Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

Con xin đảnh lễ Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, đấng Chánh Đẳng Chánh Giác.

Aṅguttaranikāyo

Kinh Tăng Chi Bộ

Pañcakanipātapāḷi

Phẩm Năm Pháp

1. Paṭhamapaṇṇāsakaṃ

1. Phần Năm Mươi Kinh Đầu Tiên

1. Sekhabalavaggo

1. Phẩm Hữu Học Lực

1. Saṃkhittasuttaṃ

1. Kinh Tóm Tắt

1. Evaṃ [Pg.1] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

1. Như vầy tôi nghe. Một thời, Đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī, trong khu vườn của ông Anāthapiṇḍika ở Jeta. Tại đó, Đức Thế Tôn gọi các vị tỳ khưu: “Này các tỳ khưu.” – “Bạch Thế Tôn,” các vị tỳ khưu ấy vâng đáp Đức Thế Tôn. Đức Thế Tôn nói điều này:

‘‘Pañcimāni, bhikkhave, sekhabalāni. Katamāni pañca? Saddhābalaṃ, hirībalaṃ, ottappabalaṃ, vīriyabalaṃ, paññābalaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca sekhabalāni.

“Này các tỳ khưu, có năm hữu học lực này. Thế nào là năm? Tín lực, tàm lực, quý lực, tấn lực, và tuệ lực. Này các tỳ khưu, đây là năm hữu học lực.”

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘saddhābalena samannāgatā bhavissāma sekhabalena, hirībalena samannāgatā bhavissāma sekhabalena, ottappabalena samannāgatā bhavissāma sekhabalena, vīriyabalena samannāgatā bhavissāma sekhabalena, paññābalena samannāgatā bhavissāma sekhabalenā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti. Paṭhamaṃ.

“Vì vậy, này các tỳ khưu, các con phải tu học như sau: ‘Chúng ta sẽ thành tựu tín lực là hữu học lực; chúng ta sẽ thành tựu tàm lực là hữu học lực; chúng ta sẽ thành tựu quý lực là hữu học lực; chúng ta sẽ thành tựu tấn lực là hữu học lực; chúng ta sẽ thành tựu tuệ lực là hữu học lực.’ Này các tỳ khưu, các con phải tu học như vậy.” Đức Thế Tôn đã nói điều này. Các vị tỳ khưu ấy hoan hỷ, tín thọ lời Đức Thế Tôn dạy. Kinh thứ nhất.

2. Vitthatasuttaṃ

2. Kinh Chi Tiết

2. ‘‘Pañcimāni[Pg.2], bhikkhave, sekhabalāni. Katamāni pañca? Saddhābalaṃ, hirībalaṃ, ottappabalaṃ, vīriyabalaṃ, paññābalaṃ. Katamañca, bhikkhave, saddhābalaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako saddho hoti, saddahati tathāgatassa bodhiṃ – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, saddhābalaṃ.

2. “Này các tỳ khưu, có năm hữu học lực này. Thế nào là năm? Tín lực, tàm lực, quý lực, tấn lực, và tuệ lực. Và này các tỳ khưu, thế nào là tín lực? Ở đây, này các tỳ khưu, vị thánh đệ tử có lòng tin, tin vào sự giác ngộ của Như Lai: ‘Đức Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.’ Này các tỳ khưu, đây được gọi là tín lực.”

‘‘Katamañca, bhikkhave, hirībalaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako hirimā hoti, hirīyati kāyaduccaritena vacīduccaritena manoduccaritena, hirīyati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā. Idaṃ vuccati, bhikkhave, hirībalaṃ.

“Và này các tỳ khưu, thế nào là tàm lực? Ở đây, này các tỳ khưu, vị thánh đệ tử có lòng hổ thẹn, hổ thẹn đối với thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành; hổ thẹn đối với việc thành tựu các pháp ác, bất thiện. Này các tỳ khưu, đây được gọi là tàm lực.”

‘‘Katamañca, bhikkhave, ottappabalaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako ottappī hoti, ottappati kāyaduccaritena vacīduccaritena manoduccaritena, ottappati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā. Idaṃ vuccati, bhikkhave, ottappabalaṃ.

“Và này các tỳ khưu, thế nào là quý lực? Ở đây, này các tỳ khưu, vị thánh đệ tử có lòng ghê sợ, ghê sợ đối với thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành; ghê sợ đối với việc thành tựu các pháp ác, bất thiện. Này các tỳ khưu, đây được gọi là quý lực.”

‘‘Katamañca, bhikkhave, vīriyabalaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Idaṃ vuccati, bhikkhave, vīriyabalaṃ.

“Và này các tỳ khưu, thế nào là tấn lực? Ở đây, này các tỳ khưu, vị thánh đệ tử sống tinh cần, nỗ lực để đoạn trừ các pháp bất thiện, để thành tựu các pháp thiện; vị ấy kiên trì, nỗ lực bền bỉ, không từ bỏ gánh nặng đối với các pháp thiện. Này các tỳ khưu, đây được gọi là tấn lực.”

‘‘Katamañca, bhikkhave, paññābalaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Idaṃ vuccati, bhikkhave, paññābalaṃ. Imāni kho, bhikkhave, pañca sekhabalāni.

“Và này các tỳ khưu, thế nào là tuệ lực? Ở đây, này các tỳ khưu, vị thánh đệ tử có trí tuệ, thành tựu trí tuệ về sự sinh diệt, là trí tuệ bậc thánh, có khả năng xuyên thấu, dẫn đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh. Này các tỳ khưu, đây được gọi là tuệ lực. Này các tỳ khưu, đây là năm hữu học lực.”

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘saddhābalena samannāgatā bhavissāma sekhabalena, hirībalena… ottappabalena … vīriyabalena… paññābalena samannāgatā bhavissāma sekhabalenā’ti. Evañhi kho, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Dutiyaṃ.

“Vì vậy, này các tỳ khưu, các con phải tu học như sau: ‘Chúng ta sẽ thành tựu tín lực là hữu học lực; chúng ta sẽ thành tựu tàm lực… quý lực… tấn lực… chúng ta sẽ thành tựu tuệ lực là hữu học lực.’ Này các tỳ khưu, các con phải tu học như vậy.” Kinh thứ hai.

3. Dukkhasuttaṃ

3. Kinh Khổ

3. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme dukkhaṃ viharati savighātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ, kāyassa ca bhedā paraṃ maraṇā [Pg.3] duggati pāṭikaṅkhā. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu assaddho hoti, ahiriko hoti, anottappī hoti, kusīto hoti, duppañño hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme dukkhaṃ viharati savighātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ, kāyassa ca bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā.

3. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nào thành tựu năm pháp sẽ sống đau khổ, có phiền muộn, có sầu não, có nhiệt não ngay trong hiện tại; và sau khi thân hoại mạng chung, một ác thú được chờ đợi. Thế nào là năm? Ở đây, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu không có lòng tin, không có lòng hổ thẹn, không có lòng ghê sợ, biếng nhác, và có trí tuệ xấu. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nào thành tựu năm pháp này sẽ sống đau khổ, có phiền muộn, có sầu não, có nhiệt não ngay trong hiện tại; và sau khi thân hoại mạng chung, một ác thú được chờ đợi.”

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme sukhaṃ viharati avighātaṃ anupāyāsaṃ apariḷāhaṃ, kāyassa ca bhedā paraṃ maraṇā sugati pāṭikaṅkhā. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu saddho hoti, hirīmā hoti, ottappī hoti, āraddhavīriyo hoti, paññavā hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme sukhaṃ viharati avighātaṃ anupāyāsaṃ apariḷāhaṃ, kāyassa ca bhedā paraṃ maraṇā sugati pāṭikaṅkhā’’ti. Tatiyaṃ.

“Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nào thành tựu năm pháp sẽ sống an lạc, không phiền muộn, không sầu não, không nhiệt não ngay trong hiện tại; và sau khi thân hoại mạng chung, một thiện thú được chờ đợi. Thế nào là năm? Ở đây, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có lòng tin, có lòng hổ thẹn, có lòng ghê sợ, tinh tấn, và có trí tuệ. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nào thành tựu năm pháp này sẽ sống an lạc, không phiền muộn, không sầu não, không nhiệt não ngay trong hiện tại; và sau khi thân hoại mạng chung, một thiện thú được chờ đợi.” Kinh thứ ba.

4. Yathābhatasuttaṃ

4. Kinh Như Được Mang Đi

4. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu assaddho hoti, ahiriko hoti, anottappī hoti, kusīto hoti, duppañño hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye.

4. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nào thành tựu năm pháp thì sẽ bị ném vào địa ngục như thể được mang đi rồi đặt vào. Thế nào là năm? Ở đây, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu không có lòng tin, không có lòng hổ thẹn, không có lòng ghê sợ, biếng nhác, và có trí tuệ xấu. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nào thành tựu năm pháp này thì sẽ bị ném vào địa ngục như thể được mang đi rồi đặt vào.”

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu saddho hoti, hirīmā hoti, ottappī hoti, āraddhavīriyo hoti, paññavā hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Catutthaṃ.

“Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu thành tựu năm pháp, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy được đặt vào cõi trời. Do năm pháp nào? Này các Tỳ khưu, ở đây vị Tỳ khưu có tín, có tàm, có quý, có tinh tấn được khởi xướng, có trí tuệ. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu thành tựu năm pháp này, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy được đặt vào cõi trời.” Kinh thứ tư.

5. Sikkhāsuttaṃ

5. Kinh Học Giới

5. ‘‘Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu vā bhikkhunī vā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati, tassa diṭṭheva dhamme pañca sahadhammikā vādānupātā gārayhā ṭhānā āgacchanti. Katame pañca? Saddhāpi nāma te nāhosi kusalesu dhammesu, hirīpi nāma te nāhosi kusalesu dhammesu, ottappampi [Pg.4] nāma te nāhosi kusalesu dhammesu, vīriyampi nāma te nāhosi kusalesu dhammesu, paññāpi nāma te nāhosi kusalesu dhammesu. Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu vā bhikkhunī vā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati, tassa diṭṭheva dhamme ime pañca sahadhammikā vādānupātā gārayhā ṭhānā āgacchanti.

5. “Này các Tỳ khưu, bất cứ Tỳ khưu hay Tỳ khưu ni nào, sau khi từ bỏ học giới, trở về đời sống thấp kém, ngay trong hiện tại, năm trường hợp đáng khiển trách, có cơ sở hợp pháp, sẽ đến với vị ấy. Năm trường hợp nào? ‘Ngươi đã không có tín đối với các thiện pháp. Ngươi đã không có tàm đối với các thiện pháp. Ngươi đã không có quý đối với các thiện pháp. Ngươi đã không có tinh tấn đối với các thiện pháp. Ngươi đã không có trí tuệ đối với các thiện pháp.’ Này các Tỳ khưu, bất cứ Tỳ khưu hay Tỳ khưu ni nào, sau khi từ bỏ học giới, trở về đời sống thấp kém, ngay trong hiện tại, năm trường hợp đáng khiển trách, có cơ sở hợp pháp này, sẽ đến với vị ấy.”

‘‘Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu vā bhikkhunī vā sahāpi dukkhena sahāpi domanassena assumukho rudamāno paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati, tassa diṭṭheva dhamme pañca sahadhammikā pāsaṃsā ṭhānā āgacchanti. Katame pañca? Saddhāpi nāma te ahosi kusalesu dhammesu, hirīpi nāma te ahosi kusalesu dhammesu, ottappampi nāma te ahosi kusalesu dhammesu, vīriyampi nāma te ahosi kusalesu dhammesu, paññāpi nāma te ahosi kusalesu dhammesu. Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu vā bhikkhunī vā sahāpi dukkhena sahāpi domanassena assumukho rudamāno paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati, tassa diṭṭheva dhamme ime pañca sahadhammikā pāsaṃsā ṭhānā āgacchantī’’ti. Pañcamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, bất cứ Tỳ khưu hay Tỳ khưu ni nào, dù phải chịu khổ, dù phải chịu ưu, mặt đẫm lệ, khóc than, mà vẫn sống đời phạm hạnh trọn vẹn, thanh tịnh, ngay trong hiện tại, năm trường hợp đáng tán dương, có cơ sở hợp pháp, sẽ đến với vị ấy. Năm trường hợp nào? ‘Ngươi đã có tín đối với các thiện pháp. Ngươi đã có tàm đối với các thiện pháp. Ngươi đã có quý đối với các thiện pháp. Ngươi đã có tinh tấn đối với các thiện pháp. Ngươi đã có trí tuệ đối với các thiện pháp.’ Này các Tỳ khưu, bất cứ Tỳ khưu hay Tỳ khưu ni nào, dù phải chịu khổ, dù phải chịu ưu, mặt đẫm lệ, khóc than, mà vẫn sống đời phạm hạnh trọn vẹn, thanh tịnh, ngay trong hiện tại, năm trường hợp đáng tán dương, có cơ sở hợp pháp này, sẽ đến với vị ấy.” Kinh thứ năm.

6. Samāpattisuttaṃ

6. Kinh Nhập

6. ‘‘Na tāva, bhikkhave, akusalassa samāpatti hoti yāva saddhā paccupaṭṭhitā hoti kusalesu dhammesu. Yato ca kho, bhikkhave, saddhā antarahitā hoti, asaddhiyaṃ pariyuṭṭhāya tiṭṭhati; atha akusalassa samāpatti hoti.

6. “Này các Tỳ khưu, không có sự rơi vào bất thiện pháp chừng nào tín còn hiện hữu trong các thiện pháp. Và này các Tỳ khưu, khi nào tín biến mất, và sự vô tín khởi lên ngự trị; khi ấy có sự rơi vào bất thiện pháp.”

‘‘Na tāva, bhikkhave, akusalassa samāpatti hoti yāva hirī paccupaṭṭhitā hoti kusalesu dhammesu. Yato ca kho, bhikkhave, hirī antarahitā hoti, ahirikaṃ pariyuṭṭhāya tiṭṭhati; atha akusalassa samāpatti hoti.

“Này các Tỳ khưu, không có sự rơi vào bất thiện pháp chừng nào tàm còn hiện hữu trong các thiện pháp. Và này các Tỳ khưu, khi nào tàm biến mất, và sự vô tàm khởi lên ngự trị; khi ấy có sự rơi vào bất thiện pháp.”

‘‘Na tāva, bhikkhave, akusalassa samāpatti hoti yāva ottappaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti kusalesu dhammesu. Yato ca kho, bhikkhave, ottappaṃ antarahitaṃ hoti, anottappaṃ pariyuṭṭhāya tiṭṭhati; atha akusalassa samāpatti hoti.

“Này các Tỳ khưu, không có sự rơi vào bất thiện pháp chừng nào quý còn hiện hữu trong các thiện pháp. Và này các Tỳ khưu, khi nào quý biến mất, và sự vô quý khởi lên ngự trị; khi ấy có sự rơi vào bất thiện pháp.”

‘‘Na [Pg.5] tāva, bhikkhave, akusalassa samāpatti hoti yāva vīriyaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti kusalesu dhammesu. Yato ca kho, bhikkhave, vīriyaṃ antarahitaṃ hoti, kosajjaṃ pariyuṭṭhāya tiṭṭhati; atha akusalassa samāpatti hoti.

“Này các Tỳ khưu, không có sự rơi vào bất thiện pháp chừng nào tinh tấn còn hiện hữu trong các thiện pháp. Và này các Tỳ khưu, khi nào tinh tấn biến mất, và sự lười biếng khởi lên ngự trị; khi ấy có sự rơi vào bất thiện pháp.”

‘‘Na tāva, bhikkhave, akusalassa samāpatti hoti yāva paññā paccupaṭṭhitā hoti kusalesu dhammesu. Yato ca kho, bhikkhave, paññā antarahitā hoti, duppaññā pariyuṭṭhāya tiṭṭhati; atha akusalassa samāpatti hotī’’ti. Chaṭṭhaṃ.

“Này các Tỳ khưu, không có sự rơi vào bất thiện pháp chừng nào trí tuệ còn hiện hữu trong các thiện pháp. Và này các Tỳ khưu, khi nào trí tuệ biến mất, và sự vô trí khởi lên ngự trị; khi ấy có sự rơi vào bất thiện pháp.” Kinh thứ sáu.

7. Kāmasuttaṃ

7. Kinh Dục

7. ‘‘Yebhuyyena, bhikkhave, sattā kāmesu laḷitā. Asitabyābhaṅgiṃ, bhikkhave, kulaputto ohāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti, ‘saddhāpabbajito kulaputto’ti alaṃ vacanāya. Taṃ kissa hetu? Labbhā, bhikkhave, yobbanena kāmā te ca kho yādisā vā tādisā vā. Ye ca, bhikkhave, hīnā kāmā ye ca majjhimā kāmā ye ca paṇītā kāmā, sabbe kāmā ‘kāmā’tveva saṅkhaṃ gacchanti. Seyyathāpi, bhikkhave, daharo kumāro mando uttānaseyyako dhātiyā pamādamanvāya kaṭṭhaṃ vā kaṭhalaṃ vā mukhe āhareyya. Tamenaṃ dhāti sīghaṃ sīghaṃ manasi kareyya; sīghaṃ sīghaṃ manasi karitvā sīghaṃ sīghaṃ āhareyya. No ce sakkuṇeyya sīghaṃ sīghaṃ āharituṃ, vāmena hatthena sīsaṃ pariggahetvā dakkhiṇena hatthena vaṅkaṅguliṃ karitvā salohitampi āhareyya. Taṃ kissa hetu? ‘Atthesā, bhikkhave, kumārassa vihesā; nesā natthī’ti vadāmi. Karaṇīyañca kho etaṃ, bhikkhave, dhātiyā atthakāmāya hitesiniyā anukampikāya, anukampaṃ upādāya. Yato ca kho, bhikkhave, so kumāro vuddho hoti alaṃpañño, anapekkhā dāni, bhikkhave, dhāti tasmiṃ kumāre hoti – ‘attagutto dāni kumāro nālaṃ pamādāyā’ti.

7. “Này các Tỳ khưu, phần lớn chúng sanh ham thích các dục. Này các Tỳ khưu, khi một thiện nam tử từ bỏ liềm và đòn gánh, từ bỏ đời sống gia đình, xuất gia sống không gia đình, thật thích hợp để gọi vị ấy là ‘thiện nam tử xuất gia vì tín’. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, các dục có thể đạt được bởi người trẻ tuổi, dù là loại nào đi nữa. Này các Tỳ khưu, dù là các dục hạ liệt, các dục trung bình, hay các dục cao thượng, tất cả các dục đều được gọi chung là ‘dục’. Này các Tỳ khưu, ví như một đứa bé trai còn non nớt, yếu ớt, nằm ngửa, do sự lơ là của người vú nuôi, có thể cho một khúc cây hay một mảnh sành vào miệng. Người vú nuôi ấy nên nhanh chóng chú ý đến việc đó; sau khi chú ý, nên nhanh chóng lấy nó ra. Nếu không thể nhanh chóng lấy ra, người ấy nên dùng tay trái giữ đầu đứa bé, dùng tay phải uốn cong ngón tay rồi lấy ra, dù cho có chảy máu. Vì sao vậy? Ta nói rằng: ‘Việc này gây đau đớn cho đứa bé, không phải là không có.’ Nhưng này các Tỳ khưu, việc này cần phải được thực hiện bởi người vú nuôi vì muốn lợi ích, tìm cầu hạnh phúc, vì lòng thương, do lòng thương mà làm. Và này các Tỳ khưu, khi đứa bé ấy lớn lên, có đủ trí tuệ, thì này các Tỳ khưu, người vú nuôi không còn phải lo lắng cho đứa bé ấy nữa, vì nghĩ rằng: ‘Bây giờ đứa bé đã có thể tự bảo vệ mình, không còn lơ là nữa.’”

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, yāvakīvañca bhikkhuno saddhāya akataṃ hoti kusalesu dhammesu, hiriyā akataṃ hoti kusalesu dhammesu, ottappena akataṃ hoti kusalesu dhammesu, vīriyena akataṃ hoti [Pg.6] kusalesu dhammesu, paññāya akataṃ hoti kusalesu dhammesu, anurakkhitabbo tāva me so, bhikkhave, bhikkhu hoti. Yato ca kho, bhikkhave, bhikkhuno saddhāya kataṃ hoti kusalesu dhammesu, hiriyā kataṃ hoti kusalesu dhammesu, ottappena kataṃ hoti kusalesu dhammesu, vīriyena kataṃ hoti kusalesu dhammesu, paññāya kataṃ hoti kusalesu dhammesu, anapekkho dānāhaṃ, bhikkhave, tasmiṃ bhikkhusmiṃ homi – ‘attagutto dāni bhikkhu nālaṃ pamādāyā’’’ti. Sattamaṃ.

“Này các tỳ khưu, cũng tương tự như thế, chừng nào mà vị tỳ khưu vẫn chưa làm điều cần làm trong các thiện pháp bằng đức tin, vẫn chưa làm điều cần làm trong các thiện pháp bằng sự hổ thẹn, vẫn chưa làm điều cần làm trong các thiện pháp bằng sự ghê sợ tội lỗi, vẫn chưa làm điều cần làm trong các thiện pháp bằng sự tinh tấn, vẫn chưa làm điều cần làm trong các thiện pháp bằng trí tuệ, thì này các tỳ khưu, cho đến khi ấy vị tỳ khưu ấy vẫn được Ta bảo hộ. Và này các tỳ khưu, khi nào vị tỳ khưu đã làm điều cần làm trong các thiện pháp bằng đức tin, đã làm điều cần làm trong các thiện pháp bằng sự hổ thẹn, đã làm điều cần làm trong các thiện pháp bằng sự ghê sợ tội lỗi, đã làm điều cần làm trong các thiện pháp bằng sự tinh tấn, đã làm điều cần làm trong các thiện pháp bằng trí tuệ, thì này các tỳ khưu, bấy giờ Ta không còn bận tâm đến vị tỳ khưu ấy nữa – ‘Bây giờ vị tỳ khưu đã tự mình hộ trì, không thể dễ duôi.’” (Kinh thứ bảy).

8. Cavanasuttaṃ

8. Kinh về sự Rời Bỏ

8. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu cavati, nappatiṭṭhāti saddhamme. Katamehi pañcahi? Asaddho, bhikkhave, bhikkhu cavati, nappatiṭṭhāti saddhamme. Ahiriko, bhikkhave, bhikkhu cavati, nappatiṭṭhāti saddhamme. Anottappī, bhikkhave, bhikkhu cavati, nappatiṭṭhāti saddhamme. Kusīto, bhikkhave, bhikkhu cavati, nappatiṭṭhāti saddhamme. Duppañño, bhikkhave, bhikkhu cavati, nappatiṭṭhāti saddhamme. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu cavati, nappatiṭṭhāti saddhamme.

8. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có đủ năm pháp sẽ bị rời bỏ, không an trú trong Chánh pháp. Năm pháp ấy là gì? Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu không có đức tin sẽ bị rời bỏ, không an trú trong Chánh pháp. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu không có hổ thẹn sẽ bị rời bỏ, không an trú trong Chánh pháp. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu không có ghê sợ tội lỗi sẽ bị rời bỏ, không an trú trong Chánh pháp. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu lười biếng sẽ bị rời bỏ, không an trú trong Chánh pháp. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu không có trí tuệ sẽ bị rời bỏ, không an trú trong Chánh pháp. Này các tỳ khưu, chính do có đủ năm pháp này mà vị tỳ khưu bị rời bỏ, không an trú trong Chánh pháp.”

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu na cavati, patiṭṭhāti saddhamme. Katamehi pañcahi? Saddho, bhikkhave, bhikkhu na cavati, patiṭṭhāti saddhamme. Hirīmā, bhikkhave, bhikkhu na cavati, patiṭṭhāti saddhamme. Ottappī, bhikkhave, bhikkhu na cavati, patiṭṭhāti saddhamme. Āraddhavīriyo, bhikkhave, bhikkhu na cavati, patiṭṭhāti saddhamme. Paññavā, bhikkhave, bhikkhu na cavati, patiṭṭhāti saddhamme. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu na cavati, patiṭṭhāti saddhamme’’ti. Aṭṭhamaṃ.

“Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có đủ năm pháp sẽ không bị rời bỏ, an trú trong Chánh pháp. Năm pháp ấy là gì? Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có đức tin sẽ không bị rời bỏ, an trú trong Chánh pháp. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có hổ thẹn sẽ không bị rời bỏ, an trú trong Chánh pháp. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có ghê sợ tội lỗi sẽ không bị rời bỏ, an trú trong Chánh pháp. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có tinh tấn được khởi xướng sẽ không bị rời bỏ, an trú trong Chánh pháp. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có trí tuệ sẽ không bị rời bỏ, an trú trong Chánh pháp. Này các tỳ khưu, chính do có đủ năm pháp này mà vị tỳ khưu không bị rời bỏ, an trú trong Chánh pháp.” (Kinh thứ tám).

9. Paṭhamaagāravasuttaṃ

9. Kinh thứ nhất về sự Không Tôn Kính

9. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu agāravo appatisso cavati, nappatiṭṭhāti saddhamme. Katamehi pañcahi? Assaddho, bhikkhave, bhikkhu agāravo appatisso cavati, nappatiṭṭhāti saddhamme. Ahiriko, bhikkhave, bhikkhu agāravo appatisso cavati, nappatiṭṭhāti saddhamme. Anottappī, bhikkhave, bhikkhu agāravo appatisso cavati, nappatiṭṭhāti saddhamme. Kusīto[Pg.7], bhikkhave, bhikkhu agāravo appatisso cavati, nappatiṭṭhāti saddhamme. Duppañño, bhikkhave, bhikkhu agāravo appatisso cavati, nappatiṭṭhāti saddhamme. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu agāravo appatisso cavati, nappatiṭṭhāti saddhamme.

9. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có đủ năm pháp, là người không tôn kính, không vâng lời, sẽ bị rời bỏ, không an trú trong Chánh pháp. Năm pháp ấy là gì? Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu không có đức tin, là người không tôn kính, không vâng lời, sẽ bị rời bỏ, không an trú trong Chánh pháp. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu không có hổ thẹn, là người không tôn kính, không vâng lời, sẽ bị rời bỏ, không an trú trong Chánh pháp. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu không có ghê sợ tội lỗi, là người không tôn kính, không vâng lời, sẽ bị rời bỏ, không an trú trong Chánh pháp. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu lười biếng, là người không tôn kính, không vâng lời, sẽ bị rời bỏ, không an trú trong Chánh pháp. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu không có trí tuệ, là người không tôn kính, không vâng lời, sẽ bị rời bỏ, không an trú trong Chánh pháp. Này các tỳ khưu, chính do có đủ năm pháp này mà vị tỳ khưu là người không tôn kính, không vâng lời, sẽ bị rời bỏ, không an trú trong Chánh pháp.”

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu sagāravo sappatisso na cavati, patiṭṭhāti saddhamme. Katamehi pañcahi? Saddho, bhikkhave, bhikkhu sagāravo sappatisso na cavati, patiṭṭhāti saddhamme. Hirimā, bhikkhave, bhikkhu sagāravo sappatisso na cavati, patiṭṭhāti saddhamme. Ottappī, bhikkhave, bhikkhu sagāravo sappatisso na cavati, patiṭṭhāti saddhamme. Āraddhavīriyo, bhikkhave, bhikkhu sagāravo sappatisso na cavati, patiṭṭhāti saddhamme. Paññavā, bhikkhave, bhikkhu sagāravo sappatisso na cavati, patiṭṭhāti saddhamme. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu sagāravo sappatisso na cavati, patiṭṭhāti saddhamme’’ti. Navamaṃ.

“Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có đủ năm pháp, là người có tôn kính, có vâng lời, sẽ không bị rời bỏ, an trú trong Chánh pháp. Năm pháp ấy là gì? Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có đức tin, là người có tôn kính, có vâng lời, sẽ không bị rời bỏ, an trú trong Chánh pháp. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có hổ thẹn, là người có tôn kính, có vâng lời, sẽ không bị rời bỏ, an trú trong Chánh pháp. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có ghê sợ tội lỗi, là người có tôn kính, có vâng lời, sẽ không bị rời bỏ, an trú trong Chánh pháp. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có tinh tấn được khởi xướng, là người có tôn kính, có vâng lời, sẽ không bị rời bỏ, an trú trong Chánh pháp. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có trí tuệ, là người có tôn kính, có vâng lời, sẽ không bị rời bỏ, an trú trong Chánh pháp. Này các tỳ khưu, chính do có đủ năm pháp này mà vị tỳ khưu là người có tôn kính, có vâng lời, sẽ không bị rời bỏ, an trú trong Chánh pháp.” (Kinh thứ chín).

10. Dutiyaagāravasuttaṃ

10. Kinh thứ hai về sự Không Tôn Kính

10. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu agāravo appatisso abhabbo imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjituṃ. Katamehi pañcahi? Assaddho, bhikkhave, bhikkhu agāravo appatisso abhabbo imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjituṃ. Ahiriko, bhikkhave, bhikkhu agāravo appatisso abhabbo imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjituṃ. Anottappī, bhikkhave, bhikkhu agāravo appatisso abhabbo imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjituṃ. Kusīto, bhikkhave, bhikkhu agāravo appatisso abhabbo imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjituṃ. Duppañño, bhikkhave, bhikkhu agāravo appatisso abhabbo imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjituṃ. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu agāravo appatisso abhabbo imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjituṃ.

10. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có đủ năm pháp, là người không tôn kính, không vâng lời, thì không có khả năng đạt đến sự tăng trưởng, sự phát triển, sự lớn mạnh trong Pháp và Luật này. Năm pháp ấy là gì? Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu không có đức tin, là người không tôn kính, không vâng lời, thì không có khả năng đạt đến sự tăng trưởng, sự phát triển, sự lớn mạnh trong Pháp và Luật này. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu không có hổ thẹn, là người không tôn kính, không vâng lời, thì không có khả năng đạt đến sự tăng trưởng, sự phát triển, sự lớn mạnh trong Pháp và Luật này. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu không có ghê sợ tội lỗi, là người không tôn kính, không vâng lời, thì không có khả năng đạt đến sự tăng trưởng, sự phát triển, sự lớn mạnh trong Pháp và Luật này. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu lười biếng, là người không tôn kính, không vâng lời, thì không có khả năng đạt đến sự tăng trưởng, sự phát triển, sự lớn mạnh trong Pháp và Luật này. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu không có trí tuệ, là người không tôn kính, không vâng lời, thì không có khả năng đạt đến sự tăng trưởng, sự phát triển, sự lớn mạnh trong Pháp và Luật này. Này các tỳ khưu, chính do có đủ năm pháp này mà vị tỳ khưu là người không tôn kính, không vâng lời, thì không có khả năng đạt đến sự tăng trưởng, sự phát triển, sự lớn mạnh trong Pháp và Luật này.”

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu sagāravo sappatisso bhabbo imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjituṃ. Katamehi pañcahi? Saddho, bhikkhave, bhikkhu sagāravo sappatisso bhabbo imasmiṃ dhammavinaye [Pg.8] vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjituṃ. Hirīmā, bhikkhave, bhikkhu…pe… ottappī, bhikkhave, bhikkhu…pe… āraddhavīriyo, bhikkhave, bhikkhu…pe… paññavā, bhikkhave, bhikkhu sagāravo sappatisso bhabbo imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjituṃ. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu sagāravo sappatisso bhabbo imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjitu’’nti. Dasamaṃ.

“Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu năm pháp, có lòng tôn kính, có sự tuân phục, có khả năng đạt đến sự tăng trưởng, sự hưng thịnh, sự lớn mạnh ở trong Pháp và Luật này. Do năm pháp nào? Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có đức tin, có lòng tôn kính, có sự tuân phục, có khả năng đạt đến sự tăng trưởng, sự hưng thịnh, sự lớn mạnh ở trong Pháp và Luật này. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có lòng hổ thẹn... Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có lòng ghê sợ... Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có tinh tấn đã được khởi xướng... Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có trí tuệ, có lòng tôn kính, có sự tuân phục, có khả năng đạt đến sự tăng trưởng, sự hưng thịnh, sự lớn mạnh ở trong Pháp và Luật này. Này các tỳ khưu, chính do năm pháp này, vị tỳ khưu thành tựu, có lòng tôn kính, có sự tuân phục, có khả năng đạt đến sự tăng trưởng, sự hưng thịnh, sự lớn mạnh ở trong Pháp và Luật này.” (Kinh) thứ mười.

Sekhabalavaggo paṭhamo.

Phẩm Sức Mạnh Của Bậc Hữu Học là phẩm thứ nhất.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

Saṃkhittaṃ vitthataṃ dukkhā, bhataṃ sikkhāya pañcamaṃ;

Samāpatti ca kāmesu, cavanā dve agāravāti.

(Kinh) Tóm Tắt, (kinh) Chi Tiết, (kinh) Khó Khăn, (kinh) Được Mang Đến, và thứ năm là (kinh) Học Tập; (kinh) Sự Đạt Được, (kinh) Dục Vọng, hai (kinh) Suy Vong, và (kinh) Không Tôn Kính.

2. Balavaggo

2. Phẩm Sức Mạnh

1. Ananussutasuttaṃ

1. Kinh Chưa Từng Được Nghe

11. ‘‘Pubbāhaṃ, bhikkhave, ananussutesu dhammesu abhiññāvosānapāramippatto paṭijānāmi. Pañcimāni, bhikkhave, tathāgatassa tathāgatabalāni, yehi balehi samannāgato tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti. Katamāni pañca? Saddhābalaṃ, hirībalaṃ, ottappabalaṃ, vīriyabalaṃ, paññābalaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca tathāgatassa tathāgatabalāni yehi balehi samannāgato tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavattetī’’ti. Paṭhamaṃ.

11. “Này các tỳ khưu, trước đây, đối với các pháp chưa từng được nghe, Ta tuyên bố đã đạt đến sự toàn hảo rốt ráo về thắng trí. Này các tỳ khưu, có năm sức mạnh này của Như Lai, là các sức mạnh của Như Lai. Do thành tựu các sức mạnh này, Như Lai tự nhận địa vị tối thượng, rống lên tiếng rống sư tử giữa các hội chúng, và chuyển vận bánh xe Phạm hạnh. Năm điều ấy là gì? Tín lực, tàm lực, quý lực, tấn lực, và tuệ lực. Này các tỳ khưu, chính năm điều này là các sức mạnh của Như Lai, là các sức mạnh của Như Lai. Do thành tựu các sức mạnh này, Như Lai tự nhận địa vị tối thượng, rống lên tiếng rống sư tử giữa các hội chúng, và chuyển vận bánh xe Phạm hạnh.” (Kinh) thứ nhất.

2. Kūṭasuttaṃ

2. Kinh Nóc Nhà

12. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, sekhabalāni. Katamāni pañca? Saddhābalaṃ, hirībalaṃ, ottappabalaṃ, vīriyabalaṃ, paññābalaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca sekhabalāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ sekhabalānaṃ etaṃ aggaṃ etaṃ saṅgāhikaṃ etaṃ saṅghātaniyaṃ, yadidaṃ paññābalaṃ.

12. “Này các tỳ khưu, có năm sức mạnh này của bậc hữu học. Năm điều ấy là gì? Tín lực, tàm lực, quý lực, tấn lực, và tuệ lực. Này các tỳ khưu, chính năm điều này là các sức mạnh của bậc hữu học. Này các tỳ khưu, trong năm sức mạnh này của bậc hữu học, điều này là tối thượng, điều này là thâu nhiếp, điều này là hợp nhất, chính là tuệ lực.”

‘‘Seyyathāpi[Pg.9], bhikkhave, kūṭāgārassa etaṃ aggaṃ etaṃ saṅgāhikaṃ etaṃ saṅghātaniyaṃ, yadidaṃ kūṭaṃ. Evamevaṃ kho, bhikkhave, imesaṃ pañcannaṃ sekhabalānaṃ etaṃ aggaṃ etaṃ saṅgāhikaṃ etaṃ saṅghātaniyaṃ, yadidaṃ paññābalaṃ.

“Này các tỳ khưu, ví như đối với ngôi nhà có nóc nhọn, điều này là tối thượng, điều này là thâu nhiếp, điều này là hợp nhất, chính là phần nóc nhọn. Cũng thế ấy, này các tỳ khưu, trong năm sức mạnh này của bậc hữu học, điều này là tối thượng, điều này là thâu nhiếp, điều này là hợp nhất, chính là tuệ lực.”

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘saddhābalena samannāgatā bhavissāma sekhabalena, hirībalena… ottappabalena… vīriyabalena… paññābalena samannāgatā bhavissāma sekhabalenā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Dutiyaṃ.

“Vì vậy, này các tỳ khưu, ở đây các thầy nên học tập như vầy: ‘Chúng ta sẽ thành tựu tín lực, là sức mạnh của bậc hữu học; thành tựu tàm lực... thành tựu quý lực... thành tựu tấn lực... thành tựu tuệ lực, là sức mạnh của bậc hữu học.’ Này các tỳ khưu, quả thực các thầy nên học tập như vậy.” (Kinh) thứ hai.

3. Saṃkhittasuttaṃ

3. Kinh Tóm Tắt

13. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, balāni. Katamāni pañca? Saddhābalaṃ, vīriyabalaṃ, satibalaṃ, samādhibalaṃ, paññābalaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca balānī’’ti. Tatiyaṃ.

13. “Này các tỳ khưu, có năm sức mạnh này. Năm điều ấy là gì? Tín lực, tấn lực, niệm lực, định lực, và tuệ lực. Này các tỳ khưu, chính năm điều này là các sức mạnh.” (Kinh) thứ ba.

4. Vitthatasuttaṃ

4. Kinh Chi Tiết

14. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, balāni. Katamāni pañca? Saddhābalaṃ, vīriyabalaṃ, satibalaṃ, samādhibalaṃ, paññābalaṃ.

14. “Này các tỳ khưu, có năm sức mạnh này. Năm điều ấy là gì? Tín lực, tấn lực, niệm lực, định lực, và tuệ lực.”

‘‘Katamañca, bhikkhave, saddhābalaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako saddho hoti, saddahati tathāgatassa bodhiṃ – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, saddhābalaṃ.

“Và này các tỳ khưu, thế nào là tín lực? Này các tỳ khưu, ở đây vị Thánh đệ tử có đức tin, tin vào sự giác ngộ của Như Lai rằng: ‘Vị Thế Tôn ấy là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.’ Này các tỳ khưu, điều này được gọi là tín lực.”

‘‘Katamañca, bhikkhave, vīriyabalaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Idaṃ vuccati, bhikkhave, vīriyabalaṃ.

“Và này các tỳ khưu, thế nào là tấn lực? Này các tỳ khưu, ở đây vị Thánh đệ tử sống với tinh tấn đã được khởi xướng để từ bỏ các pháp bất thiện, để thành tựu các pháp thiện; là người có nghị lực, có sự nỗ lực kiên trì, không từ bỏ gánh nặng đối với các pháp thiện. Này các tỳ khưu, điều này được gọi là tấn lực.”

‘‘Katamañca, bhikkhave, satibalaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako satimā hoti paramena satinepakkena samannāgato, cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā. Idaṃ vuccati, bhikkhave, satibalaṃ.

“Và này các tỳ khưu, thế nào là niệm lực? Này các tỳ khưu, ở đây vị Thánh đệ tử có chánh niệm, thành tựu niệm và tuệ quán tối thượng, có thể nhớ lại, có thể hồi tưởng lại những việc đã làm, những lời đã nói từ rất lâu. Này các tỳ khưu, điều này được gọi là niệm lực.”

‘‘Katamañca, bhikkhave, samādhibalaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ [Pg.10] paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati; vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati; pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti – ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati; sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Idaṃ vuccati, bhikkhave, samādhibalaṃ.

“Và này các tỳ khưu, thế nào là định lực? Này các tỳ khưu, ở đây vị Thánh đệ tử, sau khi ly các dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái có tầm có tứ, do ly dục sanh, có hỷ và lạc. Sau khi làm lắng dịu tầm và tứ, chứng và trú thiền thứ hai, một trạng thái nội tĩnh nhất tâm, không tầm không tứ, do định sanh, có hỷ và lạc. Sau khi ly hỷ, vị ấy trú xả, chánh niệm, tỉnh giác, và cảm nhận sự an lạc bằng thân; về điều này, các bậc Thánh tuyên bố rằng: ‘Người có xả và niệm thì sống an lạc,’ vị ấy chứng và trú thiền thứ ba. Sau khi từ bỏ lạc và từ bỏ khổ, và do sự biến mất từ trước của hỷ và ưu, vị ấy chứng và trú thiền thứ tư, một trạng thái không khổ không lạc, có sự trong sạch của niệm nhờ xả. Này các tỳ khưu, điều này được gọi là định lực.”

‘‘Katamañca, bhikkhave, paññābalaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Idaṃ vuccati, bhikkhave, paññābalaṃ. Imāni kho, bhikkhave, pañca balānī’’ti. Catutthaṃ.

Này các tỳ khưu, thế nào là tuệ lực? Này các tỳ khưu, ở đây, vị Thánh đệ tử có trí tuệ, thành tựu trí tuệ về sự sanh diệt, là trí tuệ bậc Thánh, có khả năng thể nhập, đưa đến sự đoạn tận khổ đau một cách chơn chánh. Này các tỳ khưu, đây được gọi là tuệ lực. Này các tỳ khưu, quả thật có năm lực này. Kinh thứ tư.

5. Daṭṭhabbasuttaṃ

5. Kinh Cần Được Thấy

15. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, balāni. Katamāni pañca? Saddhābalaṃ, vīriyabalaṃ, satibalaṃ, samādhibalaṃ, paññābalaṃ. Kattha ca, bhikkhave, saddhābalaṃ daṭṭhabbaṃ? Catūsu sotāpattiyaṅgesu. Ettha saddhābalaṃ daṭṭhabbaṃ. Kattha ca, bhikkhave, vīriyabalaṃ daṭṭhabbaṃ? Catūsu sammappadhānesu. Ettha vīriyabalaṃ daṭṭhabbaṃ. Kattha ca, bhikkhave, satibalaṃ daṭṭhabbaṃ? Catūsu satipaṭṭhānesu. Ettha satibalaṃ daṭṭhabbaṃ. Kattha ca, bhikkhave, samādhibalaṃ daṭṭhabbaṃ? Catūsu jhānesu. Ettha samādhibalaṃ daṭṭhabbaṃ. Kattha ca, bhikkhave, paññābalaṃ daṭṭhabbaṃ? Catūsu ariyasaccesu. Ettha paññābalaṃ daṭṭhabbaṃ. Imāni kho, bhikkhave, pañca balānī’’ti. Pañcamaṃ.

15. Này các tỳ khưu, có năm lực này. Thế nào là năm? Tín lực, tấn lực, niệm lực, định lực, tuệ lực. Và này các tỳ khưu, tín lực cần được thấy ở đâu? Ở trong bốn chi phần của bậc Dự Lưu. Ở đây, tín lực cần được thấy. Và này các tỳ khưu, tấn lực cần được thấy ở đâu? Ở trong bốn Chánh Cần. Ở đây, tấn lực cần được thấy. Và này các tỳ khưu, niệm lực cần được thấy ở đâu? Ở trong bốn Niệm Xứ. Ở đây, niệm lực cần được thấy. Và này các tỳ khưu, định lực cần được thấy ở đâu? Ở trong bốn Thiền. Ở đây, định lực cần được thấy. Và này các tỳ khưu, tuệ lực cần được thấy ở đâu? Ở trong bốn Thánh Đế. Ở đây, tuệ lực cần được thấy. Này các tỳ khưu, quả thật có năm lực này. Kinh thứ năm.

6. Punakūṭasuttaṃ

6. Kinh Nóc Nhà (Tiếp Theo)

16. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, balāni. Katamāni pañca? Saddhābalaṃ, vīriyabalaṃ, satibalaṃ, samādhibalaṃ, paññābalaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca balāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ balānaṃ etaṃ aggaṃ etaṃ saṅgāhikaṃ etaṃ saṅghātaniyaṃ, yadidaṃ paññābalaṃ. Seyyathāpi, bhikkhave, kūṭāgārassa etaṃ aggaṃ etaṃ saṅgāhikaṃ etaṃ saṅghātaniyaṃ, yadidaṃ kūṭaṃ. Evamevaṃ kho, bhikkhave, imesaṃ pañcannaṃ balānaṃ etaṃ aggaṃ etaṃ saṅgāhikaṃ etaṃ saṅghātaniyaṃ, yadidaṃ paññābala’’nti. Chaṭṭhaṃ.

16. Này các tỳ khưu, có năm lực này. Thế nào là năm? Tín lực, tấn lực, niệm lực, định lực, tuệ lực – này các tỳ khưu, quả thật có năm lực này. Này các tỳ khưu, trong năm lực này, cái này là tối thượng, cái này là thâu nhiếp, cái này là liên kết, tức là tuệ lực. Này các tỳ khưu, ví như trong một ngôi nhà có nóc nhọn, cái này là tối thượng, cái này là thâu nhiếp, cái này là liên kết, tức là nóc nhà. Cũng vậy, này các tỳ khưu, trong năm lực này, cái này là tối thượng, cái này là thâu nhiếp, cái này là liên kết, tức là tuệ lực. Kinh thứ sáu.

7. Paṭhamahitasuttaṃ

7. Kinh Lợi Ích (Thứ Nhất)

17. ‘‘Pañcahi[Pg.11], bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu attahitāya paṭipanno hoti, no parahitāya. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu attanā sīlasampanno hoti, no paraṃ sīlasampadāya samādapeti; attanā samādhisampanno hoti, no paraṃ samādhisampadāya samādapeti; attanā paññāsampanno hoti, no paraṃ paññāsampadāya samādapeti; attanā vimuttisampanno hoti, no paraṃ vimuttisampadāya samādapeti; attanā vimuttiñāṇadassanasampanno hoti, no paraṃ vimuttiñāṇadassanasampadāya samādapeti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato bhikkhu attahitāya paṭipanno hoti, no parahitāyā’’ti. Sattamaṃ.

17. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu năm pháp là người thực hành vì lợi ích cho bản thân, không vì lợi ích cho người khác. Thế nào là năm? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu tự mình thành tựu giới, nhưng không khuyến khích người khác thành tựu giới; tự mình thành tựu định, nhưng không khuyến khích người khác thành tựu định; tự mình thành tựu tuệ, nhưng không khuyến khích người khác thành tựu tuệ; tự mình thành tựu giải thoát, nhưng không khuyến khích người khác thành tựu giải thoát; tự mình thành tựu giải thoát tri kiến, nhưng không khuyến khích người khác thành tựu giải thoát tri kiến. Này các tỳ khưu, quả thật vị tỳ khưu thành tựu năm pháp này là người thực hành vì lợi ích cho bản thân, không vì lợi ích cho người khác. Kinh thứ bảy.

8. Dutiyahitasuttaṃ

8. Kinh Lợi Ích (Thứ Hai)

18. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu parahitāya paṭipanno hoti, no attahitāya. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu attanā na sīlasampanno hoti, paraṃ sīlasampadāya samādapeti; attanā na samādhisampanno hoti, paraṃ samādhisampadāya samādapeti; attanā na paññāsampanno hoti, paraṃ paññāsampadāya samādapeti; attanā na vimuttisampanno hoti, paraṃ vimuttisampadāya samādapeti; attanā na vimuttiñāṇadassanasampanno hoti, paraṃ vimuttiñāṇadassanasampadāya samādapeti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu parahitāya paṭipanno hoti, no attahitāyā’’ti. Aṭṭhamaṃ.

18. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu năm pháp là người thực hành vì lợi ích cho người khác, không vì lợi ích cho bản thân. Thế nào là năm? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu tự mình không thành tựu giới, nhưng khuyến khích người khác thành tựu giới; tự mình không thành tựu định, nhưng khuyến khích người khác thành tựu định; tự mình không thành tựu tuệ, nhưng khuyến khích người khác thành tựu tuệ; tự mình không thành tựu giải thoát, nhưng khuyến khích người khác thành tựu giải thoát; tự mình không thành tựu giải thoát tri kiến, nhưng khuyến khích người khác thành tựu giải thoát tri kiến. Này các tỳ khưu, quả thật vị tỳ khưu thành tựu năm pháp này là người thực hành vì lợi ích cho người khác, không vì lợi ích cho bản thân. Kinh thứ tám.

9. Tatiyahitasuttaṃ

9. Kinh Lợi Ích (Thứ Ba)

19. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu neva attahitāya paṭipanno hoti, no parahitāya. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu attanā na sīlasampanno hoti, no paraṃ sīlasampadāya samādapeti; attanā na samādhisampanno hoti, no paraṃ samādhisampadāya samādapeti; attanā na paññāsampanno hoti, no paraṃ paññāsampadāya samādapeti; attanā na vimuttisampanno hoti, no paraṃ vimuttisampadāya samādapeti; attanā na vimuttiñāṇadassanasampanno hoti, no paraṃ vimuttiñāṇadassanasampadāya samādapeti. Imehi kho[Pg.12], bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu neva attahitāya paṭipanno hoti, no parahitāyā’’ti. Navamaṃ.

19. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu năm pháp là người thực hành không vì lợi ích cho bản thân, cũng không vì lợi ích cho người khác. Thế nào là năm? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu tự mình không thành tựu giới, và cũng không khuyến khích người khác thành tựu giới; tự mình không thành tựu định, và cũng không khuyến khích người khác thành tựu định; tự mình không thành tựu tuệ, và cũng không khuyến khích người khác thành tựu tuệ; tự mình không thành tựu giải thoát, và cũng không khuyến khích người khác thành tựu giải thoát; tự mình không thành tựu giải thoát tri kiến, và cũng không khuyến khích người khác thành tựu giải thoát tri kiến. Này các tỳ khưu, quả thật vị tỳ khưu thành tựu năm pháp này là người thực hành không vì lợi ích cho bản thân, cũng không vì lợi ích cho người khác. Kinh thứ chín.

10. Catutthahitasuttaṃ

10. Kinh Lợi Ích (Thứ Tư)

20. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu attahitāya ca paṭipanno hoti parahitāya ca. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu attanā ca sīlasampanno hoti, parañca sīlasampadāya samādapeti; attanā ca samādhisampanno hoti, parañca samādhisampadāya samādapeti, attanā ca paññāsampanno hoti, parañca paññāsampadāya samādapeti; attanā ca vimuttisampanno hoti, parañca vimuttisampadāya samādapeti; attanā ca vimuttiñāṇadassanasampanno hoti, parañca vimuttiñāṇadassanasampadāya samādapeti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu attahitāya ca paṭipanno hoti parahitāya cā’’ti. Dasamaṃ.

20. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu năm pháp là người thực hành vì lợi ích cho bản thân và cũng vì lợi ích cho người khác. Thế nào là năm? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu tự mình thành tựu giới, và cũng khuyến khích người khác thành tựu giới; tự mình thành tựu định, và cũng khuyến khích người khác thành tựu định; tự mình thành tựu tuệ, và cũng khuyến khích người khác thành tựu tuệ; tự mình thành tựu giải thoát, và cũng khuyến khích người khác thành tựu giải thoát; tự mình thành tựu giải thoát tri kiến, và cũng khuyến khích người khác thành tựu giải thoát tri kiến. Này các tỳ khưu, quả thật vị tỳ khưu thành tựu năm pháp này là người thực hành vì lợi ích cho bản thân và cũng vì lợi ích cho người khác. Kinh thứ mười.

Balavaggo dutiyo.

Phẩm Lực, Thứ Hai.

Tassuddānaṃ –

Phần Tóm Lược –

Ananussutakūṭañca, saṃkhittaṃ vitthatena ca;

Daṭṭhabbañca puna kūṭaṃ, cattāropi hitena cāti.

Kinh Ananussuta và Kūṭa, tóm tắt và chi tiết; Daṭṭhabba và lại là Kūṭa, và bốn kinh Hita.

3. Pañcaṅgikavaggo

3. Phẩm Pañcaṅgika

1. Paṭhamaagāravasuttaṃ

1. Kinh Agārava thứ nhất

21. ‘‘So vata, bhikkhave, bhikkhu agāravo appatisso asabhāgavuttiko ‘sabrahmacārīsu ābhisamācārikaṃ dhammaṃ paripūressatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. ‘Ābhisamācārikaṃ dhammaṃ aparipūretvā sekhaṃ dhammaṃ paripūressatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. ‘Sekhaṃ dhammaṃ aparipūretvā sīlāni paripūressatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. ‘Sīlāni aparipūretvā sammādiṭṭhiṃ paripūressatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. ‘Sammādiṭṭhiṃ aparipūretvā sammāsamādhiṃ paripūressatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati.

21. “Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu không tôn kính, không vâng lời, có lối sống không tương đồng đối với các bạn đồng phạm hạnh, chắc chắn sẽ làm cho viên mãn pháp thuộc về oai nghi cao thượng, trường hợp này không xảy ra. Không làm cho viên mãn pháp thuộc về oai nghi cao thượng mà sẽ làm cho viên mãn pháp của bậc hữu học, trường hợp này không xảy ra. Không làm cho viên mãn pháp của bậc hữu học mà sẽ làm cho viên mãn các giới, trường hợp này không xảy ra. Không làm cho viên mãn các giới mà sẽ làm cho viên mãn chánh kiến, trường hợp này không xảy ra. Không làm cho viên mãn chánh kiến mà sẽ làm cho viên mãn chánh định, trường hợp này không xảy ra.

‘‘So [Pg.13] vata, bhikkhave, bhikkhu sagāravo sappatisso sabhāgavuttiko ‘sabrahmacārīsu ābhisamācārikaṃ dhammaṃ paripūressatī’ti ṭhānametaṃ vijjati. ‘Ābhisamācārikaṃ dhammaṃ paripūretvā sekhaṃ dhammaṃ paripūressatī’ti ṭhānametaṃ vijjati. ‘Sekhaṃ dhammaṃ paripūretvā sīlāni paripūressatī’ti ṭhānametaṃ vijjati. ‘Sīlāni paripūretvā sammādiṭṭhiṃ paripūressatī’ti ṭhānametaṃ vijjati. ‘Sammādiṭṭhiṃ paripūretvā sammāsamādhiṃ paripūressatī’ti ṭhānametaṃ vijjatī’’ti. Paṭhamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu có sự tôn kính, có sự vâng lời, có lối sống tương đồng đối với các bạn đồng phạm hạnh, chắc chắn sẽ làm cho viên mãn pháp thuộc về oai nghi cao thượng, trường hợp này có xảy ra. Sau khi làm cho viên mãn pháp thuộc về oai nghi cao thượng, sẽ làm cho viên mãn pháp của bậc hữu học, trường hợp này có xảy ra. Sau khi làm cho viên mãn pháp của bậc hữu học, sẽ làm cho viên mãn các giới, trường hợp này có xảy ra. Sau khi làm cho viên mãn các giới, sẽ làm cho viên mãn chánh kiến, trường hợp này có xảy ra. Sau khi làm cho viên mãn chánh kiến, sẽ làm cho viên mãn chánh định, trường hợp này có xảy ra.” Hết kinh thứ nhất.

2. Dutiyaagāravasuttaṃ

2. Kinh Agārava thứ hai

22. ‘‘So vata, bhikkhave, bhikkhu agāravo appatisso asabhāgavuttiko ‘sabrahmacārīsu ābhisamācārikaṃ dhammaṃ paripūressatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. ‘Ābhisamācārikaṃ dhammaṃ aparipūretvā sekhaṃ dhammaṃ paripūressatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. ‘Sekhaṃ dhammaṃ aparipūretvā sīlakkhandhaṃ paripūressatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. ‘Sīlakkhandhaṃ aparipūretvā samādhikkhandhaṃ paripūressatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. ‘Samādhikkhandhaṃ aparipūretvā paññākkhandhaṃ paripūressatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati.

22. “Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu không tôn kính, không vâng lời, có lối sống không tương đồng đối với các bạn đồng phạm hạnh, chắc chắn sẽ làm cho viên mãn pháp thuộc về oai nghi cao thượng, trường hợp này không xảy ra. Không làm cho viên mãn pháp thuộc về oai nghi cao thượng mà sẽ làm cho viên mãn pháp của bậc hữu học, trường hợp này không xảy ra. Không làm cho viên mãn pháp của bậc hữu học mà sẽ làm cho viên mãn giới uẩn, trường hợp này không xảy ra. Không làm cho viên mãn giới uẩn mà sẽ làm cho viên mãn định uẩn, trường hợp này không xảy ra. Không làm cho viên mãn định uẩn mà sẽ làm cho viên mãn tuệ uẩn, trường hợp này không xảy ra.

‘‘So vata, bhikkhave, bhikkhu sagāravo sappatisso sabhāgavuttiko ‘sabrahmacārīsu ābhisamācārikaṃ dhammaṃ paripūressatī’ti ṭhānametaṃ vijjati. ‘Ābhisamācārikaṃ dhammaṃ paripūretvā sekhaṃ dhammaṃ paripūressatī’ti ṭhānametaṃ vijjati. Sekhaṃ dhammaṃ paripūretvā sīlakkhandhaṃ paripūressatī’ti ṭhānametaṃ vijjati. ‘Sīlakkhandhaṃ paripūretvā samādhikkhandhaṃ paripūressatī’ti ṭhānametaṃ vijjati. ‘Samādhikkhandhaṃ paripūretvā paññākkhandhaṃ paripūressatī’ti ṭhānametaṃ vijjatī’’ti. Dutiyaṃ.

“Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu có sự tôn kính, có sự vâng lời, có lối sống tương đồng đối với các bạn đồng phạm hạnh, chắc chắn sẽ làm cho viên mãn pháp thuộc về oai nghi cao thượng, trường hợp này có xảy ra. Sau khi làm cho viên mãn pháp thuộc về oai nghi cao thượng, sẽ làm cho viên mãn pháp của bậc hữu học, trường hợp này có xảy ra. Sau khi làm cho viên mãn pháp của bậc hữu học, sẽ làm cho viên mãn giới uẩn, trường hợp này có xảy ra. Sau khi làm cho viên mãn giới uẩn, sẽ làm cho viên mãn định uẩn, trường hợp này có xảy ra. Sau khi làm cho viên mãn định uẩn, sẽ làm cho viên mãn tuệ uẩn, trường hợp này có xảy ra.” Hết kinh thứ hai.

3. Upakkilesasuttaṃ

3. Kinh Upakkilesa (Phiền não)

23. ‘‘Pañcime, bhikkhave, jātarūpassa upakkilesā, yehi upakkilesehi upakkiliṭṭhaṃ jātarūpaṃ na ceva mudu hoti na ca kammaniyaṃ na ca pabhassaraṃ pabhaṅgu ca na ca sammā upeti kammāya. Katame pañca? Ayo, lohaṃ, tipu, sīsaṃ, sajjhaṃ – ime kho, bhikkhave, pañca jātarūpassa upakkilesā[Pg.14], yehi upakkilesehi upakkiliṭṭhaṃ jātarūpaṃ na ceva mudu hoti na ca kammaniyaṃ na ca pabhassaraṃ pabhaṅgu ca na ca sammā upeti kammāya. Yato ca kho, bhikkhave, jātarūpaṃ imehi pañcahi upakkilesehi vimuttaṃ hoti, taṃ hoti jātarūpaṃ mudu ca kammaniyañca pabhassarañca na ca pabhaṅgu sammā upeti kammāya. Yassā yassā ca piḷandhanavikatiyā ākaṅkhati – yadi muddikāya yadi kuṇḍalāya yadi gīveyyakāya yadi suvaṇṇamālāya – tañcassa atthaṃ anubhoti.

23. “Này các Tỳ khưu, có năm cấu uế này của vàng, do những cấu uế này mà vàng bị ô nhiễm thì không mềm mại, không dễ chế tác, không sáng chói, lại giòn, và không thích hợp tốt cho việc chế tác. Năm điều là gì? Sắt, đồng, thiếc, chì, bạc – Này các Tỳ khưu, đây là năm cấu uế của vàng, do những cấu uế này mà vàng bị ô nhiễm thì không mềm mại, không dễ chế tác, không sáng chói, lại giòn, và không thích hợp tốt cho việc chế tác. Và này các Tỳ khưu, khi vàng được giải thoát khỏi năm cấu uế này, thì vàng ấy trở nên mềm mại, dễ chế tác, sáng chói, không giòn, và thích hợp tốt cho việc chế tác. Người ấy mong muốn bất cứ loại trang sức nào – dù là nhẫn, dù là hoa tai, dù là vòng cổ, dù là vòng hoa vàng – nó đều có thể hoàn thành mục đích ấy.

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcime cittassa upakkilesā, yehi upakkilesehi upakkiliṭṭhaṃ cittaṃ na ceva mudu hoti na ca kammaniyaṃ na ca pabhassaraṃ pabhaṅgu ca na ca sammā samādhiyati āsavānaṃ khayāya. Katame pañca? Kāmacchando, byāpādo, thinamiddhaṃ, uddhaccakukkuccaṃ, vicikicchā – ime kho, bhikkhave, pañca cittassa upakkilesā yehi upakkilesehi upakkiliṭṭhaṃ cittaṃ na ceva mudu hoti na ca kammaniyaṃ na ca pabhassaraṃ pabhaṅgu ca na ca sammā samādhiyati āsavānaṃ khayāya. Yato ca kho, bhikkhave, cittaṃ imehi pañcahi upakkilesehi vimuttaṃ hoti, taṃ hoti cittaṃ mudu ca kammaniyañca pabhassarañca na ca pabhaṅgu sammā samādhiyati āsavānaṃ khayāya. Yassa yassa ca abhiññāsacchikaraṇīyassa dhammassa cittaṃ abhininnāmeti abhiññāsacchikiriyāya tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane.

“Cũng vậy, này các Tỳ khưu, có năm cấu uế này của tâm, do những cấu uế này mà tâm bị ô nhiễm thì không mềm mại, không dễ sử dụng, không sáng chói, lại dễ vỡ, và không định tĩnh tốt đẹp để đoạn tận các lậu hoặc. Năm điều là gì? Dục tham, sân, hôn trầm thụy miên, trạo cử hối quá, nghi – Này các Tỳ khưu, đây là năm cấu uế của tâm, do những cấu uế này mà tâm bị ô nhiễm thì không mềm mại, không dễ sử dụng, không sáng chói, lại dễ vỡ, và không định tĩnh tốt đẹp để đoạn tận các lậu hoặc. Và này các Tỳ khưu, khi tâm được giải thoát khỏi năm cấu uế này, thì tâm ấy trở nên mềm mại, dễ sử dụng, sáng chói, không dễ vỡ, và định tĩnh tốt đẹp để đoạn tận các lậu hoặc. Vị ấy hướng tâm đến bất cứ pháp nào cần được chứng ngộ bằng thắng trí để chứng ngộ bằng thắng trí, thì ngay tại đó, khi có cơ sở, vị ấy đạt đến khả năng chứng ngộ.

‘‘So sace ākaṅkhati – ‘anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhaveyyaṃ – ekopi hutvā bahudhā assaṃ, bahudhāpi hutvā eko assaṃ; āvibhāvaṃ, tirobhāvaṃ; tirokuṭṭaṃ tiropākāraṃ tiropabbataṃ asajjamāno gaccheyyaṃ, seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṃ kareyyaṃ, seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāno gaccheyyaṃ, seyyathāpi pathaviyaṃ; ākāsepi pallaṅkena kameyyaṃ, seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṃmahiddhike evaṃmahānubhāve pāṇinā parimaseyyaṃ parimajjeyyaṃ yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vatteyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane.

“Vị ấy nếu mong muốn: ‘Ta có thể trải nghiệm các loại thần thông đa dạng – từ một người, ta có thể biến thành nhiều người; từ nhiều người, ta có thể biến thành một người; ta có thể hiện ra, ẩn đi; ta có thể đi xuyên tường, xuyên thành, xuyên núi không bị trở ngại, như đi trong hư không; ta có thể trồi lên lặn xuống trong đất, như ở trong nước; ta có thể đi trên nước không bị chìm, như đi trên đất liền; ta có thể đi trong hư không trong tư thế ngồi kiết-già, như loài chim có cánh; ta có thể chạm và xoa mặt trăng mặt trời, những vật có đại thần lực, đại oai lực như vậy, bằng bàn tay; ta có thể dùng thân làm chủ cho đến cõi Phạm Thiên’, thì khi có nhân duyên (căn bản), vị ấy đạt đến khả năng chứng ngộ ngay tại những nơi ấy.

‘‘So [Pg.15] sace ākaṅkhati – ‘dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya ubho sadde suṇeyyaṃ – dibbe ca mānuse ca ye dūre santike cā’ti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane.

“Vị ấy nếu mong muốn: ‘Với thiên nhĩ giới thanh tịnh, vượt ngoài tai của loài người, ta có thể nghe được cả hai loại âm thanh – của chư thiên và của loài người, dù ở xa hay ở gần’, thì khi có nhân duyên (căn bản), vị ấy đạt đến khả năng chứng ngộ ngay tại những nơi ấy.

‘‘So sace ākaṅkhati – ‘parasattānaṃ parapuggalānaṃ cetasā ceto paricca pajāneyyaṃ – sarāgaṃ vā cittaṃ sarāgaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vītarāgaṃ vā cittaṃ vītarāgaṃ cittanti pajāneyyaṃ, sadosaṃ vā cittaṃ sadosaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vītadosaṃ vā cittaṃ vītadosaṃ cittanti pajāneyyaṃ, samohaṃ vā cittaṃ samohaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vītamohaṃ vā cittaṃ vītamohaṃ cittanti pajāneyyaṃ, saṃkhittaṃ vā cittaṃ saṃkhittaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vikkhittaṃ vā cittaṃ vikkhittaṃ cittanti pajāneyyaṃ, mahaggataṃ vā cittaṃ mahaggataṃ cittanti pajāneyyaṃ, amahaggataṃ vā cittaṃ amahaggataṃ cittanti pajāneyyaṃ, sauttaraṃ vā cittaṃ sauttaraṃ cittanti pajāneyyaṃ, anuttaraṃ vā cittaṃ anuttaraṃ cittanti pajāneyyaṃ, samāhitaṃ vā cittaṃ samāhitaṃ cittanti pajāneyyaṃ, asamāhitaṃ vā cittaṃ asamāhitaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vimuttaṃ vā cittaṃ vimuttaṃ cittanti pajāneyyaṃ, avimuttaṃ vā cittaṃ avimuttaṃ cittanti pajāneyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane.

“Vị ấy nếu mong muốn: ‘Với tâm của mình, ta có thể biết rõ tâm của các chúng sanh khác, của các cá nhân khác – ta có thể biết tâm có tham là tâm có tham, hoặc tâm không tham là tâm không tham; biết tâm có sân là tâm có sân, hoặc tâm không sân là tâm không sân; biết tâm có si là tâm có si, hoặc tâm không si là tâm không si; biết tâm co rút là tâm co rút, hoặc tâm tán loạn là tâm tán loạn; biết tâm quảng đại là tâm quảng đại, hoặc tâm không quảng đại là tâm không quảng đại; biết tâm hữu thượng là tâm hữu thượng, hoặc tâm vô thượng là tâm vô thượng; biết tâm có định là tâm có định, hoặc tâm không định là tâm không định; biết tâm giải thoát là tâm giải thoát, hoặc tâm không giải thoát là tâm không giải thoát’, thì khi có nhân duyên (căn bản), vị ấy đạt đến khả năng chứng ngộ ngay tại những nơi ấy.

‘‘So sace ākaṅkhati – ‘anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussareyyaṃ, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṃsampi jātiyo cattārīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi saṃvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṃvaṭṭavivaṭṭakappe – amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṃ; tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapannoti, iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussareyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane.

“Vị ấy nếu mong muốn: ‘Ta có thể nhớ lại nhiều đời sống quá khứ, cụ thể là – một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời; nhớ lại nhiều kiếp hoại, nhiều kiếp thành, nhiều kiếp thành hoại – ở nơi kia, ta có tên như vậy, dòng họ như vậy, dung sắc như vậy, thức ăn như vậy, trải nghiệm khổ lạc như vậy, tuổi thọ như vậy. Sau khi chết ở đó, ta sanh ra ở nơi nọ; ở đó ta cũng có tên như vậy, dòng họ như vậy, dung sắc như vậy, thức ăn như vậy, trải nghiệm khổ lạc như vậy, tuổi thọ như vậy. Sau khi chết ở đó, ta được sanh ra ở đây. Như vậy, ta có thể nhớ lại nhiều đời sống quá khứ với các chi tiết và đặc điểm của chúng’, thì khi có nhân duyên (căn bản), vị ấy đạt đến khả năng chứng ngộ ngay tại những nơi ấy.

‘‘So [Pg.16] sace ākaṅkhati – ‘dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passeyyaṃ cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajāneyyaṃ – ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṃ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā; ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṃ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannāti, iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passeyyaṃ cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajāneyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane.

“Vị ấy nếu mong muốn: ‘Với thiên nhãn thanh tịnh, vượt ngoài mắt người, ta có thể thấy các chúng sanh đang chết, đang sanh; hèn hạ, cao sang; xinh đẹp, xấu xí; đi đến thiện thú, đi đến ác thú; ta có thể biết rõ chúng sanh đi theo nghiệp của họ – Này các bạn, những chúng sanh này đã thành tựu thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành, phỉ báng các bậc Thánh, có tà kiến, chấp thủ hành động theo tà kiến; sau khi thân hoại mạng chung, họ sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Còn này các bạn, những chúng sanh này đã thành tựu thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành, không phỉ báng các bậc Thánh, có chánh kiến, chấp thủ hành động theo chánh kiến; sau khi thân hoại mạng chung, họ sanh vào thiện thú, thiên giới. Như vậy, với thiên nhãn thanh tịnh, vượt ngoài mắt người, ta có thể thấy các chúng sanh đang chết, đang sanh; hèn hạ, cao sang; xinh đẹp, xấu xí; đi đến thiện thú, đi đến ác thú; ta có thể biết rõ chúng sanh đi theo nghiệp của họ’, thì khi có nhân duyên (căn bản), vị ấy đạt đến khả năng chứng ngộ ngay tại những nơi ấy.

‘‘So sace ākaṅkhati – ‘āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane’’ti. Tatiyaṃ.

“Vị ấy nếu mong muốn: ‘Do sự đoạn tận các lậu hoặc, ta có thể tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc’, thì khi có nhân duyên (căn bản), vị ấy đạt đến khả năng chứng ngộ ngay tại những nơi ấy.” Kinh thứ ba.

4. Dussīlasuttaṃ

4. Kinh Phá Giới

24. ‘‘Dussīlassa, bhikkhave, sīlavipannassa hatūpaniso hoti sammāsamādhi; sammāsamādhimhi asati sammāsamādhivipannassa hatūpanisaṃ hoti yathābhūtañāṇadassanaṃ; yathābhūtañāṇadassane asati yathābhūtañāṇadassanavipannassa hatūpaniso hoti nibbidāvirāgo; nibbidāvirāge asati nibbidāvirāgavipannassa hatūpanisaṃ hoti vimuttiñāṇadassanaṃ. Seyyathāpi, bhikkhave, rukkho sākhāpalāsavipanno. Tassa papaṭikāpi na pāripūriṃ gacchati, tacopi na pāripūriṃ gacchati, pheggupi na pāripūriṃ gacchati, sāropi na pāripūriṃ gacchati; evamevaṃ kho, bhikkhave, dussīlassa sīlavipannassa hatūpaniso hoti sammāsamādhi; sammāsamādhimhi asati sammāsamādhivipannassa hatūpanisaṃ hoti yathābhūtañāṇadassanaṃ; yathābhūtañāṇadassane asati yathābhūtañāṇadassanavipannassa hatūpaniso hoti [Pg.17] nibbidāvirāgo; nibbidāvirāge asati nibbidāvirāgavipannassa hatūpanisaṃ hoti vimuttiñāṇadassanaṃ.

24. “Này các Tỳ khưu, đối với người ác giới, người có giới bị hư hoại, chánh định bị mất đi nhân cận; khi không có chánh định, đối với người có chánh định bị hư hoại, như thật tri kiến bị mất đi nhân cận; khi không có như thật tri kiến, đối với người có như thật tri kiến bị hư hoại, sự nhàm chán và ly tham bị mất đi nhân cận; khi không có sự nhàm chán và ly tham, đối với người có sự nhàm chán và ly tham bị hư hoại, giải thoát tri kiến bị mất đi nhân cận. Ví như, này các Tỳ khưu, một cái cây có cành lá bị hư hoại. Vỏ ngoài của nó cũng không được trọn vẹn, vỏ trong cũng không được trọn vẹn, giác cây cũng không được trọn vẹn, lõi cây cũng không được trọn vẹn; cũng thế ấy, này các Tỳ khưu, đối với người ác giới, người có giới bị hư hoại, chánh định bị mất đi nhân cận; khi không có chánh định, đối với người có chánh định bị hư hoại, như thật tri kiến bị mất đi nhân cận; khi không có như thật tri kiến, đối với người có như thật tri kiến bị hư hoại, sự nhàm chán và ly tham bị mất đi nhân cận; khi không có sự nhàm chán và ly tham, đối với người có sự nhàm chán và ly tham bị hư hoại, giải thoát tri kiến bị mất đi nhân cận.”

‘‘Sīlavato, bhikkhave, sīlasampannassa upanisasampanno hoti sammāsamādhi; sammāsamādhimhi sati sammāsamādhisampannassa upanisasampannaṃ hoti yathābhūtañāṇadassanaṃ; yathābhūtañāṇadassane sati yathābhūtañāṇadassanasampannassa upanisasampanno hoti nibbidāvirāgo; nibbidāvirāge sati nibbidāvirāgasampannassa upanisasampannaṃ hoti vimuttiñāṇadassanaṃ. Seyyathāpi, bhikkhave, rukkho sākhāpalāsasampanno. Tassa papaṭikāpi pāripūriṃ gacchati, tacopi pāripūriṃ gacchati, pheggupi pāripūriṃ gacchati, sāropi pāripūriṃ gacchati; evamevaṃ kho, bhikkhave, sīlavato sīlasampannassa upanisasampanno hoti sammāsamādhi; sammāsamādhimhi sati sammāsamādhisampannassa upanisasampannaṃ hoti yathābhūtañāṇadassanaṃ; yathābhūtañāṇadassane sati yathābhūtañāṇadassanasampannassa upanisasampanno hoti nibbidāvirāgo; nibbidāvirāge sati nibbidāvirāgasampannassa upanisasampannaṃ hoti vimuttiñāṇadassana’’nti. Catutthaṃ.

“Này các Tỳ khưu, đối với người có giới, người đầy đủ giới hạnh, chánh định có nhân cận được đầy đủ; khi có chánh định, đối với người đầy đủ chánh định, như thật tri kiến có nhân cận được đầy đủ; khi có như thật tri kiến, đối với người đầy đủ như thật tri kiến, sự nhàm chán và ly tham có nhân cận được đầy đủ; khi có sự nhàm chán và ly tham, đối với người đầy đủ sự nhàm chán và ly tham, giải thoát tri kiến có nhân cận được đầy đủ. Ví như, này các Tỳ khưu, một cái cây có cành lá được đầy đủ. Vỏ ngoài của nó cũng được trọn vẹn, vỏ trong cũng được trọn vẹn, giác cây cũng được trọn vẹn, lõi cây cũng được trọn vẹn; cũng thế ấy, này các Tỳ khưu, đối với người có giới, người đầy đủ giới hạnh, chánh định có nhân cận được đầy đủ; khi có chánh định, đối với người đầy đủ chánh định, như thật tri kiến có nhân cận được đầy đủ; khi có như thật tri kiến, đối với người đầy đủ như thật tri kiến, sự nhàm chán và ly tham có nhân cận được đầy đủ; khi có sự nhàm chán và ly tham, đối với người đầy đủ sự nhàm chán và ly tham, giải thoát tri kiến có nhân cận được đầy đủ.” Hết phẩm thứ tư.

5. Anuggahitasuttaṃ

5. Kinh Được Hỗ Trợ

25. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi anuggahitā sammādiṭṭhi cetovimuttiphalā ca hoti cetovimuttiphalānisaṃsā ca, paññāvimuttiphalā ca hoti paññāvimuttiphalānisaṃsā ca.

25. “Này các Tỳ khưu, chánh kiến được hỗ trợ bởi năm yếu tố thì có quả là tâm giải thoát, có lợi ích là quả của tâm giải thoát; và có quả là tuệ giải thoát, có lợi ích là quả của tuệ giải thoát.”

‘‘Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, sammādiṭṭhi sīlānuggahitā ca hoti, sutānuggahitā ca hoti, sākacchānuggahitā ca hoti, samathānuggahitā ca hoti, vipassanānuggahitā ca hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi anuggahitā sammādiṭṭhi cetovimuttiphalā ca hoti cetovimuttiphalānisaṃsā ca, paññāvimuttiphalā ca hoti paññāvimuttiphalānisaṃsā cā’’ti. Pañcamaṃ.

“Thế nào là năm? Này các Tỳ khưu, ở đây chánh kiến được hỗ trợ bởi giới, được hỗ trợ bởi văn, được hỗ trợ bởi thảo luận, được hỗ trợ bởi chỉ, và được hỗ trợ bởi quán. Này các Tỳ khưu, chánh kiến được hỗ trợ bởi năm yếu tố này thì có quả là tâm giải thoát, có lợi ích là quả của tâm giải thoát; và có quả là tuệ giải thoát, có lợi ích là quả của tuệ giải thoát.” Hết phẩm thứ năm.

6. Vimuttāyatanasuttaṃ

6. Kinh Các Cơ Sở Giải Thoát

26. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, vimuttāyatanāni yattha bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato avimuttaṃ vā cittaṃ vimuccati, aparikkhīṇā [Pg.18] vā āsavā parikkhayaṃ gacchanti, ananuppattaṃ vā anuttaraṃ yogakkhemaṃ anupāpuṇāti.

26. “Này các Tỳ khưu, có năm cơ sở giải thoát này, ở đây vị Tỳ khưu sống không dể duôi, nhiệt tâm, quyết chí, tâm chưa được giải thoát sẽ được giải thoát, các lậu hoặc chưa được đoạn tận sẽ đi đến đoạn tận, và sẽ đạt đến sự an ổn vô thượng khỏi các ách縛 mà chưa từng đạt đến.”

‘‘Katamāni pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhuno satthā dhammaṃ deseti aññataro vā garuṭṭhāniyo sabrahmacārī. Yathā yathā, bhikkhave, tassa bhikkhuno satthā dhammaṃ deseti, aññataro vā garuṭṭhāniyo sabrahmacārī, tathā tathā so tasmiṃ dhamme atthapaṭisaṃvedī ca hoti dhammapaṭisaṃvedī ca. Tassa atthapaṭisaṃvedino dhammapaṭisaṃvedino pāmojjaṃ jāyati. Pamuditassa pīti jāyati. Pītimanassa kāyo passambhati. Passaddhakāyo sukhaṃ vedeti. Sukhino cittaṃ samādhiyati. Idaṃ, bhikkhave, paṭhamaṃ vimuttāyatanaṃ yattha bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato avimuttaṃ vā cittaṃ vimuccati, aparikkhīṇā vā āsavā parikkhayaṃ gacchanti, ananuppattaṃ vā anuttaraṃ yogakkhemaṃ anupāpuṇāti.

“Thế nào là năm? Này các Tỳ khưu, ở đây, bậc Đạo Sư thuyết Pháp cho vị Tỳ khưu, hoặc một vị đồng phạm hạnh đáng kính nào khác. Này các Tỳ khưu, khi bậc Đạo Sư thuyết Pháp cho vị Tỳ khưu ấy, hoặc một vị đồng phạm hạnh đáng kính nào khác, tùy theo đó mà vị ấy trở thành người cảm nhận được ý nghĩa và cảm nhận được Pháp ở trong Pháp ấy. Đối với vị ấy, người cảm nhận được ý nghĩa, cảm nhận được Pháp, hân hoan sanh khởi. Do hân hoan, hỷ sanh khởi. Do ý có hỷ, thân được khinh an. Do thân khinh an, vị ấy cảm giác an lạc. Do có an lạc, tâm được định tĩnh. Này các Tỳ khưu, đây là cơ sở giải thoát thứ nhất, ở đây vị Tỳ khưu sống không dể duôi, nhiệt tâm, quyết chí, tâm chưa được giải thoát sẽ được giải thoát, các lậu hoặc chưa được đoạn tận sẽ đi đến đoạn tận, và sẽ đạt đến sự an ổn vô thượng khỏi các ách縛 mà chưa từng đạt đến.”

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhuno na heva kho satthā dhammaṃ deseti, aññataro vā garuṭṭhāniyo sabrahmacārī, api ca kho yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paresaṃ deseti. Yathā yathā, bhikkhave, bhikkhu yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paresaṃ deseti tathā tathā so tasmiṃ dhamme atthapaṭisaṃvedī ca hoti dhammapaṭisaṃvedī ca. Tassa atthapaṭisaṃvedino dhammapaṭisaṃvedino pāmojjaṃ jāyati. Pamuditassa pīti jāyati. Pītimanassa kāyo passambhati. Passaddhakāyo sukhaṃ vedeti. Sukhino cittaṃ samādhiyati. Idaṃ, bhikkhave, dutiyaṃ vimuttāyatanaṃ yattha bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato avimuttaṃ vā cittaṃ vimuccati, aparikkhīṇā vā āsavā parikkhayaṃ gacchanti, ananuppattaṃ vā anuttaraṃ yogakkhemaṃ anupāpuṇāti.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, bậc Đạo Sư không thuyết Pháp cho vị Tỳ khưu, cũng không có vị đồng phạm hạnh đáng kính nào khác thuyết Pháp, nhưng vị ấy lại thuyết giảng chi tiết cho người khác về Pháp mà mình đã được nghe, đã được học. Này các Tỳ khưu, khi vị Tỳ khưu thuyết giảng chi tiết cho người khác về Pháp mà mình đã được nghe, đã được học, tùy theo đó mà vị ấy trở thành người cảm nhận được ý nghĩa và cảm nhận được Pháp ở trong Pháp ấy. Đối với vị ấy, người cảm nhận được ý nghĩa, cảm nhận được Pháp, hân hoan sanh khởi. Do hân hoan, hỷ sanh khởi. Do ý có hỷ, thân được khinh an. Do thân khinh an, vị ấy cảm giác an lạc. Do có an lạc, tâm được định tĩnh. Này các Tỳ khưu, đây là cơ sở giải thoát thứ hai, ở đây vị Tỳ khưu sống không dể duôi, nhiệt tâm, quyết chí, tâm chưa được giải thoát sẽ được giải thoát, các lậu hoặc chưa được đoạn tận sẽ đi đến đoạn tận, và sẽ đạt đến sự an ổn vô thượng khỏi các ách縛 mà chưa từng đạt đến.”

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhuno na heva kho satthā dhammaṃ deseti, aññataro vā garuṭṭhāniyo sabrahmacārī, nāpi yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paresaṃ deseti, api ca kho yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena sajjhāyaṃ karoti. Yathā yathā, bhikkhave, bhikkhu yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena sajjhāyaṃ karoti tathā tathā so tasmiṃ dhamme atthapaṭisaṃvedī ca hoti dhammapaṭisaṃvedī ca. Tassa atthapaṭisaṃvedino [Pg.19] dhammapaṭisaṃvedino pāmojjaṃ jāyati. Pamuditassa pīti jāyati. Pītimanassa kāyo passambhati. Passaddhakāyo sukhaṃ vedeti. Sukhino cittaṃ samādhiyati. Idaṃ, bhikkhave, tatiyaṃ vimuttāyatanaṃ yattha bhikkhuno appamattassa ātāpino…pe… yogakkhemaṃ anupāpuṇāti.

Này các Tỳ khưu, lại nữa, vị Tỳ khưu không được bậc Đạo Sư thuyết giảng Chánh pháp, cũng không được vị đồng phạm hạnh đáng tôn kính nào thuyết giảng, vị ấy cũng không thuyết giảng lại một cách rộng rãi cho người khác về pháp mà mình đã được nghe, đã được học; tuy nhiên, vị ấy lại tụng đọc một cách rộng rãi về pháp mà mình đã được nghe, đã được học. Này các Tỳ khưu, khi vị Tỳ khưu tụng đọc một cách rộng rãi về pháp mà mình đã được nghe, đã được học, thì theo đó, vị ấy cảm nhận được ý nghĩa và cảm nhận được pháp ở trong pháp ấy. Đối với vị ấy, người cảm nhận được ý nghĩa và cảm nhận được pháp, sự hân hoan sanh khởi. Khi đã hân hoan, hỷ sanh khởi. Khi tâm có hỷ, thân được an tịnh. Khi thân đã an tịnh, vị ấy cảm thọ lạc. Khi có lạc, tâm được định tĩnh. Này các Tỳ khưu, đây là cơ sở giải thoát thứ ba, nơi mà vị Tỳ khưu không dể duôi, nhiệt tâm... cho đến... đạt đến sự an ổn khỏi các ách phược.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhuno na heva kho satthā dhammaṃ deseti, aññataro vā garuṭṭhāniyo sabrahmacārī, nāpi yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paresaṃ deseti, nāpi yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena sajjhāyaṃ karoti; api ca kho yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ cetasā anuvitakketi anuvicāreti manasānupekkhati. Yathā yathā, bhikkhave, bhikkhu yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ cetasā anuvitakketi anuvicāreti manasānupekkhati tathā tathā so tasmiṃ dhamme atthapaṭisaṃvedī ca hoti dhammapaṭisaṃvedī ca. Tassa atthapaṭisaṃvedino dhammapaṭisaṃvedino pāmojjaṃ jāyati. Pamuditassa pīti jāyati. Pītimanassa kāyo passambhati. Passaddhakāyo sukhaṃ vedeti. Sukhino cittaṃ samādhiyati. Idaṃ, bhikkhave, catutthaṃ vimuttāyatanaṃ yattha bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato avimuttaṃ vā cittaṃ vimuccati, aparikkhīṇā vā āsavā parikkhayaṃ gacchanti, ananuppattaṃ vā anuttaraṃ yogakkhemaṃ anupāpuṇāti.

Này các Tỳ khưu, lại nữa, vị Tỳ khưu không được bậc Đạo Sư thuyết giảng Chánh pháp, cũng không được vị đồng phạm hạnh đáng tôn kính nào thuyết giảng, vị ấy cũng không thuyết giảng lại một cách rộng rãi cho người khác về pháp mà mình đã được nghe, đã được học, cũng không tụng đọc một cách rộng rãi về pháp mà mình đã được nghe, đã được học; tuy nhiên, vị ấy lại suy tầm, tứ sát, và quán xét bằng ý về pháp mà mình đã được nghe, đã được học. Này các Tỳ khưu, khi vị Tỳ khưu suy tầm, tứ sát, và quán xét bằng ý về pháp mà mình đã được nghe, đã được học, thì theo đó, vị ấy cảm nhận được ý nghĩa và cảm nhận được pháp ở trong pháp ấy. Đối với vị ấy, người cảm nhận được ý nghĩa và cảm nhận được pháp, sự hân hoan sanh khởi. Khi đã hân hoan, hỷ sanh khởi. Khi tâm có hỷ, thân được an tịnh. Khi thân đã an tịnh, vị ấy cảm thọ lạc. Khi có lạc, tâm được định tĩnh. Này các Tỳ khưu, đây là cơ sở giải thoát thứ tư, nơi mà vị Tỳ khưu không dể duôi, nhiệt tâm, có tinh cần, đang trú ngụ, thì tâm chưa được giải thoát sẽ được giải thoát, các lậu hoặc chưa được đoạn tận sẽ đi đến đoạn tận, hoặc sẽ đạt đến sự an ổn vô thượng khỏi các ách phược mà trước đây chưa đạt đến.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhuno na heva kho satthā dhammaṃ deseti aññataro vā garuṭṭhāniyo sabrahmacārī, nāpi yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paresaṃ deseti, nāpi yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena sajjhāyaṃ karoti, nāpi yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ cetasā anuvitakketi anuvicāreti manasānupekkhati; api ca khvassa aññataraṃ samādhinimittaṃ suggahitaṃ hoti sumanasikataṃ sūpadhāritaṃ suppaṭividdhaṃ paññāya. Yathā yathā, bhikkhave, bhikkhuno aññataraṃ samādhinimittaṃ suggahitaṃ hoti sumanasikataṃ sūpadhāritaṃ suppaṭividdhaṃ paññāya tathā tathā so tasmiṃ dhamme atthapaṭisaṃvedī ca hoti dhammapaṭisaṃvedī ca. Tassa atthapaṭisaṃvedino dhammapaṭisaṃvedino pāmojjaṃ jāyati. Pamuditassa pīti jāyati. Pītimanassa kāyo passambhati. Passaddhakāyo sukhaṃ vedeti. Sukhino cittaṃ samādhiyati. Idaṃ, bhikkhave, pañcamaṃ vimuttāyatanaṃ yattha bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato avimuttaṃ vā cittaṃ [Pg.20] vimuccati, aparikkhīṇā vā āsavā parikkhayaṃ gacchanti, ananuppattaṃ vā anuttaraṃ yogakkhemaṃ anupāpuṇāti.

Này các Tỳ khưu, lại nữa, vị Tỳ khưu không được bậc Đạo Sư thuyết giảng Chánh pháp, cũng không được vị đồng phạm hạnh đáng tôn kính nào thuyết giảng, vị ấy cũng không thuyết giảng lại một cách rộng rãi cho người khác về pháp mà mình đã được nghe, đã được học, cũng không tụng đọc một cách rộng rãi về pháp mà mình đã được nghe, đã được học, cũng không suy tầm, tứ sát, và quán xét bằng ý về pháp mà mình đã được nghe, đã được học; tuy nhiên, một định tướng nào đó đã được vị ấy khéo nắm giữ, khéo tác ý, khéo ghi nhớ, và khéo thể nhập bằng trí tuệ. Này các Tỳ khưu, khi một định tướng nào đó đã được vị Tỳ khưu khéo nắm giữ, khéo tác ý, khéo ghi nhớ, và khéo thể nhập bằng trí tuệ, thì theo đó, vị ấy cảm nhận được ý nghĩa và cảm nhận được pháp ở trong pháp ấy. Đối với vị ấy, người cảm nhận được ý nghĩa và cảm nhận được pháp, sự hân hoan sanh khởi. Khi đã hân hoan, hỷ sanh khởi. Khi tâm có hỷ, thân được an tịnh. Khi thân đã an tịnh, vị ấy cảm thọ lạc. Khi có lạc, tâm được định tĩnh. Này các Tỳ khưu, đây là cơ sở giải thoát thứ năm, nơi mà vị Tỳ khưu không dể duôi, nhiệt tâm, có tinh cần, đang trú ngụ, thì tâm chưa được giải thoát sẽ được giải thoát, các lậu hoặc chưa được đoạn tận sẽ đi đến đoạn tận, hoặc sẽ đạt đến sự an ổn vô thượng khỏi các ách phược mà trước đây chưa đạt đến.

‘‘Imāni kho, bhikkhave, pañca vimuttāyatanāni yattha bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato avimuttaṃ vā cittaṃ vimuccati, aparikkhīṇā vā āsavā parikkhayaṃ gacchanti, ananuppattaṃ vā anuttaraṃ yogakkhemaṃ anupāpuṇātī’’ti. Chaṭṭhaṃ.

Này các Tỳ khưu, đây chính là năm cơ sở giải thoát, nơi mà vị Tỳ khưu không dể duôi, nhiệt tâm, có tinh cần, đang trú ngụ, thì tâm chưa được giải thoát sẽ được giải thoát, các lậu hoặc chưa được đoạn tận sẽ đi đến đoạn tận, hoặc sẽ đạt đến sự an ổn vô thượng khỏi các ách phược mà trước đây chưa đạt đến. (Kinh thứ) sáu.

7. Samādhisuttaṃ

7. Kinh Định

27. ‘‘Samādhiṃ, bhikkhave, bhāvetha appamāṇaṃ nipakā patissatā. Samādhiṃ, bhikkhave, bhāvayataṃ appamāṇaṃ nipakānaṃ patissatānaṃ pañca ñāṇāni paccattaññeva uppajjanti. Katamāni pañca? ‘Ayaṃ samādhi paccuppannasukho ceva āyatiñca sukhavipāko’ti paccattaññeva ñāṇaṃ uppajjati, ‘ayaṃ samādhi ariyo nirāmiso’ti paccattaññeva ñāṇaṃ uppajjati, ‘ayaṃ samādhi akāpurisasevito’ti paccattaññeva ñāṇaṃ uppajjati, ‘ayaṃ samādhi santo paṇīto paṭippassaddhaladdho ekodibhāvādhigato, na saṅkhāraniggayhavāritagato’ti paccattaññeva ñāṇaṃ uppajjati, ‘sato kho panāhaṃ imaṃ samāpajjāmi sato vuṭṭhahāmī’ti paccattaññeva ñāṇaṃ uppajjati.

27. Này các Tỳ khưu, hãy tu tập vô lượng định, với trí tuệ chín chắn và chánh niệm. Này các Tỳ khưu, đối với những người tu tập vô lượng định, với trí tuệ chín chắn và chánh niệm, năm loại trí này sẽ sanh khởi nơi tự thân. Năm loại nào? Trí sanh khởi nơi tự thân rằng: ‘Định này có lạc trong hiện tại và có quả vui trong tương lai.’ Trí sanh khởi nơi tự thân rằng: ‘Định này là thánh thiện, không liên quan đến vật chất.’ Trí sanh khởi nơi tự thân rằng: ‘Định này không phải do kẻ hạ liệt thực hành.’ Trí sanh khởi nơi tự thân rằng: ‘Định này là an tịnh, vi diệu, đạt được sự an chỉ, đạt được nhất tâm, không phải do hành trì với sự đè nén và ngăn chặn.’ Trí sanh khởi nơi tự thân rằng: ‘Ta nhập định này với chánh niệm và xuất khỏi định này với chánh niệm.’

‘‘Samādhiṃ, bhikkhave, bhāvetha appamāṇaṃ nipakā patissatā. Samādhiṃ, bhikkhave, bhāvayataṃ appamāṇaṃ nipakānaṃ patissatānaṃ imāni pañca ñāṇāni paccattaññeva uppajjantī’’ti. Sattamaṃ.

Này các Tỳ khưu, hãy tu tập vô lượng định, với trí tuệ chín chắn và chánh niệm. Này các Tỳ khưu, đối với những người tu tập vô lượng định, với trí tuệ chín chắn và chánh niệm, năm loại trí này sẽ sanh khởi nơi tự thân. (Kinh thứ) bảy.

8. Pañcaṅgikasuttaṃ

8. Kinh Năm Chi

28. ‘‘Ariyassa, bhikkhave, pañcaṅgikassa sammāsamādhissa bhāvanaṃ desessāmi. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

28. Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng về sự tu tập chánh định thánh thiện gồm năm chi. Các ngươi hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý, Ta sẽ nói. – Thưa vâng, bạch Thế Tôn. – Các Tỳ khưu ấy đã vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này:

‘‘Katamā [Pg.21] ca, bhikkhave, ariyassa pañcaṅgikassa sammāsamādhissa bhāvanā? Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. So imameva kāyaṃ vivekajena pītisukhena abhisandeti parisandeti paripūreti parippharati; nāssa kiñci sabbāvato kāyassa vivekajena pītisukhena apphuṭaṃ hoti. Seyyathāpi, bhikkhave, dakkho nhāpako vā nhāpakantevāsī vā kaṃsathāle nhānīyacuṇṇāni ākiritvā udakena paripphosakaṃ paripphosakaṃ sanneyya. Sāyaṃ nhānīyapiṇḍi snehānugatā snehaparetā santarabāhirā phuṭā snehena, na ca paggharinī. Evamevaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu imameva kāyaṃ vivekajena pītisukhena abhisandeti parisandeti paripūreti parippharati; nāssa kiñci sabbāvato kāyassa vivekajena pītisukhena apphuṭaṃ hoti. Ariyassa, bhikkhave, pañcaṅgikassa sammāsamādhissa ayaṃ paṭhamā bhāvanā.

Này các tỳ khưu, thế nào là sự tu tập chánh định cao thượng có năm chi phần? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu ly dục… cho đến… chứng và trú thiền thứ nhất. Vị ấy thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với hỷ lạc do ly dục sanh; không có một chỗ nào trên toàn thân của vị ấy mà không được hỷ lạc do ly dục sanh thấm nhuần. Này các tỳ khưu, ví như người thợ tắm hay đệ tử của người thợ tắm khéo léo, sau khi rắc bột tắm vào trong thau đồng, liền nhồi đi nhồi lại với nước. Cục bột tắm ấy được thấm nhuần, tẩm ướt, tràn đầy bởi chất ẩm cả trong lẫn ngoài, mà không bị chảy rớt. Cũng vậy, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với hỷ lạc do ly dục sanh; không có một chỗ nào trên toàn thân của vị ấy mà không được hỷ lạc do ly dục sanh thấm nhuần. Này các tỳ khưu, đây là sự tu tập chánh định cao thượng có năm chi phần thứ nhất.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. So imameva kāyaṃ samādhijena pītisukhena abhisandeti parisandeti paripūreti parippharati; nāssa kiñci sabbāvato kāyassa samādhijena pītisukhena apphuṭaṃ hoti. Seyyathāpi, bhikkhave, udakarahado gambhīro ubbhidodako. Tassa nevassa puratthimāya disāya udakassa āyamukhaṃ, na pacchimāya disāya udakassa āyamukhaṃ, na uttarāya disāya udakassa āyamukhaṃ, na dakkhiṇāya disāya udakassa āyamukhaṃ, devo ca kālena kālaṃ sammā dhāraṃ nānuppaveccheyya. Atha kho tamhāva udakarahadā sītā vāridhārā ubbhijjitvā tameva udakarahadaṃ sītena vārinā abhisandeyya parisandeyya paripūreyya paripphareyya; nāssa kiñci sabbāvato udakarahadassa sītena vārinā apphuṭaṃ assa. Evamevaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu imameva kāyaṃ samādhijena pītisukhena abhisandeti parisandeti paripūreti parippharati; nāssa kiñci sabbāvato kāyassa samādhijena pītisukhena apphuṭaṃ hoti. Ariyassa, bhikkhave, pañcaṅgikassa sammāsamādhissa ayaṃ dutiyā bhāvanā.

Lại nữa, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu sau khi làm cho lắng dịu tầm và tứ… cho đến… chứng và trú thiền thứ hai. Vị ấy thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với hỷ lạc do định sanh; không có một chỗ nào trên toàn thân của vị ấy mà không được hỷ lạc do định sanh thấm nhuần. Này các tỳ khưu, ví như một hồ nước sâu có nguồn nước trào lên. Hồ ấy không có cửa nước chảy vào ở phương đông, không có cửa nước chảy vào ở phương tây, không có cửa nước chảy vào ở phương bắc, không có cửa nước chảy vào ở phương nam, và trời cũng không thỉnh thoảng mưa xuống đúng lúc. Rồi dòng nước mát từ hồ nước ấy trào lên, thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy chính hồ nước ấy với nước mát; không có một chỗ nào trên toàn bộ hồ nước ấy mà không được nước mát thấm nhuần. Cũng vậy, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với hỷ lạc do định sanh; không có một chỗ nào trên toàn thân của vị ấy mà không được hỷ lạc do định sanh thấm nhuần. Này các tỳ khưu, đây là sự tu tập chánh định cao thượng có năm chi phần thứ hai.

‘‘Puna [Pg.22] caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu pītiyā ca virāgā…pe… tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. So imameva kāyaṃ nippītikena sukhena abhisandeti parisandeti paripūreti parippharati; nāssa kiñci sabbāvato kāyassa nippītikena sukhena apphuṭaṃ hoti. Seyyathāpi, bhikkhave, uppaliniyaṃ vā paduminiyaṃ vā puṇḍarīkiniyaṃ vā appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṃvaḍḍhāni udakānuggatāni anto nimuggaposīni. Tāni yāva caggā yāva ca mūlā sītena vārinā abhisannāni parisannāni paripūrāni paripphuṭāni; nāssa kiñci sabbāvataṃ uppalānaṃ vā padumānaṃ vā puṇḍarīkānaṃ vā sītena vārinā apphuṭaṃ assa. Evamevaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu imameva kāyaṃ nippītikena sukhena abhisandeti parisandeti paripūreti parippharati; nāssa kiñci sabbāvato kāyassa nippītikena sukhena apphuṭaṃ hoti. Ariyassa, bhikkhave, pañcaṅgikassa sammāsamādhissa ayaṃ tatiyā bhāvanā.

Lại nữa, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu do ly hỷ… cho đến… chứng và trú thiền thứ ba. Vị ấy thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với lạc không có hỷ; không có một chỗ nào trên toàn thân của vị ấy mà không được lạc không có hỷ thấm nhuần. Này các tỳ khưu, ví như trong hồ sen xanh, sen hồng, hay sen trắng, có những bông sen xanh, sen hồng, hay sen trắng sanh trong nước, lớn lên trong nước, vươn lên trong nước, được nuôi dưỡng ngập chìm trong nước. Chúng được thấm nhuần, tẩm ướt, sung mãn, tràn đầy bởi nước mát từ chóp cho đến rễ; không có một chỗ nào trên toàn bộ các bông sen xanh, sen hồng, hay sen trắng ấy mà không được nước mát thấm nhuần. Cũng vậy, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với lạc không có hỷ; không có một chỗ nào trên toàn thân của vị ấy mà không được lạc không có hỷ thấm nhuần. Này các tỳ khưu, đây là sự tu tập chánh định cao thượng có năm chi phần thứ ba.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sukhassa ca pahānā …pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. So imameva kāyaṃ parisuddhena cetasā pariyodātena pharitvā nisinno hoti; nāssa kiñci sabbāvato kāyassa parisuddhena cetasā pariyodātena apphuṭaṃ hoti. Seyyathāpi, bhikkhave, puriso odātena vatthena sasīsaṃ pārupitvā nisinno assa; nāssa kiñci sabbāvato kāyassa odātena vatthena apphuṭaṃ assa. Evamevaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu imameva kāyaṃ parisuddhena cetasā pariyodātena pharitvā nisinno hoti; nāssa kiñci sabbāvato kāyassa parisuddhena cetasā pariyodātena apphuṭaṃ hoti. Ariyassa, bhikkhave, pañcaṅgikassa sammāsamādhissa ayaṃ catutthā bhāvanā.

Lại nữa, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu do xả lạc… cho đến… chứng và trú thiền thứ tư. Vị ấy ngồi, dùng tâm thuần tịnh, trong sáng thấm nhuần khắp thân này; không có một chỗ nào trên toàn thân của vị ấy mà không được tâm thuần tịnh, trong sáng thấm nhuần. Này các tỳ khưu, ví như một người ngồi, dùng tấm vải trắng trùm kín cả đầu; không có một chỗ nào trên toàn thân của người ấy mà không được tấm vải trắng bao trùm. Cũng vậy, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu ngồi, dùng tâm thuần tịnh, trong sáng thấm nhuần khắp thân này; không có một chỗ nào trên toàn thân của vị ấy mà không được tâm thuần tịnh, trong sáng thấm nhuần. Này các tỳ khưu, đây là sự tu tập chánh định cao thượng có năm chi phần thứ tư.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhuno paccavekkhaṇānimittaṃ suggahitaṃ hoti sumanasikataṃ sūpadhāritaṃ suppaṭividdhaṃ paññāya. Seyyathāpi, bhikkhave, aññova aññaṃ paccavekkheyya, ṭhito vā nisinnaṃ paccavekkheyya, nisinno vā nipannaṃ paccavekkheyya. Evamevaṃ kho, bhikkhave, bhikkhuno paccavekkhaṇānimittaṃ suggahitaṃ hoti sumanasikataṃ sūpadhāritaṃ suppaṭividdhaṃ paññāya. Ariyassa, bhikkhave, pañcaṅgikassa sammāsamādhissa ayaṃ pañcamā bhāvanā. Evaṃ bhāvite kho[Pg.23], bhikkhave, bhikkhu ariye pañcaṅgike sammāsamādhimhi evaṃ bahulīkate yassa yassa abhiññāsacchikaraṇīyassa dhammassa cittaṃ abhininnāmeti abhiññāsacchikiriyāya, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, đối với vị Tỳ khưu, tướng quán xét được khéo nắm giữ, khéo tác ý, khéo ghi nhớ, khéo thâm nhập bằng trí tuệ. Ví như, này các Tỳ khưu, người này quán xét người kia, người đứng quán xét người ngồi, hoặc người ngồi quán xét người nằm. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với vị Tỳ khưu, tướng quán xét được khéo nắm giữ, khéo tác ý, khéo ghi nhớ, khéo thâm nhập bằng trí tuệ. Này các Tỳ khưu, đây là sự tu tập thứ năm của chánh định năm chi phần bậc Thánh. Này các Tỳ khưu, khi vị Tỳ khưu đã tu tập, đã làm cho sung mãn chánh định năm chi phần bậc Thánh như vậy, vị ấy hướng tâm đến pháp nào cần được chứng ngộ bằng thắng trí để chứng ngộ bằng thắng trí, vị ấy đạt đến khả năng chứng ngộ ngay tại nơi ấy, khi có nhân duyên.

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, udakamaṇiko ādhāre ṭhapito pūro udakassa samatittiko kākapeyyo. Tamenaṃ balavā puriso yato yato āvajjeyya, āgaccheyya udaka’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu evaṃ bhāvite ariye pañcaṅgike sammāsamādhimhi evaṃ bahulīkate yassa yassa abhiññāsacchikaraṇīyassa dhammassa cittaṃ abhininnāmeti abhiññāsacchikiriyāya, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane.

Ví như, này các Tỳ khưu, một cái lu nước được đặt trên giá, đầy nước, ngang miệng, quạ có thể uống được. Nếu một người đàn ông khỏe mạnh nghiêng nó về phía nào, nước sẽ chảy ra từ phía đó, phải không? – Thưa vâng, bạch Thế Tôn. – Cũng vậy, này các Tỳ khưu, khi vị Tỳ khưu đã tu tập, đã làm cho sung mãn chánh định năm chi phần bậc Thánh như vậy, vị ấy hướng tâm đến pháp nào cần được chứng ngộ bằng thắng trí để chứng ngộ bằng thắng trí, vị ấy đạt đến khả năng chứng ngộ ngay tại nơi ấy, khi có nhân duyên.

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, same bhūmibhāge pokkharaṇī caturaṃsā ālibaddhā pūrā udakassa samatittikā kākapeyyā. Tamenaṃ balavā puriso yato yato āliṃ muñceyya, āgaccheyya udaka’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu evaṃ bhāvite ariye pañcaṅgike sammāsamādhimhi evaṃ bahulīkate yassa yassa abhiññāsacchikaraṇīyassa dhammassa…pe… sati sati āyatane.

Ví như, này các Tỳ khưu, trên một vùng đất bằng phẳng, có một hồ sen hình vuông, có bờ đắp, đầy nước, ngang bờ, quạ có thể uống được. Nếu một người đàn ông khỏe mạnh mở bờ đê ở phía nào, nước sẽ chảy ra từ phía đó, phải không? – Thưa vâng, bạch Thế Tôn. – Cũng vậy, này các Tỳ khưu, khi vị Tỳ khưu đã tu tập, đã làm cho sung mãn chánh định năm chi phần bậc Thánh như vậy, vị ấy hướng tâm đến pháp nào cần được chứng ngộ bằng thắng trí... khi có nhân duyên.

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, subhūmiyaṃ catumahāpathe ājaññaratho yutto assa ṭhito odhastapatodo. Tamenaṃ dakkho yoggācariyo assadammasārathi abhiruhitvā vāmena hatthena rasmiyo gahetvā dakkhiṇena hatthena patodaṃ gahetvā yenicchakaṃ yadicchakaṃ sāreyyapi paccāsāreyyapi. Evamevaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu evaṃ bhāvite ariye pañcaṅgike sammāsamādhimhi evaṃ bahulīkate yassa yassa abhiññāsacchikaraṇīyassa dhammassa cittaṃ abhininnāmeti abhiññāsacchikiriyāya, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane.

Ví như, này các Tỳ khưu, tại ngã tư đường trên đất tốt, có một cỗ xe ngựa thuần chủng đã được thắng yên, đang đứng, với cây roi gác ngang. Một người đánh xe thiện nghệ, người điều khiển ngựa, leo lên xe, tay trái cầm dây cương, tay phải cầm roi, có thể đánh xe đi tới và lui về bất cứ nơi nào mình muốn. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, khi vị Tỳ khưu đã tu tập, đã làm cho sung mãn chánh định năm chi phần bậc Thánh như vậy, vị ấy hướng tâm đến pháp nào cần được chứng ngộ bằng thắng trí để chứng ngộ bằng thắng trí, vị ấy đạt đến khả năng chứng ngộ ngay tại nơi ấy, khi có nhân duyên.

‘‘So sace ākaṅkhati – ‘anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhaveyyaṃ – ekopi hutvā bahudhā assaṃ…pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vatteyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane.

Nếu vị ấy mong muốn: ‘Ta sẽ trải nghiệm nhiều loại thần thông – từ một người trở thành nhiều người… cho đến cõi Phạm thiên, ta sẽ dùng thân làm chủ theo ý muốn’, thì vị ấy đạt đến khả năng chứng ngộ ngay tại nơi ấy, khi có nhân duyên.

‘‘So [Pg.24] sace ākaṅkhati – ‘dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya ubho sadde suṇeyyaṃ – dibbe ca mānuse ca ye dūre santike cā’ti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane.

Nếu vị ấy mong muốn: ‘Với thiên nhĩ giới thanh tịnh, siêu việt tai người, ta sẽ nghe cả hai loại âm thanh – của chư thiên và của loài người, dù ở xa hay ở gần’, thì vị ấy đạt đến khả năng chứng ngộ ngay tại nơi ấy, khi có nhân duyên.

‘‘So sace akaṅkhati – ‘parasattānaṃ parapuggalānaṃ cetasā ceto paricca pajāneyyaṃ – sarāgaṃ vā cittaṃ sarāgaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vītarāgaṃ vā cittaṃ vītarāgaṃ cittanti pajāneyyaṃ, sadosaṃ vā cittaṃ… vītadosaṃ vā cittaṃ… samohaṃ vā cittaṃ… vītamohaṃ vā cittaṃ… saṃkhittaṃ vā cittaṃ… vikkhittaṃ vā cittaṃ… mahaggataṃ vā cittaṃ… amahaggataṃ vā cittaṃ… sauttaraṃ vā cittaṃ… anuttaraṃ vā cittaṃ… samāhitaṃ vā cittaṃ… asamāhitaṃ vā cittaṃ… vimuttaṃ vā cittaṃ… avimuttaṃ vā cittaṃ avimuttaṃ cittanti pajāneyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane.

Nếu vị ấy mong muốn: ‘Ta sẽ biết rõ tâm của các chúng sanh khác, của các cá nhân khác bằng tâm của mình, sau khi bao trùm – tâm có tham, ta biết là tâm có tham; tâm không tham, ta biết là tâm không tham; tâm có sân… tâm không sân… tâm có si… tâm không si… tâm co rút… tâm tán loạn… tâm quảng đại… tâm không quảng đại… tâm hữu thượng… tâm vô thượng… tâm định tĩnh… tâm không định tĩnh… tâm giải thoát… tâm không giải thoát, ta biết là tâm không giải thoát’, thì vị ấy đạt đến khả năng chứng ngộ ngay tại nơi ấy, khi có nhân duyên.

‘‘So sace ākaṅkhati – ‘anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussareyyaṃ, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ, dvepi jātiyo…pe… iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussareyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane.

Nếu vị ấy mong muốn: ‘Ta sẽ nhớ lại nhiều đời sống quá khứ, nghĩa là – một kiếp, hai kiếp… như vậy, với các khía cạnh và chi tiết, ta sẽ nhớ lại nhiều đời sống quá khứ’, thì vị ấy đạt đến khả năng chứng ngộ ngay tại nơi ấy, khi có nhân duyên.

‘‘So sace ākaṅkhati – ‘dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena…pe… yathākammūpage satte pajāneyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane.

Nếu vị ấy mong muốn: ‘Với thiên nhãn thanh tịnh, siêu việt mắt người… ta sẽ biết rõ các chúng sanh tùy theo nghiệp của họ’, thì vị ấy đạt đến khả năng chứng ngộ ngay tại nơi ấy, khi có nhân duyên.

‘‘So sace ākaṅkhati – ‘āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane’’ti. Aṭṭhamaṃ.

Nếu vị ấy mong muốn: ‘Do sự đoạn tận các lậu hoặc, ta sẽ trú, sau khi đạt đến vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát, tự mình chứng ngộ bằng thắng trí ngay trong hiện tại’, thì vị ấy đạt đến khả năng chứng ngộ ngay tại nơi ấy, khi có nhân duyên. (Kinh) thứ tám.

9. Caṅkamasuttaṃ

9. Kinh Kinh Hành

29. ‘‘Pañcime, bhikkhave, caṅkame ānisaṃsā. Katame pañca? Addhānakkhamo hoti, padhānakkhamo hoti, appābādho hoti, asitaṃ pītaṃ khāyitaṃ sāyitaṃ sammā pariṇāmaṃ gacchati, caṅkamādhigato samādhi ciraṭṭhitiko hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca caṅkame ānisaṃsā’’ti. Navamaṃ.

29. Này các Tỳ khưu, có năm lợi ích này của việc kinh hành. Năm là gì? Chịu đựng được đường dài, chịu đựng được sự tinh tấn, ít bệnh tật, đồ ăn, đồ uống, đồ nhai, đồ nếm được tiêu hóa tốt, định đạt được do kinh hành được bền lâu. Này các Tỳ khưu, đây là năm lợi ích của việc kinh hành. (Kinh) thứ chín.

10. Nāgitasuttaṃ

10. Kinh Nāgita

30. Evaṃ [Pg.25] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ yena icchānaṅgalaṃ nāma kosalānaṃ brāhmaṇagāmo tadavasari. Tatra sudaṃ bhagavā icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe. Assosuṃ kho icchānaṅgalakā brāhmaṇagahapatikā – ‘‘samaṇo khalu bho gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito icchānaṅgalaṃ anuppatto; icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe. Taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi, satthā devamanussānaṃ buddho bhagavāti. So imaṃ lokaṃ sadevakaṃ samārakaṃ sabrahmakaṃ sassamaṇabrāhmaṇiṃ pajaṃ sadevamanussaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedeti. So dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. Sādhu kho pana tathārūpānaṃ arahataṃ dassanaṃ hotī’’ti. Atha kho icchānaṅgalakā brāhmaṇagahapatikā tassā rattiyā accayena pahūtaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ ādāya yena icchānaṅgalavanasaṇḍo tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bahidvārakoṭṭhake aṭṭhaṃsu uccāsaddamahāsaddā.

30. Tôi nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn đang du hành trong xứ Kosala cùng với đại chúng Tỳ-khưu, Ngài đã đi đến một làng Bà-la-môn của xứ Kosala tên là Icchānaṅgala. Tại đấy, Thế Tôn trú ở trong một khu rừng gần Icchānaṅgala. Các vị Bà-la-môn và gia chủ ở Icchānaṅgala đã nghe như sau: ‘Này các hiền hữu, Sa-môn Gotama, là Thích tử, đã xuất gia từ dòng họ Thích-ca, đã đến Icchānaṅgala; ngài đang trú ở trong một khu rừng gần Icchānaṅgala. Tiếng lành đồn xa về Tôn giả Gotama như sau: Ngài là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Ngài, sau khi tự mình chứng ngộ với thắng trí, đã tuyên thuyết về thế giới này cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, cùng với chúng Sa-môn, Bà-la-môn, cùng với loài người và chư Thiên. Ngài thuyết giảng giáo pháp toàn hảo ở phần đầu, toàn hảo ở phần giữa, toàn hảo ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú; ngài trình bày đời sống phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ và trong sạch. Thật tốt lành thay, được yết kiến các bậc A-la-hán như vậy.’ Bấy giờ, sau khi đêm đã mãn, các vị Bà-la-môn và gia chủ ở Icchānaṅgala, mang theo nhiều vật thực loại cứng và loại mềm, đã đi đến khu rừng Icchānaṅgala; sau khi đến, họ đứng ở bên ngoài cổng vòm, gây ra tiếng ồn ào, huyên náo.

Tena kho pana samayena āyasmā nāgito bhagavato upaṭṭhāko hoti. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ nāgitaṃ āmantesi – ‘‘ke pana kho, nāgita, uccāsaddamahāsaddā, kevaṭṭā maññe macchavilope’’ti? ‘‘Ete, bhante, icchānaṅgalakā brāhmaṇagahapatikā pahūtaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ ādāya bahidvārakoṭṭhake ṭhitā bhagavantaññeva uddissa bhikkhusaṅghañcā’’ti. ‘‘Māhaṃ, nāgita, yasena samāgamaṃ, mā ca mayā yaso. Yo kho, nāgita, nayimassa nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī assa akicchalābhī akasiralābhī, yassāhaṃ nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī akicchalābhī [Pg.26] akasiralābhī. So taṃ mīḷhasukhaṃ middhasukhaṃ lābhasakkārasilokasukhaṃ sādiyeyyā’’ti.

Vào lúc bấy giờ, Tôn giả Nāgita là thị giả của Thế Tôn. Bấy giờ, Thế Tôn gọi Tôn giả Nāgita: ‘Này Nāgita, ai đang gây ra tiếng ồn ào, huyên náo thế? Ta ngỡ như là những người chài lưới đang tranh giành cá vậy.’ ‘Bạch Thế Tôn, đó là các vị Bà-la-môn và gia chủ ở Icchānaṅgala, họ mang theo nhiều vật thực loại cứng và loại mềm, đang đứng ở bên ngoài cổng vòm, với ý hướng đến Thế Tôn và chúng Tỳ-khưu.’ ‘Này Nāgita, Ta không muốn giao du với danh vọng, và mong rằng danh vọng cũng đừng giao du với Ta. Này Nāgita, người nào không phải là người có thể đạt được một cách dễ dàng, không khó khăn, không mệt nhọc niềm hạnh phúc của sự xuất ly này, hạnh phúc của sự độc cư này, hạnh phúc của sự an tịnh này, hạnh phúc của sự giác ngộ này — mà Ta là người có thể đạt được một cách dễ dàng, không khó khăn, không mệt nhọc — thì người ấy mới hưởng thụ niềm hạnh phúc thấp hèn, hạnh phúc của sự hôn trầm, hạnh phúc của lợi lộc, cung kính, và danh tiếng.’

‘‘Adhivāsetu dāni, bhante, bhagavā, adhivāsetu sugato; adhivāsanakālo dāni, bhante, bhagavato. Yena yeneva dāni bhagavā gamissati taṃninnāva gamissanti brāhmaṇagahapatikā negamā ceva jānapadā ca. Seyyathāpi, bhante, thullaphusitake deve vassante yathāninnaṃ udakāni pavattanti; evamevaṃ kho, bhante, yena yeneva dāni bhagavā gamissati, taṃninnāva gamissanti brāhmaṇagahapatikā negamā ceva jānapadā ca. Taṃ kissa hetu? Tathā hi, bhante, bhagavato sīlapaññāṇa’’nti.

‘Bạch Thế Tôn, bây giờ xin Thế Tôn hãy kham nhẫn, xin Thiện Thệ hãy kham nhẫn. Bạch Thế Tôn, bây giờ là thời điểm để Thế Tôn kham nhẫn. Bây giờ Thế Tôn sẽ đi đến bất cứ nơi đâu, thì các vị Bà-la-môn và gia chủ từ các thị trấn và các miền quê cũng sẽ hướng về nơi ấy mà đi đến. Bạch Thế Tôn, ví như khi trời mưa nặng hạt, nước sẽ chảy về vùng trũng; cũng vậy, bạch Thế Tôn, bây giờ Thế Tôn sẽ đi đến bất cứ nơi đâu, thì các vị Bà-la-môn và gia chủ từ các thị trấn và các miền quê cũng sẽ hướng về nơi ấy mà đi đến. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, vì giới và tuệ của Thế Tôn là như vậy.’

‘‘Māhaṃ, nāgita, yasena samāgamaṃ, mā ca mayā yaso. Yo kho, nāgita, nayimassa nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī assa akicchalābhī akasiralābhī, yassāhaṃ nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī. So taṃ mīḷhasukhaṃ middhasukhaṃ lābhasakkārasilokasukhaṃ sādiyeyya. Asitapītakhāyitasāyitassa kho, nāgita, uccārapassāvo – eso tassa nissando. Piyānaṃ kho, nāgita, vipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā – eso tassa nissando. Asubhanimittānuyogaṃ anuyuttassa kho, nāgita, subhanimitte pāṭikulyatā saṇṭhāti – eso tassa nissando. Chasu kho, nāgita, phassāyatanesu aniccānupassino viharato phasse pāṭikulyatā saṇṭhāti – eso tassa nissando. Pañcasu kho, nāgita, upādānakkhandhesu udayabbayānupassino viharato upādāne pāṭikulyatā saṇṭhāti – eso tassa nissando’’ti. Dasamaṃ.

‘Này Nāgita, Ta không muốn giao du với danh vọng, và mong rằng danh vọng cũng đừng giao du với Ta. Này Nāgita, người nào không phải là người có thể đạt được một cách dễ dàng, không khó khăn, không mệt nhọc niềm hạnh phúc của sự xuất ly này, hạnh phúc của sự độc cư này, hạnh phúc của sự an tịnh này, hạnh phúc của sự giác ngộ này — mà Ta là người có thể đạt được một cách dễ dàng, không khó khăn, không mệt nhọc — thì người ấy mới hưởng thụ niềm hạnh phúc thấp hèn, hạnh phúc của sự hôn trầm, hạnh phúc của lợi lộc, cung kính, và danh tiếng. Này Nāgita, đối với những gì được ăn, uống, nhai, nếm, thì có phân và nước tiểu — đó là kết quả của nó. Này Nāgita, do sự biến đổi và đổi khác của những gì thân yêu, mà khởi sanh sầu, bi, khổ, ưu, não — đó là kết quả của nó. Này Nāgita, đối với người chuyên tâm thực hành tướng bất tịnh, sự nhàm chán đối với tướng thanh tịnh được thiết lập — đó là kết quả của nó. Này Nāgita, đối với người trú trong việc quán chiếu sự vô thường ở sáu xứ tiếp xúc, sự nhàm chán đối với sự tiếp xúc được thiết lập — đó là kết quả của nó. Này Nāgita, đối với người trú trong việc quán chiếu sự sanh diệt ở năm thủ uẩn, sự nhàm chán đối với sự chấp thủ được thiết lập — đó là kết quả của nó.’ Mười.

Pañcaṅgikavaggo tatiyo.

Phẩm Năm Chi, thứ ba.

Tassuddānaṃ –

Phần Tóm Lược:

Dve agāravupakkilesā, dussīlānuggahitena ca;

Vimuttisamādhipañcaṅgikā, caṅkamaṃ nāgitena cāti.

Hai bài kinh về Bất Kính và Phiền Não, bài kinh về Phá Giới và Trợ Giúp; Giải Thoát, Định, Năm Chi, Kinh Hành, và bài kinh về Nāgita.

4. Sumanavaggo

4. Phẩm Sumanā

1. Sumanasuttaṃ

1. Kinh Sumanā

31. Ekaṃ [Pg.27] samayaṃ…pe… anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho sumanā rājakumārī pañcahi rathasatehi pañcahi rājakumārisatehi parivutā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnā kho sumanā rājakumārī bhagavantaṃ etadavoca –

31. Một thời... tịnh xá của ông Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, công chúa Sumanā, được bao quanh bởi năm trăm cỗ xe và năm trăm công chúa, đã đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, công chúa Sumanā đã bạch với Thế Tôn như sau:

‘‘Idhassu, bhante, bhagavato dve sāvakā samasaddhā samasīlā samapaññā – eko dāyako, eko adāyako. Te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyyuṃ. Devabhūtānaṃ pana nesaṃ, bhante, siyā viseso, siyā nānākaraṇa’’nti?

‘Bạch Thế Tôn, giả sử ở đây có hai vị đệ tử của Thế Tôn có tín tâm tương đương, giới hạnh tương đương, trí tuệ tương đương — một vị là người bố thí, một vị không phải là người bố thí. Sau khi thân hoại mạng chung, họ sẽ tái sanh vào cõi lành, thiên giới. Nhưng bạch Thế Tôn, khi đã trở thành chư Thiên, liệu có sự đặc thù nào, có sự khác biệt nào giữa họ không?’

‘‘Siyā, sumane’’ti bhagavā avoca – ‘‘yo so, sumane, dāyako so amuṃ adāyakaṃ devabhūto samāno pañcahi ṭhānehi adhigaṇhāti – dibbena āyunā, dibbena vaṇṇena, dibbena sukhena, dibbena yasena, dibbena ādhipateyyena. Yo so, sumane, dāyako so amuṃ adāyakaṃ devabhūto samāno imehi pañcahi ṭhānehi adhigaṇhāti’’.

Thế Tôn nói: “Này Sumana, có sự khác biệt. Này Sumana, người bố thí, khi đã trở thành một vị trời, vượt hơn người không bố thí ở năm phương diện: thiên壽, thiên sắc, thiên lạc, thiên danh, và thiên chủ. Này Sumana, người bố thí, khi đã trở thành một vị trời, vượt hơn người không bố thí ở năm phương diện này.”

‘‘Sace pana te, bhante, tato cutā itthattaṃ āgacchanti, manussabhūtānaṃ pana nesaṃ, bhante, siyā viseso, siyā nānākaraṇa’’nti? ‘‘Siyā, sumane’’ti bhagavā avoca – ‘‘yo so, sumane, dāyako so amuṃ adāyakaṃ manussabhūto samāno pañcahi ṭhānehi adhigaṇhāti – mānusakena āyunā, mānusakena vaṇṇena, mānusakena sukhena, mānusakena yasena, mānusakena ādhipateyyena. Yo so, sumane, dāyako so amuṃ adāyakaṃ manussabhūto samāno imehi pañcahi ṭhānehi adhigaṇhāti’’.

“Bạch Thế Tôn, nếu họ từ cõi trời ấy mệnh chung, sanh lại cõi này, khi đã trở thành người, bạch Thế Tôn, có sự đặc biệt nào không, có sự khác biệt nào không?” Thế Tôn nói: “Này Sumana, có sự khác biệt. Này Sumana, người bố thí, khi đã trở thành người, vượt hơn người không bố thí ở năm phương diện: tuổi thọ của loài người, sắc đẹp của loài người, hạnh phúc của loài người, danh tiếng của loài người, và quyền uy của loài người. Này Sumana, người bố thí, khi đã trở thành người, vượt hơn người không bố thí ở năm phương diện này.”

‘‘Sace pana te, bhante, ubho agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, pabbajitānaṃ pana nesaṃ, bhante, siyā viseso, siyā nānākaraṇa’’nti? ‘‘Siyā, sumane’’ti bhagavā avoca – ‘‘yo so, sumane, dāyako so amuṃ adāyakaṃ pabbajito samāno pañcahi ṭhānehi adhigaṇhāti – yācitova bahulaṃ cīvaraṃ paribhuñjati appaṃ ayācito, yācitova bahulaṃ piṇḍapātaṃ paribhuñjati [Pg.28] appaṃ ayācito, yācitova bahulaṃ senāsanaṃ paribhuñjati appaṃ ayācito, yācitova bahulaṃ gilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ paribhuñjati appaṃ ayācito. Yehi kho pana sabrahmacārīhi saddhiṃ viharati tyassa manāpeneva bahulaṃ kāyakammena samudācaranti appaṃ amanāpena, manāpeneva bahulaṃ vacīkammena samudācaranti appaṃ amanāpena, manāpeneva bahulaṃ manokammena samudācaranti appaṃ amanāpena, manāpaṃyeva bahulaṃ upahāraṃ upaharanti appaṃ amanāpaṃ. Yo so, sumane, dāyako so amuṃ adāyakaṃ pabbajito samāno imehi pañcahi ṭhānehi adhigaṇhātī’’ti.

“Bạch Thế Tôn, nếu cả hai vị ấy từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia, khi đã là người xuất gia, bạch Thế Tôn, có sự đặc biệt nào không, có sự khác biệt nào không?” Thế Tôn nói: “Này Sumana, có sự khác biệt. Này Sumana, người bố thí, khi đã xuất gia, vượt hơn người không bố thí ở năm phương diện: Vị ấy phần lớn chỉ dùng y phục khi được thỉnh mời, ít khi không được thỉnh mời. Vị ấy phần lớn chỉ dùng vật thực khất thực khi được thỉnh mời, ít khi không được thỉnh mời. Vị ấy phần lớn chỉ dùng sàng tọa khi được thỉnh mời, ít khi không được thỉnh mời. Vị ấy phần lớn chỉ dùng dược phẩm trị bệnh khi được thỉnh mời, ít khi không được thỉnh mời. Và các vị đồng phạm hạnh sống chung với vị ấy, phần lớn đối xử với vị ấy bằng thân nghiệp khả ái, ít khi bằng thân nghiệp không khả ái; phần lớn đối xử bằng khẩu nghiệp khả ái, ít khi bằng khẩu nghiệp không khả ái; phần lớn đối xử bằng ý nghiệp khả ái, ít khi bằng ý nghiệp không khả ái; phần lớn dâng cúng những vật cúng dường khả ái, ít khi là những vật không khả ái. Này Sumana, người bố thí, khi đã xuất gia, vượt hơn người không bố thí ở năm phương diện này.”

‘‘Sace pana te, bhante, ubho arahattaṃ pāpuṇanti, arahattappattānaṃ pana nesaṃ, bhante, siyā viseso, siyā nānākaraṇa’’nti? ‘‘Ettha kho panesāhaṃ, sumane, na kiñci nānākaraṇaṃ vadāmi, yadidaṃ vimuttiyā vimutti’’nti.

“Bạch Thế Tôn, nếu cả hai vị ấy đều chứng đắc A-la-hán, khi đã chứng đắc A-la-hán, bạch Thế Tôn, có sự đặc biệt nào không, có sự khác biệt nào không?” “Này Sumana, ở đây Ta không nói có bất cứ sự khác biệt nào, tức là giữa giải thoát và giải thoát.”

‘‘Acchariyaṃ, bhante, abbhutaṃ, bhante! Yāvañcidaṃ, bhante, alameva dānāni dātuṃ alaṃ puññāni kātuṃ; yatra hi nāma devabhūtassāpi upakārāni puññāni, manussabhūtassāpi upakārāni puññāni, pabbajitassāpi upakārāni puññānī’’ti. ‘‘Evametaṃ, sumane! Alañhi, sumane, dānāni dātuṃ alaṃ puññāni kātuṃ! Devabhūtassāpi upakārāni puññāni, manussabhūtassāpi upakārāni puññāni, pabbajitassāpi upakārāni puññānī’’ti.

“Bạch Thế Tôn, thật vi diệu! Bạch Thế Tôn, thật hy hữu! Bạch Thế Tôn, thật đáng để bố thí, thật đáng để làm các công đức! Vì rằng các công đức là hành trang hữu ích cho người đã trở thành trời, là hành trang hữu ích cho người đã trở thành người, là hành trang hữu ích cho người đã xuất gia.” “Đúng vậy, này Sumana! Thật đáng để bố thí, thật đáng để làm các công đức! Các công đức là hành trang hữu ích cho người đã trở thành trời, là hành trang hữu ích cho người đã trở thành người, là hành trang hữu ích cho người đã xuất gia.”

Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –

Thế Tôn đã nói như vậy. Sau khi nói như vậy, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này:

‘‘Yathāpi cando vimalo, gacchaṃ ākāsadhātuyā;

Sabbe tārāgaṇe loke, ābhāya atirocati.

“Như vầng trăng không tỳ vết, đi giữa hư không, tỏa sáng vượt trên tất cả các vì sao trong thế gian.

‘‘Tatheva sīlasampanno, saddho purisapuggalo;

Sabbe maccharino loke, cāgena atirocati.

Cũng vậy, người có giới hạnh, có đức tin, vượt hơn tất cả những người keo kiệt trong thế gian bằng sự bố thí.

‘‘Yathāpi megho thanayaṃ, vijjumālī satakkaku;

Thalaṃ ninnañca pūreti, abhivassaṃ vasundharaṃ.

Như đám mây sấm vang, giăng đầy tia chớp, trút mưa xuống mặt đất, làm đầy cả vùng đất cao lẫn vùng đất thấp.

‘‘Evaṃ dassanasampanno, sammāsambuddhasāvako;

Macchariṃ adhigaṇhāti, pañcaṭhānehi paṇḍito.

Cũng vậy, người đệ tử của bậc Chánh Đẳng Giác, bậc trí tuệ, người có chánh kiến, vượt hơn người keo kiệt ở năm phương diện.

‘‘Āyunā [Pg.29] yasasā ceva, vaṇṇena ca sukhena ca;

Sa ve bhogaparibyūḷho, pecca sagge pamodatī’’ti. paṭhamaṃ;

Về tuổi thọ và danh tiếng, về sắc đẹp và hạnh phúc; vị ấy, được tài sản bao quanh, sau khi mệnh chung, hoan hỷ ở cõi trời.” Hết phẩm thứ nhất.

2. Cundīsuttaṃ

2. Kinh Cundī

32. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Atha kho cundī rājakumārī pañcahi rathasatehi pañcahi ca kumārisatehi parivutā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnā kho cundī rājakumārī bhagavantaṃ etadavoca –

32. Một thời, Thế Tôn trú ở Rājagaha, tại Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Bấy giờ, công chúa Cundī, cùng với năm trăm cỗ xe và năm trăm thị nữ, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, công chúa Cundī bạch với Thế Tôn như sau:

‘‘Amhākaṃ, bhante, bhātā cundo nāma rājakumāro, so evamāha – ‘yadeva so hoti itthī vā puriso vā buddhaṃ saraṇaṃ gato, dhammaṃ saraṇaṃ gato, saṅghaṃ saraṇaṃ gato, pāṇātipātā paṭivirato, adinnādānā paṭivirato, kāmesumicchācārā paṭivirato, musāvādā paṭivirato, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃyeva upapajjati, no duggati’nti. Sāhaṃ, bhante, bhagavantaṃ pucchāmi – ‘kathaṃrūpe kho, bhante, satthari pasanno kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃyeva upapajjati, no duggatiṃ? Kathaṃrūpe dhamme pasanno kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃyeva upapajjati, no duggatiṃ? Kathaṃrūpe saṅghe pasanno kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃyeva upapajjati, no duggatiṃ? Kathaṃrūpesu sīlesu paripūrakārī kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃyeva upapajjati, no duggati’’’nti?

“Bạch Thế Tôn, em trai của con là hoàng tử Cunda, vị ấy nói như sau: ‘Bất cứ người nào, dù là nữ hay nam, đã quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng, từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ dùng các loại rượu men, rượu nấu làm nhân sanh tâm phóng dật, người ấy, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, không sanh vào cõi dữ.’ Bạch Thế Tôn, con xin hỏi Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, người có niềm tin vào một bậc Đạo Sư như thế nào thì sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, không sanh vào cõi dữ? Người có niềm tin vào một giáo Pháp như thế nào thì sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, không sanh vào cõi dữ? Người có niềm tin vào một Tăng đoàn như thế nào thì sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, không sanh vào cõi dữ? Người viên mãn các giới hạnh như thế nào thì sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, không sanh vào cõi dữ?’”

‘‘Yāvatā, cundi, sattā apadā vā dvipadā vā catuppadā vā bahuppadā vā rūpino vā arūpino vā saññino vā asaññino vā nevasaññināsaññino vā, tathāgato tesaṃ aggamakkhāyati arahaṃ sammāsambuddho. Ye kho, cundi, buddhe pasannā, agge te pasannā. Agge kho pana pasannānaṃ aggo vipāko hoti.

Này Cundī, trong tất cả các loại chúng sanh, hoặc không chân, hoặc hai chân, hoặc bốn chân, hoặc nhiều chân, hoặc có sắc, hoặc không sắc, hoặc có tưởng, hoặc không tưởng, hoặc không phải có tưởng cũng không phải không có tưởng, Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, được xem là tối thượng trong số ấy. Này Cundī, những ai có niềm tin trong sạch nơi đức Phật, họ có niềm tin trong sạch nơi bậc tối thượng. Và đối với những người có niềm tin trong sạch nơi bậc tối thượng, quả báo cũng là tối thượng.

‘‘Yāvatā, cundi, dhammā saṅkhatā, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo tesaṃ aggamakkhāyati. Ye, cundi, ariye aṭṭhaṅgike magge pasannā, agge te pasannā, agge kho pana pasannānaṃ aggo vipāko hoti.

Này Cundī, trong tất cả các pháp hữu vi, Thánh đạo Tám ngành được xem là tối thượng. Này Cundī, những ai có niềm tin trong sạch nơi Thánh đạo Tám ngành, họ có niềm tin trong sạch nơi pháp tối thượng. Và đối với những người có niềm tin trong sạch nơi pháp tối thượng, quả báo cũng là tối thượng.

‘‘Yāvatā[Pg.30], cundi, dhammā saṅkhatā vā asaṅkhatā vā, virāgo tesaṃ aggamakkhāyati, yadidaṃ – madanimmadano pipāsavinayo ālayasamugghāto vaṭṭupacchedo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānaṃ. Ye kho, cundi, virāge dhamme pasannā, agge te pasannā. Agge kho pana pasannānaṃ aggo vipāko hoti.

Này Cundī, trong tất cả các pháp, dù là hữu vi hay vô vi, sự ly tham được xem là tối thượng, tức là sự dập tắt mọi kiêu mạn, sự điều phục mọi khát ái, sự nhổ bật mọi chấp thủ, sự cắt đứt vòng luân hồi, sự đoạn tận ái dục, sự ly tham, sự đoạn diệt, Niết-bàn. Này Cundī, những ai có niềm tin trong sạch nơi pháp ly tham, họ có niềm tin trong sạch nơi pháp tối thượng. Và đối với những người có niềm tin trong sạch nơi pháp tối thượng, quả báo cũng là tối thượng.

‘‘Yāvatā, cundi, saṅghā vā gaṇā vā, tathāgatasāvakasaṅgho tesaṃ aggamakkhāyati, yadidaṃ – cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā, esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Ye kho, cundi, saṅghe pasannā, agge te pasannā. Agge kho pana pasannānaṃ aggo vipāko hoti.

Này Cundī, trong tất cả các hội chúng hay đoàn thể, Tăng đoàn đệ tử của Như Lai được xem là tối thượng, tức là bốn đôi tám vị, Tăng đoàn đệ tử của Thế Tôn này là đáng được cúng dường, đáng được nghênh tiếp, đáng được bố thí, đáng được chắp tay, là phước điền vô thượng ở đời. Này Cundī, những ai có niềm tin trong sạch nơi Tăng đoàn, họ có niềm tin trong sạch nơi hội chúng tối thượng. Và đối với những người có niềm tin trong sạch nơi hội chúng tối thượng, quả báo cũng là tối thượng.

‘‘Yāvatā, cundi, sīlāni, ariyakantāni sīlāni tesaṃ aggamakkhāyati, yadidaṃ – akhaṇḍāni acchiddāni asabalāni akammāsāni bhujissāni viññuppasatthāni aparāmaṭṭhāni samādhisaṃvattanikāni. Ye kho, cundi, ariyakantesu sīlesu paripūrakārino, agge te paripūrakārino. Agge kho pana paripūrakārīnaṃ aggo vipāko hotī’’ti.

