| বাংলা | |||
| পালি | অট্ঠকথা | টীকা | অন্ন |
| 1101 পারাজিক পালি 1102 পাচিত্তিয় পালি 1103 মহাবগ্গ পালি (বিনয়) 1104 চূলবগ্গ পালি 1105 পরিবার পালি | 1201 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-১ 1202 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-২ 1203 পাচিত্তিয় অট্ঠকথা 1204 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (বিনয়) 1205 চূলবগ্গ অট্ঠকথা 1206 পরিবার অট্ঠকথা | 1301 সারত্থদীপনী টীকা-১ 1302 সারত্থদীপনী টীকা-২ 1303 সারত্থদীপনী টীকা-৩ | 1401 দ্বেমাতিকাপালি 1402 বিনয়সংগহ অট্ঠকথা 1403 বজিরবুদ্ধি টীকা 1404 বিমতিবিনোদনী টীকা-১ 1405 বিমতিবিনোদনী টীকা-২ 1406 বিনয়ালংকার টীকা-১ 1407 বিনয়ালংকার টীকা-২ 1408 কঙ্খাবিতরণীপুরাণ টীকা 1409 বিনয়বিনিচ্ছয়-উত্তরবিনিচ্ছয় 1410 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-১ 1411 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-২ 1412 পাচিত্যাদিযোজনাপালি 1413 খুদ্ধসিক্খা-মূলসিক্খা 8401 বিসুদ্ধিমগ্গ-১ 8402 বিসুদ্ধিমগ্গ-২ 8403 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-১ 8404 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-২ 8405 বিসুদ্ধিমগ্গ নিদানকথা 8406 দীঘনিকায় (পু-বি) 8407 মজ্ঝিমনিকায় (পু-বি) 8408 সংযুত্তনিকায় (পু-বি) 8409 অঙ্গুত্তরনিকায় (পু-বি) 8410 বিনয়পিটক (পু-বি) 8411 অভিধম্মপিটক (পু-বি) 8412 অট্ঠকথা (পু-বি) 8413 নিরুত্তিদীপনী 8414 পরমত্থদীপনী সংগহমহাটীকাপাঠ 8415 অনুদীপনীপাঠ 8416 পট্ঠানুদ্দেস দীপনীপাঠ 8417 নমক্কারটীকা 8418 মহাপণামপাঠ 8419 লক্খণাতো বুদ্ধথোমনাগাথা 8420 সুতবন্দনা 8421 কমলাঞ্জলি 8422 জিনালংকার 8423 পজ্জমধু 8424 বুদ্ধগুণগাথাবলী 8425 চূলগন্থবংস 8426 মহাবংস 8427 সাসনবংস 8428 কচ্চায়নব্যাকরণং 8429 মোগ্গল্লানব্যাকরণং 8430 সদ্দনীতিপ্পকরণং (পদমালা) 8431 সদ্দনীতিপ্পকরণং (ধাতুমালা) 8432 পদরূপসিদ্ধি 8433 মোগ্গল্লানপঞ্চিকা 8434 পযোগসিদ্ধিপাঠ 8435 বুত্তোদয়পাঠ 8436 অভিধানপ্পদীপিকাপাঠ 8437 অভিধানপ্পদীপিকাটীকা 8438 সুবোধালংকারপাঠ 8439 সুবোধালংকারটীকা 8440 বালাবতার গণ্ঠিপদত্থবিনিচ্ছয়সার 8441 লোকনীতি 8442 সুত্তন্তনীতি 8443 সূরস্সতীনীতি 8444 মহারহনীতি 8445 ধম্মনীতি 8446 কবিদপ্পণনীতি 8447 নীতিমঞ্জরী 8448 নরদক্খদীপনী 8449 চতুরারক্খদীপনী 8450 চাণক্যনীতি 8451 রসবাহিনী 8452 সীমাবিসোধনীপাঠ 8453 বেস্সন্তরগীতি 8454 মোগ্গল্লান বুত্তিবিবরণপঞ্চিকা 8455 থূপবংস 8456 দাঠাবংস 8457 ধাতুপাঠবিলাসিনিয়া 8458 ধাতুবংস 8459 হত্থবনগল্লবিহারবংস 8460 জিনচরিতয় 8461 জিনবংসদীপং 8462 তেলকটাহগাথা 8463 মিলিদটীকা 8464 পদমঞ্জরী 8465 পদসাধনং 8466 সদ্দবিন্দুপকরণং 8467 কচ্চায়নধাতুমঞ্জুসা 8468 সামন্তকূটবণ্ণনা |
| 2101 সীলক্খন্ধবগ্গ পালি 2102 মহাবগ্গ পালি (দীঘ) 2103 পাথিকবগ্গ পালি | 2201 সীলক্খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 2202 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (দীঘ) 2203 পাথিকবগ্গ অট্ঠকথা | 2301 সীলক্খন্ধবগ্গ টীকা 2302 মহাবগ্গ টীকা (দীঘ) 2303 পাথিকবগ্গ টীকা 2304 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-১ 2305 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-২ | |
| 3101 মূলপণ্ণাস পালি 3102 মজ্ঝিমপণ্ণাস পালি 3103 উপরিপণ্ণাস পালি | 3201 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-১ 3202 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-২ 3203 মজ্ঝিমপণ্ণাস অট্ঠকথা 3204 উপরিপণ্ণাস অট্ঠকথা | 3301 মূলপণ্ণাস টীকা 3302 মজ্ঝিমপণ্ণাস টীকা 3303 উপরিপণ্ণাস টীকা | |
| 4101 সগাথাবগ্গ পালি 4102 নিদানবগ্গ পালি 4103 খন্ধবগ্গ পালি 4104 সলায়তনবগ্গ পালি 4105 মহাবগ্গ পালি (সংযুত্ত) | 4201 সগাথাবগ্গ অট্ঠকথা 4202 নিদানবগ্গ অট্ঠকথা 4203 খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 4204 সলায়তনবগ্গ অট্ঠকথা 4205 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (সংযুত্ত) | 4301 সগাথাবগ্গ টীকা 4302 নিদানবগ্গ টীকা 4303 খন্ধবগ্গ টীকা 4304 সলায়তনবগ্গ টীকা 4305 মহাবগ্গ টীকা (সংযুত্ত) | |
| 5101 এককনিপাত পালি 5102 দুকনিপাত পালি 5103 তিকনিপাত পালি 5104 চতুক্কনিপাত পালি 5105 পঞ্চকনিপাত পালি 5106 ছক্কনিপাত পালি 5107 সত্তকনিপাত পালি 5108 অট্ঠকাদিনিপাত পালি 5109 নবকনিপাত পালি 5110 দশকনিপাত পালি 5111 একাদশকনিপাত পালি | 5201 এককনিপাত অট্ঠকথা 5202 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত অট্ঠকথা 5203 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত অট্ঠকথা 5204 অট্ঠকাদিনিপাত অট্ঠকথা | 5301 এককনিপাত টীকা 5302 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত টীকা 5303 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত টীকা 5304 অট্ঠকাদিনিপাত টীকা | |
| 6101 খুদ্ধকপাঠ পালি 6102 ধম্মপদ পালি 6103 উদান পালি 6104 ইতিবুত্তক পালি 6105 সুত্তনিপাত পালি 6106 বিমানবত্থু পালি 6107 পেতবত্থু পালি 6108 থেরগাথা পালি 6109 থেরীগাথা পালি 6110 অপদান পালি-১ 6111 অপদান পালি-২ 6112 বুদ্ধবংস পালি 6113 চরিয়াপিটক পালি 6114 জাতক পালি-১ 6115 জাতক পালি-২ 6116 মহানিদ্দেস পালি 6117 চূলনিদ্দেস পালি 6118 পটিসম্ভিদামগ্গ পালি 6119 নেত্তিপ্পকরণ পালি 6120 মিলিন্দপঞ্হ পালি 6121 পেটকোপদেস পালি | 6201 খুদ্ধকপাঠ অট্ঠকথা 6202 ধম্মপদ অট্ঠকথা-১ 6203 ধম্মপদ অট্ঠকথা-২ 6204 উদান অট্ঠকথা 6205 ইতিবুত্তক অট্ঠকথা 6206 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-১ 6207 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-২ 6208 বিমানবত্থু অট্ঠকথা 6209 পেতবত্থু অট্ঠকথা 6210 থেরগাথা অট্ঠকথা-১ 6211 থেরগাথা অট্ঠকথা-২ 6212 থেরীগাথা অট্ঠকথা 6213 অপদান অট্ঠকথা-১ 6214 অপদান অট্ঠকথা-২ 6215 বুদ্ধবংস অট্ঠকথা 6216 চরিয়াপিটক অট্ঠকথা 6217 জাতক অট্ঠকথা-১ 6218 জাতক অট্ঠকথা-২ 6219 জাতক অট্ঠকথা-৩ 6220 জাতক অট্ঠকথা-৪ 6221 জাতক অট্ঠকথা-৫ 6222 জাতক অট্ঠকথা-৬ 6223 জাতক অট্ঠকথা-৭ 6224 মহানিদ্দেস অট্ঠকথা 6225 চূলনিদ্দেস অট্ঠকথা 6226 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-১ 6227 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-২ 6228 নেত্তিপ্পকরণ অট্ঠকথা | 6301 নেত্তিপ্পকরণ টীকা 6302 নেত্তিবিভাবিনী | |
| 7101 ধম্মসংগণী পালি 7102 বিভঙ্গ পালি 7103 ধাতুকথা পালি 7104 পুগ্গলপঞ্ঞাত্তি পালি 7105 কথাবত্থু পালি 7106 যমক পালি-১ 7107 যমক পালি-২ 7108 যমক পালি-৩ 7109 পট্ঠান পালি-১ 7110 পট্ঠান পালি-২ 7111 পট্ঠান পালি-৩ 7112 পট্ঠান পালি-৪ 7113 পট্ঠান পালি-৫ | 7201 ধম্মসংগণি অট্ঠকথা 7202 সম্মোহবিনোদনী অট্ঠকথা 7203 পঞ্চপকরণ অট্ঠকথা | 7301 ধম্মসংগণী-মূলটীকা 7302 বিভঙ্গ-মূলটীকা 7303 পঞ্চপকরণ-মূলটীকা 7304 ধম্মসংগণী-অনুটীকা 7305 পঞ্চপকরণ-অনুটীকা 7306 অভিধম্মাবতারো-নামরূপপরিচ্ছেদো 7307 অভিধম্মত্থসংগহো 7308 অভিধম্মাবতার-পুরাণটীকা 7309 অভিধম্মমাতিকাপালি | |
| 中文 | |||
| 巴利 | 義註 | 複註 | 藏外典籍 |
| 1101 巴拉基咖（波羅夷） 1102 巴吉帝亞（波逸提） 1103 大品（律藏） 1104 小品 1105 附隨 | 1201 巴拉基咖（波羅夷）義註-1 1202 巴拉基咖（波羅夷）義註-2 1203 巴吉帝亞（波逸提）義註 1204 大品義註（律藏） 1205 小品義註 1206 附隨義註 | 1301 心義燈-1 1302 心義燈-2 1303 心義燈-3 | 1401 疑惑度脫 1402 律攝註釋 1403 金剛智疏 1404 疑難解除疏-1 1405 疑難解除疏-2 1406 律莊嚴疏-1 1407 律莊嚴疏-2 1408 古老解惑疏 1409 律抉擇-上抉擇 1410 律抉擇疏-1 1411 律抉擇疏-2 1412 巴吉帝亞等啟請經 1413 小戒學-根本戒學 8401 清淨道論-1 8402 清淨道論-2 8403 清淨道大複註-1 8404 清淨道大複註-2 8405 清淨道論導論 8406 長部問答 8407 中部問答 8408 相應部問答 8409 增支部問答 8410 律藏問答 8411 論藏問答 8412 義注問答 8413 語言學詮釋手冊 8414 勝義顯揚 8415 隨燈論誦 8416 發趣論燈論 8417 禮敬文 8418 大禮敬文 8419 依相讚佛偈 8420 經讚 8421 蓮花供 8422 勝者莊嚴 8423 語蜜 8424 佛德偈集 8425 小史 8427 佛教史 8426 大史 8429 目犍連文法 8428 迦旃延文法 8430 文法寶鑑（詞幹篇） 8431 文法寶鑑（詞根篇） 8432 詞形成論 8433 目犍連五章 8434 應用成就讀本 8435 音韻論讀本 8436 阿毗曇燈讀本 8437 阿毗曇燈疏 8438 妙莊嚴論讀本 8439 妙莊嚴論疏 8440 初學入門義抉擇精要 8446 詩王智論 8447 智論花鬘 8445 法智論 8444 大羅漢智論 8441 世間智論 8442 經典智論 8443 勇士百智論 8450 考底利耶智論 8448 人眼燈 8449 四護衛燈 8451 妙味之流 8452 界清淨 8453 韋桑達拉頌 8454 目犍連語釋五章 8455 塔史 8456 佛牙史 8457 詞根讀本注釋 8458 舍利史 8459 象頭山寺史 8460 勝者行傳 8461 勝者宗燈 8462 油鍋偈 8463 彌蘭王問疏 8464 詞花鬘 8465 詞成就論 8466 正理滴論 8467 迦旃延詞根注 8468 邊境山注釋 |
| 2101 戒蘊品 2102 大品（長部） 2103 波梨品 | 2201 戒蘊品註義註 2202 大品義註（長部） 2203 波梨品義註 | 2301 戒蘊品疏 2302 大品複註（長部） 2303 波梨品複註 2304 戒蘊品新複註-1 2305 戒蘊品新複註-2 | |
| 3101 根本五十經 3102 中五十經 3103 後五十經 | 3201 根本五十義註-1 3202 根本五十義註-2 3203 中五十義註 3204 後五十義註 | 3301 根本五十經複註 3302 中五十經複註 3303 後五十經複註 | |
| 4101 有偈品 4102 因緣品 4103 蘊品 4104 六處品 4105 大品（相應部） | 4201 有偈品義注 4202 因緣品義注 4203 蘊品義注 4204 六處品義注 4205 大品義注（相應部） | 4301 有偈品複註 4302 因緣品註 4303 蘊品複註 4304 六處品複註 4305 大品複註（相應部） | |
| 5101 一集經 5102 二集經 5103 三集經 5104 四集經 5105 五集經 5106 六集經 5107 七集經 5108 八集等經 5109 九集經 5110 十集經 5111 十一集經 | 5201 一集義註 5202 二、三、四集義註 5203 五、六、七集義註 5204 八、九、十、十一集義註 | 5301 一集複註 5302 二、三、四集複註 5303 五、六、七集複註 5304 八集等複註 | |
| 6101 小誦 6102 法句經 6103 自說 6104 如是語 6105 經集 6106 天宮事 6107 餓鬼事 6108 長老偈 6109 長老尼偈 6110 譬喻-1 6111 譬喻-2 6112 諸佛史 6113 所行藏 6114 本生-1 6115 本生-2 6116 大義釋 6117 小義釋 6118 無礙解道 6119 導論 6120 彌蘭王問 6121 藏釋 | 6201 小誦義注 6202 法句義注-1 6203 法句義注-2 6204 自說義注 6205 如是語義註 6206 經集義注-1 6207 經集義注-2 6208 天宮事義注 6209 餓鬼事義注 6210 長老偈義注-1 6211 長老偈義注-2 6212 長老尼義注 6213 譬喻義注-1 6214 譬喻義注-2 6215 諸佛史義注 6216 所行藏義注 6217 本生義注-1 6218 本生義注-2 6219 本生義注-3 6220 本生義注-4 6221 本生義注-5 6222 本生義注-6 6223 本生義注-7 6224 大義釋義注 6225 小義釋義注 6226 無礙解道義注-1 6227 無礙解道義注-2 6228 導論義注 | 6301 導論複註 6302 導論明解 | |
| 7101 法集論 7102 分別論 7103 界論 7104 人施設論 7105 論事 7106 雙論-1 7107 雙論-2 7108 雙論-3 7109 發趣論-1 7110 發趣論-2 7111 發趣論-3 7112 發趣論-4 7113 發趣論-5 | 7201 法集論義註 7202 分別論義註（迷惑冰消） 7203 五部論義註 | 7301 法集論根本複註 7302 分別論根本複註 7303 五論根本複註 7304 法集論複註 7305 五論複註 7306 阿毘達摩入門 7307 攝阿毘達磨義論 7308 阿毘達摩入門古複註 7309 阿毘達摩論母 | |
| English | |||
| Pali Canon | Commentaries | Sub-commentaries | Other |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| Français | |||
| Canon Pali | Commentaires | Sous-commentaires | Autres |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| Deutsch | |||
| Pali-Kanon | Kommentare | Subkommentare | Sonstige |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| हिंदी | |||
| पाली कैनन | कमेंट्री | उप-टिप्पणियाँ | अन्य |
| 1101 पाराजिक पाळि 1102 पाचित्तिय पाळि 1103 महावग्ग पाळि (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळि 1105 परिवार पाळि | 1201 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-1 1202 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-2 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा | 1301 सारत्थदीपनी टीका-1 1302 सारत्थदीपनी टीका-2 1303 सारत्थदीपनी टीका-3 | 1401 द्वेमातिकापाळि 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-1 1405 विमतिविनोदनी टीका-2 1406 विनयालंकार टीका-1 1407 विनयालंकार टीका-2 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-1 1411 विनयविनिच्छय टीका-2 1412 पाचित्यादियोजनापाळि 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-1 8402 विसुद्धिमग्ग-2 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-1 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-2 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अङ्गुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी सङ्गहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवन्दना 8421 कमलाञ्जलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगन्थवंस 8427 सासनवंस 8426 महावंस 8429 मोग्गल्लानब्याकरणं 8428 कच्चायनब्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपञ्चिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गण्ठिपदत्थविनिच्छयसार 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमञ्जरी 8445 धम्मनीति 8444 महारहनीति 8441 लोकनीति 8442 सुत्तन्तनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8450 चाणक्यनीति 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8451 रसवाहिनी 8452 सीमविसोधनीपाठ 8453 वेस्सन्तरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपञ्चिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमञ्जरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिन्दुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमञ्जुसा 8468 सामन्तकूटवण्णना |
| 2101 सीलक्खन्धवग्ग पाळि 2102 महावग्ग पाळि (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळि | 2201 सीलक्खन्धवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा | 2301 सीलक्खन्धवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-1 2305 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-2 | |
| 3101 मूलपण्णास पाळि 3102 मज्झिमपण्णास पाळि 3103 उपरिपण्णास पाळि | 3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-1 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-2 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा | 3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका | |
| 4101 सगाथावग्ग पाळि 4102 निदानवग्ग पाळि 4103 खन्धवग्ग पाळि 4104 सळायतनवग्ग पाळि 4105 महावग्ग पाळि (संयुत्त) | 4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खन्धवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त) | 4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खन्धवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त) | |
| 5101 एककनिपात पाळि 5102 दुकनिपात पाळि 5103 तिकनिपात पाळि 5104 चतुक्कनिपात पाळि 5105 पञ्चकनिपात पाळि 5106 छक्कनिपात पाळि 5107 सत्तकनिपात पाळि 5108 अट्ठकादिनिपात पाळि 5109 नवकनिपात पाळि 5110 दसकनिपात पाळि 5111 एकादसकनिपात पाळि | 5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा | 5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका | |
| 6101 खुद्दकपाठ पाळि 6102 धम्मपद पाळि 6103 उदान पाळि 6104 इतिवुत्तक पाळि 6105 सुत्तनिपात पाळि 6106 विमानवत्थु पाळि 6107 पेतवत्थु पाळि 6108 थेरगाथा पाळि 6109 थेरीगाथा पाळि 6110 अपदान पाळि-1 6111 अपदान पाळि-2 6112 बुद्धवंस पाळि 6113 चरियापिटक पाळि 6114 जातक पाळि-1 6115 जातक पाळि-2 6116 महानिद्देस पाळि 6117 चूळनिद्देस पाळि 6118 पटिसम्भिदामग्ग पाळि 6119 नेत्तिप्पकरण पाळि 6120 मिलिन्दपञ्ह पाळि 6121 पेटकोपदेस पाळि | 6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-1 6203 धम्मपद अट्ठकथा-2 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-1 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-2 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-1 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-2 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-1 6214 अपदान अट्ठकथा-2 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-1 6218 जातक अट्ठकथा-2 6219 जातक अट्ठकथा-3 6220 जातक अट्ठकथा-4 6221 जातक अट्ठकथा-5 6222 जातक अट्ठकथा-6 6223 जातक अट्ठकथा-7 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-1 6227 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-2 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा | 6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी | |
| 7101 धम्मसङ्गणी पाळि 7102 विभङ्ग पाळि 7103 धातुकथा पाळि 7104 पुग्गलपञ्ञत्ति पाळि 7105 कथावत्थु पाळि 7106 यमक पाळि-1 7107 यमक पाळि-2 7108 यमक पाळि-3 7109 पट्ठान पाळि-1 7110 पट्ठान पाळि-2 7111 पट्ठान पाळि-3 7112 पट्ठान पाळि-4 7113 पट्ठान पाळि-5 | 7201 धम्मसङ्गणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पञ्चपकरण अट्ठकथा | 7301 धम्मसङ्गणी-मूलटीका 7302 विभङ्ग-मूलटीका 7303 पञ्चपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसङ्गणी-अनुटीका 7305 पञ्चपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसङ्गहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळि | |
| Indonesia | |||
| Kanon Pali | Komentar | Sub-komentar | Lainnya |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| 日文 | |||
| パーリ仏典 | 註釈書 | 副註釈書 | その他 |
| 1101 パーラージカ・パーリ 1102 パーチッティヤ・パーリ 1103 マハーヴァッガ・パーリ（ヴィナヤ） 1104 チューラヴァッガ・パーリ 1105 パリヴァーラ・パーリ | 1201 パーラージカカンダ・アッタカター-1 1202 パーラージカカンダ・アッタカター-2 1203 パーチッティヤ・アッタカター 1204 マハーヴァッガ・アッタカター（ヴィナヤ） 1205 チューラヴァッガ・アッタカター 1206 パリヴァーラ・アッタカター | 1301 サーラッタディーパニー・ティーカー-1 1302 サーラッタディーパニー・ティーカー-2 1303 サーラッタディーパニー・ティーカー-3 | 1401 ドヴェマーティカー・パーリ 1402 ヴィナヤサンガハ・アッタカター 1403 ヴァジラブッディ・ティーカー 1404 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-1 1405 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-2 1406 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-1 1407 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-2 1408 カンカーウィタラニープラーナ・ティーカー 1409 ヴィナヤヴィニッチャヤ-ウッタラヴィニッチャヤ 1410 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-1 1411 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-2 1412 パーチッティヤーディヨージャナー・パーリ 1413 クッダシッカー-ムーラシッカー 8401 ヴィスッディマッガ-1 8402 ヴィスッディマッガ-2 8403 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-1 8404 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-2 8405 ヴィスッディマッガ・ニダーナカター 8406 ディーガニカーヤ（プ・ヴィ） 8407 マッジマニカーヤ（プ・ヴィ） 8408 サンユッタニカーヤ（プ・ヴィ） 8409 アングッタラニカーヤ（プ・ヴィ） 8410 ヴィナヤピタカ（プ・ヴィ） 8411 アビダンマピタカ（プ・ヴィ） 8412 アッタカター（プ・ヴィ） 8413 ニルッティディーパニー 8414 パラマッタディーパニー・サンガハマハーティカーパータ 8415 アヌディーパニーパータ 8416 パッターヌッデーサ・ディーパニーパータ 8417 ナマッカラ・ティーカー 8418 マハーパナーマ・パータ 8419 ラッカナート・ブッダトーマナーガーター 8420 スタヴァンダナー 8421 カマラーニャジャリ 8422 ジナランカーラ 8423 パッジャマドゥ 8424 ブッダグナガーター・ヴァリー 8425 チューラガンタヴァンサ 8427 サーサナヴァンサ 8426 マハーヴァンサ 8429 モッガラーナ・ビャーカラナン 8428 カッチャーヤナ・ビャーカラナン 8430 サッダニーティッパカラナン（パダマーラー） 8431 サッダニーティッパカラナン（ダートゥマーラー） 8432 パダルーパシッディ 8433 モッガラーナ・パンチカー 8434 パヨーガシッディ・パータ 8435 ヴットーダヤ・パータ 8436 アビダーナッパディーピカー・パータ 8437 アビダーナッパディーピカー・ティーカー 8438 スボーダーランカーラ・パータ 8439 スボーダーランカーラ・ティーカー 8440 バーラーヴァターラ・ガンティパダッタヴィニッチャヤサーラ 8446 カヴィダッパナニーティ 8447 ニーティマンジャリー 8445 ダンマニーティ 8444 マハーラハニーティ 8441 ローカニーティ 8442 スタンタニーティ 8443 スーラッサティニーティ 8450 チャーナキャニーティ 8448 ナラダッカディーパニー 8449 チャトゥラーラッカディーパニー 8451 ラサヴァーヒニー 8452 シーマヴィソーダニー・パータ 8453 ヴェッサンタラ・ギーティ 8454 モッガラーナ・ヴッティヴィヴァラナパンチカー 8455 トゥーパヴァンサ 8456 ダーターヴァンサ 8457 ダートゥパータヴィラーヴィシニヤー 8458 ダートゥヴァンサ 8459 ハッタヴァナッガラヴィハーラヴァンサ 8460 ジナチャリタヤ 8461 ジナヴァンサディーパン 8462 テーラカターガーター 8463 ミリダ・ティーカー 8464 パダマンジャリー 8465 パダサーダナン 8466 サッダビンドゥパカラナン 8467 カッチャーヤナ・ダートゥマンジューサー 8468 サーマンタクータ・ヴァンナナー |
| 2101 シーラッカンダワッガ・パーリ 2102 マハーワッガ・パーリ（ディーガ） 2103 パーティカワッガ・パーリ | 2201 シーラッカンダワッガ・アッタカター 2202 マハーワッガ・アッタカター（ディーガ） 2203 パーティカワッガ・アッタカター | 2301 シーラッカンダワッガ・ティーカー 2302 マハーワッガ・ティーカー（ディーガ） 2303 パーティカワッガ・ティーカー 2304 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-1 2305 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-2 | |
| 3101 ムーラパンナーサ・パーリ 3102 マッジマパンナーサ・パーリ 3103 ウパリパンナーサ・パーリ | 3201 ムーラパンナーサ・アッタカター-1 3202 ムーラパンナーサ・アッタカター-2 3203 マッジマパンナーサ・アッタカター 3204 ウパリパンナーサ・アッタカター | 3301 ムーラパンナーサ・ティーカー 3302 マッジマパンナーサ・ティーカー 3303 ウパリパンナーサ・ティーカー | |
| 4101 サガーター・ワッガ・パーリ 4102 ニダーナ・ワッガ・パーリ 4103 カンダ・ワッガ・パーリ 4104 サラーヤタナ・ワッガ・パーリ 4105 マハーワッガ・パーリ（サンユッタ） | 4201 サガーター・ワッガ・アッタカター 4202 ニダーナ・ワッガ・アッタカター 4203 カンダ・ワッガ・アッタカター 4204 サラーヤタナ・ワッガ・アッタカター 4205 マハーワッガ・アッタカター（サンユッタ） | 4301 サガーター・ワッガ・ティーカー 4302 ニダーナ・ワッガ・ティーカー 4303 カンダ・ワッガ・ティーカー 4304 サラーヤタナ・ワッガ・ティーカー 4305 マハーワッガ・ティーカー（サンユッタ） | |
| 5101 エーカカニパータ・パーリ 5102 ドゥカニパータ・パーリ 5103 ティカニパータ・パーリ 5104 チャトゥッカニパータ・パーリ 5105 パンチャカニパータ・パーリ 5106 チャッカニパータ・パーリ 5107 サッタカニパータ・パーリ 5108 アッタカーディニパータ・パーリ 5109 ナヴァカニパータ・パーリ 5110 ダサカニパータ・パーリ 5111 エーカーダサカニパータ・パーリ | 5201 エーカカニパータ・アッタカター 5202 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・アッタカター 5203 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・アッタカター 5204 アッタカーディニパータ・アッタカター | 5301 エーカカニパータ・ティーカー 5302 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・ティーカー 5303 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・ティーカー 5304 アッタカーディニパータ・ティーカー | |
| 6101 クッダカパータ・パーリ 6102 ダンマパダ・パーリ 6103 ウダーナ・パーリ 6104 イティヴッタカ・パーリ 6105 スッタニパータ・パーリ 6106 ヴィマーナヴァットゥ・パーリ 6107 ペーヴァットゥ・パーリ 6108 テーラガーター・パーリ 6109 テーリーガーター・パーリ 6110 アパダーナ・パーリ-1 6111 アパダーナ・パーリ-2 6112 ブッダヴァンサ・パーリ 6113 チャリヤーピタカ・パーリ 6114 ジャータカ・パーリ-1 6115 ジャータカ・パーリ-2 6116 マハーニッデーサ・パーリ 6117 チューラニッデーサ・パーリ 6118 パティサンビダーマッガ・パーリ 6119 ネッティッパカラナ・パーリ 6120 ミリンダパンハ・パーリ 6121 ペータコーパデーサ・パーリ | 6201 クッダカパータ・アッタカター 6202 ダンマパダ・アッタカター-1 6203 ダンマパダ・アッタカター-2 6204 ウダーナ・アッタカター 6205 イティヴッタカ・アッタカター 6206 スッタニパータ・アッタカター-1 6207 スッタニパータ・アッタカター-2 6208 ヴィマーナヴァットゥ・アッタカター 6209 ペータヴァットゥ・アッタカター 6210 テーラガーター・アッタカター-1 6211 テーラガーター・アッタカター-2 6212 テーリーガーター・アッタカター 6213 アパダーナ・アッタカター-1 6214 アパダーナ・アッタカター-2 6215 ブッダヴァンサ・アッタカター 6216 チャリヤーピタカ・アッタカター 6217 ジャータカ・アッタカター-1 6218 ジャータカ・アッタカター-2 6219 ジャータカ・アッタカター-3 6220 ジャータカ・アッタカター-4 6221 ジャータカ・アッタカター-5 6222 ジャータカ・アッタカター-6 6223 ジャータカ・アッタカター-7 6224 マハーニッデーサ・アッタカター 6225 チューラニッデーサ・アッタカター 6226 パティサンビダーマッガ・アッタカター-1 6227 パティサンビダーマッガ・アッタカター-2 6228 ネッティッパカラナ・アッタカター | 6301 ネッティッパカラナ・ティーカー 6302 ネッティヴィバーヴィニー | |
| 7101 ダンマサンガニー・パーリ 7102 ヴィバンガ・パーリ 7103 ダートゥカター・パーリ 7104 プッガラパンニャッティ・パーリ 7105 カター・ヴァットゥ・パーリ 7106 ヤマカ・パーリ-1 7107 ヤマカ・パーリ-2 7108 ヤマカ・パーリ-3 7109 パッターナ・パーリ-1 7110 パッターナ・パーリ-2 7111 パッターナ・パーリ-3 7112 パッターナ・パーリ-4 7113 パッターナ・パーリ-5 | 7201 ダンマサンガニ・アッタカター 7202 サンモーハヴィノーダニー・アッタカター 7203 パンチャパカラナ・アッタカター | 7301 ダンマサンガニー・ムーラティーカー 7302 ヴィバンガ・ムーラティーカー 7303 パンチャパカラナ・ムーラティーカー 7304 ダンマサンガニー・アヌティーカー 7305 パンチャパカラナ・アヌティーカー 7306 アビダンマーヴァターロ・ナーマルーパパリッチェード 7307 アビダンマッタ・サンガホ 7308 アビダンマーヴァターラ・プラーナティーカー 7309 アビダンマ・マーティカーパーリ | |
| ខ្មែរ | |||
| ព្រះត្រៃបិដកបាលី | អដ្ឋកថា | ដីកា | ផ្សេងទៀត |
| 1101 បារាជិកបាឡិ 1102 បាចិត្តិយបាឡិ 1103 មហាវគ្គបាឡិ (វិន័យ) 1104 ចូឡវគ្គបាឡិ 1105 បរិវារបាឡិ | 1201 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-១ 1202 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-២ 1203 បាចិត្តិយអដ្ឋកថា 1204 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (វិន័យ) 1205 ចូឡវគ្គអដ្ឋកថា 1206 បរិវារអដ្ឋកថា | 1301 សារត្ថទីបនីដីកា-១ 1302 សារត្ថទីបនីដីកា-២ 1303 សារត្ថទីបនីដីកា-៣ | 1401 ទ្វេមាតិកាបាឡិ 1402 វិនយសង្គហអដ្ឋកថា 1403 វជិរពុទ្ធិដីកា 1404 វិមតិវិនោទនីដីកា-១ 1405 វិមតិវិនោទនីដីកា-២ 1406 វិនយាលង្ការដីកា-១ 1407 វិនយាលង្ការដីកា-២ 1408 កង្ខាវិតរណីបុរាណដីកា 1409 វិនយវិនិច្ឆយ-ឧត្តរវិនិច្ឆយ 1410 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-១ 1411 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-២ 1412 បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ 1413 ខុទ្ទសិក្ខា-មូលសិក្ខា 8401 វិសុទ្ធិមគ្គ-១ 8402 វិសុទ្ធិមគ្គ-២ 8403 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-១ 8404 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-២ 8405 វិសុទ្ធិមគ្គ និទានកថា 8406 ទីឃនិកាយ (បុ-វិ) 8407 មជ្ឈិមនិកាយ (បុ-វិ) 8408 សំយុត្តនិកាយ (បុ-វិ) 8409 អង្គុត្តរនិកាយ (បុ-វិ) 8410 វិនយបិដក (បុ-វិ) 8411 អភិធម្មបិដក (បុ-វិ) 8412 អដ្ឋកថា (បុ-វិ) 8413 និរុត្តិទីបនី 8414 បរមត្ថទីបនី សង្គហមហាដីកាបាឋ 8415 អនុទីបនីបាឋ 8416 បដ្ឋានុទ្ទេស ទីបនីបាឋ 8417 នមក្ការដីកា 8418 មហាបណាមបាឋ 8419 លក្ខណាតោ ពុទ្ធថោមនាគាថា 8420 សុតវន្ទនា 8421 កមលាញ្ជលិ 8422 ជិនាលង្ការ 8423 បជ្ជមធុ 8424 ពុទ្ធគុណគាថាវលី 8425 ចូឡគន្ថវង្ស 8427 សាសនវង្ស 8426 មហាវង្ស 8429 មោគ្គល្លានព្យាករណំ 8428 កច្ចាយនព្យាករណំ 8430 សទ្ទនីតិប្បករណំ (បទមាលា) 8431 សទ្ទនីតិប្បករណំ (ធាតុមាលា) 8432 បទរូបសិទ្ធិ 8433 មោគ្គល្លានបញ្ចិកា 8434 បយោគសិទ្ធិបាឋ 8435 វុត្តោទយបាឋ 8436 អភិធានប្បទីបិកាបាឋ 8437 អភិធានប្បទីបិកាដីកា 8438 សុពោធាលង្ការបាឋ 8439 សុពោធាលង្ការដីកា 8440 បាលាវតារ គណ្ឋិបទត្ថវិនិច្ឆយសារ 8446 កវិទប្បណនីតិ 8447 នីតិមញ្ជរី 8445 ធម្មនីតិ 8444 មហារហនីតិ 8441 លោកនីតិ 8442 សុត្តន្តនីតិ 8443 សូរស្សតិនីតិ 8450 ចាណក្យនីតិ 8448 នរទក្ខទីបនី 8449 ចតុរារក្ខទីបនី 8451 រសវាហិនី 8452 សីមវិសោធនីបាឋ 8453 វេស្សន្តរគីតិ 8454 មោគ្គល្លាន វុត្តិវិវរណបញ្ចិកា 8455 ថូបវង្ស 8456 ទាឋាវង្ស 8457 ធាតុបាឋវិលាសិនិយា 8458 ធាតុវង្ស 8459 ហត្ថវនគល្លវិហារវង្ស 8460 ជិនចរិតយ 8461 ជិនវង្សទីបំ 8462 តេលកដាហគាថា 8463 មិលិទដីកា 8464 បទមញ្ជរី 8465 បទសាធនំ 8466 សទ្ទពិន្ទុបករណំ 8467 កច្ចាយនធាតុមញ្ជុសា 8468 សាមន្តកូដវណ្ណនា |
| 2101 សីលក្ខន្ធវគ្គបាឡិ 2102 មហាវគ្គបាឡិ (ទីឃ) 2103 បាថិកវគ្គបាឡិ | 2201 សីលក្ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 2202 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (ទីឃ) 2203 បាថិកវគ្គអដ្ឋកថា | 2301 សីលក្ខន្ធវគ្គដីកា 2302 មហាវគ្គដីកា (ទីឃ) 2303 បាថិកវគ្គដីកា 2304 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-១ 2305 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-២ | |
| 3101 មូលបណ្ណាសបាឡិ 3102 មជ្ឈិមបណ្ណាសបាឡិ 3103 ឧបរិបណ្ណាសបាឡិ | 3201 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-១ 3202 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-២ 3203 មជ្ឈិមបណ្ណាសអដ្ឋកថា 3204 ឧបរិបណ្ណាសអដ្ឋកថា | 3301 មូលបណ្ណាសដីកា 3302 មជ្ឈិមបណ្ណាសដីកា 3303 ឧបរិបណ្ណាសដីកា | |
| 4101 សគាថាវគ្គបាឡិ 4102 និទានវគ្គបាឡិ 4103 ខន្ធវគ្គបាឡិ 4104 សឡាយតនវគ្គបាឡិ 4105 មហាវគ្គបាឡិ (សំយុត្ត) | 4201 សគាថាវគ្គអដ្ឋកថា 4202 និទានវគ្គអដ្ឋកថា 4203 ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 4204 សឡាយតនវគ្គអដ្ឋកថា 4205 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (សំយុត្ត) | 4301 សគាថាវគ្គដីកា 4302 និទានវគ្គដីកា 4303 ខន្ធវគ្គដីកា 4304 សឡាយតនវគ្គដីកា 4305 មហាវគ្គដីកា (សំយុត្ត) | |
| 5101 ឯកកនិបាតបាឡិ 5102 ទុកនិបាតបាឡិ 5103 តិកនិបាតបាឡិ 5104 ចតុក្កនិបាតបាឡិ 5105 បញ្ចកនិបាតបាឡិ 5106 ឆក្កនិបាតបាឡិ 5107 សត្តកនិបាតបាឡិ 5108 អដ្ឋកាទិនិបាតបាឡិ 5109 នវកនិបាតបាឡិ 5110 ទសកនិបាតបាឡិ 5111 ឯកាទសកនិបាតបាឡិ | 5201 ឯកកនិបាតអដ្ឋកថា 5202 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតអដ្ឋកថា 5203 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតអដ្ឋកថា 5204 អដ្ឋកាទិនិបាតអដ្ឋកថា | 5301 ឯកកនិបាតដីកា 5302 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតដីកា 5303 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតដីកា 5304 អដ្ឋកាទិនិបាតដីកា | |
| 6101 ខុទ្ទកបាឋបាឡិ 6102 ធម្មបទបាឡិ 6103 ឧទានបាឡិ 6104 ឥតិវុត្តកបាឡិ 6105 សុត្តនិបាតបាឡិ 6106 វិមានវត្ថុបាឡិ 6107 បេតវត្ថុបាឡិ 6108 ថេរគាថាបាឡិ 6109 ថេរីគាថាបាឡិ 6110 អបទានបាឡិ-១ 6111 អបទានបាឡិ-២ 6112 ពុទ្ធវង្សបាឡិ 6113 ចរិយាបិដកបាឡិ 6114 ជាតកបាឡិ-១ 6115 ជាតកបាឡិ-២ 6116 មហានិទ្ទេសបាឡិ 6117 ចូឡនិទ្ទេសបាឡិ 6118 បដិសម្ភិទាមគ្គបាឡិ 6119 នេត្តិប្បករណបាឡិ 6120 មិលិន្ទបញ្ហាបាឡិ 6121 បេដកោបទេសបាឡិ | 6201 ខុទ្ទកបាឋអដ្ឋកថា 6202 ធម្មបទអដ្ឋកថា-១ 6203 ធម្មបទអដ្ឋកថា-២ 6204 ឧទានអដ្ឋកថា 6205 ឥតិវុត្តកអដ្ឋកថា 6206 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-១ 6207 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-២ 6208 វិមានវត្ថុអដ្ឋកថា 6209 បេតវត្ថុអដ្ឋកថា 6210 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-១ 6211 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-២ 6212 ថេរីគាថាអដ្ឋកថា 6213 អបទានអដ្ឋកថា-១ 6214 អបទានអដ្ឋកថា-២ 6215 ពុទ្ធវង្សអដ្ឋកថា 6216 ចរិយាបិដកអដ្ឋកថា 6217 ជាតកអដ្ឋកថា-១ 6218 ជាតកអដ្ឋកថា-២ 6219 ជាតកអដ្ឋកថា-៣ 6220 ជាតកអដ្ឋកថា-៤ 6221 ជាតកអដ្ឋកថា-៥ 6222 ជាតកអដ្ឋកថា-៦ 6223 ជាតកអដ្ឋកថា-៧ 6224 មហានិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6225 ចូឡនិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6226 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-១ 6227 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-២ 6228 នេត្តិប្បករណអដ្ឋកថា | 6301 នេត្តិប្បករណដីកា 6302 នេត្តិវិភាវិនី | |
| 7101 ធម្មសង្គណីបាឡិ 7102 វិភង្គបាឡិ 7103 ធាតុកថាបាឡិ 7104 បុគ្គលបញ្ញត្តិបាឡិ 7105 កថាវត្ថុបាឡិ 7106 យមកបាឡិ-១ 7107 យមកបាឡិ-២ 7108 យមកបាឡិ-៣ 7109 បដ្ឋានបាឡិ-១ 7110 បដ្ឋានបាឡិ-២ 7111 បដ្ឋានបាឡិ-៣ 7112 បដ្ឋានបាឡិ-៤ 7113 បដ្ឋានបាឡិ-៥ | 7201 ធម្មសង្គណិអដ្ឋកថា 7202 សម្មោហវិនោទនីអដ្ឋកថា 7203 បញ្ចបករណអដ្ឋកថា | 7301 ធម្មសង្គណី-មូលដីកា 7302 វិភង្គ-មូលដីកា 7303 បញ្ចបករណ-មូលដីកា 7304 ធម្មសង្គណី-អនុដីកា 7305 បញ្ចបករណ-អនុដីកា 7306 អភិធម្មាវតារោ-នាមរូបបរិច្ឆេទោ 7307 អភិធម្មត្ថសង្គហោ 7308 អភិធម្មាវតារ-បុរាណដីកា 7309 អភិធម្មមាតិកាបាឡិ | |
| 한국인 | |||
| 팔리 대장경 | 주석서 | 부주석서 | 기타 |
| 1101 빠라지카 빨리 1102 빠찟띠야 빨리 1103 마하왁가 빨리 (비나야) 1104 출라왁가 빨리 1105 빠리와라 빨리 | 1201 빠라지까깐다 앗타카타-1 1202 빠라지까깐다 앗타카타-2 1203 빠찟띠야 앗타카타 1204 마하왁가 앗타카타 (비나야) 1205 출라왁가 앗타카타 1206 빠리와라 앗타카타 | 1301 사랏타디빠니 띠까-1 1302 사랏타디빠니 띠까-2 1303 사랏타디빠니 띠까-3 | 1401 드베마띠까빨리 1402 위나야상가하 앗타카타 1403 와지라붓디 띠까 1404 위마띠위노다니 띠까-1 1405 위마띠위노다니 띠까-2 1406 위나야랑까라 띠까-1 1407 위나야랑까라 띠까-2 1408 깡카위따라니뿌라나 띠까 1409 위나야위닛차야-웃따라위닛차야 1410 위나야위닛차야 띠까-1 1411 위나야위닛차야 띠까-2 1412 빠찟땨디요자나빨리 1413 쿳닷시카-물라시카 8401 위숟디막가-1 8402 위숟디막가-2 8403 위숟디막가-마하띠까-1 8404 위숟디막가-마하띠까-2 8405 위숟디막가 니다나까타 8406 디가니까야 (뿌-위) 8407 맛지마니까야 (뿌-위) 8408 삼윳따니까야 (뿌-위) 8409 앙굳따라니까야 (뿌-위) 8410 위나야삐따까 (뿌-위) 8411 아비담마삐따까 (뿌-위) 8412 앗타카타 (뿌-위) 8413 니룻띠디빠니 8414 빠라맛타디빠니 상가하마하띠까빠타 8415 아누디빠니빠타 8416 빳타누ㄸ데사 디빠니빠타 8417 나막까라띠까 8418 마하빠나마빠타 8419 락카나또 붓다토마나가타 8420 수타완다나 8421 까말란자리 8422 지나랑까라 8423 빳자마두 8424 붓다구나가타왈리 8425 출라간타왕사 8427 사사나왕사 8426 마하왕사 8429 목갈라나뱌까라낭 8428 깟차야나뱌까라낭 8430 삿다니띠빠까라낭 (빠다말라) 8431 삿다니띠빠까라낭 (다두말라) 8432 빠다루빠싣디 8433 목갈라나빤찌까 8434 빠요가싣디빠타 8435 붇또다야빠타 8436 아비다나빠디피까빠타 8437 아비다나빠디피까띠까 8438 수보다랑까라빠타 8439 수보다랑까라띠까 8440 발라와따라 간티빠닷타위닛차야사라 8446 까위닷빠나니띠 8447 니띠만자리 8445 담마니띠 8444 마하라하니띠 8441 로까니띠 8442 숫딴따니띠 8443 수랏사띠니띠 8450 짜낙야니띠 8448 나라닥카디빠니 8449 짜뚜라락카디빠니 8451 라사와히니 8452 시마위소다니빠타 8453 웨산따라기띠 8454 목갈라나 붇띠위와라나빤찌까 8455 투빠왕사 8456 다타왕사 8457 다두빠타윌라시니야 8458 다두왕사 8459 핟타와나갈라위하라왕사 8460 지나짜리따야 8461 지나왕사디빵 8462 떼라까타하가타 8463 밀리다띠까 8464 빠다만자리 8465 빠다사다낭 8466 삿다빈두빠까라낭 8467 깟차야나다두만주사 8468 사만따꿋타완나나 |
| 2101 실락칸다왁가 빨리 2102 마하왁가 빨리 (디가) 2103 빠티까왁가 빨리 | 2201 실락칸다왁가 앗타카타 2202 마하왁가 앗타카타 (디가) 2203 빠티까왁가 앗타카타 | 2301 실락칸다왁가 띠까 2302 마하왁가 띠까 (디가) 2303 빠티까왁가 띠까 2304 실락칸다왁가-아비나와띠까-1 2305 실락칸다왁가-아비나와띠까-2 | |
| 3101 물라빤나사 빨리 3102 맛지마빤나사 빨리 3103 우빠리빤나사 빨리 | 3201 물라빤나사 앗타카타-1 3202 물라빤나사 앗타카타-2 3203 맛지마빤나사 앗타카타 3204 우빠리빤나사 앗타카타 | 3301 물라빤나사 띠까 3302 맛지마빤나사 띠까 3303 우빠리빤나사 띠까 | |
| 4101 사가타왁가 빨리 4102 니다나왁가 빨리 4103 칸다왁가 빨리 4104 살라야따나왁가 빨리 4105 마하왁가 빨리 (삼윳따) | 4201 사가타왁가 앗타카타 4202 니다나왁가 앗타카타 4203 칸다왁가 앗타카타 4204 살라야따나왁가 앗타카타 4205 마하왁가 앗타카타 (삼윳따) | 4301 사가타왁가 띠까 4302 니다나왁가 띠까 4303 칸다왁가 띠까 4304 살라야따나왁가 띠까 4305 마하왁가 띠까 (삼윳따) | |
| 5101 에까까니빠따 빨리 5102 두까니빠따 빨리 5103 띠까니빠따 빨리 5104 짜뚝까니빠따 빨리 5105 빤짜까니빠따 빨리 5106 착까니빠따 빨리 5107 삿따까니빠따 빨리 5108 앗타까디니빠따 빨리 5109 나와까니빠따 빨리 5110 다사까니빠따 빨리 5111 에까다사까니빠따 빨리 | 5201 에까까니빠따 앗타카타 5202 두까-띠까-짜뚝까니빠따 앗타카타 5203 빤짜까-착까-삿따까니빠따 앗타카타 5204 앗타까디니빠따 앗타카타 | 5301 에까까니빠따 띠까 5302 두까-띠까-짜뚝까니빠따 띠까 5303 빤짜까-착까-삿따까니빠따 띠까 5304 앗타까디니빠따 띠까 | |
| 6101 쿳닥까빠타 빨리 6102 담마빠다 빨리 6103 우다나 빨리 6104 이띠웃따까 빨리 6105 숫따니빠따 빨리 6106 위마나왓투 빨리 6107 베따왓투 빨리 6108 테라가타 빨리 6109 테리가타 빨리 6110 아빠다나 빨리-1 6111 아빠다나 빨리-2 6112 붓다왕사 빨리 6113 짜리야삐따까 빨리 6114 자따까 빨리-1 6115 자따까 빨리-2 6116 마하닷데사 빨리 6117 출라닷데사 빨리 6118 빠티삼비다막가 빨리 6119 넷띠빠까라나 빨리 6120 밀린다빤하 빨리 6121 뻬따꼬빠데사 빨리 | 6201 쿳닥까빠타 앗타카타 6202 담마빠다 앗타카타-1 6203 담마빠다 앗타카타-2 6204 우다나 앗타카타 6205 이띠웃따까 앗타카타 6206 숫따니빠따 앗타카타-1 6207 숫따니빠따 앗타카타-2 6208 위마나왓투 앗타카타 6209 베따왓투 앗타카타 6210 테라가타 앗타카타-1 6211 테라가타 앗타카타-2 6212 테리가타 앗타카타 6213 아빠다나 앗타카타-1 6214 아빠다나 앗타카타-2 6215 붓다왕사 앗타카타 6216 짜리야삐따까 앗타카타 6217 자따까 앗타카타-1 6218 자따까 앗타카타-2 6219 자따까 앗타카타-3 6220 자따까 앗타카타-4 6221 자따까 앗타카타-5 6222 자따까 앗타카타-6 6223 자따까 앗타카타-7 6224 마하닷데사 앗타카타 6225 출라닷데사 앗타카타 6226 빠티삼비다막가 앗타카타-1 6227 빠티삼비다막가 앗타카타-2 6228 넷띠빠까라나 앗타카타 | 6301 넷띠빠까라나 띠까 6302 넷띠위바비니 | |
| 7101 담마상가니 빨리 7102 위방가 빨리 7103 다뚜까타 빨리 7104 뿍갈라빤냣띠 빨리 7105 까타왓투 빨리 7106 야마까 빨리-1 7107 야마까 빨리-2 7108 야마까 빨리-3 7109 빳타나 빨리-1 7110 빳타나 빨리-2 7111 빳타나 빨리-3 7112 빳타나 빨리-4 7113 빳타나 빨리-5 | 7201 담마상가니 앗타카타 7202 삼모하위노다니 앗타카타 7203 빤짜빠까라나 앗타카타 | 7301 담마상가니-물라띠까 7302 위방가-물라띠까 7303 빤짜빠까라나-물라띠까 7304 담마상가니-아누띠까 7305 빤짜빠까라나-아누띠까 7306 아비담마와따로-나마루빠빠릳체도 7307 아비담맛타상가호 7308 아비담마와따라-뿌라나띠까 7309 아비담마마띠까빨리 | |
| ອັກສອນລາວ | |||
| ປາລີ | ອັດຖະກະຖາ | ຏີກາ | ອັນຍາ |
| 1101 ປາຣາຊິກະ ປາລີ 1102 ປາຈິດຕິຍະ ປາລີ 1103 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ວິໄນ) 1104 ຈູລະວັກຄະ ປາລີ 1105 ປະລິວາລະ ປາລີ | 1201 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-1 1202 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-2 1203 ປາຈິດຕິຍະ ອັດຖະກະຖາ 1204 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ວິໄນ) 1205 ຈູລະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 1206 ປະລິວາລະ ອັດຖະກະຖາ | 1301 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-1 1302 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-2 1303 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-3 | 1401 ທເວມາຕິກາປາລີ 1402 ວິນະຍະສັງຄະຫະ ອັດຖະກະຖາ 1403 ວະຊິລະພຸດທິ ຏີກາ 1404 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-1 1405 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-2 1406 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-1 1407 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-2 1408 ກັງຂາວິຕະຣະນີປຸຣານະ ຏີກາ 1409 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ-ອຸຕຕະຣະວິນິດສະຍະ 1410 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-1 1411 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-2 1412 ປາຈິຕະຍາທິໂຍຊະນາປາລີ 1413 ຂຸທະທະສິກຂາ-ມູລະສິກຂາ 8401 ວິສຸດທິມັກຄະ-1 8402 ວິສຸດທິມັກຄະ-2 8403 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-1 8404 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-2 8405 ວິສຸດທິມັກຄະ ນິທານະກະຖາ 8406 ທີຆະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8407 ມັດຊິມະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8408 ສັງຍຸຕຕະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8409 ອັງຄຸຕຕະລະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8410 ວິນະຍະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8411 ອະພິທັມມະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8412 ອັດຖະກະຖາ (ປຸ-ວິ) 8413 ນິລຸຕຕິທີປະນີ 8414 ປະຣະມັດຖະທີປະນີ ສັງຄະຫະມະຫາຏີກາປາຖະ 8415 ອະນຸທີປະນີປາຖະ 8416 ປັດຖານຸທເທສະ ທີປະນີປາຖະ 8417 ນະມັກກາລະຏີກາ 8418 ມະຫາປະຖາມະປາຖະ 8419 ລັກຂະນາໂຕ ພຸດທະຖະມະນາຄາຖາ 8420 ສຸຕະວັນທະນາ 8421 ກະມະລາຍຈະລິ 8422 ຊິນາລັງກາລະ 8423 ປັດຊະມະທຸ 8424 ພຸດທະຄຸນະຄາຖາວະລີ 8425 ຈູລະຄັນຖະວັງສະ 8426 ມະຫາວັງສະ 8427 ສາສະນະວັງສະ 8428 ກັດຈາຍະນະພະຍາກະລະນັງ 8429 ມົກຄັນທານະພະຍາກະລະນັງ 8430 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ປະທະມາລາ) 8431 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ຘາຕຸມາລາ) 8432 ປະທະຣູປະສິດທິ 8433 ໂມຄັນທານະປັນຈິກາ 8434 ປະໂຍຄະສິດທິປາຖະ 8435 ວຸຕະໂທຍະປາຖະ 8436 ອະພິທານະປະປະທີປິກາປາຖະ 8437 ອະພິທານະປະປະທີປິກາຏີກາ 8438 ສຸໂພທາລັງກາລະປາຖະ 8439 ສຸໂພທາລັງກາລະຏີກາ 8440 ພາລາວະຕາລະ ຄັນຖິປະທັດຖະວິນິດສະຍະສາລະ 8441 ໂລກະນີຕິ 8442 ສຸດຕັນຕະນີຕິ 8443 ສູລັດສະຕິນີຕິ 8444 ມະຫາລະຫະນີຕິ 8445 ທັມມະນີຕິ 8446 ກະວິທັບປະຖານີຕິ 8447 ນີຕິມັນຊະລີ 8448 ນະລະທັກຂະທີປະນີ 8449 ຈະຕຸຣາລັກຂະທີປະນີ 8450 ຈານັກຍະນີຕິ 8451 ລະສະວາຫິນີ 8452 ສີມາວິໂສທະນີປາຖະ 8453 ເວສສັນຕະລະຄີຕິ 8454 ໂມຄັນທານະ ວຸຕຕິວິວະລະນະປັນຈິກາ 8455 ຖູປະວັງສະ 8456 ທາຐາວັງສະ 8457 ຘາຕຸປາຖະວິລາສິນີຍາ 8458 ຘາຕຸວັງສະ 8459 ຫັດຖະວະນະຄັນລະວິຫາລະວັງສະ 8460 ຊິນະຈະລິຕະຍະ 8461 ຊິນະວັງສະທີປັງ 8462 ເຕລະກະຕາຫາຄາຖາ 8463 ມິລິທະຏີກາ 8464 ປະທະມັນຊະລີ 8465 ປະທະສາຘະນັງ 8466 ສັດທະພິນທຸປະກະລະນັງ 8467 ກັດຈາຍະນະຘາຕຸມັນຊຸສາ 8468 ສາມັນຕະກູຏະວັນນະນາ |
| 2101 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 2102 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ທີຆະ) 2103 ປາຖິກະວັກຄະ ປາລີ | 2201 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 2202 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ທີຆະ) 2203 ປາຖິກະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ | 2301 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 2302 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ທີຆະ) 2303 ປາຖິກະວັກຄະ ຏີກາ 2304 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-1 2305 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-2 | |
| 3101 ມູລະປັນຍາສະ ປາລີ 3102 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ປາລີ 3103 ອຸປະລິປັນຍາສະ ປາລີ | 3201 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-1 3202 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-2 3203 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ 3204 ອຸປະລິປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ | 3301 ມູລະປັນຍາສະ ຏີກາ 3302 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ຏີກາ 3303 ອຸປະລິປັນຍາສະ ຏີກາ | |
| 4101 ສະຄາຖາວັກຄະ ປາລີ 4102 ນິທານະວັກຄະ ປາລີ 4103 ຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 4104 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ປາລີ 4105 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ສັງຍຸຕຕະ) | 4201 ສະຄາຖາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4202 ນິທານະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4203 ຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4204 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4205 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ສັງຍຸຕຕະ) | 4301 ສະຄາຖາວັກຄະ ຏີກາ 4302 ນິທານະວັກຄະ ຏີກາ 4303 ຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 4304 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ຏີກາ 4305 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ສັງຍຸຕຕະ) | |
| 5101 ເອກະກະນິປາຕະ ປາລີ 5102 ທຸກະນິປາຕະ ປາລີ 5103 ຕິກະນິປາຕະ ປາລີ 5104 ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ປາລີ 5105 ປັຈຈະກະນິປາຕະ ປາລີ 5106 ຉັກກະນິປາຕະ ປາລີ 5107 ສັດຕະກະນິປາຕະ ປາລີ 5108 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ປາລີ 5109 ນະວະກະນິປາຕະ ປາລີ 5110 ທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ 5111 ເອກາທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ | 5201 ເອກະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5202 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5203 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5204 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ | 5301 ເອກະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5302 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ຏີກາ 5303 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5304 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ຏີກາ | |
