တဿ ဝိဟရတော ရာဂေါ စိတ္တံ အနုဒ္ဓံသေတိ. သော ရာဂါနုဒ္ဓံသိတေန စိတ္တေန သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တတိ.

“贤友们，对于不识他人心行者，此事诚难了知。贤友们，于此，有某一类人，只要依止导师或某位值得尊敬的同梵行者而住，他便显得柔和驯顺、谦卑恭敬、寂静安详。然当他一旦远离导师，远离值得尊敬的同梵行者，便与比丘、比丘尼、优婆塞、优婆夷、国王、王之大臣、外道及外道弟子们交往。于此交往、放任、根门大开、乐于言谈而住时，贪欲便染污其心。他因心为贪欲所染污，便舍弃学处而还俗。”

‘‘သေယျထာပိ, အာဝုသော, ဂေါဏော ကိဋ္ဌာဒေါ ဒါမေန ဝါ ဗဒ္ဓေါ ဝဇေ ဝါ ဩရုဒ္ဓေါ. ယော နု ခေါ, အာဝုသော, ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘န ဒါနာယံ ဂေါဏော ကိဋ္ဌာဒေါ ပုနဒေဝ ကိဋ္ဌံ ဩတရိဿတီ’တိ, သမ္မာ နု ခေါ သော, အာဝုသော, ဝဒမာနော ဝဒေယျာ’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, အာဝုသော’’. ‘‘ဌာနဉှေတံ, အာဝုသော, ဝိဇ္ဇတိ, ယံ သော ဂေါဏော ကိဋ္ဌာဒေါ ဒါမံ ဝါ ဆေတွာ ဝဇံ ဝါ ဘိန္ဒိတွာ, အထ ပုနဒေဝ ကိဋ္ဌံ ဩတရေယျာတိ. ဧဝမေဝံ ခေါ, အာဝုသော, ဣဓေကစ္စော ပုဂ္ဂလော တာဝဒေဝ သောရတသောရတော ဟောတိ, နိဝါတနိဝါတော ဟောတိ, ဥပသန္တုပသန္တော ဟောတိ ယာဝ သတ္ထာရံ ဥပနိဿာယ ဝိဟရတိ အညတရံ ဝါ ဂရုဋ္ဌာနိယံ သဗြဟ္မစာရိံ. ယတော စ ခေါ သော ဝပကဿတေဝ သတ္ထာရာ, ဝပကဿတိ ဂရုဋ္ဌာနိယေဟိ သဗြဟ္မစာရီဟိ, သော သံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ ဘိက္ခူဟိ ဘိက္ခုနီဟိ ဥပါသကေဟိ ဥပါသိကာဟိ ရညာ ရာဇမဟာမတ္တေဟိ တိတ္ထိယေဟိ တိတ္ထိယသာဝကေဟိ. တဿ သံသဋ္ဌဿ ဝိဿတ္ထဿ ပါကတဿ ဘဿမနုယုတ္တဿ ဝိဟရတော ရာဂေါ စိတ္တံ အနုဒ္ဓံသေတိ[Pg.346]. သော ရာဂါနုဒ္ဓံသိတေန စိတ္တေန သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တတိ.

贤友，譬如一头食庄稼的牛，被绳索捆绑或被关在牛栏里。贤友，若有人这么说：“现在这头食庄稼的牛再也不会进入庄稼地了”，贤友，他这么说，说得对吗？’‘贤友，这不对。’‘贤友，这是可能发生的：那头食庄稼的牛或挣断绳索，或撞破牛栏，然后再次进入庄稼地。同样地，贤友，在此，某位个人只要依止导师或某位值得尊敬的同梵行者而住，他就会是驯良、谦逊、寂静的。然而，当他一旦远离导师，远离值得尊敬的同梵行者，他便与比丘、比丘尼、优婆塞、优婆夷、国王、国王大臣、外道及外道弟子们混杂而住。当他如此混杂、亲狎、放纵、热衷于言谈而住时，贪欲便侵袭他的心。他因心被贪欲所侵，于是舍弃学处，还俗了。

‘‘ဣဓ ပနာဝုသော, ဧကစ္စော ပုဂ္ဂလော ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ…ပေ… ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. သော ‘လာဘိမှိ ပဌမဿ ဈာနဿာ’တိ သံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ ဘိက္ခူဟိ…ပေ… သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တတိ. သေယျထာပိ, အာဝုသော, စာတုမဟာပထေ ထုလ္လဖုသိတကော ဒေဝေါ ဝဿန္တော ရဇံ အန္တရဓာပေယျ, စိက္ခလ္လံ ပါတုကရေယျ. ယော နု ခေါ, အာဝုသော, ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘န ဒါနိ အမုသ္မိံ စာတုမဟာပထေ ပုနဒေဝ ရဇော ပါတုဘဝိဿတီ’တိ, သမ္မာ နု ခေါ သော, အာဝုသော, ဝဒမာနော ဝဒေယျာ’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, အာဝုသော’’. ‘‘ဌာနဉှေတံ, အာဝုသော, ဝိဇ္ဇတိ, ယံ အမုသ္မိံ စာတုမဟာပထေ မနုဿာ ဝါ အတိက္ကမေယျုံ, ဂေါပသူ ဝါ အတိက္ကမေယျုံ, ဝါတာတပေါ ဝါ သ္နေဟဂတံ ပရိယာဒိယေယျ, အထ ပုနဒေဝ ရဇော ပါတုဘဝေယျာတိ. ဧဝမေဝံ ခေါ, အာဝုသော, ဣဓေကစ္စော ပုဂ္ဂလော ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ…ပေ… ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. သော ‘လာဘိမှိ ပဌမဿ ဈာနဿာ’တိ သံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ ဘိက္ခူဟိ…ပေ… သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တတိ.

再者，贤友，在此，有一类人远离诸欲……证入并安住于初禅。他因“我已获得初禅”而与比丘们混杂……舍弃学处，还俗了。譬如，贤友，在四衢道口，天降大雨，使尘土消失，泥泞显现。贤友，如果有人这样说：“如今在这四衢道口再也不会出现尘土了”，贤友，他这样说，可说是善说吗？’‘贤友，并非如此。’‘贤友，这是有此可能的，即在这四衢道口，人们会经过，牛羊会经过，风吹日晒会使湿气干涸，于是尘土又会再次出现。同样地，贤友，在此，有一类人远离诸欲……证入并安住于初禅。他因“我已获得初禅”而与比丘们混杂……舍弃学处，还俗了。

‘‘ဣဓ ပနာဝုသော, ဧကစ္စော ပုဂ္ဂလော ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ…ပေ… ဒုတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. သော ‘လာဘိမှိ ဒုတိယဿ ဈာနဿာ’တိ သံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ ဘိက္ခူဟိ…ပေ… သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တတိ. သေယျထာပိ, အာဝုသော, ဂါမဿ ဝါ နိဂမဿ ဝါ အဝိဒူရေ မဟန္တံ တဠာကံ. တတ္ထ ထုလ္လဖုသိတကော ဒေဝေါ ဝုဋ္ဌော သိပ္ပိသမ္ဗုကမ္ပိ သက္ခရကဌလမ္ပိ အန္တရဓာပေယျ. ယော နု ခေါ, အာဝုသော, ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘န ဒါနိ အမုသ္မိံ တဠာကေ ပုနဒေဝ သိပ္ပိသမ္ဗုကာ ဝါ သက္ခရကဌလာ ဝါ ပါတုဘဝိဿန္တီ’တိ, သမ္မာ နု ခေါ သော, အာဝုသော, ဝဒမာနော ဝဒေယျာ’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, အာဝုသော’’. ‘‘ဌာနဉှေတံ, အာဝုသော, ဝိဇ္ဇတိ, ယံ အမုသ္မိံ တဠာကေ မနုဿာ ဝါ ပိဝေယျုံ, ဂေါပသူ ဝါ ပိဝေယျုံ, ဝါတာတပေါ ဝါ သ္နေဟဂတံ ပရိယာဒိယေယျ, အထ ပုနဒေဝ သိပ္ပိသမ္ဗုကာပိ သက္ခရကဌလာပိ ပါတုဘဝေယျုန္တိ. ဧဝမေဝံ ခေါ, အာဝုသော, ဣဓေကစ္စော ပုဂ္ဂလော ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ…ပေ… ဒုတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. သော ‘လာဘိမှိ ဒုတိယဿ ဈာနဿာ’တိ သံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ ဘိက္ခူဟိ…ပေ… သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တတိ.

“贤友，在此，有某个人由于寻与伺的止息……具足并安住于第二禅。他心想：‘我已获得第二禅’，而与比丘们交往……舍弃学处，还俗了。贤友，譬如村庄或市镇不远处有一座大池塘，那里下起大雨，能使贝、螺、沙砾与瓦砾都消失。贤友，若有人这么说：‘如今在这座池塘里，贝、螺或沙砾、瓦砾再也不会出现了。’贤友，他这么说，是善说吗？”“贤友，不是的。”“贤友，这是可能的，即在这座池塘里，人们或饮用，牛羊或饮用，风与日晒或使湿润枯竭，然后贝、螺、沙砾与瓦砾就又会再次出现。正是如此，贤友，在此，有某个人由于寻与伺的止息……具足并安住于第二禅。他心想：‘我已获得第二禅’，而与比丘们交往……舍弃学处，还俗了。”

‘‘ဣဓ [Pg.347] ပနာဝုသော, ဧကစ္စော ပုဂ္ဂလော ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ…ပေ… တတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. သော ‘လာဘိမှိ တတိယဿ ဈာနဿာ’တိ သံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ ဘိက္ခူဟိ…ပေ… သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တတိ. သေယျထာပိ, အာဝုသော, ပုရိသံ ပဏီတဘောဇနံ ဘုတ္တာဝိံ အာဘိဒေါသိကံ ဘောဇနံ နစ္ဆာဒေယျ. ယော နု ခေါ, အာဝုသော, ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘န ဒါနိ အမုံ ပုရိသံ ပုနဒေဝ ဘောဇနံ ဆာဒေဿတီ’တိ, သမ္မာ နု ခေါ သော, အာဝုသော, ဝဒမာနော ဝဒေယျာ’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, အာဝုသော’’. ‘‘ဌာနဉှေတံ, အာဝုသော, ဝိဇ္ဇတိ, အမုံ ပုရိသံ ပဏီတဘောဇနံ ဘုတ္တာဝိံ ယာဝဿ သာ ဩဇာ ကာယေ ဌဿတိ တာဝ န အညံ ဘောဇနံ ဆာဒေဿတိ. ယတော စ ခွဿ သာ ဩဇာ အန္တရဓာယိဿတိ, အထ ပုနဒေဝ တံ ဘောဇနံ ဆာဒေယျာတိ. ဧဝမေဝံ ခေါ, အာဝုသော, ဣဓေကစ္စော ပုဂ္ဂလော ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ…ပေ… တတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. သော ‘လာဘိမှိ တတိယဿ ဈာနဿာ’တိ သံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ ဘိက္ခူဟိ…ပေ… သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တတိ.

贤友，在此，有某个人因离喜之故……具足并安住于第三禅。他心想：“我已获得第三禅。”便与比丘们混杂共住……舍弃学处，还俗到低劣的境地。贤友，譬如一个吃了美味食物的人，粗劣的食物不能使他满足。贤友，若有人这么说：“那种食物以后再也不能使那个人满足了。”贤友，他这么说，是正确的吗？’‘贤友，并非如此。’‘贤友，这是有道理的：那个吃了美味食物的人，只要那食物的精华还留在他体内，其他的食物就不能使他满足。而当那食物的精华消失之后，那种食物又能使他满足了。同样地，贤友，在此，有某个人因离喜之故……具足并安住于第三禅。他心想：“我已获得第三禅。”便与比丘们混杂共住……舍弃学处，还俗到低劣的境地。

‘‘ဣဓ, ပနာဝုသော, ဧကစ္စော ပုဂ္ဂလော သုခဿ စ ပဟာနာ ဒုက္ခဿ စ ပဟာနာ…ပေ… စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. သော ‘လာဘိမှိ စတုတ္ထဿ ဈာနဿာ’တိ သံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ ဘိက္ခူဟိ…ပေ… သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တတိ. သေယျထာပိ, အာဝုသော, ပဗ္ဗတသင်္ခေပေ ဥဒကရဟဒေါ နိဝါတော ဝိဂတဦမိကော. ယော နု ခေါ, အာဝုသော, ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘န ဒါနိ အမုသ္မိံ ဥဒကရဟဒေ ပုနဒေဝ ဦမိ ပါတုဘဝိဿတီ’တိ, သမ္မာ နု ခေါ သော, အာဝုသော, ဝဒမာနော ဝဒေယျာ’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, အာဝုသော’’. ‘‘ဌာနဉှေတံ, အာဝုသော, ဝိဇ္ဇတိ, ယာ ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ အာဂစ္ဆေယျ ဘုသာ ဝါတဝုဋ္ဌိ. သာ တသ္မိံ ဥဒကရဟဒေ ဦမိံ ဇနေယျ. ယာ ပစ္ဆိမာယ ဒိသာယ အာဂစ္ဆေယျ…ပေ… ယာ ဥတ္တရာယ ဒိသာယ အာဂစ္ဆေယျ… ယာ ဒက္ခိဏာယ ဒိသာယ အာဂစ္ဆေယျ ဘုသာ ဝါတဝုဋ္ဌိ. သာ တသ္မိံ ဥဒကရဟဒေ ဦမိံ ဇနေယျာတိ. ဧဝမေဝံ ခေါ, အာဝုသော, ဣဓေကစ္စော ပုဂ္ဂလော သုခဿ စ ပဟာနာ ဒုက္ခဿ စ ပဟာနာ…ပေ… စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. သော ‘လာဘိမှိ စတုတ္ထဿ ဈာနဿာ’တိ သံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ ဘိက္ခူဟိ…ပေ… သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တတိ.

“贤友，在此，有某个个人因舍离乐、舍离苦……具足并安住于第四禅。他心想：‘我已获得第四禅。’于是与比丘们混住……舍弃学处，还俗了。贤友，譬如在山谷中，有一无风、无波的水潭。贤友，若有人这么说：‘如今在这水潭中，波浪再也不会生起了。’贤友，他这么说，说得对吗？”“贤友，并非如此。”“贤友，这是可能的：从东方会刮来猛烈的暴风，它会使那水潭中生起波浪。从西方刮来……从北方刮来……从南方会刮来猛烈的暴风，它会使那水潭中生起波浪。正是如此，贤友，在此，有某个个人因舍离乐、舍离苦……具足并安住于第四禅。他心想：‘我已获得第四禅。’于是与比丘们混住……舍弃学处，还俗了。”

‘‘ဣဓ, ပနာဝုသော, ဧကစ္စော ပုဂ္ဂလော သဗ္ဗနိမိတ္တာနံ အမနသိကာရာ အနိမိတ္တံ စေတောသမာဓိံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. သော ‘လာဘိမှိ အနိမိတ္တဿ စေတောသမာဓိဿာ’တိ သံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ ဘိက္ခူဟိ ဘိက္ခုနီဟိ ဥပါသကေဟိ ဥပါသိကာဟိ ရညာ ရာဇမဟာမတ္တေဟိ တိတ္ထိယေဟိ တိတ္ထိယသာဝကေဟိ[Pg.348]. တဿ သံသဋ္ဌဿ ဝိဿတ္ထဿ ပါကတဿ ဘဿမနုယုတ္တဿ ဝိဟရတော ရာဂေါ စိတ္တံ အနုဒ္ဓံသေတိ. သော ရာဂါနုဒ္ဓံသိတေန စိတ္တေန သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တတိ. သေယျထာပိ, အာဝုသော, ရာဇာ ဝါ ရာဇမဟာမတ္တော ဝါ စတုရင်္ဂိနိယာ သေနာယ အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နော အညတရသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ ဧကရတ္တိံ ဝါသံ ဥပဂစ္ဆေယျ. တတြ ဟတ္ထိသဒ္ဒေန အဿသဒ္ဒေန ရထသဒ္ဒေန ပတ္တိသဒ္ဒေန ဘေရိပဏဝသင်္ခတိဏဝနိန္နာဒသဒ္ဒေန စီရိကသဒ္ဒေါ အန္တရဓာယေယျ. ယော နု ခေါ, အာဝုသော, ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘န ဒါနိ အမုသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ ပုနဒေဝ စီရိကသဒ္ဒေါ ပါတုဘဝိဿတီ’တိ, သမ္မာ နု ခေါ သော, အာဝုသော, ဝဒမာနော ဝဒေယျာ’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, အာဝုသော’’. ‘‘ဌာနဉှေတံ, အာဝုသော, ဝိဇ္ဇတိ, ယံ သော ရာဇာ ဝါ ရာဇမဟာမတ္တော ဝါ တမှာ ဝနသဏ္ဍာ ပက္ကမေယျ, အထ ပုနဒေဝ စီရိကသဒ္ဒေါ ပါတုဘဝေယျာတိ. ဧဝမေဝံ ခေါ, အာဝုသော, ဣဓေကစ္စော ပုဂ္ဂလော သဗ္ဗနိမိတ္တာနံ အမနသိကာရာ အနိမိတ္တံ စေတောသမာဓိံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. သော ‘လာဘိမှိ အနိမိတ္တဿ စေတောသမာဓိဿာ’တိ သံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ ဘိက္ခူဟိ ဘိက္ခုနီဟိ ဥပါသကေဟိ ဥပါသိကာဟိ ရညာ ရာဇမဟာမတ္တေဟိ တိတ္ထိယေဟိ တိတ္ထိယသာဝကေဟိ. တဿ သံသဋ္ဌဿ ဝိဿတ္ထဿ ပါကတဿ ဘဿမနုယုတ္တဿ ဝိဟရတော ရာဂေါ စိတ္တံ အနုဒ္ဓံသေတိ. သော ရာဂါနုဒ္ဓံသိတေန စိတ္တေန သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တတီ’’တိ.

“诸贤友，于此，有一类人，因不作意一切相，具足无相心定而住。他想：‘我是无相心定的获得者。’他与比丘、比丘尼、优婆塞、优婆夷、国王、国王大臣、外道、外道弟子交往而住。对于交往、亲密、不防护、勤于言谈而住的他，贪欲会侵袭其心。他以被贪欲侵袭的心舍弃学处，退转于低劣。贤友，譬如国王或国王大臣，率领四支军队行于长途，在某个林丛中住宿一夜。在那里，象声、马声、车声、步兵声、大鼓、小鼓、海螺、铙钹之声，会使蟋蟀声消失。贤友，若有人这么说：‘如今在这林丛中，蟋蟀声将不再出现。’贤友，他这么说，是善说吗？”“此非善说，贤友。”“贤友，这是可能的：当国王或国王大臣离开那林丛后，蟋蟀声便会再度出现。正是如此，贤友，于此，有一类人，因不作意一切相，具足无相心定而住。他想：‘我是无相心定的获得者。’他与比丘、比丘尼、优婆塞、优婆夷、国王、国王大臣、外道、外道弟子交往而住。对于交往、亲密、不防护、勤于言谈而住的他，贪欲会侵袭其心。他以被贪欲侵袭的心舍弃学处，退转于低劣。”

အထ ခေါ အာယသ္မာ စိတ္တော ဟတ္ထိသာရိပုတ္တော အပရေန သမယေန သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တတိ. အထ ခေါ စိတ္တဿ ဟတ္ထိသာရိပုတ္တဿ သဟာယကာ ဘိက္ခူ ယေနာယသ္မာ မဟာကောဋ္ဌိကော တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ မဟာကောဋ္ဌိကံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ကိံ နု ခေါ အာယသ္မတာ မဟာကောဋ္ဌိကေန စိတ္တော ဟတ္ထိသာရိပုတ္တော စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ဝိဒိတော – ‘ဣမာသဉ္စ ဣမာသဉ္စ ဝိဟာရသမာပတ္တီနံ စိတ္တော ဟတ္ထိသာရိပုတ္တော လာဘီ, အထ စ ပန သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တိဿတီ’တိ; ဥဒါဟု ဒေဝတာ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ – ‘စိတ္တော, ဘန္တေ, ဟတ္ထိသာရိပုတ္တော ဣမာသဉ္စ ဣမာသဉ္စ ဝိဟာရသမာပတ္တီနံ လာဘီ, အထ စ ပန သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တိဿတီ’’’တိ? ‘‘စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ဝိဒိတော မေ, အာဝုသော – ‘စိတ္တော ဟတ္ထိသာရိပုတ္တော ဣမာသဉ္စ ဣမာသဉ္စ ဝိဟာရသမာပတ္တီနံ လာဘီ, အထ စ ပန သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တိဿတီ’တိ. ဒေဝတာပိ မေ ဧတမတ္ထံ [Pg.349] အာရောစေသုံ – ‘စိတ္တော, ဘန္တေ, ဟတ္ထိသာရိပုတ္တော ဣမာသဉ္စ ဣမာသဉ္စ ဝိဟာရသမာပတ္တီနံ လာဘီ, အထ စ ပန သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တိဿတီ’’တိ.

其时，具寿象师之子质多(Citta Hatthisāriputto)于一段时间后，舍弃学处，还俗了。于是，象师之子质多的同伴比丘们前往具寿大拘絺罗(Mahākoṭṭhika)之处。抵达后，他们对具寿大拘絺罗说：“具寿大拘絺罗，您是以心遍知象师之子质多的心，而知道‘象师之子质多是这些那些安住等至的获得者，但他却将舍弃学处而还俗’呢？还是诸天神告诉您这件事：‘尊者，象师之子质多是这些那些安住等至的获得者，但他却将舍弃学处而还俗’？”“贤友们，我确实是以心遍知其心，而知道：‘象师之子质多是这些那些安住等至的获得者，但他却将舍弃学处而还俗。’诸天神也告诉了我这件事：‘尊者，象师之子质多是这些那些安住等至的获得者，但他却将舍弃学处而还俗。’”

အထ ခေါ စိတ္တဿ ဟတ္ထိသာရိပုတ္တဿ သဟာယကာ ဘိက္ခူ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘စိတ္တော, ဘန္တေ, ဟတ္ထိသာရိပုတ္တော ဣမာသဉ္စ ဣမာသဉ္စ ဝိဟာရသမာပတ္တီနံ လာဘီ, အထ စ ပန သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တတီ’’တိ. ‘‘န, ဘိက္ခဝေ, စိတ္တော စိရံ သရိဿတိ နေက္ခမ္မဿာ’’တိ.

于是，象师之子质多的同伴比丘们前往世尊之处。抵达后，他们顶礼世尊，然后坐于一旁。坐于一旁后，那些比丘对世尊说：“世尊，象师之子质多是这些那些安住等至的获得者，但他却舍弃学处，还俗了。”“比丘们，质多不会长久如此，他将忆念起出离的功德。”

အထ ခေါ စိတ္တော ဟတ္ထိသာရိပုတ္တော နစိရဿေဝ ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ စိတ္တော ဟတ္ထိသာရိပုတ္တော ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော နစိရဿေဝ – ယဿတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇန္တိ တဒနုတ္တရံ – ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာသိ. ‘‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’’တိ အဗ္ဘညာသိ. အညတရော စ ပနာယသ္မာ စိတ္တော ဟတ္ထိသာရိပုတ္တော အရဟတံ အဟောသီတိ. ဆဋ္ဌံ.

其后，象师之子质多(Citta Hatthisāriputta)不久即剃除须发，披上袈裟，从在家而出家为无家。其后，具寿象师之子质多独住、远离、不放逸、热忱、自我策励而住，不久即为了良家子正确地从在家出家为无家的那个目标，于现法中，自以证智亲证、达成而住于那无上的梵行终点。他了知：“生已尽，梵行已立，所作已办，更无后有。”具寿象师之子质多便成为阿罗汉之一。第六。

၇. မဇ္ဈေသုတ္တံ

7. 中经

၆၁. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဗာရာဏသိယံ ဝိဟရတိ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ. တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာနံ ထေရာနံ ဘိက္ခူနံ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တာနံ မဏ္ဍလမာဠေ သန္နိသိန္နာနံ သန္နိပတိတာနံ အယမန္တရာကထာ ဥဒပါဒိ – ‘‘ဝုတ္တမိဒံ, အာဝုသော, ဘဂဝတာ ပါရာယနေ မေတ္တေယျပဉှေ –

61. 如是我闻。一时，世尊住在波罗奈(Bārāṇasī)的仙人堕处(Isipatana)鹿野苑(Migadāya)。当时，许多长老比丘食后，从托钵归来，聚集于会堂而坐，他们之间生起了这样的谈话：“贤友们，世尊在《波罗延》(Pārāyana)的〈弥勒所问〉(Metteyyapañha)中曾这样说——”

‘‘ယော ဥဘောန္တေ ဝိဒိတွာန, မဇ္ဈေ မန္တာ န လိပ္ပတိ ;

တံ ဗြူမိ မဟာပုရိသောတိ, သောဓ သိဗ္ဗိနိ မစ္စဂါ’’တိ.

“了知二边后，于中慧不染；我称彼大士，于此越缝缀。”

‘‘ကတမော နု ခေါ, အာဝုသော, ဧကော အန္တော, ကတမော ဒုတိယော အန္တော, ကိံ မဇ္ဈေ, ကာ သိဗ္ဗိနီ’’တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေ အညတရော ဘိက္ခု ထေရေ ဘိက္ခူ [Pg.350] ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဖဿော ခေါ, အာဝုသော, ဧကော အန္တော, ဖဿသမုဒယော ဒုတိယော အန္တော, ဖဿနိရောဓော မဇ္ဈေ, တဏှာ သိဗ္ဗိနီ; တဏှာ ဟိ နံ သိဗ္ဗတိ တဿ တဿေဝ ဘဝဿ အဘိနိဗ္ဗတ္တိယာ. ဧတ္တာဝတာ ခေါ, အာဝုသော, ဘိက္ခု အဘိညေယျံ အဘိဇာနာတိ, ပရိညေယျံ ပရိဇာနာတိ, အဘိညေယျံ အဘိဇာနန္တော ပရိညေယျံ ပရိဇာနန္တော ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ ဒုက္ခဿန္တကရော ဟောတီ’’တိ.

“贤友，何为一边？何为第二边？何为中？何为缝缀者？”当此说时，一位比丘对长老比丘们说：“贤友，触(phassa)是一边，触集(phassasamudaya)是第二边，触灭(phassanirodha)是中，渴爱(taṇhā)是缝缀者。因为渴爱为令此彼诸有新生而缝缀。贤友们，仅凭于此，比丘即证知所应证知者，遍知所应遍知者；由于证知所应证知、遍知所应遍知，故于现法中即成为苦的终结者。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ အညတရော ဘိက္ခု ထေရေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အတီတံ ခေါ, အာဝုသော, ဧကော အန္တော, အနာဂတံ ဒုတိယော အန္တော, ပစ္စုပ္ပန္နံ မဇ္ဈေ, တဏှာ သိဗ္ဗိနီ; တဏှာ ဟိ နံ သိဗ္ဗတိ တဿ တဿေဝ ဘဝဿ အဘိနိဗ္ဗတ္တိယာ. ဧတ္တာဝတာ ခေါ, အာဝုသော, ဘိက္ခု အဘိညေယျံ အဘိဇာနာတိ, ပရိညေယျံ ပရိဇာနာတိ, အဘိညေယျံ အဘိဇာနန္တော, ပရိညေယျံ ပရိဇာနန္တော ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ ဒုက္ခဿန္တကရော ဟောတီ’’တိ.

如是说后，一位比丘对诸长老比丘说：“贤友，过去五蕴是一端，未来五蕴是第二端，现在五蕴是中间，渴爱是缝缀者；渴爱确实将其缝缀，以致于有此生彼生。贤友，比丘仅于此，即胜知所应胜知，遍知所应遍知；如此胜知所应胜知、遍知所应遍知，就在现法中成为苦的终结者。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ အညတရော ဘိက္ခု ထေရေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သုခါ, အာဝုသော, ဝေဒနာ ဧကော အန္တော, ဒုက္ခာ ဝေဒနာ ဒုတိယော အန္တော, အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ မဇ္ဈေ, တဏှာ သိဗ္ဗိနီ; တဏှာ ဟိ နံ သိဗ္ဗတိ တဿ တဿေဝ ဘဝဿ အဘိနိဗ္ဗတ္တိယာ. ဧတ္တာဝတာ ခေါ, အာဝုသော, ဘိက္ခု အဘိညေယျံ အဘိဇာနာတိ, ပရိညေယျံ ပရိဇာနာတိ, အဘိညေယျံ အဘိဇာနန္တော, ပရိညေယျံ ပရိဇာနန္တော ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ ဒုက္ခဿန္တကရော ဟောတီ’’တိ.