Này Cundī, trong tất cả các loại giới, giới được các bậc Thánh yêu mến được xem là tối thượng, tức là giới không bị sứt mẻ, không bị đứt đoạn, không bị tỳ vết, không bị ô nhiễm, có tính giải thoát, được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến định. Này Cundī, những ai viên mãn các giới được bậc Thánh yêu mến, họ viên mãn điều tối thượng. Và đối với những người viên mãn điều tối thượng, quả báo cũng là tối thượng.

‘‘Aggato ve pasannānaṃ, aggaṃ dhammaṃ vijānataṃ;

Agge buddhe pasannānaṃ, dakkhiṇeyye anuttare.

Với những người có niềm tin nơi bậc tối thượng, những người biết được pháp tối thượng; với những người có niềm tin nơi đức Phật tối thượng, bậc đáng được cúng dường, bậc vô thượng.

‘‘Agge dhamme pasannānaṃ, virāgūpasame sukhe;

Agge saṅghe pasannānaṃ, puññakkhette anuttare.

Với những người có niềm tin nơi pháp tối thượng, pháp ly tham, an tịnh, an lạc; với những người có niềm tin nơi Tăng đoàn tối thượng, phước điền vô thượng.

‘‘Aggasmiṃ dānaṃ dadataṃ, aggaṃ puññaṃ pavaḍḍhati;

Aggaṃ āyu ca vaṇṇo ca, yaso kitti sukhaṃ balaṃ.

Khi bố thí đến bậc tối thượng, phước báu tối thượng được tăng trưởng. Thọ mạng, dung sắc, danh tiếng, uy tín, an lạc, và sức mạnh tối thượng cũng tăng trưởng.

‘‘Aggassa dātā medhāvī, aggadhammasamāhito;

Devabhūto manusso vā, aggappatto pamodatī’’ti. dutiyaṃ;

Người trí thí chủ của bậc tối thượng, người an trú trong pháp tối thượng, dù sanh làm trời hay làm người, khi đạt đến quả vị tối thượng, vị ấy được hoan hỷ. (Kinh thứ hai).

3. Uggahasuttaṃ

3. Kinh Uggaha

33. Ekaṃ samayaṃ bhagavā bhaddiye viharati jātiyā vane. Atha kho uggaho meṇḍakanattā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho uggaho meṇḍakanattā bhagavantaṃ etadavoca –

33. Một thời, Thế Tôn trú ở Bhaddiya, tại khu rừng Jātiyā. Bấy giờ, Uggaha, cháu của trưởng giả Meṇḍaka, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Uggaha, cháu của trưởng giả Meṇḍaka, bạch với Thế Tôn rằng:

‘‘Adhivāsetu [Pg.31] me, bhante, bhagavā svātanāya attacatuttho bhatta’’nti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena. Atha kho uggaho meṇḍakanattā bhagavato adhivāsanaṃ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi.

“Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn cùng với ba vị nữa nhận lời mời dùng bữa của con vào ngày mai.” Thế Tôn đã nhận lời bằng cách im lặng. Bấy giờ, Uggaha, cháu của trưởng giả Meṇḍaka, biết được Thế Tôn đã nhận lời, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, đi nhiễu quanh theo chiều bên phải rồi ra về.

Atha kho bhagavā tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena uggahassa meṇḍakanattuno nivesanaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho uggaho meṇḍakanattā bhagavantaṃ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi. Atha kho uggaho meṇḍakanattā bhagavantaṃ bhuttāviṃ onītapattapāṇiṃ ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho uggaho meṇḍakanattā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘imā me, bhante, kumāriyo patikulāni gamissanti. Ovadatu tāsaṃ, bhante, bhagavā; anusāsatu tāsaṃ, bhante, bhagavā, yaṃ tāsaṃ assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ti.

Rồi Thế Tôn, sau khi đêm ấy đã qua, vào buổi sáng, đắp y, mang theo y bát, đi đến nhà của Uggaha, cháu của trưởng giả Meṇḍaka; sau khi đến, Ngài ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Bấy giờ, Uggaha, cháu của trưởng giả Meṇḍaka, đã tự tay dâng cúng và làm cho Thế Tôn thỏa mãn với các món ăn thượng vị, loại cứng và loại mềm. Rồi Uggaha, cháu của trưởng giả Meṇḍaka, khi thấy Thế Tôn đã dùng bữa xong, tay đã rời khỏi bát, liền ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Uggaha, cháu của trưởng giả Meṇḍaka, bạch với Thế Tôn rằng: “Bạch Thế Tôn, những người con gái này của con sẽ về nhà chồng. Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn hãy giáo huấn chúng; bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn hãy chỉ dạy chúng, điều gì sẽ mang lại cho chúng hạnh phúc và an lạc lâu dài.”

Atha kho bhagavā tā kumāriyo etadavoca – ‘‘tasmātiha, kumāriyo, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘yassa vo mātāpitaro bhattuno dassanti atthakāmā hitesino anukampakā anukampaṃ upādāya, tassa bhavissāma pubbuṭṭhāyiniyo pacchānipātiniyo kiṃkārapaṭissāviniyo manāpacāriniyo piyavādiniyo’ti. Evañhi vo, kumāriyo, sikkhitabbaṃ.

Bấy giờ, Thế Tôn nói với các cô gái trẻ ấy rằng: “Này các cô gái trẻ, vì vậy, các con phải học tập như sau: ‘Đối với người chồng mà cha mẹ chúng ta, vì mong cầu lợi ích, vì tìm cầu hạnh phúc, vì lòng thương xót, và do lòng thương xót mà gả chúng ta cho, đối với vị ấy, chúng ta sẽ là người thức dậy trước, đi ngủ sau, sẵn lòng vâng lời, hành xử dễ thương, và nói lời khả ái.’ Này các cô gái trẻ, các con phải học tập như vậy.

‘‘Tasmātiha, kumāriyo, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘ye te bhattu garuno bhavissanti mātāti vā pitāti vā samaṇabrāhmaṇāti vā, te sakkarissāma garuṃ karissāma mānessāma pūjessāma abbhāgate ca āsanodakena paṭipūjessāmā’ti. Evañhi vo, kumāriyo, sikkhitabbaṃ.

Này các cô gái trẻ, vì vậy, các con phải học tập như sau: ‘Những người mà chồng chúng ta kính trọng, dù là cha, mẹ, Sa-môn hay Bà-la-môn, chúng ta sẽ tôn trọng, kính mến, quý trọng, và cúng dường họ. Và đối với các vị khách đến, chúng ta sẽ tiếp đãi bằng chỗ ngồi và nước uống.’ Này các cô gái trẻ, các con phải học tập như vậy.

‘‘Tasmātiha, kumāriyo, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘ye te bhattu abbhantarā kammantā uṇṇāti vā kappāsāti vā, tattha dakkhā bhavissāma analasā[Pg.32], tatrupāyāya vīmaṃsāya samannāgatā, alaṃ kātuṃ alaṃ saṃvidhātu’nti. Evañhi vo, kumāriyo, sikkhitabbaṃ.

Này các cô gái trẻ, vì vậy, các con phải học tập như sau: ‘Đối với các công việc nội trợ của chồng, như là len hay bông, chúng ta sẽ khéo léo và không biếng nhác, có trí suy xét về các phương pháp để thực hiện, có khả năng tự làm và có khả năng sắp đặt.’ Này các cô gái trẻ, các con phải học tập như vậy.

‘‘Tasmātiha, kumāriyo, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘yo so bhattu abbhantaro antojano dāsāti vā pessāti vā kammakarāti vā, tesaṃ katañca katato jānissāma akatañca akatato jānissāma, gilānakānañca balābalaṃ jānissāma, khādanīyaṃ bhojanīyañcassa paccaṃsena saṃvibhajissāmā’ti. Evañhi vo, kumāriyo, sikkhitabbaṃ.

Này các cô gái trẻ, vì vậy, các con phải học tập như sau: ‘Đối với những người phục vụ trong nhà của chồng, dù là người hầu, người đưa tin, hay người làm công, chúng ta sẽ biết việc gì họ đã làm và việc gì chưa làm; chúng ta sẽ biết tình trạng sức khỏe của những người bệnh; và chúng ta sẽ chia sẻ cho họ phần thức ăn, loại cứng và loại mềm, tùy theo khẩu phần của mỗi người.’ Này các cô gái trẻ, các con phải học tập như vậy.

‘‘Tasmātiha, kumāriyo, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘yaṃ bhattā āharissati dhanaṃ vā dhaññaṃ vā rajataṃ vā jātarūpaṃ vā, taṃ ārakkhena guttiyā sampādessāma, tattha ca bhavissāma adhuttī athenī asoṇḍī avināsikāyo’ti. Evañhi vo, kumāriyo, sikkhitabbaṃ. Imehi kho, kumāriyo, pañcahi dhammehi samannāgato mātugāmo kāyassa bhedā paraṃ maraṇā manāpakāyikānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’’ti.

“Này các thiếu nữ, vì vậy, ở đây các con phải học tập như sau: ‘Bất cứ tài sản, lúa gạo, bạc, hay vàng nào mà chồng mang về, chúng con sẽ bảo vệ, giữ gìn cho được chu toàn, và đối với tài sản ấy, chúng con sẽ không đam mê cờ bạc, không trộm cắp, không nghiện rượu, không phá hoại’. Này các thiếu nữ, các con phải học tập như vậy. Này các thiếu nữ, người phụ nữ nào hội đủ năm pháp này, sau khi thân hoại mạng chung, sẽ được sanh làm bạn đồng hành của chư Thiên có thân khả ái.”

‘‘Yo naṃ bharati sabbadā, niccaṃ ātāpi ussuko;

Sabbakāmaharaṃ posaṃ, bhattāraṃ nātimaññati.

“Người chồng nào luôn luôn nhiệt tâm, siêng năng, nuôi dưỡng vợ mình; người vợ hiền không nên xem thường người chồng ấy, người nuôi dưỡng mình, người mang lại mọi điều mong muốn.

‘‘Na cāpi sotthi bhattāraṃ, issācārena rosaye;

Bhattu ca garuno sabbe, paṭipūjeti paṇḍitā.

“Người vợ hiền không nên vì lòng ganh tỵ mà làm chồng tức giận; và người vợ trí tuệ luôn tôn kính tất cả những ai được chồng mình kính trọng.

‘‘Uṭṭhāhikā analasā, saṅgahitaparijjanā;

Bhattu manāpaṃ carati, sambhataṃ anurakkhati.

“Người vợ nào siêng năng, không lười biếng, khéo léo đối xử với người nhà, làm những điều đẹp lòng chồng, và giữ gìn tài sản chồng làm ra.

‘‘Yā evaṃ vattatī nārī, bhattuchandavasānugā;

Manāpā nāma te devā, yattha sā upapajjatī’’ti. tatiyaṃ;

“Người phụ nữ nào sống như vậy, thuận theo ý muốn của chồng, sẽ được sanh về cõi chư Thiên tên là Manāpā (Khả Ái).” Hết kinh thứ ba.

4. Sīhasenāpatisuttaṃ

4. Kinh Tướng quân Sīha

34. Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Atha kho sīho senāpati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā [Pg.33] bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho sīho senāpati bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sakkā nu kho, bhante, bhagavā sandiṭṭhikaṃ dānaphalaṃ paññāpetu’’nti?

34. Một thời, Thế Tôn trú tại Vesālī, trong Đại Lâm, ở giảng đường có mái nhọn. Bấy giờ, tướng quân Sīha đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, tướng quân Sīha bạch với Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, Thế Tôn có thể tuyên thuyết về quả của bố thí có thể thấy được ngay trong hiện tại không?”

‘‘Sakkā, sīhā’’ti bhagavā avoca – ‘‘dāyako, sīha, dānapati bahuno janassa piyo hoti manāpo. Yampi, sīha, dāyako dānapati bahuno janassa piyo hoti manāpo, idampi sandiṭṭhikaṃ dānaphalaṃ.

Thế Tôn nói: “Có thể, này Sīha. Này Sīha, người thí chủ, người bố thí, được nhiều người yêu mến, quý trọng. Này Sīha, việc người thí chủ, người bố thí, được nhiều người yêu mến, quý trọng, đây chính là quả của bố thí có thể thấy được ngay trong hiện tại.

‘‘Puna caparaṃ, sīha, dāyakaṃ dānapatiṃ santo sappurisā bhajanti. Yampi, sīha, dāyakaṃ dānapatiṃ santo sappurisā bhajanti, idampi sandiṭṭhikaṃ dānaphalaṃ.

“Lại nữa, này Sīha, các bậc thiện nhân, các bậc chân nhân thường đến gần người thí chủ, người bố thí. Này Sīha, việc các bậc thiện nhân, các bậc chân nhân thường đến gần người thí chủ, người bố thí, đây cũng là quả của bố thí có thể thấy được ngay trong hiện tại.

‘‘Puna caparaṃ, sīha, dāyakassa dānapatino kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati. Yampi, sīha, dāyakassa dānapatino kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati, idampi sandiṭṭhikaṃ dānaphalaṃ.

“Lại nữa, này Sīha, tiếng lành đồn xa về người thí chủ, người bố thí. Này Sīha, việc tiếng lành đồn xa về người thí chủ, người bố thí, đây cũng là quả của bố thí có thể thấy được ngay trong hiện tại.

‘‘Puna caparaṃ, sīha, dāyako dānapati yaṃ yadeva parisaṃ upasaṅkamati – yadi khattiyaparisaṃ yadi brāhmaṇaparisaṃ yadi gahapatiparisaṃ yadi samaṇaparisaṃ – visārado upasaṅkamati amaṅkubhūto. Yampi, sīha, dāyako dānapati yaṃ yadeva parisaṃ upasaṅkamati – yadi khattiyaparisaṃ yadi brāhmaṇaparisaṃ yadi gahapatiparisaṃ yadi samaṇaparisaṃ – visārado upasaṅkamati amaṅkubhūto, idampi sandiṭṭhikaṃ dānaphalaṃ.

“Lại nữa, này Sīha, người thí chủ, người bố thí, khi đi vào bất cứ hội chúng nào – dù là hội chúng Sát-đế-lỵ, hội chúng Bà-la-môn, hội chúng gia chủ, hay hội chúng Sa-môn – đều đi vào một cách tự tin, không bối rối. Này Sīha, việc người thí chủ, người bố thí, khi đi vào bất cứ hội chúng nào – dù là hội chúng Sát-đế-lỵ, hội chúng Bà-la-môn, hội chúng gia chủ, hay hội chúng Sa-môn – đều đi vào một cách tự tin, không bối rối, đây cũng là quả của bố thí có thể thấy được ngay trong hiện tại.

‘‘Puna caparaṃ, sīha, dāyako dānapati kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. Yampi, sīha, dāyako dānapati kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati, idaṃ samparāyikaṃ dānaphala’’nti.

“Lại nữa, này Sīha, người thí chủ, người bố thí, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới. Này Sīha, việc người thí chủ, người bố thí, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới, đây là quả của bố thí thuộc về đời sau.”

Evaṃ vutte sīho senāpati bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘yānimāni, bhante, bhagavatā cattāri sandiṭṭhikāni dānaphalāni akkhātāni, nāhaṃ ettha bhagavato saddhāya gacchāmi; ahaṃ petāni jānāmi. Ahaṃ, bhante, dāyako dānapati bahuno janassa piyo manāpo. Ahaṃ, bhante, dāyako dānapati; maṃ santo sappurisā bhajanti. Ahaṃ, bhante, dāyako dānapati; mayhaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘sīho senāpati dāyako kārako [Pg.34] saṅghupaṭṭhāko’ti. Ahaṃ, bhante, dāyako dānapati yaṃ yadeva parisaṃ upasaṅkamāmi – yadi khattiyaparisaṃ yadi brāhmaṇaparisaṃ yadi gahapatiparisaṃ yadi samaṇaparisaṃ – visārado upasaṅkamāmi amaṅkubhūto. Yānimāni, bhante, bhagavatā cattāri sandiṭṭhikāni dānaphalāni akkhātāni, nāhaṃ ettha bhagavato saddhāya gacchāmi; ahaṃ petāni jānāmi. Yañca kho maṃ, bhante, bhagavā evamāha – ‘dāyako, sīha, dānapati kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjatī’ti, etāhaṃ na jānāmi; ettha ca panāhaṃ bhagavato saddhāya gacchāmī’’ti. ‘‘Evametaṃ, sīha, evametaṃ, sīha! Dāyako dānapati kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjatī’’ti.

Khi được nói vậy, tướng quân Sīha bạch với Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, về bốn quả bố thí hiện tại mà Thế Tôn đã tuyên thuyết, con không phải tin theo Thế Tôn vì lòng tin, vì chính con cũng biết những điều ấy. Bạch Thế Tôn, con là người thí chủ, người bố thí, được nhiều người yêu mến, quý trọng. Bạch Thế Tôn, con là người thí chủ, người bố thí; các bậc thiện nhân, các bậc chân nhân thường đến gần con. Bạch Thế Tôn, con là người thí chủ, người bố thí; tiếng lành đồn xa về con rằng: ‘Tướng quân Sīha là người bố thí, người hộ trì, người phục vụ Tăng đoàn’. Bạch Thế Tôn, con là người thí chủ, người bố thí, khi đi vào bất cứ hội chúng nào – dù là hội chúng Sát-đế-lỵ, hội chúng Bà-la-môn, hội chúng gia chủ, hay hội chúng Sa-môn – con đều đi vào một cách tự tin, không bối rối. Bạch Thế Tôn, về bốn quả bố thí hiện tại mà Thế Tôn đã tuyên thuyết, con không phải tin theo Thế Tôn vì lòng tin, vì chính con cũng biết những điều ấy. Nhưng, bạch Thế Tôn, khi Thế Tôn nói với con rằng: ‘Này Sīha, người thí chủ, người bố thí, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới’, điều này con không biết; và ở đây, con tin theo Thế Tôn vì lòng tin”. “Đúng vậy, Sīha, đúng vậy, Sīha! Người thí chủ, người bố thí, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới.”

‘‘Dadaṃ piyo hoti bhajanti naṃ bahū,Kittiñca pappoti yaso ca vaḍḍhati ;

Amaṅkubhūto parisaṃ vigāhati,Visārado hoti naro amaccharī.

“Người cho đi được yêu mến, nhiều người gần gũi, đạt được danh tiếng, uy tín tăng trưởng; người không keo kiệt, không bối rối, tự tin đi vào hội chúng.

‘‘Tasmā hi dānāni dadanti paṇḍitā,Vineyya maccheramalaṃ sukhesino;

Te dīgharattaṃ tidive patiṭṭhitā,Devānaṃ sahabyagatā ramanti te.

“Vì vậy, bậc trí tìm cầu an lạc, sau khi trừ bỏ vết nhơ keo kiệt, thực hành bố thí. Họ được an trú lâu dài trên cõi trời, làm bạn đồng hành của chư Thiên, và họ vui hưởng ở đó.

‘‘Katāvakāsā katakusalā ito cutā,Sayaṃpabhā anuvicaranti nandanaṃ ;

Te tattha nandanti ramanti modare,Samappitā kāmaguṇehi pañcahi;

‘‘Katvāna vākyaṃ asitassa tādino,Ramanti sagge sugatassa sāvakā’’ti. catutthaṃ;

“Những người đã tạo cơ hội, đã làm các điều thiện, sau khi từ đây mệnh chung, tự mình tỏa sáng, đi dạo trong vườn Nandana. Ở đó, họ hoan hỷ, vui thích, hân hoan, được cung phụng với năm loại dục lạc. Vâng làm theo lời dạy của bậc Vô Trước, Như Nhiên, các đệ tử của bậc Thiện Thệ vui hưởng trên thiên giới.” Hết kinh thứ tư.

5. Dānānisaṃsasuttaṃ

5. Kinh Phước Báu Của Bố Thí

35. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dāne ānisaṃsā. Katame pañca? Bahuno janassa piyo hoti manāpo; santo sappurisā bhajanti; kalyāṇo kittisaddo [Pg.35] abbhuggacchati; gihidhammā anapagato hoti; kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca dāne ānisaṃsā’’ti.

35. Này các Tỳ khưu, có năm quả báu này của việc bố thí. Năm là gì? (Người ấy) được nhiều người yêu mến, quý trọng; các bậc thiện nhân, hiền trí đến gần gũi; tiếng lành đồn xa; không đi lệch khỏi pháp của người tại gia; sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới. Này các Tỳ khưu, đây chính là năm quả báu của việc bố thí.

‘‘Dadamāno piyo hoti, sataṃ dhammaṃ anukkamaṃ;

Santo naṃ sadā bhajanti, saññatā brahmacārayo.

Người bố thí, thuận theo pháp của bậc thiện trí, thì được yêu mến; các bậc thiện nhân, những vị sống phạm hạnh, có sự thu thúc, luôn luôn gần gũi người ấy.

‘‘Te tassa dhammaṃ desenti, sabbadukkhāpanūdanaṃ;

Yaṃ so dhammaṃ idhaññāya, parinibbāti anāsavo’’ti. pañcamaṃ;

Các vị ấy thuyết pháp cho người đó, pháp đoạn trừ mọi khổ đau; người ấy, sau khi hiểu được pháp ấy ở đời này, sẽ nhập Niết Bàn, không còn lậu hoặc. (Kinh) thứ năm.

6. Kāladānasuttaṃ

6. Kinh Bố Thí Đúng Thời

36. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, kāladānāni. Katamāni pañca? Āgantukassa dānaṃ deti; gamikassa dānaṃ deti; gilānassa dānaṃ deti; dubbhikkhe dānaṃ deti; yāni tāni navasassāni navaphalāni tāni paṭhamaṃ sīlavantesu patiṭṭhāpeti. Imāni kho, bhikkhave, pañca kāladānānī’’ti.

36. Này các Tỳ khưu, có năm sự bố thí đúng thời này. Năm là gì? Bố thí cho khách mới đến; bố thí cho người đi xa; bố thí cho người bệnh; bố thí trong lúc đói kém; và những hoa màu đầu mùa, trái cây đầu mùa nào có được, người ấy trước tiên dâng cúng đến các bậc có giới đức. Này các Tỳ khưu, đây chính là năm sự bố thí đúng thời.

‘‘Kāle dadanti sappaññā, vadaññū vītamaccharā;

Kālena dinnaṃ ariyesu, ujubhūtesu tādisu.

Bậc trí, người quảng đại, không keo kiệt, bố thí đúng thời; sự bố thí đúng thời cho các bậc Thánh, những vị ngay thẳng, những vị như vậy.

‘‘Vippasannamanā tassa, vipulā hoti dakkhiṇā;

Ye tattha anumodanti, veyyāvaccaṃ karonti vā;

Na tena dakkhiṇā ūnā, tepi puññassa bhāgino.

Với tâm trong sạch, vật thí của người ấy trở nên to lớn. Những ai ở đó tùy hỷ, hoặc làm công quả, vật thí ấy không vì thế mà giảm sút, họ cũng là người có phần trong phước báu.

‘‘Tasmā dade appaṭivānacitto, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ;

Puññāni paralokasmiṃ, patiṭṭhā honti pāṇina’’nti. chaṭṭhaṃ;

Do đó, với tâm không do dự, nên bố thí ở nơi mà sự cho đi có quả lớn. Các phước báu là nơi nương tựa của chúng sanh ở đời sau. (Kinh) thứ sáu.

9. Bhojanasuttaṃ

9. Kinh Vật Thực

37. ‘‘Bhojanaṃ, bhikkhave, dadamāno dāyako paṭiggāhakānaṃ pañca ṭhānāni deti. Katamāni pañca? Āyuṃ deti, vaṇṇaṃ deti, sukhaṃ deti, balaṃ deti, paṭibhānaṃ deti. Āyuṃ kho pana datvā āyussa bhāgī hoti dibbassa vā mānusassa vā; vaṇṇaṃ datvā vaṇṇassa bhāgī hoti dibbassa vā mānusassa vā; sukhaṃ datvā sukhassa bhāgī hoti dibbassa vā mānusassa [Pg.36] vā; balaṃ datvā balassa bhāgī hoti dibbassa vā mānusassa vā; paṭibhānaṃ datvā paṭibhānassa bhāgī hoti dibbassa vā mānusassa vā. Bhojanaṃ, bhikkhave, dadamāno dāyako paṭiggāhakānaṃ imāni pañca ṭhānāni detī’’ti.

37. Này các Tỳ khưu, người thí chủ khi cho vật thực là cho người nhận năm điều. Năm điều gì? Cho tuổi thọ, cho sắc đẹp, cho an lạc, cho sức mạnh, cho trí tuệ biện tài. Lại nữa, khi cho tuổi thọ, người ấy được chia phần tuổi thọ, dù là của chư thiên hay của loài người; khi cho sắc đẹp, người ấy được chia phần sắc đẹp, dù là của chư thiên hay của loài người; khi cho an lạc, người ấy được chia phần an lạc, dù là của chư thiên hay của loài người; khi cho sức mạnh, người ấy được chia phần sức mạnh, dù là của chư thiên hay của loài người; khi cho trí tuệ biện tài, người ấy được chia phần trí tuệ biện tài, dù là của chư thiên hay của loài người. Này các Tỳ khưu, người thí chủ khi cho vật thực là cho người nhận năm điều này.

‘‘Āyudo balado dhīro, vaṇṇado paṭibhānado;

Sukhassa dātā medhāvī, sukhaṃ so adhigacchati.

Bậc hiền trí cho tuổi thọ, cho sức mạnh, cho sắc đẹp, cho trí tuệ biện tài. Người có trí tuệ là người cho an lạc, người ấy sẽ đạt được an lạc.

‘‘Āyuṃ datvā balaṃ vaṇṇaṃ, sukhañca paṭibhānakaṃ ;

Dīghāyu yasavā hoti, yattha yatthūpapajjatī’’ti. sattamaṃ;

Cho tuổi thọ, sức mạnh, sắc đẹp, an lạc và trí tuệ biện tài, người ấy sẽ được sống lâu, có danh tiếng, bất cứ nơi nào được tái sanh. (Kinh) thứ bảy.

8. Saddhasuttaṃ

8. Kinh Người Có Tín

38. ‘‘Pañcime, bhikkhave, saddhe kulaputte ānisaṃsā. Katame pañca? Ye te, bhikkhave, loke santo sappurisā te saddhaññeva paṭhamaṃ anukampantā anukampanti, no tathā assaddhaṃ; saddhaññeva paṭhamaṃ upasaṅkamantā upasaṅkamanti, no tathā assaddhaṃ; saddhaññeva paṭhamaṃ paṭiggaṇhantā paṭiggaṇhanti, no tathā assaddhaṃ; saddhaññeva paṭhamaṃ dhammaṃ desentā desenti, no tathā assaddhaṃ; saddho kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca saddhe kulaputte ānisaṃsā.

38. Này các Tỳ khưu, có năm quả báu này cho người thiện nam tử có tín tâm. Năm là gì? Này các Tỳ khưu, các bậc thiện nhân, hiền trí ở đời, khi khởi lòng thương xót, họ thương xót trước tiên người có tín tâm, không như vậy với người không có tín tâm; khi đến gần, họ đến gần trước tiên người có tín tâm, không như vậy với người không có tín tâm; khi nhận lãnh, họ nhận lãnh trước tiên từ người có tín tâm, không như vậy với người không có tín tâm; khi thuyết pháp, họ thuyết pháp trước tiên cho người có tín tâm, không như vậy với người không có tín tâm; người có tín tâm, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới. Này các Tỳ khưu, đây chính là năm quả báu cho người thiện nam tử có tín tâm.

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, subhūmiyaṃ catumahāpathe mahānigrodho samantā pakkhīnaṃ paṭisaraṇaṃ hoti; evamevaṃ kho, bhikkhave, saddho kulaputto bahuno janassa paṭisaraṇaṃ hoti bhikkhūnaṃ bhikkhunīnaṃ upāsakānaṃ upāsikāna’’nti.

Này các Tỳ khưu, ví như ở nơi đất tốt, tại ngã tư đường, có một cây đa lớn là nơi nương tựa cho các loài chim từ khắp mọi nơi; cũng vậy, này các Tỳ khưu, người thiện nam tử có tín tâm là nơi nương tựa cho nhiều người: cho các Tỳ khưu, Tỳ khưu ni, nam cư sĩ, và nữ cư sĩ.

‘‘Sākhāpattaphalūpeto, khandhimāva mahādumo;

Mūlavā phalasampanno, patiṭṭhā hoti pakkhinaṃ.

Cây đại thụ có cành, lá, quả, có thân, có rễ, sum suê quả, là nơi trú ngụ của các loài chim.

‘‘Manorame āyatane, sevanti naṃ vihaṅgamā;

Chāyaṃ chāyatthikā yanti, phalatthā phalabhojino.

Tại nơi trú ngụ khả ái ấy, các loài chim đến gần nó. Những con cần bóng mát thì đến dưới bóng cây, những con cần quả thì ăn quả.

‘‘Tatheva sīlasampannaṃ, saddhaṃ purisapuggalaṃ;

Nivātavuttiṃ atthaddhaṃ, sorataṃ sakhilaṃ muduṃ.

Cũng vậy, bậc trượng phu có tín tâm, đầy đủ giới hạnh, có hạnh khiêm hạ, không cứng cỏi, hiền hòa, thân thiện, nhu thuận.

‘‘Vītarāgā [Pg.37] vītadosā, vītamohā anāsavā;

Puññakkhettāni lokasmiṃ, sevanti tādisaṃ naraṃ.

Những vị đã ly tham, ly sân, ly si, không còn lậu hoặc, là ruộng phước của thế gian, đến gần người như vậy.

‘‘Te tassa dhammaṃ desenti, sabbadukkhāpanūdanaṃ;

Yaṃ so dhammaṃ idhaññāya, parinibbāti anāsavo’’ti. aṭṭhamaṃ;

Các vị ấy thuyết pháp cho người đó, pháp đoạn trừ mọi khổ đau; người ấy, sau khi hiểu được pháp ấy ở đời này, sẽ nhập Niết Bàn, không còn lậu hoặc. (Kinh) thứ tám.

9. Puttasuttaṃ

9. Kinh Người Con

39. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, ṭhānāni sampassantā mātāpitaro puttaṃ icchanti kule jāyamānaṃ. Katamāni pañca? Bhato vā no bharissati; kiccaṃ vā no karissati; kulavaṃso ciraṃ ṭhassati; dāyajjaṃ paṭipajjissati; atha vā pana petānaṃ kālaṅkatānaṃ dakkhiṇaṃ anuppadassatīti. Imāni kho, bhikkhave, pañca ṭhānāni sampassantā mātāpitaro puttaṃ icchanti kule jāyamāna’’nti.

39. Này các Tỳ khưu, khi thấy rõ năm điều này, cha mẹ mong muốn có con sinh ra trong gia đình. Năm điều gì? (1) Được chúng ta nuôi dưỡng, nó sẽ nuôi dưỡng lại chúng ta; (2) nó sẽ làm công việc cho chúng ta; (3) dòng dõi gia tộc sẽ được duy trì lâu dài; (4) nó sẽ thừa hưởng tài sản; (5) hoặc là, nó sẽ cúng dường hồi hướng cho chúng ta là những người đã qua đời, đã mệnh chung. Này các Tỳ khưu, khi thấy rõ năm điều này, cha mẹ mong muốn có con sinh ra trong gia đình.

‘‘Pañca ṭhānāni sampassaṃ, puttaṃ icchanti paṇḍitā;

Bhato vā no bharissati, kiccaṃ vā no karissati.

Bậc hiền trí mong muốn có con, khi thấy rõ năm điều: Được chúng ta nuôi dưỡng, nó sẽ nuôi dưỡng lại chúng ta, nó sẽ làm công việc cho chúng ta.

‘‘Kulavaṃso ciraṃ tiṭṭhe, dāyajjaṃ paṭipajjati;

Atha vā pana petānaṃ, dakkhiṇaṃ anuppadassati.

Dòng dõi gia tộc sẽ được duy trì lâu dài, nó sẽ thừa hưởng tài sản. Hoặc là, nó sẽ cúng dường hồi hướng cho những người đã qua đời.

‘‘Ṭhānānetāni sampassaṃ, puttaṃ icchanti paṇḍitā;

Tasmā santo sappurisā, kataññū katavedino.

Khi thấy rõ những điều này, bậc hiền trí mong muốn có con. Do đó, những người con hiền thiện, những bậc chân nhân, biết ơn và đền ơn.

‘‘Bharanti mātāpitaro, pubbe katamanussaraṃ;

Karonti nesaṃ kiccāni, yathā taṃ pubbakārinaṃ.

Họ nuôi dưỡng cha mẹ, tưởng nhớ đến công ơn đã làm trước đây. Họ làm các công việc cho cha mẹ, như đã được cha mẹ làm cho trước đây.

‘‘Ovādakārī bhataposī, kulavaṃsaṃ ahāpayaṃ;

Saddho sīlena sampanno, putto hoti pasaṃsiyo’’ti. navamaṃ;

Người con vâng lời dạy bảo, nuôi dưỡng (cha mẹ), không làm suy vong dòng dõi, có tín tâm, đầy đủ giới hạnh, là người con đáng được tán dương. (Kinh) thứ chín.

10. Mahāsālaputtasuttaṃ

10. Kinh Người Con Của Gia Chủ Giàu Có

40. ‘‘Himavantaṃ, bhikkhave, pabbatarājaṃ nissāya mahāsālā pañcahi vaḍḍhīhi vaḍḍhanti. Katamāhi pañcahi? Sākhāpattapalāsena vaḍḍhanti; tacena vaḍḍhanti; papaṭikāya vaḍḍhanti; pheggunā vaḍḍhanti; sārena vaḍḍhanti. Himavantaṃ, bhikkhave, pabbatarājaṃ nissāya mahāsālā imāhi pañcahi vaḍḍhīhi vaḍḍhanti. Evamevaṃ kho, bhikkhave, saddhaṃ kulaputtaṃ nissāya antojano pañcahi vaḍḍhīhi vaḍḍhati. Katamāhi [Pg.38] pañcahi? Saddhāya vaḍḍhati; sīlena vaḍḍhati; sutena vaḍḍhati; cāgena vaḍḍhati; paññāya vaḍḍhati. Saddhaṃ, bhikkhave, kulaputtaṃ nissāya antojano imāhi pañcahi vaḍḍhīhi vaḍḍhatī’’ti.

40. “Này các Tỳ khưu, nương vào vua núi Tuyết Sơn, các cây sala lớn tăng trưởng với năm sự tăng trưởng. Thế nào là năm? Chúng tăng trưởng cành, lá, và tán lá; chúng tăng trưởng vỏ trong; chúng tăng trưởng vỏ ngoài; chúng tăng trưởng giác cây; chúng tăng trưởng lõi cây. Này các Tỳ khưu, nương vào vua núi Tuyết Sơn, các cây sala lớn tăng trưởng với năm sự tăng trưởng này. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, nương vào người thiện nam tử có đức tin, gia đình tăng trưởng với năm sự tăng trưởng. Thế nào là năm? Tăng trưởng về đức tin; tăng trưởng về giới hạnh; tăng trưởng về học hỏi; tăng trưởng về bố thí; tăng trưởng về trí tuệ. Này các Tỳ khưu, nương vào người thiện nam tử có đức tin, gia đình tăng trưởng với năm sự tăng trưởng này.”

‘‘Yathā hi pabbato selo, araññasmiṃ brahāvane;

Taṃ rukkhā upanissāya, vaḍḍhante te vanappatī.

“Ví như ngọn núi đá, trong khu rừng rậm lớn; Các cây chúa rừng kia, nương vào đó tăng trưởng.”

‘‘Tatheva sīlasampannaṃ, saddhaṃ kulaputtaṃ imaṃ ;

Upanissāya vaḍḍhanti, puttadārā ca bandhavā;

Amaccā ñātisaṅghā ca, ye cassa anujīvino.

“Cũng vậy, người thiện nam, có tín, giới đầy đủ; Nương vào vị ấy, vợ con và quyến thuộc; Bạn bè, thân hữu, và những người tùy thuộc; Đều được tăng trưởng.”

‘‘Tyassa sīlavato sīlaṃ, cāgaṃ sucaritāni ca;

Passamānānukubbanti, ye bhavanti vicakkhaṇā.

“Những người có trí tuệ, thấy giới hạnh của người; Thấy sự bố thí và các thiện hạnh của vị ấy; Họ liền noi theo, bắt chước làm theo.”

‘‘Imaṃ dhammaṃ caritvāna, maggaṃ sugatigāminaṃ;

Nandino devalokasmiṃ, modanti kāmakāmino’’ti. dasamaṃ;

“Thực hành Pháp này, con đường đưa đến thiện thú; Họ hoan hỷ ở cõi trời, vui hưởng các dục lạc.” (Kinh thứ mười).

Sumanavaggo catuttho.

Phẩm Sumanā, thứ tư.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm tắt của phẩm:

Sumanā cundī uggaho, sīho dānānisaṃsako;

Kālabhojanasaddhā ca, puttasālehi te dasāti.

Sumanā, Cundī, Uggaha, Sīha, và Phước Báu Của Bố Thí; Bố Thí Đúng Thời, Bữa Ăn, Đức Tin, và Cây Sala Con, là mười kinh.

5. Muṇḍarājavaggo

5. Phẩm Vua Muṇḍa

1. Ādiyasuttaṃ

1. Kinh Lợi Ích (Của Cải)

41. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ bhagavā etadavoca – ‘‘pañcime, gahapati, bhogānaṃ ādiyā. Katame pañca? Idha, gahapati, ariyasāvako uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi attānaṃ sukheti pīṇeti sammā sukhaṃ [Pg.39] pariharati; mātāpitaro sukheti pīṇeti sammā sukhaṃ pariharati; puttadāradāsakammakaraporise sukheti pīṇeti sammā sukhaṃ pariharati. Ayaṃ paṭhamo bhogānaṃ ādiyo.

41. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, gia chủ Anāthapiṇḍika đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với gia chủ Anāthapiṇḍika đang ngồi một bên như sau: “Này gia chủ, có năm lợi ích này của tài sản. Thế nào là năm? Này gia chủ, ở đây, vị Thánh đệ tử với tài sản do mình nỗ lực tinh tấn tạo ra, do sức mạnh của đôi tay thu hoạch được, do mồ hôi đổ ra mà có, hợp pháp, và có được một cách đúng pháp, tự mình được an vui, hoan hỷ, và duy trì sự an vui một cách chính đáng; làm cho cha mẹ được an vui, hoan hỷ, và duy trì sự an vui một cách chính đáng; làm cho vợ con, người hầu, người làm công được an vui, hoan hỷ, và duy trì sự an vui một cách chính đáng. Đây là lợi ích thứ nhất của tài sản.

‘‘Puna caparaṃ, gahapati, ariyasāvako uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi mittāmacce sukheti pīṇeti sammā sukhaṃ pariharati. Ayaṃ dutiyo bhogānaṃ ādiyo.

“Lại nữa, này gia chủ, vị Thánh đệ tử với tài sản do mình nỗ lực tinh tấn tạo ra, do sức mạnh của đôi tay thu hoạch được, do mồ hôi đổ ra mà có, hợp pháp, và có được một cách đúng pháp, làm cho bạn bè, thân hữu được an vui, hoan hỷ, và duy trì sự an vui một cách chính đáng. Đây là lợi ích thứ hai của tài sản.”

‘‘Puna caparaṃ, gahapati, ariyasāvako uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi yā tā honti āpadā – aggito vā udakato vā rājato vā corato vā appiyato vā dāyādato – tathārūpāsu āpadāsu bhogehi pariyodhāya vattati, sotthiṃ attānaṃ karoti. Ayaṃ tatiyo bhogānaṃ ādiyo.

“Lại nữa, này gia chủ, vị Thánh đệ tử với tài sản do mình nỗ lực tinh tấn tạo ra, do sức mạnh của đôi tay thu hoạch được, do mồ hôi đổ ra mà có, hợp pháp, và có được một cách đúng pháp, đối với những tai họa có thể xảy ra – từ lửa, từ nước, từ vua chúa, từ trộm cướp, hay từ những người thừa kế không được yêu mến – trong những tai họa như vậy, vị ấy dùng tài sản để bảo vệ, làm cho tự thân được an ổn. Đây là lợi ích thứ ba của tài sản.”

‘‘Puna caparaṃ, gahapati, ariyasāvako uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi pañcabaliṃ kattā hoti. Ñātibaliṃ, atithibaliṃ, pubbapetabaliṃ, rājabaliṃ, devatābaliṃ – ayaṃ catuttho bhogānaṃ ādiyo.

“Lại nữa, này gia chủ, vị Thánh đệ tử với tài sản do mình nỗ lực tinh tấn tạo ra, do sức mạnh của đôi tay thu hoạch được, do mồ hôi đổ ra mà có, hợp pháp, và có được một cách đúng pháp, thực hiện năm sự cúng dường: cúng dường cho bà con quyến thuộc, cúng dường cho khách, cúng dường cho hương linh quá vãng, cúng dường cho vua, cúng dường cho chư thiên. Đây là lợi ích thứ tư của tài sản.”

‘‘Puna caparaṃ, gahapati, ariyasāvako uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi ye te samaṇabrāhmaṇā madappamādā paṭiviratā khantisoracce niviṭṭhā ekamattānaṃ damenti ekamattānaṃ samenti ekamattānaṃ parinibbāpenti, tathārūpesu samaṇabrāhmaṇesu uddhaggikaṃ dakkhiṇaṃ patiṭṭhāpeti sovaggikaṃ sukhavipākaṃ saggasaṃvattanikaṃ. Ayaṃ pañcamo bhogānaṃ ādiyo. Ime kho, gahapati, pañca bhogānaṃ ādiyā.

“Lại nữa, này gia chủ, vị Thánh đệ tử với tài sản do mình nỗ lực tinh tấn tạo ra, do sức mạnh của đôi tay thu hoạch được, do mồ hôi đổ ra mà có, hợp pháp, và có được một cách đúng pháp, đối với các vị Sa-môn, Bà-la-môn đã từ bỏ kiêu mạn và phóng dật, an trú trong nhẫn nại và nhu hòa, mỗi vị tự điều phục mình, mỗi vị tự làm cho mình an tịnh, mỗi vị tự làm cho mình đạt đến Niết-bàn, vị ấy thiết lập sự cúng dường hướng thượng, thuộc về cõi trời, có quả báo an lạc, đưa đến cõi trời. Đây là lợi ích thứ năm của tài sản. Này gia chủ, đây là năm lợi ích của tài sản.”

‘‘Tassa ce, gahapati, ariyasāvakassa ime pañca bhogānaṃ ādiye ādiyato bhogā parikkhayaṃ gacchanti, tassa evaṃ hoti – ‘ye vata bhogānaṃ ādiyā te cāhaṃ ādiyāmi bhogā ca me parikkhayaṃ gacchantī’ti. Itissa hoti avippaṭisāro. Tassa ce, gahapati, ariyasāvakassa ime pañca bhogānaṃ ādiye ādiyato bhogā abhivaḍḍhanti[Pg.40], tassa evaṃ hoti – ‘ye vata bhogānaṃ ādiyā te cāhaṃ ādiyāmi bhogā ca me abhivaḍḍhantī’ti. Itissa hoti ubhayeneva avippaṭisāro’’ti.

“Này gia chủ, nếu tài sản của vị Thánh đệ tử ấy, trong khi sử dụng cho năm lợi ích này, bị tiêu tan, vị ấy nghĩ như sau: ‘Những lợi ích nào của tài sản, ta đã sử dụng, và tài sản của ta đã tiêu tan.’ Như vậy, vị ấy không hối tiếc. Này gia chủ, nếu tài sản của vị Thánh đệ tử ấy, trong khi sử dụng cho năm lợi ích này, lại tăng trưởng, vị ấy nghĩ như sau: ‘Những lợi ích nào của tài sản, ta đã sử dụng, và tài sản của ta lại tăng trưởng.’ Như vậy, trong cả hai trường hợp, vị ấy đều không hối tiếc.”

‘‘Bhuttā bhogā bhatā bhaccā, vitiṇṇā āpadāsu me;

Uddhaggā dakkhiṇā dinnā, atho pañcabalīkatā;

Upaṭṭhitā sīlavanto, saññatā brahmacārayo.

“Tài sản đã hưởng dụng, người thân đã nuôi dưỡng, tai họa đã vượt qua; Cúng dường hướng thượng đã dâng, năm lễ cúng đã làm; Đã phụng sự bậc giới hạnh, tự chế, sống phạm hạnh.”

‘‘Yadatthaṃ bhogaṃ iccheyya, paṇḍito gharamāvasaṃ;

So me attho anuppatto, kataṃ ananutāpiyaṃ.

“Mục đích mà người trí, sống tại gia mong cầu tài sản; Mục đích ấy ta đã đạt, việc đã làm không hối tiếc.”

‘‘Etaṃ anussaraṃ macco, ariyadhamme ṭhito naro;

Idheva naṃ pasaṃsanti, pecca sagge pamodatī’’ti. paṭhamaṃ;

“Người phàm tùy niệm điều này, là người an trú trong Thánh pháp; Ngay đời này được tán thán, chết rồi sanh thiên hoan hỷ.” (Kinh thứ nhất).

2. Sappurisasuttaṃ

2. Kinh Bậc Chân Nhân

42. ‘‘Sappuriso, bhikkhave, kule jāyamāno bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya hoti; mātāpitūnaṃ atthāya hitāya sukhāya hoti; puttadārassa atthāya hitāya sukhāya hoti; dāsakammakaraporisassa atthāya hitāya sukhāya hoti; mittāmaccānaṃ atthāya hitāya sukhāya hoti; samaṇabrāhmaṇānaṃ atthāya hitāya sukhāya hoti.

42. Này các Tỳ khưu, người thiện trí khi sanh ra trong gia đình thì đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho nhiều người; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho cha mẹ; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho vợ con; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho tôi tớ, người làm công; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho bạn bè, thân hữu; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho Sa-môn, Bà-la-môn.

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahāmegho sabbasassāni sampādento bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya hoti; evamevaṃ kho, bhikkhave, sappuriso kule jāyamāno bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya hoti; mātāpitūnaṃ atthāya hitāya sukhāya hoti; puttadārassa atthāya hitāya sukhāya hoti; dāsakammakaraporisassa atthāya hitāya sukhāya hoti; mittāmaccānaṃ atthāya hitāya sukhāya hoti; samaṇabrāhmaṇānaṃ atthāya hitāya sukhāya hotī’’ti.

Này các Tỳ khưu, ví như đám mây lớn làm cho tất cả các loại lúa được sung túc, đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho nhiều người; cũng vậy, này các Tỳ khưu, người thiện trí khi sanh ra trong gia đình thì đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho nhiều người; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho cha mẹ; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho vợ con; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho tôi tớ, người làm công; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho bạn bè, thân hữu; đem lại lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho Sa-môn, Bà-la-môn.

‘‘Hito bahunnaṃ paṭipajja bhoge, taṃ devatā rakkhati dhammaguttaṃ;

Bahussutaṃ sīlavatūpapannaṃ, dhamme ṭhitaṃ na vijahati kitti.

Người mưu cầu lợi ích cho nhiều người, quản lý tài sản, vị ấy được chư Thiên hộ trì, được Pháp bảo vệ. Người đa văn, đầy đủ giới và hạnh, an trú trong Pháp, danh tiếng không từ bỏ.

‘‘Dhammaṭṭhaṃ [Pg.41] sīlasampannaṃ, saccavādiṃ hirīmanaṃ;

Nekkhaṃ jambonadasseva, ko taṃ ninditumarahati;

Devāpi naṃ pasaṃsanti, brahmunāpi pasaṃsito’’ti. dutiyaṃ;

Người an trú trong Pháp, đầy đủ giới hạnh, nói lời chân thật, có lòng tàm; vị ấy giống như vàng ròng Jambonada, ai có thể chê bai được? Chư Thiên cũng tán thán vị ấy, Phạm thiên cũng tán thán. (Kinh thứ hai).

3. Iṭṭhasuttaṃ

3. Kinh Iṭṭha (Điều Đáng Ưa Thích)

43. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ bhagavā etadavoca –

43. Lúc bấy giờ, gia chủ Anāthapiṇḍika đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn đã nói điều này với gia chủ Anāthapiṇḍika đang ngồi một bên:

‘‘Pañcime, gahapati, dhammā iṭṭhā kantā manāpā dullabhā lokasmiṃ. Katame pañca? Āyu, gahapati, iṭṭho kanto manāpo dullabho lokasmiṃ; vaṇṇo iṭṭho kanto manāpo dullabho lokasmiṃ; sukhaṃ iṭṭhaṃ kantaṃ manāpaṃ dullabhaṃ lokasmiṃ; yaso iṭṭho kanto manāpo dullabho lokasmiṃ; saggā iṭṭhā kantā manāpā dullabhā lokasmiṃ. Ime kho, gahapati, pañca dhammā iṭṭhā kantā manāpā dullabhā lokasmiṃ.

Này gia chủ, có năm pháp này ở trên đời là đáng mong cầu, đáng ưa thích, đáng hài lòng, và khó được. Năm pháp nào? Này gia chủ, tuổi thọ là đáng mong cầu, đáng ưa thích, đáng hài lòng, và khó được ở trên đời; dung sắc là đáng mong cầu, đáng ưa thích, đáng hài lòng, và khó được ở trên đời; an lạc là đáng mong cầu, đáng ưa thích, đáng hài lòng, và khó được ở trên đời; danh tiếng là đáng mong cầu, đáng ưa thích, đáng hài lòng, và khó được ở trên đời; các cõi trời là đáng mong cầu, đáng ưa thích, đáng hài lòng, và khó được ở trên đời. Này gia chủ, đây là năm pháp đáng mong cầu, đáng ưa thích, đáng hài lòng, và khó được ở trên đời.

‘‘Imesaṃ kho, gahapati, pañcannaṃ dhammānaṃ iṭṭhānaṃ kantānaṃ manāpānaṃ dullabhānaṃ lokasmiṃ na āyācanahetu vā patthanāhetu vā paṭilābhaṃ vadāmi. Imesaṃ kho, gahapati, pañcannaṃ dhammānaṃ iṭṭhānaṃ kantānaṃ manāpānaṃ dullabhānaṃ lokasmiṃ āyācanahetu vā patthanāhetu vā paṭilābho abhavissa, ko idha kena hāyetha?

Này gia chủ, đối với năm pháp này là đáng mong cầu, đáng ưa thích, đáng hài lòng, và khó được ở trên đời, Ta không nói rằng sự thành tựu có được là do nhân cầu xin hay do nhân ước nguyện. Này gia chủ, nếu sự thành tựu của năm pháp này là đáng mong cầu, đáng ưa thích, đáng hài lòng, và khó được ở trên đời, là do nhân cầu xin hay do nhân ước nguyện, thì ở đây ai sẽ bị thiếu thốn điều gì?

‘‘Na kho, gahapati, arahati ariyasāvako āyukāmo āyuṃ āyācituṃ vā abhinandituṃ vā āyussa vāpi hetu. Āyukāmena, gahapati, ariyasāvakena āyusaṃvattanikā paṭipadā paṭipajjitabbā. Āyusaṃvattanikā hissa paṭipadā paṭipannā āyupaṭilābhāya saṃvattati. So lābhī hoti āyussa dibbassa vā mānusassa vā.

Này gia chủ, vị Thánh đệ tử mong muốn tuổi thọ không nên cầu xin hay hoan hỷ về tuổi thọ, hoặc vì nhân duyên của tuổi thọ. Này gia chủ, vị Thánh đệ tử mong muốn tuổi thọ nên thực hành con đường đưa đến tuổi thọ. Khi vị ấy thực hành con đường đưa đến tuổi thọ, nó sẽ dẫn đến sự thành tựu tuổi thọ. Vị ấy sẽ được tuổi thọ, hoặc của chư thiên, hoặc của loài người.

‘‘Na kho, gahapati, arahati ariyasāvako vaṇṇakāmo vaṇṇaṃ āyācituṃ vā abhinandituṃ vā vaṇṇassa vāpi hetu. Vaṇṇakāmena, gahapati, ariyasāvakena vaṇṇasaṃvattanikā paṭipadā paṭipajjitabbā. Vaṇṇasaṃvattanikā hissa paṭipadā paṭipannā vaṇṇapaṭilābhāya saṃvattati. So lābhī hoti vaṇṇassa dibbassa vā mānusassa vā.

Này gia chủ, vị Thánh đệ tử mong muốn dung sắc không nên cầu xin hay hoan hỷ về dung sắc, hoặc vì nhân duyên của dung sắc. Này gia chủ, vị Thánh đệ tử mong muốn dung sắc nên thực hành con đường đưa đến dung sắc. Khi vị ấy thực hành con đường đưa đến dung sắc, nó sẽ dẫn đến sự thành tựu dung sắc. Vị ấy sẽ được dung sắc, hoặc của chư thiên, hoặc của loài người.

‘‘Na [Pg.42] kho, gahapati, arahati ariyasāvako sukhakāmo sukhaṃ āyācituṃ vā abhinandituṃ vā sukhassa vāpi hetu. Sukhakāmena, gahapati, ariyasāvakena sukhasaṃvattanikā paṭipadā paṭipajjitabbā. Sukhasaṃvattanikā hissa paṭipadā paṭipannā sukhapaṭilābhāya saṃvattati. So lābhī hoti sukhassa dibbassa vā mānusassa vā.

Này gia chủ, vị Thánh đệ tử mong muốn an lạc không nên cầu xin hay hoan hỷ về an lạc, hoặc vì nhân duyên của an lạc. Này gia chủ, vị Thánh đệ tử mong muốn an lạc nên thực hành con đường đưa đến an lạc. Khi vị ấy thực hành con đường đưa đến an lạc, nó sẽ dẫn đến sự thành tựu an lạc. Vị ấy sẽ được an lạc, hoặc của chư thiên, hoặc của loài người.

‘‘Na kho, gahapati, arahati ariyasāvako yasakāmo yasaṃ āyācituṃ vā abhinandituṃ vā yasassa vāpi hetu. Yasakāmena, gahapati, ariyasāvakena yasasaṃvattanikā paṭipadā paṭipajjitabbā. Yasasaṃvattanikā hissa paṭipadā paṭipannā yasapaṭilābhāya saṃvattati. So lābhī hoti yasassa dibbassa vā mānusassa vā.

Này gia chủ, vị Thánh đệ tử mong muốn danh tiếng không nên cầu xin hay hoan hỷ về danh tiếng, hoặc vì nhân duyên của danh tiếng. Này gia chủ, vị Thánh đệ tử mong muốn danh tiếng nên thực hành con đường đưa đến danh tiếng. Khi vị ấy thực hành con đường đưa đến danh tiếng, nó sẽ dẫn đến sự thành tựu danh tiếng. Vị ấy sẽ được danh tiếng, hoặc của chư thiên, hoặc của loài người.

‘‘Na kho, gahapati, arahati ariyasāvako saggakāmo saggaṃ āyācituṃ vā abhinandituṃ vā saggānaṃ vāpi hetu. Saggakāmena, gahapati, ariyasāvakena saggasaṃvattanikā paṭipadā paṭipajjitabbā. Saggasaṃvattanikā hissa paṭipadā paṭipannā saggapaṭilābhāya saṃvattati. So lābhī hoti saggāna’’nti.

Này gia chủ, vị Thánh đệ tử mong muốn cõi trời không nên cầu xin hay hoan hỷ về cõi trời, hoặc vì nhân duyên của các cõi trời. Này gia chủ, vị Thánh đệ tử mong muốn cõi trời nên thực hành con đường đưa đến cõi trời. Khi vị ấy thực hành con đường đưa đến cõi trời, nó sẽ dẫn đến sự thành tựu cõi trời. Vị ấy sẽ được các cõi trời.

‘‘Āyuṃ vaṇṇaṃ yasaṃ kittiṃ, saggaṃ uccākulīnataṃ;

Ratiyo patthayānena, uḷārā aparāparā.

Người mong cầu tuổi thọ, dung sắc, danh tiếng, tiếng tăm, cõi trời, sanh vào gia đình cao quý, và những hỷ lạc cao thượng, hết lần này đến lần khác.

‘‘Appamādaṃ pasaṃsanti, puññakiriyāsu paṇḍitā;

‘‘Appamatto ubho atthe, adhigaṇhāti paṇḍito.

Các bậc hiền trí tán thán sự không dể duôi trong các việc làm phước thiện. Bậc hiền trí không dể duôi, thành tựu được cả hai lợi ích.

‘‘Diṭṭhe dhamme ca yo attho, yo cattho samparāyiko;

Atthābhisamayā dhīro, paṇḍitoti pavuccatī’’ti. tatiyaṃ;

Lợi ích ngay trong hiện tại, và lợi ích trong đời sau; do thấu triệt được lợi ích, người kiên định được gọi là bậc hiền trí. (Kinh thứ ba).

4. Manāpadāyīsuttaṃ

4. Kinh Manāpadāyī (Người Cho Vật Ưa Thích)

44. Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena uggassa gahapatino vesālikassa nivesanaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho uggo gahapati vesāliko yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā [Pg.43] ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho uggo gahapati vesāliko bhagavantaṃ etadavoca –

44. Một thời, Thế Tôn trú ở Vesālī, tại Đại Lâm (Mahāvana), trong Giảng đường có nóc nhọn (Kūṭāgārasālā). Rồi Thế Tôn, vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, đi đến trú xá của gia chủ Ugga, người ở Vesālī; sau khi đến, Ngài ngồi trên chỗ đã soạn sẵn. Rồi gia chủ Ugga, người ở Vesālī, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, gia chủ Ugga, người ở Vesālī, bạch Thế Tôn:

‘‘Sammukhā metaṃ, bhante, bhagavato sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘manāpadāyī labhate manāpa’nti. Manāpaṃ me, bhante, sālapupphakaṃ khādanīyaṃ; taṃ me bhagavā paṭiggaṇhātu anukampaṃ upādāyā’’ti. Paṭiggahesi bhagavā anukampaṃ upādāya.

— Bạch Thế Tôn, con đã được nghe, được thọ nhận từ kim khẩu của Thế Tôn rằng: ‘Người cho vật vừa ý, sẽ nhận được vật vừa ý’. Bạch Thế Tôn, món vật thực cứng hình hoa sāla này của con thật vừa ý; mong Thế Tôn vì lòng bi mẫn mà thọ nhận nó cho con. Thế Tôn đã vì lòng bi mẫn mà thọ nhận.

‘‘Sammukhā metaṃ, bhante, bhagavato sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘manāpadāyī labhate manāpa’nti. Manāpaṃ me, bhante, sampannakolakaṃ sūkaramaṃsaṃ ; taṃ me bhagavā paṭiggaṇhātu anukampaṃ upādāyā’’ti. Paṭiggahesi bhagavā anukampaṃ upādāya.

— Bạch Thế Tôn, con đã được nghe, được thọ nhận từ kim khẩu của Thế Tôn rằng: ‘Người cho vật vừa ý, sẽ nhận được vật vừa ý’. Bạch Thế Tôn, món thịt heo nấu với táo ta này của con thật vừa ý; mong Thế Tôn vì lòng bi mẫn mà thọ nhận nó cho con. Thế Tôn đã vì lòng bi mẫn mà thọ nhận.

‘‘Sammukhā metaṃ, bhante, bhagavato sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘manāpadāyī labhate manāpa’nti. Manāpaṃ me, bhante, nibbattatelakaṃ nāliyasākaṃ; taṃ me bhagavā paṭiggaṇhātu anukampaṃ upādāyā’’ti. Paṭiggahesi bhagavā anukampaṃ upādāya.

— Bạch Thế Tôn, con đã được nghe, được thọ nhận từ kim khẩu của Thế Tôn rằng: ‘Người cho vật vừa ý, sẽ nhận được vật vừa ý’. Bạch Thế Tôn, món rau muống xào dầu này của con thật vừa ý; mong Thế Tôn vì lòng bi mẫn mà thọ nhận nó cho con. Thế Tôn đã vì lòng bi mẫn mà thọ nhận.

‘‘Sammukhā metaṃ, bhante, bhagavato sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘manāpadāyī labhate manāpa’nti. Manāpo me, bhante, sālīnaṃ odano vicitakāḷako anekasūpo anekabyañjano; taṃ me bhagavā paṭiggaṇhātu anukampaṃ upādāyā’’ti. Paṭiggahesi bhagavā anukampaṃ upādāya.

— Bạch Thế Tôn, con đã được nghe, được thọ nhận từ kim khẩu của Thế Tôn rằng: ‘Người cho vật vừa ý, sẽ nhận được vật vừa ý’. Bạch Thế Tôn, món cơm nấu từ gạo sāli, đã nhặt sạch sạn đen, với nhiều món canh và nhiều món ăn kèm này của con thật vừa ý; mong Thế Tôn vì lòng bi mẫn mà thọ nhận nó cho con. Thế Tôn đã vì lòng bi mẫn mà thọ nhận.

‘‘Sammukhā metaṃ, bhante, bhagavato sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘manāpadāyī labhate manāpa’nti. Manāpāni me, bhante, kāsikāni vatthāni; tāni me bhagavā paṭiggaṇhātu anukampaṃ upādāyā’’ti. Paṭiggahesi bhagavā anukampaṃ upādāya.

— Bạch Thế Tôn, con đã được nghe, được thọ nhận từ kim khẩu của Thế Tôn rằng: ‘Người cho vật vừa ý, sẽ nhận được vật vừa ý’. Bạch Thế Tôn, những tấm vải xứ Kāsi này của con thật vừa ý; mong Thế Tôn vì lòng bi mẫn mà thọ nhận chúng cho con. Thế Tôn đã vì lòng bi mẫn mà thọ nhận.

‘‘Sammukhā metaṃ, bhante, bhagavato sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘manāpadāyī labhate manāpa’nti. Manāpo me, bhante, pallaṅko gonakatthato paṭalikatthato kadalimigapavarapaccattharaṇo sauttaracchado ubhatolohitakūpadhāno. Api ca, bhante, mayampetaṃ jānāma – ‘netaṃ bhagavato kappatī’ti. Idaṃ me, bhante, candanaphalakaṃ agghati adhikasatasahassaṃ; taṃ me bhagavā [Pg.44] paṭiggaṇhātu anukampaṃ upādāyā’’ti. Paṭiggahesi bhagavā anukampaṃ upādāya. Atha kho bhagavā uggaṃ gahapatiṃ vesālikaṃ iminā anumodanīyena anumodi –

— Bạch Thế Tôn, con đã được nghe, được thọ nhận từ kim khẩu của Thế Tôn rằng: ‘Người cho vật vừa ý, sẽ nhận được vật vừa ý’. Bạch Thế Tôn, chiếc ghế bành của con được trải bằng thảm lông dài, thảm len thêu hoa, tấm da sơn dương hảo hạng, có lọng che màu đỏ bên trên và có gối đỏ ở hai đầu, thật là vừa ý. Hơn nữa, bạch Thế Tôn, chúng con biết rằng: ‘Vật này không thích hợp với Thế Tôn’. Bạch Thế Tôn, tấm ván gỗ chiên-đàn này của con trị giá hơn một trăm ngàn; mong Thế Tôn vì lòng bi mẫn mà thọ nhận nó cho con. Thế Tôn đã vì lòng bi mẫn mà thọ nhận. Rồi Thế Tôn đã tùy hỷ với gia chủ Ugga người Vesālī bằng những lời tùy hỷ này:

‘‘Manāpadāyī labhate manāpaṃ,Yo ujjubhūtesu dadāti chandasā;

Acchādanaṃ sayanamannapānaṃ,Nānāppakārāni ca paccayāni.

Người cho vật vừa ý, nhận được vật vừa ý, người nào với thiện ý cúng dường đến bậc chân chánh: y phục, sàng tọa, ẩm thực, và các loại vật dụng khác nhau.

‘‘Cattañca muttañca anuggahītaṃ,Khettūpame arahante viditvā;

So duccajaṃ sappuriso cajitvā,Manāpadāyī labhate manāpa’’nti.

Biết các bậc A-la-hán là ruộng phước, đã từ bỏ, đã xả ly, không luyến tiếc; bậc chân nhân ấy, sau khi cho đi vật khó cho, người cho vật vừa ý, nhận được vật vừa ý.

Atha kho bhagavā uggaṃ gahapatiṃ vesālikaṃ iminā anumodanīyena anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.

Rồi Thế Tôn, sau khi tùy hỷ với gia chủ Ugga người Vesālī bằng những lời tùy hỷ này, đã đứng dậy từ chỗ ngồi và ra đi.

Atha kho uggo gahapati vesāliko aparena samayena kālamakāsi. Kālaṅkato ca uggo gahapati vesāliko aññataraṃ manomayaṃ kāyaṃ upapajji. Tena kho pana samayena bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho uggo devaputto abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitaṃ kho uggaṃ devaputtaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘kacci te, ugga, yathādhippāyo’’ti? ‘‘Taggha me, bhagavā, yathādhippāyo’’ti. Atha kho bhagavā uggaṃ devaputtaṃ gāthāhi ajjhabhāsi –

Rồi gia chủ Ugga người Vesālī, sau một thời gian, đã mệnh chung. Sau khi mệnh chung, gia chủ Ugga người Vesālī được sanh vào một trong các thân do ý sanh. Vào lúc ấy, Thế Tôn đang trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, trong khu vườn của Anāthapiṇḍika. Rồi thiên tử Ugga, khi đêm đã gần tàn, với dung sắc thù thắng, làm toàn thể Jetavana rực sáng, đã đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng một bên. Đứng một bên, Thế Tôn nói với thiên tử Ugga: ‘Này Ugga, có phải mọi việc đều được như ý ông không?’ ‘Bạch Thế Tôn, quả thật mọi việc đều được như ý con’. Rồi Thế Tôn nói với thiên tử Ugga bằng những câu kệ:

‘‘Manāpadāyī labhate manāpaṃ,Aggassa dātā labhate punaggaṃ;

Varassa dātā varalābhi hoti,Seṭṭhaṃ dado seṭṭhamupeti ṭhānaṃ.

Người cho vật vừa ý, nhận được vật vừa ý, người cho vật tối thượng, lại nhận được vật tối thượng; người cho vật cao quý, sẽ là người được vật cao quý, người cho vật tốt đẹp nhất, đạt đến cảnh giới tốt đẹp nhất.

‘‘Yo [Pg.45] aggadāyī varadāyī, seṭṭhadāyī ca yo naro;

Dīghāyu yasavā hoti, yattha yatthūpapajjatī’’ti. catutthaṃ;

Người nào cho vật tối thượng, cho vật cao quý, và người nào cho vật tốt đẹp nhất; người ấy được sống lâu, có danh tiếng, tại bất cứ nơi nào được tái sanh. (Hết phẩm thứ tư).

5. Puññābhisandasuttaṃ

5. Kinh Dòng Phước Báu

45. ‘‘Pañcime, bhikkhave, puññābhisandā kusalābhisandā sukhassāhārā sovaggikā sukhavipākā saggasaṃvattanikā iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattanti.

45. — Này các Tỳ khưu, có năm dòng phước báu, dòng thiện pháp này, mang lại an lạc, đưa đến cõi trời, có quả dị thục là an lạc, dẫn đến tái sanh cõi trời, dẫn đến điều mong muốn, đáng yêu, vừa ý, lợi ích, an lạc.

‘‘Katame pañca? Yassa, bhikkhave, bhikkhu cīvaraṃ paribhuñjamāno appamāṇaṃ cetosamādhiṃ upasampajja viharati, appamāṇo tassa puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro sovaggiko sukhavipāko saggasaṃvattaniko iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattati.

Thế nào là năm? Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào, trong khi sử dụng y của một người, an trú và thành tựu vô lượng tâm định, thì dòng phước báu, dòng thiện pháp của người ấy là vô lượng, mang lại an lạc, đưa đến cõi trời, có quả dị thục là an lạc, dẫn đến tái sanh cõi trời, dẫn đến điều mong muốn, đáng yêu, vừa ý, lợi ích, an lạc.

‘‘Yassa, bhikkhave, bhikkhu piṇḍapātaṃ paribhuñjamāno…pe… yassa, bhikkhave, bhikkhu vihāraṃ paribhuñjamāno…pe… yassa, bhikkhave, bhikkhu mañcapīṭhaṃ paribhuñjamāno…pe….

Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào, trong khi sử dụng vật thực khất thực của một người... Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào, trong khi sử dụng trú xứ của một người... Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào, trong khi sử dụng giường và ghế của một người...

‘‘Yassa, bhikkhave, bhikkhu gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ paribhuñjamāno appamāṇaṃ cetosamādhiṃ upasampajja viharati, appamāṇo tassa puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro sovaggiko sukhavipāko saggasaṃvattaniko iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, pañca puññābhisandā kusalābhisandā sukhassāhārā sovaggikā sukhavipākā saggasaṃvattanikā iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattanti.

Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào thọ dụng dược phẩm trị bệnh của thí chủ nào và an trú, thành tựu tâm định vô lượng, thì dòng phước, dòng thiện của thí chủ ấy là vô lượng, mang lại an lạc, đưa đến cõi trời, có quả báu an lạc, đưa đến tái sanh cõi trời, dẫn đến điều mong muốn, điều khả ái, điều hài lòng, lợi ích, và an lạc. Này các Tỳ khưu, chính năm dòng phước, dòng thiện này mang lại an lạc, đưa đến cõi trời, có quả báu an lạc, đưa đến tái sanh cõi trời, dẫn đến điều mong muốn, điều khả ái, điều hài lòng, lợi ích, và an lạc.

‘‘Imehi ca pana, bhikkhave, pañcahi puññābhisandehi kusalābhisandehi samannāgatassa ariyasāvakassa na sukaraṃ puññassa pamāṇaṃ gahetuṃ – ‘ettako puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro sovaggiko sukhavipāko saggasaṃvattaniko iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattatī’ti. Atha kho asaṅkheyyo appameyyo mahāpuññakkhandhotveva saṅkhaṃ gacchati.

Này các Tỳ khưu, đối với vị Thánh đệ tử đã thành tựu năm dòng phước, dòng thiện này, không dễ gì đo lường được phước báu rằng: ‘Chừng ấy dòng phước, dòng thiện mang lại an lạc, đưa đến cõi trời, có quả báu an lạc, đưa đến tái sanh cõi trời, dẫn đến điều mong muốn, điều khả ái, điều hài lòng, lợi ích, và an lạc’. Mà trái lại, nó được xem là khối phước báu vĩ đại, không thể đếm, không thể lường.

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahāsamudde na sukaraṃ udakassa pamāṇaṃ gahetuṃ – ‘ettakāni udakāḷhakānīti vā [Pg.46] ettakāni udakāḷhakasatānīti vā ettakāni udakāḷhakasahassānīti vā ettakāni udakāḷhakasatasahassānīti vā; atha kho asaṅkheyyo appameyyo mahāudakakkhandhotveva saṅkhaṃ gacchati’. Evamevaṃ kho, bhikkhave, imehi pañcahi puññābhisandehi kusalābhisandehi samannāgatassa ariyasāvakassa na sukaraṃ puññassa pamāṇaṃ gahetuṃ – ‘ettako puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro sovaggiko sukhavipāko saggasaṃvattaniko iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattatī’ti. Atha kho asaṅkheyyo appameyyo mahāpuññakkhandhotveva saṅkhaṃ gacchatī’’ti.

Này các Tỳ khưu, ví như trong đại dương, không dễ gì đo lường được lượng nước rằng: ‘Có chừng này āḷhaka nước, hay chừng này trăm āḷhaka nước, hay chừng này ngàn āḷhaka nước, hay chừng này trăm ngàn āḷhaka nước’; mà trái lại, nó được xem là khối nước vĩ đại, không thể đếm, không thể lường. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với vị Thánh đệ tử đã thành tựu năm dòng phước, dòng thiện này, không dễ gì đo lường được phước báu rằng: ‘Chừng ấy dòng phước, dòng thiện mang lại an lạc, đưa đến cõi trời, có quả báu an lạc, đưa đến tái sanh cõi trời, dẫn đến điều mong muốn, điều khả ái, điều hài lòng, lợi ích, và an lạc’. Mà trái lại, nó được xem là khối phước báu vĩ đại, không thể đếm, không thể lường.

‘‘Mahodadhiṃ aparimitaṃ mahāsaraṃ,Bahubheravaṃ ratnagaṇānamālayaṃ;

Najjo yathā naragaṇasaṅghasevitā,Puthū savantī upayanti sāgaraṃ.

Như các dòng sông, được nhiều nhóm người lui tới, tuôn chảy dồi dào, đổ về biển cả, đại dương vô lượng, hồ lớn, nơi có nhiều điều đáng sợ, kho tàng của các loại bảo vật.

‘‘Evaṃ naraṃ annadapānavatthadaṃ,Seyyānisajjattharaṇassa dāyakaṃ;

Puññassa dhārā upayanti paṇḍitaṃ,Najjo yathā vārivahāva sāgara’’nti. pañcamaṃ;

Cũng vậy, các dòng phước đổ về người trí tuệ, người cúng dường cơm, nước, y phục, người cúng dường giường, ghế, và thảm trải, như các dòng sông mang nước đổ về biển cả. Hết phẩm thứ năm.

6. Sampadāsuttaṃ

6. Kinh về Sự Thành Tựu

46. ‘‘Pañcimā, bhikkhave, sampadā. Katamā pañca? Saddhāsampadā, sīlasampadā, sutasampadā, cāgasampadā, paññāsampadā – imā kho, bhikkhave, pañca sampadā’’ti. Chaṭṭhaṃ.

46. Này các Tỳ khưu, có năm sự thành tựu này. Năm sự nào? Thành tựu về đức tin, thành tựu về giới hạnh, thành tựu về học vấn, thành tựu về bố thí, thành tựu về trí tuệ. Này các Tỳ khưu, đây là năm sự thành tựu. Hết kinh thứ sáu.

7. Dhanasuttaṃ

7. Kinh về Tài Sản

47. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, dhanāni. Katamāni pañca? Saddhādhanaṃ, sīladhanaṃ, sutadhanaṃ, cāgadhanaṃ, paññādhanaṃ.

47. Này các Tỳ khưu, có năm loại tài sản này. Năm loại nào? Tài sản đức tin, tài sản giới hạnh, tài sản học vấn, tài sản bố thí, tài sản trí tuệ.

‘‘Katamañca, bhikkhave, saddhādhanaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako saddho hoti, saddahati tathāgatassa bodhiṃ – ‘itipi so bhagavā…pe… satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, saddhādhanaṃ.

Này các Tỳ khưu, tài sản đức tin là gì? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Thánh đệ tử có đức tin, tin vào sự giác ngộ của Như Lai rằng: ‘Đức Thế Tôn là như vậy... bậc Thầy của trời và người, là Phật, là Thế Tôn’. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tài sản đức tin.

‘‘Katamañca[Pg.47], bhikkhave, sīladhanaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako pāṇātipātā paṭivirato hoti…pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, sīladhanaṃ.

Này các Tỳ khưu, tài sản giới hạnh là gì? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Thánh đệ tử từ bỏ sát sanh... từ bỏ việc uống rượu và các chất say là nguyên nhân của sự dễ duôi. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tài sản giới hạnh.

‘‘Katamañca, bhikkhave, sutadhanaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako bahussuto hoti…pe… diṭṭhiyā suppaṭividdho. Idaṃ vuccati, bhikkhave, sutadhanaṃ.

Này các Tỳ khưu, tài sản học vấn là gì? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Thánh đệ tử là người đa văn... thấu triệt bằng chánh kiến. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tài sản học vấn.

‘‘Katamañca, bhikkhave, cāgadhanaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako vigatamalamaccherena cetasā agāraṃ ajjhāvasati muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṃvibhāgarato. Idaṃ vuccati, bhikkhave, cāgadhanaṃ.

Này các Tỳ khưu, tài sản bố thí là gì? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Thánh đệ tử sống tại gia với tâm không còn vết nhơ của keo kiệt, bố thí rộng rãi, tay sạch sẽ, vui thích trong sự xả thí, sẵn sàng cho người xin, vui thích trong việc cho và chia sẻ. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tài sản bố thí.

‘‘Katamañca, bhikkhave, paññādhanaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako paññavā hoti, udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Idaṃ vuccati, bhikkhave, paññādhanaṃ. Imāni kho, bhikkhave, pañca dhanānī’’ti.

Này các Tỳ khưu, tài sản trí tuệ là gì? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Thánh đệ tử có trí tuệ, thành tựu trí tuệ thấy rõ sự sanh diệt, trí tuệ bậc Thánh, có khả năng xuyên thấu, đưa đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tài sản trí tuệ. Này các Tỳ khưu, đây là năm loại tài sản.

‘‘Yassa saddhā tathāgate, acalā suppatiṭṭhitā;

Sīlañca yassa kalyāṇaṃ, ariyakantaṃ pasaṃsitaṃ.

Người nào có đức tin nơi Như Lai, bất động, vững chắc; và người nào có giới hạnh tốt đẹp, được bậc Thánh yêu mến và tán thán.

‘‘Saṅghe pasādo yassatthi, ujubhūtañca dassanaṃ;

Adaliddoti taṃ āhu, amoghaṃ tassa jīvitaṃ.

Người nào có lòng tịnh tín nơi Tăng đoàn, và có tri kiến ngay thẳng; người ấy được gọi là không nghèo khó, đời sống của người ấy không vô ích.

‘‘Tasmā saddhañca sīlañca, pasādaṃ dhammadassanaṃ;

Anuyuñjetha medhāvī, saraṃ buddhāna sāsana’’nti. sattamaṃ;

Vì vậy, người trí, khi nhớ đến giáo pháp của chư Phật, nên nỗ lực thực hành đức tin, giới hạnh, lòng tịnh tín, và sự thấy pháp. Hết kinh thứ bảy.

8. Alabbhanīyaṭhānasuttaṃ

8. Kinh về những điều không thể đạt được

48. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, alabbhanīyāni ṭhānāni samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṃ. Katamāni pañca? ‘Jarādhammaṃ mā jīrī’ti alabbhanīyaṃ ṭhānaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṃ. ‘Byādhidhammaṃ mā byādhīyī’ti …pe… ‘maraṇadhammaṃ mā mīyī’ti… ‘khayadhammaṃ mā khīyī’ti… ‘nassanadhammaṃ mā nassī’ti alabbhanīyaṃ ṭhānaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṃ.

48. Này các Tỳ khưu, có năm điều này không thể đạt được bởi Sa-môn, Bà-la-môn, chư thiên, Ma vương, Phạm thiên, hay bất cứ ai trong thế gian. Năm điều nào? ‘Mong rằng cái có bản chất già đừng già đi’—đây là điều không thể đạt được bởi Sa-môn, Bà-la-môn, chư thiên, Ma vương, Phạm thiên, hay bất cứ ai trong thế gian. ‘Mong rằng cái có bản chất bệnh đừng bệnh hoạn’... ‘Mong rằng cái có bản chất chết đừng chết đi’... ‘Mong rằng cái có bản chất tiêu hoại đừng tiêu hoại’... ‘Mong rằng cái có bản chất hủy diệt đừng hủy diệt’—đây là điều không thể đạt được bởi Sa-môn, Bà-la-môn, chư thiên, Ma vương, Phạm thiên, hay bất cứ ai trong thế gian.

‘‘Assutavato[Pg.48], bhikkhave, puthujjanassa jarādhammaṃ jīrati. So jarādhamme jiṇṇe na iti paṭisañcikkhati – ‘na kho mayhevekassa jarādhammaṃ jīrati, atha kho yāvatā sattānaṃ āgati gati cuti upapatti sabbesaṃ sattānaṃ jarādhammaṃ jīrati. Ahañceva kho pana jarādhamme jiṇṇe soceyyaṃ kilameyyaṃ parideveyyaṃ, urattāḷiṃ kandeyyaṃ, sammohaṃ āpajjeyyaṃ, bhattampi me nacchādeyya, kāyepi dubbaṇṇiyaṃ okkameyya, kammantāpi nappavatteyyuṃ, amittāpi attamanā assu, mittāpi dummanā assū’ti. So jarādhamme jiṇṇe socati kilamati paridevati, urattāḷiṃ kandati, sammohaṃ āpajjati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave – ‘assutavā puthujjano viddho savisena sokasallena attānaṃyeva paritāpeti’’’.

“Này các Tỳ khưu, đối với kẻ phàm phu vô văn, pháp có tánh già nua trở nên già nua. Khi pháp có tánh già nua trở nên già nua, nó không suy xét như vầy: ‘Không phải chỉ riêng ta có pháp tánh già nua trở nên già nua, mà tất cả chúng sanh có đến, có đi, có chết, có sanh, tất cả chúng sanh ấy đều có pháp tánh già nua trở nên già nua. Nếu ta, khi pháp có tánh già nua trở nên già nua, lại sầu muộn, mệt mỏi, than khóc, đấm ngực kêu la, đi đến mê loạn, thì cơm ăn cũng không ngon, thân thể cũng trở nên xấu xí, công việc cũng không tiến hành được, kẻ thù sẽ vui mừng, bạn bè sẽ buồn rầu’. Khi pháp có tánh già nua trở nên già nua, nó sầu muộn, mệt mỏi, than khóc, đấm ngực kêu la, đi đến mê loạn. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là: ‘Kẻ phàm phu vô văn bị mũi tên sầu muộn có tẩm độc bắn trúng, tự làm khổ mình’.”

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, assutavato puthujjanassa byādhidhammaṃ byādhīyati…pe… maraṇadhammaṃ mīyati… khayadhammaṃ khīyati… nassanadhammaṃ nassati. So nassanadhamme naṭṭhe na iti paṭisañcikkhati – ‘na kho mayhevekassa nassanadhammaṃ nassati, atha kho yāvatā sattānaṃ āgati gati cuti upapatti sabbesaṃ sattānaṃ nassanadhammaṃ nassati. Ahañceva kho pana nassanadhamme naṭṭhe soceyyaṃ kilameyyaṃ parideveyyaṃ, urattāḷiṃ kandeyyaṃ, sammohaṃ āpajjeyyaṃ, bhattampi me nacchādeyya, kāyepi dubbaṇṇiyaṃ okkameyya, kammantāpi nappavatteyyuṃ, amittāpi attamanā assu, mittāpi dummanā assū’ti. So nassanadhamme naṭṭhe socati kilamati paridevati, urattāḷiṃ kandati, sammohaṃ āpajjati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave – ‘assutavā puthujjano viddho savisena sokasallena attānaṃyeva paritāpeti’’’.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, đối với kẻ phàm phu vô văn, pháp có tánh bệnh hoạn trở nên bệnh hoạn... ... pháp có tánh chết chóc trở nên chết chóc... pháp có tánh tiêu hoại trở nên tiêu hoại... pháp có tánh hủy hoại trở nên hủy hoại. Khi pháp có tánh hủy hoại bị hủy hoại, nó không suy xét như vầy: ‘Không phải chỉ riêng ta có pháp tánh hủy hoại bị hủy hoại, mà tất cả chúng sanh có đến, có đi, có chết, có sanh, tất cả chúng sanh ấy đều có pháp tánh hủy hoại bị hủy hoại. Nếu ta, khi pháp có tánh hủy hoại bị hủy hoại, lại sầu muộn, mệt mỏi, than khóc, đấm ngực kêu la, đi đến mê loạn, thì cơm ăn cũng không ngon, thân thể cũng trở nên xấu xí, công việc cũng không tiến hành được, kẻ thù sẽ vui mừng, bạn bè sẽ buồn rầu’. Khi pháp có tánh hủy hoại bị hủy hoại, nó sầu muộn, mệt mỏi, than khóc, đấm ngực kêu la, đi đến mê loạn. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là: ‘Kẻ phàm phu vô văn bị mũi tên sầu muộn có tẩm độc bắn trúng, tự làm khổ mình’.”

‘‘Sutavato ca kho, bhikkhave, ariyasāvakassa jarādhammaṃ jīrati. So jarādhamme jiṇṇe iti paṭisañcikkhati – ‘na kho mayhevekassa jarādhammaṃ jīrati, atha kho yāvatā sattānaṃ āgati gati cuti upapatti sabbesaṃ sattānaṃ jarādhammaṃ jīrati. Ahañceva kho pana jarādhamme jiṇṇe soceyyaṃ kilameyyaṃ parideveyyaṃ, urattāḷiṃ kandeyyaṃ, sammohaṃ āpajjeyyaṃ, bhattampi me nacchādeyya, kāyepi dubbaṇṇiyaṃ okkameyya, kammantāpi nappavatteyyuṃ, amittāpi attamanā assu, mittāpi dummanā assū’ti. So jarādhamme jiṇṇe na socati na kilamati na paridevati, na urattāḷiṃ kandati, na sammohaṃ āpajjati[Pg.49]. Ayaṃ vuccati, bhikkhave – ‘sutavā ariyasāvako abbuhi savisaṃ sokasallaṃ, yena viddho assutavā puthujjano attānaṃyeva paritāpeti. Asoko visallo ariyasāvako attānaṃyeva parinibbāpeti’’’.

“Và này các Tỳ khưu, đối với bậc Thánh đệ tử có học văn, pháp có tánh già nua trở nên già nua. Khi pháp có tánh già nua trở nên già nua, vị ấy suy xét như vầy: ‘Không phải chỉ riêng ta có pháp tánh già nua trở nên già nua, mà tất cả chúng sanh có đến, có đi, có chết, có sanh, tất cả chúng sanh ấy đều có pháp tánh già nua trở nên già nua. Nếu ta, khi pháp có tánh già nua trở nên già nua, lại sầu muộn, mệt mỏi, than khóc, đấm ngực kêu la, đi đến mê loạn, thì cơm ăn cũng không ngon, thân thể cũng trở nên xấu xí, công việc cũng không tiến hành được, kẻ thù sẽ vui mừng, bạn bè sẽ buồn rầu’. Khi pháp có tánh già nua trở nên già nua, vị ấy không sầu muộn, không mệt mỏi, không than khóc, không đấm ngực kêu la, không đi đến mê loạn. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là: ‘Bậc Thánh đệ tử có học văn đã nhổ mũi tên sầu muộn có tẩm độc, mũi tên mà kẻ phàm phu vô văn bị bắn trúng đã tự làm khổ mình. Không sầu muộn, không có mũi tên, bậc Thánh đệ tử tự mình làm cho tịch tịnh’.”

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, sutavato ariyasāvakassa byādhidhammaṃ byādhīyati…pe… maraṇadhammaṃ mīyati… khayadhammaṃ khīyati… nassanadhammaṃ nassati. So nassanadhamme naṭṭhe iti paṭisañcikkhati – ‘na kho mayhevekassa nassanadhammaṃ nassati, atha kho yāvatā sattānaṃ āgati gati cuti upapatti sabbesaṃ sattānaṃ nassanadhammaṃ nassati. Ahañceva kho pana nassanadhamme naṭṭhe soceyyaṃ kilameyyaṃ parideveyyaṃ, urattāḷiṃ kandeyyaṃ, sammohaṃ āpajjeyyaṃ, bhattampi me nacchādeyya, kāyepi dubbaṇṇiyaṃ okkameyya, kammantāpi nappavatteyyuṃ, amittāpi attamanā assu, mittāpi dummanā assū’ti. So nassanadhamme naṭṭhe na socati na kilamati na paridevati, na urattāḷiṃ kandati, na sammohaṃ āpajjati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave – ‘sutavā ariyasāvako abbuhi savisaṃ sokasallaṃ, yena viddho assutavā puthujjano attānaṃyeva paritāpeti. Asoko visallo ariyasāvako attānaṃyeva parinibbāpetī’’’ti.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, đối với bậc Thánh đệ tử có học văn, pháp có tánh bệnh hoạn trở nên bệnh hoạn... ... pháp có tánh chết chóc trở nên chết chóc... pháp có tánh tiêu hoại trở nên tiêu hoại... pháp có tánh hủy hoại trở nên hủy hoại. Khi pháp có tánh hủy hoại bị hủy hoại, vị ấy suy xét như vầy: ‘Không phải chỉ riêng ta có pháp tánh hủy hoại bị hủy hoại, mà tất cả chúng sanh có đến, có đi, có chết, có sanh, tất cả chúng sanh ấy đều có pháp tánh hủy hoại bị hủy hoại. Nếu ta, khi pháp có tánh hủy hoại bị hủy hoại, lại sầu muộn, mệt mỏi, than khóc, đấm ngực kêu la, đi đến mê loạn, thì cơm ăn cũng không ngon, thân thể cũng trở nên xấu xí, công việc cũng không tiến hành được, kẻ thù sẽ vui mừng, bạn bè sẽ buồn rầu’. Khi pháp có tánh hủy hoại bị hủy hoại, vị ấy không sầu muộn, không mệt mỏi, không than khóc, không đấm ngực kêu la, không đi đến mê loạn. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là: ‘Bậc Thánh đệ tử có học văn đã nhổ mũi tên sầu muộn có tẩm độc, mũi tên mà kẻ phàm phu vô văn bị bắn trúng đã tự làm khổ mình. Không sầu muộn, không có mũi tên, bậc Thánh đệ tử tự mình làm cho tịch tịnh’.”

‘‘Imāni kho, bhikkhave, pañca alabbhanīyāni ṭhānāni samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmi’’nti.

“Này các Tỳ khưu, có năm trạng thái này không thể đạt được trong thế gian bởi Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, hay bởi bất kỳ ai.”

‘‘Na socanāya paridevanāya,Atthodha labbhā api appakopi;

Socantamenaṃ dukhitaṃ viditvā,Paccatthikā attamanā bhavanti.

“Do sầu muộn hay do than khóc, không thể đạt được dù chỉ một chút lợi ích nào; biết người ấy sầu muộn, đau khổ, kẻ thù trở nên vui mừng.”

‘‘Yato ca kho paṇḍito āpadāsu,Na vedhatī atthavinicchayaññū;

Paccatthikāssa dukhitā bhavanti,Disvā mukhaṃ avikāraṃ purāṇaṃ.

“Khi bậc hiền trí, người biết phân định ý nghĩa, không run sợ trước tai họa; kẻ thù của vị ấy trở nên đau khổ, khi thấy gương mặt không thay đổi, vẫn như xưa.”

‘‘Jappena [Pg.50] mantena subhāsitena,Anuppadānena paveṇiyā vā;

Yathā yathā yattha labhetha atthaṃ,Tathā tathā tattha parakkameyya.

“Bằng cách tụng niệm, bằng thần chú, bằng lời khéo nói, bằng cách tặng quà, hoặc bằng dòng dõi; bằng cách nào, ở nơi nào có thể đạt được lợi ích, thì nên nỗ lực bằng cách ấy, ở nơi ấy.”

‘‘Sace pajāneyya alabbhaneyyo,Mayāva aññena vā esa attho;

Asocamāno adhivāsayeyya,Kammaṃ daḷhaṃ kinti karomi dānī’’ti. aṭṭhamaṃ;

“Nếu biết rằng: ‘Lợi ích này không thể đạt được bởi ta hay bởi người khác’, thì không sầu muộn, nên kham nhẫn (suy xét rằng): ‘Nghiệp đã vững chắc, bây giờ ta có thể làm gì?’. (Kinh) thứ tám.

9. Kosalasuttaṃ

9. Kinh Kosala

49. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho rājā pasenadi kosalo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi.

49. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của Anāthapiṇḍika. Khi ấy, vua Pasenadi xứ Kosala đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.

(Tena kho pana samayena mallikā devī kālaṅkatā hoti.) Atha kho aññataro puriso yena rājā pasenadi kosalo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā rañño pasenadissa kosalassa upakaṇṇake āroceti – ‘‘mallikā devī, deva, kālaṅkatā’’ti. Evaṃ vutte rājā pasenadi kosalo dukkhī dummano pattakkhandho adhomukho pajjhāyanto appaṭibhāno nisīdi.

(Vào lúc bấy giờ, hoàng hậu Mallikā đã mệnh chung.) Bấy giờ, một người đàn ông đi đến nơi vua Pasenadi xứ Kosala đang ở; sau khi đi đến, người ấy báo tin vào tai của vua Pasenadi xứ Kosala: “Tâu Đại vương, hoàng hậu Mallikā đã mệnh chung.” Khi được nói như vậy, vua Pasenadi xứ Kosala đau khổ, buồn rầu, vai rũ xuống, mặt cúi gằm, trầm tư, không nói nên lời, và ngồi xuống.

Atha kho bhagavā rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ dukkhiṃ dummanaṃ pattakkhandhaṃ adhomukhaṃ pajjhāyantaṃ appaṭibhānaṃ viditvā rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ etadavoca – ‘‘pañcimāni, mahārāja, alabbhanīyāni ṭhānāni samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṃ. Katamāni pañca? ‘Jarādhammaṃ mā jīrī’ti alabbhanīyaṃ ṭhānaṃ…pe… na socanāya paridevanāya…pe… kammaṃ daḷhaṃ kinti karomi dānī’’ti. Navamaṃ.

Bấy giờ, đức Thế Tôn, sau khi biết vua Pasenadi xứ Kosala đang đau khổ, buồn rầu, vai rũ xuống, mặt cúi gằm, trầm tư, không nói nên lời, đã nói điều này với vua Pasenadi xứ Kosala: “Tâu Đại vương, ở trên đời có năm điều này không thể đạt được bởi Sa-môn, Bà-la-môn, chư thiên, Ma vương, Phạm thiên, hay bởi bất cứ ai. Năm điều ấy là gì? ‘Bản chất phải chịu già, mong rằng đừng già,’ là điều không thể đạt được ... ... không phải do sầu muộn, than khóc ... ... ‘Nghiệp đã được tạo tác vững chắc, bây giờ ta có thể làm gì được đây?’” Hết phẩm thứ chín.

10. Nāradasuttaṃ

10. Kinh Nārada

50. Ekaṃ samayaṃ āyasmā nārado pāṭaliputte viharati kukkuṭārāme. Tena kho pana samayena muṇḍassa rañño bhaddā devī kālaṅkatā [Pg.51] hoti piyā manāpā. So bhaddāya deviyā kālaṅkatāya piyāya manāpāya neva nhāyati na vilimpati na bhattaṃ bhuñjati na kammantaṃ payojeti – rattindivaṃ bhaddāya deviyā sarīre ajjhomucchito. Atha kho muṇḍo rājā piyakaṃ kosārakkhaṃ āmantesi – ‘‘tena hi, samma piyaka, bhaddāya deviyā sarīraṃ āyasāya teladoṇiyā pakkhipitvā aññissā āyasāya doṇiyā paṭikujjatha, yathā mayaṃ bhaddāya deviyā sarīraṃ cirataraṃ passeyyāmā’’ti. ‘‘Evaṃ, devā’’ti kho piyako kosārakkho muṇḍassa rañño paṭissutvā bhaddāya deviyā sarīraṃ āyasāya teladoṇiyā pakkhipitvā aññissā āyasāya doṇiyā paṭikujji.

50. Một thời, Tôn giả Nārada trú ở Pāṭaliputta, tại tu viện Kukkuṭārāma. Vào lúc bấy giờ, hoàng hậu Bhaddā của vua Muṇḍa, người được yêu mến và quý trọng, đã mệnh chung. Do hoàng hậu Bhaddā, người được yêu mến và quý trọng, đã mệnh chung, nhà vua không tắm, không thoa dầu thơm, không dùng bữa, không lo việc triều chính – ngày đêm say đắm thân thể của hoàng hậu Bhaddā. Bấy giờ, vua Muṇḍa cho gọi người quản khố tên là Piyaka và nói: “Này bạn Piyaka, hãy đặt thi thể của hoàng hậu Bhaddā vào trong một cái máng dầu bằng sắt rồi đậy lại bằng một cái máng bằng sắt khác, để chúng ta có thể nhìn ngắm thi thể của hoàng hậu Bhaddā được lâu hơn.” “Tâu Đại vương, xin vâng.” Người quản khố Piyaka vâng lời vua Muṇḍa, đã đặt thi thể của hoàng hậu Bhaddā vào trong một cái máng dầu bằng sắt rồi đậy lại bằng một cái máng bằng sắt khác.

Atha kho piyakassa kosārakkhassa etadahosi – ‘‘imassa kho muṇḍassa rañño bhaddā devī kālaṅkatā piyā manāpā. So bhaddāya deviyā kālaṅkatāya piyāya manāpāya neva nhāyati na vilimpati na bhattaṃ bhuñjati na kammantaṃ payojeti – rattindivaṃ bhaddāya deviyā sarīre ajjhomucchito. Kaṃ nu kho muṇḍo rājā samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā payirupāseyya, yassa dhammaṃ sutvā sokasallaṃ pajaheyyā’’ti!

Bấy giờ, người quản khố Piyaka khởi lên suy nghĩ này: “Hoàng hậu Bhaddā của vua Muṇḍa, người được yêu mến và quý trọng, đã mệnh chung. Do hoàng hậu Bhaddā, người được yêu mến và quý trọng, đã mệnh chung, nhà vua không tắm, không thoa dầu thơm, không dùng bữa, không lo việc triều chính – ngày đêm say đắm thân thể của hoàng hậu Bhaddā. Vua Muṇḍa nên đến gần gũi vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào, để sau khi nghe vị ấy thuyết Pháp, nhà vua có thể từ bỏ được mũi tên sầu muộn?”

Atha kho piyakassa kosārakkhassa etadahosi – ‘‘ayaṃ kho āyasmā nārado pāṭaliputte viharati kukkuṭārāme. Taṃ kho panāyasmantaṃ nāradaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘paṇḍito viyatto medhāvī bahussuto cittakathī kalyāṇapaṭibhāno vuddho ceva arahā ca’. Yaṃnūna muṇḍo rājā āyasmantaṃ nāradaṃ payirupāseyya, appeva nāma muṇḍo rājā āyasmato nāradassa dhammaṃ sutvā sokasallaṃ pajaheyyā’’ti.

Bấy giờ, người quản khố Piyaka khởi lên suy nghĩ này: “Vị Tôn giả Nārada này đang trú ở Pāṭaliputta, tại tu viện Kukkuṭārāma. Về Tôn giả Nārada ấy, tiếng đồn tốt đẹp như vầy đã được lan truyền: ‘Vị ấy là bậc trí tuệ, thông thạo, sáng suốt, đa văn, là người thuyết giảng đặc sắc, có tài ứng đối tốt đẹp, là bậc trưởng lão và cũng là bậc A-la-hán.’ Vậy vua Muṇḍa nên đến gần gũi Tôn giả Nārada, may ra sau khi nghe Pháp từ Tôn giả Nārada, vua Muṇḍa có thể từ bỏ được mũi tên sầu muộn.”

Atha kho piyako kosārakkho yena muṇḍo rājā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā muṇḍaṃ rājānaṃ etadavoca – ‘‘ayaṃ kho, deva, āyasmā nārado pāṭaliputte viharati kukkuṭārāme. Taṃ kho panāyasmantaṃ nāradaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘paṇḍito viyatto medhāvī bahussuto cittakathī kalyāṇapaṭibhāno vuddho ceva [Pg.52] arahā ca’. Yadi pana devo āyasmantaṃ nāradaṃ payirupāseyya, appeva nāma devo āyasmato nāradassa dhammaṃ sutvā sokasallaṃ pajaheyyā’’ti. ‘‘Tena hi, samma piyaka, āyasmantaṃ nāradaṃ paṭivedehi. Kathañhi nāma mādiso samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā vijite vasantaṃ pubbe appaṭisaṃvidito upasaṅkamitabbaṃ maññeyyā’’ti! ‘‘Evaṃ, devā’’ti kho piyako kosārakkho muṇḍassa rañño paṭissutvā yenāyasmā nārado tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ nāradaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho piyako kosārakkho āyasmantaṃ nāradaṃ etadavoca –

Bấy giờ, người quản khố Piyaka đi đến nơi vua Muṇḍa đang ở; sau khi đi đến, người ấy nói điều này với vua Muṇḍa: “Tâu Đại vương, Tôn giả Nārada đang trú ở Pāṭaliputta, tại tu viện Kukkuṭārāma. Về Tôn giả Nārada ấy, tiếng đồn tốt đẹp như vầy đã được lan truyền: ‘Vị ấy là bậc trí tuệ, thông thạo, sáng suốt, đa văn, là người thuyết giảng đặc sắc, có tài ứng đối tốt đẹp, là bậc trưởng lão và cũng là bậc A-la-hán.’ Nếu Đại vương đến gần gũi Tôn giả Nārada, may ra sau khi nghe Pháp từ Tôn giả Nārada, Đại vương có thể từ bỏ được mũi tên sầu muộn.” “Vậy thì, này bạn Piyaka, hãy đi báo cho Tôn giả Nārada biết. Làm sao một người như ta lại có thể nghĩ rằng nên đi đến gặp một vị Sa-môn hay Bà-la-môn đang sống trong lãnh thổ của mình mà không báo trước?” “Tâu Đại vương, xin vâng.” Người quản khố Piyaka vâng lời vua Muṇḍa, đi đến nơi Tôn giả Nārada đang ở; sau khi đi đến, người ấy đảnh lễ Tôn giả Nārada rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, người quản khố Piyaka nói điều này với Tôn giả Nārada:

‘‘Imassa, bhante, muṇḍassa rañño bhaddā devī kālaṅkatā piyā manāpā. So bhaddāya deviyā kālaṅkatāya piyāya manāpāya neva nhāyati na vilimpati na bhattaṃ bhuñjati na kammantaṃ payojeti – rattindivaṃ bhaddāya deviyā sarīre ajjhomucchito. Sādhu, bhante, āyasmā nārado muṇḍassa rañño tathā dhammaṃ desetu yathā muṇḍo rājā āyasmato nāradassa dhammaṃ sutvā sokasallaṃ pajaheyyā’’ti. ‘‘Yassadāni, piyaka, muṇḍo rājā kālaṃ maññatī’’ti.

“Bạch ngài, hoàng hậu Bhaddā của vua Muṇḍa, người được yêu mến và quý trọng, đã mệnh chung. Do hoàng hậu Bhaddā, người được yêu mến và quý trọng, đã mệnh chung, nhà vua không tắm, không thoa dầu thơm, không dùng bữa, không lo việc triều chính – ngày đêm say đắm thân thể của hoàng hậu Bhaddā. Lành thay, bạch ngài, mong Tôn giả Nārada hãy thuyết Pháp cho vua Muṇḍa theo cách mà sau khi nghe Pháp từ Tôn giả Nārada, vua Muṇḍa có thể từ bỏ được mũi tên sầu muộn.” “Này Piyaka, vua Muṇḍa thấy lúc nào là thời điểm thích hợp thì hãy đến.”

Atha kho piyako kosārakkho uṭṭhāyāsanā āyasmantaṃ nāradaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā yena muṇḍo rājā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā muṇḍaṃ rājānaṃ etadavoca – ‘‘katāvakāso kho, deva, āyasmatā nāradena. Yassadāni devo kālaṃ maññatī’’ti. ‘‘Tena hi, samma piyaka, bhadrāni bhadrāni yānāni yojāpehī’’ti. ‘‘Evaṃ, devā’’ti kho piyako kosārakkho muṇḍassa rañño paṭissutvā bhadrāni bhadrāni yānāni yojāpetvā muṇḍaṃ rājānaṃ etadavoca – ‘‘yuttāni kho te, deva, bhadrāni bhadrāni yānāni. Yassadāni devo kālaṃ maññatī’’ti.

Bấy giờ, người quản khố Piyaka đứng dậy khỏi chỗ ngồi, đảnh lễ Tôn giả Nārada, đi quanh một vòng theo chiều bên phải, rồi đi đến nơi vua Muṇḍa đang ở; sau khi đi đến, người ấy nói điều này với vua Muṇḍa: “Tâu Đại vương, Tôn giả Nārada đã cho phép. Bây giờ, Đại vương thấy lúc nào là thời điểm thích hợp thì hãy đi.” “Vậy thì, này bạn Piyaka, hãy cho thắng những cỗ xe tốt nhất.” “Tâu Đại vương, xin vâng.” Người quản khố Piyaka vâng lời vua Muṇḍa, sau khi cho thắng những cỗ xe tốt nhất, người ấy nói điều này với vua Muṇḍa: “Tâu Đại vương, những cỗ xe tốt nhất đã được thắng sẵn cho ngài. Bây giờ, Đại vương thấy lúc nào là thời điểm thích hợp thì hãy đi.”

Atha kho muṇḍo rājā bhadraṃ yānaṃ abhiruhitvā bhadrehi bhadrehi yānehi yena kukkuṭārāmo tena pāyāsi mahaccā rājānubhāvena āyasmantaṃ nāradaṃ dassanāya. Yāvatikā yānassa bhūmi yānena gantvā, yānā paccorohitvā pattikova ārāmaṃ pāvisi. Atha kho muṇḍo rājā [Pg.53] yena āyasmā nārado tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ nāradaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho muṇḍaṃ rājānaṃ āyasmā nārado etadavoca –

Bấy giờ, vua Muṇḍa sau khi lên một cỗ xe tốt, cùng với đoàn tùy tùng trên những cỗ xe tốt đẹp, với uy nghi vương giả vĩ đại, đã đi đến khu vườn Kukkuṭārāma để yết kiến Tôn giả Nārada. Đi xe đến hết đoạn đường dành cho xe, vua xuống xe và đi bộ vào khu vườn. Rồi vua Muṇḍa đi đến chỗ Tôn giả Nārada; sau khi đến, vua đảnh lễ Tôn giả Nārada rồi ngồi xuống một bên. Tôn giả Nārada nói với vua Muṇḍa đang ngồi một bên như sau:

‘‘Pañcimāni, mahārāja, alabbhanīyāni ṭhānāni samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṃ. Katamāni pañca? ‘Jarādhammaṃ mā jīrī’ti alabbhanīyaṃ ṭhānaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṃ. ‘Byādhidhammaṃ mā byādhīyī’ti…pe… ‘maraṇadhammaṃ mā mīyī’ti… ‘khayadhammaṃ mā khīyī’ti… ‘nassanadhammaṃ mā nassī’ti alabbhanīyaṃ ṭhānaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṃ.

‘Tâu Đại vương, có năm điều này ở trên đời không thể đạt được bởi bất kỳ Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, hay bất cứ ai khác. Năm điều ấy là gì? ‘Mong rằng cái gì có bản chất già, mong rằng nó đừng già,’ đây là điều không thể đạt được bởi bất kỳ Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, hay bất cứ ai khác ở trên đời. ‘Mong rằng cái gì có bản chất bệnh, mong rằng nó đừng bệnh,’... tương tự... ‘Mong rằng cái gì có bản chất chết, mong rằng nó đừng chết,’... ‘Mong rằng cái gì có bản chất hủy hoại, mong rằng nó đừng hủy hoại,’... ‘Mong rằng cái gì có bản chất tiêu vong, mong rằng nó đừng tiêu vong,’ đây là điều không thể đạt được bởi bất kỳ Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, hay bất cứ ai khác ở trên đời.

‘‘Assutavato, mahārāja, puthujjanassa jarādhammaṃ jīrati. So jarādhamme jiṇṇe na iti paṭisañcikkhati – ‘na kho mayhevekassa jarādhammaṃ jīrati, atha kho yāvatā sattānaṃ āgati gati cuti upapatti sabbesaṃ sattānaṃ jarādhammaṃ jīrati. Ahañceva kho pana jarādhamme jiṇṇe soceyyaṃ kilameyyaṃ parideveyyaṃ, urattāḷiṃ kandeyyaṃ, sammohaṃ āpajjeyyaṃ, bhattampi me nacchādeyya, kāyepi dubbaṇṇiyaṃ okkameyya, kammantāpi nappavatteyyuṃ, amittāpi attamanā assu, mittāpi dummanā assū’ti. So jarādhamme jiṇṇe socati kilamati paridevati, urattāḷiṃ kandati, sammohaṃ āpajjati. Ayaṃ vuccati, mahārāja – ‘assutavā puthujjano viddho savisena sokasallena attānaṃyeva paritāpeti’’’.

‘Tâu Đại vương, đối với kẻ phàm phu ít nghe, cái gì có bản chất già thì nó sẽ già. Khi cái có bản chất già trở nên già, người ấy không suy xét như sau: ‘Không phải chỉ riêng ta có cái gì có bản chất già rồi sẽ già, mà tất cả chúng sanh nào có đến, có đi, có chết, có sanh, tất cả chúng sanh ấy đều có cái gì có bản chất già rồi sẽ già. Nếu ta, khi cái có bản chất già trở nên già, lại sầu muộn, mệt mỏi, than khóc, đấm ngực kêu la, rơi vào mê loạn, thì cơm ăn cũng sẽ không ngon, thân thể cũng sẽ trở nên xấu xí, công việc cũng sẽ không tiến hành được, kẻ thù sẽ vui mừng, còn bạn bè sẽ buồn rầu.’ Do đó, khi cái có bản chất già trở nên già, người ấy sầu muộn, mệt mỏi, than khóc, đấm ngực kêu la, rơi vào mê loạn. Tâu Đại vương, người này được gọi là: ‘Kẻ phàm phu ít nghe, bị mũi tên sầu muộn có tẩm độc đâm phải, tự làm cho mình đau khổ.’

‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, assutavato puthujjanassa byādhidhammaṃ byādhīyati…pe… maraṇadhammaṃ mīyati… khayadhammaṃ khīyati… nassanadhammaṃ nassati. So nassanadhamme naṭṭhe na iti paṭisañcikkhati – ‘na kho mayhevekassa nassanadhammaṃ nassati, atha kho yāvatā sattānaṃ āgati gati cuti upapatti sabbesaṃ sattānaṃ nassanadhammaṃ nassati. Ahañceva kho pana nassanadhamme naṭṭhe soceyyaṃ kilameyyaṃ parideveyyaṃ, urattāḷiṃ kandeyyaṃ, sammohaṃ āpajjeyyaṃ, bhattampi me nacchādeyya, kāyepi dubbaṇṇiyaṃ okkameyya, kammantāpi nappavatteyyuṃ, amittāpi attamanā assu, mittāpi dummanā assū’ti. So nassanadhamme naṭṭhe socati kilamati paridevati, urattāḷiṃ kandati, sammohaṃ āpajjati. Ayaṃ vuccati, mahārāja – ‘assutavā puthujjano viddho savisena sokasallena attānaṃyeva paritāpeti’’’.

‘Lại nữa, tâu Đại vương, đối với kẻ phàm phu ít nghe, cái gì có bản chất bệnh thì nó sẽ bệnh... tương tự... cái gì có bản chất chết thì nó sẽ chết... cái gì có bản chất hủy hoại thì nó sẽ hủy hoại... cái gì có bản chất tiêu vong thì nó sẽ tiêu vong. Khi cái có bản chất tiêu vong bị tiêu vong, người ấy không suy xét như sau: ‘Không phải chỉ riêng ta có cái gì có bản chất tiêu vong rồi sẽ tiêu vong, mà tất cả chúng sanh nào có đến, có đi, có chết, có sanh, tất cả chúng sanh ấy đều có cái gì có bản chất tiêu vong rồi sẽ tiêu vong. Nếu ta, khi cái có bản chất tiêu vong bị tiêu vong, lại sầu muộn, mệt mỏi, than khóc, đấm ngực kêu la, rơi vào mê loạn, thì cơm ăn cũng sẽ không ngon, thân thể cũng sẽ trở nên xấu xí, công việc cũng sẽ không tiến hành được, kẻ thù sẽ vui mừng, còn bạn bè sẽ buồn rầu.’ Do đó, khi cái có bản chất tiêu vong bị tiêu vong, người ấy sầu muộn, mệt mỏi, than khóc, đấm ngực kêu la, rơi vào mê loạn. Tâu Đại vương, người này được gọi là: ‘Kẻ phàm phu ít nghe, bị mũi tên sầu muộn có tẩm độc đâm phải, tự làm cho mình đau khổ.’

‘‘Sutavato [Pg.54] ca kho, mahārāja, ariyasāvakassa jarādhammaṃ jīrati. So jarādhamme jiṇṇe iti paṭisañcikkhati – ‘na kho mayhevekassa jarādhammaṃ jīrati, atha kho yāvatā sattānaṃ āgati gati cuti upapatti sabbesaṃ sattānaṃ jarādhammaṃ jīrati. Ahañceva kho pana jarādhamme jiṇṇe soceyyaṃ kilameyyaṃ parideveyyaṃ, urattāḷiṃ kandeyyaṃ, sammohaṃ āpajjeyyaṃ, bhattampi me nacchādeyya, kāyepi dubbaṇṇiyaṃ okkameyya, kammantāpi nappavatteyyuṃ, amittāpi attamanā assu, mittāpi dummanā assū’ti. So jarādhamme jiṇṇe na socati na kilamati na paridevati, na urattāḷiṃ kandati, na sammohaṃ āpajjati. Ayaṃ vuccati, mahārāja – ‘sutavā ariyasāvako abbuhi savisaṃ sokasallaṃ, yena viddho assutavā puthujjano attānaṃyeva paritāpeti. Asoko visallo ariyasāvako attānaṃyeva parinibbāpeti’’’.

‘Còn tâu Đại vương, đối với vị Thánh đệ tử có nghe nhiều, cái gì có bản chất già thì nó sẽ già. Khi cái có bản chất già trở nên già, vị ấy suy xét như sau: ‘Không phải chỉ riêng ta có cái gì có bản chất già rồi sẽ già, mà tất cả chúng sanh nào có đến, có đi, có chết, có sanh, tất cả chúng sanh ấy đều có cái gì có bản chất già rồi sẽ già. Nếu ta, khi cái có bản chất già trở nên già, lại sầu muộn, mệt mỏi, than khóc, đấm ngực kêu la, rơi vào mê loạn, thì cơm ăn cũng sẽ không ngon, thân thể cũng sẽ trở nên xấu xí, công việc cũng sẽ không tiến hành được, kẻ thù sẽ vui mừng, còn bạn bè sẽ buồn rầu.’ Do đó, khi cái có bản chất già trở nên già, vị ấy không sầu muộn, không mệt mỏi, không than khóc, không đấm ngực kêu la, không rơi vào mê loạn. Tâu Đại vương, người này được gọi là: ‘Vị Thánh đệ tử có nghe nhiều đã nhổ lên mũi tên sầu muộn có tẩm độc, mũi tên mà kẻ phàm phu ít nghe bị đâm phải và tự làm cho mình đau khổ. Vị Thánh đệ tử không sầu muộn, không còn mũi tên, tự mình làm cho mình được tịch tịnh.’

‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, sutavato ariyasāvakassa byādhidhammaṃ byādhīyati…pe… maraṇadhammaṃ mīyati… khayadhammaṃ khīyati… nassanadhammaṃ nassati. So nassanadhamme naṭṭhe iti paṭisañcikkhati – ‘na kho mayhevekassa nassanadhammaṃ nassati, atha kho yāvatā sattānaṃ āgati gati cuti upapatti sabbesaṃ sattānaṃ nassanadhammaṃ nassati. Ahañceva kho pana nassanadhamme naṭṭhe soceyyaṃ kilameyyaṃ parideveyyaṃ, urattāḷiṃ kandeyyaṃ, sammohaṃ āpajjeyyaṃ, bhattampi me nacchādeyya, kāyepi dubbaṇṇiyaṃ okkameyya, kammantāpi nappavatteyyuṃ, amittāpi attamanā assu, mittāpi dummanā assū’ti. So nassanadhamme naṭṭhe na socati na kilamati na paridevati, na urattāḷiṃ kandati, na sammohaṃ āpajjati. Ayaṃ vuccati, mahārāja – ‘sutavā ariyasāvako abbuhi savisaṃ sokasallaṃ, yena viddho assutavā puthujjano attānaṃyeva paritāpeti. Asoko visallo ariyasāvako attānaṃyeva parinibbāpeti ’’’.

‘Lại nữa, tâu Đại vương, đối với vị Thánh đệ tử có nghe nhiều, cái gì có bản chất bệnh thì nó sẽ bệnh... tương tự... cái gì có bản chất chết thì nó sẽ chết... cái gì có bản chất hủy hoại thì nó sẽ hủy hoại... cái gì có bản chất tiêu vong thì nó sẽ tiêu vong. Khi cái có bản chất tiêu vong bị tiêu vong, vị ấy suy xét như sau: ‘Không phải chỉ riêng ta có cái gì có bản chất tiêu vong rồi sẽ tiêu vong, mà tất cả chúng sanh nào có đến, có đi, có chết, có sanh, tất cả chúng sanh ấy đều có cái gì có bản chất tiêu vong rồi sẽ tiêu vong. Nếu ta, khi cái có bản chất tiêu vong bị tiêu vong, lại sầu muộn, mệt mỏi, than khóc, đấm ngực kêu la, rơi vào mê loạn, thì cơm ăn cũng sẽ không ngon, thân thể cũng sẽ trở nên xấu xí, công việc cũng sẽ không tiến hành được, kẻ thù sẽ vui mừng, còn bạn bè sẽ buồn rầu.’ Do đó, khi cái có bản chất tiêu vong bị tiêu vong, vị ấy không sầu muộn, không mệt mỏi, không than khóc, không đấm ngực kêu la, không rơi vào mê loạn. Tâu Đại vương, người này được gọi là: ‘Vị Thánh đệ tử có nghe nhiều đã nhổ lên mũi tên sầu muộn có tẩm độc, mũi tên mà kẻ phàm phu ít nghe bị đâm phải và tự làm cho mình đau khổ. Vị Thánh đệ tử không sầu muộn, không còn mũi tên, tự mình làm cho mình được tịch tịnh.’

‘‘Imāni kho, mahārāja, pañca alabbhanīyāni ṭhānāni samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmi’’nti.

Tâu Đại vương, thật vậy, có năm điều này trong thế gian không thể đạt được bởi Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, hay bởi bất kỳ ai khác.

‘‘Na socanāya paridevanāya,Atthodha labbhā api appakopi;

Socantamenaṃ dukhitaṃ viditvā,Paccatthikā attamanā bhavanti.

Do sầu muộn, do than khóc, chẳng thể đạt được lợi ích gì, dù là nhỏ nhất. Thấy người ấy sầu muộn, đau khổ, kẻ thù địch lại lấy làm vui mừng.

‘‘Yato [Pg.55] ca kho paṇḍito āpadāsu,Na vedhatī atthavinicchayaññū;

Paccatthikāssa dukhitā bhavanti,Disvā mukhaṃ avikāraṃ purāṇaṃ.

Khi bậc hiền trí, người thấu rõ lợi ích, không run sợ trước tai họa, kẻ thù địch thấy gương mặt không đổi sắc như xưa của vị ấy, liền trở nên đau khổ.

‘‘Jappena mantena subhāsitena,Anuppadānena paveṇiyā vā;

Yathā yathā yattha labhetha atthaṃ,Tathā tathā tattha parakkameyya.

Bằng lời cầu nguyện, bằng thần chú, bằng thiện ngôn, bằng cách tặng quà, hoặc bằng dòng dõi gia tộc; bằng bất cứ cách nào, ở bất cứ nơi đâu có thể đạt được lợi ích, hãy nỗ lực theo cách đó, ở nơi đó.

‘‘Sace pajāneyya alabbhaneyyo,Mayāva aññena vā esa attho;

Asocamāno adhivāsayeyya,Kammaṃ daḷhaṃ kinti karomi dānī’’ti.

Nếu biết rằng lợi ích này không thể đạt được, bởi ta hay bởi người khác, thì không nên sầu muộn mà hãy kham nhẫn, (suy xét rằng): ‘Nghiệp đã vững chắc, giờ ta có thể làm gì đây?’

Evaṃ vutte muṇḍo rājā āyasmantaṃ nāradaṃ etadavoca – ‘‘ko nāmo ayaṃ, bhante, dhammapariyāyo’’ti? ‘‘Sokasallaharaṇo nāma ayaṃ, mahārāja, dhammapariyāyo’’ti. ‘‘Taggha, bhante, sokasallaharaṇo ! Imañhi me, bhante, dhammapariyāyaṃ sutvā sokasallaṃ pahīna’’nti.

Khi được nói như vậy, vua Muṇḍa bạch với Tôn giả Nārada rằng: ‘Thưa Tôn giả, pháp thoại này tên là gì?’ – ‘Tâu Đại vương, pháp thoại này tên là Sokasallaharaṇa (Nhổ Mũi Tên Sầu Muộn).’ – ‘Thật vậy, thưa Tôn giả, là Nhổ Mũi Tên Sầu Muộn! Thưa Tôn giả, sau khi nghe pháp thoại này, mũi tên sầu muộn của con đã được nhổ bỏ.’

Atha kho muṇḍo rājā piyakaṃ kosārakkhaṃ āmantesi – ‘‘tena hi, samma piyaka, bhaddāya deviyā sarīraṃ jhāpetha; thūpañcassā karotha. Ajjatagge dāni mayaṃ nhāyissāma ceva vilimpissāma bhattañca bhuñjissāma kammante ca payojessāmā’’ti. Dasamaṃ.

Khi ấy, vua Muṇḍa cho gọi quan giữ kho tên Piyaka và bảo rằng: ‘Này hiền khanh Piyaka, vậy thì hãy hỏa táng thi thể của hoàng hậu Bhaddā và xây tháp cho bà ấy. Kể từ hôm nay, chúng ta sẽ tắm gội, thoa dầu thơm, dùng bữa và lo việc triều chính.’ Hết bài kinh thứ mười.

Muṇḍarājavaggo pañcamo.

Phẩm Vua Muṇḍa, phẩm thứ năm.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm tắt của phẩm này:

Ādiyo sappuriso iṭṭhā, manāpadāyībhisandaṃ;

Sampadā ca dhanaṃ ṭhānaṃ, kosalo nāradena cāti.

Ādiya, Bậc Chân Nhân, Điều Ưa Thích, Người Cho Vật Vừa Ý, Dòng Phước Báu; Tài Sản, Của Cải, Điều Không Thể Đạt Được, Vua Kosala, và Nārada.

Paṭhamapaṇṇāsakaṃ samattaṃ.

Năm mươi bài kinh đầu tiên đã hoàn tất.

2. Dutiyapaṇṇāsakaṃ

2. Năm mươi bài kinh thứ hai

(6) 1. Nīvaraṇavaggo

(6) 1. Phẩm Triền Cái

1. Āvaraṇasuttaṃ

1. Kinh Chướng Ngại

51. Evaṃ [Pg.56] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

51. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú tại Sāvatthī, trong vườn của ông Anāthapiṇḍika, tại Jetavana. Tại đó, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: ‘Này các Tỳ khưu.’ – ‘Bạch Thế Tôn,’ các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

‘‘Pañcime, bhikkhave, āvaraṇā nīvaraṇā cetaso ajjhāruhā paññāya dubbalīkaraṇā. Katame pañca? Kāmacchando, bhikkhave, āvaraṇo nīvaraṇo cetaso ajjhāruho paññāya dubbalīkaraṇo. Byāpādo, bhikkhave, āvaraṇo nīvaraṇo cetaso ajjhāruho paññāya dubbalīkaraṇo. Thinamiddhaṃ, bhikkhave, āvaraṇaṃ nīvaraṇaṃ cetaso ajjhāruhaṃ paññāya dubbalīkaraṇaṃ. Uddhaccakukkuccaṃ, bhikkhave, āvaraṇaṃ nīvaraṇaṃ cetaso ajjhāruhaṃ paññāya dubbalīkaraṇaṃ. Vicikicchā, bhikkhave, āvaraṇā nīvaraṇā cetaso ajjhāruhā paññāya dubbalīkaraṇā. Ime kho, bhikkhave, pañca āvaraṇā nīvaraṇā cetaso ajjhāruhā paññāya dubbalīkaraṇā.

Này các Tỳ khưu, có năm pháp này là chướng ngại, là triền cái, xâm chiếm tâm, làm trí tuệ suy yếu. Năm pháp ấy là gì? Này các Tỳ khưu, tham dục là chướng ngại, là triền cái, xâm chiếm tâm, làm trí tuệ suy yếu. Này các Tỳ khưu, sân hận là chướng ngại, là triền cái, xâm chiếm tâm, làm trí tuệ suy yếu. Này các Tỳ khưu, hôn trầm thụy miên là chướng ngại, là triền cái, xâm chiếm tâm, làm trí tuệ suy yếu. Này các Tỳ khưu, trạo cử hối quá là chướng ngại, là triền cái, xâm chiếm tâm, làm trí tuệ suy yếu. Này các Tỳ khưu, hoài nghi là chướng ngại, là triền cái, xâm chiếm tâm, làm trí tuệ suy yếu. Này các Tỳ khưu, đây là năm pháp chướng ngại, triền cái, xâm chiếm tâm, làm trí tuệ suy yếu.

‘‘So vata, bhikkhave, bhikkhu ime pañca āvaraṇe nīvaraṇe cetaso ajjhāruhe paññāya dubbalīkaraṇe appahāya, abalāya paññāya dubbalāya attatthaṃ vā ñassati paratthaṃ vā ñassati ubhayatthaṃ vā ñassati uttari vā manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikarissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Seyyathāpi, bhikkhave, nadī pabbateyyā dūraṅgamā sīghasotā hārahārinī. Tassā puriso ubhato naṅgalamukhāni vivareyya. Evañhi so, bhikkhave, majjhe nadiyā soto vikkhitto visaṭo byādiṇṇo neva dūraṅgamo assa na sīghasoto na hārahārī. Evamevaṃ kho, bhikkhave, so vata bhikkhu ime pañca āvaraṇe nīvaraṇe cetaso ajjhāruhe paññāya dubbalīkaraṇe appahāya, abalāya paññāya dubbalāya attatthaṃ [Pg.57] vā ñassati paratthaṃ vā ñassati ubhayatthaṃ vā ñassati uttari vā manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikarissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati.

Này các Tỳ khưu, một Tỳ khưu chưa từ bỏ năm pháp chướng ngại, triền cái, xâm chiếm tâm, làm trí tuệ suy yếu này, mà có thể với trí tuệ yếu kém, bạc nhược, biết được lợi ích của mình, lợi ích của người, hay lợi ích của cả hai, hoặc có thể chứng ngộ được pháp thượng nhân, tri kiến thù thắng xứng bậc Thánh, điều ấy không thể xảy ra. Ví như, này các Tỳ khưu, có một con sông từ trên núi chảy xuống, chảy đi xa, dòng chảy xiết, cuốn trôi mọi thứ. Một người mở các cửa cống ở hai bên bờ. Như vậy, này các Tỳ khưu, dòng nước ở giữa sông sẽ bị phân tán, tản mác, lan rộng, không thể chảy đi xa, không còn chảy xiết, không còn cuốn trôi mọi thứ. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, một Tỳ khưu chưa từ bỏ năm pháp chướng ngại, triền cái, xâm chiếm tâm, làm trí tuệ suy yếu này, mà có thể với trí tuệ yếu kém, bạc nhược, biết được lợi ích của mình, lợi ích của người, hay lợi ích của cả hai, hoặc có thể chứng ngộ được pháp thượng nhân, tri kiến thù thắng xứng bậc Thánh, điều ấy không thể xảy ra.

‘‘So vata, bhikkhave, bhikkhu ime pañca āvaraṇe nīvaraṇe cetaso ajjhāruhe paññāya dubbalīkaraṇe pahāya, balavatiyā paññāya attatthaṃ vā ñassati paratthaṃ vā ñassati ubhayatthaṃ vā ñassati uttari vā manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikarissatīti ṭhānametaṃ vijjati. Seyyathāpi, bhikkhave, nadī pabbateyyā dūraṅgamā sīghasotā hārahārinī. Tassā puriso ubhato naṅgalamukhāni pidaheyya. Evañhi so, bhikkhave, majjhe nadiyā soto avikkhitto avisaṭo abyādiṇṇo dūraṅgamo ceva assa sīghasoto ca hārahārī ca. Evamevaṃ kho, bhikkhave, so vata bhikkhu ime pañca āvaraṇe nīvaraṇe cetaso ajjhāruhe paññāya dubbalīkaraṇe pahāya, balavatiyā paññāya attatthaṃ vā ñassati paratthaṃ vā ñassati ubhayatthaṃ vā ñassati uttari vā manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikarissatīti ṭhānametaṃ vijjatī’’ti. Paṭhamaṃ.

Này các Tỳ khưu, một Tỳ khưu đã từ bỏ năm pháp chướng ngại, triền cái, xâm chiếm tâm, làm trí tuệ suy yếu này, mà có thể với trí tuệ mạnh mẽ, biết được lợi ích của mình, lợi ích của người, hay lợi ích của cả hai, hoặc có thể chứng ngộ được pháp thượng nhân, tri kiến thù thắng xứng bậc Thánh, điều ấy có thể xảy ra. Ví như, này các Tỳ khưu, có một con sông từ trên núi chảy xuống, chảy đi xa, dòng chảy xiết, cuốn trôi mọi thứ. Một người đóng các cửa cống ở hai bên bờ. Như vậy, này các Tỳ khưu, dòng nước ở giữa sông sẽ không bị phân tán, không tản mác, không lan rộng, có thể chảy đi xa, chảy xiết, và cuốn trôi mọi thứ. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, một Tỳ khưu đã từ bỏ năm pháp chướng ngại, triền cái, xâm chiếm tâm, làm trí tuệ suy yếu này, mà có thể với trí tuệ mạnh mẽ, biết được lợi ích của mình, lợi ích của người, hay lợi ích của cả hai, hoặc có thể chứng ngộ được pháp thượng nhân, tri kiến thù thắng xứng bậc Thánh, điều ấy có thể xảy ra. Hết bài kinh thứ nhất.

2. Akusalarāsisuttaṃ

2. Kinh Tích Tập Bất Thiện

52. ‘‘Akusalarāsīti, bhikkhave, vadamāno pañca nīvaraṇe sammā vadamāno vadeyya. Kevalo hāyaṃ, bhikkhave, akusalarāsi yadidaṃ pañca nīvaraṇā. Katame pañca? Kāmacchandanīvaraṇaṃ, byāpādanīvaraṇaṃ, thinamiddhanīvaraṇaṃ, uddhaccakukkuccanīvaraṇaṃ, vicikicchānīvaraṇaṃ. Akusalarāsīti, bhikkhave, vadamāno ime pañca nīvaraṇe sammā vadamāno vadeyya. Kevalo hāyaṃ, bhikkhave, akusalarāsi yadidaṃ pañca nīvaraṇā’’ti. Dutiyaṃ.

52. “Này các Tỳ khưu, người nào nói: ‘khối bất thiện pháp,’ là người ấy nói một cách đúng đắn về năm triền cái. Này các Tỳ khưu, toàn bộ khối bất thiện pháp này chính là năm triền cái. Năm loại nào? Triền cái tham dục, triền cái sân hận, triền cái hôn trầm thụy miên, triền cái trạo cử hối quá, triền cái hoài nghi. Này các Tỳ khưu, người nào nói: ‘khối bất thiện pháp,’ là người ấy nói một cách đúng đắn về năm triền cái này. Này các Tỳ khưu, toàn bộ khối bất thiện pháp này chính là năm triền cái.” Kinh thứ hai.

3. Padhāniyaṅgasuttaṃ

3. Kinh Về Các Yếu Tố Của Sự Tinh Cần

53. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, padhāniyaṅgāni. Katamāni pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu saddho hoti, saddahati tathāgatassa bodhiṃ – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Appābādho hoti [Pg.58] appātaṅko; samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya majjhimāya padhānakkhamāya; asaṭho hoti amāyāvī; yathābhūtaṃ attānaṃ āvikattā satthari vā viññūsu vā sabrahmacārīsu; āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu; paññavā hoti, udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Imāni kho, bhikkhave, pañca padhāniyaṅgānī’’ti. Tatiyaṃ.

53. “Này các Tỳ khưu, có năm yếu tố của sự tinh cần này. Năm loại nào? Ở đây, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu có lòng tin, tin vào sự giác ngộ của Như Lai rằng: ‘Đức Thế Tôn ấy là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.’ Vị ấy ít bệnh, ít não; được phú bẩm với tiêu hóa tốt, không quá lạnh, không quá nóng, trung bình, thích hợp cho sự tinh cần; vị ấy không xảo trá, không gian manh; tự bộc lộ bản thân một cách chân thật với bậc Đạo Sư hoặc với các vị đồng phạm hạnh có trí; vị ấy sống tinh tấn, nỗ lực để từ bỏ các pháp bất thiện, để thành tựu các pháp thiện, là người có nghị lực, kiên trì, không từ bỏ gánh nặng trong các pháp thiện; vị ấy có trí tuệ, được phú bẩm với trí tuệ quán chiếu sự sinh diệt, là trí tuệ bậc thánh, có khả năng xuyên thấu, đưa đến sự đoạn tận khổ đau một cách đúng đắn. Này các Tỳ khưu, đây là năm yếu tố của sự tinh cần.” Kinh thứ ba.

4. Samayasuttaṃ

4. Kinh Về Thời Điểm

54. ‘‘Pañcime, bhikkhave, asamayā padhānāya. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu jiṇṇo hoti jarāyābhibhūto. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo asamayo padhānāya.

54. “Này các Tỳ khưu, có năm thời điểm không thích hợp này cho sự tinh cần. Năm loại nào? Ở đây, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu đã già, bị tuổi già chi phối. Này các Tỳ khưu, đây là thời điểm không thích hợp thứ nhất cho sự tinh cần.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu byādhito hoti byādhinābhibhūto. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo asamayo padhānāya.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu bị bệnh, bị bệnh tật chi phối. Này các Tỳ khưu, đây là thời điểm không thích hợp thứ hai cho sự tinh cần.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, dubbhikkhaṃ hoti dussassaṃ dullabhapiṇḍaṃ, na sukaraṃ uñchena paggahena yāpetuṃ. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo asamayo padhānāya.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, có nạn đói, mùa màng thất bát, vật thực khất thực khó kiếm, không dễ dàng để sống bằng cách mót lượm và thu nhặt. Này các Tỳ khưu, đây là thời điểm không thích hợp thứ ba cho sự tinh cần.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhayaṃ hoti aṭavisaṅkopo, cakkasamārūḷhā jānapadā pariyāyanti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho asamayo padhānāya.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, có sự sợ hãi, loạn lạc trong rừng rậm, dân chúng trong xứ phải lên xe di chuyển khắp nơi. Này các Tỳ khưu, đây là thời điểm không thích hợp thứ tư cho sự tinh cần.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, saṅgho bhinno hoti. Saṅghe kho pana, bhikkhave, bhinne aññamaññaṃ akkosā ca honti, aññamaññaṃ paribhāsā ca honti, aññamaññaṃ parikkhepā ca honti, aññamaññaṃ pariccajā ca honti. Tattha appasannā ceva nappasīdanti, pasannānañca ekaccānaṃ aññathattaṃ hoti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo asamayo padhānāya. Ime kho, bhikkhave, pañca asamayā padhānāyāti.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, Tăng chúng bị chia rẽ. Này các Tỳ khưu, khi Tăng chúng bị chia rẽ, họ mắng nhiếc lẫn nhau, lăng mạ lẫn nhau, tẩy chay lẫn nhau, và từ bỏ lẫn nhau. Trong hoàn cảnh ấy, những người chưa có lòng tin thì không phát sinh lòng tin, và một số người đã có lòng tin thì lại thay đổi khác đi. Này các Tỳ khưu, đây là thời điểm không thích hợp thứ năm cho sự tinh cần. Này các Tỳ khưu, đây là năm thời điểm không thích hợp cho sự tinh cần.”

‘‘Pañcime, bhikkhave, samayā padhānāya. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu daharo hoti yuvā susu kāḷakeso bhadrena yobbanena samannāgato paṭhamena vayasā. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo samayo padhānāya.

“Này các Tỳ khưu, có năm thời điểm thích hợp này cho sự tinh cần. Năm loại nào? Ở đây, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu còn trẻ, là một thanh niên, tóc đen nhánh, được phú bẩm với tuổi thanh xuân tốt đẹp, trong giai đoạn đầu của cuộc đời. Này các Tỳ khưu, đây là thời điểm thích hợp thứ nhất cho sự tinh cần.

‘‘Puna [Pg.59] caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu appābādho hoti appātaṅko, samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya majjhimāya padhānakkhamāya. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo samayo padhānāya.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ít bệnh, ít não, được phú bẩm với tiêu hóa tốt, không quá lạnh, không quá nóng, trung bình, thích hợp cho sự tinh cần. Này các Tỳ khưu, đây là thời điểm thích hợp thứ hai cho sự tinh cần.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, subhikkhaṃ hoti susassaṃ sulabhapiṇḍaṃ, sukaraṃ uñchena paggahena yāpetuṃ. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo samayo padhānāya.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, có sự sung túc, mùa màng tốt đẹp, vật thực khất thực dễ kiếm, dễ dàng để sống bằng cách mót lượm và thu nhặt. Này các Tỳ khưu, đây là thời điểm thích hợp thứ ba cho sự tinh cần.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, manussā samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharanti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho samayo padhānāya.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, mọi người sống hòa hợp, hoan hỷ, không tranh cãi, như nước với sữa, nhìn nhau với ánh mắt thân thương. Này các Tỳ khưu, đây là thời điểm thích hợp thứ tư cho sự tinh cần.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, saṅgho samaggo sammodamāno avivadamāno ekuddeso phāsu viharati. Saṅghe kho pana, bhikkhave, samagge na ceva aññamaññaṃ akkosā honti, na ca aññamaññaṃ paribhāsā honti, na ca aññamaññaṃ parikkhepā honti, na ca aññamaññaṃ pariccajā honti. Tattha appasannā ceva pasīdanti, pasannānañca bhiyyobhāvo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo samayo padhānāya. Ime kho, bhikkhave, pañca samayā padhānāyā’’ti. Catutthaṃ.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, Tăng chúng sống hòa hợp, hoan hỷ, không tranh cãi, cùng một mục đích, một cách thoải mái. Này các Tỳ khưu, khi Tăng chúng hòa hợp, họ không mắng nhiếc lẫn nhau, không lăng mạ lẫn nhau, không tẩy chay lẫn nhau, và không từ bỏ lẫn nhau. Trong hoàn cảnh ấy, những người chưa có lòng tin thì phát sinh lòng tin, và lòng tin của những người đã có lòng tin lại càng tăng trưởng. Này các Tỳ khưu, đây là thời điểm thích hợp thứ năm cho sự tinh cần. Này các Tỳ khưu, đây là năm thời điểm thích hợp cho sự tinh cần.” Kinh thứ tư.

5. Mātāputtasuttaṃ

5. Kinh Mẹ và Con

55. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sāvatthiyaṃ ubho mātāputtā vassāvāsaṃ upagamiṃsu – bhikkhu ca bhikkhunī ca. Te aññamaññassa abhiṇhaṃ dassanakāmā ahesuṃ. Mātāpi puttassa abhiṇhaṃ dassanakāmā ahosi; puttopi mātaraṃ abhiṇhaṃ dassanakāmo ahosi. Tesaṃ abhiṇhaṃ dassanā saṃsaggo ahosi. Saṃsagge sati vissāso ahosi. Vissāse sati otāro ahosi. Te otiṇṇacittā sikkhaṃ apaccakkhāya dubbalyaṃ anāvikatvā methunaṃ dhammaṃ paṭiseviṃsu.

55. Một thời, Đức Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, tại Sāvatthī, có hai mẹ con – một Tỳ khưu và một Tỳ khưu ni – đã nhập hạ. Họ thường xuyên muốn gặp nhau. Người mẹ cũng thường xuyên muốn gặp con trai; người con trai cũng thường xuyên muốn gặp mẹ. Do thường xuyên gặp gỡ, họ trở nên giao du. Do có sự giao du, họ trở nên thân mật. Do có sự thân mật, sự xâm nhập của ái dục đã xảy ra. Với tâm bị ái dục xâm nhập, họ đã hành dâm mà không từ bỏ giới học và không tuyên bố sự yếu kém của mình.

Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinno kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘idha, bhante, sāvatthiyaṃ ubho mātāputtā [Pg.60] vassāvāsaṃ upagamiṃsu – bhikkhu ca bhikkhunī ca, te aññamaññassa abhiṇhaṃ dassanakāmā ahesuṃ, mātāpi puttassa abhiṇhaṃ dassanakāmā ahosi, puttopi mātaraṃ abhiṇhaṃ dassanakāmo ahosi. Tesaṃ abhiṇhaṃ dassanā saṃsaggo ahosi, saṃsagge sati vissāso ahosi, vissāse sati otāro ahosi, te otiṇṇacittā sikkhaṃ apaccakkhāya dubbalyaṃ anāvikatvā methunaṃ dhammaṃ paṭiseviṃsū’’ti.

Khi ấy, đông đảo các vị tỳ khưu đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, các vị tỳ khưu ấy đã bạch với Thế Tôn điều này: ‘Bạch Thế Tôn, ở tại Sāvatthī này, cả hai mẹ con – một vị tỳ khưu và một vị tỳ khưu ni – đã nhập hạ. Họ thường xuyên mong muốn được gặp nhau. Vị mẹ cũng thường xuyên mong muốn được gặp con trai, và vị con trai cũng thường xuyên mong muốn được gặp mẹ. Do việc thường xuyên gặp gỡ của họ, sự giao du đã phát sinh. Khi có sự giao du, sự thân mật đã phát sinh. Khi có sự thân mật, sự luyến ái đã phát sinh. Họ, với tâm bị xâm chiếm, đã không từ bỏ học pháp, không tuyên bố sự yếu kém, và đã thực hành dâm pháp.’”

‘‘Kiṃ nu so, bhikkhave, moghapuriso maññati – ‘na mātā putte sārajjati, putto vā pana mātarī’ti? Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekarūpampi samanupassāmi evaṃ rajanīyaṃ evaṃ kamanīyaṃ evaṃ madanīyaṃ evaṃ bandhanīyaṃ evaṃ mucchanīyaṃ evaṃ antarāyakaraṃ anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya yathayidaṃ, bhikkhave, itthirūpaṃ. Itthirūpe, bhikkhave, sattā rattā giddhā gathitā mucchitā ajjhosannā. Te dīgharattaṃ socanti itthirūpavasānugā.

‘Này các tỳ khưu, kẻ ngu si ấy đã nghĩ gì? – ‘Mẹ không say đắm con trai, hay con trai không say đắm mẹ’ ư? Này các tỳ khưu, Ta không thấy một sắc nào khác lại có thể làm say đắm như vậy, làm khao khát như vậy, làm mê mẩn như vậy, làm trói buộc như vậy, làm si mê như vậy, và làm chướng ngại cho việc chứng đắc sự an ổn vô thượng khỏi các ách縛 như là sắc của người nữ. Này các tỳ khưu, chúng sanh bị tham ái, tham lam, trói buộc, si mê, và bị xâm chiếm bởi sắc của người nữ. Họ, những kẻ thuận theo quyền lực của sắc người nữ, phải sầu muộn trong một thời gian dài.

‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekasaddampi…pe… ekagandhampi… ekarasampi… ekaphoṭṭhabbampi samanupassāmi evaṃ rajanīyaṃ evaṃ kamanīyaṃ evaṃ madanīyaṃ evaṃ bandhanīyaṃ evaṃ mucchanīyaṃ evaṃ antarāyakaraṃ anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya yathayidaṃ, bhikkhave, itthiphoṭṭhabbaṃ. Itthiphoṭṭhabbe, bhikkhave, sattā rattā giddhā gathitā mucchitā ajjhosannā. Te dīgharattaṃ socanti itthiphoṭṭhabbavasānugā.

‘Này các tỳ khưu, Ta không thấy một tiếng nào khác... này các tỳ khưu... một mùi hương nào khác... một vị nào khác... một sự xúc chạm nào khác lại có thể làm say đắm như vậy, làm khao khát như vậy, làm mê mẩn như vậy, làm trói buộc như vậy, làm si mê như vậy, và làm chướng ngại cho việc chứng đắc sự an ổn vô thượng khỏi các ách縛 như là sự xúc chạm của người nữ. Này các tỳ khưu, chúng sanh bị tham ái, tham lam, trói buộc, si mê, và bị xâm chiếm bởi sự xúc chạm của người nữ. Họ, những kẻ thuận theo quyền lực của sự xúc chạm của người nữ, phải sầu muộn trong một thời gian dài.

‘‘Itthī, bhikkhave, gacchantīpi purisassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati; ṭhitāpi…pe… nisinnāpi… sayānāpi… hasantīpi… bhaṇantīpi… gāyantīpi… rodantīpi… ugghātitāpi … matāpi purisassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati. Yañhi taṃ, bhikkhave, sammā vadamāno vadeyya – ‘samantapāso mārassā’ti mātugāmaṃyeva sammā vadamāno vadeyya – ‘samantapāso mārassā’’’ti.

‘Này các tỳ khưu, người nữ, dù đang đi, cũng chiếm giữ tâm của người nam; dù đang đứng... này các tỳ khưu... dù đang ngồi... dù đang nằm... dù đang cười... dù đang nói... dù đang hát... dù đang khóc... dù (thân thể) sưng phồng... dù đã chết, cũng chiếm giữ tâm của người nam. Này các tỳ khưu, nếu có ai muốn nói một cách đúng đắn rằng: ‘Đó là cái bẫy toàn diện của Ma vương,’ thì người ấy nên nói một cách đúng đắn về người nữ rằng: ‘Đó là cái bẫy toàn diện của Ma vương.’”

‘‘Sallape asihatthena, pisācenāpi sallape;

Āsīvisampi āsīde, yena daṭṭho na jīvati.

‘Nên nói chuyện với kẻ cầm gươm, cũng nên nói chuyện với quỷ pīśāca; cũng nên đến gần loài rắn độc, mà kẻ bị cắn không thể sống.

‘‘Natveva eko ekāya, mātugāmena sallape;

Muṭṭhassatiṃ [Pg.61] tā bandhanti, pekkhitena sitena ca.

Nhưng không bao giờ một người nam nói chuyện riêng với một người nữ; họ trói buộc kẻ thất niệm, bằng cái nhìn và nụ cười.

‘‘Athopi dunnivatthena, mañjunā bhaṇitena ca;

Neso jano svāsīsado, api ugghātito mato.

Và còn bằng cách ăn mặc hớ hênh, và bằng lời nói ngọt ngào; người ấy không nên được đến gần, ngay cả khi đã chết và sưng phồng.

‘‘Pañca kāmaguṇā ete, itthirūpasmiṃ dissare;

Rūpā saddā rasā gandhā, phoṭṭhabbā ca manoramā.

Năm dục trưởng dưỡng này, được thấy trong hình sắc người nữ; sắc, thanh, hương, vị, và xúc khả ái.

‘‘Tesaṃ kāmoghavūḷhānaṃ, kāme aparijānataṃ;

Kālaṃ gati bhavābhavaṃ, saṃsārasmiṃ purakkhatā.

Đối với những ai bị cuốn trôi bởi bộc lưu của dục, không liễu tri các dục; thời gian, cõi đi, và sự hiện hữu, được đặt ra phía trước trong vòng luân hồi.

‘‘Ye ca kāme pariññāya, caranti akutobhayā;

Te ve pāraṅgatā loke, ye pattā āsavakkhaya’’nti. pañcamaṃ;

Còn những ai, sau khi đã liễu tri các dục, sống không sợ hãi từ đâu; họ thật sự đã đến bờ bên kia trong thế gian, những người đã đạt đến sự đoạn tận các lậu hoặc.’” (Dứt phẩm thứ năm).

6. Upajjhāyasuttaṃ

6. Kinh Bổn Sư

56. Atha kho aññataro bhikkhu yena sako upajjhāyo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā sakaṃ upajjhāyaṃ etadavoca – ‘‘etarahi me, bhante, madhurakajāto ceva kāyo, disā ca me na pakkhāyanti, dhammā ca maṃ nappaṭibhanti, thinamiddhañca me cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati, anabhirato ca brahmacariyaṃ carāmi, atthi ca me dhammesu vicikicchā’’ti.

56. Khi ấy, một vị tỳ khưu đi đến chỗ vị thầy bổn sư của mình; sau khi đến, đã thưa với vị thầy bổn sư của mình điều này: ‘Bạch đại đức, hiện nay thân của con trở nên nặng nề, các phương hướng không hiện rõ cho con, các pháp không minh hiện cho con, hôn trầm và thụy miên chiếm giữ tâm con, con sống đời phạm hạnh không có sự hoan hỷ, và con có sự nghi ngờ đối với các pháp.’”

Atha kho so bhikkhu taṃ saddhivihārikaṃ bhikkhuṃ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ayaṃ, bhante, bhikkhu evamāha – ‘etarahi me, bhante, madhurakajāto ceva kāyo, disā ca maṃ na pakkhāyanti, dhammā ca me nappaṭibhanti, thinamiddhañca me cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati, anabhirato ca brahmacariyaṃ carāmi, atthi ca me dhammesu vicikicchā’’’ti.

Khi ấy, vị tỳ khưu ấy dẫn vị tỳ khưu đồng trú của mình đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, vị tỳ khưu ấy đã bạch với Thế Tôn điều này: ‘Bạch Thế Tôn, vị tỳ khưu này đã nói như sau: ‘Bạch đại đức, hiện nay thân của con trở nên nặng nề, các phương hướng không hiện rõ cho con, các pháp không minh hiện cho con, hôn trầm và thụy miên chiếm giữ tâm con, con sống đời phạm hạnh không có sự hoan hỷ, và con có sự nghi ngờ đối với các pháp.’’”

‘‘Evañhetaṃ, bhikkhu, hoti indriyesu aguttadvārassa, bhojane amattaññuno, jāgariyaṃ ananuyuttassa, avipassakassa kusalānaṃ dhammānaṃ, pubbarattāpararattaṃ bodhipakkhiyānaṃ dhammānaṃ bhāvanānuyogaṃ ananuyuttassa viharato, yaṃ madhurakajāto ceva kāyo hoti, disā cassa na [Pg.62] pakkhāyanti, dhammā ca taṃ nappaṭibhanti, thinamiddhañcassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati, anabhirato ca brahmacariyaṃ carati, hoti cassa dhammesu vicikicchā. Tasmātiha te, bhikkhu, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘indriyesu guttadvāro bhavissāmi, bhojane mattaññū, jāgariyaṃ anuyutto, vipassako kusalānaṃ dhammānaṃ, pubbarattāpararattaṃ bodhipakkhiyānaṃ dhammānaṃ bhāvanānuyogaṃ anuyutto viharissāmī’ti. Evañhi te, bhikkhu, sikkhitabba’’nti.

‘Này tỳ khưu, điều này là như vậy đối với người sống không phòng hộ các căn, không biết tiết độ trong ăn uống, không chuyên tâm vào sự tỉnh thức, không quán sát các thiện pháp, không chuyên tâm tu tập các pháp trợ giác ngộ vào canh đầu và canh cuối của đêm. Do đó, thân trở nên nặng nề, các phương hướng không hiện rõ, các pháp không minh hiện, hôn trầm và thụy miên chiếm giữ tâm, người ấy sống đời phạm hạnh không có sự hoan hỷ, và có sự nghi ngờ đối với các pháp. Vì vậy, này tỳ khưu, ở đây con phải học tập như sau: ‘Ta sẽ là người phòng hộ các căn, biết tiết độ trong ăn uống, chuyên tâm vào sự tỉnh thức, quán sát các thiện pháp, và ta sẽ sống chuyên tâm tu tập các pháp trợ giác ngộ vào canh đầu và canh cuối của đêm.’ Này tỳ khưu, con phải học tập như vậy.’”

Atha kho so bhikkhu bhagavatā iminā ovādena ovadito uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. Atha kho so bhikkhu eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva – yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tadanuttaraṃ – brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi. ‘‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’’ti abbhaññāsi. Aññataro pana so bhikkhu arahataṃ ahosi.

Bấy giờ, vị tỳ-khưu ấy, sau khi được Thế Tôn giáo giới bằng lời giáo giới này, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, đi quanh phía bên phải rồi ra đi. Rồi vị tỳ-khưu ấy, sống một mình, viễn ly, không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần, không bao lâu sau, đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, chứng đắc và an trú ngay trong hiện tại mục đích vô thượng của phạm hạnh mà vì mục đích ấy các thiện nam tử đã chân chánh từ bỏ gia đình, sống đời không gia đình. Vị ấy biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’ Và vị tỳ-khưu ấy đã trở thành một trong các vị A-la-hán.

Atha kho so bhikkhu arahattaṃ patto yena sako upajjhāyo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā sakaṃ upajjhāyaṃ etadavoca – ‘‘etarahi me, bhante, na ceva madhurakajāto kāyo, disā ca me pakkhāyanti, dhammā ca maṃ paṭibhanti, thinamiddhañca me cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati, abhirato ca brahmacariyaṃ carāmi, natthi ca me dhammesu vicikicchā’’ti. Atha kho so bhikkhu taṃ saddhivihārikaṃ bhikkhuṃ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ayaṃ, bhante, bhikkhu evamāha – ‘etarahi me, bhante, na ceva madhurakajāto kāyo, disā ca me pakkhāyanti, dhammā ca maṃ paṭibhanti, thinamiddhañca me cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati, abhirato ca brahmacariyaṃ carāmi, natthi ca me dhammesu vicikicchā’’’ti.

Bấy giờ, vị tỳ-khưu ấy, sau khi đã chứng quả A-la-hán, đi đến chỗ vị thầy tế độ của mình; sau khi đến, đã thưa với vị thầy tế độ của mình rằng: ‘Bạch ngài, hiện nay thân của con không còn nặng nề uể oải, các phương hướng đối với con đều rõ ràng, các pháp đối với con đều minh bạch, hôn trầm thụy miên không còn chi phối tâm con, con hoan hỷ sống đời phạm hạnh, và con không còn hoài nghi về các pháp.’ Bấy giờ, vị tỳ-khưu ấy dẫn vị tỳ-khưu đồng trú của mình đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, vị tỳ-khưu ấy bạch với Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, vị tỳ-khưu này đã nói như sau: ‘Bạch ngài, hiện nay thân của con không còn nặng nề uể oải, các phương hướng đối với con đều rõ ràng, các pháp đối với con đều minh bạch, hôn trầm thụy miên không còn chi phối tâm con, con hoan hỷ sống đời phạm hạnh, và con không còn hoài nghi về các pháp.’’

‘‘Evañhetaṃ, bhikkhu, hoti indriyesu guttadvārassa, bhojane mattaññuno, jāgariyaṃ anuyuttassa, vipassakassa kusalānaṃ dhammānaṃ, pubbarattāpararattaṃ bodhipakkhiyānaṃ dhammānaṃ bhāvanānuyogaṃ anuyuttassa viharato, yaṃ na ceva madhurakajāto kāyo hoti, disā cassa pakkhāyanti, dhammā ca [Pg.63] taṃ paṭibhanti, thinamiddhañcassa cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati, abhirato ca brahmacariyaṃ carati, na cassa hoti dhammesu vicikicchā. Tasmātiha vo, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘indriyesu guttadvārā bhavissāma, bhojane mattaññuno, jāgariyaṃ anuyuttā, vipassakā kusalānaṃ dhammānaṃ, pubbarattāpararattaṃ bodhipakkhiyānaṃ dhammānaṃ bhāvanānuyogaṃ anuyuttā viharissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Chaṭṭhaṃ.

‘Này tỳ-khưu, sự việc là như vậy đối với người có các căn được phòng hộ, có tiết độ trong ăn uống, chuyên tâm tỉnh giác, quán sát các thiện pháp, sống chuyên tâm tu tập các pháp trợ giác ngộ vào canh đầu và canh cuối của đêm. Rằng thân không còn nặng nề uể oải, các phương hướng đối với vị ấy đều rõ ràng, các pháp đối với vị ấy đều minh bạch, hôn trầm thụy miên không còn chi phối tâm vị ấy, vị ấy hoan hỷ sống đời phạm hạnh, và vị ấy không còn hoài nghi về các pháp. Vì vậy, này các tỳ-khưu, các ông phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ là những người có các căn được phòng hộ, có tiết độ trong ăn uống, chuyên tâm tỉnh giác, quán sát các thiện pháp, sống chuyên tâm tu tập các pháp trợ giác ngộ vào canh đầu và canh cuối của đêm.’ Này các tỳ-khưu, các ông phải học tập như vậy.’ Sáu.

7. Abhiṇhapaccavekkhitabbaṭhānasuttaṃ

7. Kinh Về Các Điều Cần Thường Xuyên Quán Xét

57. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, ṭhānāni abhiṇhaṃ paccavekkhitabbāni itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā. Katamāni pañca? ‘Jarādhammomhi, jaraṃ anatīto’ti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā. ‘Byādhidhammomhi, byādhiṃ anatīto’ti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā. ‘Maraṇadhammomhi, maraṇaṃ anatīto’ti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā. ‘Sabbehi me piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo’ti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā. ‘Kammassakomhi, kammadāyādo kammayoni kammabandhu kammapaṭisaraṇo. Yaṃ kammaṃ karissāmi – kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā – tassa dāyādo bhavissāmī’ti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā.

57. ‘Này các tỳ-khưu, có năm điều này cần được thường xuyên quán xét bởi người nữ hay người nam, bởi tại gia hay xuất gia. Thế nào là năm? ‘Ta có bản chất già, ta không thoát khỏi già,’ điều này cần được thường xuyên quán xét bởi người nữ hay người nam, bởi tại gia hay xuất gia. ‘Ta có bản chất bệnh, ta không thoát khỏi bệnh,’ điều này cần được thường xuyên quán xét bởi người nữ hay người nam, bởi tại gia hay xuất gia. ‘Ta có bản chất chết, ta không thoát khỏi chết,’ điều này cần được thường xuyên quán xét bởi người nữ hay người nam, bởi tại gia hay xuất gia. ‘Ta sẽ phải khác biệt, chia lìa với tất cả những gì thân yêu và quý mến của ta,’ điều này cần được thường xuyên quán xét bởi người nữ hay người nam, bởi tại gia hay xuất gia. ‘Ta là chủ nhân của nghiệp, là người thừa tự của nghiệp, có nghiệp là thai tạng, có nghiệp là quyến thuộc, có nghiệp là nơi nương tựa. Bất cứ nghiệp nào ta sẽ làm – thiện hay ác – ta sẽ là người thừa tự của nghiệp ấy,’ điều này cần được thường xuyên quán xét bởi người nữ hay người nam, bởi tại gia hay xuất gia.

‘‘Kiñca, bhikkhave, atthavasaṃ paṭicca ‘jarādhammomhi, jaraṃ anatīto’ti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā? Atthi, bhikkhave, sattānaṃ yobbane yobbanamado, yena madena mattā kāyena duccaritaṃ caranti, vācāya duccaritaṃ caranti, manasā duccaritaṃ caranti. Tassa taṃ ṭhānaṃ abhiṇhaṃ paccavekkhato yo yobbane yobbanamado so sabbaso vā pahīyati tanu vā pana hoti. Idaṃ kho, bhikkhave, atthavasaṃ paṭicca ‘jarādhammomhi, jaraṃ anatīto’ti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā.

‘Và này các tỳ-khưu, do duyên vào lợi ích gì mà cần phải thường xuyên quán xét: ‘Ta có bản chất già, ta không thoát khỏi già’ bởi người nữ hay người nam, bởi tại gia hay xuất gia? Này các tỳ-khưu, chúng sanh khi còn trẻ có sự kiêu mạn của tuổi trẻ. Do say sưa với sự kiêu mạn ấy, họ thực hành ác hạnh về thân, thực hành ác hạnh về lời, thực hành ác hạnh về ý. Đối với người thường xuyên quán xét điều ấy, sự kiêu mạn của tuổi trẻ khi còn trẻ ấy hoặc được đoạn tận hoàn toàn, hoặc được giảm thiểu. Này các tỳ-khưu, đây chính là lợi ích mà do duyên vào đó cần phải thường xuyên quán xét: ‘Ta có bản chất già, ta không thoát khỏi già’ bởi người nữ hay người nam, bởi tại gia hay xuất gia.

‘‘Kiñca, bhikkhave, atthavasaṃ paṭicca ‘byādhidhammomhi, byādhiṃ anatīto’ti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā? Atthi, bhikkhave, sattānaṃ ārogye ārogyamado, yena madena mattā kāyena [Pg.64] duccaritaṃ caranti, vācāya duccaritaṃ caranti, manasā duccaritaṃ caranti. Tassa taṃ ṭhānaṃ abhiṇhaṃ paccavekkhato yo ārogye ārogyamado so sabbaso vā pahīyati tanu vā pana hoti. Idaṃ kho, bhikkhave, atthavasaṃ paṭicca ‘byādhidhammomhi, byādhiṃ anatīto’ti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā.

‘Và này các tỳ-khưu, do duyên vào lợi ích gì mà cần phải thường xuyên quán xét: ‘Ta có bản chất bệnh, ta không thoát khỏi bệnh’ bởi người nữ hay người nam, bởi tại gia hay xuất gia? Này các tỳ-khưu, chúng sanh khi còn khỏe mạnh có sự kiêu mạn của sức khỏe. Do say sưa với sự kiêu mạn ấy, họ thực hành ác hạnh về thân, thực hành ác hạnh về lời, thực hành ác hạnh về ý. Đối với người thường xuyên quán xét điều ấy, sự kiêu mạn của sức khỏe khi còn khỏe mạnh ấy hoặc được đoạn tận hoàn toàn, hoặc được giảm thiểu. Này các tỳ-khưu, đây chính là lợi ích mà do duyên vào đó cần phải thường xuyên quán xét: ‘Ta có bản chất bệnh, ta không thoát khỏi bệnh’ bởi người nữ hay người nam, bởi tại gia hay xuất gia.

‘‘Kiñca, bhikkhave, atthavasaṃ paṭicca ‘maraṇadhammomhi, maraṇaṃ anatīto’ti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā? Atthi, bhikkhave, sattānaṃ jīvite jīvitamado, yena madena mattā kāyena duccaritaṃ caranti, vācāya duccaritaṃ caranti, manasā duccaritaṃ caranti. Tassa taṃ ṭhānaṃ abhiṇhaṃ paccavekkhato yo jīvite jīvitamado so sabbaso vā pahīyati tanu vā pana hoti. Idaṃ kho, bhikkhave, atthavasaṃ paṭicca ‘maraṇadhammomhi, maraṇaṃ anatīto’ti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā.

Này các Tỳ khưu, dựa vào lợi ích gì mà người nữ hay người nam, người tại gia hay người xuất gia, nên thường xuyên quán xét: ‘Ta có bản chất phải chết, không thể vượt qua cái chết’? Này các Tỳ khưu, chúng sanh có sự kiêu mạn về sự sống trong đời sống của mình, do say sưa bởi sự kiêu mạn ấy, họ thực hành ác hạnh qua thân, thực hành ác hạnh qua lời, thực hành ác hạnh qua ý. Đối với người thường xuyên quán xét trạng thái ấy, sự kiêu mạn về sự sống ấy hoặc được đoạn trừ hoàn toàn, hoặc trở nên suy yếu. Này các Tỳ khưu, chính vì lợi ích này mà người nữ hay người nam, người tại gia hay người xuất gia, nên thường xuyên quán xét: ‘Ta có bản chất phải chết, không thể vượt qua cái chết’.

‘‘Kiñca, bhikkhave, atthavasaṃ paṭicca ‘sabbehi me piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo’ti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā? Atthi, bhikkhave, sattānaṃ piyesu manāpesu yo chandarāgo yena rāgena rattā kāyena duccaritaṃ caranti, vācāya duccaritaṃ caranti, manasā duccaritaṃ caranti. Tassa taṃ ṭhānaṃ abhiṇhaṃ paccavekkhato yo piyesu manāpesu chandarāgo so sabbaso vā pahīyati tanu vā pana hoti. Idaṃ kho, bhikkhave, atthavasaṃ paṭicca ‘sabbehi me piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo’ti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā.

Này các Tỳ khưu, dựa vào lợi ích gì mà người nữ hay người nam, người tại gia hay người xuất gia, nên thường xuyên quán xét: ‘Ta sẽ phải khác biệt, phải chia lìa khỏi tất cả những gì khả ái, khả ý của ta’? Này các Tỳ khưu, chúng sanh có dục tham đối với những gì khả ái, khả ý, do bị nhiễm bởi tham ái ấy, họ thực hành ác hạnh qua thân, thực hành ác hạnh qua lời, thực hành ác hạnh qua ý. Đối với người thường xuyên quán xét trạng thái ấy, dục tham đối với những gì khả ái, khả ý ấy hoặc được đoạn trừ hoàn toàn, hoặc trở nên suy yếu. Này các Tỳ khưu, chính vì lợi ích này mà người nữ hay người nam, người tại gia hay người xuất gia, nên thường xuyên quán xét: ‘Ta sẽ phải khác biệt, phải chia lìa khỏi tất cả những gì khả ái, khả ý của ta’.

‘‘Kiñca, bhikkhave, atthavasaṃ paṭicca ‘kammassakomhi, kammadāyādo kammayoni kammabandhu kammapaṭisaraṇo, yaṃ kammaṃ karissāmi – kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā – tassa dāyādo bhavissāmī’ti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā? Atthi, bhikkhave, sattānaṃ kāyaduccaritaṃ vacīduccaritaṃ manoduccaritaṃ. Tassa taṃ ṭhānaṃ abhiṇhaṃ paccavekkhato sabbaso vā duccaritaṃ pahīyati tanu vā pana hoti. Idaṃ kho, bhikkhave, atthavasaṃ paṭicca ‘kammassakomhi, kammadāyādo kammayoni kammabandhu kammapaṭisaraṇo, yaṃ kammaṃ karissāmi – kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā – tassa dāyādo bhavissāmī’ti [Pg.65] abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā.

Này các Tỳ khưu, dựa vào lợi ích gì mà người nữ hay người nam, người tại gia hay người xuất gia, nên thường xuyên quán xét: ‘Ta có nghiệp là của riêng, là người thừa tự của nghiệp, có nghiệp là thai tạng, có nghiệp là quyến thuộc, có nghiệp là nơi nương tựa; ta sẽ làm nghiệp nào, thiện hay ác, ta sẽ là người thừa tự của nghiệp ấy’? Này các Tỳ khưu, chúng sanh có thân ác hạnh, khẩu ác hạnh, ý ác hạnh. Đối với người thường xuyên quán xét trạng thái ấy, ác hạnh hoặc được đoạn trừ hoàn toàn, hoặc trở nên suy yếu. Này các Tỳ khưu, chính vì lợi ích này mà người nữ hay người nam, người tại gia hay người xuất gia, nên thường xuyên quán xét: ‘Ta có nghiệp là của riêng, là người thừa tự của nghiệp, có nghiệp là thai tạng, có nghiệp là quyến thuộc, có nghiệp là nơi nương tựa; ta sẽ làm nghiệp nào, thiện hay ác, ta sẽ là người thừa tự của nghiệp ấy’.

‘‘Sa kho so, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘na kho ahaññeveko jarādhammo jaraṃ anatīto, atha kho yāvatā sattānaṃ āgati gati cuti upapatti sabbe sattā jarādhammā jaraṃ anatītā’ti. Tassa taṃ ṭhānaṃ abhiṇhaṃ paccavekkhato maggo sañjāyati. So taṃ maggaṃ āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tassa taṃ maggaṃ āsevato bhāvayato bahulīkaroto saṃyojanāni sabbaso pahīyanti anusayā byantīhonti.

Này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử ấy suy xét như vầy: ‘Không phải chỉ một mình ta có bản chất già, không vượt qua được sự già; mà còn, trong phạm vi chúng sanh có sự đến, sự đi, sự chết, sự tái sanh, tất cả chúng sanh đều có bản chất già, không vượt qua được sự già’. Đối với vị ấy, khi thường xuyên quán xét trạng thái ấy, Đạo sanh khởi. Vị ấy thực hành, tu tập, làm cho sung mãn Đạo ấy. Đối với vị ấy, khi thực hành, tu tập, làm cho sung mãn Đạo ấy, các kiết sử được đoạn trừ hoàn toàn, các tùy miên được chấm dứt.

‘‘Sa kho so, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘na kho ahaññeveko byādhidhammo byādhiṃ anatīto, atha kho yāvatā sattānaṃ āgati gati cuti upapatti sabbe sattā byādhidhammā byādhiṃ anatītā’ti. Tassa taṃ ṭhānaṃ abhiṇhaṃ paccavekkhato maggo sañjāyati. So taṃ maggaṃ āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tassa taṃ maggaṃ āsevato bhāvayato bahulīkaroto saṃyojanāni sabbaso pahīyanti, anusayā byantīhonti.

Này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử ấy suy xét như vầy: ‘Không phải chỉ một mình ta có bản chất bệnh, không vượt qua được bệnh; mà còn, trong phạm vi chúng sanh có sự đến, sự đi, sự chết, sự tái sanh, tất cả chúng sanh đều có bản chất bệnh, không vượt qua được bệnh’. Đối với vị ấy, khi thường xuyên quán xét trạng thái ấy, Đạo sanh khởi. Vị ấy thực hành, tu tập, làm cho sung mãn Đạo ấy. Đối với vị ấy, khi thực hành, tu tập, làm cho sung mãn Đạo ấy, các kiết sử được đoạn trừ hoàn toàn, các tùy miên được chấm dứt.

‘‘Sa kho so, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘na kho ahaññeveko maraṇadhammo maraṇaṃ anatīto, atha kho yāvatā sattānaṃ āgati gati cuti upapatti sabbe sattā maraṇadhammā maraṇaṃ anatītā’ti. Tassa taṃ ṭhānaṃ abhiṇhaṃ paccavekkhato maggo sañjāyati. So taṃ maggaṃ āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tassa taṃ maggaṃ āsevato bhāvayato bahulīkaroto saṃyojanāni sabbaso pahīyanti, anusayā byantīhonti.

Này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử ấy suy xét như vầy: ‘Không phải chỉ một mình ta có bản chất chết, không vượt qua được cái chết; mà còn, trong phạm vi chúng sanh có sự đến, sự đi, sự chết, sự tái sanh, tất cả chúng sanh đều có bản chất chết, không vượt qua được cái chết’. Đối với vị ấy, khi thường xuyên quán xét trạng thái ấy, Đạo sanh khởi. Vị ấy thực hành, tu tập, làm cho sung mãn Đạo ấy. Đối với vị ấy, khi thực hành, tu tập, làm cho sung mãn Đạo ấy, các kiết sử được đoạn trừ hoàn toàn, các tùy miên được chấm dứt.

‘‘Sa kho so, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘na kho mayhevekassa sabbehi piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo, atha kho yāvatā sattānaṃ āgati gati cuti upapatti sabbesaṃ sattānaṃ piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo’ti. Tassa taṃ ṭhānaṃ abhiṇhaṃ paccavekkhato maggo sañjāyati. So taṃ maggaṃ āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tassa taṃ maggaṃ āsevato bhāvayato bahulīkaroto saṃyojanāni sabbaso pahīyanti, anusayā byantīhonti.

Này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử ấy suy xét như vầy: ‘Không phải chỉ một mình ta có sự khác biệt, sự chia lìa khỏi tất cả những gì khả ái, khả ý; mà còn, trong phạm vi chúng sanh có sự đến, sự đi, sự chết, sự tái sanh, tất cả chúng sanh đều có sự khác biệt, sự chia lìa khỏi những gì khả ái, khả ý’. Đối với vị ấy, khi thường xuyên quán xét trạng thái ấy, Đạo sanh khởi. Vị ấy thực hành, tu tập, làm cho sung mãn Đạo ấy. Đối với vị ấy, khi thực hành, tu tập, làm cho sung mãn Đạo ấy, các kiết sử được đoạn trừ hoàn toàn, các tùy miên được chấm dứt.

‘‘Sa kho so, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘na [Pg.66] kho ahaññeveko kammassako kammadāyādo kammayoni kammabandhu kammappaṭisaraṇo, yaṃ kammaṃ karissāmi – kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā – tassa dāyādo bhavissāmi; atha kho yāvatā sattānaṃ āgati gati cuti upapatti sabbe sattā kammassakā kammadāyādā kammayoni kammabandhu kammappaṭisaraṇā, yaṃ kammaṃ karissanti – kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā – tassa dāyādā bhavissantī’ti. Tassa taṃ ṭhānaṃ abhiṇhaṃ paccavekkhato maggo sañjāyati. So taṃ maggaṃ āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tassa taṃ maggaṃ āsevato bhāvayato bahulīkaroto saṃyojanāni sabbaso pahīyanti, anusayā byantīhontī’’ti.

“Này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử ấy suy xét như vầy: ‘Không phải chỉ một mình ta có nghiệp là sở hữu, có nghiệp là thừa tự, có nghiệp là thai tạng, có nghiệp là quyến thuộc, có nghiệp là điểm nương tựa; bất cứ nghiệp nào ta sẽ làm – thiện hay ác – ta sẽ là người thừa tự của nghiệp ấy. Mà thật ra, tất cả chúng sanh có sự đến, sự đi, sự chết, sự sanh, tất cả chúng sanh đều có nghiệp là sở hữu, có nghiệp là thừa tự, có nghiệp là thai tạng, có nghiệp là quyến thuộc, có nghiệp là điểm nương tựa; bất cứ nghiệp nào họ sẽ làm – thiện hay ác – họ sẽ là những người thừa tự của nghiệp ấy’. Vị ấy thường xuyên quán xét trạng thái ấy, con đường (Đạo) sanh khởi. Vị ấy thực hành, tu tập, làm cho sung mãn con đường ấy. Do vị ấy thực hành, tu tập, làm cho sung mãn con đường ấy, các kiết sử được đoạn tận hoàn toàn, các tùy miên được chấm dứt.”

‘‘Byādhidhammā jarādhammā, atho maraṇadhammino;

Yathā dhammā tathā sattā, jigucchanti puthujjanā.

“Chúng sanh có tánh bệnh, tánh già, và cũng có tánh chết. Tùy theo các pháp ấy mà chúng sanh là như vậy, kẻ phàm phu thường ghê tởm.”

‘‘Ahañce taṃ jiguccheyyaṃ, evaṃ dhammesu pāṇisu;

Na metaṃ patirūpassa, mama evaṃ vihārino.

“Nếu ta lại ghê tởm chúng sanh có các pháp như vậy, điều ấy không thích hợp cho ta, là người sống như vậy.”

‘‘Sohaṃ evaṃ viharanto, ñatvā dhammaṃ nirūpadhiṃ;

Ārogye yobbanasmiñca, jīvitasmiñca ye madā.

“Ta, sống như vậy, đã biết được Pháp vô chấp thủ; và những kiêu mạn nào trong sức khỏe, trong tuổi trẻ, và trong sự sống,”

‘‘Sabbe made abhibhosmi, nekkhammaṃ daṭṭhu khemato ;

Tassa me ahu ussāho, nibbānaṃ abhipassato.

“Ta đã vượt qua tất cả những kiêu mạn ấy, thấy sự xuất ly là an ổn. Đối với ta, người thấy được Niết-bàn, nỗ lực đã khởi lên.”

‘‘Nāhaṃ bhabbo etarahi, kāmāni paṭisevituṃ;

Anivatti bhavissāmi, brahmacariyaparāyaṇo’’ti. sattamaṃ;

“Nay ta không còn có thể hưởng thụ các dục. Ta sẽ không thối chuyển, với phạm hạnh là mục đích tối hậu.” Hết bài kinh thứ bảy.

8. Licchavikumārakasuttaṃ

8. Kinh Các Thanh Niên Licchavi

58. Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya vesāliṃ piṇḍāya pāvisi. Vesāliyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto mahāvanaṃ ajjhogāhetvā aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi.

58. Một thời, Thế Tôn trú ở Vesālī, tại Đại Lâm (Mahāvana), trong Trùng Các Giảng Đường (Kūṭāgārasālā). Rồi Thế Tôn, vào buổi sáng, đắp y, mang bát và y, đi vào Vesālī để khất thực. Sau khi đi khất thực ở Vesālī, sau bữa ăn, trên đường từ nơi khất thực trở về, Ngài đi vào Đại Lâm và ngồi xuống nghỉ ban ngày dưới một gốc cây.

Tena kho pana samayena sambahulā licchavikumārakā sajjāni dhanūni ādāya kukkurasaṅghaparivutā mahāvane anucaṅkamamānā anuvicaramānā addasu [Pg.67] bhagavantaṃ aññatarasmiṃ rukkhamūle nisinnaṃ; disvāna sajjāni dhanūni nikkhipitvā kukkurasaṅghaṃ ekamantaṃ uyyojetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā tuṇhībhūtā tuṇhībhūtā pañjalikā bhagavantaṃ payirupāsanti.

Lúc bấy giờ, nhiều thanh niên Licchavi, mang theo cung đã giương sẵn, có một bầy chó săn vây quanh, đang đi kinh hành và dạo chơi trong Đại Lâm, họ đã thấy Thế Tôn đang ngồi dưới một gốc cây. Thấy vậy, họ đặt cung đã giương sẵn xuống, xua bầy chó săn sang một bên, rồi đi đến chỗ Thế Tôn. Sau khi đến, họ đảnh lễ Thế Tôn, rồi im lặng, im lặng, chắp tay cung kính ngồi hầu cận Thế Tôn.

Tena kho pana samayena mahānāmo licchavi mahāvane jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamamāno addasa te licchavikumārake tuṇhībhūte tuṇhībhūte pañjalike bhagavantaṃ payirupāsante; disvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho mahānāmo licchavi udānaṃ udānesi – ‘bhavissanti vajjī, bhavissanti vajjī’’’ti!

Lúc bấy giờ, Mahānāma người Licchavi đang đi dạo trong Đại Lâm để dãn gân cốt. Ông thấy các thanh niên Licchavi ấy đang im lặng, im lặng, chắp tay cung kính ngồi hầu cận Thế Tôn. Thấy vậy, ông đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, ông đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Mahānāma người Licchavi thốt lên lời cảm hứng: ‘Người Vajjī sẽ thịnh vượng, người Vajjī sẽ thịnh vượng!’

‘‘Kiṃ pana tvaṃ, mahānāma, evaṃ vadesi – ‘bhavissanti vajjī, bhavissanti vajjī’’’ti? ‘‘Ime, bhante, licchavikumārakā caṇḍā pharusā apānubhā. Yānipi tāni kulesu paheṇakāni pahīyanti, ucchūti vā badarāti vā pūvāti vā modakāti vā saṃkulikāti vā, tāni vilumpitvā vilumpitvā khādanti; kulitthīnampi kulakumārīnampi pacchāliyaṃ khipanti. Te dānime tuṇhībhūtā tuṇhībhūtā pañjalikā bhagavantaṃ payirupāsantī’’ti.

“Này Mahānāma, tại sao ông lại nói như vậy: ‘Người Vajjī sẽ thịnh vượng, người Vajjī sẽ thịnh vượng!’?” “Bạch Thế Tôn, các thanh niên Licchavi này hung hăng, thô bạo, ngỗ ngược. Bất cứ quà tặng nào được gửi đến các gia đình, như mía, hay táo, hay bánh ngọt, hay bánh kẹo, hay bánh mè, chúng đều cướp giật và ăn sạch. Chúng còn đá vào lưng các phụ nữ và thiếu nữ trong các gia đình. Nay chúng đang im lặng, im lặng, chắp tay cung kính ngồi hầu cận Thế Tôn.”

‘‘Yassa kassaci, mahānāma, kulaputtassa pañca dhammā saṃvijjanti – yadi vā rañño khattiyassa muddhāvasittassa, yadi vā raṭṭhikassa pettanikassa, yadi vā senāya senāpatikassa, yadi vā gāmagāmaṇikassa, yadi vā pūgagāmaṇikassa, ye vā pana kulesu paccekādhipaccaṃ kārenti, vuddhiyeva pāṭikaṅkhā, no parihāni.

“Này Mahānāma, bất cứ thiện nam tử nào, dù là vua thuộc dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, hay là người đứng đầu một tỉnh được thừa hưởng từ cha, hay là tướng quân của một đạo quân, hay là trưởng làng, hay là người đứng đầu một phường hội, hay bất cứ ai nắm quyền cai trị riêng trong các gia đình, nếu có được năm pháp này, thì chỉ có sự tăng trưởng được mong đợi, không có sự suy tàn.”

‘‘Katame pañca? Idha, mahānāma, kulaputto uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi mātāpitaro sakkaroti garuṃ karoti māneti pūjeti. Tamenaṃ mātāpitaro sakkatā garukatā mānitā pūjitā kalyāṇena manasā anukampanti – ‘ciraṃ jīva, dīghamāyuṃ pālehī’ti. Mātāpitānukampitassa, mahānāma, kulaputtassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā, no parihāni.

“Năm pháp ấy là gì? Này Mahānāma, ở đây, một thiện nam tử dùng của cải có được nhờ nỗ lực tinh tấn, thu hoạch bằng sức mạnh của cánh tay, kiếm được bằng mồ hôi nước mắt, hợp pháp và kiếm được một cách hợp pháp, để tôn trọng, kính trọng, quý mến, và cúng dường cha mẹ. Được con mình tôn trọng, kính trọng, quý mến, và cúng dường, cha mẹ có lòng thương mến với tâm thiện lành: ‘Mong con sống lâu, hãy giữ gìn tuổi thọ dài lâu!’. Này Mahānāma, đối với thiện nam tử được cha mẹ thương mến, chỉ có sự tăng trưởng được mong đợi, không có sự suy tàn.”

‘‘Puna [Pg.68] caparaṃ, mahānāma, kulaputto uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi puttadāradāsakammakaraporise sakkaroti garuṃ karoti māneti pūjeti. Tamenaṃ puttadāradāsakammakaraporisā sakkatā garukatā mānitā pūjitā kalyāṇena manasā anukampanti – ‘ciraṃ jīva, dīghamāyuṃ pālehī’ti. Puttadāradāsakammakaraporisānukampitassa, mahānāma, kulaputtassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā, no parihāni.

“Lại nữa, này Mahānāma, một thiện nam tử dùng của cải có được nhờ nỗ lực tinh tấn, thu hoạch bằng sức mạnh của cánh tay, kiếm được bằng mồ hôi nước mắt, hợp pháp và kiếm được một cách hợp pháp, để tôn trọng, kính trọng, quý mến, và cúng dường vợ con, người hầu, người làm công, và tôi tớ. Được chủ mình tôn trọng, kính trọng, quý mến, và cúng dường, vợ con, người hầu, người làm công, và tôi tớ có lòng thương mến với tâm thiện lành: ‘Mong chủ sống lâu, hãy giữ gìn tuổi thọ dài lâu!’. Này Mahānāma, đối với thiện nam tử được vợ con, người hầu, người làm công, và tôi tớ thương mến, chỉ có sự tăng trưởng được mong đợi, không có sự suy tàn.”

‘‘Puna caparaṃ, mahānāma, kulaputto uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi khettakammantasāmantasabyohāre sakkaroti garuṃ karoti māneti pūjeti. Tamenaṃ khettakammantasāmantasabyohārā sakkatā garukatā mānitā pūjitā kalyāṇena manasā anukampanti – ‘ciraṃ jīva, dīghamāyuṃ pālehī’ti. Khettakammantasāmantasabyohārānukampitassa, mahānāma, kulaputtassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā, no parihāni.

Lại nữa, này Mahānāma, người thiện nam tử với những tài sản có được nhờ nỗ lực tinh tấn, do sức mạnh của cánh tay tạo ra, do mồ hôi đổ xuống, hợp pháp, kiếm được một cách hợp pháp, người ấy tôn trọng, kính trọng, quý mến, cúng dường những người láng giềng làm ruộng và các viên chức đo đạc. Những người láng giềng làm ruộng và các viên chức đo đạc ấy, khi được tôn trọng, kính trọng, quý mến, cúng dường, họ liền với thiện tâm mà thương tưởng người ấy rằng: ‘Mong cho được sống lâu, mong cho được bảo hộ mạng sống dài lâu’. Này Mahānāma, người thiện nam tử được những người láng giềng làm ruộng và các viên chức đo đạc thương tưởng, chỉ có thể mong đợi sự tăng trưởng, không có sự suy giảm.

‘‘Puna caparaṃ, mahānāma, kulaputto uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi yāvatā balipaṭiggāhikā devatā sakkaroti garuṃ karoti māneti pūjeti. Tamenaṃ balipaṭiggāhikā devatā sakkatā garukatā mānitā pūjitā kalyāṇena manasā anukampanti – ‘ciraṃ jīva, dīghamāyuṃ pālehī’ti. Devatānukampitassa, mahānāma, kulaputtassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā, no parihāni.

Lại nữa, này Mahānāma, người thiện nam tử với những tài sản có được nhờ nỗ lực tinh tấn, do sức mạnh của cánh tay tạo ra, do mồ hôi đổ xuống, hợp pháp, kiếm được một cách hợp pháp, người ấy tôn trọng, kính trọng, quý mến, cúng dường các vị chư thiên nhận vật cúng tế. Các vị chư thiên nhận vật cúng tế ấy, khi được tôn trọng, kính trọng, quý mến, cúng dường, họ liền với thiện tâm mà thương tưởng người ấy rằng: ‘Mong cho được sống lâu, mong cho được bảo hộ mạng sống dài lâu’. Này Mahānāma, người thiện nam tử được chư thiên thương tưởng, chỉ có thể mong đợi sự tăng trưởng, không có sự suy giảm.

‘‘Puna caparaṃ, mahānāma, kulaputto uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi samaṇabrāhmaṇe sakkaroti garuṃ karoti māneti pūjeti. Tamenaṃ samaṇabrāhmaṇā sakkatā garukatā mānitā pūjitā kalyāṇena manasā anukampanti – ‘ciraṃ jīva, dīghamāyuṃ pālehī’ti. Samaṇabrāhmaṇānukampitassa, mahānāma, kulaputtassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā, no parihāni.

Lại nữa, này Mahānāma, người thiện nam tử với những tài sản có được nhờ nỗ lực tinh tấn, do sức mạnh của cánh tay tạo ra, do mồ hôi đổ xuống, hợp pháp, kiếm được một cách hợp pháp, người ấy tôn trọng, kính trọng, quý mến, cúng dường các vị Sa-môn, Bà-la-môn. Các vị Sa-môn, Bà-la-môn ấy, khi được tôn trọng, kính trọng, quý mến, cúng dường, họ liền với thiện tâm mà thương tưởng người ấy rằng: ‘Mong cho được sống lâu, mong cho được bảo hộ mạng sống dài lâu’. Này Mahānāma, người thiện nam tử được các vị Sa-môn, Bà-la-môn thương tưởng, chỉ có thể mong đợi sự tăng trưởng, không có sự suy giảm.

‘‘Yassa kassaci, mahānāma, kulaputtassa ime pañca dhammā saṃvijjanti – yadi vā rañño khattiyassa muddhāvasittassa, yadi vā raṭṭhikassa pettanikassa[Pg.69], yadi vā senāya senāpatikassa, yadi vā gāmagāmaṇikassa, yadi vā pūgagāmaṇikassa, ye vā pana kulesu paccekādhipaccaṃ kārenti, vuddhiyeva pāṭikaṅkhā, no parihānī’’ti.

Này Mahānāma, bất cứ người thiện nam tử nào có được năm pháp này, dù là vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, hay người cai trị một xứ được thừa hưởng từ cha, hay vị tướng quân của quân đội, hay vị trưởng làng, hay người đứng đầu một hội đoàn, hay những ai có quyền cai trị riêng trong các gia tộc, người ấy chỉ có thể mong đợi sự tăng trưởng, không có sự suy giảm.

‘‘Mātāpitukiccakaro, puttadārahito sadā;

Antojanassa atthāya, ye cassa anujīvino.

Người làm phận sự với mẹ cha, luôn mưu cầu lợi ích cho vợ con; vì lợi ích của người trong nhà, và những ai sống nương tựa vào mình.

‘‘Ubhinnañceva atthāya, vadaññū hoti sīlavā;

Ñātīnaṃ pubbapetānaṃ, diṭṭhe dhamme ca jīvataṃ.

Người ấy rộng rãi, có giới đức, hành xử vì lợi ích của cả hai; cho bà con quyến thuộc đã quá vãng, và cho những người đang sống trong hiện tại.

‘‘Samaṇānaṃ brāhmaṇānaṃ, devatānañca paṇḍito;

Vittisañjanano hoti, dhammena gharamāvasaṃ.

Bậc hiền trí sống tại gia một cách hợp pháp, trở thành người tạo ra niềm hoan hỷ cho các vị Sa-môn, Bà-la-môn, và chư thiên.

‘‘So karitvāna kalyāṇaṃ, pujjo hoti pasaṃsiyo;

Idheva naṃ pasaṃsanti, pecca sagge pamodatī’’ti. aṭṭhamaṃ;

Người ấy, sau khi làm điều thiện, trở thành người đáng được cúng dường, đáng được tán thán. Ngay trong đời này, người ta tán thán người ấy; sau khi qua đời, người ấy hoan hỷ ở cõi trời. (Kinh) thứ tám.

9. Paṭhamavuḍḍhapabbajitasuttaṃ

9. Kinh Vuḍḍhapabbajita thứ nhất

59. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato dullabho vuḍḍhapabbajito. Katamehi pañcahi? Dullabho, bhikkhave, vuḍḍhapabbajito nipuṇo, dullabho ākappasampanno, dullabho bahussuto, dullabho dhammakathiko, dullabho vinayadharo. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato dullabho vuḍḍhapabbajito’’ti. Navamaṃ.

59. Này các Tỳ khưu, người xuất gia khi lớn tuổi mà thành tựu năm pháp là khó tìm. Năm pháp nào? Này các Tỳ khưu, người xuất gia khi lớn tuổi mà khéo léo là khó tìm, người có oai nghi tề chỉnh là khó tìm, người đa văn là khó tìm, người có tài thuyết pháp là khó tìm, người trì luật là khó tìm. Này các Tỳ khưu, người xuất gia khi lớn tuổi mà thành tựu năm pháp này là khó tìm. (Kinh) thứ chín.

10. Dutiyavuḍḍhapabbajitasuttaṃ

10. Kinh Vuḍḍhapabbajita thứ hai

60. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato dullabho vuḍḍhapabbajito. Katamehi pañcahi? Dullabho, bhikkhave, vuḍḍhapabbajito suvaco, dullabho suggahitaggāhī, dullabho padakkhiṇaggāhī, dullabho dhammakathiko, dullabho vinayadharo. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato dullabho vuḍḍhapabbajito’’ti. Dasamaṃ.

60. Này các Tỳ khưu, người xuất gia khi lớn tuổi mà thành tựu năm pháp là khó tìm. Năm pháp nào? Này các Tỳ khưu, người xuất gia khi lớn tuổi mà dễ bảo là khó tìm, người khéo nắm bắt điều được chỉ dạy là khó tìm, người tiếp thu lời giáo huấn một cách trân trọng là khó tìm, người có tài thuyết pháp là khó tìm, người trì luật là khó tìm. Này các Tỳ khưu, người xuất gia khi lớn tuổi mà thành tựu năm pháp này là khó tìm. (Kinh) thứ mười.

Nīvaraṇavaggo paṭhamo.

Phẩm Triền Cái thứ nhất.

Tassuddānaṃ –

Phần kệ tóm tắt:

Āvaraṇaṃ rāsi aṅgāni, samayaṃ mātuputtikā;

Upajjhā ṭhānā licchavi, kumārā aparā duveti.

Āvaraṇa (Triền Cái), Rāsi (Tụ Tập), Aṅgāni (Các Chi), Samaya (Thời Gian), Mātuputtikā (Mẹ và Con); Upajjhā (Thầy Tế Độ), Ṭhānā (Các Trường Hợp), Licchavi, Kumārā (Các Vương Tử), và hai kinh khác.

(7) 2. Saññāvaggo

(7) 2. Phẩm Tưởng

1. Paṭhamasaññāsuttaṃ

1. Kinh Tưởng thứ nhất

61. ‘‘Pañcimā[Pg.70], bhikkhave, saññā bhāvitā bahulīkatā mahapphalā honti mahānisaṃsā amatogadhā amatapariyosānā. Katamā pañca? Asubhasaññā, maraṇasaññā, ādīnavasaññā, āhāre paṭikūlasaññā, sabbaloke anabhiratasaññā – imā kho, bhikkhave, pañca saññā bhāvitā bahulīkatā mahapphalā honti mahānisaṃsā amatogadhā amatapariyosānā’’ti. Paṭhamaṃ.

61. Này các Tỳ khưu, năm tưởng này khi được tu tập, được làm cho sung mãn, sẽ có quả lớn, có lợi ích lớn, đưa đến bất tử, có bất tử là cứu cánh. Năm tưởng nào? Tưởng về sự bất tịnh, tưởng về sự chết, tưởng về sự nguy hại, tưởng về sự ghê tởm trong vật thực, tưởng về sự không hoan hỷ trong toàn thể thế gian. Này các Tỳ khưu, chính năm tưởng này khi được tu tập, được làm cho sung mãn, sẽ có quả lớn, có lợi ích lớn, đưa đến bất tử, có bất tử là cứu cánh. (Kinh) thứ nhất.

2. Dutiyasaññāsuttaṃ

2. Kinh Tưởng thứ hai

62. ‘‘Pañcimā, bhikkhave, saññā bhāvitā bahulīkatā mahapphalā honti mahānisaṃsā amatogadhā amatapariyosānā. Katamā pañca? Aniccasaññā, anattasaññā, maraṇasaññā, āhāre paṭikūlasaññā, sabbaloke anabhiratasaññā – imā kho, bhikkhave, pañca saññā bhāvitā bahulīkatā mahapphalā honti mahānisaṃsā amatogadhā amatapariyosānā’’ti. Dutiyaṃ.

62. Này các Tỳ khưu, năm tưởng này khi được tu tập, được làm cho sung mãn, sẽ có quả lớn, có lợi ích lớn, đưa đến bất tử, có bất tử là cứu cánh. Năm tưởng nào? Tưởng về vô thường, tưởng về vô ngã, tưởng về sự chết, tưởng về sự ghê tởm trong vật thực, tưởng về sự không hoan hỷ trong toàn thể thế gian. Này các Tỳ khưu, chính năm tưởng này khi được tu tập, được làm cho sung mãn, sẽ có quả lớn, có lợi ích lớn, đưa đến bất tử, có bất tử là cứu cánh. (Kinh) thứ hai.

3. Paṭhamavaḍḍhisuttaṃ

3. Kinh Tăng Trưởng thứ nhất

63. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, vaḍḍhīhi vaḍḍhamāno ariyasāvako ariyāya vaḍḍhiyā vaḍḍhati, sārādāyī ca hoti varādāyī ca kāyassa. Katamāhi pañcahi? Saddhāya vaḍḍhati, sīlena vaḍḍhati, sutena vaḍḍhati, cāgena vaḍḍhati, paññāya vaḍḍhati – imāhi kho, bhikkhave, pañcahi vaḍḍhīhi vaḍḍhamāno ariyasāvako ariyāya vaḍḍhiyā vaḍḍhati, sārādāyī ca hoti varādāyī ca kāyassā’’ti.

63. Này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử tăng trưởng với năm sự tăng trưởng, vị ấy tăng trưởng với sự tăng trưởng của bậc Thánh, trở thành người lấy được cốt lõi và lấy được điều cao thượng của thân này. Năm sự tăng trưởng nào? Vị ấy tăng trưởng về tín, tăng trưởng về giới, tăng trưởng về văn, tăng trưởng về thí, tăng trưởng về tuệ. Này các Tỳ khưu, chính với năm sự tăng trưởng này, vị Thánh đệ tử tăng trưởng với sự tăng trưởng của bậc Thánh, trở thành người lấy được cốt lõi và lấy được điều cao thượng của thân này.

‘‘Saddhāya sīlena ca yo pavaḍḍhati,Paññāya cāgena sutena cūbhayaṃ;

So tādiso sappuriso vicakkhaṇo,Ādīyatī sāramidheva attano’’ti. tatiyaṃ;

Người nào tăng trưởng về tín và giới, về tuệ, và cả hai là thí và văn; người chân chánh, có trí tuệ sáng suốt như vậy, lấy được cốt lõi của chính mình ngay trong đời này. (Kinh) thứ ba.

4. Dutiyavaḍḍhisuttaṃ

4. Kinh Tăng Trưởng thứ hai

64. ‘‘Pañcahi[Pg.71], bhikkhave, vaḍḍhīhi vaḍḍhamānā ariyasāvikā ariyāya vaḍḍhiyā vaḍḍhati, sārādāyinī ca hoti varādāyinī ca kāyassa. Katamāhi pañcahi? Saddhāya vaḍḍhati, sīlena vaḍḍhati, sutena vaḍḍhati, cāgena vaḍḍhati, paññāya vaḍḍhati – imāhi kho, bhikkhave, pañcahi vaḍḍhīhi vaḍḍhamānā ariyasāvikā ariyāya vaḍḍhiyā vaḍḍhati, sārādāyinī ca hoti varādāyinī ca kāyassā’’ti.

64. Này các tỳ khưu, nữ thánh đệ tử được tăng trưởng bởi năm sự tăng trưởng, vị ấy tăng trưởng theo sự tăng trưởng của bậc thánh, là người nắm giữ được cốt lõi và là người nắm giữ được điều cao thượng của thân. Bởi năm điều nào? Vị ấy tăng trưởng về đức tin, tăng trưởng về giới, tăng trưởng về văn, tăng trưởng về thí, tăng trưởng về tuệ. Này các tỳ khưu, nữ thánh đệ tử được tăng trưởng bởi năm sự tăng trưởng này, vị ấy tăng trưởng theo sự tăng trưởng của bậc thánh, là người nắm giữ được cốt lõi và là người nắm giữ được điều cao thượng của thân.

‘‘Saddhāya sīlena ca yā pavaḍḍhati,Paññāya cāgena sutena cūbhayaṃ;

Sā tādisī sīlavatī upāsikā,Ādīyatī sāramidheva attano’’ti. catutthaṃ;

Vị nào tăng trưởng về đức tin và giới, về tuệ, thí, và cả hai là văn; nữ cận sự có giới như vậy, vị ấy nắm giữ cốt lõi của chính mình ngay trong đời này. Hết kinh thứ tư.

5. Sākacchasuttaṃ

5. Kinh Thảo Luận

65. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃsākaccho sabrahmacārīnaṃ. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu attanā ca sīlasampanno hoti, sīlasampadāya kathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca samādhisampanno hoti, samādhisampadāya kathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca paññāsampanno hoti, paññāsampadāya kathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca vimuttisampanno hoti, vimuttisampadāya kathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca vimuttiñāṇadassanasampanno hoti, vimuttiñāṇadassanasampadāya kathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃsākaccho sabrahmacārīna’’nti. Pañcamaṃ.

65. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu hội đủ năm pháp là người thích hợp để các vị đồng phạm hạnh thảo luận. Thế nào là năm? Này các tỳ khưu, ở đây vị tỳ khưu tự mình thành tựu giới, và là người có thể trả lời câu hỏi được đặt ra trong cuộc thảo luận về sự thành tựu giới; tự mình thành tựu định, và là người có thể trả lời câu hỏi được đặt ra trong cuộc thảo luận về sự thành tựu định; tự mình thành tựu tuệ, và là người có thể trả lời câu hỏi được đặt ra trong cuộc thảo luận về sự thành tựu tuệ; tự mình thành tựu giải thoát, và là người có thể trả lời câu hỏi được đặt ra trong cuộc thảo luận về sự thành tựu giải thoát; tự mình thành tựu giải thoát tri kiến, và là người có thể trả lời câu hỏi được đặt ra trong cuộc thảo luận về sự thành tựu giải thoát tri kiến. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu hội đủ năm pháp này là người thích hợp để các vị đồng phạm hạnh thảo luận. Hết kinh thứ năm.

6. Sājīvasuttaṃ

6. Kinh Sống Chung

66. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃsājīvo sabrahmacārīnaṃ. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu attanā ca sīlasampanno hoti, sīlasampadāya kathāya ca kataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca samādhisampanno hoti, samādhisampadāya kathāya ca [Pg.72] kataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca paññāsampanno hoti, paññāsampadāya kathāya ca kataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca vimuttisampanno hoti, vimuttisampadāya kathāya ca kataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca vimuttiñāṇadassanasampanno hoti, vimuttiñāṇadassanasampadāya kathāya ca kataṃ pañhaṃ byākattā hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃsājīvo sabrahmacārīna’’nti. Chaṭṭhaṃ.

66. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu hội đủ năm pháp là người thích hợp để các vị đồng phạm hạnh sống chung. Thế nào là năm? Này các tỳ khưu, ở đây vị tỳ khưu tự mình thành tựu giới, và là người có thể trả lời câu hỏi đã được soạn sẵn trong cuộc thảo luận về sự thành tựu giới; tự mình thành tựu định, và là người có thể trả lời câu hỏi đã được soạn sẵn trong cuộc thảo luận về sự thành tựu định; tự mình thành tựu tuệ, và là người có thể trả lời câu hỏi đã được soạn sẵn trong cuộc thảo luận về sự thành tựu tuệ; tự mình thành tựu giải thoát, và là người có thể trả lời câu hỏi đã được soạn sẵn trong cuộc thảo luận về sự thành tựu giải thoát; tự mình thành tựu giải thoát tri kiến, và là người có thể trả lời câu hỏi đã được soạn sẵn trong cuộc thảo luận về sự thành tựu giải thoát tri kiến. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu hội đủ năm pháp này là người thích hợp để các vị đồng phạm hạnh sống chung. Hết kinh thứ sáu.

7. Paṭhamaiddhipādasuttaṃ

7. Kinh Thần Túc (1)

67. ‘‘Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu vā bhikkhunī vā pañca dhamme bhāveti, pañca dhamme bahulīkaroti, tassa dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ – diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā.

67. Này các tỳ khưu, bất cứ tỳ khưu hay tỳ khưu ni nào tu tập năm pháp, làm cho sung mãn năm pháp, vị ấy có thể trông đợi một trong hai quả: hoặc là chứng quả A-la-hán ngay trong hiện tại, hoặc là quả Bất Lai nếu còn có hữu dư.

‘‘Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, vīriyasamādhi…pe… cittasamādhi… vīmaṃsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, ussoḷhiññeva pañcamiṃ. Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu vā bhikkhunī vā ime pañca dhamme bhāveti, ime pañca dhamme bahulīkaroti, tassa dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ – diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā’’ti. Sattamaṃ.

Thế nào là năm? Này các tỳ khưu, ở đây vị tỳ khưu tu tập thần túc câu hữu với dục định và tinh cần hành, tu tập thần túc câu hữu với tấn định... (như trên)... tu tập thần túc câu hữu với tâm định... tu tập thần túc câu hữu với thẩm định và tinh cần hành, và thứ năm chính là sự nỗ lực. Này các tỳ khưu, bất cứ tỳ khưu hay tỳ khưu ni nào tu tập năm pháp này, làm cho sung mãn năm pháp này, vị ấy có thể trông đợi một trong hai quả: hoặc là chứng quả A-la-hán ngay trong hiện tại, hoặc là quả Bất Lai nếu còn có hữu dư. Hết kinh thứ bảy.

8. Dutiyaiddhipādasuttaṃ

8. Kinh Thần Túc (2)

68. ‘‘Pubbevāhaṃ, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddho bodhisattova samāno pañca dhamme bhāvesiṃ, pañca dhamme bahulīkāsiṃ. Katame pañca? Chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāvesiṃ, vīriyasamādhi… cittasamādhi… vīmaṃsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāvesiṃ, ussoḷhiññeva pañcamiṃ. So kho ahaṃ, bhikkhave, imesaṃ ussoḷhipañcamānaṃ dhammānaṃ bhāvitattā bahulīkatattā yassa yassa abhiññāsacchikaraṇīyassa dhammassa cittaṃ abhininnāmesiṃ abhiññāsacchikiriyāya, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇiṃ sati sati āyatane.

68. Này các tỳ khưu, trước khi giác ngộ, khi chưa chứng ngộ, vẫn còn là vị Bồ-tát, ta đã tu tập năm pháp, đã làm cho sung mãn năm pháp. Thế nào là năm? Ta đã tu tập thần túc câu hữu với dục định và tinh cần hành, tu tập thần túc câu hữu với tấn định... tu tập thần túc câu hữu với tâm định... tu tập thần túc câu hữu với thẩm định và tinh cần hành, và thứ năm chính là sự nỗ lực. Này các tỳ khưu, do đã tu tập, đã làm cho sung mãn năm pháp này với sự nỗ lực là thứ năm, nên đối với bất cứ pháp nào cần được chứng ngộ bằng thắng trí, ta hướng tâm đến để chứng ngộ bằng thắng trí, và ở nơi ấy, nơi ấy ta đã đạt được khả năng chứng ngộ, khi có nhân duyên.

‘‘So [Pg.73] sace ākaṅkhiṃ – ‘anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhaveyyaṃ…pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vatteyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇiṃ sati sati āyatane.

Nếu ta mong muốn: ‘Ta có thể trải nghiệm các loại thần thông... (như trên)... ta có thể dùng thân để điều khiển cho đến cõi Phạm Thiên,’ thì ở nơi ấy, nơi ấy ta đã đạt được khả năng chứng ngộ, khi có nhân duyên.

‘‘So sace ākaṅkhiṃ…pe… ‘āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇiṃ sati sati āyatane’’ti. Aṭṭhamaṃ.

Nếu ta mong muốn... (như trên)... ‘Do đoạn tận các lậu hoặc, ta có thể tự mình chứng ngộ bằng thắng trí, chứng đạt và an trú trong tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc ngay trong hiện tại,’ thì ở nơi ấy, nơi ấy ta đã đạt được khả năng chứng ngộ, khi có nhân duyên. Hết kinh thứ tám.

9. Nibbidāsuttaṃ

9. Kinh Yểm Ly

69. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā bhāvitā bahulīkatā ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattanti.

69. Này các tỳ khưu, năm pháp này khi được tu tập, được làm cho sung mãn, sẽ đưa đến hoàn toàn yểm ly, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn.

‘‘Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu asubhānupassī kāye viharati, āhāre paṭikūlasaññī, sabbaloke anabhiratasaññī, sabbasaṅkhāresu aniccānupassī, maraṇasaññā kho panassa ajjhattaṃ sūpaṭṭhitā hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā bhāvitā bahulīkatā ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattantī’’ti. Navamaṃ.

Thế nào là năm? Này các tỳ khưu, ở đây vị tỳ khưu sống quán bất tịnh trong thân, có tưởng về sự ghê tởm trong vật thực, có tưởng về sự không hoan hỷ trong tất cả thế gian, sống quán vô thường trong tất cả các hành, và niệm chết được khéo an lập nội tâm. Này các tỳ khưu, năm pháp này khi được tu tập, được làm cho sung mãn, sẽ đưa đến hoàn toàn yểm ly, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn. Hết kinh thứ chín.

10. Āsavakkhayasuttaṃ

10. Kinh Đoạn Tận Lậu Hoặc

70. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā bhāvitā bahulīkatā āsavānaṃ khayāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu asubhānupassī kāye viharati, āhāre paṭikūlasaññī, sabbaloke anabhiratasaññī, sabbasaṅkhāresu aniccānupassī, maraṇasaññā kho panassa ajjhattaṃ sūpaṭṭhitā hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā bhāvitā bahulīkatā āsavānaṃ khayāya saṃvattantī’’ti. Dasamaṃ.

70. Này các Tỳ khưu, năm pháp này được tu tập, được làm cho sung mãn, sẽ đưa đến sự đoạn tận các lậu hoặc. Thế nào là năm? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu sống quán bất tịnh trong thân, có tưởng về sự ghê tởm trong vật thực, có tưởng về sự không hoan hỷ trong toàn thể thế gian, sống quán vô thường trong tất cả các pháp hữu vi, và tưởng về cái chết được khéo an lập nội tâm. Này các Tỳ khưu, chính năm pháp này được tu tập, được làm cho sung mãn, sẽ đưa đến sự đoạn tận các lậu hoặc. (Kinh) thứ mười.

Saññāvaggo dutiyo.

Phẩm Tưởng, thứ hai.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm:

Dve ca saññā dve vaḍḍhī ca, sākacchena ca sājīvaṃ;

Iddhipādā ca dve vuttā, nibbidā cāsavakkhayāti.

Hai (kinh) về Tưởng, hai (kinh) về Tăng Trưởng, (kinh) về Thảo Luận, và (kinh) về Sinh Kế; hai (kinh) về Thần Túc đã được thuyết giảng, (kinh) về Nhàm Chán, và (kinh) về Đoạn Tận Lậu Hoặc.

(8) 3. Yodhājīvavaggo

(8) 3. Phẩm Người Chiến Sĩ

1. Paṭhamacetovimuttiphalasuttaṃ

1. Kinh Quả Của Tâm Giải Thoát, kinh thứ nhất

71. ‘‘Pañcime[Pg.74], bhikkhave, dhammā bhāvitā bahulīkatā cetovimuttiphalā ca honti cetovimuttiphalānisaṃsā ca, paññāvimuttiphalā ca honti paññāvimuttiphalānisaṃsā ca.

71. Này các Tỳ khưu, năm pháp này được tu tập, được làm cho sung mãn, sẽ có quả là tâm giải thoát và có lợi ích là tâm giải thoát, có quả là tuệ giải thoát và có lợi ích là tuệ giải thoát.

‘‘Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu asubhānupassī kāye viharati, āhāre paṭikūlasaññī, sabbaloke anabhiratasaññī, sabbasaṅkhāresu aniccānupassī, maraṇasaññā kho panassa ajjhattaṃ sūpaṭṭhitā hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā bhāvitā bahulīkatā cetovimuttiphalā ca honti cetovimuttiphalānisaṃsā ca, paññāvimuttiphalā ca honti paññāvimuttiphalānisaṃsā ca. Yato kho, bhikkhave, bhikkhu cetovimutto ca hoti paññāvimutto ca hoti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, ‘bhikkhu ukkhittapaligho itipi, saṃkiṇṇaparikho itipi, abbūḷhesiko itipi, niraggaḷo itipi, ariyo pannaddhajo pannabhāro visaṃyutto itipi’’’.

Thế nào là năm? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu sống quán bất tịnh trong thân, có tưởng về sự ghê tởm trong vật thực, có tưởng về sự không hoan hỷ trong toàn thể thế gian, sống quán vô thường trong tất cả các pháp hữu vi, và tưởng về cái chết được khéo an lập nội tâm. Này các Tỳ khưu, chính năm pháp này được tu tập, được làm cho sung mãn, sẽ có quả là tâm giải thoát và có lợi ích là tâm giải thoát, có quả là tuệ giải thoát và có lợi ích là tuệ giải thoát. Này các Tỳ khưu, khi nào vị Tỳ khưu có tâm giải thoát và có tuệ giải thoát, vị Tỳ khưu này, này các Tỳ khưu, được gọi là ‘người đã nhấc then cài lên,’ ‘người đã lấp hào,’ ‘người đã nhổ cột trụ,’ ‘người không có thanh chắn,’ ‘bậc Thánh đã hạ cờ, đã đặt gánh nặng xuống, đã thoát ly.’

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ukkhittapaligho hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno avijjā pahīnā hoti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ukkhittapaligho hoti.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu đã nhấc then cài lên? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu đã đoạn tận vô minh, đã cắt đứt tận gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu đã nhấc then cài lên.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu saṃkiṇṇaparikho hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno ponobhaviko jātisaṃsāro pahīno hoti ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu saṃkiṇṇaparikho hoti.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu đã lấp hào? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu đã đoạn tận sự tái sanh trong các cõi, sự luân hồi sinh tử, đã cắt đứt tận gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu đã lấp hào.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu abbūḷhesiko hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno taṇhā pahīnā hoti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu abbūḷhesiko hoti.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu đã nhổ cột trụ? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu đã đoạn tận ái dục, đã cắt đứt tận gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu đã nhổ cột trụ.

‘‘Kathañca[Pg.75], bhikkhave, bhikkhu niraggaḷo hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni pahīnāni honti ucchinnamūlāni tālāvatthukatāni anabhāvaṃkatāni āyatiṃ anuppādadhammāni. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu niraggaḷo hoti.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu không có thanh chắn? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu đã đoạn tận năm hạ phần kiết sử, đã cắt đứt tận gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu không có thanh chắn.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyo pannaddhajo pannabhāro visaṃyutto hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno asmimāno pahīno hoti ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyo pannaddhajo pannabhāro visaṃyutto hotī’’ti. Paṭhamaṃ.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu là bậc Thánh đã hạ cờ, đã đặt gánh nặng xuống, đã thoát ly? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu đã đoạn tận ngã mạn, đã cắt đứt tận gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu là bậc Thánh đã hạ cờ, đã đặt gánh nặng xuống, đã thoát ly. (Kinh) thứ nhất.

2. Dutiyacetovimuttiphalasuttaṃ

2. Kinh Quả Của Tâm Giải Thoát, kinh thứ hai

72. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā bhāvitā bahulīkatā cetovimuttiphalā ca honti cetovimuttiphalānisaṃsā ca, paññāvimuttiphalā ca honti paññāvimuttiphalānisaṃsā ca. Katame pañca? Aniccasaññā, anicce dukkhasaññā, dukkhe anattasaññā, pahānasaññā, virāgasaññā – ime kho, bhikkhave, pañca dhammā bhāvitā bahulīkatā cetovimuttiphalā ca honti cetovimuttiphalānisaṃsā ca, paññāvimuttiphalā ca honti paññāvimuttiphalānisaṃsā ca. Yato kho, bhikkhave, bhikkhu cetovimutto ca hoti paññāvimutto ca – ayaṃ vuccati, bhikkhave, ‘bhikkhu ukkhittapaligho itipi, saṃkiṇṇaparikho itipi, abbūḷhesiko itipi, niraggaḷo itipi, ariyo pannaddhajo pannabhāro visaṃyutto itipi’’’.

72. Này các Tỳ khưu, năm pháp này được tu tập, được làm cho sung mãn, sẽ có quả là tâm giải thoát và có lợi ích là tâm giải thoát, có quả là tuệ giải thoát và có lợi ích là tuệ giải thoát. Thế nào là năm? Tưởng vô thường, tưởng khổ trong cái vô thường, tưởng vô ngã trong cái khổ, tưởng về sự đoạn tận, tưởng về sự ly tham. Này các Tỳ khưu, chính năm pháp này được tu tập, được làm cho sung mãn, sẽ có quả là tâm giải thoát và có lợi ích là tâm giải thoát, có quả là tuệ giải thoát và có lợi ích là tuệ giải thoát. Này các Tỳ khưu, khi nào vị Tỳ khưu có tâm giải thoát và có tuệ giải thoát, vị Tỳ khưu này, này các Tỳ khưu, được gọi là ‘người đã nhấc then cài lên,’ ‘người đã lấp hào,’ ‘người đã nhổ cột trụ,’ ‘người không có thanh chắn,’ ‘bậc Thánh đã hạ cờ, đã đặt gánh nặng xuống, đã thoát ly.’

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ukkhittapaligho hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno avijjā pahīnā hoti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ukkhittapaligho hoti.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu đã nhấc then cài lên? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu đã đoạn tận vô minh, đã cắt đứt tận gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu đã nhấc then cài lên.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu saṃkiṇṇaparikho hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno ponobhaviko jātisaṃsāro pahīno hoti ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu saṃkiṇṇaparikho hoti.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu đã lấp hào? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu đã đoạn tận sự tái sanh trong các cõi, sự luân hồi sinh tử, đã cắt đứt tận gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu đã lấp hào.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu abbūḷhesiko hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno taṇhā pahīnā hoti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā [Pg.76] āyatiṃ anuppādadhammā. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu abbūḷhesiko hoti.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu đã nhổ cột trụ? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu đã đoạn tận ái dục, đã cắt đứt tận gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu đã nhổ cột trụ.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu niraggaḷo hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni pahīnāni honti ucchinnamūlāni tālāvatthukatāni anabhāvaṃkatāni āyatiṃ anuppādadhammāni. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu niraggaḷo hoti.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu không còn then cài? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu đã đoạn tận năm hạ phần kiết sử, đã được cắt đứt tận gốc rễ, đã được làm cho như thân cây thốt nốt bị chặt ngọn, đã được làm cho không còn hiện hữu, có pháp không sanh khởi trong tương lai. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu không còn then cài.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyo pannaddhajo pannabhāro visaṃyutto hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno asmimāno pahīno hoti ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyo pannaddhajo pannabhāro visaṃyutto hotī’’ti. Dutiyaṃ.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu bậc Thánh, đã hạ cờ, đã đặt gánh nặng xuống, đã được giải thoát khỏi các ràng buộc? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu đã đoạn tận ngã mạn, đã được cắt đứt tận gốc rễ, đã được làm cho như thân cây thốt nốt bị chặt ngọn, đã được làm cho không còn hiện hữu, có pháp không sanh khởi trong tương lai. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu bậc Thánh, đã hạ cờ, đã đặt gánh nặng xuống, đã được giải thoát khỏi các ràng buộc. (Kinh) thứ hai.

3. Paṭhamadhammavihārīsuttaṃ

3. Kinh Người Sống Với Pháp Thứ Nhất

73. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘dhammavihārī, dhammavihārī’ti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, bhikkhu dhammavihārī hotī’’ti?

73. Rồi một vị Tỳ khưu đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, vị Tỳ khưu ấy bạch với Thế Tôn rằng: 'Bạch Thế Tôn, người ta nói: 'người sống với Pháp, người sống với Pháp'. Bạch Thế Tôn, với mức độ nào, một vị Tỳ khưu được gọi là người sống với Pháp?'

‘‘Idha, bhikkhu, bhikkhu dhammaṃ pariyāpuṇāti – suttaṃ, geyyaṃ, veyyākaraṇaṃ, gāthaṃ, udānaṃ, itivuttakaṃ, jātakaṃ, abbhutadhammaṃ, vedallaṃ. So tāya dhammapariyattiyā divasaṃ atināmeti, riñcati paṭisallānaṃ, nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ vuccati, bhikkhu – ‘bhikkhu pariyattibahulo, no dhammavihārī’’’.

Này Tỳ khưu, ở đây, có vị Tỳ khưu học thuộc lòng Pháp: Kinh, Ứng tụng, Ký thuyết, Kệ ngôn, Cảm hứng ngữ, Như thị thuyết, Bổn sanh, Vị tằng hữu pháp, Phương quảng. Vị ấy để ngày trôi qua với việc học thuộc lòng Pháp ấy, từ bỏ việc độc cư, không chuyên tâm vào việc an tịnh nội tâm. Này Tỳ khưu, vị này được gọi là 'vị Tỳ khưu chuyên về học thuộc lòng', chứ không phải là người sống với Pháp.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, bhikkhu yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paresaṃ deseti. So tāya dhammapaññattiyā divasaṃ atināmeti, riñcati paṭisallānaṃ, nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ vuccati, bhikkhu – ‘bhikkhu paññattibahulo, no dhammavihārī’’’.

Lại nữa, này Tỳ khưu, có vị Tỳ khưu thuyết giảng Pháp một cách rộng rãi cho người khác như đã được nghe, như đã được học thuộc lòng. Vị ấy để ngày trôi qua với việc thuyết giảng Pháp ấy, từ bỏ việc độc cư, không chuyên tâm vào việc an tịnh nội tâm. Này Tỳ khưu, vị này được gọi là 'vị Tỳ khưu chuyên về thuyết giảng', chứ không phải là người sống với Pháp.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, bhikkhu yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena sajjhāyaṃ karoti. So tena sajjhāyena divasaṃ atināmeti, riñcati paṭisallānaṃ, nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ vuccati, bhikkhu – ‘bhikkhu sajjhāyabahulo, no dhammavihārī’’’.

Lại nữa, này Tỳ khưu, có vị Tỳ khưu tụng đọc Pháp một cách rộng rãi như đã được nghe, như đã được học thuộc lòng. Vị ấy để ngày trôi qua với việc tụng đọc ấy, từ bỏ việc độc cư, không chuyên tâm vào việc an tịnh nội tâm. Này Tỳ khưu, vị này được gọi là 'vị Tỳ khưu chuyên về tụng đọc', chứ không phải là người sống với Pháp.

‘‘Puna [Pg.77] caparaṃ, bhikkhu, bhikkhu yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ cetasā anuvitakketi anuvicāreti manasānupekkhati. So tehi dhammavitakkehi divasaṃ atināmeti, riñcati paṭisallānaṃ, nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ vuccati, bhikkhu – ‘bhikkhu vitakkabahulo, no dhammavihārī’’’.

Lại nữa, này Tỳ khưu, có vị Tỳ khưu dùng tâm để suy tầm, để quán sát, dùng ý để thẩm xét Pháp như đã được nghe, như đã được học thuộc lòng. Vị ấy để ngày trôi qua với những suy tầm về Pháp ấy, từ bỏ việc độc cư, không chuyên tâm vào việc an tịnh nội tâm. Này Tỳ khưu, vị này được gọi là 'vị Tỳ khưu chuyên về suy tầm', chứ không phải là người sống với Pháp.

‘‘Idha, bhikkhu, bhikkhu dhammaṃ pariyāpuṇāti – suttaṃ, geyyaṃ, veyyākaraṇaṃ, gāthaṃ, udānaṃ, itivuttakaṃ, jātakaṃ, abbhutadhammaṃ, vedallaṃ. So tāya dhammapariyattiyā na divasaṃ atināmeti, nāpi riñcati paṭisallānaṃ, anuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Evaṃ kho, bhikkhu, bhikkhu dhammavihārī hoti.

Này Tỳ khưu, ở đây, có vị Tỳ khưu học thuộc lòng Pháp: Kinh, Ứng tụng, Ký thuyết, Kệ ngôn, Cảm hứng ngữ, Như thị thuyết, Bổn sanh, Vị tằng hữu pháp, Phương quảng. Vị ấy không để ngày trôi qua với việc học thuộc lòng Pháp ấy, không từ bỏ việc độc cư, và chuyên tâm vào việc an tịnh nội tâm. Này Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu sống với Pháp.

‘‘Iti kho, bhikkhu, desito mayā pariyattibahulo, desito paññattibahulo, desito sajjhāyabahulo, desito vitakkabahulo, desito dhammavihārī. Yaṃ kho, bhikkhu, satthārā karaṇīyaṃ sāvakānaṃ hitesinā anukampakena anukampaṃ upādāya, kataṃ vo taṃ mayā. Etāni, bhikkhu, rukkhamūlāni, etāni suññāgārāni. Jhāyatha, bhikkhu, mā pamādattha, mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha. Ayaṃ vo amhākaṃ anusāsanī’’ti. Tatiyaṃ.

Này Tỳ khưu, như vậy, Ta đã thuyết giảng về người chuyên học thuộc lòng, đã thuyết giảng về người chuyên thuyết giảng, đã thuyết giảng về người chuyên tụng đọc, đã thuyết giảng về người chuyên suy tầm, và đã thuyết giảng về người sống với Pháp. Này Tỳ khưu, những gì bậc Đạo Sư cần làm cho các đệ tử, vì lòng tìm cầu lợi ích, vì lòng thương tưởng, do lòng thương tưởng mà làm, điều ấy đã được Ta làm cho các ngươi. Này Tỳ khưu, đây là những gốc cây, đây là những ngôi nhà trống. Này Tỳ khưu, hãy thiền định, chớ có phóng dật, chớ để sau này phải hối hận. Đây là lời giáo huấn của chúng Ta dành cho các ngươi. (Kinh) thứ ba.

4. Dutiyadhammavihārīsuttaṃ

4. Kinh Người Sống Với Pháp Thứ Hai

74. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘dhammavihārī dhammavihārī’ti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, bhikkhu dhammavihārī hotī’’ti?

74. Rồi một vị Tỳ khưu đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, vị Tỳ khưu ấy bạch với Thế Tôn rằng: 'Bạch Thế Tôn, người ta nói: 'người sống với Pháp, người sống với Pháp'. Bạch Thế Tôn, với mức độ nào, một vị Tỳ khưu được gọi là người sống với Pháp?'

‘‘Idha, bhikkhu, bhikkhu dhammaṃ pariyāpuṇāti – suttaṃ, geyyaṃ, veyyākaraṇaṃ, gāthaṃ, udānaṃ, itivuttakaṃ, jātakaṃ, abbhutadhammaṃ, vedallaṃ; uttari cassa paññāya atthaṃ nappajānāti. Ayaṃ vuccati, bhikkhu – ‘bhikkhu pariyattibahulo, no dhammavihārī’’’.

Này Tỳ khưu, ở đây, có vị Tỳ khưu học thuộc lòng Pháp: Kinh, Ứng tụng, Ký thuyết, Kệ ngôn, Cảm hứng ngữ, Như thị thuyết, Bổn sanh, Vị tằng hữu pháp, Phương quảng; và hơn nữa, vị ấy không hiểu rõ ý nghĩa của Pháp ấy bằng trí tuệ. Này Tỳ khưu, vị này được gọi là 'vị Tỳ khưu chuyên về học thuộc lòng', chứ không phải là người sống với Pháp.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, bhikkhu yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paresaṃ deseti, uttari cassa paññāya atthaṃ nappajānāti. Ayaṃ vuccati, bhikkhu – ‘bhikkhu paññattibahulo, no dhammavihārī’’’.

Lại nữa, này Tỳ khưu, có vị Tỳ khưu thuyết giảng Pháp một cách rộng rãi cho người khác như đã được nghe, như đã được học thuộc lòng, và hơn nữa, vị ấy không hiểu rõ ý nghĩa của Pháp ấy bằng trí tuệ. Này Tỳ khưu, vị này được gọi là 'vị Tỳ khưu chuyên về thuyết giảng', chứ không phải là người sống với Pháp.

‘‘Puna [Pg.78] caparaṃ, bhikkhu, bhikkhu yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena sajjhāyaṃ karoti, uttari cassa paññāya atthaṃ nappajānāti. Ayaṃ vuccati, bhikkhu – ‘bhikkhu sajjhāyabahulo, no dhammavihārī’’’.

Lại nữa, này Tỳ khưu, có vị Tỳ khưu tụng đọc Pháp một cách rộng rãi như đã được nghe, như đã được học thuộc lòng, và hơn nữa, vị ấy không hiểu rõ ý nghĩa của Pháp ấy bằng trí tuệ. Này Tỳ khưu, vị này được gọi là 'vị Tỳ khưu chuyên về tụng đọc', chứ không phải là người sống với Pháp.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, bhikkhu yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ cetasā anuvitakketi anuvicāreti manasānupekkhati, uttari cassa paññāya atthaṃ nappajānāti. Ayaṃ vuccati, bhikkhu – ‘bhikkhu vitakkabahulo, no dhammavihārī’’’.

Lại nữa, này Tỳ khưu, có vị Tỳ khưu dùng tâm để suy tầm, để quán sát, dùng ý để thẩm xét Pháp như đã được nghe, như đã được học thuộc lòng, và hơn nữa, vị ấy không hiểu rõ ý nghĩa của Pháp ấy bằng trí tuệ. Này Tỳ khưu, vị này được gọi là 'vị Tỳ khưu chuyên về suy tầm', chứ không phải là người sống với Pháp.

‘‘Idha, bhikkhu, bhikkhu dhammaṃ pariyāpuṇāti – suttaṃ, geyyaṃ, veyyākaraṇaṃ, gāthaṃ, udānaṃ, itivuttakaṃ, jātakaṃ, abbhutadhammaṃ, vedallaṃ; uttari cassa paññāya atthaṃ pajānāti. Evaṃ kho, bhikkhu, bhikkhu dhammavihārī hoti.

Này Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu học thuộc lòng Pháp – Kinh, Ứng tụng, Ký thuyết, Kệ ngôn, Cảm hứng ngữ, Như thị thuyết, Bổn sanh, Vị tằng hữu pháp, và Phương quảng; và hơn thế nữa, vị ấy hiểu rõ ý nghĩa bằng trí tuệ. Này Tỳ khưu, như vậy Tỳ khưu là người sống trong Pháp.

‘‘Iti kho, bhikkhu, desito mayā pariyattibahulo, desito paññattibahulo, desito sajjhāyabahulo, desito vitakkabahulo, desito dhammavihārī. Yaṃ kho, bhikkhu, satthārā karaṇīyaṃ sāvakānaṃ hitesinā anukampakena anukampaṃ upādāya, kataṃ vo taṃ mayā. Etāni, bhikkhu, rukkhamūlāni, etāni suññāgārāni. Jhāyatha bhikkhu, mā pamādattha, mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha. Ayaṃ vo amhākaṃ anusāsanī’’ti. Catutthaṃ.

Này Tỳ khưu, như vậy, Ta đã thuyết giảng về người học nhiều, đã thuyết giảng về người trình bày nhiều, đã thuyết giảng về người tụng đọc nhiều, đã thuyết giảng về người suy tư nhiều, đã thuyết giảng về người sống trong Pháp. Này Tỳ khưu, những gì một vị Đạo sư cần làm cho các đệ tử, vì lòng thương tưởng, vì lòng bi mẫn, Ta đã làm cho các ngươi. Này Tỳ khưu, đây là những gốc cây, đây là những ngôi nhà trống. Hãy thiền định, này Tỳ khưu, chớ có phóng dật, chớ để sau này phải hối hận. Đây là lời giáo huấn của chúng ta dành cho các ngươi. Hết kinh thứ tư.

5. Paṭhamayodhājīvasuttaṃ

5. Kinh Người Lính Chiến Đấu (thứ nhất)

75. ‘‘Pañcime, bhikkhave, yodhājīvā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame pañca? Idha, bhikkhave, ekacco yodhājīvo rajaggaññeva disvā saṃsīdati visīdati na santhambhati na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo yodhājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ.

75. Này các Tỳ khưu, có năm hạng người lính chiến đấu này hiện hữu, có mặt ở đời. Thế nào là năm? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người lính chiến đấu vừa thấy đám bụi liền bị chìm xuống, bị suy sụp, không đứng vững được, không thể bước vào trận chiến. Này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người lính chiến đấu như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là người lính chiến đấu thứ nhất hiện hữu, có mặt ở đời.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo sahati rajaggaṃ; api ca kho dhajaggaññeva disvā saṃsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo yodhājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người lính chiến đấu chịu đựng được đám bụi; nhưng vừa thấy ngọn cờ liền bị chìm xuống, bị suy sụp, không đứng vững được, không thể bước vào trận chiến. Này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người lính chiến đấu như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là người lính chiến đấu thứ hai hiện hữu, có mặt ở đời.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo sahati rajaggaṃ sahati dhajaggaṃ; api ca kho ussāraṇaññeva sutvā saṃsīdati visīdati, na santhambhati, na [Pg.79] sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo yodhājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người lính chiến đấu chịu đựng được đám bụi, chịu đựng được ngọn cờ; nhưng vừa nghe tiếng hò hét liền bị chìm xuống, bị suy sụp, không đứng vững được, không thể bước vào trận chiến. Này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người lính chiến đấu như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là người lính chiến đấu thứ ba hiện hữu, có mặt ở đời.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo sahati rajaggaṃ, sahati dhajaggaṃ, sahati ussāraṇaṃ; api ca kho sampahāre haññati byāpajjati. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho yodhājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người lính chiến đấu chịu đựng được đám bụi, chịu đựng được ngọn cờ, chịu đựng được tiếng hò hét; nhưng trong cuộc giao tranh, bị thương tích và bị tiêu diệt. Này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người lính chiến đấu như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là người lính chiến đấu thứ tư hiện hữu, có mặt ở đời.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo sahati rajaggaṃ, sahati dhajaggaṃ, sahati ussāraṇaṃ, sahati sampahāraṃ. So taṃ saṅgāmaṃ abhivijinitvā vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṃ ajjhāvasati. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo yodhājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ. Ime kho, bhikkhave, pañca yodhājīvā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người lính chiến đấu chịu đựng được đám bụi, chịu đựng được ngọn cờ, chịu đựng được tiếng hò hét, chịu đựng được cuộc giao tranh. Vị ấy, sau khi chiến thắng trận chiến đó, là người chiến thắng, chiếm giữ ngay vị trí đầu của trận chiến. Này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người lính chiến đấu như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là người lính chiến đấu thứ năm hiện hữu, có mặt ở đời. Này các Tỳ khưu, đây là năm hạng người lính chiến đấu hiện hữu, có mặt ở đời.

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcime yodhājīvūpamā puggalā santo saṃvijjamānā bhikkhūsu. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu rajaggaññeva disvā saṃsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti brahmacariyaṃ sandhāretuṃ. Sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati. Kimassa rajaggasmiṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu suṇāti – ‘amukasmiṃ nāma gāme vā nigame vā itthī vā kumārī vā abhirūpā dassanīyā pāsādikā paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgatā’ti. So taṃ sutvā saṃsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti brahmacariyaṃ sandhāretuṃ. Sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati. Idamassa rajaggasmiṃ.

Cũng vậy, này các Tỳ khưu, có năm hạng người này ví như những người lính chiến đấu hiện hữu, có mặt giữa các Tỳ khưu. Thế nào là năm? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu vừa thấy đám bụi liền bị chìm xuống, bị suy sụp, không đứng vững được, không thể duy trì đời sống phạm hạnh. Vị ấy tuyên bố sự yếu kém trong học giới, từ bỏ học giới, trở về đời sống thấp kém. Đám bụi của vị ấy là gì? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu nghe rằng: ‘Tại làng hay thị trấn kia, có người phụ nữ hay thiếu nữ xinh đẹp, đáng yêu, dễ mến, có được vẻ đẹp dung sắc tuyệt vời.’ Vị ấy nghe vậy liền bị chìm xuống, bị suy sụp, không đứng vững được, không thể duy trì đời sống phạm hạnh. Vị ấy tuyên bố sự yếu kém trong học giới, từ bỏ học giới, trở về đời sống thấp kém. Đây là đám bụi của vị ấy.

‘‘Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo rajaggaññeva disvā saṃsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo yodhājīvūpamo puggalo santo saṃvijjamāno bhikkhūsu.

Này các Tỳ khưu, ví như người lính chiến đấu kia, vừa thấy đám bụi liền bị chìm xuống, bị suy sụp, không đứng vững được, không thể bước vào trận chiến; Ta nói rằng người này cũng giống như vậy. Này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là hạng người thứ nhất ví như người lính chiến đấu hiện hữu, có mặt giữa các Tỳ khưu.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sahati rajaggaṃ; api ca kho dhajaggaññeva disvā saṃsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti brahmacariyaṃ sandhāretuṃ. Sikkhādubbalyaṃ [Pg.80] āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati. Kimassa dhajaggasmiṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu na heva kho suṇāti – ‘amukasmiṃ nāma gāme vā nigame vā itthī vā kumārī vā abhirūpā dassanīyā pāsādikā paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgatā’ti; api ca kho sāmaṃ passati itthiṃ vā kumāriṃ vā abhirūpaṃ dassanīyaṃ pāsādikaṃ paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgataṃ. So taṃ disvā saṃsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti brahmacariyaṃ sandhāretuṃ. Sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati. Idamassa dhajaggasmiṃ.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu chịu đựng được đám bụi; nhưng vừa thấy ngọn cờ liền bị chìm xuống, bị suy sụp, không đứng vững được, không thể duy trì đời sống phạm hạnh. Vị ấy tuyên bố sự yếu kém trong học giới, từ bỏ học giới, trở về đời sống thấp kém. Ngọn cờ của vị ấy là gì? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu không nghe rằng: ‘Tại làng hay thị trấn kia, có người phụ nữ hay thiếu nữ xinh đẹp, đáng yêu, dễ mến, có được vẻ đẹp dung sắc tuyệt vời’; nhưng vị ấy tự mình trông thấy người phụ nữ hay thiếu nữ xinh đẹp, đáng yêu, dễ mến, có được vẻ đẹp dung sắc tuyệt vời. Vị ấy thấy vậy liền bị chìm xuống, bị suy sụp, không đứng vững được, không thể duy trì đời sống phạm hạnh. Vị ấy tuyên bố sự yếu kém trong học giới, từ bỏ học giới, trở về đời sống thấp kém. Đây là ngọn cờ của vị ấy.

‘‘Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo sahati rajaggaṃ; api ca kho dhajaggaññeva disvā saṃsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo yodhājīvūpamo puggalo santo saṃvijjamāno bhikkhūsu.

“Này các Tỳ khưu, ví như người lính chiến ấy có thể chịu đựng được bụi tung lên; nhưng khi vừa thấy ngọn cờ, liền bị chìm xuống, bị suy sụp, không thể đứng vững, không thể đi vào trận chiến. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng người này cũng tương tự như vậy. Này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là hạng người thứ hai tương tự người lính chiến, có mặt và hiện hữu giữa các Tỳ khưu.”

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sahati rajaggaṃ, sahati dhajaggaṃ; api ca kho ussāraṇaññeva sutvā saṃsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti brahmacariyaṃ sandhāretuṃ. Sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati. Kimassa ussāraṇāya? Idha, bhikkhave, bhikkhuṃ araññagataṃ vā rukkhamūlagataṃ vā suññāgāragataṃ vā mātugāmo upasaṅkamitvā ūhasati ullapati ujjagghati uppaṇḍeti. So mātugāmena ūhasiyamāno ullapiyamāno ujjagghiyamāno uppaṇḍiyamāno saṃsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti brahmacariyaṃ sandhāretuṃ. Sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati. Idamassa ussāraṇāya.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu chịu đựng được bụi tung lên, chịu đựng được ngọn cờ; nhưng khi vừa nghe tiếng hò hét, liền bị chìm xuống, bị suy sụp, không thể đứng vững, không thể duy trì được phạm hạnh. Vị ấy bộc lộ sự yếu kém trong học giới, từ bỏ học giới, hoàn tục về đời sống thấp kém. Tiếng hò hét đối với vị ấy là gì? Này các Tỳ khưu, ở đây, một người nữ tìm đến vị Tỳ khưu đang ở trong rừng, hoặc dưới gốc cây, hoặc trong ngôi nhà trống, rồi mỉm cười, nói lời tán tỉnh, cười lớn tiếng, và chế nhạo. Vị ấy, khi bị người nữ mỉm cười, nói lời tán tỉnh, cười lớn tiếng, và chế nhạo, liền bị chìm xuống, bị suy sụp, không thể đứng vững, không thể duy trì được phạm hạnh. Vị ấy bộc lộ sự yếu kém trong học giới, từ bỏ học giới, hoàn tục về đời sống thấp kém. Đây chính là tiếng hò hét đối với vị ấy.”

‘‘Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo sahati rajaggaṃ, sahati dhajaggaṃ; api ca kho ussāraṇaññeva sutvā saṃsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo yodhājīvūpamo puggalo santo saṃvijjamāno bhikkhūsu.

“Này các Tỳ khưu, ví như người lính chiến ấy có thể chịu đựng được bụi tung lên, chịu đựng được ngọn cờ; nhưng khi vừa nghe tiếng hò hét, liền bị chìm xuống, bị suy sụp, không thể đứng vững, không thể đi vào trận chiến. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng người này cũng tương tự như vậy. Này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là hạng người thứ ba tương tự người lính chiến, có mặt và hiện hữu giữa các Tỳ khưu.”

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sahati rajaggaṃ, sahati dhajaggaṃ, sahati ussāraṇaṃ; api ca kho sampahāre haññati byāpajjati. Kimassa sampahārasmiṃ[Pg.81]? Idha, bhikkhave, bhikkhuṃ araññagataṃ vā rukkhamūlagataṃ vā suññāgāragataṃ vā mātugāmo upasaṅkamitvā abhinisīdati abhinipajjati ajjhottharati. So mātugāmena abhinisīdiyamāno abhinipajjiyamāno ajjhotthariyamāno sikkhaṃ apaccakkhāya dubbalyaṃ anāvikatvā methunaṃ dhammaṃ paṭisevati. Idamassa sampahārasmiṃ.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu chịu đựng được bụi tung lên, chịu đựng được ngọn cờ, chịu đựng được tiếng hò hét; nhưng khi giao chiến, vị ấy bị thương và bị thất bại. Sự giao chiến đối với vị ấy là gì? Này các Tỳ khưu, ở đây, một người nữ tìm đến vị Tỳ khưu đang ở trong rừng, hoặc dưới gốc cây, hoặc trong ngôi nhà trống, rồi ngồi sát bên, nằm sát bên, và đè lên trên. Vị ấy, khi bị người nữ ngồi sát bên, nằm sát bên, và đè lên trên, đã không từ bỏ học giới, không bộc lộ sự yếu kém, mà thực hành pháp dâm dục. Đây chính là sự giao chiến đối với vị ấy.”

‘‘Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo sahati rajaggaṃ, sahati dhajaggaṃ, sahati ussāraṇaṃ, api ca kho sampahāre haññati byāpajjati; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho yodhājīvūpamo puggalo santo saṃvijjamāno bhikkhūsu.

“Này các Tỳ khưu, ví như người lính chiến ấy có thể chịu đựng được bụi tung lên, chịu đựng được ngọn cờ, chịu đựng được tiếng hò hét, nhưng khi giao chiến, vị ấy bị thương và bị thất bại. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng người này cũng tương tự như vậy. Này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là hạng người thứ tư tương tự người lính chiến, có mặt và hiện hữu giữa các Tỳ khưu.”

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sahati rajaggaṃ, sahati dhajaggaṃ, sahati ussāraṇaṃ, sahati sampahāraṃ, so taṃ saṅgāmaṃ abhivijinitvā vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṃ ajjhāvasati. Kimassa saṅgāmavijayasmiṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu araññagataṃ vā rukkhamūlagataṃ vā suññāgāragataṃ vā mātugāmo upasaṅkamitvā abhinisīdati abhinipajjati ajjhottharati. So mātugāmena abhinisīdiyamāno abhinipajjiyamāno ajjhotthariyamāno viniveṭhetvā vinimocetvā yena kāmaṃ pakkamati. So vivittaṃ senāsanaṃ bhajati araññaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapuñjaṃ.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu chịu đựng được bụi tung lên, chịu đựng được ngọn cờ, chịu đựng được tiếng hò hét, chịu đựng được sự giao chiến. Vị ấy, sau khi chiến thắng trận chiến đó, là người chiến thắng, đã chiếm lĩnh ngay đầu trận địa. Sự chiến thắng của vị ấy là gì? Này các Tỳ khưu, ở đây, một người nữ tìm đến vị Tỳ khưu đang ở trong rừng, hoặc dưới gốc cây, hoặc trong ngôi nhà trống, rồi ngồi sát bên, nằm sát bên, và đè lên trên. Vị ấy, khi bị người nữ ngồi sát bên, nằm sát bên, và đè lên trên, đã gỡ mình ra, tự giải thoát, và đi đến bất cứ nơi nào mình muốn. Vị ấy tìm đến trú xứ thanh vắng: khu rừng, gốc cây, ngọn núi, khe núi, hang đá, nghĩa địa, lùm cây trong rừng, ngoài trời, hoặc đống rơm.”

‘‘So araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. So abhijjhaṃ loke pahāya vigatābhijjhena cetasā viharati, abhijjhāya cittaṃ parisodheti; byāpādapadosaṃ pahāya abyāpannacitto viharati, sabbapāṇabhūtahitānukampī byāpādapadosā cittaṃ parisodheti; thinamiddhaṃ pahāya vigatathinamiddho viharati ālokasaññī sato sampajāno, thinamiddhā cittaṃ parisodheti; uddhaccakukkuccaṃ pahāya anuddhato viharati ajjhattaṃ vūpasantacitto, uddhaccakukkuccā cittaṃ parisodheti; vicikicchaṃ pahāya tiṇṇavicikiccho viharati akathaṃkathī kusalesu dhammesu, vicikicchāya cittaṃ parisodheti. So ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe vivicceva kāmehi…pe… pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti – ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā, pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati.

“Vị ấy, đi vào rừng, hoặc đến gốc cây, hoặc đến ngôi nhà trống, ngồi kiết-già, giữ thân ngay thẳng, an lập chánh niệm trước mặt. Vị ấy từ bỏ tham ái ở đời, sống với tâm không tham ái, gột sạch tâm khỏi tham ái. Từ bỏ sân độc, vị ấy sống với tâm không sân hận, có lòng thương xót đến lợi ích của tất cả chúng sanh hữu tình, gột sạch tâm khỏi sân độc. Từ bỏ hôn trầm thụy miên, vị ấy sống thoát khỏi hôn trầm thụy miên, với tưởng về ánh sáng, chánh niệm, tỉnh giác, gột sạch tâm khỏi hôn trầm thụy miên. Từ bỏ trạo cử hối quá, vị ấy sống không trạo cử, với tâm nội tĩnh, gột sạch tâm khỏi trạo cử hối quá. Từ bỏ hoài nghi, vị ấy sống vượt qua hoài nghi, không còn phân vân đối với các thiện pháp, gột sạch tâm khỏi hoài nghi. Vị ấy, sau khi từ bỏ năm triền cái này, là những cấu uế của tâm, làm trí tuệ suy yếu, ly dục... (v.v.)... do ly hỷ, vị ấy trú xả, chánh niệm, tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là ‘xả niệm lạc trú’, chứng và trú thiền thứ ba. Do xả lạc và xả khổ, do diệt trừ hỷ và ưu đã có từ trước, vị ấy chứng và trú thiền thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh.”

‘‘So [Pg.82] evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṃ khayañāṇāya cittaṃ abhininnāmeti. So ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ime āsavā’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ āsavasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ āsavanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ āsavanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Tassa evaṃ jānato evaṃ passato kāmāsavāpi cittaṃ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṃ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṃ vimuccati, vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāti. Idamassa saṅgāmavijayasmiṃ.

Vị ấy, khi tâm được định tĩnh, trong sạch, thanh tịnh, không cấu uế, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, đạt đến trạng thái bất động, bèn hướng tâm đến lậu tận trí. Vị ấy tuệ tri như thật: ‘Đây là khổ.’ Tuệ tri như thật: ‘Đây là khổ tập.’ Tuệ tri như thật: ‘Đây là khổ diệt.’ Tuệ tri như thật: ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt.’ Tuệ tri như thật: ‘Đây là các lậu hoặc.’ Tuệ tri như thật: ‘Đây là nguyên nhân của các lậu hoặc.’ Tuệ tri như thật: ‘Đây là sự đoạn diệt các lậu hoặc.’ Tuệ tri như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự đoạn diệt các lậu hoặc.’ Đối với vị ấy, khi biết như vậy, thấy như vậy, tâm được giải thoát khỏi dục lậu, tâm được giải thoát khỏi hữu lậu, tâm được giải thoát khỏi vô minh lậu. Trong sự giải thoát, khởi lên trí tuệ: ‘Ta đã được giải thoát.’ Vị ấy tuệ tri: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’ Đây là sự chiến thắng trong trận chiến của vị ấy.

‘‘Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo sahati rajaggaṃ, sahati dhajaggaṃ, sahati ussāraṇaṃ, sahati sampahāraṃ, so taṃ saṅgāmaṃ abhivijinitvā vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṃ ajjhāvasati; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo yodhājīvūpamo puggalo santo saṃvijjamāno bhikkhūsu. Ime kho, bhikkhave, pañca yodhājīvūpamā puggalā santo saṃvijjamānā bhikkhūsū’’ti. Pañcamaṃ.

Này các Tỳ khưu, ví như người chiến sĩ kia có thể chịu đựng được bụi bay, chịu đựng được ngọn cờ, chịu đựng được tiếng hò hét, chịu đựng được sự đụng độ. Vị ấy, sau khi chiến thắng trận chiến, đã chinh phục chiến trường, bèn làm chủ ngay tại đầu mặt trận. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng người này cũng giống như vậy. Này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người như thế. Này các Tỳ khưu, đây là hạng người thứ năm, ví như người chiến sĩ, đang hiện hữu có mặt giữa các Tỳ khưu. Này các Tỳ khưu, năm hạng người ví như người chiến sĩ này đang hiện hữu có mặt giữa các Tỳ khưu.” Hết phẩm thứ năm.

6. Dutiyayodhājīvasuttaṃ

6. Kinh Người Chiến Sĩ Thứ Hai

76. ‘‘Pañcime, bhikkhave, yodhājīvā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame pañca? Idha, bhikkhave, ekacco yodhājīvo asicammaṃ gahetvā dhanukalāpaṃ sannayhitvā viyūḷhaṃ saṅgāmaṃ otarati. So tasmiṃ saṅgāme ussahati vāyamati. Tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare hananti pariyāpādenti. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo yodhājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ.

76. Này các Tỳ khưu, có năm hạng người chiến sĩ này đang hiện hữu có mặt ở trên đời. Thế nào là năm? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người chiến sĩ cầm gươm và khiên, đeo cung và bao tên, tiến vào trận chiến đã được dàn trận. Vị ấy nỗ lực, cố gắng trong trận chiến đó. Khi vị ấy đang nỗ lực, cố gắng, kẻ địch giết chết, đoạt mạng vị ấy. Này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người chiến sĩ như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là người chiến sĩ thứ nhất đang hiện hữu có mặt ở trên đời.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo asicammaṃ gahetvā dhanukalāpaṃ sannayhitvā viyūḷhaṃ saṅgāmaṃ otarati. So tasmiṃ saṅgāme ussahati [Pg.83] vāyamati. Tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare upalikkhanti, tamenaṃ apanenti; apanetvā ñātakānaṃ nenti. So ñātakehi nīyamāno appatvāva ñātake antarāmagge kālaṃ karoti. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo yodhājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có người chiến sĩ cầm gươm và khiên, đeo cung và bao tên, tiến vào trận chiến đã được dàn trận. Vị ấy nỗ lực, cố gắng trong trận chiến đó. Khi vị ấy đang nỗ lực, cố gắng, kẻ địch làm cho bị thương. Đồng đội đưa vị ấy đi; sau khi đưa đi, họ mang vị ấy đến cho thân quyến. Vị ấy, trong khi được thân quyến mang đi, chưa đến nhà thân quyến đã chết giữa đường. Này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người chiến sĩ như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là người chiến sĩ thứ hai đang hiện hữu có mặt ở trên đời.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo asicammaṃ gahetvā dhanukalāpaṃ sannayhitvā viyūḷhaṃ saṅgāmaṃ otarati. So tasmiṃ saṅgāme ussahati vāyamati. Tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare upalikkhanti, tamenaṃ apanenti; apanetvā ñātakānaṃ nenti. Tamenaṃ ñātakā upaṭṭhahanti paricaranti. So ñātakehi upaṭṭhahiyamāno paricariyamāno teneva ābādhena kālaṃ karoti. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo yodhājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có người chiến sĩ cầm gươm và khiên, đeo cung và bao tên, tiến vào trận chiến đã được dàn trận. Vị ấy nỗ lực, cố gắng trong trận chiến đó. Khi vị ấy đang nỗ lực, cố gắng, kẻ địch làm cho bị thương. Đồng đội đưa vị ấy đi; sau khi đưa đi, họ mang vị ấy đến cho thân quyến. Thân quyến chăm sóc, phục vụ vị ấy. Vị ấy, trong khi được thân quyến chăm sóc, phục vụ, đã chết vì chính vết thương đó. Này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người chiến sĩ như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là người chiến sĩ thứ ba đang hiện hữu có mặt ở trên đời.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo asicammaṃ gahetvā dhanukalāpaṃ sannayhitvā viyūḷhaṃ saṅgāmaṃ otarati. So tasmiṃ saṅgāme ussahati vāyamati. Tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare upalikkhanti, tamenaṃ apanenti; apanetvā ñātakānaṃ nenti. Tamenaṃ ñātakā upaṭṭhahanti paricaranti. So ñātakehi upaṭṭhahiyamāno paricariyamāno vuṭṭhāti tamhā ābādhā. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho yodhājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có người chiến sĩ cầm gươm và khiên, đeo cung và bao tên, tiến vào trận chiến đã được dàn trận. Vị ấy nỗ lực, cố gắng trong trận chiến đó. Khi vị ấy đang nỗ lực, cố gắng, kẻ địch làm cho bị thương. Đồng đội đưa vị ấy đi; sau khi đưa đi, họ mang vị ấy đến cho thân quyến. Thân quyến chăm sóc, phục vụ vị ấy. Vị ấy, trong khi được thân quyến chăm sóc, phục vụ, đã bình phục khỏi vết thương đó. Này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người chiến sĩ như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là người chiến sĩ thứ tư đang hiện hữu có mặt ở trên đời.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo asicammaṃ gahetvā dhanukalāpaṃ sannayhitvā viyūḷhaṃ saṅgāmaṃ otarati. So taṃ saṅgāmaṃ abhivijinitvā vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṃ ajjhāvasati. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo yodhājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ. Ime kho, bhikkhave, pañca yodhājīvā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có người chiến sĩ cầm gươm và khiên, đeo cung và bao tên, tiến vào trận chiến đã được dàn trận. Vị ấy, sau khi chiến thắng trận chiến đó, đã chinh phục chiến trường, bèn làm chủ ngay tại đầu mặt trận đó. Này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người chiến sĩ như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là người chiến sĩ thứ năm đang hiện hữu có mặt ở trên đời. Này các Tỳ khưu, năm hạng người chiến sĩ này đang hiện hữu có mặt ở trên đời.

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcime yodhājīvūpamā puggalā santo saṃvijjamānā bhikkhūsu. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu aññataraṃ gāmaṃ vā nigamaṃ [Pg.84] vā upanissāya viharati. So pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisati arakkhiteneva kāyena arakkhitāya vācāya arakkhitena cittena anupaṭṭhitāya satiyā asaṃvutehi indriyehi. So tattha passati mātugāmaṃ dunnivatthaṃ vā duppārutaṃ vā. Tassa taṃ mātugāmaṃ disvā dunnivatthaṃ vā duppārutaṃ vā rāgo cittaṃ anuddhaṃseti. So rāgānuddhaṃsitena cittena sikkhaṃ apaccakkhāya dubbalyaṃ anāvikatvā methunaṃ dhammaṃ paṭisevati.

Cũng vậy, này các Tỳ khưu, có năm hạng người ví như người chiến sĩ này đang hiện hữu có mặt giữa các Tỳ khưu. Thế nào là năm? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu sống nương vào một ngôi làng hay thị trấn nào đó. Vị ấy vào buổi sáng, đắp y, mang bát, đi vào làng hay thị trấn đó để khất thực, với thân không được phòng hộ, với lời nói không được phòng hộ, với tâm không được phòng hộ, với niệm không được an trú, với các căn không được thu thúc. Vị ấy ở đó thấy người phụ nữ ăn mặc không chỉnh tề hoặc y phục xốc xếch. Khi thấy người phụ nữ ăn mặc không chỉnh tề hoặc y phục xốc xếch, tham ái khuấy động tâm vị ấy. Vị ấy, với tâm bị tham ái khuấy động, không từ bỏ học giới, không tuyên bố sự yếu kém, bèn thực hành dâm pháp.

‘‘Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo asicammaṃ gahetvā dhanukalāpaṃ sannayhitvā viyūḷhaṃ saṅgāmaṃ otarati, so tasmiṃ saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare hananti pariyāpādenti; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo yodhājīvūpamo puggalo santo saṃvijjamāno bhikkhūsu.

“Này các Tỳ khưu, ví như người lính đánh thuê kia, cầm lấy gươm và khiên, đeo cung và ống tên, đi vào trận chiến đã được dàn sẵn. Người ấy ở trong trận chiến đó, cố gắng, nỗ lực. Khi người ấy đang cố gắng, đang nỗ lực, kẻ địch giết chết, đoạt mạng. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng người này cũng giống như ví dụ ấy. Này các Tỳ khưu, ở đây có một hạng người như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là hạng người thứ nhất ví như người lính đánh thuê, đang có mặt, hiện hữu giữa các Tỳ khưu.”

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu aññataraṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharati. So pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisati arakkhiteneva kāyena arakkhitāya vācāya arakkhitena cittena anupaṭṭhitāya satiyā asaṃvutehi indriyehi. So tattha passati mātugāmaṃ dunnivatthaṃ vā duppārutaṃ vā. Tassa taṃ mātugāmaṃ disvā dunnivatthaṃ vā duppārutaṃ vā rāgo cittaṃ anuddhaṃseti. So rāgānuddhaṃsitena cittena pariḍayhateva kāyena pariḍayhati cetasā. Tassa evaṃ hoti – ‘yaṃnūnāhaṃ ārāmaṃ gantvā bhikkhūnaṃ āroceyyaṃ – rāgapariyuṭṭhitomhi, āvuso, rāgapareto, na sakkomi brahmacariyaṃ sandhāretuṃ; sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’ti. So ārāmaṃ gacchanto appatvāva ārāmaṃ antarāmagge sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu sống nương vào một ngôi làng hoặc một thị trấn nào đó. Vị ấy vào buổi sáng, đắp y, cầm lấy y bát, đi vào chính ngôi làng hoặc thị trấn ấy để khất thực, với thân không được phòng hộ, với lời nói không được phòng hộ, với tâm không được phòng hộ, với niệm không được an trú, với các căn không được thu thúc. Vị ấy ở đó thấy người phụ nữ ăn mặc hở hang hoặc che đậy hở hang. Do thấy người phụ nữ ấy ăn mặc hở hang hoặc che đậy hở hang, tham ái xâm chiếm tâm của vị ấy. Vị ấy với tâm bị tham ái xâm chiếm, bị thiêu đốt bởi thân, bị thiêu đốt bởi tâm. Vị ấy suy nghĩ như vầy: ‘Chắc chắn ta nên đi đến tu viện rồi báo cho các Tỳ khưu biết: Thưa các hiền giả, tôi bị tham ái khuấy động, bị tham ái chi phối, không thể duy trì đời sống phạm hạnh. Tôi sẽ tuyên bố sự yếu kém trong học giới, từ bỏ học giới, và hoàn tục.’ Vị ấy trong khi đi đến tu viện, chưa đến tu viện, đã tuyên bố sự yếu kém trong học giới, từ bỏ học giới, và hoàn tục ở giữa đường.”

‘‘Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo asicammaṃ gahetvā dhanukalāpaṃ sannayhitvā viyūḷhaṃ saṅgāmaṃ otarati, so tasmiṃ saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare upalikkhanti, tamenaṃ apanenti; apanetvā ñātakānaṃ nenti. So ñātakehi nīyamāno appatvāva [Pg.85] ñātake antarāmagge kālaṃ karoti; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo yodhājīvūpamo puggalo santo saṃvijjamāno bhikkhūsu.

“Này các Tỳ khưu, ví như người lính đánh thuê kia, cầm lấy gươm và khiên, đeo cung và ống tên, đi vào trận chiến đã được dàn sẵn. Người ấy ở trong trận chiến đó, cố gắng, nỗ lực. Khi người ấy đang cố gắng, đang nỗ lực, kẻ địch bắn trúng. Người ấy được (đồng đội) mang đi; sau khi được mang đi, được đưa đến cho thân quyến. Người ấy, trong khi được thân quyến mang đi, chưa đến nhà thân quyến, đã chết ở giữa đường. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng người này cũng giống như ví dụ ấy. Này các Tỳ khưu, ở đây có một hạng người như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là hạng người thứ hai ví như người lính đánh thuê, đang có mặt, hiện hữu giữa các Tỳ khưu.”

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu aññataraṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharati. So pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisati arakkhiteneva kāyena arakkhitāya vācāya arakkhitena cittena anupaṭṭhitāya satiyā asaṃvutehi indriyehi. So tattha passati mātugāmaṃ dunnivatthaṃ vā duppārutaṃ vā. Tassa taṃ mātugāmaṃ disvā dunnivatthaṃ vā duppārutaṃ vā rāgo cittaṃ anuddhaṃseti. So rāgānuddhaṃsitena cittena pariḍayhateva kāyena pariḍayhati cetasā. Tassa evaṃ hoti – ‘yaṃnūnāhaṃ ārāmaṃ gantvā bhikkhūnaṃ āroceyyaṃ – rāgapariyuṭṭhitomhi, āvuso, rāgapareto, na sakkomi brahmacariyaṃ sandhāretuṃ; sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’ti. So ārāmaṃ gantvā bhikkhūnaṃ āroceti – ‘rāgapariyuṭṭhitomhi, āvuso, rāgapareto, na sakkomi brahmacariyaṃ sandhāretuṃ; sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’’’ti.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu sống nương vào một ngôi làng hoặc một thị trấn nào đó. Vị ấy vào buổi sáng, đắp y, cầm lấy y bát, đi vào chính ngôi làng hoặc thị trấn ấy để khất thực, với thân không được phòng hộ, với lời nói không được phòng hộ, với tâm không được phòng hộ, với niệm không được an trú, với các căn không được thu thúc. Vị ấy ở đó thấy người phụ nữ ăn mặc hở hang hoặc che đậy hở hang. Do thấy người phụ nữ ấy ăn mặc hở hang hoặc che đậy hở hang, tham ái xâm chiếm tâm của vị ấy. Vị ấy với tâm bị tham ái xâm chiếm, bị thiêu đốt bởi thân, bị thiêu đốt bởi tâm. Vị ấy suy nghĩ như vầy: ‘Chắc chắn ta nên đi đến tu viện rồi báo cho các Tỳ khưu biết: Thưa các hiền giả, tôi bị tham ái khuấy động, bị tham ái chi phối, không thể duy trì đời sống phạm hạnh. Tôi sẽ tuyên bố sự yếu kém trong học giới, từ bỏ học giới, và hoàn tục.’ Vị ấy đi đến tu viện rồi báo cho các Tỳ khưu biết: ‘Thưa các hiền giả, tôi bị tham ái khuấy động, bị tham ái chi phối, không thể duy trì đời sống phạm hạnh. Tôi sẽ tuyên bố sự yếu kém trong học giới, từ bỏ học giới, và hoàn tục.’”

‘‘Tamenaṃ sabrahmacārī ovadanti anusāsanti – ‘appassādā, āvuso, kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Aṭṭhikaṅkalūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Maṃsapesūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Tiṇukkūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Aṅgārakāsūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Supinakūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Yācitakūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Rukkhaphalūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Asisūnūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Sattisūlūpamā kāmā vuttā bhagavatā [Pg.86] bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Sappasirūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Abhiramatāyasmā brahmacariye; māyasmā sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattī’’’ti.

“Các vị đồng phạm hạnh khuyên dạy, chỉ bảo vị ấy: ‘Này hiền giả, các dục được Đức Thế Tôn nói là ít vị ngọt, nhiều đau khổ, nhiều phiền não, hiểm họa ở đây lại nhiều hơn. Các dục được Đức Thế Tôn nói là ví như bộ xương, nhiều đau khổ, nhiều phiền não, hiểm họa ở đây lại nhiều hơn. Các dục được Đức Thế Tôn nói là ví như miếng thịt, nhiều đau khổ, nhiều phiền não, hiểm họa ở đây lại nhiều hơn. Các dục được Đức Thế Tôn nói là ví như bó đuốc cỏ, nhiều đau khổ, nhiều phiền não, hiểm họa ở đây lại nhiều hơn. Các dục được Đức Thế Tôn nói là ví như hố than hừng, nhiều đau khổ, nhiều phiền não, hiểm họa ở đây lại nhiều hơn. Các dục được Đức Thế Tôn nói là ví như giấc mộng, nhiều đau khổ, nhiều phiền não, hiểm họa ở đây lại nhiều hơn. Các dục được Đức Thế Tôn nói là ví như đồ vay mượn, nhiều đau khổ, nhiều phiền não, hiểm họa ở đây lại nhiều hơn. Các dục được Đức Thế Tôn nói là ví như trái cây, nhiều đau khổ, nhiều phiền não, hiểm họa ở đây lại nhiều hơn. Các dục được Đức Thế Tôn nói là ví như thớt và dao, nhiều đau khổ, nhiều phiền não, hiểm họa ở đây lại nhiều hơn. Các dục được Đức Thế Tôn nói là ví như gươm và cọc nhọn, nhiều đau khổ, nhiều phiền não, hiểm họa ở đây lại nhiều hơn. Các dục được Đức Thế Tôn nói là ví như đầu rắn, nhiều đau khổ, nhiều phiền não, hiểm họa ở đây lại nhiều hơn. Mong hiền giả hãy hoan hỷ trong đời sống phạm hạnh; mong hiền giả đừng tuyên bố sự yếu kém trong học giới, từ bỏ học giới, và hoàn tục.’”

‘‘So sabrahmacārīhi evaṃ ovadiyamāno evaṃ anusāsiyamāno evamāha – ‘kiñcāpi, āvuso, appassādā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo; atha kho nevāhaṃ sakkomi brahmacariyaṃ sandhāretuṃ, sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’’’ti. So sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati.

“Vị ấy, được các vị đồng phạm hạnh khuyên dạy như vậy, chỉ bảo như vậy, đã nói như vầy: ‘Thưa các hiền giả, mặc dù các dục được Đức Thế Tôn nói là ít vị ngọt, nhiều đau khổ, nhiều phiền não, hiểm họa ở đây lại nhiều hơn; tuy nhiên, tôi không thể duy trì đời sống phạm hạnh. Tôi sẽ tuyên bố sự yếu kém trong học giới, từ bỏ học giới, và hoàn tục.’ Vị ấy đã tuyên bố sự yếu kém trong học giới, từ bỏ học giới, và hoàn tục.”

‘‘Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo asicammaṃ gahetvā dhanukalāpaṃ sannayhitvā viyūḷhaṃ saṅgāmaṃ otarati, so tasmiṃ saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare upalikkhanti, tamenaṃ apanenti; apanetvā ñātakānaṃ nenti, tamenaṃ ñātakā upaṭṭhahanti paricaranti. So ñātakehi upaṭṭhahiyamāno paricariyamāno teneva ābādhena kālaṃ karoti; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo yodhājīvūpamo puggalo santo saṃvijjamāno bhikkhūsu.

Này các Tỳ khưu, ví như người chiến sĩ kia, tay cầm gươm và khiên, mang cung và ống tên, đi vào chiến trường đã được dàn trận. Người ấy nỗ lực, cố gắng trong chiến trường ấy. Khi người ấy đang nỗ lực, cố gắng, bị kẻ địch đâm chém. (Đồng đội) mang người ấy đi; sau khi mang đi, họ đưa đến cho thân quyến. Thân quyến của người ấy chăm sóc, phục vụ. Người ấy, trong khi được thân quyến chăm sóc, phục vụ, đã mệnh chung vì chính vết thương ấy. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng hạng người này cũng tương tự như vậy. Này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là hạng người thứ ba, ví như người chiến sĩ, đang có mặt giữa các Tỳ khưu.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu aññataraṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharati. So pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisati arakkhiteneva kāyena arakkhitāya vācāya arakkhitena cittena anupaṭṭhitāya satiyā asaṃvutehi indriyehi. So tattha passati mātugāmaṃ dunnivatthaṃ vā duppārutaṃ vā. Tassa taṃ mātugāmaṃ disvā dunnivatthaṃ vā duppārutaṃ vā rāgo cittaṃ anuddhaṃseti. So rāgānuddhaṃsitena cittena pariḍayhateva kāyena pariḍayhati cetasā. Tassa evaṃ hoti – ‘yaṃnūnāhaṃ ārāmaṃ gantvā bhikkhūnaṃ āroceyyaṃ – rāgapariyuṭṭhitomhi, āvuso, rāgapareto, na sakkomi brahmacariyaṃ [Pg.87] sandhāretuṃ; sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’ti. So ārāmaṃ gantvā bhikkhūnaṃ āroceti – ‘rāgapariyuṭṭhitomhi, āvuso, rāgapareto, na sakkomi brahmacariyaṃ sandhāretuṃ; sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’’’ti.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, có vị Tỳ khưu sống nương vào một ngôi làng hoặc một thị trấn nào đó. Vị ấy vào buổi sáng, đắp y, mang bát và y, đi vào chính ngôi làng hoặc thị trấn ấy để khất thực, với thân không được phòng hộ, với lời nói không được phòng hộ, với tâm không được phòng hộ, với niệm không được an trú, với các căn không được thu thúc. Vị ấy ở đó thấy một người nữ mặc y phục không kín đáo hoặc che đậy không kín đáo. Do thấy người nữ ấy mặc y phục không kín đáo hoặc che đậy không kín đáo, tham ái làm hư hoại tâm của vị ấy. Vị ấy với tâm bị tham ái làm hư hoại, bị thiêu đốt nơi thân, bị thiêu đốt nơi tâm. Vị ấy khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Hay là ta nên đi về tu viện và thưa với các Tỳ khưu rằng: “Thưa các hiền giả, tôi bị tham ái xâm chiếm, bị tham ái chế ngự. Tôi không thể duy trì phạm hạnh. Sau khi tuyên bố sự yếu kém trong học giới, tôi sẽ từ bỏ học giới và hoàn tục.”’. Vị ấy đi về tu viện và thưa với các Tỳ khưu: ‘Thưa các hiền giả, tôi bị tham ái xâm chiếm, bị tham ái chế ngự. Tôi không thể duy trì phạm hạnh. Sau khi tuyên bố sự yếu kém trong học giới, tôi sẽ từ bỏ học giới và hoàn tục.’

‘‘Tamenaṃ sabrahmacārī ovadanti anusāsanti – ‘appassādā, āvuso, kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Aṭṭhikaṅkalūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Maṃsapesūpamā kāmā vuttā bhagavatā…pe… tiṇukkūpamā kāmā vuttā bhagavatā… aṅgārakāsūpamā kāmā vuttā bhagavatā… supinakūpamā kāmā vuttā bhagavatā… yācitakūpamā kāmā vuttā bhagavatā… rukkhaphalūpamā kāmā vuttā bhagavatā… asisūnūpamā kāmā vuttā bhagavatā… sattisūlūpamā kāmā vuttā bhagavatā… sappasirūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Abhiramatāyasmā brahmacariye; māyasmā sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattī’’’ti.

Các vị đồng phạm hạnh khuyên dạy, chỉ bảo vị ấy: ‘Thưa hiền giả, Đức Thế Tôn đã dạy rằng các dục có ít vị ngọt, nhiều đau khổ, nhiều phiền não, sự nguy hiểm ở đây lại càng nhiều hơn. Đức Thế Tôn đã dạy rằng các dục ví như khúc xương, nhiều đau khổ, nhiều phiền não, sự nguy hiểm ở đây lại càng nhiều hơn. Đức Thế Tôn đã dạy rằng các dục ví như miếng thịt... ví như bó đuốc cỏ... ví như hố than hừng... ví như giấc mộng... ví như vật đi mượn... ví như trái cây trên cây... ví như cái thớt... ví như ngọn giáo, cây cọc... Đức Thế Tôn đã dạy rằng các dục ví như đầu rắn, nhiều đau khổ, nhiều phiền não, sự nguy hiểm ở đây lại càng nhiều hơn. Mong hiền giả hãy hoan hỷ trong phạm hạnh; mong hiền giả đừng tuyên bố sự yếu kém trong học giới, từ bỏ học giới và hoàn tục.’

‘‘So sabrahmacārīhi evaṃ ovadiyamāno evaṃ anusāsiyamāno evamāha – ‘ussahissāmi, āvuso, vāyamissāmi, āvuso, abhiramissāmi, āvuso! Na dānāhaṃ, āvuso, sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’’’ti.

Vị ấy, được các vị đồng phạm hạnh khuyên dạy như vậy, chỉ bảo như vậy, đã nói như sau: ‘Thưa các hiền giả, tôi sẽ nỗ lực. Thưa các hiền giả, tôi sẽ cố gắng. Thưa các hiền giả, tôi sẽ hoan hỷ! Thưa các hiền giả, bây giờ tôi sẽ không tuyên bố sự yếu kém trong học giới, từ bỏ học giới và hoàn tục nữa.’

‘‘Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo asicammaṃ gahetvā dhanukalāpaṃ sannayhitvā viyūḷhaṃ saṅgāmaṃ otarati, so tasmiṃ saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare upalikkhanti, tamenaṃ apanenti; apanetvā ñātakānaṃ nenti, tamenaṃ ñātakā upaṭṭhahanti paricaranti. So ñātakehi upaṭṭhahiyamāno paricariyamāno vuṭṭhāti tamhā ābādhā; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho yodhājīvūpamo puggalo santo saṃvijjamāno bhikkhūsu.

Này các Tỳ khưu, ví như người chiến sĩ kia, tay cầm gươm và khiên, mang cung và ống tên, đi vào chiến trường đã được dàn trận. Người ấy nỗ lực, cố gắng trong chiến trường ấy. Khi người ấy đang nỗ lực, cố gắng, bị kẻ địch đâm chém. (Đồng đội) mang người ấy đi; sau khi mang đi, họ đưa đến cho thân quyến. Thân quyến của người ấy chăm sóc, phục vụ. Người ấy, trong khi được thân quyến chăm sóc, phục vụ, đã bình phục khỏi vết thương ấy. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng hạng người này cũng tương tự như vậy. Này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là hạng người thứ tư, ví như người chiến sĩ, đang có mặt giữa các Tỳ khưu.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu aññataraṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharati. So pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisati rakkhiteneva kāyena rakkhitāya vācāya rakkhitena cittena upaṭṭhitāya satiyā saṃvutehi indriyehi. So [Pg.88] cakkhunā rūpaṃ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ, tassa saṃvarāya paṭipajjati; rakkhati cakkhundriyaṃ; cakkhundriye saṃvaraṃ āpajjati. Sotena saddaṃ sutvā… ghānena gandhaṃ ghāyitvā … jivhāya rasaṃ sāyitvā… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā… manasā dhammaṃ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ manindriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ, tassa saṃvarāya paṭipajjati; rakkhati manindriyaṃ; manindriye saṃvaraṃ āpajjati. So pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto vivittaṃ senāsanaṃ bhajati araññaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapuñjaṃ. So araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. So abhijjhaṃ loke pahāya…pe… so ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe vivicceva kāmehi…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati.

Này các Tỳ khưu, lại nữa, vị Tỳ khưu sống nương tựa vào một ngôi làng hoặc một thị trấn nào đó. Vị ấy vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, đi vào ngôi làng hoặc thị trấn ấy để khất thực, với thân được phòng hộ, với lời nói được phòng hộ, với tâm được phòng hộ, với niệm được an trú, với các căn được chế ngự. Vị ấy sau khi nhìn thấy sắc pháp bằng mắt, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Do nhân nào mà nếu nhãn căn không được chế ngự, các pháp bất thiện ác độc là tham ái và ưu phiền có thể xâm chiếm, vị ấy thực hành sự chế ngự nhân ấy; vị ấy phòng hộ nhãn căn; vị ấy đạt đến sự chế ngự trong nhãn căn. Sau khi nghe thấy âm thanh bằng tai… sau khi ngửi thấy mùi hương bằng mũi… sau khi nếm vị bằng lưỡi… sau khi cảm nhận xúc chạm bằng thân… sau khi nhận biết pháp bằng ý, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Do nhân nào mà nếu ý căn không được chế ngự, các pháp bất thiện ác độc là tham ái và ưu phiền có thể xâm chiếm, vị ấy thực hành sự chế ngự nhân ấy; vị ấy phòng hộ ý căn; vị ấy đạt đến sự chế ngự trong ý căn. Vị ấy sau buổi ăn, sau khi đi khất thực trở về, tìm đến một trú xứ thanh vắng: khu rừng, gốc cây, ngọn núi, hang động, khe núi, nghĩa địa, lùm cây trong rừng, ngoài trời, đống rơm. Vị ấy, đi đến khu rừng, hoặc đi đến gốc cây, hoặc đi đến ngôi nhà trống, ngồi xuống, xếp chân kiết-già, giữ thân thẳng, an trú niệm trước mặt. Vị ấy từ bỏ tham ái ở đời… … Vị ấy, sau khi từ bỏ năm triền cái này là những cấu uế của tâm, làm trí tuệ suy yếu, ly dục… … chứng và trú thiền thứ tư.

‘‘So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṃ khayañāṇāya cittaṃ abhininnāmeti. So ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… nāparaṃ itthattāyāti pajānāti’’.

Vị ấy, với tâm định tĩnh, trong sạch, thanh tịnh, không tỳ vết, không phiền não, mềm mại, dễ sử dụng, vững chắc, đạt đến trạng thái bất động như vậy, hướng tâm đến lậu tận trí. Vị ấy tuệ tri như thật: ‘Đây là khổ’... ... vị ấy tuệ tri: ‘Không còn gì khác cho trạng thái này nữa’.

‘‘Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo asicammaṃ gahetvā dhanukalāpaṃ sannayhitvā viyūḷhaṃ saṅgāmaṃ otarati, so taṃ saṅgāmaṃ abhivijinitvā vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṃ ajjhāvasati; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo yodhājīvūpamo puggalo santo saṃvijjamāno bhikkhūsu. Ime kho, bhikkhave, pañca yodhājīvūpamā puggalā santo saṃvijjamānā bhikkhūsū’’ti. Chaṭṭhaṃ.

Này các Tỳ khưu, ví như người chiến sĩ kia, cầm gươm và khiên, mang cung và ống tên, đi vào trận địa đã được dàn sẵn. Vị ấy chinh phục trận chiến đó, sau khi chiến thắng, làm chủ ngay tại đầu trận địa ấy; này các Tỳ khưu, Ta nói rằng người này cũng tương tự như vậy. Này các Tỳ khưu, ở đây có một hạng người như vậy. Này các Tỳ khưu, đây là người thứ năm tương tự người chiến sĩ, đang hiện hữu giữa các Tỳ khưu. Này các Tỳ khưu, năm hạng người tương tự người chiến sĩ này đang hiện hữu giữa các Tỳ khưu. Bài kinh thứ sáu.

7. Paṭhamaanāgatabhayasuttaṃ

7. Bài kinh Về Mối Nguy Hiểm Trong Tương Lai (thứ nhất)

77. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, anāgatabhayāni sampassamānena alameva āraññikena bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa [Pg.89] pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.

77. Này các Tỳ khưu, có năm mối nguy hiểm trong tương lai này, khi một vị Tỳ khưu sống trong rừng thấy rõ, thì thật thích hợp để vị ấy sống không buông lung, nhiệt tâm, quyết chí, để đạt được điều chưa đạt, để chứng đắc điều chưa chứng đắc, để thực chứng điều chưa thực chứng.

‘‘Katamāni pañca? Idha, bhikkhave, āraññiko bhikkhu iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ kho etarahi ekako araññe viharāmi. Ekakaṃ kho pana maṃ araññe viharantaṃ ahi vā maṃ ḍaṃseyya, vicchiko vā maṃ ḍaṃseyya, satapadī vā maṃ ḍaṃseyya, tena me assa kālaṅkiriyā, so mamassa antarāyo; handāhaṃ vīriyaṃ ārabhāmi appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāyā’ti. Idaṃ, bhikkhave, paṭhamaṃ anāgatabhayaṃ sampassamānena alameva āraññikena bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.