| 6101 ຂຸທະທະກະປາຖະ ປາລີ 6102 ທຳມະປະທະ ປາລີ 6103 ອຸທານະ ປາລີ 6104 ອິຕິວຸຕຕະກະ ປາລີ 6105 ສຸດຕະນິປາຕະ ປາລີ 6106 ວິມານະວັດຖຸ ປາລີ 6107 ເປຕະວັດຖຸ ປາລີ 6108 ເຖລະຄາຖາ ປາລີ 6109 ເຖລີຄາຖາ ປາລີ 6110 ອະປະທານະ ປາລີ-1 6111 ອະປະທານະ ປາລີ-2 6112 ພຸດທະວັງສະ ປາລີ 6113 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ປາລີ 6114 ຊາຕະກະ ປາລີ-1 6115 ຊາຕະກະ ປາລີ-2 6116 ມະຫານິທເທສະ ປາລີ 6117 ຈູລະນິທເທສະ ປາລີ 6118 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ປາລີ 6119 ເນຕຕິປະກະລະນະ ປາລີ 6120 ມິລິນທະປັນຫາ ປາລີ 6121 ເປຏະກົປເທສະ ປາລີ | 6201 ຂຸທະທະກະປາຖະ ອັດຖະກະຖາ 6202 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-1 6203 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-2 6204 ອຸທານະ ອັດຖະກະຖາ 6205 ອິຕິວຸຕຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6206 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-1 6207 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-2 6208 ວິມານະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6209 ເປຕະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6210 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-1 6211 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-2 6212 ເຖລີຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ 6213 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-1 6214 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-2 6215 ພຸດທະວັງສະ ອັດຖະກະຖາ 6216 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6217 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-1 6218 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-2 6219 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-3 6220 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-4 6221 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-5 6222 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-6 6223 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-7 6224 ມະຫານິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6225 ຈູລະນິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6226 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-1 6227 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-2 6228 ເນຕຕິປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ | 6301 ເນຕຕິປະກະລະນະ ຏີກາ 6302 ເນຕຕິວິພາວິນີ | |
| 7101 ທຳມະສັງຄະນີ ປາລີ 7102 ວິພັງຄະ ປາລີ 7103 ຘາຕຸກະຖາ ປາລີ 7104 ປຸກຄະລະປັນຍັດຕິ ປາລີ 7105 ກະຖາວັດຖຸ ປາລີ 7106 ຍະມະກະ ປາລີ-1 7107 ຍະມະກະ ປາລີ-2 7108 ຍະມະກະ ປາລີ-3 7109 ປັດຖານະ ປາລີ-1 7110 ປັດຖານະ ປາລີ-2 7111 ປັດຖານະ ປາລີ-3 7112 ປັດຖານະ ປາລີ-4 7113 ປັດຖານະ ປາລີ-5 | 7201 ທຳມະສັງຄະນິ ອັດຖະກະຖາ 7202 ສັມໂມຫະວິໂນທະນີ ອັດຖະກະຖາ 7203 ປັຈຈະປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ | 7301 ທຳມະສັງຄະນີ-ມູລະຏີກາ 7302 ວິພັງຄະ-ມູລະຏີກາ 7303 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ມູລະຏີກາ 7304 ທຳມະສັງຄະນີ-ອະນຸຏີກາ 7305 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ອະນຸຏີກາ 7306 ອະພິທັມມາວະຕາໂຣ-ນາມະຣູປະປະຣິຈເທໂທ 7307 ອະພິທັມມັດຖະສັງຄະໂຫ 7308 ອະພິທັມມາວະຕາລະ-ປຸຣານະຏີກາ 7309 ອະພິທັມມາມາຕິກາປາລີ | |
| मराठी | |||
| पाळी | अट्ठकथा | टीका | अन्य |
| 1101 पाराजिक पाळी 1102 पाचित्तिय पाळी 1103 महावग्ग पाळी (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळी 1105 परिवार पाळी | 1201 पाराजिककंड अट्ठकथा-१ 1202 पाराजिककंड अट्ठकथा-२ 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा | 1301 सारत्थदीपनी टीका-१ 1302 सारत्थदीपनी टीका-२ 1303 सारत्थदीपनी टीका-३ | 1401 द्वेमातिकापाळी 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-१ 1405 विमतिविनोदनी टीका-२ 1406 विनयालंकार टीका-१ 1407 विनयालंकार टीका-२ 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-१ 1411 विनयविनिच्छय टीका-२ 1412 पाचित्यादियोजनापाळी 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-१ 8402 विसुद्धिमग्ग-२ 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-१ 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-२ 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अंगुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी संगहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवंदना 8421 कमलांजलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगंथवंस 8426 महावंस 8427 सासनवंस 8428 कच्चायनव्याकरणं 8429 मोग्गल्लानव्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपंचिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गंठिपदत्थविनिच्छयसार 8441 लोकनीति 8442 सुत्तंतनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8444 महारहनीति 8445 धम्मनीति 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमंजरी 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8450 चाणक्यनीति 8451 रसवाहिनी 8452 सीमाविसोधनीपाठ 8453 वेस्संतरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपंचिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमंजरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिंदुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमंजुसा 8468 सामंतकूटवण्णना |
| 2101 सीलक्खंधवग्ग पाळी 2102 महावग्ग पाळी (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळी | 2201 सीलक्खंधवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा | 2301 सीलक्खंधवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-१ 2305 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-२ | |
| 3101 मूलपण्णास पाळी 3102 मज्झिमपण्णास पाळी 3103 उपरिपण्णास पाळी | 3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-१ 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-२ 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा | 3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका | |
| 4101 सगाथावग्ग पाळी 4102 निदानवग्ग पाळी 4103 खंधवग्ग पाळी 4104 सळायतनवग्ग पाळी 4105 महावग्ग पाळी (संयुत्त) | 4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खंधवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त) | 4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खंधवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त) | |
| 5101 एककनिपात पाळी 5102 दुकनिपात पाळी 5103 तिकनिपात पाळी 5104 चतुक्कनिपात पाळी 5105 पंचकनिपात पाळी 5106 छक्कनिपात पाळी 5107 सत्तकनिपात पाळी 5108 अट्ठकादिनिपात पाळी 5109 नवकनिपात पाळी 5110 दसकनिपात पाळी 5111 एकादसकनिपात पाळी | 5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा | 5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका | |
| 6101 खुद्दकपाठ पाळी 6102 धम्मपद पाळी 6103 उदान पाळी 6104 इतिवुत्तक पाळी 6105 सुत्तनिपात पाळी 6106 विमानवत्थु पाळी 6107 पेतवत्थु पाळी 6108 थेरगाथा पाळी 6109 थेरीगाथा पाळी 6110 अपदान पाळी-१ 6111 अपदान पाळी-२ 6112 बुद्धवंस पाळी 6113 चरियापिटक पाळी 6114 जातक पाळी-१ 6115 जातक पाळी-२ 6116 महानिद्देस पाळी 6117 चूळनिद्देस पाळी 6118 पटिसंभिदामग्ग पाळी 6119 नेत्तिप्पकरण पाळी 6120 मिलिंदपंह पाळी 6121 पेटकोपदेस पाळी | 6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-१ 6203 धम्मपद अट्ठकथा-२ 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-१ 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-२ 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-१ 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-२ 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-१ 6214 अपदान अट्ठकथा-२ 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-१ 6218 जातक अट्ठकथा-२ 6219 जातक अट्ठकथा-३ 6220 जातक अट्ठकथा-४ 6221 जातक अट्ठकथा-५ 6222 जातक अट्ठकथा-६ 6223 जातक अट्ठकथा-७ 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-१ 6227 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-२ 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा | 6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी | |
| 7101 धम्मसंगणी पाळी 7102 विभंग पाळी 7103 धातुकथा पाळी 7104 पुग्गलपंयत्ति पाळी 7105 कथावत्थु पाळी 7106 यमक पाळी-१ 7107 यमक पाळी-२ 7108 यमक पाळी-३ 7109 पट्ठान पाळी-१ 7110 पट्ठान पाळी-२ 7111 पट्ठान पाळी-३ 7112 पट्ठान पाळी-४ 7113 पट्ठान पाळी-५ | 7201 धम्मसंगणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पंचपकरण अट्ठकथा | 7301 धम्मसंगणी-मूलटीका 7302 विभंग-मूलटीका 7303 पंचपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसंगणी-अनुटीका 7305 पंचपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसंगहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळी | |
| မြန်မာ | |||
| ပါဠိတော် | အဋ္ဌကထာ | ဋီကာ | အခြား |
| 1101 ပါရာဇိက ပါဠိ 1102 ပါစိတ္တိယ ပါဠိ 1103 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဝိနယ) 1104 စူဠဝဂ္ဂ ပါဠိ 1105 ပရိဝါရ ပါဠိ | 1201 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၁ 1202 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၂ 1203 ပါစိတ္တိယ အဋ္ဌကထာ 1204 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဝိနယ) 1205 စူဠဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 1206 ပရိဝါရ အဋ္ဌကထာ | 1301 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၁ 1302 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၂ 1303 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၃ | 1401 ဒွေမာတိကာပါဠိ 1402 ဝိနယသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ 1403 ဝဇိရဗုဒ္ဓိ ဋီကာ 1404 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၁ 1405 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၂ 1406 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၁ 1407 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၂ 1408 ကင်္ခာဝိတရဏီပုရာဏ ဋီကာ 1409 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ-ဥတ္တရဝိနိစ္ဆယ 1410 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၁ 1411 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၂ 1412 ပါစိတျာဒိယောဇနာပါဠိ 1413 ခုဒ္ဒသိက္ခာ-မူလသိက္ခာ 8401 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၁ 8402 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၂ 8403 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၁ 8404 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၂ 8405 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ နိဒါနကထာ 8406 ဒီဃနိကာယ (ပု-ဝိ) 8407 မဇ္ဈိမနိကာယ (ပု-ဝိ) 8408 သံယုတ္တနိကာယ (ပု-ဝိ) 8409 အင်္ဂုတ္တရနိကာယ (ပု-ဝိ) 8410 ဝိနယပိဋက (ပု-ဝိ) 8411 အဘိဓမ္မပိဋက (ပု-ဝိ) 8412 အဋ္ဌကထာ (ပု-ဝိ) 8413 နိရုတ္တိဒီပနီ 8414 ပရမတ္ထဒီပနီ သင်္ဂဟမဟာဋီကာပါဌ 8415 အနုဒီပနီပါဌ 8416 ပဋ္ဌာနုဒ္ဒေသ ဒီပနီပါဌ 8417 နမက္ကာရဋီကာ 8418 မဟာပဏာမပါဌ 8419 လက္ခဏာတော ဗုဒ္ဓထောမနာဂါထာ 8420 သုတဝန္ဒနာ 8421 ကမလာဉ္ဇလိ 8422 ဇိနာလင်္ကာရ 8423 ပဇ္ဇမဓု 8424 ဗုဒ္ဓဂုဏဂါထာဝလီ 8425 စူဠဂန္ထဝံသ 8427 သာသနဝံသ 8426 မဟာဝံသ 8429 မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏံ 8428 ကစ္စာယနဗျာကရဏံ 8430 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ပဒမာလာ) 8431 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ဓါတုမာလာ) 8432 ပဒရူပသိဒ္ဓိ 8433 မောဂလ္လာနပဉ္စိကာ 8434 ပယောဂသိဒ္ဓိပါဌ 8435 ဝုတ္တောဒယပါဌ 8436 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာပါဌ 8437 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာဋီကာ 8438 သုဗောဓါလင်္ကာရပါဌ 8439 သုဗောဓါလင်္ကာရဋီကာ 8440 ဗာလာဝတာရ ဂဏ္ဌိပဒတ္ထဝိနိစ္ဆယသာရ 8446 ကဝိဒပ္ပဏနီတိ 8447 နီတိမဉ္ဇရီ 8445 ဓမ္မနီတိ 8444 မဟာရဟနီတိ 8441 လောကနီတိ 8442 သုတ္တန္တနီတိ 8443 သူရဿတိနီတိ 8450 စာဏကျနီတိ 8448 နရဒက္ခဒီပနီ 8449 စတုရာရက္ခဒီပနီ 8451 ရသဝါဟိနီ 8452 သီမဝိသောဓနီပါဌ 8453 ဝေဿန္တရဂီတိ 8454 မောဂ္ဂလ္လာန ဝုတ္တိဝိဝရဏပဉ္စိကာ 8455 ထူပဝံသ 8456 ဒါဌာဝံသ 8457 ဓါတုပါဌဝိလာသိနိယာ 8458 ဓါတုဝံသ 8459 ဟတ္ထဝနဂလ္လဝိဟာရဝံသ 8460 ဇိနစရိတယ 8461 ဇိနဝံသဒီပံ 8462 တေလကဋာဟဂါထာ 8463 မိလိဒဋီကာ 8464 ပဒမဉ္ဇရီ 8465 ပဒသာဓနံ 8466 သဒ္ဒဗိန္ဒုပကရဏံ 8467 ကစ္စာယနဓါတုမဉ္ဇုသာ 8468 သာမန္တကူဋဝဏ္ဏနာ |
| 2101 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 2102 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဒီဃ) 2103 ပါထိကဝဂ္ဂ ပါဠိ | 2201 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 2202 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဒီဃ) 2203 ပါထိကဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ | 2301 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 2302 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (ဒီဃ) 2303 ပါထိကဝဂ္ဂ ဋီကာ 2304 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၁ 2305 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၂ | |
| 3101 မူလပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3102 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3103 ဥပရိပဏ္ဏာသ ပါဠိ | 3201 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၁ 3202 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၂ 3203 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ 3204 ဥပရိပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ | 3301 မူလပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3302 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3303 ဥပရိပဏ္ဏာသ ဋီကာ | |
| 4101 သဂါထာဝဂ္ဂ ပါဠိ 4102 နိဒါနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4103 ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 4104 သဠာယတနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4105 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (သံယုတ္တ) | 4201 သဂါထာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4202 နိဒါနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4203 ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4204 သဠာယတနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4205 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (သံယုတ္တ) | 4301 သဂါထာဝဂ္ဂ ဋီကာ 4302 နိဒါနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4303 ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 4304 သဠာယတနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4305 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (သံယုတ္တ) | |
| 5101 ဧကကနိပါတ ပါဠိ 5102 ဒုကနိပါတ ပါဠိ 5103 တိကနိပါတ ပါဠိ 5104 စတုက္ကနိပါတ ပါဠိ 5105 ပဉ္စကနိပါတ ပါဠိ 5106 ဆက္ကနိပါတ ပါဠိ 5107 သတ္တကနိပါတ ပါဠိ 5108 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ပါဠိ 5109 နဝကနိပါတ ပါဠိ 5110 ဒသကနိပါတ ပါဠိ 5111 ဧကာဒသကနိပါတ ပါဠိ | 5201 ဧကကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5202 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5203 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5204 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ အဋ္ဌကထာ | 5301 ဧကကနိပါတ ဋီကာ 5302 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ ဋီကာ 5303 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ ဋီကာ 5304 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ဋီကာ | |
| 6101 ခုဒ္ဒကပါဌ ပါဠိ 6102 ဓမ္မပဒ ပါဠိ 6103 ဥဒါန ပါဠိ 6104 ဣတိဝုတ္တက ပါဠိ 6105 သုတ္တနိပါတ ပါဠိ 6106 ဝိမာနဝတ္ထု ပါဠိ 6107 ပေတဝတ္ထု ပါဠိ 6108 ထေရဂါထာ ပါဠိ 6109 ထေရီဂါထာ ပါဠိ 6110 အပဒါန ပါဠိ-၁ 6111 အပဒါန ပါဠိ-၂ 6112 ဗုဒ္ဓဝံသ ပါဠိ 6113 စရိယာပိဋက ပါဠိ 6114 ဇာတက ပါဠိ-၁ 6115 ဇာတက ပါဠိ-၂ 6116 မဟာနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6117 စူဠနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6118 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ ပါဠိ 6119 နေတ္တိပ္ပကရဏ ပါဠိ 6120 မိလိန္ဒပဉှ ပါဠိ 6121 ပေဋကောပဒေသ ပါဠိ | 6201 ခုဒ္ဒကပါဌ အဋ္ဌကထာ 6202 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၁ 6203 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၂ 6204 ဥဒါန အဋ္ဌကထာ 6205 ဣတိဝုတ္တက အဋ္ဌကထာ 6206 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၁ 6207 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၂ 6208 ဝိမာနဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6209 ပေတဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6210 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၁ 6211 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၂ 6212 ထေရီဂါထာ အဋ္ဌကထာ 6213 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၁ 6214 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၂ 6215 ဗုဒ္ဓဝံသ အဋ္ဌကထာ 6216 စရိယာပိဋက အဋ္ဌကထာ 6217 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၁ 6218 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၂ 6219 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၃ 6220 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၄ 6221 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၅ 6222 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၆ 6223 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၇ 6224 မဟာနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6225 စူဠနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6226 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၁ 6227 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၂ 6228 နေတ္တိပ္ပကရဏ အဋ္ဌကထာ | 6301 နေတ္တိပ္ပကရဏ ဋီကာ 6302 နေတ္တိဝိဘာဝိနီ | |
| 7101 ဓမ္မသင်္ဂဏီ ပါဠိ 7102 ဝိဘင်္ဂ ပါဠိ 7103 ဓါတုကထာ ပါဠိ 7104 ပုဂ္ဂလပညတ္တိ ပါဠိ 7105 ကထာဝတ္ထု ပါဠိ 7106 ယမက ပါဠိ-၁ 7107 ယမက ပါဠိ-၂ 7108 ယမက ပါဠိ-၃ 7109 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၁ 7110 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၂ 7111 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၃ 7112 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၄ 7113 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၅ | 7201 ဓမ္မသင်္ဂဏိ အဋ္ဌကထာ 7202 သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာ 7203 ပဉ္စပကရဏ အဋ္ဌကထာ | 7301 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-မူလဋီကာ 7302 ဝိဘင်္ဂ-မူလဋီကာ 7303 ပဉ္စပကရဏ-မူလဋီကာ 7304 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-အနုဋီကာ 7305 ပဉ္စပကရဏ-အနုဋီကာ 7306 အဘိဓမ္မာဝတာရော-နာမရူပပရိစ္ဆေဒေါ 7307 အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟော 7308 အဘိဓမ္မာဝတာရ-ပုရာဏဋီကာ 7309 အဘိဓမ္မမာတိကာပါဠိ | |
| português | |||
| Páli | Aṭṭhakathā | Ṭīkā | Outro |
| 1101 Ofensas Graves (Pārājika) 1102 Ofensas Leves (Pācittiya) 1103 Grande Seção do Vīnaya (Mahāvagga) 1104 Pequena Seção do Vīnaya (Cūḷavagga) 1105 Apêndice do Vīnaya (Parivāra) | 1201 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 1 1202 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 2 1203 Comentário das Ofensas Leves 1204 Comentário da Grande Seção do Vīnaya 1205 Comentário da Pequena Seção do Vīnaya 1206 Comentário do Apêndice do Vīnaya | 1301 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 1 1302 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 2 1303 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 3 | 1401 Texto das Duas Matrizes 1402 Comentário do Compêndio do Vīnaya 1403 Subcomentário de Vajirabuddhi 1404 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 1 1405 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 2 1406 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 1 1407 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 2 1408 Antigo Subcomentário que Supera Dúvidas 1409 Decisão sobre o Vīnaya e Decisão Superior 1410 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 1 1411 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 2 1412 Texto da Aplicação das Regras 1413 Pequeno Treinamento e Treinamento Fundamental 8401 Caminho da Purificação - Vol. 1 8402 Caminho da Purificação - Vol. 2 8403 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 1 8404 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 2 8405 História da Origem do Caminho da Purificação 8406 Coleção dos Longos Discursos (índice Pāli-Vietnamita) 8407 Coleção dos Discursos Médios (índice Pāli-Vietnamita) 8408 Coleção dos Discursos Agrupados (índice Pāli-Vietnamita) 8409 Coleção dos Discursos Numerados (índice Pāli-Vietnamita) 8410 Cesto da Disciplina (índice Pāli-Vietnamita) 8411 Cesto do Abhidhamma (índice Pāli-Vietnamita) 8412 Comentários (índice Pāli-Vietnamita) 8413 Elucidação da Etimologia 8414 Grande Subcomentário do Compêndio que Elucida o Sentido Supremo 8415 Texto do Subcomentário Elucidativo 8416 Texto Elucidativo sobre a Exposição das Condições 8417 Subcomentário da Saudação 8418 Grande Texto de Saudação 8419 Versos de Louvor a Buda pelos Sinais 8420 Saudação com Recitação 8421 Oferenda de Lótus 8422 Ornamento dos Vencedores 8423 Mel dos Versos 8424 Coleção de Versos sobre as Qualidades de Buda 8425 Pequena Crônica dos Livros 8427 Crônica do Ensinamento 8426 Grande Crônica 8429 Gramática de Moggallāna 8428 Gramática de Kaccāyana 8430 Tratado sobre a Gramática - Série de Palavras 8431 Tratado sobre a Gramática - Série de Raízes 8432 Realização das Formas das Palavras 8433 Comentário de Moggallāna 8434 Texto sobre a Realização da Aplicação 8435 Texto sobre a Origem dos Versos 8436 Texto do Dicionário Iluminado 8437 Subcomentário do Dicionário Iluminado 8438 Texto sobre o Ornamento da Boa Compreensão 8439 Subcomentário do Ornamento da Boa Compreensão 8440 Essência da Decisão sobre os Termos do Glossário de Bālāvatāra 8446 Ética do Poeta 8447 Coleção de Ética 8445 Ética do Dhamma 8444 Grande Ética Secreta 8441 Ética do Mundo 8442 Ética dos Suttas 8443 Ética do Herói 8450 Ética de Cāṇakya 8448 Elucidação sobre os Perigos para os Homens 8449 Elucidação sobre as Quatro Proteções 8451 O Fluxo do Sabor - Histórias Edificantes 8452 Texto sobre a Purificação dos Limites 8453 Canto de Vessantara 8454 Explicação do Comentário de Moggallāna 8455 Crônica das Estupas 8456 Crônica da Relíquia do Dente 8457 O Esplendor da Leitura dos Elementos 8458 Crônica das Relíquias 8459 Crônica do Mosteiro de Hatthavanagalla 8460 História do Vencedor 8461 Ilha da Linhagem dos Vencedores 8462 Versos da Panela de Óleo 8463 Subcomentário de Milinda 8464 Cacho de Flores de Palavras 8465 Realização das Palavras 8466 Tratado sobre os Pontos da Gramática 8467 Coleção de Raízes de Kaccāyana 8468 Descrição do Pico de Sāmantakūṭa |
| 2101 Seção da Moralidade - Dīgha 2102 Grande Seção - Dīgha 2103 Seção de Pāthika - Dīgha | 2201 Comentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2202 Comentário da Grande Seção - Dīgha 2203 Comentário da Seção de Pāthika - Dīgha | 2301 Subcomentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2302 Subcomentário da Grande Seção - Dīgha 2303 Subcomentário da Seção de Pāthika - Dīgha 2304 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 1 2305 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 2 | |
| 3101 Cinquenta Discursos Fundamentais - Majjhima 3102 Cinquenta Discursos Médios - Majjhima 3103 Cinquenta Discursos Superiores - Majjhima | 3201 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 1 3202 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 2 3203 Comentário dos Cinquenta Médios 3204 Comentário dos Cinquenta Superiores | 3301 Subcomentário dos Cinquenta Fundamentais 3302 Subcomentário dos Cinquenta Médios 3303 Subcomentário dos Cinquenta Superiores | |
| 4101 Seção com Versos - Saṃyutta 4102 Seção das Causas - Saṃyutta 4103 Seção dos Agregados - Saṃyutta 4104 Seção das Seis Bases dos Sentidos - Saṃyutta 4105 Grande Seção - Saṃyutta | 4201 Comentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4202 Comentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4203 Comentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4204 Comentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4205 Comentário da Grande Seção - Saṃyutta | 4301 Subcomentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4302 Subcomentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4303 Subcomentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4304 Subcomentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4305 Subcomentário da Grande Seção - Saṃyutta | |
| 5101 Grupos de Um - Aṅguttara 5102 Grupos de Dois - Aṅguttara 5103 Grupos de Três - Aṅguttara 5104 Grupos de Quatro - Aṅguttara 5105 Grupos de Cinco - Aṅguttara 5106 Grupos de Seis - Aṅguttara 5107 Grupos de Sete - Aṅguttara 5108 Grupos de Oito, etc. - Aṅguttara 5109 Grupos de Nove - Aṅguttara 5110 Grupos de Dez - Aṅguttara 5111 Grupos de Onze - Aṅguttara | 5201 Comentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5202 Comentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5203 Comentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5204 Comentário dos Grupos de Oito, etc. | 5301 Subcomentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5302 Subcomentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5303 Subcomentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5304 Subcomentário dos Grupos de Oito, etc. | |
| 6101 Pequena Leitura (Khuddakapāṭha) 6102 Versos do Dhamma (Dhammapada) 6103 Exclamações Inspiradas (Udāna) 6104 Assim Foi Dito (Itivuttaka) 6105 Coleção de Discursos (Suttanipāta) 6106 Histórias das Mansões Celestiais 6107 Histórias dos Fantasmas 6108 Versos dos Monges Anciãos 6109 Versos das Monjas Anciãs 6110 Histórias Passadas - Vol. 1 6111 Histórias Passadas - Vol. 2 6112 História dos Budas (Buddhavaṃsa) 6113 Cesto das Condutas (Cariyāpiṭaka) 6114 Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6115 Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6116 Grande Exposição (Mahāniddesa) 6117 Pequena Exposição (Cūḷaniddesa) 6118 Caminho da Discriminação Analítica 6119 O Guia (Nettippakaraṇa) 6120 As Perguntas de Milinda 6121 Instrução do Cesto (Peṭakopadesa) | 6201 Comentário da Pequena Leitura 6202 Comentário do Dhammapada - Vol. 1 6203 Comentário do Dhammapada - Vol. 2 6204 Comentário do Udāna 6205 Comentário do Itivuttaka 6206 Comentário do Suttanipāta - Vol. 1 6207 Comentário do Suttanipāta - Vol. 2 6208 Comentário das Histórias das Mansões 6209 Comentário das Histórias dos Fantasmas 6210 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 1 6211 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 2 6212 Comentário dos Versos das Monjas 6213 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 1 6214 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 2 6215 Comentário da História dos Budas 6216 Comentário do Cesto das Condutas 6217 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6218 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6219 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 3 6220 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 4 6221 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 5 6222 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 6 6223 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 7 6224 Comentário da Grande Exposição 6225 Comentário da Pequena Exposição 6226 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 1 6227 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 2 6228 Comentário do Guia | 6301 Subcomentário do Guia 6302 Elucidação do Guia | |
| 7101 Enumeração dos Fenômenos (Dhammasaṅgaṇī) 7102 Análise (Vibhaṅga) 7103 Discurso sobre os Elementos (Dhātukathā) 7104 Designação das Pessoas (Puggalapaññatti) 7105 Pontos da Discussão (Kathāvatthu) 7106 O Livro dos Pares - Vol. 1 7107 O Livro dos Pares - Vol. 2 7108 O Livro dos Pares - Vol. 3 7109 Condições de Originação - Vol. 1 7110 Condições de Originação - Vol. 2 7111 Condições de Originação - Vol. 3 7112 Condições de Originação - Vol. 4 7113 Condições de Originação - Vol. 5 | 7201 Comentário da Enumeração dos Fenômenos 7202 Comentário que Dissipa a Confusão 7203 Comentário dos Cinco Tratados | 7301 Subcomentário Principal da Enumeração dos Fenômenos 7302 Subcomentário Principal da Análise 7303 Subcomentário Principal dos Cinco Tratados 7304 Subcomentário Secundário da Enumeração dos Fenômenos 7305 Subcomentário Secundário dos Cinco Tratados 7306 Introdução ao Abhidhamma - Análise de Nome e Forma 7307 Compêndio do Abhidhamma 7308 Antigo Subcomentário da Introdução ao Abhidhamma 7309 Matriz do Abhidhamma | |
| русский | |||
| Палийский канон | Комментарии | Субкомментарии | Другое |
| 1101 Параджика-пали 1102 Пачиттия-пали 1103 Махавагга-пали (Виная) 1104 Чулавагга-пали 1105 Паривара-пали | 1201 Параджиканда-аттхакатха-1 1202 Параджиканда-аттхакатха-2 1203 Пачиттия-аттхакатха 1204 Махавагга-аттхакатха (Виная) 1205 Чулавагга-аттхакатха 1206 Паривара-аттхакатха | 1301 Сараттхадипани-тика-1 1302 Сараттхадипани-тика-2 1303 Сараттхадипани-тика-3 | 1401 Двематика-пали 1402 Винаясангаха-аттхакатха 1403 Ваджирабуддхи-тика 1404 Вимативинодани-тика-1 1405 Вимативинодани-тика-2 1406 Винаяланкара-тика-1 1407 Винаяланкара-тика-2 1408 Канкхавитаранипурана-тика 1409 Винаявиниччая-уттаравиниччая 1410 Винаявиниччая-тика-1 1411 Винаявиниччая-тика-2 1412 Пачиттиядийоджана-пали 1413 Кхуддасиккха-муласиккха 8401 Висуддхимагга-1 8402 Висуддхимагга-2 8403 Висуддхимагга-махатика-1 8404 Висуддхимагга-махатика-2 8405 Висуддхимагга-ниданакатха 8406 Дигханикая (пу-ви) 8407 Мадджхиманикая (пу-ви) 8408 Самъюттаникая (пу-ви) 8409 Ангуттараникая (пу-ви) 8410 Винаяпитака (пу-ви) 8411 Абхидхаммапитака (пу-ви) 8412 Аттхакатха (пу-ви) 8413 Нируттидипани 8414 Параматтхадипани Сангахамахатикапатха 8415 Анудипанипатха 8416 Паттхануддеса дипанипатха 8417 Намаккаратика 8418 Махапанамапатха 8419 Лаккханато буддхатхоманагатха 8420 Сутавандана 8421 Камаланджали 8422 Джиналанкара 8423 Паджамадху 8424 Буддхагунагатхавали 8425 Чулагантхавамса 8427 Сасанавамса 8426 Махавамса 8429 Моггалланабьякарана 8428 Каччаянабьякарана 8430 Садданитиппакарана (падамала) 8431 Садданитиппакарана (дхатумала) 8432 Падарупасиддхи 8433 Могалланапанчика 8434 Пайогасиддхипатха 8435 Вуттодаяпатха 8436 Абхидханаппадипикапатха 8437 Абхидханаппадипикатика 8438 Субодхаланкарапатха 8439 Субодхаланкаратика 8440 Балаватара гантхипадаттхавиниччаясара 8446 Кавидаппананити 8447 Нитиманджари 8445 Дхамманити 8444 Махараханити 8441 Локанити 8442 Суттантанити 8443 Сурассатинити 8450 Чанакьянити 8448 Нарадаккхадипани 8449 Чатурараккхадипани 8451 Расавахини 8452 Симависодханипатха 8453 Вессантарагити 8454 Моггаллана вуттививаранапанчика 8455 Тхупавамса 8456 Датхавамса 8457 Дхатупатхавиласиния 8458 Дхатувамса 8459 Хаттхаванагаллавихаравамса 8460 Джиначаритая 8461 Джинавамсадипа 8462 Телакатахагатха 8463 Милидатика 8464 Падаманджари 8465 Падасадхана 8466 Саддабиндупакарана 8467 Каччаянадхатуманджуса 8468 Самантакутаваннана |
| 2101 Силаккхандхавагга-пали 2102 Махавагга-пали (Дигха) 2103 Патхикавагга-пали | 2201 Силаккхандхавагга-аттхакатха 2202 Махавагга-аттхакатха (Дигха) 2203 Патхикавагга-аттхакатха | 2301 Силаккхандхавагга-тика 2302 Махавагга-тика (Дигха) 2303 Патхикавагга-тика 2304 Силаккхандхавагга-абхинаватика-1 2305 Силаккхандхавагга-абхинаватика-2 | |
| 3101 Мулапаннаса-пали 3102 Мадджхимапаннаса-пали 3103 Упарипаннаса-пали | 3201 Мулапаннаса-аттхакатха-1 3202 Мулапаннаса-аттхакатха-2 3203 Мадджхимапаннаса-аттхакатха 3204 Упарипаннаса-аттхакатха | 3301 Мулапаннаса-тика 3302 Мадджхимапаннаса-тика 3303 Упарипаннаса-тика | |
| 4101 Сагатхавагга-пали 4102 Ниданавагга-пали 4103 Кхандхавагга-пали 4104 Салаятанавагга-пали 4105 Махавагга-пали (Самъютта) | 4201 Сагатхавагга-аттхакатха 4202 Ниданавагга-аттхакатха 4203 Кхандхавагга-аттхакатха 4204 Салаятанавагга-аттхакатха 4205 Махавагга-аттхакатха (Самъютта) | 4301 Сагатхавагга-тика 4302 Ниданавагга-тика 4303 Кхандхавагга-тика 4304 Салаятанавагга-тика 4305 Махавагга-тика (Самъютта) | |
| 5101 Экаканипата-пали 5102 Дуканипата-пали 5103 Тиканипата-пали 5104 Чатукканипата-пали 5105 Панчаканипата-пали 5106 Чхакканипата-пали 5107 Саттаканипата-пали 5108 Аттхакадинипата-пали 5109 Наваканипата-пали 5110 Дасаканипата-пали 5111 Экадасаканипата-пали | 5201 Экаканипата-аттхакатха 5202 Дука-тика-чатукканипата-аттхакатха 5203 Панчака-чхакка-саттаканипата-аттхакатха 5204 Аттхакадинипата-аттхакатха | 5301 Экаканипата-тика 5302 Дука-тика-чатукканипата-тика 5303 Панчака-чхакка-саттаканипата-тика 5304 Аттхакадинипата-тика | |
| 6101 Кхуддакапатха-пали 6102 Дхаммапада-пали 6103 Удана-пали 6104 Итивуттака-пали 6105 Суттанипата-пали 6106 Виманаваттху-пали 6107 Петаваттху-пали 6108 Тхерагатха-пали 6109 Тхеригатха-пали 6110 Ападана-пали-1 6111 Ападана-пали-2 6112 Буддхавамса-пали 6113 Чарияпитака-пали 6114 Джатака-пали-1 6115 Джатака-пали-2 6116 Маханиддеса-пали 6117 Чуланиддеса-пали 6118 Патисамбхидамагга-пали 6119 Неттиппакарана-пали 6120 Милиндапаньха-пали 6121 Петакопадеса-пали | 6201 Кхуддакапатха-аттхакатха 6202 Дхаммапада-аттхакатха-1 6203 Дхаммапада-аттхакатха-2 6204 Удана-аттхакатха 6205 Итивуттака-аттхакатха 6206 Суттанипата-аттхакатха-1 6207 Суттанипата-аттхакатха-2 6208 Виманаваттху-аттхакатха 6209 Петаваттху-аттхакатха 6210 Тхерагатха-аттхакатха-1 6211 Тхерагатха-аттхакатха-2 6212 Тхеригатха-аттхакатха 6213 Ападана-аттхакатха-1 6214 Ападана-аттхакатха-2 6215 Буддхавамса-аттхакатха 6216 Чарияпитака-аттхакатха 6217 Джатака-аттхакатха-1 6218 Джатака-аттхакатха-2 6219 Джатака-аттхакатха-3 6220 Джатака-аттхакатха-4 6221 Джатака-аттхакатха-5 6222 Джатака-аттхакатха-6 6223 Джатака-аттхакатха-7 6224 Маханиддеса-аттхакатха 6225 Чуланиддеса-аттхакатха 6226 Патисамбхидамагга-аттхакатха-1 6227 Патисамбхидамагга-аттхакатха-2 6228 Неттиппакарана-аттхакатха | 6301 Неттиппакарана-тика 6302 Неттивибхавини | |
| 7101 Дхаммасангани-пали 7102 Вибханга-пали 7103 Дхатукатха-пали 7104 Пуггалапаннятти-пали 7105 Катхаваттху-пали 7106 Ямака-пали-1 7107 Ямака-пали-2 7108 Ямака-пали-3 7109 Паттхана-пали-1 7110 Паттхана-пали-2 7111 Паттхана-пали-3 7112 Паттхана-пали-4 7113 Паттхана-пали-5 | 7201 Дхаммасангани-аттхакатха 7202 Саммохивинодани-аттхакатха 7203 Панчапакарана-аттхакатха | 7301 Дхаммасангани-мулатика 7302 Вибханга-мулатика 7303 Панчапакарана-мулатика 7304 Дхаммасангани-анутика 7305 Панчапакарана-анутика 7306 Абхидхаммаватаро-намарупапариччхедо 7307 Абхидхамматтхасангахо 7308 Абхидхаммаватара-пуранатика 7309 Абхидхаммаматика-пали | |
| සිංහල | |||
| පාලි කැනනය | විවරණ | අටුවා | වෙනත් |
| 1101 පාරාජික පාළි 1102 පාචිත්තිය පාළි 1103 මහාවග්ග පාළි (විනය) 1104 චූළවග්ග පාළි 1105 පරිවාර පාළි | 1201 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-1 1202 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-2 1203 පාචිත්තිය අට්ඨකථා 1204 මහාවග්ග අට්ඨකථා (විනය) 1205 චූළවග්ග අට්ඨකථා 1206 පරිවාර අට්ඨකථා | 1301 සාරත්ථදීපනී ටීකා-1 1302 සාරත්ථදීපනී ටීකා-2 1303 සාරත්ථදීපනී ටීකා-3 | 1401 ද්වෙමාතිකාපාළි 1402 විනයසංගහ අට්ඨකථා 1403 වජිරබුද්ධි ටීකා 1404 විමතිවිනෝදනී ටීකා-1 1405 විමතිවිනෝදනී ටීකා-2 1406 විනයාලංකාර ටීකා-1 1407 විනයාලංකාර ටීකා-2 1408 කඞ්ඛාවිතරණීපුරාණ ටීකා 1409 විනයවිනිච්ඡය-උත්තරවිනිච්ඡය 1410 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-1 1411 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-2 1412 පාචිත්යාදියෝජනාපාළි 1413 ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා 8401 විසුද්ධිමග්ග-1 8402 විසුද්ධිමග්ග-2 8403 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-1 8404 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-2 8405 විසුද්ධිමග්ග නිදානකථා 8406 දීඝනිකාය (පු-වි) 8407 මජ්ඣිමනිකාය (පු-වි) 8408 සංයුත්තනිකාය (පු-වි) 8409 අඞ්ගුත්තරනිකාය (පු-වි) 8410 විනයපිටක (පු-වි) 8411 අභිධම්මපිටක (පු-වි) 8412 අට්ඨකථා (පු-වි) 8413 නිරුත්තිදීපනී 8414 පරමත්ථදීපනී සඞ්ගහමහාටීකාපාඨ 8415 අනුදීපනීපාඨ 8416 පට්ඨානුද්දේස දීපනීපාඨ 8417 නමක්කාරටීකා 8418 මහාපණාමපාඨ 8419 ලක්ඛණාතෝ බුද්ධථෝමනාගාථා 8420 සුතවන්දනා 8421 කමලාඤ්ජලි 8422 ජිනාලඞ්කාර 8423 පජ්ජමධු 8424 බුද්ධගුණගාථාවලී 8425 චූළගන්ථවංස 8427 සාසනවංස 8426 මහාවංස 8429 මොග්ගල්ලානබ්යාකරණං 8428 කච්චායනබ්යාකරණං 8430 සද්දනීතිප්පකරණං (පදමාලා) 8431 සද්දනීතිප්පකරණං (ධාතුමාලා) 8432 පදරූපසිද්ධි 8433 මොග්ගල්ලානපඤ්චිකා 8434 පයෝගසිද්ධිපාඨ 8435 වුත්තෝදයපාඨ 8436 අභිධානප්පදීපිකාපාඨ 8437 අභිධානප්පදීපිකාටීකා 8438 සුබෝධාලඞ්කාරපාඨ 8439 සුබෝධාලඞ්කාරටීකා 8440 බාලාවතාර ගණ්ඨිපදත්ථවිනිච්ඡයසාර 8446 කවිදප්පණනීති 8447 නීතිමඤ්ජරී 8445 ධම්මනීති 8444 මහාරහනීති 8441 ලෝකනීති 8442 සුත්තන්තනීති 8443 සූරස්සතිනීති 8450 චාණක්යනීති 8448 නරදක්ඛදීපනී 8449 චතුරාරක්ඛදීපනී 8451 රසවාහිනී 8452 සීමවිසෝධනීපාඨ 8453 වෙස්සන්තරගීති 8454 මොග්ගල්ලාන වුත්තිවිවරණපඤ්චිකා 8455 ථූපවංස 8456 දාඨාවංස 8457 ධාතුපාඨවිලාසිනියා 8458 ධාතුවංස 8459 හත්ථවනගල්ලවිහාරවංස 8460 ජිනචරිතය 8461 ජිනවංසදීපං 8462 තේලකටාහගාථා 8463 මිලිදටීකා 8464 පදමඤ්ජරී 8465 පදසාධනං 8466 සද්දබින්දුපකරණං 8467 කච්චායනධාතුමඤ්ජුසා 8468 සාමන්තකූටවණ්ණනා |