如是说后，一位比丘对诸长老比丘说：“贤友，乐受是一端，苦受是第二端，不苦不乐受是中间，渴爱是缝缀者；渴爱确实将其缝缀，以致于有此生彼生。贤友，比丘仅于此，即胜知所应胜知，遍知所应遍知；如此胜知所应胜知、遍知所应遍知，就在现法中成为苦的终结者。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ အညတရော ဘိက္ခု ထေရေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘နာမံ ခေါ, အာဝုသော, ဧကော အန္တော, ရူပံ ဒုတိယော အန္တော, ဝိညာဏံ မဇ္ဈေ, တဏှာ သိဗ္ဗိနီ; တဏှာ ဟိ နံ သိဗ္ဗတိ တဿ တဿေဝ ဘဝဿ အဘိနိဗ္ဗတ္တိယာ. ဧတ္တာဝတာ ခေါ, အာဝုသော, ဘိက္ခု အဘိညေယျံ အဘိဇာနာတိ, ပရိညေယျံ ပရိဇာနာတိ, အဘိညေယျံ အဘိဇာနန္တော ပရိညေယျံ ပရိဇာနန္တော ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ ဒုက္ခဿန္တကရော ဟောတီ’’တိ.

如是说后，一位比丘对诸长老比丘说：“贤友，名是一端，色是第二端，结生识是中间，渴爱是缝缀者；渴爱确实将其缝缀，以致于有此生彼生。贤友，比丘仅于此，即胜知所应胜知，遍知所应遍知；如此胜知所应胜知、遍知所应遍知，就在现法中成为苦的终结者。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ အညတရော ဘိက္ခု ထေရေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဆ ခေါ, အာဝုသော, အဇ္ဈတ္တိကာနိ အာယတနာနိ ဧကော အန္တော, ဆ ဗာဟိရာနိ အာယတနာနိ ဒုတိယော အန္တော, ဝိညာဏံ မဇ္ဈေ, တဏှာ သိဗ္ဗိနီ; တဏှာ ဟိ နံ သိဗ္ဗတိ တဿ တဿေဝ ဘဝဿ အဘိနိဗ္ဗတ္တိယာ. ဧတ္တာဝတာ ခေါ အာဝုသော[Pg.351], ဘိက္ခု အဘိညေယျံ အဘိဇာနာတိ, ပရိညေယျံ ပရိဇာနာတိ, အဘိညေယျံ အဘိဇာနန္တော ပရိညေယျံ ပရိဇာနန္တော ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ ဒုက္ခဿန္တကရော ဟောတီ’’တိ.

如是说已，某位比丘对诸长老比丘说此言：“贤友们，实则六内处是一端，六外处是第二端，识是中间，爱为缝合者；诚然，爱为了此有彼有之生成而缝合它。贤友们，仅于此，比丘遍知应遍知之法，彻知应彻知之法；因遍知应遍知之法、彻知应彻知之法，于现法中成为苦的终结者。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ အညတရော ဘိက္ခု ထေရေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သက္ကာယော ခေါ, အာဝုသော, ဧကော အန္တော, သက္ကာယသမုဒယော ဒုတိယော အန္တော, သက္ကာယနိရောဓော မဇ္ဈေ, တဏှာ သိဗ္ဗိနီ; တဏှာ ဟိ နံ သိဗ္ဗတိ တဿ တဿေဝ ဘဝဿ အဘိနိဗ္ဗတ္တိယာ. ဧတ္တာဝတာ ခေါ, အာဝုသော, ဘိက္ခု အဘိညေယျံ အဘိဇာနာတိ, ပရိညေယျံ ပရိဇာနာတိ, အဘိညေယျံ အဘိဇာနန္တော ပရိညေယျံ ပရိဇာနန္တော ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ ဒုက္ခဿန္တကရော ဟောတီ’’တိ.

如是说已，某位比丘对诸长老比丘说此言：“贤友们，诚然，有身是一端，有身集是第二端，有身灭是中间，爱为缝合者；诚然，爱为了此有彼有之生成而缝合它。贤友们，仅于此，比丘遍知应遍知之法，彻知应彻知之法；因遍知应遍知之法、彻知应彻知之法，于现法中成为苦的终结者。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ အညတရော ဘိက္ခု ထေရေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဗျာကတံ ခေါ, အာဝုသော, အမှေဟိ သဗ္ဗေဟေဝ ယထာသကံ ပဋိဘာနံ. အာယာမာဝုသော, ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိဿာမ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေဿာမ. ယထာ နော ဘဂဝါ ဗျာကရိဿတိ တထာ နံ ဓာရေဿာမာ’’တိ. ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ ထေရာ ဘိက္ခူ တဿ ဘိက္ခုနော ပစ္စဿောသုံ. အထ ခေါ ထေရာ ဘိက္ခူ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ ထေရာ ဘိက္ခူ ယာဝတကော အဟောသိ သဗ္ဗေဟေဝ သဒ္ဓိံ ကထာသလ္လာပေါ, တံ သဗ္ဗံ ဘဂဝတော အာရောစေသုံ. ‘‘ကဿ နု ခေါ, ဘန္တေ, သုဘာသိတ’’န္တိ? ‘‘သဗ္ဗေသံ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သုဘာသိတံ ပရိယာယေန, အပိ စ ယံ မယာ သန္ဓာယ ဘာသိတံ ပါရာယနေ မေတ္တေယျပဉှေ –

如是说已，某位比丘对诸长老比丘说此言：“贤友们，我们所有人都已解说了各自的见解。来，贤友们，我们去往世尊之处；去到后，将此事禀告世尊。世尊将如何为我等解答，我等便当如何受持。”诸位长老比丘对那位比丘回答道：“好的，贤友。”于是，诸位长老比丘去往世尊之处；去到后，礼敬世尊，坐于一旁。坐于一旁的诸位长老比丘，将他们所有人之间的所有谈话，都全部禀告了世尊。“世尊，究竟谁所说是善说呢？”“诸比丘，依理而言，你们所有人的话都是善说。然而，我于《波罗延品·弥勒所问》(Pārāyane Metteyyapañhe)中所意指而说者——”

‘‘ယော ဥဘောန္တေ ဝိဒိတွာန, မဇ္ဈေ မန္တာ န လိပ္ပတိ;

တံ ဗြူမိ မဟာပုရိသောတိ, သောဓ သိဗ္ဗိနိမစ္စဂါ’’တိ.

“了知于二边，以慧于中不染着；我称彼为大士，彼于此世已超越缝缀者。”

‘‘တံ သုဏာထ, သာဓုကံ မနသိ ကရောထ; ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ ထေရာ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဖဿော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဧကော အန္တော, ဖဿသမုဒယော ဒုတိယော အန္တော, ဖဿနိရောဓော မဇ္ဈေ, တဏှာ သိဗ္ဗိနီ; တဏှာ ဟိ နံ သိဗ္ဗတိ တဿ တဿေဝ ဘဝဿ အဘိနိဗ္ဗတ္တိယာ. ဧတ္တာဝတာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု အဘိညေယျံ အဘိဇာနာတိ, ပရိညေယျံ ပရိဇာနာတိ, အဘိညေယျံ အဘိဇာနန္တော [Pg.352] ပရိညေယျံ ပရိဇာနန္တော ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ ဒုက္ခဿန္တကရော ဟောတီ’’တိ. သတ္တမံ.

“你们当听，当善作意，我将宣说。”“是的，世尊。”长老比丘们回答世尊。世尊说此：“诸比丘，触是一边，触集是第二边，触灭是中间，渴爱是缝缀者。渴爱缝缀彼，令其于彼彼之有中再生。诸比丘，比丘如是证知所应证知者，遍知所应遍知者。因证知所应证知者、遍知所应遍知者，故于现法中作苦之终结者。”第七。

၈. ပုရိသိန္ဒြိယဉာဏသုတ္တံ

8. 人根智经

၆၂. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကောသလေသု စာရိကံ စရမာနော မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ယေန ဒဏ္ဍကပ္ပကံ နာမ ကောသလာနံ နိဂမော တဒဝသရိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ မဂ္ဂါ ဩက္ကမ္မ အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. တေ စ ဘိက္ခူ ဒဏ္ဍကပ္ပကံ ပဝိသိံသု အာဝသထံ ပရိယေသိတုံ.

62. 如是我闻。一时，世尊在憍萨罗国，与大比丘僧团一同游行，抵达一个名叫丹达吉波迦（Daṇḍakappaka）的憍萨罗村镇。其时，世尊离开道路，在一棵树下设好的座位上坐下。而诸比丘则进入丹达吉波迦村镇寻找住处。

အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော သမ္ဗဟုလေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ယေန အစိရဝတီ နဒီ တေနုပသင်္ကမိ ဂတ္တာနိ ပရိသိဉ္စိတုံ. အစိရဝတိယာ နဒိယာ ဂတ္တာနိ ပရိသိဉ္စိတွာ ပစ္စုတ္တရိတွာ ဧကစီဝရော အဋ္ဌာသိ ဂတ္တာနိ ပုဗ္ဗာပယမာနော. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ယေနာယသ္မာ အာနန္ဒော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိံ နု ခေါ, အာဝုသော အာနန္ဒ, သဗ္ဗံ စေတသော သမန္နာဟရိတွာ နု ခေါ ဒေဝဒတ္တော ဘဂဝတာ ဗျာကတော – ‘အာပါယိကော ဒေဝဒတ္တော နေရယိကော ကပ္ပဋ္ဌော အတေကိစ္ဆော’တိ, ဥဒါဟု ကေနစိဒေဝ ပရိယာယေနာ’တိ? ‘‘ဧဝံ ခေါ ပနေတံ, အာဝုသော, ဘဂဝတာ ဗျာကတ’’န္တိ.

其时，具寿阿难与众多比丘一同前往阿致罗筏底河沐浴。在阿致罗筏底河沐浴后，上岸，只着一件衣，站着让身体干。其时，某位比丘来到具寿阿难之处，对具寿阿难说此：“贤友阿难，世尊是对提婆达多的一切以心全盘掌握后，才记说‘提婆达多是恶趣者、地狱者、住一劫者、不可救治者’，还是以某种其他方式记说的呢？”“贤友，世尊确实是这样记说的。”

အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓာဟံ, ဘန္တေ, သမ္ဗဟုလေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ယေန အစိရဝတီ နဒီ တေနုပသင်္ကမိံ ဂတ္တာနိ ပရိသိဉ္စိတုံ. အစိရဝတိယာ နဒိယာ ဂတ္တာနိ ပရိသိဉ္စိတွာ ပစ္စုတ္တရိတွာ ဧကစီဝရော အဋ္ဌာသိံ ဂတ္တာနိ ပုဗ္ဗာပယမာနော. အထ ခေါ, ဘန္တေ, အညတရော ဘိက္ခု ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ မံ ဧတဒဝေါစ – ‘ကိံ နု ခေါ, အာဝုသော, အာနန္ဒ သဗ္ဗံ စေတသော သမန္နာဟရိတွာ နု ခေါ ဒေဝဒတ္တော ဘဂဝတာ ဗျာကတော – အာပါယိကော ဒေဝဒတ္တော နေရယိကော ကပ္ပဋ္ဌော အတေကိစ္ဆောတိ, ဥဒါဟု ကေနစိဒေဝ ပရိယာယေနာ’တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေ အဟံ, ဘန္တေ, တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစံ – ‘ဧဝံ ခေါ ပနေတံ, အာဝုသော, ဘဂဝတာ ဗျာကတ’’’န္တိ.

那时，具寿阿难前往世尊之处，抵达后，顶礼世尊，然后坐于一旁。坐于一旁的具寿阿难对世尊说：“世尊，我与众多比丘一起前往阿致罗筏底（Aciravatī）河沐浴。在阿致罗筏底河沐浴后，上岸，只穿一件衣站着，擦干身体。那时，世尊，有一位比丘来到我这里，来到后对我说：‘贤友阿难，世尊是完全以心了知后才记说提婆达多——提婆达多将堕恶趣、堕地狱、住一劫、不可救治，还是以某种其他方式记说的呢？’世尊，听了这话，我对那位比丘说：‘贤友，世尊确实是这样记说的。’”

‘‘သော [Pg.353] ဝါ ခေါ, အာနန္ဒ, ဘိက္ခု နဝေါ ဘဝိဿတိ အစိရပဗ္ဗဇိတော, ထေရော ဝါ ပန ဗာလော အဗျတ္တော. ကထဉှိ နာမ ယံ မယာ ဧကံသေန ဗျာကတံ တတ္ထ ဒွေဇ္ဈံ အာပဇ္ဇိဿတိ! နာဟံ, အာနန္ဒ, အညံ ဧကပုဂ္ဂလမ္ပိ သမနုပဿာမိ, ယော ဧဝံ မယာ သဗ္ဗံ စေတသော သမန္နာဟရိတွာ ဗျာကတော, ယထယိဒံ ဒေဝဒတ္တော. ယာဝကီဝဉ္စာဟံ, အာနန္ဒ, ဒေဝဒတ္တဿ ဝါလဂ္ဂကောဋိနိတ္တုဒနမတ္တမ္ပိ သုက္ကဓမ္မံ အဒ္ဒသံ; နေဝ တာဝါဟံ ဒေဝဒတ္တံ ဗျာကာသိံ – ‘အာပါယိကော ဒေဝဒတ္တော နေရယိကော ကပ္ပဋ္ဌော အတေကိစ္ဆော’တိ. ယတော စ ခေါ အဟံ, အာနန္ဒ, ဒေဝဒတ္တဿ ဝါလဂ္ဂကောဋိနိတ္တုဒနမတ္တမ္ပိ သုက္ကဓမ္မံ န အဒ္ဒသံ; အထာဟံ ဒေဝဒတ္တံ ဗျာကာသိံ – ‘အာပါယိကော ဒေဝဒတ္တော နေရယိကော ကပ္ပဋ္ဌော အတေကိစ္ဆော’တိ.

“阿难，那比丘要么是新近出家，要么虽是长老却愚痴、不善巧。对我已断然记说之事，他如何会心生二意呢！阿难，我未曾见过另有任何一人，像提婆达多这样，被我以心完全了知后而记说。阿难，只要我还能在提婆达多身上见到哪怕只有毛尖所刺那么点儿的善法，我就不会记说：‘提婆达多将堕恶趣、堕地狱、住一劫、不可救治。’阿难，正因为我在提婆达多身上连毛尖所刺那么点儿的善法也见不到了，我才记说：‘提婆达多将堕恶趣、堕地狱、住一劫、不可救治。’”

‘‘သေယျထာပိ, အာနန္ဒ, ဂူထကူပေါ သာဓိကပေါရိသော ပူရော ဂူထဿ သမတိတ္တိကော. တတြ ပုရိသော သသီသကော နိမုဂ္ဂေါ အဿ. တဿ ကောစိဒေဝ ပုရိသော ဥပ္ပဇ္ဇေယျ အတ္ထကာမော ဟိတကာမော ယောဂက္ခေမကာမော တမှာ ဂူထကူပါ ဥဒ္ဓရိတုကာမော. သော တံ ဂူထကူပံ သမန္တာနုပရိဂစ္ဆန္တော နေဝ ပဿေယျ တဿ ပုရိသဿ ဝါလဂ္ဂကောဋိနိတ္တုဒနမတ္တမ္ပိ ဂူထေန အမက္ခိတံ, ယတ္ထ တံ ဂဟေတွာ ဥဒ္ဓရေယျ. ဧဝမေဝံ ခေါ အဟံ, အာနန္ဒ, ယတော ဒေဝဒတ္တဿ ဝါလဂ္ဂကောဋိနိတ္တုဒနမတ္တမ္ပိ သုက္ကဓမ္မံ န အဒ္ဒသံ; အထာဟံ ဒေဝဒတ္တံ ဗျာကာသိံ – ‘အာပါယိကော ဒေဝဒတ္တော နေရယိကော ကပ္ပဋ္ဌော အတေကိစ္ဆော’တိ. သစေ တုမှေ, အာနန္ဒ, သုဏေယျာထ တထာဂတဿ ပုရိသိန္ဒြိယဉာဏာနိ ဝိဘဇိဿာမီ’’တိ ?

阿难，譬如有一粪坑，深逾一人，粪便盈满，与坑口齐平。有一人连同其首沉没其中。尔时，有某人出现，欲其利益，欲其安乐，欲其离轭安稳，欲从那粪坑中救拔于他。他绕行那粪坑周匝，竟不见那人有丝毫如发梢所刺之处未被粪便所涂，可执取而救拔之处。阿难，正是如此，我于提婆达多不见有丝毫如发梢所刺的善法，是故我记说提婆达多：“提婆达多将堕恶趣，将堕地狱，将住一劫，不可救治。”阿难，你们若欲听闻，我当为你们分别解说如来的人根智(purisindriyañāṇa)。

‘‘ဧတဿ, ဘဂဝါ, ကာလော; ဧတဿ, သုဂတ, ကာလော ယံ ဘဂဝါ ပုရိသိန္ဒြိယဉာဏာနိ ဝိဘဇေယျ. ဘဂဝတော သုတွာ ဘိက္ခူ ဓာရေဿန္တီ’’တိ. ‘‘တေနဟာနန္ဒ, သုဏာဟိ, သာဓုကံ မနသိ ကရောဟိ; ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတော ပစ္စဿောသိ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

“世尊，现在正是时候；善逝，现在正是时候，愿世尊分别解说人根智。诸比丘听闻世尊之言后，必当受持。”“那么，阿难，你当谛听，善作意之，我当宣说。”“唯然，世尊。”具寿阿难回答世尊。世尊如是说：

‘‘ဣဓာဟံ, အာနန္ဒ, ဧကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘ဣမဿ ခေါ ပုဂ္ဂလဿ ဝိဇ္ဇမာနာ ကုသလာပိ ဓမ္မာ အကုသလာပိ ဓမ္မာ’တိ. တမေနံ အပရေန သမယေန ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘ဣမဿ ခေါ ပုဂ္ဂလဿ ကုသလာ ဓမ္မာ အန္တရဟိတာ, အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္မုခီဘူတာ[Pg.354]. အတ္ထိ စ ခွဿ ကုသလမူလံ အသမုစ္ဆိန္နံ, တမှာ တဿ ကုသလာ ကုသလံ ပါတုဘဝိဿတိ. ဧဝမယံ ပုဂ္ဂလော အာယတိံ အပရိဟာနဓမ္မော ဘဝိဿတီ’တိ. သေယျထာပိ, အာနန္ဒ, ဗီဇာနိ အခဏ္ဍာနိ အပူတီနိ အဝါတာတပဟတာနိ သာရဒါနိ သုခသယိတာနိ သုခေတ္တေ သုပရိကမ္မကတာယ ဘူမိယာ နိက္ခိတ္တာနိ. ဇာနေယျာသိ တွံ, အာနန္ဒ, ဣမာနိ ဗီဇာနိ ဝုဒ္ဓိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇိဿန္တီ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ အဟံ, အာနန္ဒ, ဣဓေကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘ဣမဿ ခေါ ပုဂ္ဂလဿ ဝိဇ္ဇမာနာ ကုသလာပိ ဓမ္မာ အကုသလာပိ ဓမ္မာ’တိ. တမေနံ အပရေန သမယေန ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘ဣမဿ ခေါ ပုဂ္ဂလဿ ကုသလာ ဓမ္မာ အန္တရဟိတာ, အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္မုခီဘူတာ. အတ္ထိ စ ခွဿ ကုသလမူလံ အသမုစ္ဆိန္နံ, တမှာ တဿ ကုသလာ ကုသလံ ပါတုဘဝိဿတိ. ဧဝမယံ ပုဂ္ဂလော အာယတိံ အပရိဟာနဓမ္မော ဘဝိဿတီ’တိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ, အာနန္ဒ, တထာဂတဿ ပုရိသပုဂ္ဂလော စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ဝိဒိတော ဟောတိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ, အာနန္ဒ, တထာဂတဿ ပုရိသိန္ဒြိယဉာဏံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ဝိဒိတံ ဟောတိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ, အာနန္ဒ, တထာဂတဿ အာယတိံ ဓမ္မသမုပ္ပာဒေါ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ဝိဒိတော ဟောတိ.

“阿难，于此，我以心彻知心，了知某个个人：‘此人确实既有善法，亦有不善法。’其后某个时候，我再以心彻知心，了知他：‘此人的善法已隐没，不善法已现前。然其未断之善根尚存，从那善根，善法将会生起。如此，此人于未来将是不退堕法。’阿难，譬如种子未破、未腐、未被风日所伤，充实、善存，播于良田、善治之地。阿难，你可知这些种子将会增长、繁茂、昌盛？”“诚然，世尊。”“阿难，正是如此，我于此以心彻知心，了知某个个人：‘此人确实既有善法，亦有不善法。’其后某个时候，我再以心彻知心，了知他：‘此人的善法已隐没，不善法已现前。然其未断之善根尚存，从那善根，善法将会生起。如此，此人于未来将是不退堕法。’阿难，如来亦是如此以心彻知心，了知个人。阿难，如来亦是如此以心彻知心，了知他人根器智。阿难，如来亦是如此以心彻知心，了知未来诸法的生起。”

‘‘ဣဓ ပနာဟံ, အာနန္ဒ, ဧကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘ဣမဿ ခေါ ပုဂ္ဂလဿ ဝိဇ္ဇမာနာ ကုသလာပိ ဓမ္မာ အကုသလာပိ ဓမ္မာ’တိ. တမေနံ အပရေန သမယေန ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘ဣမဿ ခေါ ပုဂ္ဂလဿ အကုသလာ ဓမ္မာ အန္တရဟိတာ, ကုသလာ ဓမ္မာ သမ္မုခီဘူတာ. အတ္ထိ စ ခွဿ အကုသလမူလံ အသမုစ္ဆိန္နံ, တမှာ တဿ အကုသလာ အကုသလံ ပါတုဘဝိဿတိ. ဧဝမယံ ပုဂ္ဂလော အာယတိံ ပရိဟာနဓမ္မော ဘဝိဿတီ’တိ. သေယျထာပိ, အာနန္ဒ, ဗီဇာနိ အခဏ္ဍာနိ အပူတီနိ အဝါတာတပဟတာနိ သာရဒါနိ သုခသယိတာနိ ပုထုသိလာယ နိက္ခိတ္တာနိ. ဇာနေယျာသိ တွံ, အာနန္ဒ, နယိမာနိ ဗီဇာနိ ဝုဒ္ဓိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇိဿန္တီ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ အဟံ, အာနန္ဒ, ဣဓေကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘ဣမဿ ခေါ ပုဂ္ဂလဿ ဝိဇ္ဇမာနာ ကုသလာပိ ဓမ္မာ အကုသလာပိ ဓမ္မာ’တိ. တမေနံ အပရေန သမယေန ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘ဣမဿ ခေါ ပုဂ္ဂလဿ အကုသလာ ဓမ္မာ အန္တရဟိတာ, ကုသလာ ဓမ္မာ သမ္မုခီဘူတာ. အတ္ထိ စ ခွဿ အကုသလမူလံ အသမုစ္ဆိန္နံ, တမှာ တဿ အကုသလာ အကုသလံ ပါတုဘဝိဿတိ[Pg.355]. ဧဝမယံ ပုဂ္ဂလော အာယတိံ ပရိဟာနဓမ္မော ဘဝိဿတီ’တိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ, အာနန္ဒ, တထာဂတဿ ပုရိသပုဂ္ဂလော စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ဝိဒိတော ဟောတိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ, အာနန္ဒ, တထာဂတဿ ပုရိသိန္ဒြိယဉာဏံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ဝိဒိတံ ဟောတိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ, အာနန္ဒ, တထာဂတဿ အာယတိံ ဓမ္မသမုပ္ပာဒေါ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ဝိဒိတော ဟောတိ.

“再者，阿难，于此，我以心遍知心，了知某一个人：‘此人现有善法，亦有不善法。’其后，我再以心遍知心，了知他：‘此人的不善法已隐没，善法已现前。然彼尚有未断绝之不善根，从彼不善根，不善法将会生起。如此，此人于未来将是退堕法者。’譬如，阿难，有诸种子，不破、不腐、不为风热所坏、坚实、善储藏，而被置于大石板上。阿难，你当知此诸种子不会达到增长、繁茂、广大，是吗？”“诚然，世尊。”“阿难，我亦正是如此，于此以心遍知心，了知某一个人：‘此人现有善法，亦有不善法。’其后，我再以心遍知心，了知他：‘此人的不善法已隐没，善法已现前。然彼尚有未断绝之不善根，从彼不善根，不善法将会生起。如此，此人于未来将是退堕法者。’阿难，如来亦如此以心遍知心，而了知个人。阿难，如来亦如此以心遍知心，而了知他人诸根之智。阿难，如来亦如此以心遍知心，而了知未来诸法之生起。”

‘‘ဣဓ ပနာဟံ, အာနန္ဒ, ဧကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘ဣမဿ ခေါ ပုဂ္ဂလဿ ဝိဇ္ဇမာနာ ကုသလာပိ ဓမ္မာ အကုသလာပိ ဓမ္မာ’တိ. တမေနံ အပရေန သမယေန ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘နတ္ထိ ဣမဿ ပုဂ္ဂလဿ ဝါလဂ္ဂကောဋိနိတ္တုဒနမတ္တောပိ သုက္ကော ဓမ္မော, သမန္နာဂတောယံ ပုဂ္ဂလော ဧကန္တကာဠကေဟိ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ, ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇိဿတီ’တိ. သေယျထာပိ, အာနန္ဒ, ဗီဇာနိ ခဏ္ဍာနိ ပူတီနိ ဝါတာတပဟတာနိ သုခေတ္တေ သုပရိကမ္မကတာယ ဘူမိယာ နိက္ခိတ္တာနိ. ဇာနေယျာသိ တွံ, အာနန္ဒ, နယိမာနိ ဗီဇာနိ ဝုဒ္ဓိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇိဿန္တီ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ အဟံ, အာနန္ဒ, ဣဓေကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘ဣမဿ ခေါ ပုဂ္ဂလဿ ဝိဇ္ဇမာနာ ကုသလာပိ ဓမ္မာ အကုသလာပိ ဓမ္မာ’တိ. တမေနံ အပရေန သမယေန ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘နတ္ထိ ဣမဿ ပုဂ္ဂလဿ ဝါလဂ္ဂကောဋိနိတ္တုဒနမတ္တောပိ သုက္ကော ဓမ္မော, သမန္နာဂတောယံ ပုဂ္ဂလော ဧကန္တကာဠကေဟိ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ, ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇိဿတီ’တိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ, အာနန္ဒ, တထာဂတဿ ပုရိသပုဂ္ဂလော စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ဝိဒိတော ဟောတိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ, အာနန္ဒ, တထာဂတဿ ပုရိသိန္ဒြိယဉာဏံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ဝိဒိတံ ဟောတိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ, အာနန္ဒ, တထာဂတဿ အာယတိံ ဓမ္မသမုပ္ပာဒေါ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ဝိဒိတော ဟောတီ’’တိ.