Năm điều ấy là gì? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu sống trong rừng suy xét như sau: ‘Nay ta đang sống một mình trong rừng. Khi ta đang sống một mình trong rừng, có thể rắn sẽ cắn ta, hoặc bọ cạp sẽ cắn ta, hoặc rết sẽ cắn ta; do đó ta có thể mệnh chung, và đó sẽ là một chướng ngại cho ta. Thôi nào, ta hãy tinh tấn để đạt được điều chưa đạt, để chứng đắc điều chưa chứng đắc, để thực chứng điều chưa thực chứng.’ Này các Tỳ khưu, đây là mối nguy hiểm thứ nhất trong tương lai, khi một vị Tỳ khưu sống trong rừng thấy rõ, thì thật thích hợp để vị ấy sống không buông lung, nhiệt tâm, quyết chí, để đạt được điều chưa đạt, để chứng đắc điều chưa chứng đắc, để thực chứng điều chưa thực chứng.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, āraññiko bhikkhu iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ kho etarahi ekako araññe viharāmi. Ekako kho panāhaṃ araññe viharanto upakkhalitvā vā papateyyaṃ, bhattaṃ vā bhuttaṃ me byāpajjeyya, pittaṃ vā me kuppeyya, semhaṃ vā me kuppeyya, satthakā vā me vātā kuppeyyuṃ, tena me assa kālaṅkiriyā, so mamassa antarāyo; handāhaṃ vīriyaṃ ārabhāmi appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāyā’ti. Idaṃ, bhikkhave, dutiyaṃ anāgatabhayaṃ sampassamānena alameva āraññikena bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu sống trong rừng suy xét như sau: ‘Nay ta đang sống một mình trong rừng. Khi ta đang sống một mình trong rừng, ta có thể bị trượt chân ngã, hoặc thức ăn đã ăn có thể làm ta bị bệnh, hoặc mật của ta có thể bị kích động, hoặc đàm của ta có thể bị kích động, hoặc những cơn gió như dao cắt có thể nổi lên trong ta; do đó ta có thể mệnh chung, và đó sẽ là một chướng ngại cho ta. Thôi nào, ta hãy tinh tấn để đạt được điều chưa đạt, để chứng đắc điều chưa chứng đắc, để thực chứng điều chưa thực chứng.’ Này các Tỳ khưu, đây là mối nguy hiểm thứ hai trong tương lai, khi một vị Tỳ khưu sống trong rừng thấy rõ, thì thật thích hợp để vị ấy sống không buông lung, nhiệt tâm, quyết chí, để đạt được điều chưa đạt, để chứng đắc điều chưa chứng đắc, để thực chứng điều chưa thực chứng.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, āraññiko bhikkhu iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ kho etarahi ekako araññe viharāmi. Ekako kho panāhaṃ araññe viharanto vāḷehi samāgaccheyyaṃ, sīhena vā byagghena vā dīpinā vā acchena vā taracchena vā, te maṃ jīvitā voropeyyuṃ, tena me assa kālaṅkiriyā, so mamassa antarāyo; handāhaṃ vīriyaṃ ārabhāmi appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāyā’ti. Idaṃ, bhikkhave, tatiyaṃ anāgatabhayaṃ sampassamānena alameva āraññikena bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ [Pg.90] appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.

Này các Tỳ khưu, lại nữa, vị Tỳ khưu sống trong rừng suy xét như vầy: ‘Hiện nay, ta đang sống một mình trong rừng. Khi đang sống một mình trong rừng, ta có thể gặp phải các loài thú dữ, hoặc sư tử, hoặc cọp, hoặc báo, hoặc gấu, hoặc linh cẩu. Chúng có thể cướp đi mạng sống của ta. Do đó, ta có thể chết, và cái chết ấy là sự trở ngại cho ta. Vậy thì, ta hãy tinh tấn để đạt được những gì chưa đạt, để chứng ngộ những gì chưa chứng ngộ, để thực chứng những gì chưa thực chứng.’ Này các Tỳ khưu, đây là mối nguy hiểm vị lai thứ ba. Khi thấy rõ điều này, vị Tỳ khưu sống trong rừng cần phải sống không dể duôi, nhiệt tâm, quyết chí để đạt được những gì chưa đạt, để chứng ngộ những gì chưa chứng ngộ, để thực chứng những gì chưa thực chứng.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, āraññiko bhikkhu iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ kho etarahi ekako araññe viharāmi. Ekako kho panāhaṃ araññe viharanto māṇavehi samāgaccheyyaṃ katakammehi vā akatakammehi vā, te maṃ jīvitā voropeyyuṃ, tena me assa kālaṅkiriyā, so mamassa antarāyo; handāhaṃ vīriyaṃ ārabhāmi appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāyā’ti. Idaṃ, bhikkhave, catutthaṃ anāgatabhayaṃ sampassamānena alameva āraññikena bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.

Này các Tỳ khưu, lại nữa, vị Tỳ khưu sống trong rừng suy xét như vầy: ‘Hiện nay, ta đang sống một mình trong rừng. Khi đang sống một mình trong rừng, ta có thể gặp phải những kẻ trộm cướp, dù đã gây án hay chưa gây án. Chúng có thể cướp đi mạng sống của ta. Do đó, ta có thể chết, và cái chết ấy là sự trở ngại cho ta. Vậy thì, ta hãy tinh tấn để đạt được những gì chưa đạt, để chứng ngộ những gì chưa chứng ngộ, để thực chứng những gì chưa thực chứng.’ Này các Tỳ khưu, đây là mối nguy hiểm vị lai thứ tư. Khi thấy rõ điều này, vị Tỳ khưu sống trong rừng cần phải sống không dể duôi, nhiệt tâm, quyết chí để đạt được những gì chưa đạt, để chứng ngộ những gì chưa chứng ngộ, để thực chứng những gì chưa thực chứng.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, āraññiko bhikkhu iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ kho etarahi ekako araññe viharāmi. Santi kho panāraññe vāḷā amanussā, te maṃ jīvitā voropeyyuṃ, tena me assa kālaṅkiriyā, so mamassa antarāyo; handāhaṃ vīriyaṃ ārabhāmi appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāyā’ti. Idaṃ, bhikkhave, pañcamaṃ anāgatabhayaṃ sampassamānena alameva āraññikena bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.

Này các Tỳ khưu, lại nữa, vị Tỳ khưu sống trong rừng suy xét như vầy: ‘Hiện nay, ta đang sống một mình trong rừng. Trong rừng có những loài phi nhân hung dữ. Chúng có thể cướp đi mạng sống của ta. Do đó, ta có thể chết, và cái chết ấy là sự trở ngại cho ta. Vậy thì, ta hãy tinh tấn để đạt được những gì chưa đạt, để chứng ngộ những gì chưa chứng ngộ, để thực chứng những gì chưa thực chứng.’ Này các Tỳ khưu, đây là mối nguy hiểm vị lai thứ năm. Khi thấy rõ điều này, vị Tỳ khưu sống trong rừng cần phải sống không dể duôi, nhiệt tâm, quyết chí để đạt được những gì chưa đạt, để chứng ngộ những gì chưa chứng ngộ, để thực chứng những gì chưa thực chứng.

‘‘Imāni kho, bhikkhave, pañca anāgatabhayāni sampassamānena alameva āraññikena bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāyā’’ti. Sattamaṃ.

Này các Tỳ khưu, khi thấy rõ năm mối nguy hiểm vị lai này, vị Tỳ khưu sống trong rừng cần phải sống không dể duôi, nhiệt tâm, quyết chí để đạt được những gì chưa đạt, để chứng ngộ những gì chưa chứng ngộ, để thực chứng những gì chưa thực chứng. Hết bài kinh thứ bảy.

8. Dutiyaanāgatabhayasuttaṃ

8. Bài kinh thứ hai về các Mối Nguy Hiểm Vị Lai

78. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, anāgatabhayāni sampassamānena alameva bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Katamāni pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ kho etarahi daharo yuvā susukāḷakeso bhadrena yobbanena samannāgato paṭhamena vayasā[Pg.91]. Hoti kho pana so samayo yaṃ imaṃ kāyaṃ jarā phusati. Jiṇṇena kho pana jarāya abhibhūtena na sukaraṃ buddhānaṃ sāsanaṃ manasi kātuṃ, na sukarāni araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevituṃ. Purā maṃ so dhammo āgacchati aniṭṭho akanto amanāpo; handāhaṃ paṭikacceva vīriyaṃ ārabhāmi appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya, yenāhaṃ dhammena samannāgato jiṇṇakopi phāsuṃ viharissāmī’ti. Idaṃ, bhikkhave, paṭhamaṃ anāgatabhayaṃ sampassamānena alameva bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.

78. Này các Tỳ khưu, có năm mối nguy hiểm vị lai này. Khi thấy rõ chúng, vị Tỳ khưu cần phải sống không dể duôi, nhiệt tâm, quyết chí để đạt được những gì chưa đạt, để chứng ngộ những gì chưa chứng ngộ, để thực chứng những gì chưa thực chứng. Năm điều ấy là gì? Ở đây, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu suy xét như vầy: ‘Hiện nay, ta còn trẻ, thanh niên, tóc đen nhánh, đầy đủ tuổi thanh xuân tốt đẹp, đang trong giai đoạn đầu của cuộc đời. Rồi sẽ có lúc tuổi già chạm đến thân này. Khi bị tuổi già chinh phục, thật không dễ để tác ý đến giáo pháp của các vị Phật, không dễ để lui về các trú xứ xa xôi, nơi rừng núi hoang vắng. Trước khi pháp không mong muốn, không đáng yêu, không vừa ý ấy đến với ta, vậy thì, ta hãy tinh tấn ngay từ bây giờ để đạt được những gì chưa đạt, để chứng ngộ những gì chưa chứng ngộ, để thực chứng những gì chưa thực chứng, để khi đã được trang bị pháp ấy, dù già yếu ta vẫn có thể sống an lạc.’ Này các Tỳ khưu, đây là mối nguy hiểm vị lai thứ nhất. Khi thấy rõ điều này, vị Tỳ khưu cần phải sống không dể duôi, nhiệt tâm, quyết chí để đạt được những gì chưa đạt, để chứng ngộ những gì chưa chứng ngộ, để thực chứng những gì chưa thực chứng.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ kho etarahi appābādho appātaṅko samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya majjhimāya padhānakkhamāya. Hoti kho pana so samayo yaṃ imaṃ kāyaṃ byādhi phusati. Byādhitena kho pana byādhinā abhibhūtena na sukaraṃ buddhānaṃ sāsanaṃ manasi kātuṃ, na sukarāni araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevituṃ. Purā maṃ so dhammo āgacchati aniṭṭho akanto amanāpo; handāhaṃ paṭikacceva vīriyaṃ ārabhāmi appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya, yenāhaṃ dhammena samannāgato byādhitopi phāsuṃ viharissāmī’ti. Idaṃ, bhikkhave, dutiyaṃ anāgatabhayaṃ sampassamānena alameva bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.

Này các Tỳ khưu, lại nữa, vị Tỳ khưu suy xét như vầy: ‘Hiện nay, ta ít bệnh, ít khổ, có hệ tiêu hóa quân bình, không quá lạnh, không quá nóng, ở mức trung bình, thích hợp cho việc tinh tấn. Rồi sẽ có lúc bệnh tật chạm đến thân này. Khi bị bệnh tật chinh phục, thật không dễ để tác ý đến giáo pháp của các vị Phật, không dễ để lui về các trú xứ xa xôi, nơi rừng núi hoang vắng. Trước khi pháp không mong muốn, không đáng yêu, không vừa ý ấy đến với ta, vậy thì, ta hãy tinh tấn ngay từ bây giờ để đạt được những gì chưa đạt, để chứng ngộ những gì chưa chứng ngộ, để thực chứng những gì chưa thực chứng, để khi đã được trang bị pháp ấy, dù bệnh hoạn ta vẫn có thể sống an lạc.’ Này các Tỳ khưu, đây là mối nguy hiểm vị lai thứ hai. Khi thấy rõ điều này, vị Tỳ khưu cần phải sống không dể duôi, nhiệt tâm, quyết chí để đạt được những gì chưa đạt, để chứng ngộ những gì chưa chứng ngộ, để thực chứng những gì chưa thực chứng.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu iti paṭisañcikkhati – ‘etarahi kho subhikkhaṃ susassaṃ sulabhapiṇḍaṃ, sukaraṃ uñchena paggahena yāpetuṃ. Hoti kho pana so samayo yaṃ dubbhikkhaṃ hoti dussassaṃ dullabhapiṇḍaṃ, na sukaraṃ uñchena paggahena yāpetuṃ. Dubbhikkhe kho pana manussā yena subhikkhaṃ tena saṅkamanti. Tattha saṅgaṇikavihāro hoti ākiṇṇavihāro. Saṅgaṇikavihāre kho pana sati ākiṇṇavihāre na sukaraṃ buddhānaṃ sāsanaṃ manasi [Pg.92] kātuṃ, na sukarāni araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevituṃ. Purā maṃ so dhammo āgacchati aniṭṭho akanto amanāpo; handāhaṃ paṭikacceva vīriyaṃ ārabhāmi appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya, yenāhaṃ dhammena samannāgato dubbhikkhepi phāsu viharissāmī’ti. Idaṃ, bhikkhave, tatiyaṃ anāgatabhayaṃ sampassamānena alameva bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.

Này các tỳ khưu, lại nữa, vị tỳ khưu suy xét như vầy: ‘Hiện tại đang được sung túc, mùa màng tốt đẹp, vật thực dễ kiếm, dễ dàng sống bằng cách đi khất thực từng nhà. Tuy nhiên, sẽ có thời điểm xảy ra nạn đói, mùa màng thất bát, vật thực khó kiếm, không dễ dàng sống bằng cách đi khất thực từng nhà. Và khi có nạn đói, loài người di chuyển đến nơi sung túc. Ở nơi ấy, việc sống chung với hội chúng, việc sống chung lộn sẽ xảy ra. Khi phải sống chung với hội chúng, sống chung lộn thì không dễ dàng tác ý đến giáo pháp của các đức Phật, không dễ dàng lui tới các trú xứ xa vắng là rừng núi hẻo lánh. Trước khi pháp không mong muốn, không đáng ưa, không vừa lòng ấy đến với ta; thôi thì ta hãy sớm tinh tấn để chứng đạt điều chưa chứng đạt, để liễu ngộ điều chưa liễu ngộ, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ, nhờ pháp ấy mà ta được thành tựu, dù trong lúc đói kém vẫn có thể sống được an lạc.’ Này các tỳ khưu, đây là mối nguy hiểm vị lai thứ ba. Khi thấy rõ mối nguy hiểm này, vị tỳ khưu nên sống không dể duôi, nhiệt tâm, quyết chí để chứng đạt điều chưa chứng đạt, để liễu ngộ điều chưa liễu ngộ, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu iti paṭisañcikkhati – ‘etarahi kho manussā samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharanti. Hoti kho pana so samayo yaṃ bhayaṃ hoti aṭavisaṅkopo, cakkasamārūḷhā jānapadā pariyāyanti. Bhaye kho pana sati manussā yena khemaṃ tena saṅkamanti. Tattha saṅgaṇikavihāro hoti ākiṇṇavihāro. Saṅgaṇikavihāre kho pana sati ākiṇṇavihāre na sukaraṃ buddhānaṃ sāsanaṃ manasi kātuṃ, na sukarāni araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevituṃ. Purā maṃ so dhammo āgacchati aniṭṭho akanto amanāpo; handāhaṃ paṭikacceva vīriyaṃ ārabhāmi appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya, yenāhaṃ dhammena samannāgato bhayepi phāsuṃ viharissāmī’ti. Idaṃ, bhikkhave, catutthaṃ anāgatabhayaṃ sampassamānena alameva bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.

Này các tỳ khưu, lại nữa, vị tỳ khưu suy xét như vầy: ‘Hiện tại, loài người sống hòa hợp, hoan hỷ, không tranh cãi, như sữa hòa với nước, nhìn nhau bằng ánh mắt thân thương. Tuy nhiên, sẽ có thời điểm xảy ra hiểm nguy, giặc cướp nổi lên ở vùng biên địa, dân chúng trong xứ phải lên xe di chuyển lánh nạn. Và khi có hiểm nguy, loài người di chuyển đến nơi an ổn. Ở nơi ấy, việc sống chung với hội chúng, việc sống chung lộn sẽ xảy ra. Khi phải sống chung với hội chúng, sống chung lộn thì không dễ dàng tác ý đến giáo pháp của các đức Phật, không dễ dàng lui tới các trú xứ xa vắng là rừng núi hẻo lánh. Trước khi pháp không mong muốn, không đáng ưa, không vừa lòng ấy đến với ta; thôi thì ta hãy sớm tinh tấn để chứng đạt điều chưa chứng đạt, để liễu ngộ điều chưa liễu ngộ, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ, nhờ pháp ấy mà ta được thành tựu, dù trong lúc hiểm nguy vẫn có thể sống được an lạc.’ Này các tỳ khưu, đây là mối nguy hiểm vị lai thứ tư. Khi thấy rõ mối nguy hiểm này, vị tỳ khưu nên sống không dể duôi, nhiệt tâm, quyết chí để chứng đạt điều chưa chứng đạt, để liễu ngộ điều chưa liễu ngộ, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu iti paṭisañcikkhati – ‘etarahi kho saṅgho samaggo sammodamāno avivadamāno ekuddeso phāsu viharati. Hoti kho pana so samayo yaṃ saṅgho bhijjati. Saṅghe kho pana bhinne na sukaraṃ buddhānaṃ sāsanaṃ manasi kātuṃ, na sukarāni araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevituṃ. Purā maṃ so dhammo āgacchati aniṭṭho akanto amanāpo; handāhaṃ paṭikacceva vīriyaṃ ārabhāmi appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya, yenāhaṃ dhammena samannāgato bhinnepi saṅghe phāsuṃ viharissāmī’ti. Idaṃ, bhikkhave, pañcamaṃ anāgatabhayaṃ sampassamānena alameva bhikkhunā appamattena [Pg.93] ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.

Này các tỳ khưu, lại nữa, vị tỳ khưu suy xét như vầy: ‘Hiện tại, Tăng chúng sống hòa hợp, hoan hỷ, không tranh cãi, cùng chung một đường lối chỉ dạy, sống được an lạc. Tuy nhiên, sẽ có thời điểm Tăng chúng bị chia rẽ. Và khi Tăng chúng bị chia rẽ, không dễ dàng tác ý đến giáo pháp của các đức Phật, không dễ dàng lui tới các trú xứ xa vắng là rừng núi hẻo lánh. Trước khi pháp không mong muốn, không đáng ưa, không vừa lòng ấy đến với ta; thôi thì ta hãy sớm tinh tấn để chứng đạt điều chưa chứng đạt, để liễu ngộ điều chưa liễu ngộ, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ, nhờ pháp ấy mà ta được thành tựu, dù Tăng chúng bị chia rẽ vẫn có thể sống được an lạc.’ Này các tỳ khưu, đây là mối nguy hiểm vị lai thứ năm. Khi thấy rõ mối nguy hiểm này, vị tỳ khưu nên sống không dể duôi, nhiệt tâm, quyết chí để chứng đạt điều chưa chứng đạt, để liễu ngộ điều chưa liễu ngộ, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ.

‘‘Imāni kho, bhikkhave, pañca anāgatabhayāni sampassamānena alameva bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāyā’’ti. Aṭṭhamaṃ.

Này các tỳ khưu, khi thấy rõ năm mối nguy hiểm vị lai này, vị tỳ khưu nên sống không dể duôi, nhiệt tâm, quyết chí để chứng đạt điều chưa chứng đạt, để liễu ngộ điều chưa liễu ngộ, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ. (Hết) phẩm thứ tám.

9. Tatiyaanāgatabhayasuttaṃ

9. Kinh Về Các Mối Nguy Hiểm Vị Lai (Thứ Ba)

79. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, anāgatabhayāni etarahi asamuppannāni āyatiṃ samuppajjissanti. Tāni vo paṭibujjhitabbāni; paṭibujjhitvā ca tesaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ.

79. Này các tỳ khưu, có năm mối nguy hiểm vị lai này, hiện tại chưa phát sanh, nhưng sẽ phát sanh trong tương lai. Các ngươi phải nhận biết chúng; và sau khi nhận biết, phải cố gắng để loại trừ chúng.

‘‘Katamāni pañca? Bhavissanti, bhikkhave, bhikkhū anāgatamaddhānaṃ abhāvitakāyā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā. Te abhāvitakāyā samānā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā aññe upasampādessanti. Tepi na sakkhissanti vinetuṃ adhisīle adhicitte adhipaññāya. Tepi bhavissanti abhāvitakāyā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā. Te abhāvitakāyā samānā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā aññe upasampādessanti. Tepi na sakkhissanti vinetuṃ adhisīle adhicitte adhipaññāya. Tepi bhavissanti abhāvitakāyā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā. Iti kho, bhikkhave, dhammasandosā vinayasandoso; vinayasandosā dhammasandoso. Idaṃ, bhikkhave, paṭhamaṃ anāgatabhayaṃ etarahi asamuppannaṃ āyatiṃ samuppajjissati. Taṃ vo paṭibujjhitabbaṃ; paṭibujjhitvā ca tassa pahānāya vāyamitabbaṃ.

Năm điều ấy là gì? Này các tỳ khưu, trong tương lai sẽ có những vị tỳ khưu không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ. Chính họ, trong khi không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ, lại truyền cụ túc giới cho người khác. Những vị này cũng sẽ không thể huấn luyện (đệ tử) về tăng thượng giới, tăng thượng tâm, tăng thượng tuệ. Những vị (đệ tử) ấy cũng sẽ trở thành người không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ. Chính họ, trong khi không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ, lại truyền cụ túc giới cho người khác. Những vị này cũng sẽ không thể huấn luyện (đệ tử) về tăng thượng giới, tăng thượng tâm, tăng thượng tuệ. Những vị (đệ tử) ấy cũng sẽ trở thành người không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ. Này các tỳ khưu, như vậy, do sự băng hoại của Pháp mà có sự băng hoại của Luật; do sự băng hoại của Luật mà có sự băng hoại của Pháp. Này các tỳ khưu, đây là mối nguy hiểm vị lai thứ nhất, hiện tại chưa phát sanh, nhưng sẽ phát sanh trong tương lai. Các ngươi phải nhận biết nó; và sau khi nhận biết, phải cố gắng để loại trừ nó.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhavissanti bhikkhū anāgatamaddhānaṃ abhāvitakāyā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā. Te abhāvitakāyā samānā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā aññesaṃ nissayaṃ dassanti. Tepi na sakkhissanti vinetuṃ adhisīle adhicitte adhipaññāya. Tepi bhavissanti abhāvitakāyā abhāvitasīlā abhāvitacittā [Pg.94] abhāvitapaññā. Te abhāvitakāyā samānā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā aññesaṃ nissayaṃ dassanti. Tepi na sakkhissanti vinetuṃ adhisīle adhicitte adhipaññāya. Tepi bhavissanti abhāvitakāyā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā. Iti kho, bhikkhave, dhammasandosā vinayasandoso; vinayasandosā dhammasandoso. Idaṃ, bhikkhave, dutiyaṃ anāgatabhayaṃ etarahi asamuppannaṃ āyatiṃ samuppajjissati. Taṃ vo paṭibujjhitabbaṃ; paṭibujjhitvā ca tassa pahānāya vāyamitabbaṃ.

Này các Tỳ khưu, lại nữa, trong thời vị lai, sẽ có các vị Tỳ khưu không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ. Do không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ, các vị ấy sẽ trao sự nương tựa cho người khác. Các vị ấy cũng sẽ không có khả năng huấn luyện về tăng thượng giới, tăng thượng tâm, tăng thượng tuệ. Các vị (đệ tử) kia cũng sẽ trở thành người không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ. Do không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ, các vị ấy sẽ trao sự nương tựa cho người khác. Các vị ấy cũng sẽ không có khả năng huấn luyện về tăng thượng giới, tăng thượng tâm, tăng thượng tuệ. Các vị (đệ tử) kia cũng sẽ trở thành người không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ. Này các Tỳ khưu, như vậy, do sự băng hoại của Pháp nên có sự băng hoại của Luật; do sự băng hoại của Luật nên có sự băng hoại của Pháp. Này các Tỳ khưu, đây là mối nguy hiểm thứ hai trong tương lai, hiện tại chưa phát sanh, sẽ phát sanh trong thời vị lai. Điều ấy các ngươi cần phải nhận biết; và sau khi đã nhận biết, cần phải tinh tấn để loại trừ nó.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhavissanti bhikkhū anāgatamaddhānaṃ abhāvitakāyā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā. Te abhāvitakāyā samānā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā abhidhammakathaṃ vedallakathaṃ kathentā kaṇhadhammaṃ okkamamānā na bujjhissanti. Iti kho, bhikkhave, dhammasandosā vinayasandoso; vinayasandosā dhammasandoso. Idaṃ, bhikkhave, tatiyaṃ anāgatabhayaṃ etarahi asamuppannaṃ āyatiṃ samuppajjissati. Taṃ vo paṭibujjhitabbaṃ; paṭibujjhitvā ca tassa pahānāya vāyamitabbaṃ.

Này các Tỳ khưu, lại nữa, trong thời vị lai, sẽ có các vị Tỳ khưu không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ. Do không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ, trong khi nói về những lời thuyết giảng thuộc Vi Diệu Pháp (abhidhammakatha) và những lời thuyết giảng thuộc thể loại Vấn Đáp (vedallakatha), họ sẽ đi vào pháp đen tối (bất thiện) và sẽ không liễu tri. Này các Tỳ khưu, như vậy, do sự băng hoại của Pháp nên có sự băng hoại của Luật; do sự băng hoại của Luật nên có sự băng hoại của Pháp. Này các Tỳ khưu, đây là mối nguy hiểm thứ ba trong tương lai, hiện tại chưa phát sanh, sẽ phát sanh trong thời vị lai. Điều ấy các ngươi cần phải nhận biết; và sau khi đã nhận biết, cần phải tinh tấn để loại trừ nó.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhavissanti bhikkhū anāgatamaddhānaṃ abhāvitakāyā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā. Te abhāvitakāyā samānā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā ye te suttantā tathāgatabhāsitā gambhīrā gambhīratthā lokuttarā suññatāppaṭisaṃyuttā, tesu bhaññamānesu na sussūsissanti, na sotaṃ odahissanti, na aññā cittaṃ upaṭṭhapessanti, na ca te dhamme uggahetabbaṃ pariyāpuṇitabbaṃ maññissanti. Ye pana te suttantā kavitā kāveyyā cittakkharā cittabyañjanā bāhirakā sāvakabhāsitā, tesu bhaññamānesu sussūsissanti, sotaṃ odahissanti, aññā cittaṃ upaṭṭhapessanti, te ca dhamme uggahetabbaṃ pariyāpuṇitabbaṃ maññissanti. Iti kho, bhikkhave, dhammasandosā vinayasandoso; vinayasandosā dhammasandoso. Idaṃ, bhikkhave, catutthaṃ anāgatabhayaṃ etarahi asamuppannaṃ āyatiṃ samuppajjissati. Taṃ vo paṭibujjhitabbaṃ; paṭibujjhitvā ca tassa pahānāya vāyamitabbaṃ.

Này các Tỳ khưu, lại nữa, trong thời vị lai, sẽ có các vị Tỳ khưu không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ. Do không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ, khi các kinh điển do Như Lai thuyết giảng, sâu sắc, ý nghĩa sâu sắc, siêu thế, tương ưng với tánh không được tụng đọc, họ sẽ không muốn lắng nghe, không lắng tai nghe, không an trú tâm để hiểu biết, và sẽ không nghĩ rằng những pháp ấy cần phải học thuộc và ghi nhớ. Trái lại, khi các kinh điển do các thi sĩ sáng tác, thi vị, văn chương hoa mỹ, từ ngữ bóng bẩy, ở ngoài giáo pháp, do các đệ tử ngoại đạo thuyết giảng được tụng đọc, họ sẽ muốn lắng nghe, sẽ lắng tai nghe, sẽ an trú tâm để hiểu biết, và sẽ nghĩ rằng những pháp ấy cần phải học thuộc và ghi nhớ. Này các Tỳ khưu, như vậy, do sự băng hoại của Pháp nên có sự băng hoại của Luật; do sự băng hoại của Luật nên có sự băng hoại của Pháp. Này các Tỳ khưu, đây là mối nguy hiểm thứ tư trong tương lai, hiện tại chưa phát sanh, sẽ phát sanh trong thời vị lai. Điều ấy các ngươi cần phải nhận biết; và sau khi đã nhận biết, cần phải tinh tấn để loại trừ nó.

‘‘Puna [Pg.95] caparaṃ, bhikkhave, bhavissanti bhikkhū anāgatamaddhānaṃ abhāvitakāyā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā. Te abhāvitakāyā samānā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā therā bhikkhū bāhulikā bhavissanti sāthalikā okkamane pubbaṅgamā paviveke nikkhittadhurā, na vīriyaṃ ārabhissanti appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Tesaṃ pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjissati. Sāpi bhavissati bāhulikā sāthalikā okkamane pubbaṅgamā paviveke nikkhittadhurā, na vīriyaṃ ārabhissati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Iti kho, bhikkhave, dhammasandosā vinayasandoso; vinayasandosā dhammasandoso. Idaṃ, bhikkhave, pañcamaṃ anāgatabhayaṃ etarahi asamuppannaṃ āyatiṃ samuppajjissati. Taṃ vo paṭibujjhitabbaṃ; paṭibujjhitvā ca tassa pahānāya vāyamitabbaṃ. ‘‘Imāni kho, bhikkhave, pañca anāgatabhayāni etarahi asamuppannāni āyatiṃ samuppajjissanti. Tāni vo paṭibujjhitabbāni; paṭibujjhitvā ca tesaṃ pahānāya vāyamitabba’’nti. Navamaṃ.

Này các Tỳ khưu, lại nữa, trong thời vị lai, sẽ có các vị Tỳ khưu không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ. Do không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ, các vị Tỳ khưu trưởng lão sẽ trở nên sống trong sự sung túc, sống buông thả, đi tiên phong trong việc thoái đọa, từ bỏ gánh nặng về sự ẩn dật, sẽ không khởi sự tinh tấn để chứng đạt điều chưa chứng đạt, để thành tựu điều chưa thành tựu, để giác ngộ điều chưa giác ngộ. Thế hệ sau của họ sẽ đi theo tấm gương đã thấy. Thế hệ ấy cũng sẽ trở nên sống trong sự sung túc, sống buông thả, đi tiên phong trong việc thoái đọa, từ bỏ gánh nặng về sự ẩn dật, sẽ không khởi sự tinh tấn để chứng đạt điều chưa chứng đạt, để thành tựu điều chưa thành tựu, để giác ngộ điều chưa giác ngộ. Này các Tỳ khưu, như vậy, do sự băng hoại của Pháp nên có sự băng hoại của Luật; do sự băng hoại của Luật nên có sự băng hoại của Pháp. Này các Tỳ khưu, đây là mối nguy hiểm thứ năm trong tương lai, hiện tại chưa phát sanh, sẽ phát sanh trong thời vị lai. Điều ấy các ngươi cần phải nhận biết; và sau khi đã nhận biết, cần phải tinh tấn để loại trừ nó. Này các Tỳ khưu, đây là năm mối nguy hiểm trong tương lai, hiện tại chưa phát sanh, sẽ phát sanh trong thời vị lai. Các ngươi cần phải nhận biết chúng; và sau khi đã nhận biết, cần phải tinh tấn để loại trừ chúng.

10. Catutthaanāgatabhayasuttaṃ

10. Kinh Về Các Mối Nguy Hiểm Trong Tương Lai, phần thứ tư.

80. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, anāgatabhayāni etarahi asamuppannāni āyatiṃ samuppajjissanti. Tāni vo paṭibujjhitabbāni; paṭibujjhitvā ca tesaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ.

80. Này các Tỳ khưu, có năm mối nguy hiểm trong tương lai này, hiện tại chưa phát sanh, sẽ phát sanh trong thời vị lai. Các ngươi cần phải nhận biết chúng; và sau khi đã nhận biết, cần phải tinh tấn để loại trừ chúng.

‘‘Katamāni pañca? Bhavissanti, bhikkhave, bhikkhū anāgatamaddhānaṃ cīvare kalyāṇakāmā. Te cīvare kalyāṇakāmā samānā riñcissanti paṃsukūlikattaṃ, riñcissanti araññavanapatthāni pantāni senāsanāni; gāmanigamarājadhānīsu osaritvā vāsaṃ kappessanti, cīvarahetu ca anekavihitaṃ anesanaṃ appatirūpaṃ āpajjissanti. Idaṃ, bhikkhave, paṭhamaṃ anāgatabhayaṃ etarahi asamuppannaṃ āyatiṃ samuppajjissati. Taṃ vo paṭibujjhitabbaṃ; paṭibujjhitvā ca tassa pahānāya vāyamitabbaṃ.

Năm điều ấy là gì? Này các Tỳ khưu, trong thời vị lai, sẽ có các vị Tỳ khưu ưa thích y phục tốt đẹp. Do ưa thích y phục tốt đẹp, họ sẽ từ bỏ hạnh mặc y phấn tảo, sẽ từ bỏ các trú xứ xa xôi trong rừng núi; họ sẽ đi vào các làng mạc, thị trấn, kinh đô để cư ngụ, và vì y phục, họ sẽ rơi vào nhiều cách tìm cầu không chân chánh, không thích hợp. Này các Tỳ khưu, đây là mối nguy hiểm thứ nhất trong tương lai, hiện tại chưa phát sanh, sẽ phát sanh trong thời vị lai. Điều ấy các ngươi cần phải nhận biết; và sau khi đã nhận biết, cần phải tinh tấn để loại trừ nó.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhavissanti bhikkhū anāgatamaddhānaṃ piṇḍapāte kalyāṇakāmā. Te piṇḍapāte kalyāṇakāmā samānā riñcissanti piṇḍapātikattaṃ[Pg.96], riñcissanti araññavanapatthāni pantāni senāsanāni; gāmanigamarājadhānīsu osaritvā vāsaṃ kappessanti jivhaggena rasaggāni pariyesamānā, piṇḍapātahetu ca anekavihitaṃ anesanaṃ appatirūpaṃ āpajjissanti. Idaṃ, bhikkhave, dutiyaṃ anāgatabhayaṃ etarahi asamuppannaṃ āyatiṃ samuppajjissati. Taṃ vo paṭibujjhitabbaṃ; paṭibujjhitvā ca tassa pahānāya vāyamitabbaṃ.

Này các tỳ khưu, lại nữa, trong thời vị lai sẽ có các vị tỳ khưu ưa thích vật thực khất thực ngon. Do ưa thích vật thực khất thực ngon, các vị ấy sẽ từ bỏ hạnh đầu đà khất thực, sẽ từ bỏ các trú xứ trong rừng, nơi hoang vắng, hẻo lánh; sẽ đi vào làng mạc, thị trấn, kinh đô để cư ngụ, tìm kiếm các vị ngon thượng hạng bằng đầu lưỡi, và vì vật thực khất thực, các vị ấy sẽ rơi vào nhiều cách tìm cầu không thích hợp, không xứng đáng. Này các tỳ khưu, đây là mối nguy hiểm vị lai thứ hai, hiện chưa phát sanh, sẽ phát sanh trong tương lai. Các ngươi phải nhận biết điều ấy; và sau khi nhận biết, phải cố gắng để loại trừ nó.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhavissanti bhikkhū anāgatamaddhānaṃ senāsane kalyāṇakāmā. Te senāsane kalyāṇakāmā samānā riñcissanti rukkhamūlikattaṃ, riñcissanti araññavanapatthāni pantāni senāsanāni; gāmanigamarājadhānīsu osaritvā vāsaṃ kappessanti, senāsanahetu ca anekavihitaṃ anesanaṃ appatirūpaṃ āpajjissanti. Idaṃ, bhikkhave, tatiyaṃ anāgatabhayaṃ etarahi asamuppannaṃ āyatiṃ samuppajjissati. Taṃ vo paṭibujjhitabbaṃ; paṭibujjhitvā ca tassa pahānāya vāyamitabbaṃ.

Này các tỳ khưu, lại nữa, trong thời vị lai sẽ có các vị tỳ khưu ưa thích trú xứ tốt. Do ưa thích trú xứ tốt, các vị ấy sẽ từ bỏ hạnh đầu đà ở gốc cây, sẽ từ bỏ các trú xứ trong rừng, nơi hoang vắng, hẻo lánh; sẽ đi vào làng mạc, thị trấn, kinh đô để cư ngụ, và vì trú xứ, các vị ấy sẽ rơi vào nhiều cách tìm cầu không thích hợp, không xứng đáng. Này các tỳ khưu, đây là mối nguy hiểm vị lai thứ ba, hiện chưa phát sanh, sẽ phát sanh trong tương lai. Các ngươi phải nhận biết điều ấy; và sau khi nhận biết, phải cố gắng để loại trừ nó.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhavissanti bhikkhū anāgatamaddhānaṃ bhikkhunīsikkhamānāsamaṇuddesehi saṃsaṭṭhā viharissanti. Bhikkhunīsikkhamānāsamaṇuddesehi saṃsagge kho pana, bhikkhave, sati etaṃ pāṭikaṅkhaṃ – ‘anabhiratā vā brahmacariyaṃ carissanti, aññataraṃ vā saṃkiliṭṭhaṃ āpattiṃ āpajjissanti, sikkhaṃ vā paccakkhāya hīnāyāvattissanti’. Idaṃ, bhikkhave, catutthaṃ anāgatabhayaṃ etarahi asamuppannaṃ āyatiṃ samuppajjissati. Taṃ vo paṭibujjhitabbaṃ; paṭibujjhitvā ca tassa pahānāya vāyamitabbaṃ.

Này các tỳ khưu, lại nữa, trong thời vị lai sẽ có các vị tỳ khưu sống giao du với các tỳ khưu ni, các học nữ, và các sa di. Này các tỳ khưu, khi có sự giao du với các tỳ khưu ni, các học nữ, và các sa di, điều này có thể được mong đợi: các vị ấy sẽ không hoan hỷ thực hành phạm hạnh, hoặc sẽ phạm vào một tội lỗi ô uế nào đó, hoặc sẽ từ bỏ học giới và hoàn tục. Này các tỳ khưu, đây là mối nguy hiểm vị lai thứ tư, hiện chưa phát sanh, sẽ phát sanh trong tương lai. Các ngươi phải nhận biết điều ấy; và sau khi nhận biết, phải cố gắng để loại trừ nó.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhavissanti bhikkhū anāgatamaddhānaṃ ārāmikasamaṇuddesehi saṃsaṭṭhā viharissanti. Ārāmikasamaṇuddesehi saṃsagge kho pana, bhikkhave, sati etaṃ pāṭikaṅkhaṃ – ‘anekavihitaṃ sannidhikāraparibhogaṃ anuyuttā viharissanti, oḷārikampi nimittaṃ karissanti, pathaviyāpi haritaggepi’. Idaṃ, bhikkhave, pañcamaṃ anāgatabhayaṃ etarahi asamuppannaṃ āyatiṃ samuppajjissati. Taṃ vo paṭibujjhitabbaṃ; paṭibujjhitvā ca tassa pahānāya vāyamitabbaṃ.

Này các tỳ khưu, lại nữa, trong thời vị lai sẽ có các vị tỳ khưu sống giao du với các sa di giữ vườn. Này các tỳ khưu, khi có sự giao du với các sa di giữ vườn, điều này có thể được mong đợi: các vị ấy sẽ sống chuyên tâm vào việc thọ dụng nhiều loại vật đã được cất giữ, và sẽ làm những dấu hiệu thô thiển trên đất và trên cây cỏ xanh tươi. Này các tỳ khưu, đây là mối nguy hiểm vị lai thứ năm, hiện chưa phát sanh, sẽ phát sanh trong tương lai. Các ngươi phải nhận biết điều ấy; và sau khi nhận biết, phải cố gắng để loại trừ nó.

‘‘Imāni [Pg.97] kho, bhikkhave, pañca anāgatabhayāni etarahi asamuppannāni āyatiṃ samuppajjissanti. Tāni vo paṭibujjhitabbāni; paṭibujjhitvā ca tesaṃ pahānāya vāyamitabba’’nti. Dasamaṃ.

Này các tỳ khưu, đây là năm mối nguy hiểm vị lai, hiện chưa phát sanh, sẽ phát sanh trong tương lai. Các ngươi phải nhận biết chúng; và sau khi nhận biết, phải cố gắng để loại trừ chúng. (Kinh thứ mười).

Yodhājīvavaggo tatiyo.

Phẩm Yodhājīva, thứ ba.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm:

Dve cetovimuttiphalā, dve ca dhammavihārino;

Yodhājīvā ca dve vuttā, cattāro ca anāgatāti.

Hai kinh về quả của tâm giải thoát, hai kinh về người sống theo pháp; hai kinh được nói về chiến sĩ, và bốn kinh về những điều vị lai.

(9) 4. Theravaggo

(9) 4. Phẩm Trưởng Lão

1. Rajanīyasuttaṃ

1. Kinh Rajanīya

81. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca. Katamehi pañcahi? Rajanīye rajjati, dussanīye dussati, mohanīye muyhati, kuppanīye kuppati, madanīye majjati – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca.

81. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu trưởng lão có đủ năm pháp thì không được các bạn đồng phạm hạnh yêu mến, không được ưa thích, không được kính trọng, và không được tôn quý. Năm pháp nào? Vị ấy tham đắm trong những gì đáng tham đắm, sân hận trong những gì đáng sân hận, si mê trong những gì đáng si mê, phẫn nộ trong những gì đáng phẫn nộ, say sưa trong những gì đáng say sưa. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu trưởng lão có đủ năm pháp này thì không được các bạn đồng phạm hạnh yêu mến, không được ưa thích, không được kính trọng, và không được tôn quý.

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca. Katamehi pañcahi? Rajanīye na rajjati, dussanīye na dussati, mohanīye na muyhati, kuppanīye na kuppati, madanīye na majjati – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā’’ti. Paṭhamaṃ.

Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu trưởng lão có đủ năm pháp thì được các bạn đồng phạm hạnh yêu mến, được ưa thích, được kính trọng, và được tôn quý. Năm pháp nào? Vị ấy không tham đắm trong những gì đáng tham đắm, không sân hận trong những gì đáng sân hận, không si mê trong những gì đáng si mê, không phẫn nộ trong những gì đáng phẫn nộ, không say sưa trong những gì đáng say sưa. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu trưởng lão có đủ năm pháp này thì được các bạn đồng phạm hạnh yêu mến, được ưa thích, được kính trọng, và được tôn quý. (Kinh thứ nhất).

2. Vītarāgasuttaṃ

2. Kinh Vītarāga

82. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca. Katamehi [Pg.98] pañcahi? Avītarāgo hoti, avītadoso hoti, avītamoho hoti, makkhī ca, paḷāsī ca – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca.

82. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu trưởng lão có đủ năm pháp thì không được các bạn đồng phạm hạnh yêu mến, không được ưa thích, không được kính trọng, và không được tôn quý. Năm pháp nào? Vị ấy chưa ly tham, chưa ly sân, chưa ly si, hay gièm pha, và hay ganh tỵ. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu trưởng lão có đủ năm pháp này thì không được các bạn đồng phạm hạnh yêu mến, không được ưa thích, không được kính trọng, và không được tôn quý.

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca. Katamehi pañcahi? Vītarāgo hoti, vītadoso hoti, vītamoho hoti, amakkhī ca, apaḷāsī ca – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā’’ti. Dutiyaṃ.

Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu trưởng lão có đủ năm pháp thì được các bạn đồng phạm hạnh yêu mến, được ưa thích, được kính trọng, và được tôn quý. Năm pháp nào? Vị ấy đã ly tham, đã ly sân, đã ly si, không gièm pha, và không ganh tỵ. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu trưởng lão có đủ năm pháp này thì được các bạn đồng phạm hạnh yêu mến, được ưa thích, được kính trọng, và được tôn quý. (Kinh thứ hai).

3. Kuhakasuttaṃ

3. Kinh Kuhaka

83. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca. Katamehi pañcahi? Kuhako ca hoti, lapako ca, nemittiko ca, nippesiko ca, lābhena ca lābhaṃ nijigīsitā – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca.

83. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu trưởng lão có đầy đủ năm pháp sẽ không được các vị đồng phạm hạnh yêu mến, không được ưa thích, không được kính trọng, và không được quý mến. Do năm điều nào? Vị ấy là người lừa dối, là người ba hoa, là người ra hiệu, là người chèn ép, và là người dùng lợi lộc để tìm kiếm lợi lộc. Này các tỳ khưu, chính do năm pháp này mà vị tỳ khưu trưởng lão có đầy đủ sẽ không được các vị đồng phạm hạnh yêu mến, không được ưa thích, không được kính trọng, và không được quý mến.”

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca. Katamehi pañcahi? Na ca kuhako hoti, na ca lapako, na ca nemittiko, na ca nippesiko, na ca lābhena lābhaṃ nijigīsitā – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā’’ti. Tatiyaṃ.

“Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu trưởng lão có đầy đủ năm pháp sẽ được các vị đồng phạm hạnh yêu mến, được ưa thích, được kính trọng, và được quý mến. Do năm điều nào? Vị ấy không phải là người lừa dối, không phải là người ba hoa, không phải là người ra hiệu, không phải là người chèn ép, và không phải là người dùng lợi lộc để tìm kiếm lợi lộc. Này các tỳ khưu, chính do năm pháp này mà vị tỳ khưu trưởng lão có đầy đủ sẽ được các vị đồng phạm hạnh yêu mến, được ưa thích, được kính trọng, và được quý mến.” (Kinh) thứ ba.

4. Assaddhasuttaṃ

4. Kinh Vô Tín

84. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti, amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca. Katamehi pañcahi? Assaddho hoti, ahiriko hoti, anottappī hoti[Pg.99], kusīto hoti, duppañño hoti – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca.

84. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu trưởng lão có đầy đủ năm pháp sẽ không được các vị đồng phạm hạnh yêu mến, không được ưa thích, không được kính trọng, và không được quý mến. Do năm điều nào? Vị ấy không có đức tin, không có hổ thẹn, không có ghê sợ, lười biếng, và có trí tuệ xấu. Này các tỳ khưu, chính do năm pháp này mà vị tỳ khưu trưởng lão có đầy đủ sẽ không được các vị đồng phạm hạnh yêu mến, không được ưa thích, không được kính trọng, và không được quý mến.”

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca. Katamehi pañcahi? Saddho hoti, hirīmā hoti, ottappī hoti, āraddhavīriyo hoti, paññavā hoti – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā’’ti. Catutthaṃ.

“Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu trưởng lão có đầy đủ năm pháp sẽ được các vị đồng phạm hạnh yêu mến, được ưa thích, được kính trọng, và được quý mến. Do năm điều nào? Vị ấy có đức tin, có hổ thẹn, có ghê sợ, tinh tấn, và có trí tuệ. Này các tỳ khưu, chính do năm pháp này mà vị tỳ khưu trưởng lão có đầy đủ sẽ được các vị đồng phạm hạnh yêu mến, được ưa thích, được kính trọng, và được quý mến.” (Kinh) thứ tư.

5. Akkhamasuttaṃ

5. Kinh Không Kham Nhẫn

85. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca. Katamehi pañcahi? Akkhamo hoti rūpānaṃ, akkhamo saddānaṃ, akkhamo gandhānaṃ, akkhamo rasānaṃ, akkhamo phoṭṭhabbānaṃ – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca.

85. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu trưởng lão có đầy đủ năm pháp sẽ không được các vị đồng phạm hạnh yêu mến, không được ưa thích, không được kính trọng, và không được quý mến. Do năm điều nào? Vị ấy không kham nhẫn đối với các sắc, không kham nhẫn đối với các tiếng, không kham nhẫn đối với các mùi, không kham nhẫn đối với các vị, không kham nhẫn đối với các vật xúc chạm. Này các tỳ khưu, chính do năm pháp này mà vị tỳ khưu trưởng lão có đầy đủ sẽ không được các vị đồng phạm hạnh yêu mến, không được ưa thích, không được kính trọng, và không được quý mến.”

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca. Katamehi pañcahi? Khamo hoti rūpānaṃ, khamo saddānaṃ, khamo gandhānaṃ, khamo rasānaṃ, khamo phoṭṭhabbānaṃ – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā’’ti. Pañcamaṃ.

“Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu trưởng lão có đầy đủ năm pháp sẽ được các vị đồng phạm hạnh yêu mến, được ưa thích, được kính trọng, và được quý mến. Do năm điều nào? Vị ấy kham nhẫn đối với các sắc, kham nhẫn đối với các tiếng, kham nhẫn đối với các mùi, kham nhẫn đối với các vị, kham nhẫn đối với các vật xúc chạm. Này các tỳ khưu, chính do năm pháp này mà vị tỳ khưu trưởng lão có đầy đủ sẽ được các vị đồng phạm hạnh yêu mến, được ưa thích, được kính trọng, và được quý mến.” (Kinh) thứ năm.

6. Paṭisambhidāpattasuttaṃ

6. Kinh Chứng Đạt Vô Ngại Giải

86. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca. Katamehi pañcahi? Atthapaṭisambhidāpatto hoti, dhammapaṭisambhidāpatto hoti, niruttipaṭisambhidāpatto hoti, paṭibhānapaṭisambhidāpatto hoti, yāni tāni sabrahmacārīnaṃ uccāvacāni kiṃkaraṇīyāni tattha dakkho hoti analaso tatrupāyāya vīmaṃsāya samannāgato alaṃ kātuṃ [Pg.100] alaṃ saṃvidhātuṃ – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā’’ti. Chaṭṭhaṃ.

86. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu trưởng lão có đầy đủ năm pháp sẽ được các vị đồng phạm hạnh yêu mến, được ưa thích, được kính trọng, và được quý mến. Do năm điều nào? Vị ấy đã chứng đạt Nghĩa vô ngại giải, đã chứng đạt Pháp vô ngại giải, đã chứng đạt Từ vô ngại giải, đã chứng đạt Biện vô ngại giải; và đối với các công việc lớn nhỏ cần phải làm cho các vị đồng phạm hạnh, vị ấy khéo léo, không lười biếng, có trí tuệ thẩm sát phương tiện thích hợp, có khả năng tự làm, có khả năng sắp xếp. Này các tỳ khưu, chính do năm pháp này mà vị tỳ khưu trưởng lão có đầy đủ sẽ được các vị đồng phạm hạnh yêu mến, được ưa thích, được kính trọng, và được quý mến.” (Kinh) thứ sáu.

7. Sīlavantasuttaṃ

7. Kinh Người Có Giới

87. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca. Katamehi pañcahi? Sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati. Ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu; bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā; kalyāṇavāco hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagaḷāya atthassa viññāpaniyā; catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī; āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā’’ti. Sattamaṃ.

87. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu trưởng lão có đầy đủ năm pháp sẽ được các vị đồng phạm hạnh yêu mến, được ưa thích, được kính trọng, và được quý mến. Do năm điều nào? Vị ấy có giới, sống được thu thúc bởi sự thu thúc của giới bổn Pātimokkha, đầy đủ oai nghi và nơi hành xứ, thấy sự nguy hiểm trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và tu học trong các học giới. Vị ấy là người đa văn, ghi nhớ những điều đã nghe, tích lũy những điều đã nghe; những pháp nào toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú, tuyên thuyết về đời sống phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch, những pháp như vậy đã được vị ấy nghe nhiều, ghi nhớ, thực hành bằng lời, quán xét bằng ý, và khéo thông đạt bằng chánh kiến. Vị ấy có lời nói tốt đẹp, có cách phát âm tốt đẹp, có lời nói tao nhã, rõ ràng, không ngọng nghịu, làm cho ý nghĩa được sáng tỏ. Vị ấy là người đạt được bốn thiền thuộc tâm cao thượng, là trú xứ an lạc trong hiện tại, một cách dễ dàng, không khó khăn, không mệt nhọc. Do sự đoạn tận các lậu hoặc, vị ấy tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú trong tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc, ngay trong đời hiện tại. Này các tỳ khưu, chính do năm pháp này mà vị tỳ khưu trưởng lão có đầy đủ sẽ được các vị đồng phạm hạnh yêu mến, được ưa thích, được kính trọng, và được quý mến.” (Kinh) thứ bảy.

8. Therasuttaṃ

8. Kinh Trưởng Lão

88. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato thero bhikkhu bahujanaahitāya paṭipanno hoti bahujanaasukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ.

88. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu trưởng lão có đầy đủ năm pháp là người thực hành vì sự bất lợi cho nhiều người, vì sự không an lạc cho nhiều người, vì sự vô ích, bất lợi, và đau khổ cho nhiều chúng sanh, cho chư thiên và loài người.”

‘‘Katamehi pañcahi? Thero hoti rattaññū cirapabbajito; ñāto hoti yasassī sagahaṭṭhapabbajitānaṃ bahujanaparivāro; lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ; bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā [Pg.101] pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā appaṭividdhā; micchādiṭṭhiko hoti viparītadassano, so bahujanaṃ saddhammā vuṭṭhāpetvā asaddhamme patiṭṭhāpeti. Thero bhikkhu rattaññū cirapabbajito itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti, ñāto thero bhikkhu yasassī sagahaṭṭhapabbajitānaṃ bahujanaparivāro itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti, lābhī thero bhikkhu cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti, bahussuto thero bhikkhu sutadharo sutasannicayo itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu bahujanaahitāya paṭipanno hoti bahujanaasukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ.

Thế nào là năm? Vị ấy là trưởng lão, bậc thấu suốt đêm dài, đã xuất gia từ lâu; vị ấy được biết đến, có danh tiếng, có nhiều người đi theo trong số tại gia và xuất gia; vị ấy được cúng dường y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh và các vật dụng; vị ấy là bậc đa văn, ghi nhớ những điều đã nghe, tích lũy những điều đã nghe, đối với những pháp toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú, trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch, những pháp như vậy đã được vị ấy nghe nhiều, ghi nhớ, thực hành thuần thục bằng lời, quán xét bằng ý, nhưng không được thông suốt bằng trí tuệ; vị ấy có tà kiến, có tri kiến sai lệch, vị ấy khiến cho nhiều người từ bỏ chánh pháp và an lập họ trong phi pháp. Người ta noi theo tấm gương của vị ấy vì nghĩ rằng: ‘Vị trưởng lão tỳ khưu này là bậc thấu suốt đêm dài, đã xuất gia từ lâu.’ Người ta noi theo tấm gương của vị ấy vì nghĩ rằng: ‘Vị trưởng lão tỳ khưu này được biết đến, có danh tiếng, có nhiều người đi theo trong số tại gia và xuất gia.’ Người ta noi theo tấm gương của vị ấy vì nghĩ rằng: ‘Vị trưởng lão tỳ khưu này được cúng dường y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh và các vật dụng.’ Người ta noi theo tấm gương của vị ấy vì nghĩ rằng: ‘Vị trưởng lão tỳ khưu này là bậc đa văn, ghi nhớ những điều đã nghe, tích lũy những điều đã nghe.’ Này các tỳ khưu, vị trưởng lão tỳ khưu nào thành tựu năm pháp này là người thực hành vì không lợi ích cho đa số, vì không hạnh phúc cho đa số, vì sự tổn hại, không lợi ích, đau khổ cho chư thiên và loài người.

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato thero bhikkhu bahujanahitāya paṭipanno hoti bahujanasukhāya bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ.

Này các tỳ khưu, vị trưởng lão tỳ khưu nào thành tựu năm pháp là người thực hành vì lợi ích cho đa số, vì hạnh phúc cho đa số, vì sự hữu ích, lợi ích, hạnh phúc cho chư thiên và loài người.

‘‘Katamehi pañcahi? Thero hoti rattaññū cirapabbajito; ñāto hoti yasassī sagahaṭṭhapabbajitānaṃ bahujanaparivāro; lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ; bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā; sammādiṭṭhiko hoti aviparītadassano, so bahujanaṃ asaddhammā vuṭṭhāpetvā saddhamme patiṭṭhāpeti. Thero bhikkhu rattaññū cirapabbajito itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti, ñāto thero bhikkhu yasassī sagahaṭṭhapabbajitānaṃ bahujanaparivāro itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti, lābhī thero bhikkhu cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti, bahussuto thero bhikkhu sutadharo sutasannicayo itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu bahujanahitāya paṭipanno hoti bahujanasukhāya [Pg.102] bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussāna’’nti. Aṭṭhamaṃ.

Thế nào là năm? Vị ấy là trưởng lão, bậc thấu suốt đêm dài, đã xuất gia từ lâu; vị ấy được biết đến, có danh tiếng, có nhiều người đi theo trong số tại gia và xuất gia; vị ấy được cúng dường y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh và các vật dụng; vị ấy là bậc đa văn, ghi nhớ những điều đã nghe, tích lũy những điều đã nghe, đối với những pháp toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú, trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch, những pháp như vậy đã được vị ấy nghe nhiều, ghi nhớ, thực hành thuần thục bằng lời, quán xét bằng ý, và được thông suốt thấu đáo bằng trí tuệ; vị ấy có chánh kiến, có tri kiến không sai lệch, vị ấy khiến cho nhiều người từ bỏ phi pháp và an lập họ trong chánh pháp. Người ta noi theo tấm gương của vị ấy vì nghĩ rằng: ‘Vị trưởng lão tỳ khưu này là bậc thấu suốt đêm dài, đã xuất gia từ lâu.’ Người ta noi theo tấm gương của vị ấy vì nghĩ rằng: ‘Vị trưởng lão tỳ khưu này được biết đến, có danh tiếng, có nhiều người đi theo trong số tại gia và xuất gia.’ Người ta noi theo tấm gương của vị ấy vì nghĩ rằng: ‘Vị trưởng lão tỳ khưu này được cúng dường y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh và các vật dụng.’ Người ta noi theo tấm gương của vị ấy vì nghĩ rằng: ‘Vị trưởng lão tỳ khưu này là bậc đa văn, ghi nhớ những điều đã nghe, tích lũy những điều đã nghe.’ Này các tỳ khưu, vị trưởng lão tỳ khưu nào thành tựu năm pháp này là người thực hành vì lợi ích cho đa số, vì hạnh phúc cho đa số, vì sự hữu ích, lợi ích, hạnh phúc cho chư thiên và loài người. (Kinh) thứ tám.

9. Paṭhamasekhasuttaṃ

9. Kinh Hữu Học Thứ Nhất

89. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti. Katame pañca? Kammārāmatā, bhassārāmatā, niddārāmatā, saṅgaṇikārāmatā, yathāvimuttaṃ cittaṃ na paccavekkhati – ime kho, bhikkhave, pañca dhammā sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti.

89. Này các tỳ khưu, có năm pháp này đưa đến sự thối thất cho vị tỳ khưu hữu học. Thế nào là năm? Thích thú trong công việc, thích thú trong chuyện trò, thích thú trong giấc ngủ, thích thú trong hội chúng, và không quán xét tâm đã được giải thoát như thế nào. Này các tỳ khưu, chính năm pháp này đưa đến sự thối thất cho vị tỳ khưu hữu học.

‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti. Katame pañca? Na kammārāmatā, na bhassārāmatā, na niddārāmatā, na saṅgaṇikārāmatā, yathāvimuttaṃ cittaṃ paccavekkhati – ime kho, bhikkhave, pañca dhammā sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī’’ti. Navamaṃ.

Này các tỳ khưu, có năm pháp này đưa đến sự không thối thất cho vị tỳ khưu hữu học. Thế nào là năm? Không thích thú trong công việc, không thích thú trong chuyện trò, không thích thú trong giấc ngủ, không thích thú trong hội chúng, và quán xét tâm đã được giải thoát như thế nào. Này các tỳ khưu, chính năm pháp này đưa đến sự không thối thất cho vị tỳ khưu hữu học. (Kinh) thứ chín.

10. Dutiyasekhasuttaṃ

10. Kinh Hữu Học Thứ Hai

90. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, sekho bhikkhu bahukicco hoti bahukaraṇīyo viyatto kiṃkaraṇīyesu; riñcati paṭisallānaṃ, nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo dhammo sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattati.

90. Này các tỳ khưu, có năm pháp này đưa đến sự thối thất cho vị tỳ khưu hữu học. Thế nào là năm? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu hữu học có nhiều công việc, nhiều phận sự, khéo léo trong các phận sự; vị ấy từ bỏ sự độc cư, không chuyên tâm vào việc nội tâm được tĩnh lặng. Này các tỳ khưu, đây là pháp thứ nhất đưa đến sự thối thất cho vị tỳ khưu hữu học.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, sekho bhikkhu appamattakena kammena divasaṃ atināmeti; riñcati paṭisallānaṃ, nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo dhammo sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattati.

Lại nữa, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu hữu học trải qua cả ngày với công việc nhỏ nhặt; vị ấy từ bỏ sự độc cư, không chuyên tâm vào việc nội tâm được tĩnh lặng. Này các tỳ khưu, đây là pháp thứ hai đưa đến sự thối thất cho vị tỳ khưu hữu học.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, sekho bhikkhu saṃsaṭṭho viharati gahaṭṭhapabbajitehi ananulomikena gihisaṃsaggena; riñcati paṭisallānaṃ, nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo dhammo sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattati.

Lại nữa, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu hữu học sống giao du với hàng tại gia và xuất gia bằng sự giao du không thích hợp của người tại gia; vị ấy từ bỏ sự độc cư, không chuyên tâm vào việc nội tâm được tĩnh lặng. Này các tỳ khưu, đây là pháp thứ ba đưa đến sự thối thất cho vị tỳ khưu hữu học.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, sekho bhikkhu akālena gāmaṃ pavisati, atidivā paṭikkamati; riñcati paṭisallānaṃ, nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho dhammo sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattati.

Lại nữa, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu hữu học vào làng không đúng thời, trở về quá muộn; vị ấy từ bỏ sự độc cư, không chuyên tâm vào việc nội tâm được tĩnh lặng. Này các tỳ khưu, đây là pháp thứ tư đưa đến sự thối thất cho vị tỳ khưu hữu học.

‘‘Puna [Pg.103] caparaṃ, bhikkhave, sekho bhikkhu yāyaṃ kathā ābhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā, seyyathidaṃ – appicchakathā santuṭṭhikathā pavivekakathā asaṃsaggakathā vīriyārambhakathā sīlakathā samādhikathā paññākathā vimuttikathā vimuttiñāṇadassanakathā, evarūpiyā kathāya na nikāmalābhī hoti na akicchalābhī na akasiralābhī ; riñcati paṭisallānaṃ, nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo dhammo sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti.

Này các Tỳ khưu, lại nữa, vị Tỳ khưu hữu học đối với các câu chuyện có tác dụng làm cho thuyên giảm phiền não, có tác dụng hỗ trợ cho tâm được cởi mở, nghĩa là: câu chuyện về thiểu dục, câu chuyện về tri túc, câu chuyện về viễn ly, câu chuyện về không giao du, câu chuyện về tinh cần tinh tấn, câu chuyện về giới, câu chuyện về định, câu chuyện về tuệ, câu chuyện về giải thoát, câu chuyện về giải thoát tri kiến; vị ấy không phải là người dễ dàng có được, không phải là người không khó khăn có được, không phải là người không mệt nhọc có được các loại câu chuyện như vậy; vị ấy từ bỏ sự độc cư, không chuyên tâm vào việc nội tâm được tĩnh lặng. Này các Tỳ khưu, đây là pháp thứ năm dẫn đến sự thối thất của vị Tỳ khưu hữu học. Này các Tỳ khưu, chính năm pháp này dẫn đến sự thối thất của vị Tỳ khưu hữu học.

‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, sekho bhikkhu na bahukicco hoti na bahukaraṇīyo viyatto kiṃkaraṇīyesu; na riñcati paṭisallānaṃ, anuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo dhammo sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattati.

Này các Tỳ khưu, có năm pháp này dẫn đến sự không thối thất của vị Tỳ khưu hữu học. Năm pháp nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu hữu học không phải là người có nhiều công việc, không phải là người có nhiều phận sự, là người khéo léo trong các công việc cần phải làm; vị ấy không từ bỏ sự độc cư, chuyên tâm vào việc nội tâm được tĩnh lặng. Này các Tỳ khưu, đây là pháp thứ nhất dẫn đến sự không thối thất của vị Tỳ khưu hữu học.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, sekho bhikkhu na appamattakena kammena divasaṃ atināmeti; na riñcati paṭisallānaṃ, anuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo dhammo sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattati.

Này các Tỳ khưu, lại nữa, vị Tỳ khưu hữu học không để cho ngày trôi qua với công việc nhỏ nhặt; vị ấy không từ bỏ sự độc cư, chuyên tâm vào việc nội tâm được tĩnh lặng. Này các Tỳ khưu, đây là pháp thứ hai dẫn đến sự không thối thất của vị Tỳ khưu hữu học.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, sekho bhikkhu asaṃsaṭṭho viharati gahaṭṭhapabbajitehi ananulomikena gihisaṃsaggena; na riñcati paṭisallānaṃ, anuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo dhammo sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattati.

Này các Tỳ khưu, lại nữa, vị Tỳ khưu hữu học sống không giao du với hàng tại gia và xuất gia bằng sự giao du không thích hợp của người tại gia; vị ấy không từ bỏ sự độc cư, chuyên tâm vào việc nội tâm được tĩnh lặng. Này các Tỳ khưu, đây là pháp thứ ba dẫn đến sự không thối thất của vị Tỳ khưu hữu học.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, sekho bhikkhu na atikālena gāmaṃ pavisati, nātidivā paṭikkamati; na riñcati paṭisallānaṃ, anuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho dhammo sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattati.

Này các Tỳ khưu, lại nữa, vị Tỳ khưu hữu học không đi vào làng vào lúc quá muộn, không trở về vào lúc quá trưa; vị ấy không từ bỏ sự độc cư, chuyên tâm vào việc nội tâm được tĩnh lặng. Này các Tỳ khưu, đây là pháp thứ tư dẫn đến sự không thối thất của vị Tỳ khưu hữu học.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, sekho bhikkhu yāyaṃ kathā ābhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā, seyyathidaṃ – appicchakathā santuṭṭhikathā pavivekakathā asaṃsaggakathā vīriyārambhakathā sīlakathā samādhikathā paññākathā vimuttikathā vimuttiñāṇadassanakathā, evarūpiyā kathāya [Pg.104] nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī; na riñcati paṭisallānaṃ, anuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo dhammo sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī’’ti. Dasamaṃ.

Này các Tỳ khưu, lại nữa, vị Tỳ khưu hữu học đối với các câu chuyện có tác dụng làm cho thuyên giảm phiền não, có tác dụng hỗ trợ cho tâm được cởi mở, nghĩa là: câu chuyện về thiểu dục, câu chuyện về tri túc, câu chuyện về viễn ly, câu chuyện về không giao du, câu chuyện về tinh cần tinh tấn, câu chuyện về giới, câu chuyện về định, câu chuyện về tuệ, câu chuyện về giải thoát, câu chuyện về giải thoát tri kiến; vị ấy là người dễ dàng có được, là người không khó khăn có được, là người không mệt nhọc có được các loại câu chuyện như vậy; vị ấy không từ bỏ sự độc cư, chuyên tâm vào việc nội tâm được tĩnh lặng. Này các Tỳ khưu, đây là pháp thứ năm dẫn đến sự không thối thất của vị Tỳ khưu hữu học. Này các Tỳ khưu, chính năm pháp này dẫn đến sự không thối thất của vị Tỳ khưu hữu học. (Kinh) thứ mười.

Theravaggo catuttho.

Phẩm Trưởng Lão, thứ tư.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược như sau:

Rajanīyo vītarāgo, kuhakāssaddhaakkhamā;

Paṭisambhidā ca sīlena, thero sekhā pare duveti.

Kinh Rajanīya (Đáng Tham Ái), Vītarāga (Ly Tham), Kuhaka (Xảo Trá), Assaddha (Không Đức Tin), Akkhama (Không Kham Nhẫn), Paṭisambhidā (Vô Ngại Giải), Sīla (Giới), Thera (Trưởng Lão), và hai kinh khác về Sekha (Hữu Học).

(10) 5. Kakudhavaggo

(10) 5. Phẩm Kakudha

1. Paṭhamasampadāsuttaṃ

1. Kinh Sampadā Thứ Nhất

91. ‘‘Pañcimā, bhikkhave, sampadā. Katamā pañca? Saddhāsampadā, sīlasampadā, sutasampadā, cāgasampadā, paññāsampadā – imā kho, bhikkhave, pañca sampadā’’ti. Paṭhamaṃ.

91. Này các Tỳ khưu, có năm sự thành tựu này. Năm sự nào? Sự thành tựu về đức tin, sự thành tựu về giới, sự thành tựu về học hỏi, sự thành tựu về bố thí, sự thành tựu về trí tuệ. Này các Tỳ khưu, đây chính là năm sự thành tựu. (Kinh) thứ nhất.

2. Dutiyasampadāsuttaṃ

2. Kinh Sampadā Thứ Hai

92. ‘‘Pañcimā, bhikkhave, sampadā. Katamā pañca? Sīlasampadā, samādhisampadā, paññāsampadā, vimuttisampadā, vimuttiñāṇadassanasampadā – imā kho, bhikkhave, pañca sampadā’’ti. Dutiyaṃ.

92. Này các Tỳ khưu, có năm sự thành tựu này. Năm sự nào? Sự thành tựu về giới, sự thành tựu về định, sự thành tựu về tuệ, sự thành tựu về giải thoát, sự thành tựu về giải thoát tri kiến. Này các Tỳ khưu, đây chính là năm sự thành tựu. (Kinh) thứ hai.

3. Byākaraṇasuttaṃ

3. Kinh Byākaraṇa (Tuyên Bố)

93. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, aññābyākaraṇāni. Katamāni pañca? Mandattā momūhattā aññaṃ byākaroti; pāpiccho icchāpakato aññaṃ byākaroti; ummādā cittakkhepā aññaṃ byākaroti; adhimānena aññaṃ byākaroti; sammadeva aññaṃ byākaroti. Imāni kho, bhikkhave, pañca aññābyākaraṇānī’’ti. Tatiyaṃ.

93. Này các Tỳ khưu, có năm sự tuyên bố chứng đắc A-la-hán này. Năm sự nào? Do ngu đần, do si mê mà tuyên bố chứng đắc A-la-hán; do có ác dục, bị lòng tham chi phối mà tuyên bố chứng đắc A-la-hán; do điên cuồng, do tâm trí loạn động mà tuyên bố chứng đắc A-la-hán; do tăng thượng mạn mà tuyên bố chứng đắc A-la-hán; do chân chánh mà tuyên bố chứng đắc A-la-hán. Này các Tỳ khưu, đây chính là năm sự tuyên bố chứng đắc A-la-hán. (Kinh) thứ ba.

4. Phāsuvihārasuttaṃ

4. Kinh Phāsuvihāra (An Trú)

94. ‘‘Pañcime[Pg.105], bhikkhave, phāsuvihārā. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati; vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ… tatiyaṃ jhānaṃ… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati; āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Ime kho, bhikkhave, pañca phāsuvihārā’’ti. Catutthaṃ.

94. Này các Tỳ khưu, có năm sự an trú này. Năm sự nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ; do làm cho tầm và tứ lắng dịu ... vân vân ... chứng và trú thiền thứ hai ... thiền thứ ba ... chứng và trú thiền thứ tư; do đoạn trừ các lậu hoặc, vị ấy tự mình chứng ngộ với thượng trí, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Này các Tỳ khưu, đây chính là năm sự an trú. (Kinh) thứ tư.

5. Akuppasuttaṃ

5. Kinh Akuppa (Bất Động)

95. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu nacirasseva akuppaṃ paṭivijjhati. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu atthapaṭisambhidāpatto hoti, dhammapaṭisambhidāpatto hoti, niruttipaṭisambhidāpatto hoti, paṭibhānapaṭisambhidāpatto hoti, yathāvimuttaṃ cittaṃ paccavekkhati. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu nacirasseva akuppaṃ paṭivijjhatī’’ti. Pañcamaṃ.

95. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu có đầy đủ năm pháp sẽ không bao lâu nữa sẽ chứng ngộ được (pháp) bất động. Năm pháp nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu đạt được nghĩa vô ngại giải, đạt được pháp vô ngại giải, đạt được từ vô ngại giải, đạt được biện tài vô ngại giải, và vị ấy quán xét tâm đã được giải thoát như thế nào. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu có đầy đủ năm pháp này sẽ không bao lâu nữa sẽ chứng ngộ được (pháp) bất động. (Kinh) thứ năm.

6. Sutadharasuttaṃ

6. Kinh Sutadhara (Ghi Nhớ Giáo Pháp)

96. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu ānāpānassatiṃ āsevanto nacirasseva akuppaṃ paṭivijjhati. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu appaṭṭho hoti appakicco subharo susantoso jīvitaparikkhāresu; appāhāro hoti anodarikattaṃ anuyutto; appamiddho hoti jāgariyaṃ anuyutto; bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā; yathāvimuttaṃ cittaṃ paccavekkhati. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu ānāpānassatiṃ āsevanto nacirasseva akuppaṃ paṭivijjhatī’’ti. Chaṭṭhaṃ.

96. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu năm pháp, khi thực hành niệm hơi thở vào ra, không bao lâu sẽ chứng ngộ được pháp bất động. Năm pháp ấy là gì? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu ít bận rộn, ít công việc, dễ nuôi, dễ tri túc trong các vật dụng cần thiết cho đời sống; ăn ít, không chuyên tâm vào việc ăn no; ít ngủ nghỉ, chuyên tâm vào sự tỉnh thức; là người đa văn, ghi nhớ điều đã nghe, tích lũy điều đã nghe; những pháp nào toàn hảo ở phần đầu, toàn hảo ở phần giữa, toàn hảo ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú, tuyên thuyết phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch, những pháp như vậy vị ấy đã nghe nhiều, đã ghi nhớ, đã thực hành thuần thục bằng lời nói, đã quán xét bằng ý, đã khéo thông đạt bằng tri kiến; vị ấy quán xét tâm đã được giải thoát. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu năm pháp này, khi thực hành niệm hơi thở vào ra, không bao lâu sẽ chứng ngộ được pháp bất động. Kinh thứ sáu.

7. Kathāsuttaṃ

7. Kinh Thuyết Giảng

97. ‘‘Pañcahi[Pg.106], bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu ānāpānassatiṃ bhāvento nacirasseva akuppaṃ paṭivijjhati. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu appaṭṭho hoti appakicco subharo susantoso jīvitaparikkhāresu; appāhāro hoti anodarikattaṃ anuyutto; appamiddho hoti jāgariyaṃ anuyutto; yāyaṃ kathā ābhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā, seyyathidaṃ – appicchakathā…pe… vimuttiñāṇadassanakathā, evarūpiyā kathāya nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī; yathāvimuttaṃ cittaṃ paccavekkhati. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu ānāpānassatiṃ bhāvento nacirasseva akuppaṃ paṭivijjhatī’’ti. Sattamaṃ.

97. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu năm pháp, khi tu tập niệm hơi thở vào ra, không bao lâu sẽ chứng ngộ được pháp bất động. Năm pháp ấy là gì? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu ít bận rộn, ít công việc, dễ nuôi, dễ tri túc trong các vật dụng cần thiết cho đời sống; ăn ít, không chuyên tâm vào việc ăn no; ít ngủ nghỉ, chuyên tâm vào sự tỉnh thức; những câu chuyện nào có tác dụng làm cho phiền não hao mòn, thích hợp cho việc khai mở tâm, tức là: câu chuyện về thiểu dục... cho đến... câu chuyện về giải thoát tri kiến, vị ấy được nghe những câu chuyện như vậy một cách dễ dàng, không khó khăn, không mệt nhọc; vị ấy quán xét tâm đã được giải thoát. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu năm pháp này, khi tu tập niệm hơi thở vào ra, không bao lâu sẽ chứng ngộ được pháp bất động. Kinh thứ bảy.

8. Āraññakasuttaṃ

8. Kinh Lâm Hạnh

98. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu ānāpānassatiṃ bahulīkaronto nacirasseva akuppaṃ paṭivijjhati. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu appaṭṭho hoti appakicco subharo susantoso jīvitaparikkhāresu; appāhāro hoti anodarikattaṃ anuyutto; appamiddho hoti jāgariyaṃ anuyutto; āraññako hoti pantasenāsano; yathāvimuttaṃ cittaṃ paccavekkhati. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu ānāpānassatiṃ bahulīkaronto nacirasseva akuppaṃ paṭivijjhatī’’ti. Aṭṭhamaṃ.

98. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu năm pháp, khi thực hành nhiều lần niệm hơi thở vào ra, không bao lâu sẽ chứng ngộ được pháp bất động. Năm pháp ấy là gì? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu ít bận rộn, ít công việc, dễ nuôi, dễ tri túc trong các vật dụng cần thiết cho đời sống; ăn ít, không chuyên tâm vào việc ăn no; ít ngủ nghỉ, chuyên tâm vào sự tỉnh thức; là người sống trong rừng, trú ở nơi xa vắng; vị ấy quán xét tâm đã được giải thoát. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu năm pháp này, khi thực hành nhiều lần niệm hơi thở vào ra, không bao lâu sẽ chứng ngộ được pháp bất động. Kinh thứ tám.

9. Sīhasuttaṃ

9. Kinh Sư Tử

99. ‘‘Sīho, bhikkhave, migarājā sāyanhasamayaṃ āsayā nikkhamati; āsayā nikkhamitvā vijambhati; vijambhitvā samantā catuddisaṃ anuviloketi; samantā catuddisaṃ anuviloketvā tikkhattuṃ sīhanādaṃ nadati; tikkhattuṃ sīhanādaṃ naditvā gocarāya pakkamati. So hatthissa cepi pahāraṃ deti, sakkaccaññeva pahāraṃ deti, no asakkaccaṃ; mahiṃsassa cepi pahāraṃ deti, sakkaccaññeva pahāraṃ deti, no asakkaccaṃ; gavassa cepi pahāraṃ deti, sakkaccaññeva pahāraṃ deti, no asakkaccaṃ; dīpissa cepi [Pg.107] pahāraṃ deti, sakkaccaññeva pahāraṃ deti, no asakkaccaṃ; khuddakānañcepi pāṇānaṃ pahāraṃ deti antamaso sasabiḷārānampi, sakkaccaññeva pahāraṃ deti, no asakkaccaṃ. Taṃ kissa hetu? ‘Mā me yoggapatho nassā’ti.

99. Này các tỳ khưu, sư tử, vua của các loài thú, vào buổi chiều đi ra khỏi hang; sau khi ra khỏi hang, nó vươn vai; sau khi vươn vai, nó nhìn khắp bốn phương; sau khi nhìn khắp bốn phương, nó rống lên tiếng rống sư tử ba lần; sau khi rống lên tiếng rống sư tử ba lần, nó đi tìm mồi. Nếu nó tấn công con voi, nó tấn công một cách cẩn trọng, không phải không cẩn trọng; nếu nó tấn công con trâu, nó tấn công một cách cẩn trọng, không phải không cẩn trọng; nếu nó tấn công con bò, nó tấn công một cách cẩn trọng, không phải không cẩn trọng; nếu nó tấn công con báo, nó tấn công một cách cẩn trọng, không phải không cẩn trọng; và nếu nó tấn công các loài vật nhỏ, cho đến cả thỏ và mèo, nó cũng tấn công một cách cẩn trọng, không phải không cẩn trọng. Vì sao vậy? Với ý nghĩ: 'Mong rằng phương pháp của ta không bị thất bại'.

‘‘Sīhoti kho, bhikkhave, tathāgatassetaṃ adhivacanaṃ arahato sammāsambuddhassa. Yaṃ kho, bhikkhave, tathāgato parisāya dhammaṃ deseti, idamassa hoti sīhanādasmiṃ. Bhikkhūnañcepi, bhikkhave, tathāgato dhammaṃ deseti, sakkaccaññeva tathāgato dhammaṃ deseti, no asakkaccaṃ; bhikkhunīnañcepi, bhikkhave, tathāgato dhammaṃ deseti, sakkaccaññeva tathāgato dhammaṃ deseti, no asakkaccaṃ; upāsakānañcepi, bhikkhave, tathāgato dhammaṃ deseti, sakkaccaññeva tathāgato dhammaṃ deseti, no asakkaccaṃ; upāsikānañcepi, bhikkhave, tathāgato dhammaṃ deseti, sakkaccaññeva tathāgato dhammaṃ deseti, no asakkaccaṃ; puthujjanānañcepi, bhikkhave, tathāgato dhammaṃ deseti antamaso annabhāranesādānampi, sakkaccaññeva tathāgato dhammaṃ deseti, no asakkaccaṃ. Taṃ kissa hetu? Dhammagaru, bhikkhave, tathāgato dhammagāravo’’ti. Navamaṃ.

Này các tỳ khưu, 'Sư tử' chính là danh hiệu của Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Này các tỳ khưu, khi Như Lai thuyết pháp cho hội chúng, đó chính là tiếng rống sư tử của ngài. Này các tỳ khưu, nếu Như Lai thuyết pháp cho các tỳ khưu, ngài thuyết một cách cẩn trọng, không phải không cẩn trọng; nếu Như Lai thuyết pháp cho các tỳ khưu ni, ngài thuyết một cách cẩn trọng, không phải không cẩn trọng; nếu Như Lai thuyết pháp cho các cận sự nam, ngài thuyết một cách cẩn trọng, không phải không cẩn trọng; nếu Như Lai thuyết pháp cho các cận sự nữ, ngài thuyết một cách cẩn trọng, không phải không cẩn trọng; nếu Như Lai thuyết pháp cho hạng phàm phu, cho đến cả những người làm nghề thấp kém như thợ săn, ngài cũng thuyết một cách cẩn trọng, không phải không cẩn trọng. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vì Như Lai tôn trọng Pháp, kính trọng Pháp. Kinh thứ chín.

10. Kakudhatherasuttaṃ

10. Kinh Trưởng Lão Kakudha

100. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Tena kho pana samayena kakudho nāma koliyaputto āyasmato mahāmoggallānassa upaṭṭhāko adhunākālaṅkato aññataraṃ manomayaṃ kāyaṃ upapanno. Tassa evarūpo attabhāvapaṭilābho hoti – seyyathāpi nāma dve vā tīṇi vā māgadhakāni gāmakkhettāni. So tena attabhāvapaṭilābhena neva attānaṃ no paraṃ byābādheti.

100. Tôi nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn trú ở Kosambī, tại tu viện Ghosita. Vào lúc bấy giờ, một người con trai dòng Koliyā tên là Kakudha, là người hộ độ của Tôn giả Mahāmoggallāna, vừa mới mệnh chung, đã tái sanh vào một thân do ý tạo nào đó. Sự thành tựu thân mạng của vị ấy như thế này: ví như hai hoặc ba khu làng của xứ Māgadha. Với sự thành tựu thân mạng ấy, vị ấy không làm tổn hại chính mình, cũng không làm tổn hại người khác.

Atha kho kakudho devaputto yenāyasmā mahāmoggallāno tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho kakudho devaputto āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ [Pg.108] etadavoca – ‘‘devadattassa, bhante, evarūpaṃ icchāgataṃ uppajji – ‘ahaṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharissāmī’ti. Sahacittuppādā ca, bhante, devadatto tassā iddhiyā parihīno’’ti. Idamavoca kakudho devaputto. Idaṃ vatvā āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyi.

Bấy giờ, thiên tử Kakudha đi đến chỗ Tôn giả Mahāmoggallāna; sau khi đến, vị ấy đảnh lễ Tôn giả Mahāmoggallāna rồi đứng một bên. Sau khi đứng một bên, thiên tử Kakudha bạch với Tôn giả Mahāmoggallāna điều này: – Thưa ngài, một ý muốn xấu xa như vầy đã khởi lên cho Devadatta: ‘Ta sẽ lãnh đạo chúng Tỳ khưu.’ Và thưa ngài, cùng với sự khởi lên của tâm ấy, Devadatta đã bị mất đi thần thông ấy. Thiên tử Kakudha đã bạch điều này. Sau khi bạch điều này, vị ấy đảnh lễ Tôn giả Mahāmoggallāna, đi nhiễu quanh theo chiều bên phải, rồi biến mất ngay tại chỗ ấy.

Atha kho āyasmā mahāmoggallāno yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā mahāmoggallāno bhagavantaṃ etadavoca –

Bấy giờ, Tôn giả Mahāmoggallāna đi đến chỗ đức Thế Tôn; sau khi đến, ngài đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi một bên. Sau khi ngồi một bên, Tôn giả Mahāmoggallāna bạch với đức Thế Tôn điều này:

‘‘Kakudho nāma, bhante, koliyaputto mamaṃ upaṭṭhāko adhunākālaṅkato aññataraṃ manomayaṃ kāyaṃ upapanno hoti. Tassa evarūpo attabhāvapaṭilābho – seyyathāpi nāma dve vā tīṇi vā māgadhakāni gāmakkhettāni. So tena attabhāvapaṭilābhena neva attānaṃ no paraṃ byābādheti. Atha kho, bhante, kakudho devaputto yenāhaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho, bhante, kakudho devaputto maṃ etadavoca – ‘devadattassa, bhante, evarūpaṃ icchāgataṃ uppajji – ahaṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharissāmīti. Sahacittuppādā ca, bhante, devadatto tassā iddhiyā parihīno’ti. Idamavoca, bhante, kakudho devaputto. Idaṃ vatvā maṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyī’’ti.

– Bạch Thế Tôn, người con trai của dòng Koliyā tên là Kakudha, là người hộ độ của con, vừa mới mệnh chung, đã được sanh vào một thân do ý tạo nào đó. Sự thành tựu tự thân của vị ấy là như vầy – ví như là hai hoặc ba khu đất làng của xứ Māgadha. Với sự thành tựu tự thân ấy, vị ấy không làm khổ mình, cũng không làm khổ người khác. Bạch Thế Tôn, rồi thiên tử Kakudha đã đi đến chỗ con; sau khi đến, vị ấy đảnh lễ con rồi đứng một bên. Bạch Thế Tôn, sau khi đứng một bên, thiên tử Kakudha đã bạch với con điều này: ‘Thưa ngài, một ý muốn xấu xa như vầy đã khởi lên cho Devadatta: ‘Ta sẽ lãnh đạo chúng Tỳ khưu.’ Và thưa ngài, cùng với sự khởi lên của tâm ấy, Devadatta đã bị mất đi thần thông ấy.’ Bạch Thế Tôn, thiên tử Kakudha đã bạch điều này. Sau khi bạch điều này, vị ấy đảnh lễ con, đi nhiễu quanh theo chiều bên phải, rồi biến mất ngay tại chỗ ấy.

‘‘Kiṃ pana te, moggallāna, kakudho devaputto cetasā ceto paricca vidito – ‘yaṃ kiñci kakudho devaputto bhāsati sabbaṃ taṃ tatheva hoti, no aññathā’’’ti? ‘‘Cetasā ceto paricca vidito me, bhante, kakudho devaputto – ‘yaṃ kiñci kakudho devaputto bhāsati sabbaṃ taṃ tatheva hoti, no aññathā’’’ti. ‘‘Rakkhassetaṃ, moggallāna, vācaṃ! (Rakkhassetaṃ, moggallāna, vācaṃ) ! Idāni so moghapuriso attanāva attānaṃ pātukarissati.

– Này Moggallāna, có phải thiên tử Kakudha đã được ngươi biết rõ bằng cách dùng tâm bao trùm tâm rằng: ‘Bất cứ điều gì thiên tử Kakudha nói, tất cả điều ấy là đúng như vậy, không khác đi’ không? – Bạch Thế Tôn, thiên tử Kakudha đã được con biết rõ bằng cách dùng tâm bao trùm tâm rằng: ‘Bất cứ điều gì thiên tử Kakudha nói, tất cả điều ấy là đúng như vậy, không khác đi.’ – Này Moggallāna, hãy giữ gìn lời nói này! Này Moggallāna, hãy giữ gìn lời nói này! Giờ đây, kẻ ngu muội ấy sẽ tự mình bộc lộ chính mình.

‘‘Pañcime, moggallāna, satthāro santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame pañca? Idha, moggallāna, ekacco satthā aparisuddhasīlo samāno ‘parisuddhasīlomhī’ti paṭijānāti ‘parisuddhaṃ me sīlaṃ pariyodātaṃ [Pg.109] asaṃkiliṭṭha’nti. Tamenaṃ sāvakā evaṃ jānanti – ‘ayaṃ kho bhavaṃ satthā aparisuddhasīlo samāno parisuddhasīlomhī’ti paṭijānāti ‘parisuddhaṃ me sīlaṃ pariyodātaṃ asaṃkiliṭṭha’nti. Mayañceva kho pana gihīnaṃ āroceyyāma, nāssassa manāpaṃ. Yaṃ kho panassa amanāpaṃ, kathaṃ naṃ mayaṃ tena samudācareyyāma – ‘sammannati kho pana cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena; yaṃ tumo karissati tumova tena paññāyissatī’ti. Evarūpaṃ kho, moggallāna, satthāraṃ sāvakā sīlato rakkhanti; evarūpo ca pana satthā sāvakehi sīlato rakkhaṃ paccāsīsati.

– Này Moggallāna, có năm hạng đạo sư này đang hiện hữu, có mặt ở trên đời. Năm hạng nào? Này Moggallāna, ở đây, có một hạng đạo sư có giới không trong sạch nhưng lại tự nhận rằng: ‘Ta có giới trong sạch,’ ‘Giới của ta trong sạch, thanh tịnh, không uế nhiễm.’ Các đệ tử của vị ấy biết về vị ấy như vầy: ‘Vị Tôn sư này có giới không trong sạch nhưng lại tự nhận rằng: ‘Ta có giới trong sạch,’ ‘Giới của ta trong sạch, thanh tịnh, không uế nhiễm.’ Nếu chúng ta nói cho các hàng tại gia thì điều ấy sẽ không làm cho vị ấy hài lòng. Điều gì không làm cho vị ấy hài lòng, làm sao chúng ta có thể đối xử với vị ấy bằng cách ấy? Vị ấy quả thật được tôn trọng vì y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh; bất cứ điều gì ngài làm, chính ngài sẽ được biết đến qua việc ấy.’ Này Moggallāna, các đệ tử che chở cho vị đạo sư như vậy về phương diện giới hạnh; và vị đạo sư như vậy cũng mong đợi sự che chở về phương diện giới hạnh từ các đệ tử.

‘‘Puna caparaṃ, moggallāna, idhekacco satthā aparisuddhājīvo samāno ‘parisuddhājīvomhī’ti paṭijānāti ‘parisuddho me ājīvo pariyodāto asaṃkiliṭṭho’ti. Tamenaṃ sāvakā evaṃ jānanti – ‘ayaṃ kho bhavaṃ satthā aparisuddhājīvo samāno parisuddhājīvomhī’ti paṭijānāti ‘parisuddho me ājīvo pariyodāto asaṃkiliṭṭho’ti. Mayañceva kho pana gihīnaṃ āroceyyāma, nāssassa manāpaṃ. Yaṃ kho panassa amanāpaṃ, kathaṃ naṃ mayaṃ tena samudācareyyāma – ‘sammannati kho pana cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena; yaṃ tumo karissati tumova tena paññāyissatī’ti. Evarūpaṃ kho, moggallāna, satthāraṃ sāvakā ājīvato rakkhanti; evarūpo ca pana satthā sāvakehi ājīvato rakkhaṃ paccāsīsati.

Lại nữa, này Moggallāna, ở đây, có một hạng đạo sư có sinh kế không trong sạch nhưng lại tự nhận rằng: ‘Ta có sinh kế trong sạch,’ ‘Sinh kế của ta trong sạch, thanh tịnh, không uế nhiễm.’ Các đệ tử của vị ấy biết về vị ấy như vầy: ‘Vị Tôn sư này có sinh kế không trong sạch nhưng lại tự nhận rằng: ‘Ta có sinh kế trong sạch,’ ‘Sinh kế của ta trong sạch, thanh tịnh, không uế nhiễm.’ Nếu chúng ta nói cho các hàng tại gia thì điều ấy sẽ không làm cho vị ấy hài lòng. Điều gì không làm cho vị ấy hài lòng, làm sao chúng ta có thể đối xử với vị ấy bằng cách ấy? Vị ấy quả thật được tôn trọng vì y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh; bất cứ điều gì ngài làm, chính ngài sẽ được biết đến qua việc ấy.’ Này Moggallāna, các đệ tử che chở cho vị đạo sư như vậy về phương diện sinh kế; và vị đạo sư như vậy cũng mong đợi sự che chở về phương diện sinh kế từ các đệ tử.

‘‘Puna caparaṃ, moggallāna, idhekacco satthā aparisuddhadhammadesano samāno ‘parisuddhadhammadesanomhī’ti paṭijānāti ‘parisuddhā me dhammadesanā pariyodātā asaṃkiliṭṭhā’ti. Tamenaṃ sāvakā evaṃ jānanti – ‘ayaṃ kho bhavaṃ satthā aparisuddhadhammadesano samāno parisuddhadhammadesanomhī’ti paṭijānāti ‘parisuddhā me dhammadesanā pariyodātā asaṃkiliṭṭhā’ti. Mayañceva kho pana gihīnaṃ āroceyyāma, nāssassa manāpaṃ. Yaṃ kho panassa amanāpaṃ, kathaṃ naṃ mayaṃ tena samudācareyyāma – ‘sammannati kho pana cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena; yaṃ tumo karissati tumova tena paññāyissatī’ti. Evarūpaṃ kho, moggallāna, satthāraṃ sāvakā dhammadesanato rakkhanti[Pg.110]; evarūpo ca pana satthā sāvakehi dhammadesanato rakkhaṃ paccāsīsati.

Lại nữa, này Moggallāna, ở đây, có một hạng đạo sư có việc thuyết pháp không trong sạch nhưng lại tự nhận rằng: ‘Ta có việc thuyết pháp trong sạch,’ ‘Việc thuyết pháp của ta trong sạch, thanh tịnh, không uế nhiễm.’ Các đệ tử của vị ấy biết về vị ấy như vầy: ‘Vị Tôn sư này có việc thuyết pháp không trong sạch nhưng lại tự nhận rằng: ‘Ta có việc thuyết pháp trong sạch,’ ‘Việc thuyết pháp của ta trong sạch, thanh tịnh, không uế nhiễm.’ Nếu chúng ta nói cho các hàng tại gia thì điều ấy sẽ không làm cho vị ấy hài lòng. Điều gì không làm cho vị ấy hài lòng, làm sao chúng ta có thể đối xử với vị ấy bằng cách ấy? Vị ấy quả thật được tôn trọng vì y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh; bất cứ điều gì ngài làm, chính ngài sẽ được biết đến qua việc ấy.’ Này Moggallāna, các đệ tử che chở cho vị đạo sư như vậy về phương diện thuyết pháp; và vị đạo sư như vậy cũng mong đợi sự che chở về phương diện thuyết pháp từ các đệ tử.

‘‘Puna caparaṃ, moggallāna, idhekacco satthā aparisuddhaveyyākaraṇo samāno ‘parisuddhaveyyākaraṇomhī’ti paṭijānāti ‘parisuddhaṃ me veyyākaraṇaṃ pariyodātaṃ asaṃkiliṭṭha’nti. Tamenaṃ sāvakā evaṃ jānanti – ‘ayaṃ kho bhavaṃ satthā aparisuddhaveyyākaraṇo samāno parisuddhaveyyākaraṇomhī’ti paṭijānāti ‘parisuddhaṃ me veyyākaraṇaṃ pariyodātaṃ asaṃkiliṭṭha’nti. Mayañceva kho pana gihīnaṃ āroceyyāma, nāssassa manāpaṃ. Yaṃ kho panassa amanāpaṃ, kathaṃ naṃ mayaṃ tena samudācareyyāma – ‘sammannati kho pana cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena; yaṃ tumo karissati tumova tena paññāyissatī’ti. Evarūpaṃ kho, moggallāna, satthāraṃ sāvakā veyyākaraṇato rakkhanti; evarūpo ca pana satthā sāvakehi veyyākaraṇato rakkhaṃ paccāsīsati.

Này Moggallāna, lại nữa, ở đây có vị đạo sư có sự giải thích không trong sạch, nhưng lại tự nhận rằng: ‘Ta có sự giải thích trong sạch’, và rằng: ‘Sự giải thích của ta trong sạch, thuần tịnh, không ô nhiễm’. Các đệ tử của vị ấy biết như sau: ‘Vị tôn sư này có sự giải thích không trong sạch, nhưng lại tự nhận rằng: ‘Ta có sự giải thích trong sạch’, và rằng: ‘Sự giải thích của ta trong sạch, thuần tịnh, không ô nhiễm’. Nếu chúng ta nói điều này cho hàng cư sĩ, điều ấy sẽ không làm ngài hài lòng. Điều gì không làm ngài hài lòng, làm sao chúng ta có thể đối xử với ngài bằng cách ấy? Ngài đã đối xử tốt với chúng ta về y phục, vật thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh; bất cứ điều gì ngài làm, ngài sẽ được biết đến qua việc làm ấy’. Này Moggallāna, các đệ tử bảo vệ vị đạo sư như vậy về phương diện giải thích; và vị đạo sư như vậy cũng mong đợi sự bảo vệ từ các đệ tử về phương diện giải thích.

‘‘Puna caparaṃ, moggallāna, idhekacco satthā aparisuddhañāṇadassano samāno ‘parisuddhañāṇadassanomhī’ti paṭijānāti ‘parisuddhaṃ me ñāṇadassanaṃ pariyodātaṃ asaṃkiliṭṭha’nti. Tamenaṃ sāvakā evaṃ jānanti – ‘ayaṃ kho bhavaṃ satthā aparisuddhañāṇadassano samāno parisuddhañāṇadassanomhī’ti paṭijānāti ‘parisuddhaṃ me ñāṇadassanaṃ pariyodātaṃ asaṃkiliṭṭha’nti. Mayañceva kho pana gihīnaṃ āroceyyāma, nāssassa manāpaṃ. Yaṃ kho panassa amanāpaṃ, kathaṃ naṃ mayaṃ tena samudācareyyāma – ‘sammannati kho pana cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena; yaṃ tumo karissati tumova tena paññāyissatī’ti. Evarūpaṃ kho, moggallāna, satthāraṃ sāvakā ñāṇadassanato rakkhanti; evarūpo ca pana satthā sāvakehi ñāṇadassanato rakkhaṃ paccāsīsati. Ime kho, moggallāna, pañca satthāro santo saṃvijjamānā lokasmiṃ.

Này Moggallāna, lại nữa, ở đây có vị đạo sư có tri kiến không trong sạch, nhưng lại tự nhận rằng: ‘Ta có tri kiến trong sạch’, và rằng: ‘Tri kiến của ta trong sạch, thuần tịnh, không ô nhiễm’. Các đệ tử của vị ấy biết như sau: ‘Vị tôn sư này có tri kiến không trong sạch, nhưng lại tự nhận rằng: ‘Ta có tri kiến trong sạch’, và rằng: ‘Tri kiến của ta trong sạch, thuần tịnh, không ô nhiễm’. Nếu chúng ta nói điều này cho hàng cư sĩ, điều ấy sẽ không làm ngài hài lòng. Điều gì không làm ngài hài lòng, làm sao chúng ta có thể đối xử với ngài bằng cách ấy? Ngài đã đối xử tốt với chúng ta về y phục, vật thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh; bất cứ điều gì ngài làm, ngài sẽ được biết đến qua việc làm ấy’. Này Moggallāna, các đệ tử bảo vệ vị đạo sư như vậy về phương diện tri kiến; và vị đạo sư như vậy cũng mong đợi sự bảo vệ từ các đệ tử về phương diện tri kiến. Này Moggallāna, năm hạng đạo sư này có mặt, hiện hữu ở trên đời.

‘‘Ahaṃ kho pana, moggallāna, parisuddhasīlo samāno ‘parisuddhasīlomhī’ti paṭijānāmi ‘parisuddhaṃ me sīlaṃ pariyodātaṃ asaṃkiliṭṭha’nti. Na ca maṃ sāvakā sīlato rakkhanti, na cāhaṃ sāvakehi sīlato rakkhaṃ paccāsīsāmi. Parisuddhājīvo samāno ‘parisuddhājīvomhī’ti paṭijānāmi ‘parisuddho me ājīvo pariyodāto asaṃkiliṭṭho’ti. Na ca maṃ sāvakā [Pg.111] ājīvato rakkhanti, na cāhaṃ sāvakehi ājīvato rakkhaṃ paccāsīsāmi. Parisuddhadhammadesano samāno ‘parisuddhadhammadesanomhī’ti paṭijānāmi ‘parisuddhā me dhammadesanā pariyodātā asaṃkiliṭṭhā’ti. Na ca maṃ sāvakā dhammadesanato rakkhanti, na cāhaṃ sāvakehi dhammadesanato rakkhaṃ paccāsīsāmi. Parisuddhaveyyākaraṇo samāno ‘parisuddhaveyyākaraṇomhī’ti paṭijānāmi ‘parisuddhaṃ me veyyākaraṇaṃ pariyodātaṃ asaṃkiliṭṭha’nti. Na ca maṃ sāvakā veyyākaraṇato rakkhanti, na cāhaṃ sāvakehi veyyākaraṇato rakkhaṃ paccāsīsāmi. Parisuddhañāṇadassano samāno ‘parisuddhañāṇadassanomhī’ti paṭijānāmi ‘parisuddhaṃ me ñāṇadassanaṃ pariyodātaṃ asaṃkiliṭṭha’nti. Na ca maṃ sāvakā ñāṇadassanato rakkhanti, na cāhaṃ sāvakehi ñāṇadassanato rakkhaṃ paccāsīsāmī’’ti. Dasamaṃ.

Còn Ta, này Moggallāna, có giới hạnh trong sạch, Ta tự nhận rằng: ‘Ta có giới hạnh trong sạch’, và rằng: ‘Giới hạnh của Ta trong sạch, thuần tịnh, không ô nhiễm’. Các đệ tử không bảo vệ Ta về phương diện giới hạnh, và Ta cũng không mong đợi sự bảo vệ từ các đệ tử về phương diện giới hạnh. Có sanh kế trong sạch, Ta tự nhận rằng: ‘Ta có sanh kế trong sạch’, và rằng: ‘Sanh kế của Ta trong sạch, thuần tịnh, không ô nhiễm’. Các đệ tử không bảo vệ Ta về phương diện sanh kế, và Ta cũng không mong đợi sự bảo vệ từ các đệ tử về phương diện sanh kế. Có sự thuyết pháp trong sạch, Ta tự nhận rằng: ‘Ta có sự thuyết pháp trong sạch’, và rằng: ‘Sự thuyết pháp của Ta trong sạch, thuần tịnh, không ô nhiễm’. Các đệ tử không bảo vệ Ta về phương diện thuyết pháp, và Ta cũng không mong đợi sự bảo vệ từ các đệ tử về phương diện thuyết pháp. Có sự giải thích trong sạch, Ta tự nhận rằng: ‘Ta có sự giải thích trong sạch’, và rằng: ‘Sự giải thích của Ta trong sạch, thuần tịnh, không ô nhiễm’. Các đệ tử không bảo vệ Ta về phương diện giải thích, và Ta cũng không mong đợi sự bảo vệ từ các đệ tử về phương diện giải thích. Có tri kiến trong sạch, Ta tự nhận rằng: ‘Ta có tri kiến trong sạch’, và rằng: ‘Tri kiến của Ta trong sạch, thuần tịnh, không ô nhiễm’. Các đệ tử không bảo vệ Ta về phương diện tri kiến, và Ta cũng không mong đợi sự bảo vệ từ các đệ tử về phương diện tri kiến.” Hết bài kinh thứ mười.

Kakudhavaggo pañcamo.

Phẩm Kakudha, phẩm thứ năm.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược như sau:

Dve sampadā byākaraṇaṃ, phāsu akuppapañcamaṃ;

Sutaṃ kathā āraññako, sīho ca kakudho dasāti.

Hai kinh Sampadā, Byākaraṇa, Phāsu, và kinh thứ năm là Akuppa; Suta, Kathā, Āraññaka, Sīha, và Kakudha là mười kinh.

Dutiyapaṇṇāsakaṃ samattaṃ.

Kết thúc tập năm mươi thứ hai.

3. Tatiyapaṇṇāsakaṃ

3. Tập Năm Mươi Thứ Ba

(11) 1. Phāsuvihāravaggo

(11) 1. Phẩm An Trú

1. Sārajjasuttaṃ

1. Kinh Rụt Rè

101. ‘‘Pañcime[Pg.112], bhikkhave, sekhavesārajjakaraṇā dhammā. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu saddho hoti, sīlavā hoti, bahussuto hoti, āraddhavīriyo hoti, paññavā hoti.

101. Này các tỳ khưu, có năm pháp này đưa đến sự tự tin cho bậc hữu học. Thế nào là năm? Ở đây, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có lòng tin, có giới hạnh, đa văn, tinh tấn, có trí tuệ.

‘‘Yaṃ, bhikkhave, assaddhassa sārajjaṃ hoti, saddhassa taṃ sārajjaṃ na hoti. Tasmāyaṃ dhammo sekhavesārajjakaraṇo.

Này các tỳ khưu, sự rụt rè nào có ở người không có lòng tin, sự rụt rè ấy không có ở người có lòng tin. Do vậy, pháp này đưa đến sự tự tin cho bậc hữu học.

‘‘Yaṃ, bhikkhave, dussīlassa sārajjaṃ hoti, sīlavato taṃ sārajjaṃ na hoti. Tasmāyaṃ dhammo sekhavesārajjakaraṇo.

Này các tỳ khưu, sự rụt rè nào có ở người không có giới hạnh, sự rụt rè ấy không có ở người có giới hạnh. Do vậy, pháp này đưa đến sự tự tin cho bậc hữu học.

‘‘Yaṃ, bhikkhave, appassutassa sārajjaṃ hoti, bahussutassa taṃ sārajjaṃ na hoti. Tasmāyaṃ dhammo sekhavesārajjakaraṇo.

Này các tỳ khưu, sự rụt rè nào có ở người ít nghe, sự rụt rè ấy không có ở người đa văn. Do vậy, pháp này đưa đến sự tự tin cho bậc hữu học.

‘‘Yaṃ, bhikkhave, kusītassa sārajjaṃ hoti, āraddhavīriyassa taṃ sārajjaṃ na hoti. Tasmāyaṃ dhammo sekhavesārajjakaraṇo.

Này các tỳ khưu, sự rụt rè nào có ở người lười biếng, sự rụt rè ấy không có ở người tinh tấn. Do vậy, pháp này đưa đến sự tự tin cho bậc hữu học.

‘‘Yaṃ, bhikkhave, duppaññassa sārajjaṃ hoti, paññavato taṃ sārajjaṃ na hoti. Tasmāyaṃ dhammo sekhavesārajjakaraṇo. Ime kho, bhikkhave, pañca sekhavesārajjakaraṇā dhammā’’ti. Paṭhamaṃ.

Này các tỳ khưu, sự rụt rè nào có ở người không có trí tuệ, sự rụt rè ấy không có ở người có trí tuệ. Do vậy, pháp này đưa đến sự tự tin cho bậc hữu học. Này các tỳ khưu, đây là năm pháp đưa đến sự tự tin cho bậc hữu học.” Hết bài kinh thứ nhất.

2. Ussaṅkitasuttaṃ

2. Kinh Bị Nghi Ngờ

102. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu ussaṅkitaparisaṅkito hoti pāpabhikkhūti api akuppadhammopi.

102. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nào hội đủ năm pháp sẽ bị nghi ngờ, bị ngờ vực là một tỳ khưu xấu, cho dù vị ấy là bậc có pháp bất động.

Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu vesiyāgocaro vā hoti, vidhavāgocaro vā hoti, thullakumārikāgocaro vā hoti, paṇḍakagocaro vā hoti, bhikkhunīgocaro vā hoti.

Thế nào là năm? Ở đây, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thường lui tới với kỹ nữ, hoặc với quả phụ, hoặc với thiếu nữ quá lứa, hoặc với người ái nam ái nữ, hoặc với tỳ khưu ni.

‘‘Imehi [Pg.113] kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu ussaṅkitaparisaṅkito hoti pāpabhikkhūti api akuppadhammopī’’ti. Dutiyaṃ.

Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu hội đủ năm pháp này thì bị nghi ngờ, bị ngờ vực là một ác Tỳ khưu, cho dù vị ấy là bậc có pháp bất động. Kinh thứ hai.

3. Mahācorasuttaṃ

3. Kinh Đại Đạo Tặc

103. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato mahācoro sandhimpi chindati, nillopampi harati, ekāgārikampi karoti, paripanthepi tiṭṭhati. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, mahācoro visamanissito ca hoti, gahananissito ca, balavanissito ca, bhogacāgī ca, ekacārī ca.

103. Này các Tỳ khưu, tên đại đạo tặc hội đủ năm chi phần thì khoét vách, cướp đoạt tài sản, cướp một nhà, và đứng chặn đường. Do năm chi phần nào? Ở đây, này các Tỳ khưu, tên đại đạo tặc nương tựa nơi hiểm trở, nương tựa nơi rừng rậm, nương tựa kẻ có quyền thế, sẵn sàng chi của cải, và hành động một mình.

‘‘Kathañca, bhikkhave, mahācoro visamanissito hoti? Idha, bhikkhave, mahācoro nadīviduggaṃ vā nissito hoti pabbatavisamaṃ vā. Evaṃ kho, bhikkhave, mahācoro visamanissito hoti.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là tên đại đạo tặc nương tựa nơi hiểm trở? Ở đây, này các Tỳ khưu, tên đại đạo tặc nương tựa nơi sông ngòi khó vượt qua hoặc nơi núi non hiểm trở. Này các Tỳ khưu, như vậy là tên đại đạo tặc nương tựa nơi hiểm trở.

‘‘Kathañca, bhikkhave, mahācoro gahananissito hoti? Idha, bhikkhave, mahācoro tiṇagahanaṃ vā nissito hoti rukkhagahanaṃ vā rodhaṃ vā mahāvanasaṇḍaṃ vā. Evaṃ kho, bhikkhave, mahācoro gahananissito hoti.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là tên đại đạo tặc nương tựa nơi rừng rậm? Ở đây, này các Tỳ khưu, tên đại đạo tặc nương tựa nơi bụi cỏ, hoặc nơi bụi cây, hoặc nơi rừng rậm, hoặc nơi khu rừng lớn. Này các Tỳ khưu, như vậy là tên đại đạo tặc nương tựa nơi rừng rậm.

‘‘Kathañca, bhikkhave, mahācoro balavanissito hoti? Idha, bhikkhave, mahācoro rājānaṃ vā rājamahāmattānaṃ vā nissito hoti. Tassa evaṃ hoti – ‘sace maṃ koci kiñci vakkhati, ime me rājāno vā rājamahāmattā vā pariyodhāya atthaṃ bhaṇissantī’ti. Sace naṃ koci kiñci āha, tyassa rājāno vā rājamahāmattā vā pariyodhāya atthaṃ bhaṇanti. Evaṃ kho, bhikkhave, mahācoro balavanissito hoti.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là tên đại đạo tặc nương tựa kẻ có quyền thế? Ở đây, này các Tỳ khưu, tên đại đạo tặc nương tựa các vị vua hoặc các vị đại thần của vua. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Nếu có ai nói điều gì với ta, các vị vua hoặc các vị đại thần này của ta sẽ biện hộ và nói lợi ích cho ta.’ Và nếu có ai nói điều gì với y, các vị vua hoặc các vị đại thần ấy liền biện hộ và nói lợi ích cho y. Này các Tỳ khưu, như vậy là tên đại đạo tặc nương tựa kẻ có quyền thế.

‘‘Kathañca, bhikkhave, mahācoro bhogacāgī hoti? Idha, bhikkhave, mahācoro aḍḍho hoti mahaddhano mahābhogo. Tassa evaṃ hoti – ‘sace maṃ koci kiñci vakkhati, ito bhogena paṭisantharissāmī’ti. Sace naṃ koci kiñci āha, tato bhogena paṭisantharati. Evaṃ kho, bhikkhave, mahācoro bhogacāgī hoti.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là tên đại đạo tặc sẵn sàng chi của cải? Ở đây, này các Tỳ khưu, tên đại đạo tặc giàu có, nhiều của cải, nhiều tài sản. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Nếu có ai nói điều gì với ta, ta sẽ dùng của cải này để dàn xếp.’ Và nếu có ai nói điều gì với y, y liền dùng của cải để dàn xếp. Này các Tỳ khưu, như vậy là tên đại đạo tặc sẵn sàng chi của cải.

‘‘Kathañca, bhikkhave, mahācoro ekacārī hoti? Idha, bhikkhave, mahācoro ekakova gahaṇāni kattā hoti. Taṃ kissa hetu? ‘Mā me [Pg.114] guyhamantā bahiddhā sambhedaṃ agamaṃsū’ti. Evaṃ kho, bhikkhave, mahācoro ekacārī hoti.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là tên đại đạo tặc hành động một mình? Ở đây, này các Tỳ khưu, tên đại đạo tặc chỉ một mình thực hiện các vụ cướp bóc. Vì lý do gì? ‘Mong rằng những kế hoạch bí mật của ta không bị tiết lộ ra ngoài.’ Này các Tỳ khưu, như vậy là tên đại đạo tặc hành động một mình.

‘‘Imehi kho, bhikkhave, pañcahaṅgehi samannāgato mahācoro sandhimpi chindati nillopampi harati ekāgārikampi karoti paripanthepi tiṭṭhati.

Này các Tỳ khưu, tên đại đạo tặc hội đủ năm chi phần này thì khoét vách, cướp đoạt tài sản, cướp một nhà, và đứng chặn đường.

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato pāpabhikkhu khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavati. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, pāpabhikkhu visamanissito ca hoti, gahananissito ca, balavanissito ca, bhogacāgī ca, ekacārī ca.

Cũng vậy, này các Tỳ khưu, ác Tỳ khưu hội đủ năm pháp thì tự mình mang theo một bản ngã bị thương tổn, bị hủy hoại, bị khiển trách, bị người trí chỉ trích, và tạo ra nhiều điều bất thiện. Do năm pháp nào? Ở đây, này các Tỳ khưu, ác Tỳ khưu nương tựa nơi hiểm trở, nương tựa nơi rừng rậm, nương tựa kẻ có quyền thế, sẵn sàng chi của cải, và hành động một mình.

‘‘Kathañca, bhikkhave, pāpabhikkhu visamanissito hoti? Idha, bhikkhave, pāpabhikkhu visamena kāyakammena samannāgato hoti, visamena vacīkammena samannāgato hoti, visamena manokammena samannāgato hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpabhikkhu visamanissito hoti.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là ác Tỳ khưu nương tựa nơi hiểm trở? Ở đây, này các Tỳ khưu, ác Tỳ khưu có thân nghiệp không ngay thẳng, có khẩu nghiệp không ngay thẳng, có ý nghiệp không ngay thẳng. Này các Tỳ khưu, như vậy là ác Tỳ khưu nương tựa nơi hiểm trở.

‘‘Kathañca, bhikkhave, pāpabhikkhu gahananissito hoti? Idha, bhikkhave, pāpabhikkhu micchādiṭṭhiko hoti antaggāhikāya diṭṭhiyā samannāgato. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpabhikkhu gahananissito hoti.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là ác Tỳ khưu nương tựa nơi rừng rậm? Ở đây, này các Tỳ khưu, ác Tỳ khưu có tà kiến, có tri kiến chấp thủ một cực đoan. Này các Tỳ khưu, như vậy là ác Tỳ khưu nương tựa nơi rừng rậm.

‘‘Kathañca, bhikkhave, pāpabhikkhu balavanissito hoti? Idha, bhikkhave, pāpabhikkhu rājānaṃ vā rājamahāmattānaṃ vā nissito hoti. Tassa evaṃ hoti – ‘sace maṃ koci kiñci vakkhati, ime me rājāno vā rājamahāmattā vā pariyodhāya atthaṃ bhaṇissantī’ti. Sace naṃ koci kiñci āha, tyassa rājāno vā rājamahāmattā vā pariyodhāya atthaṃ bhaṇanti. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpabhikkhu balavanissito hoti.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là ác Tỳ khưu nương tựa kẻ có quyền thế? Ở đây, này các Tỳ khưu, ác Tỳ khưu nương tựa các vị vua hoặc các vị đại thần của vua. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Nếu có ai nói điều gì với ta, các vị vua hoặc các vị đại thần này của ta sẽ biện hộ và nói lợi ích cho ta.’ Và nếu có ai nói điều gì với y, các vị vua hoặc các vị đại thần ấy liền biện hộ và nói lợi ích cho y. Này các Tỳ khưu, như vậy là ác Tỳ khưu nương tựa kẻ có quyền thế.

‘‘Kathañca, bhikkhave, pāpabhikkhu bhogacāgī hoti? Idha, bhikkhave, pāpabhikkhu lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ. Tassa evaṃ hoti – ‘sace maṃ koci kiñci vakkhati, ito lābhena paṭisantharissāmī’ti. Sace naṃ koci kiñci āha, tato lābhena paṭisantharati. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpabhikkhu bhogacāgī hoti.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là ác Tỳ khưu sẵn sàng chi của cải? Ở đây, này các Tỳ khưu, ác Tỳ khưu nhận được y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Nếu có ai nói điều gì với ta, ta sẽ dùng lợi lộc này để dàn xếp.’ Và nếu có ai nói điều gì với y, y liền dùng lợi lộc để dàn xếp. Này các Tỳ khưu, như vậy là ác Tỳ khưu sẵn sàng chi của cải.

‘‘Kathañca[Pg.115], bhikkhave, pāpabhikkhu ekacārī hoti? Idha, bhikkhave, pāpabhikkhu ekakova paccantimesu janapadesu nivāsaṃ kappeti. So tattha kulāni upasaṅkamanto lābhaṃ labhati. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpabhikkhu ekacārī hoti.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là ác Tỳ khưu hành động một mình? Ở đây, này các Tỳ khưu, ác Tỳ khưu chỉ một mình trú ngụ tại các vùng biên địa. Ở đó, khi đến gần các gia đình, y nhận được lợi lộc. Này các Tỳ khưu, như vậy là ác Tỳ khưu hành động một mình.

‘‘Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato pāpabhikkhu khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavatī’’ti. Tatiyaṃ.

Này các Tỳ khưu, ác Tỳ khưu hội đủ năm pháp này thì tự mình mang theo một bản ngã bị thương tổn, bị hủy hoại, bị khiển trách, bị người trí chỉ trích, và tạo ra nhiều điều bất thiện. Kinh thứ ba.

4. Samaṇasukhumālasuttaṃ

4. Kinh Sa Môn Tế Nhị

104. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu samaṇesu samaṇasukhumālo hoti.

104. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu hội đủ năm pháp là vị Sa môn tế nhị giữa các vị Sa môn.

‘‘Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu yācitova bahulaṃ cīvaraṃ paribhuñjati, appaṃ ayācito; yācitova bahulaṃ piṇḍapātaṃ paribhuñjati, appaṃ ayācito; yācitova bahulaṃ senāsanaṃ paribhuñjati, appaṃ ayācito; yācitova bahulaṃ gilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ paribhuñjati, appaṃ ayācito. Yehi kho pana sabrahmacārīhi saddhiṃ viharati, tyassa manāpeneva bahulaṃ kāyakammena samudācaranti, appaṃ amanāpena; manāpeneva bahulaṃ vacīkammena samudācaranti, appaṃ amanāpena; manāpeneva bahulaṃ manokammena samudācaranti, appaṃ amanāpena; manāpaṃyeva upahāraṃ upaharanti, appaṃ amanāpaṃ. Yāni kho pana tāni vedayitāni pittasamuṭṭhānāni vā semhasamuṭṭhānāni vā vātasamuṭṭhānāni vā sannipātikāni vā utupariṇāmajāni vā visamaparihārajāni vā opakkamikāni vā kammavipākajāni vā, tānissa na bahudeva uppajjanti. Appābādho hoti, catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī, āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu samaṇesu samaṇasukhumālo hoti.

“Năm pháp nào? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu phần lớn chỉ thọ dụng y phục khi được thỉnh mời, ít khi không được thỉnh mời; phần lớn chỉ thọ dụng vật thực khất thực khi được thỉnh mời, ít khi không được thỉnh mời; phần lớn chỉ thọ dụng sàng tọa khi được thỉnh mời, ít khi không được thỉnh mời; phần lớn chỉ thọ dụng dược phẩm trị bệnh khi được thỉnh mời, ít khi không được thỉnh mời. Lại nữa, vị ấy sống cùng với các vị đồng phạm hạnh nào, các vị ấy phần lớn đối xử với vị ấy bằng thân nghiệp vừa ý, ít khi không vừa ý; phần lớn đối xử bằng khẩu nghiệp vừa ý, ít khi không vừa ý; phần lớn đối xử bằng ý nghiệp vừa ý, ít khi không vừa ý; phần lớn dâng cúng những vật dâng cúng vừa ý, ít khi không vừa ý. Lại nữa, những cảm thọ nào do mật gây ra, hoặc do đàm gây ra, hoặc do gió gây ra, hoặc do sự kết hợp (của các thể dịch) gây ra, hoặc do thời tiết thay đổi gây ra, hoặc do cách hành xử không đồng đều gây ra, hoặc do bị tấn công bất ngờ gây ra, hoặc do quả của nghiệp gây ra, những cảm thọ ấy không khởi lên nhiều nơi vị ấy. Vị ấy ít bệnh tật, là người đạt được bốn thiền, thuộc về tăng thượng tâm, đem lại sự an lạc trong hiện tại, một cách dễ dàng, không khó khăn, không mệt nhọc. Do sự đoạn tận các lậu hoặc, vị ấy tự mình với thắng trí, chứng ngộ và đạt đến tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc, ngay trong hiện tại. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nào thành tựu năm pháp này, vị ấy là người tế nhị giữa các sa-môn.”

‘‘Yañhi taṃ, bhikkhave, sammā vadamāno vadeyya – ‘samaṇesu samaṇasukhumālo’ti, mameva taṃ, bhikkhave, sammā vadamāno vadeyya – ‘samaṇesu samaṇasukhumālo’ti[Pg.116]. Ahañhi, bhikkhave, yācitova bahulaṃ cīvaraṃ paribhuñjāmi, appaṃ ayācito; yācitova bahulaṃ piṇḍapātaṃ paribhuñjāmi, appaṃ ayācito; yācitova bahulaṃ senāsanaṃ paribhuñjāmi, appaṃ ayācito; yācitova bahulaṃ gilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ paribhuñjāmi, appaṃ ayācito. Yehi kho pana bhikkhūhi saddhiṃ viharāmi, te maṃ manāpeneva bahulaṃ kāyakammena samudācaranti, appaṃ amanāpena; manāpeneva bahulaṃ vacīkammena samudācaranti, appaṃ amanāpena; manāpeneva bahulaṃ manokammena samudācaranti, appaṃ amanāpena; manāpaṃyeva upahāraṃ upaharanti, appaṃ amanāpaṃ. Yāni kho pana tāni vedayitāni – pittasamuṭṭhānāni vā semhasamuṭṭhānāni vā vātasamuṭṭhānāni vā sannipātikāni vā utupariṇāmajāni vā visamaparihārajāni vā opakkamikāni vā kammavipākajāni vā – tāni me na bahudeva uppajjanti. Appābādhohamasmi, catunnaṃ kho panasmi jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī, āsavānaṃ khayā…pe… sacchikatvā upasampajja viharāmi.

“Này các tỳ khưu, người nào muốn nói một cách đúng đắn rằng: ‘Vị sa-môn tế nhị giữa các sa-môn’, thì chính là nói về Ta, người ấy đã nói một cách đúng đắn rằng: ‘Vị sa-môn tế nhị giữa các sa-môn’. Này các tỳ khưu, Ta phần lớn chỉ thọ dụng y phục khi được thỉnh mời, ít khi không được thỉnh mời; phần lớn chỉ thọ dụng vật thực khất thực khi được thỉnh mời, ít khi không được thỉnh mời; phần lớn chỉ thọ dụng sàng tọa khi được thỉnh mời, ít khi không được thỉnh mời; phần lớn chỉ thọ dụng dược phẩm trị bệnh khi được thỉnh mời, ít khi không được thỉnh mời. Lại nữa, Ta sống cùng với các vị tỳ khưu nào, các vị ấy phần lớn đối xử với Ta bằng thân nghiệp vừa ý, ít khi không vừa ý; phần lớn đối xử bằng khẩu nghiệp vừa ý, ít khi không vừa ý; phần lớn đối xử bằng ý nghiệp vừa ý, ít khi không vừa ý; phần lớn dâng cúng những vật dâng cúng vừa ý, ít khi không vừa ý. Lại nữa, những cảm thọ nào – do mật gây ra, hoặc do đàm gây ra, hoặc do gió gây ra, hoặc do sự kết hợp (của các thể dịch) gây ra, hoặc do thời tiết thay đổi gây ra, hoặc do cách hành xử không đồng đều gây ra, hoặc do bị tấn công bất ngờ gây ra, hoặc do quả của nghiệp gây ra – những cảm thọ ấy không khởi lên nhiều nơi Ta. Ta ít bệnh tật, Ta là người đạt được bốn thiền, thuộc về tăng thượng tâm, đem lại sự an lạc trong hiện tại, một cách dễ dàng, không khó khăn, không mệt nhọc. Do sự đoạn tận các lậu hoặc... cho đến... chứng ngộ và đạt đến, Ta an trú.”

‘‘Yañhi taṃ, bhikkhave, sammā vadamāno vadeyya – ‘samaṇesu samaṇasukhumālo’ti, mameva taṃ, bhikkhave, sammā vadamāno vadeyya – ‘samaṇesu samaṇasukhumālo’’’ti. Catutthaṃ.

“Này các tỳ khưu, người nào muốn nói một cách đúng đắn rằng: ‘Vị sa-môn tế nhị giữa các sa-môn’, thì chính là nói về Ta, người ấy đã nói một cách đúng đắn rằng: ‘Vị sa-môn tế nhị giữa các sa-môn’.” (Kinh) thứ tư.

5. Phāsuvihārasuttaṃ

5. Kinh An Trú Dễ Dàng

105. ‘‘Pañcime, bhikkhave, phāsuvihārā. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhuno mettaṃ kāyakammaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca, mettaṃ vacīkammaṃ…pe… mettaṃ manokammaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca. Yāni tāni sīlāni akhaṇḍāni acchiddāni asabalāni akammāsāni bhujissāni viññuppasatthāni aparāmaṭṭhāni samādhisaṃvattanikāni, tathārūpehi sīlehi sīlasāmaññagato viharati sabrahmacārīhi āvi ceva raho ca. Yāyaṃ diṭṭhi ariyā niyyānikā niyyāti takkarassa sammā dukkhakkhayāya, tathārūpāya diṭṭhiyā diṭṭhisāmaññagato viharati sabrahmacārīhi āvi ceva raho ca. Ime kho, bhikkhave, pañca phāsuvihārā’’ti. Pañcamaṃ.

105. “Này các tỳ khưu, có năm sự an trú dễ dàng này. Năm sự nào? Ở đây, này các tỳ khưu, thân nghiệp từ ái của vị tỳ khưu được thể hiện đối với các vị đồng phạm hạnh, cả khi công khai lẫn khi kín đáo, khẩu nghiệp từ ái... cho đến... ý nghiệp từ ái của vị tỳ khưu được thể hiện đối với các vị đồng phạm hạnh, cả khi công khai lẫn khi kín đáo. Những giới luật nào không bị sứt mẻ, không bị vi phạm, không tỳ vết, không ô nhiễm, có tính giải thoát, được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến định, vị ấy sống có giới tương đồng với các vị đồng phạm hạnh bằng những giới luật như vậy, cả khi công khai lẫn khi kín đáo. Tri kiến nào là thánh thiện, có tính hướng thượng, đưa người thực hành đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh, vị ấy sống có tri kiến tương đồng với các vị đồng phạm hạnh bằng tri kiến như vậy, cả khi công khai lẫn khi kín đáo. Này các tỳ khưu, đây là năm sự an trú dễ dàng.” (Kinh) thứ năm.

6. Ānandasuttaṃ

6. Kinh Ānanda

106. Ekaṃ [Pg.117] samayaṃ bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –

106. Một thời, Thế Tôn trú ở Kosambī, tại tu viện Ghosita. Bấy giờ, tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn điều này:

‘‘Kittāvatā nu kho, bhante, bhikkhu saṅghe viharanto phāsuṃ vihareyyā’’ti? ‘‘Yato kho, ānanda, bhikkhu attanā sīlasampanno hoti, no paraṃ adhisīle sampavattā ; ettāvatāpi kho, ānanda, bhikkhu saṅghe viharanto phāsuṃ vihareyyā’’ti.

“Bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào, một tỳ khưu sống trong Tăng chúng được an trú dễ dàng?” “Này Ānanda, khi nào vị tỳ khưu tự mình thành tựu giới hạnh, nhưng không chỉ trích người khác về tăng thượng giới; này Ānanda, cho đến chừng ấy, vị tỳ khưu sống trong Tăng chúng được an trú dễ dàng.”

‘‘Siyā pana, bhante, aññopi pariyāyo yathā bhikkhu saṅghe viharanto phāsuṃ vihareyyā’’ti? ‘‘Siyā, ānanda ! Yato kho, ānanda, bhikkhu attanā sīlasampanno hoti, no paraṃ adhisīle sampavattā; attānupekkhī ca hoti, no parānupekkhī; ettāvatāpi kho, ānanda, bhikkhu saṅghe viharanto phāsuṃ vihareyyā’’ti.

“Bạch Thế Tôn, liệu có thể có một phương cách nào khác, để một tỳ khưu sống trong Tăng chúng được an trú dễ dàng không?” “Có thể có, này Ānanda! Này Ānanda, khi nào vị tỳ khưu tự mình thành tựu giới hạnh, nhưng không chỉ trích người khác về tăng thượng giới; và tự mình quan sát, chứ không quan sát người khác; này Ānanda, cho đến chừng ấy, vị tỳ khưu sống trong Tăng chúng được an trú dễ dàng.”

‘‘Siyā pana, bhante, aññopi pariyāyo yathā bhikkhu saṅghe viharanto phāsuṃ vihareyyā’’ti? ‘‘Siyā, ānanda! Yato kho, ānanda, bhikkhu attanā sīlasampanno hoti, no paraṃ adhisīle sampavattā; attānupekkhī ca hoti, no parānupekkhī; apaññāto ca hoti, tena ca apaññātakena no paritassati; ettāvatāpi kho, ānanda, bhikkhu saṅghe viharanto phāsuṃ vihareyyā’’ti.

“Bạch Thế Tôn, liệu có thể có phương cách nào khác để vị tỳ khưu sống an ổn trong Tăng chúng không ạ?” “Này Ānanda, có thể có! Này Ānanda, khi vị tỳ khưu tự mình thành tựu giới hạnh, không chỉ trích người khác về giới hạnh cao hơn; tự mình quán xét, không quán xét người khác; không được biết đến, và không lo lắng vì không được biết đến; này Ānanda, với chừng ấy thôi, vị tỳ khưu cũng có thể sống an ổn trong Tăng chúng.”

‘‘Siyā pana, bhante, aññopi pariyāyo yathā bhikkhu saṅghe viharanto phāsuṃ vihareyyā’’ti? ‘‘Siyā, ānanda! Yato kho, ānanda, bhikkhu attanā sīlasampanno hoti, no paraṃ adhisīle sampavattā; attānupekkhī ca hoti, no parānupekkhī; apaññāto ca hoti, tena ca apaññātakena no paritassati; catunnañca jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī; ettāvatāpi kho, ānanda, bhikkhu saṅghe viharanto phāsuṃ vihareyyā’’ti.

“Bạch Thế Tôn, liệu có thể có phương cách nào khác để vị tỳ khưu sống an ổn trong Tăng chúng không ạ?” “Này Ānanda, có thể có! Này Ānanda, khi vị tỳ khưu tự mình thành tựu giới hạnh, không chỉ trích người khác về giới hạnh cao hơn; tự mình quán xét, không quán xét người khác; không được biết đến, và không lo lắng vì không được biết đến; và là người chứng đắc bốn thiền thuộc về tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú, một cách dễ dàng, không khó khăn, không mệt nhọc; này Ānanda, với chừng ấy thôi, vị tỳ khưu cũng có thể sống an ổn trong Tăng chúng.”

‘‘Siyā [Pg.118] pana, bhante, aññopi pariyāyo yathā bhikkhu saṅghe viharanto phāsuṃ vihareyyā’’ti? ‘‘Siyā, ānanda! Yato kho, ānanda, bhikkhu attanā sīlasampanno hoti, no paraṃ adhisīle sampavattā; attānupekkhī ca hoti, no parānupekkhī; apaññāto ca hoti, tena ca apaññātakena no paritassati; catunnañca jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī; āsavānañca khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati; ettāvatāpi kho, ānanda, bhikkhu saṅghe viharanto phāsuṃ vihareyya.

“Bạch Thế Tôn, liệu có thể có phương cách nào khác để vị tỳ khưu sống an ổn trong Tăng chúng không ạ?” “Này Ānanda, có thể có! Này Ānanda, khi vị tỳ khưu tự mình thành tựu giới hạnh, không chỉ trích người khác về giới hạnh cao hơn; tự mình quán xét, không quán xét người khác; không được biết đến, và không lo lắng vì không được biết đến; và là người chứng đắc bốn thiền thuộc về tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú, một cách dễ dàng, không khó khăn, không mệt nhọc; và do đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát; này Ānanda, với chừng ấy thôi, vị tỳ khưu cũng có thể sống an ổn trong Tăng chúng.”

‘‘Imamhā cāhaṃ, ānanda, phāsuvihārā añño phāsuvihāro uttaritaro vā paṇītataro vā natthīti vadāmī’’ti. Chaṭṭhaṃ.

“Này Ānanda, Ta tuyên bố rằng không có sự an trú an ổn nào khác cao thượng hơn hay vi diệu hơn sự an trú an ổn này.” (Kinh thứ) sáu.

7. Sīlasuttaṃ

7. Kinh Giới Hạnh

107. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa.

107. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu năm pháp thì đáng được cúng dường, đáng được nghênh tiếp, đáng được bố thí, đáng được chắp tay, là phước điền vô thượng ở đời.”

‘‘Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlasampanno hoti, samādhisampanno hoti, paññāsampanno hoti, vimuttisampanno hoti, vimuttiñāṇadassanasampanno hoti.

“Năm pháp nào? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu thành tựu giới, thành tựu định, thành tựu tuệ, thành tựu giải thoát, thành tựu giải thoát tri kiến.”

‘‘Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Sattamaṃ.

“Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu năm pháp này thì đáng được cúng dường, đáng được nghênh tiếp, đáng được bố thí, đáng được chắp tay, là phước điền vô thượng ở đời.” (Kinh thứ) bảy.

8. Asekhasuttaṃ

8. Kinh Vô Học

108. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa.

108. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu năm pháp thì đáng được cúng dường, đáng được nghênh tiếp, đáng được bố thí, ... là phước điền vô thượng ở đời.”

‘‘Katamehi, pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu asekhena sīlakkhandhena samannāgato hoti, asekhena samādhikkhandhena samannāgato hoti, asekhena [Pg.119] paññākkhandhena samannāgato hoti, asekhena vimuttikkhandhena samannāgato hoti, asekhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Aṭṭhamaṃ.

“Năm pháp nào? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu thành tựu vô học giới uẩn, thành tựu vô học định uẩn, thành tựu vô học tuệ uẩn, thành tựu vô học giải thoát uẩn, thành tựu vô học giải thoát tri kiến uẩn. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu năm pháp này thì đáng được cúng dường, ... là phước điền vô thượng ở đời.” (Kinh thứ) tám.

9. Cātuddisasuttaṃ

9. Kinh Bốn Phương

109. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu cātuddiso hoti. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu; bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā; santuṭṭho hoti itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena; catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī; āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Imehi, kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu cātuddiso hotī’’ti. Navamaṃ.

109. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu năm pháp thì đi đến bốn phương. Năm pháp nào? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu có giới hạnh, sống phòng hộ với sự phòng hộ của Pātimokkha, thành tựu oai nghi và nơi hành xứ, thấy sự nguy hiểm trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và tu học trong các học giới; là người đa văn, ghi nhớ những điều đã nghe, tích lũy những điều đã nghe, những pháp nào sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, có ý nghĩa, có văn cú, trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch, những pháp như vậy vị ấy đã nghe nhiều, đã ghi nhớ, đã thực hành thuần thục bằng lời, đã quán xét bằng ý, đã khéo thông đạt bằng chánh kiến; là người biết đủ với y, vật thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh bất kể loại nào; là người chứng đắc bốn thiền thuộc về tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú, một cách dễ dàng, không khó khăn, không mệt nhọc; do đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu năm pháp này thì đi đến bốn phương.” (Kinh thứ) chín.

10. Araññasuttaṃ

10. Kinh Rừng Núi

110. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃ araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevituṃ. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu; bahussuto hoti…pe… diṭṭhiyā suppaṭividdhā; āraddhavīriyo viharati thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu; catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī; āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Imehi [Pg.120] kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃ araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevitu’’nti. Dasamaṃ.

110. “Này các Tỳ kheo, vị Tỳ kheo thành tựu năm pháp thì xứng đáng để sống ở những trú xứ xa xôi, hẻo lánh, trong rừng sâu. Thế nào là năm? Này các Tỳ kheo, ở đây, vị Tỳ kheo có giới đức... (như trên)... đã chấp nhận và tu học trong các học giới; là người đa văn... (như trên)... đã khéo thông đạt bằng trí tuệ; sống tinh cần, nỗ lực, có sức mạnh, kiên trì, không từ bỏ gánh nặng trong các thiện pháp; là người dễ dàng chứng đắc, không khó khăn, không mệt nhọc bốn tầng thiền thuộc về tâm cao thượng, mang lại sự an lạc trong hiện tại; do đoạn tận các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú trong tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc, ngay trong hiện tại. Này các Tỳ kheo, vị Tỳ kheo thành tựu năm pháp này thì xứng đáng để sống ở những trú xứ xa xôi, hẻo lánh, trong rừng sâu.” Kinh thứ mười.

Phāsuvihāravaggo paṭhamo.

Phẩm An Trú, thứ nhất.

Tassuddānaṃ –

Kệ tóm tắt của phẩm ấy:

Sārajjaṃ saṅkito coro, sukhumālaṃ phāsu pañcamaṃ;

Ānanda sīlāsekhā ca, cātuddiso araññena cāti.

Kinh Sārajja (Rụt Rè), Saṅkita (Nghi Ngờ), Coro (Kẻ Trộm), Sukhumāla (Tinh Tế), và thứ năm là Phāsu (An Trú); Kinh Ānanda, Sīlā (Giới), Sekhā (Hữu Học), Cātuddiso (Bốn Phương), và Arañña (Rừng Sâu).

(12) 2. Andhakavindavaggo

(12) 2. Phẩm Andhakavinda

1. Kulūpakasuttaṃ

1. Kinh Kulūpaka (Thân Cận Gia Đình)

111. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato kulūpako bhikkhu kulesu appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca. Katamehi pañcahi? Asanthavavissāsī ca hoti, anissaravikappī ca, vissaṭṭhupasevī ca, upakaṇṇakajappī ca, atiyācanako ca. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato kulūpako bhikkhu kulesu appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca.

111. “Này các Tỳ kheo, vị Tỳ kheo thân cận các gia đình mà thành tựu năm pháp thì không được các gia đình yêu mến, không được quý mến, không được kính trọng, và không được phát triển (tình cảm). Thế nào là năm? Là người thân mật với người không quen biết, là người sắp đặt như người có quyền thế dù không có, là người thân cận để hòa giải những người đã chia rẽ, là người nói thầm thì bên tai, và là người hay đòi hỏi quá đáng. Này các Tỳ kheo, vị Tỳ kheo thân cận các gia đình mà thành tựu năm pháp này thì không được các gia đình yêu mến, không được quý mến, không được kính trọng, và không được phát triển (tình cảm).”

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato kulūpako bhikkhu kulesu piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca. Katamehi pañcahi? Na asanthavavissāsī ca hoti, na anissaravikappī ca, na vissaṭṭhupasevī ca, na upakaṇṇakajappī ca, na atiyācanako ca. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato kulūpako bhikkhu kulesu piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā’’ti. Paṭhamaṃ.

“Này các Tỳ kheo, vị Tỳ kheo thân cận các gia đình mà thành tựu năm pháp thì được các gia đình yêu mến, được quý mến, được kính trọng, và được phát triển (tình cảm). Thế nào là năm? Không phải là người thân mật với người không quen biết, không phải là người sắp đặt như người có quyền thế dù không có, không phải là người thân cận để hòa giải những người đã chia rẽ, không phải là người nói thầm thì bên tai, và không phải là người hay đòi hỏi quá đáng. Này các Tỳ kheo, vị Tỳ kheo thân cận các gia đình mà thành tựu năm pháp này thì được các gia đình yêu mến, được quý mến, được kính trọng, và được phát triển (tình cảm).” Kinh thứ nhất.

2. Pacchāsamaṇasuttaṃ

2. Kinh Pacchāsamaṇa (Thị Giả)

112. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato pacchāsamaṇo na ādātabbo. Katamehi pañcahi? Atidūre vā gacchati accāsanne vā, na pattapariyāpannaṃ [Pg.121] gaṇhati, āpattisāmantā bhaṇamānaṃ na nivāreti, bhaṇamānassa antarantarā kathaṃ opāteti, duppañño hoti jaḷo eḷamūgo. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato pacchāsamaṇo na ādātabbo.

112. “Này các Tỳ kheo, không nên nhận vị sa-môn thị giả thành tựu năm pháp. Thế nào là năm? Đi quá xa hoặc đi quá gần, không nhận lấy bình bát (của thầy) đã đầy vật thực, không ngăn cản (thầy) khi nói lời gần với phạm giới, xen vào lời nói (của thầy) đang nói, là người kém trí tuệ, ngu đần, câm ngọng. Này các Tỳ kheo, không nên nhận vị sa-môn thị giả thành tựu năm pháp này.”

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato pacchāsamaṇo ādātabbo. Katamehi pañcahi? Nātidūre gacchati na accāsanne, pattapariyāpannaṃ gaṇhati, āpattisāmantā bhaṇamānaṃ nivāreti, bhaṇamānassa na antarantarā kathaṃ opāteti, paññavā hoti ajaḷo aneḷamūgo. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato pacchāsamaṇo ādātabbo’’ti. Dutiyaṃ.

“Này các Tỳ kheo, nên nhận vị sa-môn thị giả thành tựu năm pháp. Thế nào là năm? Không đi quá xa, không đi quá gần; nhận lấy bình bát (của thầy) đã đầy vật thực; ngăn cản (thầy) khi nói lời gần với phạm giới; không xen vào lời nói (của thầy) đang nói; là người có trí tuệ, không ngu đần, không câm ngọng. Này các Tỳ kheo, nên nhận vị sa-môn thị giả thành tựu năm pháp này.” Kinh thứ hai.

3. Sammāsamādhisuttaṃ

3. Kinh Sammāsamādhi (Chánh Định)

113. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu abhabbo sammāsamādhiṃ upasampajja viharituṃ. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti rūpānaṃ, akkhamo saddānaṃ, akkhamo gandhānaṃ, akkhamo rasānaṃ, akkhamo phoṭṭhabbānaṃ. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu abhabbo sammāsamādhiṃ upasampajja viharituṃ.

113. “Này các Tỳ kheo, vị Tỳ kheo thành tựu năm pháp thì không có khả năng để chứng đạt và an trú trong chánh định. Thế nào là năm? Này các Tỳ kheo, ở đây, vị Tỳ kheo không kham nhẫn được đối với các sắc, không kham nhẫn được đối với các tiếng, không kham nhẫn được đối với các mùi, không kham nhẫn được đối với các vị, không kham nhẫn được đối với các vật xúc chạm. Này các Tỳ kheo, vị Tỳ kheo thành tựu năm pháp này thì không có khả năng để chứng đạt và an trú trong chánh định.”

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu bhabbo sammāsamādhiṃ upasampajja viharituṃ. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti rūpānaṃ, khamo saddānaṃ, khamo gandhānaṃ, khamo rasānaṃ, khamo phoṭṭhabbānaṃ. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu bhabbo sammāsamādhiṃ upasampajja viharitu’’nti. Tatiyaṃ.

“Này các Tỳ kheo, vị Tỳ kheo thành tựu năm pháp thì có khả năng để chứng đạt và an trú trong chánh định. Thế nào là năm? Này các Tỳ kheo, ở đây, vị Tỳ kheo kham nhẫn được đối với các sắc, kham nhẫn được đối với các tiếng, kham nhẫn được đối với các mùi, kham nhẫn được đối với các vị, kham nhẫn được đối với các vật xúc chạm. Này các Tỳ kheo, vị Tỳ kheo thành tựu năm pháp này thì có khả năng để chứng đạt và an trú trong chánh định.” Kinh thứ ba.

4. Andhakavindasuttaṃ

4. Kinh Andhakavinda

114. Ekaṃ samayaṃ bhagavā magadhesu viharati andhakavinde. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ ānandaṃ bhagavā etadavoca –

114. Một thời, Thế Tôn trú ở xứ Magadha, tại Andhakavinda. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói điều này với Tôn giả Ānanda đang ngồi một bên:

‘‘Ye te, ānanda, bhikkhū navā acirapabbajitā adhunāgatā imaṃ dhammavinayaṃ, te vo, ānanda, bhikkhū pañcasu dhammesu samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā[Pg.122]. Katamesu pañcasu? ‘Etha tumhe, āvuso, sīlavā hotha, pātimokkhasaṃvarasaṃvutā viharatha ācāragocarasampannā aṇumattesu vajjesu bhayadassāvino, samādāya sikkhatha sikkhāpadesū’ti – iti pātimokkhasaṃvare samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā.

“Này Ānanda, những vị Tỳ kheo nào là người mới, xuất gia chưa bao lâu, vừa mới đến trong Giáo pháp và Giới luật này, này Ānanda, các ông nên khuyến khích, hướng dẫn, và an lập những vị Tỳ kheo ấy trong năm pháp. Trong năm pháp nào? ‘Này chư hiền, hãy đến đây, các vị hãy có giới đức, hãy sống chế ngự trong sự chế ngự của Pātimokkha, đầy đủ oai nghi và nơi hành xứ, thấy sự nguy hiểm trong những lỗi nhỏ nhặt, đã chấp nhận và tu học trong các học giới.’ – Như vậy, họ nên được khuyến khích, hướng dẫn, và an lập trong sự chế ngự của Pātimokkha.”

‘‘‘Etha tumhe, āvuso, indriyesu guttadvārā viharatha ārakkhasatino nipakkasatino, sārakkhitamānasā satārakkhena cetasā samannāgatā’ti – iti indriyasaṃvare samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā.

“‘Này chư hiền, hãy đến đây, các vị hãy sống hộ trì các căn, có niệm bảo vệ, có niệm chín chắn, có tâm được bảo vệ tốt, thành tựu tâm được niệm bảo vệ.’ – Như vậy, họ nên được khuyến khích, hướng dẫn, và an lập trong sự chế ngự các căn.”

‘‘‘Etha tumhe, āvuso, appabhassā hotha, bhasse pariyantakārino’ti – iti bhassapariyante samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā.

“‘Này chư hiền, hãy đến đây, các vị hãy ít nói, hãy đặt ra giới hạn trong lời nói.’ – Như vậy, họ nên được khuyến khích, hướng dẫn, và an lập trong việc giới hạn lời nói.”

‘‘‘Etha tumhe, āvuso, āraññikā hotha, araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevathā’ti – iti kāyavūpakāse samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā.

‘Này các hiền hữu, các vị hãy đến, hãy là những người sống trong rừng, hãy sử dụng các sàng tọa ở nơi xa vắng, trong rừng rậm.’ -- Như vậy, họ nên được khuyến khích, nên được an trú, nên được thiết lập trong sự độc cư thân.

‘‘‘Etha tumhe, āvuso, sammādiṭṭhikā hotha sammādassanena samannāgatā’ti – iti sammādassane samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā. Ye te, ānanda, bhikkhū navā acirapabbajitā adhunāgatā imaṃ dhammavinayaṃ, te vo, ānanda, bhikkhū imesu pañcasu dhammesu samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā’’ti. Catutthaṃ.

‘Này các hiền hữu, các vị hãy đến, hãy là người có chánh kiến, thành tựu chánh tri kiến.’ -- Như vậy, họ nên được khuyến khích, nên được an trú, nên được thiết lập trong chánh tri kiến. Này Ānanda, những vị tỳ khưu nào là tân tỳ, mới xuất gia, vừa mới đến trong Giáo pháp và Giới luật này, này Ānanda, các vị tỳ khưu ấy nên được khuyến khích, nên được an trú, nên được thiết lập trong năm pháp này. Hết kinh thứ tư.

5. Maccharinīsuttaṃ

5. Kinh Về Người Bỏn Sẻn

115. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Āvāsamaccharinī hoti, kulamaccharinī hoti, lābhamaccharinī hoti, vaṇṇamaccharinī hoti, dhammamaccharinī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye.

115. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu ni thành tựu năm pháp, giống như được mang đến rồi đặt vào, cũng vậy, (sanh) trong địa ngục. Năm pháp nào? Là người bỏn sẻn trú xứ, là người bỏn sẻn gia đình thí chủ, là người bỏn sẻn lợi lộc, là người bỏn sẻn dung sắc, là người bỏn sẻn Pháp. Này các tỳ khưu, chính do thành tựu năm pháp này mà vị tỳ khưu ni, giống như được mang đến rồi đặt vào, cũng vậy, (sanh) trong địa ngục.

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Na āvāsamaccharinī hoti, na kulamaccharinī hoti, na lābhamaccharinī hoti, na vaṇṇamaccharinī hoti, na dhammamaccharinī hoti[Pg.123]. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge’’ti. Pañcamaṃ.

Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu ni thành tựu năm pháp, giống như được mang đến rồi đặt vào, cũng vậy, (sanh) ở cõi trời. Năm pháp nào? Không là người bỏn sẻn trú xứ, không là người bỏn sẻn gia đình thí chủ, không là người bỏn sẻn lợi lộc, không là người bỏn sẻn dung sắc, không là người bỏn sẻn Pháp. Này các tỳ khưu, chính do thành tựu năm pháp này mà vị tỳ khưu ni, giống như được mang đến rồi đặt vào, cũng vậy, (sanh) ở cõi trời. Hết kinh thứ năm.

6. Vaṇṇanāsuttaṃ

6. Kinh Về Sự Tán Thán

116. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Ananuvicca apariyogāhetvā avaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati, ananuvicca apariyogāhetvā vaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati, ananuvicca apariyogāhetvā appasādanīye ṭhāne pasādaṃ upadaṃseti, ananuvicca apariyogāhetvā pasādanīye ṭhāne appasādaṃ upadaṃseti, saddhādeyyaṃ vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye.

116. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu ni thành tựu năm pháp, giống như được mang đến rồi đặt vào, cũng vậy, (sanh) trong địa ngục. Năm pháp nào? Không thẩm xét, không tìm hiểu, nói lời tán thán người không đáng tán thán; không thẩm xét, không tìm hiểu, nói lời không tán thán người đáng tán thán; không thẩm xét, không tìm hiểu, bày tỏ sự tín thành ở nơi không đáng tín thành; không thẩm xét, không tìm hiểu, bày tỏ sự không tín thành ở nơi đáng tín thành; phung phí của tín thí. Này các tỳ khưu, chính do thành tựu năm pháp này mà vị tỳ khưu ni, giống như được mang đến rồi đặt vào, cũng vậy, (sanh) trong địa ngục.

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Anuvicca pariyogāhetvā avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati, anuvicca pariyogāhetvā vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati, anuvicca pariyogāhetvā appasādanīye ṭhāne appasādaṃ upadaṃseti, anuvicca pariyogāhetvā pasādanīye ṭhāne pasādaṃ upadaṃseti, saddhādeyyaṃ na vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge’’ti. Chaṭṭhaṃ.

Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu ni thành tựu năm pháp, giống như được mang đến rồi đặt vào, cũng vậy, (sanh) ở cõi trời. Năm pháp nào? Sau khi thẩm xét, sau khi tìm hiểu, nói lời không tán thán người không đáng tán thán; sau khi thẩm xét, sau khi tìm hiểu, nói lời tán thán người đáng tán thán; sau khi thẩm xét, sau khi tìm hiểu, bày tỏ sự không tín thành ở nơi không đáng tín thành; sau khi thẩm xét, sau khi tìm hiểu, bày tỏ sự tín thành ở nơi đáng tín thành; không phung phí của tín thí. Này các tỳ khưu, chính do thành tựu năm pháp này mà vị tỳ khưu ni, giống như được mang đến rồi đặt vào, cũng vậy, (sanh) ở cõi trời. Hết kinh thứ sáu.

7. Issukinīsuttaṃ

7. Kinh Về Người Ganh Tỵ

117. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Ananuvicca apariyogāhetvā avaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati, ananuvicca apariyogāhetvā vaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati, issukinī ca hoti, maccharinī ca, saddhādeyyaṃ vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye.

117. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu ni thành tựu năm pháp, giống như được mang đến rồi đặt vào, cũng vậy, (sanh) trong địa ngục. Năm pháp nào? Không thẩm xét, không tìm hiểu, nói lời tán thán người không đáng tán thán; không thẩm xét, không tìm hiểu, nói lời không tán thán người đáng tán thán; là người ganh tỵ; và là người bỏn sẻn; phung phí của tín thí. Này các tỳ khưu, chính do thành tựu năm pháp này mà vị tỳ khưu ni, giống như được mang đến rồi đặt vào, cũng vậy, (sanh) trong địa ngục.

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Anuvicca pariyogāhetvā avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati, anuvicca pariyogāhetvā vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati[Pg.124], anissukinī ca hoti, amaccharinī ca, saddhādeyyaṃ na vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge’’ti. Sattamaṃ.

Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu ni thành tựu năm pháp, giống như được mang đến rồi đặt vào, cũng vậy, (sanh) ở cõi trời. Năm pháp nào? Sau khi thẩm xét, sau khi tìm hiểu, nói lời không tán thán người không đáng tán thán; sau khi thẩm xét, sau khi tìm hiểu, nói lời tán thán người đáng tán thán; không là người ganh tỵ; và không là người bỏn sẻn; không phung phí của tín thí. Này các tỳ khưu, chính do thành tựu năm pháp này mà vị tỳ khưu ni, giống như được mang đến rồi đặt vào, cũng vậy, (sanh) ở cõi trời. Hết kinh thứ bảy.

8. Micchādiṭṭhikasuttaṃ

8. Kinh Về Tà Kiến

118. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Ananuvicca apariyogāhetvā avaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati, ananuvicca apariyogāhetvā vaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati, micchādiṭṭhikā ca hoti, micchāsaṅkappā ca, saddhādeyyaṃ vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye.

118. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu ni thành tựu năm pháp, giống như được mang đến rồi đặt vào, cũng vậy, (sanh) trong địa ngục. Năm pháp nào? Không thẩm xét, không tìm hiểu, nói lời tán thán người không đáng tán thán; không thẩm xét, không tìm hiểu, nói lời không tán thán người đáng tán thán; là người có tà kiến; và là người có tà tư duy; phung phí của tín thí. Này các tỳ khưu, chính do thành tựu năm pháp này mà vị tỳ khưu ni, giống như được mang đến rồi đặt vào, cũng vậy, (sanh) trong địa ngục.

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Anuvicca pariyogāhetvā avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati, anuvicca pariyogāhetvā vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati, sammādiṭṭhikā ca, hoti, sammāsaṅkappā ca, saddhādeyyaṃ na vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge’’ti. Aṭṭhamaṃ.

Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu ni thành tựu năm pháp, giống như được mang đến rồi đặt vào, cũng vậy, (sanh) ở cõi trời. Năm pháp nào? Sau khi thẩm xét, sau khi tìm hiểu, nói lời không tán thán người không đáng tán thán; sau khi thẩm xét, sau khi tìm hiểu, nói lời tán thán người đáng tán thán; là người có chánh kiến; và là người có chánh tư duy; không phung phí của tín thí. Này các tỳ khưu, chính do thành tựu năm pháp này mà vị tỳ khưu ni, giống như được mang đến rồi đặt vào, cũng vậy, (sanh) ở cõi trời. Hết kinh thứ tám.

9. Micchāvācāsuttaṃ

9. Kinh Về Tà Ngữ

119. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Ananuvicca apariyogāhetvā avaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati, ananuvicca apariyogāhetvā vaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati, micchāvācā ca hoti, micchākammantā ca, saddhādeyyaṃ vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye.

119. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ni thành tựu năm pháp, như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, bị đặt vào địa ngục. Do năm pháp nào? Không điều tra, không thẩm xét, nói lời tán thán người không đáng tán thán; không điều tra, không thẩm xét, nói lời không tán thán người đáng tán thán; có tà ngữ, có tà nghiệp, và phung phí của tín thí. Này các Tỳ khưu, do thành tựu năm pháp này, vị Tỳ khưu ni như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, bị đặt vào địa ngục.

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Anuvicca pariyogāhetvā avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati, anuvicca pariyogāhetvā vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati, sammāvācā ca hoti, sammākammantā ca, saddhādeyyaṃ na vinipāteti. Imehi kho bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge’’ti. Navamaṃ.

Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ni thành tựu năm pháp, như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, được đặt vào cõi trời. Do năm pháp nào? Sau khi điều tra, sau khi thẩm xét, nói lời không tán thán người không đáng tán thán; sau khi điều tra, sau khi thẩm xét, nói lời tán thán người đáng tán thán; có chánh ngữ, có chánh nghiệp, và không phung phí của tín thí. Này các Tỳ khưu, do thành tựu năm pháp này, vị Tỳ khưu ni như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, được đặt vào cõi trời. Kinh thứ chín.

10. Micchāvāyāmasuttaṃ

10. Kinh Tà Tinh Tấn

120. ‘‘Pañcahi[Pg.125], bhikkhave, dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Ananuvicca apariyogāhetvā avaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati, ananuvicca apariyogāhetvā vaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati, micchāvāyāmā ca hoti, micchāsatinī ca, saddhādeyyaṃ vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye.

120. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ni thành tựu năm pháp, như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, bị đặt vào địa ngục. Do năm pháp nào? Không điều tra, không thẩm xét, nói lời tán thán người không đáng tán thán; không điều tra, không thẩm xét, nói lời không tán thán người đáng tán thán; có tà tinh tấn, có tà niệm, và phung phí của tín thí. Này các Tỳ khưu, do thành tựu năm pháp này, vị Tỳ khưu ni như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, bị đặt vào địa ngục.

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Anuvicca pariyogāhetvā avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati, anuvicca pariyogāhetvā vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati, sammāvāyāmā ca hoti, sammāsatinī ca, saddhādeyyaṃ na vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge’’ti. Dasamaṃ.

Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ni thành tựu năm pháp, như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, được đặt vào cõi trời. Do năm pháp nào? Sau khi điều tra, sau khi thẩm xét, nói lời không tán thán người không đáng tán thán; sau khi điều tra, sau khi thẩm xét, nói lời tán thán người đáng tán thán; có chánh tinh tấn, có chánh niệm, và không phung phí của tín thí. Này các Tỳ khưu, do thành tựu năm pháp này, vị Tỳ khưu ni như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, được đặt vào cõi trời. Kinh thứ mười.

Andhakavindavaggo dutiyo.

Phẩm Andhakavinda thứ hai.

Tassuddānaṃ –

Phần kệ tóm lược của phẩm:

Kulūpako pacchāsamaṇo, samādhiandhakavindaṃ;

Maccharī vaṇṇanā issā, diṭṭhivācāya vāyamāti.

Thân cận gia đình, thị giả, định, Andhakavinda; keo kiệt, tán thán, ganh tỵ, tà kiến, lời nói, và tinh tấn.

(13) 3. Gilānavaggo

(13) 3. Phẩm Bệnh Nhân

1. Gilānasuttaṃ

1. Kinh Bệnh Nhân

121. Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena gilānasālā tenupasaṅkami. Addasā kho bhagavā aññataraṃ bhikkhuṃ dubbalaṃ gilānakaṃ; disvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi –

121. Một thời, đức Thế Tôn trú ở Vesālī, tại Đại Lâm, trong ngôi giảng đường có nóc nhọn. Khi ấy, vào buổi chiều, đức Thế Tôn từ nơi độc cư đứng dậy, đi đến nhà bệnh. Đức Thế Tôn đã nhìn thấy một vị Tỳ khưu nào đó bị yếu, bị bệnh; sau khi thấy, Ngài đã ngồi xuống trên chỗ ngồi đã được soạn sẵn. Sau khi ngồi xuống, đức Thế Tôn đã gọi các vị Tỳ khưu:

‘‘Yaṃ [Pg.126] kiñci, bhikkhave, bhikkhuṃ dubbalaṃ gilānakaṃ pañca dhammā na vijahanti, tassetaṃ pāṭikaṅkhaṃ – ‘nacirasseva āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissatī’’’ti.

Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào bị yếu, bị bệnh mà năm pháp này không từ bỏ, điều này có thể được trông đợi nơi vị ấy: ‘Không bao lâu, do sự đoạn tận các lậu hoặc, vị ấy sẽ trú đạt, sau khi tự mình chứng ngộ với thắng trí ngay trong hiện tại, vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.’

‘‘Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu asubhānupassī kāye viharati, āhāre paṭikūlasaññī, sabbaloke anabhiratasaññī, sabbasaṅkhāresu aniccānupassī, maraṇasaññā kho panassa ajjhattaṃ sūpaṭṭhitā hoti. Yaṃ kiñci, bhikkhave, bhikkhuṃ dubbalaṃ gilānakaṃ ime pañca dhammā na vijahanti, tassetaṃ pāṭikaṅkhaṃ – ‘nacirasseva āsavānaṃ khayā…pe… sacchikatvā upasampajja viharissatī’’’ti. Paṭhamaṃ.

Năm pháp nào? Này các Tỳ khưu, ở đây vị Tỳ khưu trú, quán bất tịnh trong thân; có tưởng về sự ghê tởm trong vật thực; có tưởng về sự không hoan hỷ trong toàn thể thế gian; trú, quán vô thường trong tất cả các hành; và tưởng về sự chết được khéo an lập nội tâm nơi vị ấy. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào bị yếu, bị bệnh mà năm pháp này không từ bỏ, điều này có thể được trông đợi nơi vị ấy: ‘Không bao lâu, do sự đoạn tận các lậu hoặc ... sau khi chứng ngộ, sẽ trú đạt.’ Kinh thứ nhất.

2. Satisūpaṭṭhitasuttaṃ

2. Kinh Niệm Khéo An Lập

122. ‘‘Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu vā bhikkhunī vā pañca dhamme bhāveti pañca dhamme bahulīkaroti, tassa dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ – diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā.

122. Này các Tỳ khưu, bất cứ Tỳ khưu hay Tỳ khưu ni nào tu tập năm pháp, làm cho sung mãn năm pháp, một trong hai quả có thể được trông đợi nơi vị ấy: ngay trong hiện tại là chánh trí, hoặc nếu có dư y thì là quả Bất Lai.

‘‘Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhuno ajjhattaññeva sati sūpaṭṭhitā hoti dhammānaṃ udayatthagāminiyā paññāya, asubhānupassī kāye viharati, āhāre paṭikūlasaññī, sabbaloke anabhiratasaññī, sabbasaṅkhāresu aniccānupassī. Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu vā bhikkhunī vā ime pañca dhamme bhāveti ime pañca dhamme bahulīkaroti, tassa dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ – diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā’’ti. Dutiyaṃ.

Năm pháp nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, niệm được khéo an lập nội tâm nơi vị Tỳ khưu với trí tuệ về sự sanh diệt của các pháp; vị ấy trú, quán bất tịnh trong thân; có tưởng về sự ghê tởm trong vật thực; có tưởng về sự không hoan hỷ trong toàn thể thế gian; trú, quán vô thường trong tất cả các hành. Này các Tỳ khưu, bất cứ Tỳ khưu hay Tỳ khưu ni nào tu tập năm pháp này, làm cho sung mãn năm pháp này, một trong hai quả có thể được trông đợi nơi vị ấy: ngay trong hiện tại là chánh trí, hoặc nếu có dư y thì là quả Bất Lai. Kinh thứ hai.

3. Paṭhamaupaṭṭhākasuttaṃ

3. Kinh Người Chăm Sóc Thứ Nhất

123. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato gilāno dūpaṭṭhāko hoti. Katamehi pañcahi? Asappāyakārī hoti, sappāye mattaṃ na jānāti, bhesajjaṃ nappaṭisevitā hoti, atthakāmassa gilānupaṭṭhākassa na yathābhūtaṃ ābādhaṃ āvikattā hoti abhikkamantaṃ vā abhikkamatīti paṭikkamantaṃ vā paṭikkamatīti ṭhitaṃ vā ṭhitoti, uppannānaṃ sārīrikānaṃ [Pg.127] vedanānaṃ dukkhānaṃ tibbānaṃ kharānaṃ kaṭukānaṃ asātānaṃ amanāpānaṃ pāṇaharānaṃ anadhivāsakajātiko hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato gilāno dūpaṭṭhāko hoti.

123. Này các Tỳ khưu, người bệnh thành tựu năm pháp thì khó chăm sóc. Do năm pháp nào? Làm điều không thích hợp; không biết chừng mực trong điều thích hợp; không dùng thuốc; không trình bày bệnh trạng một cách chân thật cho người chăm sóc mong muốn lợi ích, rằng bệnh đang thuyên giảm, hay đang trở nặng, hay đang giữ nguyên; và có tính không kham nhẫn đối với các cảm thọ thuộc về thân đã sanh khởi, đau đớn, mãnh liệt, dữ dội, buốt nhói, khó chịu, không vừa ý, đoạt mạng. Này các Tỳ khưu, người bệnh thành tựu năm pháp này thì khó chăm sóc.

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato gilāno sūpaṭṭhāko hoti. Katamehi pañcahi? Sappāyakārī hoti, sappāye mattaṃ jānāti, bhesajjaṃ paṭisevitā hoti, atthakāmassa gilānupaṭṭhākassa yathābhūtaṃ ābādhaṃ āvikattā hoti abhikkamantaṃ vā abhikkamatīti paṭikkamantaṃ vā paṭikkamatīti ṭhitaṃ vā ṭhitoti, uppannānaṃ sārīrikānaṃ vedanānaṃ dukkhānaṃ tibbānaṃ kharānaṃ kaṭukānaṃ asātānaṃ amanāpānaṃ pāṇaharānaṃ adhivāsakajātiko hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato gilāno sūpaṭṭhāko hotī’’ti. Tatiyaṃ.

Này các Tỳ khưu, người bệnh được thành tựu năm pháp thì dễ chăm sóc. Thế nào là năm? (1) Làm những điều thích hợp; (2) biết chừng mực trong những điều thích hợp; (3) chịu dùng thuốc; (4) đối với người chăm bệnh có lòng mong cầu lợi ích, trình bày bệnh trạng một cách chân thật rằng: ‘Bệnh đang thuyên giảm’ khi bệnh đang thuyên giảm, hoặc ‘bệnh đang trầm trọng hơn’ khi bệnh đang trầm trọng hơn, hoặc ‘bệnh đang ổn định’ khi bệnh đang ổn định; (5) có khả năng chịu đựng các cảm thọ về thân thể đã khởi lên, đau đớn, mãnh liệt, dữ dội, nhói buốt, không vừa ý, không hài lòng, nguy hiểm đến tính mạng. Này các Tỳ khưu, người bệnh được thành tựu năm pháp này thì dễ chăm sóc. Kinh thứ ba.

4. Dutiyaupaṭṭhākasuttaṃ

4. Kinh Người Chăm Sóc Bệnh (thứ hai)

124. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato gilānupaṭṭhāko nālaṃ gilānaṃ upaṭṭhātuṃ. Katamehi pañcahi? Nappaṭibalo hoti bhesajjaṃ saṃvidhātuṃ; sappāyāsappāyaṃ na jānāti, asappāyaṃ upanāmeti, sappāyaṃ apanāmeti; āmisantaro gilānaṃ upaṭṭhāti, no mettacitto; jegucchī hoti uccāraṃ vā passāvaṃ vā vantaṃ vā kheḷaṃ vā nīharituṃ; nappaṭibalo hoti gilānaṃ kālena kālaṃ dhammiyā kathāya sandassetuṃ samādapetuṃ samuttejetuṃ sampahaṃsetuṃ. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato gilānupaṭṭhāko nālaṃ gilānaṃ upaṭṭhātuṃ.

124. Này các Tỳ khưu, người chăm sóc bệnh được thành tựu năm pháp thì không xứng đáng để chăm sóc người bệnh. Thế nào là năm? (1) Không có khả năng chuẩn bị thuốc; (2) không biết điều gì thích hợp và không thích hợp, dâng lên vật không thích hợp, loại bỏ vật thích hợp; (3) chăm sóc người bệnh vì lợi ích vật chất, không phải với tâm từ; (4) cảm thấy ghê tởm khi dọn dẹp phân, nước tiểu, chất nôn, hoặc đờm dãi; (5) không có khả năng thỉnh thoảng dùng pháp thoại để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ người bệnh. Này các Tỳ khưu, người chăm sóc bệnh được thành tựu năm pháp này thì không xứng đáng để chăm sóc người bệnh.

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato gilānupaṭṭhāko alaṃ gilānaṃ upaṭṭhātuṃ. Katamehi pañcahi? Paṭibalo hoti bhesajjaṃ saṃvidhātuṃ; sappāyāsappāyaṃ jānāti, asappāyaṃ apanāmeti, sappāyaṃ upanāmeti; mettacitto gilānaṃ upaṭṭhāti, no āmisantaro; ajegucchī hoti uccāraṃ vā passāvaṃ vā vantaṃ vā kheḷaṃ vā nīharituṃ; paṭibalo hoti gilānaṃ kālena kālaṃ dhammiyā kathāya sandassetuṃ samādapetuṃ samuttejetuṃ sampahaṃsetuṃ. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato gilānupaṭṭhāko alaṃ gilānaṃ upaṭṭhātu’’nti. Catutthaṃ.

Này các Tỳ khưu, người chăm sóc bệnh được thành tựu năm pháp thì xứng đáng để chăm sóc người bệnh. Thế nào là năm? (1) Có khả năng chuẩn bị thuốc; (2) biết điều gì thích hợp và không thích hợp, loại bỏ vật không thích hợp, dâng lên vật thích hợp; (3) chăm sóc người bệnh với tâm từ, không phải vì lợi ích vật chất; (4) không cảm thấy ghê tởm khi dọn dẹp phân, nước tiểu, chất nôn, hoặc đờm dãi; (5) có khả năng thỉnh thoảng dùng pháp thoại để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ người bệnh. Này các Tỳ khưu, người chăm sóc bệnh được thành tựu năm pháp này thì xứng đáng để chăm sóc người bệnh. Kinh thứ tư.

5. Paṭhamaanāyussāsuttaṃ

5. Kinh Không Trường Thọ (thứ nhất)

125. ‘‘Pañcime[Pg.128], bhikkhave, dhammā anāyussā. Katame pañca? Asappāyakārī hoti, sappāye mattaṃ na jānāti, apariṇatabhojī ca hoti, akālacārī ca hoti, abrahmacārī ca. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā anāyussā.

125. Này các Tỳ khưu, có năm pháp này không đưa đến trường thọ. Thế nào là năm? (1) Làm những điều không thích hợp; (2) không biết chừng mực trong những điều thích hợp; (3) ăn thức ăn khó tiêu; (4) đi lại phi thời; (5) và không sống phạm hạnh. Này các Tỳ khưu, năm pháp này không đưa đến trường thọ.

‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā āyussā. Katame pañca? Sappāyakārī hoti, sappāye mattaṃ jānāti, pariṇatabhojī ca hoti, kālacārī ca hoti, brahmacārī ca. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā āyussā’’ti. Pañcamaṃ.

Này các Tỳ khưu, có năm pháp này đưa đến trường thọ. Thế nào là năm? (1) Làm những điều thích hợp; (2) biết chừng mực trong những điều thích hợp; (3) ăn thức ăn dễ tiêu; (4) đi lại đúng thời; (5) và sống phạm hạnh. Này các Tỳ khưu, năm pháp này đưa đến trường thọ. Kinh thứ năm.

6. Dutiyaanāyussāsuttaṃ

6. Kinh Không Trường Thọ (thứ hai)

126. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā anāyussā. Katame pañca? Asappāyakārī hoti, sappāye mattaṃ na jānāti, apariṇatabhojī ca hoti, dussīlo ca, pāpamitto ca. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā anāyussā.

126. Này các Tỳ khưu, có năm pháp này không đưa đến trường thọ. Thế nào là năm? (1) Làm những điều không thích hợp; (2) không biết chừng mực trong những điều thích hợp; (3) ăn thức ăn khó tiêu; (4) là người ác giới; (5) và có bạn bè xấu ác. Này các Tỳ khưu, năm pháp này không đưa đến trường thọ.

‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā āyussā. Katame pañca? Sappāyakārī hoti, sappāye mattaṃ jānāti, pariṇatabhojī ca hoti, sīlavā ca, kalyāṇamitto ca. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā āyussā’’ti. Chaṭṭhaṃ.

Này các Tỳ khưu, có năm pháp này đưa đến trường thọ. Thế nào là năm? (1) Làm những điều thích hợp; (2) biết chừng mực trong những điều thích hợp; (3) ăn thức ăn dễ tiêu; (4) là người có giới; (5) và có bạn bè tốt lành. Này các Tỳ khưu, năm pháp này đưa đến trường thọ. Kinh thứ sáu.

7. Vapakāsasuttaṃ

7. Kinh Sống Riêng Biệt

127. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu nālaṃ saṅghamhā vapakāsituṃ. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu asantuṭṭho hoti itarītarena cīvarena, asantuṭṭho hoti itarītarena piṇḍapātena, asantuṭṭho hoti itarītarena senāsanena, asantuṭṭho hoti itarītarena gilānappaccayabhesajjaparikkhārena, kāmasaṅkappabahulo ca viharati. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu nālaṃ saṅghamhā vapakāsituṃ.

127. Này các Tỳ khưu, Tỳ khưu được thành tựu năm pháp thì không xứng đáng sống riêng biệt khỏi Tăng chúng. Thế nào là năm? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu (1) không biết đủ với bất kỳ loại y phục nào, (2) không biết đủ với bất kỳ loại vật thực khất thực nào, (3) không biết đủ với bất kỳ loại sàng tọa nào, (4) không biết đủ với bất kỳ loại dược phẩm trị bệnh nào, (5) và sống với nhiều tư duy về dục. Này các Tỳ khưu, Tỳ khưu được thành tựu năm pháp này thì không xứng đáng sống riêng biệt khỏi Tăng chúng.

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃ saṅghamhā vapakāsituṃ. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu santuṭṭho hoti itarītarena cīvarena, santuṭṭho hoti itarītarena piṇḍapātena, santuṭṭho hoti itarītarena senāsanena, santuṭṭho hoti itarītarena gilānappaccayabhesajjaparikkhārena[Pg.129], nekkhammasaṅkappabahulo ca viharati. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃ saṅghamhā vapakāsitu’’nti. Sattamaṃ.

Này các Tỳ khưu, Tỳ khưu được thành tựu năm pháp thì xứng đáng sống riêng biệt khỏi Tăng chúng. Thế nào là năm? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu (1) biết đủ với bất kỳ loại y phục nào, (2) biết đủ với bất kỳ loại vật thực khất thực nào, (3) biết đủ với bất kỳ loại sàng tọa nào, (4) biết đủ với bất kỳ loại dược phẩm trị bệnh nào, (5) và sống với nhiều tư duy về sự xuất ly. Này các Tỳ khưu, Tỳ khưu được thành tựu năm pháp này thì xứng đáng sống riêng biệt khỏi Tăng chúng. Kinh thứ bảy.

8. Samaṇasukhasuttaṃ

8. Kinh Hạnh Phúc Của Sa Môn

128. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, samaṇadukkhāni. Katamāni pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu asantuṭṭho hoti itarītarena cīvarena, asantuṭṭho hoti itarītarena piṇḍapātena, asantuṭṭho hoti itarītarena senāsanena, asantuṭṭho hoti itarītarena gilānappaccayabhesajjaparikkhārena, anabhirato ca brahmacariyaṃ carati. Imāni kho, bhikkhave, pañca samaṇadukkhāni.

128. Này các Tỳ khưu, có năm sự đau khổ này của một vị Sa môn. Thế nào là năm? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu (1) không biết đủ với bất kỳ loại y phục nào, (2) không biết đủ với bất kỳ loại vật thực khất thực nào, (3) không biết đủ với bất kỳ loại sàng tọa nào, (4) không biết đủ với bất kỳ loại dược phẩm trị bệnh nào, (5) và sống đời phạm hạnh mà không có sự hoan hỷ. Này các Tỳ khưu, đây là năm sự đau khổ của một vị Sa môn.

‘‘Pañcimāni, bhikkhave, samaṇasukhāni. Katamāni pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu santuṭṭho hoti itarītarena cīvarena, santuṭṭho hoti itarītarena piṇḍapātena, santuṭṭho hoti itarītarena senāsanena, santuṭṭho hoti itarītarena gilānappaccayabhesajjaparikkhārena, abhirato ca brahmacariyaṃ carati. Imāni kho, bhikkhave, pañca samaṇasukhānī’’ti. Aṭṭhamaṃ.

Này các Tỳ khưu, có năm sự hạnh phúc này của một vị Sa môn. Thế nào là năm? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu (1) biết đủ với bất kỳ loại y phục nào, (2) biết đủ với bất kỳ loại vật thực khất thực nào, (3) biết đủ với bất kỳ loại sàng tọa nào, (4) biết đủ với bất kỳ loại dược phẩm trị bệnh nào, (5) và sống đời phạm hạnh với sự hoan hỷ. Này các Tỳ khưu, đây là năm sự hạnh phúc của một vị Sa môn. Kinh thứ tám.

9. Parikuppasuttaṃ

9. Kinh Parikuppa

129. ‘‘Pañcime, bhikkhave, āpāyikā nerayikā parikuppā atekicchā. Katame pañca? Mātā jīvitā voropitā hoti, pitā jīvitā voropito hoti, arahaṃ jīvitā voropito hoti, tathāgatassa duṭṭhena cittena lohitaṃ uppāditaṃ hoti, saṅgho bhinno hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca āpāyikā nerayikā parikuppā atekicchā’’ti. Navamaṃ.

129. Này các Tỳ khưu, có năm pháp này đưa đến đọa xứ, đưa đến địa ngục, không thể thay đổi, không thể cứu chữa. Năm pháp ấy là gì? Giết mẹ, giết cha, giết A-la-hán, với tâm ác làm thân Như Lai chảy máu, chia rẽ Tăng chúng. Này các Tỳ khưu, chính năm pháp này đưa đến đọa xứ, đưa đến địa ngục, không thể thay đổi, không thể cứu chữa. (Kinh) thứ chín.

10. Byasanasuttaṃ

10. Kinh Byasana

130. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, byasanāni. Katamāni pañca? Ñātibyasanaṃ, bhogabyasanaṃ, rogabyasanaṃ, sīlabyasanaṃ, diṭṭhibyasanaṃ. Na, bhikkhave, sattā ñātibyasanahetu vā [Pg.130] bhogabyasanahetu vā rogabyasanahetu vā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti. Sīlabyasanahetu vā, bhikkhave, sattā diṭṭhibyasanahetu vā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti. Imāni kho, bhikkhave, pañca byasanāni.

130. Này các Tỳ khưu, có năm sự tổn thất này. Năm sự ấy là gì? Tổn thất về quyến thuộc, tổn thất về tài sản, tổn thất về bệnh tật, tổn thất về giới, tổn thất về tri kiến. Này các Tỳ khưu, chúng sanh không sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục sau khi thân hoại mạng chung, do nhân tổn thất về quyến thuộc, hay do nhân tổn thất về tài sản, hay do nhân tổn thất về bệnh tật. Này các Tỳ khưu, do nhân tổn thất về giới, hay do nhân tổn thất về tri kiến, chúng sanh sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục sau khi thân hoại mạng chung. Này các Tỳ khưu, chính đây là năm sự tổn thất.

‘‘Pañcimā, bhikkhave, sampadā. Katamā pañca? Ñātisampadā, bhogasampadā, ārogyasampadā, sīlasampadā, diṭṭhisampadā. Na, bhikkhave, sattā ñātisampadāhetu vā bhogasampadāhetu vā ārogyasampadāhetu vā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti. Sīlasampadāhetu vā, bhikkhave, sattā diṭṭhisampadāhetu vā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti. Imā kho, bhikkhave, pañca sampadā’’ti. Dasamaṃ.

Này các Tỳ khưu, có năm sự thành tựu này. Năm sự ấy là gì? Thành tựu về quyến thuộc, thành tựu về tài sản, thành tựu về sức khỏe, thành tựu về giới, thành tựu về tri kiến. Này các Tỳ khưu, chúng sanh không sanh vào thiện thú, thiên giới sau khi thân hoại mạng chung, do nhân thành tựu về quyến thuộc, hay do nhân thành tựu về tài sản, hay do nhân thành tựu về sức khỏe. Này các Tỳ khưu, do nhân thành tựu về giới, hay do nhân thành tựu về tri kiến, chúng sanh sanh vào thiện thú, thiên giới sau khi thân hoại mạng chung. Này các Tỳ khưu, chính đây là năm sự thành tựu. (Kinh) thứ mười.

Gilānavaggo tatiyo.

Phẩm Bệnh, thứ ba.

Tassuddānaṃ –

Phần Tóm Lược:

Gilāno satisūpaṭṭhi, dve upaṭṭhākā duvāyusā;

Vapakāsasamaṇasukhā, parikuppaṃ byasanena cāti.

Bệnh, Niệm Xứ, hai kinh Người Chăm Sóc, hai kinh Tuổi Thọ; Tĩnh Lặng, Hạnh Phúc Sa-môn, Không Thể Cứu Chữa, và Tổn Thất.

(14) 4. Rājavaggo

(14) 4. Phẩm Vua

1. Paṭhamacakkānuvattanasuttaṃ

1. Kinh Tiếp Tục Chuyển Vận Bánh Xe (Thứ Nhất)

131. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rājā cakkavattī dhammeneva cakkaṃ vatteti ; taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ kenaci manussabhūtena paccatthikena pāṇinā.

131. Này các Tỳ khưu, vị vua Chuyển luân hội đủ năm chi phần, chuyển vận bánh xe chỉ bằng Chánh pháp; bánh xe ấy không thể bị cản lại bởi bất cứ chúng sanh nào là người, là kẻ đối nghịch.

‘‘Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, rājā cakkavattī atthaññū ca hoti, dhammaññū ca, mattaññū ca, kālaññū ca, parisaññū ca. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato rājā cakkavattī dhammeneva cakkaṃ pavatteti; taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ kenaci manussabhūtena paccatthikena pāṇinā.

Năm chi phần ấy là gì? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị vua Chuyển luân là người biết nghĩa, biết pháp, biết chừng mực, biết thời, và biết hội chúng. Này các Tỳ khưu, chính do hội đủ năm chi phần này, vị vua Chuyển luân chuyển vận bánh xe chỉ bằng Chánh pháp; bánh xe ấy không thể bị cản lại bởi bất cứ chúng sanh nào là người, là kẻ đối nghịch.

‘‘Evamevaṃ [Pg.131] kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammeneva anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavatteti; taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṃ.

Cũng vậy, này các Tỳ khưu, Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, hội đủ năm pháp, chuyển vận bánh xe Pháp vô thượng chỉ bằng Chánh pháp; bánh xe ấy không thể bị cản lại bởi Sa-môn hay Bà-la-môn, hay chư Thiên, hay Ma vương, hay Phạm thiên, hay bất cứ ai ở trên đời.

‘‘Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho atthaññū, dhammaññū, mattaññū, kālaññū, parisaññū. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammeneva anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavatteti; taṃ hoti dhammacakkaṃ appaṭivattiyaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmi’’nti. Paṭhamaṃ.

Năm pháp ấy là gì? Này các Tỳ khưu, ở đây, Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, là người biết nghĩa, biết pháp, biết chừng mực, biết thời, biết hội chúng. Này các Tỳ khưu, chính do hội đủ năm pháp này, Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, chuyển vận bánh xe Pháp vô thượng chỉ bằng Chánh pháp; bánh xe Pháp ấy không thể bị cản lại bởi Sa-môn hay Bà-la-môn, hay chư Thiên, hay Ma vương, hay Phạm thiên, hay bất cứ ai ở trên đời. (Kinh) thứ nhất.

2. Dutiyacakkānuvattanasuttaṃ

2. Kinh Tiếp Tục Chuyển Vận Bánh Xe (Thứ Hai)

132. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño cakkavattissa jeṭṭho putto pitarā pavattitaṃ cakkaṃ dhammeneva anuppavatteti; taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ kenaci manussabhūtena paccatthikena pāṇinā.

132. Này các Tỳ khưu, người con trai trưởng của vua Chuyển luân, hội đủ năm chi phần, tiếp tục chuyển vận bánh xe đã được phụ vương chuyển vận, chỉ bằng Chánh pháp; bánh xe ấy không thể bị cản lại bởi bất cứ chúng sanh nào là người, là kẻ đối nghịch.

‘‘Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, rañño cakkavattissa jeṭṭho putto atthaññū ca hoti, dhammaññū ca, mattaññū ca, kālaññū ca, parisaññū ca. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato rañño cakkavattissa jeṭṭho putto pitarā pavattitaṃ cakkaṃ dhammeneva anuppavatteti; taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ kenaci manussabhūtena paccatthikena pāṇinā.

Năm chi phần ấy là gì? Này các Tỳ khưu, ở đây, người con trai trưởng của vua Chuyển luân là người biết nghĩa, biết pháp, biết chừng mực, biết thời, và biết hội chúng. Này các Tỳ khưu, chính do hội đủ năm chi phần này, người con trai trưởng của vua Chuyển luân tiếp tục chuyển vận bánh xe đã được phụ vương chuyển vận, chỉ bằng Chánh pháp; bánh xe ấy không thể bị cản lại bởi bất cứ chúng sanh nào là người, là kẻ đối nghịch.

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato sāriputto tathāgatena anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavattitaṃ sammadeva anuppavatteti; taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṃ.

Cũng vậy, này các Tỳ khưu, Tôn giả Xá-lợi-phất, hội đủ năm pháp, tiếp tục chuyển vận một cách đúng đắn bánh xe Pháp vô thượng đã được Như Lai chuyển vận; bánh xe ấy không thể bị cản lại bởi Sa-môn hay Bà-la-môn, hay chư Thiên, hay Ma vương, hay Phạm thiên, hay bất cứ ai ở trên đời.

‘‘Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, sāriputto atthaññū, dhammaññū, mattaññū, kālaññū, parisaññū. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato sāriputto tathāgatena anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavattitaṃ sammadeva anuppavatteti; taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmi’’nti. Dutiyaṃ.

Năm pháp ấy là gì? Này các Tỳ khưu, ở đây, Tôn giả Xá-lợi-phất là người biết nghĩa, biết pháp, biết chừng mực, biết thời, biết hội chúng. Này các Tỳ khưu, chính do hội đủ năm pháp này, Tôn giả Xá-lợi-phất tiếp tục chuyển vận một cách đúng đắn bánh xe Pháp vô thượng đã được Như Lai chuyển vận; bánh xe ấy không thể bị cản lại bởi Sa-môn hay Bà-la-môn, hay chư Thiên, hay Ma vương, hay Phạm thiên, hay bất cứ ai ở trên đời. (Kinh) thứ hai.

3. Dhammarājāsuttaṃ

3. Kinh Pháp Vương

133. ‘‘Yopi [Pg.132] so, bhikkhave, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā, sopi na arājakaṃ cakkaṃ vattetī’’ti. Evaṃ vutte aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko pana, bhante, rañño cakkavattissa dhammikassa dhammarañño rājā’’ti? ‘‘Dhammo, bhikkhū’’ti bhagavā avoca.

133. Này các Tỳ khưu, vị vua Chuyển luân nào là vị vua đúng pháp, là Pháp vương, vị ấy cũng không chuyển vận bánh xe mà không có vua (của mình). Khi được nói như vậy, một Tỳ khưu nọ bạch với Thế Tôn rằng: ‘Bạch Thế Tôn, vậy ai là vua của vị vua Chuyển luân, vị vua đúng pháp, vị Pháp vương?’ Thế Tôn trả lời: ‘Này Tỳ khưu, chính là Pháp.’

‘‘Idha, bhikkhu, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahati antojanasmiṃ.

Này bhikkhu, ở đây, vị vua Chuyển Luân Vương, là người đúng Pháp, là Pháp vương, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, quý trọng Pháp, cung kính Pháp, lấy Pháp làm cờ xí, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ tể, sắp đặt sự bảo vệ, che chở, phòng hộ đúng theo Pháp cho những người trong nội cung.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahati khattiyesu anuyantesu …pe… balakāyasmiṃ brāhmaṇagahapatikesu negamajānapadesu samaṇabrāhmaṇesu migapakkhīsu. Sa kho so, bhikkhu, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā antojanasmiṃ dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā khattiyesu anuyantesu balakāyasmiṃ brāhmaṇagahapatikesu negamajānapadesu samaṇabrāhmaṇesu migapakkhīsu dhammeneva cakkaṃ pavatteti; taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ kenaci manussabhūtena paccatthikena pāṇinā.

Lại nữa, này bhikkhu, vị vua Chuyển Luân Vương, là người đúng Pháp, là Pháp vương, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, quý trọng Pháp, cung kính Pháp, lấy Pháp làm cờ xí, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ tể, sắp đặt sự bảo vệ, che chở, phòng hộ đúng theo Pháp cho các vị vua Sát-đế-lỵ và tùy tùng, ... cho quân đội, cho các vị Bà-la-môn và gia chủ, cho dân chúng ở thành thị và thôn quê, cho các vị Sa-môn và Bà-la-môn, cho các loài thú và chim. Này bhikkhu, chính vị vua Chuyển Luân Vương ấy, là người đúng Pháp, là Pháp vương, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, quý trọng Pháp, cung kính Pháp, lấy Pháp làm cờ xí, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ tể, sau khi đã sắp đặt sự bảo vệ, che chở, phòng hộ đúng theo Pháp cho những người trong nội cung, sau khi đã sắp đặt sự bảo vệ, che chở, phòng hộ đúng theo Pháp cho các vị vua Sát-đế-lỵ và tùy tùng, cho quân đội, cho các vị Bà-la-môn và gia chủ, cho dân chúng ở thành thị và thôn quê, cho các vị Sa-môn và Bà-la-môn, cho các loài thú và chim, vị ấy chuyển vận bánh xe chỉ bằng Pháp; bánh xe ấy không thể bị xoay ngược lại bởi bất cứ chúng sanh nào là con người, là kẻ thù địch.

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhu, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahati bhikkhūsu – ‘evarūpaṃ kāyakammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ kāyakammaṃ na sevitabbaṃ; evarūpaṃ vacīkammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ vacīkammaṃ na sevitabbaṃ; evarūpaṃ manokammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ manokammaṃ na sevitabbaṃ; evarūpo ājīvo sevitabbo, evarūpo ājīvo na sevitabbo; evarūpo gāmanigamo sevitabbo, evarūpo gāmanigamo na sevitabbo’ti.

Cũng vậy, này bhikkhu, đấng Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, là người đúng Pháp, là Pháp vương, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, quý trọng Pháp, cung kính Pháp, lấy Pháp làm cờ xí, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ tể, sắp đặt sự bảo vệ, che chở, phòng hộ đúng theo Pháp cho các vị bhikkhu rằng: ‘Thân nghiệp như thế này nên thực hành, thân nghiệp như thế này không nên thực hành; khẩu nghiệp như thế này nên thực hành, khẩu nghiệp như thế này không nên thực hành; ý nghiệp như thế này nên thực hành, ý nghiệp như thế này không nên thực hành; sinh kế như thế này nên thực hành, sinh kế như thế này không nên thực hành; làng mạc thị tứ như thế này nên lui tới, làng mạc thị tứ như thế này không nên lui tới’.

‘‘Puna [Pg.133] caparaṃ, bhikkhu, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahati bhikkhunīsu …pe… upāsakesu…pe… upāsikāsu – ‘evarūpaṃ kāyakammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ kāyakammaṃ na sevitabbaṃ; evarūpaṃ vacīkammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ vacīkammaṃ na sevitabbaṃ; evarūpaṃ manokammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ manokammaṃ na sevitabbaṃ; evarūpo ājīvo sevitabbo, evarūpo ājīvo na sevitabbo; evarūpo gāmanigamo sevitabbo, evarūpo gāmanigamo na sevitabbo’’’ti.

Lại nữa, này bhikkhu, đấng Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, là người đúng Pháp, là Pháp vương, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, quý trọng Pháp, cung kính Pháp, lấy Pháp làm cờ xí, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ tể, sắp đặt sự bảo vệ, che chở, phòng hộ đúng theo Pháp cho các vị bhikkhunī, ... cho các vị upāsaka, ... cho các vị upāsikā rằng: ‘Thân nghiệp như thế này nên thực hành, thân nghiệp như thế này không nên thực hành; khẩu nghiệp như thế này nên thực hành, khẩu nghiệp như thế này không nên thực hành; ý nghiệp như thế này nên thực hành, ý nghiệp như thế này không nên thực hành; sinh kế như thế này nên thực hành, sinh kế như thế này không nên thực hành; làng mạc thị tứ như thế này nên lui tới, làng mạc thị tứ như thế này không nên lui tới’.

‘‘Sa kho so, bhikkhu, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā bhikkhūsu, dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā bhikkhunīsu, dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā upāsakesu, dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā upāsikāsu dhammeneva anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavatteti; taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmi’’nti. Tatiyaṃ.

Này bhikkhu, chính đấng Như Lai ấy, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, là người đúng Pháp, là Pháp vương, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, quý trọng Pháp, cung kính Pháp, lấy Pháp làm cờ xí, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ tể, sau khi đã sắp đặt sự bảo vệ, che chở, phòng hộ đúng theo Pháp cho các vị bhikkhu, sau khi đã sắp đặt sự bảo vệ, che chở, phòng hộ đúng theo Pháp cho các vị bhikkhunī, sau khi đã sắp đặt sự bảo vệ, che chở, phòng hộ đúng theo Pháp cho các vị upāsaka, sau khi đã sắp đặt sự bảo vệ, che chở, phòng hộ đúng theo Pháp cho các vị upāsikā, Ngài chuyển vận bánh xe Pháp vô thượng chỉ bằng Pháp; bánh xe ấy không thể bị xoay ngược lại bởi Sa-môn, Bà-la-môn, chư thiên, Ma vương, Phạm thiên, hay bất cứ ai trong thế gian. Dứt phẩm thứ ba.

4. Yassaṃdisaṃsuttaṃ

4. Kinh Yassaṃdisaṃ (Phương Hướng Nào)

134. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rājā khattiyo muddhāvasitto yassaṃ yassaṃ disāyaṃ viharati, sakasmiṃyeva vijite viharati.

134. Này các bhikkhu, vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, người được trang bị năm yếu tố, dù trú ở phương hướng nào, vị ấy vẫn được xem là trú trong lãnh thổ của chính mình.

‘‘Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, rājā khattiyo muddhāvasitto ubhato sujāto hoti mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena; aḍḍho hoti mahaddhano mahābhogo paripuṇṇakosakoṭṭhāgāro; balavā kho pana hoti caturaṅginiyā senāya samannāgato assavāya ovādapaṭikarāya; pariṇāyako kho panassa hoti paṇḍito viyatto medhāvī paṭibalo atītānāgatapaccuppanne atthe cintetuṃ; tassime cattāro dhammā yasaṃ paripācenti. So iminā yasapañcamena [Pg.134] dhammena samannāgato yassaṃ yassaṃ disāyaṃ viharati, sakasmiṃyeva vijite viharati. Taṃ kissa hetu? Evañhetaṃ, bhikkhave, hoti vijitāvīnaṃ.

Năm yếu tố nào? Này các bhikkhu, ở đây, vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh có dòng dõi trong sạch từ cả hai phía, từ bên mẹ và bên cha, có huyết thống thuần khiết cho đến bảy đời tổ tiên, không bị chê bai, không bị chỉ trích về mặt dòng dõi; vị ấy giàu có, nhiều tài sản, nhiều của cải, kho tàng và vựa lúa đầy ắp; lại nữa, vị ấy có sức mạnh, được trang bị bốn binh chủng quân đội biết vâng lời và tuân theo mệnh lệnh; và vị thái tử của vị ấy là người thông thái, khôn khéo, trí tuệ, có khả năng suy xét các vấn đề trong quá khứ, tương lai và hiện tại; bốn pháp này làm cho danh tiếng của vị ấy được viên mãn. Vị ấy, được trang bị pháp thứ năm là danh tiếng này, dù trú ở phương hướng nào, vẫn được xem là trú trong lãnh thổ của chính mình. Vì sao vậy? Này các bhikkhu, đối với những người chiến thắng, sự việc là như vậy.

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu yassaṃ yassaṃ disāyaṃ viharati, vimuttacittova viharati. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu – rājāva khattiyo muddhāvasitto jātisampanno; bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā – rājāva khattiyo muddhāvasitto aḍḍho mahaddhano mahābhogo paripuṇṇakosakoṭṭhāgāro; āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu – rājāva khattiyo muddhāvasitto balasampanno; paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā – rājāva khattiyo muddhāvasitto pariṇāyakasampanno; tassime cattāro dhammā vimuttiṃ paripācenti. So iminā vimuttipañcamena dhammena samannāgato yassaṃ yassaṃ disāyaṃ viharati vimuttacittova viharati. Taṃ kissa hetu? Evañhetaṃ, bhikkhave, hoti vimuttacittāna’’nti. Catutthaṃ.

“Này các tỳ khưu, cũng tương tự như thế, vị tỳ khưu hội đủ năm pháp, dù trú ở phương hướng nào, vị ấy trú với tâm giải thoát. Năm pháp ấy là gì? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu có giới hạnh, trú với sự thu thúc của giới bổn Pātimokkha, đầy đủ oai nghi và nơi hành xứ, thấy sự nguy hiểm trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và tu học trong các học giới – giống như vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, có dòng dõi cao quý; vị ấy là người đa văn, ghi nhớ những điều đã nghe, tích lũy những điều đã nghe. Những pháp ấy toàn hảo ở phần đầu, toàn hảo ở phần giữa, toàn hảo ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú, trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch, những pháp như vậy đã được vị ấy nghe nhiều, ghi nhớ, thực hành bằng lời, quán xét bằng ý, và khéo thông đạt bằng trí tuệ – giống như vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, giàu có, nhiều tài sản, nhiều của cải, có kho tàng và vựa lúa đầy ắp; vị ấy trú với tinh tấn đã được khởi sự để từ bỏ các pháp bất thiện, để thành tựu các pháp thiện, có nghị lực, kiên trì nỗ lực, không từ bỏ gánh nặng trong các pháp thiện – giống như vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, có lực lượng hùng mạnh; vị ấy có trí tuệ, hội đủ trí tuệ về sự sinh diệt, là trí tuệ bậc thánh, có khả năng xuyên thủng, đưa đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh – giống như vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, có người kế vị tài giỏi; bốn pháp này của vị ấy làm cho sự giải thoát được chín muồi. Vị ấy, hội đủ pháp thứ năm là sự giải thoát này, dù trú ở phương hướng nào, vị ấy trú với tâm giải thoát. Điều ấy vì lý do gì? Này các tỳ khưu, đối với những vị có tâm giải thoát thì sự việc là như vậy.” Hết phẩm thứ tư.

5. Paṭhamapatthanāsuttaṃ

5. Kinh Mong Ước Thứ Nhất

135. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño khattiyassa muddhāvasittassa jeṭṭho putto rajjaṃ pattheti. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, rañño khattiyassa muddhāvasittassa jeṭṭho putto ubhato sujāto hoti mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena; abhirūpo hoti [Pg.135] dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato; mātāpitūnaṃ piyo hoti manāpo; negamajānapadassa piyo hoti manāpo; yāni tāni raññaṃ khattiyānaṃ muddhāvasittānaṃ sippaṭṭhānāni hatthismiṃ vā assasmiṃ vā rathasmiṃ vā dhanusmiṃ vā tharusmiṃ vā tattha sikkhito hoti anavayo.

135. “Này các tỳ khưu, hội đủ năm yếu tố, người con trưởng của vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh mong mỏi vương vị. Năm yếu tố ấy là gì? Này các tỳ khưu, ở đây, người con trưởng của vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh là người có dòng dõi trong sạch từ cả hai phía, từ mẹ và từ cha, có thai tạng thanh tịnh cho đến bảy đời tổ phụ, không bị chê bai, không bị chỉ trích về mặt dòng dõi; vị ấy có dung sắc, ưa nhìn, khả ái, hội đủ vẻ đẹp tuyệt vời của nước da; vị ấy được cha mẹ yêu thương, quý mến; vị ấy được dân chúng ở thị tứ và thôn quê yêu thương, quý mến; và những ngành nghề nào của các vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, như cỡi voi, cỡi ngựa, cỡi xe, bắn cung, hoặc đấu kiếm, vị ấy đã được huấn luyện và không thiếu sót ở đó.

‘‘Tassa evaṃ hoti – ‘ahaṃ khomhi ubhato sujāto mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena. Kasmāhaṃ rajjaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi abhirūpo dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato. Kasmāhaṃ rajjaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi mātāpitūnaṃ piyo manāpo. Kasmāhaṃ rajjaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi negamajānapadassa piyo manāpo. Kasmāhaṃ rajjaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi yāni tāni raññaṃ khattiyānaṃ muddhāvasittānaṃ sippaṭṭhānāni hatthismiṃ vā assasmiṃ vā rathasmiṃ vā dhanusmiṃ vā tharusmiṃ vā, tattha sikkhito anavayo. Kasmāhaṃ rajjaṃ na pattheyya’nti! Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato rañño khattiyassa muddhāvasittassa jeṭṭho putto rajjaṃ pattheti.

“Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta có dòng dõi trong sạch từ cả hai phía, từ mẹ và từ cha, có thai tạng thanh tịnh cho đến bảy đời tổ phụ, không bị chê bai, không bị chỉ trích về mặt dòng dõi. Tại sao ta lại không mong mỏi vương vị! Ta có dung sắc, ưa nhìn, khả ái, hội đủ vẻ đẹp tuyệt vời của nước da. Tại sao ta lại không mong mỏi vương vị! Ta được cha mẹ yêu thương, quý mến. Tại sao ta lại không mong mỏi vương vị! Ta được dân chúng ở thị tứ và thôn quê yêu thương, quý mến. Tại sao ta lại không mong mỏi vương vị! Ta đã được huấn luyện và không thiếu sót trong những ngành nghề nào của các vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, như cỡi voi, cỡi ngựa, cỡi xe, bắn cung, hoặc đấu kiếm. Tại sao ta lại không mong mỏi vương vị!’ Này các tỳ khưu, hội đủ năm yếu tố này, người con trưởng của vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh mong mỏi vương vị.

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ pattheti. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu saddho hoti, saddahati tathāgatassa bodhiṃ – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Appābādho hoti appātaṅko, samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya majjhimāya padhānakkhamāya; asaṭho hoti amāyāvī, yathābhūtaṃ attānaṃ āvikattā satthari vā viññūsu vā sabrahmacārīsu; āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu; paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā.

“Này các tỳ khưu, cũng tương tự như thế, vị tỳ khưu hội đủ năm pháp mong mỏi sự đoạn tận các lậu hoặc. Năm pháp ấy là gì? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu có đức tin, tin vào sự giác ngộ của Như Lai rằng: ‘Đức Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.’ Vị ấy ít bệnh, ít khổ, có hệ tiêu hóa quân bình, không quá lạnh, không quá nóng, điều hòa, thích hợp cho sự tinh cần; vị ấy không xảo trá, không lừa dối, thể hiện bản thân đúng như thật đối với bậc Đạo Sư hoặc các vị đồng phạm hạnh có trí; vị ấy trú với tinh tấn đã được khởi sự để từ bỏ các pháp bất thiện, để thành tựu các pháp thiện, có nghị lực, kiên trì nỗ lực, không từ bỏ gánh nặng trong các pháp thiện; vị ấy có trí tuệ, hội đủ trí tuệ về sự sinh diệt, là trí tuệ bậc thánh, có khả năng xuyên thủng, đưa đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh.

‘‘Tassa [Pg.136] evaṃ hoti – ‘ahaṃ khomhi saddho, saddahāmi tathāgatassa bodhiṃ – itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho…pe… satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. ‘Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi appābādho appātaṅko samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya majjhimāya padhānakkhamāya. Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi asaṭho amāyāvī yathābhūtaṃ attānaṃ āvikattā satthari vā viññūsu vā sabrahmacārīsu. Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi āraddhavīriyo viharāmi akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi paññavā udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyya’nti! Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ patthetī’’ti. Pañcamaṃ.

Vị ấy suy nghĩ như vầy: ‘Ta thật có đức tin, ta tin tưởng vào sự giác ngộ của Như Lai rằng: “Vì lý do này, Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, ... (như trên) ... là bậc Thiên Nhân Sư, là bậc Phật, là Thế Tôn.” Tại sao ta lại không mong cầu sự đoạn tận các lậu hoặc? Ta thật ít bệnh, ít não, có tiêu hóa điều hòa, không quá lạnh, không quá nóng, trung bình, thích hợp cho sự tinh tấn. Tại sao ta lại không mong cầu sự đoạn tận các lậu hoặc? Ta thật không xảo trá, không gian dối, thể hiện bản thân như thật đối với bậc Đạo Sư hoặc các vị đồng phạm hạnh có trí. Tại sao ta lại không mong cầu sự đoạn tận các lậu hoặc? Ta thật sống tinh cần, nỗ lực để đoạn trừ các pháp bất thiện, để thành tựu các pháp thiện, có sức lực, kiên trì, không từ bỏ gánh nặng trong các pháp thiện. Tại sao ta lại không mong cầu sự đoạn tận các lậu hoặc? Ta thật có trí tuệ, được trang bị trí tuệ về sanh diệt, là trí tuệ bậc Thánh, có khả năng xuyên thủng, đưa đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh. Tại sao ta lại không mong cầu sự đoạn tận các lậu hoặc?’ Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu năm pháp này, mong cầu sự đoạn tận các lậu hoặc.” (Kinh) thứ năm.

6. Dutiyapatthanāsuttaṃ

6. Kinh Mong Cầu thứ hai

136. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño khattiyassa muddhāvasittassa jeṭṭho putto oparajjaṃ pattheti. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, rañño khattiyassa muddhāvasittassa jeṭṭho putto ubhato sujāto hoti mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena; abhirūpo hoti dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato; mātāpitūnaṃ piyo hoti manāpo, balakāyassa piyo hoti manāpo; paṇḍito hoti viyatto medhāvī paṭibalo atītānāgatapaccuppanne atthe cintetuṃ.

136. “Này các tỳ khưu, người con trai trưởng của vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, khi thành tựu năm chi phần, mong cầu chức vị phó vương. Năm chi phần ấy là gì? Này các tỳ khưu, ở đây, người con trai trưởng của vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, là người khéo sanh từ cả hai phía, từ mẹ và từ cha, có thai tạng trong sạch cho đến bảy đời tổ phụ, không bị chê bai, không bị chỉ trích về mặt dòng dõi; vị ấy có dung sắc xinh đẹp, đáng nhìn, dễ mến, có được vẻ đẹp nước da tuyệt vời; vị ấy được cha mẹ yêu thương, quý mến; được quân đội yêu thương, quý mến; vị ấy là người có trí, thông minh, sáng suốt, có khả năng suy xét các sự việc trong quá khứ, tương lai và hiện tại.

‘‘Tassa evaṃ hoti – ‘ahaṃ khomhi ubhato sujāto mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena. Kasmāhaṃ oparajjaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi abhirūpo dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato. Kasmāhaṃ oparajjaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi mātāpitūnaṃ piyo [Pg.137] manāpo. Kasmāhaṃ oparajjaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi balakāyassa piyo manāpo. Kasmāhaṃ oparajjaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi paṇḍito viyatto medhāvī paṭibalo atītānāgatapaccuppanne atthe cintetuṃ. Kasmāhaṃ oparajjaṃ na pattheyya’nti! Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato rañño khattiyassa muddhāvasittassa jeṭṭho putto oparajjaṃ pattheti.

“Vị ấy suy nghĩ như vầy: ‘Ta thật là người khéo sanh từ cả hai phía, từ mẹ và từ cha, có thai tạng trong sạch cho đến bảy đời tổ phụ, không bị chê bai, không bị chỉ trích về mặt dòng dõi. Tại sao ta lại không mong cầu chức vị phó vương? Ta thật có dung sắc xinh đẹp, đáng nhìn, dễ mến, có được vẻ đẹp nước da tuyệt vời. Tại sao ta lại không mong cầu chức vị phó vương? Ta thật được cha mẹ yêu thương, quý mến. Tại sao ta lại không mong cầu chức vị phó vương? Ta thật được quân đội yêu thương, quý mến. Tại sao ta lại không mong cầu chức vị phó vương? Ta thật là người có trí, thông minh, sáng suốt, có khả năng suy xét các sự việc trong quá khứ, tương lai và hiện tại. Tại sao ta lại không mong cầu chức vị phó vương?’ Này các tỳ khưu, người con trai trưởng của vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, khi thành tựu năm chi phần này, mong cầu chức vị phó vương.

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ pattheti. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu; bahussuto hoti…pe… diṭṭhiyā suppaṭividdhā; catūsu satipaṭṭhānesu suppatiṭṭhitacitto hoti; āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu; paññavā hoti, udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā.

“Cũng vậy, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu năm pháp, mong cầu sự đoạn tận các lậu hoặc. Năm pháp ấy là gì? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu có giới hạnh, ... (như trên) ... thọ trì và thực hành các học giới; là người đa văn, ... (như trên) ... thấu triệt bằng trí tuệ; có tâm khéo an trú trong bốn niệm xứ; sống tinh cần, nỗ lực để đoạn trừ các pháp bất thiện, để thành tựu các pháp thiện, có sức lực, kiên trì, không từ bỏ gánh nặng trong các pháp thiện; là người có trí tuệ, được trang bị trí tuệ về sanh diệt, là trí tuệ bậc Thánh, có khả năng xuyên thủng, đưa đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh.

‘‘Tassa evaṃ hoti – ‘ahaṃ khomhi sīlavā, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharāmi ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhāmi sikkhāpadesu. Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi bahussuto sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpā me dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā. Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi catūsu satipaṭṭhānesu suppatiṭṭhitacitto. Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi āraddhavīriyo viharāmi akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi paññavā udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyya’nti! Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ patthetī’’ti. Chaṭṭhaṃ.

“Vị ấy suy nghĩ như vầy: ‘Ta thật có giới hạnh, sống được phòng hộ bởi sự thu thúc của giới bổn Pātimokkha, đầy đủ oai nghi và nơi hành xứ, thấy sự nguy hiểm trong các lỗi nhỏ nhặt, thọ trì và thực hành các học giới. Tại sao ta lại không mong cầu sự đoạn tận các lậu hoặc? Ta thật là người đa văn, ghi nhớ điều đã nghe, tích lũy điều đã nghe. Những pháp nào toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú, trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch, những pháp như vậy đã được ta nghe nhiều, ghi nhớ, thực hành bằng lời, quán xét bằng ý, và thấu triệt bằng trí tuệ. Tại sao ta lại không mong cầu sự đoạn tận các lậu hoặc? Ta thật có tâm khéo an trú trong bốn niệm xứ. Tại sao ta lại không mong cầu sự đoạn tận các lậu hoặc? Ta thật sống tinh cần, nỗ lực để đoạn trừ các pháp bất thiện, để thành tựu các pháp thiện, có sức lực, kiên trì, không từ bỏ gánh nặng trong các pháp thiện. Tại sao ta lại không mong cầu sự đoạn tận các lậu hoặc? Ta thật có trí tuệ, được trang bị trí tuệ về sanh diệt, là trí tuệ bậc Thánh, có khả năng xuyên thủng, đưa đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh. Tại sao ta lại không mong cầu sự đoạn tận các lậu hoặc?’ Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu năm pháp này, mong cầu sự đoạn tận các lậu hoặc.” (Kinh) thứ sáu.

7. Appaṃsupatisuttaṃ

7. Kinh Ngủ Ít

137. ‘‘Pañcime[Pg.138], bhikkhave, appaṃ rattiyā supanti, bahuṃ jagganti. Katame pañca? Itthī, bhikkhave, purisādhippāyā appaṃ rattiyā supati, bahuṃ jaggati. Puriso, bhikkhave, itthādhippāyo appaṃ rattiyā supati, bahuṃ jaggati. Coro, bhikkhave, ādānādhippāyo appaṃ rattiyā supati, bahuṃ jaggati. Rājā, bhikkhave, rājakaraṇīyesu yutto appaṃ rattiyā supati, bahuṃ jaggati. Bhikkhu, bhikkhave, visaṃyogādhippāyo appaṃ rattiyā supati, bahuṃ jaggati. Ime kho, bhikkhave, pañca appaṃ rattiyā supanti, bahuṃ jaggantī’’ti. Sattamaṃ.

137. “Này các tỳ khưu, có năm hạng người này ngủ ít, thức nhiều vào ban đêm. Năm hạng nào? Này các tỳ khưu, người phụ nữ có ý muốn về người đàn ông nên ngủ ít, thức nhiều vào ban đêm. Này các tỳ khưu, người đàn ông có ý muốn về người phụ nữ nên ngủ ít, thức nhiều vào ban đêm. Này các tỳ khưu, kẻ trộm có ý muốn lấy của nên ngủ ít, thức nhiều vào ban đêm. Này các tỳ khưu, đức vua bận rộn với các công việc của hoàng gia nên ngủ ít, thức nhiều vào ban đêm. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có ý muốn về sự giải thoát nên ngủ ít, thức nhiều vào ban đêm. Này các tỳ khưu, đây là năm hạng người ngủ ít, thức nhiều vào ban đêm.” (Kinh) thứ bảy.

8. Bhattādakasuttaṃ

8. Kinh Người Ăn Hại

138. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño nāgo bhattādako ca hoti okāsapharaṇo ca laṇḍasāraṇo ca salākaggāhī ca rañño nāgotveva saṅkhaṃ gacchati. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti rūpānaṃ, akkhamo saddānaṃ, akkhamo gandhānaṃ, akkhamo rasānaṃ, akkhamo phoṭṭhabbānaṃ. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato rañño nāgo bhattādako ca okāsapharaṇo ca laṇḍasāraṇo ca salākaggāhī ca, rañño nāgotveva saṅkhaṃ gacchati.

138. “Này các tỳ khưu, con voi của đức vua được hội đủ năm chi phần chỉ là kẻ ăn hại, kẻ chiếm chỗ, kẻ làm bẩn, kẻ nhận thẻ đếm, và chỉ được tính là voi của đức vua. Do năm chi phần nào? Này các tỳ khưu, ở đây, con voi của đức vua không kham nhẫn đối với các sắc, không kham nhẫn đối với các tiếng, không kham nhẫn đối với các mùi, không kham nhẫn đối với các vị, không kham nhẫn đối với các vật xúc chạm. Này các tỳ khưu, do được hội đủ năm chi phần này, con voi của đức vua chỉ là kẻ ăn hại, kẻ chiếm chỗ, kẻ làm bẩn, kẻ nhận thẻ đếm, và chỉ được tính là voi của đức vua.

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu bhattādako ca hoti, okāsapharaṇo ca mañcapīṭhamaddano ca salākaggāhī ca, bhikkhutveva saṅkhaṃ gacchati. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti rūpānaṃ, akkhamo saddānaṃ, akkhamo gandhānaṃ, akkhamo rasānaṃ, akkhamo phoṭṭhabbānaṃ. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu bhattādako ca hoti okāsapharaṇo ca mañcapīṭhamaddano ca salākaggāhī ca, bhikkhutveva saṅkhaṃ gacchatī’’ti. Aṭṭhamaṃ.

“Này các tỳ khưu, cũng tương tự như thế, vị tỳ khưu được hội đủ năm pháp chỉ là kẻ ăn hại, kẻ chiếm chỗ, kẻ làm hư giường ghế, kẻ nhận thẻ đếm, và chỉ được tính là một tỳ khưu. Do năm pháp nào? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu không kham nhẫn đối với các sắc, không kham nhẫn đối với các tiếng, không kham nhẫn đối với các mùi, không kham nhẫn đối với các vị, không kham nhẫn đối với các vật xúc chạm. Này các tỳ khưu, do được hội đủ năm pháp này, vị tỳ khưu chỉ là kẻ ăn hại, kẻ chiếm chỗ, kẻ làm hư giường ghế, kẻ nhận thẻ đếm, và chỉ được tính là một tỳ khưu.” (Kinh) thứ tám.

9. Akkhamasuttaṃ

9. Kinh Không Kham Nhẫn

139. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño nāgo na rājāraho hoti na rājabhoggo, na rañño aṅgaṃtveva saṅkhaṃ gacchati[Pg.139]. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti rūpānaṃ, akkhamo saddānaṃ, akkhamo gandhānaṃ, akkhamo rasānaṃ, akkhamo phoṭṭhabbānaṃ.

139. “Này các tỳ khưu, con voi của đức vua được hội đủ năm chi phần thì không xứng đáng với đức vua, không phải là vật dụng của đức vua, không được tính là một phần tài sản của đức vua. Do năm chi phần nào? Này các tỳ khưu, ở đây, con voi của đức vua không kham nhẫn đối với các sắc, không kham nhẫn đối với các tiếng, không kham nhẫn đối với các mùi, không kham nhẫn đối với các vị, không kham nhẫn đối với các vật xúc chạm.

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti rūpānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato hatthikāyaṃ vā disvā assakāyaṃ vā disvā rathakāyaṃ vā disvā pattikāyaṃ vā disvā saṃsīdati visīdati, na santhambhati na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti rūpānaṃ.

“Này các tỳ khưu, thế nào là con voi của đức vua không kham nhẫn đối với các sắc? Này các tỳ khưu, ở đây, con voi của đức vua khi ra chiến trường, sau khi nhìn thấy đoàn tượng binh, hoặc đoàn kỵ binh, hoặc đoàn xa binh, hoặc đoàn bộ binh, nó liền bị chùn bước, bị suy sụp, không đứng vững, không thể nào tiến vào trận chiến. Này các tỳ khưu, như vậy là con voi của đức vua không kham nhẫn đối với các sắc.

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti saddānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato hatthisaddaṃ vā sutvā assasaddaṃ vā sutvā rathasaddaṃ vā sutvā pattisaddaṃ vā sutvā bheripaṇavasaṅkhatiṇavaninnādasaddaṃ vā sutvā saṃsīdati visīdati, na santhambhati na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti saddānaṃ.

“Này các tỳ khưu, thế nào là con voi của đức vua không kham nhẫn đối với các tiếng? Này các tỳ khưu, ở đây, con voi của đức vua khi ra chiến trường, sau khi nghe tiếng của tượng binh, hoặc tiếng của kỵ binh, hoặc tiếng của xa binh, hoặc tiếng của bộ binh, hoặc tiếng của trống trận, trống nhỏ, tù và, và tiếng la hét, nó liền bị chùn bước, bị suy sụp, không đứng vững, không thể nào tiến vào trận chiến. Này các tỳ khưu, như vậy là con voi của đức vua không kham nhẫn đối với các tiếng.

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti gandhānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato ye te rañño nāgā abhijātā saṅgāmāvacarā tesaṃ muttakarīsassa gandhaṃ ghāyitvā saṃsīdati visīdati, na santhambhati na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti gandhānaṃ.

“Này các tỳ khưu, thế nào là con voi của đức vua không kham nhẫn đối với các mùi? Này các tỳ khưu, ở đây, con voi của đức vua khi ra chiến trường, sau khi ngửi mùi nước tiểu và phân của những con voi thiện chiến, dày dạn trận mạc của vua đối phương, nó liền bị chùn bước, bị suy sụp, không đứng vững, không thể nào tiến vào trận chiến. Này các tỳ khưu, như vậy là con voi của đức vua không kham nhẫn đối với các mùi.

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti rasānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato ekissā vā tiṇodakadattiyā vimānito dvīhi vā tīhi vā catūhi vā pañcahi vā tiṇodakadattīhi vimānito saṃsīdati visīdati, na santhambhati na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti rasānaṃ.

“Này các tỳ khưu, thế nào là con voi của đức vua không kham nhẫn đối với các vị? Này các tỳ khưu, ở đây, con voi của đức vua khi ra chiến trường, bị cắt khẩu phần cỏ và nước một lần, hoặc hai, hoặc ba, hoặc bốn, hoặc năm lần, nó liền bị chùn bước, bị suy sụp, không đứng vững, không thể nào tiến vào trận chiến. Này các tỳ khưu, như vậy là con voi của đức vua không kham nhẫn đối với các vị.

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti phoṭṭhabbānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato ekena vā saravegena viddho, dvīhi vā tīhi vā catūhi vā pañcahi vā saravegehi viddho saṃsīdati visīdati, na [Pg.140] santhambhati na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti phoṭṭhabbānaṃ.

“Này các tỳ khưu, thế nào là con voi của đức vua không kham nhẫn đối với các vật xúc chạm? Này các tỳ khưu, ở đây, con voi của đức vua khi ra chiến trường, bị trúng một mũi tên, hoặc hai, hoặc ba, hoặc bốn, hoặc năm mũi tên, nó liền bị chùn bước, bị suy sụp, không đứng vững, không thể nào tiến vào trận chiến. Này các tỳ khưu, như vậy là con voi của đức vua không kham nhẫn đối với các vật xúc chạm.

‘‘Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato rañño nāgo na rājāraho hoti na rājabhoggo na rañño aṅgaṃtveva saṅkhaṃ gacchati.

“Này các tỳ khưu, do được hội đủ năm chi phần này, con voi của đức vua không xứng đáng với đức vua, không phải là vật dụng của đức vua, không được tính là một phần tài sản của đức vua.

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato bhikkhu na āhuneyyo hoti na pāhuneyyo na dakkhiṇeyyo na añjalikaraṇīyo na anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti rūpānaṃ, akkhamo saddānaṃ, akkhamo gandhānaṃ, akkhamo rasānaṃ, akkhamo phoṭṭhabbānaṃ.

“Này các tỳ khưu, cũng tương tự như thế, vị tỳ khưu được hội đủ năm chi phần thì không xứng đáng được cúng dường, không xứng đáng được tiếp đãi, không xứng đáng nhận vật dâng cúng, không xứng đáng được chắp tay, không phải là ruộng phước vô song cho thế gian. Do năm chi phần nào? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu không kham nhẫn đối với các sắc, không kham nhẫn đối với các tiếng, không kham nhẫn đối với các mùi, không kham nhẫn đối với các vị, không kham nhẫn đối với các vật xúc chạm.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti rūpānaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā rajanīye rūpe sārajjati, na sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti rūpānaṃ.

“Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu không kham nhẫn đối với các sắc? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu sau khi nhìn thấy sắc bằng mắt, liền say đắm sắc khả ái, không thể định tĩnh tâm ý. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu không kham nhẫn đối với các sắc.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti saddānaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu sotena saddaṃ sutvā rajanīye sadde sārajjati, na sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti saddānaṃ.

Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu không kham nhẫn đối với các âm thanh? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu sau khi nghe âm thanh bằng tai, bị say đắm ở các âm thanh khả ái, không có khả năng định tâm. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu không kham nhẫn đối với các âm thanh.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti gandhānaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu ghānena gandhaṃ ghāyitvā rajanīye gandhe sārajjati, na sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti gandhānaṃ.

Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu không kham nhẫn đối với các hương thơm? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu sau khi ngửi hương thơm bằng mũi, bị say đắm ở các hương thơm khả ái, không có khả năng định tâm. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu không kham nhẫn đối với các hương thơm.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti rasānaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu jivhāya rasaṃ sāyitvā rajanīye rase sārajjati, na sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti rasānaṃ.

Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu không kham nhẫn đối với các vị nếm? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu sau khi nếm vị bằng lưỡi, bị say đắm ở các vị nếm khả ái, không có khả năng định tâm. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu không kham nhẫn đối với các vị nếm.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti phoṭṭhabbānaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā rajanīye phoṭṭhabbe sārajjati, na sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti phoṭṭhabbānaṃ.

Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu không kham nhẫn đối với các vật xúc chạm? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu sau khi xúc chạm vật xúc chạm bằng thân, bị say đắm ở các vật xúc chạm khả ái, không có khả năng định tâm. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu không kham nhẫn đối với các vật xúc chạm.

‘‘Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu na āhuneyyo hoti na pāhuneyyo na dakkhiṇeyyo na añjalikaraṇīyo na anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa.

Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có đầy đủ năm pháp này thì không phải là người đáng được cúng dường, không phải là người đáng được nghênh đón, không phải là người đáng được dâng cúng, không phải là người đáng được chắp tay, không phải là ruộng phước vô thượng của thế gian.

‘‘Pañcahi[Pg.141], bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño nāgo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅgaṃtveva saṅkhaṃ gacchati. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti rūpānaṃ, khamo saddānaṃ, khamo gandhānaṃ, khamo rasānaṃ, khamo phoṭṭhabbānaṃ.

Này các tỳ khưu, con voi của đức vua có đầy đủ năm chi phần thì xứng đáng với đức vua, là vật sở hữu của đức vua, và được xem như là một bộ phận của đức vua. Do năm chi phần nào? Này các tỳ khưu, ở đây, con voi của đức vua kham nhẫn đối với các sắc, kham nhẫn đối với các âm thanh, kham nhẫn đối với các hương thơm, kham nhẫn đối với các vị nếm, kham nhẫn đối với các vật xúc chạm.

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti rūpānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato hatthikāyaṃ vā disvā assakāyaṃ vā disvā rathakāyaṃ vā disvā pattikāyaṃ vā disvā na saṃsīdati na visīdati, santhambhati sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti rūpānaṃ.

Này các tỳ khưu, thế nào là con voi của đức vua kham nhẫn đối với các sắc? Này các tỳ khưu, ở đây, con voi của đức vua đi ra chiến trường, sau khi nhìn thấy tượng binh, hoặc mã binh, hoặc xa binh, hoặc bộ binh, nó không chùn bước, không nao núng, đứng vững, và có khả năng tiến vào trận chiến. Này các tỳ khưu, như vậy là con voi của đức vua kham nhẫn đối với các sắc.

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti saddānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato hatthisaddaṃ vā sutvā assasaddaṃ vā sutvā rathasaddaṃ vā sutvā pattisaddaṃ vā sutvā bheripaṇavasaṅkhatiṇavaninnādasaddaṃ vā sutvā na saṃsīdati na visīdati, santhambhati sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti saddānaṃ.

Này các tỳ khưu, thế nào là con voi của đức vua kham nhẫn đối với các âm thanh? Này các tỳ khưu, ở đây, con voi của đức vua đi ra chiến trường, sau khi nghe tiếng voi, hoặc tiếng ngựa, hoặc tiếng xe, hoặc tiếng bộ binh, hoặc tiếng trống trận, trống lệnh, tù và, trống nhỏ, và tiếng vang dội, nó không chùn bước, không nao núng, đứng vững, và có khả năng tiến vào trận chiến. Này các tỳ khưu, như vậy là con voi của đức vua kham nhẫn đối với các âm thanh.

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti gandhānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato ye te rañño nāgā abhijātā saṅgāmāvacarā tesaṃ muttakarīsassa gandhaṃ ghāyitvā na saṃsīdati na visīdati, santhambhati sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti gandhānaṃ.

Này các tỳ khưu, thế nào là con voi của đức vua kham nhẫn đối với các hương thơm? Này các tỳ khưu, ở đây, con voi của đức vua đi ra chiến trường, sau khi ngửi mùi nước tiểu và phân của những con voi chiến thuần chủng, thiện chiến của vua đối phương, nó không chùn bước, không nao núng, đứng vững, và có khả năng tiến vào trận chiến. Này các tỳ khưu, như vậy là con voi của đức vua kham nhẫn đối với các hương thơm.

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti rasānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato ekissā vā tiṇodakadattiyā vimānito dvīhi vā tīhi vā catūhi vā pañcahi vā tiṇodakadattīhi vimānito na saṃsīdati na visīdati, santhambhati sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti rasānaṃ.

Này các tỳ khưu, thế nào là con voi của đức vua kham nhẫn đối với các vị nếm? Này các tỳ khưu, ở đây, con voi của đức vua đi ra chiến trường, bị bỏ đói một, hai, ba, bốn, hoặc năm bữa cỏ và nước, nó không chùn bước, không nao núng, đứng vững, và có khả năng tiến vào trận chiến. Này các tỳ khưu, như vậy là con voi của đức vua kham nhẫn đối với các vị nếm.

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti phoṭṭhabbānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato ekena vā saravegena viddho, dvīhi vā tīhi vā catūhi vā pañcahi vā saravegehi viddho na saṃsīdati na visīdati, santhambhati sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti phoṭṭhabbānaṃ.

Này các tỳ khưu, thế nào là con voi của đức vua kham nhẫn đối với các vật xúc chạm? Này các tỳ khưu, ở đây, con voi của đức vua đi ra chiến trường, bị trúng một, hai, ba, bốn, hoặc năm mũi tên, nó không chùn bước, không nao núng, đứng vững, và có khả năng tiến vào trận chiến. Này các tỳ khưu, như vậy là con voi của đức vua kham nhẫn đối với các vật xúc chạm.

‘‘Imehi [Pg.142] kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato rañño nāgo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅgaṃtveva saṅkhaṃ gacchati.

Này các tỳ khưu, con voi của đức vua có đầy đủ năm chi phần này thì xứng đáng với đức vua, là vật sở hữu của đức vua, và được xem như là một bộ phận của đức vua.

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti rūpānaṃ, khamo saddānaṃ, khamo gandhānaṃ, khamo rasānaṃ, khamo phoṭṭhabbānaṃ.

Này các tỳ khưu, tương tự như thế, vị tỳ khưu có đầy đủ năm pháp thì là người đáng được cúng dường, là người đáng được nghênh đón, là người đáng được dâng cúng, là người đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng của thế gian. Do năm pháp nào? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu kham nhẫn đối với các sắc, kham nhẫn đối với các âm thanh, kham nhẫn đối với các hương thơm, kham nhẫn đối với các vị nếm, kham nhẫn đối với các vật xúc chạm.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti rūpānaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā rajanīye rūpe na sārajjati, sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti rūpānaṃ.

Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu kham nhẫn đối với các sắc? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu sau khi nhìn thấy sắc bằng mắt, không bị say đắm ở các sắc khả ái, có khả năng định tâm. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu kham nhẫn đối với các sắc.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti saddānaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu sotena saddaṃ sutvā rajanīye sadde na sārajjati, sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti saddānaṃ.

Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu kham nhẫn đối với các âm thanh? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu sau khi nghe âm thanh bằng tai, không bị say đắm ở các âm thanh khả ái, có khả năng định tâm. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu kham nhẫn đối với các âm thanh.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti gandhānaṃ. Idha, bhikkhave, bhikkhu ghānena gandhaṃ ghāyitvā rajanīye gandhe na sārajjati, sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti gandhānaṃ.

Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu kham nhẫn đối với các hương thơm? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu sau khi ngửi hương thơm bằng mũi, không bị say đắm ở các hương thơm khả ái, có khả năng định tâm. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu kham nhẫn đối với các hương thơm.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti rasānaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu jivhāya rasaṃ sāyitvā rajanīye rase na sārajjati, sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti rasānaṃ.

Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu kham nhẫn đối với các vị? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu sau khi nếm vị bằng lưỡi, không tham đắm đối với vị khả ái, có thể định tĩnh tâm ý. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu kham nhẫn đối với các vị.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti phoṭṭhabbānaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā rajanīye phoṭṭhabbe na sārajjati, sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti phoṭṭhabbānaṃ.

Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu kham nhẫn đối với các xúc? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu sau khi cảm xúc đối tượng xúc bằng thân, không tham đắm đối với xúc khả ái, có thể định tĩnh tâm ý. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu kham nhẫn đối với các xúc.

‘‘Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Navamaṃ.

Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu năm pháp này là người đáng được cúng dường, đáng được nghênh tiếp, đáng được bố thí, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng cho thế gian. (Kinh) thứ chín.

10. Sotasuttaṃ

10. Kinh Người Lắng Nghe

140. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño nāgo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅgaṃtveva saṅkhaṃ gacchati. Katamehi [Pg.143] pañcahi? Idha, bhikkhave, rañño nāgo sotā ca hoti, hantā ca, rakkhitā ca, khantā ca, gantā ca.

140. Này các tỳ khưu, con voi của đức vua được thành tựu năm chi phần thì xứng đáng với đức vua, đáng được đức vua sử dụng, và được xem như là một chi phần của đức vua. Do năm chi phần nào? Này các tỳ khưu, ở đây, con voi của đức vua là con vật biết lắng nghe, biết sát hại, biết bảo vệ, biết kham nhẫn, và biết đi đến.

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo sotā hoti? Idha, bhikkhave, rañño nāgo yamenaṃ hatthidammasārathi kāraṇaṃ kāreti – yadi vā katapubbaṃ yadi vā akatapubbaṃ – taṃ aṭṭhiṃ katvā manasi katvā sabbaṃ cetasā samannāharitvā ohitasoto suṇāti. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo sotā hoti.

Này các tỳ khưu, thế nào là con voi của đức vua biết lắng nghe? Này các tỳ khưu, ở đây, con voi của đức vua, đối với công việc mà người nài voi bảo nó làm – dù đã làm trước đây hay chưa làm trước đây – nó chú tâm, tác ý, tập trung toàn bộ tâm ý, lắng tai nghe. Này các tỳ khưu, như vậy là con voi của đức vua biết lắng nghe.

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo hantā hoti? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato hatthimpi hanati, hatthāruhampi hanati, assampi hanati, assāruhampi hanati, rathampi hanati, rathikampi hanati, pattikampi hanati. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo hantā hoti.

Này các tỳ khưu, thế nào là con voi của đức vua biết sát hại? Này các tỳ khưu, ở đây, con voi của đức vua khi ra trận, nó sát hại voi, sát hại người cỡi voi, sát hại ngựa, sát hại người cỡi ngựa, phá hủy xe, sát hại người đi xe, và sát hại bộ binh. Này các tỳ khưu, như vậy là con voi của đức vua biết sát hại.

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo rakkhitā hoti? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato rakkhati purimaṃ kāyaṃ, rakkhati pacchimaṃ kāyaṃ, rakkhati purime pāde, rakkhati pacchime pāde, rakkhati sīsaṃ, rakkhati kaṇṇe, rakkhati dante, rakkhati soṇḍaṃ, rakkhati vāladhiṃ, rakkhati hatthāruhaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo rakkhitā hoti.

Này các tỳ khưu, thế nào là con voi của đức vua biết bảo vệ? Này các tỳ khưu, ở đây, con voi của đức vua khi ra trận, nó bảo vệ thân trước, bảo vệ thân sau, bảo vệ chân trước, bảo vệ chân sau, bảo vệ đầu, bảo vệ tai, bảo vệ ngà, bảo vệ vòi, bảo vệ đuôi, và bảo vệ người cỡi voi. Này các tỳ khưu, như vậy là con voi của đức vua biết bảo vệ.

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo khantā hoti? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato khamo hoti sattippahārānaṃ asippahārānaṃ usuppahārānaṃ pharasuppahārānaṃ bheripaṇavasaṅkhatiṇavaninnādasaddānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo khantā hoti.

Này các tỳ khưu, thế nào là con voi của đức vua biết kham nhẫn? Này các tỳ khưu, ở đây, con voi của đức vua khi ra trận, nó kham nhẫn được những đòn tấn công bằng giáo, bằng gươm, bằng cung tên, bằng rìu, và những âm thanh của trống lớn, trống nhỏ, tù và, và trống lệnh. Này các tỳ khưu, như vậy là con voi của đức vua biết kham nhẫn.

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo gantā hoti? Idha, bhikkhave, rañño nāgo yamenaṃ hatthidammasārathi disaṃ peseti – yadi vā gatapubbaṃ yadi vā agatapubbaṃ – taṃ khippameva gantā hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo gantā hoti.

Này các tỳ khưu, thế nào là con voi của đức vua biết đi đến? Này các tỳ khưu, ở đây, con voi của đức vua, đến bất cứ phương hướng nào mà người nài voi sai đi – dù đã đi đến trước đây hay chưa đi đến trước đây – nó liền đi đến một cách nhanh chóng. Này các tỳ khưu, như vậy là con voi của đức vua biết đi đến.

‘‘Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato rañño nāgo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅgaṃtveva saṅkhaṃ gacchati.

Này các tỳ khưu, con voi của đức vua được thành tựu năm chi phần này thì xứng đáng với đức vua, đáng được đức vua sử dụng, và được xem như là một chi phần của đức vua.

‘‘Evamevaṃ [Pg.144] kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu sotā ca hoti, hantā ca, rakkhitā ca, khantā ca, gantā ca.

Này các tỳ khưu, cũng tương tự như vậy, vị tỳ khưu thành tựu năm pháp là người đáng được cúng dường, đáng được nghênh tiếp, đáng được bố thí, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng cho thế gian. Do năm pháp nào? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu là người biết lắng nghe, biết sát hại, biết bảo vệ, biết kham nhẫn, và biết đi đến.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sotā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu tathāgatappavedite dhammavinaye desiyamāne aṭṭhiṃkatvā manasi katvā sabbaṃ cetasā samannāharitvā ohitasoto dhammaṃ suṇāti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sotā hoti.

Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu biết lắng nghe? Này các tỳ khưu, ở đây, khi Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết đang được giảng dạy, vị tỳ khưu chú tâm, tác ý, tập trung toàn bộ tâm ý, lắng tai nghe Pháp. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu biết lắng nghe.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu hantā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannaṃ kāmavitakkaṃ nādhivāseti, pajahati vinodeti (hanati) byantīkaroti anabhāvaṃ gameti; uppannaṃ byāpādavitakkaṃ…pe… uppannaṃ vihiṃsāvitakkaṃ…pe… uppannuppanne pāpake akusale dhamme nādhivāseti, pajahati vinodeti (hanati) byantīkaroti anabhāvaṃ gameti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu hantā hoti.

Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu biết sát hại? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu không dung chứa dục tầm đã khởi lên, mà từ bỏ, loại trừ, làm cho chấm dứt, làm cho biến mất; không dung chứa sân tầm đã khởi lên...; không dung chứa hại tầm đã khởi lên...; không dung chứa các pháp ác, bất thiện đã khởi lên, mà từ bỏ, loại trừ, làm cho chấm dứt, làm cho biến mất. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu biết sát hại.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu rakkhitā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ, tassa saṃvarāya paṭipajjati; rakkhati cakkhundriyaṃ; cakkhundriye saṃvaraṃ āpajjati. Sotena saddaṃ sutvā… ghānena gandhaṃ ghāyitvā… jivhāya rasaṃ sāyitvā… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā… manasā dhammaṃ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ manindriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ, tassa saṃvarāya paṭipajjati; rakkhati manindriyaṃ; manindriye saṃvaraṃ āpajjati. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu rakkhitā hoti.

Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu biết bảo vệ? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu sau khi thấy sắc bằng mắt, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Do nhân duyên nào, nếu vị ấy sống không phòng hộ nhãn căn, các pháp ác, bất thiện là tham ái và ưu phiền sẽ xâm chiếm, vị ấy thực hành để phòng hộ nhân duyên ấy; vị ấy bảo vệ nhãn căn; vị ấy đạt được sự phòng hộ trong nhãn căn. Sau khi nghe tiếng bằng tai... sau khi ngửi hương bằng mũi... sau khi nếm vị bằng lưỡi... sau khi cảm xúc đối tượng xúc bằng thân... sau khi biết pháp bằng ý, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Do nhân duyên nào, nếu vị ấy sống không phòng hộ ý căn, các pháp ác, bất thiện là tham ái và ưu phiền sẽ xâm chiếm, vị ấy thực hành để phòng hộ nhân duyên ấy; vị ấy bảo vệ ý căn; vị ấy đạt được sự phòng hộ trong ý căn. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu biết bảo vệ.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu khantā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti sītassa uṇhassa jighacchāya pipāsāya ḍaṃsamakasavātātapasarīsa pasamphassānaṃ; duruttānaṃ durāgatānaṃ vacanapathānaṃ uppannānaṃ sārīrikānaṃ vedanānaṃ dukkhānaṃ tibbānaṃ kharānaṃ kaṭukānaṃ asātānaṃ amanāpānaṃ pāṇaharānaṃ [Pg.145] adhivāsakajātiko hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu khantā hoti.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có sự kham nhẫn? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu có khả năng chịu đựng được lạnh, nóng, đói, khát, sự xúc chạm của ruồi, muỗi, gió, nắng, các loài bò sát; có khả năng chịu đựng những lời nói khó nghe, khó chịu; có bản tánh kham nhẫn đối với các cảm thọ thuộc về thân đã sanh khởi, đau đớn, mãnh liệt, dữ dội, buốt nhói, không thích ý, không vừa lòng, có thể đoạt mạng sống. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có sự kham nhẫn.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu gantā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu yā sā disā agatapubbā iminā dīghena addhunā, yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānaṃ, taṃ khippaññeva gantā hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu gantā hoti.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có khả năng đi đến? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu có khả năng đi đến một cách nhanh chóng phương hướng mà trước đây chưa từng đi đến trong cuộc hành trình dài lâu này, tức là sự tịch tịnh của tất cả các hành, sự từ bỏ tất cả các sanh y, sự đoạn tận của ái, sự ly tham, sự đoạn diệt, Niết Bàn. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có khả năng đi đến.

‘‘Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Dasamaṃ.

Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào hội đủ năm pháp này thì xứng đáng được cúng dường... ... là ruộng phước vô thượng của thế gian. Hết bài kinh thứ mười.

Rājavaggo catuttho.

Phẩm Vua, thứ tư.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm:

Cakkānuvattanā rājā, yassaṃdisaṃ dve ceva patthanā;

Appaṃsupati bhattādo, akkhamo ca sotena cāti.

Bánh xe, Chuyển theo, Vua, Bất cứ phương nào, hai bài kinh Ước muốn; Ngủ ít, Ăn nhiều, Không kham nhẫn, và Lắng nghe.

(15) 5. Tikaṇḍakīvaggo

(15) 5. Phẩm Tikaṇḍakī

1. Avajānātisuttaṃ

1. Kinh Coi Thường

141. ‘‘Pañcime, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame pañca? Datvā avajānāti, saṃvāsena avajānāti, ādheyyamukho hoti, lolo hoti, mando momūho hoti.

141. Này các Tỳ khưu, có năm hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Thế nào là năm? Người cho rồi coi thường; người coi thường do sống chung; người có bộ mặt dễ tin; người hay thay đổi; người đần độn, si mê.

‘‘Kathañca, bhikkhave, puggalo datvā avajānāti? Idha, bhikkhave, puggalo puggalassa deti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ. Tassa evaṃ hoti – ‘ahaṃ demi; ayaṃ paṭiggaṇhātī’ti. Tamenaṃ datvā avajānāti. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo datvā avajānāti.

Này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người cho rồi coi thường? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người cho y phục, vật thực khất thực, chỗ ở, dược phẩm trị bệnh đến một người khác. Vị ấy suy nghĩ rằng: ‘Ta cho; người này nhận’. Vị ấy cho rồi coi thường người kia. Này các Tỳ khưu, như vậy là hạng người cho rồi coi thường.

‘‘Kathañca[Pg.146], bhikkhave, puggalo saṃvāsena avajānāti? Idha, bhikkhave, puggalo puggalena saddhiṃ saṃvasati dve vā tīṇi vā vassāni. Tamenaṃ saṃvāsena avajānāti. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo saṃvāsena avajānāti.

Này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người coi thường do sống chung? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người sống chung với một người khác trong hai hoặc ba năm. Vị ấy coi thường người kia do sống chung. Này các Tỳ khưu, như vậy là hạng người coi thường do sống chung.

‘‘Kathañca, bhikkhave, puggalo ādheyyamukho hoti? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo parassa vaṇṇe vā avaṇṇe vā bhāsiyamāne taṃ khippaññeva adhimuccitā hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo ādheyyamukho hoti.

Này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người có bộ mặt dễ tin? Này các Tỳ khưu, ở đây, khi người khác nói lời tán thán hay chê bai, có người liền nhanh chóng tin theo. Này các Tỳ khưu, như vậy là hạng người có bộ mặt dễ tin.

‘‘Kathañca, bhikkhave, puggalo lolo hoti? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo ittarasaddho hoti ittarabhattī ittarapemo ittarappasādo. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo lolo hoti.

Này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người hay thay đổi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người có đức tin tạm thời, lòng sùng kính tạm thời, tình thương tạm thời, sự tịnh tín tạm thời. Này các Tỳ khưu, như vậy là hạng người hay thay đổi.

‘‘Kathañca, bhikkhave, puggalo mando momūho hoti? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo kusalākusale dhamme na jānāti, sāvajjānavajje dhamme na jānāti, hīnappaṇīte dhamme na jānāti, kaṇhasukkasappaṭibhāge dhamme na jānāti. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo mando momūho hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti. Paṭhamaṃ.

Này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người đần độn, si mê? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người không biết các pháp thiện và bất thiện, không biết các pháp có tội và không có tội, không biết các pháp thấp kém và cao thượng, không biết các pháp đen và trắng có đối lập. Này các Tỳ khưu, như vậy là hạng người đần độn, si mê. Này các Tỳ khưu, năm hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Hết bài kinh thứ nhất.

2. Ārabhatisuttaṃ

2. Kinh Phạm Giới

142. ‘‘Pañcime, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame pañca? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo ārabhati ca vippaṭisārī ca hoti; tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti.

142. Này các Tỳ khưu, có năm hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Thế nào là năm? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người vừa phạm giới, vừa hối hận; và vị ấy không biết như thật về tâm giải thoát, tuệ giải thoát, nơi mà các pháp ác, bất thiện đã sanh khởi của vị ấy được đoạn diệt không còn dư tàn.

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo ārabhati, na vippaṭisārī hoti; tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có người phạm giới, nhưng không hối hận; và vị ấy không biết như thật về tâm giải thoát, tuệ giải thoát, nơi mà các pháp ác, bất thiện đã sanh khởi của vị ấy được đoạn diệt không còn dư tàn.

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo na ārabhati, vippaṭisārī hoti; tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có người không phạm giới, nhưng hối hận; và vị ấy không biết như thật về tâm giải thoát, tuệ giải thoát, nơi mà các pháp ác, bất thiện đã sanh khởi của vị ấy được đoạn diệt không còn dư tàn.

‘‘Idha [Pg.147] pana, bhikkhave, ekacco puggalo na ārabhati na vippaṭisārī hoti; tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có người không phạm giới, cũng không hối hận; và vị ấy không biết như thật về tâm giải thoát, tuệ giải thoát, nơi mà các pháp ác, bất thiện đã sanh khởi của vị ấy được đoạn diệt không còn dư tàn.

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo na ārabhati na vippaṭisārī hoti; tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ pajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có người không phạm giới, cũng không hối hận; và vị ấy biết như thật về tâm giải thoát, tuệ giải thoát, nơi mà các pháp ác, bất thiện đã sanh khởi của vị ấy được đoạn diệt không còn dư tàn.

‘‘Tatra, bhikkhave, yvāyaṃ puggalo ārabhati ca vippaṭisārī ca hoti, tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti, so evamassa vacanīyo – ‘āyasmato kho ārambhajā āsavā saṃvijjanti, vippaṭisārajā āsavā pavaḍḍhanti, sādhu vatāyasmā ārambhaje āsave pahāya vippaṭisāraje āsave paṭivinodetvā cittaṃ paññañca bhāvetu ; evamāyasmā amunā pañcamena puggalena samasamo bhavissatī’’’ti.

Này các Tỳ khưu, trong số đó, người nào vừa phạm giới, vừa hối hận, và không biết như thật về tâm giải thoát, tuệ giải thoát, nơi mà các pháp ác, bất thiện đã sanh khởi của vị ấy được đoạn diệt không còn dư tàn, người ấy nên được nói như sau: ‘Thưa Hiền giả, các lậu hoặc sanh từ sự phạm giới đang hiện hữu nơi ngài, các lậu hoặc sanh từ sự hối hận đang tăng trưởng. Lành thay, mong Hiền giả hãy từ bỏ các lậu hoặc sanh từ sự phạm giới, hãy xua tan các lậu hoặc sanh từ sự hối hận, rồi tu tập tâm và tuệ. Như vậy, Hiền giả sẽ trở nên ngang bằng với hạng người thứ năm kia’.

‘‘Tatra, bhikkhave, yvāyaṃ puggalo ārabhati na vippaṭisārī hoti, tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti, so evamassa vacanīyo – ‘āyasmato kho ārambhajā āsavā saṃvijjanti, vippaṭisārajā āsavā na pavaḍḍhanti, sādhu vatāyasmā ārambhaje āsave pahāya cittaṃ paññañca bhāvetu; evamāyasmā amunā pañcamena puggalena samasamo bhavissatī’’’ti.

Này các Tỳ khưu, trong số ấy, có hạng người có vi phạm, không có hối hận, và vị ấy không như thật biết được tâm giải thoát, tuệ giải thoát là nơi mà các pháp ác bất thiện đã sanh khởi được đoạn diệt không còn dư tàn, vị ấy cần được nói như sau: ‘Thưa Hiền giả, các lậu hoặc sanh từ sự vi phạm có hiện hữu nơi Hiền giả, các lậu hoặc sanh từ sự hối hận không tăng trưởng. Lành thay, mong Hiền giả hãy từ bỏ các lậu hoặc sanh từ sự vi phạm, hãy tu tập tâm và tuệ; làm như vậy, Hiền giả sẽ trở nên ngang bằng với hạng người thứ năm kia.’

‘‘Tatra, bhikkhave, yvāyaṃ puggalo na ārabhati vippaṭisārī hoti, tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti, so evamassa vacanīyo – ‘āyasmato kho ārambhajā āsavā na saṃvijjanti, vippaṭisārajā āsavā pavaḍḍhanti, sādhu vatāyasmā vippaṭisāraje āsave paṭivinodetvā cittaṃ paññañca bhāvetu; evamāyasmā amunā pañcamena puggalena samasamo bhavissatī’’’ ti.

Này các Tỳ khưu, trong số ấy, có hạng người không vi phạm, có hối hận, và vị ấy không như thật biết được tâm giải thoát, tuệ giải thoát là nơi mà các pháp ác bất thiện đã sanh khởi được đoạn diệt không còn dư tàn, vị ấy cần được nói như sau: ‘Thưa Hiền giả, các lậu hoặc sanh từ sự vi phạm không hiện hữu nơi Hiền giả, các lậu hoặc sanh từ sự hối hận có tăng trưởng. Lành thay, mong Hiền giả hãy loại trừ các lậu hoặc sanh từ sự hối hận, hãy tu tập tâm và tuệ; làm như vậy, Hiền giả sẽ trở nên ngang bằng với hạng người thứ năm kia.’

‘‘Tatra, bhikkhave, yvāyaṃ puggalo na ārabhati na vippaṭisārī hoti, tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti yatthassa te uppannā pāpakā [Pg.148] akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti, so evamassa vacanīyo – ‘āyasmato kho ārambhajā āsavā na saṃvijjanti, vippaṭisārajā āsavā na pavaḍḍhanti, sādhu vatāyasmā cittaṃ paññañca bhāvetu; evamāyasmā amunā pañcamena puggalena samasamo bhavissatī’’’ti.

Này các Tỳ khưu, trong số ấy, có hạng người không vi phạm, không có hối hận, và vị ấy không như thật biết được tâm giải thoát, tuệ giải thoát là nơi mà các pháp ác bất thiện đã sanh khởi được đoạn diệt không còn dư tàn, vị ấy cần được nói như sau: ‘Thưa Hiền giả, các lậu hoặc sanh từ sự vi phạm không hiện hữu nơi Hiền giả, các lậu hoặc sanh từ sự hối hận cũng không tăng trưởng. Lành thay, mong Hiền giả hãy tu tập tâm và tuệ; làm như vậy, Hiền giả sẽ trở nên ngang bằng với hạng người thứ năm kia.’

‘‘Iti kho, bhikkhave, ime cattāro puggalā amunā pañcamena puggalena evaṃ ovadiyamānā evaṃ anusāsiyamānā anupubbena āsavānaṃ khayaṃ pāpuṇantī’’ti. Dutiyaṃ.

Như vậy đó, này các Tỳ khưu, bốn hạng người này, khi được hạng người thứ năm kia khuyên dạy và chỉ bảo như vậy, đã tuần tự đạt đến sự đoạn tận các lậu hoặc. (Kinh thứ hai).

3. Sārandadasuttaṃ

3. Kinh Sārandada

143. Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya vesāliṃ piṇḍāya pāvisi. Tena kho pana samayena pañcamattānaṃ licchavisatānaṃ sārandade cetiye sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi – ‘‘pañcannaṃ ratanānaṃ pātubhāvo dullabho lokasmiṃ. Katamesaṃ pañcannaṃ? Hatthiratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṃ, assaratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṃ, maṇiratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṃ, itthiratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṃ, gahapatiratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṃ. Imesaṃ pañcannaṃ ratanānaṃ pātubhāvo dullabho lokasmi’’nti.

143. Một thời, Thế Tôn trú ở Vesālī, tại Đại Lâm, trong ngôi giảng đường có nóc nhọn. Rồi Thế Tôn, vào buổi sáng, đắp y, mang bát và y, đi vào Vesālī để khất thực. Lúc bấy giờ, có khoảng năm trăm vị Licchavi đang ngồi tụ họp tại điện thờ Sārandada, và cuộc nói chuyện giữa họ đã khởi lên như sau: ‘Sự xuất hiện của năm báu vật ở đời là hiếm có. Năm loại nào? Sự xuất hiện của voi báu ở đời là hiếm có, sự xuất hiện của ngựa báu ở đời là hiếm có, sự xuất hiện của ngọc báu ở đời là hiếm có, sự xuất hiện của nữ báu ở đời là hiếm có, sự xuất hiện của gia chủ báu ở đời là hiếm có. Sự xuất hiện của năm báu vật này ở đời là hiếm có.’

Atha kho te licchavī magge purisaṃ ṭhapesuṃ – ‘‘yadā tvaṃ, ambho purisa, passeyyāsi bhagavantaṃ, atha amhākaṃ āroceyyāsī’’ti. Addasā kho so puriso bhagavantaṃ dūratova āgacchantaṃ; disvāna yena te licchavī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te licchavī etadavoca – ‘‘ayaṃ so, bhante, bhagavā gacchati arahaṃ sammāsambuddho; yassadāni kālaṃ maññathā’’ti.

Rồi các vị Licchavi ấy cho một người đứng ở ven đường và dặn rằng: ‘Này người kia, khi nào ông thấy Thế Tôn, hãy báo cho chúng tôi biết.’ Người ấy thấy Thế Tôn từ xa đang đi đến; thấy vậy, ông ta đi đến chỗ các vị Licchavi; sau khi đến, ông nói với các vị Licchavi ấy rằng: ‘Thưa các ngài, Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đang đi đến; bây giờ là lúc các ngài nghĩ là phải thời.’

Atha kho te licchavī yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu. Ekamantaṃ ṭhitā kho te licchavī bhagavantaṃ etadavocuṃ –

Rồi các vị Licchavi ấy đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, họ đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng sang một bên. Khi đã đứng sang một bên, các vị Licchavi ấy bạch với Thế Tôn rằng:

‘‘Sādhu, bhante, yena sārandadaṃ cetiyaṃ tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyā’’ti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena. Atha kho bhagavā yena [Pg.149] sārandadaṃ cetiyaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā te licchavī etadavoca – ‘‘kāya nuttha, licchavī, etarahi kathāya sannisinnā, kā ca pana vo antarākathā vippakatā’’ti? ‘‘Idha, bhante, amhākaṃ sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi – ‘pañcannaṃ ratanānaṃ pātubhāvo dullabho lokasmiṃ. Katamesaṃ pañcannaṃ? Hatthiratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṃ, assaratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṃ, maṇiratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṃ, itthiratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṃ, gahapatiratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṃ. Imesaṃ pañcannaṃ ratanānaṃ pātubhāvo dullabho lokasmi’’’nti.

‘Lành thay, bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn vì lòng bi mẫn mà đi đến điện thờ Sārandada.’ Thế Tôn đã im lặng nhận lời. Rồi Thế Tôn đi đến điện thờ Sārandada; sau khi đến, Ngài ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Sau khi ngồi, Thế Tôn nói với các vị Licchavi ấy rằng: ‘Này các Licchavi, các ông đang ngồi bàn luận về chuyện gì vậy? Và câu chuyện gì của các ông đã bị dang dở?’ ‘Bạch Thế Tôn, ở đây, khi chúng con đang ngồi tụ họp, cuộc nói chuyện này đã khởi lên: ‘Sự xuất hiện của năm báu vật ở đời là hiếm có. Năm loại nào? Sự xuất hiện của voi báu ở đời là hiếm có, sự xuất hiện của ngựa báu ở đời là hiếm có, sự xuất hiện của ngọc báu ở đời là hiếm có, sự xuất hiện của nữ báu ở đời là hiếm có, sự xuất hiện của gia chủ báu ở đời là hiếm có. Sự xuất hiện của năm báu vật này ở đời là hiếm có.’’

‘‘Kāmādhimuttānaṃ vata, bho, licchavīnaṃ kāmaṃyeva ārabbha antarākathā udapādi. Pañcannaṃ, licchavī, ratanānaṃ pātubhāvo dullabho lokasmiṃ. Katamesaṃ pañcannaṃ? Tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa pātubhāvo dullabho lokasmiṃ, tathāgatappaveditassa dhammavinayassa desetā puggalo dullabho lokasmiṃ, tathāgatappaveditassa dhammavinayassa desitassa viññātā puggalo dullabho lokasmiṃ, tathāgatappaveditassa dhammavinayassa desitassa viññātā dhammānudhammappaṭipanno puggalo dullabho lokasmiṃ, kataññū katavedī puggalo dullabho lokasmiṃ. Imesaṃ kho, licchavī, pañcannaṃ ratanānaṃ pātubhāvo dullabho lokasmi’’nti. Tatiyaṃ.

‘Thật vậy, này các Licchavi, đối với những người Licchavi có tâm hướng về dục lạc, câu chuyện khởi lên cũng chỉ liên quan đến dục lạc. Này các Licchavi, sự xuất hiện của năm báu vật ở đời là hiếm có. Năm loại nào? Sự xuất hiện của Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ở đời là hiếm có. Người có thể thuyết giảng Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết là hiếm có ở đời. Người có thể hiểu được Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, khi được giảng dạy, là hiếm có ở đời. Người sau khi hiểu được Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, khi được giảng dạy, lại sống thực hành pháp và tùy pháp, là hiếm có ở đời. Người biết ơn và đền ơn là hiếm có ở đời. Này các Licchavi, sự xuất hiện của năm báu vật này ở đời là hiếm có.’ (Kinh thứ ba).

4. Tikaṇḍakīsuttaṃ

4. Kinh Tikaṇḍakī

144. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sākete viharati tikaṇḍakīvane. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

144. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāketa, tại khu rừng Tikaṇḍakī. Tại đấy, Thế Tôn gọi các tỳ khưu: 'Này các tỳ khưu'. 'Bạch Thế Tôn', các tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này:

‘‘Sādhu, bhikkhave, bhikkhu kālena kālaṃ appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyya. Sādhu, bhikkhave, bhikkhu kālena kālaṃ paṭikūle appaṭikūlasaññī vihareyya. Sādhu, bhikkhave, bhikkhu kālena kālaṃ appaṭikūle ca paṭikūle [Pg.150] ca paṭikūlasaññī vihareyya. Sādhu, bhikkhave, bhikkhu kālena kālaṃ paṭikūle ca appaṭikūle ca appaṭikūlasaññī vihareyya. Sādhu, bhikkhave, bhikkhu kālena kālaṃ paṭikūlañca appaṭikūlañca tadubhayaṃ abhinivajjetvā upekkhako vihareyya sato sampajāno.

Này các tỳ khưu, lành thay, tỳ khưu thỉnh thoảng nên trú với tưởng ghê tởm trong đối tượng không ghê tởm. Lành thay, này các tỳ khưu, tỳ khưu thỉnh thoảng nên trú với tưởng không ghê tởm trong đối tượng ghê tởm. Lành thay, này các tỳ khưu, tỳ khưu thỉnh thoảng nên trú với tưởng ghê tởm trong cả đối tượng không ghê tởm và đối tượng ghê tởm. Lành thay, này các tỳ khưu, tỳ khưu thỉnh thoảng nên trú với tưởng không ghê tởm trong cả đối tượng ghê tởm và đối tượng không ghê tởm. Lành thay, này các tỳ khưu, tỳ khưu thỉnh thoảng, sau khi đã tránh xa cả hai điều ấy là đối tượng ghê tởm và đối tượng không ghê tởm, nên trú với tâm xả, chánh niệm, tỉnh giác.

‘‘Kiñca, bhikkhave, bhikkhu atthavasaṃ paṭicca appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyya? ‘Mā me rajanīyesu dhammesu rāgo udapādī’ti – idaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu atthavasaṃ paṭicca appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyya.

Này các tỳ khưu, và vì mục đích lợi ích nào mà tỳ khưu nên trú với tưởng ghê tởm trong đối tượng không ghê tởm? 'Mong rằng tham ái không khởi lên trong ta đối với các pháp đáng tham ái'. Này các tỳ khưu, chính vì mục đích lợi ích này mà tỳ khưu nên trú với tưởng ghê tởm trong đối tượng không ghê tởm.

‘‘Kiñca, bhikkhave, bhikkhu atthavasaṃ paṭicca paṭikūle appaṭikūlasaññī vihareyya? ‘Mā me dosanīyesu dhammesu doso udapādī’ti – idaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu atthavasaṃ paṭicca paṭikūle appaṭikūlasaññī vihareyya.

Này các tỳ khưu, và vì mục đích lợi ích nào mà tỳ khưu nên trú với tưởng không ghê tởm trong đối tượng ghê tởm? 'Mong rằng sân hận không khởi lên trong ta đối với các pháp đáng sân hận'. Này các tỳ khưu, chính vì mục đích lợi ích này mà tỳ khưu nên trú với tưởng không ghê tởm trong đối tượng ghê tởm.

‘‘Kiñca, bhikkhave, bhikkhu atthavasaṃ paṭicca appaṭikūle ca paṭikūle ca paṭikūlasaññī vihareyya? ‘Mā me rajanīyesu dhammesu rāgo udapādi, mā me dosanīyesu dhammesu doso udapādī’ti – idaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu atthavasaṃ paṭicca appaṭikūle ca paṭikūle ca paṭikūlasaññī vihareyya.

Này các tỳ khưu, và vì mục đích lợi ích nào mà tỳ khưu nên trú với tưởng ghê tởm trong cả đối tượng không ghê tởm và đối tượng ghê tởm? 'Mong rằng tham ái không khởi lên trong ta đối với các pháp đáng tham ái, mong rằng sân hận không khởi lên trong ta đối với các pháp đáng sân hận'. Này các tỳ khưu, chính vì mục đích lợi ích này mà tỳ khưu nên trú với tưởng ghê tởm trong cả đối tượng không ghê tởm và đối tượng ghê tởm.

‘‘Kiñca, bhikkhave, bhikkhu atthavasaṃ paṭicca paṭikūle ca appaṭikūle ca appaṭikūlasaññī vihareyya? ‘Mā me dosanīyesu dhammesu doso udapādi, mā me rajanīyesu dhammesu rāgo udapādī’ti – idaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu atthavasaṃ paṭicca paṭikūle ca appaṭikūle ca appaṭikūlasaññī vihareyya.

Này các tỳ khưu, và vì mục đích lợi ích nào mà tỳ khưu nên trú với tưởng không ghê tởm trong cả đối tượng ghê tởm và đối tượng không ghê tởm? 'Mong rằng sân hận không khởi lên trong ta đối với các pháp đáng sân hận, mong rằng tham ái không khởi lên trong ta đối với các pháp đáng tham ái'. Này các tỳ khưu, chính vì mục đích lợi ích này mà tỳ khưu nên trú với tưởng không ghê tởm trong cả đối tượng ghê tởm và đối tượng không ghê tởm.

‘‘Kiñca, bhikkhave, bhikkhu atthavasaṃ paṭicca paṭikūlañca appaṭikūlañca tadubhayaṃ abhinivajjetvā upekkhako vihareyya? ‘Sato sampajāno mā me kvacani katthaci kiñcanaṃ rajanīyesu dhammesu rāgo udapādi, mā me kvacani katthaci kiñcanaṃ dosanīyesu dhammesu doso udapādi, mā me kvacani katthaci kiñcanaṃ mohanīyesu dhammesu moho udapādī’ti – idaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu atthavasaṃ paṭicca paṭikūlañca appaṭikūlañca tadubhayaṃ abhinivajjetvā upekkhako vihareyya sato sampajāno’’ti. Catutthaṃ.

Này các tỳ khưu, và vì mục đích lợi ích nào mà tỳ khưu, sau khi đã tránh xa cả hai điều ấy là đối tượng ghê tởm và đối tượng không ghê tởm, nên trú với tâm xả? 'Chánh niệm, tỉnh giác, mong rằng ở bất cứ đâu, bất cứ nơi nào, dù chỉ một chút, tham ái không khởi lên trong ta đối với các pháp đáng tham ái; mong rằng ở bất cứ đâu, bất cứ nơi nào, dù chỉ một chút, sân hận không khởi lên trong ta đối với các pháp đáng sân hận; mong rằng ở bất cứ đâu, bất cứ nơi nào, dù chỉ một chút, si mê không khởi lên trong ta đối với các pháp đáng si mê'. Này các tỳ khưu, chính vì mục đích lợi ích này mà tỳ khưu, sau khi đã tránh xa cả hai điều ấy là đối tượng ghê tởm và đối tượng không ghê tởm, nên trú với tâm xả, chánh niệm, tỉnh giác. Hết phẩm thứ tư.

5. Nirayasuttaṃ

5. Kinh Địa Ngục

145. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātī hoti, adinnādāyī hoti, kāmesumicchācārī [Pg.151] hoti, musāvādī hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye.

145. Này các tỳ khưu, người có đủ năm pháp, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, bị đặt vào địa ngục. Năm pháp nào? Là người sát sanh, là người lấy của không cho, là người tà hạnh trong các dục, là người nói dối, là người uống rượu men rượu nấu, nhân của sự dể duôi. Này các tỳ khưu, chính do năm pháp này, người có đủ, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, bị đặt vào địa ngục.

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, musāvādā paṭivirato hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Pañcamaṃ.

Này các tỳ khưu, người có đủ năm pháp, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, được đặt vào cõi trời. Năm pháp nào? Là người từ bỏ sát sanh, là người từ bỏ lấy của không cho, là người từ bỏ tà hạnh trong các dục, là người từ bỏ nói dối, là người từ bỏ uống rượu men rượu nấu, nhân của sự dể duôi. Này các tỳ khưu, chính do năm pháp này, người có đủ, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, được đặt vào cõi trời. Hết phẩm thứ năm.

6. Mittasuttaṃ

6. Kinh Người Bạn

146. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu mitto na sevitabbo. Katamehi pañcahi? Kammantaṃ kāreti, adhikaraṇaṃ ādiyati, pāmokkhesu bhikkhūsu paṭiviruddho hoti, dīghacārikaṃ anavatthacārikaṃ anuyutto viharati, nappaṭibalo hoti kālena kālaṃ dhammiyā kathāya sandassetuṃ samādapetuṃ samuttejetuṃ sampahaṃsetuṃ. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu mitto na sevitabbo.

146. Này các tỳ khưu, tỳ khưu có đủ năm pháp thì không nên được thân cận như một người bạn. Năm pháp nào? Bắt làm công việc, nhận lấy sự tranh tụng, chống đối các tỳ khưu trưởng thượng, sống chuyên tâm vào việc đi lại lâu dài, đi lại không có giới hạn, không có khả năng thỉnh thoảng dùng pháp thoại để chỉ dạy, khuyến khích, làm cho hăng hái, làm cho phấn khởi. Này các tỳ khưu, chính do năm pháp này, tỳ khưu có đủ thì không nên được thân cận như một người bạn.

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu mitto sevitabbo. Katamehi pañcahi? Na kammantaṃ kāreti, na adhikaraṇaṃ ādiyati, na pāmokkhesu bhikkhūsu paṭiviruddho hoti, na dīghacārikaṃ anavatthacārikaṃ anuyutto viharati, paṭibalo hoti kālena kālaṃ dhammiyā kathāya sandassetuṃ samādapetuṃ samuttejetuṃ sampahaṃsetuṃ. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu mitto sevitabbo’’ti. Chaṭṭhaṃ.

Này các tỳ khưu, tỳ khưu có đủ năm pháp thì nên được thân cận như một người bạn. Năm pháp nào? Không bắt làm công việc, không nhận lấy sự tranh tụng, không chống đối các tỳ khưu trưởng thượng, không sống chuyên tâm vào việc đi lại lâu dài, đi lại không có giới hạn, có khả năng thỉnh thoảng dùng pháp thoại để chỉ dạy, khuyến khích, làm cho hăng hái, làm cho phấn khởi. Này các tỳ khưu, chính do năm pháp này, tỳ khưu có đủ thì nên được thân cận như một người bạn. Hết phẩm thứ sáu.

7. Asappurisadānasuttaṃ

7. Kinh Sự Bố Thí Của Người Xấu

147. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, asappurisadānāni. Katamāni pañca? Asakkaccaṃ deti, acittīkatvā deti, asahatthā deti, apaviddhaṃ deti, anāgamanadiṭṭhiko deti. Imāni kho, bhikkhave, pañca asappurisadānāni.

147. Này các tỳ khưu, có năm sự bố thí này của người xấu. Năm sự nào? Bố thí không cung kính, bố thí không tôn trọng, không tự tay bố thí, bố thí như vứt bỏ, bố thí với quan điểm rằng sẽ không có quả báo. Này các tỳ khưu, đây chính là năm sự bố thí của người xấu.

‘‘Pañcimāni[Pg.152], bhikkhave, sappurisadānāni. Katamāni pañca? Sakkaccaṃ deti, cittīkatvā deti, sahatthā deti, anapaviddhaṃ deti, āgamanadiṭṭhiko deti. Imāni kho, bhikkhave, pañca sappurisadānānī’’ti. Sattamaṃ.

Này các tỳ khưu, có năm sự bố thí của bậc chân nhân này. Thế nào là năm? Bố thí một cách kính cẩn, bố thí một cách trân trọng, bố thí bằng chính tay mình, bố thí vật không bỏ đi, bố thí với niềm tin rằng sẽ có kết quả. Này các tỳ khưu, đây là năm sự bố thí của bậc chân nhân. (Kinh) thứ bảy.

8. Sappurisadānasuttaṃ

8. Kinh Bố Thí Của Bậc Chân Nhân

148. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, sappurisadānāni. Katamāni pañca? Saddhāya dānaṃ deti, sakkaccaṃ dānaṃ deti, kālena dānaṃ deti, anuggahitacitto dānaṃ deti, attānañca parañca anupahacca dānaṃ deti.

148. Này các tỳ khưu, có năm sự bố thí của bậc chân nhân này. Thế nào là năm? Bố thí với đức tin, bố thí một cách kính cẩn, bố thí đúng thời, bố thí với tâm không luyến tiếc, bố thí không làm tổn hại mình và người khác.

‘‘Saddhāya kho pana, bhikkhave, dānaṃ datvā yattha yattha tassa dānassa vipāko nibbattati, aḍḍho ca hoti mahaddhano mahābhogo, abhirūpo ca hoti dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato.

Này các tỳ khưu, do bố thí với đức tin, bất cứ nơi nào quả báo của sự bố thí ấy được sanh khởi, ở nơi ấy vị ấy trở nên giàu có, nhiều của cải, nhiều tài sản, và có dung sắc xinh đẹp, đáng nhìn, đáng mến, được phú cho vẻ đẹp tuyệt vời của làn da.

‘‘Sakkaccaṃ kho pana, bhikkhave, dānaṃ datvā yattha yattha tassa dānassa vipāko nibbattati, aḍḍho ca hoti mahaddhano mahābhogo. Yepissa te honti puttāti vā dārāti vā dāsāti vā pessāti vā kammakarāti vā, tepi sussūsanti sotaṃ odahanti aññā cittaṃ upaṭṭhapenti.

Này các tỳ khưu, do bố thí một cách kính cẩn, bất cứ nơi nào quả báo của sự bố thí ấy được sanh khởi, ở nơi ấy vị ấy trở nên giàu có, nhiều của cải, nhiều tài sản. Và những người con, vợ, người hầu, người đưa tin, hay người làm công của vị ấy đều muốn lắng nghe, lắng tai nghe, và hướng tâm đến sự hiểu biết.

‘‘Kālena kho pana, bhikkhave, dānaṃ datvā yattha yattha tassa dānassa vipāko nibbattati, aḍḍho ca hoti mahaddhano mahābhogo; kālāgatā cassa atthā pacurā honti.

Này các tỳ khưu, do bố thí đúng thời, bất cứ nơi nào quả báo của sự bố thí ấy được sanh khởi, ở nơi ấy vị ấy trở nên giàu có, nhiều của cải, nhiều tài sản; và những lợi ích đến đúng lúc của vị ấy trở nên dồi dào.

‘‘Anuggahitacitto kho pana, bhikkhave, dānaṃ datvā yattha yattha tassa dānassa vipāko nibbattati, aḍḍho ca hoti mahaddhano mahābhogo; uḷāresu ca pañcasu kāmaguṇesu bhogāya cittaṃ namati.

Này các tỳ khưu, do bố thí với tâm không luyến tiếc, bất cứ nơi nào quả báo của sự bố thí ấy được sanh khởi, ở nơi ấy vị ấy trở nên giàu có, nhiều của cải, nhiều tài sản; và tâm của vị ấy hướng đến việc hưởng thụ năm dục công đức cao quý.

‘‘Attānañca parañca anupahacca kho pana, bhikkhave, dānaṃ datvā yattha yattha tassa dānassa vipāko nibbattati, aḍḍho ca hoti mahaddhano mahābhogo; na cassa kutoci bhogānaṃ upaghāto āgacchati aggito vā udakato vā rājato vā corato vā appiyato vā dāyādato vā. Imāni kho, bhikkhave, pañca sappurisadānānī’’ti. Aṭṭhamaṃ.

Này các tỳ khưu, do bố thí không làm tổn hại mình và người khác, bất cứ nơi nào quả báo của sự bố thí ấy được sanh khởi, ở nơi ấy vị ấy trở nên giàu có, nhiều của cải, nhiều tài sản; và tài sản của vị ấy không bị tổn thất từ bất cứ đâu, dù là từ lửa, từ nước, từ vua chúa, từ trộm cướp, hay từ những người thừa kế không được yêu mến. Này các tỳ khưu, đây là năm sự bố thí của bậc chân nhân. (Kinh) thứ tám.

9. Paṭhamasamayavimuttasuttaṃ

9. Kinh Thời Giải Thoát Thứ Nhất

149. ‘‘Pañcime[Pg.153], bhikkhave, dhammā samayavimuttassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti. Katame pañca? Kammārāmatā, bhassārāmatā, niddārāmatā, saṅgaṇikārāmatā, yathāvimuttaṃ cittaṃ na paccavekkhati. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā samayavimuttassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti.

149. Này các tỳ khưu, có năm pháp này dẫn đến sự suy thoái của vị tỳ khưu được thời giải thoát. Thế nào là năm? Thích thú công việc, thích thú nói chuyện, thích thú ngủ nghỉ, thích thú hội chúng, không quán xét lại tâm đã được giải thoát như thế nào. Này các tỳ khưu, năm pháp này dẫn đến sự suy thoái của vị tỳ khưu được thời giải thoát.

‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā samayavimuttassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti. Katame pañca? Na kammārāmatā, na bhassārāmatā, na niddārāmatā, na saṅgaṇikārāmatā, yathāvimuttaṃ cittaṃ paccavekkhati. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā samayavimuttassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī’’ti. Navamaṃ.

Này các tỳ khưu, có năm pháp này dẫn đến sự không suy thoái của vị tỳ khưu được thời giải thoát. Thế nào là năm? Không thích thú công việc, không thích thú nói chuyện, không thích thú ngủ nghỉ, không thích thú hội chúng, quán xét lại tâm đã được giải thoát như thế nào. Này các tỳ khưu, năm pháp này dẫn đến sự không suy thoái của vị tỳ khưu được thời giải thoát. (Kinh) thứ chín.

10. Dutiyasamayavimuttasuttaṃ

10. Kinh Thời Giải Thoát Thứ Hai

150. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā samayavimuttassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti. Katame pañca? Kammārāmatā, bhassārāmatā, niddārāmatā, indriyesu aguttadvāratā, bhojane amattaññutā. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā samayavimuttassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti.

150. Này các tỳ khưu, có năm pháp này dẫn đến sự suy thoái của vị tỳ khưu được thời giải thoát. Thế nào là năm? Thích thú công việc, thích thú nói chuyện, thích thú ngủ nghỉ, không phòng hộ các căn, không biết tiết độ trong ăn uống. Này các tỳ khưu, năm pháp này dẫn đến sự suy thoái của vị tỳ khưu được thời giải thoát.

‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā samayavimuttassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti. Katame pañca? Na kammārāmatā, na bhassārāmatā, na niddārāmatā, indriyesu guttadvāratā, bhojane mattaññutā. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā samayavimuttassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī’’ti. Dasamaṃ.

Này các tỳ khưu, có năm pháp này dẫn đến sự không suy thoái của vị tỳ khưu được thời giải thoát. Thế nào là năm? Không thích thú công việc, không thích thú nói chuyện, không thích thú ngủ nghỉ, phòng hộ các căn, biết tiết độ trong ăn uống. Này các tỳ khưu, năm pháp này dẫn đến sự không suy thoái của vị tỳ khưu được thời giải thoát. (Kinh) thứ mười.

Tikaṇḍakīvaggo pañcamo.

Phẩm Tikaṇḍakī, thứ năm.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm này:

Datvā avajānāti ārabhati ca, sārandada tikaṇḍa nirayena ca;

Mitto asappurisasappurisena, samayavimuttaṃ apare dveti.

Cho rồi khinh miệt, và bắt đầu; Sārandada, Tikaṇḍa, và địa ngục; Bạn bè, người không chân chánh, người chân chánh; và hai kinh khác về thời giải thoát.

Tatiyapaṇṇāsakaṃ samattaṃ.

Năm mươi kinh thứ ba đã hoàn tất.