“再者，阿难，在此，我以心遍知他心后，了知某个人：‘此人确实存在善法，也存在不善法。’其后于另一时，我再以心遍知他心后，了知他：‘此人连马尾尖所刺般微少的白净之法都没有，此人具足纯黑的不善法，身坏命终之后，将投生于恶处、恶趣、堕处、地狱。’譬如，阿难，有破碎、腐烂、被风日所毁的种子，被播于善加整治的良田中。阿难，你可知‘这些种子将不会增长、生长、广大’吗？”“是的，世尊。”“正是如此，阿难，在此，我以心遍知他心后，了知某个人：‘此人确实存在善法，也存在不善法。’其后于另一时，我再以心遍知他心后，了知他：‘此人连马尾尖所刺般微少的白净之法都没有，此人具足纯黑的不善法，身坏命终之后，将投生于恶处、恶趣、堕处、地狱。’阿难，如来也是这样以心遍知他心后，了知此人。阿难，如来也是这样以心遍知他心后，了知他人的诸根。阿难，如来也是这样以心遍知他心后，了知未来诸法的生起。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သက္ကာ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဣမေသံ တိဏ္ဏံ ပုဂ္ဂလာနံ အပရေပိ တယော ပုဂ္ဂလာ သပ္ပဋိဘာဂါ ပညာပေတု’’န္တိ? ‘‘သက္ကာ, အာနန္ဒာ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ – ‘‘ဣဓာဟံ, အာနန္ဒ, ဧကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘ဣမဿ ခေါ ပုဂ္ဂလဿ ဝိဇ္ဇမာနာ ကုသလာပိ ဓမ္မာ အကုသလာပိ ဓမ္မာ’တိ. တမေနံ အပရေန သမယေန ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘ဣမဿ ခေါ ပုဂ္ဂလဿ ကုသလာ ဓမ္မာ အန္တရဟိတာ, အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္မုခီဘူတာ. အတ္ထိ စ ခွဿ ကုသလမူလံ [Pg.356] အသမုစ္ဆိန္နံ, တမ္ပိ သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ သမုဂ္ဃာတံ ဂစ္ဆတိ. ဧဝမယံ ပုဂ္ဂလော အာယတိံ ပရိဟာနဓမ္မော ဘဝိဿတီ’တိ. သေယျထာပိ, အာနန္ဒ, အင်္ဂါရာနိ အာဒိတ္တာနိ သမ္ပဇ္ဇလိတာနိ သဇောတိဘူတာနိ ပုထုသိလာယ နိက္ခိတ္တာနိ. ဇာနေယျာသိ တွံ, အာနန္ဒ, နယိမာနိ အင်္ဂါရာနိ ဝုဒ္ဓိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇိဿန္တီ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’. ‘‘သေယျထာပိ ဝါ ပန, အာနန္ဒ, သာယနှသမယံ သူရိယေ ဩဂစ္ဆန္တေ, ဇာနေယျာသိ တွံ, အာနန္ဒ, အာလောကော အန္တရဓာယိဿတိ အန္ဓကာရော ပါတုဘဝိဿတီ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’. ‘‘သေယျထာပိ ဝါ, ပနာနန္ဒ, အဘိဒေါ အဒ္ဓရတ္တံ ဘတ္တကာလသမယေ, ဇာနေယျာသိ တွံ, အာနန္ဒ, အာလောကော အန္တရဟိတော အန္ဓကာရော ပါတုဘူတော’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ အဟံ, အာနန္ဒ, ဣဓေကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘ဣမဿ ခေါ ပုဂ္ဂလဿ ဝိဇ္ဇမာနာ ကုသလာပိ ဓမ္မာ အကုသလာပိ ဓမ္မာ’တိ. တမေနံ အပရေန သမယေန ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘ဣမဿ ခေါ ပုဂ္ဂလဿ ကုသလာ ဓမ္မာ အန္တရဟိတာ, အကုသလာ ဓမ္မာ သမ္မုခီဘူတာ. အတ္ထိ စ ခွဿ ကုသလမူလံ အသမုစ္ဆိန္နံ, တမ္ပိ သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ သမုဂ္ဃာတံ ဂစ္ဆတိ. ဧဝမယံ ပုဂ္ဂလော အာယတိံ ပရိဟာနဓမ္မော ဘဝိဿတီ’တိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ, အာနန္ဒ, တထာဂတဿ ပုရိသပုဂ္ဂလော စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ဝိဒိတော ဟောတိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ, အာနန္ဒ, တထာဂတဿ ပုရိသိန္ဒြိယဉာဏံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ဝိဒိတံ ဟောတိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ, အာနန္ဒ, တထာဂတဿ အာယတိံ ဓမ္မသမုပ္ပာဒေါ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ဝိဒိတော ဟောတိ.

如是说后，具寿阿难对世尊说：“世尊，除了这三种人，是否可以再施设三种相应的人呢？”“可以，阿难。”世尊说：“阿难，在此，我以心遍知他心后，了知某个人：‘此人确实存在善法，也存在不善法。’其后于另一时，我再以心遍知他心后，了知：‘此人的善法已消失，不善法已现前。然而他还有未断的善根，但那也将被完全根除。如此，此人未来将成为退堕法者。’譬如，阿难，有燃烧、炽燃、发光的炭火，被置于大石板上。阿难，你可知‘这些炭火将不会增长、增盛、广大’吗？”“是的，世尊。”“又譬如，阿难，在傍晚日落时，你可知‘光明将消失，黑暗将出现’吗？”“是的，世尊。”“又譬如，阿难，在临近午夜时，你可知‘光明已消失，黑暗已出现’吗？”“是的，世尊。”“正是如此，阿难，在此，我以心遍知他心后，了知某个人：‘此人确实存在善法，也存在不善法。’其后于另一时，我再以心遍知他心后，了知：‘此人的善法已消失，不善法已现前。然而他还有未断的善根，但那也将被完全根除。如此，此人未来将成为退堕法者。’阿难，如来也是这样以心遍知他心后，了知此人。阿难，如来也是这样以心遍知他心后，了知他人的诸根。阿难，如来也是这样以心遍知他心后，了知未来诸法的生起。”

‘‘ဣဓ ပနာဟံ, အာနန္ဒ, ဧကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘ဣမဿ ခေါ ပုဂ္ဂလဿ ဝိဇ္ဇမာနာ ကုသလာပိ ဓမ္မာ အကုသလာပိ ဓမ္မာ’တိ. တမေနံ အပရေန သမယေန ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘ဣမဿ ခေါ ပုဂ္ဂလဿ အကုသလာ ဓမ္မာ အန္တရဟိတာ, ကုသလာ ဓမ္မာ သမ္မုခီဘူတာ. အတ္ထိ စ ခွဿ အကုသလမူလံ အသမုစ္ဆိန္နံ, တမ္ပိ သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ သမုဂ္ဃာတံ ဂစ္ဆတိ. ဧဝမယံ ပုဂ္ဂလော အာယတိံ အပရိဟာနဓမ္မော ဘဝိဿတီ’တိ. သေယျထာပိ, အာနန္ဒ, အင်္ဂါရာနိ အာဒိတ္တာနိ သမ္ပဇ္ဇလိတာနိ သဇောတိဘူတာနိ သုက္ခေ တိဏပုဉ္ဇေ ဝါ ကဋ္ဌပုဉ္ဇေ ဝါ နိက္ခိတ္တာနိ. ဇာနေယျာသိ တွံ, အာနန္ဒ, ဣမာနိ အင်္ဂါရာနိ ဝုဍ္ဎိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇိဿန္တီ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’. ‘‘သေယျထာပိ ဝါ [Pg.357] ပနာနန္ဒ, ရတ္တိယာ ပစ္စူသသမယံ သူရိယေ ဥဂ္ဂစ္ဆန္တေ, ဇာနေယျာသိ တွံ, အာနန္ဒ, အန္ဓကာရော အန္တရဓာယိဿတိ, အာလောကော ပါတုဘဝိဿတီ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’. ‘‘သေယျထာပိ ဝါ ပနာနန္ဒ, အဘိဒေါ မဇ္ဈနှိကေ ဘတ္တကာလသမယေ, ဇာနေယျာသိ တွံ, အာနန္ဒ, အန္ဓကာရော အန္တရဟိတော အာလောကော ပါတုဘူတော’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ အဟံ, အာနန္ဒ, ဣဓေကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘ဣမဿ ခေါ ပုဂ္ဂလဿ ဝိဇ္ဇမာနာ ကုသလာပိ ဓမ္မာ အကုသလာပိ ဓမ္မာ’တိ. တမေနံ အပရေန သမယေန ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘ဣမဿ ခေါ ပုဂ္ဂလဿ အကုသလာ ဓမ္မာ အန္တရဟိတာ, ကုသလာ ဓမ္မာ သမ္မုခီဘူတာ. အတ္ထိ စ ခွဿ အကုသလမူလံ အသမုစ္ဆိန္နံ, တမ္ပိ သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ သမုဂ္ဃာတံ ဂစ္ဆတိ. ဧဝမယံ ပုဂ္ဂလော အာယတိံ အပရိဟာနဓမ္မော ဘဝိဿတီ’တိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ, အာနန္ဒ, တထာဂတဿ ပုရိသပုဂ္ဂလော စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ဝိဒိတော ဟောတိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ, အာနန္ဒ, တထာဂတဿ ပုရိသိန္ဒြိယဉာဏံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ဝိဒိတံ ဟောတိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ, အာနန္ဒ, တထာဂတဿ အာယတိံ ဓမ္မသမုပ္ပာဒေါ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ဝိဒိတော ဟောတိ.

“阿难，在此，我以心遍知某个人的心，知道：‘这个个人既有善法，也有不善法。’其后于另一时，我又以心遍知此人的心，知道：‘此人的不善法已经隐没，善法已经现前。虽然他还有未断尽的不善根，但那也会被完全根除。这个个人未来将成为不退转法者。’阿难，譬如燃烧炽热、发光的火炭，被放在干燥的草堆或木柴堆上，你可知晓这些火炭将会增长、扩大、蔓延吗？”“是的，世尊。”“又譬如，阿难，夜晚的黎明时分，太阳升起时，你可知晓黑暗将会消失，光明将会出现吗？”“是的，世尊。”“又譬如，阿难，正当中午用餐之时，你可知晓黑暗已经消失，光明已经出现吗？”“是的，世尊。”“正是如此，阿难。在此，我以心遍知某个人的心，知道：‘这个个人既有善法，也有不善法。’其后于另一时，我又以心遍知此人的心，知道：‘此人的不善法已经隐没，善法已经现前。虽然他还有未断尽的不善根，但那也会被完全根除。这个个人未来将成为不退转法者。’阿难，如来也是这样，以心遍知其心而了知个人。阿难，如来也是这样，以心遍知其心而了知他人根器之智。阿难，如来也是这样，以心遍知其心而了知未来法之生起。”

‘‘ဣဓ ပနာဟံ, အာနန္ဒ, ဧကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘ဣမဿ ခေါ ပုဂ္ဂလဿ ဝိဇ္ဇမာနာ ကုသလာပိ ဓမ္မာ အကုသလာပိ ဓမ္မာ’တိ. တမေနံ အပရေန သမယေန ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘နတ္ထိ ဣမဿ ပုဂ္ဂလဿ ဝါလဂ္ဂကောဋိနိတ္တုဒနမတ္တောပိ အကုသလော ဓမ္မော, သမန္နာဂတောယံ ပုဂ္ဂလော ဧကန္တသုက္ကေဟိ အနဝဇ္ဇေဟိ ဓမ္မေဟိ, ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ ပရိနိဗ္ဗာယိဿတီ’တိ. သေယျထာပိ, အာနန္ဒ, အင်္ဂါရာနိ သီတာနိ နိဗ္ဗုတာနိ သုက္ခေ တိဏပုဉ္ဇေ ဝါ ကဋ္ဌပုဉ္ဇေ ဝါ နိက္ခိတ္တာနိ. ဇာနေယျာသိ တွံ, အာနန္ဒ, နယိမာနိ အင်္ဂါရာနိ ဝုဍ္ဎိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇိဿန္တီ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဧဝမေဝံ ခေါ အဟံ, အာနန္ဒ, ဣဓေကစ္စံ ပုဂ္ဂလံ ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘ဣမဿ ခေါ ပုဂ္ဂလဿ ဝိဇ္ဇမာနာ ကုသလာပိ ဓမ္မာ အကုသလာပိ ဓမ္မာ’တိ. တမေနံ အပရေန သမယေန ဧဝံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာမိ – ‘နတ္ထိ ဣမဿ ပုဂ္ဂလဿ ဝါလဂ္ဂကောဋိနိတ္တုဒနမတ္တောပိ အကုသလော ဓမ္မော, သမန္နာဂတောယံ ပုဂ္ဂလော ဧကန္တသုက္ကေဟိ အနဝဇ္ဇေဟိ ဓမ္မေဟိ, ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ ပရိနိဗ္ဗာယိဿတီ’တိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ, အာနန္ဒ, တထာဂတဿ ပုရိသပုဂ္ဂလော စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ဝိဒိတော ဟောတိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ, အာနန္ဒ, တထာဂတဿ ပုရိသိန္ဒြိယဉာဏံ [Pg.358] စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ဝိဒိတံ ဟောတိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ, အာနန္ဒ, တထာဂတဿ အာယတိံ ဓမ္မသမုပ္ပာဒေါ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ဝိဒိတော ဟောတိ.

“再者，阿难，在此，我以心遍知某个人的心，了知：‘此人实有善法与不善法。’其后，我又以心遍知他的心，了知：‘此人连毛尖许的不善法都没有，此人已具足纯白无过之法，将于现法中般涅槃。’阿难，譬如已冷却、已熄灭的火炭，被放置于干草堆或木柴堆中。阿难，你可知晓这些火炭不会增长、滋蔓、广大吗？”“是的，世尊。”“正是这样，阿难，在此，我以心遍知某个人的心，了知：‘此人实有善法与不善法。’其后，我又以心遍知他的心，了知：‘此人连毛尖许的不善法都没有，此人已具足纯白无过之法，将于现法中般涅槃。’阿难，如来就是这样以心遍知心而了知此人。阿难，如来就是这样以心遍知心而了知人的根器。阿难，如来就是这样以心遍知心而了知未来诸法的生起。”

‘‘တတြာနန္ဒ, ယေ တေ ပုရိမာ တယော ပုဂ္ဂလာ တေသံ တိဏ္ဏံ ပုဂ္ဂလာနံ ဧကော အပရိဟာနဓမ္မော, ဧကော ပရိဟာနဓမ္မော, ဧကော အာပါယိကော နေရယိကော. တတြာနန္ဒ, ယေမေ ပစ္ဆိမာ တယော ပုဂ္ဂလာ ဣမေသံ တိဏ္ဏံ ပုဂ္ဂလာနံ ဧကော ပရိဟာနဓမ္မော, ဧကော အပရိဟာနဓမ္မော, ဧကော ပရိနိဗ္ဗာနဓမ္မော’’တိ. အဋ္ဌမံ.

“阿难，在那前三个人中，一人为不退法者，一人为退法者，一人为堕恶趣、地狱者。阿难，在那后三个人中，一人为退法者，一人为不退法者，一人为般涅槃法者。”第八经。

၉. နိဗ္ဗေဓိကသုတ္တံ

9. 洞察经

၆၃. ‘‘နိဗ္ဗေဓိကပရိယာယံ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မပရိယာယံ ဒေသေဿာမိ. တံ သုဏာထ, သာဓုကံ မနသိ ကရောထ; ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

63. “比丘们，我将为你们宣说洞穿法门。你们要谛听，善于作意，我将要说了。”“是的，世尊。”那些比丘回答了世尊。世尊这样说：

‘‘ကတမော စ သော, ဘိက္ခဝေ, နိဗ္ဗေဓိကပရိယာယော ဓမ္မပရိယာယော? ကာမာ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒိတဗ္ဗာ, ကာမာနံ နိဒါနသမ္ဘဝေါ ဝေဒိတဗ္ဗော, ကာမာနံ ဝေမတ္တတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ, ကာမာနံ ဝိပါကော ဝေဒိတဗ္ဗော, ကာမနိရောဓော ဝေဒိတဗ္ဗော, ကာမနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

“比丘们，那洞穿法门是什么呢？比丘们，应知诸欲，应知诸欲的集起，应知诸欲的差别，应知诸欲的果报，应知诸欲的灭，应知导向诸欲之灭的行道。

‘‘ဝေဒနာ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒိတဗ္ဗာ, ဝေဒနာနံ နိဒါနသမ္ဘဝေါ ဝေဒိတဗ္ဗော, ဝေဒနာနံ ဝေမတ္တတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ, ဝေဒနာနံ ဝိပါကော ဝေဒိတဗ္ဗော, ဝေဒနာနိရောဓော ဝေဒိတဗ္ဗော, ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

“比丘们，应知诸受，应知诸受的集起，应知诸受的差别，应知诸受的果报，应知诸受的灭，应知导向诸受之灭的行道。

‘‘သညာ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒိတဗ္ဗာ, သညာနံ နိဒါနသမ္ဘဝေါ ဝေဒိတဗ္ဗော, သညာနံ ဝေမတ္တတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ, သညာနံ ဝိပါကော ဝေဒိတဗ္ဗော, သညာနိရောဓော ဝေဒိတဗ္ဗော, သညာနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

“比丘们，应知诸想，应知诸想的集起，应知诸想的差别，应知诸想的果报，应知诸想的灭，应知导向诸想之灭的行道。

‘‘အာသဝါ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒိတဗ္ဗာ, အာသဝါနံ နိဒါနသမ္ဘဝေါ ဝေဒိတဗ္ဗော, အာသဝါနံ ဝေမတ္တတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ, အာသဝါနံ ဝိပါကော ဝေဒိတဗ္ဗော, အာသဝနိရောဓော ဝေဒိတဗ္ဗော, အာသဝနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

“比丘们，应知诸漏，应知诸漏的集起，应知诸漏的差别，应知诸漏的果报，应知诸漏的灭，应知导向诸漏之灭的行道。

‘‘ကမ္မံ[Pg.359], ဘိက္ခဝေ, ဝေဒိတဗ္ဗံ, ကမ္မာနံ နိဒါနသမ္ဘဝေါ ဝေဒိတဗ္ဗော, ကမ္မာနံ ဝေမတ္တတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ, ကမ္မာနံ ဝိပါကော ဝေဒိတဗ္ဗော, ကမ္မနိရောဓော ဝေဒိတဗ္ဗော, ကမ္မနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

“比丘们，应知业，应知诸业的集起，应知诸业的差别，应知诸业的果报，应知诸业的灭，应知导向诸业之灭的行道。

‘‘ဒုက္ခံ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒိတဗ္ဗံ, ဒုက္ခဿ နိဒါနသမ္ဘဝေါ ဝေဒိတဗ္ဗော, ဒုက္ခဿ ဝေမတ္တတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ, ဒုက္ခဿ ဝိပါကော ဝေဒိတဗ္ဗော, ဒုက္ခနိရောဓော ဝေဒိတဗ္ဗော, ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

“比丘们，应知苦，应知苦的集起，应知苦的差别，应知苦的果报，应知苦的灭，应知导向苦之灭的行道。

‘‘‘ကာမာ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒိတဗ္ဗာ, ကာမာနံ နိဒါနသမ္ဘဝေါ ဝေဒိတဗ္ဗော, ကာမာနံ ဝေမတ္တတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ, ကာမာနံ ဝိပါကော ဝေဒိတဗ္ဗော, ကာမနိရောဓော ဝေဒိတဗ္ဗော, ကာမနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ ဝေဒိတဗ္ဗာ’တိ, ဣတိ ခေါ ပနေတံ ဝုတ္တံ. ကိဉ္စေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ ? ပဉ္စိမေ, ဘိက္ခဝေ, ကာမဂုဏာ – စက္ခုဝိညေယျာ ရူပါ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ, သောတဝိညေယျာ သဒ္ဒါ… ဃာနဝိညေယျာ ဂန္ဓာ… ဇိဝှာဝိညေယျာ ရသာ… ကာယဝိညေယျာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ. အပိ စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, နေတေ ကာမာ ကာမဂုဏာ နာမေတေ အရိယဿ ဝိနယေ ဝုစ္စန္တိ –

“‘比丘们，欲应当了知，欲的起因应当了知，欲的差别应当了知，欲的果报应当了知，欲的灭应当了知，导向欲灭的行道应当了知。’——如是所说，是依何而说？比丘们，有这五欲：眼所识知的色，是可意的、可爱的、悦意的、喜爱形态的，与欲相应，能引染著；耳所识知的声音……鼻所识知的香……舌所识知的味……身所识知的触，是可意的、可爱的、悦意的、喜爱形态的，与欲相应，能引染著。然而，比丘们，这些并非欲，在圣者的律中，它们被称为欲尘——

‘‘သင်္ကပ္ပရာဂေါ ပုရိသဿ ကာမော,နေတေ ကာမာ ယာနိ စိတြာနိ လောကေ;

သင်္ကပ္ပရာဂေါ ပုရိသဿ ကာမော,တိဋ္ဌန္တိ စိတြာနိ တထေဝ လောကေ;

အထေတ္ထ ဓီရာ ဝိနယန္တိ ဆန္ဒ’’န္တိ.

“人的思择贪是欲，世间种种美妙事物非是欲；人的思择贪是欲，世间美妙事物如其本然；于此，贤者调伏欲求。”

‘‘ကတမော စ, ဘိက္ခဝေ, ကာမာနံ နိဒါနသမ္ဘဝေါ? ဖဿော, ဘိက္ခဝေ, ကာမာနံ နိဒါနသမ္ဘဝေါ.

“比丘们，什么是欲的起因？比丘们，触是欲的起因。”

‘‘ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, ကာမာနံ ဝေမတ္တတာ? အညော, ဘိက္ခဝေ, ကာမော ရူပေသု, အညော ကာမော သဒ္ဒေသု, အညော ကာမော ဂန္ဓေသု, အညော ကာမော ရသေသု, အညော ကာမော ဖောဋ္ဌဗ္ဗေသု. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ကာမာနံ ဝေမတ္တတာ.

“比丘们，什么是欲的差别？比丘们，对色的欲是一种，对声音的欲是另一种，对香的欲是另一种，对味的欲是另一种，对触的欲是另一种。比丘们，这被称为欲的差别。”

‘‘ကတမော [Pg.360] စ, ဘိက္ခဝေ, ကာမာနံ ဝိပါကော? ယံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ကာမယမာနော တဇ္ဇံ တဇ္ဇံ အတ္တဘာဝံ အဘိနိဗ္ဗတ္တေတိ ပုညဘာဂိယံ ဝါ အပုညဘာဂိယံ ဝါ, အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ကာမာနံ ဝိပါကော.

“比丘们，什么是欲的果报？比丘们，欲求者会新生与其相应的、属于福德分或非福德分的自体。比丘们，这被称为欲的果报。”

‘‘ကတမော စ, ဘိက္ခဝေ, ကာမနိရောဓော? ဖဿနိရောဓော, ဘိက္ခဝေ, ကာမနိရောဓော. အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ကာမနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ, သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ, သမ္မာသင်္ကပ္ပော, သမ္မာဝါစာ, သမ္မာကမ္မန္တော, သမ္မာအာဇီဝေါ, သမ္မာဝါယာမော, သမ္မာသတိ, သမ္မာသမာဓိ.

“比丘们，什么是欲的灭？比丘们，触灭即是欲灭。此圣八支道即是导向欲灭的行道，也就是：正见、正思惟、正语、正业、正命、正精进、正念、正定。”

‘‘ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော ဧဝံ ကာမေ ပဇာနာတိ, ဧဝံ ကာမာနံ နိဒါနသမ္ဘဝံ ပဇာနာတိ, ဧဝံ ကာမာနံ ဝေမတ္တတံ ပဇာနာတိ, ဧဝံ ကာမာနံ ဝိပါကံ ပဇာနာတိ, ဧဝံ ကာမနိရောဓံ ပဇာနာတိ, ဧဝံ ကာမနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ ပဇာနာတိ, သော ဣမံ နိဗ္ဗေဓိကံ ဗြဟ္မစရိယံ ပဇာနာတိ ကာမနိရောဓံ. ကာမာ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒိတဗ္ဗာ…ပေ… ကာမနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ ဝေဒိတဗ္ဗာတိ, ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ.

“诸比丘，当圣弟子如是了知欲，如是了知欲的因缘生起，如是了知欲的种种差别，如是了知欲的果报，如是了知欲的灭尽，如是了知导向欲灭尽的行道时，他便了知此能洞察、能灭尽欲的梵行。‘诸比丘，欲应被了知……导向欲灭尽的行道应被了知’——如是所说，即是依此而说。”

‘‘ဝေဒနာ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒိတဗ္ဗာ…ပေ… ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ ဝေဒိတဗ္ဗာတိ, ဣတိ ခေါ ပနေတံ ဝုတ္တံ. ကိဉ္စေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ? တိဿော ဣမာ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒနာ – သုခါ ဝေဒနာ, ဒုက္ခာ ဝေဒနာ, အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ.

“诸比丘，‘受应被了知……导向受灭尽的行道应被了知’——如是所说，是依何而说？诸比丘，有这三种受：乐受、苦受、不苦不乐受。”

‘‘ကတမော စ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒနာနံ နိဒါနသမ္ဘဝေါ? ဖဿော, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒနာနံ နိဒါနသမ္ဘဝေါ.

“诸比丘，什么是受的因缘生起？诸比丘，触是受的因缘生起。”

‘‘ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒနာနံ ဝေမတ္တတာ? အတ္ထိ, ဘိက္ခဝေ, သာမိသာ သုခါ ဝေဒနာ, အတ္ထိ နိရာမိသာ သုခါ ဝေဒနာ, အတ္ထိ သာမိသာ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ, အတ္ထိ နိရာမိသာ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ, အတ္ထိ သာမိသာ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ, အတ္ထိ နိရာမိသာ အဒုက္ခမသုခါ ဝေဒနာ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒနာနံ ဝေမတ္တတာ.

“诸比丘，什么是受的种种差别？诸比丘，有有味的乐受，有无味的乐受；有有味的苦受，有无味的苦受；有有味的不苦不乐受，有无味的不苦不乐受。诸比丘，这被称为受的种种差别。”

‘‘ကတမော စ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒနာနံ ဝိပါကော? ယံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒိယမာနော တဇ္ဇံ တဇ္ဇံ အတ္တဘာဝံ အဘိနိဗ္ဗတ္တေတိ ပုညဘာဂိယံ ဝါ အပုညဘာဂိယံ ဝါ, အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒနာနံ ဝိပါကော.

“诸比丘，什么是受的果报？诸比丘，感受者会产生与该受相应的、属于福德或非福德的自体。诸比丘，这被称为受的果报。”

‘‘ကတမော [Pg.361] စ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒနာနိရောဓော? ဖဿနိရောဓော, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒနာနိရောဓော. အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ, သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ…ပေ… သမ္မာသမာဓိ.

“诸比丘，什么是受的灭尽？诸比丘，触的灭尽就是受的灭尽。此八支圣道就是导向受灭尽的行道，即：正见……正定。”

‘‘ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော ဧဝံ ဝေဒနံ ပဇာနာတိ, ဧဝံ ဝေဒနာနံ နိဒါနသမ္ဘဝံ ပဇာနာတိ, ဧဝံ ဝေဒနာနံ ဝေမတ္တတံ ပဇာနာတိ, ဧဝံ ဝေဒနာနံ ဝိပါကံ ပဇာနာတိ, ဧဝံ ဝေဒနာနိရောဓံ ပဇာနာတိ, ဧဝံ ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ ပဇာနာတိ. သော ဣမံ နိဗ္ဗေဓိကံ ဗြဟ္မစရိယံ ပဇာနာတိ ဝေဒနာနိရောဓံ. ဝေဒနာ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒိတဗ္ဗာ…ပေ… ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ ဝေဒိတဗ္ဗာတိ, ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ.

“诸比丘，当圣弟子如是了知受，如是了知受的因缘生起，如是了知受的种种差别，如是了知受的果报，如是了知受的息灭，如是了知导向受息灭的行道。他了知此能洞穿的梵行，即受的息灭。‘诸比丘，受应被了知……乃至……导向受息灭的行道应被了知’——如是所说，即是依此而言。”

‘‘သညာ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒိတဗ္ဗာ…ပေ… သညာနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ ဝေဒိတဗ္ဗာတိ, ဣတိ ခေါ ပနေတံ ဝုတ္တံ. ကိဉ္စေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ? ဆယိမာ, ဘိက္ခဝေ, သညာ – ရူပသညာ, သဒ္ဒသညာ, ဂန္ဓသညာ, ရသသညာ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗသညာ, ဓမ္မသညာ.

“诸比丘，‘想应被了知……乃至……导向想息灭的行道应被了知’——如是所说，是依何而言？诸比丘，有这六种想：色想、声想、香想、味想、触想、法想。”

‘‘ကတမော စ, ဘိက္ခဝေ, သညာနံ နိဒါနသမ္ဘဝေါ? ဖဿော, ဘိက္ခဝေ, သညာနံ နိဒါနသမ္ဘဝေါ.