4. Catutthapaṇṇāsakaṃ

4. Năm Mươi Kinh Thứ Tư

(16) 1. Saddhammavaggo

(16) 1. Phẩm Chánh Pháp

1. Paṭhamasammattaniyāmasuttaṃ

1. Kinh Chánh Tánh Quyết Định Thứ Nhất

151. ‘‘Pañcahi[Pg.154], bhikkhave, dhammehi samannāgato suṇantopi saddhammaṃ abhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. Katamehi pañcahi? Kathaṃ paribhoti, kathikaṃ paribhoti, attānaṃ paribhoti, vikkhittacitto dhammaṃ suṇāti, anekaggacitto ayoniso ca manasi karoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato suṇantopi saddhammaṃ abhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ.

151. Này các tỳ khưu, người có đủ năm pháp, dù có nghe chánh pháp, cũng không có khả năng đi vào chánh tánh quyết định trong các thiện pháp. Thế nào là năm? Coi thường bài pháp, coi thường người thuyết pháp, coi thường bản thân, nghe pháp với tâm tán loạn, không nhất tâm, và tác ý không như lý. Này các tỳ khưu, người có đủ năm pháp này, dù có nghe chánh pháp, cũng không có khả năng đi vào chánh tánh quyết định trong các thiện pháp.

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato suṇanto saddhammaṃ bhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. Katamehi pañcahi? Na kathaṃ paribhoti, na kathikaṃ paribhoti, na attānaṃ paribhoti, avikkhittacitto dhammaṃ suṇāti, ekaggacitto yoniso ca manasi karoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato suṇanto saddhammaṃ bhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammatta’’nti. Paṭhamaṃ.

Này các tỳ khưu, người có đủ năm pháp, khi nghe chánh pháp, có khả năng đi vào chánh tánh quyết định trong các thiện pháp. Thế nào là năm? Không coi thường bài pháp, không coi thường người thuyết pháp, không coi thường bản thân, nghe pháp với tâm không tán loạn, nhất tâm, và tác ý như lý. Này các tỳ khưu, người có đủ năm pháp này, khi nghe chánh pháp, có khả năng đi vào chánh tánh quyết định trong các thiện pháp. (Kinh) thứ nhất.

2. Dutiyasammattaniyāmasuttaṃ

2. Kinh Chánh Tánh Quyết Định Thứ Hai

152. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato suṇantopi saddhammaṃ abhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. Katamehi pañcahi? Kathaṃ paribhoti, kathikaṃ paribhoti, attānaṃ paribhoti, duppañño hoti jaḷo eḷamūgo, anaññāte aññātamānī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato suṇantopi saddhammaṃ abhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ.

152. Này các Tỳ khưu, người thành tựu năm pháp, dù có nghe diệu pháp, cũng không có khả năng đi vào định pháp, tức là sự chánh trực trong các thiện pháp. Do năm pháp nào? (Vị ấy) coi thường pháp thoại, coi thường người thuyết pháp, coi thường tự thân, là người thiểu trí, ngu độn, câm ngọng, đối với điều chưa biết lại tưởng là đã biết. Này các Tỳ khưu, chính do năm pháp này, người thành tựu chúng dù có nghe diệu pháp, cũng không có khả năng đi vào định pháp, tức là sự chánh trực trong các thiện pháp.

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato suṇanto saddhammaṃ bhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. Katamehi pañcahi? Na kathaṃ paribhoti, na kathikaṃ paribhoti, na attānaṃ paribhoti, paññavā hoti [Pg.155] ajaḷo aneḷamūgo, na anaññāte aññātamānī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato suṇanto saddhammaṃ bhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammatta’’nti. Dutiyaṃ.

Này các Tỳ khưu, người thành tựu năm pháp, khi nghe diệu pháp, có khả năng đi vào định pháp, tức là sự chánh trực trong các thiện pháp. Do năm pháp nào? (Vị ấy) không coi thường pháp thoại, không coi thường người thuyết pháp, không coi thường tự thân, là người có trí tuệ, không ngu độn, không câm ngọng, đối với điều chưa biết không tưởng là đã biết. Này các Tỳ khưu, chính do năm pháp này, người thành tựu chúng khi nghe diệu pháp, có khả năng đi vào định pháp, tức là sự chánh trực trong các thiện pháp. Hết kinh thứ hai.

3. Tatiyasammattaniyāmasuttaṃ

3. Kinh Định Pháp Chánh Trực thứ ba

153. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato suṇantopi saddhammaṃ abhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. Katamehi pañcahi? Makkhī dhammaṃ suṇāti makkhapariyuṭṭhito, upārambhacitto dhammaṃ suṇāti randhagavesī, dhammadesake āhatacitto hoti khīlajāto, duppañño hoti jaḷo eḷamūgo, anaññāte aññātamānī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato suṇantopi saddhammaṃ abhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ.

153. Này các Tỳ khưu, người thành tựu năm pháp, dù có nghe diệu pháp, cũng không có khả năng đi vào định pháp, tức là sự chánh trực trong các thiện pháp. Do năm pháp nào? (Vị ấy) nghe pháp với tâm gièm pha, bị sự gièm pha xâm chiếm; nghe pháp với tâm chỉ trích, tìm kiếm lỗi lầm; có tâm ác ý, cứng cỏi đối với người thuyết pháp; là người thiểu trí, ngu độn, câm ngọng; đối với điều chưa biết lại tưởng là đã biết. Này các Tỳ khưu, chính do năm pháp này, người thành tựu chúng dù có nghe diệu pháp, cũng không có khả năng đi vào định pháp, tức là sự chánh trực trong các thiện pháp.

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato suṇanto saddhammaṃ bhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. Katamehi pañcahi? Amakkhī dhammaṃ suṇāti na makkhapariyuṭṭhito, anupārambhacitto dhammaṃ suṇāti na randhagavesī, dhammadesake anāhatacitto hoti akhīlajāto, paññavā hoti ajaḷo aneḷamūgo, na anaññāte aññātamānī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato suṇanto saddhammaṃ bhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammatta’’nti. Tatiyaṃ.

Này các Tỳ khưu, người thành tựu năm pháp, khi nghe diệu pháp, có khả năng đi vào định pháp, tức là sự chánh trực trong các thiện pháp. Do năm pháp nào? (Vị ấy) nghe pháp không với tâm gièm pha, không bị sự gièm pha xâm chiếm; nghe pháp không với tâm chỉ trích, không tìm kiếm lỗi lầm; có tâm không ác ý, không cứng cỏi đối với người thuyết pháp; là người có trí tuệ, không ngu độn, không câm ngọng; đối với điều chưa biết không tưởng là đã biết. Này các Tỳ khưu, chính do năm pháp này, người thành tựu chúng khi nghe diệu pháp, có khả năng đi vào định pháp, tức là sự chánh trực trong các thiện pháp. Hết kinh thứ ba.

4. Paṭhamasaddhammasammosasuttaṃ

4. Kinh Diệu Pháp Hủy Diệt thứ nhất

154. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhū na sakkaccaṃ dhammaṃ suṇanti, na sakkaccaṃ dhammaṃ pariyāpuṇanti, na sakkaccaṃ dhammaṃ dhārenti, na sakkaccaṃ dhātānaṃ dhammānaṃ atthaṃ upaparikkhanti, na sakkaccaṃ atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammaṃ paṭipajjanti. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti.

154. Này các Tỳ khưu, có năm pháp này đưa đến sự hủy diệt, sự biến mất của diệu pháp. Thế nào là năm? Ở đây, này các Tỳ khưu, các Tỳ khưu không cung kính lắng nghe pháp, không cung kính học hỏi pháp, không cung kính thọ trì pháp, không cung kính thẩm sát ý nghĩa của các pháp đã thọ trì, sau khi đã hiểu nghĩa, hiểu pháp, không cung kính thực hành pháp tùy thuận pháp. Này các Tỳ khưu, chính năm pháp này đưa đến sự hủy diệt, sự biến mất của diệu pháp.

‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhū sakkaccaṃ dhammaṃ suṇanti, sakkaccaṃ [Pg.156] dhammaṃ pariyāpuṇanti, sakkaccaṃ dhammaṃ dhārenti, sakkaccaṃ dhātānaṃ dhammānaṃ atthaṃ upaparikkhanti, sakkaccaṃ atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammaṃ paṭipajjanti. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattantī’’ti. Catutthaṃ.

Này các Tỳ khưu, có năm pháp này đưa đến sự tồn tại, không hủy diệt, không biến mất của diệu pháp. Thế nào là năm? Ở đây, này các Tỳ khưu, các Tỳ khưu cung kính lắng nghe pháp, cung kính học hỏi pháp, cung kính thọ trì pháp, cung kính thẩm sát ý nghĩa của các pháp đã thọ trì, sau khi đã hiểu nghĩa, hiểu pháp, cung kính thực hành pháp tùy thuận pháp. Này các Tỳ khưu, chính năm pháp này đưa đến sự tồn tại, không hủy diệt, không biến mất của diệu pháp. Hết kinh thứ tư.

5. Dutiyasaddhammasammosasuttaṃ

5. Kinh Diệu Pháp Hủy Diệt thứ hai

155. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhū dhammaṃ na pariyāpuṇanti – suttaṃ, geyyaṃ, veyyākaraṇaṃ, gāthaṃ, udānaṃ, itivuttakaṃ, jātakaṃ, abbhutadhammaṃ, vedallaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati.

155. Này các Tỳ khưu, có năm pháp này đưa đến sự hủy diệt, sự biến mất của diệu pháp. Thế nào là năm? Ở đây, này các Tỳ khưu, các Tỳ khưu không học hỏi pháp – tức là Kinh, Ứng tụng, Ký thuyết, Kệ ngôn, Cảm hứng ngữ, Như thị thuyết, Bổn sanh, Vị tằng hữu pháp, và Phương quảng. Này các Tỳ khưu, đây là pháp thứ nhất đưa đến sự hủy diệt, sự biến mất của diệu pháp.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ na vitthārena paresaṃ desenti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, các Tỳ khưu không thuyết giảng pháp một cách rộng rãi cho người khác theo như đã được nghe, theo như đã được học. Này các Tỳ khưu, đây là pháp thứ hai đưa đến sự hủy diệt, sự biến mất của diệu pháp.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ na vitthārena paraṃ vācenti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, các Tỳ khưu không dạy lại pháp một cách rộng rãi cho người khác theo như đã được nghe, theo như đã được học. Này các Tỳ khưu, đây là pháp thứ ba đưa đến sự hủy diệt, sự biến mất của diệu pháp.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ na vitthārena sajjhāyaṃ karonti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, các Tỳ khưu không thực hành việc tụng đọc pháp một cách rộng rãi theo như đã được nghe, theo như đã được học. Này các Tỳ khưu, đây là pháp thứ tư đưa đến sự hủy diệt, sự biến mất của diệu pháp.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ na cetasā anuvitakkenti anuvicārenti manasānupekkhanti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, các Tỳ khưu không suy ngẫm, không quán xét, không thẩm sát bằng tâm ý về pháp theo như đã được nghe, theo như đã được học. Này các Tỳ khưu, đây là pháp thứ năm đưa đến sự hủy diệt, sự biến mất của diệu pháp. Này các Tỳ khưu, chính năm pháp này đưa đến sự hủy diệt, sự biến mất của diệu pháp.

‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhū dhammaṃ pariyāpuṇanti – suttaṃ, geyyaṃ, veyyākaraṇaṃ, gāthaṃ, udānaṃ, itivuttakaṃ, jātakaṃ, abbhutadhammaṃ, vedallaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati.

Này các Tỳ khưu, có năm pháp này đưa đến sự tồn tại, không bị lu mờ, không bị biến mất của Chánh pháp. Năm pháp ấy là gì? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu học thuộc lòng Chánh pháp – Kinh, Ứng tụng, Ký thuyết, Kệ ngôn, Cảm hứng ngữ, Như thị thuyết, Bổn sanh, Vị tằng hữu pháp, Phương quảng. Này các Tỳ khưu, đây là pháp thứ nhất đưa đến sự tồn tại, không bị lu mờ, không bị biến mất của Chánh pháp.

‘‘Puna [Pg.157] caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paresaṃ desenti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu thuyết giảng Chánh pháp một cách rộng rãi cho người khác đúng theo như đã được nghe, đúng theo như đã được học thuộc lòng. Này các Tỳ khưu, đây là pháp thứ hai đưa đến sự tồn tại, không bị lu mờ, không bị biến mất của Chánh pháp.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paraṃ vācenti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu dạy người khác đọc thuộc lòng Chánh pháp một cách rộng rãi đúng theo như đã được nghe, đúng theo như đã được học thuộc lòng. Này các Tỳ khưu, đây là pháp thứ ba đưa đến sự tồn tại, không bị lu mờ, không bị biến mất của Chánh pháp.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena sajjhāyaṃ karonti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu tụng đọc Chánh pháp một cách rộng rãi đúng theo như đã được nghe, đúng theo như đã được học thuộc lòng. Này các Tỳ khưu, đây là pháp thứ tư đưa đến sự tồn tại, không bị lu mờ, không bị biến mất của Chánh pháp.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ cetasā anuvitakkenti anuvicārenti manasānupekkhanti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattantī’’ti. Pañcamaṃ.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu dùng tâm suy xét, thẩm sát, và quán chiếu Chánh pháp đúng theo như đã được nghe, đúng theo như đã được học thuộc lòng. Này các Tỳ khưu, đây là pháp thứ năm đưa đến sự tồn tại, không bị lu mờ, không bị biến mất của Chánh pháp. Này các Tỳ khưu, chính năm pháp này đưa đến sự tồn tại, không bị lu mờ, không bị biến mất của Chánh pháp.

6. Tatiyasaddhammasammosasuttaṃ

6. Kinh Thứ Ba Về Sự Lu Mờ Của Chánh Pháp

156. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhū duggahitaṃ suttantaṃ pariyāpuṇanti dunnikkhittehi padabyañjanehi. Dunnikkhittassa, bhikkhave, padabyañjanassa atthopi dunnayo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati.

156. Này các Tỳ khưu, có năm pháp này đưa đến sự lu mờ và biến mất của Chánh pháp. Năm pháp ấy là gì? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu học thuộc lòng kinh điển đã được tiếp thu sai lạc với các từ cú và văn tự được đặt để sai lạc. Này các Tỳ khưu, khi từ cú và văn tự được đặt để sai lạc thì ý nghĩa cũng khó được hiểu đúng. Này các Tỳ khưu, đây là pháp thứ nhất đưa đến sự lu mờ và biến mất của Chánh pháp.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū dubbacā honti, dovacassakaraṇehi dhammehi samannāgatā, akkhamā appadakkhiṇaggāhino anusāsaniṃ. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, các Tỳ khưu là những người khó nói, sở hữu những pháp làm cho khó nói, không kham nhẫn, không cung kính tiếp nhận lời giáo huấn. Này các Tỳ khưu, đây là pháp thứ hai đưa đến sự lu mờ và biến mất của Chánh pháp.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ye te bhikkhū bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā, te na sakkaccaṃ suttantaṃ paraṃ vācenti; tesaṃ accayena chinnamūlako suttanto hoti appaṭisaraṇo. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, những vị Tỳ khưu nào đa văn, thông thuộc Thánh điển, trì Pháp, trì Luật, trì các Đề mục, các vị ấy không cẩn trọng dạy kinh điển cho người khác; sau khi các vị ấy qua đời, kinh điển bị cắt đứt gốc rễ, không có nơi nương tựa. Này các Tỳ khưu, đây là pháp thứ ba đưa đến sự lu mờ và biến mất của Chánh pháp.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, therā bhikkhū bāhulikā honti sāthalikā okkamane pubbaṅgamā paviveke nikkhittadhurā, na vīriyaṃ ārabhanti appattassa pattiyā [Pg.158] anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Tesaṃ pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjati. Sāpi hoti bāhulikā sāthalikā okkamane pubbaṅgamā paviveke nikkhittadhurā, na vīriyaṃ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, các Tỳ khưu trưởng lão sống trong sự sung túc, buông thả, đi tiên phong trong việc sa đọa, từ bỏ gánh nặng về sự viễn ly, không khởi sự tinh tấn để đạt đến điều chưa đạt, để chứng đắc điều chưa chứng đắc, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ. Thế hệ sau của các vị ấy noi theo tấm gương đã thấy. Họ cũng sống trong sự sung túc, buông thả, đi tiên phong trong việc sa đọa, từ bỏ gánh nặng về sự viễn ly, không khởi sự tinh tấn để đạt đến điều chưa đạt, để chứng đắc điều chưa chứng đắc, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ. Này các Tỳ khưu, đây là pháp thứ tư đưa đến sự lu mờ và biến mất của Chánh pháp.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, saṅgho bhinno hoti. Saṅghe kho pana, bhikkhave, bhinne aññamaññaṃ akkosā ca honti, aññamaññaṃ paribhāsā ca honti, aññamaññaṃ parikkhepā ca honti, aññamaññaṃ pariccajanā ca honti. Tattha appasannā ceva nappasīdanti, pasannānañca ekaccānaṃ aññathattaṃ hoti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, Tăng chúng bị chia rẽ. Này các Tỳ khưu, khi Tăng chúng bị chia rẽ, có sự mắng nhiếc lẫn nhau, có sự phỉ báng lẫn nhau, có sự tẩy chay lẫn nhau, có sự ruồng bỏ lẫn nhau. Trong trường hợp ấy, những người chưa có đức tin thì không phát sinh đức tin, và một số người đã có đức tin thì đức tin bị thay đổi. Này các Tỳ khưu, đây là pháp thứ năm đưa đến sự lu mờ và biến mất của Chánh pháp. Này các Tỳ khưu, chính năm pháp này đưa đến sự lu mờ và biến mất của Chánh pháp.

‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhū suggahitaṃ suttantaṃ pariyāpuṇanti sunikkhittehi padabyañjanehi. Sunikkhittassa, bhikkhave, padabyañjanassa atthopi sunayo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati.

Này các Tỳ khưu, có năm pháp này đưa đến sự tồn tại, không bị lu mờ, không bị biến mất của Chánh pháp. Năm pháp ấy là gì? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu học thuộc lòng kinh điển đã được tiếp thu đúng đắn với các từ cú và văn tự được đặt để đúng đắn. Này các Tỳ khưu, khi từ cú và văn tự được đặt để đúng đắn thì ý nghĩa cũng dễ được hiểu đúng. Này các Tỳ khưu, đây là pháp thứ nhất đưa đến sự tồn tại, không bị lu mờ, không bị biến mất của Chánh pháp.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū suvacā honti sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgatā, khamā padakkhiṇaggāhino anusāsaniṃ. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, các Tỳ khưu là những người dễ nói, sở hữu những pháp làm cho dễ nói, kham nhẫn, cung kính tiếp nhận lời giáo huấn. Này các Tỳ khưu, đây là pháp thứ hai đưa đến sự tồn tại, không bị lu mờ, không bị biến mất của Chánh pháp.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ye te bhikkhū bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā, te sakkaccaṃ suttantaṃ paraṃ vācenti; tesaṃ accayena na chinnamūlako suttanto hoti sappaṭisaraṇo. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, những vị Tỳ khưu nào đa văn, thông thuộc Thánh điển, trì Pháp, trì Luật, trì các Đề mục, các vị ấy cẩn trọng dạy kinh điển cho người khác; sau khi các vị ấy qua đời, kinh điển không bị cắt đứt gốc rễ, có nơi nương tựa. Này các Tỳ khưu, đây là pháp thứ ba đưa đến sự tồn tại, không bị lu mờ, không bị biến mất của Chánh pháp.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, therā bhikkhū na bāhulikā honti na sāthalikā, okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā; vīriyaṃ ārabhanti appattassa pattiyā [Pg.159] anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Tesaṃ pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjati. Sāpi hoti na bāhulikā na sāthalikā, okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā, vīriyaṃ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati.

Này các Tỳ khưu, lại nữa, các Tỳ khưu trưởng lão không sống sung túc, không buông thả, không từ bỏ gánh nặng trong việc (vượt qua) sự sa đọa, đi tiên phong trong sự viễn ly; họ tinh tấn nỗ lực để đạt được điều chưa đạt, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ, để thực chứng điều chưa thực chứng. Thế hệ sau của họ đi theo tấm gương đã thấy. Vị ấy cũng không sống sung túc, không buông thả, không từ bỏ gánh nặng trong việc (vượt qua) sự sa đọa, đi tiên phong trong sự viễn ly, tinh tấn nỗ lực để đạt được điều chưa đạt, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ, để thực chứng điều chưa thực chứng. Này các Tỳ khưu, đây là pháp thứ tư đưa đến sự tồn tại, không nhầm lẫn, không biến mất của diệu pháp.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, saṅgho samaggo sammodamāno avivadamāno ekuddeso phāsuṃ viharati. Saṅghe kho pana, bhikkhave, samagge na ceva aññamaññaṃ akkosā honti, na ca aññamaññaṃ paribhāsā honti, na ca aññamaññaṃ parikkhepā honti, na ca aññamaññaṃ pariccajanā honti. Tattha appasannā ceva pasīdanti, pasannānañca bhiyyobhāvo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattantī’’ti. Chaṭṭhaṃ.

Này các Tỳ khưu, lại nữa, Tăng chúng sống an lạc, hòa hợp, hoan hỷ với nhau, không tranh cãi, có cùng một sự thuyết giảng. Này các Tỳ khưu, khi Tăng chúng hòa hợp, không có sự mắng nhiếc lẫn nhau, không có sự chỉ trích lẫn nhau, không có sự loại trừ lẫn nhau, không có sự từ bỏ lẫn nhau. Ở nơi đó, những người chưa có đức tin thì phát sinh đức tin, và những người đã có đức tin thì đức tin được tăng trưởng. Này các Tỳ khưu, đây là pháp thứ năm đưa đến sự tồn tại, không nhầm lẫn, không biến mất của diệu pháp. Này các Tỳ khưu, chính năm pháp này đưa đến sự tồn tại, không nhầm lẫn, không biến mất của diệu pháp. (Kinh) thứ sáu.

7. Dukkathāsuttaṃ

7. Kinh Về Lời Nói Gây Khó Chịu

157. ‘‘Pañcannaṃ, bhikkhave, puggalānaṃ kathā dukkathā puggale puggalaṃ upanidhāya. Katamesaṃ pañcannaṃ? Assaddhassa, bhikkhave, saddhākathā dukkathā; dussīlassa sīlakathā dukkathā; appassutassa bāhusaccakathā dukkathā; maccharissa cāgakathā dukkathā; duppaññassa paññākathā dukkathā.

157. Này các Tỳ khưu, tùy thuộc vào từng cá nhân, lời nói đối với năm hạng người là lời nói gây khó chịu. Năm hạng người nào? Này các Tỳ khưu, đối với người không có đức tin, lời nói về đức tin là lời nói gây khó chịu; đối với người ác giới, lời nói về giới là lời nói gây khó chịu; đối với người ít nghe, lời nói về sự đa văn là lời nói gây khó chịu; đối với người keo kiệt, lời nói về sự bố thí là lời nói gây khó chịu; đối với người không có trí tuệ, lời nói về trí tuệ là lời nói gây khó chịu.

‘‘Kasmā ca, bhikkhave, assaddhassa saddhākathā dukkathā? Assaddho, bhikkhave, saddhākathāya kacchamānāya abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, saddhāsampadaṃ attani na samanupassati, na ca labhati tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā assaddhassa saddhākathā dukkathā.

Này các Tỳ khưu, vì sao đối với người không có đức tin, lời nói về đức tin là lời nói gây khó chịu? Này các Tỳ khưu, khi lời nói về đức tin được nói lên, người không có đức tin bị vướng mắc, tức giận, phẫn uất, trở nên cứng đầu, và biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn. Điều đó vì lý do gì? Này các Tỳ khưu, là vì vị ấy không thấy được sự thành tựu về đức tin đó ở nơi tự thân, và do nhân duyên ấy, vị ấy không có được hỷ và lạc. Do đó, đối với người không có đức tin, lời nói về đức tin là lời nói gây khó chịu.

‘‘Kasmā ca, bhikkhave, dussīlassa sīlakathā dukkathā? Dussīlo, bhikkhave, sīlakathāya kacchamānāya abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so[Pg.160], bhikkhave, sīlasampadaṃ attani na samanupassati na ca labhati tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā dussīlassa sīlakathā dukkathā.

Này các Tỳ khưu, vì sao đối với người ác giới, lời nói về giới là lời nói gây khó chịu? Này các Tỳ khưu, khi lời nói về giới được nói lên, người ác giới bị vướng mắc, tức giận, phẫn uất, trở nên cứng đầu, và biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn. Điều đó vì lý do gì? Này các Tỳ khưu, là vì vị ấy không thấy được sự thành tựu về giới đó ở nơi tự thân, và do nhân duyên ấy, vị ấy không có được hỷ và lạc. Do đó, đối với người ác giới, lời nói về giới là lời nói gây khó chịu.

‘‘Kasmā ca, bhikkhave, appassutassa bāhusaccakathā dukkathā? Appassuto, bhikkhave, bāhusaccakathāya kacchamānāya abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, sutasampadaṃ attani na samanupassati, na ca labhati tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā appassutassa bāhusaccakathā dukkathā.

Này các Tỳ khưu, vì sao đối với người ít nghe, lời nói về sự đa văn là lời nói gây khó chịu? Này các Tỳ khưu, khi lời nói về sự đa văn được nói lên, người ít nghe bị vướng mắc, tức giận, phẫn uất, trở nên cứng đầu, và biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn. Điều đó vì lý do gì? Này các Tỳ khưu, là vì vị ấy không thấy được sự thành tựu về sự nghe nhiều đó ở nơi tự thân, và do nhân duyên ấy, vị ấy không có được hỷ và lạc. Do đó, đối với người ít nghe, lời nói về sự đa văn là lời nói gây khó chịu.

‘‘Kasmā ca, bhikkhave, maccharissa cāgakathā dukkathā? Maccharī, bhikkhave, cāgakathāya kacchamānāya abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, cāgasampadaṃ attani na samanupassati na ca labhati tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā maccharissa cāgakathā dukkathā.

Này các Tỳ khưu, vì sao đối với người keo kiệt, lời nói về sự bố thí là lời nói gây khó chịu? Này các Tỳ khưu, khi lời nói về sự bố thí được nói lên, người keo kiệt bị vướng mắc, tức giận, phẫn uất, trở nên cứng đầu, và biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn. Điều đó vì lý do gì? Này các Tỳ khưu, là vì vị ấy không thấy được sự thành tựu về sự bố thí đó ở nơi tự thân, và do nhân duyên ấy, vị ấy không có được hỷ và lạc. Do đó, đối với người keo kiệt, lời nói về sự bố thí là lời nói gây khó chịu.

‘‘Kasmā ca, bhikkhave, duppaññassa paññākathā dukkathā? Duppañño, bhikkhave, paññākathāya kacchamānāya abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, paññāsampadaṃ attani na samanupassati, na ca labhati tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā duppaññassa paññākathā dukkathā. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ puggalānaṃ kathā dukkathā puggale puggalaṃ upanidhāya.

Này các Tỳ khưu, vì sao đối với người không có trí tuệ, lời nói về trí tuệ là lời nói gây khó chịu? Này các Tỳ khưu, khi lời nói về trí tuệ được nói lên, người không có trí tuệ bị vướng mắc, tức giận, phẫn uất, trở nên cứng đầu, và biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn. Điều đó vì lý do gì? Này các Tỳ khưu, là vì vị ấy không thấy được sự thành tựu về trí tuệ đó ở nơi tự thân, và do nhân duyên ấy, vị ấy không có được hỷ và lạc. Do đó, đối với người không có trí tuệ, lời nói về trí tuệ là lời nói gây khó chịu. Này các Tỳ khưu, tùy thuộc vào từng cá nhân, lời nói đối với năm hạng người này là lời nói gây khó chịu.

‘‘Pañcannaṃ, bhikkhave, puggalānaṃ kathā sukathā puggale puggalaṃ upanidhāya. Katamesaṃ pañcannaṃ? Saddhassa, bhikkhave, saddhākathā sukathā; sīlavato sīlakathā sukathā; bahussutassa bāhusaccakathā sukathā; cāgavato cāgakathā sukathā; paññavato paññākathā sukathā.

Này các Tỳ khưu, tùy thuộc vào từng cá nhân, lời nói đối với năm hạng người là lời nói dễ chịu. Năm hạng người nào? Này các Tỳ khưu, đối với người có đức tin, lời nói về đức tin là lời nói dễ chịu; đối với người có giới, lời nói về giới là lời nói dễ chịu; đối với người đa văn, lời nói về sự đa văn là lời nói dễ chịu; đối với người rộng rãi, lời nói về sự bố thí là lời nói dễ chịu; đối với người có trí tuệ, lời nói về trí tuệ là lời nói dễ chịu.

‘‘Kasmā ca, bhikkhave, saddhassa saddhākathā sukathā? Saddho, bhikkhave, saddhākathāya kacchamānāya nābhisajjati na kuppati na byāpajjati na patitthīyati na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, saddhāsampadaṃ attani samanupassati labhati ca tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā saddhassa saddhākathā sukathā.

Này các Tỳ khưu, vì sao đối với người có đức tin, lời nói về đức tin là lời nói dễ chịu? Này các Tỳ khưu, khi lời nói về đức tin được nói lên, người có đức tin không bị vướng mắc, không tức giận, không phẫn uất, không trở nên cứng đầu, và không biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn. Điều đó vì lý do gì? Này các Tỳ khưu, là vì vị ấy thấy được sự thành tựu về đức tin đó ở nơi tự thân, và do nhân duyên ấy, vị ấy có được hỷ và lạc. Do đó, đối với người có đức tin, lời nói về đức tin là lời nói dễ chịu.

‘‘Kasmā ca, bhikkhave, sīlavato sīlakathā sukathā? Sīlavā, bhikkhave, sīlakathāya kacchamānāya nābhisajjati na kuppati na byāpajjati na [Pg.161] patitthīyati na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, sīlasampadaṃ attani samanupassati, labhati ca tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā sīlavato sīlakathā sukathā.

"Này các tỳ khưu, vì sao đối với người có giới, câu chuyện về giới là thiện thuyết? Này các tỳ khưu, khi câu chuyện về giới được nói đến, người có giới không bị vướng mắc, không tức giận, không phẫn nộ, không cố chấp, không biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, là vì vị ấy tự mình thấy rõ sự thành tựu giới đức ấy, và do nhân duyên ấy, vị ấy có được hỷ và hoan hỷ. Do đó, đối với người có giới, câu chuyện về giới là thiện thuyết.

‘‘Kasmā ca, bhikkhave, bahussutassa bāhusaccakathā sukathā? Bahussuto, bhikkhave, bāhusaccakathāya kacchamānāya nābhisajjati na kuppati na byāpajjati na patitthīyati na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, sutasampadaṃ attani samanupassati, labhati ca tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā bahussutassa bāhusaccakathā sukathā.

"Này các tỳ khưu, vì sao đối với người đa văn, câu chuyện về sự đa văn là thiện thuyết? Này các tỳ khưu, khi câu chuyện về sự đa văn được nói đến, người đa văn không bị vướng mắc, không tức giận, không phẫn nộ, không cố chấp, không biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, là vì vị ấy tự mình thấy rõ sự thành tựu về học vấn ấy, và do nhân duyên ấy, vị ấy có được hỷ và hoan hỷ. Do đó, đối với người đa văn, câu chuyện về sự đa văn là thiện thuyết.

‘‘Kasmā ca, bhikkhave, cāgavato cāgakathā sukathā? Cāgavā, bhikkhave, cāgakathāya kacchamānāya nābhisajjati na kuppati na byāpajjati na patitthīyati na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, cāgasampadaṃ attani samanupassati, labhati ca tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā cāgavato cāgakathā sukathā.

"Này các tỳ khưu, vì sao đối với người có lòng xả ly, câu chuyện về sự xả ly là thiện thuyết? Này các tỳ khưu, khi câu chuyện về sự xả ly được nói đến, người có lòng xả ly không bị vướng mắc, không tức giận, không phẫn nộ, không cố chấp, không biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, là vì vị ấy tự mình thấy rõ sự thành tựu về xả ly ấy, và do nhân duyên ấy, vị ấy có được hỷ và hoan hỷ. Do đó, đối với người có lòng xả ly, câu chuyện về sự xả ly là thiện thuyết.

‘‘Kasmā ca, bhikkhave, paññavato paññākathā sukathā? Paññavā, bhikkhave, paññākathāya kacchamānāya nābhisajjati na kuppati na byāpajjati na patitthīyati na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, paññāsampadaṃ attani samanupassati labhati ca tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā paññavato paññākathā sukathā. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ puggalānaṃ kathā sukathā puggale puggalaṃ upanidhāyā’’ti. Sattamaṃ.

"Này các tỳ khưu, vì sao đối với người có trí tuệ, câu chuyện về trí tuệ là thiện thuyết? Này các tỳ khưu, khi câu chuyện về trí tuệ được nói đến, người có trí tuệ không bị vướng mắc, không tức giận, không phẫn nộ, không cố chấp, không biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, là vì vị ấy tự mình thấy rõ sự thành tựu về trí tuệ ấy, và do nhân duyên ấy, vị ấy có được hỷ và hoan hỷ. Do đó, đối với người có trí tuệ, câu chuyện về trí tuệ là thiện thuyết. Này các tỳ khưu, đối với năm hạng người này, tùy theo mỗi hạng người mà câu chuyện là thiện thuyết." Kinh thứ bảy.

8. Sārajjasuttaṃ

8. Kinh Sārajja (Kinh Về Sự Rụt Rè)

158. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu sārajjaṃ okkanto hoti. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu assaddho hoti, dussīlo hoti, appassuto hoti, kusīto hoti, dupañño hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi, dhammehi samannāgato bhikkhu sārajjaṃ okkanto hoti.

158. "Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nào thành tựu năm pháp sẽ đi đến sự rụt rè. Năm pháp nào? Ở đây, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu không có đức tin, không có giới hạnh, ít học hỏi, lười biếng, không có trí tuệ. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nào thành tựu năm pháp này sẽ đi đến sự rụt rè.

‘‘Pañcahi[Pg.162], bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu visārado hoti. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu saddho hoti, sīlavā hoti, bahussuto hoti, āraddhavīriyo hoti, paññavā hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu visārado hotī’’ti. Aṭṭhamaṃ.

"Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nào thành tựu năm pháp sẽ trở nên dạn dĩ. Năm pháp nào? Ở đây, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có đức tin, có giới hạnh, đa văn, tinh tấn, có trí tuệ. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nào thành tựu năm pháp này sẽ trở nên dạn dĩ." Kinh thứ tám.

9. Udāyīsuttaṃ

9. Kinh Udāyī

159. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Tena kho pana samayena āyasmā udāyī mahatiyā gihiparisāya parivuto dhammaṃ desento nisinno hoti. Addasā kho āyasmā ānando āyasmantaṃ udāyiṃ mahatiyā gihiparisāya parivutaṃ dhammaṃ desentaṃ nisinnaṃ. Disvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘āyasmā, bhante, udāyī mahatiyā gihiparisāya parivuto dhammaṃ desetī’’ti.

159. Tôi nghe như vầy. Một thời, đức Thế Tôn trú tại Kosambī, trong tu viện Ghosita. Bấy giờ, tôn giả Udāyī đang ngồi thuyết pháp, được một hội chúng đông đảo các gia chủ vây quanh. Tôn giả Ānanda thấy tôn giả Udāyī đang ngồi thuyết pháp, được một hội chúng đông đảo các gia chủ vây quanh. Sau khi thấy vậy, ngài đi đến chỗ đức Thế Tôn; sau khi đến, ngài đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, tôn giả Ānanda bạch với đức Thế Tôn rằng: "Bạch Thế Tôn, tôn giả Udāyī đang thuyết pháp, được một hội chúng đông đảo các gia chủ vây quanh."

‘‘Na kho, ānanda, sukaraṃ paresaṃ dhammaṃ desetuṃ. Paresaṃ, ānanda, dhammaṃ desentena pañca dhamme ajjhattaṃ upaṭṭhāpetvā paresaṃ dhammo desetabbo. Katame pañca? ‘Anupubbiṃ kathaṃ kathessāmī’ti paresaṃ dhammo desetabbo; ‘pariyāyadassāvī kathaṃ kathessāmī’ti paresaṃ dhammo desetabbo; ‘anuddayataṃ paṭicca kathaṃ kathessāmī’ti paresaṃ dhammo desetabbo; ‘na āmisantaro kathaṃ kathessāmī’ti paresaṃ dhammo desetabbo; ‘attānañca parañca anupahacca kathaṃ kathessāmī’ti paresaṃ dhammo desetabbo. Na kho, ānanda, sukaraṃ paresaṃ dhammaṃ desetuṃ. Paresaṃ, ānanda, dhammaṃ desentena ime pañca dhamme ajjhattaṃ upaṭṭhāpetvā paresaṃ dhammo desetabbo’’ti. Navamaṃ.

"Này Ānanda, không dễ để thuyết pháp cho người khác. Này Ānanda, người thuyết pháp cho người khác cần phải thiết lập năm pháp trong nội tâm rồi mới thuyết pháp. Năm pháp nào? 'Tôi sẽ nói pháp thoại tuần tự,' nên thuyết pháp cho người khác; 'Tôi sẽ nói pháp thoại có trình bày lý do,' nên thuyết pháp cho người khác; 'Tôi sẽ nói pháp thoại do lòng từ mẫn,' nên thuyết pháp cho người khác; 'Tôi sẽ không nói pháp thoại vì lợi dưỡng,' nên thuyết pháp cho người khác; 'Tôi sẽ nói pháp thoại không làm tổn hại mình và người,' nên thuyết pháp cho người khác. Này Ānanda, không dễ để thuyết pháp cho người khác. Này Ānanda, người thuyết pháp cho người khác cần phải thiết lập năm pháp này trong nội tâm rồi mới thuyết pháp." Kinh thứ chín.

10. Duppaṭivinodayasuttaṃ

10. Kinh Duppaṭivinodaya (Kinh Về Sự Khó Đoạn Trừ)

160. ‘‘Pañcime, bhikkhave, uppannā duppaṭivinodayā. Katame pañca? Uppanno rāgo duppaṭivinodayo, uppanno doso duppaṭivinodayo, uppanno moho [Pg.163] duppaṭivinodayo, uppannaṃ paṭibhānaṃ duppaṭivinodayaṃ, uppannaṃ gamikacittaṃ duppaṭivinodayaṃ. Ime kho, bhikkhave, pañca uppannā duppaṭivinodayā’’ti. Dasamaṃ.

160. "Này các tỳ khưu, có năm pháp này khi đã khởi lên thì khó đoạn trừ. Năm pháp nào? Tham dục khi đã khởi lên thì khó đoạn trừ, sân hận khi đã khởi lên thì khó đoạn trừ, si mê khi đã khởi lên thì khó đoạn trừ, sự ứng đối lanh lẹ khi đã khởi lên thì khó đoạn trừ, tâm muốn đi du hành khi đã khởi lên thì khó đoạn trừ. Này các tỳ khưu, năm pháp này khi đã khởi lên thì khó đoạn trừ." Kinh thứ mười.

Saddhammavaggo paṭhamo.

Phẩm Chánh Pháp, thứ nhất.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm:

Tayo sammattaniyāmā, tayo saddhammasammosā;

Dukkathā ceva sārajjaṃ, udāyidubbinodayāti.

Ba kinh về sự chắc chắn của chánh đạo, ba kinh về sự biến mất của chánh pháp; kinh về ác thuyết, kinh về sự rụt rè, kinh Udāyī, và kinh về sự khó đoạn trừ.

(17) 2. Āghātavaggo

(17) 2. Phẩm Oán Hận

1. Paṭhamaāghātapaṭivinayasuttaṃ

1. Kinh Thứ Nhất Về Việc Chế Ngự Oán Hận

161. ‘‘Pañcime, bhikkhave, āghātapaṭivinayā yattha bhikkhuno uppanno āghāto sabbaso paṭivinetabbo. Katame pañca? Yasmiṃ, bhikkhave, puggale āghāto jāyetha, mettā tasmiṃ puggale bhāvetabbā; evaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo. Yasmiṃ, bhikkhave, puggale āghāto jāyetha, karuṇā tasmiṃ puggale bhāvetabbā; evaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo. Yasmiṃ, bhikkhave, puggale āghāto jāyetha, upekkhā tasmiṃ puggale bhāvetabbā; evaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo. Yasmiṃ, bhikkhave, puggale āghāto jāyetha, asatiamanasikāro tasmiṃ puggale āpajjitabbo; evaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo. Yasmiṃ, bhikkhave, puggale āghāto jāyetha, kammassakatā tasmiṃ puggale adhiṭṭhātabbā – ‘kammassako ayamāyasmā kammadāyādo kammayoni kammabandhu kammappaṭisaraṇo, yaṃ kammaṃ karissati kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā tassa dāyādo bhavissatī’ti; evaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo. Ime kho, bhikkhave, pañca āghātapaṭivinayā, yattha bhikkhuno uppanno āghāto sabbaso paṭivinetabbo’’ti. Paṭhamaṃ.

161. “Này các tỳ khưu, có năm pháp đoạn trừ sân hận này, khi sân hận đã sanh khởi nơi vị tỳ khưu, cần phải được đoạn trừ một cách hoàn toàn. Thế nào là năm? Này các tỳ khưu, khi sân hận sanh khởi đối với người nào, cần phải tu tập tâm từ đối với người ấy; bằng cách ấy, sân hận đối với người ấy cần được đoạn trừ. Này các tỳ khưu, khi sân hận sanh khởi đối với người nào, cần phải tu tập tâm bi đối với người ấy; bằng cách ấy, sân hận đối với người ấy cần được đoạn trừ. Này các tỳ khưu, khi sân hận sanh khởi đối với người nào, cần phải tu tập tâm xả đối với người ấy; bằng cách ấy, sân hận đối với người ấy cần được đoạn trừ. Này các tỳ khưu, khi sân hận sanh khởi đối với người nào, cần phải thực hành sự không nhớ nghĩ, không tác ý đến người ấy; bằng cách ấy, sân hận đối với người ấy cần được đoạn trừ. Này các tỳ khưu, khi sân hận sanh khởi đối với người nào, cần phải xác quyết về nghiệp của chính người ấy rằng: ‘Vị hiền giả này có nghiệp là của riêng, là người thừa tự của nghiệp, có nghiệp là thai tạng, có nghiệp là quyến thuộc, có nghiệp là nơi nương tựa. Vị ấy sẽ làm nghiệp nào, thiện hay ác, vị ấy sẽ là người thừa tự của nghiệp ấy;’ bằng cách ấy, sân hận đối với người ấy cần được đoạn trừ. Này các tỳ khưu, đây chính là năm pháp đoạn trừ sân hận, khi sân hận đã sanh khởi nơi vị tỳ khưu, cần phải được đoạn trừ một cách hoàn toàn.” (Kinh) thứ nhất.

2. Dutiyaāghātapaṭivinayasuttaṃ

2. Kinh Đoạn Trừ Sân Hận thứ hai

162. Tatra [Pg.164] kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi – ‘‘āvuso bhikkhave’’ti. ‘‘Āvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṃ. Āyasmā sāriputto etadavoca –

162. Khi ấy, Tôn giả Sāriputta gọi các tỳ khưu: “Này chư hiền tỳ khưu.” Các tỳ khưu ấy đã đáp lại Tôn giả Sāriputta: “Thưa hiền giả.” Tôn giả Sāriputta đã nói điều này:

‘‘Pañcime, āvuso, āghātapaṭivinayā yattha bhikkhuno uppanno āghāto sabbaso paṭivinetabbo. Katame pañca? Idhāvuso, ekacco puggalo aparisuddhakāyasamācāro hoti parisuddhavacīsamācāro; evarūpepi, āvuso, puggale āghāto paṭivinetabbo. Idha panāvuso, ekacco puggalo aparisuddhavacīsamācāro hoti parisuddhakāyasamācāro; evarūpepi, āvuso, puggale āghāto paṭivinetabbo. Idha panāvuso, ekacco puggalo aparisuddhakāyasamācāro hoti aparisuddhavacīsamācāro, labhati ca kālena kālaṃ cetaso vivaraṃ cetaso pasādaṃ; evarūpepi, āvuso, puggale āghāto paṭivinetabbo. Idha panāvuso, ekacco puggalo aparisuddhakāyasamācāro hoti aparisuddhavacīsamācāro, na ca labhati kālena kālaṃ cetaso vivaraṃ cetaso pasādaṃ; evarūpepi, āvuso, puggale āghāto paṭivinetabbo. Idha panāvuso, ekacco puggalo parisuddhakāyasamācāro parisuddhavacīsamācāro, labhati ca kālena vā kālaṃ cetaso vivaraṃ cetaso pasādaṃ; evarūpepi, āvuso, puggale āghāto paṭivinetabbo.

“Này chư hiền, có năm pháp đoạn trừ sân hận này, khi sân hận đã sanh khởi nơi vị tỳ khưu, cần phải được đoạn trừ một cách hoàn toàn. Thế nào là năm? Này chư hiền, ở đây có hạng người có thân hành không trong sạch, nhưng có khẩu hành trong sạch; này chư hiền, đối với hạng người như vậy, sân hận cũng cần được đoạn trừ. Lại nữa, này chư hiền, ở đây có hạng người có khẩu hành không trong sạch, nhưng có thân hành trong sạch; này chư hiền, đối với hạng người như vậy, sân hận cũng cần được đoạn trừ. Lại nữa, này chư hiền, ở đây có hạng người có thân hành không trong sạch và khẩu hành không trong sạch, nhưng thỉnh thoảng có được sự cởi mở của tâm, sự trong sáng của tâm; này chư hiền, đối với hạng người như vậy, sân hận cũng cần được đoạn trừ. Lại nữa, này chư hiền, ở đây có hạng người có thân hành không trong sạch và khẩu hành không trong sạch, và không thỉnh thoảng có được sự cởi mở của tâm, sự trong sáng của tâm; này chư hiền, đối với hạng người như vậy, sân hận cũng cần được đoạn trừ. Lại nữa, này chư hiền, ở đây có hạng người có thân hành trong sạch và khẩu hành trong sạch, và thỉnh thoảng có được sự cởi mở của tâm, sự trong sáng của tâm; này chư hiền, đối với hạng người như vậy, sân hận cũng cần được đoạn trừ.

‘‘Tatrāvuso, yvāyaṃ puggalo aparisuddhakāyasamācāro parisuddhavacīsamācāro, kathaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo? Seyyathāpi, āvuso, bhikkhu paṃsukūliko rathiyāya nantakaṃ disvā vāmena pādena niggaṇhitvā dakkhiṇena pādena pattharitvā, yo tattha sāro taṃ paripātetvā ādāya pakkameyya; evamevaṃ khvāvuso, yvāyaṃ puggalo aparisuddhakāyasamācāro parisuddhavacīsamācāro, yāssa aparisuddhakāyasamācāratā na sāssa tasmiṃ samaye manasi kātabbā, yā [Pg.165] ca khvāssa parisuddhavacīsamācāratā sāssa tasmiṃ samaye manasi kātabbā. Evaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo.

“Này chư hiền, trong số ấy, đối với người có thân hành không trong sạch nhưng khẩu hành trong sạch, làm thế nào để đoạn trừ sân hận đối với người ấy? Này chư hiền, ví như vị tỳ khưu mặc y phấn tảo, khi thấy một miếng giẻ rách trên đường, liền dùng chân trái giữ lại, dùng chân phải trải ra, rồi xé lấy phần nào còn tốt ở trong đó, mang đi rồi rời khỏi; cũng vậy, này chư hiền, đối với người có thân hành không trong sạch nhưng khẩu hành trong sạch, vào lúc ấy không nên tác ý đến sự thân hành không trong sạch của người ấy, mà vào lúc ấy nên tác ý đến sự khẩu hành trong sạch của người ấy. Bằng cách ấy, sân hận đối với người ấy cần được đoạn trừ.

‘‘Tatrāvuso, yvāyaṃ puggalo aparisuddhavacīsamācāro parisuddhakāyasamācāro, kathaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo? Seyyathāpi, āvuso, pokkharaṇī sevālapaṇakapariyonaddhā. Atha puriso āgaccheyya ghammābhitatto ghammapareto kilanto tasito pipāsito. So taṃ pokkharaṇiṃ ogāhetvā ubhohi hatthehi iticiti ca sevālapaṇakaṃ apaviyūhitvā añjalinā pivitvā pakkameyya. Evamevaṃ kho, āvuso, yvāyaṃ puggalo aparisuddhavacīsamācāro parisuddhakāyasamācāro, yāssa aparisuddhavacīsamācāratā na sāssa tasmiṃ samaye manasi kātabbā, yā ca khvāssa parisuddhakāyasamācāratā sāssa tasmiṃ samaye manasi kātabbā. Evaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo.

“Này chư hiền, trong số ấy, đối với người có khẩu hành không trong sạch nhưng thân hành trong sạch, làm thế nào để đoạn trừ sân hận đối với người ấy? Này chư hiền, ví như có một hồ sen bị rong rêu bao phủ. Rồi một người đi đến, bị nóng bức hành hạ, bị nóng bức theo sát, mệt mỏi, khát nước, muốn uống. Người ấy lội xuống hồ sen ấy, dùng cả hai tay gạt rong rêu qua một bên, rồi dùng hai tay vốc nước uống và rời khỏi. Cũng vậy, này chư hiền, đối với người có khẩu hành không trong sạch nhưng thân hành trong sạch, vào lúc ấy không nên tác ý đến sự khẩu hành không trong sạch của người ấy, mà vào lúc ấy nên tác ý đến sự thân hành trong sạch của người ấy. Bằng cách ấy, sân hận đối với người ấy cần được đoạn trừ.

‘‘Tatrāvuso, yvāyaṃ puggalo aparisuddhakāyasamācāro aparisuddhavacīsamācāro labhati ca kālena kālaṃ cetaso vivaraṃ cetaso pasādaṃ, kathaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo? Seyyathāpi, āvuso, parittaṃ gopade udakaṃ. Atha puriso āgaccheyya ghammābhitatto ghammapareto kilanto tasito pipāsito. Tassa evamassa – ‘idaṃ kho parittaṃ gopade udakaṃ. Sacāhaṃ añjalinā vā pivissāmi bhājanena vā khobhessāmipi taṃ loḷessāmipi taṃ apeyyampi taṃ karissāmi. Yaṃnūnāhaṃ catukkuṇḍiko nipatitvā gopītakaṃ pivitvā pakkameyya’nti. So catukkuṇḍiko nipatitvā gopītakaṃ pivitvā pakkameyya. Evamevaṃ kho, āvuso, yvāyaṃ puggalo aparisuddhakāyasamācāro aparisuddhavacīsamācāro labhati ca kālena kālaṃ cetaso vivaraṃ cetaso pasādaṃ, yāssa aparisuddhakāyasamācāratā na sāssa tasmiṃ samaye manasi kātabbā; yāpissa aparisuddhavacīsamācāratā na sāpissa tasmiṃ samaye manasi kātabbā. Yañca kho so labhati kālena kālaṃ cetaso vivaraṃ cetaso pasādaṃ, tamevassa tasmiṃ samaye manasi kātabbaṃ. Evaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo.

Này các Hiền giả, trong số đó, đối với người có thân hành không trong sạch, có khẩu hành không trong sạch, nhưng thỉnh thoảng có được sự cởi mở của tâm, sự trong sáng của tâm, làm thế nào để loại bỏ sự oán hận đối với người ấy? Này các Hiền giả, ví như có một ít nước trong dấu chân bò. Rồi một người đi đến, bị nóng bức thiêu đốt, bị nóng bức theo đuổi, mệt mỏi, khát nước, thèm nước. Người ấy suy nghĩ như sau: ‘Chỗ nước này trong dấu chân bò thật là ít. Nếu ta dùng tay vốc uống hay dùng đồ đựng để uống, ta sẽ làm cho nó vẩn đục, làm cho nó khuấy động, và làm cho nó không thể uống được. Hay là ta hãy chống bốn chi xuống, uống như bò rồi đi.’ Người ấy bèn chống bốn chi xuống, uống như bò rồi đi. Cũng vậy, này các Hiền giả, đối với người có thân hành không trong sạch, có khẩu hành không trong sạch, nhưng thỉnh thoảng có được sự cởi mở của tâm, sự trong sáng của tâm, thì vào lúc ấy, không nên tác ý đến thân hành không trong sạch của người ấy; vào lúc ấy, cũng không nên tác ý đến khẩu hành không trong sạch của người ấy. Và điều mà người ấy thỉnh thoảng có được, là sự cởi mở của tâm, sự trong sáng của tâm, thì chỉ nên tác ý đến điều đó vào lúc ấy. Như vậy, sự oán hận đối với người ấy cần được loại bỏ.

‘‘Tatrāvuso[Pg.166], yvāyaṃ puggalo aparisuddhakāyasamācāro aparisuddhavacīsamācāro na ca labhati kālena kālaṃ cetaso vivaraṃ cetaso pasādaṃ, kathaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo? Seyyathāpi, āvuso, puriso ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno addhānamaggappaṭipanno. Tassa puratopissa dūre gāmo pacchatopissa dūre gāmo. So na labheyya sappāyāni bhojanāni, na labheyya sappāyāni bhesajjāni, na labheyya patirūpaṃ upaṭṭhākaṃ, na labheyya gāmantanāyakaṃ. Tamenaṃ aññataro puriso passeyya addhānamaggappaṭipanno. So tasmiṃ purise kāruññaṃyeva upaṭṭhāpeyya, anuddayaṃyeva upaṭṭhāpeyya, anukampaṃyeva upaṭṭhāpeyya – ‘aho vatāyaṃ puriso labheyya sappāyāni bhojanāni, labheyya sappāyāni bhesajjāni, labheyya patirūpaṃ upaṭṭhākaṃ, labheyya gāmantanāyakaṃ! Taṃ kissa hetu? Māyaṃ puriso idheva anayabyasanaṃ āpajjī’ti ! Evamevaṃ kho, āvuso, yvāyaṃ puggalo aparisuddhakāyasamācāro aparisuddhavacīsamācāro na ca labhati kālena kālaṃ cetaso vivaraṃ cetaso pasādaṃ, evarūpepi, āvuso, puggale kāruññaṃyeva upaṭṭhāpetabbaṃ anuddayāyeva upaṭṭhāpetabbā anukampāyeva upaṭṭhāpetabbā – ‘aho vata ayamāyasmā kāyaduccaritaṃ pahāya kāyasucaritaṃ bhāveyya, vacīduccaritaṃ pahāya vacīsucaritaṃ bhāveyya, manoduccaritaṃ pahāya manosucaritaṃ bhāveyya! Taṃ kissa hetu? Māyaṃ āyasmā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjī’ti ! Evaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo.

Này các Hiền giả, trong số đó, đối với người có thân hành không trong sạch, có khẩu hành không trong sạch, và không thỉnh thoảng có được sự cởi mở của tâm, sự trong sáng của tâm, làm thế nào để loại bỏ sự oán hận đối với người ấy? Này các Hiền giả, ví như một người bị bệnh, đau khổ, bệnh nặng, đang đi trên một con đường dài. Làng mạc ở phía trước cũng xa, làng mạc ở phía sau cũng xa. Người ấy không có được thức ăn thích hợp, không có được thuốc men thích hợp, không có được người chăm sóc thích hợp, không có được người dẫn đường đến làng. Một người khác cũng đang đi trên con đường dài ấy trông thấy người kia. Người ấy nên khởi lên lòng bi mẫn, nên khởi lên lòng thương xót, nên khởi lên lòng trắc ẩn đối với người bệnh kia: ‘Ôi, mong sao người này có được thức ăn thích hợp, có được thuốc men thích hợp, có được người chăm sóc thích hợp, có được người dẫn đường đến làng! Vì sao vậy? Để người này không gặp phải tai họa và bất hạnh ngay tại đây!’ Cũng vậy, này các Hiền giả, đối với người có thân hành không trong sạch, có khẩu hành không trong sạch, và không thỉnh thoảng có được sự cởi mở của tâm, sự trong sáng của tâm, này các Hiền giả, đối với một người như vậy, cũng chỉ nên khởi lên lòng bi mẫn, chỉ nên khởi lên lòng thương xót, chỉ nên khởi lên lòng trắc ẩn: ‘Ôi, mong sao vị tôn giả này, sau khi từ bỏ thân ác hành, sẽ tu tập thân thiện hành; sau khi từ bỏ khẩu ác hành, sẽ tu tập khẩu thiện hành; sau khi từ bỏ ý ác hành, sẽ tu tập ý thiện hành! Vì sao vậy? Để vị tôn giả này, sau khi thân hoại mạng chung, không phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục!’ Như vậy, sự oán hận đối với người ấy cần được loại bỏ.

‘‘Tatrāvuso, yvāyaṃ puggalo parisuddhakāyasamācāro parisuddhavacīsamācāro labhati ca kālena kālaṃ cetaso vivaraṃ cetaso pasādaṃ, kathaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo? Seyyathāpi, āvuso, pokkharaṇī acchodakā sātodakā sītodakā setakā supatitthā ramaṇīyā nānārukkhehi sañchannā. Atha puriso āgaccheyya ghammābhitatto ghammapareto kilanto tasito pipāsito[Pg.167]. So taṃ pokkharaṇiṃ ogāhetvā nhātvā ca pivitvā ca paccuttaritvā tattheva rukkhacchāyāya nisīdeyya vā nipajjeyya vā.

Này các Hiền giả, trong số đó, đối với người có thân hành trong sạch, có khẩu hành trong sạch, và thỉnh thoảng có được sự cởi mở của tâm, sự trong sáng của tâm, làm thế nào để loại bỏ sự oán hận đối với người ấy? Này các Hiền giả, ví như có một hồ sen nước trong, nước ngọt, nước mát, nước trắng, có bến nước tốt, khả ái, được bao phủ bởi nhiều loại cây cối. Rồi một người đi đến, bị nóng bức thiêu đốt, bị nóng bức theo đuổi, mệt mỏi, khát nước, thèm nước. Người ấy xuống hồ sen đó, tắm và uống xong, liền đi lên và ngồi hoặc nằm ngay dưới bóng cây đó.

Evamevaṃ kho, āvuso, yvāyaṃ puggalo parisuddhakāyasamācāro parisuddhavacīsamācāro labhati ca kālena kālaṃ cetaso vivaraṃ cetaso pasādaṃ, yāpissa parisuddhakāyasamācāratā sāpissa tasmiṃ samaye manasi kātabbā; yāpissa parisuddhavacīsamācāratā sāpissa tasmiṃ samaye manasi kātabbā; yampi labhati kālena kālaṃ cetaso vivaraṃ cetaso pasādaṃ, tampissa tasmiṃ samaye manasi kātabbaṃ. Evaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo. Samantapāsādikaṃ, āvuso, puggalaṃ āgamma cittaṃ pasīdati.

Cũng vậy, này các Hiền giả, đối với người có thân hành trong sạch, có khẩu hành trong sạch, và thỉnh thoảng có được sự cởi mở của tâm, sự trong sáng của tâm, thì vào lúc ấy, nên tác ý đến thân hành trong sạch của người ấy; vào lúc ấy, cũng nên tác ý đến khẩu hành trong sạch của người ấy; và điều mà người ấy thỉnh thoảng có được, là sự cởi mở của tâm, sự trong sáng của tâm, cũng nên tác ý đến điều đó vào lúc ấy. Như vậy, sự oán hận đối với người ấy cần được loại bỏ. Này các Hiền giả, khi nương tựa vào một người hoàn toàn đáng kính, tâm trở nên trong sáng.

‘‘Ime kho, āvuso, pañca āghātapaṭivinayā, yattha bhikkhuno uppanno āghāto sabbaso paṭivinetabbo’’ti. Dutiyaṃ.

Này các Hiền giả, đây là năm cách loại bỏ sự oán hận. Khi sự oán hận khởi lên trong một vị Tỳ khưu, nó cần được loại bỏ hoàn toàn. Hết kinh thứ hai.

3. Sākacchasuttaṃ

3. Kinh Thảo Luận

163. Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi – ‘‘āvuso bhikkhave’’ti. ‘‘Āvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṃ. Āyasmā sāriputto etadavoca –

163. Khi ấy, Tôn giả Sāriputta gọi các Tỳ khưu: “Này các Hiền giả Tỳ khưu.” Các Tỳ khưu ấy vâng đáp Tôn giả Sāriputta: “Thưa Hiền giả.” Tôn giả Sāriputta nói điều này:

‘‘Pañcahāvuso, dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃ sākaccho sabrahmacārīnaṃ. Katamehi pañcahi? Idhāvuso, bhikkhu attanā ca sīlasampanno hoti, sīlasampadākathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca samādhisampanno hoti, samādhisampadākathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca paññāsampanno hoti, paññāsampadākathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca vimuttisampanno hoti, vimuttisampadākathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca vimuttiñāṇadassanasampanno hoti, vimuttiñāṇadassanasampadākathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti. Imehi kho, āvuso, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃ sākaccho sabrahmacārīna’’nti. Tatiyaṃ.

Này các hiền giả, vị tỳ khưu thành tựu năm pháp thì thích hợp để đàm luận với các vị đồng phạm hạnh. Do năm pháp nào? Này các hiền giả, ở đây, vị tỳ khưu tự mình thành tựu giới, và có khả năng trả lời câu hỏi được nêu lên trong cuộc thảo luận về sự thành tựu giới; tự mình thành tựu định, và có khả năng trả lời câu hỏi được nêu lên trong cuộc thảo luận về sự thành tựu định; tự mình thành tựu tuệ, và có khả năng trả lời câu hỏi được nêu lên trong cuộc thảo luận về sự thành tựu tuệ; tự mình thành tựu giải thoát, và có khả năng trả lời câu hỏi được nêu lên trong cuộc thảo luận về sự thành tựu giải thoát; tự mình thành tựu giải thoát tri kiến, và có khả năng trả lời câu hỏi được nêu lên trong cuộc thảo luận về sự thành tựu giải thoát tri kiến. Này các hiền giả, chính do năm pháp này, vị tỳ khưu đã thành tựu thì thích hợp để đàm luận với các vị đồng phạm hạnh. (Kinh thứ ba).

4. Sājīvasuttaṃ

4. Kinh Cùng Chung Sống

164. Tatra [Pg.168] kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi…pe… ‘‘pañcahi, āvuso, dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃsājīvo sabrahmacārīnaṃ. Katamehi pañcahi? Idhāvuso, bhikkhu attanā ca sīlasampanno hoti, sīlasampadākathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca samādhisampanno hoti, samādhisampadākathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca paññāsampanno hoti, paññāsampadākathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca vimuttisampanno hoti, vimuttisampadākathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca vimuttiñāṇadassanasampanno hoti, vimuttiñāṇadassanasampadākathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti. Imehi kho, āvuso, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃsājīvo sabrahmacārīna’’nti. Catutthaṃ.

164. Khi ấy, Tôn giả Sāriputta gọi các vị tỳ khưu... Này các hiền giả, vị tỳ khưu thành tựu năm pháp thì thích hợp để cùng chung sống với các vị đồng phạm hạnh. Do năm pháp nào? Này các hiền giả, ở đây, vị tỳ khưu tự mình thành tựu giới, và có khả năng trả lời câu hỏi được nêu lên trong cuộc thảo luận về sự thành tựu giới; tự mình thành tựu định, và có khả năng trả lời câu hỏi được nêu lên trong cuộc thảo luận về sự thành tựu định; tự mình thành tựu tuệ, và có khả năng trả lời câu hỏi được nêu lên trong cuộc thảo luận về sự thành tựu tuệ; tự mình thành tựu giải thoát, và có khả năng trả lời câu hỏi được nêu lên trong cuộc thảo luận về sự thành tựu giải thoát; tự mình thành tựu giải thoát tri kiến, và có khả năng trả lời câu hỏi được nêu lên trong cuộc thảo luận về sự thành tựu giải thoát tri kiến. Này các hiền giả, chính do năm pháp này, vị tỳ khưu đã thành tựu thì thích hợp để cùng chung sống với các vị đồng phạm hạnh. (Kinh thứ tư).

5. Pañhapucchāsuttaṃ

5. Kinh Việc Đặt Câu Hỏi

165. Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi…pe… ‘‘yo hi koci, āvuso, paraṃ pañhaṃ pucchati, sabbo so pañcahi ṭhānehi, etesaṃ vā aññatarena. Katamehi pañcahi? Mandattā momūhattā paraṃ pañhaṃ pucchati, pāpiccho icchāpakato paraṃ pañhaṃ pucchati, paribhavaṃ paraṃ pañhaṃ pucchati, aññātukāmo paraṃ pañhaṃ pucchati, atha vā panevaṃcitto paraṃ pañhaṃ pucchati – ‘sace me pañhaṃ puṭṭho sammadeva byākarissati iccetaṃ kusalaṃ, no ce me pañhaṃ puṭṭho sammadeva byākarissati ahamassa sammadeva byākarissāmī’ti. Yo hi koci, āvuso, paraṃ pañhaṃ pucchati, sabbo so imehi pañcahi ṭhānehi, etesaṃ vā aññatarena. Ahaṃ kho panāvuso, evaṃcitto paraṃ pañhaṃ pucchāmi – ‘sace me pañhaṃ puṭṭho sammadeva byākarissati iccetaṃ kusalaṃ, no ce me pañhaṃ puṭṭho sammadeva byākarissati, ahamassa sammadeva byākarissāmī’’ti. Pañcamaṃ.

165. Khi ấy, Tôn giả Sāriputta gọi các vị tỳ khưu... Này các hiền giả, bất cứ ai đặt câu hỏi cho người khác, tất cả những người ấy đều đặt câu hỏi với năm lý do, hoặc một trong số các lý do này. Do năm lý do nào? Do ngu độn, si mê mà đặt câu hỏi cho người khác. Do có ác ý, bị ác ý chi phối mà đặt câu hỏi cho người khác. Do muốn khinh miệt mà đặt câu hỏi cho người khác. Do muốn biết mà đặt câu hỏi cho người khác. Hoặc là, với tâm niệm như vầy mà đặt câu hỏi cho người khác: ‘Nếu người được ta hỏi có thể trả lời đúng đắn câu hỏi, điều ấy là tốt. Nếu người được ta hỏi không thể trả lời đúng đắn câu hỏi, chính ta sẽ trả lời đúng đắn cho vị ấy.’ Này các hiền giả, bất cứ ai đặt câu hỏi cho người khác, tất cả những người ấy đều đặt câu hỏi với năm lý do này, hoặc một trong số các lý do này. Còn ta, này các hiền giả, ta đặt câu hỏi cho người khác với tâm niệm như vầy: ‘Nếu người được ta hỏi có thể trả lời đúng đắn câu hỏi, điều ấy là tốt. Nếu người được ta hỏi không thể trả lời đúng đắn câu hỏi, chính ta sẽ trả lời đúng đắn cho vị ấy.’ (Kinh thứ năm).

6. Nirodhasuttaṃ

6. Kinh Diệt

166. Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi…pe… ‘‘idhāvuso, bhikkhu sīlasampanno samādhisampanno paññāsampanno saññāvedayitanirodhaṃ [Pg.169] samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi – atthetaṃ ṭhānaṃ. No ce diṭṭheva dhamme aññaṃ ārādheyya, atikkammeva kabaḷīkārāhārabhakkhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ aññataraṃ manomayaṃ kāyaṃ upapanno saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi – atthetaṃ ṭhāna’’nti.

166. Khi ấy, Tôn giả Sāriputta gọi các vị tỳ khưu... Này các hiền giả, ở đây, vị tỳ khưu thành tựu giới, thành tựu định, thành tựu tuệ, có thể nhập và xuất diệt thọ tưởng định – trường hợp này có thể xảy ra. Nếu vị ấy không chứng đắc A-la-hán quả ngay trong hiện tại, sau khi vượt qua cảnh giới đồng trú của các vị trời dùng đoàn thực, sanh vào một thân do ý sanh nào đó, vị ấy có thể nhập và xuất diệt thọ tưởng định – trường hợp này có thể xảy ra.

Evaṃ vutte āyasmā udāyī āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘aṭṭhānaṃ kho etaṃ, āvuso sāriputta, anavakāso yaṃ so bhikkhu atikkammeva kabaḷīkārāhārabhakkhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ aññataraṃ manomayaṃ kāyaṃ upapanno saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi – natthetaṃ ṭhāna’’nti.

Khi được nói như vậy, Tôn giả Udāyī nói với Tôn giả Sāriputta điều này: ‘Này hiền giả Sāriputta, việc vị tỳ khưu ấy, sau khi vượt qua cảnh giới đồng trú của các vị trời dùng đoàn thực, sanh vào một thân do ý sanh nào đó, có thể nhập và xuất diệt thọ tưởng định – điều này không phải là lý do, không phải là cơ hội; trường hợp này không thể có.’

Dutiyampi kho…pe… tatiyampi kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi – ‘‘idhāvuso, bhikkhu sīlasampanno samādhisampanno paññāsampanno saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi – atthetaṃ ṭhānaṃ. No ce diṭṭheva dhamme aññaṃ ārādheyya, atikkammeva kabaḷīkārāhārabhakkhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ aññataraṃ manomayaṃ kāyaṃ upapanno saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi – atthetaṃ ṭhāna’’nti.

Lần thứ hai... lần thứ ba, Tôn giả Sāriputta gọi các vị tỳ khưu: ‘Này các hiền giả, ở đây, vị tỳ khưu thành tựu giới, thành tựu định, thành tựu tuệ, có thể nhập và xuất diệt thọ tưởng định – trường hợp này có thể xảy ra. Nếu vị ấy không chứng đắc A-la-hán quả ngay trong hiện tại, sau khi vượt qua cảnh giới đồng trú của các vị trời dùng đoàn thực, sanh vào một thân do ý sanh nào đó, vị ấy có thể nhập và xuất diệt thọ tưởng định – trường hợp này có thể xảy ra.’

Tatiyampi kho āyasmā udāyī āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘aṭṭhānaṃ kho etaṃ, āvuso sāriputta, anavakāso yaṃ so bhikkhu atikkammeva kabaḷīkārāhārabhakkhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ aññataraṃ manomayaṃ kāyaṃ upapanno saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi – natthetaṃ ṭhāna’’nti.

Lần thứ ba, Tôn giả Udāyī nói với Tôn giả Sāriputta điều này: ‘Này hiền giả Sāriputta, việc vị tỳ khưu ấy, sau khi vượt qua cảnh giới đồng trú của các vị trời dùng đoàn thực, sanh vào một thân do ý sanh nào đó, có thể nhập và xuất diệt thọ tưởng định – điều này không phải là lý do, không phải là cơ hội; trường hợp này không thể có.’

Atha kho āyasmato sāriputtassa etadahosi – ‘‘yāvatatiyakampi kho me āyasmā udāyī paṭikkosati, na ca me koci bhikkhu anumodati. Yaṃnūnāhaṃ yena bhagavā tenupasaṅkameyya’’nti. Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi – ‘‘idhāvuso, bhikkhu sīlasampanno samādhisampanno paññāsampanno saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi – atthetaṃ ṭhānaṃ. No ce diṭṭheva dhamme aññaṃ [Pg.170] ārādheyya, atikkammeva kabaḷīkārāhārabhakkhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ aññataraṃ manomayaṃ kāyaṃ upapanno saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi – atthetaṃ ṭhāna’’nti.

Bấy giờ, Tôn giả Sāriputta khởi lên ý nghĩ này: “Đến lần thứ ba mà Tôn giả Udāyī vẫn phản đối lời của ta, và không có vị tỳ-khưu nào tán đồng lời của ta. Hay là ta nên đi đến chỗ Thế Tôn.” Rồi Tôn giả Sāriputta đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Sāriputta nói với các vị tỳ-khưu: “Này chư hiền, ở đây, vị tỳ-khưu đầy đủ giới, đầy đủ định, đầy đủ tuệ, có thể nhập và xuất định Diệt Thọ Tưởng – trường hợp này có thể xảy ra. Nếu vị ấy không chứng đắc A-la-hán quả ngay trong đời này, sau khi vượt qua cảnh giới đồng trú của chư thiên còn dùng đoàn thực, sanh vào một thân do ý sanh nào đó, vị ấy có thể nhập và xuất định Diệt Thọ Tưởng – trường hợp này có thể xảy ra.”

Evaṃ vutte āyasmā udāyī āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘aṭṭhānaṃ kho etaṃ, āvuso sāriputta, anavakāso yaṃ so bhikkhu atikkammeva kabaḷīkārāhārabhakkhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ aññataraṃ manomayaṃ kāyaṃ upapanno saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi – natthetaṃ ṭhāna’’nti.

Khi được nói vậy, Tôn giả Udāyī nói với Tôn giả Sāriputta điều này: “Thưa hiền giả Sāriputta, việc này không thể xảy ra, không có cơ hội cho việc vị tỳ-khưu ấy, sau khi vượt qua cảnh giới đồng trú của chư thiên còn dùng đoàn thực, sanh vào một thân do ý sanh nào đó, có thể nhập và xuất định Diệt Thọ Tưởng – trường hợp này không thể có.”

Dutiyampi kho…pe… tatiyampi kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi – ‘‘idhāvuso, bhikkhu sīlasampanno samādhisampanno paññāsampanno saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi – atthetaṃ ṭhānaṃ. No ce diṭṭheva dhamme aññaṃ ārādheyya, atikkammeva kabaḷīkārāhārabhakkhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ aññataraṃ manomayaṃ kāyaṃ upapanno saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi – atthetaṃ ṭhāna’’nti.

Lần thứ hai... Lần thứ ba, Tôn giả Sāriputta lại nói với các vị tỳ-khưu: “Này chư hiền, ở đây, vị tỳ-khưu đầy đủ giới, đầy đủ định, đầy đủ tuệ, có thể nhập và xuất định Diệt Thọ Tưởng – trường hợp này có thể xảy ra. Nếu vị ấy không chứng đắc A-la-hán quả ngay trong đời này, sau khi vượt qua cảnh giới đồng trú của chư thiên còn dùng đoàn thực, sanh vào một thân do ý sanh nào đó, vị ấy có thể nhập và xuất định Diệt Thọ Tưởng – trường hợp này có thể xảy ra.”

Tatiyampi kho āyasmā udāyī āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘aṭṭhānaṃ kho etaṃ, āvuso sāriputta, anavakāso yaṃ so bhikkhu atikkammeva kabaḷīkārāhārabhakkhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ aññataraṃ manomayaṃ kāyaṃ upapanno saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi – natthetaṃ ṭhāna’’nti.

Lần thứ ba, Tôn giả Udāyī lại nói với Tôn giả Sāriputta điều này: “Thưa hiền giả Sāriputta, việc này không thể xảy ra, không có cơ hội cho việc vị tỳ-khưu ấy, sau khi vượt qua cảnh giới đồng trú của chư thiên còn dùng đoàn thực, sanh vào một thân do ý sanh nào đó, có thể nhập và xuất định Diệt Thọ Tưởng – trường hợp này không thể có.”

Atha kho āyasmato sāriputtassa etadahosi – ‘‘bhagavatopi kho me sammukhā āyasmā udāyī yāvatatiyakaṃ paṭikkosati, na ca me koci bhikkhu anumodati. Yaṃnūnāhaṃ tuṇhī assa’’nti. Atha kho āyasmā sāriputto tuṇhī ahosi.

Bấy giờ, Tôn giả Sāriputta khởi lên ý nghĩ này: “Ngay cả trước mặt Thế Tôn mà Tôn giả Udāyī vẫn phản đối lời của ta đến lần thứ ba, và không có vị tỳ-khưu nào tán đồng lời của ta. Hay là ta nên im lặng.” Rồi Tôn giả Sāriputta đã giữ im lặng.

Atha kho bhagavā āyasmantaṃ udāyiṃ āmantesi – ‘‘kaṃ pana tvaṃ, udāyi, manomayaṃ kāyaṃ paccesī’’ti? ‘‘Ye te, bhante, devā arūpino saññāmayā’’ti. ‘‘Kiṃ nu kho tuyhaṃ, udāyi, bālassa abyattassa bhaṇitena! Tvampi nāma bhaṇitabbaṃ maññasī’’ti! Atha kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi – ‘‘atthi nāma, ānanda, theraṃ bhikkhuṃ vihesiyamānaṃ ajjhupekkhissatha[Pg.171]. Na hi nāma, ānanda, kāruññampi bhavissati theramhi bhikkhumhi vihesiyamānamhī’’ti.

Bấy giờ, Thế Tôn nói với Tôn giả Udāyī: “Này Udāyī, ông tin vào loại thân do ý sanh nào?” “Bạch Thế Tôn, đó là các vị trời Vô Sắc, do tưởng sanh.” “Này Udāyī, lời nói của kẻ ngu si, không sáng suốt như ông thì có ích gì! Ông cũng cho rằng mình nên nói hay sao!” Rồi Thế Tôn nói với Tôn giả Ānanda: “Này Ānanda, sao các ông có thể dửng dưng khi một vị trưởng lão tỳ-khưu đang bị quấy nhiễu như vậy. Này Ānanda, chẳng lẽ lòng bi mẫn cũng không khởi lên khi một vị trưởng lão tỳ-khưu đang bị quấy nhiễu hay sao?”

Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘idha, bhikkhave, bhikkhu sīlasampanno samādhisampanno paññāsampanno saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi – atthetaṃ ṭhānaṃ. No ce diṭṭheva dhamme aññaṃ ārādheyya, atikkammeva kabaḷīkārāhārabhakkhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ aññataraṃ manomayaṃ kāyaṃ upapanno saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi – atthetaṃ ṭhāna’’nti. Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṃ pāvisi.

Bấy giờ, Thế Tôn nói với các vị tỳ-khưu: “Này các tỳ-khưu, ở đây, vị tỳ-khưu đầy đủ giới, đầy đủ định, đầy đủ tuệ, có thể nhập và xuất định Diệt Thọ Tưởng – trường hợp này có thể xảy ra. Nếu vị ấy không chứng đắc A-la-hán quả ngay trong đời này, sau khi vượt qua cảnh giới đồng trú của chư thiên còn dùng đoàn thực, sanh vào một thân do ý sanh nào đó, vị ấy có thể nhập và xuất định Diệt Thọ Tưởng – trường hợp này có thể xảy ra.” Thế Tôn đã nói như vậy. Sau khi nói lời này, bậc Thiện Thệ đứng dậy từ chỗ ngồi và đi vào tịnh xá.

Atha kho āyasmā ānando acirapakkantassa bhagavato yenāyasmā upavāṇo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ upavāṇaṃ etadavoca – ‘‘idhāvuso upavāṇa, aññe there bhikkhū vihesenti. Mayaṃ tena na muccāma. Anacchariyaṃ kho, panetaṃ āvuso upavāṇa, yaṃ bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito etadeva ārabbha udāhareyya yathā āyasmantaṃyevettha upavāṇaṃ paṭibhāseyya. Idāneva amhākaṃ sārajjaṃ okkanta’’nti. Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena upaṭṭhānasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā āyasmantaṃ upavāṇaṃ etadavoca –

Bấy giờ, không lâu sau khi Thế Tôn rời đi, Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Tôn giả Upavāṇa; sau khi đến, Tôn giả nói với Tôn giả Upavāṇa điều này: “Thưa hiền giả Upavāṇa, ở đây, các vị tỳ-khưu khác đang quấy nhiễu các vị trưởng lão. Chúng ta không thoát khỏi trách nhiệm về việc ấy. Thưa hiền giả Upavāṇa, sẽ không có gì đáng ngạc nhiên nếu vào buổi chiều, sau khi xả thiền, Thế Tôn sẽ đề cập đến chính vấn đề này, và có thể Tôn giả Upavāṇa sẽ là người phải trả lời. Ngay từ bây giờ, chúng tôi đã cảm thấy bối rối.” Rồi vào buổi chiều, sau khi xả thiền, Thế Tôn đi đến giảng đường; sau khi đến, Ngài ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Sau khi ngồi, Thế Tôn nói với Tôn giả Upavāṇa điều này:

‘‘Katīhi nu kho, upavāṇa, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā’’ti? ‘‘Pañcahi, bhante, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca. Katamehi pañcahi? Idha, bhante, thero bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu; bahussuto hoti…pe… diṭṭhiyā suppaṭividdhā; kalyāṇavāco hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā; catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī; āsavānaṃ khayā…pe… sacchikatvā upasampajja viharati. Imehi kho, bhante, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu [Pg.172] sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā’’ti.

“Này Upavāṇa, vị trưởng lão tỳ khưu thành tựu bao nhiêu pháp thì được các vị đồng phạm hạnh yêu mến, khả ý, đáng kính trọng, và đáng được tán dương?” “Bạch ngài, vị trưởng lão tỳ khưu thành tựu năm pháp thì được các vị đồng phạm hạnh yêu mến, khả ý, đáng kính trọng, và đáng được tán dương. Năm pháp ấy là gì? Bạch ngài, ở đây, vị trưởng lão tỳ khưu có giới... (v.v)... chấp trì và thực hành các học giới; là người đa văn... (v.v)... đã khéo thông đạt bằng trí tuệ; có lời nói tốt đẹp, có cách phát âm tốt đẹp, thành tựu lời nói tao nhã, trong sáng, không ngọng nghịu, có thể làm cho người nghe hiểu rõ ý nghĩa; là người dễ dàng chứng đắc, không khó khăn, không mệt nhọc bốn thiền thuộc tăng thượng tâm, hiện tại lạc trú; do đoạn tận các lậu hoặc... (v.v)... sau khi tự mình chứng ngộ với thắng trí, đã chứng đạt và an trú. Bạch ngài, chính do năm pháp này mà vị trưởng lão tỳ khưu được các vị đồng phạm hạnh yêu mến, khả ý, đáng kính trọng, và đáng được tán dương.”

‘‘Sādhu sādhu, upavāṇa! Imehi kho, upavāṇa, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca. Ime ce, upavāṇa, pañca dhammā therassa bhikkhuno na saṃvijjeyyuṃ, taṃ sabrahmacārī na sakkareyyuṃ na garuṃ kareyyuṃ na māneyyuṃ na pūjeyyuṃ khaṇḍiccena pāliccena valittacatāya. Yasmā ca kho, upavāṇa, ime pañca dhammā therassa bhikkhuno saṃvijjanti, tasmā taṃ sabrahmacārī sakkaronti garuṃ karonti mānenti pūjentī’’ti. Chaṭṭhaṃ.

“Lành thay, lành thay, Upavāṇa! Này Upavāṇa, chính do năm pháp này mà vị trưởng lão tỳ khưu được các vị đồng phạm hạnh yêu mến, khả ý, đáng kính trọng, và đáng được tán dương. Này Upavāṇa, nếu năm pháp này không có ở vị trưởng lão tỳ khưu, thì các vị đồng phạm hạnh sẽ không tôn trọng, không kính nể, không quý mến, không cúng dường vị ấy chỉ vì răng rụng, tóc bạc, da nhăn. Và này Upavāṇa, chính vì năm pháp này có ở vị trưởng lão tỳ khưu, nên các vị đồng phạm hạnh tôn trọng, kính nể, quý mến, và cúng dường vị ấy.” Hết phẩm thứ sáu.

7. Codanāsuttaṃ

7. Kinh Về Sự Khiển Trách

167. Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi – ‘‘codakena, āvuso, bhikkhunā paraṃ codetukāmena pañca dhamme ajjhattaṃ upaṭṭhāpetvā paro codetabbo’’.

167. Khi ấy, tôn giả Sāriputta gọi các tỳ khưu: “Này chư hiền, vị tỳ khưu muốn khiển trách người khác, sau khi thiết lập năm pháp trong nội tâm mình, rồi mới nên khiển trách người khác.”

‘‘Katame pañca? Kālena vakkhāmi, no akālena; bhūtena vakkhāmi, no abhūtena; saṇhena vakkhāmi, no pharusena; atthasaṃhitena vakkhāmi, no anatthasaṃhitena; mettacitto vakkhāmi, no dosantaro. Codakena, āvuso, bhikkhunā paraṃ codetukāmena ime pañca dhamme ajjhattaṃ upaṭṭhāpetvā paro codetabbo.

“Năm pháp ấy là gì? ‘Ta sẽ nói đúng lúc, không nói phi thời; ta sẽ nói đúng sự thật, không nói sai sự thật; ta sẽ nói lời nhu hòa, không nói lời thô ác; ta sẽ nói lời có lợi ích, không nói lời vô ích; ta sẽ nói với tâm từ, không nói với tâm sân.’ Này chư hiền, vị tỳ khưu muốn khiển trách người khác, sau khi thiết lập năm pháp này trong nội tâm mình, rồi mới nên khiển trách người khác.

‘‘Idhāhaṃ, āvuso, ekaccaṃ puggalaṃ passāmi akālena codiyamānaṃ no kālena kupitaṃ, abhūtena codiyamānaṃ no bhūtena kupitaṃ, pharusena codiyamānaṃ no saṇhena kupitaṃ, anatthasaṃhitena codiyamānaṃ no atthasaṃhitena kupitaṃ, dosantarena codiyamānaṃ no mettacittena kupitaṃ.

“Này chư hiền, ở đây ta thấy có hạng người, khi bị khiển trách phi thời chứ không phải đúng lúc, liền nổi sân; khi bị khiển trách sai sự thật chứ không phải đúng sự thật, liền nổi sân; khi bị khiển trách bằng lời thô ác chứ không phải lời nhu hòa, liền nổi sân; khi bị khiển trách bằng lời vô ích chứ không phải lời có lợi ích, liền nổi sân; khi bị khiển trách với tâm sân chứ không phải với tâm từ, liền nổi sân.”

‘‘Adhammacuditassa, āvuso, bhikkhuno pañcahākārehi avippaṭisāro upadahātabbo – ‘akālenāyasmā cudito no kālena, alaṃ te avippaṭisārāya; abhūtenāyasmā cudito no bhūtena, alaṃ te avippaṭisārāya; pharusenāyasmā cudito no saṇhena, alaṃ te avippaṭisārāya[Pg.173]; anatthasaṃhitenāyasmā cudito no atthasaṃhitena, alaṃ te avippaṭisārāya; dosantarenāyasmā cudito no mettacittena, alaṃ te avippaṭisārāyā’ti. Adhammacuditassa, āvuso, bhikkhuno imehi pañcahākārehi avippaṭisāro upadahātabbo.

“Này chư hiền, đối với vị tỳ khưu bị khiển trách không đúng pháp, nên làm cho phát sinh sự không hối hận bằng năm cách: ‘Tôn giả bị khiển trách phi thời, không phải đúng lúc, thế là đủ để ngài không hối hận; Tôn giả bị khiển trách sai sự thật, không phải đúng sự thật, thế là đủ để ngài không hối hận; Tôn giả bị khiển trách bằng lời thô ác, không phải lời nhu hòa, thế là đủ để ngài không hối hận; Tôn giả bị khiển trách bằng lời vô ích, không phải lời có lợi ích, thế là đủ để ngài không hối hận; Tôn giả bị khiển trách với tâm sân, không phải với tâm từ, thế là đủ để ngài không hối hận.’ Này chư hiền, đối với vị tỳ khưu bị khiển trách không đúng pháp, nên làm cho phát sinh sự không hối hận bằng năm cách này.”

‘‘Adhammacodakassa, āvuso, bhikkhuno pañcahākārehi vippaṭisāro upadahātabbo – ‘akālena te, āvuso, codito no kālena, alaṃ te vippaṭisārāya; abhūtena te, āvuso, codito no bhūtena, alaṃ te vippaṭisārāya; pharusena te, āvuso, codito no saṇhena, alaṃ te vippaṭisārāya; anatthasaṃhitena te, āvuso, codito no atthasaṃhitena, alaṃ te vippaṭisārāya; dosantarena te, āvuso, codito no mettacittena, alaṃ te vippaṭisārāyā’ti. Adhammacodakassa, āvuso, bhikkhuno imehi pañcahākārehi vippaṭisāro upadahātabbo. Taṃ kissa hetu? Yathā na aññopi bhikkhu abhūtena codetabbaṃ maññeyyāti.

“Này chư hiền, đối với vị tỳ khưu khiển trách không đúng pháp, nên làm cho phát sinh sự hối hận bằng năm cách: ‘Này hiền giả, hiền giả đã khiển trách phi thời, không phải đúng lúc, thế là đủ để hiền giả hối hận; Này hiền giả, hiền giả đã khiển trách sai sự thật, không phải đúng sự thật, thế là đủ để hiền giả hối hận; Này hiền giả, hiền giả đã khiển trách bằng lời thô ác, không phải lời nhu hòa, thế là đủ để hiền giả hối hận; Này hiền giả, hiền giả đã khiển trách bằng lời vô ích, không phải lời có lợi ích, thế là đủ để hiền giả hối hận; Này hiền giả, hiền giả đã khiển trách với tâm sân, không phải với tâm từ, thế là đủ để hiền giả hối hận.’ Này chư hiền, đối với vị tỳ khưu khiển trách không đúng pháp, nên làm cho phát sinh sự hối hận bằng năm cách này. Vì sao vậy? Để vị tỳ khưu khác không nghĩ rằng nên khiển trách sai sự thật.”

‘‘Idha panāhaṃ, āvuso, ekaccaṃ puggalaṃ passāmi kālena codiyamānaṃ no akālena kupitaṃ, bhūtena codiyamānaṃ no abhūtena kupitaṃ, saṇhena codiyamānaṃ no pharusena kupitaṃ, atthasaṃhitena codiyamānaṃ no anatthasaṃhitena kupitaṃ, mettacittena codiyamānaṃ no dosantarena kupitaṃ.

“Này chư hiền, lại nữa, ở đây ta thấy có hạng người, khi bị khiển trách đúng lúc chứ không phải phi thời, liền nổi sân; khi bị khiển trách đúng sự thật chứ không phải sai sự thật, liền nổi sân; khi bị khiển trách bằng lời nhu hòa chứ không phải lời thô ác, liền nổi sân; khi bị khiển trách bằng lời có lợi ích chứ không phải lời vô ích, liền nổi sân; khi bị khiển trách với tâm từ chứ không phải với tâm sân, liền nổi sân.”

‘‘Dhammacuditassa, āvuso, bhikkhuno pañcahākārehi vippaṭisāro upadahātabbo – ‘kālenāyasmā cudito no akālena, alaṃ te vippaṭisārāya; bhūtenāyasmā cudito no abhūtena, alaṃ te vippaṭisārāya; saṇhenāyasmā cudito no pharusena, alaṃ te vippaṭisārāya; atthasaṃhitenāyasmā cudito no anatthasaṃhitena, alaṃ te vippaṭisārāya; mettacittenāyasmā cudito no dosantarena, alaṃ te vippaṭisārāyā’ti. Dhammacuditassa, āvuso, bhikkhuno imehi pañcahākārehi vippaṭisāro upadahātabbo.

“Này chư hiền, đối với vị tỳ khưu bị khiển trách đúng pháp, nên làm cho phát sinh sự hối hận bằng năm cách: ‘Tôn giả bị khiển trách đúng lúc, không phải phi thời, thế là đủ để ngài hối hận; Tôn giả bị khiển trách đúng sự thật, không phải sai sự thật, thế là đủ để ngài hối hận; Tôn giả bị khiển trách bằng lời nhu hòa, không phải lời thô ác, thế là đủ để ngài hối hận; Tôn giả bị khiển trách bằng lời có lợi ích, không phải lời vô ích, thế là đủ để ngài hối hận; Tôn giả bị khiển trách với tâm từ, không phải với tâm sân, thế là đủ để ngài hối hận.’ Này chư hiền, đối với vị tỳ khưu bị khiển trách đúng pháp, nên làm cho phát sinh sự hối hận bằng năm cách này.”

‘‘Dhammacodakassa, āvuso, bhikkhuno pañcahākārehi avippaṭisāro upadahātabbo – ‘kālena te, āvuso, codito no akālena, alaṃ [Pg.174] te avippaṭisārāya; bhūtena te, āvuso, codito no abhūtena, alaṃ te avippaṭisārāya; saṇhena te, āvuso, codito no pharusena, alaṃ te avippaṭisārāya; atthasaṃhitena te, āvuso, codito no anatthasaṃhitena, alaṃ te avippaṭisārāya; mettacittena te, āvuso, codito no dosantarena, alaṃ te avippaṭisārāyā’ti. Dhammacodakassa, āvuso, bhikkhuno imehi pañcahākārehi avippaṭisāro upadahātabbo. Taṃ kissa hetu? Yathā aññopi bhikkhu bhūtena coditabbaṃ maññeyyāti.

Này chư hiền, đối với vị tỳ khưu chất vấn đúng Pháp, cần phải làm cho vị ấy không hối hận bằng năm cách: 'Này hiền giả, hiền giả đã chất vấn đúng thời, không phải phi thời, hiền giả không có gì phải hối hận; Này hiền giả, hiền giả đã chất vấn bằng sự thật, không phải không thật, hiền giả không có gì phải hối hận; Này hiền giả, hiền giả đã chất vấn bằng lời nhu hòa, không phải thô bạo, hiền giả không có gì phải hối hận; Này hiền giả, hiền giả đã chất vấn bằng lời có lợi ích, không phải không lợi ích, hiền giả không có gì phải hối hận; Này hiền giả, hiền giả đã chất vấn với tâm từ, không phải với tâm sân, hiền giả không có gì phải hối hận'. Này chư hiền, đối với vị tỳ khưu chất vấn đúng Pháp, cần phải làm cho vị ấy không hối hận bằng năm cách này. Vì sao vậy? Để vị tỳ khưu khác cũng nghĩ rằng nên chất vấn bằng sự thật.

‘‘Cuditena, āvuso, puggalena dvīsu dhammesu patiṭṭhātabbaṃ – sacce ca, akuppe ca. Maṃ cepi, āvuso, pare codeyyuṃ kālena vā akālena vā bhūtena vā abhūtena vā saṇhena vā pharusena vā atthasaṃhitena vā anatthasaṃhitena vā mettacittā vā dosantarā vā, ahampi dvīsuyeva dhammesu patiṭṭhaheyyaṃ – sacce ca, akuppe ca. Sace jāneyyaṃ – ‘attheso mayi dhammo’ti, ‘atthī’ti naṃ vadeyyaṃ – ‘saṃvijjateso mayi dhammo’ti. Sace jāneyyaṃ – ‘nattheso mayi dhammo’ti, ‘natthī’ti naṃ vadeyyaṃ – ‘neso dhammo mayi saṃvijjatī’ti.

Này chư hiền, người bị chất vấn cần phải an trú trong hai pháp: trong sự thật và trong sự không tức giận. Này chư hiền, nếu những người khác chất vấn tôi, dù đúng thời hay phi thời, dù bằng sự thật hay không thật, dù bằng lời nhu hòa hay thô bạo, dù bằng lời có lợi ích hay không lợi ích, dù với tâm từ hay với tâm sân, tôi cũng sẽ an trú trong hai pháp ấy: trong sự thật và trong sự không tức giận. Nếu tôi biết: 'Pháp này có nơi tôi', tôi sẽ nói với người ấy rằng: 'Có', 'Pháp này có hiện hữu nơi tôi'. Nếu tôi biết: 'Pháp này không có nơi tôi', tôi sẽ nói với người ấy rằng: 'Không có', 'Pháp này không hiện hữu nơi tôi'.

‘‘Evampi kho te, sāriputta, vuccamānā atha ca panidhekacce moghapurisā na padakkhiṇaṃ gaṇhantī’’ti.

Này Sāriputta, dù được nói như vậy, nhưng ở đây có một số kẻ ngu si không tiếp nhận một cách trân trọng.

‘‘Ye te, bhante, puggalā assaddhā jīvikatthā na saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā saṭhā māyāvino ketabino uddhatā unnaḷā capalā mukharā vikiṇṇavācā indriyesu aguttadvārā bhojane amattaññuno jāgariyaṃ ananuyuttā sāmaññe anapekkhavanto sikkhāya na tibbagāravā bāhulikā sāthalikā okkamane pubbaṅgamā paviveke nikkhittadhurā kusītā hīnavīriyā muṭṭhassatino asampajānā asamāhitā vibbhantacittā duppaññā eḷamūgā, te mayā evaṃ vuccamānā na padakkhiṇaṃ gaṇhanti.

Bạch Thế Tôn, những người không có đức tin, xuất gia từ bỏ gia đình không phải vì đức tin mà vì sinh kế, là những kẻ xảo trá, lừa đảo, gian xảo, trạo cử, kiêu mạn, dao động, lắm lời, lời nói phân tán, không phòng hộ các căn, không biết tiết độ trong ăn uống, không chuyên tâm tỉnh thức, không quan tâm đến sa-môn hạnh, không hết lòng tôn trọng học pháp, sống xa hoa, sống buông thả, đi đầu trong việc thoái đọa, từ bỏ gánh nặng viễn ly, lười biếng, tinh tấn thấp kém, thất niệm, không tỉnh giác, không định tĩnh, tâm tán loạn, trí tuệ yếu kém, câm ngọng; những người ấy, khi được con nói như vậy, không tiếp nhận một cách trân trọng.

‘‘Ye pana te, bhante, kulaputtā saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā asaṭhā amāyāvino aketabino anuddhatā anunnaḷā acapalā amukharā avikiṇṇavācā indriyesu guttadvārā bhojane mattaññuno jāgariyaṃ [Pg.175] anuyuttā sāmaññe apekkhavanto sikkhāya tibbagāravā na bāhulikā na sāthalikā okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā āraddhavīriyā pahitattā upaṭṭhitassatino sampajānā samāhitā ekaggacittā paññavanto aneḷamūgā, te mayā evaṃ vuccamānā padakkhiṇaṃ gaṇhantīti.

Còn bạch Thế Tôn, những thiện nam tử có đức tin, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, là những người không xảo trá, không lừa đảo, không gian xảo, không trạo cử, không kiêu mạn, không dao động, không lắm lời, lời nói không phân tán, phòng hộ các căn, biết tiết độ trong ăn uống, chuyên tâm tỉnh thức, quan tâm đến sa-môn hạnh, hết lòng tôn trọng học pháp, không sống xa hoa, không sống buông thả, từ bỏ gánh nặng thoái đọa, đi đầu trong việc viễn ly, tinh tấn, nỗ lực, tâm đã được hướng đến, chánh niệm được thiết lập, có tỉnh giác, có định tĩnh, tâm chuyên nhất, có trí tuệ, không câm ngọng; những người ấy, khi được con nói như vậy, tiếp nhận một cách trân trọng.

‘‘Ye te, sāriputta, puggalā assaddhā jīvikatthā na saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā saṭhā māyāvino ketabino uddhatā unnaḷā capalā mukharā vikiṇṇavācā indriyesu aguttadvārā bhojane amattaññuno jāgariyaṃ ananuyuttā sāmaññe anapekkhavanto sikkhāya na tibbagāravā bāhulikā sāthalikā okkamane pubbaṅgamā paviveke nikkhittadhurā kusītā hīnavīriyā muṭṭhassatino asampajānā asamāhitā vibbhantacittā duppaññā eḷamūgā, tiṭṭhantu te.

Này Sāriputta, những người không có đức tin, xuất gia từ bỏ gia đình không phải vì đức tin mà vì sinh kế, là những kẻ xảo trá, lừa đảo, gian xảo, trạo cử, kiêu mạn, dao động, lắm lời, lời nói phân tán, không phòng hộ các căn, không biết tiết độ trong ăn uống, không chuyên tâm tỉnh thức, không quan tâm đến sa-môn hạnh, không hết lòng tôn trọng học pháp, sống xa hoa, sống buông thả, đi đầu trong việc thoái đọa, từ bỏ gánh nặng viễn ly, lười biếng, tinh tấn thấp kém, thất niệm, không tỉnh giác, không định tĩnh, tâm tán loạn, trí tuệ yếu kém, câm ngọng; hãy để họ qua một bên.

‘‘Ye pana, te sāriputta, kulaputtā saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā asaṭhā amāyāvino aketabino anuddhatā anunnaḷā acapalā amukharā avikiṇṇavācā indriyesu guttadvārā bhojane mattaññuno jāgariyaṃ anuyuttā sāmaññe apekkhavanto sikkhāya tibbagāravā na bāhulikā na sāthalikā okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā āraddhavīriyā pahitattā upaṭṭhitassatino sampajānā samāhitā ekaggacittā paññavanto aneḷamūgā, te tvaṃ, sāriputta, vadeyyāsi. Ovada, sāriputta, sabrahmacārī; anusāsa, sāriputta, sabrahmacārī – ‘asaddhammā vuṭṭhāpetvā saddhamme patiṭṭhāpessāmi sabrahmacārī’ti. Evañhi te, sāriputta, sikkhitabba’’nti. Sattamaṃ.

Còn này Sāriputta, những thiện nam tử có đức tin, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, là những người không xảo trá, không lừa đảo, không gian xảo, không trạo cử, không kiêu mạn, không dao động, không lắm lời, lời nói không phân tán, phòng hộ các căn, biết tiết độ trong ăn uống, chuyên tâm tỉnh thức, quan tâm đến sa-môn hạnh, hết lòng tôn trọng học pháp, không sống xa hoa, không sống buông thả, từ bỏ gánh nặng thoái đọa, đi đầu trong việc viễn ly, tinh tấn, nỗ lực, tâm đã được hướng đến, chánh niệm được thiết lập, có tỉnh giác, có định tĩnh, tâm chuyên nhất, có trí tuệ, không câm ngọng; này Sāriputta, ngươi hãy nói với họ. Này Sāriputta, hãy khuyên dạy các vị đồng phạm hạnh; này Sāriputta, hãy giáo huấn các vị đồng phạm hạnh rằng: 'Ta sẽ làm cho các vị đồng phạm hạnh đứng dậy từ bỏ phi pháp và an trú vào chánh pháp'. Này Sāriputta, ngươi phải học tập như vậy. (Hết) kinh thứ bảy.

8. Sīlasuttaṃ

8. Kinh Giới

168. Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi – ‘‘dussīlassa, āvuso, sīlavipannassa hatūpaniso hoti sammāsamādhi; sammāsamādhimhi asati sammāsamādhivipannassa hatūpanisaṃ hoti yathābhūtañāṇadassanaṃ; yathābhūtañāṇadassane asati yathābhūtañāṇadassanavipannassa hatūpaniso hoti nibbidāvirāgo; nibbidāvirāge asati nibbidāvirāgavipannassa hatūpanisaṃ hoti vimuttiñāṇadassanaṃ. Seyyathāpi, āvuso, rukkho sākhāpalāsavipanno. Tassa papaṭikāpi na pāripūriṃ gacchati, tacopi [Pg.176] …pe… pheggupi… sāropi na pāripūriṃ gacchati. Evamevaṃ kho, āvuso, dussīlassa sīlavipannassa hatūpaniso hoti sammāsamādhi; sammāsamādhimhi asati sammāsamādhivipannassa hatūpanisaṃ hoti yathābhūtañāṇadassanaṃ; yathābhūtañāṇadassane asati yathābhūtañāṇadassanavipannassa hatūpaniso hoti nibbidāvirāgo; nibbidāvirāge asati nibbidāvirāgavipannassa hatūpanisaṃ hoti vimuttiñāṇadassanaṃ.

168. Khi ấy, tôn giả Sāriputta gọi các tỳ khưu: 'Này chư hiền, đối với người ác giới, giới bị hư hoại, thì chánh định không có nhân cận. Khi không có chánh định, đối với người chánh định bị hư hoại, thì tri kiến như thật không có nhân cận. Khi không có tri kiến như thật, đối với người tri kiến như thật bị hư hoại, thì sự nhàm chán và ly tham không có nhân cận. Khi không có sự nhàm chán và ly tham, đối với người nhàm chán và ly tham bị hư hoại, thì giải thoát tri kiến không có nhân cận. Ví như, này chư hiền, một cái cây bị hư cành lá. Vỏ ngoài của nó cũng không được viên mãn, vỏ trong của nó cũng... giác cây của nó cũng... lõi cây của nó cũng không được viên mãn. Cũng vậy, này chư hiền, đối với người ác giới, giới bị hư hoại, thì chánh định không có nhân cận. Khi không có chánh định, đối với người chánh định bị hư hoại, thì tri kiến như thật không có nhân cận. Khi không có tri kiến như thật, đối với người tri kiến như thật bị hư hoại, thì sự nhàm chán và ly tham không có nhân cận. Khi không có sự nhàm chán và ly tham, đối với người nhàm chán và ly tham bị hư hoại, thì giải thoát tri kiến không có nhân cận.'

‘‘Sīlavato, āvuso, sīlasampannassa upanisasampanno hoti sammāsamādhi; sammāsamādhimhi sati sammāsamādhisampannassa upanisasampannaṃ hoti yathābhūtañāṇadassanaṃ; yathābhūtañāṇadassane sati yathābhūtañāṇadassanasampannassa upanisasampanno hoti nibbidāvirāgo; nibbidāvirāge sati nibbidāvirāgasampannassa upanisasampannaṃ hoti vimuttiñāṇadassanaṃ. Seyyathāpi, āvuso, rukkho, sākhāpalāsasampanno. Tassa papaṭikāpi pāripūriṃ gacchati, tacopi…pe… pheggupi… sāropi pāripūriṃ gacchati. Evamevaṃ kho, āvuso, sīlavato sīlasampannassa upanisasampanno hoti sammāsamādhi; sammāsamādhimhi sati sammāsamādhisampannassa upanisasampannaṃ hoti yathābhūtañāṇadassanaṃ; yathābhūtañāṇadassane sati yathābhūtañāṇadassanasampannassa upanisasampanno hoti nibbidāvirāgo; nibbidāvirāge sati nibbidāvirāgasampannassa upanisasampannaṃ hoti vimuttiñāṇadassana’’nti. Aṭṭhamaṃ.

“Này chư hiền, đối với người có giới, người đầy đủ giới, chánh định có được nhân duyên đầy đủ; khi có chánh định, đối với người đầy đủ chánh định, như thật tri kiến có được nhân duyên đầy đủ; khi có như thật tri kiến, đối với người đầy đủ như thật tri kiến, sự yếm ly và ly tham có được nhân duyên đầy đủ; khi có sự yếm ly và ly tham, đối với người đầy đủ sự yếm ly và ly tham, giải thoát tri kiến có được nhân duyên đầy đủ. Ví như, này chư hiền, một cái cây có đầy đủ cành lá. Vỏ ngoài của nó cũng được sung mãn, vỏ trong của nó... lõi cây của nó... giác cây của nó cũng được sung mãn. Cũng vậy, này chư hiền, đối với người có giới, người đầy đủ giới, chánh định có được nhân duyên đầy đủ; khi có chánh định, đối với người đầy đủ chánh định, như thật tri kiến có được nhân duyên đầy đủ; khi có như thật tri kiến, đối với người đầy đủ như thật tri kiến, sự yếm ly và ly tham có được nhân duyên đầy đủ; khi có sự yếm ly và ly tham, đối với người đầy đủ sự yếm ly và ly tham, giải thoát tri kiến có được nhân duyên đầy đủ.” Kinh thứ tám.

9. Khippanisantisuttaṃ

9. Kinh Ghi Nhận Nhanh Chóng

169. Atha kho āyasmā ānando yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca –

169. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Tôn giả Sāriputta; sau khi đến, đã cùng Tôn giả Sāriputta chào hỏi thân mật. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân mật, đáng ghi nhớ, ngài ngồi xuống một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, Tôn giả Ānanda nói với Tôn giả Sāriputta điều này:

‘‘Kittāvatā nu kho, āvuso sāriputta, bhikkhu khippanisanti ca hoti, kusalesu dhammesu suggahitaggāhī ca, bahuñca gaṇhāti, gahitañcassa nappamussatī’’ti? ‘‘Āyasmā kho ānando bahussuto. Paṭibhātu āyasmantaṃyeva ānanda’’nti. ‘‘Tenahāvuso sāriputta, suṇāhi, sādhukaṃ manasi [Pg.177] karohi; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evamāvuso’’ti kho āyasmā sāriputto āyasmato ānandassa paccassosi. Āyasmā ānando etadavoca –

“Thưa hiền giả Sāriputta, do mức độ nào mà một vị tỳ khưu có thể ghi nhận nhanh chóng, nắm bắt những gì đã được khéo nắm bắt trong các thiện pháp, học hỏi được nhiều, và những gì đã học hỏi không bị quên lãng?” “Tôn giả Ānanda là bậc đa văn. Mong Tôn giả Ānanda hãy giải thích.” “Vậy thì, hiền giả Sāriputta, hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý; tôi sẽ nói.” “Vâng, thưa hiền giả,” Tôn giả Sāriputta vâng đáp Tôn giả Ānanda. Tôn giả Ānanda nói điều này:

‘‘Idhāvuso sāriputta, bhikkhu atthakusalo ca hoti, dhammakusalo ca, byañjanakusalo ca, niruttikusalo ca, pubbāparakusalo ca. Ettāvatā kho, āvuso sāriputta, bhikkhu khippanisanti ca hoti kusalesu dhammesu, suggahitaggāhī ca, bahuñca gaṇhāti, gahitañcassa nappamussatī’’ti. ‘‘Acchariyaṃ, āvuso! Abbhutaṃ, āvuso!! Yāva subhāsitaṃ cidaṃ āyasmatā ānandena. Imehi ca mayaṃ pañcahi dhammehi samannāgataṃ āyasmantaṃ ānandaṃ dhārema – ‘āyasmā ānando atthakusalo dhammakusalo byañjanakusalo niruttikusalo pubbāparakusalo’’’ti. Navamaṃ.

“Này hiền giả Sāriputta, ở đây, vị tỳ khưu thiện xảo về ý nghĩa, thiện xảo về pháp, thiện xảo về văn tự, thiện xảo về từ nguyên, và thiện xảo về trước sau. Thưa hiền giả Sāriputta, do mức độ này mà một vị tỳ khưu có thể ghi nhận nhanh chóng trong các thiện pháp, nắm bắt những gì đã được khéo nắm bắt, học hỏi được nhiều, và những gì đã học hỏi không bị quên lãng.” “Thật vi diệu, thưa hiền giả! Thật hy hữu, thưa hiền giả! Những lời này đã được Tôn giả Ānanda khéo nói. Và chúng tôi ghi nhận Tôn giả Ānanda là người đầy đủ năm pháp này: ‘Tôn giả Ānanda thiện xảo về ý nghĩa, thiện xảo về pháp, thiện xảo về văn tự, thiện xảo về từ nguyên, và thiện xảo về trước sau.’” Kinh thứ chín.

10. Bhaddajisuttaṃ

10. Kinh Bhaddaji

170. Ekaṃ samayaṃ āyasmā ānando kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Atha kho āyasmā bhaddaji yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ bhaddajiṃ āyasmā ānando etadavoca – ‘‘kiṃ nu kho, āvuso bhaddaji, dassanānaṃ aggaṃ, kiṃ savanānaṃ aggaṃ, kiṃ sukhānaṃ aggaṃ, kiṃ saññānaṃ aggaṃ, kiṃ bhavānaṃ agga’’nti?

170. Một thời, Tôn giả Ānanda trú ở Kosambī, tại tu viện Ghosita. Bấy giờ, Tôn giả Bhaddaji đi đến chỗ Tôn giả Ānanda; sau khi đến, đã cùng Tôn giả Ānanda chào hỏi thân mật. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân mật, đáng ghi nhớ, ngài ngồi xuống một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, Tôn giả Ānanda nói với Tôn giả Bhaddaji điều này: “Thưa hiền giả Bhaddaji, cái gì là tối thượng trong các sở kiến, cái gì là tối thượng trong các sở văn, cái gì là tối thượng trong các lạc, cái gì là tối thượng trong các tưởng, cái gì là tối thượng trong các sự hiện hữu?”

‘‘Atthāvuso, brahmā abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavattī, yo taṃ brahmānaṃ passati, idaṃ dassanānaṃ aggaṃ. Atthāvuso, ābhassarā nāma devā sukhena abhisannā parisannā. Te kadāci karahaci udānaṃ udānenti – ‘aho sukhaṃ, aho sukha’nti! Yo taṃ saddaṃ suṇāti, idaṃ savanānaṃ aggaṃ. Atthāvuso, subhakiṇhā nāma devā. Te santaṃyeva tusitā sukhaṃ paṭivedenti, idaṃ sukhānaṃ aggaṃ. Atthāvuso, ākiñcaññāyatanūpagā devā, idaṃ saññānaṃ aggaṃ. Atthāvuso, nevasaññānāsaññāyatanūpagā devā, idaṃ bhavānaṃ agga’’nti. ‘‘Sameti kho idaṃ āyasmato bhaddajissa, yadidaṃ bahunā janenā’’ti?

“Thưa hiền giả, có vị Phạm thiên, bậc chinh phục, không bị chinh phục, bậc thấy thấu suốt, bậc tự tại. Ai thấy được vị Phạm thiên ấy, đó là tối thượng trong các sở kiến. Thưa hiền giả, có các vị chư thiên tên là Ābhassara (Quang Âm), họ thấm nhuần và tràn ngập trong hỷ lạc. Thỉnh thoảng, họ thốt lên lời cảm hứng: ‘Ôi, an lạc thay! Ôi, an lạc thay!’ Ai nghe được âm thanh ấy, đó là tối thượng trong các sở văn. Thưa hiền giả, có các vị chư thiên tên là Subhakiṇhā (Biến Tịnh). Họ cảm nhận được sự an lạc tĩnh lặng và hoan hỷ. Đó là tối thượng trong các lạc. Thưa hiền giả, có các vị chư thiên đã đạt đến Vô Sở Hữu Xứ, đó là tối thượng trong các tưởng. Thưa hiền giả, có các vị chư thiên đã đạt đến Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, đó là tối thượng trong các sự hiện hữu.” “Câu trả lời này của Tôn giả Bhaddaji có vẻ phù hợp với ý của nhiều người phải không?”

‘‘Āyasmā [Pg.178] kho, ānando, bahussuto. Paṭibhātu āyasmantaṃyeva ānanda’’nti. ‘‘Tenahāvuso bhaddaji, suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evamāvuso’’ti kho āyasmā bhaddaji āyasmato ānandassa paccassosi. Āyasmā ānando etadavoca –

“Tôn giả Ānanda là bậc đa văn. Mong Tôn giả Ānanda hãy giải thích.” “Vậy thì, hiền giả Bhaddaji, hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý; tôi sẽ nói.” “Vâng, thưa hiền giả,” Tôn giả Bhaddaji vâng đáp Tôn giả Ānanda. Tôn giả Ānanda nói điều này:

‘‘Yathā passato kho, āvuso, anantarā āsavānaṃ khayo hoti, idaṃ dassanānaṃ aggaṃ. Yathā suṇato anantarā āsavānaṃ khayo hoti, idaṃ savanānaṃ aggaṃ. Yathā sukhitassa anantarā āsavānaṃ khayo hoti, idaṃ sukhānaṃ aggaṃ. Yathā saññissa anantarā āsavānaṃ khayo hoti, idaṃ saññānaṃ aggaṃ. Yathā bhūtassa anantarā āsavānaṃ khayo hoti, idaṃ bhavānaṃ agga’’nti. Dasamaṃ.

“Này hiền giả, cái thấy nào mà ngay sau khi thấy, các lậu hoặc được đoạn tận, đó là tối thượng trong các sở kiến. Cái nghe nào mà ngay sau khi nghe, các lậu hoặc được đoạn tận, đó là tối thượng trong các sở văn. Cái lạc nào mà ngay sau khi cảm nhận, các lậu hoặc được đoạn tận, đó là tối thượng trong các lạc. Cái tưởng nào mà ngay sau khi tưởng, các lậu hoặc được đoạn tận, đó là tối thượng trong các tưởng. Sự hiện hữu nào mà ngay sau khi hiện hữu, các lậu hoặc được đoạn tận, đó là tối thượng trong các sự hiện hữu.” Kinh thứ mười.

Āghātavaggo dutiyo.

Phẩm Sân Hận, thứ hai.

Tassuddānaṃ –

Phần Tóm Lược:

Dve āghātavinayā, sākacchā sājīvato pañhaṃ;

Pucchā nirodho codanā, sīlaṃ nisanti bhaddajīti.

Hai kinh về Điều Phục Sân Hận, kinh Thảo Luận, kinh Sống Chung, kinh Vấn Đáp; kinh Hỏi, kinh Diệt, kinh Khiển Trách, kinh Giới, kinh Ghi Nhận, và kinh Bhaddaji.

(18) 3. Upāsakavaggo

(18) 3. Phẩm Cư Sĩ

1. Sārajjasuttaṃ

1. Kinh Rụt Rè

171. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

171. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Tại đó, Thế Tôn gọi các vị tỳ khưu: “Này các tỳ khưu.” “Bạch Thế Tôn,” các vị tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato upāsako sārajjaṃ okkanto hoti. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātī hoti, adinnādāyī hoti, kāmesumicchācārī hoti, musāvādī hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato upāsako sārajjaṃ okkanto hoti.

“Này các Tỳ khưu, người cận sự nam đã thành tựu năm pháp thì bị rơi vào sự rụt rè. Do năm pháp nào? Vị ấy là người sát sanh, là người trộm cắp, là người tà hạnh trong các dục, là người nói dối, là người uống rượu men rượu nấu là cơ sở của sự dể duôi. Này các Tỳ khưu, chính do năm pháp này mà người cận sự nam đã thành tựu thì bị rơi vào sự rụt rè.”

‘‘Pañcahi[Pg.179], bhikkhave, dhammehi samannāgato upāsako visārado hoti. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, musāvādā paṭivirato hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato upāsako visārado hotī’’ti. Paṭhamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, người cận sự nam đã thành tựu năm pháp thì được dạn dĩ. Do năm pháp nào? Vị ấy là người từ bỏ sát sanh, là người từ bỏ trộm cắp, là người từ bỏ tà hạnh trong các dục, là người từ bỏ nói dối, là người từ bỏ uống rượu men rượu nấu là cơ sở của sự dể duôi. Này các Tỳ khưu, chính do năm pháp này mà người cận sự nam đã thành tựu thì được dạn dĩ.” Kinh thứ nhất.

2. Visāradasuttaṃ

2. Kinh Visārada

172. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato upāsako avisārado agāraṃ ajjhāvasati. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātī hoti…pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato upāsako avisārado agāraṃ ajjhāvasati.

172. “Này các Tỳ khưu, người cận sự nam đã thành tựu năm pháp, không dạn dĩ, sống tại gia. Do năm pháp nào? Vị ấy là người sát sanh ... cho đến ... là người uống rượu men rượu nấu là cơ sở của sự dể duôi. Này các Tỳ khưu, chính do năm pháp này mà người cận sự nam đã thành tựu, không dạn dĩ, sống tại gia.”

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato upāsako visārado agāraṃ ajjhāvasati. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātā paṭivirato hoti…pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato upāsako visārado agāraṃ ajjhāvasatī’’ti. Dutiyaṃ.

“Này các Tỳ khưu, người cận sự nam đã thành tựu năm pháp, được dạn dĩ, sống tại gia. Do năm pháp nào? Vị ấy là người từ bỏ sát sanh ... cho đến ... là người từ bỏ uống rượu men rượu nấu là cơ sở của sự dể duôi. Này các Tỳ khưu, chính do năm pháp này mà người cận sự nam đã thành tựu, được dạn dĩ, sống tại gia.” Kinh thứ hai.

3. Nirayasuttaṃ

3. Kinh Niraya

173. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato upāsako yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātī hoti…pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato upāsako yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye.

173. “Này các Tỳ khưu, người cận sự nam đã thành tựu năm pháp, giống như được mang đến và đặt xuống, cũng vậy, ở trong địa ngục. Do năm pháp nào? Vị ấy là người sát sanh ... cho đến ... là người uống rượu men rượu nấu là cơ sở của sự dể duôi. Này các Tỳ khưu, chính do năm pháp này mà người cận sự nam đã thành tựu, giống như được mang đến và đặt xuống, cũng vậy, ở trong địa ngục.”

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato upāsako yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātā paṭivirato hoti…pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato upāsako yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Tatiyaṃ.

“Này các Tỳ khưu, người cận sự nam đã thành tựu năm pháp, giống như được mang đến và đặt xuống, cũng vậy, ở trên cõi trời. Do năm pháp nào? Vị ấy là người từ bỏ sát sanh ... cho đến ... là người từ bỏ uống rượu men rượu nấu là cơ sở của sự dể duôi. Này các Tỳ khưu, chính do năm pháp này mà người cận sự nam đã thành tựu, giống như được mang đến và đặt xuống, cũng vậy, ở trên cõi trời.” Kinh thứ ba.

4. Verasuttaṃ

4. Kinh Vera

174. Atha [Pg.180] kho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ bhagavā etadavoca –

174. Rồi thì, gia chủ Anāthapiṇḍika đi đến nơi đức Thế Tôn đang ở; sau khi đến, đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một nơi thích hợp. Đức Thế Tôn đã nói điều này đến gia chủ Anāthapiṇḍika đang ngồi ở một nơi thích hợp:

‘‘Pañca, gahapati, bhayāni verāni appahāya ‘dussīlo’ iti vuccati, nirayañca upapajjati. Katamāni pañca? Pāṇātipātaṃ, adinnādānaṃ, kāmesumicchācāraṃ, musāvādaṃ, surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ – imāni kho, gahapati, pañca bhayāni verāni appahāya ‘dussīlo’ iti vuccati, nirayañca upapajjati.

“Này gia chủ, do không từ bỏ năm sự sợ hãi, oan trái này, nên được gọi là ‘người ác giới’, và sanh vào địa ngục. Năm điều nào? Sát sanh, trộm cắp, tà hạnh trong các dục, nói dối, uống rượu men rượu nấu là cơ sở của sự dể duôi. Này gia chủ, chính do không từ bỏ năm sự sợ hãi, oan trái này, nên được gọi là ‘người ác giới’, và sanh vào địa ngục.”

‘‘Pañca, gahapati, bhayāni verāni pahāya ‘sīlavā’ iti vuccati, sugatiñca upapajjati. Katamāni pañca? Pāṇātipātaṃ, adinnādānaṃ, kāmesumicchācāraṃ, musāvādaṃ, surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ – imāni kho, gahapati, pañca bhayāni verāni pahāya ‘sīlavā’ iti vuccati, sugatiñca upapajjati.

“Này gia chủ, do từ bỏ năm sự sợ hãi, oan trái này, nên được gọi là ‘người có giới’, và sanh vào cõi lành. Năm điều nào? Sát sanh, trộm cắp, tà hạnh trong các dục, nói dối, uống rượu men rượu nấu là cơ sở của sự dể duôi. Này gia chủ, chính do từ bỏ năm sự sợ hãi, oan trái này, nên được gọi là ‘người có giới’, và sanh vào cõi lành.”

‘‘Yaṃ, gahapati, pāṇātipātī pāṇātipātapaccayā diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti, pāṇātipātā paṭivirato neva diṭṭhadhammikaṃ bhayaṃ veraṃ pasavati, na samparāyikaṃ bhayaṃ veraṃ pasavati, na cetasikaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Pāṇātipātā paṭiviratassa evaṃ taṃ bhayaṃ veraṃ vūpasantaṃ hoti.

“Này gia chủ, người sát sanh, do duyên sát sanh, làm phát sanh sự sợ hãi và oan trái trong hiện tại, làm phát sanh sự sợ hãi và oan trái trong đời sau, và cảm nhận nỗi khổ, ưu về tâm. Người từ bỏ sát sanh thì không làm phát sanh sự sợ hãi và oan trái trong hiện tại, không làm phát sanh sự sợ hãi và oan trái trong đời sau, và không cảm nhận nỗi khổ, ưu về tâm. Đối với người từ bỏ sát sanh, như vậy sự sợ hãi, oan trái ấy được lắng dịu.”

‘‘Yaṃ, gahapati, adinnādāyī…pe….

“Này gia chủ, người trộm cắp ... cho đến ...”

‘‘Yaṃ, gahapati, kāmesumicchācārī…pe….

“Này gia chủ, người tà hạnh trong các dục ... cho đến ...”

‘‘Yaṃ, gahapati, musāvādī…pe….

“Này gia chủ, người nói dối ... cho đến ...”

‘‘Yaṃ, gahapati, surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī surāmerayamajjapamādaṭṭhānapaccayā diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato neva diṭṭhadhammikaṃ bhayaṃ veraṃ pasavati, na samparāyikaṃ bhayaṃ veraṃ pasavati, na cetasikaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratassa evaṃ taṃ bhayaṃ veraṃ vūpasantaṃ hotī’’ti.

“Này gia chủ, người uống rượu men rượu nấu là cơ sở của sự dể duôi, do duyên uống rượu men rượu nấu là cơ sở của sự dể duôi, làm phát sanh sự sợ hãi và oan trái trong hiện tại, làm phát sanh sự sợ hãi và oan trái trong đời sau, và cảm nhận nỗi khổ, ưu về tâm. Người từ bỏ uống rượu men rượu nấu là cơ sở của sự dể duôi thì không làm phát sanh sự sợ hãi và oan trái trong hiện tại, không làm phát sanh sự sợ hãi và oan trái trong đời sau, và không cảm nhận nỗi khổ, ưu về tâm. Đối với người từ bỏ uống rượu men rượu nấu là cơ sở của sự dể duôi, như vậy sự sợ hãi, oan trái ấy được lắng dịu.”

‘‘Yo [Pg.181] pāṇamatipāteti, musāvādañca bhāsati;

Loke adinnaṃ ādiyati, paradārañca gacchati;

Surāmerayapānañca, yo naro anuyuñjati.

“Người nào sát hại mạng sống, và nói lời dối trá; ở đời lấy vật không được cho, và đi đến vợ người; và người nào chuyên tâm vào việc uống rượu men rượu nấu.”

‘‘Appahāya pañca verāni, dussīlo iti vuccati;

Kāyassa bhedā duppañño, nirayaṃ sopapajjati.

“Do không từ bỏ năm oan trái, nên được gọi là ‘người ác giới’; sau khi thân hoại, người không trí tuệ ấy sanh vào địa ngục.”

‘‘Yo pāṇaṃ nātipāteti, musāvādaṃ na bhāsati;

Loke adinnaṃ nādiyati, paradāraṃ na gacchati;

Surāmerayapānañca, yo naro nānuyuñjati.

“Người nào không sát hại mạng sống, không nói lời dối trá; ở đời không lấy vật không được cho, không đi đến vợ người; và người nào không chuyên tâm vào việc uống rượu men rượu nấu.”

‘‘Pahāya pañca verāni, sīlavā iti vuccati;

Kāyassa bhedā sappañño, sugatiṃ sopapajjatī’’ti. catutthaṃ;

“Do từ bỏ năm oan trái, nên được gọi là ‘người có giới’; sau khi thân hoại, người có trí tuệ ấy sanh vào cõi lành.” Kinh thứ tư.

5. Caṇḍālasuttaṃ

5. Kinh Caṇḍāla

175. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato upāsako upāsakacaṇḍālo ca hoti upāsakamalañca upāsakapatikuṭṭho ca. Katamehi pañcahi? Assaddho hoti; dussīlo hoti; kotūhalamaṅgaliko hoti, maṅgalaṃ pacceti no kammaṃ; ito ca bahiddhā dakkhiṇeyyaṃ gavesati; tattha ca pubbakāraṃ karoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato upāsako upāsakacaṇḍālo ca hoti upāsakamalañca upāsakapatikuṭṭho ca.

175. Này các Tỳ khưu, người cận sự nam thành tựu năm pháp là người cận sự nam hạ tiện, là vết nhơ của cận sự nam, và là người cận sự nam đáng chê trách. Do năm pháp nào? Không có đức tin; theo ác giới; tin vào điềm triệu may rủi, tin vào điềm triệu chứ không tin vào nghiệp; tìm kiếm người đáng cúng dường ở ngoài (giáo pháp) này; và thực hiện việc cúng dường trước tiên ở nơi đó. Này các Tỳ khưu, do thành tựu năm pháp này, người cận sự nam là người cận sự nam hạ tiện, là vết nhơ của cận sự nam, và là người cận sự nam đáng chê trách.

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato upāsako upāsakaratanañca hoti upāsakapadumañca upāsakapuṇḍarīkañca. Katamehi pañcahi? Saddho hoti; sīlavā hoti; akotūhalamaṅgaliko hoti, kammaṃ pacceti no maṅgalaṃ; na ito bahiddhā dakkhiṇeyyaṃ gavesati; idha ca pubbakāraṃ karoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato upāsako upāsakaratanañca hoti upāsakapadumañca upāsakapuṇḍarīkañcā’’ti. Pañcamaṃ.

Này các Tỳ khưu, người cận sự nam thành tựu năm pháp là viên ngọc quý của cận sự nam, là hoa sen hồng của cận sự nam, và là hoa sen trắng của cận sự nam. Do năm pháp nào? Có đức tin; có giới hạnh; không tin vào điềm triệu may rủi, tin vào nghiệp chứ không tin vào điềm triệu; không tìm kiếm người đáng cúng dường ở ngoài (giáo pháp) này; và thực hiện việc cúng dường trước tiên ở đây (trong giáo pháp này). Này các Tỳ khưu, do thành tựu năm pháp này, người cận sự nam là viên ngọc quý của cận sự nam, là hoa sen hồng của cận sự nam, và là hoa sen trắng của cận sự nam. Hết phẩm thứ năm.

6. Pītisuttaṃ

6. Kinh Hỷ Lạc

176. Atha [Pg.182] kho anāthapiṇḍiko gahapati pañcamattehi upāsakasatehi parivuto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ bhagavā etadavoca –

176. Lúc bấy giờ, gia chủ Anāthapiṇḍika được vây quanh bởi khoảng năm trăm vị cận sự nam, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn đã nói điều này với gia chủ Anāthapiṇḍika đang ngồi một bên:

‘‘Tumhe kho, gahapati, bhikkhusaṅghaṃ paccupaṭṭhitā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena. Na kho, gahapati, tāvatakeneva tuṭṭhi karaṇīyā – ‘mayaṃ bhikkhusaṅghaṃ paccupaṭṭhitā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārenā’ti. Tasmātiha, gahapati, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘kinti mayaṃ kālena kālaṃ pavivekaṃ pītiṃ upasampajja vihareyyāmā’ti! Evañhi vo, gahapati, sikkhitabba’’nti.

Này gia chủ, các ông đã phục vụ chúng Tỳ khưu với y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh. Này gia chủ, không nên chỉ hài lòng với chừng ấy rằng: ‘Chúng ta đã phục vụ chúng Tỳ khưu với y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh.’ Do đó, này gia chủ, ở đây nên học tập như vầy: ‘Làm thế nào để chúng ta, thỉnh thoảng, có thể chứng đạt và an trú trong hỷ lạc của sự độc cư?’ Này gia chủ, các ông nên học tập như vậy.

Evaṃ vutte āyasmā sāriputto bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘acchariyaṃ, bhante, abbhutaṃ, bhante! Yāva subhāsitaṃ cidaṃ, bhante, bhagavatā – ‘tumhe kho, gahapati, bhikkhusaṅghaṃ paccupaṭṭhitā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena. Na kho, gahapati, tāvatakeneva tuṭṭhi karaṇīyā – mayaṃ bhikkhusaṅghaṃ paccupaṭṭhitā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārenāti. Tasmātiha, gahapati, evaṃ sikkhitabbaṃ – kinti mayaṃ kālena kālaṃ pavivekaṃ pītiṃ upasampajja vihareyyāmāti! Evañhi vo, gahapati, sikkhitabba’nti. Yasmiṃ, bhante, samaye ariyasāvako pavivekaṃ pītiṃ upasampajja viharati, pañcassa ṭhānāni tasmiṃ samaye na honti. Yampissa kāmūpasaṃhitaṃ dukkhaṃ domanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yampissa kāmūpasaṃhitaṃ sukhaṃ somanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yampissa akusalūpasaṃhitaṃ dukkhaṃ domanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yampissa akusalūpasaṃhitaṃ sukhaṃ somanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yampissa kusalūpasaṃhitaṃ dukkhaṃ domanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yasmiṃ, bhante, samaye ariyasāvako pavivekaṃ pītiṃ upasampajja viharati, imānissa pañca ṭhānāni tasmiṃ samaye na hontī’’ti.

Khi được nói vậy, Tôn giả Sāriputta bạch với Thế Tôn điều này: ‘Thật hy hữu, bạch Thế Tôn! Thật vi diệu, bạch Thế Tôn! Lời này đã được Thế Tôn khéo nói đến dường nào: ‘Này gia chủ, các ông đã phục vụ chúng Tỳ khưu với y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh. Này gia chủ, không nên chỉ hài lòng với chừng ấy rằng: ‘Chúng ta đã phục vụ chúng Tỳ khưu với y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh.’ Do đó, này gia chủ, ở đây nên học tập như vầy: ‘Làm thế nào để chúng ta, thỉnh thoảng, có thể chứng đạt và an trú trong hỷ lạc của sự độc cư?’ Này gia chủ, các ông nên học tập như vậy.’ Bạch Thế Tôn, vào lúc vị Thánh đệ tử chứng đạt và an trú trong hỷ lạc của sự độc cư, năm trạng thái này không có mặt nơi vị ấy vào lúc ấy. Bất cứ khổ và ưu nào liên hệ đến dục, điều ấy không có mặt nơi vị ấy vào lúc ấy. Bất cứ lạc và hỷ nào liên hệ đến dục, điều ấy không có mặt nơi vị ấy vào lúc ấy. Bất cứ khổ và ưu nào liên hệ đến bất thiện, điều ấy không có mặt nơi vị ấy vào lúc ấy. Bất cứ lạc và hỷ nào liên hệ đến bất thiện, điều ấy không có mặt nơi vị ấy vào lúc ấy. Bất cứ khổ và ưu nào liên hệ đến thiện, điều ấy không có mặt nơi vị ấy vào lúc ấy. Bạch Thế Tôn, vào lúc vị Thánh đệ tử chứng đạt và an trú trong hỷ lạc của sự độc cư, năm trạng thái này không có mặt nơi vị ấy vào lúc ấy.’

‘‘Sādhu [Pg.183] sādhu, sāriputta! Yasmiṃ, sāriputta, samaye ariyasāvako pavivekaṃ pītiṃ upasampajja viharati, pañcassa ṭhānāni tasmiṃ samaye na honti. Yampissa kāmūpasaṃhitaṃ dukkhaṃ domanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yampissa kāmūpasaṃhitaṃ sukhaṃ somanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yampissa akusalūpasaṃhitaṃ dukkhaṃ domanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yampissa akusalūpasaṃhitaṃ sukhaṃ somanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yampissa kusalūpasaṃhitaṃ dukkhaṃ domanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yasmiṃ, sāriputta, samaye ariyasāvako pavivekaṃ pītiṃ upasampajja viharati, imānissa pañca ṭhānāni tasmiṃ samaye na hontī’’ti. Chaṭṭhaṃ.

Lành thay, lành thay, Sāriputta! Này Sāriputta, vào lúc vị Thánh đệ tử chứng đạt và an trú trong hỷ lạc của sự độc cư, năm trạng thái này không có mặt nơi vị ấy. Bất cứ khổ và ưu nào liên hệ đến dục, điều ấy không có mặt nơi vị ấy vào lúc ấy. Bất cứ lạc và hỷ nào liên hệ đến dục, điều ấy không có mặt nơi vị ấy vào lúc ấy. Bất cứ khổ và ưu nào liên hệ đến bất thiện, điều ấy không có mặt nơi vị ấy vào lúc ấy. Bất cứ lạc và hỷ nào liên hệ đến bất thiện, điều ấy không có mặt nơi vị ấy vào lúc ấy. Bất cứ khổ và ưu nào liên hệ đến thiện, điều ấy không có mặt nơi vị ấy vào lúc ấy. Này Sāriputta, vào lúc vị Thánh đệ tử chứng đạt và an trú trong hỷ lạc của sự độc cư, năm trạng thái này không có mặt nơi vị ấy. Hết kinh thứ sáu.

7. Vaṇijjāsuttaṃ

7. Kinh Buôn Bán

177. ‘‘Pañcimā, bhikkhave, vaṇijjā upāsakena akaraṇīyā. Katamā pañca? Satthavaṇijjā, sattavaṇijjā, maṃsavaṇijjā, majjavaṇijjā, visavaṇijjā – imā kho, bhikkhave, pañca vaṇijjā upāsakena akaraṇīyā’’ti. Sattamaṃ.

177. Này các Tỳ khưu, có năm việc buôn bán này người cận sự nam không nên làm. Năm việc nào? Buôn bán vũ khí, buôn bán chúng sanh, buôn bán thịt, buôn bán chất say, buôn bán chất độc. Này các Tỳ khưu, năm việc buôn bán này người cận sự nam không nên làm. Hết kinh thứ bảy.

8. Rājāsuttaṃ

8. Kinh Vua

178. ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu tumhehi diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā – ‘ayaṃ puriso pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭiviratoti. Tamenaṃ rājāno gahetvā pāṇātipātā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sādhu, bhikkhave! Mayāpi kho etaṃ, bhikkhave, neva diṭṭhaṃ na sutaṃ – ‘ayaṃ puriso pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭiviratoti. Tamenaṃ rājāno gahetvā pāṇātipātā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’ti. Api ca, khvassa tatheva pāpakammaṃ pavedenti – ‘ayaṃ puriso itthiṃ vā purisaṃ vā jīvitā voropesīti. Tamenaṃ rājāno gahetvā pāṇātipātahetu hananti vā bandhanti [Pg.184] vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karonti. Api nu tumhehi evarūpaṃ diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā’’’ti? ‘‘Diṭṭhañca no, bhante, sutañca suyyissati cā’’ti.

178. “Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào về điều này? Các ông có từng thấy hay nghe rằng: ‘Người đàn ông này, sau khi từ bỏ sát sanh, đã từ bỏ việc sát sanh. Vì lý do từ bỏ việc sát sanh ấy, các vị vua bắt người ấy rồi giết, hoặc trói, hoặc trục xuất, hoặc làm theo ý muốn’ không?” “Bạch Thế Tôn, chúng con chưa từng.” “Lành thay, này các tỳ khưu! Này các tỳ khưu, Ta cũng chưa từng thấy hay nghe rằng: ‘Người đàn ông này, sau khi từ bỏ sát sanh, đã từ bỏ việc sát sanh. Vì lý do từ bỏ việc sát sanh ấy, các vị vua bắt người ấy rồi giết, hoặc trói, hoặc trục xuất, hoặc làm theo ý muốn.’ Trái lại, người ta chỉ loan báo ác nghiệp của người ấy như sau: ‘Người đàn ông này đã đoạt mạng sống của một người nữ hoặc một người nam.’ Vì lý do sát sanh ấy, các vị vua bắt người ấy rồi giết, hoặc trói, hoặc trục xuất, hoặc làm theo ý muốn. Các ông có từng thấy hay nghe sự việc như vậy không?” “Bạch Thế Tôn, chúng con đã từng thấy, đã từng nghe, và sẽ còn nghe nữa.”

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu tumhehi diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā – ‘ayaṃ puriso adinnādānaṃ pahāya adinnādānā paṭiviratoti. Tamenaṃ rājāno gahetvā adinnādānā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’’’ti? ‘‘No hetaṃ bhante’’. ‘‘Sādhu, bhikkhave! Mayāpi kho etaṃ, bhikkhave, neva diṭṭhaṃ na sutaṃ – ‘ayaṃ puriso adinnādānaṃ pahāya adinnādānā paṭiviratoti. Tamenaṃ rājāno gahetvā adinnādānā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’ti. Api ca khvassa tatheva pāpakammaṃ pavedenti – ‘ayaṃ puriso gāmā vā araññā vā adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyīti. Tamenaṃ rājāno gahetvā adinnādānahetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karonti. Api nu tumhehi evarūpaṃ diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā’’’ti? ‘‘Diṭṭhañca no, bhante, sutañca suyyissati cā’’ti.

“Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào về điều này? Các ông có từng thấy hay nghe rằng: ‘Người đàn ông này, sau khi từ bỏ việc lấy của không cho, đã từ bỏ việc lấy của không cho. Vì lý do từ bỏ việc lấy của không cho ấy, các vị vua bắt người ấy rồi giết, hoặc trói, hoặc trục xuất, hoặc làm theo ý muốn’ không?” “Bạch Thế Tôn, chúng con chưa từng.” “Lành thay, này các tỳ khưu! Này các tỳ khưu, Ta cũng chưa từng thấy hay nghe rằng: ‘Người đàn ông này, sau khi từ bỏ việc lấy của không cho, đã từ bỏ việc lấy của không cho. Vì lý do từ bỏ việc lấy của không cho ấy, các vị vua bắt người ấy rồi giết, hoặc trói, hoặc trục xuất, hoặc làm theo ý muốn.’ Trái lại, người ta chỉ loan báo ác nghiệp của người ấy như sau: ‘Người đàn ông này đã lấy của không cho, với ý định trộm cắp, ở trong làng hoặc ở trong rừng.’ Vì lý do lấy của không cho ấy, các vị vua bắt người ấy rồi giết, hoặc trói, hoặc trục xuất, hoặc làm theo ý muốn. Các ông có từng thấy hay nghe sự việc như vậy không?” “Bạch Thế Tôn, chúng con đã từng thấy, đã từng nghe, và sẽ còn nghe nữa.”

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu tumhehi diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā – ‘ayaṃ puriso kāmesumicchācāraṃ pahāya kāmesumicchācārā paṭiviratoti. Tamenaṃ rājāno gahetvā kāmesumicchācārā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sādhu, bhikkhave! Mayāpi kho etaṃ, bhikkhave, neva diṭṭhaṃ na sutaṃ – ‘ayaṃ puriso kāmesumicchācāraṃ pahāya kāmesumicchācārā paṭiviratoti. Tamenaṃ rājāno gahetvā kāmesumicchācārā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’ti. Api ca khvassa tatheva pāpakammaṃ pavedenti – ‘ayaṃ puriso paritthīsu parakumārīsu cārittaṃ āpajjīti. Tamenaṃ rājāno gahetvā kāmesumicchācārahetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karonti. Api nu tumhehi evarūpaṃ diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā’’’ti? ‘‘Diṭṭhañca no, bhante, sutañca suyyissati cā’’ti.

“Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào về điều này? Các ông có từng thấy hay nghe rằng: ‘Người đàn ông này, sau khi từ bỏ tà hạnh trong các dục, đã từ bỏ việc tà hạnh trong các dục. Vì lý do từ bỏ việc tà hạnh trong các dục ấy, các vị vua bắt người ấy rồi giết, hoặc trói, hoặc trục xuất, hoặc làm theo ý muốn’ không?” “Bạch Thế Tôn, chúng con chưa từng.” “Lành thay, này các tỳ khưu! Này các tỳ khưu, Ta cũng chưa từng thấy hay nghe rằng: ‘Người đàn ông này, sau khi từ bỏ tà hạnh trong các dục, đã từ bỏ việc tà hạnh trong các dục. Vì lý do từ bỏ việc tà hạnh trong các dục ấy, các vị vua bắt người ấy rồi giết, hoặc trói, hoặc trục xuất, hoặc làm theo ý muốn.’ Trái lại, người ta chỉ loan báo ác nghiệp của người ấy như sau: ‘Người đàn ông này đã phạm vào vợ người khác, con gái người khác.’ Vì lý do tà hạnh trong các dục ấy, các vị vua bắt người ấy rồi giết, hoặc trói, hoặc trục xuất, hoặc làm theo ý muốn. Các ông có từng thấy hay nghe sự việc như vậy không?” “Bạch Thế Tôn, chúng con đã từng thấy, đã từng nghe, và sẽ còn nghe nữa.”

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu tumhehi diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā – ‘ayaṃ puriso musāvādaṃ pahāya musāvādā paṭiviratoti. Tamenaṃ rājāno gahetvā [Pg.185] musāvādā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sādhu, bhikkhave! Mayāpi kho etaṃ, bhikkhave, neva diṭṭhaṃ na sutaṃ – ‘ayaṃ puriso musāvādaṃ pahāya musāvādā paṭiviratoti. Tamenaṃ rājāno gahetvā musāvādā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’ti. Api ca khvassa tatheva pāpakammaṃ pavedenti – ‘ayaṃ puriso gahapatissa vā gahapatiputtassa vā musāvādena atthaṃ pabhañjīti. Tamenaṃ rājāno gahetvā musāvādahetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karonti. Api nu tumhehi evarūpaṃ diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā’’’ti? ‘‘Diṭṭhañca no, bhante, sutañca suyyissati cā’’ti.

“Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào về điều này? Các ông có từng thấy hay nghe rằng: ‘Người đàn ông này, sau khi từ bỏ nói dối, đã từ bỏ việc nói dối. Vì lý do từ bỏ việc nói dối ấy, các vị vua bắt người ấy rồi giết, hoặc trói, hoặc trục xuất, hoặc làm theo ý muốn’ không?” “Bạch Thế Tôn, chúng con chưa từng.” “Lành thay, này các tỳ khưu! Này các tỳ khưu, Ta cũng chưa từng thấy hay nghe rằng: ‘Người đàn ông này, sau khi từ bỏ nói dối, đã từ bỏ việc nói dối. Vì lý do từ bỏ việc nói dối ấy, các vị vua bắt người ấy rồi giết, hoặc trói, hoặc trục xuất, hoặc làm theo ý muốn.’ Trái lại, người ta chỉ loan báo ác nghiệp của người ấy như sau: ‘Người đàn ông này đã dùng lời nói dối để phá hoại lợi ích của một gia chủ hoặc con của một gia chủ.’ Vì lý do nói dối ấy, các vị vua bắt người ấy rồi giết, hoặc trói, hoặc trục xuất, hoặc làm theo ý muốn. Các ông có từng thấy hay nghe sự việc như vậy không?” “Bạch Thế Tôn, chúng con đã từng thấy, đã từng nghe, và sẽ còn nghe nữa.”

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu tumhehi diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā – ‘ayaṃ puriso surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ pahāya surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratoti. Tamenaṃ rājāno gahetvā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sādhu, bhikkhave! Mayāpi kho etaṃ, bhikkhave, neva diṭṭhaṃ na sutaṃ – ‘ayaṃ puriso surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ pahāya surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratoti. Tamenaṃ rājāno gahetvā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’ti. Api ca khvassa tatheva pāpakammaṃ pavedenti – ‘ayaṃ puriso surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ anuyutto itthiṃ vā purisaṃ vā jīvitā voropesi ; ayaṃ puriso surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ anuyutto gāmā vā araññā vā adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyi ; ayaṃ puriso surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ anuyutto paritthīsu parakumārīsu cārittaṃ āpajji ; ayaṃ puriso surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ anuyutto gahapatissa vā gahapatiputtassa vā musāvādena atthaṃ pabhañjīti. Tamenaṃ rājāno gahetvā surāmerayamajjapamādaṭṭhānahetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karonti. Api nu tumhehi evarūpaṃ diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā’’’ti? ‘‘Diṭṭhañca no, bhante, sutañca suyyissati cā’’ti. Aṭṭhamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào? Các ông có từng thấy hay nghe rằng: ‘Người này, sau khi từ bỏ việc uống rượu men, rượu nấu, các chất say, là những nguyên nhân gây ra sự dể duôi, đã tránh xa việc uống rượu men, rượu nấu, các chất say, là những nguyên nhân gây ra sự dể duôi. Do vì nguyên nhân tránh xa việc uống rượu men, rượu nấu, các chất say, là những nguyên nhân gây ra sự dể duôi ấy, người ấy bị vua chúa bắt giữ, hoặc bị giết, hoặc bị trói, hoặc bị trục xuất, hoặc bị xử phạt tùy theo trường hợp’ không?” “Bạch Thế Tôn, không có việc ấy.” “Lành thay, này các Tỳ khưu! Này các Tỳ khưu, Ta cũng chưa từng thấy, chưa từng nghe rằng: ‘Người này, sau khi từ bỏ việc uống rượu men, rượu nấu, các chất say, là những nguyên nhân gây ra sự dể duôi, đã tránh xa việc uống rượu men, rượu nấu, các chất say, là những nguyên nhân gây ra sự dể duôi. Do vì nguyên nhân tránh xa việc uống rượu men, rượu nấu, các chất say, là những nguyên nhân gây ra sự dể duôi ấy, người ấy bị vua chúa bắt giữ, hoặc bị giết, hoặc bị trói, hoặc bị trục xuất, hoặc bị xử phạt tùy theo trường hợp.’ Tuy nhiên, người ta chỉ loan truyền về hành vi xấu ác của người ấy như sau: ‘Người này, do chuyên tâm vào việc uống rượu men, rượu nấu, các chất say, là những nguyên nhân gây ra sự dể duôi, đã đoạt mạng sống của một người nữ hay một người nam; người này, do chuyên tâm vào việc uống rượu men, rượu nấu, các chất say, là những nguyên nhân gây ra sự dể duôi, đã lấy của không cho, được xem là trộm cắp, từ làng mạc hay từ rừng núi; người này, do chuyên tâm vào việc uống rượu men, rượu nấu, các chất say, là những nguyên nhân gây ra sự dể duôi, đã phạm vào tà hạnh với vợ người khác, với thiếu nữ của người khác; người này, do chuyên tâm vào việc uống rượu men, rượu nấu, các chất say, là những nguyên nhân gây ra sự dể duôi, đã dùng lời nói dối để phá hoại tài sản của một gia chủ hay con của gia chủ.’ Do vì nguyên nhân uống rượu men, rượu nấu, các chất say, là những nguyên nhân gây ra sự dể duôi ấy, người ấy bị vua chúa bắt giữ, hoặc bị giết, hoặc bị trói, hoặc bị trục xuất, hoặc bị xử phạt tùy theo trường hợp. Các ông có từng thấy hay nghe về trường hợp như vậy không?” “Bạch Thế Tôn, chúng con đã từng thấy, đã từng nghe, và sẽ còn nghe nữa.” (Phẩm thứ tám.)

9. Gihisuttaṃ

9. Kinh Cư Sĩ

179. Atha [Pg.186] kho anāthapiṇḍiko gahapati pañcamattehi upāsakasatehi parivuto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ sāriputtaṃ āmantesi – ‘‘yaṃ kañci, sāriputta, jāneyyātha gihiṃ odātavasanaṃ pañcasu sikkhāpadesu saṃvutakammantaṃ catunnaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhiṃ akicchalābhiṃ akasiralābhiṃ, so ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’’ti.

179. Lúc bấy giờ, gia chủ Anāthapiṇḍika, được bao quanh bởi khoảng năm trăm vị cận sự nam, đã đi đến nơi Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Bấy giờ, Thế Tôn gọi Tôn giả Sāriputta: ‘Này Sāriputta, nếu ông biết được bất kỳ người cư sĩ nào mặc y phục trắng, có hành vi được thu thúc trong năm học giới, là người có được bốn pháp an trú hạnh phúc trong hiện tại thuộc về tâm cao thượng một cách dễ dàng, không khó khăn, không mệt nhọc, thì người ấy, nếu muốn, có thể tự mình tuyên bố về mình rằng: ‘Ta đã đoạn tận địa ngục, đã đoạn tận loài súc sanh, đã đoạn tận cõi ngạ quỷ, đã đoạn tận các cõi dữ, ác thú, đọa xứ. Ta là bậc Dự Lưu, không còn bị rơi vào đọa xứ, chắc chắn sẽ đạt đến giác ngộ.’”

‘‘Katamesu pañcasu sikkhāpadesu saṃvutakammanto hoti? Idha, sāriputta, ariyasāvako pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, musāvādā paṭivirato hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti. Imesu pañcasu sikkhāpadesu saṃvutakammanto hoti.

“Thế nào là có hành vi được thu thúc trong năm học giới? Này Sāriputta, ở đây, vị Thánh đệ tử từ bỏ sát sanh, tránh xa sát sanh; từ bỏ lấy của không cho, tránh xa lấy của không cho; từ bỏ tà hạnh trong các dục, tránh xa tà hạnh trong các dục; từ bỏ nói dối, tránh xa nói dối; từ bỏ việc uống rượu men, rượu nấu, các chất say, là những nguyên nhân gây ra sự dể duôi, tránh xa việc uống rượu men, rượu nấu, các chất say, là những nguyên nhân gây ra sự dể duôi. Người ấy có hành vi được thu thúc trong năm học giới này.

‘‘Katamesaṃ catunnaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī? Idha, sāriputta, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi, satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Ayamassa paṭhamo ābhicetasiko diṭṭhadhammasukhavihāro adhigato hoti avisuddhassa cittassa visuddhiyā apariyodātassa cittassa pariyodapanāya.

“Thế nào là người có được bốn pháp an trú hạnh phúc trong hiện tại thuộc về tâm cao thượng một cách dễ dàng, không khó khăn, không mệt nhọc? Này Sāriputta, ở đây, vị Thánh đệ tử thành tựu niềm tin bất động đối với Đức Phật rằng: ‘Như thế này, Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.’ Đây là pháp an trú hạnh phúc trong hiện tại thuộc về tâm cao thượng thứ nhất mà vị ấy đạt được, để làm cho tâm chưa thanh tịnh được thanh tịnh, để làm cho tâm chưa trong sạch được trong sạch.

‘‘Puna caparaṃ, sāriputta, ariyasāvako dhamme aveccappasādena samannāgato hoti – ‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’ti. Ayamassa dutiyo ābhicetasiko diṭṭhadhammasukhavihāro adhigato hoti avisuddhassa cittassa visuddhiyā apariyodātassa cittassa pariyodapanāya.

“Lại nữa, này Sāriputta, vị Thánh đệ tử thành tựu niềm tin bất động đối với Pháp rằng: ‘Pháp đã được Thế Tôn khéo thuyết giảng, là pháp thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình chứng hiểu.’ Đây là pháp an trú hạnh phúc trong hiện tại thuộc về tâm cao thượng thứ hai mà vị ấy đạt được, để làm cho tâm chưa thanh tịnh được thanh tịnh, để làm cho tâm chưa trong sạch được trong sạch.

‘‘Puna [Pg.187] caparaṃ, sāriputta, ariyasāvako saṅghe aveccappasādena samannāgato hoti – ‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho ujuppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho ñāyappaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho sāmīcippaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, yadidaṃ cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’ti. Ayamassa tatiyo ābhicetasiko diṭṭhadhammasukhavihāro adhigato hoti avisuddhassa cittassa visuddhiyā apariyodātassa cittassa pariyodapanāya.

“Lại nữa, này Sāriputta, vị Thánh đệ tử thành tựu niềm tin bất động đối với Tăng rằng: ‘Tăng đoàn đệ tử của Thế Tôn là bậc diệu hạnh, Tăng đoàn đệ tử của Thế Tôn là bậc trực hạnh, Tăng đoàn đệ tử của Thế Tôn là bậc như lý hạnh, Tăng đoàn đệ tử của Thế Tôn là bậc chánh hạnh; tức là bốn đôi tám vị. Tăng đoàn đệ tử của Thế Tôn ấy đáng được cúng dường, đáng được tiếp đón, đáng được bố thí, đáng được chắp tay, là phước điền vô thượng ở trên đời.’ Đây là pháp an trú hạnh phúc trong hiện tại thuộc về tâm cao thượng thứ ba mà vị ấy đạt được, để làm cho tâm chưa thanh tịnh được thanh tịnh, để làm cho tâm chưa trong sạch được trong sạch.

‘‘Puna caparaṃ, sāriputta, ariyasāvako ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi acchiddehi asabalehi akammāsehi bhujissehi viññuppasatthehi aparāmaṭṭhehi samādhisaṃvattanikehi. Ayamassa catuttho ābhicetasiko diṭṭhadhammasukhavihāro adhigato hoti avisuddhassa cittassa visuddhiyā apariyodātassa cittassa pariyodapanāya. Imesaṃ catunnaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī.

“Lại nữa, này Sāriputta, vị Thánh đệ tử thành tựu các giới được các bậc Thánh yêu mến, không bị sứt mẻ, không bị gián đoạn, không bị tỳ vết, không bị ô nhiễm, có tác dụng giải thoát, được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến thiền định. Đây là pháp an trú hạnh phúc trong hiện tại thuộc về tâm cao thượng thứ tư mà vị ấy đạt được, để làm cho tâm chưa thanh tịnh được thanh tịnh, để làm cho tâm chưa trong sạch được trong sạch. Người ấy là người có được bốn pháp an trú hạnh phúc trong hiện tại thuộc về tâm cao thượng này một cách dễ dàng, không khó khăn, không mệt nhọc.

‘‘Yaṃ kañci, sāriputta, jāneyyātha gihiṃ odātavasanaṃ – imesu pañcasu sikkhāpadesu saṃvutakammantaṃ, imesañca catunnaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhiṃ akicchalābhiṃ akasiralābhiṃ, so ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’’ti.

Này Sāriputta, nếu các ông biết được người cư sĩ mặc y trắng nào, có hành vi được thu thúc trong năm học giới này, và là người có được bốn pháp trú an lạc hiện tại thuộc tăng thượng tâm một cách dễ dàng, không khó khăn, không mệt nhọc, người ấy nếu muốn, có thể tự mình tuyên bố về mình rằng: ‘Ta đã đoạn tận địa ngục, đã đoạn tận loài súc sanh, đã đoạn tận cảnh giới ngạ quỷ, đã đoạn tận cõi dữ, ác thú, đọa xứ. Ta là bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc, chắc chắn sẽ đạt đến chánh giác’.

‘‘Nirayesu bhayaṃ disvā, pāpāni parivajjaye;

Ariyadhammaṃ samādāya, paṇḍito parivajjaye.

Bậc trí thấy sợ hãi trong các địa ngục, nên tránh xa các điều ác; sau khi đã thọ trì Thánh pháp, bậc trí nên tránh xa (các điều ác).

‘‘Na hiṃse pāṇabhūtāni, vijjamāne parakkame;

Musā ca na bhaṇe jānaṃ, adinnaṃ na parāmase.

Khi có sự nỗ lực, không nên làm hại các loài chúng sanh; biết rõ, không nên nói dối; không nên chiếm đoạt của không cho.

‘‘Sehi dārehi santuṭṭho, paradārañca ārame ;

Merayaṃ vāruṇiṃ jantu, na pive cittamohaniṃ.

Nên biết đủ với vợ của mình, và nên tránh xa vợ của người khác; chúng sanh không nên uống rượu meraya và vāruṇi, thứ làm cho tâm mê muội.

‘‘Anussareyya [Pg.188] sambuddhaṃ, dhammañcānuvitakkaye;

Abyāpajjaṃ hitaṃ cittaṃ, devalokāya bhāvaye.

Nên tùy niệm bậc Chánh Đẳng Giác, và nên suy xét về Chánh pháp; nên tu tập tâm vô sân và lợi ích để được sanh về cõi trời.

‘‘Upaṭṭhite deyyadhamme, puññatthassa jigīsato ;

Santesu paṭhamaṃ dinnā, vipulā hoti dakkhiṇā.

Khi vật cúng dường đã sẵn sàng, đối với người mong cầu phước báu và tìm kiếm (công đức), sự cúng dường được dâng đến các bậc thiện trí trước tiên sẽ có quả báo to lớn.

‘‘Santo have pavakkhāmi, sāriputta suṇohi me;

Iti kaṇhāsu setāsu, rohiṇīsu harīsu vā.

Này Sāriputta, Ta sẽ nói về các bậc thiện trí, hãy lắng nghe lời Ta. Dù là trong đàn bò đen, bò trắng, bò đỏ, hay bò xanh.

‘‘Kammāsāsu sarūpāsu, gosu pārevatāsu vā;

Yāsu kāsuci etāsu, danto jāyati puṅgavo.

Bò đốm, bò cùng màu, hay bò màu bồ câu; trong bất kỳ đàn bò nào, con bò đực đầu đàn được sanh ra đều được điều phục.

‘‘Dhorayho balasampanno, kalyāṇajavanikkamo;

Tameva bhāre yuñjanti, nāssa vaṇṇaṃ parikkhare.

Nó có thể kéo cày, đầy đủ sức mạnh, có bước đi và tốc độ tốt đẹp. Người ta chỉ dùng con bò ấy để kéo vật nặng, không xét đến màu sắc của nó.

‘‘Evamevaṃ manussesu, yasmiṃ kismiñci jātiye;

Khattiye brāhmaṇe vesse, sudde caṇḍālapukkuse.

Cũng vậy, trong loài người, ở bất kỳ dòng dõi nào; dù là Sát-đế-lỵ, Bà-la-môn, Phệ-xá, Thủ-đà-la, Chiên-đà-la hay Pukkusa.

‘‘Yāsu kāsuci etāsu, danto jāyati subbato;

Dhammaṭṭho sīlasampanno, saccavādī hirīmano.

Trong bất kỳ dòng dõi nào, người nào được sanh ra đã được điều phục, có thiện hạnh, an trú trong Chánh pháp, đầy đủ giới hạnh, nói lời chân thật, có lòng tàm.

‘‘Pahīnajātimaraṇo, brahmacariyassa kevalī;

Pannabhāro visaṃyutto, katakicco anāsavo.

Người ấy đã từ bỏ sanh và tử, đã hoàn thành trọn vẹn phạm hạnh, đã đặt gánh nặng xuống, đã được giải thoát, đã làm xong việc cần làm, không còn lậu hoặc.

‘‘Pāragū sabbadhammānaṃ, anupādāya nibbuto;

Tasmiñca viraje khette, vipulā hoti dakkhiṇā.

Đã đến bờ kia của tất cả các pháp, không còn chấp thủ, đã được tịch tịnh. Sự cúng dường đến thửa ruộng không còn bụi bẩn ấy sẽ có quả báo to lớn.

‘‘Bālā ca avijānantā, dummedhā assutāvino;

Bahiddhā dadanti dānāni, na hi sante upāsare.

Những kẻ ngu si, không hiểu biết, trí tuệ thấp kém, không được nghe nhiều, họ bố thí ở bên ngoài (giáo pháp), không thân cận các bậc thiện trí.

‘‘Ye ca sante upāsanti, sappaññe dhīrasammate;

Saddhā ca nesaṃ sugate, mūlajātā patiṭṭhitā.

Còn những ai thân cận các bậc thiện trí, có trí tuệ, được các bậc hiền trí tôn kính, niềm tin của họ nơi bậc Thiện Thệ được sanh khởi và an trú vững chắc.

‘‘Devalokañca te yanti, kule vā idha jāyare;

Anupubbena nibbānaṃ, adhigacchanti paṇḍitā’’ti. navamaṃ;

Họ sẽ đi đến cõi trời, hoặc sanh vào gia đình cao quý ở đời này; các bậc trí tuần tự chứng đạt Niết-bàn.

10. Gavesīsuttaṃ

10. Kinh Gavesī

180. Ekaṃ [Pg.189] samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ carati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ. Addasā kho bhagavā addhānamaggappaṭipanno aññatarasmiṃ padese mahantaṃ sālavanaṃ; disvāna maggā okkamma yena taṃ sālavanaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṃ sālavanaṃ ajjhogāhetvā aññatarasmiṃ padese sitaṃ pātvākāsi.

180. Một thời, Thế Tôn du hành ở xứ Kosala cùng với đại chúng Tỳ khưu. Khi đang đi trên đường dài, Thế Tôn nhìn thấy một khu rừng sāla lớn ở một nơi nọ; sau khi thấy, Ngài đi lệch khỏi con đường và đi đến khu rừng sāla ấy; sau khi đến, Ngài đi vào khu rừng sāla và mỉm cười ở một nơi nọ.

Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi – ‘‘ko nu kho hetu ko paccayo bhagavato sitassa pātukammāya? Na akāraṇena tathāgatā sitaṃ pātukarontī’’ti. Atha kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo bhagavato sitassa pātukammāya? Na akāraṇena tathāgatā sitaṃ pātukarontī’’ti.

Lúc bấy giờ, Tôn giả Ānanda suy nghĩ rằng: ‘Do nhân gì, do duyên gì Thế Tôn mỉm cười? Các đấng Như Lai không mỉm cười một cách vô cớ.’ Rồi Tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn rằng: ‘Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì Thế Tôn mỉm cười? Các đấng Như Lai không mỉm cười một cách vô cớ.’

‘‘Bhūtapubbaṃ, ānanda, imasmiṃ padese nagaraṃ ahosi iddhañceva phītañca bahujanaṃ ākiṇṇamanussaṃ. Taṃ kho panānanda, nagaraṃ kassapo bhagavā arahaṃ sammāsambuddho upanissāya vihāsi. Kassapassa kho panānanda, bhagavato arahato sammāsambuddhassa gavesī nāma upāsako ahosi sīlesu aparipūrakārī. Gavesinā kho, ānanda, upāsakena pañcamattāni upāsakasatāni paṭidesitāni samādapitāni ahesuṃ sīlesu aparipūrakārino. Atha kho, ānanda, gavesissa upāsakassa etadahosi – ‘ahaṃ kho imesaṃ pañcannaṃ upāsakasatānaṃ bahūpakāro pubbaṅgamo samādapetā, ahañcamhi sīlesu aparipūrakārī, imāni ca pañca upāsakasatāni sīlesu aparipūrakārino. Iccetaṃ samasamaṃ, natthi kiñci atirekaṃ; handāhaṃ atirekāyā’’’ti.

Này Ānanda, thuở xưa, ở nơi này có một thành phố thịnh vượng, phồn vinh, đông dân, dân cư đông đúc. Này Ānanda, Thế Tôn Kassapa, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đã nương vào thành phố ấy mà an trú. Này Ānanda, Thế Tôn Kassapa, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác có một người cận sự nam tên là Gavesī, là người không thực hành viên mãn các giới. Này Ānanda, cận sự nam Gavesī đã thuyết phục và khuyến khích năm trăm cận sự nam, những người cũng không thực hành viên mãn các giới. Lúc bấy giờ, này Ānanda, cận sự nam Gavesī suy nghĩ rằng: ‘Ta đã giúp đỡ nhiều cho năm trăm cận sự nam này, là người dẫn đầu, là người khuyến khích. Ta cũng không thực hành viên mãn các giới, và năm trăm cận sự nam này cũng không thực hành viên mãn các giới. Như vậy là ngang bằng nhau, không có gì hơn kém. Thôi, ta hãy cố gắng để vượt trội hơn.’

‘‘Atha kho, ānanda, gavesī upāsako yena tāni pañca upāsakasatāni tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tāni pañca upāsakasatāni etadavoca – ‘ajjatagge maṃ āyasmanto sīlesu paripūrakāriṃ dhārethā’ti! Atha kho, ānanda, tesaṃ pañcannaṃ upāsakasatānaṃ etadahosi – ‘ayyo kho gavesī amhākaṃ bahūpakāro pubbaṅgamo samādapetā. Ayyo hi nāma gavesī [Pg.190] sīlesu paripūrakārī bhavissati. Kimaṅgaṃ pana maya’nti ! Atha kho, ānanda, tāni pañca upāsakasatāni yena gavesī upāsako tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā gavesiṃ upāsakaṃ etadavocuṃ – ‘ajjatagge ayyo gavesī imānipi pañca upāsakasatāni sīlesu paripūrakārino dhāretū’ti. Atha kho, ānanda, gavesissa upāsakassa etadahosi – ‘ahaṃ kho imesaṃ pañcannaṃ upāsakasatānaṃ bahūpakāro pubbaṅgamo samādapetā, ahañcamhi sīlesu paripūrakārī, imānipi pañca upāsakasatāni sīlesu paripūrakārino. Iccetaṃ samasamaṃ, natthi kiñci atirekaṃ; handāhaṃ atirekāyā’’’ti!

Này Ānanda, lúc bấy giờ, cận sự nam Gavesī đi đến chỗ năm trăm cận sự nam ấy; sau khi đến, ông nói với năm trăm cận sự nam ấy rằng: ‘Thưa các hiền giả, kể từ hôm nay, mong các vị hãy xem tôi là người thực hành viên mãn các giới!’ Lúc bấy giờ, này Ānanda, năm trăm cận sự nam ấy suy nghĩ rằng: ‘Hiền giả Gavesī đã giúp đỡ chúng ta nhiều, là người dẫn đầu, là người khuyến khích. Hiền giả Gavesī còn sẽ là người thực hành viên mãn các giới. Vậy tại sao chúng ta lại không?’ Lúc bấy giờ, này Ānanda, năm trăm cận sự nam ấy đi đến chỗ cận sự nam Gavesī; sau khi đến, họ nói với cận sự nam Gavesī rằng: ‘Kể từ hôm nay, mong hiền giả Gavesī hãy xem năm trăm cận sự nam này cũng là những người thực hành viên mãn các giới.’ Lúc bấy giờ, này Ānanda, cận sự nam Gavesī suy nghĩ rằng: ‘Ta đã giúp đỡ nhiều cho năm trăm cận sự nam này, là người dẫn đầu, là người khuyến khích. Ta cũng là người thực hành viên mãn các giới, và năm trăm cận sự nam này cũng là những người thực hành viên mãn các giới. Như vậy là ngang bằng nhau, không có gì hơn kém. Thôi, ta hãy cố gắng để vượt trội hơn.’

‘‘Atha kho, ānanda, gavesī upāsako yena tāni pañca upāsakasatāni tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tāni pañca upāsakasatāni etadavoca – ‘ajjatagge maṃ āyasmanto brahmacāriṃ dhāretha ārācāri virataṃ methunā gāmadhammā’ti. Atha kho, ānanda, tesaṃ pañcannaṃ upāsakasatānaṃ etadahosi – ‘ayyo kho gavesī amhākaṃ bahūpakāro pubbaṅgamo samādapetā. Ayyo hi nāma gavesī brahmacārī bhavissati ārācārī virato methunā gāmadhammā. Kimaṅgaṃ pana maya’nti! Atha kho, ānanda, tāni pañca upāsakasatāni yena gavesī upāsako tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā gavesiṃ upāsakaṃ etadavocuṃ – ‘ajjatagge ayyo gavesī imānipi pañca upāsakasatāni brahmacārino dhāretu ārācārino viratā methunā gāmadhammā’ti. Atha kho, ānanda, gavesissa upāsakassa etadahosi – ‘ahaṃ kho imesaṃ pañcannaṃ upāsakasatānaṃ bahūpakāro pubbaṅgamo samādapetā. Ahañcamhi sīlesu paripūrakārī. Imānipi pañca upāsakasatāni sīlesu paripūrakārino. Ahañcamhi brahmacārī ārācārī virato methunā gāmadhammā. Imānipi pañca upāsakasatāni brahmacārino ārācārino viratā methunā gāmadhammā. Iccetaṃ samasamaṃ, natthi kiñci atirekaṃ; handāhaṃ atirekāyā’’’ti.

Này Ānanda, rồi người cận sĩ Gavesī đi đến chỗ năm trăm vị cận sĩ ấy; sau khi đến, ông nói với năm trăm vị cận sĩ ấy rằng: ‘Kể từ hôm nay, mong quý vị hãy xem tôi là người sống phạm hạnh, người sống xa lìa, từ bỏ việc dâm dục, là pháp của người thế gian.’ Này Ānanda, rồi năm trăm vị cận sĩ ấy khởi lên suy nghĩ này: ‘Thật vậy, hiền giả Gavesī là người có nhiều đóng góp cho chúng ta, là người đi đầu, là người khuyến khích. Nếu hiền giả Gavesī sẽ là người sống phạm hạnh, người sống xa lìa, từ bỏ việc dâm dục, là pháp của người thế gian, thì tại sao chúng ta lại không?’ Này Ānanda, rồi năm trăm vị cận sĩ ấy đi đến chỗ cận sĩ Gavesī; sau khi đến, họ nói với cận sĩ Gavesī rằng: ‘Kể từ hôm nay, mong hiền giả Gavesī hãy xem năm trăm vị cận sĩ này cũng là những người sống phạm hạnh, những người sống xa lìa, từ bỏ việc dâm dục, là pháp của người thế gian.’ Này Ānanda, rồi cận sĩ Gavesī khởi lên suy nghĩ này: ‘Thật vậy, ta là người có nhiều đóng góp cho năm trăm vị cận sĩ này, là người đi đầu, là người khuyến khích. Ta là người thực hành viên mãn các giới luật. Năm trăm vị cận sĩ này cũng là những người thực hành viên mãn các giới luật. Ta là người sống phạm hạnh, người sống xa lìa, từ bỏ việc dâm dục, là pháp của người thế gian. Năm trăm vị cận sĩ này cũng là những người sống phạm hạnh, những người sống xa lìa, từ bỏ việc dâm dục, là pháp của người thế gian. Như vậy là ngang bằng nhau, không có gì vượt trội hơn. Vậy thì, ta sẽ cố gắng để vượt trội hơn.’

‘‘Atha kho, ānanda, gavesī upāsako yena tāni pañca upāsakasatāni tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tāni pañca upāsakasatāni etadavoca – ‘ajjatagge maṃ āyasmanto ekabhattikaṃ dhāretha rattūparataṃ virataṃ [Pg.191] vikālabhojanā’ti. Atha kho, ānanda, tesaṃ pañcannaṃ upāsakasatānaṃ etadahosi – ‘ayyo kho gavesī bahūpakāro pubbaṅgamo samādapetā. Ayyo hi nāma gavesī ekabhattiko bhavissati rattūparato virato vikālabhojanā. Kimaṅgaṃ pana maya’nti! Atha kho, ānanda, tāni pañca upāsakasatāni yena gavesī upāsako tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā gavesiṃ upāsakaṃ etadavocuṃ – ‘ajjatagge ayyo gavesī imānipi pañca upāsakasatāni ekabhattike dhāretu rattūparate virate vikālabhojanā’ti. Atha kho, ānanda, gavesissa upāsakassa etadahosi – ‘ahaṃ kho imesaṃ pañcannaṃ upāsakasatānaṃ bahūpakāro pubbaṅgamo samādapetā. Ahañcamhi sīlesu paripūrakārī. Imānipi pañca upāsakasatāni sīlesu paripūrakārino. Ahañcamhi brahmacārī ārācārī virato methunā gāmadhammā. Imānipi pañca upāsakasatāni brahmacārino ārācārino viratā methunā gāmadhammā. Ahañcamhi ekabhattiko rattūparato virato vikālabhojanā. Imānipi pañca upāsakasatāni ekabhattikā rattūparatā viratā vikālabhojanā. Iccetaṃ samasamaṃ, natthi kiñci atirekaṃ; handāhaṃ atirekāyā’’’ti.

Này Ānanda, rồi người cận sĩ Gavesī đi đến chỗ năm trăm vị cận sĩ ấy; sau khi đến, ông nói với năm trăm vị cận sĩ ấy rằng: ‘Kể từ hôm nay, mong quý vị hãy xem tôi là người ăn một bữa, người không ăn vào ban đêm, từ bỏ việc ăn phi thời.’ Này Ānanda, rồi năm trăm vị cận sĩ ấy khởi lên suy nghĩ này: ‘Thật vậy, hiền giả Gavesī là người có nhiều đóng góp, là người đi đầu, là người khuyến khích. Nếu hiền giả Gavesī sẽ là người ăn một bữa, người không ăn vào ban đêm, từ bỏ việc ăn phi thời, thì tại sao chúng ta lại không?’ Này Ānanda, rồi năm trăm vị cận sĩ ấy đi đến chỗ cận sĩ Gavesī; sau khi đến, họ nói với cận sĩ Gavesī rằng: ‘Kể từ hôm nay, mong hiền giả Gavesī hãy xem năm trăm vị cận sĩ này cũng là những người ăn một bữa, những người không ăn vào ban đêm, từ bỏ việc ăn phi thời.’ Này Ānanda, rồi cận sĩ Gavesī khởi lên suy nghĩ này: ‘Thật vậy, ta là người có nhiều đóng góp cho năm trăm vị cận sĩ này, là người đi đầu, là người khuyến khích. Ta là người thực hành viên mãn các giới luật. Năm trăm vị cận sĩ này cũng là những người thực hành viên mãn các giới luật. Ta là người sống phạm hạnh, người sống xa lìa, từ bỏ việc dâm dục, là pháp của người thế gian. Năm trăm vị cận sĩ này cũng là những người sống phạm hạnh, những người sống xa lìa, từ bỏ việc dâm dục, là pháp của người thế gian. Ta là người ăn một bữa, người không ăn vào ban đêm, từ bỏ việc ăn phi thời. Năm trăm vị cận sĩ này cũng là những người ăn một bữa, những người không ăn vào ban đêm, từ bỏ việc ăn phi thời. Như vậy là ngang bằng nhau, không có gì vượt trội hơn. Vậy thì, ta sẽ cố gắng để vượt trội hơn.’

‘‘Atha kho, ānanda, gavesī upāsako yena kassapo bhagavā arahaṃ sammāsambuddho tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā kassapaṃ bhagavantaṃ arahantaṃ sammāsambuddhaṃ etadavoca – ‘labheyyāhaṃ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṃ labheyyaṃ upasampada’nti. Alattha kho, ānanda, gavesī upāsako kassapassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa santike pabbajjaṃ, alattha upasampadaṃ. Acirūpasampanno kho panānanda, gavesī bhikkhu eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva – yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tadanuttaraṃ – brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti abbhaññāsi. Aññataro ca panānanda, gavesī bhikkhu arahataṃ ahosi.

Này Ānanda, rồi người cận sĩ Gavesī đi đến chỗ đức Thế Tôn Kassapa, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác; sau khi đến, ông nói với đức Thế Tôn Kassapa, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác rằng: ‘Bạch Thế Tôn, mong con được xuất gia dưới sự hướng dẫn của Thế Tôn, mong con được thọ cụ túc giới.’ Này Ānanda, người cận sĩ Gavesī đã được xuất gia, đã được thọ cụ túc giới dưới sự hướng dẫn của đức Thế Tôn Kassapa, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Này Ānanda, không bao lâu sau khi thọ cụ túc giới, tỳ khưu Gavesī, trong khi sống một mình, tách biệt, không lơ là, nhiệt tâm, quyết chí, đã không bao lâu, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ và đạt được mục đích tối thượng của phạm hạnh mà vì nó các thiện nam tử đã chân chánh từ bỏ gia đình, sống đời không gia đình. Vị ấy đã biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’ Và này Ānanda, tỳ khưu Gavesī đã trở thành một trong các vị A-la-hán.

‘‘Atha kho, ānanda, tesa pañcannaṃ upāsakasatānaṃ etadahosi – ‘ayyo kho gavesī amhākaṃ bahūpakāro pubbaṅgamo samādapetā. Ayyo hi nāma gavesī kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā [Pg.192] agārasmā anagāriyaṃ pabbajissati. Kimaṅgaṃ pana maya’nti! Atha kho, ānanda, tāni pañca upāsakasatāni yena kassapo bhagavā arahaṃ sammāsambuddho tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā kassapaṃ bhagavantaṃ arahantaṃ sammāsambuddhaṃ etadavocuṃ – ‘labheyyāma mayaṃ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṃ, labheyyāma upasampada’nti. Alabhiṃsu kho, ānanda, tāni pañca upāsakasatāni kassapassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa santike pabbajjaṃ, alabhiṃsu upasampadaṃ.

Này Ānanda, rồi năm trăm vị cận sĩ ấy khởi lên suy nghĩ này: ‘Thật vậy, hiền giả Gavesī là người có nhiều đóng góp cho chúng ta, là người đi đầu, là người khuyến khích. Nếu hiền giả Gavesī cạo bỏ râu tóc, khoác áo cà-sa, từ bỏ gia đình, sống đời không gia đình, thì tại sao chúng ta lại không?’ Này Ānanda, rồi năm trăm vị cận sĩ ấy đi đến chỗ đức Thế Tôn Kassapa, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác; sau khi đến, họ nói với đức Thế Tôn Kassapa, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác rằng: ‘Bạch Thế Tôn, mong chúng con được xuất gia dưới sự hướng dẫn của Thế Tôn, mong chúng con được thọ cụ túc giới.’ Này Ānanda, năm trăm vị cận sĩ ấy đã được xuất gia, đã được thọ cụ túc giới dưới sự hướng dẫn của đức Thế Tôn Kassapa, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác.

‘‘Atha kho, ānanda, gavesissa bhikkhuno etadahosi – ‘ahaṃ kho imassa anuttarassa vimuttisukhassa nikāmalābhī homi akicchalābhī akasiralābhī. Aho vatimānipi pañca bhikkhusatāni imassa anuttarassa vimuttisukhassa nikāmalābhino assu akicchalābhino akasiralābhino’ti. Atha kho, ānanda, tāni pañca bhikkhusatāni vūpakaṭṭhā appamattā ātāpino pahitattā viharantā nacirasseva – yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tadanuttaraṃ – brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihariṃsu. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti abbhaññiṃsu’’.

“Này Ānanda, khi ấy, tỳ khưu Gavesī đã khởi lên ý nghĩ này: ‘Ta đã đạt được an lạc giải thoát vô thượng này một cách dễ dàng, không khó khăn, không mệt nhọc. Thật tốt đẹp thay nếu năm trăm vị tỳ khưu này cũng đạt được an lạc giải thoát vô thượng này một cách dễ dàng, không khó khăn, không mệt nhọc!’ Này Ānanda, khi ấy, năm trăm vị tỳ khưu ấy, sống viễn ly, không buông lung, tinh cần, quyết tâm, không bao lâu sau, đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại mục đích vô thượng của đời sống phạm hạnh mà vì mục đích ấy các thiện nam tử đã chân chánh xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Các vị ấy đã biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa’.”

‘‘Iti kho, ānanda, tāni pañca bhikkhusatāni gavesīpamukhāni uttaruttari paṇītapaṇītaṃ vāyamamānā anuttaraṃ vimuttiṃ sacchākaṃsu. Tasmātiha, ānanda, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘uttaruttari paṇītapaṇītaṃ vāyamamānā anuttaraṃ vimuttiṃ sacchikarissāmā’ti. Evañhi vo, ānanda, sikkhitabba’’nti. Dasamaṃ.

“Này Ānanda, như vậy, năm trăm vị tỳ khưu ấy, với Gavesī là người đứng đầu, đã tinh tấn càng lúc càng cao, càng lúc càng thù thắng, và đã chứng ngộ sự giải thoát vô thượng. Vì vậy, này Ānanda, ở đây các ngươi phải học tập như vầy: ‘Chúng ta sẽ tinh tấn càng lúc càng cao, càng lúc càng thù thắng, và sẽ chứng ngộ sự giải thoát vô thượng.’ Này Ānanda, các ngươi phải học tập như vậy.” Kinh thứ mười.

Upāsakavaggo tatiyo.

Phẩm Cư Sĩ, thứ ba.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm:

Sārajjaṃ visārado nirayaṃ, veraṃ caṇḍālapañcamaṃ;

Pīti vaṇijjā rājāno, gihī ceva gavesināti.

Bối rối, tự tin, địa ngục, hận thù, và thứ năm là người hạ tiện; Hỷ lạc, kinh doanh, các vị vua, gia chủ, và Gavesī.

(19) 4. Araññavaggo

(19) 4. Phẩm Rừng Núi

1. Āraññikasuttaṃ

1. Kinh Về Hạnh Rừng Núi

181. ‘‘Pañcime[Pg.193], bhikkhave, āraññikā. Katame pañca? Mandattā momūhattā āraññiko hoti, pāpiccho icchāpakato āraññiko hoti, ummādā cittakkhepā āraññiko hoti, vaṇṇitaṃ buddhehi buddhasāvakehīti āraññiko hoti, appicchataṃyeva nissāya santuṭṭhiṃyeva nissāya sallekhaṃyeva nissāya pavivekaṃyeva nissāya idamatthitaṃyeva nissāya āraññiko hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca āraññikā. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ āraññikānaṃ yvāyaṃ āraññiko appicchataṃyeva nissāya santuṭṭhiṃyeva nissāya sallekhaṃyeva nissāya pavivekaṃyeva nissāya idamatthitaṃyeva nissāya āraññiko hoti, ayaṃ imesaṃ pañcannaṃ āraññikānaṃ aggo ca seṭṭho ca mokkho ca uttamo ca pavaro ca.

181. “Này các tỳ khưu, có năm hạng tỳ khưu sống ở rừng núi này. Năm hạng nào? Do đần độn, si mê mà sống ở rừng núi. Do có ác dục, bị ác dục chi phối mà sống ở rừng núi. Do điên cuồng, tâm tán loạn mà sống ở rừng núi. Do nghĩ rằng: ‘Hạnh này được các đức Phật và các đệ tử của Phật tán thán’ mà sống ở rừng núi. Do nương vào sự ít ham muốn, nương vào sự biết đủ, nương vào sự làm cho phiền não suy giảm, nương vào sự độc cư, nương vào sự có mục đích này mà sống ở rừng núi. Này các tỳ khưu, đây là năm hạng tỳ khưu sống ở rừng núi. Này các tỳ khưu, trong năm hạng tỳ khưu sống ở rừng núi này, vị tỳ khưu nào do nương vào sự ít ham muốn, nương vào sự biết đủ, nương vào sự làm cho phiền não suy giảm, nương vào sự độc cư, nương vào sự có mục đích này mà sống ở rừng núi, vị ấy là bậc nhất, là bậc tối thắng, là bậc đứng đầu, là bậc tối thượng, là bậc ưu việt trong năm hạng tỳ khưu sống ở rừng núi này.

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gavā khīraṃ, khīramhā dadhi, dadhimhā navanītaṃ, navanītamhā sappi, sappimhā sappimaṇḍo, sappimaṇḍo tattha aggamakkhāyati; evamevaṃ kho, bhikkhave, imesaṃ pañcannaṃ āraññikānaṃ yvāyaṃ āraññiko appicchataṃyeva nissāya santuṭṭhiṃyeva nissāya sallekhaṃyeva nissāya pavivekaṃyeva nissāya idamatthitaṃyeva nissāya āraññiko hoti, ayaṃ imesaṃ pañcannaṃ āraññikānaṃ aggo ca seṭṭho ca mokkho ca uttamo ca pavaro cā’’ti. Paṭhamaṃ.

“Này các tỳ khưu, ví như từ bò có sữa, từ sữa có sữa đông, từ sữa đông có bơ tươi, từ bơ tươi có bơ lỏng, từ bơ lỏng có bơ tinh luyện, và trong số đó bơ tinh luyện được xem là tốt nhất. Cũng vậy, này các tỳ khưu, trong năm hạng tỳ khưu sống ở rừng núi này, vị tỳ khưu nào do nương vào sự ít ham muốn, nương vào sự biết đủ, nương vào sự làm cho phiền não suy giảm, nương vào sự độc cư, nương vào sự có mục đích này mà sống ở rừng núi, vị ấy là bậc nhất, là bậc tối thắng, là bậc đứng đầu, là bậc tối thượng, là bậc ưu việt.” Kinh thứ nhất.

2. Cīvarasuttaṃ

2. Kinh Về Y Phục

182. ‘‘Pañcime, bhikkhave, paṃsukūlikā. Katame pañca? Mandattā momūhattā paṃsukūliko hoti…pe… idamatthitaṃyeva nissāya paṃsukūliko hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca paṃsukūlikā’’ti. Dutiyaṃ.

182. “Này các tỳ khưu, có năm hạng tỳ khưu mặc y phấn tảo này. Năm hạng nào? Do đần độn, si mê mà mặc y phấn tảo... cho đến... do nương vào sự có mục đích này mà mặc y phấn tảo. Này các tỳ khưu, đây là năm hạng tỳ khưu mặc y phấn tảo.” Kinh thứ hai.

3. Rukkhamūlikasuttaṃ

3. Kinh Về Hạnh Ngồi Dưới Gốc Cây

183. ‘‘Pañcime, bhikkhave, rukkhamūlikā. Katame pañca? Mandattā momūhattā rukkhamūliko hoti…pe… idamatthitaṃyeva nissāya rukkhamūliko hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca rukkhamūlikā’’ti. Tatiyaṃ.

183. “Này các tỳ khưu, có năm hạng tỳ khưu sống dưới gốc cây này. Năm hạng nào? Do đần độn, si mê mà sống dưới gốc cây... cho đến... do nương vào sự có mục đích này mà sống dưới gốc cây. Này các tỳ khưu, đây là năm hạng tỳ khưu sống dưới gốc cây.” Kinh thứ ba.

4. Sosānikasuttaṃ

4. Kinh Về Hạnh Ở Nghĩa Địa

184. ‘‘Pañcime[Pg.194], bhikkhave, sosānikā. Katame pañca? Mandattā momūhattā sosāniko hoti…pe… idamatthitaṃyeva nissāya sosāniko hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca sosānikā’’ti. Catutthaṃ.

184. “Này các tỳ khưu, có năm hạng tỳ khưu sống ở nghĩa địa này. Năm hạng nào? Do đần độn, si mê mà sống ở nghĩa địa... cho đến... do nương vào sự có mục đích này mà sống ở nghĩa địa. Này các tỳ khưu, đây là năm hạng tỳ khưu sống ở nghĩa địa.” Kinh thứ tư.

5. Abbhokāsikasuttaṃ

5. Kinh Về Hạnh Ở Ngoài Trời

185. ‘‘Pañcime, bhikkhave, abbhokāsikā…pe…. Pañcamaṃ.

185. “Này các tỳ khưu, có năm hạng tỳ khưu sống ngoài trời này... cho đến... Kinh thứ năm.

6. Nesajjikasuttaṃ

6. Kinh Về Hạnh Ngồi

186. ‘‘Pañcime, bhikkhave, nesajjikā…pe…. Chaṭṭhaṃ.

186. “Này các tỳ khưu, có năm hạng tỳ khưu thực hành hạnh ngồi này... cho đến... Kinh thứ sáu.

7. Yathāsanthatikasuttaṃ

7. Kinh Về Hạnh Ngồi Đâu Cũng Được

187. ‘‘Pañcime, bhikkhave, yathāsanthatikā…pe…. Sattamaṃ.

187. “Này các tỳ khưu, có năm hạng tỳ khưu chấp nhận bất cứ chỗ ngồi nào được sắp đặt... cho đến... Kinh thứ bảy.

8. Ekāsanikasuttaṃ

8. Kinh Về Hạnh Ăn Một Bữa

188. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ekāsanikā…pe…. Aṭṭhamaṃ.

188. “Này các tỳ khưu, có năm hạng tỳ khưu ăn một bữa này... cho đến... Kinh thứ tám.

9. Khalupacchābhattikasuttaṃ

9. Kinh Về Hạnh Không Ăn Thêm

189. ‘‘Pañcime, bhikkhave, khalupacchābhattikā…pe…. Navamaṃ.

189. “Này các tỳ khưu, có năm hạng tỳ khưu không ăn thêm sau khi đã từ chối... cho đến... Kinh thứ chín.

10. Pattapiṇḍikasuttaṃ

10. Kinh Về Hạnh Ăn Bằng Bát

190. ‘‘Pañcime, bhikkhave, pattapiṇḍikā. Katame pañca? Mandattā momūhattā pattapiṇḍiko hoti, pāpiccho icchāpakato pattapiṇḍiko hoti, ummādā cittakkhepā pattapiṇḍiko hoti, ‘vaṇṇitaṃ buddhehi buddhasāvakehī’ti pattapiṇḍiko hoti, appicchataṃyeva nissāya santuṭṭhiṃyeva nissāya sallekhaṃyeva nissāya pavivekaṃyeva nissāya idamatthitaṃyeva nissāya pattapiṇḍiko hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca pattapiṇḍikā. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ pattapiṇḍikānaṃ yvāyaṃ pattapiṇḍiko appicchataṃyeva nissāya santuṭṭhiṃyeva nissāya sallekhaṃyeva [Pg.195] nissāya pavivekaṃyeva nissāya idamatthitaṃyeva nissāya pattapiṇḍiko hoti, ayaṃ imesaṃ pañcannaṃ pattapiṇḍikānaṃ aggo ca seṭṭho ca mokkho ca uttamo ca pavaro ca.

190. “Này các tỳ khưu, có năm hạng tỳ khưu ăn bằng bát này. Năm hạng nào? Do đần độn, si mê mà ăn bằng bát. Do có ác dục, bị ác dục chi phối mà ăn bằng bát. Do điên cuồng, tâm tán loạn mà ăn bằng bát. Do nghĩ rằng: ‘Hạnh này được các đức Phật và các đệ tử của Phật tán thán’ mà ăn bằng bát. Do nương vào sự ít ham muốn, nương vào sự biết đủ, nương vào sự làm cho phiền não suy giảm, nương vào sự độc cư, nương vào sự có mục đích này mà ăn bằng bát. Này các tỳ khưu, đây là năm hạng tỳ khưu ăn bằng bát. Này các tỳ khưu, trong năm hạng tỳ khưu ăn bằng bát này, vị tỳ khưu nào do nương vào sự ít ham muốn, nương vào sự biết đủ, nương vào sự làm cho phiền não suy giảm, nương vào sự độc cư, nương vào sự có mục đích này mà ăn bằng bát, vị ấy là bậc nhất, là bậc tối thắng, là bậc đứng đầu, là bậc tối thượng, là bậc ưu việt trong năm hạng tỳ khưu ăn bằng bát này.

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gavā khīraṃ, khīramhā dadhi, dadhimhā navanītaṃ, navanītamhā sappi, sappimhā sappimaṇḍo, sappimaṇḍo tattha aggamakkhāyati; evamevaṃ kho, bhikkhave, imesaṃ pañcannaṃ pattapiṇḍikānaṃ yvāyaṃ pattapiṇḍiko appicchataṃyeva nissāya santuṭṭhiṃyeva nissāya sallekhaṃyeva nissāya pavivekaṃyeva nissāya idamatthitaṃyeva nissāya pattapiṇḍiko hoti, ayaṃ imesaṃ pañcannaṃ pattapiṇḍikānaṃ aggo ca seṭṭho ca mokkho ca uttamo ca pavaro cā’’ti. Dasamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, ví như từ bò có sữa, từ sữa có sữa đông, từ sữa đông có bơ tươi, từ bơ tươi có bơ luyện, từ bơ luyện có tinh chất bơ luyện, và trong số đó tinh chất bơ luyện được gọi là cao thượng nhất. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, trong năm hạng Tỳ khưu chỉ ăn bằng bát này, vị Tỳ khưu nào chỉ ăn bằng bát mà nương vào sự ít ham muốn, nương vào sự biết đủ, nương vào sự khắc khổ, nương vào sự viễn ly, nương vào sự có mục đích này, vị ấy trong năm hạng Tỳ khưu chỉ ăn bằng bát này là vị đứng đầu, là vị tối thắng, là vị chủ đạo, là vị tối thượng, và là vị ưu việt nhất.” Kinh thứ mười.

Araññavaggo catuttho.

Phẩm Rừng, thứ tư.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

Araññaṃ cīvaraṃ rukkha, susānaṃ abbhokāsikaṃ;

Nesajjaṃ santhataṃ ekāsanikaṃ, khalupacchāpiṇḍikena cāti.

Rừng, y phục, gốc cây, nghĩa địa, ngoài trời; Ngồi, chỗ đã dọn, một chỗ ngồi, không ăn thêm sau khi đã từ chối, và chỉ ăn bằng bát.

(20) 5. Brāhmaṇavaggo

(20) 5. Phẩm Bà La Môn

1. Soṇasuttaṃ

1. Kinh Soṇa

191. ‘‘Pañcime, bhikkhave, porāṇā brāhmaṇadhammā etarahi sunakhesu sandissanti, no brāhmaṇesu. Katame pañca? Pubbe sudaṃ, bhikkhave, brāhmaṇā brāhmaṇiṃyeva gacchanti, no abrāhmaṇiṃ. Etarahi, bhikkhave, brāhmaṇā brāhmaṇimpi gacchanti, abrāhmaṇimpi gacchanti. Etarahi, bhikkhave, sunakhā sunakhiṃyeva gacchanti, no asunakhiṃ. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo porāṇo brāhmaṇadhammo etarahi sunakhesu sandissati, no brāhmaṇesu.

191. “Này các Tỳ khưu, có năm pháp cổ xưa này của Bà la môn, ngày nay được thấy ở loài chó, chứ không ở các Bà la môn. Thế nào là năm? Này các Tỳ khưu, thuở xưa, các Bà la môn chỉ giao hợp với nữ Bà la môn, không giao hợp với người không phải nữ Bà la môn. Này các Tỳ khưu, ngày nay, các Bà la môn giao hợp với cả nữ Bà la môn và người không phải nữ Bà la môn. Này các Tỳ khưu, ngày nay, chó chỉ giao hợp với chó cái, không giao hợp với con cái không phải chó. Này các Tỳ khưu, đây là pháp cổ xưa thứ nhất của Bà la môn, ngày nay được thấy ở loài chó, chứ không ở các Bà la môn.

‘‘Pubbe sudaṃ, bhikkhave, brāhmaṇā brāhmaṇiṃ utuniṃyeva gacchanti, no anutuniṃ. Etarahi, bhikkhave, brāhmaṇā brāhmaṇiṃ utunimpi gacchanti, anutunimpi gacchanti[Pg.196]. Etarahi, bhikkhave, sunakhā sunakhiṃ utuniṃyeva gacchanti, no anutuniṃ. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo porāṇo brāhmaṇadhammo etarahi sunakhesu sandissati, no brāhmaṇesu.

“Này các Tỳ khưu, thuở xưa, các Bà la môn chỉ giao hợp với nữ Bà la môn đang trong thời kỳ, không giao hợp với người không trong thời kỳ. Này các Tỳ khưu, ngày nay, các Bà la môn giao hợp với cả nữ Bà la môn đang trong thời kỳ và người không trong thời kỳ. Này các Tỳ khưu, ngày nay, chó chỉ giao hợp với chó cái đang trong thời kỳ, không giao hợp với con cái không trong thời kỳ. Này các Tỳ khưu, đây là pháp cổ xưa thứ hai của Bà la môn, ngày nay được thấy ở loài chó, chứ không ở các Bà la môn.

‘‘Pubbe sudaṃ, bhikkhave, brāhmaṇā brāhmaṇiṃ neva kiṇanti no vikkiṇanti, sampiyeneva saṃvāsaṃ saṃbandhāya saṃpavattenti. Etarahi, bhikkhave, brāhmaṇā brāhmaṇiṃ kiṇantipi vikkiṇantipi, sampiyenapi saṃvāsaṃ saṃbandhāya saṃpavattenti. Etarahi, bhikkhave, sunakhā sunakhiṃ neva kiṇanti no vikkiṇanti, sampiyeneva saṃvāsaṃ saṃbandhāya saṃpavattenti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo porāṇo brāhmaṇadhammo etarahi sunakhesu sandissati, no brāhmaṇesu.

“Này các Tỳ khưu, thuở xưa, các Bà la môn không mua cũng không bán nữ Bà la môn, họ chung sống với nhau chỉ vì tình thương yêu để nối dõi. Này các Tỳ khưu, ngày nay, các Bà la môn có cả mua và bán nữ Bà la môn, và cũng chung sống với nhau vì tình thương yêu để nối dõi. Này các Tỳ khưu, ngày nay, chó không mua cũng không bán chó cái, chúng chung sống với nhau chỉ vì tình thương yêu. Này các Tỳ khưu, đây là pháp cổ xưa thứ ba của Bà la môn, ngày nay được thấy ở loài chó, chứ không ở các Bà la môn.

‘‘Pubbe sudaṃ, bhikkhave, brāhmaṇā na sannidhiṃ karonti dhanassapi dhaññassapi rajatassapi jātarūpassapi. Etarahi, bhikkhave, brāhmaṇā sannidhiṃ karonti dhanassapi dhaññassapi rajatassapi jātarūpassapi. Etarahi, bhikkhave, sunakhā na sannidhiṃ karonti dhanassapi dhaññassapi rajatassapi jātarūpassapi. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho porāṇo brāhmaṇadhammo etarahi sunakhesu sandissati, no brāhmaṇesu.

“Này các Tỳ khưu, thuở xưa, các Bà la môn không tích trữ tài sản, lúa gạo, bạc hay vàng. Này các Tỳ khưu, ngày nay, các Bà la môn có tích trữ tài sản, lúa gạo, bạc và vàng. Này các Tỳ khưu, ngày nay, chó không tích trữ tài sản, lúa gạo, bạc hay vàng. Này các Tỳ khưu, đây là pháp cổ xưa thứ tư của Bà la môn, ngày nay được thấy ở loài chó, chứ không ở các Bà la môn.

‘‘Pubbe sudaṃ, bhikkhave, brāhmaṇā sāyaṃ sāyamāsāya pāto pātarāsāya bhikkhaṃ pariyesanti. Etarahi, bhikkhave, brāhmaṇā yāvadatthaṃ udarāvadehakaṃ bhuñjitvā avasesaṃ ādāya pakkamanti. Etarahi, bhikkhave, sunakhā sāyaṃ sāyamāsāya pāto pātarāsāya bhikkhaṃ pariyesanti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo porāṇo brāhmaṇadhammo etarahi sunakhesu sandissati, no brāhmaṇesu. Ime kho, bhikkhave, pañca porāṇā brāhmaṇadhammā etarahi sunakhesu sandissanti, no brāhmaṇesū’’ti. Paṭhamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, thuở xưa, các Bà la môn tìm vật thực vào buổi chiều cho bữa chiều, vào buổi sáng cho bữa sáng. Này các Tỳ khưu, ngày nay, các Bà la môn ăn no bụng cho đến khi thỏa thích, rồi mang phần còn lại đi. Này các Tỳ khưu, ngày nay, chó tìm vật thực vào buổi chiều cho bữa chiều, vào buổi sáng cho bữa sáng. Này các Tỳ khưu, đây là pháp cổ xưa thứ năm của Bà la môn, ngày nay được thấy ở loài chó, chứ không ở các Bà la môn. Này các Tỳ khưu, chính năm pháp cổ xưa này của Bà la môn, ngày nay được thấy ở loài chó, chứ không ở các Bà la môn.” Kinh thứ nhất.

2. Doṇabrāhmaṇasuttaṃ

2. Kinh Bà la môn Doṇa

192. Atha kho doṇo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho doṇo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca –

192. Lúc bấy giờ, Bà la môn Doṇa đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã cùng Thế Tôn nói lời chào hỏi vui vẻ. Sau khi trao đổi những lời nói vui vẻ, đáng ghi nhớ, vị ấy ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Bà la môn Doṇa bạch với Thế Tôn lời này:

‘‘Sutaṃ [Pg.197] metaṃ, bho gotama – ‘na samaṇo gotamo brāhmaṇe jiṇṇe vuḍḍhe mahallake addhagate vayoanuppatte abhivādeti vā paccuṭṭheti vā āsanena vā nimantetī’ti. Tayidaṃ, bho gotama, tatheva. Na hi bhavaṃ gotamo brāhmaṇe jiṇṇe vuḍḍhe mahallake addhagate vayoanuppatte abhivādeti vā paccuṭṭheti vā āsanena vā nimanteti. Tayidaṃ, bho gotama, na sampannamevā’’ti. ‘‘Tvampi no, doṇa, brāhmaṇo paṭijānāsī’’ti? ‘‘Yañhi taṃ, bho gotama, sammā vadamāno vadeyya – ‘brāhmaṇo ubhato sujāto – mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā pitāmahayugā akkhito anupakkuṭṭho jātivādena, ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṃ sākkharappabhedānaṃ itihāsapañcamānaṃ, padako veyyākaraṇo lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo’ti, mameva taṃ, bho gotama, sammā vadamāno vadeyya. Ahañhi, bho gotama, brāhmaṇo ubhato sujāto – mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena, ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṃ sākkharappabhedānaṃ itihāsapañcamānaṃ, padako veyyākaraṇo lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo’’ti.

“Thưa Tôn giả Gotama, tôi có nghe điều này: ‘Sa môn Gotama không đảnh lễ, không đứng dậy chào đón, không mời ngồi các vị Bà la môn già cả, cao niên, trưởng thượng, đã đi hết cuộc đời, đã đến tuổi xế chiều’. Thưa Tôn giả Gotama, điều đó đúng là như vậy. Vì Tôn giả Gotama không đảnh lễ, không đứng dậy chào đón, không mời ngồi các vị Bà la môn già cả, cao niên, trưởng thượng, đã đi hết cuộc đời, đã đến tuổi xế chiều. Thưa Tôn giả Gotama, điều đó thật không phải phép.” “Này Doṇa, ông cũng tự nhận mình là Bà la môn sao?” “Thưa Tôn giả Gotama, nếu có ai muốn nói một cách đúng đắn rằng: ‘Một vị Bà la môn sinh ra thuần khiết từ cả hai phía, từ mẹ và từ cha, có thai tạng trong sạch, cho đến bảy đời tổ tiên, không bị chê bai, không bị chỉ trích về mặt dòng dõi, là người học thuộc, người gìn giữ các câu thần chú, thông suốt ba bộ Vệ đà cùng với từ vựng (Nighaṇḍu), nghi thức (Keṭubha), ngữ âm (Sākkharappabheda), và lịch sử (Itihāsa) là thứ năm, là người rành về từ cú (padako), ngữ pháp (veyyākaraṇo), không thiếu sót trong học thuyết thế gian (Lokāyata) và các tướng của bậc đại nhân’, thì người đó, thưa Tôn giả Gotama, khi nói như vậy về chính tôi là nói một cách đúng đắn. Vì, thưa Tôn giả Gotama, tôi là một vị Bà la môn sinh ra thuần khiết từ cả hai phía, từ mẹ và từ cha, có thai tạng trong sạch, cho đến bảy đời tổ tiên, không bị chê bai, không bị chỉ trích về mặt dòng dõi, là người học thuộc, người gìn giữ các câu thần chú, thông suốt ba bộ Vệ đà cùng với từ vựng (Nighaṇḍu), nghi thức (Keṭubha), ngữ âm (Sākkharappabheda), và lịch sử (Itihāsa) là thứ năm, là người rành về từ cú (padako), ngữ pháp (veyyākaraṇo), không thiếu sót trong học thuyết thế gian (Lokāyata) và các tướng của bậc đại nhân.”

‘‘Ye kho, te doṇa, brāhmaṇānaṃ pubbakā isayo mantānaṃ kattāro mantānaṃ pavattāro, yesamidaṃ etarahi brāhmaṇā porāṇaṃ mantapadaṃ gītaṃ pavuttaṃ samihitaṃ tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti sajjhāyitamanusajjhāyanti vācitamanuvācenti, seyyathidaṃ – aṭṭhako, vāmako, vāmadevo, vessāmitto, yamadaggi, aṅgīraso, bhāradvājo, vāseṭṭho, kassapo, bhagu; tyāssu’me pañca brāhmaṇe paññāpenti – brahmasamaṃ, devasamaṃ, mariyādaṃ, sambhinnamariyādaṃ, brāhmaṇacaṇḍālaṃyeva pañcamaṃ. Tesaṃ tvaṃ doṇa, katamo’’ti?

Này Doṇa, những vị ẩn sĩ thời xưa của các Bà-la-môn, là những người sáng tác các câu chú, những người truyền bá các câu chú, mà ngày nay các Bà-la-môn hát theo, nói theo, nói lại những gì đã được nói, tụng lại những gì đã được tụng, đọc lại những gì đã được đọc, tức là những câu chú cổ xưa đã được hát, được nói, được biên soạn của các vị ấy, đó là: Aṭṭhaka, Vāmaka, Vāmadeva, Vessāmitta, Yamadaggi, Aṅgīrasa, Bhāradvāja, Vāseṭṭha, Kassapa, và Bhagu. Các vị ấy đã quy định năm loại Bà-la-môn này: tương đương Phạm thiên, tương đương chư thiên, có giới hạn, phá vỡ giới hạn, và thứ năm là Bà-la-môn tiện dân. Này Doṇa, ông thuộc loại nào trong số đó?

‘‘Na kho mayaṃ, bho gotama, pañca brāhmaṇe jānāma, atha kho mayaṃ brāhmaṇātveva jānāma. Sādhu me bhavaṃ gotamo tathā dhammaṃ desetu yathā ahaṃ ime pañca brāhmaṇe jāneyya’’nti. ‘‘Tena hi, brāhmaṇa, suṇohi, sādhukaṃ [Pg.198] manasi karohi; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ bho’’ti kho doṇo brāhmaṇo bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca –

Thưa Tôn giả Gotama, chúng tôi không biết về năm loại Bà-la-môn, mà chúng tôi chỉ biết là Bà-la-môn thôi. Lành thay, xin Tôn giả Gotama hãy thuyết pháp cho tôi theo cách mà tôi có thể biết được năm loại Bà-la-môn này. – Này Bà-la-môn, vậy thì hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý, Ta sẽ nói. – Thưa vâng, Tôn giả. – Bà-la-môn Doṇa đã trả lời Đức Thế Tôn. Đức Thế Tôn đã nói điều này:

‘‘Kathañca, doṇa, brāhmaṇo brahmasamo hoti? Idha, doṇa, brāhmaṇo ubhato sujāto hoti – mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena. So aṭṭhacattālīsavassāni komārabrahmacariyaṃ carati mante adhīyamāno. Aṭṭhacattālīsavassāni komārabrahmacariyaṃ caritvā mante adhīyitvā ācariyassa ācariyadhanaṃ pariyesati dhammeneva, no adhammena.

Này Doṇa, thế nào là một Bà-la-môn tương đương Phạm thiên? Này Doṇa, ở đây, một Bà-la-môn sinh ra tốt đẹp từ cả hai phía, từ mẹ và từ cha, có bào thai trong sạch cho đến bảy đời tổ phụ, không bị chê bai, không bị chỉ trích về mặt dòng dõi. Vị ấy thực hành phạm hạnh đồng tử trong bốn mươi tám năm, trong khi học các câu chú. Sau khi thực hành phạm hạnh đồng tử trong bốn mươi tám năm và học xong các câu chú, vị ấy tìm kiếm tài sản cho thầy một cách đúng pháp, không phải phi pháp.

‘‘Tattha ca, doṇa, ko dhammo? Neva kasiyā na vaṇijjāya na gorakkhena na issatthena na rājaporisena na sippaññatarena, kevalaṃ bhikkhācariyāya kapālaṃ anatimaññamāno. So ācariyassa ācariyadhanaṃ niyyādetvā kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajati. So evaṃ pabbajito samāno mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ tathā tatiyaṃ tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. Karuṇā…pe… muditā… upekkhāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ tathā tatiyaṃ tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. So ime cattāro brahmavihāre bhāvetvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ brahmalokaṃ upapajjati. Evaṃ kho, doṇa, brāhmaṇo brahmasamo hoti.

Và này Doṇa, thế nào là đúng pháp? Không phải bằng nghề nông, không phải bằng nghề buôn, không phải bằng nghề chăn nuôi, không phải bằng nghề cung thủ, không phải bằng nghề phục vụ vua chúa, không phải bằng bất kỳ nghề thủ công nào khác, mà chỉ bằng cách hành khất, không xem thường cái bát. Vị ấy sau khi giao nộp tài sản cho thầy, cạo bỏ râu tóc, đắp y cà-sa, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Sau khi xuất gia như vậy, vị ấy an trú, biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như thế, ở trên, ở dưới, ở ngang, ở khắp mọi nơi, cùng khắp thế giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô lượng, không oán, không sân. Với tâm câu hữu với bi... với hỷ... với xả, vị ấy an trú, biến mãn một phương, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như thế, ở trên, ở dưới, ở ngang, ở khắp mọi nơi, cùng khắp thế giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô lượng, không oán, không sân. Vị ấy, sau khi tu tập bốn Phạm trú này, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi thiện thú, cõi Phạm thiên. Này Doṇa, như vậy là một Bà-la-môn tương đương Phạm thiên.

‘‘Kathañca, doṇa, brāhmaṇo devasamo hoti? Idha, doṇa, brāhmaṇo ubhato sujāto hoti – mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena[Pg.199]. So aṭṭhacattālīsavassāni komārabrahmacariyaṃ carati mante adhīyamāno. Aṭṭhacattālīsavassāni komārabrahmacariyaṃ caritvā mante adhīyitvā ācariyassa ācariyadhanaṃ pariyesati dhammeneva, no adhammena. Tattha ca, doṇa, ko dhammo? Neva kasiyā na vaṇijjāya na gorakkhena na issatthena na rājaporisena na sippaññatarena, kevalaṃ bhikkhācariyāya kapālaṃ anatimaññamāno. So ācariyassa ācariyadhanaṃ niyyādetvā dāraṃ pariyesati dhammeneva, no adhammena.

Này Doṇa, thế nào là một Bà-la-môn tương đương chư thiên? Này Doṇa, ở đây, một Bà-la-môn sinh ra tốt đẹp từ cả hai phía, từ mẹ và từ cha, có bào thai trong sạch cho đến bảy đời tổ phụ, không bị chê bai, không bị chỉ trích về mặt dòng dõi. Vị ấy thực hành phạm hạnh đồng tử trong bốn mươi tám năm, trong khi học các câu chú. Sau khi thực hành phạm hạnh đồng tử trong bốn mươi tám năm và học xong các câu chú, vị ấy tìm kiếm tài sản cho thầy một cách đúng pháp, không phải phi pháp. Và này Doṇa, thế nào là đúng pháp? Không phải bằng nghề nông, không phải bằng nghề buôn, không phải bằng nghề chăn nuôi, không phải bằng nghề cung thủ, không phải bằng nghề phục vụ vua chúa, không phải bằng bất kỳ nghề thủ công nào khác, mà chỉ bằng cách hành khất, không xem thường cái bát. Vị ấy sau khi giao nộp tài sản cho thầy, tìm kiếm một người vợ một cách đúng pháp, không phải phi pháp.

‘‘Tattha ca, doṇa, ko dhammo? Neva kayena na vikkayena, brāhmaṇiṃyeva udakūpassaṭṭhaṃ. So brāhmaṇiṃyeva gacchati, na khattiyiṃ na vessiṃ na suddiṃ na caṇḍāliṃ na nesādiṃ na veniṃ na rathakāriṃ na pukkusiṃ gacchati, na gabbhiniṃ gacchati, na pāyamānaṃ gacchati, na anutuniṃ gacchati. Kasmā ca, doṇa, brāhmaṇo na gabbhiniṃ gacchati? Sace, doṇa, brāhmaṇo gabbhiniṃ gacchati, atimīḷhajo nāma so hoti māṇavako vā māṇavikā vā. Tasmā, doṇa, brāhmaṇo na gabbhiniṃ gacchati. Kasmā ca, doṇa, brāhmaṇo na pāyamānaṃ gacchati? Sace, doṇa, brāhmaṇo pāyamānaṃ gacchati, asucipaṭipīḷito nāma so hoti māṇavako vā māṇavikā vā. Tasmā, doṇa, brāhmaṇo na pāyamānaṃ gacchati. Tassa sā hoti brāhmaṇī neva kāmatthā na davatthā na ratatthā, pajatthāva brāhmaṇassa brāhmaṇī hoti. So methunaṃ uppādetvā kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajati. So evaṃ pabbajito samāno vivicceva kāmehi…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. So ime cattāro jhāne bhāvetvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. Evaṃ kho, doṇa, brāhmaṇo devasamo hoti.

Và này Doṇa, thế nào là đúng pháp? Không phải bằng cách mua, không phải bằng cách bán, mà chỉ là người nữ Bà-la-môn được gả đi bằng cách rưới nước. Vị ấy chỉ đến với người nữ Bà-la-môn, không đến với người nữ Sát-đế-lỵ, không đến với người nữ Phệ-xá, không đến với người nữ Thủ-đà, không đến với người nữ tiện dân, không đến với người nữ thợ săn, không đến với người nữ đan lát, không đến với người nữ làm xe, không đến với người nữ đổ rác. Vị ấy không đến với người nữ đang mang thai, không đến với người nữ đang cho con bú, không đến với người nữ chưa đến tuổi có kinh. Và này Doṇa, tại sao Bà-la-môn không đến với người nữ đang mang thai? Này Doṇa, nếu Bà-la-môn đến với người nữ đang mang thai, thì đứa bé trai hay bé gái ấy được gọi là sinh ra từ nơi quá ô uế. Vì vậy, này Doṇa, Bà-la-môn không đến với người nữ đang mang thai. Và này Doṇa, tại sao Bà-la-môn không đến với người nữ đang cho con bú? Này Doṇa, nếu Bà-la-môn đến với người nữ đang cho con bú, thì đứa bé trai hay bé gái ấy được gọi là bị chèn ép bởi vật không trong sạch. Vì vậy, này Doṇa, Bà-la-môn không đến với người nữ đang cho con bú. Người nữ Bà-la-môn ấy của vị ấy không phải vì mục đích dục lạc, không phải vì mục đích vui đùa, không phải vì mục đích hoan lạc, mà người nữ Bà-la-môn của Bà-la-môn chỉ vì mục đích có con. Vị ấy sau khi sinh con, cạo bỏ râu tóc, đắp y cà-sa, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Sau khi xuất gia như vậy, vị ấy ly dục... chứng và trú thiền thứ tư. Vị ấy, sau khi tu tập bốn thiền này, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi thiện thú, cõi trời. Này Doṇa, như vậy là một Bà-la-môn tương đương chư thiên.

‘‘Kathañca, doṇa, brāhmaṇo mariyādo hoti? Idha, doṇa, brāhmaṇo ubhato sujāto hoti – mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena. So aṭṭhacattālīsavassāni komārabrahmacariyaṃ carati mante adhīyamāno. Aṭṭhacattālīsavassāni komārabrahmacariyaṃ caritvā mante adhīyitvā ācariyassa ācariyadhanaṃ pariyesati dhammeneva, no adhammena[Pg.200]. Tattha ca, doṇa, ko dhammo? Neva kasiyā na vaṇijjāya na gorakkhena na issatthena na rājaporisena na sippaññatarena, kevalaṃ bhikkhācariyāya kapālaṃ anatimaññamāno. So ācariyassa ācariyadhanaṃ niyyādetvā dāraṃ pariyesati dhammeneva, no adhammena.

“Này Doṇa, thế nào là vị Bà-la-môn có giới hạn? Này Doṇa, ở đây, vị Bà-la-môn có huyết thống trong sạch từ cả hai phía, từ bên mẹ và từ bên cha, có bào thai thanh tịnh, cho đến bảy đời tổ phụ, không bị chê bai, không bị chỉ trích về mặt dòng dõi. Vị ấy thực hành phạm hạnh đồng tử trong bốn mươi tám năm trong khi học tập các thánh điển. Sau khi đã thực hành phạm hạnh đồng tử trong bốn mươi tám năm và đã học tập các thánh điển, vị ấy tìm kiếm tài sản cho thầy chỉ bằng con đường chánh pháp, không bằng con đường phi pháp. Và này Doṇa, thế nào là chánh pháp ở đây? Không phải bằng nghề nông, không phải bằng nghề buôn bán, không phải bằng nghề chăn nuôi, không phải bằng nghề quân sự, không phải bằng nghề phục vụ vua chúa, không phải bằng bất cứ nghề thủ công nào khác, mà chỉ bằng hạnh khất thực, không xem thường cái bát. Vị ấy sau khi đã dâng tặng tài sản cho thầy, tìm kiếm vợ chỉ bằng con đường chánh pháp, không bằng con đường phi pháp.”

‘‘Tattha ca, doṇa, ko dhammo? Neva kayena na vikkayena, brāhmaṇiṃyeva udakūpassaṭṭhaṃ. So brāhmaṇiṃyeva gacchati, na khattiyiṃ na vessiṃ na suddiṃ na caṇḍāliṃ na nesādiṃ na veniṃ na rathakāriṃ na pukkusiṃ gacchati, na gabbhiniṃ gacchati, na pāyamānaṃ gacchati, na anutuniṃ gacchati. Kasmā ca, doṇa, brāhmaṇo na gabbhiniṃ gacchati? Sace, doṇa, brāhmaṇo gabbhiniṃ gacchati, atimīḷhajo nāma so hoti māṇavako vā māṇavikā vā. Tasmā, doṇa, brāhmaṇo na gabbhiniṃ gacchati. Kasmā ca, doṇa, brāhmaṇo na pāyamānaṃ gacchati? Sace, doṇa, brāhmaṇo pāyamānaṃ gacchati, asucipaṭipīḷito nāma so hoti māṇavako vā māṇavikā vā. Tasmā, doṇa, brāhmaṇo na pāyamānaṃ gacchati. Tassa sā hoti brāhmaṇī neva kāmatthā na davatthā na ratatthā, pajatthāva brāhmaṇassa brāhmaṇī hoti. So methunaṃ uppādetvā tameva puttassādaṃ nikāmayamāno kuṭumbaṃ ajjhāvasati, na agārasmā anagāriyaṃ pabbajati. Yāva porāṇānaṃ brāhmaṇānaṃ mariyādo tattha tiṭṭhati, taṃ na vītikkamati. ‘Yāva porāṇānaṃ brāhmaṇānaṃ mariyādo tattha brāhmaṇo ṭhito taṃ na vītikkamatī’ti, kho, doṇa, tasmā brāhmaṇo mariyādoti vuccati. Evaṃ kho, doṇa, brāhmaṇo mariyādo hoti.

“Và này Doṇa, thế nào là chánh pháp ở đây? Không phải bằng cách mua, không phải bằng cách bán, mà chỉ là người nữ Bà-la-môn được gả đi bằng cách rưới nước. Vị ấy chỉ đến với người nữ Bà-la-môn, không đến với người nữ Sát-đế-lỵ, không đến với người nữ Phệ-xá, không đến với người nữ Thủ-đà-la, không đến với người nữ Chiên-đà-la, không đến với người nữ thợ săn, không đến với người nữ đan lát, không đến với người nữ thuộc da, không đến với người nữ hốt rác, không đến với người phụ nữ đang mang thai, không đến với người phụ nữ đang cho con bú, không đến với người phụ nữ chưa có kinh nguyệt. Và này Doṇa, tại sao vị Bà-la-môn không đến với người phụ nữ đang mang thai? Này Doṇa, nếu vị Bà-la-môn đến với người phụ nữ đang mang thai, thì đứa bé trai hay bé gái ấy được gọi là sinh ra từ nơi quá ô uế. Vì thế, này Doṇa, vị Bà-la-môn không đến với người phụ nữ đang mang thai. Và này Doṇa, tại sao vị Bà-la-môn không đến với người phụ nữ đang cho con bú? Này Doṇa, nếu vị Bà-la-môn đến với người phụ nữ đang cho con bú, thì đứa bé trai hay bé gái ấy được gọi là bị chèn ép bởi vật không trong sạch. Vì thế, này Doṇa, vị Bà-la-môn không đến với người phụ nữ đang cho con bú. Người vợ Bà-la-môn của vị ấy không phải vì mục đích dục lạc, không phải vì mục đích vui đùa, không phải vì mục đích hoan lạc, người vợ Bà-la-môn của vị Bà-la-môn chỉ là vì mục đích sinh con. Vị ấy sau khi đã giao hợp, chỉ mong muốn niềm vui có được đứa con ấy mà sống tại gia, không từ bỏ gia đình để sống đời không gia đình. Vị ấy đứng trong giới hạn của các vị Bà-la-môn thời xưa, không vượt qua giới hạn ấy. ‘Này Doṇa, vì vị Bà-la-môn đứng trong giới hạn của các vị Bà-la-môn thời xưa và không vượt qua giới hạn ấy’, do đó vị Bà-la-môn được gọi là người có giới hạn. Này Doṇa, như vậy là vị Bà-la-môn có giới hạn.”

‘‘Kathañca, doṇa, brāhmaṇo sambhinnamariyādo hoti? Idha, doṇa, brāhmaṇo ubhato sujāto hoti – mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena. So aṭṭhacattālīsavassāni komārabrahmacariyaṃ carati mante adhīyamāno. Aṭṭhacattālīsavassāni komārabrahmacariyaṃ caritvā mante adhīyitvā ācariyassa ācariyadhanaṃ pariyesati dhammeneva, no adhammena.

“Này Doṇa, thế nào là vị Bà-la-môn phá vỡ giới hạn? Này Doṇa, ở đây, vị Bà-la-môn có huyết thống trong sạch từ cả hai phía, từ bên mẹ và từ bên cha, có bào thai thanh tịnh, cho đến bảy đời tổ phụ, không bị chê bai, không bị chỉ trích về mặt dòng dõi. Vị ấy thực hành phạm hạnh đồng tử trong bốn mươi tám năm trong khi học tập các thánh điển. Sau khi đã thực hành phạm hạnh đồng tử trong bốn mươi tám năm và đã học tập các thánh điển, vị ấy tìm kiếm tài sản cho thầy chỉ bằng con đường chánh pháp, không bằng con đường phi pháp.”

‘‘Tattha ca, doṇa, ko dhammo? Neva kasiyā na vaṇijjāya na gorakkhena na issatthena na rājaporisena na sippaññatarena, kevalaṃ bhikkhācariyāya kapālaṃ anatimaññamāno. So ācariyassa ācariyadhanaṃ niyyādetvā dāraṃ [Pg.201] pariyesati dhammenapi adhammenapi kayenapi vikkayenapi brāhmaṇimpi udakūpassaṭṭhaṃ. So brāhmaṇimpi gacchati khattiyimpi gacchati vessimpi gacchati suddimpi gacchati caṇḍālimpi gacchati nesādimpi gacchati venimpi gacchati rathakārimpi gacchati pukkusimpi gacchati gabbhinimpi gacchati pāyamānampi gacchati utunimpi gacchati anutunimpi gacchati. Tassa sā hoti brāhmaṇī kāmatthāpi davatthāpi ratatthāpi pajatthāpi brāhmaṇassa brāhmaṇī hoti. Yāva porāṇānaṃ brāhmaṇānaṃ mariyādo tattha na tiṭṭhati, taṃ vītikkamati. ‘Yāva porāṇānaṃ brāhmaṇānaṃ mariyādo tattha brāhmaṇo na ṭhito taṃ vītikkamatī’ti kho, doṇa, tasmā brāhmaṇo sambhinnamariyādoti vuccati. Evaṃ kho, doṇa, brāhmaṇo sambhinnamariyādo hoti.

“Và này Doṇa, thế nào là chánh pháp ở đây? Không phải bằng nghề nông, không phải bằng nghề buôn bán, không phải bằng nghề chăn nuôi, không phải bằng nghề quân sự, không phải bằng nghề phục vụ vua chúa, không phải bằng bất cứ nghề thủ công nào khác, mà chỉ bằng hạnh khất thực, không xem thường cái bát. Vị ấy sau khi đã dâng tặng tài sản cho thầy, tìm kiếm vợ bằng cả con đường chánh pháp và phi pháp, bằng cả cách mua và cách bán, và cả người nữ Bà-la-môn được gả đi bằng cách rưới nước. Vị ấy đến với cả người nữ Bà-la-môn, đến với cả người nữ Sát-đế-lỵ, đến với cả người nữ Phệ-xá, đến với cả người nữ Thủ-đà-la, đến với cả người nữ Chiên-đà-la, đến với cả người nữ thợ săn, đến với cả người nữ đan lát, đến với cả người nữ thuộc da, đến với cả người nữ hốt rác, đến với cả người phụ nữ đang mang thai, đến với cả người phụ nữ đang cho con bú, đến với cả người phụ nữ có kinh nguyệt, đến với cả người phụ nữ chưa có kinh nguyệt. Người vợ Bà-la-môn của vị ấy là vì mục đích dục lạc, cũng vì mục đích vui đùa, cũng vì mục đích hoan lạc, và cũng vì mục đích sinh con. Vị ấy không đứng trong giới hạn của các vị Bà-la-môn thời xưa, vị ấy vượt qua giới hạn ấy. ‘Này Doṇa, vì vị Bà-la-môn không đứng trong giới hạn của các vị Bà-la-môn thời xưa và vượt qua giới hạn ấy’, do đó vị Bà-la-môn được gọi là người phá vỡ giới hạn. Này Doṇa, như vậy là vị Bà-la-môn phá vỡ giới hạn.”

‘‘Kathañca, doṇa, brāhmaṇo brāhmaṇacaṇḍālo hoti? Idha, doṇa, brāhmaṇo ubhato sujāto hoti – mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena. So aṭṭhacattālīsavassāni komārabrahmacariyaṃ carati mante adhīyamāno. Aṭṭhacattālīsavassāni komārabrahmacariyaṃ caritvā mante adhīyitvā ācariyassa ācariyadhanaṃ pariyesati dhammenapi adhammenapi kasiyāpi vaṇijjāyapi gorakkhenapi issatthenapi rājaporisenapi sippaññatarenapi, kevalampi bhikkhācariyāya, kapālaṃ anatimaññamāno.

“Này Doṇa, thế nào là vị Bà-la-môn hạ tiện? Này Doṇa, ở đây, vị Bà-la-môn có huyết thống trong sạch từ cả hai phía, từ bên mẹ và từ bên cha, có bào thai thanh tịnh, cho đến bảy đời tổ phụ, không bị chê bai, không bị chỉ trích về mặt dòng dõi. Vị ấy thực hành phạm hạnh đồng tử trong bốn mươi tám năm trong khi học tập các thánh điển. Sau khi đã thực hành phạm hạnh đồng tử trong bốn mươi tám năm và đã học tập các thánh điển, vị ấy tìm kiếm tài sản cho thầy bằng cả con đường chánh pháp và phi pháp, bằng cả nghề nông, nghề buôn bán, nghề chăn nuôi, nghề quân sự, nghề phục vụ vua chúa, bằng cả bất cứ nghề thủ công nào khác, và cũng chỉ bằng hạnh khất thực, không xem thường cái bát.”

‘‘So ācariyassa ācariyadhanaṃ niyyādetvā dāraṃ pariyesati dhammenapi adhammenapi kayenapi vikkayenapi brāhmaṇimpi udakūpassaṭṭhaṃ. So brāhmaṇimpi gacchati khattiyimpi gacchati vessimpi gacchati suddimpi gacchati caṇḍālimpi gacchati nesādimpi gacchati venimpi gacchati rathakārimpi gacchati pukkusimpi gacchati gabbhinimpi gacchati pāyamānampi gacchati utunimpi gacchati anutunimpi gacchati. Tassa sā hoti brāhmaṇī kāmatthāpi davatthāpi ratatthāpi pajatthāpi brāhmaṇassa brāhmaṇī hoti. So sabbakammehi jīvikaṃ kappeti. Tamenaṃ brāhmaṇā evamāhaṃsu – ‘kasmā bhavaṃ brāhmaṇo paṭijānamāno sabbakammehi jīvikaṃ kappetī’ti? So evamāha – ‘seyyathāpi, bho, aggi sucimpi ḍahati asucimpi ḍahati, na ca tena aggi upalippati ; evamevaṃ kho, bho, sabbakammehi cepi brāhmaṇo jīvikaṃ kappeti, na ca tena brāhmaṇo upalippati’. ‘Sabbakammehi jīvikaṃ kappetī’ti kho, doṇa[Pg.202], tasmā brāhmaṇo brāhmaṇacaṇḍāloti vuccati. Evaṃ kho, doṇa, brāhmaṇo brāhmaṇacaṇḍālo hoti.

“Vị Bà-la-môn ấy, sau khi đã trả học phí cho thầy, bèn tìm vợ bằng cả chánh pháp lẫn phi pháp, bằng cả cách mua lẫn cách bán, và cả người nữ Bà-la-môn đã được gả đi bằng cách rưới nước. Vị ấy đi đến với cả người nữ Bà-la-môn, người nữ Sát-đế-lỵ, người nữ Tỳ-xá, người nữ Thủ-đà, người nữ Chiên-đà-la, người nữ thợ săn, người nữ đan tre, người nữ làm xe, người nữ hốt rác, người nữ đang mang thai, người nữ đang cho con bú, người nữ đang có kinh, và người nữ không có kinh. Người vợ Bà-la-môn ấy của vị ấy là để thỏa mãn dục vọng, để vui đùa, để hoan lạc, và cũng để có con. Vị ấy mưu sinh bằng mọi nghề nghiệp. Các Bà-la-môn khác nói với vị ấy rằng: ‘Thưa ngài, tự nhận là Bà-la-môn, tại sao ngài lại mưu sinh bằng mọi nghề nghiệp?’ Vị ấy trả lời rằng: ‘Thưa các ngài, ví như lửa đốt cả vật thanh tịnh lẫn vật không thanh tịnh, nhưng lửa không vì thế mà bị ô uế. Thưa các ngài, cũng vậy, dù cho Bà-la-môn có mưu sinh bằng mọi nghề nghiệp, vị ấy cũng không vì thế mà bị ô uế.’ Này Doṇa, chính vì ‘mưu sinh bằng mọi nghề nghiệp’ nên vị Bà-la-môn ấy được gọi là Bà-la-môn Chiên-đà-la. Này Doṇa, như vậy đó, một Bà-la-môn trở thành một Bà-la-môn Chiên-đà-la.”

‘‘Ye kho te, doṇa, brāhmaṇānaṃ pubbakā isayo mantānaṃ kattāro mantānaṃ pavattāro yesamidaṃ etarahi brāhmaṇā porāṇaṃ mantapadaṃ gītaṃ pavuttaṃ samīhitaṃ tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti sajjhāyitamanusajjhāyanti vācimanuvācenti, seyyathidaṃ – aṭṭhako, vāmako, vāmadevo, vessāmitto, yamadaggi, aṅgīraso, bhāradvājo, vāseṭṭho, kassapo, bhagu; tyāssume pañca brāhmaṇe paññāpenti – brahmasamaṃ, devasamaṃ, mariyādaṃ, sambhinnamariyādaṃ, brāhmaṇacaṇḍālaṃyeva pañcamaṃ. Tesaṃ tvaṃ, doṇa, katamo’’ti?

“Này Doṇa, những vị ẩn sĩ thuở xưa của các Bà-la-môn, là những người sáng tác các thánh chú, những người truyền bá các thánh chú, mà ngày nay các Bà-la-môn đang hát theo, tụng theo, đọc lại những gì đã được đọc, trì tụng lại những gì đã được trì tụng, giảng dạy lại những gì đã được giảng dạy, về bộ thánh chú cổ xưa này của các vị ấy, vốn đã được hát lên, được tuyên thuyết, được biên tập. Đó là các vị: Aṭṭhaka, Vāmaka, Vāmadeva, Vessāmitta, Yamadaggi, Aṅgīrasa, Bhāradvāja, Vāseṭṭha, Kassapa, và Bhagu. Các vị ấy đã quy định năm loại Bà-la-môn này: loại tương đương Phạm thiên, loại tương đương chư thiên, loại giữ gìn giới hạn, loại phá vỡ giới hạn, và thứ năm chính là Bà-la-môn Chiên-đà-la. Này Doṇa, trong số đó, ông thuộc loại nào?”

‘‘Evaṃ sante mayaṃ, bho gotama, brāhmaṇacaṇḍālampi na pūrema. Abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Dutiyaṃ.

“Thưa Tôn giả Gotama, nếu sự việc là như vậy, chúng con thậm chí còn không hội đủ tư cách của một Bà-la-môn Chiên-đà-la. Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả Gotama… (v.v.)… Kể từ hôm nay, mong Tôn giả Gotama xem con là một người cận sự nam đã quy y trọn đời.” (Hết bài kinh thứ hai).

3. Saṅgāravasuttaṃ

3. Kinh Saṅgārava

193. Atha kho saṅgāravo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho saṅgāravo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, bho gotama, hetu ko paccayo, yena kadāci dīgharattaṃ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā? Ko pana, bho gotama, hetu ko paccayo, yena kadāci dīgharattaṃ asajjhāyakatāpi mantā paṭibhanti, pageva sajjhāyakatā’’ti?

193. Rồi Bà-la-môn Saṅgārava đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, ông cùng Thế Tôn nói lên những lời chào đón, thăm hỏi. Sau khi trao đổi những lời thăm hỏi thân tình, ông ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Bà-la-môn Saṅgārava bạch với Thế Tôn rằng: ‘Thưa Tôn giả Gotama, do nhân gì, do duyên gì, mà có khi các thánh chú, dù đã được trì tụng lâu ngày, lại không hiện ra trong trí, huống nữa là khi không trì tụng? Lại nữa, thưa Tôn giả Gotama, do nhân gì, do duyên gì, mà có khi các thánh chú, dù không được trì tụng lâu ngày, lại hiện ra trong trí, huống nữa là khi có trì tụng?’”

‘‘Yasmiṃ, brāhmaṇa, samaye kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati kāmarāgaparetena, uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, attatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, paratthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, ubhayatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, dīgharattaṃ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā. Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto saṃsaṭṭho lākhāya vā haliddiyā vā nīliyā vā mañjiṭṭhāya vā. Tattha cakkhumā puriso sakaṃ mukhanimittaṃ paccavekkhamāno yathābhūtaṃ nappajāneyya [Pg.203] na passeyya. Evamevaṃ kho, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati kāmarāgaparetena, uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, attatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, paratthampi…pe… ubhayatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, dīgharattaṃ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā.

“Này Bà-la-môn, vào lúc nào một người sống với tâm bị tham dục chi phối, bị tham dục xâm chiếm, và không biết như thật lối thoát khỏi tham dục đã khởi lên, thì vào lúc ấy, người ấy không biết, không thấy như thật lợi ích cho mình, không biết, không thấy như thật lợi ích cho người, không biết, không thấy như thật lợi ích cho cả hai. Khi ấy, các thánh chú, dù đã được trì tụng lâu ngày, cũng không hiện ra trong trí, huống nữa là khi không trì tụng. Này Bà-la-môn, ví như một bát nước bị trộn lẫn với thuốc nhuộm màu cánh kiến, hoặc nghệ, hoặc chàm, hoặc màu đỏ son. Ở đấy, một người có mắt sáng, khi soi bóng mặt của mình, sẽ không thể biết, không thể thấy như thật. Cũng vậy, này Bà-la-môn, vào lúc nào một người sống với tâm bị tham dục chi phối, bị tham dục xâm chiếm, và không biết như thật lối thoát khỏi tham dục đã khởi lên, thì vào lúc ấy, người ấy không biết, không thấy như thật lợi ích cho mình… (v.v.)… lợi ích cho cả hai. Khi ấy, các thánh chú, dù đã được trì tụng lâu ngày, cũng không hiện ra trong trí, huống nữa là khi không trì tụng.”

‘‘Puna caparaṃ, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharati byāpādaparetena, uppannassa ca byāpādassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, attatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, paratthampi…pe… ubhayatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, dīgharattaṃ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā. Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto agginā santatto ukkudhito ussadakajāto. Tattha cakkhumā puriso sakaṃ mukhanimittaṃ paccavekkhamāno yathābhūtaṃ nappajāneyya na passeyya. Evamevaṃ kho, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharati byāpādaparetena, uppannassa ca byāpādassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, attatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, paratthampi…pe… ubhayatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, dīgharattaṃ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā.

“Lại nữa, này Bà-la-môn, vào lúc nào một người sống với tâm bị sân hận chi phối, bị sân hận xâm chiếm, và không biết như thật lối thoát khỏi sân hận đã khởi lên, thì vào lúc ấy, người ấy không biết, không thấy như thật lợi ích cho mình… (v.v.)… lợi ích cho cả hai. Khi ấy, các thánh chú, dù đã được trì tụng lâu ngày, cũng không hiện ra trong trí, huống nữa là khi không trì tụng. Này Bà-la-môn, ví như một bát nước bị đun trên lửa, sôi sùng sục, bốc hơi. Ở đấy, một người có mắt sáng, khi soi bóng mặt của mình, sẽ không thể biết, không thể thấy như thật. Cũng vậy, này Bà-la-môn, vào lúc nào một người sống với tâm bị sân hận chi phối, bị sân hận xâm chiếm, và không biết như thật lối thoát khỏi sân hận đã khởi lên, thì vào lúc ấy, người ấy không biết, không thấy như thật lợi ích cho mình… (v.v.)… lợi ích cho cả hai. Khi ấy, các thánh chú, dù đã được trì tụng lâu ngày, cũng không hiện ra trong trí, huống nữa là khi không trì tụng.”

‘‘Puna caparaṃ, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā viharati thinamiddhaparetena, uppannassa ca thinamiddhassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, attatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, paratthampi…pe… ubhayatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, dīgharattaṃ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā. Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto sevālapaṇakapariyonaddho. Tattha cakkhumā puriso sakaṃ mukhanimittaṃ paccavekkhamāno yathābhūtaṃ nappajāneyya na passeyya. Evamevaṃ kho, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā viharati thinamiddhaparetena, uppannassa ca thinamiddhassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, attatthampi tasmiṃ [Pg.204] samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, paratthampi…pe… ubhayatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, dīgharattaṃ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā.

Này Bà la môn, lại nữa, vào lúc nào vị ấy sống với tâm bị hôn trầm và thụy miên xâm chiếm, bị hôn trầm và thụy miên chi phối, và không biết như thật sự thoát ly khỏi hôn trầm và thụy miên đã sanh khởi, vào lúc ấy, vị ấy không biết, không thấy như thật lợi ích của mình, ... cho đến ... vào lúc ấy, vị ấy không biết, không thấy như thật lợi ích của cả hai, dầu cho các câu chú đã được tụng đọc trong một thời gian dài cũng không hiện ra, huống nữa là các câu chú không được tụng đọc. Này Bà la môn, ví như một chậu nước bị rêu và rong bao phủ. Ở đó, một người có mắt, đang xem xét hình ảnh khuôn mặt của mình, sẽ không biết, không thấy như thật. Cũng vậy, này Bà la môn, vào lúc nào vị ấy sống với tâm bị hôn trầm và thụy miên xâm chiếm, bị hôn trầm và thụy miên chi phối, và không biết như thật sự thoát ly khỏi hôn trầm và thụy miên đã sanh khởi, vào lúc ấy, vị ấy không biết, không thấy như thật lợi ích của mình, ... cho đến ... vào lúc ấy, vị ấy không biết, không thấy như thật lợi ích của cả hai, dầu cho các câu chú đã được tụng đọc trong một thời gian dài cũng không hiện ra, huống nữa là các câu chú không được tụng đọc.

‘‘Puna caparaṃ, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye uddhaccakukkuccapariyuṭṭhitena cetasā viharati uddhaccakukkuccaparetena, uppannassa ca uddhaccakukkuccassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, attatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, paratthampi…pe… ubhayatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, dīgharattaṃ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā. Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto vāterito calito bhanto ūmijāto. Tattha cakkhumā puriso sakaṃ mukhanimittaṃ paccavekkhamāno yathābhūtaṃ nappajāneyya na passeyya. Evamevaṃ kho, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye uddhaccakukkuccapariyuṭṭhitena cetasā viharati uddhaccakukkuccaparetena, uppannassa ca uddhaccakukkuccassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, attatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, paratthampi…pe… ubhayatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, dīgharattaṃ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā.

Này Bà la môn, lại nữa, vào lúc nào vị ấy sống với tâm bị trạo cử và hối quá xâm chiếm, bị trạo cử và hối quá chi phối, và không biết như thật sự thoát ly khỏi trạo cử và hối quá đã sanh khởi, vào lúc ấy, vị ấy không biết, không thấy như thật lợi ích của mình, ... cho đến ... vào lúc ấy, vị ấy không biết, không thấy như thật lợi ích của cả hai, dầu cho các câu chú đã được tụng đọc trong một thời gian dài cũng không hiện ra, huống nữa là các câu chú không được tụng đọc. Này Bà la môn, ví như một chậu nước bị gió thổi, lay động, xoáy tròn, nổi sóng. Ở đó, một người có mắt, đang xem xét hình ảnh khuôn mặt của mình, sẽ không biết, không thấy như thật. Cũng vậy, này Bà la môn, vào lúc nào vị ấy sống với tâm bị trạo cử và hối quá xâm chiếm, bị trạo cử và hối quá chi phối, và không biết như thật sự thoát ly khỏi trạo cử và hối quá đã sanh khởi, vào lúc ấy, vị ấy không biết, không thấy như thật lợi ích của mình, ... cho đến ... vào lúc ấy, vị ấy không biết, không thấy như thật lợi ích của cả hai, dầu cho các câu chú đã được tụng đọc trong một thời gian dài cũng không hiện ra, huống nữa là các câu chú không được tụng đọc.

‘‘Puna caparaṃ, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati vicikicchāparetena, uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, attatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, paratthampi…pe… ubhayatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, dīgharattaṃ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā. Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto āvilo luḷito kalalībhūto andhakāre nikkhitto. Tattha cakkhumā puriso sakaṃ mukhanimittaṃ paccavekkhamāno yathābhūtaṃ nappajāneyya na passeyya. Evamevaṃ kho, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati vicikicchāparetena, uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, attatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, paratthampi…pe… ubhayatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, dīgharattaṃ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā.

Này Bà la môn, lại nữa, vào lúc nào vị ấy sống với tâm bị nghi ngờ xâm chiếm, bị nghi ngờ chi phối, và không biết như thật sự thoát ly khỏi nghi ngờ đã sanh khởi, vào lúc ấy, vị ấy không biết, không thấy như thật lợi ích của mình, ... cho đến ... vào lúc ấy, vị ấy không biết, không thấy như thật lợi ích của cả hai, dầu cho các câu chú đã được tụng đọc trong một thời gian dài cũng không hiện ra, huống nữa là các câu chú không được tụng đọc. Này Bà la môn, ví như một chậu nước đục, bị khuấy động, vẩn bùn, được đặt trong bóng tối. Ở đó, một người có mắt, đang xem xét hình ảnh khuôn mặt của mình, sẽ không biết, không thấy như thật. Cũng vậy, này Bà la môn, vào lúc nào vị ấy sống với tâm bị nghi ngờ xâm chiếm, bị nghi ngờ chi phối, và không biết như thật sự thoát ly khỏi nghi ngờ đã sanh khởi, vào lúc ấy, vị ấy không biết, không thấy như thật lợi ích của mình, ... cho đến ... vào lúc ấy, vị ấy không biết, không thấy như thật lợi ích của cả hai, dầu cho các câu chú đã được tụng đọc trong một thời gian dài cũng không hiện ra, huống nữa là các câu chú không được tụng đọc.

‘‘Yasmiñca [Pg.205] kho, brāhmaṇa, samaye na kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati na kāmarāgaparetena, uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ pajānāti, attatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ pajānāti passati, paratthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ pajānāti passati, ubhayatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ pajānāti passati, dīgharattaṃ asajjhāyakatāpi mantā paṭibhanti, pageva sajjhāyakatā. Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto asaṃsaṭṭho lākhāya vā haliddiyā vā nīliyā vā mañjiṭṭhāya vā. Tattha cakkhumā puriso sakaṃ mukhanimittaṃ paccavekkhamāno yathābhūtaṃ pajāneyya passeyya. Evamevaṃ kho, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye na kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati…pe….

Và này Bà la môn, vào lúc nào vị ấy sống với tâm không bị tham dục xâm chiếm, không bị tham dục chi phối, và biết như thật sự thoát ly khỏi tham dục đã sanh khởi, vào lúc ấy, vị ấy biết, thấy như thật lợi ích của mình, vào lúc ấy, vị ấy biết, thấy như thật lợi ích của người khác, vào lúc ấy, vị ấy biết, thấy như thật lợi ích của cả hai, dầu cho các câu chú không được tụng đọc trong một thời gian dài cũng hiện ra, huống nữa là các câu chú được tụng đọc. Này Bà la môn, ví như một chậu nước không bị pha trộn với thuốc nhuộm màu cánh kiến, hoặc màu vàng nghệ, hoặc màu xanh, hoặc màu đỏ son. Ở đó, một người có mắt, đang xem xét hình ảnh khuôn mặt của mình, sẽ biết, sẽ thấy như thật. Cũng vậy, này Bà la môn, vào lúc nào vị ấy sống với tâm không bị tham dục xâm chiếm... cho đến...

‘‘Puna caparaṃ, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye na byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharati…pe… seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto agginā asantatto anukkudhito anussadakajāto. Tattha cakkhumā puriso sakaṃ mukhanimittaṃ paccavekkhamāno yathābhūtaṃ pajāneyya passeyya. Evamevaṃ kho, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye na byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharati…pe….

Này Bà la môn, lại nữa, vào lúc nào vị ấy sống với tâm không bị sân hận xâm chiếm... cho đến... Này Bà la môn, ví như một chậu nước không bị đun nóng bởi lửa, không sôi sùng sục, không bốc hơi. Ở đó, một người có mắt, đang xem xét hình ảnh khuôn mặt của mình, sẽ biết, sẽ thấy như thật. Cũng vậy, này Bà la môn, vào lúc nào vị ấy sống với tâm không bị sân hận xâm chiếm... cho đến...

‘‘Puna caparaṃ, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye na thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā viharati…pe… seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto na sevālapaṇakapariyonaddho. Tattha cakkhumā puriso sakaṃ mukhanimittaṃ paccavekkhamāno yathābhūtaṃ pajāneyya passeyya. Evamevaṃ kho, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye na thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā viharati…pe….

Này Bà la môn, lại nữa, vào lúc nào vị ấy không sống với tâm bị hôn trầm và thụy miên xâm chiếm... ví như, này Bà la môn, một chậu nước không bị rong rêu bao phủ. Ở đó, người có mắt nhìn ngắm ảnh khuôn mặt của mình, sẽ biết, sẽ thấy như thật. Cũng vậy, này Bà la môn, vào lúc nào vị ấy không sống với tâm bị hôn trầm và thụy miên xâm chiếm...

‘‘Puna caparaṃ, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye na uddhaccakukkuccapariyuṭṭhitena cetasā viharati…pe… seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto na vāterito na calito na bhanto na ūmijāto. Tattha cakkhumā puriso sakaṃ mukhanimittaṃ paccavekkhamāno yathābhūtaṃ pajāneyya passeyya. Evamevaṃ kho, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye na uddhaccakukkuccapariyuṭṭhitena cetasā viharati …pe….

Này Bà la môn, lại nữa, vào lúc nào vị ấy không sống với tâm bị trạo cử và hối quá xâm chiếm... ví như, này Bà la môn, một chậu nước không bị gió thổi, không bị lay động, không bị xoáy tròn, không nổi sóng. Ở đó, người có mắt nhìn ngắm ảnh khuôn mặt của mình, sẽ biết, sẽ thấy như thật. Cũng vậy, này Bà la môn, vào lúc nào vị ấy không sống với tâm bị trạo cử và hối quá xâm chiếm...

‘‘Puna caparaṃ, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye na vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati na vicikicchāparetena, uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ pajānāti, attatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ pajānāti passati, paratthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ pajānāti passati, ubhayatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ pajānāti passati, dīgharattaṃ asajjhāyakatāpi [Pg.206] mantā paṭibhanti, pageva sajjhāyakatā. Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto accho vippasanno anāvilo āloke nikkhitto. Tattha cakkhumā puriso sakaṃ mukhanimittaṃ paccavekkhamāno yathābhūtaṃ pajāneyya passeyya. Evamevaṃ kho, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye na vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati na vicikicchāparetena, uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ pajānāti, attatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ pajānāti passati, paratthampi…pe… ubhayatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ pajānāti passati, dīgharattaṃ asajjhāyakatāpi mantā paṭibhanti, pageva sajjhāyakatā.

Này Bà la môn, lại nữa, vào lúc nào vị ấy không sống với tâm bị nghi hoặc xâm chiếm, không bị nghi hoặc chi phối, và biết như thật sự thoát khỏi nghi hoặc đã khởi lên, vào lúc ấy vị ấy biết và thấy như thật lợi ích của mình, vào lúc ấy vị ấy biết và thấy như thật lợi ích của người khác, vào lúc ấy vị ấy biết và thấy như thật lợi ích của cả hai. Dù đã lâu không tụng đọc, các câu thần chú vẫn hiện ra, huống nữa là có tụng đọc. Ví như, này Bà la môn, một chậu nước trong, rất trong, không vẩn đục, được đặt ở nơi có ánh sáng. Ở đó, người có mắt nhìn ngắm ảnh khuôn mặt của mình, sẽ biết, sẽ thấy như thật. Cũng vậy, này Bà la môn, vào lúc nào vị ấy không sống với tâm bị nghi hoặc xâm chiếm, không bị nghi hoặc chi phối, và biết như thật sự thoát khỏi nghi hoặc đã khởi lên, vào lúc ấy vị ấy biết và thấy như thật lợi ích của mình, lợi ích của người khác... vào lúc ấy vị ấy biết và thấy như thật lợi ích của cả hai. Dù đã lâu không tụng đọc, các câu thần chú vẫn hiện ra, huống nữa là có tụng đọc.

‘‘Ayaṃ kho, brāhmaṇa, hetu ayaṃ paccayo, yena kadāci dīgharattaṃ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā. Ayaṃ pana, brāhmaṇa, hetu ayaṃ paccayo, yena kadāci dīgharattaṃ asajjhāyakatāpi mantā paṭibhanti, pageva sajjhāyakatā’’ti.

Này Bà la môn, đây là nguyên nhân, đây là điều kiện, do đó đôi khi dù đã tụng đọc lâu ngày, các câu thần chú vẫn không hiện ra, huống nữa là không tụng đọc. Và này Bà la môn, đây là nguyên nhân, đây là điều kiện, do đó đôi khi dù đã lâu không tụng đọc, các câu thần chú vẫn hiện ra, huống nữa là có tụng đọc.

‘‘Abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Tatiyaṃ.

Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama... Xin Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là một người cận sự nam, từ hôm nay cho đến trọn đời đã quy y. (Kinh thứ ba chấm dứt).

4. Kāraṇapālīsuttaṃ

4. Kinh Kāraṇapālī

194. Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Tena kho pana samayena kāraṇapālī brāhmaṇo licchavīnaṃ kammantaṃ kāreti. Addasā kho kāraṇapālī brāhmaṇo piṅgiyāniṃ brāhmaṇaṃ dūratova āgacchantaṃ; disvā piṅgiyāniṃ brāhmaṇaṃ etadavoca –

194. Một thời, Thế Tôn trú ở Vesālī, tại Đại Lâm, trong ngôi giảng đường có nóc nhọn. Lúc bấy giờ, Bà la môn Kāraṇapālī đang trông coi công việc cho các vị Licchavi. Bà la môn Kāraṇapālī thấy Bà la môn Piṅgiyāni từ xa đi đến; thấy vậy, bèn nói với Bà la môn Piṅgiyāni điều này:

‘‘Handa, kuto nu bhavaṃ piṅgiyānī āgacchati divā divassā’’ti? ‘‘Itohaṃ, bho, āgacchāmi samaṇassa gotamassa santikā’’ti. ‘‘Taṃ kiṃ maññati bhavaṃ, piṅgiyānī, samaṇassa gotamassa paññāveyyattiyaṃ? Paṇḍito maññe’’ti? ‘‘Ko cāhaṃ, bho, ko ca samaṇassa gotamassa paññāveyyattiyaṃ jānissāmi! Sopi nūnassa tādisova yo samaṇassa gotamassa paññāveyyattiyaṃ jāneyyā’’ti! ‘‘Uḷārāya khalu bhavaṃ, piṅgiyānī, samaṇaṃ gotamaṃ pasaṃsāya pasaṃsatī’’ti. ‘‘Ko cāhaṃ, bho, ko ca samaṇaṃ [Pg.207] gotamaṃ pasaṃsissāmi! Pasatthappasatthova so bhavaṃ gotamo seṭṭho devamanussāna’’nti. ‘‘Kiṃ pana bhavaṃ, piṅgiyānī, atthavasaṃ sampassamāno samaṇe gotame evaṃ abhippasanno’’ti?

Này, Tôn giả Piṅgiyāni từ đâu đến vào giữa ban ngày thế này? – Thưa ngài, tôi từ chỗ của Sa-môn Gotama đến đây. – Tôn giả Piṅgiyāni nghĩ thế nào về sự thông tuệ của Sa-môn Gotama? Ngài có cho rằng ngài ấy là bậc hiền trí không? – Thưa ngài, tôi là ai mà có thể biết được sự thông tuệ của Sa-môn Gotama! Chắc chắn người nào biết được sự thông tuệ của Sa-môn Gotama thì người ấy cũng phải giống như ngài. – Tôn giả Piṅgiyāni quả thật đã tán thán Sa-môn Gotama bằng một lời tán thán cao thượng! – Thưa ngài, tôi là ai mà có thể tán thán Sa-môn Gotama! Tôn giả Gotama ấy được tán thán bởi những phẩm chất đáng tán thán, là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người. – Nhưng Tôn giả Piṅgiyāni, thấy được lợi ích gì mà ngài lại có lòng tịnh tín cao độ như vậy đối với Sa-môn Gotama?

‘‘Seyyathāpi, bho, puriso aggarasaparititto na aññesaṃ hīnānaṃ rasānaṃ piheti; evamevaṃ kho, bho, yato yato tassa bhoto gotamassa dhammaṃ suṇāti – yadi suttaso, yadi geyyaso, yadi veyyākaraṇaso, yadi abbhutadhammaso – tato tato na aññesaṃ puthusamaṇabrāhmaṇappavādānaṃ piheti.

Thưa ngài, ví như một người đã thỏa mãn với hương vị thượng hạng thì không còn thèm muốn những hương vị thấp kém khác; cũng vậy, thưa ngài, mỗi khi nghe pháp của Tôn giả Gotama ấy – dù là kinh (suttaso), dù là kệ (geyyaso), dù là ký thuyết (veyyākaraṇaso), dù là pháp vị tằng hữu (abbhutadhammaso) – thì từ đó không còn thèm muốn những học thuyết của các Sa-môn, Bà la môn khác.

‘‘Seyyathāpi, bho, puriso jighacchādubbalyapareto madhupiṇḍikaṃ adhigaccheyya. So yato yato sāyetha, labhateva sādurasaṃ asecanakaṃ; evamevaṃ kho, bho, yato yato tassa bhoto gotamassa dhammaṃ suṇāti – yadi suttaso, yadi geyyaso, yadi veyyākaraṇaso, yadi abbhutadhammaso – tato tato labhateva attamanataṃ, labhati cetaso pasādaṃ.

Thưa ngài, ví như một người bị đói và yếu sức hành hạ, tìm được một viên mật ong. Mỗi khi người ấy nếm, đều cảm nhận được vị ngọt ngon, không cần thêm gì khác; cũng vậy, thưa ngài, mỗi khi nghe pháp của Tôn giả Gotama ấy – dù là kinh (suttaso), dù là kệ (geyyaso), dù là ký thuyết (veyyākaraṇaso), dù là pháp vị tằng hữu (abbhutadhammaso) – thì từ đó đều đạt được sự hoan hỷ, đạt được sự tịnh tín trong tâm.

‘‘Seyyathāpi, bho, puriso candanaghaṭikaṃ adhigaccheyya – haricandanassa vā lohitacandanassa vā. So yato yato ghāyetha – yadi mūlato, yadi majjhato, yadi aggato – adhigacchateva surabhigandhaṃ asecanakaṃ; evamevaṃ kho, bho, yato yato tassa bhoto gotamassa dhammaṃ suṇāti – yadi suttaso, yadi geyyaso, yadi veyyākaraṇaso, yadi abbhutadhammaso – tato tato adhigacchati pāmojjaṃ adhigacchati somanassaṃ.

Thưa ngài, ví như một người tìm được một khúc gỗ chiên đàn – hoặc chiên đàn vàng, hoặc chiên đàn đỏ. Mỗi khi người ấy ngửi – dù là ở gốc, dù là ở giữa, hay dù là ở ngọn – đều cảm nhận được hương thơm ngát, không cần thêm gì khác; cũng vậy, thưa ngài, mỗi khi nghe pháp của Tôn giả Gotama ấy – dù là kinh (suttaso), dù là kệ (geyyaso), dù là ký thuyết (veyyākaraṇaso), dù là pháp vị tằng hữu (abbhutadhammaso) – thì từ đó đều đạt được sự hân hoan, đạt được sự hoan hỷ.

‘‘Seyyathāpi, bho, puriso ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno. Tassa kusalo bhisakko ṭhānaso ābādhaṃ nīhareyya; evamevaṃ kho, bho, yato yato tassa bhoto gotamassa dhammaṃ suṇāti – yadi suttaso, yadi geyyaso, yadi veyyākaraṇaso, yadi abbhutadhammaso – tato tato sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā abbhatthaṃ gacchanti.

“Thưa ngài, ví như có người bị bệnh, đau khổ, ốm nặng. Một y sĩ giỏi có thể chữa lành bệnh cho người ấy ngay lập tức; cũng vậy, thưa ngài, mỗi khi con nghe pháp của tôn giả Gotama – dù là kinh văn xuôi, kinh văn vần, ký sự, hay pháp vi diệu – thì mỗi khi ấy, sầu, bi, khổ, ưu, não đều biến mất.

‘‘Seyyathāpi[Pg.208], bho, pokkharaṇī acchodakā sātodakā sītodakā setakā supatitthā ramaṇīyā. Atha puriso āgaccheyya ghammābhitatto ghammapareto kilanto tasito pipāsito. So taṃ pokkharaṇiṃ ogāhetvā nhātvā ca pivitvā ca sabbadarathakilamathapariḷāhaṃ paṭippassambheyya. Evamevaṃ kho, bho, yato yato tassa bhoto gotamassa dhammaṃ suṇāti – yadi suttaso, yadi geyyaso, yadi veyyākaraṇaso, yadi abbhutadhammaso – tato tato sabbadarathakilamathapariḷāhā paṭippassambhantī’’ti.

“Thưa ngài, ví như có một hồ sen nước trong, nước ngọt, nước mát, bến nước tốt, quang cảnh khả ái. Rồi một người đi đến, bị nóng bức hành hạ, bị hơi nóng bao trùm, mệt mỏi, khát nước, khô cổ. Người ấy xuống hồ, tắm và uống, làm dịu đi mọi mệt nhọc, kiệt sức và phiền muộn. Cũng vậy, thưa ngài, mỗi khi con nghe pháp của tôn giả Gotama – dù là kinh văn xuôi, kinh văn vần, ký sự, hay pháp vi diệu – thì mỗi khi ấy, mọi mệt nhọc, kiệt sức và phiền muộn đều được lắng dịu.”

Evaṃ vutte kāraṇapālī brāhmaṇo uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā dakkhiṇaṃ jāṇumaṇḍalaṃ pathaviyaṃ nihantvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā tikkhattuṃ udānaṃ udānesi –

Khi được nói như vậy, Bà-la-môn Kāraṇapālī từ chỗ ngồi đứng dậy, vắt thượng y qua một bên vai, quỳ gối phải xuống đất, chắp tay hướng về phía Thế Tôn và thốt lên lời cảm hứng ba lần:

‘‘Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa;

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa;

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassā’’ti.

“Đảnh lễ Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác; Đảnh lễ Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác; Đảnh lễ Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác.”

‘‘Abhikkantaṃ, bho piṅgiyāni, abhikkantaṃ, bho piṅgiyāni! Seyyathāpi, bho piṅgiyāni, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – cakkhumanto rūpāni dakkhantīti; evamevaṃ bhotā piṅgiyāninā anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ, bho piṅgiyāni, taṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsakaṃ maṃ bhavaṃ piṅgiyānī dhāretu, ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Catutthaṃ.

“Thật vi diệu, thưa ngài Piṅgiyāni! Thật vi diệu, thưa ngài Piṅgiyāni! Thưa ngài Piṅgiyāni, ví như người ta lật ngửa vật bị úp, mở ra vật bị che kín, chỉ đường cho người lạc lối, hay đem đèn dầu vào trong bóng tối để người có mắt có thể thấy các sắc; cũng vậy, Pháp đã được ngài Piṅgiyāni tuyên thuyết bằng nhiều phương tiện. Thưa ngài Piṅgiyāni, con xin quy y tôn giả Gotama, quy y Pháp và quy y Tăng chúng. Mong ngài Piṅgiyāni hãy xem con là một nam cư sĩ đã quy y kể từ hôm nay cho đến trọn đời.” Hết kinh thứ tư.

5. Piṅgiyānīsuttaṃ

5. Kinh Piṅgiyāni

195. Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Tena kho pana samayena pañcamattāni licchavisatāni bhagavantaṃ payirupāsanti. Appekacce licchavī nīlā honti nīlavaṇṇā nīlavatthā nīlālaṅkārā, appekacce licchavī pītā honti pītavaṇṇā pītavatthā pītālaṅkārā, appekacce licchavī lohitakā honti lohitakavaṇṇā lohitakavatthā lohitakālaṅkārā, appekacce licchavī odātā [Pg.209] honti odātavaṇṇā odātavatthā odātālaṅkārā. Tyassudaṃ bhagavā atirocati vaṇṇena ceva yasasā ca.

195. Một thời, Thế Tôn trú tại Vesālī, trong Đại Lâm, tại Trùng Các Giảng Đường. Lúc bấy giờ, có khoảng năm trăm vị Licchavi đang hầu cận Thế Tôn. Một số vị Licchavi có màu xanh, y phục màu xanh, trang sức màu xanh. Một số vị Licchavi có màu vàng, y phục màu vàng, trang sức màu vàng. Một số vị Licchavi có màu đỏ, y phục màu đỏ, trang sức màu đỏ. Một số vị Licchavi có màu trắng, y phục màu trắng, trang sức màu trắng. Và Thế Tôn tỏa sáng hơn hẳn họ về cả dung sắc lẫn danh tiếng.

Atha kho piṅgiyānī brāhmaṇo uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘paṭibhāti maṃ, bhagavā, paṭibhāti maṃ, sugatā’’ti. ‘‘Paṭibhātu taṃ piṅgiyānī’’ti bhagavā avoca. Atha kho piṅgiyānī brāhmaṇo bhagavato sammukhā sāruppāya gāthāya abhitthavi –

Lúc ấy, Bà-la-môn Piṅgiyānī từ chỗ ngồi đứng dậy, vắt thượng y qua một bên vai, chắp tay hướng về phía Thế Tôn và bạch rằng: ‘Bạch Thế Tôn, một ý tưởng khởi lên trong con! Bạch Thiện Thệ, một ý tưởng khởi lên trong con!’ Thế Tôn đáp: ‘Này Piṅgiyānī, hãy để ý tưởng ấy khởi lên.’ Rồi Bà-la-môn Piṅgiyāni ở trước mặt Thế Tôn, tán thán Ngài bằng một bài kệ thích hợp:

‘‘Padmaṃ yathā kokanadaṃ sugandhaṃ,Pāto siyā phullamavītagandhaṃ;

Aṅgīrasaṃ passa virocamānaṃ,Tapantamādiccamivantalikkhe’’ti.

“Như hoa sen kokanada thơm ngát, Nở vào buổi sáng, hương chẳng phai tàn; Hãy nhìn bậc Aṅgīrasa đang tỏa sáng, Như mặt trời rực rỡ giữa không trung.”

Atha kho te licchavī pañcahi uttarāsaṅgasatehi piṅgiyāniṃ brāhmaṇaṃ acchādesuṃ. Atha kho piṅgiyānī brāhmaṇo tehi pañcahi uttarāsaṅgasatehi bhagavantaṃ acchādesi.

Lúc ấy, các vị Licchavi ấy đã tặng cho Bà-la-môn Piṅgiyāni năm trăm chiếc thượng y. Rồi Bà-la-môn Piṅgiyāni lại dâng cúng năm trăm chiếc thượng y ấy lên Thế Tôn.

Atha kho bhagavā te licchavī etadavoca – ‘‘pañcannaṃ, licchavī, ratanānaṃ pātubhāvo dullabho lokasmiṃ. Katamesaṃ pañcannaṃ? Tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa pātubhāvo dullabho lokasmiṃ. Tathāgatappaveditassa dhammavinayassa desetā puggalo dullabho lokasmiṃ. Tathāgatappaveditassa dhammavinayassa desitassa viññātā puggalo dullabho lokasmiṃ. Tathāgatappaveditassa dhammavinayassa desitassa viññātā dhammānudhammappaṭipanno puggalo dullabho lokasmiṃ. Kataññū katavedī puggalo dullabho lokasmiṃ. Imesaṃ kho, licchavī, pañcannaṃ ratanānaṃ pātubhāvo dullabho lokasmi’’nti. Pañcamaṃ.

Lúc ấy, Thế Tôn nói với các vị Licchavi ấy: ‘Này các Licchavi, sự xuất hiện của năm báu vật này là khó gặp ở đời. Thế nào là năm? Sự xuất hiện của Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác là khó gặp ở đời. Người có thể thuyết giảng Giáo pháp và Giới luật do Như Lai tuyên thuyết là khó gặp ở đời. Người có thể hiểu được Giáo pháp và Giới luật do Như Lai tuyên thuyết, khi được giảng dạy, là khó gặp ở đời. Người hiểu được Giáo pháp và Giới luật do Như Lai tuyên thuyết, khi được giảng dạy, rồi thực hành pháp tùy pháp, là khó gặp ở đời. Người biết ơn và đền ơn là khó gặp ở đời. Này các Licchavi, sự xuất hiện của năm báu vật này là khó gặp ở đời.’ Hết kinh thứ năm.

6. Mahāsupinasuttaṃ

6. Kinh Đại Mộng

196. ‘‘Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato pañca mahāsupinā pāturahesuṃ. Katame pañca? Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato [Pg.210] ayaṃ mahāpathavī mahāsayanaṃ ahosi, himavā pabbatarājā bibbohanaṃ ahosi, puratthime samudde vāmo hattho ohito ahosi, pacchime samudde dakkhiṇo hattho ohito ahosi, dakkhiṇe samudde ubho pādā ohitā ahesuṃ. Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato ayaṃ paṭhamo mahāsupino pāturahosi.

196. “Này các Tỷ-kheo, trước khi giác ngộ, khi chưa chứng ngộ, đang còn là Bồ-tát, năm giấc mộng lớn đã hiện ra cho Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Thế nào là năm? Này các Tỷ-kheo, trước khi giác ngộ, khi chưa chứng ngộ, đang còn là Bồ-tát, đối với Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, đại địa này trở thành chiếc giường lớn; vua núi Himavā trở thành chiếc gối; tay trái của Ngài đặt trên biển đông; tay phải của Ngài đặt trên biển tây; cả hai chân của Ngài đặt trên biển nam. Này các Tỷ-kheo, trước khi giác ngộ, khi chưa chứng ngộ, đang còn là Bồ-tát, đây là giấc mộng lớn thứ nhất đã hiện ra cho Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato tiriyā nāma tiṇajāti nābhiyā uggantvā nabhaṃ āhacca ṭhitā ahosi. Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato ayaṃ dutiyo mahāsupino pāturahosi.

“Này các Tỳ khưu, lại nữa, đối với Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, trước khi giác ngộ, khi chưa chứng ngộ Chánh Đẳng Giác, trong khi còn là Bồ Tát, một loại cỏ tên là tiriyā đã mọc lên từ rốn và vươn lên chạm đến bầu trời. Này các Tỳ khưu, đối với Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, trước khi giác ngộ, khi chưa chứng ngộ Chánh Đẳng Giác, trong khi còn là Bồ Tát, đại mộng thứ hai này đã xuất hiện.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato setā kimī kaṇhasīsā pādehi ussakkitvā ( ) yāva jāṇumaṇḍalā paṭicchādesuṃ. Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato ayaṃ tatiyo mahāsupino pāturahosi.

“Này các Tỳ khưu, lại nữa, đối với Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, trước khi giác ngộ, khi chưa chứng ngộ Chánh Đẳng Giác, trong khi còn là Bồ Tát, những con giòi mình trắng đầu đen đã từ chân bò lên che phủ đến đầu gối. Này các Tỳ khưu, đối với Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, trước khi giác ngộ, khi chưa chứng ngộ Chánh Đẳng Giác, trong khi còn là Bồ Tát, đại mộng thứ ba này đã xuất hiện.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato cattāro sakuṇā nānāvaṇṇā catūhi disāhi āgantvā pādamūle nipatitvā sabbasetā sampajjiṃsu. Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato ayaṃ catuttho mahāsupino pāturahosi.

“Này các Tỳ khưu, lại nữa, đối với Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, trước khi giác ngộ, khi chưa chứng ngộ Chánh Đẳng Giác, trong khi còn là Bồ Tát, bốn con chim có nhiều màu sắc khác nhau từ bốn phương bay đến, rơi xuống dưới chân, rồi tất cả đều trở thành màu trắng. Này các Tỳ khưu, đối với Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, trước khi giác ngộ, khi chưa chứng ngộ Chánh Đẳng Giác, trong khi còn là Bồ Tát, đại mộng thứ tư này đã xuất hiện.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho pubbeva sambodhā anabhisambuddho bodhisattova samāno mahato mīḷhapabbatassa uparūpari caṅkamati alippamāno mīḷhena. Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato ayaṃ pañcamo mahāsupino pāturahosi.

“Này các Tỳ khưu, lại nữa, Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, trước khi giác ngộ, khi chưa chứng ngộ, trong khi còn là Bồ Tát, đã đi kinh hành trên đỉnh của một ngọn núi phân vĩ đại mà không bị dính bẩn bởi phân. Này các Tỳ khưu, đối với Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, trước khi giác ngộ, khi chưa chứng ngộ Chánh Đẳng Giác, trong khi còn là Bồ Tát, đại mộng thứ năm này đã xuất hiện.

‘‘Yampi[Pg.211], bhikkhave, tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato ayaṃ mahāpathavī mahāsayanaṃ ahosi, himavā pabbatarājā bibbohanaṃ ahosi, puratthime samudde vāmo hattho ohito ahosi, pacchime samudde dakkhiṇo hattho ohito ahosi, dakkhiṇe samudde ubho pādā ohitā ahesuṃ; tathāgatena, bhikkhave, arahatā sammāsambuddhena anuttarā sammāsambodhi abhisambuddhā. Tassā abhisambodhāya ayaṃ paṭhamo mahāsupino pāturahosi.

“Này các Tỳ khưu, việc mà đối với Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, trước khi giác ngộ, khi chưa chứng ngộ Chánh Đẳng Giác, trong khi còn là Bồ Tát, đại địa này đã trở thành giường lớn; vua núi Hy-mã-lạp-sơn đã trở thành gối; tay trái đã đặt trong biển đông; tay phải đã đặt trong biển tây; cả hai chân đã đặt trong biển nam; này các Tỳ khưu, quả vị Vô Thượng Chánh Đẳng Giác đã được Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác chứng ngộ. Đại mộng thứ nhất này đã xuất hiện để báo trước sự chứng ngộ ấy.

‘‘Yampi, bhikkhave, tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato tiriyā nāma tiṇajāti nābhiyā uggantvā nabhaṃ āhacca ṭhitā ahosi; tathāgatena, bhikkhave, arahatā sammāsambuddhena ariyo aṭṭhaṅgiko maggo abhisambujjhitvā yāva devamanussehi suppakāsito. Tassa abhisambodhāya ayaṃ dutiyo mahāsupino pāturahosi.

“Này các Tỳ khưu, việc mà đối với Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, trước khi giác ngộ, khi chưa chứng ngộ Chánh Đẳng Giác, trong khi còn là Bồ Tát, một loại cỏ tên là tiriyā đã mọc lên từ rốn và vươn lên chạm đến bầu trời; này các Tỳ khưu, Thánh đạo Tám ngành đã được Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác chứng ngộ và khéo giảng dạy cho đến chư Thiên và loài người. Đại mộng thứ hai này đã xuất hiện để báo trước sự chứng ngộ ấy.

‘‘Yampi, bhikkhave, tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato setā kimī kaṇhasīsā pādehi ussakkitvā yāva jāṇumaṇḍalā paṭicchādesuṃ; bahū, bhikkhave, gihī odātavasanā tathāgataṃ pāṇupetā saraṇaṃ gatā. Tassa abhisambodhāya ayaṃ tatiyo mahāsupino pāturahosi.

“Này các Tỳ khưu, việc mà đối với Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, trước khi giác ngộ, khi chưa chứng ngộ Chánh Đẳng Giác, trong khi còn là Bồ Tát, những con giòi mình trắng đầu đen đã từ chân bò lên che phủ đến đầu gối; này các Tỳ khưu, nhiều người gia chủ mặc y phục trắng đã trọn đời quy y nơi Như Lai. Đại mộng thứ ba này đã xuất hiện để báo trước sự chứng ngộ ấy.

‘‘Yampi, bhikkhave, tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato cattāro sakuṇā nānāvaṇṇā catūhi disāhi āgantvā pādamūle nipatitvā sabbasetā sampajjiṃsu; cattārome, bhikkhave, vaṇṇā khattiyā brāhmaṇā vessā suddā te tathāgatappavedite dhammavinaye agārasmā anagāriyaṃ pabbajitvā anuttaraṃ vimuttiṃ sacchikaronti. Tassa abhisambodhāya ayaṃ catuttho mahāsupino pāturahosi.

“Này các Tỳ khưu, việc mà đối với Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, trước khi giác ngộ, khi chưa chứng ngộ Chánh Đẳng Giác, trong khi còn là Bồ Tát, bốn con chim có nhiều màu sắc khác nhau từ bốn phương bay đến, rơi xuống dưới chân, rồi tất cả đều trở thành màu trắng; này các Tỳ khưu, bốn giai cấp này—Sát-đế-lỵ, Bà-la-môn, Phệ-xá, và Thủ-đà-la—sau khi từ bỏ đời sống gia đình, xuất gia trong Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, họ đã tự mình chứng ngộ và đạt được sự giải thoát vô thượng. Đại mộng thứ tư này đã xuất hiện để báo trước sự chứng ngộ ấy.

‘‘Yampi, bhikkhave, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho pubbeva sambodhā anabhisambuddho bodhisattova samāno mahato mīḷhapabbatassa uparūpari caṅkamati [Pg.212] alippamāno mīḷhena; lābhī, bhikkhave, tathāgato cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ, taṃ tathāgato agathito amucchito anajjhosanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati. Tassa abhisambodhāya ayaṃ pañcamo mahāsupino pāturahosi.

“Này các Tỳ khưu, việc mà Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, trước khi giác ngộ, khi chưa chứng ngộ, trong khi còn là Bồ Tát, đã đi kinh hành trên đỉnh của một ngọn núi phân vĩ đại mà không bị dính bẩn bởi phân; này các Tỳ khưu, Như Lai nhận được y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh, nhưng Như Lai thọ dụng chúng mà không tham đắm, không mê muội, không dính mắc, thấy rõ sự nguy hại và có trí tuệ về sự thoát ly. Đại mộng thứ năm này đã xuất hiện để báo trước sự chứng ngộ ấy.

‘‘Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato ime pañca mahāsupinā pāturahesu’’nti. Chaṭṭhaṃ.

“Này các Tỳ khưu, đối với Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, trước khi giác ngộ, khi chưa chứng ngộ Chánh Đẳng Giác, trong khi còn là Bồ Tát, năm đại mộng này đã xuất hiện.” (Kinh) thứ sáu.

7. Vassasuttaṃ

7. Kinh Mưa

197. ‘‘Pañcime, bhikkhave, vassassa antarāyā, yaṃ nemittā na jānanti, yattha nemittānaṃ cakkhu na kamati. Katame pañca? Upari, bhikkhave, ākāse tejodhātu pakuppati. Tena uppannā meghā paṭivigacchanti. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo vassassa antarāyo, yaṃ nemittā na jānanti, yattha nemittānaṃ cakkhu na kamati.