“诸比丘，什么是想的因缘生起？诸比丘，触是想的因缘生起。”

‘‘ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, သညာနံ ဝေမတ္တတာ? အညာ, ဘိက္ခဝေ, သညာ ရူပေသု, အညာ သညာ သဒ္ဒေသု, အညာ သညာ ဂန္ဓေသု, အညာ သညာ ရသေသု, အညာ သညာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေသု, အညာ သညာ ဓမ္မေသု. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, သညာနံ ဝေမတ္တတာ.

“诸比丘，什么是想的种种差别？诸比丘，于色之想为一，于声之想为一，于香之想为一，于味之想为一，于触之想为一，于法之想为一。诸比丘，这被称为想的种种差别。”

‘‘ကတမော စ, ဘိက္ခဝေ, သညာနံ ဝိပါကော? ဝေါဟာရဝေပက္ကံ, ဘိက္ခဝေ, သညံ ဝဒါမိ. ယထာ ယထာ နံ သဉ္ဇာနာတိ တထာ တထာ ဝေါဟရတိ, ဧဝံ သညီ အဟောသိန္တိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, သညာနံ ဝိပါကော.

“诸比丘，什么是想的果报？诸比丘，我说想以言说为果报。他如何认知，就如何言说：‘我曾有如是想。’诸比丘，这被称为想的果报。”

‘‘ကတမော စ, ဘိက္ခဝေ, သညာနိရောဓော? ဖဿနိရောဓော, ဘိက္ခဝေ, သညာနိရောဓော. အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ သညာနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ, သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ…ပေ… သမ္မာသမာဓိ.

“诸比丘，什么是想的息灭？诸比丘，触的息灭就是想的息灭。此八支圣道即是导向想息灭的行道，也就是：正见……乃至……正定。”

‘‘ယတော [Pg.362] ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော ဧဝံ သညံ ပဇာနာတိ, ဧဝံ သညာနံ နိဒါနသမ္ဘဝံ ပဇာနာတိ, ဧဝံ သညာနံ ဝေမတ္တတံ ပဇာနာတိ, ဧဝံ သညာနံ ဝိပါကံ ပဇာနာတိ, ဧဝံ သညာနိရောဓံ ပဇာနာတိ, ဧဝံ သညာနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ ပဇာနာတိ, သော ဣမံ နိဗ္ဗေဓိကံ ဗြဟ္မစရိယံ ပဇာနာတိ သညာနိရောဓံ. သညာ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒိတဗ္ဗာ…ပေ… သညာနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ ဝေဒိတဗ္ဗာတိ. ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ.

诸比丘，当圣弟子如是了知想，如是了知想的因缘生起，如是了知想的差别，如是了知想的果报，如是了知想的灭尽，如是了知导向想灭尽的行道时，他便了知此能洞穿、令想灭尽的梵行。诸比丘，“应知晓想……乃至……应知晓导向想灭尽的行道”，如是所说，即是依此而说。

‘‘အာသဝါ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒိတဗ္ဗာ…ပေ… အာသဝနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ ဝေဒိတဗ္ဗာတိ, ဣတိ ခေါ ပနေတံ ဝုတ္တံ. ကိဉ္စေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ? တယောမေ, ဘိက္ခဝေ, အာသဝါ – ကာမာသဝေါ, ဘဝါသဝေါ, အဝိဇ္ဇာသဝေါ.

诸比丘，“应知晓诸漏……乃至……应知晓导向诸漏灭尽的行道”，如是所说，是依何而说？诸比丘，有此三漏：欲漏(kāmāsavo)、有漏(bhavāsavo)、无明漏(avijjāsavo)。

‘‘ကတမော စ, ဘိက္ခဝေ, အာသဝါနံ နိဒါနသမ္ဘဝေါ? အဝိဇ္ဇာ, ဘိက္ခဝေ, အာသဝါနံ နိဒါနသမ္ဘဝေါ.

诸比丘，什么是诸漏的因缘生起？诸比丘，无明是诸漏的因缘生起。

‘‘ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, အာသဝါနံ ဝေမတ္တတာ? အတ္ထိ, ဘိက္ခဝေ, အာသဝါ နိရယဂမနီယာ, အတ္ထိ အာသဝါ တိရစ္ဆာနယောနိဂမနီယာ, အတ္ထိ အာသဝါ ပေတ္တိဝိသယဂမနီယာ, အတ္ထိ အာသဝါ မနုဿလောကဂမနီယာ, အတ္ထိ အာသဝါ ဒေဝလောကဂမနီယာ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အာသဝါနံ ဝေမတ္တတာ.

诸比丘，什么是诸漏的差别？诸比丘，有导向地狱的漏，有导向畜生道的漏，有导向饿鬼界的漏，有导向人界的漏，有导向天界的漏。诸比丘，这被称为诸漏的差别。

‘‘ကတမော စ, ဘိက္ခဝေ, အာသဝါနံ ဝိပါကော? ယံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဝိဇ္ဇာဂတော တဇ္ဇံ တဇ္ဇံ အတ္တဘာဝံ အဘိနိဗ္ဗတ္တေတိ ပုညဘာဂိယံ ဝါ အပုညဘာဂိယံ ဝါ, အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အာသဝါနံ ဝိပါကော.

诸比丘，什么是诸漏的果报？诸比丘，为无明所覆者，会新生出种种相应的、或属于福分或属于非福分的自体。诸比丘，这被称为诸漏的果报。

‘‘ကတမော စ, ဘိက္ခဝေ, အာသဝနိရောဓော? အဝိဇ္ဇာနိရောဓော, ဘိက္ခဝေ, အာသဝနိရောဓော. အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ အာသဝနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ, သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ…ပေ… သမ္မာသမာဓိ.

诸比丘，什么是诸漏的灭尽？诸比丘，无明的灭尽就是诸漏的灭尽。此八支圣道，即：正见……乃至……正定，就是导向诸漏灭尽的行道。

‘‘ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော ဧဝံ အာသဝေ ပဇာနာတိ, ဧဝံ အာသဝါနံ နိဒါနသမ္ဘဝံ ပဇာနာတိ, ဧဝံ အာသဝါနံ ဝေမတ္တတံ ပဇာနာတိ, ဧဝံ အာသဝါနံ ဝိပါကံ ပဇာနာတိ, ဧဝံ အာသဝါနံ နိရောဓံ ပဇာနာတိ, ဧဝံ အာသဝါနံ နိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ ပဇာနာတိ, သော ဣမံ နိဗ္ဗေဓိကံ ဗြဟ္မစရိယံ ပဇာနာတိ အာသဝနိရောဓံ. အာသဝါ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒိတဗ္ဗာ…ပေ… အာသဝနိရောဓဂါမိနီ [Pg.363] ပဋိပဒါ ဝေဒိတဗ္ဗာတိ. ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ.

“诸比丘，当圣弟子如是了知诸漏，如是了知诸漏的集起，如是了知诸漏的差别，如是了知诸漏的果报，如是了知诸漏的灭，如是了知导向诸漏灭的行道时，他便了知此洞穿（烦恼）的梵行即是诸漏的灭。‘诸比丘，应知诸漏……乃至……应知导向诸漏灭的行道’，如是所说，即是依此而说。”

‘‘ကမ္မံ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒိတဗ္ဗံ…ပေ… ကမ္မနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ ဝေဒိတဗ္ဗာတိ, ဣတိ ခေါ ပနေတံ ဝုတ္တံ. ကိဉ္စေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ? စေတနာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ကမ္မံ ဝဒါမိ. စေတယိတွာ ကမ္မံ ကရောတိ – ကာယေန ဝါစာယ မနသာ.

“‘诸比丘，应知业……乃至……应知导向业灭的行道’，如是所说，是依何而说呢？诸比丘，我说思即是业。思已，以身、语、意造作业。”

‘‘ကတမော စ, ဘိက္ခဝေ, ကမ္မာနံ နိဒါနသမ္ဘဝေါ? ဖဿော, ဘိက္ခဝေ, ကမ္မာနံ နိဒါနသမ္ဘဝေါ.

“诸比丘，什么是业的集起？诸比丘，触是业的集起。”

‘‘ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, ကမ္မာနံ ဝေမတ္တတာ? အတ္ထိ, ဘိက္ခဝေ, ကမ္မံ နိရယဝေဒနီယံ, အတ္ထိ ကမ္မံ တိရစ္ဆာနယောနိဝေဒနီယံ, အတ္ထိ ကမ္မံ ပေတ္တိဝိသယဝေဒနီယံ, အတ္ထိ ကမ္မံ မနုဿလောကဝေဒနီယံ, အတ္ထိ ကမ္မံ ဒေဝလောကဝေဒနီယံ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ကမ္မာနံ ဝေမတ္တတာ.

“诸比丘，什么是业的差别？诸比丘，有应在地狱感受的业，有应在畜生界感受的业，有应在饿鬼界感受的业，有应在人世间感受的业，有应在天界感受的业。诸比丘，这被称为业的差别。”

‘‘ကတမော စ, ဘိက္ခဝေ, ကမ္မာနံ ဝိပါကော? တိဝိဓာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ကမ္မာနံ ဝိပါကံ ဝဒါမိ – ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ, ဥပပဇ္ဇေ ဝါ, အပရေ ဝါ ပရိယာယေ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ကမ္မာနံ ဝိပါကော.

“诸比丘，什么是业的果报？诸比丘，我说业的果报有三种：或于现法，或于次生，或于他时。诸比丘，这被称为业的果报。”

‘‘ကတမော စ, ဘိက္ခဝေ, ကမ္မနိရောဓော? ဖဿနိရောဓော, ဘိက္ခဝေ, ကမ္မနိရောဓော. အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ကမ္မနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ, သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ…ပေ… သမ္မာသမာဓိ.

“诸比丘，什么是业的灭？诸比丘，触的灭即是业的灭。此圣八支道，即是导向业灭的行道，也就是：正见……乃至……正定。”

‘‘ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော ဧဝံ ကမ္မံ ပဇာနာတိ, ဧဝံ ကမ္မာနံ နိဒါနသမ္ဘဝံ ပဇာနာတိ, ဧဝံ ကမ္မာနံ ဝေမတ္တတံ ပဇာနာတိ, ဧဝံ ကမ္မာနံ ဝိပါကံ ပဇာနာတိ, ဧဝံ ကမ္မနိရောဓံ ပဇာနာတိ, ဧဝံ ကမ္မနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ ပဇာနာတိ, သော ဣမံ နိဗ္ဗေဓိကံ ဗြဟ္မစရိယံ ပဇာနာတိ ကမ္မနိရောဓံ. ကမ္မံ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒိတဗ္ဗံ…ပေ… ကမ္မနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ ဝေဒိတဗ္ဗာတိ, ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ.

诸比丘，当圣弟子如是了知业，如是了知业的因缘生起，如是了知业的差别，如是了知业的果报，如是了知业的止息，如是了知导向业止息的行道时，他便了知此能洞穿的、导向业止息的梵行。诸比丘，“业应被了知……导向业止息的行道应被了知”，如是所说，即是依此而说。

‘‘ဒုက္ခံ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒိတဗ္ဗံ, ဒုက္ခဿ နိဒါနသမ္ဘဝေါ ဝေဒိတဗ္ဗော, ဒုက္ခဿ ဝေမတ္တတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ, ဒုက္ခဿ ဝိပါကော ဝေဒိတဗ္ဗော, ဒုက္ခနိရောဓော ဝေဒိတဗ္ဗော, ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ ဝေဒိတဗ္ဗာတိ. ဣတိ ခေါ ပနေတံ ဝုတ္တံ[Pg.364], ကိဉ္စေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ? ဇာတိပိ ဒုက္ခာ, ဇရာပိ ဒုက္ခာ, ဗျာဓိပိ ဒုက္ခော, မရဏမ္ပိ ဒုက္ခံ, သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာပိ ဒုက္ခာ, ယမ္ပိစ္ဆံ န လဘတိ တမ္ပိ ဒုက္ခံ, သံခိတ္တေန ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ ဒုက္ခာ.

诸比丘，“苦应被了知，苦的因缘生起应被了知，苦的差别应被了知，苦的果报应被了知，苦的止息应被了知，导向苦止息的行道应被了知”，如是所说，是依何而说？生是苦，老是苦，病是苦，死是苦，愁、悲、苦、忧、恼是苦，求不得亦是苦，简而言之，五取蕴是苦。

‘‘ကတမော စ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခဿ နိဒါနသမ္ဘဝေါ? တဏှာ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခဿ နိဒါနသမ္ဘဝေါ.

诸比丘，什么是苦的因缘生起？诸比丘，渴爱是苦的因缘生起。

‘‘ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခဿ ဝေမတ္တတာ? အတ္ထိ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခံ အဓိမတ္တံ, အတ္ထိ ပရိတ္တံ, အတ္ထိ ဒန္ဓဝိရာဂိ, အတ္ထိ ခိပ္ပဝိရာဂိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခဿ ဝေမတ္တတာ.

诸比丘，什么是苦的差别？诸比丘，有剧烈的苦，有轻微的苦，有缓慢消退的苦，有快速消退的苦。诸比丘，这被称为苦的差别。

‘‘ကတမော စ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခဿ ဝိပါကော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ယေန ဒုက္ခေန အဘိဘူတော ပရိယာဒိန္နစိတ္တော သောစတိ ကိလမတိ ပရိဒေဝတိ, ဥရတ္တာဠိံ ကန္ဒတိ, သမ္မောဟံ အာပဇ္ဇတိ, ယေန ဝါ ပန ဒုက္ခေန အဘိဘူတော ပရိယာဒိန္နစိတ္တော ဗဟိဒ္ဓါ ပရိယေဋ္ဌိံ အာပဇ္ဇတိ – ‘ကော ဧကပဒံ ဒွိပဒံ ဇာနာတိ ဣမဿ ဒုက္ခဿ နိရောဓာယာ’တိ? သမ္မောဟဝေပက္ကံ ဝါဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခံ ဝဒါမိ ပရိယေဋ္ဌိဝေပက္ကံ ဝါ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခဿ ဝိပါကော.

诸比丘，什么是苦的果报？诸比丘，于此，有人被苦所征服，心为所夺，他忧愁、疲惫、悲叹、捶胸哭泣、陷入迷乱。或者，他被苦所征服，心为所夺，而于教外寻求：“谁知道能为了止息此苦的一句或二句法门呢？”诸比丘，我说苦以迷乱为果报，或以寻求为果报。诸比丘，这被称为苦的果报。

‘‘ကတမော စ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခနိရောဓော? တဏှာနိရောဓော, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခနိရောဓော. အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ဒုက္ခဿ နိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ, သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ…ပေ… သမ္မာသမာဓိ.

诸比丘，什么是苦的止息？诸比丘，渴爱的止息，即是苦的止息。此八圣道即是导向苦止息的行道，也就是：正见……乃至……正定。

‘‘ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော ဧဝံ ဒုက္ခံ ပဇာနာတိ, ဧဝံ ဒုက္ခဿ နိဒါနသမ္ဘဝံ ပဇာနာတိ, ဧဝံ ဒုက္ခဿ ဝေမတ္တတံ ပဇာနာတိ, ဧဝံ ဒုက္ခဿ ဝိပါကံ ပဇာနာတိ, ဧဝံ ဒုက္ခနိရောဓံ ပဇာနာတိ, ဧဝံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ ပဇာနာတိ, သော ဣမံ နိဗ္ဗေဓိကံ ဗြဟ္မစရိယံ ပဇာနာတိ ဒုက္ခနိရောဓံ. ဒုက္ခံ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒိတဗ္ဗံ, ဒုက္ခဿ နိဒါနသမ္ဘဝေါ ဝေဒိတဗ္ဗော, ဒုက္ခဿ ဝေမတ္တတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ, ဒုက္ခဿ ဝိပါကော ဝေဒိတဗ္ဗော, ဒုက္ခနိရောဓော ဝေဒိတဗ္ဗော, ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ ဝေဒိတဗ္ဗာတိ. ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တံ.

诸比丘，当圣弟子如是了知苦，如是了知苦的因缘生起，如是了知苦的差别，如是了知苦的果报，如是了知苦的止息，如是了知导向苦止息的行道时，他便了知此能洞穿（烦恼）的梵行即是苦的止息。诸比丘，苦当被了知，苦的因缘生起当被了知，苦的差别当被了知，苦的果报当被了知，苦的止息当被了知，导向苦止息的行道当被了知。所谓“如是说”，即是缘此而说。

‘‘အယံ ခေါ သော, ဘိက္ခဝေ, နိဗ္ဗေဓိကပရိယာယော ဓမ္မပရိယာယော’’တိ. နဝမံ.

诸比丘，此即是那能洞穿（烦恼）的法门。第九。

၁၀. သီဟနာဒသုတ္တံ

10. 狮吼经

၆၄. ‘‘ဆယိမာနိ[Pg.365], ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿ တထာဂတဗလာနိ, ယေဟိ ဗလေဟိ သမန္နာဂတော တထာဂတော အာသဘံ ဌာနံ ပဋိဇာနာတိ, ပရိသာသု သီဟနာဒံ နဒတိ, ဗြဟ္မစက္ကံ ပဝတ္တေတိ. ကတမာနိ ဆ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော ဌာနဉ္စ ဌာနတော အဋ္ဌာနဉ္စ အဋ္ဌာနတော ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ယမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော ဌာနဉ္စ ဌာနတော အဋ္ဌာနဉ္စ အဋ္ဌာနတော ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ, ဣဒမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿ တထာဂတဗလံ ဟောတိ, ယံ ဗလံ အာဂမ္မ တထာဂတော အာသဘံ ဌာနံ ပဋိဇာနာတိ, ပရိသာသု သီဟနာဒံ နဒတိ, ဗြဟ္မစက္ကံ ပဝတ္တေတိ.

64. “诸比丘，如来有此六种如来力，具足此力，如来宣称最胜位，于大众中作狮子吼，转梵轮。是哪六种呢？于此，诸比丘，如来如实了知是处为是处，非处为非处。诸比丘，如来如实了知是处为是处，非处为非处，此亦是如来的如来力。依于此力，如来宣称最胜位，于大众中作狮子吼，转梵轮。”

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာနံ ကမ္မသမာဒါနာနံ ဌာနသော ဟေတုသော ဝိပါကံ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ယမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာနံ ကမ္မသမာဒါနာနံ ဌာနသော ဟေတုသော ဝိပါကံ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ, ဣဒမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿ တထာဂတဗလံ ဟောတိ, ယံ ဗလံ အာဂမ္မ တထာဂတော အာသဘံ ဌာနံ ပဋိဇာနာတိ, ပရိသာသု သီဟနာဒံ နဒတိ, ဗြဟ္မစက္ကံ ပဝတ္တေတိ.

“复次，诸比丘，如来如实了知过去、未来、现在所受持诸业的果报，及其处与因。诸比丘，如来如实了知过去、未来、现在所受持诸业的果报，及其处与因，此亦是如来的如来力。依于此力，如来宣称最胜位，于大众中作狮子吼，转梵轮。”

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော ဈာနဝိမောက္ခသမာဓိသမာပတ္တီနံ သံကိလေသံ ဝေါဒါနံ ဝုဋ္ဌာနံ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ယမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော…ပေ… ဣဒမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿ တထာဂတဗလံ ဟောတိ, ယံ ဗလံ အာဂမ္မ တထာဂတော အာသဘံ ဌာနံ ပဋိဇာနာတိ, ပရိသာသု သီဟနာဒံ နဒတိ, ဗြဟ္မစက္ကံ ပဝတ္တေတိ.

“复次，诸比丘，如来如实了知诸禅那、解脱、三摩地、等至的杂染、清净与出起。诸比丘，如来……乃至……此亦是如来的如来力。依于此力，如来宣称最胜位，于大众中作狮子吼，转梵轮。”

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ, သေယျထိဒံ – ဧကမ္ပိ ဇာတိံ, ဒွေပိ ဇာတိယော…ပေ… ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ. ယမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ, သေယျထိဒံ – ဧကမ္ပိ ဇာတိံ, ဒွေပိ ဇာတိယော…ပေ… ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ. ဣဒမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿ တထာဂတဗလံ ဟောတိ, ယံ ဗလံ အာဂမ္မ တထာဂတော အာသဘံ ဌာနံ ပဋိဇာနာတိ, ပရိသာသု သီဟနာဒံ နဒတိ, ဗြဟ္မစက္ကံ ပဝတ္တေတိ.

“再者，诸比丘，如来忆念种种宿住，即：一生、二生……乃至……如是，如来忆念具行相、具纲要的种种宿住。诸比丘，如来能忆念种种宿住，即：一生、二生……乃至……如是，如来能忆念具行相、具纲要的种种宿住，此亦是如来的如来力。依于此力，如来宣称最胜位，于众中作狮子吼，转梵轮。”

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန…ပေ… ယထာကမ္မူပဂေ သတ္တေ ပဇာနာတိ. ယမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော [Pg.366] ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန…ပေ… ယထာကမ္မူပဂေ သတ္တေ ပဇာနာတိ, ဣဒမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿ တထာဂတဗလံ ဟောတိ, ယံ ဗလံ အာဂမ္မ တထာဂတော အာသဘံ ဌာနံ ပဋိဇာနာတိ, ပရိသာသု သီဟနာဒံ နဒတိ, ဗြဟ္မစက္ကံ ပဝတ္တေတိ.

“再者，诸比丘，如来以清净、超人的天眼……乃至……了知众生随业而趣。诸比丘，如来能以清净、超人的天眼……乃至……了知众生随业而趣，此亦是如来的如来力。依于此力，如来宣称最胜位，于众中作狮子吼，转梵轮。”

‘‘ပုန စပရံ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော အာသဝါနံ ခယာ…ပေ… သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ယမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော အာသဝါနံ ခယာ…ပေ… သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ, ဣဒမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿ တထာဂတဗလံ ဟောတိ, ယံ ဗလံ အာဂမ္မ တထာဂတော အာသဘံ ဌာနံ ပဋိဇာနာတိ, ပရိသာသု သီဟနာဒံ နဒတိ, ဗြဟ္မစက္ကံ ပဝတ္တေတိ. ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ တထာဂတဿ တထာဂတဗလာနိ, ယေဟိ ဗလေဟိ သမန္နာဂတော တထာဂတော အာသဘံ ဌာနံ ပဋိဇာနာတိ, ပရိသာသု သီဟနာဒံ နဒတိ, ဗြဟ္မစက္ကံ ပဝတ္တေတိ.

“再者，诸比丘，如来由诸漏尽……乃至……作证、具足而住。诸比丘，如来能由诸漏尽……乃至……作证、具足而住，此亦是如来的如来力。依于此力，如来宣称最胜位，于众中作狮子吼，转梵轮。诸比丘，此等即是如来的六种如来力，具足此等力，如来宣称最胜位，于众中作狮子吼，转梵轮。”

‘‘တတြ စေ, ဘိက္ခဝေ, ပရေ တထာဂတံ ဌာနဉ္စ ဌာနတော အဋ္ဌာနဉ္စ အဋ္ဌာနတော ယထာဘူတံ ဉာဏေန ဥပသင်္ကမိတွာ ပဉှံ ပုစ္ဆန္တိ. ယထာ ယထာ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿ ဌာနဉ္စ ဌာနတော အဋ္ဌာနဉ္စ အဋ္ဌာနတော ယထာဘူတံ ဉာဏံ ဝိဒိတံ တထာ တထာ တေသံ တထာဂတော ဌာနဉ္စ ဌာနတော အဋ္ဌာနဉ္စ အဋ္ဌာနတော ယထာဘူတံ ဉာဏေန ပဉှံ ပုဋ္ဌော ဗျာကရောတိ.

比丘们，于此，若他人前来，向如来提问关于是处为是处、非处为非处。比丘们，如来对是处为是处、非处为非处有怎样的如实智，当被提问时，如来便如其所知，以如实智为他们解说是处为是处、非处为非处。

‘‘တတြ စေ, ဘိက္ခဝေ, ပရေ တထာဂတံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာနံ ကမ္မသမာဒါနာနံ ဌာနသော ဟေတုသော ဝိပါကံ ယထာဘူတံ ဉာဏေန ဥပသင်္ကမိတွာ ပဉှံ ပုစ္ဆန္တိ. ယထာ ယထာ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာနံ ကမ္မသမာဒါနာနံ ဌာနသော ဟေတုသော ဝိပါကံ ယထာဘူတံ ဉာဏံ ဝိဒိတံ တထာ တထာ တေသံ တထာဂတော အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာနံ ကမ္မသမာဒါနာနံ ဌာနသော ဟေတုသော ဝိပါကံ ယထာဘူတံ ဉာဏေန ပဉှံ ပုဋ္ဌော ဗျာကရောတိ.

比丘们，于此，若他人前来，向如来提问关于过去、未来、现在所受持诸业依处、依因的果报。比丘们，如来对过去、未来、现在所受持诸业依处、依因的果报有怎样的如实智，当被提问时，如来便如其所知，以如实智为他们解说其果报。

‘‘တတြ စေ, ဘိက္ခဝေ, ပရေ တထာဂတံ ဈာနဝိမောက္ခသမာဓိသမာပတ္တီနံ သံကိလေသံ ဝေါဒါနံ ဝုဋ္ဌာနံ ယထာဘူတံ ဉာဏေန ဥပသင်္ကမိတွာ ပဉှံ ပုစ္ဆန္တိ. ယထာ ယထာ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿ ဈာနဝိမောက္ခသမာဓိသမာပတ္တီနံ သံကိလေသံ ဝေါဒါနံ ဝုဋ္ဌာနံ ယထာဘူတံ ဉာဏံ ဝိဒိတံ, တထာ တထာ တေသံ တထာဂတော ဈာနဝိမောက္ခသမာဓိသမာပတ္တီနံ သံကိလေသံ ဝေါဒါနံ ဝုဋ္ဌာနံ ယထာဘူတံ ဉာဏေန ပဉှံ ပုဋ္ဌော ဗျာကရောတိ.

比丘们，于此，若他人前来，向如来提问关于禅、解脱、定、等至的杂染、清净与出起。比丘们，如来对禅、解脱、定、等至的杂染、清净与出起有怎样的如实智，当被提问时，如来便如其所知，以如实智为他们解说其杂染、清净与出起。

‘‘တတြ [Pg.367] စေ, ဘိက္ခဝေ, ပရေ တထာဂတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိံ ယထာဘူတံ ဉာဏေန ဥပသင်္ကမိတွာ ပဉှံ ပုစ္ဆန္တိ. ယထာ ယထာ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိံ ယထာဘူတံ ဉာဏံ ဝိဒိတံ, တထာ တထာ တေသံ တထာဂတော ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိံ ယထာဘူတံ ဉာဏေန ပဉှံ ပုဋ္ဌော ဗျာကရောတိ.

比丘们，于此，若他人前来，向如来提问关于宿住随念。比丘们，如来对宿住随念有怎样的如实智，当被提问时，如来便如其所知，以如实智为他们解说宿住随念。

‘‘တတြ စေ, ဘိက္ခဝေ, ပရေ တထာဂတံ သတ္တာနံ စုတူပပါတံ ယထာဘူတံ ဉာဏေန ဥပသင်္ကမိတွာ ပဉှံ ပုစ္ဆန္တိ. ယထာ ယထာ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿ သတ္တာနံ စုတူပပါတံ ယထာဘူတံ ဉာဏံ ဝိဒိတံ, တထာ တထာ တေသံ တထာဂတော သတ္တာနံ စုတူပပါတံ ယထာဘူတံ ဉာဏေန ပဉှံ ပုဋ္ဌော ဗျာကရောတိ.

“比丘们，于此，若有他人前来，向如来请教关于以如实智了知众生之死与结生。比丘们，如来对此众生之死与结生的如实智是如何了知的，当被问及此问题时，如来便如其所知地，以如实智为他们解答。

‘‘တတြ စေ, ဘိက္ခဝေ, ပရေ တထာဂတံ အာသဝါနံ ခယာ…ပေ… ယထာဘူတံ ဉာဏေန ဥပသင်္ကမိတွာ ပဉှံ ပုစ္ဆန္တိ. ယထာ ယထာ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿ အာသဝါနံ ခယာ…ပေ… ယထာဘူတံ ဉာဏံ ဝိဒိတံ, တထာ တထာ တေသံ တထာဂတော အာသဝါနံ ခယာ…ပေ… ယထာဘူတံ ဉာဏေန ပဉှံ ပုဋ္ဌော ဗျာကရောတိ.

“比丘们，于此，若有他人前来，向如来请教关于以如实智了知诸漏已尽……。比丘们，如来对此诸漏已尽的如实智是如何了知的，当被问及此问题时，如来便如其所知地，以如实智为他们解答。

‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယမ္ပိဒံ ဌာနဉ္စ ဌာနတော အဋ္ဌာနဉ္စ အဋ္ဌာနတော ယထာဘူတံ ဉာဏံ တမ္ပိ သမာဟိတဿ ဝဒါမိ နော အသမာဟိတဿ. ယမ္ပိဒံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာနံ ကမ္မသမာဒါနာနံ ဌာနသော ဟေတုသော ဝိပါကံ ယထာဘူတံ ဉာဏံ တမ္ပိ သမာဟိတဿ ဝဒါမိ နော အသမာဟိတဿ. ယမ္ပိဒံ ဈာနဝိမောက္ခသမာဓိသမာပတ္တီနံ သံကိလေသံ ဝေါဒါနံ ဝုဋ္ဌာနံ ယထာဘူတံ ဉာဏံ တမ္ပိ သမာဟိတဿ ဝဒါမိ နော အသမာဟိတဿ. ယမ္ပိဒံ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိံ ယထာဘူတံ ဉာဏံ တမ္ပိ သမာဟိတဿ ဝဒါမိ နော အသမာဟိတဿ. ယမ္ပိဒံ သတ္တာနံ စုတူပပါတံ ယထာဘူတံ ဉာဏံ တမ္ပိ သမာဟိတဿ ဝဒါမိ နော အသမာဟိတဿ. ယမ္ပိဒံ အာသဝါနံ ခယာ…ပေ… ယထာဘူတံ ဉာဏံ တမ္ပိ သမာဟိတဿ ဝဒါမိ နော အသမာဟိတဿ. ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သမာဓိ မဂ္ဂေါ, အသမာဓိ ကုမ္မဂ္ဂေါ’’တိ. ဒသမံ.

“比丘们，于此，凡是如实了知处为处、非处为非处之智，我为得定者说，不为未得定者说。凡是如实了知过去、未来、现在所造诸业的依处、依因及其果报之智，我为得定者说，不为未得定者说。凡是如实了知禅、解脱、定、等至的杂染、清净、出起之智，我为得定者说，不为未得-定者说。凡是如实了知宿住随念之智，我为得定者说，不为未得定者说。凡是如实了知众生之死与结生之智，我为得定者说，不为未得定者说。凡是如实了知诸漏已尽……之智，我为得定者说，不为未得定者说。是故，比丘们，定是道，不定是邪道。”第十。

မဟာဝဂ္ဂေါ ဆဋ္ဌော.

大品第六。

တဿုဒ္ဒါနံ –

此之摄颂为：

သောဏော [Pg.368] ဖဂ္ဂုနော ဘိဇာတိ, အာသဝါ ဒါရုဟတ္ထိ စ;

မဇ္ဈေ ဉာဏံ နိဗ္ဗေဓိကံ, သီဟနာဒေါတိ တေ ဒသာတိ.

苏那、颇求那、上生、诸漏，木作与象；中、智、抉择、狮子吼，此为十经。

၇. ဒေဝတာဝဂ္ဂေါ

7. 天神品

၁. အနာဂါမိဖလသုတ္တံ

1. 不还果经

၆၅. ‘‘ဆ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေ အပ္ပဟာယ အဘဗ္ဗော အနာဂါမိဖလံ သစ္ဆိကာတုံ. ကတမေ ဆ? အဿဒ္ဓိယံ, အဟိရိကံ, အနောတ္တပ္ပံ, ကောသဇ္ဇံ, မုဋ္ဌဿစ္စံ, ဒုပ္ပညတံ – ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ ဓမ္မေ အပ္ပဟာယ အဘဗ္ဗော အနာဂါမိဖလံ သစ္ဆိကာတုံ.

65. 诸比丘，不舍断六法，则不能证得不还果。是哪六法？不信、无惭、无愧、懈怠、失念、无慧。诸比丘，不舍断此六法，则不能证得不还果。

‘‘ဆ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေ ပဟာယ ဘဗ္ဗော အနာဂါမိဖလံ သစ္ဆိကာတုံ. ကတမေ ဆ? အဿဒ္ဓိယံ, အဟိရိကံ, အနောတ္တပ္ပံ, ကောသဇ္ဇံ, မုဋ္ဌဿစ္စံ, ဒုပ္ပညတံ – ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ ဓမ္မေ ပဟာယ ဘဗ္ဗော အနာဂါမိဖလံ သစ္ဆိကာတု’’န္တိ. ပဌမံ.

诸比丘，舍断六法，则能证得不还果。是哪六法？不信、无惭、无愧、懈怠、失念、无慧。诸比丘，舍断此六法，则能证得不还果。”此为第一经。

၂. အရဟတ္တသုတ္တံ

2. 阿罗汉果经

၆၆. ‘‘ဆ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေ အပ္ပဟာယ အဘဗ္ဗော အရဟတ္တံ သစ္ဆိကာတုံ. ကတမေ ဆ? ထိနံ, မိဒ္ဓံ, ဥဒ္ဓစ္စံ, ကုက္ကုစ္စံ, အဿဒ္ဓိယံ, ပမာဒံ – ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ ဓမ္မေ အပ္ပဟာယ အဘဗ္ဗော အရဟတ္တံ သစ္ဆိကာတုံ.

66. 诸比丘，不舍断六法，则不能证得阿罗汉果。是哪六法？昏沉、睡眠、掉举、恶作、不信、放逸。诸比丘，不舍断此六法，则不能证得阿罗汉果。

‘‘ဆ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေ ပဟာယ ဘဗ္ဗော အရဟတ္တံ သစ္ဆိကာတုံ. ကတမေ ဆ? ထိနံ, မိဒ္ဓံ, ဥဒ္ဓစ္စံ, ကုက္ကုစ္စံ, အဿဒ္ဓိယံ, ပမာဒံ – ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ ဓမ္မေ ပဟာယ ဘဗ္ဗော အရဟတ္တံ သစ္ဆိကာတု’’န္တိ. ဒုတိယံ.

诸比丘，舍断六法，则能证得阿罗汉果。是哪六法？昏沉、睡眠、掉举、恶作、不信、放逸。诸比丘，舍断此六法，则能证得阿罗汉果。”此为第二经。

၃. မိတ္တသုတ္တံ

3. 友经

၆၇. ‘‘‘သော ဝတ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ပါပမိတ္တော ပါပသဟာယော ပါပသမ္ပဝင်္ကော, ပါပမိတ္တေ သေဝမာနော ဘဇမာနော ပယိရုပါသမာနော, တေသဉ္စ ဒိဋ္ဌာနုဂတိံ အာပဇ္ဇမာနော အာဘိသမာစာရိကံ ဓမ္မံ ပရိပူရေဿတီ’တိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘အာဘိသမာစာရိကံ ဓမ္မံ [Pg.369] အပရိပူရေတွာ သေခံ ဓမ္မံ ပရိပူရေဿတီ’တိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘သေခံ ဓမ္မံ အပရိပူရေတွာ သီလာနိ ပရိပူရေဿတီ’တိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘သီလာနိ အပရိပူရေတွာ ကာမရာဂံ ဝါ ရူပရာဂံ ဝါ အရူပရာဂံ ဝါ ပဇဟိဿတီ’တိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

67. 诸比丘，若有比丘是恶友、恶伴、恶侣，亲近、交往、承事此等恶友，并效仿他们的行为，他将能圆满增上行法，此非可能。未圆满增上行法，而能圆满有学法，此非可能。未圆满有学法，而能圆满诸戒，此非可能。未圆满诸戒，而能舍断欲贪、色贪或无色贪，此非可能。

‘‘‘သော ဝတ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ကလျာဏမိတ္တော ကလျာဏသဟာယော ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကော, ကလျာဏမိတ္တေ သေဝမာနော ဘဇမာနော ပယိရုပါသမာနော, တေသဉ္စ ဒိဋ္ဌာနုဂတိံ အာပဇ္ဇမာနော အာဘိသမာစာရိကံ ဓမ္မံ ပရိပူရေဿတီ’တိ ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘အာဘိသမာစာရိကံ ဓမ္မံ ပရိပူရေတွာ သေခံ ဓမ္မံ ပရိပူရေဿတီ’တိ ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘သေခံ ဓမ္မံ ပရိပူရေတွာ သီလာနိ ပရိပူရေဿတီ’တိ ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘သီလာနိ ပရိပူရေတွာ ကာမရာဂံ ဝါ ရူပရာဂံ ဝါ အရူပရာဂံ ဝါ ပဇဟိဿတီ’တိ ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတီ’’တိ. တတိယံ.

“诸比丘，有善友、善伴、善侣的比丘，亲近、交往、时常承事善友，并效法其见行，他将圆满增上行仪法，此是可能。圆满增上行仪法后，他将圆满有学法，此是可能。圆满有学法后，他将圆满诸戒，此是可能。圆满诸戒后，他将舍断欲贪、色贪或无色贪，此是可能。”第三则。

၄. သင်္ဂဏိကာရာမသုတ္တံ

4. 乐于集会经

၆၈. ‘‘‘သော ဝတ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သင်္ဂဏိကာရာမော သင်္ဂဏိကရတော သင်္ဂဏိကာရာမတံ အနုယုတ္တော, ဂဏာရာမော ဂဏရတော ဂဏာရာမတံ အနုယုတ္တော, ဧကော ပဝိဝေကေ အဘိရမိဿတီ’တိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘ဧကော ပဝိဝေကေ အနဘိရမန္တော စိတ္တဿ နိမိတ္တံ ဂဟေဿတီ’တိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘စိတ္တဿ နိမိတ္တံ အဂဏှန္တော သမ္မာဒိဋ္ဌိံ ပရိပူရေဿတီ’တိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘သမ္မာဒိဋ္ဌိံ အပရိပူရေတွာ သမ္မာသမာဓိံ ပရိပူရေဿတီ’တိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘သမ္မာသမာဓိံ အပရိပူရေတွာ သံယောဇနာနိ ပဇဟိဿတီ’တိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘သံယောဇနာနိ အပ္ပဟာယ နိဗ္ဗာနံ သစ္ဆိကရိဿတီ’တိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

68. “诸比丘，若有比丘乐于集会、喜于集会、致力于集会，乐于团体、喜于团体、致力于团体，他将独自于远离中享受快乐，此是不可能的。不独自于远离中享受快乐，他将取心之相，此是不可能的。不取心之相，他将圆满正见，此是不可能的。不圆满正见，他将圆满正定，此是不可能的。不圆满正定，他将舍断诸结，此是不可能的。不舍断诸结，他将现证涅槃，此是不可能的。”

‘‘‘သော ဝတ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု န သင်္ဂဏိကာရာမော န သင်္ဂဏိကရတော န သင်္ဂဏိကာရာမတံ အနုယုတ္တော, န ဂဏာရာမော န ဂဏရတော န ဂဏာရာမတံ အနုယုတ္တော, ဧကော ပဝိဝေကေ အဘိရမိဿတီ’တိ ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘ဧကော ပဝိဝေကေ အဘိရမန္တော စိတ္တဿ နိမိတ္တံ ဂဟေဿတီ’တိ ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘စိတ္တဿ နိမိတ္တံ ဂဏှန္တော သမ္မာဒိဋ္ဌိံ ပရိပူရေဿတီ’တိ ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘သမ္မာဒိဋ္ဌိံ ပရိပူရေတွာ သမ္မာသမာဓိံ ပရိပူရေဿတီ’တိ ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘သမ္မာသမာဓိံ ပရိပူရေတွာ သံယောဇနာနိ ပဇဟိဿတီ’တိ ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘သံယောဇနာနိ ပဟာယ နိဗ္ဗာနံ သစ္ဆိကရိဿတီ’တိ ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတီ’’တိ. စတုတ္ထံ.

“诸比丘，确实，若有比丘不乐于集会、不喜好集会、不致力于乐于集会，不乐于团体、不喜好团体、不致力于乐于团体，他将独自乐于远离，此事是可能的。独自乐于远离者，将把握心相，此事是可能的。把握心相者，将圆满正见，此事是可能的。圆满正见后，将圆满正定，此事是可能的。圆满正定后，将舍断诸结，此事是可能的。舍断诸结后，将亲证涅槃，此事是可能的。”第四。

၅. ဒေဝတာသုတ္တံ

5. 天神经

၆၉. အထ [Pg.370] ခေါ အညတရာ ဒေဝတာ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ ဒေဝတာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဆယိမေ, ဘန္တေ, ဓမ္မာ ဘိက္ခုနော အပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တိ. ကတမေ ဆ? သတ္ထုဂါရဝတာ, ဓမ္မဂါရဝတာ, သံဃဂါရဝတာ, သိက္ခာဂါရဝတာ, သောဝစဿတာ, ကလျာဏမိတ္တတာ – ဣမေ ခေါ, ဘန္တေ, ဆ ဓမ္မာ ဘိက္ခုနော အပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တီ’’တိ. ဣဒမဝေါစ သာ ဒေဝတာ. သမနုညော သတ္ထာ အဟောသိ. အထ ခေါ သာ ဒေဝတာ ‘‘သမနုညော မေ သတ္ထာ’’တိ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ တတ္ထေဝန္တရဓာယိ.

69. 尔时，于后夜时分，有位天神，光色殊胜，遍照整个祇陀林，往诣世尊所在之处。诣已，礼敬世尊，立于一旁。立于一旁后，那位天神对世尊说此言：“世尊，此六法，令比丘不退。云何为六？敬重导师、敬重法、敬重僧团、敬重学处、易受教诲、有善友。世尊，此六法，实令比丘不退。”那位天神说了此话。导师嘉许之。尔时，那位天神心念：“导师已嘉许我。”便礼敬世尊，右绕已，即于彼处消失。

အထ ခေါ ဘဂဝါ တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဣမံ, ဘိက္ခဝေ, ရတ္တိံ အညတရာ ဒေဝတာ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ မံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သာ ဒေဝတာ မံ ဧတဒဝေါစ – ‘ဆယိမေ, ဘန္တေ, ဓမ္မာ ဘိက္ခုနော အပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တိ. ကတမေ ဆ? သတ္ထုဂါရဝတာ, ဓမ္မဂါရဝတာ, သံဃဂါရဝတာ, သိက္ခာဂါရဝတာ, သောဝစဿတာ, ကလျာဏမိတ္တတာ – ဣမေ ခေါ, ဘန္တေ, ဆ ဓမ္မာ ဘိက္ခုနော အပရိဟာနာယ သံဝတ္တန္တီ’တိ. ဣဒမဝေါစ, ဘိက္ခဝေ, သာ ဒေဝတာ. ဣဒံ ဝတွာ မံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ တတ္ထေဝန္တရဓာယီ’’တိ.

其时，世尊于彼夜过时，告诸比丘：“诸比丘，此夜，有一位天子，于深夜时，容色殊胜，遍照整个祇陀林，来到我这里。来到后，对我行礼，立于一旁。诸比丘，立于一旁的那位天子对我这样说：‘世尊，有此六法，能令比丘不退失。是哪六法呢？于导师有恭敬、于法有恭敬、于僧团有恭敬、于学处有恭敬、堪受教诲、结交善友。世尊，此六法能令比丘不退失。’诸比丘，那位天子说了此话。说完此话，对我行礼，行右绕礼后，即于彼处消失不见。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣမဿ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာမိ. ဣဓ, ဘန္တေ, ဘိက္ခု အတ္တနာ စ သတ္ထုဂါရဝေါ ဟောတိ သတ္ထုဂါရဝတာယ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ. ယေ စညေ ဘိက္ခူ န သတ္ထုဂါရဝါ တေ စ သတ္ထုဂါရဝတာယ သမာဒပေတိ. ယေ စညေ ဘိက္ခူ သတ္ထုဂါရဝါ တေသဉ္စ ဝဏ္ဏံ ဘဏတိ ဘူတံ တစ္ဆံ ကာလေန. အတ္တနာ စ ဓမ္မဂါရဝေါ ဟောတိ…ပေ… သံဃဂါရဝေါ ဟောတိ… သိက္ခာဂါရဝေါ ဟောတိ … သုဝစော ဟောတိ… ကလျာဏမိတ္တော ဟောတိ ကလျာဏမိတ္တတာယ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ. ယေ စညေ ဘိက္ခူ န ကလျာဏမိတ္တာ တေ စ ကလျာဏမိတ္တတာယ သမာဒပေတိ. ယေ စညေ ဘိက္ခူ ကလျာဏမိတ္တာ တေသဉ္စ ဝဏ္ဏံ ဘဏတိ ဘူတံ တစ္ဆံ ကာလေန[Pg.371]. ဣမဿ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာမီ’’တိ.

世尊如是说后，具寿舍利弗礼敬世尊，然后说道：“世尊，对于世尊所简略宣说的此法，我如此详细地了知其义。世尊，于此教法中，比丘自己恭敬导师，亦称赞恭敬导师之德；对于其他不恭敬导师的比丘，他劝导他们安住于恭敬导师；对于其他恭敬导师的比丘，他适时如实地称赞其功德。自己恭敬法……恭敬僧团……恭敬学处……堪受教诲……结交善友，亦称赞结交善友之德；对于其他不结交善友的比丘，他劝导他们安住于结交善友；对于其他结交善友的比丘，他适时如实地称赞其功德。世尊，对于世尊所简略宣说的此法，我如此详细地了知其义。”

‘‘သာဓု သာဓု, သာရိပုတ္တ! သာဓု ခေါ တွံ, သာရိပုတ္တ, ဣမဿ မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာသိ. ဣဓ, သာရိပုတ္တ, ဘိက္ခု အတ္တနာ စ သတ္ထုဂါရဝေါ ဟောတိ သတ္ထုဂါရဝတာယ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ. ယေ စညေ ဘိက္ခူ န သတ္ထုဂါရဝါ တေ စ သတ္ထုဂါရဝတာယ သမာဒပေတိ. ယေ စညေ ဘိက္ခူ သတ္ထုဂါရဝါ တေသဉ္စ ဝဏ္ဏံ ဘဏတိ ဘူတံ တစ္ဆံ ကာလေန. အတ္တနာ စ ဓမ္မဂါရဝေါ ဟောတိ…ပေ… သံဃဂါရဝေါ ဟောတိ… သိက္ခာဂါရဝေါ ဟောတိ… သုဝစော ဟောတိ… ကလျာဏမိတ္တော ဟောတိ ကလျာဏမိတ္တတာယ စ ဝဏ္ဏဝါဒီ. ယေ စညေ ဘိက္ခူ န ကလျာဏမိတ္တာ တေ စ ကလျာဏမိတ္တတာယ သမာဒပေတိ. ယေ စညေ ဘိက္ခူ ကလျာဏမိတ္တာ တေသဉ္စ ဝဏ္ဏံ ဘဏတိ ဘူတံ တစ္ဆံ ကာလေန. ဣမဿ ခေါ, သာရိပုတ္တ, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ. ပဉ္စမံ.

“善哉，善哉，舍利弗！舍利弗，你如此详细地理解我简略所说之义，善哉！于此，舍利弗，比丘自己恭敬导师，且称赞恭敬导师；对于其他不恭敬导师的比丘，亦令他们建立对导师的恭敬；对于其他恭敬导师的比丘，他适时如实地称赞其功德。自己也恭敬法……恭敬僧伽……恭敬学……是善受谏言者……是有善友者，且称赞有善友；对于其他无善友的比丘，亦令他们建立善友；对于其他有善友的比丘，他适时如实地称赞其功德。舍利弗，对我简略所说之义，当如是详细地理解。”第五。

၆. သမာဓိသုတ္တံ

6. 定经

၇၀. ‘‘‘သော ဝတ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု န သန္တေန သမာဓိနာ န ပဏီတေန န ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိလဒ္ဓေန န ဧကောဒိဘာဝါဓိဂတေန အနေကဝိဟိတံ ဣဒ္ဓိဝိဓံ ပစ္စနုဘဝိဿတိ – ဧကောပိ ဟုတွာ ဗဟုဓာ ဘဝိဿတိ, ဗဟုဓာပိ ဟုတွာ ဧကော ဘဝိဿတိ…ပေ… ယာဝ ဗြဟ္မလောကာပိ ကာယေန ဝသံ ဝတ္တေဿတီ’တိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘ဒိဗ္ဗာယ သောတဓာတုယာ ဝိသုဒ္ဓါယ အတိက္ကန္တမာနုသိကာယ ဥဘော သဒ္ဒေ သုဏိဿတိ – ဒိဗ္ဗေ စ မာနုသေ စ ယေ ဒူရေ သန္တိကေ စာ’တိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘ပရသတ္တာနံ ပရပုဂ္ဂလာနံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနိဿတိ – သရာဂံ ဝါ စိတ္တံ သရာဂံ စိတ္တန္တိ ပဇာနိဿတိ …ပေ… ဝိမုတ္တံ ဝါ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ စိတ္တန္တိ ပဇာနိဿတီ’တိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရိဿတိ, သေယျထိဒံ – ဧကမ္ပိ ဇာတိံ, ဒွေပိ ဇာတိယော…ပေ… ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရိဿတီ’တိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန သတ္တေ ပဿိဿတိ…ပေ… ယထာကမ္မူပဂေ သတ္တေ ပဇာနိဿတီ’တိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘အာသဝါနံ ခယာ…ပေ… သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿတီ’တိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

70. “诸比丘，那比丘以不寂静、不殊胜、非由止息所获、未达一心的定，却能体验种种神通——即一变多，多变一……乃至以身行使威力直至梵天界，无有是处。能以清净、超人之天耳，听闻天、人两种声音——无论远近，无有是处。能以心遍知其他众生、其他个人的心——了知有贪之心为‘有贪之心’……乃至了知解脱之心为‘解脱之心’，无有是处。能忆念种种宿住——即一生、二生……如是连同其行相与细节忆念种种宿住，无有是处。能以清净、超人之天眼，看见众生……乃至了知众生随业而往，无有是处。能因诸漏已尽……亲证、具足而住，无有是处。”

‘‘‘သော [Pg.372] ဝတ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သန္တေန သမာဓိနာ ပဏီတေန ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိလဒ္ဓေန ဧကောဒိဘာဝါဓိဂတေန အနေကဝိဟိတံ ဣဒ္ဓိဝိဓံ ပစ္စနုဘဝိဿတိ…ပေ… ယာဝ ဗြဟ္မလောကာပိ ကာယေန ဝသံ ဝတ္တေဿတီ’တိ ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘ဒိဗ္ဗာယ သောတဓာတုယာ ဝိသုဒ္ဓါယ အတိက္ကန္တမာနုသိကာယ ဥဘော သဒ္ဒေ သုဏိဿတိ – ဒိဗ္ဗေ စ မာနုသေ စ ယေ ဒူရေ သန္တိကေ စာ’တိ ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘ပရသတ္တာနံ ပရပုဂ္ဂလာနံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနိဿတိ – သရာဂံ ဝါ စိတ္တံ သရာဂံ စိတ္တန္တိ ပဇာနိဿတိ…ပေ… ဝိမုတ္တံ ဝါ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ စိတ္တန္တိ ပဇာနိဿတီ’တိ ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရိဿတိ, သေယျထိဒံ – ဧကမ္ပိ ဇာတိံ, ဒွေပိ ဇာတိယော…ပေ… ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရိဿတီ’တိ ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန သတ္တေ ပဿိဿတိ စဝမာနေ ဥပပဇ္ဇမာနေ ဟီနေ ပဏီတေ သုဝဏ္ဏေ ဒုဗ္ဗဏ္ဏေ, သုဂတေ ဒုဂ္ဂတေ ယထာကမ္မူပဂေ သတ္တေ ပဇာနိဿတီ’တိ ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ…ပေ… သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿတီ’တိ ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

“诸比丘，诚然，那比丘以寂静、殊胜、由止息所获、已达一心的定，就能体验种种神通……乃至以身行使威力直至梵天界，有是处。能以清净、超人之天耳，听闻天、人两种声音——无论远近，有是处。能以心遍知其他众生、其他个人的心——了知有贪之心为‘有贪之心’……乃至了知解脱之心为‘解脱之心’，有是处。能忆念种种宿住——即一生、二生……如是连同其行相与细节忆念种种宿住，有是处。能以清净、超人之天眼，看见众生死没、往生，卑劣、高贵，美貌、丑陋，生于善趣、恶趣，了知众生随业而往，有是处。能因诸漏已尽，而证得无漏心解脱……亲证、具足而住，有是处。”第六。

၇. သက္ခိဘဗ္ဗသုတ္တံ

7. 能现证经

၇၁. ‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အဘဗ္ဗော တတြ တတြေဝ သက္ခိဘဗ္ဗတံ ပါပုဏိတုံ သတိ သတိ အာယတနေ. ကတမေဟိ ဆဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ‘ဣမေ ဟာနဘာဂိယာ ဓမ္မာ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ, ‘ဣမေ ဌိတိဘာဂိယာ ဓမ္မာ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ, ‘ဣမေ ဝိသေသဘာဂိယာ ဓမ္မာ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ, ‘ဣမေ နိဗ္ဗေဓဘာဂိယာ ဓမ္မာ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ, အသက္ကစ္စကာရီ စ ဟောတိ, အသပ္ပာယကာရီ စ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အဘဗ္ဗော တတြ တတြေဝ သက္ခိဘဗ္ဗတံ ပါပုဏိတုံ သတိ သတိ အာယတနေ.

71. “诸比丘，具足六法的比丘，纵有忆念之因，亦不能于彼彼处达到亲证。是哪六法呢？诸比丘，于此，比丘不如实了知‘此等为退分法’，不如实了知‘此等为住分法’，不如实了知‘此等为胜分法’，不如实了知‘此等为决择分法’，且不恭敬而行、不合宜而行。诸比丘，具足此六法的比丘，纵有忆念之因，亦不能于彼彼处达到亲证。”

‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဘဗ္ဗော တတြ တတြေဝ သက္ခိဘဗ္ဗတံ ပါပုဏိတုံ သတိ သတိ အာယတနေ. ကတမေဟိ ဆဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ‘ဣမေ ဟာနဘာဂိယာ ဓမ္မာ’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ, ‘ဣမေ ဌိတိဘာဂိယာ ဓမ္မာ’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ, ‘ဣမေ ဝိသေသဘာဂိယာ ဓမ္မာ’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ, ‘ဣမေ နိဗ္ဗေဓဘာဂိယာ ဓမ္မာ’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ, သက္ကစ္စကာရီ စ ဟောတိ, သပ္ပာယကာရီ စ. ဣမေဟိ [Pg.373] ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဘဗ္ဗော တတြ တတြေဝ သက္ခိဘဗ္ဗတံ ပါပုဏိတုံ သတိ သတိ အာယတနေ’’တိ. သတ္တမံ.

“诸比丘，具足六法的比丘，当有忆念之因时，能于彼彼处达到亲证。是哪六法呢？诸比丘，于此，比丘如实了知‘此等为退分法’，如实了知‘此等为住分法’，如实了知‘此等为胜分法’，如实了知‘此等为决择分法’，且恭敬而行、合宜而行。诸比丘，具足此六法的比丘，当有忆念之因时，能于彼彼处达到亲证。”第七。

၈. ဗလသုတ္တံ

8. 力经

၇၂. ‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အဘဗ္ဗော သမာဓိသ္မိံ ဗလတံ ပါပုဏိတုံ. ကတမေဟိ ဆဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု န သမာဓိဿ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိဿ ဌိတိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိဿ ဝုဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ, အသက္ကစ္စကာရီ စ ဟောတိ, အသာတစ္စကာရီ စ, အသပ္ပာယကာရီ စ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အဘဗ္ဗော သမာဓိသ္မိံ ဗလတံ ပါပုဏိတုံ.

72. “诸比丘，具足六法的比丘，不能成就定力。是哪六法呢？诸比丘，于此，比丘不善于入定，不善于住定，不善于出定，且不恭敬而行、不持续而行、不合宜而行。诸比丘，具足此六法的比丘，不能成就定力。”

‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဘဗ္ဗော သမာဓိသ္မိံ ဗလတံ ပါပုဏိတုံ. ကတမေဟိ ဆဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သမာဓိဿ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, သမာဓိဿ ဌိတိကုသလော ဟောတိ, သမာဓိဿ ဝုဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ, သက္ကစ္စကာရီ စ ဟောတိ, သာတစ္စကာရီ စ, သပ္ပာယကာရီ စ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဘဗ္ဗော သမာဓိသ္မိံ ဗလတံ ပါပုဏိတု’’န္တိ. အဋ္ဌမံ.