197. “Này các Tỳ khưu, có năm chướng ngại này của mưa mà các nhà tiên tri không biết, nơi mà nhãn quan của các nhà tiên tri không thể thâm nhập. Năm điều ấy là gì? Này các Tỳ khưu, ở không gian bên trên, hỏa đại bị nhiễu loạn. Do đó, các đám mây đã hình thành liền tan biến. Này các Tỳ khưu, đây là chướng ngại thứ nhất của mưa mà các nhà tiên tri không biết, nơi mà nhãn quan của các nhà tiên tri không thể thâm nhập.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, upari ākāse vāyodhātu pakuppati. Tena uppannā meghā paṭivigacchanti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo vassassa antarāyo, yaṃ nemittā na jānanti, yattha nemittānaṃ cakkhu na kamati.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở không gian bên trên, phong đại bị nhiễu loạn. Do đó, các đám mây đã hình thành liền tan biến. Này các Tỳ khưu, đây là chướng ngại thứ hai của mưa mà các nhà tiên tri không biết, nơi mà nhãn quan của các nhà tiên tri không thể thâm nhập.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, rāhu asurindo pāṇinā udakaṃ sampaṭicchitvā mahāsamudde chaḍḍeti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo vassassa antarāyo, yaṃ nemittā na jānanti, yattha nemittānaṃ cakkhu na kamati.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, a-tu-la vương Rāhu dùng tay hứng lấy nước rồi đổ vào trong đại dương. Này các Tỳ khưu, đây là tai họa thứ ba đối với cơn mưa, điều mà các nhà tiên tri không biết được, nơi mà con mắt của các nhà tiên tri không thể thâm nhập.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, vassavalāhakā devā pamattā honti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho vassassa antarāyo, yaṃ nemittā na jānanti, yattha nemittānaṃ cakkhu na kamati.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, các vị trời mây mưa trở nên phóng dật. Này các Tỳ khưu, đây là tai họa thứ tư đối với cơn mưa, điều mà các nhà tiên tri không biết được, nơi mà con mắt của các nhà tiên tri không thể thâm nhập.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, manussā adhammikā honti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo vassassa antarāyo, yaṃ nemittā na jānanti, yattha nemittānaṃ cakkhu na kamati. Ime kho, bhikkhave, pañca vassassa antarāyā, yaṃ nemittā na jānanti, yattha nemittānaṃ cakkhu na kamatī’’ti. Sattamaṃ.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, loài người trở nên phi pháp. Này các Tỳ khưu, đây là tai họa thứ năm đối với cơn mưa, điều mà các nhà tiên tri không biết được, nơi mà con mắt của các nhà tiên tri không thể thâm nhập. Này các Tỳ khưu, chính năm điều này là các tai họa đối với cơn mưa, điều mà các nhà tiên tri không biết được, nơi mà con mắt của các nhà tiên tri không thể thâm nhập.” (Hết) bài kinh thứ bảy.

8. Vācāsuttaṃ

8. Kinh Lời Nói

198. ‘‘Pañcahi[Pg.213], bhikkhave, aṅgehi samannāgatā vācā subhāsitā hoti, no dubbhāsitā, anavajjā ca ananuvajjā ca viññūnaṃ. Katamehi pañcahi? Kālena ca bhāsitā hoti, saccā ca bhāsitā hoti, saṇhā ca bhāsitā hoti, atthasaṃhitā ca bhāsitā hoti, mettacittena ca bhāsitā hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgatā vācā subhāsitā hoti, no dubbhāsitā, anavajjā ca ananuvajjā ca viññūna’’nti. Aṭṭhamaṃ.

198. “Này các Tỳ khưu, lời nói được hội đủ năm yếu tố là lời thiện thuyết, không phải ác thuyết, không có tội lỗi và không bị người trí chỉ trích. Năm yếu tố nào? Lời nói được nói đúng lúc, lời nói là sự thật, lời nói là lời nhu hòa, lời nói có liên hệ đến lợi ích, và lời nói được nói với tâm từ. Này các Tỳ khưu, chính lời nói được hội đủ năm yếu tố này là lời thiện thuyết, không phải ác thuyết, không có tội lỗi và không bị người trí chỉ trích.” (Hết) bài kinh thứ tám.

9. Kulasuttaṃ

9. Kinh Gia Đình

199. ‘‘Yaṃ, bhikkhave, sīlavanto pabbajitā kulaṃ upasaṅkamanti, tattha manussā pañcahi ṭhānehi bahuṃ puññaṃ pasavanti. Katamehi pañcahi? Yasmiṃ, bhikkhave, samaye sīlavante pabbajite kulaṃ upasaṅkamante manussā disvā cittāni pasādenti, saggasaṃvattanikaṃ, bhikkhave, taṃ kulaṃ tasmiṃ samaye paṭipadaṃ paṭipannaṃ hoti.

199. “Này các Tỳ khưu, gia đình nào mà các vị xuất gia có giới đức lui tới, ở nơi ấy, loài người tạo ra nhiều phước báu qua năm trường hợp. Năm trường hợp nào? Này các Tỳ khưu, vào lúc những người trong gia đình thấy các vị xuất gia có giới đức đang đi đến, tâm họ trở nên trong sạch, này các Tỳ khưu, vào lúc ấy, gia đình ấy đã thực hành con đường đưa đến cõi trời.

‘‘Yasmiṃ, bhikkhave, samaye sīlavante pabbajite kulaṃ upasaṅkamante manussā paccuṭṭhenti abhivādenti āsanaṃ denti, uccākulīnasaṃvattanikaṃ, bhikkhave, taṃ kulaṃ tasmiṃ samaye paṭipadaṃ paṭipannaṃ hoti.

“Này các Tỳ khưu, vào lúc những người trong gia đình đứng dậy chào đón, đảnh lễ, và dâng chỗ ngồi cho các vị xuất gia có giới đức đang đi đến, này các Tỳ khưu, vào lúc ấy, gia đình ấy đã thực hành con đường đưa đến dòng dõi cao quý.

‘‘Yasmiṃ, bhikkhave, samaye sīlavante pabbajite kulaṃ upasaṅkamante manussā maccheramalaṃ paṭivinenti, mahesakkhasaṃvattanikaṃ, bhikkhave, taṃ kulaṃ tasmiṃ samaye paṭipadaṃ paṭipannaṃ hoti.

“Này các Tỳ khưu, vào lúc những người trong gia đình loại trừ cấu uế của sự bỏn xẻn đối với các vị xuất gia có giới đức đang đi đến, này các Tỳ khưu, vào lúc ấy, gia đình ấy đã thực hành con đường đưa đến sự có quyền lực lớn.

‘‘Yasmiṃ, bhikkhave, samaye sīlavante pabbajite kulaṃ upasaṅkamante manussā yathāsatti yathābalaṃ saṃvibhajanti, mahābhogasaṃvattanikaṃ, bhikkhave, taṃ kulaṃ tasmiṃ samaye paṭipadaṃ paṭipannaṃ hoti.

“Này các Tỳ khưu, vào lúc những người trong gia đình chia sớt tùy theo khả năng, tùy theo năng lực của mình cho các vị xuất gia có giới đức đang đi đến, này các Tỳ khưu, vào lúc ấy, gia đình ấy đã thực hành con đường đưa đến sự có tài sản lớn.

‘‘Yasmiṃ, bhikkhave, samaye sīlavante pabbajite kulaṃ upasaṅkamante manussā paripucchanti paripañhanti dhammaṃ suṇanti, mahāpaññāsaṃvattanikaṃ, bhikkhave, taṃ kulaṃ tasmiṃ samaye paṭipadaṃ paṭipannaṃ hoti. Yaṃ, bhikkhave, sīlavanto pabbajitā kulaṃ upasaṅkamanti, tattha manussā imehi pañcahi ṭhānehi bahuṃ puññaṃ pasavantī’’ti. Navamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, vào lúc những người trong gia đình hỏi han, chất vấn, và lắng nghe Giáo Pháp từ các vị xuất gia có giới đức đang đi đến, này các Tỳ khưu, vào lúc ấy, gia đình ấy đã thực hành con đường đưa đến trí tuệ lớn. Này các Tỳ khưu, gia đình nào mà các vị xuất gia có giới đức lui tới, ở nơi ấy, loài người tạo ra nhiều phước báu qua năm trường hợp này.” (Hết) bài kinh thứ chín.

10. Nissāraṇīyasuttaṃ

10. Kinh Xuất Ly

200. ‘‘Pañcimā[Pg.214], bhikkhave, nissāraṇīyā dhātuyo. Katamā pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhuno kāmaṃ manasikaroto kāmesu cittaṃ na pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati na vimuccati. Nekkhammaṃ kho panassa manasikaroto nekkhamme cittaṃ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati. Tassa taṃ cittaṃ sugataṃ subhāvitaṃ suvuṭṭhitaṃ suvimuttaṃ suvisaṃyuttaṃ kāmehi; ye ca kāmapaccayā uppajjanti āsavā vighātapariḷāhā, mutto so tehi, na so taṃ vedanaṃ vediyati. Idamakkhātaṃ kāmānaṃ nissaraṇaṃ.

200. “Này các Tỳ khưu, có năm giới xuất ly này. Năm giới nào? Ở đây, này các Tỳ khưu, khi vị Tỳ khưu tác ý đến dục, tâm không hướng đến, không tịnh tín, không an trú, không giải thoát trong các dục. Nhưng khi vị ấy tác ý đến sự xuất gia, tâm hướng đến, tịnh tín, an trú, giải thoát trong sự xuất gia. Tâm ấy của vị ấy đã đi đến nơi tốt đẹp, được tu tập tốt, được trỗi dậy tốt, được giải thoát tốt, được hoàn toàn tách rời khỏi các dục; và những lậu hoặc, phiền não, nhiệt não nào sanh khởi do duyên dục, vị ấy được giải thoát khỏi chúng, vị ấy không cảm thọ cảm giác ấy. Đây được gọi là sự xuất ly khỏi các dục.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhuno byāpādaṃ manasikaroto byāpāde cittaṃ na pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati na vimuccati. Abyāpādaṃ kho panassa manasikaroto abyāpāde cittaṃ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati. Tassa taṃ cittaṃ sugataṃ subhāvitaṃ suvuṭṭhitaṃ suvimuttaṃ suvisaṃyuttaṃ byāpādena; ye ca byāpādapaccayā uppajjanti āsavā vighātapariḷāhā, mutto so tehi, na so taṃ vedanaṃ vediyati. Idamakkhātaṃ byāpādassa nissaraṇaṃ.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, khi vị Tỳ khưu tác ý đến sân, tâm không hướng đến, không tịnh tín, không an trú, không giải thoát trong sân. Nhưng khi vị ấy tác ý đến vô sân, tâm hướng đến, tịnh tín, an trú, giải thoát trong vô sân. Tâm ấy của vị ấy đã đi đến nơi tốt đẹp, được tu tập tốt, được trỗi dậy tốt, được giải thoát tốt, được hoàn toàn tách rời khỏi sân; và những lậu hoặc, phiền não, nhiệt não nào sanh khởi do duyên sân, vị ấy được giải thoát khỏi chúng, vị ấy không cảm thọ cảm giác ấy. Đây được gọi là sự xuất ly khỏi sân.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhuno vihesaṃ manasikaroto vihesāya cittaṃ na pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati na vimuccati. Avihesaṃ kho panassa manasikaroto avihesāya cittaṃ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati. Tassa taṃ cittaṃ sugataṃ subhāvitaṃ suvuṭṭhitaṃ suvimuttaṃ suvisaṃyuttaṃ vihesāya; ye ca vihesāpaccayā uppajjanti āsavā vighātapariḷāhā, mutto so tehi, na so taṃ vedanaṃ vediyati. Idamakkhātaṃ vihesāya nissaraṇaṃ.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, khi vị Tỳ khưu tác ý đến sự hãm hại, tâm không hướng đến, không tịnh tín, không an trú, không giải thoát trong sự hãm hại. Nhưng khi vị ấy tác ý đến sự vô hại, tâm hướng đến, tịnh tín, an trú, giải thoát trong sự vô hại. Tâm ấy của vị ấy đã đi đến nơi tốt đẹp, được tu tập tốt, được trỗi dậy tốt, được giải thoát tốt, được hoàn toàn tách rời khỏi sự hãm hại; và những lậu hoặc, phiền não, nhiệt não nào sanh khởi do duyên hãm hại, vị ấy được giải thoát khỏi chúng, vị ấy không cảm thọ cảm giác ấy. Đây được gọi là sự xuất ly khỏi sự hãm hại.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhuno rūpaṃ manasikaroto rūpe cittaṃ na pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati na vimuccati. Arūpaṃ kho panassa manasikaroto arūpe cittaṃ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati. Tassa taṃ cittaṃ sugataṃ subhāvitaṃ suvuṭṭhitaṃ suvimuttaṃ suvisaṃyuttaṃ rūpehi; ye ca rūpapaccayā uppajjanti āsavā vighātapariḷāhā, mutto so tehi, na so taṃ vedanaṃ vediyati. Idamakkhātaṃ rūpānaṃ nissaraṇaṃ.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, khi một Tỳ khưu tác ý đến sắc, tâm không hướng vào, không tịnh tín, không an trú, không giải thoát khỏi sắc. Nhưng khi vị ấy tác ý đến vô sắc, tâm hướng vào, tịnh tín, an trú, giải thoát khỏi vô sắc. Tâm ấy của vị ấy được khéo tu tập, khéo phát triển, khéo vượt thoát, khéo giải thoát, khéo ly hệ khỏi các sắc. Và những lậu hoặc, phiền não, nhiệt não nào sanh khởi do duyên sắc, vị ấy được giải thoát khỏi chúng, vị ấy không cảm thọ cảm giác ấy. Đây được gọi là sự xuất ly khỏi các sắc.

‘‘Puna [Pg.215] caparaṃ, bhikkhave, bhikkhuno sakkāyaṃ manasikaroto sakkāye cittaṃ na pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati na vimuccati. Sakkāyanirodhaṃ kho panassa manasikaroto sakkāyanirodhe cittaṃ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati. Tassa taṃ cittaṃ sugataṃ subhāvitaṃ suvuṭṭhitaṃ suvimuttaṃ suvisaṃyuttaṃ sakkāyena; ye ca sakkāyapaccayā uppajjanti āsavā vighātapariḷāhā, mutto so tehi, na so taṃ vedanaṃ vediyati. Idamakkhātaṃ sakkāyassa nissaraṇaṃ.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, khi một Tỳ khưu tác ý đến thân kiến, tâm không hướng vào, không tịnh tín, không an trú, không giải thoát khỏi thân kiến. Nhưng khi vị ấy tác ý đến sự đoạn diệt thân kiến, tâm hướng vào, tịnh tín, an trú, giải thoát trong sự đoạn diệt thân kiến. Tâm ấy của vị ấy được khéo tu tập, khéo phát triển, khéo vượt thoát, khéo giải thoát, khéo ly hệ khỏi thân kiến. Và những lậu hoặc, phiền não, nhiệt não nào sanh khởi do duyên thân kiến, vị ấy được giải thoát khỏi chúng, vị ấy không cảm thọ cảm giác ấy. Đây được gọi là sự xuất ly khỏi thân kiến.

‘‘Tassa kāmanandīpi nānuseti, byāpādanandīpi nānuseti, vihesānandīpi nānuseti, rūpanandīpi nānuseti, sakkāyanandīpi nānuseti (so) kāmanandiyāpi ananusayā, byāpādanandiyāpi ananusayā, vihesānandiyāpi ananusayā, rūpanandiyāpi ananusayā, sakkāyanandiyāpi ananusayā. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu niranusayo, acchecchi taṇhaṃ, vivattayi saṃyojanaṃ, sammā mānābhisamayā antamakāsi dukkhassa. Imā kho, bhikkhave, pañca nissāraṇīyā dhātuyo’’ti. Dasamaṃ.

Nơi vị ấy, hỷ trong dục không còn tiềm ẩn, hỷ trong sân không còn tiềm ẩn, hỷ trong hại không còn tiềm ẩn, hỷ trong sắc không còn tiềm ẩn, hỷ trong thân kiến không còn tiềm ẩn. Do không còn tùy miên hỷ trong dục, không còn tùy miên hỷ trong sân, không còn tùy miên hỷ trong hại, không còn tùy miên hỷ trong sắc, không còn tùy miên hỷ trong thân kiến. Này các Tỳ khưu, Tỳ khưu này được gọi là người không còn tùy miên, đã cắt đứt ái dục, đã tháo bỏ kiết sử, do chánh trí tuệ về ngã mạn đã chấm dứt khổ đau. Này các Tỳ khưu, đây là năm pháp xuất ly. Bài kinh thứ mười.

Brāhmaṇavaggo pañcamo.

Phẩm Bà La Môn, thứ năm.

Tassuddānaṃ –

Phần Tóm Lược –

Soṇo doṇo saṅgāravo, kāraṇapālī ca piṅgiyānī;

Supinā ca vassā vācā, kulaṃ nissāraṇīyena cāti.

Soṇa, Doṇa, Saṅgārava, Kāraṇapālī và Piṅgiyāni; Supinā và Vassā, Vācā, Kulaṃ, và Nissāraṇīya.

Catutthaṃpaṇṇāsakaṃ samatto.

Năm Mươi Kinh Thứ Tư đã hoàn tất.

5. Pañcamapaṇṇāsakaṃ

5. Năm Mươi Kinh Thứ Năm

(21) 1. Kimilavaggo

(21) 1. Phẩm Kimila

1. Kimilasuttaṃ

1. Kinh Kimila

201. Ekaṃ [Pg.216] samayaṃ bhagavā kimilāyaṃ viharati veḷuvane. Atha kho āyasmā kimilo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā kimilo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo, yena tathāgate parinibbute saddhammo na ciraṭṭhitiko hotī’’ti? ‘‘Idha, kimila, tathāgate parinibbute bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo satthari agāravā viharanti appatissā, dhamme agāravā viharanti appatissā, saṅghe agāravā viharanti appatissā, sikkhāya agāravā viharanti appatissā, aññamaññaṃ agāravā viharanti appatissā. Ayaṃ kho, kimila, hetu ayaṃ paccayo, yena tathāgate parinibbute saddhammo na ciraṭṭhitiko hotī’’ti.

201. Một thời, Thế Tôn trú ở Kimilā, tại Trúc Lâm. Bấy giờ, Tôn giả Kimila đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Kimila bạch với Thế Tôn: 'Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì, sau khi Như Lai nhập diệt, diệu pháp không được tồn tại lâu dài?' 'Này Kimila, ở đây, sau khi Như Lai nhập diệt, các Tỳ khưu, Tỳ khưu ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ sống không cung kính, không tôn trọng đối với Bậc Đạo Sư, sống không cung kính, không tôn trọng đối với Pháp, sống không cung kính, không tôn trọng đối với Tăng, sống không cung kính, không tôn trọng đối với học giới, sống không cung kính, không tôn trọng đối với nhau. Này Kimila, đây là nhân, đây là duyên, do đó sau khi Như Lai nhập diệt, diệu pháp không được tồn tại lâu dài.'

‘‘Ko pana, bhante, hetu ko paccayo, yena tathāgate parinibbute saddhammo ciraṭṭhitiko hotī’’ti? ‘‘Idha, kimila, tathāgate parinibbute bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo satthari sagāravā viharanti sappatissā, dhamme sagāravā viharanti sappatissā, saṅghe sagāravā viharanti sappatissā, sikkhāya sagāravā viharanti sappatissā, aññamaññaṃ sagāravā viharanti sappatissā. Ayaṃ kho, kimila, hetu ayaṃ paccayo, yena tathāgate parinibbute saddhammo ciraṭṭhitiko hotī’’ti. Paṭhamaṃ.

Bạch Thế Tôn, vậy do nhân gì, do duyên gì, sau khi Như Lai nhập diệt, diệu pháp được tồn tại lâu dài?' 'Này Kimila, ở đây, sau khi Như Lai nhập diệt, các Tỳ khưu, Tỳ khưu ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ sống có cung kính, có tôn trọng đối với Bậc Đạo Sư, sống có cung kính, có tôn trọng đối với Pháp, sống có cung kính, có tôn trọng đối với Tăng, sống có cung kính, có tôn trọng đối với học giới, sống có cung kính, có tôn trọng đối với nhau. Này Kimila, đây là nhân, đây là duyên, do đó sau khi Như Lai nhập diệt, diệu pháp được tồn tại lâu dài.' Bài kinh thứ nhất.

2. Dhammassavanasuttaṃ

2. Kinh Nghe Pháp

202. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā dhammassavane. Katame pañca? Assutaṃ suṇāti, sutaṃ pariyodāpeti, kaṅkhaṃ vitarati, diṭṭhiṃ ujuṃ karoti, cittamassa pasīdati. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā dhammassavane’’ti. Dutiyaṃ.

202. Này các Tỳ khưu, có năm lợi ích này trong việc nghe pháp. Thế nào là năm? Được nghe điều chưa từng nghe, làm trong sạch điều đã được nghe, vượt qua được hoài nghi, làm cho tri kiến được chánh trực, tâm của vị ấy được tịnh tín. Này các Tỳ khưu, đây là năm lợi ích trong việc nghe pháp. Bài kinh thứ hai.

3. Assājānīyasuttaṃ

3. Kinh Ngựa Giống Tốt

203. ‘‘Pañcahi[Pg.217], bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅgantveva saṅkhaṃ gacchati.

203. Này các Tỳ khưu, một con ngựa giống tốt của vua, khi thành tựu năm yếu tố, trở nên xứng đáng với vua, là vật dụng của vua, và được xem như là một bộ phận của vua.

‘‘Katamehi pañcahi? Ajjavena, javena, maddavena, khantiyā, soraccena – imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅgantveva saṅkhaṃ gacchati. ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa.

Thế nào là năm? Với sự ngay thẳng, tốc độ, sự nhu mì, sự kham nhẫn, và sự hiền hòa – này các Tỳ khưu, một con ngựa giống tốt của vua, khi thành tựu năm yếu tố này, trở nên xứng đáng với vua, là vật dụng của vua, và được xem như là một bộ phận của vua. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, một Tỳ khưu khi thành tựu năm pháp, trở thành người đáng được cúng dường, đáng được tiếp đón, đáng được dâng cúng, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng cho đời.

‘‘Katamehi pañcahi? Ajjavena, javena, maddavena, khantiyā, soraccena – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Tatiyaṃ.

Thế nào là năm? Với sự ngay thẳng, tốc độ, sự nhu mì, sự kham nhẫn, và sự hiền hòa – này các Tỳ khưu, một Tỳ khưu khi thành tựu năm pháp này, trở thành người đáng được cúng dường, đáng được tiếp đón, đáng được dâng cúng, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng cho đời. Bài kinh thứ ba.

4. Balasuttaṃ

4. Kinh Về Các Lực

204. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, balāni. Katamāni pañca? Saddhābalaṃ, hiribalaṃ, ottappabalaṃ, vīriyabalaṃ, paññābalaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca balānī’’ti. Catutthaṃ.

204. Này các Tỳ khưu, có năm lực này. Thế nào là năm? Tín lực, tàm lực, quý lực, tấn lực, tuệ lực – này các Tỳ khưu, đây là năm lực. Bài kinh thứ tư.

5. Cetokhilasuttaṃ

5. Kinh Hoang Vu Của Tâm

205. ‘‘Pañcime, bhikkhave, cetokhilā. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati. Yo so, bhikkhave, bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, ayaṃ paṭhamo cetokhilo.

205. Này các tỳ khưu, có năm pháp cọc cừ của tâm này. Thế nào là năm? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu hoài nghi, phân vân, không quyết đoán, không có niềm tin trong sạch đối với bậc Đạo Sư. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nào hoài nghi, phân vân, không quyết đoán, không có niềm tin trong sạch đối với bậc Đạo Sư thì tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn. Tâm của người nào không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn thì đây là pháp cọc cừ của tâm thứ nhất.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhamme kaṅkhati…pe… saṅghe kaṅkhati…pe… sikkhāya kaṅkhati…pe… sabrahmacārīsu kupito hoti anattamano āhatacitto khilajāto. Yo so, bhikkhave, bhikkhu sabrahmacārīsu kupito hoti [Pg.218] anattamano āhatacitto khilajāto, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, ayaṃ pañcamo cetokhilo. Ime kho, bhikkhave, pañca cetokhilā’’ti. Pañcamaṃ.

Lại nữa, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu hoài nghi đối với Pháp... (như trên)... hoài nghi đối với Tăng... (như trên)... hoài nghi đối với học giới... (như trên)... có tâm phẫn nộ, không hài lòng, bị tổn thương, trở nên chai cứng đối với các vị đồng phạm hạnh. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nào có tâm phẫn nộ, không hài lòng, bị tổn thương, trở nên chai cứng đối với các vị đồng phạm hạnh thì tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn. Tâm của người nào không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn thì đây là pháp cọc cừ của tâm thứ năm. Này các tỳ khưu, đây chính là năm pháp cọc cừ của tâm. (Kinh thứ) năm.

6. Vinibandhasuttaṃ

6. Kinh Vinibandha (Sự Trói Buộc)

206. ‘‘Pañcime, bhikkhave, cetasovinibandhā. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāmesu avītarāgo hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho. Yo so, bhikkhave, bhikkhu kāmesu avītarāgo hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, ayaṃ paṭhamo cetasovinibandho.

206. Này các tỳ khưu, có năm pháp trói buộc của tâm này. Thế nào là năm? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu chưa ly tham, chưa đoạn trừ dục vọng, chưa đoạn trừ ái luyến, chưa đoạn trừ khao khát, chưa đoạn trừ nhiệt não, chưa đoạn trừ ái dục đối với các dục. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nào chưa ly tham, chưa đoạn trừ dục vọng, chưa đoạn trừ ái luyến, chưa đoạn trừ khao khát, chưa đoạn trừ nhiệt não, chưa đoạn trừ ái dục đối với các dục thì tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn. Tâm của người nào không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn thì đây là pháp trói buộc của tâm thứ nhất.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu kāye avītarāgo hoti…pe… rūpe avītarāgo hoti…pe… yāvadatthaṃ udarāvadehakaṃ bhuñjitvā seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto viharati…pe… aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti. Yo so, bhikkhave, bhikkhu aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, ayaṃ pañcamo cetasovinibandho. Ime kho, bhikkhave, pañca cetasovinibandhā’’ti. Chaṭṭhaṃ.

Lại nữa, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu chưa ly tham đối với thân... (như trên)... chưa ly tham đối với sắc... (như trên)... sau khi ăn no đến mức thỏa thích, vị ấy sống chuyên tâm vào lạc thú của việc nằm, lạc thú của việc nghiêng mình, lạc thú của việc ngủ gật... (như trên)... vị ấy thực hành phạm hạnh với mong cầu được sanh vào một cõi trời nào đó: 'Nhờ giới này, hay hạnh này, hay khổ hạnh này, hay phạm hạnh này, ta sẽ trở thành một vị trời hay một thiên chúng nào đó'. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nào thực hành phạm hạnh với mong cầu được sanh vào một cõi trời nào đó: 'Nhờ giới này, hay hạnh này, hay khổ hạnh này, hay phạm hạnh này, ta sẽ trở thành một vị trời hay một thiên chúng nào đó', thì tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn. Tâm của người nào không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn thì đây là pháp trói buộc của tâm thứ năm. Này các tỳ khưu, đây chính là năm pháp trói buộc của tâm. (Kinh thứ) sáu.

7. Yāgusuttaṃ

7. Kinh Yāgu (Cháo)

207. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā yāguyā. Katame pañca? Khuddaṃ paṭihanati, pipāsaṃ paṭivineti, vātaṃ anulometi, vatthiṃ sodheti, āmāvasesaṃ [Pg.219] pāceti. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā yāguyā’’ti. Sattamaṃ.

207. Này các tỳ khưu, có năm lợi ích của cháo này. Thế nào là năm? Trừ được cơn đói, dứt được cơn khát, làm cho gió thuận chiều, làm sạch bàng quang, tiêu hóa thức ăn còn lại. Này các tỳ khưu, đây chính là năm lợi ích của cháo. (Kinh thứ) bảy.

8. Dantakaṭṭhasuttaṃ

8. Kinh Dantakaṭṭha (Que Xỉa Răng)

208. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā dantakaṭṭhassa akhādane. Katame pañca? Acakkhussaṃ, mukhaṃ duggandhaṃ hoti, rasaharaṇiyo na visujjhanti, pittaṃ semhaṃ bhattaṃ pariyonandhati, bhattamassa nacchādeti. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā dantakaṭṭhassa akhādane.

208. Này các tỳ khưu, có năm tác hại này của việc không dùng que xỉa răng. Thế nào là năm? Có hại cho mắt, miệng bị hôi, các dây thần kinh vị giác không được trong sạch, mật và đàm bao bọc thức ăn, người ấy ăn không thấy ngon. Này các tỳ khưu, đây chính là năm tác hại của việc không dùng que xỉa răng.

‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā dantakaṭṭhassa khādane. Katame pañca? Cakkhussaṃ, mukhaṃ na duggandhaṃ hoti, rasaharaṇiyo visujjhanti, pittaṃ semhaṃ bhattaṃ na pariyonandhati, bhattamassa chādeti. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā dantakaṭṭhassa khādane’’ti. Aṭṭhamaṃ.

Này các tỳ khưu, có năm lợi ích này của việc dùng que xỉa răng. Thế nào là năm? Có lợi cho mắt, miệng không bị hôi, các dây thần kinh vị giác được trong sạch, mật và đàm không bao bọc thức ăn, người ấy ăn thấy ngon. Này các tỳ khưu, đây chính là năm lợi ích của việc dùng que xỉa răng. (Kinh thứ) tám.

9. Gītassarasuttaṃ

9. Kinh Gītassara (Giọng Hát)

209. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā āyatakena gītassarena dhammaṃ bhaṇantassa. Katame pañca? Attanāpi tasmiṃ sare sārajjati, parepi tasmiṃ sare sārajjanti, gahapatikāpi ujjhāyanti – ‘yatheva mayaṃ gāyāma, evamevaṃ kho samaṇā sakyaputtiyā gāyantī’ti, sarakuttimpi nikāmayamānassa samādhissa bhaṅgo hoti, pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā āyatakena gītassarena dhammaṃ bhaṇantassā’’ti. Navamaṃ.

209. Này các tỳ khưu, có năm tác hại này đối với người thuyết pháp bằng giọng hát kéo dài. Thế nào là năm? Tự mình cũng tham đắm vào giọng hát ấy, người khác cũng tham đắm vào giọng hát ấy, các gia chủ cũng chê bai rằng: 'Giống như chúng ta hát, các sa-môn Thích tử cũng hát như vậy', định của người muốn trau chuốt giọng hát bị phá vỡ, thế hệ sau sẽ bắt chước theo. Này các tỳ khưu, đây chính là năm tác hại đối với người thuyết pháp bằng giọng hát kéo dài. (Kinh thứ) chín.

10. Muṭṭhassatisuttaṃ

10. Kinh Muṭṭhassati (Thất Niệm)

210. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā muṭṭhassatissa asampajānassa niddaṃ okkamayato. Katame pañca? Dukkhaṃ supati, dukkhaṃ paṭibujjhati, pāpakaṃ supinaṃ passati, devatā na rakkhanti, asuci muccati. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā muṭṭhassatissa asampajānassa niddaṃ okkamayato.

210. Này các tỳ khưu, có năm tác hại này đối với người đi vào giấc ngủ trong tình trạng thất niệm, không tỉnh giác. Thế nào là năm? Ngủ không an, thức không an, thấy ác mộng, chư thiên không hộ trì, bị xuất tinh. Này các tỳ khưu, đây chính là năm tác hại đối với người đi vào giấc ngủ trong tình trạng thất niệm, không tỉnh giác.

‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā upaṭṭhitassatissa sampajānassa niddaṃ okkamayato. Katame pañca? Sukhaṃ supati, sukhaṃ paṭibujjhati, na pāpakaṃ supinaṃ passati[Pg.220], devatā rakkhanti, asuci na muccati. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā upaṭṭhitassatissa sampajānassa niddaṃ okkamayato’’ti. Dasamaṃ.

Này các tỳ khưu, có năm lợi ích này đối với người đi vào giấc ngủ trong tình trạng an trú niệm, có tỉnh giác. Thế nào là năm? Ngủ được an, thức được an, không thấy ác mộng, chư thiên hộ trì, không bị xuất tinh. Này các tỳ khưu, đây chính là năm lợi ích đối với người đi vào giấc ngủ trong tình trạng an trú niệm, có tỉnh giác. (Kinh thứ) mười.

Kimilavaggo paṭhamo.

Phẩm Kimila, (phẩm) thứ nhất.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

Kimilo dhammassavanaṃ, ājānīyo balaṃ khilaṃ;

Vinibandhaṃ yāgu kaṭṭhaṃ, gītaṃ muṭṭhassatinā cāti.

Kimila, Nghe Pháp, Tuấn Mã, Sức Mạnh, Cọc Cừ; Trói Buộc, Cháo, Que Xỉa Răng, Giọng Hát, và Thất Niệm.

(22) 2. Akkosakavaggo

(22) 2. Phẩm Akkosaka (Mắng Chửi)

1. Akkosakasuttaṃ

1. Kinh Akkosaka (Mắng Chửi)

211. ‘‘Yo so, bhikkhave, bhikkhu akkosakaparibhāsako ariyūpavādī sabrahmacārīnaṃ, tassa pañca ādīnavā pāṭikaṅkhā. Katame pañca? Pārājiko vā hoti chinnaparipantho, aññataraṃ vā saṃkiliṭṭhaṃ āpattiṃ āpajjati, bāḷhaṃ vā rogātaṅkaṃ phusati, sammūḷho kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Yo so, bhikkhave, bhikkhu akkosakaparibhāsako ariyūpavādī sabrahmacārīnaṃ, tassa ime pañca ādīnavā pāṭikaṅkhā’’ti. Paṭhamaṃ.

211. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nào hay mắng nhiếc, hăm dọa, hay phỉ báng các bậc Thánh đối với các vị đồng phạm hạnh, vị ấy có thể bị chờ đợi năm điều nguy hại. Năm điều nào? Hoặc là bị tội pārājika, bị cắt đứt con đường (giải thoát), hoặc phạm vào một tội ô nhiễm nào đó, hoặc mắc phải bệnh tật hiểm nghèo, mệnh chung trong trạng thái mê loạn, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nào hay mắng nhiếc, hăm dọa, hay phỉ báng các bậc Thánh đối với các vị đồng phạm hạnh, vị ấy có thể bị chờ đợi năm điều nguy hại này.” (Kinh) thứ nhất.

2. Bhaṇḍanakārakasuttaṃ

2. Kinh Về Người Gây Tranh Cãi

212. ‘‘Yo so, bhikkhave, bhikkhu bhaṇḍanakārako kalahakārako vivādakārako bhassakārako saṅghe adhikaraṇakārako, tassa pañca ādīnavā pāṭikaṅkhā. Katame pañca? Anadhigataṃ nādhigacchati, adhigatā parihāyati, pāpako kittisaddo abbhuggacchati, sammūḷho kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Yo so, bhikkhave, bhikkhu bhaṇḍanakārako kalahakārako vivādakārako bhassakārako saṅghe adhikaraṇakārako, tassa ime pañca ādīnavā pāṭikaṅkhā’’ti. Dutiyaṃ.

212. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nào hay gây gổ, hay cãi vã, hay tranh luận, hay nói nhiều, hay gây ra tranh tụng trong Tăng chúng, vị ấy có thể bị chờ đợi năm điều nguy hại. Năm điều nào? Không chứng đắc được pháp chưa chứng đắc, bị thối thất pháp đã chứng đắc, tiếng xấu đồn xa, mệnh chung trong trạng thái mê loạn, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nào hay gây gổ, hay cãi vã, hay tranh luận, hay nói nhiều, hay gây ra tranh tụng trong Tăng chúng, vị ấy có thể bị chờ đợi năm điều nguy hại này.” (Kinh) thứ hai.

3. Sīlasuttaṃ

3. Kinh Về Giới

213. ‘‘Pañcime[Pg.221], bhikkhave, ādīnavā dussīlassa sīlavipattiyā. Katame pañca? Idha, bhikkhave, dussīlo sīlavipanno pamādādhikaraṇaṃ mahatiṃ bhogajāniṃ nigacchati. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.

213. “Này các tỳ khưu, có năm điều nguy hại này cho người ác giới, do giới bị hư hoại. Năm điều nào? Này các tỳ khưu, ở đây, người ác giới, giới bị hư hoại, do nhân phóng dật, đi đến sự tổn thất tài sản to lớn. Này các tỳ khưu, đây là điều nguy hại thứ nhất cho người ác giới, do giới bị hư hoại.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, dussīlassa sīlavipannassa pāpako kittisaddo abbhuggacchati. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.

“Lại nữa, này các tỳ khưu, đối với người ác giới, giới bị hư hoại, tiếng xấu đồn xa. Này các tỳ khưu, đây là điều nguy hại thứ hai cho người ác giới, do giới bị hư hoại.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, dussīlo sīlavipanno yaññadeva parisaṃ upasaṅkamati – yadi khattiyaparisaṃ, yadi brāhmaṇaparisaṃ, yadi gahapatiparisaṃ, yadi samaṇaparisaṃ – avisārado upasaṅkamati maṅkubhūto. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.

“Lại nữa, này các tỳ khưu, người ác giới, giới bị hư hoại, khi đi đến bất cứ hội chúng nào – hoặc là hội chúng Sát-đế-lỵ, hoặc là hội chúng Bà-la-môn, hoặc là hội chúng gia chủ, hoặc là hội chúng sa-môn – đi đến với tâm trạng không tự tin, bối rối. Này các tỳ khưu, đây là điều nguy hại thứ ba cho người ác giới, do giới bị hư hoại.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, dussīlo sīlavipanno sammūḷho kālaṃ karoti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.

“Lại nữa, này các tỳ khưu, người ác giới, giới bị hư hoại, mệnh chung trong trạng thái mê loạn. Này các tỳ khưu, đây là điều nguy hại thứ tư cho người ác giới, do giới bị hư hoại.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, dussīlo sīlavipanno kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā dussīlassa sīlavipattiyā.

“Lại nữa, này các tỳ khưu, người ác giới, giới bị hư hoại, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các tỳ khưu, đây là điều nguy hại thứ năm cho người ác giới, do giới bị hư hoại. Này các tỳ khưu, đây chính là năm điều nguy hại cho người ác giới, do giới bị hư hoại.

‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā sīlavato sīlasampadāya. Katame pañca? Idha, bhikkhave, sīlavā sīlasampanno appamādādhikaraṇaṃ mahantaṃ bhogakkhandhaṃ adhigacchati. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo ānisaṃso sīlavato sīlasampadāya.

“Này các tỳ khưu, có năm điều lợi ích này cho người có giới, do giới được viên mãn. Năm điều nào? Này các tỳ khưu, ở đây, người có giới, giới được viên mãn, do nhân không phóng dật, đạt được khối tài sản to lớn. Này các tỳ khưu, đây là điều lợi ích thứ nhất cho người có giới, do giới được viên mãn.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, sīlavato sīlasampannassa kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo ānisaṃso sīlavato sīlasampadāya.

“Lại nữa, này các tỳ khưu, đối với người có giới, giới được viên mãn, tiếng tốt đồn xa. Này các tỳ khưu, đây là điều lợi ích thứ hai cho người có giới, do giới được viên mãn.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, sīlavā sīlasampanno yaññadeva parisaṃ upasaṅkamati – yadi khattiyaparisaṃ, yadi brāhmaṇaparisaṃ, yadi gahapatiparisaṃ, yadi samaṇaparisaṃ – visārado upasaṅkamati amaṅkubhūto. Ayaṃ bhikkhave, tatiyo ānisaṃso sīlavato sīlasampadāya.

“Lại nữa, này các tỳ khưu, người có giới, giới được viên mãn, khi đi đến bất cứ hội chúng nào – hoặc là hội chúng Sát-đế-lỵ, hoặc là hội chúng Bà-la-môn, hoặc là hội chúng gia chủ, hoặc là hội chúng sa-môn – đi đến với tâm trạng tự tin, không bối rối. Này các tỳ khưu, đây là điều lợi ích thứ ba cho người có giới, do giới được viên mãn.

‘‘Puna [Pg.222] caparaṃ, bhikkhave, sīlavā sīlasampanno asammūḷho kālaṃ karoti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho ānisaṃso sīlavato sīlasampadāya.

“Lại nữa, này các tỳ khưu, người có giới, giới được viên mãn, mệnh chung trong trạng thái không mê loạn. Này các tỳ khưu, đây là điều lợi ích thứ tư cho người có giới, do giới được viên mãn.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, sīlavā sīlasampanno kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo ānisaṃso sīlavato sīlasampadāya. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā sīlavato sīlasampadāyā’’ti. Tatiyaṃ.

“Lại nữa, này các tỳ khưu, người có giới, giới được viên mãn, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào thiện thú, thiên giới, cõi đời. Này các tỳ khưu, đây là điều lợi ích thứ năm cho người có giới, do giới được viên mãn. Này các tỳ khưu, đây chính là năm điều lợi ích cho người có giới, do giới được viên mãn.” (Kinh) thứ ba.

4. Bahubhāṇisuttaṃ

4. Kinh Về Người Nói Nhiều

214. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā bahubhāṇismiṃ puggale. Katame pañca? Musā bhaṇati, pisuṇaṃ bhaṇati, pharusaṃ bhaṇati, samphappalāpaṃ bhaṇati, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā bahubhāṇismiṃ puggale.

214. “Này các tỳ khưu, có năm điều nguy hại này nơi người nói nhiều. Năm điều nào? Nói dối, nói lời đâm thọc, nói lời thô ác, nói lời vô ích, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các tỳ khưu, đây chính là năm điều nguy hại nơi người nói nhiều.

‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā mantabhāṇismiṃ puggale. Katame pañca? Na musā bhaṇati, na pisuṇaṃ bhaṇati, na pharusaṃ bhaṇati, na samphappalāpaṃ bhaṇati, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā mantabhāṇismiṃ puggale’’ti. Catutthaṃ.

“Này các tỳ khưu, có năm điều lợi ích này nơi người nói có suy xét. Năm điều nào? Không nói dối, không nói lời đâm thọc, không nói lời thô ác, không nói lời vô ích, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào thiện thú, thiên giới, cõi đời. Này các tỳ khưu, đây chính là năm điều lợi ích nơi người nói có suy xét.” (Kinh) thứ tư.

5. Paṭhamaakkhantisuttaṃ

5. Kinh Về Sự Không Kham Nhẫn Thứ Nhất

215. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā akkhantiyā. Katame pañca? Bahuno janassa appiyo hoti amanāpo, verabahulo ca hoti, vajjabahulo ca, sammūḷho kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā akkhantiyā.

215. “Này các tỳ khưu, có năm điều nguy hại này của sự không kham nhẫn. Năm điều nào? Bị nhiều người không thương, không mến; và có nhiều oán thù; và có nhiều lỗi lầm; mệnh chung trong trạng thái mê loạn; sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các tỳ khưu, đây chính là năm điều nguy hại của sự không kham nhẫn.

‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā khantiyā. Katame pañca? Bahuno janassa piyo hoti manāpo, na verabahulo hoti, na vajjabahulo, asammūḷho kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā khantiyā’’ti. Pañcamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, có năm lợi ích này của sự nhẫn nại. Thế nào là năm? Được nhiều người yêu mến, quý trọng; không có nhiều kẻ thù; không có nhiều lỗi lầm; khi lâm chung, tâm không mê loạn; sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, cảnh trời. Này các Tỳ khưu, đây là năm lợi ích của sự nhẫn nại.” Kinh thứ năm.

6. Dutiyaakkhantisuttaṃ

6. Kinh Không Nhẫn Nại, kinh thứ hai

216. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā akkhantiyā. Katame pañca? Bahuno janassa appiyo hoti amanāpo, luddo ca hoti, vippaṭisārī ca, sammūḷho [Pg.223] kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā akkhantiyā.

216. “Này các Tỳ khưu, có năm sự nguy hại này của việc không nhẫn nại. Thế nào là năm? Không được nhiều người yêu mến, quý trọng; trở nên hung dữ; có lòng hối hận; khi lâm chung, tâm bị mê loạn; sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Tỳ khưu, đây là năm sự nguy hại của việc không nhẫn nại.”

‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā khantiyā. Katame pañca? Bahuno janassa piyo hoti manāpo, aluddo ca hoti, avippaṭisārī ca, asammūḷho kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā khantiyā’’ti. Chaṭṭhaṃ.

“Này các Tỳ khưu, có năm lợi ích này của sự nhẫn nại. Thế nào là năm? Được nhiều người yêu mến, quý trọng; không trở nên hung dữ; không có lòng hối hận; khi lâm chung, tâm không mê loạn; sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, cảnh trời. Này các Tỳ khưu, đây là năm lợi ích của sự nhẫn nại.” Kinh thứ sáu.

7. Paṭhamaapāsādikasuttaṃ

7. Kinh Người Không Đáng Tín Kính, kinh thứ nhất

217. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā apāsādike. Katame pañca? Attāpi attānaṃ upavadati, anuvicca viññū garahanti, pāpako kittisaddo abbhuggacchati, sammūḷho kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā apāsādike.

217. “Này các Tỳ khưu, có năm sự nguy hại này nơi người không đáng tín kính. Thế nào là năm? Tự mình khiển trách chính mình; bậc trí sau khi xem xét, liền chê bai; tiếng xấu đồn xa; khi lâm chung, tâm bị mê loạn; sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Tỳ khưu, đây là năm sự nguy hại nơi người không đáng tín kính.”

‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā pāsādike. Katame pañca? Attāpi attānaṃ na upavadati, anuvicca viññū pasaṃsanti, kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati, asammūḷho kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā pāsādike’’ti. Sattamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, có năm lợi ích này nơi người đáng tín kính. Thế nào là năm? Tự mình không khiển trách chính mình; bậc trí sau khi xem xét, liền tán dương; tiếng tốt đồn xa; khi lâm chung, tâm không mê loạn; sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, cảnh trời. Này các Tỳ khưu, đây là năm lợi ích nơi người đáng tín kính.” Kinh thứ bảy.

8. Dutiyaapāsādikasuttaṃ

8. Kinh Người Không Đáng Tín Kính, kinh thứ hai

218. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā apāsādike. Katame pañca? Appasannā nappasīdanti, pasannānañca ekaccānaṃ aññathattaṃ hoti, satthusāsanaṃ akataṃ hoti, pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjati, cittamassa nappasīdati. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā apāsādike.

218. “Này các Tỳ khưu, có năm sự nguy hại này nơi người không đáng tín kính. Thế nào là năm? Những người chưa có tín tâm thì không phát sanh tín tâm; và một số người đã có tín tâm thì tín tâm ấy bị thay đổi; lời dạy của Bậc Đạo Sư không được thực hành; thế hệ về sau sẽ noi theo gương xấu ấy; tâm của vị ấy không được trong sạch. Này các Tỳ khưu, đây là năm sự nguy hại nơi người không đáng tín kính.”

‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā pāsādike. Katame pañca? Appasannā pasīdanti, pasannānañca bhiyyobhāvo hoti, satthusāsanaṃ kataṃ hoti, pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjati, cittamassa pasīdati. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā pāsādike’’ti. Aṭṭhamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, có năm lợi ích này nơi người đáng tín kính. Thế nào là năm? Những người chưa có tín tâm thì phát sanh tín tâm; và những người đã có tín tâm thì tín tâm ấy được tăng trưởng; lời dạy của Bậc Đạo Sư được thực hành; thế hệ về sau sẽ noi theo gương tốt ấy; tâm của vị ấy được trong sạch. Này các Tỳ khưu, đây là năm lợi ích nơi người đáng tín kính.” Kinh thứ tám.

9. Aggisuttaṃ

9. Kinh Lửa

219. ‘‘Pañcime[Pg.224], bhikkhave, ādīnavā aggismiṃ. Katame pañca? Acakkhusso, dubbaṇṇakaraṇo, dubbalakaraṇo, saṅgaṇikāpavaḍḍhano, tiracchānakathāpavattaniko hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā aggismi’’nti. Navamaṃ.

219. “Này các Tỳ khưu, có năm sự nguy hại này trong việc sưởi lửa. Thế nào là năm? Làm hại mắt, làm xấu dung sắc, làm yếu sức lực, làm tăng trưởng sự ưa thích hội chúng, và là nguyên nhân phát sanh các câu chuyện vô ích. Này các Tỳ khưu, đây là năm sự nguy hại trong việc sưởi lửa.” Kinh thứ chín.

10. Madhurāsuttaṃ

10. Kinh Madhurā

220. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā madhurāyaṃ. Katame pañca? Visamā, bahurajā, caṇḍasunakhā, vāḷayakkhā, dullabhapiṇḍā – ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā madhurāya’’nti. Dasamaṃ.

220. “Này các Tỳ khưu, có năm sự nguy hại này ở tại Madhurā. Thế nào là năm? Đường sá không bằng phẳng, nhiều bụi bặm, chó dữ, dạ xoa hung bạo, và khó khất thực – Này các Tỳ khưu, đây là năm sự nguy hại ở tại Madhurā.” Kinh thứ mười.

Akkosakavaggo dutiyo.

Phẩm Mắng Nhiếc, thứ hai.

Tassuddānaṃ –

Tóm lược của phẩm này:

Akkosabhaṇḍanasīlaṃ, bahubhāṇī dve akhantiyo;

Apāsādikā dve vuttā, aggismiṃ madhurena cāti.

Mắng nhiếc, tranh cãi, giới hạnh, nói nhiều, hai kinh về không nhẫn nại; hai kinh được thuyết về người không đáng tín kính, kinh về lửa, và kinh về Madhurā.

(23) 3. Dīghacārikavaggo

(23) 3. Phẩm Du Hành Dài

1. Paṭhamadīghacārikasuttaṃ

1. Kinh Du Hành Dài, kinh thứ nhất

221. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā dīghacārikaṃ anavatthacārikaṃ anuyuttassa viharato. Katame pañca? Assutaṃ na suṇāti, sutaṃ na pariyodāpeti, sutenekaccena avisārado hoti, gāḷhaṃ rogātaṅkaṃ phusati, na ca mittavā hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā dīghacārikaṃ anavatthacārikaṃ anuyuttassa viharato.

221. “Này các Tỳ khưu, có năm sự nguy hại này đối với người sống chuyên tâm du hành dài ngày, du hành không mục đích. Thế nào là năm? Không được nghe điều chưa từng nghe; không làm cho trong sạch điều đã được nghe; không tự tin đối với một vài điều đã được nghe; bị bệnh tật trầm trọng; và không có bạn bè. Này các Tỳ khưu, đây là năm sự nguy hại đối với người sống chuyên tâm du hành dài ngày, du hành không mục đích.”

‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā samavatthacāre. Katame pañca? Assutaṃ suṇāti, sutaṃ pariyodāpeti, sutenekaccena visārado hoti, na gāḷhaṃ rogātaṅkaṃ phusati, mittavā ca hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā samavatthacāre’’ti. Paṭhamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, có năm lợi ích này trong việc du hành có chừng mực. Thế nào là năm? Được nghe điều chưa từng nghe; làm cho trong sạch điều đã được nghe; tự tin đối với một vài điều đã được nghe; không bị bệnh tật trầm trọng; và có bạn bè. Này các Tỳ khưu, đây là năm lợi ích trong việc du hành có chừng mực.” Kinh thứ nhất.

2. Dutiyadīghacārikasuttaṃ

2. Kinh Du Hành Dài, kinh thứ hai

222. ‘‘Pañcime[Pg.225], bhikkhave, ādīnavā dīghacārikaṃ anavatthacārikaṃ anuyuttassa viharato. Katame pañca? Anadhigataṃ nādhigacchati, adhigatā parihāyati, adhigatenekaccena avisārado hoti, gāḷhaṃ rogātaṅkaṃ phusati, na ca mittavā hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā dīghacārikaṃ anavatthacārikaṃ anuyuttassa viharato.

222. “Này các Tỳ khưu, có năm sự nguy hại này đối với người sống chuyên tâm du hành dài ngày, du hành không mục đích. Thế nào là năm? Không chứng đắc được điều chưa chứng đắc; bị thối thất điều đã chứng đắc; không tự tin đối với một vài điều đã chứng đắc; bị bệnh tật trầm trọng; và không có bạn bè. Này các Tỳ khưu, đây là năm sự nguy hại đối với người sống chuyên tâm du hành dài ngày, du hành không mục đích.”

‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā samavatthacāre. Katame pañca? Anadhigataṃ adhigacchati, adhigatā na parihāyati, adhigatenekaccena visārado hoti, na gāḷhaṃ rogātaṅkaṃ phusati, mittavā ca hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā samavatthacāre’’ti. Dutiyaṃ.

“Này các Tỳ khưu, có năm lợi ích này trong việc du hành có chừng mực. Thế nào là năm? Chứng đắc được điều chưa chứng đắc; không bị thối thất điều đã chứng đắc; tự tin đối với một vài điều đã chứng đắc; không bị bệnh tật trầm trọng; và có bạn bè. Này các Tỳ khưu, đây là năm lợi ích trong việc du hành có chừng mực.” Kinh thứ hai.

3. Atinivāsasuttaṃ

3. Kinh Ở Quá Lâu

223. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā atinivāse. Katame pañca? Bahubhaṇḍo hoti bahubhaṇḍasannicayo, bahubhesajjo hoti bahubhesajjasannicayo, bahukicco hoti bahukaraṇīyo byatto kiṃkaraṇīyesu, saṃsaṭṭho viharati gahaṭṭhapabbajitehi ananulomikena gihisaṃsaggena, tamhā ca āvāsā pakkamanto sāpekkho pakkamati. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā atinivāse.

223. “Này các Tỳ khưu, có năm sự nguy hại này trong việc ở quá lâu tại một nơi. Thế nào là năm? Có nhiều vật dụng và tích trữ nhiều vật dụng; có nhiều dược phẩm và tích trữ nhiều dược phẩm; có nhiều phận sự, nhiều công việc, bận rộn với những việc cần làm; sống giao du với tại gia và xuất gia qua sự giao tiếp không thích hợp của người tại gia; và khi rời khỏi trú xứ ấy, ra đi với lòng luyến tiếc. Này các Tỳ khưu, đây là năm sự nguy hại trong việc ở quá lâu tại một nơi.”

‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā samavatthavāse. Katame pañca? Na bahubhaṇḍo hoti na bahubhaṇḍasannicayo, na bahubhesajjo hoti na bahubhesajjasannicayo, na bahukicco hoti na bahukaraṇīyo na byatto kiṃkaraṇīyesu, asaṃsaṭṭho viharati gahaṭṭhapabbajitehi ananulomikena gihisaṃsaggena, tamhā ca āvāsā pakkamanto anapekkho pakkamati. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā samavatthavāse’’ti. Tatiyaṃ.

Này các Tỳ khưu, có năm lợi ích này trong việc cư trú có thời hạn. Thế nào là năm? Không có nhiều vật dụng, không tích trữ nhiều vật dụng; không có nhiều dược phẩm, không tích trữ nhiều dược phẩm; không có nhiều công việc, không có nhiều phận sự, không bận rộn với những việc phải làm; sống không giao du với hàng tại gia và xuất gia bằng sự giao du không thích hợp của người tại gia; và khi rời khỏi trú xứ ấy, vị ấy ra đi không luyến tiếc. Này các Tỳ khưu, đây chính là năm lợi ích trong việc cư trú có thời hạn. Kinh thứ ba.

4. Maccharīsuttaṃ

4. Kinh Keo Kiệt

224. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā atinivāse. Katame pañca? Āvāsamaccharī hoti, kulamaccharī hoti, lābhamaccharī hoti, vaṇṇamaccharī hoti, dhammamaccharī hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā atinivāse.

224. Này các Tỳ khưu, có năm nguy hại này trong việc cư trú quá lâu. Thế nào là năm? Trở nên keo kiệt về trú xứ, trở nên keo kiệt về gia đình, trở nên keo kiệt về lợi lộc, trở nên keo kiệt về danh tiếng, trở nên keo kiệt về Pháp. Này các Tỳ khưu, đây chính là năm nguy hại trong việc cư trú quá lâu.

‘‘Pañcime[Pg.226], bhikkhave, ānisaṃsā samavatthavāse. Katame pañca? Na āvāsamaccharī hoti, na kulamaccharī hoti, na lābhamaccharī hoti, na vaṇṇamaccharī hoti, na dhammamaccharī hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā samavatthavāse’’ti. Catutthaṃ.

Này các Tỳ khưu, có năm lợi ích này trong việc cư trú có thời hạn. Thế nào là năm? Không trở nên keo kiệt về trú xứ, không trở nên keo kiệt về gia đình, không trở nên keo kiệt về lợi lộc, không trở nên keo kiệt về danh tiếng, không trở nên keo kiệt về Pháp. Này các Tỳ khưu, đây chính là năm lợi ích trong việc cư trú có thời hạn. Kinh thứ tư.

5. Paṭhamakulūpakasuttaṃ

5. Kinh Thân Cận Gia Đình Thứ Nhất

225. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā kulūpake. Katame pañca? Anāmantacāre āpajjati, raho nisajjāya āpajjati, paṭicchanne āsane āpajjati, mātugāmassa uttari chappañcavācāhi dhammaṃ desento āpajjati, kāmasaṅkappabahulo viharati. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā kulūpake’’ti. Pañcamaṃ.

225. Này các Tỳ khưu, có năm nguy hại này đối với vị Tỳ khưu thân cận gia đình. Thế nào là năm? Phạm tội do đi lại mà không xin phép, phạm tội do ngồi riêng, phạm tội ở chỗ ngồi kín đáo, phạm tội khi thuyết Pháp cho người nữ quá năm sáu câu, sống với nhiều tư duy về dục. Này các Tỳ khưu, đây chính là năm nguy hại đối với vị Tỳ khưu thân cận gia đình. Kinh thứ năm.

6. Dutiyakulūpakasuttaṃ

6. Kinh Thân Cận Gia Đình Thứ Hai

226. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā kulūpakassa bhikkhuno ativelaṃ kulesu saṃsaṭṭhassa viharato. Katame pañca? Mātugāmassa abhiṇhadassanaṃ, dassane sati saṃsaggo, saṃsagge sati vissāso, vissāse sati otāro, otiṇṇacittassetaṃ pāṭikaṅkhaṃ – ‘anabhirato vā brahmacariyaṃ carissati aññataraṃ vā saṃkiliṭṭhaṃ āpattiṃ āpajjissati sikkhaṃ vā paccakkhāya hīnāyāvattissati’. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā kulūpakassa bhikkhuno ativelaṃ kulesu saṃsaṭṭhassa viharato’’ti. Chaṭṭhaṃ.

226. Này các Tỳ khưu, có năm nguy hại này đối với vị Tỳ khưu thân cận gia đình, sống giao du quá mức với các gia đình. Thế nào là năm? Thường xuyên thấy người nữ; khi có sự thấy, có sự giao du; khi có sự giao du, có sự thân mật; khi có sự thân mật, có sự xâm nhập (của dục). Đối với người có tâm bị (dục) xâm nhập, điều này có thể được mong đợi: hoặc sẽ không hoan hỷ thực hành phạm hạnh, hoặc sẽ phạm một tội nào đó ô nhiễm, hoặc sẽ từ bỏ học giới mà hoàn tục. Này các Tỳ khưu, đây chính là năm nguy hại đối với vị Tỳ khưu thân cận gia đình, sống giao du quá mức với các gia đình. Kinh thứ sáu.

7. Bhogasuttaṃ

7. Kinh Tài Sản

227. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā bhogesu. Katame pañca? Aggisādhāraṇā bhogā, udakasādhāraṇā bhogā, rājasādhāraṇā bhogā, corasādhāraṇā bhogā, appiyehi dāyādehi sādhāraṇā bhogā. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā bhogesu.

227. Này các Tỳ khưu, có năm nguy hại này trong tài sản. Thế nào là năm? Tài sản chung với lửa, tài sản chung với nước, tài sản chung với vua chúa, tài sản chung với trộm cướp, tài sản chung với những người thừa kế không được yêu mến. Này các Tỳ khưu, đây chính là năm nguy hại trong tài sản.

‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā bhogesu. Katame pañca? Bhoge nissāya attānaṃ sukheti pīṇeti sammā sukhaṃ pariharati, mātāpitaro sukheti pīṇeti sammā sukhaṃ pariharati, puttadāradāsakammakaraporise sukheti [Pg.227] pīṇeti sammā sukhaṃ pariharati, mittāmacce sukheti pīṇeti sammā sukhaṃ pariharati, samaṇabrāhmaṇesu uddhaggikaṃ dakkhiṇaṃ patiṭṭhāpeti sovaggikaṃ sukhavipākaṃ saggasaṃvattanikaṃ. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā bhogesū’’ti. Sattamaṃ.

Này các Tỳ khưu, có năm lợi ích này trong tài sản. Thế nào là năm? Dựa vào tài sản, làm cho tự thân được an lạc, vui vẻ, duy trì sự an lạc một cách đúng đắn; làm cho cha mẹ được an lạc, vui vẻ, duy trì sự an lạc một cách đúng đắn; làm cho con cái, vợ, người hầu, người làm công được an lạc, vui vẻ, duy trì sự an lạc một cách đúng đắn; làm cho bạn bè, thân hữu được an lạc, vui vẻ, duy trì sự an lạc một cách đúng đắn; thiết lập sự cúng dường hướng thượng đến các Sa-môn, Bà-la-môn, đưa đến cõi trời, có quả báo an lạc, dẫn đến tái sanh cõi trời. Này các Tỳ khưu, đây chính là năm lợi ích trong tài sản. Kinh thứ bảy.

8. Ussūrabhattasuttaṃ

8. Kinh Bữa Ăn Trễ

228. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā ussūrabhatte kule. Katame pañca? Ye te atithī pāhunā, te na kālena paṭipūjenti; yā tā balipaṭiggāhikā devatā, tā na kālena paṭipūjenti; ye te samaṇabrāhmaṇā ekabhattikā rattūparatā viratā vikālabhojanā, te na kālena paṭipūjenti; dāsakammakaraporisā vimukhā kammaṃ karonti; tāvatakaṃyeva asamayena bhuttaṃ anojavantaṃ hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā ussūrabhatte kule.

228. Này các Tỳ khưu, có năm nguy hại này trong gia đình có bữa ăn trễ. Thế nào là năm? Họ không cúng dường đúng lúc cho những vị khách, những người khách đến; họ không cúng dường đúng lúc cho các vị trời nhận vật cúng tế; họ không cúng dường đúng lúc cho các vị Sa-môn, Bà-la-môn ăn một bữa, từ bỏ ăn ban đêm, kiêng ăn phi thời; những người hầu, người làm công làm việc với vẻ mặt không vui; và bữa ăn được ăn không đúng lúc ấy không có chất bổ dưỡng. Này các Tỳ khưu, đây chính là năm nguy hại trong gia đình có bữa ăn trễ.

‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā samayabhatte kule. Katame pañca? Ye te atithī pāhunā, te kālena paṭipūjenti; yā tā balipaṭiggāhikā devatā, tā kālena paṭipūjenti; ye te samaṇabrāhmaṇā ekabhattikā rattūparatā viratā vikālabhojanā, te kālena paṭipūjenti; dāsakammakaraporisā avimukhā kammaṃ karonti; tāvatakaṃyeva samayena bhuttaṃ ojavantaṃ hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā samayabhatte kule’’ti. Aṭṭhamaṃ.

Này các Tỳ khưu, có năm lợi ích này trong gia đình có bữa ăn đúng giờ. Thế nào là năm? Họ cúng dường đúng lúc cho những vị khách, những người khách đến; họ cúng dường đúng lúc cho các vị trời nhận vật cúng tế; họ cúng dường đúng lúc cho các vị Sa-môn, Bà-la-môn ăn một bữa, từ bỏ ăn ban đêm, kiêng ăn phi thời; những người hầu, người làm công làm việc với vẻ mặt vui vẻ; và bữa ăn được ăn đúng lúc ấy có chất bổ dưỡng. Này các Tỳ khưu, đây chính là năm lợi ích trong gia đình có bữa ăn đúng giờ. Kinh thứ tám.

9. Paṭhamakaṇhasappasuttaṃ

9. Kinh Rắn Đen Thứ Nhất

229. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā kaṇhasappe. Katame pañca? Asuci, duggandho, sabhīru, sappaṭibhayo, mittadubbhī – ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā kaṇhasappe. Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcime ādīnavā mātugāme. Katame pañca? Asuci, duggandho, sabhīru, sappaṭibhayo, mittadubbhī – ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā mātugāme’’ti. Navamaṃ.

229. Này các Tỳ khưu, có năm nguy hại này nơi con rắn đen. Thế nào là năm? Không trong sạch, có mùi hôi, hay sợ hãi, có sự nguy hiểm, phản bạn. Này các Tỳ khưu, đây chính là năm nguy hại nơi con rắn đen. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, có năm nguy hại này nơi người nữ. Thế nào là năm? Không trong sạch, có mùi hôi, hay sợ hãi, có sự nguy hiểm, phản bạn. Này các Tỳ khưu, đây chính là năm nguy hại nơi người nữ. Kinh thứ chín.

10. Dutiyakaṇhasappasuttaṃ

10. Kinh Rắn Đen Thứ Hai

230. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā kaṇhasappe. Katame pañca? Kodhano, upanāhī, ghoraviso, dujjivho, mittadubbhī – ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā kaṇhasappe.

230. Này các Tỳ khưu, có năm nguy hại này nơi con rắn đen. Thế nào là năm? Hay sân giận, hay thù oán, có nọc độc ghê gớm, có lưỡi hai chiều, phản bạn. Này các Tỳ khưu, đây chính là năm nguy hại nơi con rắn đen.

‘‘Evamevaṃ [Pg.228] kho, bhikkhave, pañcime ādīnavā mātugāme. Katame pañca? Kodhano, upanāhī, ghoraviso, dujjivho, mittadubbhī. Tatridaṃ, bhikkhave, mātugāmassa ghoravisatā – yebhuyyena, bhikkhave, mātugāmo tibbarāgo. Tatridaṃ, bhikkhave, mātugāmassa dujjivhatā – yebhuyyena, bhikkhave, mātugāmo pisuṇavāco. Tatridaṃ, bhikkhave, mātugāmassa mittadubbhitā – yebhuyyena, bhikkhave, mātugāmo aticārinī. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā mātugāme’’ti. Dasamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, cũng tương tự như vậy, có năm sự nguy hại này ở người nữ. Năm điều ấy là gì? Hay phẫn nộ, hay oán hận, có nọc độc ghê gớm, hai lưỡi, và phản bạn. Này các Tỳ khưu, ở đây, đây là nọc độc ghê gớm của người nữ: này các Tỳ khưu, phần lớn người nữ có tham ái mãnh liệt. Này các Tỳ khưu, ở đây, đây là sự hai lưỡi của người nữ: này các Tỳ khưu, phần lớn người nữ nói lời đâm thọc. Này các Tỳ khưu, ở đây, đây là sự phản bạn của người nữ: này các Tỳ khưu, phần lớn người nữ có tính ngoại tình. Này các Tỳ khưu, đây là năm sự nguy hại ở người nữ.” Kinh thứ mười.

Dīghacārikavaggo tatiyo.

Phẩm Người Đi Xa, thứ ba.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược như sau:

Dve dīghacārikā vuttā, atinivāsamaccharī;

Dve ca kulūpakā bhogā, bhattaṃ sappāpare duveti.

Hai kinh về người đi xa đã được thuyết giảng, (kinh về) ở quá lâu, và keo kiệt; hai kinh về người hay lui tới gia đình, (kinh về) tài sản, (kinh về) bữa ăn, và hai kinh khác về loài rắn.

(24) 4. Āvāsikavaggo

(24) 4. Phẩm Vị Trú Trì

1. Āvāsikasuttaṃ

1. Kinh Trú Xứ

231. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu abhāvanīyo hoti. Katamehi pañcahi? Na ākappasampanno hoti na vattasampanno; na bahussuto hoti na sutadharo; na paṭisallekhitā hoti na paṭisallānārāmo; na kalyāṇavāco hoti na kalyāṇavākkaraṇo; duppañño hoti jaḷo eḷamūgo. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu abhāvanīyo hoti.

1. “Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú trì có đầy đủ năm pháp này thì không đáng được tu tập theo. Năm pháp ấy là gì? Vị ấy không thành tựu về oai nghi, không thành tựu về bổn phận; không đa văn, không ghi nhớ điều đã nghe; không sống viễn ly, không ưa thích viễn ly; không có lời nói tốt đẹp, không có cách diễn đạt tốt đẹp; trí tuệ thấp kém, ngu đần, và ngọng nghịu. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú trì có đầy đủ năm pháp này thì không đáng được tu tập theo.

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu bhāvanīyo hoti. Katamehi pañcahi? Ākappasampanno hoti vattasampanno; bahussuto hoti sutadharo; paṭisallekhitā hoti paṭisallānārāmo; kalyāṇavāco hoti kalyāṇavākkaraṇo; paññavā hoti ajaḷo [Pg.229] aneḷamūgo. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu bhāvanīyo hotī’’ti. Paṭhamaṃ.

231. “Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú trì có đầy đủ năm pháp này thì đáng được tu tập theo. Năm pháp ấy là gì? Vị ấy thành tựu về oai nghi, thành tựu về bổn phận; đa văn, ghi nhớ điều đã nghe; sống viễn ly, ưa thích viễn ly; có lời nói tốt đẹp, có cách diễn đạt tốt đẹp; có trí tuệ, không ngu đần, không ngọng nghịu. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú trì có đầy đủ năm pháp này thì đáng được tu tập theo.” Kinh thứ nhất.

2. Piyasuttaṃ

2. Kinh Người Khả Ái

232. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca.

“Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú trì có đầy đủ năm pháp thì được các vị đồng phạm hạnh yêu mến, quý trọng, kính nể, và noi theo.

‘‘Katamehi pañcahi? Sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu; bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā; kalyāṇavāco hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā; catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī; āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā’’ti. Dutiyaṃ.

2. “Năm pháp ấy là gì? Vị ấy có giới hạnh, sống được phòng hộ bởi sự phòng hộ của giới bổn Pātimokkha, thành tựu về oai nghi và nơi hành xứ, thấy sự nguy hiểm trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và tu học trong các học giới; vị ấy đa văn, ghi nhớ điều đã nghe, tích lũy điều đã nghe, những pháp nào toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú, trình bày đời sống phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch, những pháp như vậy vị ấy đã nghe nhiều, đã ghi nhớ, đã thực hành bằng lời, đã quán xét bằng ý, đã khéo thông đạt bằng tri kiến; vị ấy có lời nói tốt đẹp, có cách diễn đạt tốt đẹp, có lời nói tao nhã, rõ ràng, không lắp bắp, làm sáng tỏ ý nghĩa; vị ấy đạt được bốn thiền thuộc về tâm cao thượng, là những trú xứ an lạc ngay trong hiện tại, một cách dễ dàng, không khó khăn, không mệt nhọc; do đoạn tận các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú trong tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc, ngay trong hiện tại. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú trì có đầy đủ năm pháp này thì được các vị đồng phạm hạnh yêu mến, quý trọng, kính nể, và noi theo.” Kinh thứ hai.

3. Sobhanasuttaṃ

3. Kinh Làm Đẹp

233. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu āvāsaṃ sobheti. Katamehi pañcahi? Sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu; bahussuto hoti…pe… diṭṭhiyā suppaṭividdhā; kalyāṇavāco hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā; paṭibalo hoti upasaṅkamante dhammiyā kathāya sandassetuṃ samādapetuṃ samuttejetuṃ sampahaṃsetuṃ; catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu āvāsaṃ sobhetī’’ti. Tatiyaṃ.

232. “Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú trì có đầy đủ năm pháp này thì làm đẹp cho trú xứ. Năm pháp ấy là gì? Vị ấy có giới hạnh... cho đến... chấp nhận và tu học trong các học giới; vị ấy đa văn... cho đến... đã khéo thông đạt bằng tri kiến; vị ấy có lời nói tốt đẹp, có cách diễn đạt tốt đẹp, có lời nói tao nhã, rõ ràng, không lắp bắp, làm sáng tỏ ý nghĩa; vị ấy có khả năng chỉ dạy, khuyến khích, khích lệ, và làm cho phấn khởi những người đến gần bằng một bài pháp thoại; vị ấy đạt được bốn thiền thuộc về tâm cao thượng, là những trú xứ an lạc ngay trong hiện tại, một cách dễ dàng, không khó khăn, không mệt nhọc. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú trì có đầy đủ năm pháp này thì làm đẹp cho trú xứ.” Kinh thứ ba.

4. Bahūpakārasuttaṃ

4. Kinh Hỗ Trợ Nhiều

234. ‘‘Pañcahi[Pg.230], bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu āvāsassa bahūpakāro hoti. Katamehi pañcahi? Sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu; bahussuto hoti…pe… diṭṭhiyā suppaṭividdhā; khaṇḍaphullaṃ paṭisaṅkharoti; mahā kho pana bhikkhusaṅgho abhikkanto nānāverajjakā bhikkhū gihīnaṃ upasaṅkamitvā āroceti – ‘mahā kho, āvuso, bhikkhusaṅgho abhikkanto nānāverajjakā bhikkhū, karotha puññāni, samayo puññāni kātu’nti; catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu āvāsassa bahūpakāro hotī’’ti. Catutthaṃ.

“Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú trì có đầy đủ năm pháp này thì hỗ trợ rất nhiều cho trú xứ. Năm pháp ấy là gì? Vị ấy có giới hạnh... cho đến... chấp nhận và tu học trong các học giới; vị ấy đa văn... cho đến... đã khéo thông đạt bằng tri kiến; vị ấy sửa chữa những gì bị hư hỏng và đổ nát; và khi một Tăng đoàn lớn gồm các Tỳ khưu từ nhiều vùng khác nhau đến, vị ấy đến gặp các gia chủ và thông báo: 'Này các đạo hữu, một Tăng đoàn lớn gồm các Tỳ khưu từ nhiều vùng khác nhau đã đến. Hãy tạo phước! Đây là lúc để tạo phước!'; vị ấy đạt được bốn thiền thuộc về tâm cao thượng, là những trú xứ an lạc ngay trong hiện tại, một cách dễ dàng, không khó khăn, không mệt nhọc. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú trì có đầy đủ năm pháp này thì hỗ trợ rất nhiều cho trú xứ.” Kinh thứ tư.

5. Anukampasuttaṃ

5. Kinh Lòng Bi Mẫn

235. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu gihīnaṃ anukampati. Katamehi pañcahi? Adhisīle samādapeti; dhammadassane niveseti; gilānake upasaṅkamitvā satiṃ uppādeti – ‘arahaggataṃ āyasmanto satiṃ upaṭṭhāpethā’ti; mahā kho pana bhikkhusaṅgho abhikkanto nānāverajjakā bhikkhū gihīnaṃ upasaṅkamitvā āroceti – ‘mahā kho, āvuso, bhikkhusaṅgho abhikkanto nānāverajjakā bhikkhū, karotha puññāni, samayo puññāni kātu’nti; yaṃ kho panassa bhojanaṃ denti lūkhaṃ vā paṇītaṃ vā taṃ attanā paribhuñjati, saddhādeyyaṃ na vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu gihīnaṃ anukampatī’’ti. Pañcamaṃ.

235. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú xứ được thành tựu năm pháp là người có lòng thương tưởng đến hàng tại gia. Do năm pháp nào? Vị ấy khuyến khích trong tăng thượng giới; làm cho an trú trong sự thấy pháp; đi đến thăm người bệnh và làm cho khởi lên chánh niệm rằng: ‘Này các hiền giả, hãy an trú chánh niệm hướng đến đối tượng cao quý nhất (là Tam Bảo)’; và khi đại chúng Tỳ khưu từ nhiều xứ khác nhau đi đến, vị ấy đi đến nói với hàng tại gia rằng: ‘Này các hiền hữu, đại chúng Tỳ khưu từ nhiều xứ khác nhau đã đi đến, hãy làm các phước thiện, đây là thời điểm để làm các phước thiện’; và bất cứ vật thực nào dù thô xấu hay cao sang được dâng cúng, vị ấy tự mình thọ dụng, không làm hư hoại của cúng dường do đức tin. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú xứ được thành tựu năm pháp này là người có lòng thương tưởng đến hàng tại gia.” (Kinh số năm).

6. Paṭhamaavaṇṇārahasuttaṃ

6. Kinh Về Người Đáng Bị Chê Trách, phẩm thứ nhất

236. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Ananuvicca apariyogāhetvā avaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati; ananuvicca apariyogāhetvā vaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati; ananuvicca apariyogāhetvā appasādanīye ṭhāne pasādaṃ upadaṃseti; ananuvicca apariyogāhetvā [Pg.231] pasādanīye ṭhāne appasādaṃ upadaṃseti; saddhādeyyaṃ vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye.

236. “Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú xứ được thành tựu năm pháp, cũng dường như được mang đi và đặt vào, vị ấy bị đặt vào trong địa ngục. Do năm pháp nào? Không xem xét, không thẩm tra, vị ấy nói lời tán thán người không đáng được tán thán; không xem xét, không thẩm tra, vị ấy nói lời chê bai người đáng được tán thán; không xem xét, không thẩm tra, vị ấy thể hiện sự tín thành ở nơi không đáng tín thành; không xem xét, không thẩm tra, vị ấy thể hiện sự không tín thành ở nơi đáng tín thành; vị ấy làm hư hoại của cúng dường do đức tin. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú xứ được thành tựu năm pháp này, cũng dường như được mang đi và đặt vào, vị ấy bị đặt vào trong địa ngục.”

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Anuvicca pariyogāhetvā avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati; anuvicca pariyogāhetvā vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati; anuvicca pariyogāhetvā appasādanīye ṭhāne appasādaṃ upadaṃseti; anuvicca pariyogāhetvā pasādanīye ṭhāne pasādaṃ upadaṃseti; saddhādeyyaṃ na vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Chaṭṭhaṃ.

“Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú xứ được thành tựu năm pháp, cũng dường như được mang đi và đặt vào, vị ấy được đặt vào cõi trời. Do năm pháp nào? Sau khi xem xét, sau khi thẩm tra, vị ấy nói lời chê bai người đáng bị chê bai; sau khi xem xét, sau khi thẩm tra, vị ấy nói lời tán thán người đáng được tán thán; sau khi xem xét, sau khi thẩm tra, vị ấy thể hiện sự không tín thành ở nơi không đáng tín thành; sau khi xem xét, sau khi thẩm tra, vị ấy thể hiện sự tín thành ở nơi đáng tín thành; vị ấy không làm hư hoại của cúng dường do đức tin. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú xứ được thành tựu năm pháp này, cũng dường như được mang đi và đặt vào, vị ấy được đặt vào cõi trời.” (Kinh số sáu).

7. Dutiyaavaṇṇārahasuttaṃ

7. Kinh Về Người Đáng Bị Chê Trách, phẩm thứ hai

237. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Ananuvicca apariyogāhetvā avaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati; ananuvicca apariyogāhetvā vaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati; āvāsamaccharī hoti āvāsapaligedhī; kulamaccharī hoti kulapaligedhī; saddhādeyyaṃ vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye.

237. “Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú xứ được thành tựu năm pháp, cũng dường như được mang đi và đặt vào, vị ấy bị đặt vào trong địa ngục. Do năm pháp nào? Không xem xét, không thẩm tra, vị ấy nói lời tán thán người không đáng được tán thán; không xem xét, không thẩm tra, vị ấy nói lời chê bai người đáng được tán thán; vị ấy có lòng bỏn xẻn đối với trú xứ, có lòng tham lam đối với trú xứ; có lòng bỏn xẻn đối với gia đình, có lòng tham lam đối với gia đình; vị ấy làm hư hoại của cúng dường do đức tin. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú xứ được thành tựu năm pháp này, cũng dường như được mang đi và đặt vào, vị ấy bị đặt vào trong địa ngục.”

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Anuvicca pariyogāhetvā avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati; anuvicca pariyogāhetvā vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati; na āvāsamaccharī hoti na āvāsapaligedhī; na kulamaccharī hoti na kulapaligedhī; saddhādeyyaṃ na vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Sattamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú xứ được thành tựu năm pháp, cũng dường như được mang đi và đặt vào, vị ấy được đặt vào cõi trời. Do năm pháp nào? Sau khi xem xét, sau khi thẩm tra, vị ấy nói lời chê bai người đáng bị chê bai; sau khi xem xét, sau khi thẩm tra, vị ấy nói lời tán thán người đáng được tán thán; vị ấy không có lòng bỏn xẻn đối với trú xứ, không có lòng tham lam đối với trú xứ; không có lòng bỏn xẻn đối với gia đình, không có lòng tham lam đối với gia đình; vị ấy không làm hư hoại của cúng dường do đức tin. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú xứ được thành tựu năm pháp này, cũng dường như được mang đi và đặt vào, vị ấy được đặt vào cõi trời.” (Kinh số bảy).

8. Tatiyaavaṇṇārahasuttaṃ

8. Kinh Về Người Đáng Bị Chê Trách, phẩm thứ ba

238. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Ananuvicca apariyogāhetvā [Pg.232] avaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati; ananuvicca apariyogāhetvā vaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati; āvāsamaccharī hoti; kulamaccharī hoti; lābhamaccharī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye.

238. “Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú xứ được thành tựu năm pháp, cũng dường như được mang đi và đặt vào, vị ấy bị đặt vào trong địa ngục. Do năm pháp nào? Không xem xét, không thẩm tra, vị ấy nói lời tán thán người không đáng được tán thán; không xem xét, không thẩm tra, vị ấy nói lời chê bai người đáng được tán thán; vị ấy có lòng bỏn xẻn đối với trú xứ; có lòng bỏn xẻn đối với gia đình; có lòng bỏn xẻn đối với lợi lộc. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú xứ được thành tựu năm pháp này, cũng dường như được mang đi và đặt vào, vị ấy bị đặt vào trong địa ngục.”

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Anuvicca pariyogāhetvā avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati; anuvicca pariyogāhetvā vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati; na āvāsamaccharī hoti; na kulamaccharī hoti; na lābhamaccharī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Aṭṭhamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú xứ được thành tựu năm pháp, cũng dường như được mang đi và đặt vào, vị ấy được đặt vào cõi trời. Do năm pháp nào? Sau khi xem xét, sau khi thẩm tra, vị ấy nói lời chê bai người đáng bị chê bai; sau khi xem xét, sau khi thẩm tra, vị ấy nói lời tán thán người đáng được tán thán; vị ấy không có lòng bỏn xẻn đối với trú xứ; không có lòng bỏn xẻn đối với gia đình; không có lòng bỏn xẻn đối với lợi lộc. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú xứ được thành tựu năm pháp này, cũng dường như được mang đi và đặt vào, vị ấy được đặt vào cõi trời.” (Kinh số tám).

9. Paṭhamamacchariyasuttaṃ

9. Kinh Về Sự Bỏn Xẻn, phẩm thứ nhất

239. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Āvāsamaccharī hoti; kulamaccharī hoti; lābhamaccharī hoti; vaṇṇamaccharī hoti; saddhādeyyaṃ vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye.

239. “Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú xứ được thành tựu năm pháp, cũng dường như được mang đi và đặt vào, vị ấy bị đặt vào trong địa ngục. Do năm pháp nào? Vị ấy có lòng bỏn xẻn đối với trú xứ; có lòng bỏn xẻn đối với gia đình; có lòng bỏn xẻn đối với lợi lộc; có lòng bỏn xẻn đối với Pháp; vị ấy làm hư hoại của cúng dường do đức tin. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú xứ được thành tựu năm pháp này, cũng dường như được mang đi và đặt vào, vị ấy bị đặt vào trong địa ngục.”

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Na āvāsamaccharī hoti; na kulamaccharī hoti; na lābhamaccharī hoti; na vaṇṇamaccharī hoti; saddhādeyyaṃ na vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Navamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú xứ được thành tựu năm pháp, cũng dường như được mang đi và đặt vào, vị ấy được đặt vào cõi trời. Do năm pháp nào? Vị ấy không có lòng bỏn xẻn đối với trú xứ; không có lòng bỏn xẻn đối với gia đình; không có lòng bỏn xẻn đối với lợi lộc; không có lòng bỏn xẻn đối với Pháp; vị ấy không làm hư hoại của cúng dường do đức tin. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú xứ được thành tựu năm pháp này, cũng dường như được mang đi và đặt vào, vị ấy được đặt vào cõi trời.” (Kinh số chín).

10. Dutiyamacchariyasuttaṃ

10. Kinh Macchariya thứ hai

240. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Āvāsamaccharī hoti; kulamaccharī hoti; lābhamaccharī hoti; vaṇṇamaccharī hoti; dhammamaccharī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye.

240. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú xứ được trang bị năm pháp, cũng giống như được mang đi và đặt vào, vị ấy bị đặt vào địa ngục. Năm pháp ấy là gì? Vị ấy keo kiệt về trú xứ; keo kiệt về gia đình thí chủ; keo kiệt về lợi lộc; keo kiệt về danh tiếng; keo kiệt về Pháp. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú xứ được trang bị năm pháp này, cũng giống như được mang đi và đặt vào, vị ấy bị đặt vào địa ngục.

‘‘Pañcahi[Pg.233], bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Na āvāsamaccharī hoti; na kulamaccharī hoti; na lābhamaccharī hoti; na vaṇṇamaccharī hoti; na dhammamaccharī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Dasamaṃ.

Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú xứ được trang bị năm pháp, cũng giống như được mang đi và đặt vào, vị ấy được đặt vào cõi trời. Năm pháp ấy là gì? Vị ấy không keo kiệt về trú xứ; không keo kiệt về gia đình thí chủ; không keo kiệt về lợi lộc; không keo kiệt về danh tiếng; không keo kiệt về Pháp. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu trú xứ được trang bị năm pháp này, cũng giống như được mang đi và đặt vào, vị ấy được đặt vào cõi trời. (Kinh) thứ mười.

Āvāsikavaggo catuttho.

Phẩm Āvāsika, phẩm thứ tư.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược như sau:

Āvāsiko piyo ca sobhano,Bahūpakāro anukampako ca;

Tayo avaṇṇārahā ceva,Macchariyā duvepi cāti.

Āvāsika, Piyo, và Sobhana, Bahūpakāra, và Anukampaka; ba kinh Avaṇṇārahā, và hai kinh Macchariyā.

(25) 5. Duccaritavaggo

(25) 5. Phẩm Duccarita (Phẩm Về Hành Vi Xấu)

1. Paṭhamaduccaritasuttaṃ

1. Kinh Duccarita thứ nhất

241. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā duccarite. Katame pañca? Attāpi attānaṃ upavadati; anuvicca viññū garahanti; pāpako kittisaddo abbhuggacchati; sammūḷho kālaṃ karoti; kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā duccarite.

241. Này các Tỳ khưu, có năm điều nguy hại này trong hành vi xấu. Năm điều gì? Tự mình khiển trách chính mình; sau khi xem xét, người trí chê bai; tiếng xấu đồn xa; mê muội khi chết; sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Tỳ khưu, đây là năm điều nguy hại trong hành vi xấu.

‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā sucarite. Katame pañca? Attāpi attānaṃ na upavadati; anuvicca viññū pasaṃsanti; kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati; asammūḷho kālaṃ karoti; kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā sucarite’’ti. Paṭhamaṃ.

Này các Tỳ khưu, có năm lợi ích này trong hành vi tốt. Năm điều gì? Tự mình không khiển trách chính mình; sau khi xem xét, người trí tán thán; tiếng tốt đồn xa; không mê muội khi chết; sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào thiện thú, cõi trời. Này các Tỳ khưu, đây là năm lợi ích trong hành vi tốt. (Kinh) thứ nhất.

2. Paṭhamakāyaduccaritasuttaṃ

2. Kinh Kāyaduccarita thứ nhất

242. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā kāyaduccarite…pe… ānisaṃsā kāyasucarite…pe…. Dutiyaṃ.

242. Này các Tỳ khưu, có năm điều nguy hại này trong thân ác hành... (v.v.)... lợi ích trong thân thiện hành... (v.v.). (Kinh) thứ hai.

3. Paṭhamavacīduccaritasuttaṃ

3. Kinh Vacīduccarita thứ nhất

243. ‘‘Pañcime[Pg.234], bhikkhave, ādīnavā vacīduccarite…pe… ānisaṃsā vacīsucarite…pe…. Tatiyaṃ.

243. Này các Tỳ khưu, có năm điều nguy hại này trong khẩu ác hành... (v.v.)... lợi ích trong khẩu thiện hành... (v.v.). (Kinh) thứ ba.

4. Paṭhamamanoduccaritasuttaṃ

4. Kinh Manoduccarita thứ nhất

244. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā manoduccarite…pe… ānisaṃsā manosucarite. Katame pañca? Attāpi attānaṃ na upavadati; anuvicca viññū pasaṃsanti; kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati; asammūḷho kālaṃ karoti; kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā manosucarite’’ti. Catutthaṃ.

244. Này các Tỳ khưu, có năm điều nguy hại này trong ý ác hành... (v.v.)... lợi ích trong ý thiện hành. Năm điều gì? Tự mình không khiển trách chính mình; sau khi xem xét, người trí tán thán; tiếng tốt đồn xa; không mê muội khi chết; sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào thiện thú, cõi trời. Này các Tỳ khưu, đây là năm lợi ích trong ý thiện hành. (Kinh) thứ tư.

5. Dutiyaduccaritasuttaṃ

5. Kinh Duccarita thứ hai

245. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā duccarite. Katame pañca? Attāpi attānaṃ upavadati; anuvicca viññū garahanti; pāpako kittisaddo abbhuggacchati; saddhammā vuṭṭhāti; asaddhamme patiṭṭhāti. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā duccarite.

245. Này các Tỳ khưu, có năm điều nguy hại này trong hành vi xấu. Năm điều gì? Tự mình khiển trách chính mình; sau khi xem xét, người trí chê bai; tiếng xấu đồn xa; từ bỏ Chánh Pháp; an trú trong phi Chánh Pháp. Này các Tỳ khưu, đây là năm điều nguy hại trong hành vi xấu.

‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā sucarite. Katame pañca? Attāpi attānaṃ na upavadati; anuvicca viññū pasaṃsanti; kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati; asaddhammā vuṭṭhāti; saddhamme patiṭṭhāti. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā sucarite’’ti. Pañcamaṃ.

Này các Tỳ khưu, có năm lợi ích này trong hành vi tốt. Năm điều gì? Tự mình không khiển trách chính mình; sau khi xem xét, người trí tán thán; tiếng tốt đồn xa; từ bỏ phi Chánh Pháp; an trú trong Chánh Pháp. Này các Tỳ khưu, đây là năm lợi ích trong hành vi tốt. (Kinh) thứ năm.

6. Dutiyakāyaduccaritasuttaṃ

6. Kinh Kāyaduccarita thứ hai

246. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā kāyaduccarite…pe… ānisaṃsā kāyasucarite…pe…. Chaṭṭhaṃ.

246. Này các Tỳ khưu, có năm điều nguy hại này trong thân ác hành... (v.v.)... lợi ích trong thân thiện hành... (v.v.). (Kinh) thứ sáu.

7. Dutiyavacīduccaritasuttaṃ

7. Kinh Vacīduccarita thứ hai

247. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā vacīduccarite…pe… ānisaṃsā vacīsucarite…pe…. Sattamaṃ.

247. Này các Tỳ khưu, có năm điều nguy hại này trong khẩu ác hành... (v.v.)... lợi ích trong khẩu thiện hành... (v.v.). (Kinh) thứ bảy.

8. Dutiyamanoduccaritasuttaṃ

8. Kinh Manoduccarita thứ hai

248. ‘‘Pañcime[Pg.235], bhikkhave, ādīnavā manoduccarite…pe… ānisaṃsā manosucarite. Katame pañca? Attāpi attānaṃ na upavadati; anuvicca viññū pasaṃsanti; kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati; asaddhammā vuṭṭhāti; saddhamme patiṭṭhāti. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā manosucarite’’ti. Aṭṭhamaṃ.

248. Này các Tỳ khưu, có năm điều nguy hại này trong ý ác hành... (v.v.)... lợi ích trong ý thiện hành. Năm điều gì? Tự mình không khiển trách chính mình; sau khi xem xét, người trí tán thán; tiếng tốt đồn xa; từ bỏ phi Chánh Pháp; an trú trong Chánh Pháp. Này các Tỳ khưu, đây là năm lợi ích trong ý thiện hành. (Kinh) thứ tám.

9. Sivathikasuttaṃ

9. Kinh Sivathika (Kinh Về Bãi Tha Ma)

249. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā sivathikāya. Katame pañca? Asuci, duggandhā, sappaṭibhayā, vāḷānaṃ amanussānaṃ āvāso, bahuno janassa ārodanā – ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā sivathikāya.

249. Này các Tỳ khưu, có năm điều nguy hại này ở bãi tha ma. Năm điều gì? Không trong sạch, hôi thối, đáng sợ hãi, là nơi ở của các loài thú dữ và phi nhân, là nơi than khóc của nhiều người. Này các Tỳ khưu, đây là năm điều nguy hại ở bãi tha ma.

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcime ādīnavā sivathikūpame puggale. Katame pañca? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo asucinā kāyakammena samannāgato hoti; asucinā vacīkammena samannāgato hoti; asucinā manokammena samannāgato hoti. Idamassa asucitāya vadāmi. Seyyathāpi sā, bhikkhave, sivathikā asuci; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi.

Này các Tỳ khưu, cũng tương tự như vậy, có năm điều nguy hại này ở người được ví như bãi tha ma. Năm điều gì? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người được trang bị thân nghiệp không trong sạch; được trang bị khẩu nghiệp không trong sạch; được trang bị ý nghiệp không trong sạch. Điều này, Ta nói là sự không trong sạch của người ấy. Này các Tỳ khưu, cũng như bãi tha ma ấy là không trong sạch; Ta nói rằng người này cũng có ví dụ tương tự như vậy.

‘‘Tassa asucinā kāyakammena samannāgatassa, asucinā vacīkammena samannāgatassa, asucinā manokammena samannāgatassa pāpako kittisaddo abbhuggacchati. Idamassa duggandhatāya vadāmi. Seyyathāpi sā, bhikkhave, sivathikā duggandhā; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi.

Đối với người được trang bị thân nghiệp không trong sạch, khẩu nghiệp không trong sạch, ý nghiệp không trong sạch ấy, tiếng xấu đồn xa. Điều này, Ta nói là mùi hôi thối của người ấy. Này các Tỳ khưu, cũng như bãi tha ma ấy là hôi thối; Ta nói rằng người này cũng có ví dụ tương tự như vậy.

‘‘Tamenaṃ asucinā kāyakammena samannāgataṃ, asucinā vacīkammena samannāgataṃ, asucinā manokammena samannāgataṃ pesalā sabrahmacārī ārakā parivajjanti. Idamassa sappaṭibhayasmiṃ vadāmi. Seyyathāpi sā, bhikkhave, sivathikā sappaṭibhayā; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi.

“Vị ấy, người có thân nghiệp không trong sạch, có khẩu nghiệp không trong sạch, có ý nghiệp không trong sạch, thì bị các vị đồng phạm hạnh đáng mến xa lánh. Điều này, Ta nói là sự nguy hiểm của vị ấy. Này các tỳ khưu, ví như bãi tha ma kia là nơi nguy hiểm; này các tỳ khưu, Ta nói rằng người này cũng có ví dụ tương tự như vậy.”

‘‘So asucinā kāyakammena samannāgato, asucinā vacīkammena samannāgato, asucinā manokammena samannāgato sabhāgehi puggalehi saddhiṃ saṃvasati. Idamassa vāḷāvāsasmiṃ vadāmi. Seyyathāpi sā[Pg.236], bhikkhave, sivathikā vāḷānaṃ amanussānaṃ āvāso; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi.

“Vị ấy, người có thân nghiệp không trong sạch, có khẩu nghiệp không trong sạch, có ý nghiệp không trong sạch, thì sống chung với những người có cùng bản chất. Điều này, Ta nói là nơi ở của loài dạ xoa. Này các tỳ khưu, ví như bãi tha ma kia là nơi ở của các phi nhân hung dữ; này các tỳ khưu, Ta nói rằng người này cũng có ví dụ tương tự như vậy.”

‘‘Tamenaṃ asucinā kāyakammena samannāgataṃ, asucinā vacīkammena samannāgataṃ, asucinā manokammena samannāgataṃ pesalā sabrahmacārī disvā khīyadhammaṃ āpajjanti – ‘aho vata no dukkhaṃ ye mayaṃ evarūpehi puggalehi saddhiṃ saṃvasāmā’ti! Idamassa ārodanāya vadāmi. Seyyathāpi sā, bhikkhave, sivathikā bahuno janassa ārodanā; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā sivathikūpame puggale’’ti. Navamaṃ.

“Vị ấy, người có thân nghiệp không trong sạch, có khẩu nghiệp không trong sạch, có ý nghiệp không trong sạch, khi các vị đồng phạm hạnh đáng mến trông thấy liền sanh tâm khinh miệt: ‘Ôi, thật là khổ cho chúng ta, khi chúng ta phải sống chung với những người như vậy!’. Điều này, Ta nói là nơi than khóc của vị ấy. Này các tỳ khưu, ví như bãi tha ma kia là nơi than khóc của nhiều người; này các tỳ khưu, Ta nói rằng người này cũng có ví dụ tương tự như vậy. Này các tỳ khưu, đây là năm sự nguy hại nơi người được ví như bãi tha ma.” Kinh thứ chín.

10. Puggalappasādasuttaṃ

10. Kinh về Tịnh Tín nơi Cá Nhân (Puggalappasāda)

250. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā puggalappasāde. Katame pañca? Yasmiṃ, bhikkhave, puggale puggalo abhippasanno hoti, so tathārūpaṃ āpattiṃ āpanno hoti yathārūpāya āpattiyā saṅgho ukkhipati. Tassa evaṃ hoti – ‘yo kho myāyaṃ puggalo piyo manāpo so saṅghena ukkhitto’ti. Bhikkhūsu appasādabahulo hoti. Bhikkhūsu appasādabahulo samāno aññe bhikkhū na bhajati. Aññe bhikkhū abhajanto saddhammaṃ na suṇāti. Saddhammaṃ asuṇanto saddhammā parihāyati. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo ādīnavo puggalappasāde.

250. “Này các tỳ khưu, có năm sự nguy hại này trong việc tịnh tín nơi một cá nhân. Thế nào là năm? Này các tỳ khưu, có người đặt trọn niềm tịnh tín vào một cá nhân, và cá nhân ấy lại phạm vào một tội mà do tội ấy, Tăng chúng cử tội vị ấy. Người kia bèn nghĩ rằng: ‘Người mà ta yêu mến, quý trọng đã bị Tăng chúng cử tội’. Vị ấy sanh tâm bất tín đối với các tỳ khưu. Do sanh tâm bất tín đối với các tỳ khưu, vị ấy không thân cận các tỳ khưu khác. Do không thân cận các tỳ khưu khác, vị ấy không được nghe diệu pháp. Do không được nghe diệu pháp, vị ấy bị thối thất khỏi diệu pháp. Này các tỳ khưu, đây là sự nguy hại thứ nhất trong việc tịnh tín nơi một cá nhân.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yasmiṃ puggale puggalo abhippasanno hoti, so tathārūpaṃ āpattiṃ āpanno hoti yathārūpāya āpattiyā saṅgho ante nisīdāpeti. Tassa evaṃ hoti – ‘yo kho myāyaṃ puggalo piyo manāpo so saṅghena ante nisīdāpito’ti. Bhikkhūsu appasādabahulo hoti. Bhikkhūsu appasādabahulo samāno aññe bhikkhū na bhajati. Aññe bhikkhū abhajanto saddhammaṃ na suṇāti. Saddhammaṃ asuṇanto saddhammā parihāyati. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo ādīnavo puggalappasāde.

“Lại nữa, này các tỳ khưu, có người đặt trọn niềm tịnh tín vào một cá nhân, và cá nhân ấy lại phạm vào một tội mà do tội ấy, Tăng chúng bắt ngồi ở cuối hàng. Người kia bèn nghĩ rằng: ‘Người mà ta yêu mến, quý trọng đã bị Tăng chúng bắt ngồi ở cuối hàng’. Vị ấy sanh tâm bất tín đối với các tỳ khưu. Do sanh tâm bất tín đối với các tỳ khưu, vị ấy không thân cận các tỳ khưu khác. Do không thân cận các tỳ khưu khác, vị ấy không được nghe diệu pháp. Do không được nghe diệu pháp, vị ấy bị thối thất khỏi diệu pháp. Này các tỳ khưu, đây là sự nguy hại thứ hai trong việc tịnh tín nơi một cá nhân.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yasmiṃ puggale puggalo abhippasanno hoti, so disāpakkanto hoti…pe… so vibbhanto hoti…pe… so [Pg.237] kālaṅkato hoti. Tassa evaṃ hoti – ‘yo kho myāyaṃ puggalo piyo manāpo so kālaṅkato’ti. Aññe bhikkhū na bhajati. Aññe bhikkhū abhajanto saddhammaṃ na suṇāti. Saddhammaṃ asuṇanto saddhammā parihāyati. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo ādīnavo puggalappasāde. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā puggalappasāde’’ti. Dasamaṃ.

“Lại nữa, này các tỳ khưu, có người đặt trọn niềm tịnh tín vào một cá nhân, và cá nhân ấy đã đi đến một phương khác... hoặc vị ấy đã hoàn tục... hoặc vị ấy đã mệnh chung. Người kia bèn nghĩ rằng: ‘Người mà ta yêu mến, quý trọng đã mệnh chung’. Vị ấy không thân cận các tỳ khưu khác. Do không thân cận các tỳ khưu khác, vị ấy không được nghe diệu pháp. Do không được nghe diệu pháp, vị ấy bị thối thất khỏi diệu pháp. Này các tỳ khưu, đây là sự nguy hại thứ năm trong việc tịnh tín nơi một cá nhân. Này các tỳ khưu, đây là năm sự nguy hại trong việc tịnh tín nơi một cá nhân.” Kinh thứ mười.

Duccaritavaggo pañcamo.

Phẩm Ác Hạnh, thứ năm.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược:

Duccaritaṃ kāyaduccaritaṃ, vacīduccaritaṃ manoduccaritaṃ;

Catūhi pare dve sivathikā, puggalappasādena cāti.

Ác hạnh, thân ác hạnh, khẩu ác hạnh, ý ác hạnh; bốn kinh tiếp theo với bốn loại, hai kinh về bãi tha ma, và kinh về tịnh tín nơi cá nhân.

Pañcamapaṇṇāsakaṃ samattaṃ.

Năm mươi kinh thứ năm đã hoàn tất.

(26) 6. Upasampadāvaggo

(26) 6. Phẩm Cụ Túc Giới (Upasampadā)

1. Upasampādetabbasuttaṃ

1. Kinh về Việc Cho Thọ Cụ Túc Giới (Upasampādetabba)

251. ‘‘Pañcahi[Pg.238], bhikkhave, dhammehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabbaṃ. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu asekhena sīlakkhandhena samannāgato hoti; asekhena samādhikkhandhena samannāgato hoti; asekhena paññākkhandhena samannāgato hoti; asekhena vimuttikkhandhena samannāgato hoti; asekhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabba’’nti. Paṭhamaṃ.

251. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu năm pháp có thể cho thọ cụ túc giới. Thế nào là năm? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu thành tựu uẩn giới vô học; thành tựu uẩn định vô học; thành tựu uẩn tuệ vô học; thành tựu uẩn giải thoát vô học; thành tựu uẩn giải thoát tri kiến vô học. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu năm pháp này có thể cho thọ cụ túc giới.” Kinh thứ nhất.

2. Nissayasuttaṃ

2. Kinh về Y Chỉ (Nissaya)

252. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatena bhikkhunā nissayo dātabbo. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu asekhena sīlakkhandhena samannāgato hoti…pe… asekhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti. Imehi…pe… nissayo dātabbo’’ti. Dutiyaṃ.

252. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu năm pháp có thể cho y chỉ. Thế nào là năm? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu thành tựu uẩn giới vô học... cho đến... thành tựu uẩn giải thoát tri kiến vô học. Với những pháp này... có thể cho y chỉ.” Kinh thứ hai.

3. Sāmaṇerasuttaṃ

3. Kinh về Sa-di (Sāmaṇera)

253. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatena bhikkhunā sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu asekhena sīlakkhandhena samannāgato hoti; asekhena samādhikkhandhena… asekhena paññākkhandhena… asekhena vimuttikkhandhena… asekhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatena bhikkhunā sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo’’ti. Tatiyaṃ.

253. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu năm pháp có thể được sa-di phục vụ. Thế nào là năm? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu thành tựu uẩn giới vô học; thành tựu uẩn định vô học... uẩn tuệ vô học... uẩn giải thoát vô học... thành tựu uẩn giải thoát tri kiến vô học. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu thành tựu năm pháp này có thể được sa-di phục vụ.” Kinh thứ ba.

4. Pañcamacchariyasuttaṃ

4. Kinh về Năm Sự Xan Tham (Pañcamacchariya)

254. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, macchariyāni. Katamāni pañca? Āvāsamacchariyaṃ, kulamacchariyaṃ, lābhamacchariyaṃ, vaṇṇamacchariyaṃ, dhammamacchariyaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca macchariyāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ macchariyānaṃ etaṃ paṭikuṭṭhaṃ, yadidaṃ dhammamacchariya’’nti. Catutthaṃ.

254. “Này các Tỳ khưu, có năm sự bỏn xẻn này. Thế nào là năm? Bỏn xẻn trú xứ, bỏn xẻn gia đình, bỏn xẻn lợi lộc, bỏn xẻn dung sắc, và bỏn xẻn Pháp – Này các Tỳ khưu, đây chính là năm sự bỏn xẻn. Này các Tỳ khưu, trong năm sự bỏn xẻn này, sự bỏn xẻn này là đáng chê trách nhất, tức là bỏn xẻn Pháp.” Kinh thứ tư.

5. Macchariyappahānasuttaṃ

5. Kinh Đoạn Trừ Bỏn Xẻn

255. ‘‘Pañcannaṃ[Pg.239], bhikkhave, macchariyānaṃ pahānāya samucchedāya brahmacariyaṃ vussati. Katamesaṃ pañcannaṃ? Āvāsamacchariyassa pahānāya samucchedāya brahmacariyaṃ vussati; kulamacchariyassa…pe… lābhamacchariyassa… vaṇṇamacchariyassa… dhammamacchariyassa pahānāya samucchedāya brahmacariyaṃ vussati. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ macchariyānaṃ pahānāya samucchedāya brahmacariyaṃ vussatī’’ti. Pañcamaṃ.

255. “Này các Tỳ khưu, phạm hạnh được sống nhằm để đoạn tận, để cắt đứt hoàn toàn năm sự bỏn xẻn. Năm sự nào? Phạm hạnh được sống nhằm để đoạn tận, để cắt đứt hoàn toàn sự bỏn xẻn trú xứ; ... sự bỏn xẻn gia đình... ... sự bỏn xẻn lợi lộc... ... sự bỏn xẻn dung sắc... phạm hạnh được sống nhằm để đoạn tận, để cắt đứt hoàn toàn sự bỏn xẻn Pháp. Này các Tỳ khưu, phạm hạnh được sống chính là nhằm để đoạn tận, để cắt đứt hoàn toàn năm sự bỏn xẻn này.” Kinh thứ năm.

6. Paṭhamajhānasuttaṃ

6. Kinh Sơ Thiền

256. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhamme appahāya abhabbo paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharituṃ. Katame pañca? Āvāsamacchariyaṃ, kulamacchariyaṃ, lābhamacchariyaṃ, vaṇṇamacchariyaṃ, dhammamacchariyaṃ – ime kho, bhikkhave, pañca dhamme appahāya abhabbo paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharituṃ.

256. “Này các Tỳ khưu, không đoạn trừ năm pháp này, không có khả năng chứng đạt và an trú Sơ thiền. Thế nào là năm? Bỏn xẻn trú xứ, bỏn xẻn gia đình, bỏn xẻn lợi lộc, bỏn xẻn dung sắc, và bỏn xẻn Pháp – Này các Tỳ khưu, không đoạn trừ năm pháp này, không có khả năng chứng đạt và an trú Sơ thiền.”

‘‘Pañcime, bhikkhave, dhamme pahāya bhabbo paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharituṃ. Katame pañca? Āvāsamacchariyaṃ, kulamacchariyaṃ, lābhamacchariyaṃ, vaṇṇamacchariyaṃ, dhammamacchariyaṃ – ime kho, bhikkhave, pañca dhamme pahāya bhabbo paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharitu’’nti. Chaṭṭhaṃ.

“Này các Tỳ khưu, sau khi đoạn trừ năm pháp này, có khả năng chứng đạt và an trú Sơ thiền. Thế nào là năm? Bỏn xẻn trú xứ, bỏn xẻn gia đình, bỏn xẻn lợi lộc, bỏn xẻn dung sắc, và bỏn xẻn Pháp – Này các Tỳ khưu, sau khi đoạn trừ năm pháp này, có khả năng chứng đạt và an trú Sơ thiền.” Kinh thứ sáu.

7-13. Dutiyajhānasuttādisattakaṃ

7-13. Bảy Kinh Bắt Đầu Từ Kinh Nhị Thiền

257-263. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhamme appahāya abhabbo dutiyaṃ jhānaṃ…pe… abhabbo tatiyaṃ jhānaṃ… abhabbo catutthaṃ jhānaṃ… abhabbo sotāpattiphalaṃ… abhabbo sakadāgāmiphalaṃ… abhabbo anāgāmiphalaṃ… abhabbo arahattaṃ sacchikātuṃ. Katame pañca? Āvāsamacchariyaṃ, kulamacchariyaṃ, lābhamacchariyaṃ, vaṇṇamacchariyaṃ, dhammamacchariyaṃ – ime kho, bhikkhave, pañca dhamme appahāya abhabbo arahattaṃ sacchikātuṃ.

257-263. “Này các Tỳ khưu, không đoạn trừ năm pháp này, không có khả năng chứng đạt Nhị thiền... ... không có khả năng chứng đạt Tam thiền... không có khả năng chứng đạt Tứ thiền... không có khả năng chứng ngộ quả Dự Lưu... không có khả năng chứng ngộ quả Nhất Lai... không có khả năng chứng ngộ quả Bất Lai... không có khả năng chứng ngộ quả A-la-hán. Thế nào là năm? Bỏn xẻn trú xứ, bỏn xẻn gia đình, bỏn xẻn lợi lộc, bỏn xẻn dung sắc, và bỏn xẻn Pháp – Này các Tỳ khưu, không đoạn trừ năm pháp này, không có khả năng chứng ngộ quả A-la-hán.”

‘‘Pañcime, bhikkhave, dhamme pahāya bhabbo dutiyaṃ jhānaṃ…pe… bhabbo tatiyaṃ jhānaṃ… bhabbo catutthaṃ jhānaṃ… bhabbo sotāpattiphalaṃ… bhabbo sakadāgāmiphalaṃ… bhabbo anāgāmiphalaṃ… bhabbo arahattaṃ sacchikātuṃ. Katame pañca? Āvāsamacchariyaṃ, kulamacchariyaṃ, lābhamacchariyaṃ, vaṇṇamacchariyaṃ, dhammamacchariyaṃ – ime kho, bhikkhave, pañca dhamme pahāya bhabbo arahattaṃ sacchikātu’’nti. Terasamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, sau khi đoạn trừ năm pháp này, có khả năng chứng đạt Nhị thiền... ... có khả năng chứng đạt Tam thiền... có khả năng chứng đạt Tứ thiền... có khả năng chứng ngộ quả Dự Lưu... có khả năng chứng ngộ quả Nhất Lai... có khả năng chứng ngộ quả Bất Lai... có khả năng chứng ngộ quả A-la-hán. Thế nào là năm? Bỏn xẻn trú xứ, bỏn xẻn gia đình, bỏn xẻn lợi lộc, bỏn xẻn dung sắc, và bỏn xẻn Pháp – Này các Tỳ khưu, sau khi đoạn trừ năm pháp này, có khả năng chứng ngộ quả A-la-hán.” Kinh thứ mười ba.

14. Aparapaṭhamajhānasuttaṃ

14. Một Kinh Sơ Thiền Khác

264. ‘‘Pañcime[Pg.240], bhikkhave, dhamme appahāya abhabbo paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharituṃ. Katame pañca? Āvāsamacchariyaṃ, kulamacchariyaṃ, lābhamacchariyaṃ, vaṇṇamacchariyaṃ, akataññutaṃ akataveditaṃ – ime kho, bhikkhave, pañca dhamme appahāya abhabbo paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharituṃ.

264. “Này các Tỳ khưu, không đoạn trừ năm pháp này, không có khả năng chứng đạt và an trú Sơ thiền. Thế nào là năm? Bỏn xẻn trú xứ, bỏn xẻn gia đình, bỏn xẻn lợi lộc, bỏn xẻn dung sắc, sự vô ơn, và sự bội nghĩa – Này các Tỳ khưu, không đoạn trừ năm pháp này, không có khả năng chứng đạt và an trú Sơ thiền.”

‘‘Pañcime, bhikkhave, dhamme pahāya bhabbo paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharituṃ. Katame pañca? Āvāsamacchariyaṃ, kulamacchariyaṃ, lābhamacchariyaṃ, vaṇṇamacchariyaṃ, akataññutaṃ akataveditaṃ – ime kho, bhikkhave, pañca dhamme pahāya bhabbo paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharitu’’nti. Cuddasamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, sau khi đoạn trừ năm pháp này, có khả năng chứng đạt và an trú Sơ thiền. Thế nào là năm? Bỏn xẻn trú xứ, bỏn xẻn gia đình, bỏn xẻn lợi lộc, bỏn xẻn dung sắc, sự vô ơn, và sự bội nghĩa – Này các Tỳ khưu, sau khi đoạn trừ năm pháp này, có khả năng chứng đạt và an trú Sơ thiền.” Kinh thứ mười bốn.

15-21. Aparadutiyajhānasuttādisattakaṃ

15-21. Bảy Kinh Khác Bắt Đầu Từ Kinh Nhị Thiền

265-271. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhamme appahāya abhabbo dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ… catutthaṃ jhānaṃ… sotāpattiphalaṃ… sakadāgāmiphalaṃ… anāgāmiphalaṃ… arahattaṃ sacchikātuṃ. Katame pañca? Āvāsamacchariyaṃ, kulamacchariyaṃ, lābhamacchariyaṃ, vaṇṇamacchariyaṃ, akataññutaṃ akataveditaṃ – ime kho, bhikkhave, pañca dhamme appahāya abhabbo arahattaṃ sacchikātuṃ.

265-271. “Này các Tỳ khưu, không đoạn trừ năm pháp này, không có khả năng chứng đạt Nhị thiền... ... Tam thiền... Tứ thiền... quả Dự Lưu... quả Nhất Lai... quả Bất Lai... chứng ngộ quả A-la-hán. Thế nào là năm? Bỏn xẻn trú xứ, bỏn xẻn gia đình, bỏn xẻn lợi lộc, bỏn xẻn dung sắc, sự vô ơn, và sự bội nghĩa – Này các Tỳ khưu, không đoạn trừ năm pháp này, không có khả năng chứng ngộ quả A-la-hán.”

‘‘Pañcime, bhikkhave, dhamme pahāya bhabbo dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ… catutthaṃ jhānaṃ… sotāpattiphalaṃ… sakadāgāmiphalaṃ… anāgāmiphalaṃ… arahattaṃ sacchikātuṃ. Katame pañca? Āvāsamacchariyaṃ, kulamacchariyaṃ, lābhamacchariyaṃ, vaṇṇamacchariyaṃ, akataññutaṃ akataveditaṃ – ime kho, bhikkhave, pañca dhamme pahāya bhabbo arahattaṃ sacchikātu’’nti. Ekavīsatimaṃ.

“Này các Tỳ khưu, sau khi đoạn trừ năm pháp này, có khả năng chứng đạt Nhị thiền... ... Tam thiền... Tứ thiền... quả Dự Lưu... quả Nhất Lai... quả Bất Lai... chứng ngộ quả A-la-hán. Thế nào là năm? Bỏn xẻn trú xứ, bỏn xẻn gia đình, bỏn xẻn lợi lộc, bỏn xẻn dung sắc, sự vô ơn, và sự bội nghĩa – Này các Tỳ khưu, sau khi đoạn trừ năm pháp này, có khả năng chứng ngộ quả A-la-hán.” Kinh thứ hai mươi mốt.

Upasampadāvaggo chaṭṭho.

Phẩm Chứng Đạt, Thứ Sáu.

1. Sammutipeyyālaṃ

1. Phần Rút Gọn Về Sự Công Nhận

1. Bhattuddesakasuttaṃ

1. Kinh Về Người Phân Phát Vật Thực

272. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhattuddesako na sammannitabbo. Katamehi pañcahi? Chandāgatiṃ gacchati, dosāgatiṃ gacchati, mohāgatiṃ [Pg.241] gacchati, bhayāgatiṃ gacchati, uddiṭṭhānuddiṭṭhaṃ na jānāti – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhattuddesako na sammannitabbo.

272. “Này các Tỳ khưu, người phân phát vật thực có đủ năm pháp thì không nên được công nhận. Năm pháp nào? Đi theo thiên vị, đi theo sân hận, đi theo si mê, đi theo sợ hãi, và không biết việc đã được chỉ định và chưa được chỉ định – Này các Tỳ khưu, người phân phát vật thực có đủ năm pháp này thì không nên được công nhận.”

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhattuddesako sammannitabbo. Katamehi pañcahi? Na chandāgatiṃ gacchati, na dosāgatiṃ gacchati, na mohāgatiṃ gacchati, na bhayāgatiṃ gacchati, uddiṭṭhānuddiṭṭhaṃ jānāti – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhattuddesako sammannitabboti.

“Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu hội đủ năm pháp nên được chỉ định là người sắp đặt vật thực. Do năm pháp nào? Không đi đến thiên vị vì tham ái, không đi đến thiên vị vì sân hận, không đi đến thiên vị vì si mê, không đi đến thiên vị vì sợ hãi, biết rõ việc đã được sắp đặt và chưa được sắp đặt. Này các Tỳ khưu, chính do hội đủ năm pháp này, vị Tỳ khưu nên được chỉ định là người sắp đặt vật thực.”

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhattuddesako sammato na pesetabbo…pe… sammato pesetabbo… bālo veditabbo… paṇḍito veditabbo… khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati… akkhataṃ anupahataṃ attānaṃ pariharati… yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye… yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Na chandāgatiṃ gacchati, na dosāgatiṃ gacchati, na mohāgatiṃ gacchati, na bhayāgatiṃ gacchati, uddiṭṭhānuddiṭṭhaṃ jānāti – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhattuddesako yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Paṭhamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu sắp đặt vật thực hội đủ năm pháp, dù được chỉ định cũng không nên sai phái... cho đến... dù được chỉ định cũng nên sai phái... nên được biết là kẻ ngu... nên được biết là người trí... duy trì tự thân bị thương tổn, bị hủy hoại... duy trì tự thân không bị thương tổn, không bị hủy hoại... như được mang đến rồi đặt xuống, cũng vậy, (sanh vào) địa ngục... như được mang đến rồi đặt xuống, cũng vậy, (sanh vào) cõi trời. Do năm pháp nào? Không đi đến thiên vị vì tham ái, không đi đến thiên vị vì sân hận, không đi đến thiên vị vì si mê, không đi đến thiên vị vì sợ hãi, biết rõ việc đã được sắp đặt và chưa được sắp đặt. Này các Tỳ khưu, chính do hội đủ năm pháp này, vị Tỳ khưu sắp đặt vật thực, như được mang đến rồi đặt xuống, cũng vậy, (sanh vào) cõi trời.” (Kinh) thứ nhất.

2-14. Senāsanapaññāpakasuttāditerasakaṃ

2-14. Mười ba kinh bắt đầu bằng kinh Người Sắp Đặt Chỗ Nằm Ngồi.

273-285. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato senāsanapaññāpako na sammannitabbo…pe… paññattāpaññattaṃ na jānāti…pe… senāsanapaññāpako sammannitabbo…pe… paññattāpaññattaṃ jānāti…pe….

273-285. “Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu hội đủ năm pháp không nên được chỉ định là người sắp đặt chỗ nằm ngồi... cho đến... không biết rõ việc đã được sắp đặt và chưa được sắp đặt... cho đến... vị Tỳ khưu sắp đặt chỗ nằm ngồi nên được chỉ định... cho đến... biết rõ việc đã được sắp đặt và chưa được sắp đặt... cho đến...

Senāsanagāhāpako na sammannitabbo…pe… gahitāgahitaṃ na jānāti…pe… senāsanagāhāpako sammannitabbo…pe… gahitāgahitaṃ jānāti…pe….

Vị Tỳ khưu nhận chỗ nằm ngồi không nên được chỉ định... cho đến... không biết rõ việc đã được nhận và chưa được nhận... cho đến... vị Tỳ khưu nhận chỗ nằm ngồi nên được chỉ định... cho đến... biết rõ việc đã được nhận và chưa được nhận... cho đến...

Bhaṇḍāgāriko na sammannitabbo…pe… guttāguttaṃ na jānāti… bhaṇḍāgāriko sammannitabbo…pe… guttāguttaṃ jānāti…pe….

Vị Tỳ khưu quản lý kho không nên được chỉ định... cho đến... không biết rõ việc đã được bảo quản và chưa được bảo quản... vị Tỳ khưu quản lý kho nên được chỉ định... cho đến... biết rõ việc đã được bảo quản và chưa được bảo quản... cho đến...

Cīvarapaṭiggāhako na sammannitabbo…pe… gahitāgahitaṃ na jānāti… cīvarapaṭiggāhako sammannitabbo …pe… gahitāgahitaṃ jānāti…pe….

Vị Tỳ khưu nhận y không nên được chỉ định... cho đến... không biết rõ việc đã được nhận và chưa được nhận... vị Tỳ khưu nhận y nên được chỉ định... cho đến... biết rõ việc đã được nhận và chưa được nhận... cho đến...

Cīvarabhājako [Pg.242] na sammannitabbo…pe… bhājitābhājitaṃ na jānāti… cīvarabhājako sammannitabbo…pe… bhājitābhājitaṃ jānāti…pe….

Vị Tỳ khưu phân chia y không nên được chỉ định... cho đến... không biết rõ việc đã được phân chia và chưa được phân chia... vị Tỳ khưu phân chia y nên được chỉ định... cho đến... biết rõ việc đã được phân chia và chưa được phân chia... cho đến...

Yāgubhājako na sammannitabbo…pe… yāgubhājako sammannitabbo…pe….

Vị Tỳ khưu phân chia cháo không nên được chỉ định... cho đến... vị Tỳ khưu phân chia cháo nên được chỉ định... cho đến...

Phalabhājako na sammannitabbo…pe… phalabhājako sammannitabbo…pe….

Vị Tỳ khưu phân chia trái cây không nên được chỉ định... cho đến... vị Tỳ khưu phân chia trái cây nên được chỉ định... cho đến...

Khajjakabhājako na sammannitabbo…pe… bhājitābhājitaṃ na jānāti… khajjakabhājako sammannitabbo…pe… bhājitābhājitaṃ jānāti…pe….

Vị Tỳ khưu phân chia vật thực cứng không nên được chỉ định... cho đến... không biết rõ việc đã được phân chia và chưa được phân chia... vị Tỳ khưu phân chia vật thực cứng nên được chỉ định... cho đến... biết rõ việc đã được phân chia và chưa được phân chia... cho đến...

Appamattakavissajjako na sammannitabbo…pe… vissajjitāvissajjitaṃ na jānāti… appamattakavissajjako sammannitabbo…pe… vissajjitāvissajjitaṃ jānāti….

Vị Tỳ khưu phân phát vật dụng nhỏ không nên được chỉ định... cho đến... không biết rõ việc đã được phân phát và chưa được phân phát... vị Tỳ khưu phân phát vật dụng nhỏ nên được chỉ định... cho đến... biết rõ việc đã được phân phát và chưa được phân phát.

Sāṭiyaggāhāpako na sammannitabbo…pe… gahitāgahitaṃ na jānāti … sāṭiyaggāhāpako sammannitabbo…pe… gahitāgahitaṃ jānāti….

Vị Tỳ khưu nhận y tắm mưa không nên được chỉ định... cho đến... không biết rõ việc đã được nhận và chưa được nhận... vị Tỳ khưu nhận y tắm mưa nên được chỉ định... cho đến... biết rõ việc đã được nhận và chưa được nhận.

Pattaggāhāpako na sammannitabbo…pe… gahitāgahitaṃ na jānāti… pattaggāhāpako sammannitabbo…pe… gahitāgahitaṃ jānāti….

Vị Tỳ khưu nhận bát không nên được chỉ định... cho đến... không biết rõ việc đã được nhận và chưa được nhận... vị Tỳ khưu nhận bát nên được chỉ định... cho đến... biết rõ việc đã được nhận và chưa được nhận.

Ārāmikapesako na sammannitabbo…pe… ārāmikapesako sammannitabbo…pe….

Vị Tỳ khưu sai phái người giữ vườn không nên được chỉ định... cho đến... vị Tỳ khưu sai phái người giữ vườn nên được chỉ định... cho đến...

Sāmaṇerapesako na sammannitabbo…pe… sāmaṇerapesako sammannitabbo…pe….

Vị Tỳ khưu sai phái Sa-di không nên được chỉ định... cho đến... vị Tỳ khưu sai phái Sa-di nên được chỉ định... cho đến...

Sammato na pesetabbo…pe… sammato pesetabbo…pe….

Vị đã được chỉ định không nên được sai phái... cho đến... vị đã được chỉ định nên được sai phái... cho đến...

Sāmaṇerapesako bālo veditabbo…pe… paṇḍito veditabbo… khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati… akkhataṃ anupahataṃ attānaṃ pariharati… yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye… yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Na chandāgatiṃ gacchati, na dosāgatiṃ gacchati, na mohāgatiṃ gacchati, na bhayāgatiṃ gacchati, pesitāpesitaṃ jānāti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato sāmaṇerapesako yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Cuddasamaṃ.

Vị Tỳ khưu sai phái Sa-di nên được biết là kẻ ngu... cho đến... nên được biết là người trí... duy trì tự thân bị thương tổn, bị hủy hoại... duy trì tự thân không bị thương tổn, không bị hủy hoại... như được mang đến rồi đặt xuống, cũng vậy, (sanh vào) địa ngục... như được mang đến rồi đặt xuống, cũng vậy, (sanh vào) cõi trời. Do năm pháp nào? Không đi đến thiên vị vì tham ái, không đi đến thiên vị vì sân hận, không đi đến thiên vị vì si mê, không đi đến thiên vị vì sợ hãi, biết rõ việc đã được sai phái và chưa được sai phái. Này các Tỳ khưu, chính do hội đủ năm pháp này, vị Tỳ khưu sai phái Sa-di, như được mang đến rồi đặt xuống, cũng vậy, (sanh vào) cõi trời.” (Kinh) thứ mười bốn.

Sammutipeyyālaṃ niṭṭhitaṃ.

Phần Tóm Lược về Việc Chỉ Định đã chấm dứt.

2. Sikkhāpadapeyyālaṃ

2. Phần Tóm Lược về các Điều Học

1. Bhikkhusuttaṃ

1. Kinh về Tỳ Khưu

286. ‘‘Pañcahi[Pg.243], bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātī hoti, adinnādāyī hoti, abrahmacārī hoti, musāvādī hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye.

286. “Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu hội đủ năm pháp, như được mang đến rồi đặt xuống, cũng vậy, (sanh vào) địa ngục. Do năm pháp nào? Vị ấy sát sanh, lấy của không cho, hành dâm, nói dối, uống rượu men rượu nấu là nhân sanh dễ duôi. Này các Tỳ khưu, chính do hội đủ năm pháp này, vị Tỳ khưu, như được mang đến rồi đặt xuống, cũng vậy, (sanh vào) địa ngục.”

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, abrahmacariyā paṭivirato hoti, musāvādā paṭivirato hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Paṭhamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu hội đủ năm pháp, như được mang đến rồi đặt xuống, cũng vậy, (sanh vào) cõi trời. Do năm pháp nào? Vị ấy từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ hành dâm, từ bỏ nói dối, từ bỏ uống rượu men rượu nấu là nhân sanh dễ duôi. Này các Tỳ khưu, chính do hội đủ năm pháp này, vị Tỳ khưu, như được mang đến rồi đặt xuống, cũng vậy, (sanh vào) cõi trời.” (Kinh) thứ nhất.

2-7. Bhikkhunīsuttādichakkaṃ

2-7. Sáu kinh bắt đầu bằng kinh về Tỳ Khưu Ni.

287-292. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā bhikkhunī…pe… sikkhamānā… sāmaṇero… sāmaṇerī… upāsako… upāsikā yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātinī hoti, adinnādāyinī hoti, kāmesumicchācārinī hoti, musāvādinī hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhāyinī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatā upāsikā yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye.

287-292. “Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ni... cho đến... vị Thức-xoa-ma-na... vị Sa-di... vị Sa-di-ni... vị cận sự nam... vị cận sự nữ hội đủ năm pháp, như được mang đến rồi đặt xuống, cũng vậy, (sanh vào) địa ngục. Do năm pháp nào? Vị ấy sát sanh, lấy của không cho, tà hạnh trong các dục, nói dối, uống rượu men rượu nấu là nhân sanh dễ duôi. Này các Tỳ khưu, chính do hội đủ năm pháp này, vị cận sự nữ, như được mang đến rồi đặt xuống, cũng vậy, (sanh vào) địa ngục.”

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā upāsikā yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātā paṭiviratā hoti, adinnādānā paṭiviratā hoti, kāmesumicchācārā paṭiviratā hoti, musāvādā paṭiviratā hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratā hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatā upāsikā yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge’’ti. Sattamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, người nữ cận sự thành tựu năm pháp, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, được đặt vào cõi trời. Do năm pháp nào? Vị ấy từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ dùng các loại rượu men, rượu nấu là cơ sở của sự dễ duôi. Này các Tỳ khưu, người nữ cận sự thành tựu năm pháp này, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, được đặt vào cõi trời.” Kinh thứ bảy.

8. Ājīvakasuttaṃ

8. Kinh Lõa Thể

293. ‘‘Pañcahi[Pg.244], bhikkhave, dhammehi samannāgato ājīvako yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātī hoti, adinnādāyī hoti, abrahmacārī hoti, musāvādī hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato ājīvako yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye’’ti. Aṭṭhamaṃ.

293. “Này các Tỳ khưu, người theo phái Lõa Thể thành tựu năm pháp, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, được đặt vào địa ngục. Do năm pháp nào? Vị ấy sát sanh, lấy của không cho, không thực hành phạm hạnh, nói dối, dùng các loại rượu men, rượu nấu là cơ sở của sự dễ duôi. Này các Tỳ khưu, người theo phái Lõa Thể thành tựu năm pháp này, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, được đặt vào địa ngục.” Kinh thứ tám.

9-17. Nigaṇṭhasuttādinavakaṃ

9-17. Chín Kinh Bắt Đầu Bằng Kinh Ni-Kiền-Tử

294-302. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato nigaṇṭho…pe… muṇḍasāvako… jaṭilako… paribbājako… māgaṇḍiko… tedaṇḍiko… āruddhako… gotamako… devadhammiko yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātī hoti, adinnādāyī hoti…pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato devadhammiko yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye’’ti. Sattarasamaṃ.

294-302. “Này các Tỳ khưu, người theo phái Ni-kiền-tử... cho đến... đệ tử của người cạo đầu... người bện tóc... du sĩ... người theo phái Māgaṇḍika... người theo phái Tedaṇḍika... người theo phái Āruddhaka... người theo phái Gotamaka... người theo phái Devadhammika, thành tựu năm pháp, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, được đặt vào địa ngục. Do năm pháp nào? Vị ấy sát sanh, lấy của không cho... cho đến... dùng các loại rượu men, rượu nấu là cơ sở của sự dễ duôi. Này các Tỳ khưu, người theo phái Devadhammika thành tựu năm pháp này, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, được đặt vào địa ngục.” Kinh thứ mười bảy.

Sikkhāpadapeyyālaṃ niṭṭhitaṃ.

Phần Tóm Lược Về Giới Điều đã chấm dứt.

3. Rāgapeyyālaṃ

3. Phần Tóm Lược Về Tham Ái

303. ‘‘Rāgassa, bhikkhave, abhiññāya pañca dhammā bhāvetabbā. Katame pañca? Asubhasaññā, maraṇasaññā, ādīnavasaññā, āhāre paṭikūlasaññā, sabbaloke anabhiratasaññā – rāgassa, bhikkhave, abhiññāya ime pañca dhammā bhāvetabbā’’ti.

303. “Này các Tỳ khưu, để thắng tri tham ái, năm pháp cần phải được tu tập. Năm pháp nào? Tưởng về sự bất tịnh, tưởng về sự chết, tưởng về sự nguy hại, tưởng về sự ghê tởm trong vật thực, tưởng về sự không hoan hỷ trong tất cả thế gian. Này các Tỳ khưu, để thắng tri tham ái, năm pháp này cần phải được tu tập.”

304. ‘‘Rāgassa, bhikkhave, abhiññāya pañca dhammā bhāvetabbā. Katame pañca? Aniccasaññā, anattasaññā, maraṇasaññā, āhāre paṭikūlasaññā, sabbaloke anabhiratasaññā – rāgassa, bhikkhave, abhiññāya ime pañca dhammā bhāvetabbā’’ti.

304. “Này các Tỳ khưu, để thắng tri tham ái, năm pháp cần phải được tu tập. Năm pháp nào? Tưởng về sự vô thường, tưởng về sự vô ngã, tưởng về sự chết, tưởng về sự ghê tởm trong vật thực, tưởng về sự không hoan hỷ trong tất cả thế gian. Này các Tỳ khưu, để thắng tri tham ái, năm pháp này cần phải được tu tập.”

305. ‘‘Rāgassa[Pg.245], bhikkhave, abhiññāya pañca dhammā bhāvetabbā. Katame pañca? Aniccasaññā, anicce dukkhasaññā, dukkhe anattasaññā, pahānasaññā, virāgasaññā – rāgassa, bhikkhave, abhiññāya ime pañca dhammā bhāvetabbā’’ti.

305. “Này các Tỳ khưu, để thắng tri tham ái, năm pháp cần phải được tu tập. Năm pháp nào? Tưởng về sự vô thường, tưởng về khổ trong cái vô thường, tưởng về vô ngã trong cái khổ, tưởng về sự đoạn tận, tưởng về sự ly tham. Này các Tỳ khưu, để thắng tri tham ái, năm pháp này cần phải được tu tập.”

306. ‘‘Rāgassa, bhikkhave, abhiññāya pañca dhammā bhāvetabbā. Katame pañca? Saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ – rāgassa, bhikkhave, abhiññāya ime pañca dhammā bhāvetabbā’’ti.

306. “Này các Tỳ khưu, để thắng tri tham ái, năm pháp cần phải được tu tập. Năm pháp nào? Tín quyền, tấn quyền, niệm quyền, định quyền, tuệ quyền. Này các Tỳ khưu, để thắng tri tham ái, năm pháp này cần phải được tu tập.”

307. ‘‘Rāgassa, bhikkhave, abhiññāya pañca dhammā bhāvetabbā. Katame pañca? Saddhābalaṃ, vīriyabalaṃ, satibalaṃ, samādhibalaṃ, paññābalaṃ – rāgassa, bhikkhave, abhiññāya ime pañca dhammā bhāvetabbā’’ti.

307. “Này các Tỳ khưu, để thắng tri tham ái, năm pháp cần phải được tu tập. Năm pháp nào? Tín lực, tấn lực, niệm lực, định lực, tuệ lực. Này các Tỳ khưu, để thắng tri tham ái, năm pháp này cần phải được tu tập.”

308-1151. ‘‘Rāgassa, bhikkhave, pariññāya… parikkhayāya… pahānāya… khayāya… vayāya… virāgāya… nirodhāya… cāgāya… paṭinissaggāya pañca dhammā bhāvetabbā. Dosassa… mohassa… kodhassa… upanāhassa… makkhassa… paḷāsassa… issāya… macchariyassa… māyāya… sāṭheyyassa… thambhassa… sārambhassa… mānassa… atimānassa … madassa… pamādassa abhiññāya… pariññāya… parikkhayāya… pahānāya… khayāya… vayāya… virāgāya… nirodhāya… cāgāya… paṭinissaggāya pañca dhammā bhāvetabbā.

308-1151. “Này các Tỳ khưu, để liễu tri... để đoạn tận... để đoạn trừ... để làm cho tiêu mất... để làm cho hủy hoại... để ly tham... để đoạn diệt... để từ bỏ... để xả ly tham ái, năm pháp cần phải được tu tập. Để thắng tri... để liễu tri... để đoạn tận... để đoạn trừ... để làm cho tiêu mất... để làm cho hủy hoại... để ly tham... để đoạn diệt... để từ bỏ... để xả ly sân... si... phẫn... hận... não... tật... xan... man... trá... ngoan cố... hiếu thắng... mạn... quá mạn... kiêu... dễ duôi, năm pháp cần phải được tu tập.

‘‘Katame pañca? Saddhābalaṃ, vīriyabalaṃ, satibalaṃ, samādhibalaṃ, paññābalaṃ – pamādassa, bhikkhave, paṭinissaggāya ime pañca dhammā bhāvetabbā’’ti.

“Năm pháp nào? Tín lực, tấn lực, niệm lực, định lực, tuệ lực. Này các Tỳ khưu, để xả ly sự dễ duôi, năm pháp này cần phải được tu tập.”

Rāgapeyyālaṃ niṭṭhitaṃ.

Phần Tóm Lược Về Tham Ái đã chấm dứt.

Tassuddānaṃ –

Phần Kệ Tóm Lược –

Abhiññāya pariññāya parikkhayāya,Pahānāya khayāya vayena ca;

Virāganirodhā cāgañca,Paṭinissaggo ime dasāti.

Thắng tri, liễu tri, đoạn tận, Đoạn trừ, tiêu mất, và hủy hoại; Ly tham, đoạn diệt, và từ bỏ, Xả ly, đây là mười kinh.

Pañcakanipāto niṭṭhito.

Chương Năm Pháp đã chấm dứt.

Tatridaṃ vagguddānaṃ –

Đây là phần kệ tóm lược các phẩm –

Sekhabalaṃ [Pg.246] balañceva, pañcaṅgikañca sumanaṃ;

Muṇḍanīvaraṇañca saññañca, yodhājīvañca aṭṭhamaṃ;

Theraṃ kakudhaphāsuñca, andhakavindadvādasaṃ;

Gilānarājatikaṇḍaṃ, saddhammāghātupāsakaṃ;

Araññabrāhmaṇañceva, kimilakkosakaṃ tathā;

Dīghācārāvāsikañca, duccaritūpasampadanti.

Hữu Học Lực và Lực, Năm Chi và Sumana; Cạo Đầu, Triền Cái và Tưởng, Chiến Sĩ là phẩm thứ tám; Trưởng Lão, Kakudha và An Trú, Andhakavinda là mười hai; Bệnh, Vua và Tikaṇḍa, Diệu Pháp, Sân Hận, Cận Sự; Rừng Núi và Bà-la-môn, Kimila và Kosala cũng vậy; Trường Du, Trú Xứ, và Tà Hạnh, Cụ Túc Giới.

Pañcakanipātapāḷi niṭṭhitā.

Kinh Tạng Chương Năm Pháp đã chấm dứt.