“诸比丘，具足六法的比丘，能于定中达到坚固。是哪六法呢？诸比丘，于此，比丘善于入定，善于住定，善于出定，且恭敬而行，持续而行，适宜而行。诸比丘，具足此六法的比丘，能于定中达到坚固。”第八。

၉. ပဌမတဇ္ဈာနသုတ္တံ

9. 初禅经之一

၇၃. ‘‘ဆ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေ အပ္ပဟာယ အဘဗ္ဗော ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိတုံ. ကတမေ ဆ? ကာမစ္ဆန္ဒံ, ဗျာပါဒံ, ထိနမိဒ္ဓံ, ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စံ, ဝိစိကိစ္ဆံ. ကာမေသု ခေါ ပနဿ အာဒီနဝေါ န ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ သုဒိဋ္ဌော ဟောတိ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ ဓမ္မေ အပ္ပဟာယ အဘဗ္ဗော ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိတုံ.

73. “诸比丘，不舍断六法，则不能进入初禅而住。是哪六法呢？欲贪、瞋恚、昏沉睡眠、掉举追悔、疑惑；并且，于诸欲的过患，他未能以正慧如实善见。诸比丘，不舍断此六法，则不能进入初禅而住。”

‘‘ဆ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေ ပဟာယ ဘဗ္ဗော ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိတုံ. ကတမေ ဆ? ကာမစ္ဆန္ဒံ, ဗျာပါဒံ, ထိနမိဒ္ဓံ, ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စံ, ဝိစိကိစ္ဆံ, ကာမေသု ခေါ ပနဿ အာဒီနဝေါ န ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ သုဒိဋ္ဌော ဟောတိ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ ဓမ္မေ ပဟာယ ဘဗ္ဗော ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိတု’’န္တိ. နဝမံ.

“诸比丘，舍断六法，则能进入初禅而住。是哪六法呢？欲贪、瞋恚、昏沉睡眠、掉举追悔、疑惑，以及于诸欲的过患未能以正慧如实善见。诸比丘，舍断此六法，则能进入初禅而住。”第九。

၁၀. ဒုတိယတဇ္ဈာနသုတ္တံ

10. 初禅经之二

၇၄. ‘‘ဆ[Pg.374], ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေ အပ္ပဟာယ အဘဗ္ဗော ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိတုံ. ကတမေ ဆ? ကာမဝိတက္ကံ, ဗျာပါဒဝိတက္ကံ, ဝိဟိံသာဝိတက္ကံ, ကာမသညံ, ဗျာပါဒသညံ, ဝိဟိံသာသညံ – ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ ဓမ္မေ အပ္ပဟာယ အဘဗ္ဗော ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိတုံ.

74. “诸比丘，不舍断六法，则不能进入初禅而住。是哪六法呢？欲寻、瞋寻、害寻、欲想、瞋想、害想。诸比丘，不舍断此六法，则不能进入初禅而住。”

‘‘ဆ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေ ပဟာယ ဘဗ္ဗော ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိတုံ. ကတမေ ဆ? ကာမဝိတက္ကံ, ဗျာပါဒဝိတက္ကံ, ဝိဟိံသာဝိတက္ကံ, ကာမသညံ, ဗျာပါဒသညံ, ဝိဟိံသာသညံ – ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ ဓမ္မေ ပဟာယ ဘဗ္ဗော ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိတု’’န္တိ. ဒသမံ.

“诸比丘，舍断六法，则能具足初禅而住。舍断哪六法呢？欲寻、瞋寻、害寻、欲想、瞋想、害想。诸比丘，舍断这六法，则能具足初禅而住。”第十。

ဒေဝတာဝဂ္ဂေါ သတ္တမော.

天神品第七。

တဿုဒ္ဒါနံ –

此品摄颂：

အနာဂါမိ အရဟံ မိတ္တာ, သင်္ဂဏိကာရာမဒေဝတာ;

သမာဓိ သက္ခိဘဗ္ဗံ ဗလံ, တဇ္ဈာနာ အပရေ ဒုဝေတိ.

不还、阿罗汉、友，乐群、园林、天神；定、能作证、力，以及后二禅定经。

၈. အရဟတ္တဝဂ္ဂေါ

8. 阿罗汉品

၁. ဒုက္ခသုတ္တံ

1. 苦经

၇၅. ‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ ဒုက္ခံ ဝိဟရတိ သဝိဃာတံ သဥပါယာသံ သပရိဠာဟံ, ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဒုဂ္ဂတိ ပါဋိကင်္ခါ. ကတမေဟိ ဆဟိ? ကာမဝိတက္ကေန, ဗျာပါဒဝိတက္ကေန, ဝိဟိံသာဝိတက္ကေန, ကာမသညာယ, ဗျာပါဒသညာယ, ဝိဟိံသာသညာယ – ဣမေဟိ, ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ ဒုက္ခံ ဝိဟရတိ သဝိဃာတံ သဥပါယာသံ သပရိဠာဟံ, ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဒုဂ္ဂတိ ပါဋိကင်္ခါ.

75. “诸比丘，具足六法的比丘，于现法中住于苦，有恼害、有忧恼、有热恼，身坏命终之后，可预期他会到恶趣。是哪六法呢？欲寻、瞋寻、害寻；欲想、瞋想、害想。诸比丘，具足这六法的比丘，于现法中住于苦，有恼害、有忧恼、有热恼，身坏命终之后，可预期他会到恶趣。”

‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သုခံ ဝိဟရတိ အဝိဃာတံ အနုပါယာသံ အပရိဠာဟံ, ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ [Pg.375] မရဏာ သုဂတိ ပါဋိကင်္ခါ. ကတမေဟိ ဆဟိ? နေက္ခမ္မဝိတက္ကေန, အဗျာပါဒဝိတက္ကေန, အဝိဟိံသာဝိတက္ကေန, နေက္ခမ္မသညာယ, အဗျာပါဒသညာယ, အဝိဟိံသာသညာယ – ဣမေဟိ, ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သုခံ ဝိဟရတိ အဝိဃာတံ အနုပါယာသံ အပရိဠာဟံ, ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိ ပါဋိကင်္ခါ’’တိ. ပဌမံ.

“诸比丘，具足六法的比丘，于现法中住于乐，无恼害、无忧恼、无热恼，身坏命终之后，可预期他会到善趣。是哪六法呢？出离寻、无瞋寻、无害寻；出离想、无瞋想、无害想。诸比丘，具足这六法的比丘，于现法中住于乐，无恼害、无忧恼、无热恼，身坏命终之后，可预期他会到善趣。”第一。

၂. အရဟတ္တသုတ္တံ

2. 阿罗汉经

၇၆. ‘‘ဆ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေ အပ္ပဟာယ အဘဗ္ဗော အရဟတ္တံ သစ္ဆိကာတုံ. ကတမေ ဆ? မာနံ, ဩမာနံ, အတိမာနံ, အဓိမာနံ, ထမ္ဘံ, အတိနိပါတံ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ ဓမ္မေ အပ္ပဟာယ အဘဗ္ဗော အရဟတ္တံ သစ္ဆိကာတုံ.

76. “诸比丘，不舍断六法，则不能现证阿罗汉果。是哪六法？慢、卑慢、过慢、增上慢、顽固、过卑。诸比丘，不舍断此六法，则不能现证阿罗汉果。”

‘‘ဆ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေ ပဟာယ ဘဗ္ဗော အရဟတ္တံ သစ္ဆိကာတုံ. ကတမေ ဆ? မာနံ, ဩမာနံ, အတိမာနံ, အဓိမာနံ, ထမ္ဘံ, အတိနိပါတံ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ ဓမ္မေ ပဟာယ ဘဗ္ဗော အရဟတ္တံ သစ္ဆိကာတု’’န္တိ. ဒုတိယံ.

“诸比丘，舍断六法，则能现证阿罗汉果。是哪六法？慢、卑慢、过慢、增上慢、顽固、过卑。诸比丘，舍断此六法，则能现证阿罗汉果。”第二。

၃. ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မသုတ္တံ

3. 上人法经

၇၇. ‘‘ဆ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေ အပ္ပဟာယ အဘဗ္ဗော ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မံ အလမရိယဉာဏဒဿနဝိသေသံ သစ္ဆိကာတုံ. ကတမေ ဆ? မုဋ္ဌဿစ္စံ, အသမ္ပဇညံ, ဣန္ဒြိယေသု အဂုတ္တဒွါရတံ, ဘောဇနေ အမတ္တညုတံ, ကုဟနံ, လပနံ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ ဓမ္မေ အပ္ပဟာယ အဘဗ္ဗော ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မံ အလမရိယဉာဏဒဿနဝိသေသံ သစ္ဆိကာတုံ.

77. “诸比丘，不舍断六法，则不能现证上人法——足以成就圣者的殊胜智见。是哪六法？失念、不正知、于诸根门不守护、于饮食不知量、欺瞒、谄谈。诸比丘，不舍断此六法，则不能现证上人法——足以成就圣者的殊胜智见。”

‘‘ဆ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေ ပဟာယ ဘဗ္ဗော ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မံ အလမရိယဉာဏဒဿနဝိသေသံ သစ္ဆိကာတုံ. ကတမေ ဆ? မုဋ္ဌဿစ္စံ, အသမ္ပဇညံ, ဣန္ဒြိယေသု အဂုတ္တဒွါရတံ, ဘောဇနေ အမတ္တညုတံ, ကုဟနံ, လပနံ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ ဓမ္မေ ပဟာယ ဘဗ္ဗော ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မံ အလမရိယဉာဏဒဿနဝိသေသံ သစ္ဆိကာတု’’န္တိ. တတိယံ.

“诸比丘，舍断六法，则能现证上人法——足以成就圣者的殊胜智见。是哪六法？失念、不正知、于诸根门不守护、于饮食不知量、欺瞒、谄谈。诸比丘，舍断此六法，则能现证上人法——足以成就圣者的殊胜智见。”第三。

၄. သုခသောမနဿသုတ္တံ

4. 乐与喜悦经

၇၈. ‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သုခသောမနဿဗဟုလော ဝိဟရတိ, ယောနိ စဿ အာရဒ္ဓါ ဟောတိ အာသဝါနံ ခယာယ. ကတမေဟိ ဆဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဓမ္မာရာမော ဟောတိ, ဘာဝနာရာမော ဟောတိ, ပဟာနာရာမော ဟောတိ, ပဝိဝေကာရာမော ဟောတိ[Pg.376], အဗျာပဇ္ဈာရာမော ဟောတိ, နိပ္ပပဉ္စာရာမော ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သုခသောမနဿဗဟုလော ဝိဟရတိ, ယောနိ စဿ အာရဒ္ဓါ ဟောတိ အာသဝါနံ ခယာယာ’’တိ. စတုတ္ထံ.

78. “诸比丘，具足六法的比丘，于现法中多有快乐与喜悦而住，亦为诸漏之灭尽而发起正因。是哪六法呢？诸比丘，在此，比丘乐于法、乐于修习、乐于舍断、乐于远离、乐于无恼害、乐于无戏论。诸比丘，具足此六法的比丘，于现法中多有快乐与喜悦而住，亦为诸漏之灭尽而发起正因。”第四。

၅. အဓိဂမသုတ္တံ

5. 证得经

၇၉. ‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အဘဗ္ဗော အနဓိဂတံ ဝါ ကုသလံ ဓမ္မံ အဓိဂန္တုံ, အဓိဂတံ ဝါ ကုသလံ ဓမ္မံ ဖာတိံ ကာတုံ. ကတမေဟိ ဆဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု န အာယကုသလော စ ဟောတိ, န အပါယကုသလော စ ဟောတိ, န ဥပါယကုသလော စ ဟောတိ, အနဓိဂတာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အဓိဂမာယ န ဆန္ဒံ ဇနေတိ, အဓိဂတေ ကုသလေ ဓမ္မေ န အာရက္ခတိ, သာတစ္စကိရိယာယ န သမ္ပာဒေတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အဘဗ္ဗော အနဓိဂတံ ဝါ ကုသလံ ဓမ္မံ အဓိဂန္တုံ, အဓိဂတံ ဝါ ကုသလံ ဓမ္မံ ဖာတိံ ကာတုံ.

79. “诸比丘，具足六法的比丘，不能证得未证得之善法，亦不能使已证得之善法增长。是哪六法呢？诸比丘，在此，比丘不善巧于（法之）生因，不善巧于（法之）灭因，不善巧于方便；于未证得之诸善法，不生起证得意欲；于已证得之诸善法，不能守护；不能以持续的努力而成办。诸比丘，具足此六法的比丘，不能证得未证得之善法，亦不能使已证得之善法增长。”

‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဘဗ္ဗော အနဓိဂတံ ဝါ ကုသလံ ဓမ္မံ အဓိဂန္တုံ, အဓိဂတံ ဝါ ကုသလံ ဓမ္မံ ဖာတိံ ကာတုံ. ကတမေဟိ ဆဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု အာယကုသလော စ ဟောတိ, အပါယကုသလော စ ဟောတိ, ဥပါယကုသလော စ ဟောတိ, အနဓိဂတာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အဓိဂမာယ ဆန္ဒံ ဇနေတိ, အဓိဂတေ ကုသလေ ဓမ္မေ အာရက္ခတိ, သာတစ္စကိရိယာယ သမ္ပာဒေတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဘဗ္ဗော အနဓိဂတံ ဝါ ကုသလံ ဓမ္မံ အဓိဂန္တုံ, အဓိဂတံ ဝါ ကုသလံ ဓမ္မံ ဖာတိံ ကာတု’’န္တိ. ပဉ္စမံ.

“诸比丘，具足六法的比丘，堪能证得未证得的善法，或令已证得的善法增长。是哪六法呢？诸比丘，于此，比丘善巧于增长之因，善巧于衰退之因，善巧于方法，为证得未证得的诸善法而生起意欲，守护已证得的诸善法，并持续地行持。诸比丘，具足这六法的比丘，堪能证得未证得的善法，或令已证得的善法增长。”第五。

၆. မဟန္တတ္တသုတ္တံ

6. 广大经

၈၀. ‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု နစိရဿေဝ မဟန္တတ္တံ ဝေပုလ္လတ္တံ ပါပုဏာတိ ဓမ္မေသု. ကတမေဟိ ဆဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု အာလောကဗဟုလော စ ဟောတိ ယောဂဗဟုလော စ ဝေဒဗဟုလော စ အသန္တုဋ္ဌိဗဟုလော စ အနိက္ခိတ္တဓုရော စ ကုသလေသု ဓမ္မေသု ဥတ္တရိ စ ပတာရေတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု နစိရဿေဝ မဟန္တတ္တံ ဝေပုလ္လတ္တံ ပါပုဏာတိ ဓမ္မေသူ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

80. “诸比丘，具足六法的比丘，于诸法中，不久即能达到广大、丰裕。是哪六法呢？诸比丘，于此，比丘多有光明，多有精进，多有喜悦，于诸善法不知足，不舍重担，并且更进一步努力。诸比丘，具足这六法的比丘，于诸法中，不久即能达到广大、丰裕。”第六。

၇. ပဌမနိရယသုတ္တံ

7. 第一地狱经

၈၁. ‘‘ဆဟိ[Pg.377], ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တော ဧဝံ နိရယေ. ကတမေဟိ ဆဟိ? ပါဏာတိပါတီ ဟောတိ, အဒိန္နာဒါယီ ဟောတိ, ကာမေသုမိစ္ဆာစာရီ ဟောတိ, မုသာဝါဒီ ဟောတိ, ပါပိစ္ဆော စ, မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ စ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တော ဧဝံ နိရယေ.

81. “诸比丘，具足六法者，犹如被带来放置一般，被置于地狱。是哪六法呢？行杀生，行不与取，于诸欲行邪行，说妄语，有恶欲，以及有邪见。诸比丘，具足这六法者，犹如被带来放置一般，被置于地狱。”

‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တော ဧဝံ သဂ္ဂေ. ကတမေဟိ ဆဟိ? ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ, အဒိန္နာဒါနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ, ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ, မုသာဝါဒါ ပဋိဝိရတော ဟောတိ, အပ္ပိစ္ဆော စ, သမ္မာဒိဋ္ဌိ စ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တော ဧဝံ သဂ္ဂေ’’တိ. သတ္တမံ.

“诸比丘，具足六法者，犹如被携来善置于天界。是哪六法？即远离杀生，远离不与取，远离欲邪行，远离妄语，并且少欲、具足正见。诸比丘，具足此六法者，犹如被携来善置于天界。”第七。

၈. ဒုတိယနိရယသုတ္တံ

8. 第二地狱经

၈၂. ‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တော ဧဝံ နိရယေ. ကတမေဟိ ဆဟိ ? ပါဏာတိပါတီ ဟောတိ, အဒိန္နာဒါယီ ဟောတိ, ကာမေသုမိစ္ဆာစာရီ ဟောတိ, မုသာဝါဒီ ဟောတိ, လုဒ္ဓေါ စ, ပဂဗ္ဘော စ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တော ဧဝံ နိရယေ.

82. “诸比丘，具足六法者，犹如被携来置于地狱。是哪六法？是杀生者，是不与取者，是欲邪行者，是妄语者，并且是贪婪者、放肆者。诸比丘，具足此六法者，犹如被携来置于地狱。”

‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တော ဧဝံ သဂ္ဂေ. ကတမေဟိ ဆဟိ? ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ, အဒိန္နာဒါနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ, ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ, မုသာဝါဒါ ပဋိဝိရတော ဟောတိ, အလုဒ္ဓေါ စ, အပ္ပဂဗ္ဘော စ. ဣမေဟိ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ယထာဘတံ နိက္ခိတ္တော ဧဝံ သဂ္ဂေ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

“诸比丘，具足六法者，犹如被携来善置于天界。是哪六法？是远离杀生者，是远离不与取者，是远离欲邪行者，是远离妄语者，并且是不贪婪者、不放肆者。诸比丘，具足此六法者，犹如被携来善置于天界。”第八。

၉. အဂ္ဂဓမ္မသုတ္တံ

9. 至上法经

၈၃. ‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အဘဗ္ဗော အဂ္ဂံ ဓမ္မံ အရဟတ္တံ သစ္ဆိကာတုံ. ကတမေဟိ ဆဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု အဿဒ္ဓေါ ဟောတိ, အဟိရိကော ဟောတိ, အနောတ္တပ္ပီ ဟောတိ, ကုသီတော ဟောတိ, ဒုပ္ပညော [Pg.378] ဟောတိ, ကာယေ စ ဇီဝိတေ စ သာပေက္ခော ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အဘဗ္ဗော အဂ္ဂံ ဓမ္မံ အရဟတ္တံ သစ္ဆိကာတုံ.

83. “诸比丘，具足六法的比丘不能证悟至上法，即阿罗汉果。是哪六法？在此，诸比丘，比丘无信、无惭、无愧、懈怠、无慧，且对身体与生命有所顾念。诸比丘，具足这六法的比丘不能证悟至上法，即阿罗汉果。”

‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဘဗ္ဗော အဂ္ဂံ ဓမ္မံ အရဟတ္တံ သစ္ဆိကာတုံ. ကတမေဟိ ဆဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သဒ္ဓေါ ဟောတိ, ဟိရိမာ ဟောတိ, ဩတ္တပ္ပီ ဟောတိ, အာရဒ္ဓဝီရိယော ဟောတိ, ပညဝါ ဟောတိ, ကာယေ စ ဇီဝိတေ စ အနပေက္ခော ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဘဗ္ဗော အဂ္ဂံ ဓမ္မံ အရဟတ္တံ သစ္ဆိကာတု’’န္တိ. နဝမံ.

“诸比丘，具足六法的比丘能够证悟至上法，即阿罗汉果。是哪六法？在此，诸比丘，比丘有信、有惭、有愧、发起精进、有慧，且对身体与生命无所顾念。诸比丘，具足这六法的比丘能够证悟至上法，即阿罗汉果。”第九经。

၁၀. ရတ္တိဒိဝသသုတ္တံ

10. 日夜经

၈၄. ‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော ယာ ရတ္တိ ဝါ ဒိဝသော ဝါ အာဂစ္ဆတိ ဟာနိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ ကုသလေသု ဓမ္မေသု, နော ဝုဒ္ဓိ. ကတမေဟိ ဆဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု မဟိစ္ဆော ဟောတိ, ဝိဃာတဝါ, အသန္တုဋ္ဌော, ဣတရီတရစီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေန, အဿဒ္ဓေါ ဟောတိ, ဒုဿီလော ဟောတိ, ကုသီတော ဟောတိ, မုဋ္ဌဿတိ ဟောတိ, ဒုပ္ပညော ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော ယာ ရတ္တိ ဝါ ဒိဝသော ဝါ အာဂစ္ဆတိ ဟာနိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ ကုသလေသု ဓမ္မေသု, နော ဝုဒ္ဓိ.

84. “诸比丘，对于具足六法的比丘，每当一日一夜过去，其善法只应预期会衰损，而非增长。是哪六法？在此，诸比丘，比丘欲望大、苦恼，对任何衣服、饮食、坐卧处与病缘医药资具都不满足；他无信、恶戒、懈怠、失念、无慧。诸比丘，对于具足这六法的比丘，每当一日一夜过去，其善法只应预期会衰损，而非增长。”

‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော ယာ ရတ္တိ ဝါ ဒိဝသော ဝါ အာဂစ္ဆတိ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ ကုသလေသု ဓမ္မေသု, နော ပရိဟာနိ. ကတမေဟိ ဆဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု န မဟိစ္ဆော ဟောတိ, အဝိဃာတဝါ, သန္တုဋ္ဌော, ဣတရီတရစီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေန, သဒ္ဓေါ ဟောတိ, သီလဝါ ဟောတိ, အာရဒ္ဓဝီရိယော ဟောတိ, သတိမာ ဟောတိ, ပညဝါ ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော ယာ ရတ္တိ ဝါ ဒိဝသော ဝါ အာဂစ္ဆတိ ဝုဒ္ဓိယေဝ ပါဋိကင်္ခါ, ကုသလေသု ဓမ္မေသု နော ပရိဟာနီ’’တိ. ဒသမံ.

“诸比丘，对于具足六法的比丘，每当一日一夜过去，其善法只应预期会增长，而非衰损。是哪六法？在此，诸比丘，比丘无大欲、无苦恼，对任何衣服、饮食、坐卧处与病缘医药资具都满足；他有信、具戒、发起精进、具念、有慧。诸比丘，对于具足这六法的比丘，每当一日一夜过去，其善法只应预期会增长，而非衰损。”第十经。

အရဟတ္တဝဂ္ဂေါ အဋ္ဌမော.

阿罗汉品第八

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

ဒုက္ခံ [Pg.379] အရဟတ္တံ ဥတ္တရိ စ, သုခံ အဓိဂမေန စ;

မဟန္တတ္တံ ဒွယံ နိရယေ, အဂ္ဂဓမ္မဉ္စ ရတ္တိယောတိ.

苦、阿罗汉果与更上法，乐与通达，广大，地狱二，至上法与日夜。

၉. သီတိဝဂ္ဂေါ

9. 清凉品

၁. သီတိဘာဝသုတ္တံ

1. 清凉经

၈၅. ‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အဘဗ္ဗော အနုတ္တရံ သီတိဘာဝံ သစ္ဆိကာတုံ. ကတမေဟိ ဆဟိ ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ယသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ နိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ တသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ န နိဂ္ဂဏှာတိ, ယသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ ပဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ တသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ န ပဂ္ဂဏှာတိ, ယသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ သမ္ပဟံသိတဗ္ဗံ တသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ န သမ္ပဟံသေတိ, ယသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ အဇ္ဈုပေက္ခိတဗ္ဗံ တသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ န အဇ္ဈုပေက္ခတိ, ဟီနာဓိမုတ္တိကော စ ဟောတိ, သက္ကာယာဘိရတော စ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု အဘဗ္ဗော အနုတ္တရံ သီတိဘာဝံ သစ္ဆိကာတုံ.

85. “诸比丘，具足六法的比丘，不堪实证无上清凉。是哪六法呢？诸比丘，于此，比丘于心应抑制时，不抑制心；于心应策励时，不策励心；于心应令欢喜时，不令心欢喜；于心应舍时，不舍心；且是卑劣意乐者，且耽乐于有身。诸比丘，具足此六法的比丘，不堪实证无上清凉。”

‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဘဗ္ဗော အနုတ္တရံ သီတိဘာဝံ သစ္ဆိကာတုံ. ကတမေဟိ ဆဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ယသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ နိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ တသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ နိဂ္ဂဏှာတိ, ယသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ ပဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ တသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ ပဂ္ဂဏှာတိ, ယသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ သမ္ပဟံသိတဗ္ဗံ တသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ သမ္ပဟံသေတိ, ယသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ အဇ္ဈုပေက္ခိတဗ္ဗံ တသ္မိံ သမယေ စိတ္တံ အဇ္ဈုပေက္ခတိ, ပဏီတာဓိမုတ္တိကော စ ဟောတိ, နိဗ္ဗာနာဘိရတော စ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဘဗ္ဗော အနုတ္တရံ သီတိဘာဝံ သစ္ဆိကာတု’’န္တိ. ပဌမံ.

“诸比丘，具足六法的比丘，堪能实证无上清凉。是哪六法呢？诸比丘，于此，比丘于心应抑制时，抑制心；于心应策励时，策励心；于心应令欢喜时，令心欢喜；于心应舍时，舍心；且是殊胜意乐者，且乐于涅槃。诸比丘，具足此六法的比丘，堪能实证无上清凉。”第一。

၂. အာဝရဏသုတ္တံ

2. 障碍经

၈၆. ‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော သုဏန္တောပိ သဒ္ဓမ္မံ အဘဗ္ဗော နိယာမံ ဩက္ကမိတုံ ကုသလေသု ဓမ္မေသု သမ္မတ္တံ. ကတမေဟိ ဆဟိ[Pg.380]? ကမ္မာဝရဏတာယ သမန္နာဂတော ဟောတိ, ကိလေသာဝရဏတာယ သမန္နာဂတော ဟောတိ, ဝိပါကာဝရဏတာယ သမန္နာဂတော ဟောတိ, အဿဒ္ဓေါ စ ဟောတိ, အစ္ဆန္ဒိကော စ, ဒုပ္ပညော စ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော သုဏန္တောပိ သဒ္ဓမ္မံ အဘဗ္ဗော နိယာမံ ဩက္ကမိတုံ ကုသလေသု ဓမ္မေသု သမ္မတ္တံ.

86. “诸比丘，具足六法者，即使听闻正法，亦不能进入善法中正性之决定。以何为六？具足业障（kammāvaraṇatā），具足烦恼障（kilesāvaraṇatā），具足异熟障（vipākāvaraṇatā），并且无信，无欲，具劣慧。诸比丘，具足此六法者，即使听闻正法，亦不能进入善法中正性之决定。”

‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော သုဏန္တော သဒ္ဓမ္မံ ဘဗ္ဗော နိယာမံ ဩက္ကမိတုံ ကုသလေသု ဓမ္မေသု သမ္မတ္တံ. ကတမေဟိ ဆဟိ? န ကမ္မာဝရဏတာယ သမန္နာဂတော ဟောတိ, န ကိလေသာဝရဏတာယ သမန္နာဂတော ဟောတိ, န ဝိပါကာဝရဏတာယ သမန္နာဂတော ဟောတိ, သဒ္ဓေါ စ ဟောတိ, ဆန္ဒိကော စ, ပညဝါ စ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော သုဏန္တော သဒ္ဓမ္မံ ဘဗ္ဗော နိယာမံ ဩက္ကမိတုံ ကုသလေသု ဓမ္မေသု သမ္မတ္တ’’န္တိ. ဒုတိယံ.

“诸比丘，具足六法者，听闻正法，则能进入善法中正性之决定。以何为六？不具足业障，不具足烦恼障，不具足异熟障，并且有信，有欲，有慧。诸比丘，具足此六法者，听闻正法，则能进入善法中正性之决定。”第二。

၃. ဝေါရောပိတသုတ္တံ

3. 断命经

၈၇. ‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော သုဏန္တောပိ သဒ္ဓမ္မံ အဘဗ္ဗော နိယာမံ ဩက္ကမိတုံ ကုသလေသု ဓမ္မေသု သမ္မတ္တံ. ကတမေဟိ ဆဟိ? မာတာ ဇီဝိတာ ဝေါရောပိတာ ဟောတိ, ပိတာ ဇီဝိတာ ဝေါရောပိတော ဟောတိ, အရဟံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပိတော ဟောတိ, တထာဂတဿ ဒုဋ္ဌေန စိတ္တေန လောဟိတံ ဥပ္ပာဒိတံ ဟောတိ, သံဃော ဘိန္နော ဟောတိ, ဒုပ္ပညော ဟောတိ ဇဠော ဧဠမူဂေါ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော သုဏန္တောပိ သဒ္ဓမ္မံ အဘဗ္ဗော နိယာမံ ဩက္ကမိတုံ ကုသလေသု ဓမ္မေသု သမ္မတ္တံ.

87. “诸比丘，具足六法者，即使听闻正法，亦不能进入善法中正性之决定。以何为六？杀母，杀父，杀阿罗汉，以恶意出佛身血，破和合僧，以及是劣慧、愚钝、痴呆者。诸比丘，具足此六法者，即使听闻正法，亦不能进入善法中正性之决定。”

‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော သုဏန္တော သဒ္ဓမ္မံ ဘဗ္ဗော နိယာမံ ဩက္ကမိတုံ ကုသလေသု ဓမ္မေသု သမ္မတ္တံ. ကတမေဟိ ဆဟိ? န မာတာ ဇီဝိတာ ဝေါရောပိတာ ဟောတိ, န ပိတာ ဇီဝိတာ ဝေါရောပိတော ဟောတိ, န အရဟံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပိတော ဟောတိ, န တထာဂတဿ ဒုဋ္ဌေန စိတ္တေန လောဟိတံ ဥပ္ပာဒိတံ ဟောတိ, န သံဃော ဘိန္နော ဟောတိ, ပညဝါ ဟောတိ အဇဠော အနေဠမူဂေါ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော [Pg.381] သုဏန္တော သဒ္ဓမ္မံ ဘဗ္ဗော နိယာမံ ဩက္ကမိတုံ ကုသလေသု ဓမ္မေသု သမ္မတ္တ’’န္တိ. တတိယံ.

“诸比丘，具足六法者，听闻正法时，堪能于诸善法中，趣入正性决定。以何为六？未杀母，未杀父，未杀阿罗汉，未以恶意令如来身出血，未破和合僧；有慧，不愚钝，不暗哑。诸比丘，具足此六法者，听闻正法时，堪能于诸善法中，趣入正性决定。”第三经。

၄. သုဿူသတိသုတ္တံ

4. 乐闻经

၈၈. ‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော သုဏန္တောပိ သဒ္ဓမ္မံ အဘဗ္ဗော နိယာမံ ဩက္ကမိတုံ ကုသလေသု ဓမ္မေသု သမ္မတ္တံ. ကတမေဟိ ဆဟိ? တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ ဒေသိယမာနေ န သုဿူသတိ, န သောတံ ဩဒဟတိ, န အညာ စိတ္တံ ဥပဋ္ဌာပေတိ, အနတ္ထံ ဂဏှာတိ, အတ္ထံ ရိဉ္စတိ, အနနုလောမိကာယ ခန္တိယာ သမန္နာဂတော ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော သုဏန္တောပိ သဒ္ဓမ္မံ အဘဗ္ဗော နိယာမံ ဩက္ကမိတုံ ကုသလေသု ဓမ္မေသု သမ္မတ္တံ.

88. “诸比丘，具足六法者，虽听闻正法，亦不堪能于诸善法中，趣入正性决定。以何为六？当如来所宣说的法与律被讲授时，不欲听闻，不倾耳，不为证知而安立其心，取无义者，舍有义者，具足非随顺忍。诸比丘，具足此六法者，虽听闻正法，亦不堪能于诸善法中，趣入正性决定。”

‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော သုဏန္တော သဒ္ဓမ္မံ ဘဗ္ဗော နိယာမံ ဩက္ကမိတုံ ကုသလေသု ဓမ္မေသု သမ္မတ္တံ. ကတမေဟိ ဆဟိ? တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ ဒေသိယမာနေ သုဿူသတိ, သောတံ ဩဒဟတိ, အညာ စိတ္တံ ဥပဋ္ဌာပေတိ, အတ္ထံ ဂဏှာတိ, အနတ္ထံ ရိဉ္စတိ, အနုလောမိကာယ ခန္တိယာ သမန္နာဂတော ဟောတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော သုဏန္တော သဒ္ဓမ္မံ ဘဗ္ဗော နိယာမံ ဩက္ကမိတုံ ကုသလေသု ဓမ္မေသု သမ္မတ္တ’’န္တိ. စတုတ္ထံ.

“诸比丘，具足六法者，听闻正法时，堪能于诸善法中，趣入正性决定。以何为六？当如来所宣说的法与律被讲授时，欲听闻，倾耳，为证知而安立其心，取有义者，舍无义者，具足随顺忍。诸比丘，具足此六法者，听闻正法时，堪能于诸善法中，趣入正性决定。”第四经。

၅. အပ္ပဟာယသုတ္တံ

5. 不舍经

၈၉. ‘‘ဆ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေ အပ္ပဟာယ အဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပဒံ သစ္ဆိကာတုံ. ကတမေ ဆ? သက္ကာယဒိဋ္ဌိံ, ဝိစိကိစ္ဆံ, သီလဗ္ဗတပရာမာသံ, အပါယဂမနီယံ ရာဂံ, အပါယဂမနီယံ ဒေါသံ, အပါယဂမနီယံ မောဟံ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ ဓမ္မေ အပ္ပဟာယ အဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပဒံ သစ္ဆိကာတုံ.

89. 诸比丘，不舍断六法，则不堪能作证见成就。是哪六法？身见（sakkāyadiṭṭhi）、疑（vicikicchā）、戒禁取（sīlabbataparāmāsa）、能导向恶趣的贪、能导向恶趣的瞋、能导向恶趣的痴。诸比丘，不舍断此六法，则不堪能作证见成就。

‘‘ဆ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေ ပဟာယ ဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပဒံ သစ္ဆိကာတုံ. ကတမေ ဆ? သက္ကာယဒိဋ္ဌိံ, ဝိစိကိစ္ဆံ, သီလဗ္ဗတပရာမာသံ, အပါယဂမနီယံ ရာဂံ, အပါယဂမနီယံ ဒေါသံ, အပါယဂမနီယံ မောဟံ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ ဓမ္မေ ပဟာယ ဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပဒံ သစ္ဆိကာတု’’န္တိ. ပဉ္စမံ.

诸比丘，舍断六法，则堪能作证见成就。是哪六法？身见、疑、戒禁取、能导向恶趣的贪、能导向恶趣的瞋、能导向恶趣的痴。诸比丘，舍断此六法，则堪能作证见成就。”第五。

၆. ပဟီနသုတ္တံ

6. 已舍经

၉၀. ‘‘ဆယိမေ[Pg.382], ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မာ ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နဿ ပုဂ္ဂလဿ ပဟီနာ. ကတမေ ဆ? သက္ကာယဒိဋ္ဌိ, ဝိစိကိစ္ဆာ, သီလဗ္ဗတပရာမာသော, အပါယဂမနီယော ရာဂေါ, အပါယဂမနီယော ဒေါသော, အပါယဂမနီယော မောဟော. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ ဓမ္မာ ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နဿ ပုဂ္ဂလဿ ပဟီနာ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

90. “诸比丘，见成就的个人已断此六法。是哪六法？身见、疑、戒禁取、能导向恶趣的贪、能导向恶趣的瞋、能导向恶趣的痴。诸比丘，见成就的个人已断此六法。”第六。

၇. အဘဗ္ဗသုတ္တံ

7. 不堪能经

၉၁. ‘‘ဆ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေ အဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော ဥပ္ပာဒေတုံ. ကတမေ ဆ? သက္ကာယဒိဋ္ဌိံ, ဝိစိကိစ္ဆံ, သီလဗ္ဗတပရာမာသံ, အပါယဂမနီယံ ရာဂံ, အပါယဂမနီယံ ဒေါသံ, အပါယဂမနီယံ မောဟံ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ ဓမ္မေ အဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော ဥပ္ပာဒေတု’’န္တိ. သတ္တမံ.

91. “诸比丘，见成就的个人不堪能令六法生起。是哪六法？身见、疑、戒禁取、能导向恶趣的贪、能导向恶趣的瞋、能导向恶趣的痴。诸比丘，见成就的个人不堪能令此六法生起。”第七。

၈. ပဌမအဘဗ္ဗဋ္ဌာနသုတ္တံ

8. 第一不堪能处经

၉၂. ‘‘ဆယိမာနိ, ဘိက္ခဝေ, အဘဗ္ဗဋ္ဌာနာနိ. ကတမာနိ ဆ? အဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော သတ္ထရိ အဂါရဝေါ ဝိဟရိတုံ အပ္ပတိဿော, အဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော ဓမ္မေ အဂါရဝေါ ဝိဟရိတုံ အပ္ပတိဿော, အဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော သံဃေ အဂါရဝေါ ဝိဟရိတုံ အပ္ပတိဿော, အဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော သိက္ခာယ အဂါရဝေါ ဝိဟရိတုံ အပ္ပတိဿော, အဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော အနာဂမနီယံ ဝတ္ထုံ ပစ္စာဂန္တုံ, အဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော အဋ္ဌမံ ဘဝံ နိဗ္ဗတ္တေတုံ. ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ အဘဗ္ဗဋ္ဌာနာနီ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

92. “诸比丘，有此六不可能之事。是哪六种呢？见成就的个人不可能对导师不恭敬、不随顺而住；见成就的个人不可能对法不恭敬、不随顺而住；见成就的个人不可能对僧团不恭敬、不随顺而住；见成就的个人不可能对学处不恭敬、不随顺而住；见成就的个人不可能重返不应重返之事；见成就的个人不可能产生第八有。诸比丘，此即六不可能之事。”第八。

၉. ဒုတိယအဘဗ္ဗဋ္ဌာနသုတ္တံ

9. 第二不可能处经

၉၃. ‘‘ဆယိမာနိ, ဘိက္ခဝေ, အဘဗ္ဗဋ္ဌာနာနိ. ကတမာနိ ဆ? အဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော ကဉ္စိ သင်္ခါရံ နိစ္စတော ဥပဂန္တုံ, အဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော ကဉ္စိ သင်္ခါရံ သုခတော ဥပဂန္တုံ, အဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော ကဉ္စိ ဓမ္မံ အတ္တတော ဥပဂန္တုံ, အဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော အာနန္တရိယံ ကမ္မံ ကာတုံ, အဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော ကောတူဟလမင်္ဂလေန သုဒ္ဓိံ ပစ္စာဂန္တုံ[Pg.383], အဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော ဣတော ဗဟိဒ္ဓါ ဒက္ခိဏေယျံ ဂဝေသိတုံ. ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ အဘဗ္ဗဋ္ဌာနာနီ’’တိ. နဝမံ.

93. “诸比丘，有此六不可能之事。是哪六种呢？见成就的个人不可能执任何行为常；见成就的个人不可能执任何行为乐；见成就的个人不可能执任何法为我；见成就的个人不可能造作无间业；见成就的个人不可能再通过迷信吉兆寻求清净；见成就的个人不可能在此教法之外寻求应供者。诸比丘，此即六不可能之事。”第九。

၁၀. တတိယအဘဗ္ဗဋ္ဌာနသုတ္တံ

10. 第三不可能处经

၉၄. ‘‘ဆယိမာနိ, ဘိက္ခဝေ, အဘဗ္ဗဋ္ဌာနာနိ. ကတမာနိ ဆ? အဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော မာတရံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတုံ, အဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော ပိတရံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတုံ, အဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော အရဟန္တံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတုံ, အဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော တထာဂတဿ ဒုဋ္ဌေန စိတ္တေန လောဟိတံ ဥပ္ပာဒေတုံ, အဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော သံဃံ ဘိန္ဒိတုံ, အဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော အညံ သတ္ထာရံ ဥဒ္ဒိသိတုံ. ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ အဘဗ္ဗဋ္ဌာနာနီ’’တိ. ဒသမံ.

94. “诸比丘，有六种不可能处。是哪六种呢？具足正见者不可能杀害母亲，具足正见者不可能杀害父亲，具足正见者不可能杀害阿罗汉，具足正见者不可能以恶意令如来身出血，具足正见者不可能破和合僧，具足正见者不可能另奉他人为师。诸比丘，此等即是六种不可能处。”第十经。

၁၁. စတုတ္ထအဘဗ္ဗဋ္ဌာနသုတ္တံ

11. 第四不可能处经

၉၅. ‘‘ဆယိမာနိ, ဘိက္ခဝေ, အဘဗ္ဗဋ္ဌာနာနိ. ကတမာနိ ဆ? အဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော သယံကတံ သုခဒုက္ခံ ပစ္စာဂန္တုံ, အဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော ပရံကတံ သုခဒုက္ခံ ပစ္စာဂန္တုံ, အဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော သယံကတဉ္စ ပရံကတဉ္စ သုခဒုက္ခံ ပစ္စာဂန္တုံ, အဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော အသယံကာရံ အဓိစ္စသမုပ္ပန္နံ သုခဒုက္ခံ ပစ္စာဂန္တုံ, အဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော အပရံကာရံ အဓိစ္စသမုပ္ပန္နံ သုခဒုက္ခံ ပစ္စာဂန္တုံ, အဘဗ္ဗော ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နော ပုဂ္ဂလော အသယံကာရဉ္စ အပရံကာရဉ္စ အဓိစ္စသမုပ္ပန္နံ သုခဒုက္ခံ ပစ္စာဂန္တုံ. တံ ကိဿ ဟေတု? တထာ ဟိဿ, ဘိက္ခဝေ, ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နဿ ပုဂ္ဂလဿ ဟေတု စ သုဒိဋ္ဌော ဟေတုသမုပ္ပန္နာ စ ဓမ္မာ. ဣမာနိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ အဘဗ္ဗဋ္ဌာနာနီ’’တိ. ဧကာဒသမံ.

95. “诸比丘，有此六不可能之事。是哪六种呢？见成就的个人不可能再执持‘苦乐自作’的观点；见成就的个人不可能再执持‘苦乐他作’的观点；见成就的个人不可能再执持‘苦乐自他共作’的观点；见成就的个人不可能再执持‘苦乐非自作而无因生’的观点；见成就的个人不可能再执持‘苦乐非他作而无因生’的观点；见成就的个人不可能再执持‘苦乐非自作非他作而无因生’的观点。这是什么原因呢？诸比丘，因为见成就的个人已经善见因以及诸缘生法。诸比丘，此即六不可能之事。”第十一。

သီတိဝဂ္ဂေါ နဝမော.

清凉品第九

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂：

သီတိဘာဝံ အာဝရဏံ, ဝေါရောပိတာ သုဿူသတိ;

အပ္ပဟာယ ပဟီနာဘဗ္ဗော, တဋ္ဌာနာ စတုရောပိ စာတိ.

“清凉、障碍、杀害、欲闻，未断、已断与不可能，以及彼四处。”

၁၀. အာနိသံသဝဂ္ဂေါ

10. 利益品

၁. ပါတုဘာဝသုတ္တံ

1. 显现经

၉၆. ‘‘ဆန္နံ[Pg.384], ဘိက္ခဝေ, ပါတုဘာဝေါ ဒုလ္လဘော လောကသ္မိံ. ကတမေသံ ဆန္နံ? တထာဂတဿ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ပါတုဘာဝေါ ဒုလ္လဘော လောကသ္မိံ, တထာဂတပ္ပဝေဒိတဿ ဓမ္မဝိနယဿ ဒေသေတာ ပုဂ္ဂလော ဒုလ္လဘော လောကသ္မိံ, အရိယာယတနေ ပစ္စာဇာတိ ဒုလ္လဘာ လောကသ္မိံ, ဣန္ဒြိယာနံ အဝေကလ္လတာ ဒုလ္လဘာ လောကသ္မိံ, အဇဠတာ အနေဠမူဂတာ ဒုလ္လဘာ လောကသ္မိံ, ကုသလေ ဓမ္မေ ဆန္ဒော ဒုလ္လဘော လောကသ္မိံ. ဣမေသံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆန္နံ ပါတုဘာဝေါ ဒုလ္လဘော လောကသ္မိ’’န္တိ. ပဌမံ.

96. “诸比丘，世间有六法的出现是难得的。是哪六法呢？如来、应供、正等觉者出现于世，是难得的；能宣说如来所开示之法与律的人，是难得的；生于圣地，是难得的；诸根完备，是难得的；不愚钝、不痴哑，是难得的；于诸善法有欲，是难得的。诸比丘，这六法的出现于世间，确实是难得的。”第一。

၂. အာနိသံသသုတ္တံ

2. 利益经

၉၇. ‘‘ဆယိမေ, ဘိက္ခဝေ, အာနိသံသာ သောတာပတ္တိဖလသစ္ဆိကိရိယာယ. ကတမေ ဆ? သဒ္ဓမ္မနိယတော ဟောတိ, အပရိဟာနဓမ္မော ဟောတိ, ပရိယန္တကတဿ ဒုက္ခံ ဟောတိ, အသာဓာရဏေန ဉာဏေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, ဟေတု စဿ သုဒိဋ္ဌော, ဟေတုသမုပ္ပန္နာ စ ဓမ္မာ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ အာနိသံသာ သောတာပတ္တိဖလသစ္ဆိကိရိယာယာ’’တိ. ဒုတိယံ.

97. “诸比丘，证悟入流果有此六种利益。是哪六种呢？于正法得决定；为不退堕法者；其苦有边际；具足不共之智；善见其因，以及善见缘生诸法。诸比丘，这确实是证悟入流果的六种利益。”第二。

၃. အနိစ္စသုတ္တံ

3. 无常经

၉၈. ‘‘‘သော ဝတ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ကဉ္စိ သင်္ခါရံ နိစ္စတော သမနုပဿန္တော အနုလောမိကာယ ခန္တိယာ သမန္နာဂတော ဘဝိဿတီ’တိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘အနုလောမိကာယ ခန္တိယာ အသမန္နာဂတော သမ္မတ္တနိယာမံ ဩက္ကမိဿတီ’တိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘သမ္မတ္တနိယာမံ အနောက္ကမမာနော သောတာပတ္တိဖလံ ဝါ သကဒါဂါမိဖလံ ဝါ အနာဂါမိဖလံ ဝါ အရဟတ္တံ ဝါ သစ္ဆိကရိဿတီ’တိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

98. “诸比丘，若有比丘视任何行为常，而能具足随顺忍（anulomikā khanti），此事无有是处。不具足随顺忍，而能进入正性决定（sammattaniyāma），此事无有是处。不进入正性决定，而能证悟入流果、或一来果、或不还果、或阿罗汉果，此事无有是处。”

‘‘‘သော ဝတ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သဗ္ဗသင်္ခါရေ အနိစ္စတော သမနုပဿန္တော အနုလောမိကာယ ခန္တိယာ သမန္နာဂတော ဘဝိဿတီ’တိ ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘အနုလောမိကာယ ခန္တိယာ သမန္နာဂတော သမ္မတ္တနိယာမံ ဩက္ကမိဿတီ’တိ ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘သမ္မတ္တနိယာမံ ဩက္ကမမာနော သောတာပတ္တိဖလံ ဝါ သကဒါဂါမိဖလံ [Pg.385] ဝါ အနာဂါမိဖလံ ဝါ အရဟတ္တံ ဝါ သစ္ဆိကရိဿတီ’တိ ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတီ’’တိ. တတိယံ.

“诸比丘，一位比丘观一切行为无常，而具足随顺忍，有此可能。具足随顺忍，而进入正性决定，有此可能。进入正性决定，而作证入流果、或一来果、或不还果、或阿罗汉果，有此可能。”第三。

၄. ဒုက္ခသုတ္တံ

4. 苦经

၉၉. ‘‘သော ဝတ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ကဉ္စိ သင်္ခါရံ သုခတော သမနုပဿန္တော…ပေ… သဗ္ဗသင်္ခါရေ ဒုက္ခတော သမနုပဿန္တော…ပေ… ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ’’. စတုတ္ထံ.

99. “诸比丘，一位比丘视任何行为乐……无此可能。……视一切行为苦……有此可能。”第四。

၅. အနတ္တသုတ္တံ

5. 无我经

၁၀၀. ‘‘သော ဝတ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ကဉ္စိ ဓမ္မံ အတ္တတော သမနုပဿန္တော…ပေ… သဗ္ဗဓမ္မေ အနတ္တတော သမနုပဿန္တော…ပေ… ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ’’. ပဉ္စမံ.

100. “诸比丘，一位比丘视任何法为我……无此可能。……视一切法为无我……有此可能。”第五。

၆. နိဗ္ဗာနသုတ္တံ

6. 涅槃经

၁၀၁. ‘‘‘သော ဝတ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု နိဗ္ဗာနံ ဒုက္ခတော သမနုပဿန္တော အနုလောမိကာယ ခန္တိယာ သမန္နာဂတော ဘဝိဿတီ’တိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘အနုလောမိကာယ ခန္တိယာ အသမန္နာဂတော သမ္မတ္တနိယာမံ ဩက္ကမိဿတီ’တိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘သမ္မတ္တနိယာမံ အနောက္ကမမာနော သောတာပတ္တိဖလံ ဝါ သကဒါဂါမိဖလံ ဝါ အနာဂါမိဖလံ ဝါ အရဟတ္တံ ဝါ သစ္ဆိကရိဿတီ’တိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

101. “诸比丘，一位比丘视涅槃为苦，而具足随顺忍，无此可能。不具足随顺忍，而进入正性决定，无此可能。不进入正性决定，而作证入流果、或一来果、或不还果、或阿罗汉果，无此可能。”

‘‘‘သော ဝတ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု နိဗ္ဗာနံ သုခတော သမနုပဿန္တော အနုလောမိကာယ ခန္တိယာ သမန္နာဂတော ဘဝိဿတီ’တိ ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘အနုလောမိကာယ ခန္တိယာ သမန္နာဂတော သမ္မတ္တနိယာမံ ဩက္ကမိဿတီ’တိ ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ. ‘သမ္မတ္တနိယာမံ ဩက္ကမမာနော သောတာပတ္တိဖလံ ဝါ သကဒါဂါမိဖလံ ဝါ အနာဂါမိဖလံ ဝါ အရဟတ္တံ ဝါ သစ္ဆိကရိဿတီ’တိ ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

“诸比丘，一位比丘视涅槃为乐，而具足随顺忍，有此可能。具足随顺忍，而进入正性决定，有此可能。进入正性决定，而作证入流果、或一来果、或不还果、或阿罗汉果，有此可能。”第六。

၇. အနဝတ္ထိတသုတ္တံ

7. 不安住经

၁၀၂. ‘‘ဆ, ဘိက္ခဝေ, အာနိသံသေ သမ္ပဿမာနေန အလမေဝ ဘိက္ခုနာ သဗ္ဗသင်္ခါရေသု အနောဓိံ ကရိတွာ အနိစ္စသညံ ဥပဋ္ဌာပေတုံ. ကတမေ ဆ? ‘သဗ္ဗသင်္ခါရာ စ မေ အနဝတ္ထိတာ ခါယိဿန္တိ, သဗ္ဗလောကေ စ မေ မနော နာဘိရမိဿတိ [Pg.386], သဗ္ဗလောကာ စ မေ မနော ဝုဋ္ဌဟိဿတိ, နိဗ္ဗာနပေါဏဉ္စ မေ မာနသံ ဘဝိဿတိ, သံယောဇနာ စ မေ ပဟာနံ ဂစ္ဆိဿန္တိ, ပရမေန စ သာမညေန သမန္နာဂတော ဘဝိဿာမီ’တိ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ အာနိသံသေ သမ္ပဿမာနေန အလမေဝ ဘိက္ခုနာ သဗ္ဗသင်္ခါရေသု အနောဓိံ ကရိတွာ အနိစ္စသညံ ဥပဋ္ဌာပေတု’’န္တိ. သတ္တမံ.

102. “诸比丘，比丘若善见六种利益，则足以对一切行不作限定而建立无常想。是哪六种呢？‘于我，一切行将显现为不坚固；于一切世间，我心将不喜乐；我心将出离一切世间；我心意将倾向涅槃；我诸结将至于舍断；我亦将具足最高的沙门性。’诸比丘，比丘若善见此六种利益，则足以对一切行不作限定而建立无常想。”第七。

၈. ဥက္ခိတ္တာသိကသုတ္တံ

8. 举剑经

၁၀၃. ‘‘ဆ, ဘိက္ခဝေ, အာနိသံသေ သမ္ပဿမာနေန အလမေဝ ဘိက္ခုနာ သဗ္ဗသင်္ခါရေသု အနောဓိံ ကရိတွာ ဒုက္ခသညံ ဥပဋ္ဌာပေတုံ. ကတမေ ဆ? ‘သဗ္ဗသင်္ခါရေသု စ မေ နိဗ္ဗိဒသညာ ပစ္စုပဋ္ဌိတာ ဘဝိဿတိ, သေယျထာပိ ဥက္ခိတ္တာသိကေ ဝဓကေ. သဗ္ဗလောကာ စ မေ မနော ဝုဋ္ဌဟိဿတိ, နိဗ္ဗာနေ စ သန္တဒဿာဝီ ဘဝိဿာမိ, အနုသယာ စ မေ သမုဂ္ဃာတံ ဂစ္ဆိဿန္တိ, ကိစ္စကာရီ စ ဘဝိဿာမိ, သတ္ထာ စ မေ ပရိစိဏ္ဏော ဘဝိဿတိ မေတ္တာဝတာယာ’တိ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ အာနိသံသေ သမ္ပဿမာနေန အလမေဝ ဘိက္ခုနာ သဗ္ဗသင်္ခါရေသု အနောဓိံ ကရိတွာ ဒုက္ခသညံ ဥပဋ္ဌာပေတု’’န္တိ. အဋ္ဌမံ.

103. “诸比丘，比丘若善见六种利益，则足以对一切行不作限定而建立苦想。是哪六种呢？‘于一切行，我将现前厌离想，犹如面对举剑的杀者；我心将出离一切世间；我将于涅槃中得见寂静；我诸随眠将至于根除；我将成为履行所应作者；我将以慈爱侍奉导师。’诸比丘，比丘若善见此六种利益，则足以对一切行不作限定而建立苦想。”第八。

၉. အတမ္မယသုတ္တံ

9. 不认同经

၁၀၄. ‘‘ဆ, ဘိက္ခဝေ, အာနိသံသေ သမ္ပဿမာနေန အလမေဝ ဘိက္ခုနာ သဗ္ဗဓမ္မေသု အနောဓိံ ကရိတွာ အနတ္တသညံ ဥပဋ္ဌာပေတုံ. ကတမေ ဆ? သဗ္ဗလောကေ စ အတမ္မယော ဘဝိဿာမိ, အဟင်္ကာရာ စ မေ ဥပရုဇ္ဈိဿန္တိ, မမင်္ကာရာ စ မေ ဥပရုဇ္ဈိဿန္တိ, အသာဓာရဏေန စ ဉာဏေန သမန္နာဂတော ဘဝိဿာမိ, ဟေတု စ မေ သုဒိဋ္ဌော ဘဝိဿတိ, ဟေတုသမုပ္ပန္နာ စ ဓမ္မာ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ အာနိသံသေ သမ္ပဿမာနေန အလမေဝ ဘိက္ခုနာ သဗ္ဗဓမ္မေသု အနောဓိံ ကရိတွာ အနတ္တသညံ ဥပဋ္ဌာပေတု’’န္တိ. နဝမံ.

104. “诸比丘，比丘若见此六种利益，则足以于一切法不作限定而确立无我想。是哪六种呢？‘我将于一切世间无所执取；我的我慢将止息；我的我所爱将止息；我将具足不共之智；我将善见其因，以及诸缘生法。’诸比丘，比丘若见此六种利益，则足以于一切法不作限定而确立无我想。”第九。

၁၀. ဘဝသုတ္တံ

10. 有经

၁၀၅. ‘‘တယောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဘဝါ ပဟာတဗ္ဗာ, တီသု သိက္ခာသု သိက္ခိတဗ္ဗံ. ကတမေ တယော ဘဝါ ပဟာတဗ္ဗာ? ကာမဘဝေါ, ရူပဘဝေါ, အရူပဘဝေါ [Pg.387] – ဣမေ တယော ဘဝါ ပဟာတဗ္ဗာ. ကတမာသု တီသု သိက္ခာသု သိက္ခိတဗ္ဗံ? အဓိသီလသိက္ခာယ, အဓိစိတ္တသိက္ခာယ, အဓိပညာသိက္ခာယ – ဣမာသု တီသု သိက္ခာသု သိက္ခိတဗ္ဗံ. ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ဣမေ တယော ဘဝါ ပဟီနာ ဟောန္တိ, ဣမာသု စ တီသု သိက္ခာသု သိက္ခိတသိက္ခော ဟောတိ – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု အစ္ဆေစ္ဆိ တဏှံ, ဝိဝတ္တယိ သံယောဇနံ, သမ္မာ မာနာဘိသမယာ အန္တမကာသိ ဒုက္ခဿာ’’တိ. ဒသမံ.

105. “诸比丘，有三有应当舍断，有三学应当修学。是哪三有应当舍断？欲有、色有、无色有——此三有应当舍断。是哪三学应当修学？增上戒学、增上心学、增上慧学——于此三学应当修学。诸比丘，当比丘已断此三有，并于此三学已完成修学时，诸比丘，此比丘被称为：已斩断渴爱，已转离结缚，因正确通达慢，已作苦之终结。”第十。

၁၁. တဏှာသုတ္တံ

11. 渴爱经

၁၀၆. ‘‘တိဿော ဣမာ, ဘိက္ခဝေ, တဏှာ ပဟာတဗ္ဗာ, တယော စ မာနာ. ကတမာ တိဿော တဏှာ ပဟာတဗ္ဗာ? ကာမတဏှာ, ဘဝတဏှာ, ဝိဘဝတဏှာ – ဣမာ တိဿော တဏှာ ပဟာတဗ္ဗာ. ကတမေ တယော မာနာ ပဟာတဗ္ဗာ? မာနော, ဩမာနော, အတိမာနော – ဣမေ တယော မာနာ ပဟာတဗ္ဗာ. ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ဣမာ တိဿော တဏှာ ပဟီနာ ဟောန္တိ, ဣမေ စ တယော မာနာ; အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု အစ္ဆေစ္ဆိ တဏှံ, ဝိဝတ္တယိ သံယောဇနံ, သမ္မာ မာနာဘိသမယာ အန္တမကာသိ ဒုက္ခဿာ’’တိ. ဧကာဒသမံ.

106. “诸比丘，此三渴爱与三慢应当舍断。是哪三渴爱应当舍断？欲爱、有爱、无有爱——此三渴爱应当舍断。是哪三慢应当舍断？慢、卑慢、过慢——此三慢应当舍断。诸比丘，当比丘已断此三渴爱与此三慢时，诸比丘，此比丘被称为：已斩断渴爱，已转离结缚，因正确通达慢，已作苦之终结。”第十一。

အာနိသံသဝဂ္ဂေါ ဒသမော.

利益品第十

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

ပါတုဘာဝေါ အာနိသံသော, အနိစ္စဒုက္ခအနတ္တတော;

နိဗ္ဗာနံ အနဝတ္ထိ, ဥက္ခိတ္တာသိ အတမ္မယော;

ဘဝါ တဏှာယေကာ ဒသာတိ.

显现与利益，无常、苦、无我；涅槃、无际，举剑、不相应；有与爱，此为十一经。

ဒုတိယပဏ္ဏာသကံ သမတ္တံ.

第二五十经篇完。

၁၁. တိကဝဂ္ဂေါ

11. 三法品

၁. ရာဂသုတ္တံ

1. 贪经

၁၀၇. ‘‘တယောမေ[Pg.388], ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မာ. ကတမေ တယော? ရာဂေါ, ဒေါသော, မောဟော. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တယော ဓမ္မာ. ဣမေသံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တိဏ္ဏံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ တယော ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ကတမေ တယော? ရာဂဿ ပဟာနာယ အသုဘာ ဘာဝေတဗ္ဗာ, ဒေါသဿ ပဟာနာယ မေတ္တာ ဘာဝေတဗ္ဗာ, မောဟဿ ပဟာနာယ ပညာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ဣမေသံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တိဏ္ဏံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ ဣမေ တယော ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ. ပဌမံ.

107. “诸比丘，有此三法。是哪三法？贪、瞋、痴。诸比丘，此即三法。诸比丘，为舍断此三法，当修习三法。是哪三法？为舍断贪，当修不净；为舍断瞋，当修慈；为舍断痴，当修慧。诸比丘，为舍断此三法，当修习此三法。”第一。

၂. ဒုစ္စရိတသုတ္တံ

2. 恶行经

၁၀၈. ‘‘တယောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မာ. ကတမေ တယော? ကာယဒုစ္စရိတံ, ဝစီဒုစ္စရိတံ, မနောဒုစ္စရိတံ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တယော ဓမ္မာ. ဣမေသံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တိဏ္ဏံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ တယော ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ကတမေ တယော? ကာယဒုစ္စရိတဿ ပဟာနာယ ကာယသုစရိတံ ဘာဝေတဗ္ဗံ, ဝစီဒုစ္စရိတဿ ပဟာနာယ ဝစီသုစရိတံ ဘာဝေတဗ္ဗံ, မနောဒုစ္စရိတဿ ပဟာနာယ မနောသုစရိတံ ဘာဝေတဗ္ဗံ. ဣမေသံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တိဏ္ဏံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ ဣမေ တယော ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ. ဒုတိယံ.

108. “诸比丘，有此三法。是哪三法？身恶行、语恶行、意恶行。诸比丘，此即三法。诸比丘，为舍断此三法，当修习三法。是哪三法？为舍断身恶行，当修习身善行；为舍断语恶行，当修习语善行；为舍断意恶行，当修习意善行。诸比丘，为舍断此三法，当修习此三法。”第二。

၃. ဝိတက္ကသုတ္တံ

3. 寻经

၁၀၉. ‘‘တယောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မာ. ကတမေ တယော? ကာမဝိတက္ကော, ဗျာပါဒဝိတက္ကော, ဝိဟိံသာဝိတက္ကော. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တယော ဓမ္မာ. ဣမေသံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တိဏ္ဏံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ တယော ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ကတမေ တယော? ကာမဝိတက္ကဿ ပဟာနာယ နေက္ခမ္မဝိတက္ကော ဘာဝေတဗ္ဗော, ဗျာပါဒဝိတက္ကဿ ပဟာနာယ အဗျာပါဒဝိတက္ကော ဘာဝေတဗ္ဗော, ဝိဟိံသာဝိတက္ကဿ ပဟာနာယ အဝိဟိံသာဝိတက္ကော ဘာဝေတဗ္ဗော. ဣမေသံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တိဏ္ဏံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ ဣမေ တယော ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ. တတိယံ.

109. “诸比丘，有此三法。是哪三法？欲寻、瞋恚寻、加害寻。诸比丘，此即三法。诸比丘，为舍断此三法，当修习三法。是哪三法？为舍断欲寻，当修习出离寻；为舍断瞋恚寻，当修习无瞋恚寻；为舍断加害寻，当修习无加害寻。诸比丘，为舍断此三法，当修习此三法。”第三。

၄. သညာသုတ္တံ

4. 想经

၁၁၀. ‘‘တယောမေ[Pg.389], ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မာ. ကတမေ တယော? ကာမသညာ, ဗျာပါဒသညာ, ဝိဟိံသာသညာ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တယော ဓမ္မာ. ဣမေသံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တိဏ္ဏံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ တယော ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ကတမေ တယော? ကာမသညာယ ပဟာနာယ နေက္ခမ္မသညာ ဘာဝေတဗ္ဗာ, ဗျာပါဒသညာယ ပဟာနာယ အဗျာပါဒသညာ ဘာဝေတဗ္ဗာ, ဝိဟိံသာသညာယ ပဟာနာယ အဝိဟိံသာသညာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ဣမေသံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တိဏ္ဏံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ ဣမေ တယော ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ. စတုတ္ထံ.

110. “诸比丘，有此三法。是哪三者？欲想（kāmasaññā）、瞋想（byāpādasaññā）、害想（vihiṃsāsaññā）。诸比丘，此是三法。诸比丘，为断此三法，应修习三法。是哪三者？为断欲想，应修习出离想；为断瞋想，应修习无瞋想；为断害想，应修习无害想。诸比丘，为断此三法，应修习此三法。”第四经。

၅. ဓာတုသုတ္တံ

5. 界经

၁၁၁. ‘‘တယောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မာ. ကတမေ တယော? ကာမဓာတု, ဗျာပါဒဓာတု, ဝိဟိံသာဓာတု. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တယော ဓမ္မာ. ဣမေသံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တိဏ္ဏံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ တယော ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ကတမေ တယော? ကာမဓာတုယာ ပဟာနာယ နေက္ခမ္မဓာတု ဘာဝေတဗ္ဗာ, ဗျာပါဒဓာတုယာ ပဟာနာယ အဗျာပါဒဓာတု ဘာဝေတဗ္ဗာ, ဝိဟိံသာဓာတုယာ ပဟာနာယ အဝိဟိံသာဓာတု ဘာဝေတဗ္ဗာ. ဣမေသံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တိဏ္ဏံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ ဣမေ တယော ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ. ပဉ္စမံ.

111. “诸比丘，有此三法。是哪三者？欲界（kāmadhātu）、瞋界（byāpādadhātu）、害界（vihiṃsādhātu）。诸比丘，此是三法。诸比丘，为断此三法，应修习三法。是哪三者？为断欲界，应修习出离界；为断瞋界，应修习无瞋界；为断害界，应修习无害界。诸比丘，为断此三法，应修习此三法。”第五经。

၆. အဿာဒသုတ္တံ

6. 味著经

၁၁၂. ‘‘တယောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မာ. ကတမေ တယော? အဿာဒဒိဋ္ဌိ, အတ္တာနုဒိဋ္ဌိ, မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တယော ဓမ္မာ. ဣမေသံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တိဏ္ဏံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ တယော ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ကတမေ တယော? အဿာဒဒိဋ္ဌိယာ ပဟာနာယ အနိစ္စသညာ ဘာဝေတဗ္ဗာ, အတ္တာနုဒိဋ္ဌိယာ ပဟာနာယ အနတ္တသညာ ဘာဝေတဗ္ဗာ, မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယာ ပဟာနာယ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ဣမေသံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တိဏ္ဏံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ ဣမေ တယော ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

112. “诸比丘，有此三法。是哪三者？味著见（assādadiṭṭhi）、我随见（attānudiṭṭhi）、邪见（micchādiṭṭhi）。诸比丘，此是三法。诸比丘，为断此三法，应修习三法。是哪三者？为断味著见，应修习无常想；为断我随见，应修习无我想；为断邪见，应修习正见。诸比丘，为断此三法，应修习此三法。”第六经。

၇. အရတိသုတ္တံ

7. 不乐经

၁၁၃. ‘‘တယောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မာ. ကတမေ တယော? အရတိ, ဝိဟိံသာ, အဓမ္မစရိယာ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တယော ဓမ္မာ. ဣမေသံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တိဏ္ဏံ [Pg.390] ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ တယော ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ကတမေ တယော? အရတိယာ ပဟာနာယ မုဒိတာ ဘာဝေတဗ္ဗာ, ဝိဟိံသာယ ပဟာနာယ အဝိဟိံသာ ဘာဝေတဗ္ဗာ, အဓမ္မစရိယာယ ပဟာနာယ ဓမ္မစရိယာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ဣမေသံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တိဏ္ဏံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ ဣမေ တယော ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ. သတ္တမံ.

113. “诸比丘，有此三法。是哪三法？不乐、恼害、不如法行。诸比丘，实有此三法。诸比丘，为断此三法，应修习三法。是哪三法？为断不乐，应修习喜（muditā）；为断恼害，应修习不恼害；为断不如法行，应修习如法行。诸比丘，为断此三法，应修习此三法。”第七。

၈. သန္တုဋ္ဌိတာသုတ္တံ

8. 知足经

၁၁၄. ‘‘တယောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မာ. ကတမေ တယော? အသန္တုဋ္ဌိတာ, အသမ္ပဇညံ, မဟိစ္ဆတာ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တယော ဓမ္မာ. ဣမေသံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တိဏ္ဏံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ တယော ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ကတမေ တယော? အသန္တုဋ္ဌိတာယ ပဟာနာယ သန္တုဋ္ဌိတာ ဘာဝေတဗ္ဗာ, အသမ္ပဇညဿ ပဟာနာယ သမ္ပဇညံ ဘာဝေတဗ္ဗံ, မဟိစ္ဆတာယ ပဟာနာယ အပ္ပိစ္ဆတာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ဣမေသံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တိဏ္ဏံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ ဣမေ တယော ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

114. “诸比丘，有此三法。是哪三法？不知足、不正知、大欲。诸比丘，实有此三法。诸比丘，为断此三法，应修习三法。是哪三法？为断不知足，应修习知足；为断不正知，应修习正知；为断大欲，应修习少欲。诸比丘，为断此三法，应修习此三法。”第八。

၉. ဒေါဝစဿတာသုတ္တံ

9. 难以教诫经

၁၁၅. ‘‘တယောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မာ. ကတမေ တယော? ဒေါဝစဿတာ, ပါပမိတ္တတာ, စေတသော ဝိက္ခေပေါ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တယော ဓမ္မာ. ဣမေသံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တိဏ္ဏံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ တယော ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ကတမေ တယော? ဒေါဝစဿတာယ ပဟာနာယ သောဝစဿတာ ဘာဝေတဗ္ဗာ, ပါပမိတ္တတာယ ပဟာနာယ ကလျာဏမိတ္တတာ ဘာဝေတဗ္ဗာ, စေတသော ဝိက္ခေပဿ ပဟာနာယ အာနာပါနဿတိ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ဣမေသံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တိဏ္ဏံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ ဣမေ တယော ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ. နဝမံ.

115. “诸比丘，有此三法。是哪三法？难以教诫、恶友、心散乱。诸比丘，实有此三法。诸比丘，为断此三法，应修习三法。是哪三法？为断难以教诫，应修习易于教诫；为断恶友，应修习善友；为断心散乱，应修习入出息念。诸比丘，为断此三法，应修习此三法。”第九。

၁၀. ဥဒ္ဓစ္စသုတ္တံ

10. 掉举经

၁၁၆. ‘‘တယောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မာ. ကတမေ တယော? ဥဒ္ဓစ္စံ, အသံဝရော, ပမာဒေါ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တယော ဓမ္မာ. ဣမေသံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တိဏ္ဏံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ တယော ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ကတမေ တယော? ဥဒ္ဓစ္စဿ ပဟာနာယ သမထော ဘာဝေတဗ္ဗော, အသံဝရဿ ပဟာနာယ သံဝရော ဘာဝေတဗ္ဗော, ပမာဒဿ ပဟာနာယ အပ္ပမာဒေါ ဘာဝေတဗ္ဗော. ဣမေသံ [Pg.391] ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တိဏ္ဏံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ ဣမေ တယော ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ. ဒသမံ.

116. “诸比丘，有此三法。是哪三者？掉举(uddhacca)、不律仪(asaṃvara)、放逸(pamāda)。诸比丘，此乃三法。诸比丘，为断此三法，应修习三法。是哪三者？为断掉举，应修习止(samatha)；为断不律仪，应修习律仪(saṃvara)；为断放逸，应修习不放逸(appamāda)。诸比丘，为断此三法，应修习此三法。”第十。

တိကဝဂ္ဂေါ ဧကာဒသမော.

三法品第十一。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂——

ရာဂဒုစ္စရိတဝိတက္က, သညာ ဓာတူတိ ဝုစ္စတိ;

အဿာဒအရတိတုဋ္ဌိ, ဒုဝေ စ ဥဒ္ဓစ္စေန ဝဂ္ဂေါတိ.

贪、恶行、寻，想与界，如是说；乐味、不乐、知足，难教与掉举，此为一品。

၁၂. သာမညဝဂ္ဂေါ

12. 沙门品

၁. ကာယာနုပဿီသုတ္တံ

1. 身随观经

၁၁၇. ‘‘ဆ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေ အပ္ပဟာယ အဘဗ္ဗော ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရိတုံ. ကတမေ ဆ? ကမ္မာရာမတံ, ဘဿာရာမတံ, နိဒ္ဒါရာမတံ, သင်္ဂဏိကာရာမတံ, ဣန္ဒြိယေသု အဂုတ္တဒွါရတံ, ဘောဇနေ အမတ္တညုတံ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ ဓမ္မေ အပ္ပဟာယ အဘဗ္ဗော ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရိတုံ.

117. “诸比丘，不舍断六法，则不能安住于身随观身。是哪六法？乐于事务(kammārāmatā)、乐于言谈(bhassārāmatā)、乐于睡眠(niddārāmatā)、乐于交际(saṅgaṇikārāmatā)、诸根不护(indriyesu aguttadvāratā)、饮食不知量(bhojane amattaññutā)。诸比丘，不舍断此六法，则不能安住于身随观身。”

‘‘ဆ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေ ပဟာယ ဘဗ္ဗော ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရိတုံ. ကတမေ ဆ? ကမ္မာရာမတံ, ဘဿာရာမတံ, နိဒ္ဒါရာမတံ, သင်္ဂဏိကာရာမတံ, ဣန္ဒြိယေသု အဂုတ္တဒွါရတံ, ဘောဇနေ အမတ္တညုတံ – ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ ဓမ္မေ ပဟာယ ဘဗ္ဗော ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဝိဟရိတု’’န္တိ. ပဌမံ.

“诸比丘，舍断六法，则能安住于身随观身。是哪六法？乐于事务、乐于言谈、乐于睡眠、乐于交际、诸根不护、饮食不知量。诸比丘，舍断此六法，则能安住于身随观身。”第一。

၂. ဓမ္မာနုပဿီသုတ္တံ

2. 法随观经

၁၁၈. ‘‘ဆ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေ အပ္ပဟာယ အဘဗ္ဗော အဇ္ဈတ္တံ ကာယေ…ပေ… ဗဟိဒ္ဓါ ကာယေ…ပေ… အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါ ကာယေ…ပေ… အဇ္ဈတ္တံ ဝေဒနာသု…ပေ… ဗဟိဒ္ဓါ ဝေဒနာသု…ပေ… အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါ ဝေဒနာသု…ပေ… အဇ္ဈတ္တံ စိတ္တေ…ပေ… ဗဟိဒ္ဓါ စိတ္တေ…ပေ… အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါ စိတ္တေ…ပေ… အဇ္ဈတ္တံ ဓမ္မေသု…ပေ… ဗဟိဒ္ဓါ ဓမ္မေသု…ပေ… အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရိတုံ. ကတမေ ဆ? ကမ္မာရာမတံ, ဘဿာရာမတံ, နိဒ္ဒါရာမတံ, သင်္ဂဏိကာရာမတံ, ဣန္ဒြိယေသု အဂုတ္တဒွါရတံ[Pg.392], ဘောဇနေ အမတ္တညုတံ. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆ ဓမ္မေ ပဟာယ ဘဗ္ဗော အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါ ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရိတု’’န္တိ. ဒုတိယံ.

118. “诸比丘，不舍离六法，则不能于内身……外身……内外身……内受……外受……内外受……内心……外心……内外心……内法……外法……内外法随观法而住。是哪六法呢？乐于事务、乐于言谈、乐于睡眠、乐于交际、诸根门不守护、饮食不知量。诸比丘，舍离此六法，则能于内外法随观法而住。”第二。

၃. တပုဿသုတ္တံ

3. 提谓经

၁၁၉. ‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော တပုဿော ဂဟပတိ တထာဂတေ နိဋ္ဌင်္ဂတော အမတဒ္ဒသော အမတံ သစ္ဆိကတွာ ဣရိယတိ. ကတမေဟိ ဆဟိ? ဗုဒ္ဓေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန, ဓမ္မေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန, သံဃေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန, အရိယေန သီလေန, အရိယေန ဉာဏေန, အရိယာယ ဝိမုတ္တိယာ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော တပုဿော ဂဟပတိ တထာဂတေ နိဋ္ဌင်္ဂတော အမတဒ္ဒသော အမတံ သစ္ဆိကတွာ ဣရိယတီ’’တိ. တတိယံ.

119. “诸比丘，提谓(Tapussa)居士具足六法，于如来得究竟信，已见不死，现证不死而住。是哪六法呢？即：于佛不坏净信、于法不坏净信、于僧不坏净信、圣戒、圣智、圣解脱。诸比丘，提谓居士具足此六法，于如来得究竟信，已见不死，现证不死而住。”第三。

၄-၂၃. ဘလ္လိကာဒိသုတ္တာနိ

4-23. 波利等经

၁၂၀-၁၃၉. ‘‘ဆဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော ဘလ္လိကော ဂဟပတိ…ပေ… သုဒတ္တော ဂဟပတိ အနာထပိဏ္ဍိကော… စိတ္တော ဂဟပတိ မစ္ဆိကာသဏ္ဍိကော… ဟတ္ထကော အာဠဝကော… မဟာနာမော သက္ကော… ဥဂ္ဂေါ ဂဟပတိ ဝေသာလိကော… ဥဂ္ဂတော ဂဟပတိ… သူရမ္ဗဋ္ဌော … ဇီဝကော ကောမာရဘစ္စော… နကုလပိတာ ဂဟပတိ… တဝကဏ္ဏိကော ဂဟပတိ… ပူရဏော ဂဟပတိ… ဣသိဒတ္တော ဂဟပတိ… သန္ဓာနော ဂဟပတိ… ဝိစယော ဂဟပတိ… ဝိဇယမာဟိကော ဂဟပတိ… မေဏ္ဍကော ဂဟပတိ … ဝါသေဋ္ဌော ဥပါသကော… အရိဋ္ဌော ဥပါသကော… သာရဂ္ဂေါ ဥပါသကော တထာဂတေ နိဋ္ဌင်္ဂတော အမတဒ္ဒသော အမတံ သစ္ဆိကတွာ ဣရိယတိ. ကတမေဟိ ဆဟိ? ဗုဒ္ဓေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန, ဓမ္မေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန, သံဃေ အဝေစ္စပ္ပသာဒေန, အရိယေန သီလေန, အရိယေန ဉာဏေန, အရိယာယ ဝိမုတ္တိယာ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဆဟိ ဓမ္မေဟိ သမန္နာဂတော သာရဂ္ဂေါ ဥပါသကော တထာဂတေ နိဋ္ဌင်္ဂတော အမတဒ္ဒသော အမတံ သစ္ဆိကတွာ ဣရိယတီ’’တိ. တေဝီသတိမံ.

120-139. “诸比丘，具足六法的跋梨迦（Bhallika）居士……善施（Sudatta）居士，即给孤独（Anāthapiṇḍika）……马奇咖三答（Macchikāsaṇḍa）的质多（Citta）居士……阿拉威（Āḷavī）的诃吒迦（Hatthaka）……释迦族人摩诃男（Mahānāma）……毗舍离（Vesālī）的优伽（Ugga）居士……优伽多（Uggata）居士……勇猛的安巴塔（Sūrambaṭṭha）……耆婆（Jīvaka Komārabhacca）……那拘罗父（Nakulapitā）居士……多婆迦尼（Tavakaṇṇika）居士……富兰那（Pūraṇa）居士……伊西达多（Isidatta）居士……散陀那（Sandhāna）居士……毗阇耶（Vicaya）居士……毗阇耶摩希迦（Vijayamāhika）居士……门达迦（Meṇḍaka）居士……婆舍多（Vāseṭṭha）优婆塞……阿利吒（Ariṭṭha）优婆塞……萨罗伽（Sāragga）优婆塞，于如来已得究竟，已见不死，已现证不死而住。以何为六？于佛有不坏净信，于法有不坏净信，于僧有不坏净信，有圣戒，有圣智，有圣解脱。诸比丘，具足此六法的萨罗伽优婆塞，于如来已得究竟，已见不死，已现证不死而住。”第二十三经。

သာမညဝဂ္ဂေါ ဒွါဒသမော.

沙门品第十二

၁၃. ရာဂပေယျာလံ

13. 贪欲品

၁၄၀. ‘‘ရာဂဿ[Pg.393], ဘိက္ခဝေ, အဘိညာယ ဆ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ကတမေ ဆ? ဒဿနာနုတ္တရိယံ, သဝနာနုတ္တရိယံ, လာဘာနုတ္တရိယံ, သိက္ခာနုတ္တရိယံ, ပါရိစရိယာနုတ္တရိယံ, အနုဿတာနုတ္တရိယံ. ရာဂဿ, ဘိက္ခဝေ, အဘိညာယ ဣမေ ဆ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ.

140. “诸比丘，为遍知贪欲，应修习六法。以何为六？无上见、无上闻、无上利得、无上学、无上奉事、无上随念。诸比丘，为遍知贪欲，应修习此六法。”

၁၄၁. ‘‘ရာဂဿ, ဘိက္ခဝေ, အဘိညာယ ဆ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ကတမေ ဆ? ဗုဒ္ဓါနုဿတိ, ဓမ္မာနုဿတိ, သံဃာနုဿတိ, သီလာနုဿတိ, စာဂါနုဿတိ, ဒေဝတာနုဿတိ. ရာဂဿ, ဘိက္ခဝေ, အဘိညာယ ဣမေ ဆ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ.

141. “诸比丘，为遍知贪欲，应修习六法。以何为六？佛随念、法随念、僧随念、戒随念、舍随念、天随念。诸比丘，为遍知贪欲，应修习此六法。”

၁၄၂. ‘‘ရာဂဿ, ဘိက္ခဝေ, အဘိညာယ ဆ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ. ကတမေ ဆ? အနိစ္စသညာ, အနိစ္စေ ဒုက္ခသညာ, ဒုက္ခေ အနတ္တသညာ, ပဟာနသညာ, ဝိရာဂသညာ, နိရောဓသညာ. ရာဂဿ, ဘိက္ခဝေ, အဘိညာယ ဣမေ ဆ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ.

142. “诸比丘，为证知贪，当修习六法。是哪六法呢？无常想、于无常中苦想、于苦中无我想、断想、离贪想、灭想。诸比丘，为证知贪，当修习此六法。”

၁၄၃-၁၆၉. ‘‘ရာဂဿ, ဘိက္ခဝေ, ပရိညာယ…ပေ… ပရိက္ခယာယ… ပဟာနာယ… ခယာယ… ဝယာယ… ဝိရာဂါယ… နိရောဓာယ… စာဂါယ… ပဋိနိဿဂ္ဂါယ ဆ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’.

143-169. “诸比丘，为遍知贪……乃至……为遍尽、为断、为尽、为毁、为离贪、为灭、为舍、为舍遣，当修习六法。”

၁၇၀-၆၄၉. ‘‘ဒေါသဿ…ပေ… မောဟဿ… ကောဓဿ… ဥပနာဟဿ… မက္ခဿ… ပဠာသဿ… ဣဿာယ… မစ္ဆရိယဿ… မာယာယ… သာဌေယျဿ… ထမ္ဘဿ… သာရမ္ဘဿ… မာနဿ… အတိမာနဿ… မဒဿ… ပမာဒဿ အဘိညာယ…ပေ… ပရိညာယ… ပရိက္ခယာယ… ပဟနာယ… ခယာယ… ဝယာယ… ဝိရာဂါယ… နိရောဓာယ… စာဂါယ… ပဋိနိဿဂ္ဂါယ ဣမေ ဆ ဓမ္မာ ဘာဝေတဗ္ဗာ’’တိ. ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. အတ္တမနာ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒုန္တိ.

170-649. “为证知瞋……乃至……痴、忿、恨、覆、争胜、嫉、悭、欺、奸诈、顽固、争强、慢、过慢、憍、放逸，为证知、为遍知、为遍尽、为断、为尽、为毁、为离贪、为灭、为舍、为舍遣，当修习此六法。”世尊说了这话。彼诸比丘心满意足，欢喜世尊所说。

ရာဂပေယျာလံ နိဋ္ဌိတံ.

贪欲略说终。

ဆက္ကနိပါတပါဠိ နိဋ္ဌိတာ.

六集终。