| 2101 සීලක්ඛන්ධවග්ග පාළි 2102 මහාවග්ග පාළි (දීඝ) 2103 පාථිකවග්ග පාළි | 2201 සීලක්ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 2202 මහාවග්ග අට්ඨකථා (දීඝ) 2203 පාථිකවග්ග අට්ඨකථා | 2301 සීලක්ඛන්ධවග්ග ටීකා 2302 මහාවග්ග ටීකා (දීඝ) 2303 පාථිකවග්ග ටීකා 2304 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-1 2305 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-2 | |
| 3101 මූලපණ්ණාස පාළි 3102 මජ්ඣිමපණ්ණාස පාළි 3103 උපරිපණ්ණාස පාළි | 3201 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-1 3202 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-2 3203 මජ්ඣිමපණ්ණාස අට්ඨකථා 3204 උපරිපණ්ණාස අට්ඨකථා | 3301 මූලපණ්ණාස ටීකා 3302 මජ්ඣිමපණ්ණාස ටීකා 3303 උපරිපණ්ණාස ටීකා | |
| 4101 සගාථාවග්ග පාළි 4102 නිදානවග්ග පාළි 4103 ඛන්ධවග්ග පාළි 4104 සළායතනවග්ග පාළි 4105 මහාවග්ග පාළි (සංයුත්ත) | 4201 සගාථාවග්ග අට්ඨකථා 4202 නිදානවග්ග අට්ඨකථා 4203 ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 4204 සළායතනවග්ග අට්ඨකථා 4205 මහාවග්ග අට්ඨකථා (සංයුත්ත) | 4301 සගාථාවග්ග ටීකා 4302 නිදානවග්ග ටීකා 4303 ඛන්ධවග්ග ටීකා 4304 සළායතනවග්ග ටීකා 4305 මහාවග්ග ටීකා (සංයුත්ත) | |
| 5101 එකකනිපාත පාළි 5102 දුකනිපාත පාළි 5103 තිකනිපාත පාළි 5104 චතුක්කනිපාත පාළි 5105 පඤ්චකනිපාත පාළි 5106 ඡක්කනිපාත පාළි 5107 සත්තකනිපාත පාළි 5108 අට්ඨකාදිනිපාත පාළි 5109 නවකනිපාත පාළි 5110 දසකනිපාත පාළි 5111 එකාදසකනිපාත පාළි | 5201 එකකනිපාත අට්ඨකථා 5202 දුක-තික-චතුක්කනිපාත අට්ඨකථා 5203 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත අට්ඨකථා 5204 අට්ඨකාදිනිපාත අට්ඨකථා | 5301 එකකනිපාත ටීකා 5302 දුක-තික-චතුක්කනිපාත ටීකා 5303 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත ටීකා 5304 අට්ඨකාදිනිපාත ටීකා | |
| 6101 ඛුද්දකපාඨ පාළි 6102 ධම්මපද පාළි 6103 උදාන පාළි 6104 ඉතිවුත්තක පාළි 6105 සුත්තනිපාත පාළි 6106 විමානවත්ථු පාළි 6107 පේතවත්ථු පාළි 6108 ථේරගාථා පාළි 6109 ථේරීගාථා පාළි 6110 අපදාන පාළි-1 6111 අපදාන පාළි-2 6112 බුද්ධවංස පාළි 6113 චරියාපිටක පාළි 6114 ජාතක පාළි-1 6115 ජාතක පාළි-2 6116 මහානිද්දේස පාළි 6117 චූළනිද්දේස පාළි 6118 පටිසම්භිදාමග්ග පාළි 6119 නෙත්තිප්පකරණ පාළි 6120 මිලින්දපඤ්හ පාළි 6121 පේටකෝපදේස පාළි | 6201 ඛුද්දකපාඨ අට්ඨකථා 6202 ධම්මපද අට්ඨකථා-1 6203 ධම්මපද අට්ඨකථා-2 6204 උදාන අට්ඨකථා 6205 ඉතිවුත්තක අට්ඨකථා 6206 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-1 6207 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-2 6208 විමානවත්ථු අට්ඨකථා 6209 පේතවත්ථු අට්ඨකථා 6210 ථේරගාථා අට්ඨකථා-1 6211 ථේරගාථා අට්ඨකථා-2 6212 ථේරීගාථා අට්ඨකථා 6213 අපදාන අට්ඨකථා-1 6214 අපදාන අට්ඨකථා-2 6215 බුද්ධවංස අට්ඨකථා 6216 චරියාපිටක අට්ඨකථා 6217 ජාතක අට්ඨකථා-1 6218 ජාතක අට්ඨකථා-2 6219 ජාතක අට්ඨකථා-3 6220 ජාතක අට්ඨකථා-4 6221 ජාතක අට්ඨකථා-5 6222 ජාතක අට්ඨකථා-6 6223 ජාතක අට්ඨකථා-7 6224 මහානිද්දේස අට්ඨකථා 6225 චූළනිද්දේස අට්ඨකථා 6226 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-1 6227 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-2 6228 නෙත්තිප්පකරණ අට්ඨකථා | 6301 නෙත්තිප්පකරණ ටීකා 6302 නෙත්තිවිභාවිනී | |
| 7101 ධම්මසංගණී පාළි 7102 විභඞ්ග පාළි 7103 ධාතුකථා පාළි 7104 පුග්ගලපඤ්ඤත්ති පාළි 7105 කථාවත්ථු පාළි 7106 යමක පාළි-1 7107 යමක පාළි-2 7108 යමක පාළි-3 7109 පට්ඨාන පාළි-1 7110 පට්ඨාන පාළි-2 7111 පට්ඨාන පාළි-3 7112 පට්ඨාන පාළි-4 7113 පට්ඨාන පාළි-5 | 7201 ධම්මසංගණි අට්ඨකථා 7202 සම්මෝහවිනෝදනී අට්ඨකථා 7203 පඤ්චපකරණ අට්ඨකථා | 7301 ධම්මසංගණී-මූලටීකා 7302 විභඞ්ග-මූලටීකා 7303 පඤ්චපකරණ-මූලටීකා 7304 ධම්මසංගණී-අනුටීකා 7305 පඤ්චපකරණ-අනුටීකා 7306 අභිධම්මාවතාරෝ-නාමරූපපරිච්ඡේදෝ 7307 අභිධම්මත්ථසංගහෝ 7308 අභිධම්මාවතාර-පුරාණටීකා 7309 අභිධම්මමාතිකාපාළි | |
| Español | |||
| El Canon Pali | Los Comentarios | Los Subcomentarios | Otros |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā | 1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā | 2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā | 3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta) | 4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta) | 4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā | 5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā | 6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5 | 7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā | 7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |
| แบบไทย | |||
| บาลีแคน | ข้อคิดเห็น | คำอธิบายย่อย | อื่น |
| 1101 ปาราชิกปาฬิ 1102 ปาจิตติยปาฬิ 1103 มหาวคฺคปาฬิ (วินัย) 1104 จูฬวคฺคปาฬิ 1105 ปริวารปาฬิ | 1201 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๑ 1202 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๒ 1203 ปาจิตฺติยอฏฺฐกถา 1204 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (วินัย) 1205 จูฬวคฺคอฏฺฐกถา 1206 ปริวารอฏฺฐกถา | 1301 สารตฺถทีปนีฏีกา-๑ 1302 สารตฺถทีปนีฏีกา-๒ 1303 สารตฺถทีปนีฏีกา-๓ | 1401 ทเวมาติกาปาฬิ 1402 วินยสํคหอฏฺฐกถา 1403 วชิรพุทฺธิฏีกา 1404 วิมติวิโนทนีฏีกา-๑ 1405 วิมติวิโนทนีฏีกา-๒ 1406 วินยาลงฺการฏีกา-๑ 1407 วินยาลงฺการฏีกา-๒ 1408 กงฺขาวิตรณีปุราณฏีกา 1409 วินยวินิจฉย-อุตฺตรวินิจฉย 1410 วินยวินิจฉยฏีกา-๑ 1411 วินยวินิจฉยฏีกา-๒ 1412 ปาจิตฺยาทิโยชนาปาฬิ 1413 ขุทฺทสิกฺขา-มูลสิกฺขา 8401 วิสุทฺธิมคฺค-๑ 8402 วิสุทฺธิมคฺค-๒ 8403 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๑ 8404 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๒ 8405 วิสุทฺธิมคฺค-นิทานกถา 8406 ทีฆนิกาย (ปุ-วิ) 8407 มชฺฌิมนิกาย (ปุ-วิ) 8408 สํยุตฺตนิกาย (ปุ-วิ) 8409 องฺคุตฺตรนิกาย (ปุ-วิ) 8410 วินยปิฎก (ปุ-วิ) 8411 อภิธมฺมปิฎก (ปุ-วิ) 8412 อฏฺฐกถา (ปุ-วิ) 8413 นิรุตฺติทีปนี 8414 ปรมตฺถทีปนี สงฺคหมหาฏีกาปาฐ 8415 อนุทีปนีปาฐ 8416 ปฎฺฐานุทฺเทสทีปนีปาฐ 8417 นมกฺการฏีกา 8418 มหาปณามปาฐ 8419 ลกฺขณาโต พุทฺธโถมนาคาถา 8420 สุตวทน 8421 กมลาญฺชลิ 8422 ชินาลงฺการ 8423 ปชฺชมธุ 8424 พุทฺธคุณคาถาวลี 8425 จูฬคนฺถวํส 8427 สาสนวํส 8426 มหาวํส 8429 โมคฺคลฺลานพฺยากรณํ 8428 กจฺจายนพฺยากรณํ 8430 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ปทมาลา) 8431 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ธาตุมาลา) 8432 ปทรูปสิทฺธิ 8433 โมคคฺลานปญฺจิกา 8434 ปโยคสิทฺธิปาฐ 8435 วุตฺโตทยปาฐ 8436 อภิธานปฺปทีปิกาปาฐ 8437 อภิธานปฺปทีปิกาฏีกา 8438 สุโพธาลงฺการปาฐ 8439 สุโพธาลงฺการฏีกา 8440 พาลาวตาร คณฺฐิปทตฺถวินิจฺฉยสาร 8446 กวิทปฺปณนีติ 8447 นีติมญฺชรี 8445 ธมฺมนีติ 8444 มหารหนีติ 8441 โลกนีติ 8442 สุตฺตนฺตนีติ 8443 สูรสฺสตินีติ 8450 จาณกฺยนีติ 8448 นรทกฺขทีปนี 8449 จตุราวรกฺขทีปนี 8451 รสวาหินี 8452 สีมวิโสธนีปาฐ 8453 เวสฺสนฺตรคีติ 8454 โมคฺคลฺลาน วุตฺติวิวรณปญฺจิกา 8455 ถูปวํส 8456 ทาฐาวํส 8457 ธาตุปาฐวิลาสินิยา 8458 ธาตุวํส 8459 หตฺถวนคัลลวิหารวํส 8460 ชนจริตย 8461 ชนวํสทีปํ 8462 เตลกฏาหคาถา 8463 มิลิทฏีกา 8464 ปทมญฺชรี 8465 ปทสาธนํ 8466 สทฺทพินฺทุปกรณํ 8467 กจฺจายนธาตุมญฺชุสา 8468 สามนฺตกูฏวณฺณนา |
| 2101 สีลกฺขนฺธวคฺคปาฬิ 2102 มหาวคฺคปาฬิ (ทีฆ) 2103 ปาถิกวคฺคปาฬิ | 2201 สีลกฺขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 2202 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (ทีฆ) 2203 ปาถิกวคฺคอฏฺฐกถา | 2301 สีลกฺขนฺธวคฺคฏีกา 2302 มหาวคฺคฏีกา (ทีฆ) 2303 ปาถิกวคฺคฏีกา 2304 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๑ 2305 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๒ | |
| 3101 มูลปณฺณาสปาฬิ 3102 มชฺฌิมปณฺณาสปาฬิ 3103 อุปริปณฺณาสปาฬิ | 3201 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๑ 3202 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๒ 3203 มชฺฌิมปณฺณาสอฏฺฐกถา 3204 อุปริปณฺณาสอฏฺฐกถา | 3301 มูลปณฺณาสฏีกา 3302 มชฺฌิมปณฺณาสฏีกา 3303 อุปริปณฺณาสฏีกา | |
| 4101 สคาถาวคฺคปาฬิ 4102 นิทานวคฺคปาฬิ 4103 ขนฺธวคฺคปาฬิ 4104 สฬายตนวคฺคปาฬิ 4105 มหาวคฺคปาฬิ (สํยุตฺต) | 4201 สคาถาวคฺคอฏฺฐกถา 4202 นิทานวคฺคอฏฺฐกถา 4203 ขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 4204 สฬายตนวคฺคอฏฺฐกถา 4205 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (สํยุตฺต) | 4301 สคาถาวคฺคฏีกา 4302 นิทานวคฺคฏีกา 4303 ขนฺธวคฺคฏีกา 4304 สฬายตนวคฺคฏีกา 4305 มหาวคฺคฏีกา (สํยุตฺต) | |
| 5101 เอกกนิปาตปาฬิ 5102 ทุกนิปาตปาฬิ 5103 ติกนิปาตปาฬิ 5104 จตุกฺกนิปาตปาฬิ 5105 ปญฺจกนิปาตปาฬิ 5106 ฉกฺกนิปาตปาฬิ 5107 สตฺตกนิปาตปาฬิ 5108 อฏฺฐกาทินิปาตปาฬิ 5109 นวกนิปาตปาฬิ 5110 ทสกนิปาตปาฬิ 5111 เอกาทสกนิปาตปาฬิ | 5201 เอกกนิปาตอฏฺฐกถา 5202 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตอฏฺฐกถา 5203 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตอฏฺฐกถา 5204 อฏฺฐกาทินิปาตอฏฺฐกถา | 5301 เอกกนิปาตฏีกา 5302 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตฏีกา 5303 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตฏีกา 5304 อฏฺฐกาทินิปาตฏีกา | |
| 6101 ขุทฺทกปาฐปาฬิ 6102 ธมฺมปทปาฬิ 6103 อุทานปาฬิ 6104 อิติวุตฺตกปาฬิ 6105 สุตฺตนิบาตปาฬิ 6106 วิมานวตฺถุปาฬิ 6107 เปตวตฺถุปาฬิ 6108 เถรคาถาปาฬิ 6109 เถรีคาถาปาฬิ 6110 อปทานปาฬิ-๑ 6111 อปทานปาฬิ-๒ 6112 พุทธวงฺสปาฬิ 6113 จริยาปิฏกปาฬิ 6114 ชาตกปาฬิ-๑ 6115 ชาตกปาฬิ-๒ 6116 มหานิทฺเทสปาฬิ 6117 จูฬนิทฺเทสปาฬิ 6118 ปฏิสมฺภิทามคฺคปาฬิ 6119 เนตฺติปฺปกฺรณปาฬิ 6120 มิลินฺทปญฺหาปาฬิ 6121 เปฏโกปเทสปาฬิ | 6201 ขุทฺทกปาฐอฏฺฐกถา 6202 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๑ 6203 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๒ 6204 อุทานอฏฺฐกถา 6205 อิติวุตฺตกอฏฺฐกถา 6206 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๑ 6207 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๒ 6208 วิมานวตฺถุอฏฺฐกถา 6209 เปตวตฺถุอฏฺฐกถา 6210 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๑ 6211 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๒ 6212 เถรีคาถาอฏฺฐกถา 6213 อปทานอฏฺฐกถา-๑ 6214 อปทานอฏฺฐกถา-๒ 6215 พุทธวงฺสอฏฺฐกถา 6216 จริยาปิฏกอฏฺฐกถา 6217 ชาตกอฏฺฐกถา-๑ 6218 ชาตกอฏฺฐกถา-๒ 6219 ชาตกอฏฺฐกถา-๓ 6220 ชาตกอฏฺฐกถา-๔ 6221 ชาตกอฏฺฐกถา-๕ 6222 ชาตกอฏฺฐกถา-๖ 6223 ชาตกอฏฺฐกถา-๗ 6224 มหานิทฺเทสอฏฺฐกถา 6225 จูฬนิทฺเทสอฏฺฐกถา 6226 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๑ 6227 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๒ 6228 เนตฺติปฺปกฺรณอฏฺฐกถา | 6301 เนตฺติปฺปกฺรณฏีกา 6302 เนตฺติวิภาวินี | |
| 7101 ธมฺมสงฺคณีปาฬิ 7102 วิภงฺคปาฬิ 7103 ธาตุกถาปาฬิ 7104 ปุคฺคลปญฺญตฺติปาฬิ 7105 กถาวตฺถุปาฬิ 7106 ยมกปาฬิ-๑ 7107 ยมกปาฬิ-๒ 7108 ยมกปาฬิ-๓ 7109 ปฎฺฐานปาฬิ-๑ 7110 ปฎฺฐานปาฬิ-๒ 7111 ปฎฺฐานปาฬิ-๓ 7112 ปฎฺฐานปาฬิ-๔ 7113 ปฎฺฐานปาฬิ-๕ | 7201 ธมฺมสงฺคณิอฏฺฐกถา 7202 สมฺโมหวินิทนีอฏฺฐกถา 7203 ปญฺจปกรณอฏฺฐกถา | 7301 ธมฺมสงฺคณีมูลฏีกา 7302 วิภงฺคมูลฏีกา 7303 ปญฺจปกรณมูลฏีกา 7304 ธมฺมสงฺคณีอนุฏีกา 7305 ปญฺจปกรณอนุฏีกา 7306 อภิธมฺมาวตาโร-นามรูปปริจฺเฉโท 7307 อภิธมฺมตฺถสงฺคโห 7308 อภิธมฺมาวตาร-ปุราณฏีกา 7309 อภิธมฺมมาติกาปาฬิ | |
| བོད་མི | |||
| པཱ་ལི་གསུང་རབ། | འགྲེལ་བཤད། | འགྲེལ་བཤད་ཕྲན། | གཞན། |
| 1101 ཕ་ར་ཇི་ཀ་པཱ་ལི། 1102 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་པཱ་ལི། 1103 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (ཝི་ན་ཡ) 1104 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 1105 པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི། | 1201 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 1202 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 1203 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1204 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (ཝི་ན་ཡ) 1205 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1206 པ་རི་ཝཱ་ར་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 1301 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1302 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1303 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༣ | 1401 དྭེ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི། 1402 ཝི་ན་ཡ་སངྒ་ཧ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1403 ཝ་ཇི་ར་བུད་དྷི་ཊཱི་ཀཱ། 1404 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1405 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1406 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1407 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1408 ཀངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎཱི་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 1409 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཨུ་ཏྟ་ར་ཝི་ནི་ཙ་ཡ། 1410 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1411 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1412 པཱ་ཙི་ཏྱཱ་དི་ཡོ་ཇ་ནཱ་པཱ་ལི། 1413 ཁུད་ད་སིཀྑཱ་མཱུ་ལ་སིཀྑཱ། 8401 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༡ 8402 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༢ 8403 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 8404 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 8405 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ། 8406 དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8407 མཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8408 སཾ་ཡུཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8409 ཨངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8410 ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8411 ཨ་བྷི་དྷམྨ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8412 ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (པུ་ཝི) 8413 ནི་རུཏྟི་དཱི་པ་ནཱི། 8414 པ་ར་མཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་སངྒ་ཧ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8415 ཨ་ནུ་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8416 པཊྛཱ་ནུདྡེ་ས་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8417 ན་མཀྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8418 མ་ཧཱ་པ་ཎཱ་མ་པཱ་ཋ། 8419 ལཀྑ་ཎཱ་ཏོ་བུདྡྷ་ཐོ་མ་ནཱ་གཱ་ཐཱ། 8420 སུ་ཏ་ཝནྡ་ནཱ། 8421 ཀ་མ་ལཱཉྫ་ལི། 8422 ཇི་ནཱ་ལངྐཱ་ར། 8423 པཛྫ་མ་དྷུ། 8424 བུདྡྷ་གུ་ཎ་གཱ་ཐཱ་ཝ་ལཱི། 8425 ཙཱུ་ལ་གནྠ་ཝཾ་ས། 8427 སཱ་ས་ན་ཝཾ་ས། 8426 མ་ཧཱ་ཝཾ་ས། 8429 མོགྒ་ལླཱ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8428 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8430 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (པ་ད་མཱ་ལཱ) 8431 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ) 8432 པ་ད་རཱུ་པ་སིད་དྷི། 8433 མོ་ག་ལླཱ་ན་པཉྩ་ཀཱ། 8434 པ་ཡོ་ག་སིད་དྷི་པཱ་ཋ། 8435 བུཏྟོ་ད་ཡ་པཱ་ཋ། 8436 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8437 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཊཱི་ཀཱ། 8438 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་པཱ་ཋ། 8439 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8440 བཱ་ལཱ་ཝ་ཏཱ་ར་གཎྛི་པ་དཏྠ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་སཱ་ར། 8446 ཀ་ཝི་དཔྤ་ཎ་ནཱི་ཏི། 8447 ནཱི་ཏི་མཉྫ་རཱི། 8445 དྷམྨ་ནཱི་ཏི། 8444 མ་ཧཱ་ར་ཧ་ནཱི་ཏི། 8441 ལོ་ཀ་ནཱི་ཏི། 8442 སུཏྟནྟ་ནཱ་ཏི། 8443 སཱུ་རསྶ་ཏི་ནཱི་ཏི། 8450 ཙཱ་ཎཀྱ་ནཱི་ཏི། 8448 ན་ར་དཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8449 ཙ་ཏུ་རཱ་རཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8451 ར་ས་ཝཱ་ཧི་ནཱི། 8452 སཱི་མ་ཝི་སོ་ད་ནཱི་པཱ་ཋ། 8453 ཝེསྶནྟ་ར་གཱི་ཏི། 8454 མོགྒ་ལླཱ་ན་བུཏྟི་ཝི་ཝ་ར་ཎ་པཉྩ་ཀཱ། 8455 ཐཱུ་པ་ཝཾ་ས། 8456 དཱ་ཊྷཱ་ཝཾ་ས། 8457 དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ། 8458 དྷཱ་ཏུ་ཝཾ་ས། 8459 ཧཏྠ་ཝ་ན་གལླ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཾ་ས། 8460 ཇི་ན་ཙ་རི་ཏ་ཡ། 8461 ཇི་ན་ཝཾ་ས་དཱི་པཾ། 8462 ཏེ་ལ་ཀ་ཊཱ་ཧ་གཱ་ཐཱ། 8463 མི་ལི་ད་ཊཱི་ཀཱ། 8464 པ་ད་མཉྫ་རཱི། 8465 པ་ད་སཱ་ད་ནཾ། 8466 སདྡ་བིནྡུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ། 8467 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་དྷཱ་ཏུ་མཉྫུ་སཱ། 8468 སཱ་མནྟ་ཀཱུ་ཊ་ཝཎྞ་ནཱ། |
| 2101 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 2102 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (དཱི་གྷ) 2103 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་པཱ་ལི། | 2201 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 2202 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (དཱི་གྷ) 2203 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 2301 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2302 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (དཱི་གྷ) 2303 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2304 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 2305 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༢ | |
| 3101 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3102 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3103 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། | 3201 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 3202 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 3203 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 3204 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 3301 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3302 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3303 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། | |
| 4101 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4102 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4103 ཁནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4104 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4105 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (སཾ་ཡུཏྟ) | 4201 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4202 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4203 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4204 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4205 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (སཾ་ཡུཏྟ) | 4301 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4302 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4303 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4304 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4305 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (སཾ་ཡུཏྟ) | |
| 5101 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5102 དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5103 ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5104 ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5105 པཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5106 ཆཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5107 སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5108 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5109 ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5110 ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5111 ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། | 5201 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5202 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5203 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5204 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 5301 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5302 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5303 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5304 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། | |
| 6101 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་པཱ་ལི། 6102 དྷམྨ་པ་ད་པཱ་ལི། 6103 ཨུ་དཱ་ན་པཱ་ལི། 6104 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་པཱ་ལི། 6105 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 6106 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6107 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6108 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6109 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6110 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 6111 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 6112 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་པཱ་ལི། 6113 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་པཱ་ལི། 6114 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 6115 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 6116 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6117 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6118 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་པཱ་ལི། 6119 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་པཱ་ལི། 6120 མི་ལིནྡ་པཉྷ་པཱ་ལི། 6121 པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་ས་པཱ་ལི། | 6201 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6202 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6203 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6204 ཨུ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6205 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6206 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6207 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6208 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6209 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6210 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6211 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6212 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6213 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6214 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6215 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6216 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6217 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6218 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6219 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༣ 6220 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༤ 6221 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༥ 6222 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༦ 6223 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༧ 6224 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6225 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6226 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6227 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6228 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 6301 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 6302 ནེཏྟི་ཝི་བྷཱི་ནཱི། | |
| 7101 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་པཱ་ལི། 7102 ཝི་བྷངྒ་པཱ་ལི། 7103 དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ལི། 7104 པུགྒ་ལ་པཉྙཏྟི་པཱ་ལི། 7105 ཀ་ཐཱ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 7106 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 7107 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 7108 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༣ 7109 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 7110 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 7111 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༣ 7112 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༤ 7113 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༥ | 7201 དྷམྨ་སངྒ་ཎི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7202 སམྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7203 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། | 7301 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7302 ཝི་བྷངྒ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7303 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7304 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7305 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7306 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་རོ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ། 7307 ཨ་བྷི་དྷམྨཏྠ་སངྒ་ཧོ། 7308 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 7309 ཨ་བྷི་དྷམྨ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི། | |
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།། Aṅguttaranikāyo ཡན་ལག་ཕྱི་མའི་སྡེ། Pañcakanipātapāḷi ལྔ་པའི་སྡེ། 1. Paṭhamapaṇṇāsakaṃ ༡. ལྔ་བཅུ་པ་དང་པོ། 1. Sekhabalavaggo ༡. སློབ་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཚན་པ། 1. Saṃkhittasuttaṃ ༡. མདོར་བསྡུས་པའི་མདོ། 1. Evaṃ [Pg.1] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ༡. འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ།། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་“དགེ་སློང་དག”ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་“བཙུན་པ”ཞེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, sekhabalāni. Katamāni pañca? Saddhābalaṃ, hirībalaṃ, ottappabalaṃ, vīriyabalaṃ, paññābalaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca sekhabalāni. “དགེ་སློང་དག སློབ་པའི་སྟོབས་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ།། ལྔ་གང་ཞེ་ན། དད་པའི་སྟོབས་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པའི་སྟོབས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་སོ།། དགེ་སློང་དག འདི་དག་ནི་སློབ་པའི་སྟོབས་ལྔའོ།།” ‘‘Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘saddhābalena samannāgatā bhavissāma sekhabalena, hirībalena samannāgatā bhavissāma sekhabalena, ottappabalena samannāgatā bhavissāma sekhabalena, vīriyabalena samannāgatā bhavissāma sekhabalena, paññābalena samannāgatā bhavissāma sekhabalenā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti. Paṭhamaṃ. “དགེ་སློང་དག དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། ‘བདག་ཅག་ནི་སློབ་པའི་སྟོབས་དད་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་བྱའོ།། སློབ་པའི་སྟོབས་ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་བྱའོ།། སློབ་པའི་སྟོབས་ཁྲེལ་ཡོད་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་བྱའོ།། སློབ་པའི་སྟོབས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་བྱའོ།། སློབ་པའི་སྟོབས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་བྱའོ’ཞེས་སོ།། དགེ་སློང་དག ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ།།” བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས། དགེ་སློང་དེ་དག་ཡི་རངས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ།། མདོ་དང་པོའོ།། 2. Vitthatasuttaṃ ༢. རྒྱས་པར་བཤད་པའི་མདོ། 2. ‘‘Pañcimāni[Pg.2], bhikkhave, sekhabalāni. Katamāni pañca? Saddhābalaṃ, hirībalaṃ, ottappabalaṃ, vīriyabalaṃ, paññābalaṃ. Katamañca, bhikkhave, saddhābalaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako saddho hoti, saddahati tathāgatassa bodhiṃ – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, saddhābalaṃ. ༢. “དགེ་སློང་དག སློབ་པའི་སྟོབས་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ།། ལྔ་གང་ཞེ་ན། དད་པའི་སྟོབས་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པའི་སྟོབས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་སོ།། དགེ་སློང་དག དད་པའི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་དེ། ‘འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས། རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས། བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ’ཞེས་སོ།། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དད་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ།།” ‘‘Katamañca, bhikkhave, hirībalaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako hirimā hoti, hirīyati kāyaduccaritena vacīduccaritena manoduccaritena, hirīyati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā. Idaṃ vuccati, bhikkhave, hirībalaṃ. “དགེ་སློང་དག ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་དང་། ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་ལ་ངོ་ཚ་ཤེས་ཤིང་། སྡིག་པ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་ལ་ངོ་ཚ་བར་བྱེད་དོ།། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ།།” ‘‘Katamañca, bhikkhave, ottappabalaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako ottappī hoti, ottappati kāyaduccaritena vacīduccaritena manoduccaritena, ottappati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā. Idaṃ vuccati, bhikkhave, ottappabalaṃ. “དགེ་སློང་དག ཁྲེལ་ཡོད་པའི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་དང་། ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་ལ་ཁྲེལ་ཡོད་ཅིང་། སྡིག་པ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་ལ་འཛེམ་བག་བྱེད་དོ།། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཁྲེལ་ཡོད་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ།།” ‘‘Katamañca, bhikkhave, vīriyabalaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Idaṃ vuccati, bhikkhave, vīriyabalaṃ. “དགེ་སློང་དག བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤོང་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་གནས་ཤིང་། མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཕ་རོལ་གནོན་པ་བརྟན་པོ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བརྩོན་པའི་ཁུར་མི་འདོར་བའོ།། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ།།” ‘‘Katamañca, bhikkhave, paññābalaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Idaṃ vuccati, bhikkhave, paññābalaṃ. Imāni kho, bhikkhave, pañca sekhabalāni. “དགེ་སློང་དག ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ། འཕགས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའོ།། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ།། དགེ་སློང་དག འདི་དག་ནི་སློབ་པའི་སྟོབས་ལྔའོ།།” ‘‘Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘saddhābalena samannāgatā bhavissāma sekhabalena, hirībalena… ottappabalena … vīriyabalena… paññābalena samannāgatā bhavissāma sekhabalenā’ti. Evañhi kho, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Dutiyaṃ. “དགེ་སློང་དག དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། ‘བདག་ཅག་ནི་སློབ་པའི་སྟོབས་དད་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་བྱའོ།། སློབ་པའི་སྟོབས་ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པའི་སྟོབས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། སློབ་པའི་སྟོབས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་བྱའོ’ཞེས་སོ།། དགེ་སློང་དག ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ།།” མདོ་གཉིས་པའོ།། 3. Dukkhasuttaṃ ༣. སྡུག་བསྔལ་གྱི་མདོ། 3. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme dukkhaṃ viharati savighātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ, kāyassa ca bhedā paraṃ maraṇā [Pg.3] duggati pāṭikaṅkhā. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu assaddho hoti, ahiriko hoti, anottappī hoti, kusīto hoti, duppañño hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme dukkhaṃ viharati savighātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ, kāyassa ca bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā. ༣. “དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་གནོད་པ་དང་བཅས་པ། ཡིད་ཆད་པ་དང་བཅས་པ། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་བཅས་པར་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་ཤིང་། ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།། ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་དད་པ་མེད་པ་དང་། ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་། ཁྲེལ་མེད་པ་དང་། ལེ་ལོ་ཅན་དང་། ཤེས་རབ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།། དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་གནོད་པ་དང་བཅས་པ། ཡིད་ཆད་པ་དང་བཅས་པ། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་བཅས་པར་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་ཤིང་། ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།” ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme sukhaṃ viharati avighātaṃ anupāyāsaṃ apariḷāhaṃ, kāyassa ca bhedā paraṃ maraṇā sugati pāṭikaṅkhā. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu saddho hoti, hirīmā hoti, ottappī hoti, āraddhavīriyo hoti, paññavā hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme sukhaṃ viharati avighātaṃ anupāyāsaṃ apariḷāhaṃ, kāyassa ca bhedā paraṃ maraṇā sugati pāṭikaṅkhā’’ti. Tatiyaṃ. “དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་གནོད་པ་མེད་པ། ཡིད་ཆད་པ་མེད་པ། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པར་བདེ་བར་གནས་ཤིང་། ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།། ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དང་། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།། དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་གནོད་པ་མེད་པ། ཡིད་ཆད་པ་མེད་པ། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པར་བདེ་བར་གནས་ཤིང་། ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།” མདོ་གསུམ་པའོ།། 4. Yathābhatasuttaṃ ༤. ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་བ་བཞིན་གྱི་མདོ། 4. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu assaddho hoti, ahiriko hoti, anottappī hoti, kusīto hoti, duppañño hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. ༤. “དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།། ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་དད་པ་མེད་པ་དང་། ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་། ཁྲེལ་མེད་པ་དང་། ལེ་ལོ་ཅན་དང་། ཤེས་རབ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།། དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།” ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu saddho hoti, hirīmā hoti, ottappī hoti, āraddhavīriyo hoti, paññavā hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Catutthaṃ. “དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།། ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དང་། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།། དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།” མདོ་བཞི་པའོ།། 5. Sikkhāsuttaṃ ༥. བསླབ་པའི་མདོ། 5. ‘‘Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu vā bhikkhunī vā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati, tassa diṭṭheva dhamme pañca sahadhammikā vādānupātā gārayhā ṭhānā āgacchanti. Katame pañca? Saddhāpi nāma te nāhosi kusalesu dhammesu, hirīpi nāma te nāhosi kusalesu dhammesu, ottappampi [Pg.4] nāma te nāhosi kusalesu dhammesu, vīriyampi nāma te nāhosi kusalesu dhammesu, paññāpi nāma te nāhosi kusalesu dhammesu. Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu vā bhikkhunī vā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati, tassa diṭṭheva dhamme ime pañca sahadhammikā vādānupātā gārayhā ṭhānā āgacchanti. ༥. “དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་ངམ་དགེ་སློང་མ་གང་ཡང་རུང་སྟེ། བསླབ་པ་ཕྱིར་ཕུལ་ནས་དམན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ལོག་པར་གྱུར་ན། དེ་ལ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་སྨད་པར་བྱ་བའི་གནས་ལྔ་འབབ་པར་འགྱུར་རོ།། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ‘ཁྱོད་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དད་པ་ཡང་མེད་པར་གྱུར་ཏོ།། ཁྱོད་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ཡང་མེད་པར་གྱུར་ཏོ།། ཁྱོད་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཡང་མེད་པར་གྱུར་ཏོ།། ཁྱོད་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་མེད་པར་གྱུར་ཏོ།། ཁྱོད་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱང་མེད་པར་གྱུར་ཏོ’ཞེས་སོ།། དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་ངམ་དགེ་སློང་མ་གང་ཡང་རུང་སྟེ། བསླབ་པ་ཕྱིར་ཕུལ་ནས་དམན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ལོག་པར་གྱུར་ན། དེ་ལ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་སྨད་པར་བྱ་བའི་གནས་ལྔ་པོ་འདི་དག་འབབ་པར་འགྱུར་རོ།།” ‘‘Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu vā bhikkhunī vā sahāpi dukkhena sahāpi domanassena assumukho rudamāno paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati, tassa diṭṭheva dhamme pañca sahadhammikā pāsaṃsā ṭhānā āgacchanti. Katame pañca? Saddhāpi nāma te ahosi kusalesu dhammesu, hirīpi nāma te ahosi kusalesu dhammesu, ottappampi nāma te ahosi kusalesu dhammesu, vīriyampi nāma te ahosi kusalesu dhammesu, paññāpi nāma te ahosi kusalesu dhammesu. Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu vā bhikkhunī vā sahāpi dukkhena sahāpi domanassena assumukho rudamāno paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati, tassa diṭṭheva dhamme ime pañca sahadhammikā pāsaṃsā ṭhānā āgacchantī’’ti. Pañcamaṃ. “དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་ངམ་དགེ་སློང་མ་གང་ཡང་རུང་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་ཤིང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་བཅས་ཏེ། མིག་དྲུག་མཆི་མས་གང་བཞིན་དུ་ངུ་ཞིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་ན། དེ་ལ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་བསྔགས་པར་བྱ་བའི་གནས་ལྔ་འབབ་པར་འགྱུར་རོ།། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ‘ཁྱོད་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དད་པ་ཡང་ཡོད་པར་གྱུར་ཏོ།། ཁྱོད་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ཡང་ཡོད་པར་གྱུར་ཏོ།། ཁྱོད་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཡང་ཡོད་པར་གྱུར་ཏོ།། ཁྱོད་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་ཡོད་པར་གྱུར་ཏོ།། ཁྱོད་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱང་ཡོད་པར་གྱུར་ཏོ’ཞེས་སོ།། དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་ངམ་དགེ་སློང་མ་གང་ཡང་རུང་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་ཤིང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་བཅས་ཏེ། མིག་དྲུག་མཆི་མས་གང་བཞིན་དུ་ངུ་ཞིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་ན། དེ་ལ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་བསྔགས་པར་བྱ་བའི་གནས་ལྔ་པོ་འདི་དག་འབབ་པར་འགྱུར་རོ།།” མདོ་ལྔ་པའོ།། 6. Samāpattisuttaṃ ༦. སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་མདོ། 6. ‘‘Na tāva, bhikkhave, akusalassa samāpatti hoti yāva saddhā paccupaṭṭhitā hoti kusalesu dhammesu. Yato ca kho, bhikkhave, saddhā antarahitā hoti, asaddhiyaṃ pariyuṭṭhāya tiṭṭhati; atha akusalassa samāpatti hoti. ༦. “དགེ་སློང་དག ཇི་སྲིད་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དད་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པ་མི་འབྱུང་ངོ།། དགེ་སློང་དག གང་གི་ཚེ་དད་པ་ནི་ནུབ་པར་གྱུར་ཏེ། མ་དད་པ་ཀུན་ནས་ལྡང་ཞིང་གནས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པ་འབྱུང་ངོ།།” ‘‘Na tāva, bhikkhave, akusalassa samāpatti hoti yāva hirī paccupaṭṭhitā hoti kusalesu dhammesu. Yato ca kho, bhikkhave, hirī antarahitā hoti, ahirikaṃ pariyuṭṭhāya tiṭṭhati; atha akusalassa samāpatti hoti. “དགེ་སློང་དག ཇི་སྲིད་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པ་མི་འབྱུང་ངོ།། དགེ་སློང་དག གང་གི་ཚེ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ནི་ནུབ་པར་གྱུར་ཏེ། ངོ་ཚ་མེད་པ་ཀུན་ནས་ལྡང་ཞིང་གནས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པ་འབྱུང་ངོ།།” ‘‘Na tāva, bhikkhave, akusalassa samāpatti hoti yāva ottappaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti kusalesu dhammesu. Yato ca kho, bhikkhave, ottappaṃ antarahitaṃ hoti, anottappaṃ pariyuṭṭhāya tiṭṭhati; atha akusalassa samāpatti hoti. “དགེ་སློང་དག ཇི་སྲིད་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པ་མི་འབྱུང་ངོ།། དགེ་སློང་དག གང་གི་ཚེ་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ནི་ནུབ་པར་གྱུར་ཏེ། ཁྲེལ་མེད་པ་ཀུན་ནས་ལྡང་ཞིང་གནས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པ་འབྱུང་ངོ།།” ‘‘Na [Pg.5] tāva, bhikkhave, akusalassa samāpatti hoti yāva vīriyaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti kusalesu dhammesu. Yato ca kho, bhikkhave, vīriyaṃ antarahitaṃ hoti, kosajjaṃ pariyuṭṭhāya tiṭṭhati; atha akusalassa samāpatti hoti. “དགེ་སློང་དག ཇི་སྲིད་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པ་མི་འབྱུང་ངོ།། དགེ་སློང་དག གང་གི་ཚེ་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ནུབ་པར་གྱུར་ཏེ། ལེ་ལོ་ཀུན་ནས་ལྡང་ཞིང་གནས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པ་འབྱུང་ངོ།།” ‘‘Na tāva, bhikkhave, akusalassa samāpatti hoti yāva paññā paccupaṭṭhitā hoti kusalesu dhammesu. Yato ca kho, bhikkhave, paññā antarahitā hoti, duppaññā pariyuṭṭhāya tiṭṭhati; atha akusalassa samāpatti hotī’’ti. Chaṭṭhaṃ. “དགེ་སློང་དག ཇི་སྲིད་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པ་མི་འབྱུང་ངོ།། དགེ་སློང་དག གང་གི་ཚེ་ཤེས་རབ་ནི་ནུབ་པར་གྱུར་ཏེ། ཤེས་རབ་མེད་པ་ཀུན་ནས་ལྡང་ཞིང་གནས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པ་འབྱུང་ངོ།།” མདོ་དྲུག་པའོ།། 7. Kāmasuttaṃ ༧. འདོད་པའི་མདོ། 7. ‘‘Yebhuyyena, bhikkhave, sattā kāmesu laḷitā. Asitabyābhaṅgiṃ, bhikkhave, kulaputto ohāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti, ‘saddhāpabbajito kulaputto’ti alaṃ vacanāya. Taṃ kissa hetu? Labbhā, bhikkhave, yobbanena kāmā te ca kho yādisā vā tādisā vā. Ye ca, bhikkhave, hīnā kāmā ye ca majjhimā kāmā ye ca paṇītā kāmā, sabbe kāmā ‘kāmā’tveva saṅkhaṃ gacchanti. Seyyathāpi, bhikkhave, daharo kumāro mando uttānaseyyako dhātiyā pamādamanvāya kaṭṭhaṃ vā kaṭhalaṃ vā mukhe āhareyya. Tamenaṃ dhāti sīghaṃ sīghaṃ manasi kareyya; sīghaṃ sīghaṃ manasi karitvā sīghaṃ sīghaṃ āhareyya. No ce sakkuṇeyya sīghaṃ sīghaṃ āharituṃ, vāmena hatthena sīsaṃ pariggahetvā dakkhiṇena hatthena vaṅkaṅguliṃ karitvā salohitampi āhareyya. Taṃ kissa hetu? ‘Atthesā, bhikkhave, kumārassa vihesā; nesā natthī’ti vadāmi. Karaṇīyañca kho etaṃ, bhikkhave, dhātiyā atthakāmāya hitesiniyā anukampikāya, anukampaṃ upādāya. Yato ca kho, bhikkhave, so kumāro vuddho hoti alaṃpañño, anapekkhā dāni, bhikkhave, dhāti tasmiṃ kumāre hoti – ‘attagutto dāni kumāro nālaṃ pamādāyā’ti. ༧. དགེ་སློང་དག་ ཕལ་ཆེར་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་དགའ་ཞིང་ཆགས་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག་ རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ཞིག་གིས་ཟོར་བ་དང་རྩྭ་འཁུར་བའི་གཉའ་ཤིང་སྤངས་ཏེ། ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ན། 'དད་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རིགས་ཀྱི་བུ་'ཞེས་བརྗོད་པར་འོས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ ལང་ཚོ་དང་ལྡན་པས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཐོབ་པར་ནུས་ལ། དེ་དག་ཀྱང་འདི་འདྲའམ་དེ་འདྲ་བ་གང་ཡང་རུང་ངོ་། །དགེ་སློང་དག་ འདོད་པ་དམན་པ་དང་། འདོད་པ་བར་མ་དང་། འདོད་པ་གྱ་ནོམ་པ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ 'འདོད་པ་'ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དུ་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་ དཔེར་ན། བྱིས་པ་ཆུང་ངུ་། བློ་རྟུལ་བ། གན་རྐྱལ་དུ་ཉལ་བ་ཞིག་གིས། མ་མ་བག་མེད་པར་གྱུར་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཤིང་བུ་འམ་གྱོ་དུམ་ཞིག་ཁར་བཅུག་པར་གྱུར་ན། མ་མ་དེས་མྱུར་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། མྱུར་དུ་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་མྱུར་དུ་ཕྱིར་འདོན་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་མྱུར་དུ་ཕྱིར་འདོན་མི་ནུས་ན། ལག་པ་གཡོན་པས་མགོ་བོ་ནས་བཟུང་སྟེ། ལག་པ་གཡས་པའི་མཛུབ་མོ་བཀུག་ནས་ཁྲག་དང་བཅས་པར་ཡང་ཕྱིར་འདོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ བྱིས་པ་དེ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་དེ། མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངས་སྨྲའོ། །འོན་ཀྱང་དགེ་སློང་དག་ ཕན་པར་འདོད་པ་དང་། ཕན་པ་ཚོལ་བ། སྙིང་རྗེ་དང་ལན་པའི་མ་མ་དེས་སྙིང་རྗེ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་འདི་ལྟར་བྱ་དགོས་པ་ཉིད་དོ། །དགེ་སློང་དག་ གང་གི་ཚེ་བྱིས་པ་དེ་ཆེན་པོར་གྱུར་ཅིང་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ན། དགེ་སློང་དག་ དེའི་ཚེ་མ་མ་དེ་བྱིས་པ་དེ་ལ་རེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། 'ད་ནི་བྱིས་པ་འདིས་རང་ཉིད་སྲུང་ནུས་པས་བག་མེད་པར་བྱེད་མི་སྲིད་དོ་'སྙམ་མོ། ། ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, yāvakīvañca bhikkhuno saddhāya akataṃ hoti kusalesu dhammesu, hiriyā akataṃ hoti kusalesu dhammesu, ottappena akataṃ hoti kusalesu dhammesu, vīriyena akataṃ hoti [Pg.6] kusalesu dhammesu, paññāya akataṃ hoti kusalesu dhammesu, anurakkhitabbo tāva me so, bhikkhave, bhikkhu hoti. Yato ca kho, bhikkhave, bhikkhuno saddhāya kataṃ hoti kusalesu dhammesu, hiriyā kataṃ hoti kusalesu dhammesu, ottappena kataṃ hoti kusalesu dhammesu, vīriyena kataṃ hoti kusalesu dhammesu, paññāya kataṃ hoti kusalesu dhammesu, anapekkho dānāhaṃ, bhikkhave, tasmiṃ bhikkhusmiṃ homi – ‘attagutto dāni bhikkhu nālaṃ pamādāyā’’’ti. Sattamaṃ. དགེ་སློང་དག་ དེ་བཞིན་དུ་གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་གིས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དད་པས་བྱ་བ་མ་བྱས་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པས་བྱ་བ་མ་བྱས་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པས་བྱ་བ་མ་བྱས་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བྱ་བ་མ་བྱས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་བྱ་བ་མ་བྱས་པའི་བར་དུ། དགེ་སློང་དག་ ངས་དགེ་སློང་དེ་ཉིད་བསྲུང་བར་བྱ་དགོས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་གིས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དད་པས་བྱ་བ་བྱས་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པས་བྱ་བ་བྱས་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པས་བྱ་བ་བྱས་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བྱ་བ་བྱས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་བྱ་བ་བྱས་པར་གྱུར་པ་ན། དགེ་སློང་དག་ ད་ནི་ང་དགེ་སློང་དེ་ལ་རེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། 'ད་ནི་དགེ་སློང་འདིས་རང་ཉིད་སྲུང་ནུས་པས་བག་མེད་པར་བྱེད་མི་སྲིད་དོ་'སྙམ་མོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུན་པའོ། ། 8. Cavanasuttaṃ ༨. ཉམས་པའི་མདོ། 8. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu cavati, nappatiṭṭhāti saddhamme. Katamehi pañcahi? Asaddho, bhikkhave, bhikkhu cavati, nappatiṭṭhāti saddhamme. Ahiriko, bhikkhave, bhikkhu cavati, nappatiṭṭhāti saddhamme. Anottappī, bhikkhave, bhikkhu cavati, nappatiṭṭhāti saddhamme. Kusīto, bhikkhave, bhikkhu cavati, nappatiṭṭhāti saddhamme. Duppañño, bhikkhave, bhikkhu cavati, nappatiṭṭhāti saddhamme. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu cavati, nappatiṭṭhāti saddhamme. ༨. དགེ་སློང་དག་ ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ལས་ཉམས་ཤིང་མི་གནས་སོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ དགེ་སློང་དད་པ་མེད་པ་ནི་ཉམས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་མི་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ ངོ་ཚ་མེད་པ་ནི་ཉམས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་མི་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ ཁྲེལ་མེད་པ་ནི་ཉམས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་མི་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ ལེ་ལོ་ཅན་ནི་ཉམས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་མི་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ ཤེས་རབ་འཆལ་བ་ནི་ཉམས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་མི་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཉམས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་མི་གནས་སོ། ། ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu na cavati, patiṭṭhāti saddhamme. Katamehi pañcahi? Saddho, bhikkhave, bhikkhu na cavati, patiṭṭhāti saddhamme. Hirīmā, bhikkhave, bhikkhu na cavati, patiṭṭhāti saddhamme. Ottappī, bhikkhave, bhikkhu na cavati, patiṭṭhāti saddhamme. Āraddhavīriyo, bhikkhave, bhikkhu na cavati, patiṭṭhāti saddhamme. Paññavā, bhikkhave, bhikkhu na cavati, patiṭṭhāti saddhamme. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu na cavati, patiṭṭhāti saddhamme’’ti. Aṭṭhamaṃ. དགེ་སློང་དག་ ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ལས་མི་ཉམས་ཤིང་གནས་སོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ དགེ་སློང་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་མི་ཉམས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ནི་མི་ཉམས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་གནས་ོ། །དགེ་སློང་དག་ ཁྲེལ་ཡོད་པ་ནི་མི་ཉམས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ནི་མི་ཉམས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ནི་མི་ཉམས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་མི་ཉམས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་གནས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒྱད་པའོ། ། 9. Paṭhamaagāravasuttaṃ ༩. མ་གུས་པའི་མདོ་དང་པོ། 9. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu agāravo appatisso cavati, nappatiṭṭhāti saddhamme. Katamehi pañcahi? Assaddho, bhikkhave, bhikkhu agāravo appatisso cavati, nappatiṭṭhāti saddhamme. Ahiriko, bhikkhave, bhikkhu agāravo appatisso cavati, nappatiṭṭhāti saddhamme. Anottappī, bhikkhave, bhikkhu agāravo appatisso cavati, nappatiṭṭhāti saddhamme. Kusīto[Pg.7], bhikkhave, bhikkhu agāravo appatisso cavati, nappatiṭṭhāti saddhamme. Duppañño, bhikkhave, bhikkhu agāravo appatisso cavati, nappatiṭṭhāti saddhamme. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu agāravo appatisso cavati, nappatiṭṭhāti saddhamme. ༩. དགེ་སློང་དག་ ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་ཞིང་མ་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་མི་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཉམས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་མི་གནས་སོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ དགེ་སློང་དད་པ་མེད་ཅིང་མ་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་མི་བྱེད་པ་ནི་ཉམས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་མི་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ ངོ་ཚ་མེད་ཅིང་མ་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་མི་བྱེད་པ་ནི་ཉམས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་མི་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ ཁྲེལ་མེད་ཅིང་མ་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་མི་བྱེད་པ་ནི་ཉམས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་མི་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ ལེ་ལོ་ཅན་ཞིང་མ་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་མི་བྱེད་པ་ནི་ཉམས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་མི་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ ཤེས་རབ་འཆལ་ཞིང་མ་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་མི་བྱེད་པ་ནི་ཉམས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་མི་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ཞིང་མ་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་མི་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཉམས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་མི་གནས་སོ། ། ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu sagāravo sappatisso na cavati, patiṭṭhāti saddhamme. Katamehi pañcahi? Saddho, bhikkhave, bhikkhu sagāravo sappatisso na cavati, patiṭṭhāti saddhamme. Hirimā, bhikkhave, bhikkhu sagāravo sappatisso na cavati, patiṭṭhāti saddhamme. Ottappī, bhikkhave, bhikkhu sagāravo sappatisso na cavati, patiṭṭhāti saddhamme. Āraddhavīriyo, bhikkhave, bhikkhu sagāravo sappatisso na cavati, patiṭṭhāti saddhamme. Paññavā, bhikkhave, bhikkhu sagāravo sappatisso na cavati, patiṭṭhāti saddhamme. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu sagāravo sappatisso na cavati, patiṭṭhāti saddhamme’’ti. Navamaṃ. དགེ་སློང་དག་ ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་ཞིང་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་ནི་མི་ཉམས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་གནས་སོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ དགེ་སློང་དད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་བྱེད་པ་ནི་མི་ཉམས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ ངོ་ཚ་ཤེས་ཤིང་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་བྱེད་པ་ནི་མི་ཉམས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ ཁྲེལ་ཡོད་ཅིང་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་བྱེད་པ་ནི་མི་ཉམས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཤིང་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་བྱེད་པ་ནི་མི་ཉམས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཞིང་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་བྱེད་པ་ནི་མི་ཉམས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ཞིང་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་ནི་མི་ཉམས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་གནས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། ། 10. Dutiyaagāravasuttaṃ ༡༠. མ་གུས་པའི་མདོ་གཉིས་པ། 10. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu agāravo appatisso abhabbo imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjituṃ. Katamehi pañcahi? Assaddho, bhikkhave, bhikkhu agāravo appatisso abhabbo imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjituṃ. Ahiriko, bhikkhave, bhikkhu agāravo appatisso abhabbo imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjituṃ. Anottappī, bhikkhave, bhikkhu agāravo appatisso abhabbo imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjituṃ. Kusīto, bhikkhave, bhikkhu agāravo appatisso abhabbo imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjituṃ. Duppañño, bhikkhave, bhikkhu agāravo appatisso abhabbo imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjituṃ. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu agāravo appatisso abhabbo imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjituṃ. ༡༠. དགེ་སློང་དག་ ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་ཞིང་མ་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་མི་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། ཡངས་པ་དང་། རྒྱས་པར་འགྱུར་བར་མི་ནུས་སོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ དགེ་སློང་དད་པ་མེད་ཅིང་མ་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་མི་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། ཡངས་པ་དང་། རྒྱས་པར་འགྱུར་བར་མི་ནུས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ ངོ་ཚ་མེད་ཅིང་མ་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་མི་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། ཡངས་པ་དང་། རྒྱས་པར་འགྱུར་བར་མི་ནུས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ ཁྲེལ་མེད་ཅིང་མ་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་མི་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། ཡངས་པ་དང་། རྒྱས་པར་འགྱུར་བར་མི་ནུས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ ལེ་ལོ་ཅན་ཞིང་མ་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་མི་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། ཡངས་པ་དང་། རྒྱས་པར་འགྱུར་བར་མི་ནུས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ ཤེས་རབ་འཆལ་ཞིང་མ་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་མི་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། ཡངས་པ་དང་། རྒྱས་པར་འགྱུར་བར་མི་ནུས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ཞིང་མ་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་མི་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། ཡངས་པ་དང་། རྒྱས་པར་འགྱུར་བར་མི་ནུས་སོ། ། ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu sagāravo sappatisso bhabbo imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjituṃ. Katamehi pañcahi? Saddho, bhikkhave, bhikkhu sagāravo sappatisso bhabbo imasmiṃ dhammavinaye [Pg.8] vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjituṃ. Hirīmā, bhikkhave, bhikkhu…pe… ottappī, bhikkhave, bhikkhu…pe… āraddhavīriyo, bhikkhave, bhikkhu…pe… paññavā, bhikkhave, bhikkhu sagāravo sappatisso bhabbo imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjituṃ. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu sagāravo sappatisso bhabbo imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjitu’’nti. Dasamaṃ. དགེ་སློང་དག་ ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་ཞིང་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། ཡངས་པ་དང་། རྒྱས་པར་འགྱུར་བར་ནུས་སོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ དགེ་སློང་དད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། ཡངས་པ་དང་། རྒྱས་པར་འགྱུར་བར་ནུས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ ངོ་ཚ་ཤེས་ཤིང་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་བྱེད་པ་ནི་... དགེ་སློང་དག་ ཁྲེལ་ཡོད་ཅིང་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་བྱེད་པ་ནི་... དགེ་སློང་དག་ བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཤིང་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་བྱེད་པ་ནི་... དགེ་སློང་དག་ ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཞིང་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། ཡངས་པ་དང་། རྒྱས་པར་འགྱུར་བར་ནུས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ཞིང་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་། ཡངས་པ་དང་། རྒྱས་པར་འགྱུར་བར་ནུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་པའོ། ། Sekhabalavaggo paṭhamo. སློབ་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཚན་པ་དང་པོ་རྫོགས་སོ། ། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ནི། Saṃkhittaṃ vitthataṃ dukkhā, bhataṃ sikkhāya pañcamaṃ; Samāpatti ca kāmesu, cavanā dve agāravāti. མདོར་བསྡུས་རྒྱས་པ་སྡུག་བསྔལ་དང་། །བསྐྱལ་དང་བསླབ་པ་ལྔ་པ་དང་། །སྙོམས་འཇུག་འདོད་པ་ཉམས་པ་གཉིས། །མ་གུས་པ་དང་བཅས་པའོ། ། 2. Balavaggo ༢. སྟོབས་ཀྱི་ཚན་པ། 1. Ananussutasuttaṃ ༡. ཐོས་མ་མྱོང་བའི་མདོ། 11. ‘‘Pubbāhaṃ, bhikkhave, ananussutesu dhammesu abhiññāvosānapāramippatto paṭijānāmi. Pañcimāni, bhikkhave, tathāgatassa tathāgatabalāni, yehi balehi samannāgato tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti. Katamāni pañca? Saddhābalaṃ, hirībalaṃ, ottappabalaṃ, vīriyabalaṃ, paññābalaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca tathāgatassa tathāgatabalāni yehi balehi samannāgato tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavattetī’’ti. Paṭhamaṃ. ༡༡. དགེ་སློང་དག་ ངས་སྔོན་ཆད་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པས་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་ཁས་འཆེའོ། །དགེ་སློང་དག་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་འདི་ལྔ་ཡོད་དེ། སྟོབས་གང་དག་དང་ལྡན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁྱུ་མཆོག་གི་གནས་ཁས་འཆེ་ཞིང་། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོག་ལ། ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བྱེད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དད་པའི་སྟོབས་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པའི་སྟོབས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁྱུ་མཆོག་གི་གནས་ཁས་འཆེ་ཞིང་། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོག་ལ། ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོའོ། ། 2. Kūṭasuttaṃ ༢. ཏོག་གི་མདོ། 12. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, sekhabalāni. Katamāni pañca? Saddhābalaṃ, hirībalaṃ, ottappabalaṃ, vīriyabalaṃ, paññābalaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca sekhabalāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ sekhabalānaṃ etaṃ aggaṃ etaṃ saṅgāhikaṃ etaṃ saṅghātaniyaṃ, yadidaṃ paññābalaṃ. ༡༢. དགེ་སློང་དག་ སློབ་པའི་སྟོབས་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དད་པའི་སྟོབས་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པའི་སྟོབས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ སློབ་པའི་སྟོབས་ལྔ་པོ་འདི་དག་གོ །དགེ་སློང་དག་ སློབ་པའི་སྟོབས་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་ནང་ནས་གང་འདི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ནི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། འདུས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Seyyathāpi[Pg.9], bhikkhave, kūṭāgārassa etaṃ aggaṃ etaṃ saṅgāhikaṃ etaṃ saṅghātaniyaṃ, yadidaṃ kūṭaṃ. Evamevaṃ kho, bhikkhave, imesaṃ pañcannaṃ sekhabalānaṃ etaṃ aggaṃ etaṃ saṅgāhikaṃ etaṃ saṅghātaniyaṃ, yadidaṃ paññābalaṃ. དགེ་སློང་དག་ དཔེར་ན། ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་ཏོག་ནི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། འདུས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག་ དེ་བཞིན་དུ་སློབ་པའི་སྟོབས་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་ནང་ནས་གང་འདི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ནི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། འདུས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘saddhābalena samannāgatā bhavissāma sekhabalena, hirībalena… ottappabalena… vīriyabalena… paññābalena samannāgatā bhavissāma sekhabalenā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Dutiyaṃ. དགེ་སློང་དག་ དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། 'བདག་ཅག་ནི་སློབ་པའི་སྟོབས་དད་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་... ཁྲེལ་ཡོད་པའི་སྟོབས་དང་... བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་... སློབ་པའི་སྟོབས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། །' ཞེས་དགེ་སློང་དག་ ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པའོ། ། 3. Saṃkhittasuttaṃ ༣. མདོར་བསྡུས་པའི་མདོ། 13. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, balāni. Katamāni pañca? Saddhābalaṃ, vīriyabalaṃ, satibalaṃ, samādhibalaṃ, paññābalaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca balānī’’ti. Tatiyaṃ. ༡༣. “དགེ་སློང་དག་སྟོབས་འདི་དག་ནི་ལྔའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དད་པའི་སྟོབས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། དྲན་པའི་སྟོབས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་སོ། །དགེ་སློང་དག་སྟོབས་ལྔ་པོ་འདི་དག་གོ།”ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པའོ། ། 4. Vitthatasuttaṃ ༤. རྒྱས་པར་བཤད་པའི་མདོ། 14. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, balāni. Katamāni pañca? Saddhābalaṃ, vīriyabalaṃ, satibalaṃ, samādhibalaṃ, paññābalaṃ. ༡༤. “དགེ་སློང་དག་སྟོབས་འདི་དག་ནི་ལྔའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དད་པའི་སྟོབས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། དྲན་པའི་སྟོབས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་སོ། ། ‘‘Katamañca, bhikkhave, saddhābalaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako saddho hoti, saddahati tathāgatassa bodhiṃ – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, saddhābalaṃ. “དགེ་སློང་དག་དད་པའི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དད་པར་བྱེད་དེ། ‘བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་འདི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས། རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས། བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ།’ཞེས་པའོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་དད་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Katamañca, bhikkhave, vīriyabalaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Idaṃ vuccati, bhikkhave, vīriyabalaṃ. “དགེ་སློང་དག་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་མི་དགེ་བའི་ชོས་རྣམས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་གནས་ཤིང་། མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྩོན་པ་བརྟན་པོ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཁུར་མི་འདོར་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Katamañca, bhikkhave, satibalaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako satimā hoti paramena satinepakkena samannāgato, cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā. Idaṃ vuccati, bhikkhave, satibalaṃ. “དགེ་སློང་དག་དྲན་པའི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་མཆོག་དང་ལྡན་ཞིང་། སྔོན་བྱས་པ་དང་སྔོན་སྨྲས་པ་རྣམས་ཀྱང་དྲན་ཞིང་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་དྲན་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Katamañca, bhikkhave, samādhibalaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ [Pg.10] paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati; vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati; pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti – ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati; sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Idaṃ vuccati, bhikkhave, samādhibalaṃ. “དགེ་སློང་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་འདོད་པ་རྣམས་ལས་དབེན་ཞིང་། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་དབེན་པ། རྟོག་པ་དང་བཅས་པ། དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ། དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་གྱི་བསམ་གཏན་དང་པོ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བས་ནང་རབ་ཏུ་དང་ཞིང་། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ། རྟོག་པ་མེད་པ། དཔྱོད་པ་མེད་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་གྱི་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དགའ་བ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བས་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་ཤིང་། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་ལ། བདེ་བ་ལུས་ཀྱིས་མྱོང་བར་བྱེད་དེ། གང་ཞིག་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་‘བཏང་སྙོམས་པ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་བདེ་བ་ལ་གནས་པའོ།’ཞེས་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །བདེ་བ་ཡང་སྤངས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྤངས་ཏེ། སྔོན་ཉིད་ནས་ཡིད་བདེ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ནུབ་པས། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ། བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Katamañca, bhikkhave, paññābalaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Idaṃ vuccati, bhikkhave, paññābalaṃ. Imāni kho, bhikkhave, pañca balānī’’ti. Catutthaṃ. “དགེ་སློང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཞིང་། འཕགས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་ཟད་པར་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག་སྟོབས་ལྔ་པོ་འདི་དག་གོ།”ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པའོ། ། 5. Daṭṭhabbasuttaṃ ༥. བལྟ་བར་བྱ་བའི་མདོ། 15. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, balāni. Katamāni pañca? Saddhābalaṃ, vīriyabalaṃ, satibalaṃ, samādhibalaṃ, paññābalaṃ. Kattha ca, bhikkhave, saddhābalaṃ daṭṭhabbaṃ? Catūsu sotāpattiyaṅgesu. Ettha saddhābalaṃ daṭṭhabbaṃ. Kattha ca, bhikkhave, vīriyabalaṃ daṭṭhabbaṃ? Catūsu sammappadhānesu. Ettha vīriyabalaṃ daṭṭhabbaṃ. Kattha ca, bhikkhave, satibalaṃ daṭṭhabbaṃ? Catūsu satipaṭṭhānesu. Ettha satibalaṃ daṭṭhabbaṃ. Kattha ca, bhikkhave, samādhibalaṃ daṭṭhabbaṃ? Catūsu jhānesu. Ettha samādhibalaṃ daṭṭhabbaṃ. Kattha ca, bhikkhave, paññābalaṃ daṭṭhabbaṃ? Catūsu ariyasaccesu. Ettha paññābalaṃ daṭṭhabbaṃ. Imāni kho, bhikkhave, pañca balānī’’ti. Pañcamaṃ. ༡༥. “དགེ་སློང་དག་སྟོབས་འདི་དག་ནི་ལྔའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དད་པའི་སྟོབས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། དྲན་པའི་སྟོབས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་སོ། །དགེ་སློང་དག་དད་པའི་སྟོབས་ནི་གང་ལ་བལྟ་བར་བྱ་ཞེ་ན། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཡན་ལག་བཞི་ལའོ། །འདི་ལ་དད་པའི་སྟོབས་བལྟ་བར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་ནི་གང་ལ་བལྟ་བར་བྱ་ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་ལའོ། །འདི་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་བལྟ་བར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག་དྲན་པའི་སྟོབས་ནི་གང་ལ་བལྟ་བར་བྱ་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལའོ། །འདི་ལ་དྲན་པའི་སྟོབས་བལྟ་བར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ནི་གང་ལ་བལྟ་བར་བྱ་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་བཞི་ལའོ། །འདི་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་བལྟ་བར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ནི་གང་ལ་བལྟ་བར་བྱ་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལའོ། །འདི་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་བལྟ་བར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག་སྟོབས་ལྔ་པོ་འདི་དག་གོ།”ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པའོ། ། 6. Punakūṭasuttaṃ ༦. ཁང་ཐོག་གི་མདོ་གཉིས་པ། 16. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, balāni. Katamāni pañca? Saddhābalaṃ, vīriyabalaṃ, satibalaṃ, samādhibalaṃ, paññābalaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca balāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ balānaṃ etaṃ aggaṃ etaṃ saṅgāhikaṃ etaṃ saṅghātaniyaṃ, yadidaṃ paññābalaṃ. Seyyathāpi, bhikkhave, kūṭāgārassa etaṃ aggaṃ etaṃ saṅgāhikaṃ etaṃ saṅghātaniyaṃ, yadidaṃ kūṭaṃ. Evamevaṃ kho, bhikkhave, imesaṃ pañcannaṃ balānaṃ etaṃ aggaṃ etaṃ saṅgāhikaṃ etaṃ saṅghātaniyaṃ, yadidaṃ paññābala’’nti. Chaṭṭhaṃ. ༡༦. “དགེ་སློང་དག་སྟོབས་འདི་དག་ནི་ལྔའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དད་པའི་སྟོབས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། དྲན་པའི་སྟོབས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་སོ། །དགེ་སློང་དག་སྟོབས་ལྔ་པོ་འདི་དག་གོ། དགེ་སློང་དག་སྟོབས་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་ནང་ནས་གང་འདི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཡིན་པ་ནི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། འདིས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་བྱེད་ཅིང་། འདིས་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་འདུ་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག་དཔེར་ན། ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་ཏོག་ནི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། དེས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་བྱེད་ཅིང་། དེས་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་འདུ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་དུ་སྟོབས་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་ནང་ནས་གང་འདི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཡིན་པ་ནི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། འདིས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་བྱེད་ཅིང་། འདིས་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་འདུ་བར་བྱེད་དོ།”ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲུག་པའོ། ། 7. Paṭhamahitasuttaṃ ༧. ཕན་པའི་མདོ་དང་པོ། 17. ‘‘Pañcahi[Pg.11], bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu attahitāya paṭipanno hoti, no parahitāya. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu attanā sīlasampanno hoti, no paraṃ sīlasampadāya samādapeti; attanā samādhisampanno hoti, no paraṃ samādhisampadāya samādapeti; attanā paññāsampanno hoti, no paraṃ paññāsampadāya samādapeti; attanā vimuttisampanno hoti, no paraṃ vimuttisampadāya samādapeti; attanā vimuttiñāṇadassanasampanno hoti, no paraṃ vimuttiñāṇadassanasampadāya samādapeti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato bhikkhu attahitāya paṭipanno hoti, no parahitāyā’’ti. Sattamaṃ. ༡༧. “དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་རང་གི་དོན་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཞུགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་རང་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །རང་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །རང་ཉིད་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །རང་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །རང་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་རང་གི་དོན་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཞུགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།”ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུན་པའོ། ། 8. Dutiyahitasuttaṃ ༨. ཕན་པའི་མདོ་གཉིས་པ། 18. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu parahitāya paṭipanno hoti, no attahitāya. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu attanā na sīlasampanno hoti, paraṃ sīlasampadāya samādapeti; attanā na samādhisampanno hoti, paraṃ samādhisampadāya samādapeti; attanā na paññāsampanno hoti, paraṃ paññāsampadāya samādapeti; attanā na vimuttisampanno hoti, paraṃ vimuttisampadāya samādapeti; attanā na vimuttiñāṇadassanasampanno hoti, paraṃ vimuttiñāṇadassanasampadāya samādapeti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu parahitāya paṭipanno hoti, no attahitāyā’’ti. Aṭṭhamaṃ. ༡༨. “དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་གྱི། རང་གི་དོན་ལ་ཞུགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་རང་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །རང་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །རང་ཉིད་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །རང་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །རང་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་གྱི། རང་གི་དོན་ལ་ཞུགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།”ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒྱད་པའོ། ། 9. Tatiyahitasuttaṃ ༩. ཕན་པའི་མདོ་གསུམ་པ། 19. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu neva attahitāya paṭipanno hoti, no parahitāya. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu attanā na sīlasampanno hoti, no paraṃ sīlasampadāya samādapeti; attanā na samādhisampanno hoti, no paraṃ samādhisampadāya samādapeti; attanā na paññāsampanno hoti, no paraṃ paññāsampadāya samādapeti; attanā na vimuttisampanno hoti, no paraṃ vimuttisampadāya samādapeti; attanā na vimuttiñāṇadassanasampanno hoti, no paraṃ vimuttiñāṇadassanasampadāya samādapeti. Imehi kho[Pg.12], bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu neva attahitāya paṭipanno hoti, no parahitāyā’’ti. Navamaṃ. ༡༩. “དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་རང་གི་དོན་ལ་ཡང་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཡང་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་རང་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཡང་མི་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །རང་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཡང་མི་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །རང་ཉིད་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཡང་མི་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །རང་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཡང་མི་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །རང་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཡང་མི་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་རང་གི་དོན་ལ་ཡང་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཡང་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།”ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། ། 10. Catutthahitasuttaṃ ༡༠. ཕན་པའི་མདོ་བཞི་པ། 20. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu attahitāya ca paṭipanno hoti parahitāya ca. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu attanā ca sīlasampanno hoti, parañca sīlasampadāya samādapeti; attanā ca samādhisampanno hoti, parañca samādhisampadāya samādapeti, attanā ca paññāsampanno hoti, parañca paññāsampadāya samādapeti; attanā ca vimuttisampanno hoti, parañca vimuttisampadāya samādapeti; attanā ca vimuttiñāṇadassanasampanno hoti, parañca vimuttiñāṇadassanasampadāya samādapeti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu attahitāya ca paṭipanno hoti parahitāya cā’’ti. Dasamaṃ. ༢༠. “དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་རང་གི་དོན་ལ་ཡང་ཞུགས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཡང་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་རང་ཉིད་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །རང་ཉིད་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །རང་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །རང་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །རང་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་རང་གི་དོན་ལ་ཡང་ཞུགས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཡང་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ།”ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་པའོ། ། Balavaggo dutiyo. སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་གཉིས་པའོ། ། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ནི། Ananussutakūṭañca, saṃkhittaṃ vitthatena ca; Daṭṭhabbañca puna kūṭaṃ, cattāropi hitena cāti. ཐོས་པ་མེད་དང་ཏོག་དང་ནི། །བསྡུས་པ་དང་ནི་རྒྱས་པ་དང་། །བལྟ་བར་བྱ་དང་ཡང་ཏོག་དང་། །ཕན་པའི་མདོ་ནི་བཞི་ཉིད་དོ། ། 3. Pañcaṅgikavaggo ༣. ཡན་ལག་ལྔའི་སྐབས། 1. Paṭhamaagāravasuttaṃ ༡. མ་གུས་པའི་མདོ་དང་པོ། 21. ‘‘So vata, bhikkhave, bhikkhu agāravo appatisso asabhāgavuttiko ‘sabrahmacārīsu ābhisamācārikaṃ dhammaṃ paripūressatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. ‘Ābhisamācārikaṃ dhammaṃ aparipūretvā sekhaṃ dhammaṃ paripūressatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. ‘Sekhaṃ dhammaṃ aparipūretvā sīlāni paripūressatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. ‘Sīlāni aparipūretvā sammādiṭṭhiṃ paripūressatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. ‘Sammādiṭṭhiṃ aparipūretvā sammāsamādhiṃ paripūressatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. ༢༡. “དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་གང་ཞིག་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་གུས་པ་མེད་པ། ཞེ་ས་མེད་པ། མཐུན་པར་མི་གནས་པ་ཞིག་གིས། ‘ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།’ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ཞིང་གོ་སྐབས་མེད་དོ། །‘ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་སློབ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།’ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ཞིང་གོ་སྐབས་མེད་དོ། །‘སློབ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།’ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ཞིང་གོ་སྐབས་མེད་དོ། །‘ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།’ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ཞིང་གོ་སྐབས་མེད་དོ། །‘ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།’ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ཞིང་གོ་སྐབས་མེད་དོ། ། ‘‘So [Pg.13] vata, bhikkhave, bhikkhu sagāravo sappatisso sabhāgavuttiko ‘sabrahmacārīsu ābhisamācārikaṃ dhammaṃ paripūressatī’ti ṭhānametaṃ vijjati. ‘Ābhisamācārikaṃ dhammaṃ paripūretvā sekhaṃ dhammaṃ paripūressatī’ti ṭhānametaṃ vijjati. ‘Sekhaṃ dhammaṃ paripūretvā sīlāni paripūressatī’ti ṭhānametaṃ vijjati. ‘Sīlāni paripūretvā sammādiṭṭhiṃ paripūressatī’ti ṭhānametaṃ vijjati. ‘Sammādiṭṭhiṃ paripūretvā sammāsamādhiṃ paripūressatī’ti ṭhānametaṃ vijjatī’’ti. Paṭhamaṃ. “དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་གང་ཞིག་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་པ། ཞེ་ས་དང་བཅས་པ། མཐུན་པར་གནས་པ་ཞིག་གིས། ‘ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།’ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་ཅིང་གོ་སྐབས་ཡོད་དོ། །‘ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་སློབ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།’ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་ཅིང་གོ་སྐབས་ཡོད་དོ། །‘སློབ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།’ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་ཅིང་གོ་སྐབས་ཡོད་དོ། །‘ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།’ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་ཅིང་གོ་སྐབས་ཡོད་དོ། །‘ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།’ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་ཅིང་གོ་སྐབས་ཡོད་དོ།”ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོའོ། ། 2. Dutiyaagāravasuttaṃ ༢. མ་གུས་པའི་མདོ་གཉིས་པ། 22. ‘‘So vata, bhikkhave, bhikkhu agāravo appatisso asabhāgavuttiko ‘sabrahmacārīsu ābhisamācārikaṃ dhammaṃ paripūressatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. ‘Ābhisamācārikaṃ dhammaṃ aparipūretvā sekhaṃ dhammaṃ paripūressatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. ‘Sekhaṃ dhammaṃ aparipūretvā sīlakkhandhaṃ paripūressatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. ‘Sīlakkhandhaṃ aparipūretvā samādhikkhandhaṃ paripūressatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. ‘Samādhikkhandhaṃ aparipūretvā paññākkhandhaṃ paripūressatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. ༢༢. དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གང་ཞིག་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་མ་གུས་ཤིང་། ཞེ་ས་མེད་པ། མཐུན་པའི་འཚོ་བ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། དེས་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་སློབ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །སློབ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘So vata, bhikkhave, bhikkhu sagāravo sappatisso sabhāgavuttiko ‘sabrahmacārīsu ābhisamācārikaṃ dhammaṃ paripūressatī’ti ṭhānametaṃ vijjati. ‘Ābhisamācārikaṃ dhammaṃ paripūretvā sekhaṃ dhammaṃ paripūressatī’ti ṭhānametaṃ vijjati. Sekhaṃ dhammaṃ paripūretvā sīlakkhandhaṃ paripūressatī’ti ṭhānametaṃ vijjati. ‘Sīlakkhandhaṃ paripūretvā samādhikkhandhaṃ paripūressatī’ti ṭhānametaṃ vijjati. ‘Samādhikkhandhaṃ paripūretvā paññākkhandhaṃ paripūressatī’ti ṭhānametaṃ vijjatī’’ti. Dutiyaṃ. དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གང་ཞིག་གུས་པ་དང་བཅས་ཤིང་། ཞེ་ས་དང་བཅས་པ། མཐུན་པའི་འཚོ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ན། དེས་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ། །ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་སློབ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ། །སློབ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པའོ། ། 3. Upakkilesasuttaṃ ༣. ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་མདོ། 23. ‘‘Pañcime, bhikkhave, jātarūpassa upakkilesā, yehi upakkilesehi upakkiliṭṭhaṃ jātarūpaṃ na ceva mudu hoti na ca kammaniyaṃ na ca pabhassaraṃ pabhaṅgu ca na ca sammā upeti kammāya. Katame pañca? Ayo, lohaṃ, tipu, sīsaṃ, sajjhaṃ – ime kho, bhikkhave, pañca jātarūpassa upakkilesā[Pg.14], yehi upakkilesehi upakkiliṭṭhaṃ jātarūpaṃ na ceva mudu hoti na ca kammaniyaṃ na ca pabhassaraṃ pabhaṅgu ca na ca sammā upeti kammāya. Yato ca kho, bhikkhave, jātarūpaṃ imehi pañcahi upakkilesehi vimuttaṃ hoti, taṃ hoti jātarūpaṃ mudu ca kammaniyañca pabhassarañca na ca pabhaṅgu sammā upeti kammāya. Yassā yassā ca piḷandhanavikatiyā ākaṅkhati – yadi muddikāya yadi kuṇḍalāya yadi gīveyyakāya yadi suvaṇṇamālāya – tañcassa atthaṃ anubhoti. ༢༣. དགེ་སློང་དག གསེར་གྱི་དྲི་མ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དེ། དྲི་མ་གང་དག་གིས་བསྒོས་པའི་གསེར་ནི་མཉེན་པོར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ལས་སུ་རུང་བར་མི་འགྱུར་ལ། འོད་གསལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞིང་། སྲུབས་ཆག་སླ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། བཟོ་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་ལེགས་པར་མི་འཇུག་གོ །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ལྕགས་དང་། ཟངས་དང་། གཤའ་དཀར་དང་། ཞ་ཉེ་དང་། དངུལ་ལོ། །དགེ་སློང་དག འདི་དག་ནི་གསེར་གྱི་དྲི་མ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། དྲི་མ་འདི་དག་གིས་བསྒོས་པའི་གསེར་ནི་མཉེན་པོར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ལས་སུ་རུང་བར་མི་འགྱུར་ལ། འོད་གསལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞིང་། སྲུབས་ཆག་སླ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། བཟོ་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་ལེགས་པར་མི་འཇུག་གོ །དགེ་སློང་དག གང་གི་ཚེ་གསེར་དྲི་མ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་གྱུར་པ་ན། གསེར་དེ་ནི་མཉེན་པ་དང་། ལས་སུ་རུང་བ་དང་། འོད་གསལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང་། སྲུབས་ཆག་སླ་བ་མ་ཡིན་པར་བཟོ་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་ལེགས་པར་འཇུག་གོ །དེས་རྒྱན་གྱི་རྣམ་པ་གང་དང་གང་འདོད་པ་སྟེ། སོར་གདུབ་བམ། རྣ་ཆའམ། སྐེ་རྒྱན་ནམ། གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་གང་འདོད་པ་དེ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེའི་དོན་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། ། ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcime cittassa upakkilesā, yehi upakkilesehi upakkiliṭṭhaṃ cittaṃ na ceva mudu hoti na ca kammaniyaṃ na ca pabhassaraṃ pabhaṅgu ca na ca sammā samādhiyati āsavānaṃ khayāya. Katame pañca? Kāmacchando, byāpādo, thinamiddhaṃ, uddhaccakukkuccaṃ, vicikicchā – ime kho, bhikkhave, pañca cittassa upakkilesā yehi upakkilesehi upakkiliṭṭhaṃ cittaṃ na ceva mudu hoti na ca kammaniyaṃ na ca pabhassaraṃ pabhaṅgu ca na ca sammā samādhiyati āsavānaṃ khayāya. Yato ca kho, bhikkhave, cittaṃ imehi pañcahi upakkilesehi vimuttaṃ hoti, taṃ hoti cittaṃ mudu ca kammaniyañca pabhassarañca na ca pabhaṅgu sammā samādhiyati āsavānaṃ khayāya. Yassa yassa ca abhiññāsacchikaraṇīyassa dhammassa cittaṃ abhininnāmeti abhiññāsacchikiriyāya tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane. དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དེ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་དག་གིས་བསྒོས་པའི་སེམས་ནི་མཉེན་པོར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ལས་སུ་རུང་བར་མི་འགྱུར་ལ། འོད་གསལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞིང་། སྲུབས་ཆག་སླ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་མཉམ་པར་འཇོག་མི་ནུས་སོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དང་། རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་མོ། །དགེ་སློང་དག འདི་དག་ནི་སེམས་ཀྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་འདི་དག་གིས་བསྒོས་པའི་སེམས་ནི་མཉེན་པོར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ལས་སུ་རུང་བར་མི་འགྱུར་ལ། འོད་གསལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞིང་། སྲུབས་ཆག་སླ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་མཉམ་པར་འཇོག་མི་ནུས་སོ། །དགེ་སློང་དག གང་གི་ཚེ་སེམས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་གྱུར་པ་ན། སེམས་དེ་ནི་མཉེན་པ་དང་། ལས་སུ་རུང་བ་དང་། འོད་གསལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང་། སྲུབས་ཆག་སླ་བ་མ་ཡིན་པར་ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་མཉམ་པར་འཇོག་ནུས་སོ། །མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་གང་དང་གང་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་གཏོད་པར་བྱེད་ན། རྒྱུ་རྐྱེན་ཡོད་པ་ན་དེ་དང་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘So sace ākaṅkhati – ‘anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhaveyyaṃ – ekopi hutvā bahudhā assaṃ, bahudhāpi hutvā eko assaṃ; āvibhāvaṃ, tirobhāvaṃ; tirokuṭṭaṃ tiropākāraṃ tiropabbataṃ asajjamāno gaccheyyaṃ, seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṃ kareyyaṃ, seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāno gaccheyyaṃ, seyyathāpi pathaviyaṃ; ākāsepi pallaṅkena kameyyaṃ, seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṃmahiddhike evaṃmahānubhāve pāṇinā parimaseyyaṃ parimajjeyyaṃ yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vatteyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane. གལ་ཏེ་ཁོ་ན་རེ་ ‘བདག་གིས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་རྣམ་པ་མང་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་སྟེ། གཅིག་པུར་གྱུར་ནས་ཀྱང་མང་པོར་འགྱུར་བར་བྱ། མང་པོར་གྱུར་ནས་ཀྱང་གཅིག་པུར་འགྱུར་བར་བྱ། སྣང་བར་བྱ་ཞིང་མི་སྣང་བར་བྱ། རྩིག་པ་དང་། ར་བ་དང་། རི་ལ་མ་ཐོགས་པར་མཁའ་ལ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བར་བྱ། ས་ལའང་ཆུ་ལ་བཞིན་དུ་སྟེང་དུ་འཐོན་པ་དང་ནུབ་པར་བྱ། ཆུ་ལའང་ས་ལ་བཞིན་དུ་མི་བྱིང་བར་འགྲོ་བར་བྱ། མཁའ་ལའང་བྱ་འཕུར་བ་བཞིན་དུ་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འགྲོ་བར་བྱ། ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་འདི་གཉིས་འདི་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་མཐུ་ཆེ་བ་ལའང་ལག་པས་གཏུགས་ཤིང་བྱུག་པར་བྱ། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་དུ་ལུས་ཀྱིས་དབང་བསྒྱུར་བར་བྱའོ་’ ཞེས་འདོད་ན། རྒྱུ་རྐྱེན་ཡོད་པ་ན་དེ་དང་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘So [Pg.15] sace ākaṅkhati – ‘dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya ubho sadde suṇeyyaṃ – dibbe ca mānuse ca ye dūre santike cā’ti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane. གལ་ཏེ་ཁོ་ན་རེ་ ‘བདག་གིས་ལྷའི་རྣ་བའི་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པ་མི་ལས་འདས་པས་ལྷ་དང་མིའི་སྒྲ་གཉིས་ཀ་སྟེ། ཐག་རིང་བ་དང་ཉེ་བར་ཡོད་པ་རྣམས་ཐོས་པར་བྱའོ་’ ཞེས་འདོད་ན། རྒྱུ་རྐྱེན་ཡོད་པ་ན་དེ་དང་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘So sace ākaṅkhati – ‘parasattānaṃ parapuggalānaṃ cetasā ceto paricca pajāneyyaṃ – sarāgaṃ vā cittaṃ sarāgaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vītarāgaṃ vā cittaṃ vītarāgaṃ cittanti pajāneyyaṃ, sadosaṃ vā cittaṃ sadosaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vītadosaṃ vā cittaṃ vītadosaṃ cittanti pajāneyyaṃ, samohaṃ vā cittaṃ samohaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vītamohaṃ vā cittaṃ vītamohaṃ cittanti pajāneyyaṃ, saṃkhittaṃ vā cittaṃ saṃkhittaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vikkhittaṃ vā cittaṃ vikkhittaṃ cittanti pajāneyyaṃ, mahaggataṃ vā cittaṃ mahaggataṃ cittanti pajāneyyaṃ, amahaggataṃ vā cittaṃ amahaggataṃ cittanti pajāneyyaṃ, sauttaraṃ vā cittaṃ sauttaraṃ cittanti pajāneyyaṃ, anuttaraṃ vā cittaṃ anuttaraṃ cittanti pajāneyyaṃ, samāhitaṃ vā cittaṃ samāhitaṃ cittanti pajāneyyaṃ, asamāhitaṃ vā cittaṃ asamāhitaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vimuttaṃ vā cittaṃ vimuttaṃ cittanti pajāneyyaṃ, avimuttaṃ vā cittaṃ avimuttaṃ cittanti pajāneyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane. གལ་ཏེ་ཁོ་ན་རེ་ ‘བདག་གིས་སེམས་ཅན་གཞན་དང་གང་ཟག་གཞན་གྱི་སེམས་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཅད་དེ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ། ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པའི་སེམས་ལ་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ལ་ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ། གཏི་མུག་དང་བཅས་པའི་སེམས་ལ་གཏི་མུག་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ལ་གཏི་མུག་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ། བསྡུས་པའི་སེམས་ལ་བསྡུས་པའི་སེམས་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ། རྣམ་པར་གཡེངས་པའི་སེམས་ལ་རྣམ་པར་གཡེངས་པའི་སེམས་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ། ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་སེམས་ལ་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་སེམས་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ། ཆེན་པོར་མ་གྱུར་པའི་སེམས་ལ་ཆེན་པོར་མ་གྱུར་པའི་སེམས་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ། བླ་ན་ཡོད་པའི་སེམས་ལ་བླ་ན་ཡོད་པའི་སེམས་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ། བླ་ན་མེད་པའི་སེམས་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་སེམས་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ། མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ལ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ། རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བའི་སེམས་ལ་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བའི་སེམས་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ་’ ཞེས་འདོད་ན། རྒྱུ་རྐྱེན་ཡོད་པ་ན་དེ་དང་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘So sace ākaṅkhati – ‘anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussareyyaṃ, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṃsampi jātiyo cattārīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi saṃvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṃvaṭṭavivaṭṭakappe – amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṃ; tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapannoti, iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussareyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane. གལ་ཏེ་ཁོ་ན་རེ་ ‘བདག་གིས་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་མང་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་དང་། སྐྱེ་བ་གཉིས་དང་། སྐྱེ་བ་གསུམ་དང་། སྐྱེ་བ་བཞི་དང་། སྐྱེ་བ་ལྔ་དང་། སྐྱེ་བ་བཅུ་དང་། སྐྱེ་བ་ཉི་ཤུ་དང་། སྐྱེ་བ་སུམ་ཅུ་དང་། སྐྱེ་བ་བཞི་བཅུ་དང་། སྐྱེ་བ་ལྔ་བཅུ་དང་། སྐྱེ་བ་བརྒྱ་དང་། སྐྱེ་བ་སྟོང་དང་། སྐྱེ་བ་འབུམ་དང་། འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་མང་པོ་དང་། ཆགས་པའི་བསྐལ་པ་མང་པོ་དང་། འཇིག་པ་དང་ཆགས་པའི་བསྐལ་པ་མང་པོ་དག་ལ། ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ན་བདག་གི་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར། རུས་འདི་ཞེས་བྱ། ཁ་དོག་འདི་ལྟ་བུ། ཟས་འདི་ལྟ་བུ་ཟ། བདེ་སྡུག་འདི་ལྟ་བུ་མྱོང་། ཚེའི་མཐའ་འདི་ཙམ་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་སོ། །དེར་ཡང་བདག་གི་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར། རུས་འདི་ཞེས་བྱ། ཁ་དོག་འདི་ལྟ་བུ། ཟས་འདི་ལྟ་བུ་ཟ། བདེ་སྡུག་འདི་ལྟ་བུ་མྱོང་། ཚེའི་མཐའ་འདི་ཙམ་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འདིར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྟར་རྣམ་པ་དང་བཅས་ཤིང་། བསྟན་པ་དང་བཅས་པའི་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་མང་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱའོ་’ ཞེས་འདོད་ན། རྒྱུ་རྐྱེན་ཡོད་པ་ན་དེ་དང་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘So [Pg.16] sace ākaṅkhati – ‘dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passeyyaṃ cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajāneyyaṃ – ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṃ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā; ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṃ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannāti, iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passeyyaṃ cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajāneyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane. གལ་ཏེ་ཁོ་ན་རེ་ ‘བདག་གིས་ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་མི་ལས་འདས་པས་སེམས་ཅན་ཤི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དང་། ངན་པ་དང་བཟང་པོ་དང་། ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ཁ་དོག་ངན་པ་དང་། བདེ་འགྲོ་དང་ལོག་པར་ལྟུང་བ་རྣམས་མཐོང་བར་བྱ་ཞིང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལུས་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། ཡིད་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ། ལོག་པར་ལྟ་བའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པས། དེ་དག་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་དང་། བདེ་འགྲོ་མ་ཡིན་པ་དང་། ལོག་པར་ལྟུང་བ་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེས་སོ། །ཡང་ན་ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལུས་ཀྱི་ལེགས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། ངག་གི་ལེགས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། ཡིད་ཀྱི་ལེགས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པ། ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ། ཡང་དག་པར་ལྟ་བའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པས། དེ་དག་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྟར་ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་མི་ལས་འདས་པས་སེམས་ཅན་ཤི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དང་། ངན་པ་དང་བཟང་པོ་དང་། ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ཁ་དོག་ངན་པ་དང་། བདེ་འགྲོ་དང་ལོག་པར་ལྟུང་བ་རྣམས་མཐོང་བར་བྱ་ཞིང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ་’ ཞེས་འདོད་ན། རྒྱུ་རྐྱེན་ཡོད་པ་ན་དེ་དང་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘So sace ākaṅkhati – ‘āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane’’ti. Tatiyaṃ. གལ་ཏེ་ཁོ་ན་རེ་ ‘བདག་གིས་ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པར་བྱའོ་’ ཞེས་འདོད་ན། རྒྱུ་རྐྱེན་ཡོད་པ་ན་དེ་དང་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པའོ། ། 4. Dussīlasuttaṃ ༤. ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་མདོ། 24. ‘‘Dussīlassa, bhikkhave, sīlavipannassa hatūpaniso hoti sammāsamādhi; sammāsamādhimhi asati sammāsamādhivipannassa hatūpanisaṃ hoti yathābhūtañāṇadassanaṃ; yathābhūtañāṇadassane asati yathābhūtañāṇadassanavipannassa hatūpaniso hoti nibbidāvirāgo; nibbidāvirāge asati nibbidāvirāgavipannassa hatūpanisaṃ hoti vimuttiñāṇadassanaṃ. Seyyathāpi, bhikkhave, rukkho sākhāpalāsavipanno. Tassa papaṭikāpi na pāripūriṃ gacchati, tacopi na pāripūriṃ gacchati, pheggupi na pāripūriṃ gacchati, sāropi na pāripūriṃ gacchati; evamevaṃ kho, bhikkhave, dussīlassa sīlavipannassa hatūpaniso hoti sammāsamādhi; sammāsamādhimhi asati sammāsamādhivipannassa hatūpanisaṃ hoti yathābhūtañāṇadassanaṃ; yathābhūtañāṇadassane asati yathābhūtañāṇadassanavipannassa hatūpaniso hoti [Pg.17] nibbidāvirāgo; nibbidāvirāge asati nibbidāvirāgavipannassa hatūpanisaṃ hoti vimuttiñāṇadassanaṃ. ༢༤. དགེ་སློང་དག ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་པ་ན། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉམས་པ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་མེད་པ་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ཉམས་པ་ལ་སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མེད་པ་ན། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉམས་པ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག དཔེར་ན། ཤིང་གང་ཞིག་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་ཉམས་པར་གྱུར་ན། དེའི་ཕྱི་ཤུན་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། བར་ཤུན་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ལ། སྙིང་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཆ་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། སྙིང་པོ་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་པ་ན། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉམས་པ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་མེད་པ་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ཉམས་པ་ལ་སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མེད་པ་ན། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉམས་པ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Sīlavato, bhikkhave, sīlasampannassa upanisasampanno hoti sammāsamādhi; sammāsamādhimhi sati sammāsamādhisampannassa upanisasampannaṃ hoti yathābhūtañāṇadassanaṃ; yathābhūtañāṇadassane sati yathābhūtañāṇadassanasampannassa upanisasampanno hoti nibbidāvirāgo; nibbidāvirāge sati nibbidāvirāgasampannassa upanisasampannaṃ hoti vimuttiñāṇadassanaṃ. Seyyathāpi, bhikkhave, rukkho sākhāpalāsasampanno. Tassa papaṭikāpi pāripūriṃ gacchati, tacopi pāripūriṃ gacchati, pheggupi pāripūriṃ gacchati, sāropi pāripūriṃ gacchati; evamevaṃ kho, bhikkhave, sīlavato sīlasampannassa upanisasampanno hoti sammāsamādhi; sammāsamādhimhi sati sammāsamādhisampannassa upanisasampannaṃ hoti yathābhūtañāṇadassanaṃ; yathābhūtañāṇadassane sati yathābhūtañāṇadassanasampannassa upanisasampanno hoti nibbidāvirāgo; nibbidāvirāge sati nibbidāvirāgasampannassa upanisasampannaṃ hoti vimuttiñāṇadassana’’nti. Catutthaṃ. “དགེ་སློང་དག ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་ན། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ཡོད་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡོད་ན། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག དཔེར་ན། ཤིང་སྡོང་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡོད་ན། དེའི་ཕྱི་ཤུན་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར། བར་ཤུན་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར། ཤིང་སྙིང་མ་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར། ཤིང་སྙིང་པོ་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་ན། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ཡོད་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡོད་ན། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།” ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པའོ། ། 5. Anuggahitasuttaṃ ༥. རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་མདོ། 25. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi anuggahitā sammādiṭṭhi cetovimuttiphalā ca hoti cetovimuttiphalānisaṃsā ca, paññāvimuttiphalā ca hoti paññāvimuttiphalānisaṃsā ca. ༢༥. “དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་དང་། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞིང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།” ‘‘Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, sammādiṭṭhi sīlānuggahitā ca hoti, sutānuggahitā ca hoti, sākacchānuggahitā ca hoti, samathānuggahitā ca hoti, vipassanānuggahitā ca hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi anuggahitā sammādiṭṭhi cetovimuttiphalā ca hoti cetovimuttiphalānisaṃsā ca, paññāvimuttiphalā ca hoti paññāvimuttiphalānisaṃsā cā’’ti. Pañcamaṃ. “ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན། ཐོས་པས་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན། བགྲོ་གླེང་གིས་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན། ཞི་གནས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན། ལྷག་མཐོང་གིས་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་གིས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་དང་། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞིང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།” ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པའོ། ། 6. Vimuttāyatanasuttaṃ ༦. རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མདོ། 26. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, vimuttāyatanāni yattha bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato avimuttaṃ vā cittaṃ vimuccati, aparikkhīṇā [Pg.18] vā āsavā parikkhayaṃ gacchanti, ananuppattaṃ vā anuttaraṃ yogakkhemaṃ anupāpuṇāti. ༢༦. “དགེ་སློང་དག རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དེ། གང་དག་ལ་དགེ་སློང་བག་ཡོད་པ། བརྩོན་འགྲུས་ཅན། བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་ན། རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བའི་སེམས་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར། མ་ཟད་པའི་ཟག་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར། མ་ཐོབ་པའི་བླ་ན་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་བདེ་འཇགས་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།” ‘‘Katamāni pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhuno satthā dhammaṃ deseti aññataro vā garuṭṭhāniyo sabrahmacārī. Yathā yathā, bhikkhave, tassa bhikkhuno satthā dhammaṃ deseti, aññataro vā garuṭṭhāniyo sabrahmacārī, tathā tathā so tasmiṃ dhamme atthapaṭisaṃvedī ca hoti dhammapaṭisaṃvedī ca. Tassa atthapaṭisaṃvedino dhammapaṭisaṃvedino pāmojjaṃ jāyati. Pamuditassa pīti jāyati. Pītimanassa kāyo passambhati. Passaddhakāyo sukhaṃ vedeti. Sukhino cittaṃ samādhiyati. Idaṃ, bhikkhave, paṭhamaṃ vimuttāyatanaṃ yattha bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato avimuttaṃ vā cittaṃ vimuccati, aparikkhīṇā vā āsavā parikkhayaṃ gacchanti, ananuppattaṃ vā anuttaraṃ yogakkhemaṃ anupāpuṇāti. “ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་ལ་སྟོན་པས་ཆོས་སྟོན་ཏམ། ཡང་ན་བླ་མའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་གཞན་ཞིག་གིས་ཆོས་སྟོན་ཏོ། དགེ་སློང་དག ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དགེ་སློང་དེ་ལ་སྟོན་པས་ཆོས་སྟོན་ཏམ། ཡང་ན་བླ་མའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་གཞན་ཞིག་གིས་ཆོས་སྟོན་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཁོ་ནར། དགེ་སློང་དེ་ཆོས་དེ་ལ་དོན་རིག་པ་དང་ཆོས་རིག་པར་འགྱུར་རོ། དོན་རིག་ཅིང་ཆོས་རིག་པ་དེ་ལ། རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལས་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ཡིད་དགའ་བའི་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་འགྱུར་རོ། ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར། བདེ་བ་ཅན་གྱི་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་པོ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་དགེ་སློང་བག་ཡོད་པ། བརྩོན་འགྲུས་ཅན། བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་ན། རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བའི་སེམས་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར། མ་ཟད་པའི་ཟག་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར། མ་ཐོབ་པའི་བླ་ན་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་བདེ་འཇགས་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhuno na heva kho satthā dhammaṃ deseti, aññataro vā garuṭṭhāniyo sabrahmacārī, api ca kho yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paresaṃ deseti. Yathā yathā, bhikkhave, bhikkhu yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paresaṃ deseti tathā tathā so tasmiṃ dhamme atthapaṭisaṃvedī ca hoti dhammapaṭisaṃvedī ca. Tassa atthapaṭisaṃvedino dhammapaṭisaṃvedino pāmojjaṃ jāyati. Pamuditassa pīti jāyati. Pītimanassa kāyo passambhati. Passaddhakāyo sukhaṃ vedeti. Sukhino cittaṃ samādhiyati. Idaṃ, bhikkhave, dutiyaṃ vimuttāyatanaṃ yattha bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato avimuttaṃ vā cittaṃ vimuccati, aparikkhīṇā vā āsavā parikkhayaṃ gacchanti, ananuppattaṃ vā anuttaraṃ yogakkhemaṃ anupāpuṇāti. “དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ལ་སྟོན་པས་ཆོས་མི་སྟོན་ལ། བླ་མའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཆོས་མི་སྟོན་མོད། འོན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ཇི་ལྟར་བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་རྒྱས་པར་གཞན་དག་ལ་སྟོན་ཏོ། དགེ་སློང་དག ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དགེ་སློང་གིས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ཇི་ལྟར་བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་རྒྱས་པར་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཁོ་ནར། དགེ་སློང་དེ་ཆོས་དེ་ལ་དོན་རིག་པ་དང་ཆོས་རིག་པར་འགྱུར་རོ། དོན་རིག་ཅིང་ཆོས་རིག་པ་དེ་ལ། རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལས་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ཡིད་དགའ་བའི་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་འགྱུར་རོ། ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར། བདེ་བ་ཅན་གྱི་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་དགེ་སློང་བག་ཡོད་པ། བརྩོན་འགྲུས་ཅན། བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་ན། རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བའི་སེམས་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར། མ་ཟད་པའི་ཟག་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར། མ་ཐོབ་པའི་བླ་ན་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་བདེ་འཇགས་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhuno na heva kho satthā dhammaṃ deseti, aññataro vā garuṭṭhāniyo sabrahmacārī, nāpi yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paresaṃ deseti, api ca kho yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena sajjhāyaṃ karoti. Yathā yathā, bhikkhave, bhikkhu yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena sajjhāyaṃ karoti tathā tathā so tasmiṃ dhamme atthapaṭisaṃvedī ca hoti dhammapaṭisaṃvedī ca. Tassa atthapaṭisaṃvedino [Pg.19] dhammapaṭisaṃvedino pāmojjaṃ jāyati. Pamuditassa pīti jāyati. Pītimanassa kāyo passambhati. Passaddhakāyo sukhaṃ vedeti. Sukhino cittaṃ samādhiyati. Idaṃ, bhikkhave, tatiyaṃ vimuttāyatanaṃ yattha bhikkhuno appamattassa ātāpino…pe… yogakkhemaṃ anupāpuṇāti. “དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ལ་སྟོན་པས་ཆོས་མི་སྟོན་ལ། བླ་མའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཆོས་མི་སྟོན་ཞིང་། ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ཇི་ལྟར་བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་རྒྱས་པར་གཞན་དག་ལ་ཡང་མི་སྟོན་མོད། འོན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ཇི་ལྟར་བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་རྒྱས་པར་ཁ་ཏོན་དུ་བྱེད་དོ། དགེ་སློང་དག ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དགེ་སློང་གིས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ཇི་ལྟར་བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་རྒྱས་པར་ཁ་ཏོན་དུ་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཁོ་ནར། དགེ་སློང་དེ་ཆོས་དེ་ལ་དོན་རིག་པ་དང་ཆོས་རིག་པར་འགྱུར་རོ། དོན་རིག་ཅིང་ཆོས་རིག་པ་དེ་ལ། རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལས་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ཡིད་དགའ་བའི་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་འགྱུར་རོ། ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར། བདེ་བ་ཅན་གྱི་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་དགེ་སློང་བག་ཡོད་པ། བརྩོན་འགྲུས་ཅན། བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་ན། རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བའི་སེམས་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར། མ་ཟད་པའི་ཟག་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར། མ་ཐོབ་པའི་བླ་ན་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་བདེ་འཇགས་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhuno na heva kho satthā dhammaṃ deseti, aññataro vā garuṭṭhāniyo sabrahmacārī, nāpi yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paresaṃ deseti, nāpi yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena sajjhāyaṃ karoti; api ca kho yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ cetasā anuvitakketi anuvicāreti manasānupekkhati. Yathā yathā, bhikkhave, bhikkhu yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ cetasā anuvitakketi anuvicāreti manasānupekkhati tathā tathā so tasmiṃ dhamme atthapaṭisaṃvedī ca hoti dhammapaṭisaṃvedī ca. Tassa atthapaṭisaṃvedino dhammapaṭisaṃvedino pāmojjaṃ jāyati. Pamuditassa pīti jāyati. Pītimanassa kāyo passambhati. Passaddhakāyo sukhaṃ vedeti. Sukhino cittaṃ samādhiyati. Idaṃ, bhikkhave, catutthaṃ vimuttāyatanaṃ yattha bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato avimuttaṃ vā cittaṃ vimuccati, aparikkhīṇā vā āsavā parikkhayaṃ gacchanti, ananuppattaṃ vā anuttaraṃ yogakkhemaṃ anupāpuṇāti. “དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ལ་སྟོན་པས་ཆོས་མི་སྟོན་ལ། བླ་མའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཆོས་མི་སྟོན་ཞིང་། ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ཇི་ལྟར་བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་རྒྱས་པར་གཞན་དག་ལ་ཡང་མི་སྟོན་ལ། ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ཇི་ལྟར་བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་རྒྱས་པར་ཁ་ཏོན་དུ་ཡང་མི་བྱེད་མོད། འོན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ཇི་ལྟར་བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡིད་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་རྟོག་ཅིང་དཔྱོད་ལ་ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ལྟའོ། དགེ་སློང་དག ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དགེ་སློང་གིས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ཇི་ལྟར་བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡིད་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་རྟོག་ཅིང་དཔྱོད་ལ་ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཁོ་ནར། དགེ་སློང་དེ་ཆོས་དེ་ལ་དོན་རིག་པ་དང་ཆོས་རིག་པར་འགྱུར་རོ། དོན་རིག་ཅིང་ཆོས་རིག་པ་དེ་ལ། རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལས་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ཡིད་དགའ་བའི་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་འགྱུར་རོ། ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར། བདེ་བ་ཅན་གྱི་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་བཞི་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་དགེ་སློང་བག་ཡོད་པ། བརྩོན་འགྲུས་ཅན། བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་ན། རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བའི་སེམས་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར། མ་ཟད་པའི་ཟག་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར། མ་ཐོབ་པའི་བླ་ན་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་བདེ་འཇགས་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhuno na heva kho satthā dhammaṃ deseti aññataro vā garuṭṭhāniyo sabrahmacārī, nāpi yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paresaṃ deseti, nāpi yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena sajjhāyaṃ karoti, nāpi yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ cetasā anuvitakketi anuvicāreti manasānupekkhati; api ca khvassa aññataraṃ samādhinimittaṃ suggahitaṃ hoti sumanasikataṃ sūpadhāritaṃ suppaṭividdhaṃ paññāya. Yathā yathā, bhikkhave, bhikkhuno aññataraṃ samādhinimittaṃ suggahitaṃ hoti sumanasikataṃ sūpadhāritaṃ suppaṭividdhaṃ paññāya tathā tathā so tasmiṃ dhamme atthapaṭisaṃvedī ca hoti dhammapaṭisaṃvedī ca. Tassa atthapaṭisaṃvedino dhammapaṭisaṃvedino pāmojjaṃ jāyati. Pamuditassa pīti jāyati. Pītimanassa kāyo passambhati. Passaddhakāyo sukhaṃ vedeti. Sukhino cittaṃ samādhiyati. Idaṃ, bhikkhave, pañcamaṃ vimuttāyatanaṃ yattha bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato avimuttaṃ vā cittaṃ [Pg.20] vimuccati, aparikkhīṇā vā āsavā parikkhayaṃ gacchanti, ananuppattaṃ vā anuttaraṃ yogakkhemaṃ anupāpuṇāti. “དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ལ་སྟོན་པས་ཆོས་མི་སྟོན་ལ། བླ་མའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཆོས་མི་སྟོན་ཞིང་། ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ཇི་ལྟར་བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་རྒྱས་པར་གཞན་དག་ལ་ཡང་མི་སྟོན་ལ། ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ཇི་ལྟར་བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་རྒྱས་པར་ཁ་ཏོན་དུ་ཡང་མི་བྱེད་ཅིང་། ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ཇི་ལྟར་བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡིད་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་རྟོག་ཅིང་དཔྱོད་ལ་ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཡང་མི་ལྟ་མོད། འོན་ཀྱང་ཁོ་མོས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་མ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལེགས་པར་བཟུང་བ། ལེགས་པར་ཡིད་ལ་བྱས་པ། ལེགས་པར་ངེས་པར་བྱས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དགེ་སློང་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་མ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལེགས་པར་བཟུང་བ། ལེགས་པར་ཡིད་ལ་བྱས་པ། ལེགས་པར་ངེས་པར་བྱས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཁོ་ནར། དགེ་སློང་དེ་ཆོས་དེ་ལ་དོན་རིག་པ་དང་ཆོས་རིག་པར་འགྱུར་རོ། དོན་རིག་ཅིང་ཆོས་རིག་པ་དེ་ལ། རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལས་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ཡིད་དགའ་བའི་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་འགྱུར་རོ། ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར། བདེ་བ་ཅན་གྱི་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་དགེ་སློང་བག་ཡོད་པ། བརྩོན་འགྲུས་ཅན། བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་ན། རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བའི་སེམས་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར། མ་ཟད་པའི་ཟག་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར། མ་ཐོབ་པའི་བླ་ན་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་བདེ་འཇགས་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།” ‘‘Imāni kho, bhikkhave, pañca vimuttāyatanāni yattha bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato avimuttaṃ vā cittaṃ vimuccati, aparikkhīṇā vā āsavā parikkhayaṃ gacchanti, ananuppattaṃ vā anuttaraṃ yogakkhemaṃ anupāpuṇātī’’ti. Chaṭṭhaṃ. “དགེ་སློང་དག རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དེ། གང་དག་ལ་དགེ་སློང་བག་ཡོད་པ། བརྩོན་འགྲུས་ཅན། བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་ན། རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བའི་སེམས་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར། མ་ཟད་པའི་ཟག་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར། མ་ཐོབ་པའི་བླ་ན་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་བདེ་འཇགས་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།” ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲུག་པའོ། ། 7. Samādhisuttaṃ ༧. ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མདོ། 27. ‘‘Samādhiṃ, bhikkhave, bhāvetha appamāṇaṃ nipakā patissatā. Samādhiṃ, bhikkhave, bhāvayataṃ appamāṇaṃ nipakānaṃ patissatānaṃ pañca ñāṇāni paccattaññeva uppajjanti. Katamāni pañca? ‘Ayaṃ samādhi paccuppannasukho ceva āyatiñca sukhavipāko’ti paccattaññeva ñāṇaṃ uppajjati, ‘ayaṃ samādhi ariyo nirāmiso’ti paccattaññeva ñāṇaṃ uppajjati, ‘ayaṃ samādhi akāpurisasevito’ti paccattaññeva ñāṇaṃ uppajjati, ‘ayaṃ samādhi santo paṇīto paṭippassaddhaladdho ekodibhāvādhigato, na saṅkhāraniggayhavāritagato’ti paccattaññeva ñāṇaṃ uppajjati, ‘sato kho panāhaṃ imaṃ samāpajjāmi sato vuṭṭhahāmī’ti paccattaññeva ñāṇaṃ uppajjati. ༢༧. “དགེ་སློང་དག ཤེས་རབ་རྣོ་ཞིང་དྲན་པ་དང་ལྡན་པས་ཚད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམས་ཤིག དགེ་སློང་དག ཤེས་རབ་རྣོ་ཞིང་དྲན་པ་དང་ལྡན་པས་ཚད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་རྣམས་ལ། སོ་སོ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ‘ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི་ད་ལྟར་བདེ་བ་དང་། མ་འོངས་པར་བདེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་ཡིན་ནོ།’ ཞེས་སོ་སོ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ‘ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི་འཕགས་པ་ཟང་ཟིང་མེད་པ་ཡིན་ནོ།’ ཞེས་སོ་སོ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ‘ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི་སྐྱེས་བུ་ངན་པས་བསྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ།’ ཞེས་སོ་སོ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ‘ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི་ཞི་བ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བས་ཐོབ་པ་དང་། རྩེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ལས་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་ཉོན་མོངས་པ་བཙན་གྱིས་བཀག་ནས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།’ ཞེས་སོ་སོ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ‘བདག་ནི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་། དྲན་པ་དང་ལྡན་པས་ལྡང་བར་བྱའོ།’ ཞེས་སོ་སོ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།” ‘‘Samādhiṃ, bhikkhave, bhāvetha appamāṇaṃ nipakā patissatā. Samādhiṃ, bhikkhave, bhāvayataṃ appamāṇaṃ nipakānaṃ patissatānaṃ imāni pañca ñāṇāni paccattaññeva uppajjantī’’ti. Sattamaṃ. “དགེ་སློང་དག ཤེས་རབ་རྣོ་ཞིང་དྲན་པ་དང་ལྡན་པས་ཚད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམས་ཤིག དགེ་སློང་དག ཤེས་རབ་རྣོ་ཞིང་དྲན་པ་དང་ལྡན་པས་ཚད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་རྣམས་ལ། སོ་སོ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་པོ་འདི་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།” ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུན་པའོ། ། 8. Pañcaṅgikasuttaṃ ༨. ཡན་ལག་ལྔའི་མདོ། 28. ‘‘Ariyassa, bhikkhave, pañcaṅgikassa sammāsamādhissa bhāvanaṃ desessāmi. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ༢༨. དགེ་སློང་དག །ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་འཕགས་པའི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག་དང་ངས་བཤད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དགེ་སློང་དེ་དག་གིས། བཙུན་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསོལ་ཏེ་ཉན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Katamā [Pg.21] ca, bhikkhave, ariyassa pañcaṅgikassa sammāsamādhissa bhāvanā? Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. So imameva kāyaṃ vivekajena pītisukhena abhisandeti parisandeti paripūreti parippharati; nāssa kiñci sabbāvato kāyassa vivekajena pītisukhena apphuṭaṃ hoti. Seyyathāpi, bhikkhave, dakkho nhāpako vā nhāpakantevāsī vā kaṃsathāle nhānīyacuṇṇāni ākiritvā udakena paripphosakaṃ paripphosakaṃ sanneyya. Sāyaṃ nhānīyapiṇḍi snehānugatā snehaparetā santarabāhirā phuṭā snehena, na ca paggharinī. Evamevaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu imameva kāyaṃ vivekajena pītisukhena abhisandeti parisandeti paripūreti parippharati; nāssa kiñci sabbāvato kāyassa vivekajena pītisukhena apphuṭaṃ hoti. Ariyassa, bhikkhave, pañcaṅgikassa sammāsamādhissa ayaṃ paṭhamā bhāvanā. དགེ་སློང་དག །འཕགས་པའི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་ཞིང་། །... བསམ་གཏན་དང་པོ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེས་ལུས་འདི་ཉིད་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བས་མངོན་པར་བརླན་པར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་བརླན་པར་བྱེད། ཡོངས་སུ་གང་བར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆ་ཤས་གང་ཡང་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བས་མ་ཁྱབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཁྲུས་མཁན་མཁས་པ་འམ། ཁྲུས་མཁན་གྱི་སློབ་མ་ཞིག་གིས་རག་གི་གཞོང་པར་ཁྲུས་ཕྱེ་བཏབ་སཏེ། ཆུ་ཐིགས་གཏོར་ཞིང་གཏོར་ཞིང་སྦྲུས་པར་བྱེད་པ་ན། ཁྲུས་ཕྱེའི་རིལ་བུ་དེ་ཆུའི་གཤེར་གྱིས་ཟིན་པ། ཆུའི་གཤེར་གྱིས་ཁྱབ་པ། ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་ཆུའི་གཤེར་གྱིས་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཀྱང་ཆུ་ཐིགས་འཛག་པ་ནི་མེད་དོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་གིས་ལུས་འདི་ཉིད་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བས་མངོན་པར་བརླན་པར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་བརླན་པར་བྱེད། ཡོངས་སུ་གང་བར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆ་ཤས་གང་ཡང་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བས་མ་ཁྱབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་འཕགས་པའི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོམ་པ་དང་པོའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. So imameva kāyaṃ samādhijena pītisukhena abhisandeti parisandeti paripūreti parippharati; nāssa kiñci sabbāvato kāyassa samādhijena pītisukhena apphuṭaṃ hoti. Seyyathāpi, bhikkhave, udakarahado gambhīro ubbhidodako. Tassa nevassa puratthimāya disāya udakassa āyamukhaṃ, na pacchimāya disāya udakassa āyamukhaṃ, na uttarāya disāya udakassa āyamukhaṃ, na dakkhiṇāya disāya udakassa āyamukhaṃ, devo ca kālena kālaṃ sammā dhāraṃ nānuppaveccheyya. Atha kho tamhāva udakarahadā sītā vāridhārā ubbhijjitvā tameva udakarahadaṃ sītena vārinā abhisandeyya parisandeyya paripūreyya paripphareyya; nāssa kiñci sabbāvato udakarahadassa sītena vārinā apphuṭaṃ assa. Evamevaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu imameva kāyaṃ samādhijena pītisukhena abhisandeti parisandeti paripūreti parippharati; nāssa kiñci sabbāvato kāyassa samādhijena pītisukhena apphuṭaṃ hoti. Ariyassa, bhikkhave, pañcaṅgikassa sammāsamādhissa ayaṃ dutiyā bhāvanā. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བས་... བསམ་གཏན་གཉིས་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེས་ལུས་འདི་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བས་མངོན་པར་བརླན་པར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་བརླན་པར་བྱེད། ཡོངས་སུ་གང་བར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆ་ཤས་གང་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བས་མ་ཁྱབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། མཚོ་ཟབ་མོ་ཞིག་ལ་འོག་ནས་ཆུ་རྡོལ་བ་ཡོད་ལ། མཚོ་དེའི་ཤར་ཕྱོགས་ནས་ཆུ་འབབ་པའི་སྒོ་མེད་ཅིང་། ནུབ་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་ཆུ་འབབ་པའི་སྒོ་མེད། བྱང་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་ཆུ་འབབ་པའི་སྒོ་མེད། ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་ཆུ་འབབ་པའི་སྒོ་མེད་ལ། ཆར་པས་ཀྱང་དུས་དུས་སུ་ཆར་རྒྱུན་ལེགས་པར་མ་ཕབ་ཀྱང་། མཚོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་འོག་ནས་ཆུ་གྲང་མོའི་རྒྱུན་བརྡོལ་ཏེ། མཚོ་དེ་ཉིད་ཆུ་གྲང་མོས་མངོན་པར་བརླན་པར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་བརླན་པར་བྱེད། ཡོངས་སུ་གང་བར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་དེ། མཚོ་དེའི་ཆ་ཤས་གང་ཡང་ཆུ་གྲང་མོས་མ་ཁྱབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་གིས་ལུས་འདི་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བས་མངོན་པར་བརླན་པར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་བརླན་པར་བྱེད། ཡོངས་སུ་གང་བར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆ་ཤས་གང་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བས་མ་ཁྱབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་འཕགས་པའི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོམ་པ་གཉིས་པའོ། ། ‘‘Puna [Pg.22] caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu pītiyā ca virāgā…pe… tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. So imameva kāyaṃ nippītikena sukhena abhisandeti parisandeti paripūreti parippharati; nāssa kiñci sabbāvato kāyassa nippītikena sukhena apphuṭaṃ hoti. Seyyathāpi, bhikkhave, uppaliniyaṃ vā paduminiyaṃ vā puṇḍarīkiniyaṃ vā appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṃvaḍḍhāni udakānuggatāni anto nimuggaposīni. Tāni yāva caggā yāva ca mūlā sītena vārinā abhisannāni parisannāni paripūrāni paripphuṭāni; nāssa kiñci sabbāvataṃ uppalānaṃ vā padumānaṃ vā puṇḍarīkānaṃ vā sītena vārinā apphuṭaṃ assa. Evamevaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu imameva kāyaṃ nippītikena sukhena abhisandeti parisandeti paripūreti parippharati; nāssa kiñci sabbāvato kāyassa nippītikena sukhena apphuṭaṃ hoti. Ariyassa, bhikkhave, pañcaṅgikassa sammāsamādhissa ayaṃ tatiyā bhāvanā. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་དགའ་བ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བས་... བསམ་གཏན་གསུམ་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེས་ལུས་འདི་ཉིད་དགའ་བ་མེད་པའི་བདེ་བས་མངོན་པར་བརླན་པར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་བརླན་པར་བྱེད། ཡོངས་སུ་གང་བར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆ་ཤས་གང་ཡང་དགའ་བ་མེད་པའི་བདེ་བས་མ་ཁྱབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཨུཏྤལ་ལམ། པདྨའམ། པདྨ་དཀར་པོའི་མཚོ་ཞིག་ན། ཨུཏྤལ་ལམ། པདྨའམ། པདྨ་དཀར་པོ་ཁ་ཅིག་ཆུ་ནང་དུ་སྐྱེས་ཤིང་ཆུ་ནང་དུ་འཕེལ་ལ། ཆུ་ལས་མ་ཐོན་པར་ཆུའི་ནང་དུ་བྱིང་སྟེ་སྐྱེ་བ་དག་ཡོད་དེ། དེ་དག་ནི་རྩེ་མོ་ནས་རྩ་བའི་བར་དུ་ཆུ་གྲང་མོས་མངོན་པར་བརླན་པ། ཀུན་ཏུ་བརླན་པ། ཡོངས་སུ་གང་བ། ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏེ། ཨུཏྤལ་ལམ། པདྨའམ། པདྨ་དཀར་པོ་དེ་དག་གི་ཆ་ཤས་གང་ཡང་ཆུ་གྲང་མོས་མ་ཁྱབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་གིས་ལུས་འདི་ཉིད་དགའ་བ་མེད་པའི་བདེ་བས་མངོན་པར་བརླན་པར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་བརླན་པར་བྱེད། ཡོངས་སུ་གང་བར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆ་ཤས་གང་ཡང་དགའ་བ་མེད་པའི་བདེ་བས་མ་ཁྱབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་འཕགས་པའི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོམ་པ་གསུམ་པའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sukhassa ca pahānā …pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. So imameva kāyaṃ parisuddhena cetasā pariyodātena pharitvā nisinno hoti; nāssa kiñci sabbāvato kāyassa parisuddhena cetasā pariyodātena apphuṭaṃ hoti. Seyyathāpi, bhikkhave, puriso odātena vatthena sasīsaṃ pārupitvā nisinno assa; nāssa kiñci sabbāvato kāyassa odātena vatthena apphuṭaṃ assa. Evamevaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu imameva kāyaṃ parisuddhena cetasā pariyodātena pharitvā nisinno hoti; nāssa kiñci sabbāvato kāyassa parisuddhena cetasā pariyodātena apphuṭaṃ hoti. Ariyassa, bhikkhave, pañcaṅgikassa sammāsamādhissa ayaṃ catutthā bhāvanā. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་བདེ་བ་ཡང་སྤངས་པས་... བསམ་གཏན་བཞི་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེས་ལུས་འདི་ཉིད་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བྱས་ཏེ་འདུག་སྟེ། དེའི་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆ་ཤས་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་སེམས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་གོས་དཀར་པོས་མགོ་བོ་དང་བཅས་པ་གཡོགས་ཏེ་འདུག་པ་ན། དེའི་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གང་ཡང་གོས་དཀར་པོས་མ་ཁྱབ་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་གིས་ལུས་འདི་ཉིད་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བྱས་ཏེ་འདུག་སྟེ། དེའི་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆ་ཤས་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་སེམས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་འཕགས་པའི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོམ་པ་བཞི་པའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhuno paccavekkhaṇānimittaṃ suggahitaṃ hoti sumanasikataṃ sūpadhāritaṃ suppaṭividdhaṃ paññāya. Seyyathāpi, bhikkhave, aññova aññaṃ paccavekkheyya, ṭhito vā nisinnaṃ paccavekkheyya, nisinno vā nipannaṃ paccavekkheyya. Evamevaṃ kho, bhikkhave, bhikkhuno paccavekkhaṇānimittaṃ suggahitaṃ hoti sumanasikataṃ sūpadhāritaṃ suppaṭividdhaṃ paññāya. Ariyassa, bhikkhave, pañcaṅgikassa sammāsamādhissa ayaṃ pañcamā bhāvanā. Evaṃ bhāvite kho[Pg.23], bhikkhave, bhikkhu ariye pañcaṅgike sammāsamādhimhi evaṃ bahulīkate yassa yassa abhiññāsacchikaraṇīyassa dhammassa cittaṃ abhininnāmeti abhiññāsacchikiriyāya, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་གིས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་མཚན་མ་ལེགས་པར་བཟུང་བ། ལེགས་པར་ཡིད་ལ་བྱས་པ། ལེགས་པར་ངེས་པར་བྱས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལེགས་པར་རྟོགས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། གཞན་ཞིག་གིས་གཞན་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དམ། འགྲེང་བ་ཞིག་གིས་འདུག་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དམ། འདུག་པ་ཞིག་གིས་ཉལ་བ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་གིས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་མཚན་མ་ལེགས་པར་བཟུང་བ། ལེགས་པར་ཡིད་ལ་བྱས་པ། ལེགས་པར་ངེས་པར་བྱས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལེགས་པར་རྟོགས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་འཕགས་པའི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོམ་པ་ལྔ་པའོ། །དགེ་སློང་དག །འཕགས་པའི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལྟར་བསྒོམས་ཤིང་འདི་ལྟར་ལན་མང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་གང་དང་གང་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་གཏོད་པ་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡོད་པ་ན། དེ་དང་དེ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ནུས་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, udakamaṇiko ādhāre ṭhapito pūro udakassa samatittiko kākapeyyo. Tamenaṃ balavā puriso yato yato āvajjeyya, āgaccheyya udaka’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu evaṃ bhāvite ariye pañcaṅgike sammāsamādhimhi evaṃ bahulīkate yassa yassa abhiññāsacchikaraṇīyassa dhammassa cittaṃ abhininnāmeti abhiññāsacchikiriyāya, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane. དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྟེགས་བུའི་སྟེང་དུ་བཞག་པའི་ཆུའི་བུམ་པ་ཆུས་གང་བ། ཁ་དང་མཉམ་པ། བྱ་རོག་གིས་འཐུང་རུང་བ་ཞིག་ཡོད་ལ། དེ་ལ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་ཕྱོགས་གང་དང་གང་དུ་བསྒྱུར་ན་ཆུ་འབབ་པར་འགྱུར་རམ། བཙུན་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་གིས་འཕགས་པའི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལྟར་བསྒོམས་ཤིང་འདི་ལྟར་ལན་མང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་གང་དང་གང་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་གཏོད་པ་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡོད་པ་ན། དེ་དང་དེ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ནུས་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, same bhūmibhāge pokkharaṇī caturaṃsā ālibaddhā pūrā udakassa samatittikā kākapeyyā. Tamenaṃ balavā puriso yato yato āliṃ muñceyya, āgaccheyya udaka’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu evaṃ bhāvite ariye pañcaṅgike sammāsamādhimhi evaṃ bahulīkate yassa yassa abhiññāsacchikaraṇīyassa dhammassa…pe… sati sati āyatane. དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ས་གཞི་མཉམ་པོ་ཞིག་ན་རྫིང་བུ་གྲུ་བཞི་པ་རགས་བསྐོར་བ། ཆུས་གང་བ། ཁ་དང་མཉམ་པ། བྱ་རོག་གིས་འཐུང་རུང་བ་ཞིག་ཡོད་ལ། དེ་ལ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་ཕྱོགས་གང་དང་གང་ནས་རགས་བཤིག་ན་ཆུ་འབབ་པར་འགྱུར་རམ། བཙུན་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་གིས་འཕགས་པའི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལྟར་བསྒོམས་ཤིང་འདི་ལྟར་ལན་མང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་གང་དང་གང་ལ་... རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡོད་པ་ན། དེ་དང་དེ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ནུས་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, subhūmiyaṃ catumahāpathe ājaññaratho yutto assa ṭhito odhastapatodo. Tamenaṃ dakkho yoggācariyo assadammasārathi abhiruhitvā vāmena hatthena rasmiyo gahetvā dakkhiṇena hatthena patodaṃ gahetvā yenicchakaṃ yadicchakaṃ sāreyyapi paccāsāreyyapi. Evamevaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu evaṃ bhāvite ariye pañcaṅgike sammāsamādhimhi evaṃ bahulīkate yassa yassa abhiññāsacchikaraṇīyassa dhammassa cittaṃ abhininnāmeti abhiññāsacchikiriyāya, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane. དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ས་གཞི་བཟང་པོ་ལམ་ཆེན་བཞི་འདུས་པའི་སར་རྟ་ཅང་ཤེས་སྦྱར་བའི་ཤིང་རྟ་ལྕག་ཚར་བཏགས་ཏེ་བཞག་པ་ལ། རྟ་འདུལ་བ་ལ་མཁས་པའི་ཁཱ་ལོ་པ་ཞིག་ཞོན་ཏེ། ལག་པ་གཡོན་པས་སྲབ་སྐྱོགས་བཟུང་། ལག་པ་གཡས་པས་ལྕག་བཟུང་ནས། གང་དང་གང་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་དེ་དང་དེར་མདུན་དུ་གཏོང་བའམ། ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་གིས་འཕགས་པའི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལྟར་བསྒོམས་ཤིང་འདི་ལྟར་ལན་མང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་གང་དང་གང་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་གཏོད་པ་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡོད་པ་ན། དེ་དང་དེ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ནུས་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། ། ‘‘So sace ākaṅkhati – ‘anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhaveyyaṃ – ekopi hutvā bahudhā assaṃ…pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vatteyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane. གལ་ཏེ་དེས་འདི་ལྟར། བདག་གིས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པ་དུ་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་སྟེ། གཅིག་པུར་གྱུར་ནས་ཀྱང་མང་པོར་འགྱུར་བ་དང་།... ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་དུ་ལུས་ཀྱིས་དབང་བསྒྱུར་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་འདོད་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡོད་པ་ན། དེ་དང་དེ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ནུས་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། ། ‘‘So [Pg.24] sace ākaṅkhati – ‘dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya ubho sadde suṇeyyaṃ – dibbe ca mānuse ca ye dūre santike cā’ti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane. གལ་ཏེ་དེས་འདི་ལྟར། བདག་གིས་ལྷའི་རྣ་བའི་ཁམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་མིའི་ལས་འདས་པས་སྒྲ་གཉིས་པོ་ལྷ་དང་མིའི་སྒྲ་ཐག་རིང་བ་དང་ཉེ་བར་ཡོད་པ་དག་ཐོས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་འདོད་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡོད་པ་ན། དེ་དང་དེ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ནུས་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། ། ‘‘So sace akaṅkhati – ‘parasattānaṃ parapuggalānaṃ cetasā ceto paricca pajāneyyaṃ – sarāgaṃ vā cittaṃ sarāgaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vītarāgaṃ vā cittaṃ vītarāgaṃ cittanti pajāneyyaṃ, sadosaṃ vā cittaṃ… vītadosaṃ vā cittaṃ… samohaṃ vā cittaṃ… vītamohaṃ vā cittaṃ… saṃkhittaṃ vā cittaṃ… vikkhittaṃ vā cittaṃ… mahaggataṃ vā cittaṃ… amahaggataṃ vā cittaṃ… sauttaraṃ vā cittaṃ… anuttaraṃ vā cittaṃ… samāhitaṃ vā cittaṃ… asamāhitaṃ vā cittaṃ… vimuttaṃ vā cittaṃ… avimuttaṃ vā cittaṃ avimuttaṃ cittanti pajāneyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane. གལ་ཏེ་དེས་འདི་ལྟར། བདག་གིས་སེམས་ཅན་གཞན་དང་གང་ཟག་གཞན་གྱི་སེམས་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཅད་དེ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ། ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པའི་སེམས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བའི་སེམས་དང་། གཏི་མུག་དང་བཅས་པའི་སེམས་དང་། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བའི་སེམས་དང་། བསྡུས་པའི་སེམས་དང་། རྣམ་པར་གཡེངས་པའི་སེམས་དང་། ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་སེམས་དང་། ཆེན་པོར་མ་གྱུར་པའི་སེམས་དང་། བླ་མ་དང་བཅས་པའི་སེམས་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་སེམས་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་དང་། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་དང་། རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བའི་སེམས་ལ་ཡང་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བའི་སེམས་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་འདོད་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡོད་པ་ན། དེ་དང་དེ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ནུས་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། ། ‘‘So sace ākaṅkhati – ‘anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussareyyaṃ, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ, dvepi jātiyo…pe… iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussareyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane. གལ་ཏེ་དེས་འདི་ལྟར། བདག་གིས་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་དང་། སྐྱེ་བ་གཉིས་དང་།... འདི་ལྟར་རྣམ་པ་དང་བཅས་ཤིང་འགྲེལ་བཤད་དང་བཅས་པའི་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་འདོད་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡོད་པ་ན། དེ་དང་དེ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ནུས་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། ། ‘‘So sace ākaṅkhati – ‘dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena…pe… yathākammūpage satte pajāneyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane. གལ་ཏེ་དེས་འདི་ལྟར། བདག་གིས་ལྷའི་མིག་ཡོངས་སུ་དག་པ་མིའི་ལས་འདས་པས་... སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་འདོད་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡོད་པ་ན། དེ་དང་དེ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ནུས་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། ། ‘‘So sace ākaṅkhati – ‘āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati sati āyatane’’ti. Aṭṭhamaṃ. གལ་ཏེ་དགེ་སློང་དེས་འདི་ལྟར། ‘བདག་གིས་ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་རང་གིས་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པར་བྱའོ་’སྙམ་དུ་འདོད་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡོད་པའི་ཚེ་འདོད་པ་དེ་དང་དེ་ཉིད་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།། བརྒྱད་པའོ།། 9. Caṅkamasuttaṃ ༩. འཆག་པའི་མདོ། 29. ‘‘Pañcime, bhikkhave, caṅkame ānisaṃsā. Katame pañca? Addhānakkhamo hoti, padhānakkhamo hoti, appābādho hoti, asitaṃ pītaṃ khāyitaṃ sāyitaṃ sammā pariṇāmaṃ gacchati, caṅkamādhigato samādhi ciraṭṭhitiko hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca caṅkame ānisaṃsā’’ti. Navamaṃ. ༢༩. དགེ་སློང་དག འཆག་པ་ལ་ཕན་ཡོན་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ལམ་ཐག་རིང་པོར་འགྲོ་ནུས་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ནུས་པ་དང་། ནད་ཉུང་བ་དང་། བཟས་པ་དང་། བཏུང་བ་དང་། འཆོས་པ་དང་། མྱངས་པའི་ཟས་རྣམས་ལེགས་པར་འཇུ་བ་དང་། འཆག་པ་ལས་ཐོབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའོ། དགེ་སློང་དག འདི་དག་ནི་འཆག་པའི་ཕན་ཡོན་ལྔའོ།། དགུ་པའོ།། 10. Nāgitasuttaṃ ༡༠. ནཱ་གི་ཏའི་མདོ། 30. Evaṃ [Pg.25] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ yena icchānaṅgalaṃ nāma kosalānaṃ brāhmaṇagāmo tadavasari. Tatra sudaṃ bhagavā icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe. Assosuṃ kho icchānaṅgalakā brāhmaṇagahapatikā – ‘‘samaṇo khalu bho gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito icchānaṅgalaṃ anuppatto; icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe. Taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi, satthā devamanussānaṃ buddho bhagavāti. So imaṃ lokaṃ sadevakaṃ samārakaṃ sabrahmakaṃ sassamaṇabrāhmaṇiṃ pajaṃ sadevamanussaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedeti. So dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. Sādhu kho pana tathārūpānaṃ arahataṃ dassanaṃ hotī’’ti. Atha kho icchānaṅgalakā brāhmaṇagahapatikā tassā rattiyā accayena pahūtaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ ādāya yena icchānaṅgalavanasaṇḍo tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bahidvārakoṭṭhake aṭṭhaṃsu uccāsaddamahāsaddā. ༣༠. འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀོ་ས་ལའི་ཡུལ་རྣམས་སུ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་རྒྱུ་ཞིང་གཤེགས་པ་ན། ཀོ་ས་ལའི་བྲམ་ཟེའི་གྲོང་ཨི་ཙྪཱ་ནངྒ་ལ་ཞེས་བྱ་བར་བྱོན་ཏོ། དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཨི་ཙྪཱ་ནངྒ་ལའི་ནགས་ཚལ་གསེང་ན་བཞུགས་སོ། དེའི་ཚེ་ཨི་ཙྪཱ་ནངྒ་ལའི་བྲམ་ཟེ་ཁྱིམ་བདག་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་ཐོས་ཏེ། ‘ཀྱེ་གྲོགས་པོ་དག ཤཱཀྱའི་བུ་ཤཱཀྱའི་རིགས་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་ཨི་ཙྪཱ་ནངྒ་ལར་བྱོན་ཏེ། ཨི་ཙྪཱ་ནངྒ་ལའི་ནགས་ཚལ་གསེང་ན་བཞུགས་སོ། ཡང་ཚེ་ལྡན་གཽ་ཏ་མ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྙན་པའི་སྒྲ་བཟང་པོ་འདི་ལྟར་ཀུན་ཏུ་གྲགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་འདི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས། རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས། བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། ཁོང་གིས་ལྷ་དང་བཅས་པ། བདུད་དང་བཅས་པ། ཚངས་པ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེར་བཅས་པའི་སྐྱེ་དགུ་ལྷ་དང་མི་དང་བཅས་པ་རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་སྟོན་པར་མཛད་དོ། ཁོང་གིས་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། ཐ་མར་དགེ་བ། དོན་བཟང་པོ། ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ། མ་འདྲེས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་གསལ་བར་མཛད་དོ། དེ་ལྟ་བུའི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་མཐོང་བ་ནི་ལེགས་པ་ཞིག་གོ་’ཞེས་ཐོས་སོ། དེ་ནས་ཨི་ཙྪཱ་ནངྒ་ལའི་བྲམ་ཟེ་ཁྱིམ་བདག་རྣམས་ཀྱིས་མཚན་མོ་དེ་འདས་པའི་འོག་ཏུ་བཟའ་བ་དང་བཅའ་བ་མང་པོ་ཐོགས་ཏེ། ཨི་ཙྪཱ་ནངྒ་ལའི་ནགས་ཚལ་གསེང་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ནས། ཉེ་བར་སོང་སྟེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྒོ་ཁང་དུ་སྒྲ་ཆེན་པོ་དང་ཅ་ཅོ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་ཏེ་ལྷག་གོ། Tena kho pana samayena āyasmā nāgito bhagavato upaṭṭhāko hoti. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ nāgitaṃ āmantesi – ‘‘ke pana kho, nāgita, uccāsaddamahāsaddā, kevaṭṭā maññe macchavilope’’ti? ‘‘Ete, bhante, icchānaṅgalakā brāhmaṇagahapatikā pahūtaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ ādāya bahidvārakoṭṭhake ṭhitā bhagavantaññeva uddissa bhikkhusaṅghañcā’’ti. ‘‘Māhaṃ, nāgita, yasena samāgamaṃ, mā ca mayā yaso. Yo kho, nāgita, nayimassa nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī assa akicchalābhī akasiralābhī, yassāhaṃ nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī akicchalābhī [Pg.26] akasiralābhī. So taṃ mīḷhasukhaṃ middhasukhaṃ lābhasakkārasilokasukhaṃ sādiyeyyā’’ti. དེའི་ཚེ་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ནཱ་གི་ཏ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉེ་གནས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ནཱ་གི་ཏ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ‘ནཱ་གི་ཏ། སྒྲ་ཆེན་པོ་དང་ཅ་ཅོ་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་འདི་དག་སུ་ཞིག་ཡིན། ཉ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉ་འཕྲོག་པ་དང་མཚུངས་སོ་’ཞེས་གསུངས་སོ། ‘བཙུན་པ། འདི་དག་ནི་ཨི་ཙྪཱ་ནངྒ་ལའི་བྲམ་ཟེ་ཁྱིམ་བདག་རྣམས་ཏེ། བཟའ་བ་དང་བཅའ་བ་མང་པོ་ཐོགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་དམིགས་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྒོ་ཁང་དུ་ལྷག་གོ་’ཞེས་གསོལ་ཏོ། ‘ནཱ་གི་ཏ། བདག་ནི་གྲགས་པ་དང་མི་འཕྲད་པར་ཤོག གྲགས་པས་ཀྱང་བདག་ལ་མ་འཕྲད་པར་ཤོག ནཱ་གི་ཏ། གང་ཞིག་གིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བདེ་བ་དང་། དབེན་པའི་བདེ་བ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་པའི་བདེ་བ་འདི་དག་འདོད་དགུར་མི་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་མི་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་མི་ཐོབ་པ་དེས་ནི། མི་གཙང་བའི་བདེ་བ་དང་། གཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་བདེ་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་རོ།།’ ‘‘Adhivāsetu dāni, bhante, bhagavā, adhivāsetu sugato; adhivāsanakālo dāni, bhante, bhagavato. Yena yeneva dāni bhagavā gamissati taṃninnāva gamissanti brāhmaṇagahapatikā negamā ceva jānapadā ca. Seyyathāpi, bhante, thullaphusitake deve vassante yathāninnaṃ udakāni pavattanti; evamevaṃ kho, bhante, yena yeneva dāni bhagavā gamissati, taṃninnāva gamissanti brāhmaṇagahapatikā negamā ceva jānapadā ca. Taṃ kissa hetu? Tathā hi, bhante, bhagavato sīlapaññāṇa’’nti. ‘བཙུན་པ། ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཟོད་པར་མཛད་དུ་གསོལ། བདེ་བར་གཤེགས་པས་བཟོད་པར་མཛད་དུ་གསོལ། བཙུན་པ། ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཟོད་པར་མཛད་པའི་དུས་ལགས་སོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ད་ལྟ་གང་དང་གང་དུ་གཤེགས་པ་དེར་བྲམ་ཟེ་ཁྱིམ་བདག་གྲོང་དང་ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱང་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། བཙུན་པ། དཔེར་ན། ཆར་པ་ཆེན་པོ་བབས་པའི་ཚེ་ཆུ་རྣམས་ཐུར་དུ་འབབ་པ་བཞིན་དུ། བཙུན་པ། དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དང་གང་དུ་གཤེགས་པ་དེར་བྲམ་ཟེ་ཁྱིམ་བདག་གྲོང་དང་ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱང་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཙུན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཤེས་རབ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ལགས་པའི་ཕྱིར་རོ་’ཞེས་གསོལ་ཏོ། ‘‘Māhaṃ, nāgita, yasena samāgamaṃ, mā ca mayā yaso. Yo kho, nāgita, nayimassa nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī assa akicchalābhī akasiralābhī, yassāhaṃ nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī. So taṃ mīḷhasukhaṃ middhasukhaṃ lābhasakkārasilokasukhaṃ sādiyeyya. Asitapītakhāyitasāyitassa kho, nāgita, uccārapassāvo – eso tassa nissando. Piyānaṃ kho, nāgita, vipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā – eso tassa nissando. Asubhanimittānuyogaṃ anuyuttassa kho, nāgita, subhanimitte pāṭikulyatā saṇṭhāti – eso tassa nissando. Chasu kho, nāgita, phassāyatanesu aniccānupassino viharato phasse pāṭikulyatā saṇṭhāti – eso tassa nissando. Pañcasu kho, nāgita, upādānakkhandhesu udayabbayānupassino viharato upādāne pāṭikulyatā saṇṭhāti – eso tassa nissando’’ti. Dasamaṃ. ‘ནཱ་གི་ཏ། བདག་ནི་གྲགས་པ་དང་མི་འཕྲད་པར་ཤོག གྲགས་པས་ཀྱང་བདག་ལ་མ་འཕྲད་པར་ཤོག ནཱ་གི་ཏ། གང་ཞིག་གིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བདེ་བ་དང་། དབེན་པའི་བདེ་བ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་པའི་བདེ་བ་འདི་དག་འདོད་དགུར་མི་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་མི་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་མི་ཐོབ་པ་དེས་ནི། མི་གཙང་བའི་བདེ་བ་དང་། གཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་བདེ་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། ནཱ་གི་ཏ། བཟས་པ་དང་། བཏུང་བ་དང་། འཆོས་པ་དང་། མྱངས་པའི་ཟས་ཀྱི་མཐའ་ནི་བཤང་གཅི་ཉིད་དེ། འདི་ནི་དེའི་འབྲས་བུའོ། ནཱ་གི་ཏ། སྡུག་པ་རྣམས་འགྱུར་བ་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ལས་མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་ངག་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་དེའི་འབྲས་བུའོ། ནཱ་གི་ཏ། མི་སྡུག་པའི་མཚན་མ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ལ། སྡུག་པའི་མཚན་མ་ལ་སྐྱུག་བྲོ་བ་ལེགས་པར་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་དེའི་འབྲས་བུའོ། ནཱ་གི་ཏ། རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ལ། རེག་པ་ལ་སྐྱུག་བྲོ་བ་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་དེའི་འབྲས་བུའོ། ནཱ་གི་ཏ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ལ། ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་སྐྱུག་བྲོ་བ་ལེགས་པར་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་དེའི་འབྲས་བུའོ།’ བཅུ་པའོ།། Pañcaṅgikavaggo tatiyo. ཡན་ལག་ལྔའི་ཚན་གྱི་སྡེ་ཚན་གསུམ་པའོ།། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ཚིག་ནི། Dve agāravupakkilesā, dussīlānuggahitena ca; Vimuttisamādhipañcaṅgikā, caṅkamaṃ nāgitena cāti. མ་གུས་པ་གཉིས་དང་ཉོན་མོངས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་དང་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་དང་། རྣམ་གྲོལ་ཏིང་འཛིན་ཡན་ལག་ལྔ། འཆག་པ་དང་ནི་ནཱ་གི་ཏའོ།། 4. Sumanavaggo ༤. སུ་མ་ནཱའི་སྡེ་ཚན། 1. Sumanasuttaṃ ༡. སུ་མ་ནཱའི་མདོ། 31. Ekaṃ [Pg.27] samayaṃ…pe… anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho sumanā rājakumārī pañcahi rathasatehi pañcahi rājakumārisatehi parivutā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnā kho sumanā rājakumārī bhagavantaṃ etadavoca – ༣༡. དུས་གཅིག་ན། ... མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ནའོ། དེ་ནས་རྒྱལ་བུ་མོ་སུ་མ་ནཱ་ཤིང་རྟ་ལྔ་བརྒྱ་དང་རྒྱལ་བུ་མོ་ལྔ་བརྒྱས་བསྐོར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ནས། ཉེ་བར་སོང་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་རྒྱལ་བུ་མོ་སུ་མ་ནཱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ‘‘Idhassu, bhante, bhagavato dve sāvakā samasaddhā samasīlā samapaññā – eko dāyako, eko adāyako. Te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyyuṃ. Devabhūtānaṃ pana nesaṃ, bhante, siyā viseso, siyā nānākaraṇa’’nti? ‘བཙུན་པ། འདི་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་གཉིས་དད་པ་མཚུངས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་མཚུངས་པ། ཤེས་རབ་མཚུངས་པ་ལས། གཅིག་ནི་སྦྱིན་པ་པོ་ཡིན་ལ། གཅིག་ནི་སྦྱིན་པ་པོ་མ་ལགས་སོ། དེ་གཉིས་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། བཙུན་པ། ལྷར་གྱུར་པ་དེ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་རམ། བྱེ་བྲག་ཅིག་ཡོད་དམ།’ ‘‘Siyā, sumane’’ti bhagavā avoca – ‘‘yo so, sumane, dāyako so amuṃ adāyakaṃ devabhūto samāno pañcahi ṭhānehi adhigaṇhāti – dibbena āyunā, dibbena vaṇṇena, dibbena sukhena, dibbena yasena, dibbena ādhipateyyena. Yo so, sumane, dāyako so amuṃ adāyakaṃ devabhūto samāno imehi pañcahi ṭhānehi adhigaṇhāti’’. བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ‘སུ་མ་ནཱ། ཡོད་དོ། སུ་མ་ནཱ། སྦྱིན་པ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེས་ལྷར་གྱུར་པའི་ཚེ་སྦྱིན་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལས་གནས་ལྔས་ལྷག་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྷའི་ཚེ་དང་། ལྷའི་ཁ་དོག་དང་། ལྷའི་བདེ་བ་དང་། ལྷའི་གྲགས་པ་དང་། ལྷའི་དབང་ཕྱུག་གོ། སུ་མ་ནཱ། སྦྱིན་པ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེས་ལྷར་གྱུར་པའི་ཚེ་གནས་ལྔ་པོ་འདི་དག་གིས་ལྷག་པར་འགྱུར་རོ།’ ‘‘Sace pana te, bhante, tato cutā itthattaṃ āgacchanti, manussabhūtānaṃ pana nesaṃ, bhante, siyā viseso, siyā nānākaraṇa’’nti? ‘‘Siyā, sumane’’ti bhagavā avoca – ‘‘yo so, sumane, dāyako so amuṃ adāyakaṃ manussabhūto samāno pañcahi ṭhānehi adhigaṇhāti – mānusakena āyunā, mānusakena vaṇṇena, mānusakena sukhena, mānusakena yasena, mānusakena ādhipateyyena. Yo so, sumane, dāyako so amuṃ adāyakaṃ manussabhūto samāno imehi pañcahi ṭhānehi adhigaṇhāti’’. ‘བཙུན་པ། གལ་ཏེ་དེ་གཉིས་ལྷའི་གནས་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་མིའི་གནས་འདིར་འོངས་ན། མིར་གྱུར་པའི་ཚེ་དེ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་རམ། བྱེ་བྲག་ཅིག་ཡོད་དམ།’ ‘སུ་མ་ནཱ། ཡོད་དོ།’ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ‘སུ་མ་ནཱ། སྦྱིན་པ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེས་མིར་གྱུར་པའི་ཚེ་སྦྱིན་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལས་གནས་ལྔས་ལྷག་པར་འགྱུར་ཏེ། མིའི་ཚེ་དང་། མིའི་ཁ་དོག་དང་། མིའི་བདེ་བ་དང་། མིའི་གྲགས་པ་དང་། མིའི་དབང་ཕྱུག་གོ། སུ་མ་ནཱ། སྦྱིན་པ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེས་མིར་གྱུར་པའི་ཚེ་གནས་ལྔ་པོ་འདི་དག་གིས་ལྷག་པར་འགྱུར་རོ།’ ‘‘Sace pana te, bhante, ubho agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, pabbajitānaṃ pana nesaṃ, bhante, siyā viseso, siyā nānākaraṇa’’nti? ‘‘Siyā, sumane’’ti bhagavā avoca – ‘‘yo so, sumane, dāyako so amuṃ adāyakaṃ pabbajito samāno pañcahi ṭhānehi adhigaṇhāti – yācitova bahulaṃ cīvaraṃ paribhuñjati appaṃ ayācito, yācitova bahulaṃ piṇḍapātaṃ paribhuñjati [Pg.28] appaṃ ayācito, yācitova bahulaṃ senāsanaṃ paribhuñjati appaṃ ayācito, yācitova bahulaṃ gilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ paribhuñjati appaṃ ayācito. Yehi kho pana sabrahmacārīhi saddhiṃ viharati tyassa manāpeneva bahulaṃ kāyakammena samudācaranti appaṃ amanāpena, manāpeneva bahulaṃ vacīkammena samudācaranti appaṃ amanāpena, manāpeneva bahulaṃ manokammena samudācaranti appaṃ amanāpena, manāpaṃyeva bahulaṃ upahāraṃ upaharanti appaṃ amanāpaṃ. Yo so, sumane, dāyako so amuṃ adāyakaṃ pabbajito samāno imehi pañcahi ṭhānehi adhigaṇhātī’’ti. ‘བཙུན་པ། གལ་ཏེ་དེ་གཉིས་ཀ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ན། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཚེ་དེ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་རམ། བྱེ་བྲག་ཅིག་ཡོད་དམ།’ ‘སུ་མ་ནཱ། ཡོད་དོ།’ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ‘སུ་མ་ནཱ། སྦྱིན་པ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཚེ་གནས་ལྔས་ལྷག་པར་འགྱུར་ཏེ། གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལས་ཆོས་གོས་མང་པོ་སྤྱོད་ཅིང་མ་བཏབ་པ་ལས་ཉུང་ངུ་སྤྱོད། གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལས་བསོད་སྙོམས་མང་པོ་སྤྱོད་ཅིང་མ་བཏབ་པ་ལས་ཉུང་ངུ་སྤྱོད། གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལས་གནས་མལ་མང་པོ་སྤྱོད་ཅིང་མ་བཏབ་པ་ལས་ཉུང་ངུ་སྤྱོད། གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལས་ན་བའི་གསོས་སྨན་གྱི་ཡོ་བྱད་མང་པོ་སྤྱོད་ཅིང་མ་བཏབ་པ་ལས་ཉུང་ངུ་སྤྱོད། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་གང་དག་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་མང་དུ་བྱེད་ཅིང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཉུང་ངུ་བྱེད། ཡིད་དུ་འོང་བའི་ངག་གི་ལས་མང་དུ་བྱེད་ཅིང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཉུང་ངུ་བྱེད། ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་མང་དུ་བྱེད་ཅིང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཉུང་ངུ་བྱེད། ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཉེ་བར་འབུལ་བ་མང་དུ་འབུལ་ཞིང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཉུང་ངུ་འབུལ། སུ་མ་ནཱ། སྦྱིན་པ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཚེ་གནས་ལྔ་པོ་འདི་དག་གིས་ལྷག་པར་འགྱུར་རོ།’ ‘‘Sace pana te, bhante, ubho arahattaṃ pāpuṇanti, arahattappattānaṃ pana nesaṃ, bhante, siyā viseso, siyā nānākaraṇa’’nti? ‘‘Ettha kho panesāhaṃ, sumane, na kiñci nānākaraṇaṃ vadāmi, yadidaṃ vimuttiyā vimutti’’nti. ‘བཙུན་པ། གལ་ཏེ་དེ་གཉིས་ཀས་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་ན། དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པའི་ཚེ་དེ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་རམ། བྱེ་བྲག་ཅིག་ཡོད་དམ།’ ‘སུ་མ་ནཱ། འདི་ལ་ནི་བདག་གིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བར་ལ་བྱེ་བྲག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པར་མི་སྨྲའོ།’ ‘‘Acchariyaṃ, bhante, abbhutaṃ, bhante! Yāvañcidaṃ, bhante, alameva dānāni dātuṃ alaṃ puññāni kātuṃ; yatra hi nāma devabhūtassāpi upakārāni puññāni, manussabhūtassāpi upakārāni puññāni, pabbajitassāpi upakārāni puññānī’’ti. ‘‘Evametaṃ, sumane! Alañhi, sumane, dānāni dātuṃ alaṃ puññāni kātuṃ! Devabhūtassāpi upakārāni puññāni, manussabhūtassāpi upakārāni puññāni, pabbajitassāpi upakārāni puññānī’’ti. ‘བཙུན་པ། ངོ་མཚར་ཏོ། བཙུན་པ། རྨད་དུ་བྱུང་ངོ་། བཙུན་པ། སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་དང་དགེ་བ་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ། གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་བའི་ལས་རྣམས་ནི་ལྷར་གྱུར་པ་ལའང་ཕན་འདོགས་པ་ལགས་ལ། མིར་གྱུར་པ་ལའང་ཕན་འདོགས་པ་ལགས་ཤིང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལའང་ཕན་འདོགས་པ་ལགས་པའི་ཕྱིར་རོ།’ ‘སུ་མ་ནཱ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། སུ་མ་ནཱ། སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་དང་དགེ་བ་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ། དགེ་བའི་ལས་རྣམས་ནི་ལྷར་གྱུར་པ་ལའང་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ལ། མིར་གྱུར་པ་ལའང་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ཞིང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལའང་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ།’ Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā – བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། བདེ་བར་གཤེགས་པས་འདི་སྐད་གསུངས་ནས། སྟོན་པས་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ‘‘Yathāpi cando vimalo, gacchaṃ ākāsadhātuyā; Sabbe tārāgaṇe loke, ābhāya atirocati. ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་འགྲོ་བ་ཡི།། ཟླ་བ་དྲི་མ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས།། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་སྐར་མའི་ཚོགས་རྣམས་ཀུན།། རང་གི་འོད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་བཞིན།། ‘‘Tatheva sīlasampanno, saddho purisapuggalo; Sabbe maccharino loke, cāgena atirocati. དེ་བཞིན་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་ཞིང་དད་པ་ཡི།། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་གང་ཞིག་ཡིན་པ་དེས།། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་སེར་སྣ་ཅན་རྣམས་ཀུན།། གཏོང་བའི་སྦྱིན་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད།། ‘‘Yathāpi megho thanayaṃ, vijjumālī satakkaku; Thalaṃ ninnañca pūreti, abhivassaṃ vasundharaṃ. ཇི་ལྟར་འབྲུག་སྒྲ་སྒྲོག་ཅིང་གློག་ཕྲེང་འཁྱུག། རྩེ་མོ་བརྒྱ་ཡི་སྤྲིན་ཚོགས་ཆེན་པོ་དེས།། ས་གཞི་ཀུན་ལ་ཆར་པ་འབེབས་བྱེད་ཅིང་།། མཐོ་ས་དམའ་ས་ཐམས་ཅད་གང་བྱེད་པ།། ‘‘Evaṃ dassanasampanno, sammāsambuddhasāvako; Macchariṃ adhigaṇhāti, pañcaṭhānehi paṇḍito. དེ་བཞིན་ཡང་དག་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི།། ཉན་ཐོས་ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡི།། མཁས་པ་དེ་ཡིས་གནས་ལྔའི་སྒོ་ནས་ནི།། སེར་སྣ་ཅན་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད།། ‘‘Āyunā [Pg.29] yasasā ceva, vaṇṇena ca sukhena ca; Sa ve bhogaparibyūḷho, pecca sagge pamodatī’’ti. paṭhamaṃ; «ཚེ་དང་གྲགས་པ་ཉིད་དང་ནི། །ཁ་དོག་དང་ནི་བདེ་བ་དང་། །ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ། །ཤི་འཕོས་ལྷ་ཡི་ཡུལ་དུ་དགའ།» ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོའོ། ། 2. Cundīsuttaṃ ༢. ཙུནྡཱིའི་མདོ། 32. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Atha kho cundī rājakumārī pañcahi rathasatehi pañcahi ca kumārisatehi parivutā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnā kho cundī rājakumārī bhagavantaṃ etadavoca – ༣༢. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་འོད་མའི་ཚལ་བྱ་ཀ་ལནྡ་ཀ་གནས་པ་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་ཙུནྡཱི་ཤིང་རྟ་ལྔ་བརྒྱ་དང་བུ་མོ་ལྔ་བརྒྱས་བསྐོར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ནས། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་ཙུནྡཱི་ཡིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Amhākaṃ, bhante, bhātā cundo nāma rājakumāro, so evamāha – ‘yadeva so hoti itthī vā puriso vā buddhaṃ saraṇaṃ gato, dhammaṃ saraṇaṃ gato, saṅghaṃ saraṇaṃ gato, pāṇātipātā paṭivirato, adinnādānā paṭivirato, kāmesumicchācārā paṭivirato, musāvādā paṭivirato, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃyeva upapajjati, no duggati’nti. Sāhaṃ, bhante, bhagavantaṃ pucchāmi – ‘kathaṃrūpe kho, bhante, satthari pasanno kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃyeva upapajjati, no duggatiṃ? Kathaṃrūpe dhamme pasanno kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃyeva upapajjati, no duggatiṃ? Kathaṃrūpe saṅghe pasanno kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃyeva upapajjati, no duggatiṃ? Kathaṃrūpesu sīlesu paripūrakārī kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃyeva upapajjati, no duggati’’’nti? «བཙུན་པ་བདག་གི་སྤུན་ཟླ་རྒྱལ་བུ་ཙུནྡ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། ཁོང་གིས་འདི་སྐད་དུ། “བུད་མེད་དམ། སྐྱེས་པ་གང་ཡང་རུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ། ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ། དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་防ལོག་པ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ། མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་བཏུང་བ་ཆང་གི་གནས་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དེ་ནི། ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། ངན་འགྲོར་མི་སྐྱེའོ་” ཞེས་སྨྲའོ། །བཙུན་པ་བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་འདྲི་སྟེ། བཙུན་པ་སྟོན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་དད་པ་བྱས་ན། ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། ངན་འགྲོར་མི་སྐྱེ་ལགས། ཆོས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་དད་པ་བྱས་ན། ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། ངན་འགྲོར་མི་སྐྱེ་ལགས། དགེ་འདུན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་དད་པ་བྱས་ན། ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། ངན་འགྲོར་མི་སྐྱེ་ལགས། ཚུལ་ཁྲིམས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ན། ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། ངན་འགྲོར་མི་སྐྱེ་ལགས་སམ།» ‘‘Yāvatā, cundi, sattā apadā vā dvipadā vā catuppadā vā bahuppadā vā rūpino vā arūpino vā saññino vā asaññino vā nevasaññināsaññino vā, tathāgato tesaṃ aggamakkhāyati arahaṃ sammāsambuddho. Ye kho, cundi, buddhe pasannā, agge te pasannā. Agge kho pana pasannānaṃ aggo vipāko hoti. «ཙུནྡཱི། སེམས་ཅན་རྐང་མེད་དམ། རྐང་གཉིས་སམ། རྐང་བཞིའམ། རྐང་མང་ངམ། གཟུགས་ཅན་ནམ། གཟུགས་མེད་དམ། འདུ་ཤེས་ཅན་ནམ། འདུ་ཤེས་མེད་དམ། འདུ་ཤེས་ཅན་ཡང་མིན་འདུ་ཤེས་མེད་པའང་མིན་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་དོ། །ཙུནྡཱི། གང་དག་སངས་རྒྱས་ལ་དད་པ་ནི་མཆོག་ལ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །མཆོག་ལ་དད་པ་རྣམས་ལ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །» ‘‘Yāvatā, cundi, dhammā saṅkhatā, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo tesaṃ aggamakkhāyati. Ye, cundi, ariye aṭṭhaṅgike magge pasannā, agge te pasannā, agge kho pana pasannānaṃ aggo vipāko hoti. «ཙུནྡཱི། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་དོ། །ཙུནྡཱི། གང་དག་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ལ་དད་པ་ནི་མཆོག་ལ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །མཆོག་ལ་དད་པ་རྣམས་ལ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །» ‘‘Yāvatā[Pg.30], cundi, dhammā saṅkhatā vā asaṅkhatā vā, virāgo tesaṃ aggamakkhāyati, yadidaṃ – madanimmadano pipāsavinayo ālayasamugghāto vaṭṭupacchedo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānaṃ. Ye kho, cundi, virāge dhamme pasannā, agge te pasannā. Agge kho pana pasannānaṃ aggo vipāko hoti. «ཙུནྡཱི། འདུས་བྱས་སམ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱགས་པ་བཅོམ་པ། སྐོམ་པ་བསལ་བ། གནས་གཞི་ཀུན་ནས་བཅོམ་པ། འཁོར་བ་བཅད་པ། སྲེད་པ་ཟད་པ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། འགོག་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཙུནྡཱི། གང་དག་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ལ་དད་པ་ནི་མཆོག་ལ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །མཆོག་ལ་དད་པ་རྣམས་ལ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །» ‘‘Yāvatā, cundi, saṅghā vā gaṇā vā, tathāgatasāvakasaṅgho tesaṃ aggamakkhāyati, yadidaṃ – cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā, esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Ye kho, cundi, saṅghe pasannā, agge te pasannā. Agge kho pana pasannānaṃ aggo vipāko hoti. «ཙུནྡཱི། ཚོགས་སམ། སྡེ་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེས་བུའི་ཟུང་བཞི་དང་། སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཏེ། སྦྱིན་པར་འོས་པ། མགྲོན་དུ་གཉེར་བར་འོས་པ། ཡོན་དུ་འོས་པ། ཐལ་མོ་སྦྱར་བར་འོས་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པའོ། །ཙུནྡཱི། གང་དག་དགེ་འདུན་ལ་དད་པ་ནི་མཆོག་ལ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །མཆོག་ལ་དད་པ་རྣམས་ལ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །» ‘‘Yāvatā, cundi, sīlāni, ariyakantāni sīlāni tesaṃ aggamakkhāyati, yadidaṃ – akhaṇḍāni acchiddāni asabalāni akammāsāni bhujissāni viññuppasatthāni aparāmaṭṭhāni samādhisaṃvattanikāni. Ye kho, cundi, ariyakantesu sīlesu paripūrakārino, agge te paripūrakārino. Agge kho pana paripūrakārīnaṃ aggo vipāko hotī’’ti. «ཙུནྡཱི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས། འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མ་ཉམས་པ། མ་བུག་པ། མ་སྦགས་པ། མ་ཁྲ་བོར་གྱུར་པ། ཐར་པར་བྱེད་པ། མཁས་པས་བསྔགས་པ། མཆོག་འཛིན་མེད་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཉེ་བར་གནས་པའོ། །ཙུནྡཱི། གང་དག་འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མཆོག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མཆོག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ་» ཞེས་གསུངས་སོ། ། ‘‘Aggato ve pasannānaṃ, aggaṃ dhammaṃ vijānataṃ; Agge buddhe pasannānaṃ, dakkhiṇeyye anuttare. «མཆོག་ལ་དད་པ་ཉིད་དག་དང་། །ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ནི་ཤེས་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་མཆོག་ལ་དད་པ་དང་། །བླ་མེད་ཡོན་གྱི་གནས་ཉིད་དང་། ། ‘‘Agge dhamme pasannānaṃ, virāgūpasame sukhe; Agge saṅghe pasannānaṃ, puññakkhette anuttare. ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ལ་དད་པ་དང་། །འདོད་ཆགས་བྲལ་ཞིང་ཞི་བའི་བདེ། །དགེ་འདུན་མཆོག་ལ་དད་པ་དང་། །བསོད་ནམས་ཞིང་ནི་བླ་མེད་ལ། ། ‘‘Aggasmiṃ dānaṃ dadataṃ, aggaṃ puññaṃ pavaḍḍhati; Aggaṃ āyu ca vaṇṇo ca, yaso kitti sukhaṃ balaṃ. མཆོག་ལ་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་ལ། །བསོད་ནམས་མཆོག་ནི་རབ་ཏུ་འཕེལ། །ཚེ་དང་ཁ་དོག་མཆོག་དང་ནི། །གྲགས་པ་སྙན་པ་བདེ་སྟོབས་འཕེལ། ། ‘‘Aggassa dātā medhāvī, aggadhammasamāhito; Devabhūto manusso vā, aggappatto pamodatī’’ti. dutiyaṃ; མཆོག་སྦྱིན་མཁས་པ་བློ་ལྡན་ཏེ། །མཆོག་གི་ཆོས་ལ་རབ་གནས་པ། །ལྷ་འམ་ཡང་ན་མི་རུ་སྐྱེས། །མཆོག་ཏུ་ཕྱིན་ནས་དགའ་བར་འགྱུར།» ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པའོ། ། 3. Uggahasuttaṃ ༣. ཨུགྒ་ཧའི་མདོ། 33. Ekaṃ samayaṃ bhagavā bhaddiye viharati jātiyā vane. Atha kho uggaho meṇḍakanattā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho uggaho meṇḍakanattā bhagavantaṃ etadavoca – ༣༣. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྷདྡི་ཡ་ན་ཛཱ་ཏི་ཡའི་ཚལ་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་མེཎྜ་ཀའི་ཚ་བོ་ཨུགྒ་ཧ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ནས། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་མེཎྜ་ཀའི་ཚ་བོ་ཨུགྒ་ཧ་ཡིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Adhivāsetu [Pg.31] me, bhante, bhagavā svātanāya attacatuttho bhatta’’nti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena. Atha kho uggaho meṇḍakanattā bhagavato adhivāsanaṃ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. «བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་གི་སང་གི་བསོད་སྙོམས་བཞེས་སུ་གསོལ། འཁོར་བཞི་པ་དང་བཅས་ཏེ།» བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅང་མི་གསུང་བས་གནང་བར་མཛད་དོ། །དེ་ནས་མེཎྜ་ཀའི་ཚ་བོ་ཨུགྒ་ཧ་ཡིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནང་བར་མཁྱེན་ནས། སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་སྐོར་བ་བྱས་ནས་གཤེགས་སོ། ། Atha kho bhagavā tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena uggahassa meṇḍakanattuno nivesanaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho uggaho meṇḍakanattā bhagavantaṃ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi. Atha kho uggaho meṇḍakanattā bhagavantaṃ bhuttāviṃ onītapattapāṇiṃ ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho uggaho meṇḍakanattā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘imā me, bhante, kumāriyo patikulāni gamissanti. Ovadatu tāsaṃ, bhante, bhagavā; anusāsatu tāsaṃ, bhante, bhagavā, yaṃ tāsaṃ assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ti. དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཚན་མོ་དེ་འདས་ནས་སྔ་དྲོའི་དུས་སུ་ཤམ་ཐབས་བགོས་ཏེ། ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་བསྣམས་ནས་མེཎྜ་ཀའི་ཚ་བོ་ཨུགྒ་ཧའི་ཁྱིམ་གང་ན་བ་དེར་གཤེགས་སོ། །གཤེགས་ནས་བཤམས་པའི་སྟན་ལ་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་མེཎྜ་ཀའི་ཚ་བོ་ཨུགྒ་ཧ་ཡིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བཟའ་བ་དང་བཅའ་བ་གྱ་ནོམ་པས་རང་གི་ལག་གིས་ཚིམ་པར་བྱས། ལྷག་པར་བསྟབས་སོ། །དེ་ནས་མེཎྜ་ཀའི་ཚ་བོ་ཨུགྒ་ཧ་ཡིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གསོལ་ཟིན་ཏེ་ལྷུང་བཟེད་ལས་ཕྱག་བསལ་བར་རིག་ནས། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་མེཎྜ་ཀའི་ཚ་བོ་ཨུགྒ་ཧ་ཡིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །«བཙུན་པ་བདག་གི་བུ་མོ་འདི་དག་ནི་ཁྱིམ་ཐབས་ཀྱི་ཁྱིམ་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་གདམས་ངག་སྩལ་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་སྩལ་དུ་གསོལ་ཏེ། གང་ཞིག་དེ་དག་ལ་ཡུན་རིང་པོར་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་བའོ། །» Atha kho bhagavā tā kumāriyo etadavoca – ‘‘tasmātiha, kumāriyo, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘yassa vo mātāpitaro bhattuno dassanti atthakāmā hitesino anukampakā anukampaṃ upādāya, tassa bhavissāma pubbuṭṭhāyiniyo pacchānipātiniyo kiṃkārapaṭissāviniyo manāpacāriniyo piyavādiniyo’ti. Evañhi vo, kumāriyo, sikkhitabbaṃ. དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བུ་མོ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །«བུ་མོ་དག་དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། “ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱེད་ཅག་གི་ཕན་པ་འདོད་ཅིང་ཕན་པ་ཚོལ་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱིས་སྙིང་རྗེའི་སྒོ་ནས་ཁྱིམ་ཐབས་གང་ལ་གཏད་པ་དེ་ལ། བདག་ཅག་ནི་སྔོན་ལ་ལྡང་བ་དང་། ཕྱིས་སུ་ཉལ་བ་དང་། ཅི་བྱ་ཉན་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བར་སྤྱོད་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བར་བྱའོ་” སྙམ་དུ་བསླབ་པར་བྱའོ། །བུ་མོ་དག་ཁྱེད་ཅག་གིས་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །» ‘‘Tasmātiha, kumāriyo, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘ye te bhattu garuno bhavissanti mātāti vā pitāti vā samaṇabrāhmaṇāti vā, te sakkarissāma garuṃ karissāma mānessāma pūjessāma abbhāgate ca āsanodakena paṭipūjessāmā’ti. Evañhi vo, kumāriyo, sikkhitabbaṃ. «བུ་མོ་དག་དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། “ཁྱིམ་ཐབས་ཀྱི་བཀུར་སྟི་བྱ་བའི་གནས་མ་འམ། ཕ་འམ། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ། བདག་ཅག་གིས་བཀུར་སྟི་བྱ་བ་དང་། བླ་མར་བྱ་བ་དང་། རི་མོར་བྱ་བ་དང་། མཆོད་པར་བྱ་བ་དང་། ལྷགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྟན་དང་ཆུས་མཆོད་པར་བྱའོ་” སྙམ་དུ་བསླབ་པར་བྱའོ། །བུ་མོ་དག་ཁྱེད་ཅག་གིས་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །» ‘‘Tasmātiha, kumāriyo, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘ye te bhattu abbhantarā kammantā uṇṇāti vā kappāsāti vā, tattha dakkhā bhavissāma analasā[Pg.32], tatrupāyāya vīmaṃsāya samannāgatā, alaṃ kātuṃ alaṃ saṃvidhātu’nti. Evañhi vo, kumāriyo, sikkhitabbaṃ. «བུ་མོ་དག་དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། “ཁྱིམ་ཐབས་ཀྱི་ནང་གི་ལས་ཀ་བལ་ལམ། སྤྲིན་བལ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ལ། བདག་ཅག་ནི་མཁས་པ་དང་། ལེ་ལོ་མེད་པ་དང་། དེའི་ཐབས་ལ་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང་། བྱེད་ནུས་པ་དང་། བསྒྲུབ་ནུས་པར་བྱའོ་” སྙམ་དུ་བསླབ་པར་བྱའོ། །བུ་མོ་དག་ཁྱེད་ཅག་གིས་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །» ‘‘Tasmātiha, kumāriyo, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘yo so bhattu abbhantaro antojano dāsāti vā pessāti vā kammakarāti vā, tesaṃ katañca katato jānissāma akatañca akatato jānissāma, gilānakānañca balābalaṃ jānissāma, khādanīyaṃ bhojanīyañcassa paccaṃsena saṃvibhajissāmā’ti. Evañhi vo, kumāriyo, sikkhitabbaṃ. «བུ་མོ་དག་དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། “ཁྱིམ་ཐབས་ཀྱི་ནང་གི་མི་བྲན་ཕོ་འམ། བྲན་མོའམ། ལས་བྱེད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གིས། བྱས་པ་ནི་བྱས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། མ་བྱས་པ་ནི་མ་བྱས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ནད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ཉམ་ཆུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། བཟའ་བ་དང་བཅའ་བ་རང་རང་གི་སྐལ་བ་བཞིན་དུ་བགོ་བཤའ་བྱའོ་” སྙམ་དུ་བསླབ་པར་བྱའོ། །བུ་མོ་དག་ཁྱེད་ཅག་གིས་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །» ‘‘Tasmātiha, kumāriyo, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘yaṃ bhattā āharissati dhanaṃ vā dhaññaṃ vā rajataṃ vā jātarūpaṃ vā, taṃ ārakkhena guttiyā sampādessāma, tattha ca bhavissāma adhuttī athenī asoṇḍī avināsikāyo’ti. Evañhi vo, kumāriyo, sikkhitabbaṃ. Imehi kho, kumāriyo, pañcahi dhammehi samannāgato mātugāmo kāyassa bhedā paraṃ maraṇā manāpakāyikānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’’ti. «བུ་མོ་དག་དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། “ཁྱིམ་ཐབས་ཀྱིས་ནོར་རམ། འབྲུ་འམ། དངུལ་ལམ། གསེར་གང་ཞིག་བསྒྲུབས་པ་དེ་དག་ནི། བསྲུང་བ་དང་སྐྱོབ་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་ལ་བདག་ཅག་ནི་གཡེམ་པ་མེད་པ་དང་། རྐུ་བ་མེད་པ་དང་། ཆང་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཆུད་ཟོས་སུ་མི་བྱེད་པར་བྱའོ་” སྙམ་དུ་བསླབ་པར་བྱའོ། །བུ་མོ་དག་ཁྱེད་ཅག་གིས་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །བུ་མོ་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་ནི། ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ལུས་ཅན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་» ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Yo naṃ bharati sabbadā, niccaṃ ātāpi ussuko; Sabbakāmaharaṃ posaṃ, bhattāraṃ nātimaññati. «གང་ཞིག་རྟག་ཏུ་གསོ་བྱེད་ཅིང་། །རྟག་ཏུ་བརྩོན་ཞིང་འབད་པ་དང་། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་སྩོལ་བྱེད་པའི། །ཁྱིམ་ཐབས་དེ་ལ་བརྙས་མི་བྱ། ། ‘‘Na cāpi sotthi bhattāraṃ, issācārena rosaye; Bhattu ca garuno sabbe, paṭipūjeti paṇḍitā. བུད་མེད་བཟང་པོས་ཕྲག་དོག་གིས། །ཁྱིམ་ཐབས་ཁྲོ་བར་མི་བྱ་ཞིང་། །ཁྱིམ་ཐབས་ཀྱི་ནི་བཀུར་བའི་གནས། །ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མཁས་པས་མཆོད། ། ‘‘Uṭṭhāhikā analasā, saṅgahitaparijjanā; Bhattu manāpaṃ carati, sambhataṃ anurakkhati. ལྡང་བར་བརྩོན་ཞིང་ལེ་ལོ་མེད། །འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་ལེགས་པར་སྐྱོང་། །ཁྱིམ་ཐབས་ཡིད་དུ་འོང་བར་སྤྱོད། །བསགས་པའི་ནོར་ནི་ལེགས་པར་བསྲུང་། ། ‘‘Yā evaṃ vattatī nārī, bhattuchandavasānugā; Manāpā nāma te devā, yattha sā upapajjatī’’ti. tatiyaṃ; བུད་མེད་གང་ཞིག་འདི་ལྟར་སྤྱོད། །ཁྱིམ་ཐབས་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་། །ཡིད་དུ་འོང་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ། །དེ་དག་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར།» ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པའོ། ། 4. Sīhasenāpatisuttaṃ ༤. དམག་དཔོན་སཱི་ཧའི་མདོ། 34. Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Atha kho sīho senāpati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā [Pg.33] bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho sīho senāpati bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sakkā nu kho, bhante, bhagavā sandiṭṭhikaṃ dānaphalaṃ paññāpetu’’nti? ༣༤. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཚལ་ཆེན་པོ་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་གནས་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་དམག་དཔོན་སཱི་ཧ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ནས། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་དམག་དཔོན་སཱི་ཧ་ཡིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །«བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མཐོང་བའི་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པར་ནུས་ལགས་སམ།» ‘‘Sakkā, sīhā’’ti bhagavā avoca – ‘‘dāyako, sīha, dānapati bahuno janassa piyo hoti manāpo. Yampi, sīha, dāyako dānapati bahuno janassa piyo hoti manāpo, idampi sandiṭṭhikaṃ dānaphalaṃ. «སཱི་ཧ་ནུས་སོ།» ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །«སཱི་ཧ། སྦྱིན་པ་པོ་སྦྱིན་པའི་བདག་པོ་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །སཱི་ཧ། སྦྱིན་པ་པོ་སྦྱིན་པའི་བདག་པོ་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་དགའ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མཐོང་བའི་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, sīha, dāyakaṃ dānapatiṃ santo sappurisā bhajanti. Yampi, sīha, dāyakaṃ dānapatiṃ santo sappurisā bhajanti, idampi sandiṭṭhikaṃ dānaphalaṃ. སཱི་ཧ། གཞན་ཡང་སྦྱིན་པ་པོ་སྦྱིན་པའི་བདག་པོ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞི་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན་པར་བྱེད་དོ། །སཱི་ཧ། སྦྱིན་པ་པོ་སྦྱིན་པའི་བདག་པོ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞི་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡང་། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མཐོང་བའི་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, sīha, dāyakassa dānapatino kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati. Yampi, sīha, dāyakassa dānapatino kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati, idampi sandiṭṭhikaṃ dānaphalaṃ. སཱི་ཧ། གཞན་ཡང་སྦྱིན་པ་པོ་སྦྱིན་པའི་བདག་པོའི་སྙན་པའི་སྒྲ་བཟང་པོ་ཀུན་ཏུ་གྲགས་པར་འགྱུར་རོ། །སཱི་ཧ། སྦྱིན་པ་པོ་སྦྱིན་པའི་བདག་པོའི་སྙན་པའི་སྒྲ་བཟང་པོ་ཀུན་ཏུ་གྲགས་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡང་། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མཐོང་བའི་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །» ‘‘Puna caparaṃ, sīha, dāyako dānapati yaṃ yadeva parisaṃ upasaṅkamati – yadi khattiyaparisaṃ yadi brāhmaṇaparisaṃ yadi gahapatiparisaṃ yadi samaṇaparisaṃ – visārado upasaṅkamati amaṅkubhūto. Yampi, sīha, dāyako dānapati yaṃ yadeva parisaṃ upasaṅkamati – yadi khattiyaparisaṃ yadi brāhmaṇaparisaṃ yadi gahapatiparisaṃ yadi samaṇaparisaṃ – visārado upasaṅkamati amaṅkubhūto, idampi sandiṭṭhikaṃ dānaphalaṃ. སེང་གེ་། གཞན་ཡང་སྦྱིན་བདག་སྦྱིན་པ་པོ་ནི་འཁོར་གང་དང་གང་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་སྟེ། རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་འཁོར་རམ། བྲམ་ཟེའི་འཁོར་རམ། ཁྱིམ་བདག་གི་འཁོར་རམ། དགེ་སྦྱོང་གི་འཁོར་གང་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་ཡང་། མི་འཇིགས་ཤིང་ཁྲོ་གཉེར་མེད་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། སེང་གེ་། སྦྱིན་བདག་སྦྱིན་པ་པོ་ནི་འཁོར་གང་དང་གང་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་སྟེ། རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་འཁོར་རམ། བྲམ་ཟེའི་འཁོར་རམ། ཁྱིམ་བདག་གི་འཁོར་རམ། དགེ་སྦྱོང་གི་འཁོར་གང་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་ཡང་། མི་འཇིགས་ཤིང་ཁྲོ་གཉེར་མེད་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་འདི་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། ‘‘Puna caparaṃ, sīha, dāyako dānapati kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. Yampi, sīha, dāyako dānapati kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati, idaṃ samparāyikaṃ dānaphala’’nti. སེང་གེ་། གཞན་ཡང་སྦྱིན་བདག་སྦྱིན་པ་པོ་ནི་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། སེང་གེ་། སྦྱིན་བདག་སྦྱིན་པ་པོ་ནི་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་ཕྱི་མའི་ཡུལ་གྱི་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་སོ། Evaṃ vutte sīho senāpati bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘yānimāni, bhante, bhagavatā cattāri sandiṭṭhikāni dānaphalāni akkhātāni, nāhaṃ ettha bhagavato saddhāya gacchāmi; ahaṃ petāni jānāmi. Ahaṃ, bhante, dāyako dānapati bahuno janassa piyo manāpo. Ahaṃ, bhante, dāyako dānapati; maṃ santo sappurisā bhajanti. Ahaṃ, bhante, dāyako dānapati; mayhaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘sīho senāpati dāyako kārako [Pg.34] saṅghupaṭṭhāko’ti. Ahaṃ, bhante, dāyako dānapati yaṃ yadeva parisaṃ upasaṅkamāmi – yadi khattiyaparisaṃ yadi brāhmaṇaparisaṃ yadi gahapatiparisaṃ yadi samaṇaparisaṃ – visārado upasaṅkamāmi amaṅkubhūto. Yānimāni, bhante, bhagavatā cattāri sandiṭṭhikāni dānaphalāni akkhātāni, nāhaṃ ettha bhagavato saddhāya gacchāmi; ahaṃ petāni jānāmi. Yañca kho maṃ, bhante, bhagavā evamāha – ‘dāyako, sīha, dānapati kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjatī’ti, etāhaṃ na jānāmi; ettha ca panāhaṃ bhagavato saddhāya gacchāmī’’ti. ‘‘Evametaṃ, sīha, evametaṃ, sīha! Dāyako dānapati kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjatī’’ti. དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། དམག་དཔོན་སེང་གེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་གྱི་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་བཞི་གང་དག་གསུངས་པ་འདི་དག་ལ། བདག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དད་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲོ་བ་མ་ལགས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་དག་ཤེས་སོ། །བཙུན་པ་བདག་ནི་སྦྱིན་བདག་སྦྱིན་པ་པོ་ལགས་པས། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །བཙུན་པ་བདག་ནི་སྦྱིན་བདག་སྦྱིན་པ་པོ་ལགས་པས། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞི་བ་རྣམས་བདག་ལ་བསྟེན་པར་བགྱིད་དོ། །བཙུན་པ་བདག་ནི་སྦྱིན་བདག་སྦྱིན་པ་པོ་ལགས་པས། བདག་གི་སྙན་པའི་སྒྲ་བཟང་པོ་འདི་ལྟར། དམག་དཔོན་སེང་གེ་ནི་སྦྱིན་པ་པོ་དང་། བྱེད་པ་པོ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་ཞབས་ཏོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀུན་ཏུ་གྲགས་སོ། །བཙུན་པ་བདག་ནི་སྦྱིན་བདག་སྦྱིན་པ་པོ་ལགས་པས། འཁོར་གང་དང་གང་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་སྟེ། རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་འཁོར་རམ། བྲམ་ཟེའི་འཁོར་རམ། ཁྱིམ་བདག་གི་འཁོར་རམ། དགེ་སྦྱོང་གི་འཁོར་གང་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་ཡང་། མི་འཇིགས་ཤིང་ཁྲོ་གཉེར་མེད་པར་ཉེ་བར་འགྲོའོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་གྱི་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་བཞི་གང་དག་གསུངས་པ་འདི་དག་ལ། བདག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དད་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲོ་བ་མ་ལགས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་དག་ཤེས་སོ། །འོན་ཀྱང་བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ། སེང་གེ་སྦྱིན་བདག་སྦྱིན་པ་པོ་ནི་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་འདི་ནི་བདག་གིས་མི་ཤེས་ཏེ། འདི་ལ་ནི་བདག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དད་པས་འགྲོ་བར་བགྱིད་དོ། །ཞེས་གསོལ་ཏོ། །སེང་གེ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །སེང་གེ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། སྦྱིན་བདག་སྦྱིན་པ་པོ་ནི་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Dadaṃ piyo hoti bhajanti naṃ bahū,Kittiñca pappoti yaso ca vaḍḍhati ; Amaṅkubhūto parisaṃ vigāhati,Visārado hoti naro amaccharī. སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་ཀུན་གྱི་ཡིད་དུ་འོང་། །སྐྱེ་བོ་མང་པོས་དེ་ལ་བསྟེན་པར་བྱེད། །སྙན་པའི་གྲགས་པ་ཐོབ་ཅིང་མངའ་ཐང་འཕེལ། །སེར་སྣ་མེད་པའི་སྐྱེས་བུ་འཇིགས་པ་མེད། །ཁྲོ་གཉེར་མེད་པར་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་འཇུག ། ‘‘Tasmā hi dānāni dadanti paṇḍitā,Vineyya maccheramalaṃ sukhesino; Te dīgharattaṃ tidive patiṭṭhitā,Devānaṃ sahabyagatā ramanti te. དེ་ཕྱིར་བདེ་བ་འདོད་པའི་མཁས་པ་རྣམས། །སེར་སྣའི་དྲི་མ་རྣམ་པར་བསལ་ནས་ནི། །སྦྱིན་པ་དག་ནི་རབ་ཏུ་གཏོང་བར་བྱེད། །དེ་དག་ཡུན་རིང་མཐོ་རིས་གནས་སུ་ཆགས། །ལྷ་རྣམས་དང་ནི་ལྷན་ཅིག་རྩེ་བར་འགྱུར། ། ‘‘Katāvakāsā katakusalā ito cutā,Sayaṃpabhā anuvicaranti nandanaṃ ; Te tattha nandanti ramanti modare,Samappitā kāmaguṇehi pañcahi; ‘‘Katvāna vākyaṃ asitassa tādino,Ramanti sagge sugatassa sāvakā’’ti. catutthaṃ; གོ་སྐབས་ཐོབ་ཅིང་དགེ་བ་བྱས་པ་རྣམས། །འདི་ནས་ཤི་འཕོས་རང་གི་འོད་ཀྱིས་ནི། །དགའ་བའི་ཚལ་དུ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བར་བྱེད། །དེ་དག་དེ་རུ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔས། །ཉེ་བར་སྤྱད་དེ་དགའ་ཞིང་རྩེ་བར་འགྱུར། །ཆགས་པ་མེད་པའི་བདེན་པ་གསུངས་པ་ཡི། །བཀའ་བཞིན་བསྒྲུབས་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བུ། །མཐོ་རིས་གནས་སུ་རྟག་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པའོ། ། 5. Dānānisaṃsasuttaṃ ༥. སྦྱིན་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་མདོ། 35. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dāne ānisaṃsā. Katame pañca? Bahuno janassa piyo hoti manāpo; santo sappurisā bhajanti; kalyāṇo kittisaddo [Pg.35] abbhuggacchati; gihidhammā anapagato hoti; kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca dāne ānisaṃsā’’ti. ༣༥. དགེ་སློང་དག་སྦྱིན་པ་ལ་ཕན་ཡོན་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞི་བ་རྣམས་བསྟེན་པར་བྱེད་པ་དང་། སྙན་པའི་སྒྲ་བཟང་པོ་ཀུན་ཏུ་གྲགས་པ་དང་། ཁྱིམ་པའི་ཆོས་ལས་མི་ཉམས་པ་དང་། ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་དག་སྦྱིན་པ་ལ་ཕན་ཡོན་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Dadamāno piyo hoti, sataṃ dhammaṃ anukkamaṃ; Santo naṃ sadā bhajanti, saññatā brahmacārayo. སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་ཀུན་གྱི་ཡིད་དུ་འོང་། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ། །སྡོམ་བརྩོན་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་དམ་པ་རྣམས། །རྟག་ཏུ་དེ་ལ་ཉེ་བར་བསྟེན་པར་བྱེད། ། ‘‘Te tassa dhammaṃ desenti, sabbadukkhāpanūdanaṃ; Yaṃ so dhammaṃ idhaññāya, parinibbāti anāsavo’’ti. pañcamaṃ; དེ་དག་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ནི། །སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་དག་སྟོན་པར་བྱེད། །གང་ཞིག་འདི་རུ་ཆོས་དེ་ཤེས་གྱུར་ནས། །ཟག་པ་ཟད་དེ་མྱ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པའོ། ། 6. Kāladānasuttaṃ ༦. དུས་སུ་སྦྱིན་པའི་མདོ། 36. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, kāladānāni. Katamāni pañca? Āgantukassa dānaṃ deti; gamikassa dānaṃ deti; gilānassa dānaṃ deti; dubbhikkhe dānaṃ deti; yāni tāni navasassāni navaphalāni tāni paṭhamaṃ sīlavantesu patiṭṭhāpeti. Imāni kho, bhikkhave, pañca kāladānānī’’ti. ༣༦. དགེ་སློང་དག་དུས་སུ་སྦྱིན་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། གློ་བུར་དུ་ལྷགས་པ་ལ་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དང་། ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དང་། ནད་པ་ལ་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དང་། མུ་གེའི་དུས་སུ་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དང་། ལོ་ཏོག་གསར་པ་དང་འབྲས་བུ་གསར་པ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐོག་མར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་འབུལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག་དུས་སུ་སྦྱིན་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Kāle dadanti sappaññā, vadaññū vītamaccharā; Kālena dinnaṃ ariyesu, ujubhūtesu tādisu. ཤེས་རབ་ལྡན་ཞིང་སེར་སྣ་རྣམ་སྤངས་པའི། །གཏོང་ཕོད་ཅན་རྣམས་དུས་སུ་སྦྱིན་པ་གཏོང་། །དྲང་པོར་གཤེགས་པའི་འཕགས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ལ། །དུས་སུ་ཕུལ་བའི་སྦྱིན་པ་དེ་དག་ནི། ། ‘‘Vippasannamanā tassa, vipulā hoti dakkhiṇā; Ye tattha anumodanti, veyyāvaccaṃ karonti vā; Na tena dakkhiṇā ūnā, tepi puññassa bhāgino. རབ་ཏུ་དང་བའི་ཡིད་ཀྱིས་ཕུལ་བ་ཡིས། །ཡོན་གྱི་གནས་དེར་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་འགྱུར། །གང་དག་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང་། །ཞབས་ཏོག་ལས་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་རྣམས། །དེས་ནི་ཡོན་གྱི་འབྲས་བུ་དམན་མི་འགྱུར། །དེ་དག་ཀྱང་ནི་བསོད་ནམས་སྐལ་ཐོབ་འགྱུར། ། ‘‘Tasmā dade appaṭivānacitto, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ; Puññāni paralokasmiṃ, patiṭṭhā honti pāṇina’’nti. chaṭṭhaṃ; དེ་ཕྱིར་ཕྱིར་བཤོལ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ནི། །གང་དུ་བྱིན་ན་འབྲས་བུ་ཆེ་བར་འགྱུར། །བསོད་ནམས་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་དང་རྟེན་དུ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲུག་པའོ། ། 9. Bhojanasuttaṃ ༩. ཟས་ཀྱི་མདོ། 37. ‘‘Bhojanaṃ, bhikkhave, dadamāno dāyako paṭiggāhakānaṃ pañca ṭhānāni deti. Katamāni pañca? Āyuṃ deti, vaṇṇaṃ deti, sukhaṃ deti, balaṃ deti, paṭibhānaṃ deti. Āyuṃ kho pana datvā āyussa bhāgī hoti dibbassa vā mānusassa vā; vaṇṇaṃ datvā vaṇṇassa bhāgī hoti dibbassa vā mānusassa vā; sukhaṃ datvā sukhassa bhāgī hoti dibbassa vā mānusassa [Pg.36] vā; balaṃ datvā balassa bhāgī hoti dibbassa vā mānusassa vā; paṭibhānaṃ datvā paṭibhānassa bhāgī hoti dibbassa vā mānusassa vā. Bhojanaṃ, bhikkhave, dadamāno dāyako paṭiggāhakānaṃ imāni pañca ṭhānāni detī’’ti. ༣༧. དགེ་སློང་དག་ཟས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་སྦྱིན་བདག་ནི་ལེན་པ་པོ་རྣམས་ལ་གནས་ལྔ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་སྦྱིན་པ་དང་། ཁ་དོག་སྦྱིན་པ་དང་། བདེ་བ་སྦྱིན་པ་དང་། སྟོབས་སྦྱིན་པ་དང་། སྤོབས་པ་སྦྱིན་པའོ། །ཚེ་བྱིན་པས་ནི་ལྷའམ་མིའི་ཚེ་ཡི་སྐལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཁ་དོག་བྱིན་པས་ནི་ལྷའམ་མིའི་ཁ་དོག་གི་སྐལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བདེ་བ་བྱིན་པས་ནི་ལྷའམ་མིའི་བདེ་བའི་སྐལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྟོབས་བྱིན་པས་ནི་ལྷའམ་མིའི་སྟོབས་ཀྱི་སྐལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྤོབས་པ་བྱིན་པས་ནི་ལྷའམ་མིའི་སྤོབས་པའི་སྐལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་ཟས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་སྦྱིན་བདག་ནི་ལེན་པ་པོ་རྣམས་ལ་གནས་ལྔ་པོ་འདི་དག་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Āyudo balado dhīro, vaṇṇado paṭibhānado; Sukhassa dātā medhāvī, sukhaṃ so adhigacchati. བརྟན་པོ་ཚེ་དང་སྟོབས་དང་ཁ་དོག་དང་། །སྤོབས་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་མཁས་པ་ནི། །བདེ་བ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན། །དེ་ནི་བདེ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ‘‘Āyuṃ datvā balaṃ vaṇṇaṃ, sukhañca paṭibhānakaṃ ; Dīghāyu yasavā hoti, yattha yatthūpapajjatī’’ti. sattamaṃ; ཚེ་དང་སྟོབས་དང་ཁ་དོག་བདེ་བ་དང་། །སྤོབས་པ་དག་ནི་རབ་ཏུ་བྱིན་ནས་ནི། །གང་དང་གང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེར། །ཚེ་རིང་བ་དང་སྙན་གྲགས་ལྡན་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུན་པའོ། ། 8. Saddhasuttaṃ ༨. དད་པའི་མདོ། 38. ‘‘Pañcime, bhikkhave, saddhe kulaputte ānisaṃsā. Katame pañca? Ye te, bhikkhave, loke santo sappurisā te saddhaññeva paṭhamaṃ anukampantā anukampanti, no tathā assaddhaṃ; saddhaññeva paṭhamaṃ upasaṅkamantā upasaṅkamanti, no tathā assaddhaṃ; saddhaññeva paṭhamaṃ paṭiggaṇhantā paṭiggaṇhanti, no tathā assaddhaṃ; saddhaññeva paṭhamaṃ dhammaṃ desentā desenti, no tathā assaddhaṃ; saddho kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca saddhe kulaputte ānisaṃsā. ༣༨. དགེ་སློང་དག་དད་པ་དང་ལྡན་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་ལ་ཕན་ཡོན་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འཇིག་རྟེན་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞི་བ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཐོག་མར་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱེད་ཀྱི། དད་པ་མེད་པ་ལ་དེ་ལྟར་མི་བྱེད་དོ། །དད་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཐོག་མར་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་བྱེད་ཀྱི། དད་པ་མེད་པ་ལ་དེ་ལྟར་མི་བྱེད་དོ། །དད་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་ཐོག་མར་ལེན་པར་བྱེད་ཀྱི། དད་པ་མེད་པ་ལས་དེ་ལྟར་མི་ལེན་ནོ། །དད་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཐོག་མར་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་ཀྱི། དད་པ་མེད་པ་ལ་དེ་ལྟར་མི་སྟོན་ནོ། །དད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་དད་པ་དང་ལྡན་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་ལ་ཕན་ཡོན་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། ། ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, subhūmiyaṃ catumahāpathe mahānigrodho samantā pakkhīnaṃ paṭisaraṇaṃ hoti; evamevaṃ kho, bhikkhave, saddho kulaputto bahuno janassa paṭisaraṇaṃ hoti bhikkhūnaṃ bhikkhunīnaṃ upāsakānaṃ upāsikāna’’nti. དགེ་སློང་དག་དཔེར་ན། ས་གཞི་བཟང་པོ་ལམ་ཆེན་བཞི་འདུས་པའི་མདོ་ན་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ཤིང་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པ་ནི་ཕྱོགས་བཞིའི་བྱ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག་དད་པ་དང་ལྡན་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་སྟེ། དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Sākhāpattaphalūpeto, khandhimāva mahādumo; Mūlavā phalasampanno, patiṭṭhā hoti pakkhinaṃ. ཡལ་ག་ལོ་མ་འབྲས་བུས་རབ་བརྒྱན་ཅིང་། །སྡོང་པོ་ཆེ་ཞིང་རྩ་བ་བརྟན་པ་ཡི། །ཤིང་ཆེན་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། །བྱ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དང་སྐྱབས་སུ་འགྱུར། ། ‘‘Manorame āyatane, sevanti naṃ vihaṅgamā; Chāyaṃ chāyatthikā yanti, phalatthā phalabhojino. ཡིད་དུ་འོང་བའི་གནས་མཆོག་དེ་ཉིད་དུ། །འདབ་ཆགས་ཚོགས་རྣམས་དེ་ལ་བསྟེན་པར་བྱེད། །གྲིབ་མ་འདོད་པ་རྣམས་ནི་གྲིབ་མར་འགྲོ། །འབྲས་བུ་འདོད་པ་རྣམས་ནི་འབྲས་བུ་ཟ། ། ‘‘Tatheva sīlasampannaṃ, saddhaṃ purisapuggalaṃ; Nivātavuttiṃ atthaddhaṃ, sorataṃ sakhilaṃ muduṃ. དེ་བཞིན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། །དད་ལྡན་སྐྱེས་བུ་གཤིས་བཟང་ང་རྒྱལ་མེད། །དེས་ཤིང་འཇམ་ལ་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། ། ‘‘Vītarāgā [Pg.37] vītadosā, vītamohā anāsavā; Puññakkhettāni lokasmiṃ, sevanti tādisaṃ naraṃ. འདོད་ཆགས་བྲལ་ཞིང་ཞེ་སྡང་རྣམ་པར་སྤངས། །གཏི་མུག་མེད་ཅིང་ཟག་པ་ཟད་པ་ཡི། །འཇིག་རྟེན་བསོད་ནམས་ཞིང་མཆོག་དམ་པ་རྣམས། །སྐྱེས་བུ་དེ་འདྲ་བ་ལ་བསྟེན་པར་བྱེད། ། ‘‘Te tassa dhammaṃ desenti, sabbadukkhāpanūdanaṃ; Yaṃ so dhammaṃ idhaññāya, parinibbāti anāsavo’’ti. aṭṭhamaṃ; དེ་དག་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ནི། །སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་དག་སྟོན་པར་བྱེད། །གང་ཞིག་འདི་རུ་ཆོས་དེ་ཤེས་གྱུར་ནས། །ཟག་པ་ཟད་དེ་མྱ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒྱད་པའོ། ། 9. Puttasuttaṃ ༩. བུའི་མདོ། 39. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, ṭhānāni sampassantā mātāpitaro puttaṃ icchanti kule jāyamānaṃ. Katamāni pañca? Bhato vā no bharissati; kiccaṃ vā no karissati; kulavaṃso ciraṃ ṭhassati; dāyajjaṃ paṭipajjissati; atha vā pana petānaṃ kālaṅkatānaṃ dakkhiṇaṃ anuppadassatīti. Imāni kho, bhikkhave, pañca ṭhānāni sampassantā mātāpitaro puttaṃ icchanti kule jāyamāna’’nti. ༣༩. དགེ་སློང་དག་ཕ་མ་དག་ནི་གནས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལ་ལེགས་པར་བལྟས་ནས། རིགས་སུ་བུ་སྐྱེ་བར་འདོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། བདག་ཅག་གིས་གསོས་པས་བདག་ཅག་ལ་གསོ་བར་འགྱུར་རོ། །བདག་ཅག་གི་བྱ་བ་རྣམས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐལ་བ་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ནི་བདག་ཅག་ཤི་འཕོས་ནས་ཚེ་འདས་པ་རྣམས་ལ་ཡོན་གྱི་ཆ་འབུལ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་ཕ་མ་དག་ནི་གནས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལ་ལེགས་པར་བལྟས་ནས། རིགས་སུ་བུ་སྐྱེ་བར་འདོད་དོ། །ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Pañca ṭhānāni sampassaṃ, puttaṃ icchanti paṇḍitā; Bhato vā no bharissati, kiccaṃ vā no karissati. གནས་ལྔ་པོ་ལ་ལེགས་པར་བལྟས་ནས་ནི། །མཁས་པ་རྣམས་ནི་བུ་དག་སྐྱེ་བར་འདོད། །བདག་ཅག་གིས་གསོས་བདག་ཅག་གསོ་བར་འགྱུར། །བདག་ཅག་གི་ནི་བྱ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར། ། ‘‘Kulavaṃso ciraṃ tiṭṭhe, dāyajjaṃ paṭipajjati; Atha vā pana petānaṃ, dakkhiṇaṃ anuppadassati. རིགས་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་ཡུན་རིང་གནས་པ་དང་། །བགོ་སྐལ་དག་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཡང་ན་ཤི་འཕོས་ཚེ་ལས་འདས་པ་ལ། །ཡོན་གྱི་ཆ་དག་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པར་བྱེད། ། ‘‘Ṭhānānetāni sampassaṃ, puttaṃ icchanti paṇḍitā; Tasmā santo sappurisā, kataññū katavedino. གནས་འདི་དག་ལ་ལེགས་པར་བལྟས་ནས་ནི། །མཁས་པ་རྣམས་ནི་བུ་དག་སྐྱེ་བར་འདོད། །དེ་ཕྱིར་བྱས་པ་ཤེས་ཤིང་དྲིན་གཟོ་བའི། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞི་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། ། ‘‘Bharanti mātāpitaro, pubbe katamanussaraṃ; Karonti nesaṃ kiccāni, yathā taṃ pubbakārinaṃ. སྔོན་གྱི་བྱས་པའི་དྲིན་དག་དྲན་བྱས་ནས། །ཕ་མ་དག་ནི་ལེགས་པར་གསོ་བར་བྱེད། །སྔོན་ཆད་བདག་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབས་པ་བཞིན། །དེ་དག་གི་ནི་བྱ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར། ། ‘‘Ovādakārī bhataposī, kulavaṃsaṃ ahāpayaṃ; Saddho sīlena sampanno, putto hoti pasaṃsiyo’’ti. navamaṃ; བཀའ་བཞིན་སྒྲུབ་ཅིང་ཕ་མ་གསོ་བ་དང་། །རིགས་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་མི་ཉམས་བྱེད་པ་དང་། །དད་ལྡན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བུ། །བསྔགས་པར་འོས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། ། 10. Mahāsālaputtasuttaṃ ༡༠. སཱ་ལའི་ཤིང་ཆེན་གྱི་མདོ། 40. ‘‘Himavantaṃ, bhikkhave, pabbatarājaṃ nissāya mahāsālā pañcahi vaḍḍhīhi vaḍḍhanti. Katamāhi pañcahi? Sākhāpattapalāsena vaḍḍhanti; tacena vaḍḍhanti; papaṭikāya vaḍḍhanti; pheggunā vaḍḍhanti; sārena vaḍḍhanti. Himavantaṃ, bhikkhave, pabbatarājaṃ nissāya mahāsālā imāhi pañcahi vaḍḍhīhi vaḍḍhanti. Evamevaṃ kho, bhikkhave, saddhaṃ kulaputtaṃ nissāya antojano pañcahi vaḍḍhīhi vaḍḍhati. Katamāhi [Pg.38] pañcahi? Saddhāya vaḍḍhati; sīlena vaḍḍhati; sutena vaḍḍhati; cāgena vaḍḍhati; paññāya vaḍḍhati. Saddhaṃ, bhikkhave, kulaputtaṃ nissāya antojano imāhi pañcahi vaḍḍhīhi vaḍḍhatī’’ti. ༤༠. དགེ་སློང་དག་རི་ཡི་རྒྱལ་པོ་གངས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས། སཱ་ལའི་ཤིང་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་འཕེལ་བ་ལྔས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཡལ་ག་ལོ་མ་དང་ལོ་འདབ་ཀྱིས་འཕེལ་བ་དང་། ཤུན་པས་འཕེལ་བ་དང་། ཕྱི་ཤུན་གྱིས་འཕེལ་བ་དང་། སྙིང་པོ་མེད་པའི་ཤིང་གིས་འཕེལ་བ་དང་། སྙིང་པོས་འཕེལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག་རི་ཡི་རྒྱལ་པོ་གངས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས། སཱ་ལའི་ཤིང་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་འཕེལ་བ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གིས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་དུ། དད་པ་དང་ལྡན་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་ལ་བརྟེན་ནས། ནང་གི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་འཕེལ་བ་ལྔས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དད་པས་འཕེལ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་འཕེལ་བ་དང་། ཐོས་པས་འཕེལ་བ་དང་། གཏོང་བས་འཕེལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཕེལ་བའོ། །དགེ་སློང་དག་དད་པ་དང་ལྡན་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་ལ་བརྟེན་ནས། ནང་གི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་འཕེལ་བ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གིས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Yathā hi pabbato selo, araññasmiṃ brahāvane; Taṃ rukkhā upanissāya, vaḍḍhante te vanappatī. དཔེར་ན་འབྲོག་དགོན་ནགས་ཚལ་ཆེན་པོ་ན། །རྡོ་ཡི་རི་བོ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ལ། །བརྟེན་ནས་ནགས་ཀྱི་ཤིང་ཆེན་དེ་དག་ནི། །རབ་ཏུ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་བཞིན། ། ‘‘Tatheva sīlasampannaṃ, saddhaṃ kulaputtaṃ imaṃ ; Upanissāya vaḍḍhanti, puttadārā ca bandhavā; Amaccā ñātisaṅghā ca, ye cassa anujīvino. དེ་བཞིན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། །དད་ལྡན་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ཉིད་ལ་ནི། །བརྟེན་ནས་བུ་དང་ཆུང་མ་གཉེན་འདུན་དང་། །གྲོགས་དང་ཉེ་དུ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་དང་། །གང་དག་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བ་རྣམས། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་དག་གིས་འཕེལ་བར་འགྱུར། ། ‘‘Tyassa sīlavato sīlaṃ, cāgaṃ sucaritāni ca; Passamānānukubbanti, ye bhavanti vicakkhaṇā. ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པ་དེ་ཡི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །གཏོང་བ་དང་ནི་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་རྣམས། །མཐོང་ནས་རྣམ་པར་དཔྱོད་ལྡན་གང་དག་གིས། །དེ་ཡི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ། ‘‘Imaṃ dhammaṃ caritvāna, maggaṃ sugatigāminaṃ; Nandino devalokasmiṃ, modanti kāmakāmino’’ti. dasamaṃ; "བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ལམ་སྟེ་ཆོས་འདི་སྤྱད་ནས། འདོད་པ་འདོད་པ་རྣམས་ལྷ་ཡུལ་དུ་དགའ་ཞིང་ཚིམ་པར་འགྱུར་རོ།།" ཞེས་གསུངས་སོ།། བཅུ་པའོ།། Sumanavaggo catuttho. སུ་མ་ནཱའི་ཚོམས་ཏེ་བཞི་པའོ།། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ནི། Sumanā cundī uggaho, sīho dānānisaṃsako; Kālabhojanasaddhā ca, puttasālehi te dasāti. སུ་མ་ནཱ་དང་ཙུན་དཱི་དང་། ཨུགྒ་ཧ་དང་སེང་གེ་དང་། སྦྱིན་པའི་ཕན་ཡོན་དང་དུས་དང་། ཟས་དང་དད་པ་དང་བུ་དང་། སཱ་ལ་སྟེ་འདི་དག་བཅུའོ།། 5. Muṇḍarājavaggo ༥. རྒྱལ་པོ་མུཎྜའི་ཚོམས། 1. Ādiyasuttaṃ ༡. ལོངས་སྤྱོད་སྤྱོད་པའི་མདོ། 41. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ bhagavā etadavoca – ‘‘pañcime, gahapati, bhogānaṃ ādiyā. Katame pañca? Idha, gahapati, ariyasāvako uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi attānaṃ sukheti pīṇeti sammā sukhaṃ [Pg.39] pariharati; mātāpitaro sukheti pīṇeti sammā sukhaṃ pariharati; puttadāradāsakammakaraporise sukheti pīṇeti sammā sukhaṃ pariharati. Ayaṃ paṭhamo bhogānaṃ ādiyo. ༤༡. འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ།། དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་པའི་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། “ཁྱིམ་བདག་ལོངས་སྤྱོད་ལེན་པའི་རྒྱུ་འདི་ལྔ་པོ་དག་ཡོད་དོ།། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ལྡང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཐོབ་པ། ལག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསགས་པ། རྔུལ་ཆུ་འཛག་པས་བསྒྲུབས་པ། ཆོས་དང་མཐུན་པ། ཆོས་ཀྱིས་རྙེད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་བདེ་བར་བྱེད། ཚིམ་པར་བྱེད། བདེ་བ་ཡང་དག་པར་འཛིན་ཏོ།། ཕ་མ་དག་བདེ་བར་བྱེད། ཚིམ་པར་བྱེད། བདེ་བ་ཡང་དག་པར་འཛིན་ཏོ།། བུ་དང་ཆུང་མ་དང་བྲན་དང་ལས་བྱེད་པ་དང་ཞབས་འབྲིང་བ་རྣམས་བདེ་བར་བྱེད། ཚིམ་པར་བྱེད། བདེ་བ་ཡང་དག་པར་འཛིན་ཏོ།། འདི་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ལེན་པའི་རྒྱུ་དང་པོའོ།། ‘‘Puna caparaṃ, gahapati, ariyasāvako uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi mittāmacce sukheti pīṇeti sammā sukhaṃ pariharati. Ayaṃ dutiyo bhogānaṃ ādiyo. “ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་། འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ལྡང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཐོབ་པ། ལག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསགས་པ། རྔུལ་ཆུ་འཛག་པས་བསྒྲུབས་པ། ཆོས་དང་མཐུན་པ། ཆོས་ཀྱིས་རྙེད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱིས་མཛའ་བཤེས་དང་གྲོགས་པོ་རྣམས་བདེ་བར་བྱེད། ཚིམ་པར་བྱེད། བདེ་བ་ཡང་དག་པར་འཛིན་ཏོ།། འདི་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ལེན་པའི་རྒྱུ་གཉིས་པའོ།། ‘‘Puna caparaṃ, gahapati, ariyasāvako uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi yā tā honti āpadā – aggito vā udakato vā rājato vā corato vā appiyato vā dāyādato – tathārūpāsu āpadāsu bhogehi pariyodhāya vattati, sotthiṃ attānaṃ karoti. Ayaṃ tatiyo bhogānaṃ ādiyo. “ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་། འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ལྡང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཐོབ་པ། ལག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསགས་པ། རྔུལ་ཆུ་འཛག་པས་བསྒྲུབས་པ། ཆོས་དང་མཐུན་པ། ཆོས་ཀྱིས་རྙེད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱིས་མེ་ལས་སམ། ཆུ་ལས་སམ། རྒྱལ་པོ་ལས་སམ། ཆོམ་རྐུན་ལས་སམ། མི་སྡུག་པའི་རྒྱུད་འཛིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་གནོད་པ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་གནོད་པ་རྣམས་ལས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐྱབས་ཏེ་བདག་ཉིད་བདེ་ལེགས་སུ་བྱེད་དོ།། འདི་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ལེན་པའི་རྒྱུ་གསུམ་པའོ།། ‘‘Puna caparaṃ, gahapati, ariyasāvako uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi pañcabaliṃ kattā hoti. Ñātibaliṃ, atithibaliṃ, pubbapetabaliṃ, rājabaliṃ, devatābaliṃ – ayaṃ catuttho bhogānaṃ ādiyo. “ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་། འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ལྡང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཐོབ་པ། ལག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསགས་པ། རྔུལ་ཆུ་འཛག་པས་བསྒྲུབས་པ། ཆོས་དང་མཐུན་པ། ཆོས་ཀྱིས་རྙེད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་སྦྱིན་ལྔ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་དུའི་མཆོད་སྦྱིན་དང་། གློ་བུར་བའི་མཆོད་སྦྱིན་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་སྦྱིན་དང་། རྒྱལ་པོའི་མཆོད་སྦྱིན་དང་། ལྷའི་མཆོད་སྦྱིན་ནོ།། འདི་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ལེན་པའི་རྒྱུ་བཞི་པའོ།། ‘‘Puna caparaṃ, gahapati, ariyasāvako uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi ye te samaṇabrāhmaṇā madappamādā paṭiviratā khantisoracce niviṭṭhā ekamattānaṃ damenti ekamattānaṃ samenti ekamattānaṃ parinibbāpenti, tathārūpesu samaṇabrāhmaṇesu uddhaggikaṃ dakkhiṇaṃ patiṭṭhāpeti sovaggikaṃ sukhavipākaṃ saggasaṃvattanikaṃ. Ayaṃ pañcamo bhogānaṃ ādiyo. Ime kho, gahapati, pañca bhogānaṃ ādiyā. “ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་། འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ལྡང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཐོབ་པ། ལག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསགས་པ། རྔུལ་ཆུ་འཛག་པས་བསྒྲུབས་པ། ཆོས་དང་མཐུན་པ། ཆོས་ཀྱིས་རྙེད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་གང་དག་མྱོས་ཤིང་བག་མེད་པ་ལས་ལོག་པ། བཟོད་པ་དང་དེས་པ་ལ་གནས་པ། བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་འདུལ་བར་བྱེད་པ། བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་ཞི་བར་བྱེད་པ། བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལ་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ། མཐོ་རིས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཅན། བདེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན། མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཡོན་སྦྱིན་པ་མཆོག་ཏུ་འཛུགས་སོ།། འདི་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ལེན་པའི་རྒྱུ་ལྔ་པའོ།། ཁྱིམ་བདག་འདི་དག་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ལེན་པའི་རྒྱུ་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ།། ‘‘Tassa ce, gahapati, ariyasāvakassa ime pañca bhogānaṃ ādiye ādiyato bhogā parikkhayaṃ gacchanti, tassa evaṃ hoti – ‘ye vata bhogānaṃ ādiyā te cāhaṃ ādiyāmi bhogā ca me parikkhayaṃ gacchantī’ti. Itissa hoti avippaṭisāro. Tassa ce, gahapati, ariyasāvakassa ime pañca bhogānaṃ ādiye ādiyato bhogā abhivaḍḍhanti[Pg.40], tassa evaṃ hoti – ‘ye vata bhogānaṃ ādiyā te cāhaṃ ādiyāmi bhogā ca me abhivaḍḍhantī’ti. Itissa hoti ubhayeneva avippaṭisāro’’ti. “ཁྱིམ་བདག་གལ་ཏེ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་དེས་ལོངས་སྤྱོད་ལེན་པའི་རྒྱུ་ལྔ་པོ་འདི་དག་སྤྱད་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཟད་པར་གྱུར་ན། ཁོ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། ‘བདག་གིས་ལོངས་སྤྱོད་ལེན་པའི་རྒྱུ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་བླངས་ལ། བདག་གི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱང་ཟད་པར་གྱུར་ཏོ།།’ ཞེས་དེ་ལྟར་ཁོ་ལ་འགྱོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།། ཁྱིམ་བདག་གལ་ཏེ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་དེས་ལོངས་སྤྱོད་ལེན་པའི་རྒྱུ་ལྔ་པོ་འདི་དག་སྤྱད་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་འཕེལ་བར་གྱུར་ན། ཁོ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། ‘བདག་གིས་ལོངས་སྤྱོད་ལེན་པའི་རྒྱུ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་བླངས་ལ། བདག་གི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱང་འཕེལ་བར་གྱུར་ཏོ།།’ ཞེས་དེ་ལྟར་ཁོ་ལ་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་འགྱོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།” ཞེས་གསུངས་སོ།། ‘‘Bhuttā bhogā bhatā bhaccā, vitiṇṇā āpadāsu me; Uddhaggā dakkhiṇā dinnā, atho pañcabalīkatā; Upaṭṭhitā sīlavanto, saññatā brahmacārayo. "བདག་གིས་ལོངས་སྤྱོད་སྤྱད་ཅིང་གསོ་བྱ་རྣམས་ཀྱང་གསོས། བདག་གི་གནོད་པ་རྣམས་ལས་ཀྱང་བརྒལ། མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡོན་སྦྱིན་པ་བྱིན་ཞིང་མཆོད་སྦྱིན་ལྔ་ཡང་བྱས། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་བསྡམས་པ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས།" ‘‘Yadatthaṃ bhogaṃ iccheyya, paṇḍito gharamāvasaṃ; So me attho anuppatto, kataṃ ananutāpiyaṃ. "ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་མཁས་པ་ཞིག་གིས་དོན་གང་གི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་འདོད་པ་དེ། བདག་གིས་དོན་དེ་ཐོབ་ཅིང་འགྱོད་པ་མེད་པའི་ལས་བྱས་སོ།།" ‘‘Etaṃ anussaraṃ macco, ariyadhamme ṭhito naro; Idheva naṃ pasaṃsanti, pecca sagge pamodatī’’ti. paṭhamaṃ; "འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་མི་དེ་དག་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་འཕགས་པའི་ཆོས་ལ་གནས་ན། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཀུན་གྱིས་བསྔགས་ཤིང་ཤི་འཕོས་ནས་ཀྱང་མཐོ་རིས་སུ་དགའ་བར་འགྱུར་རོ།།" ཞེས་གསུངས་སོ།། དང་པོའོ།། 2. Sappurisasuttaṃ ༢. སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་མདོ། 42. ‘‘Sappuriso, bhikkhave, kule jāyamāno bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya hoti; mātāpitūnaṃ atthāya hitāya sukhāya hoti; puttadārassa atthāya hitāya sukhāya hoti; dāsakammakaraporisassa atthāya hitāya sukhāya hoti; mittāmaccānaṃ atthāya hitāya sukhāya hoti; samaṇabrāhmaṇānaṃ atthāya hitāya sukhāya hoti. ༤༢. “དགེ་སློང་དག། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞིག་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ནི། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།། ཕ་མའི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།། བུ་དང་ཆུང་མའི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།། བྲན་དང་ལས་བྱེད་པ་དང་ཞབས་འབྲིང་བའི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།། མཛའ་བཤེས་དང་གྲོགས་པོའི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེའི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahāmegho sabbasassāni sampādento bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya hoti; evamevaṃ kho, bhikkhave, sappuriso kule jāyamāno bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya hoti; mātāpitūnaṃ atthāya hitāya sukhāya hoti; puttadārassa atthāya hitāya sukhāya hoti; dāsakammakaraporisassa atthāya hitāya sukhāya hoti; mittāmaccānaṃ atthāya hitāya sukhāya hoti; samaṇabrāhmaṇānaṃ atthāya hitāya sukhāya hotī’’ti. “དགེ་སློང་དག། དཔེར་ན་སྤྲིན་ཆེན་པོ་ཞིག་གིས་ལོ་ཏོག་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་སྐྱེད་ཅིང་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞིག་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ནི། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།། ཕ་མའི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།། བུ་དང་ཆུང་མའི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།། བྲན་དང་ལས་བྱེད་པ་དང་ཞབས་འབྲིང་བའི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།། མཛའ་བཤེས་དང་གྲོགས་པོའི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེའི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།།” ཞེས་གསུངས་སོ།། ‘‘Hito bahunnaṃ paṭipajja bhoge, taṃ devatā rakkhati dhammaguttaṃ; Bahussutaṃ sīlavatūpapannaṃ, dhamme ṭhitaṃ na vijahati kitti. "སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཕན་པའི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་སྤྱོད་ཅིང་ཆོས་ཀྱིས་བསྲུངས་པ་དེ། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྲུང་བར་བྱེད་དོ།། ཐོས་པ་མང་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ། ཆོས་ལ་གནས་པ་དེ་ནི་གྲགས་པས་ནམ་ཡང་མི་གཏོང་ངོ་།།" ‘‘Dhammaṭṭhaṃ [Pg.41] sīlasampannaṃ, saccavādiṃ hirīmanaṃ; Nekkhaṃ jambonadasseva, ko taṃ ninditumarahati; Devāpi naṃ pasaṃsanti, brahmunāpi pasaṃsito’’ti. dutiyaṃ; "ཆོས་ལ་གནས་ཤིང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ། བདེན་པར་སྨྲ་ཞིང་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དེ། ཛམྦུ་ཆུ་བོའི་གསེར་གྱི་རྒྱན་ལྟ་བུ་ལ། སུ་ཞིག་གིས་སྨད་པར་འོས་ཏེ། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལ་བསྔགས་ཤིང་ཚངས་པས་ཀྱང་བསྟོད་པར་བྱེད་དོ།།" ཞེས་གསུངས་སོ།། གཉིས་པའོ།། 3. Iṭṭhasuttaṃ ༣. འདོད་པའི་མདོ། 43. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ bhagavā etadavoca – ༤༣. དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་པའི་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། ‘‘Pañcime, gahapati, dhammā iṭṭhā kantā manāpā dullabhā lokasmiṃ. Katame pañca? Āyu, gahapati, iṭṭho kanto manāpo dullabho lokasmiṃ; vaṇṇo iṭṭho kanto manāpo dullabho lokasmiṃ; sukhaṃ iṭṭhaṃ kantaṃ manāpaṃ dullabhaṃ lokasmiṃ; yaso iṭṭho kanto manāpo dullabho lokasmiṃ; saggā iṭṭhā kantā manāpā dullabhā lokasmiṃ. Ime kho, gahapati, pañca dhammā iṭṭhā kantā manāpā dullabhā lokasmiṃ. “ཁྱིམ་བདག་འཇིག་རྟེན་ན་འདོད་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཆོས་འདི་ལྔ་པོ་དག་ཡོད་དོ།། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཁྱིམ་བདག་ཚེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་འདོད་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། རྙེད་པར་དཀའ་བའོ།། ཁ་དོག་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་འདོད་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། རྙེད་པར་དཀའ་བའོ།། བདེ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་འདོད་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། རྙེད་པར་དཀའ་བའོ།། གྲགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་འདོད་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། རྙེད་པར་དཀའ་བའོ།། མཐོ་རིས་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་འདོད་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། རྙེད་པར་དཀའ་བའོ།། ཁྱིམ་བདག་འདི་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་འདོད་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཆོས་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ།། ‘‘Imesaṃ kho, gahapati, pañcannaṃ dhammānaṃ iṭṭhānaṃ kantānaṃ manāpānaṃ dullabhānaṃ lokasmiṃ na āyācanahetu vā patthanāhetu vā paṭilābhaṃ vadāmi. Imesaṃ kho, gahapati, pañcannaṃ dhammānaṃ iṭṭhānaṃ kantānaṃ manāpānaṃ dullabhānaṃ lokasmiṃ āyācanahetu vā patthanāhetu vā paṭilābho abhavissa, ko idha kena hāyetha? “ཁྱིམ་བདག་འཇིག་རྟེན་ན་འདོད་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི། གསོལ་བ་བཏབ་པའི་རྒྱུ་ལས་སམ། སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་རྒྱུ་ལས་ཐོབ་པར་ངས་མི་སྨྲའོ།། ཁྱིམ་བདག་གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་འདོད་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་རྒྱུ་ལས་སམ། སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་རྒྱུ་ལས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ན། འདི་ན་སུ་ཞིག་གང་གིས་དམན་པར་འགྱུར། ‘‘Na kho, gahapati, arahati ariyasāvako āyukāmo āyuṃ āyācituṃ vā abhinandituṃ vā āyussa vāpi hetu. Āyukāmena, gahapati, ariyasāvakena āyusaṃvattanikā paṭipadā paṭipajjitabbā. Āyusaṃvattanikā hissa paṭipadā paṭipannā āyupaṭilābhāya saṃvattati. So lābhī hoti āyussa dibbassa vā mānusassa vā. “ཁྱིམ་བདག་ཚེ་འདོད་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཚེ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པའམ། མངོན་པར་དགའ་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། ཁྱིམ་བདག་ཚེ་འདོད་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཚེ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ།། དེས་ཚེ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ལ་སྤྱད་པ་ནི་ཚེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།། དེས་ལྷའི་ཚེའམ། མིའི་ཚེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Na kho, gahapati, arahati ariyasāvako vaṇṇakāmo vaṇṇaṃ āyācituṃ vā abhinandituṃ vā vaṇṇassa vāpi hetu. Vaṇṇakāmena, gahapati, ariyasāvakena vaṇṇasaṃvattanikā paṭipadā paṭipajjitabbā. Vaṇṇasaṃvattanikā hissa paṭipadā paṭipannā vaṇṇapaṭilābhāya saṃvattati. So lābhī hoti vaṇṇassa dibbassa vā mānusassa vā. “ཁྱིམ་བདག་ཁ་དོག་འདོད་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཁ་དོག་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པའམ། མངོན་པར་དགའ་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། ཁྱིམ་བདག་ཁ་དོག་འདོད་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཁ་དོག་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ།། དེས་ཁ་དོག་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ལ་སྤྱད་པ་ནི་ཁ་དོག་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།། དེས་ལྷའི་ཁ་དོག་གམ། མིའི་ཁ་དོག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Na [Pg.42] kho, gahapati, arahati ariyasāvako sukhakāmo sukhaṃ āyācituṃ vā abhinandituṃ vā sukhassa vāpi hetu. Sukhakāmena, gahapati, ariyasāvakena sukhasaṃvattanikā paṭipadā paṭipajjitabbā. Sukhasaṃvattanikā hissa paṭipadā paṭipannā sukhapaṭilābhāya saṃvattati. So lābhī hoti sukhassa dibbassa vā mānusassa vā. “ཁྱིམ་བདག་བདེ་བ་འདོད་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བདེ་བ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པའམ། མངོན་པར་དགའ་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། ཁྱིམ་བདག་བདེ་བ་འདོད་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བདེ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ།། དེས་བདེ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ལ་སྤྱད་པ་ནི་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།། དེས་ལྷའི་བདེ་བའམ། མིའི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Na kho, gahapati, arahati ariyasāvako yasakāmo yasaṃ āyācituṃ vā abhinandituṃ vā yasassa vāpi hetu. Yasakāmena, gahapati, ariyasāvakena yasasaṃvattanikā paṭipadā paṭipajjitabbā. Yasasaṃvattanikā hissa paṭipadā paṭipannā yasapaṭilābhāya saṃvattati. So lābhī hoti yasassa dibbassa vā mānusassa vā. “ཁྱིམ་བདག་གྲགས་པ་འདོད་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་གྲགས་པ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པའམ། མངོན་པར་དགའ་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། ཁྱིམ་བདག་གྲགས་པ་འདོད་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་གྲགས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ།། དེས་གྲགས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ལ་སྤྱད་པ་ནི་གྲགས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།། དེས་ལྷའི་གྲགས་པའམ། མིའི་གྲགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Na kho, gahapati, arahati ariyasāvako saggakāmo saggaṃ āyācituṃ vā abhinandituṃ vā saggānaṃ vāpi hetu. Saggakāmena, gahapati, ariyasāvakena saggasaṃvattanikā paṭipadā paṭipajjitabbā. Saggasaṃvattanikā hissa paṭipadā paṭipannā saggapaṭilābhāya saṃvattati. So lābhī hoti saggāna’’nti. “ཁྱིམ་བདག་མཐོ་རིས་འདོད་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་མཐོ་རིས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པའམ། མངོན་པར་དགའ་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། ཁྱིམ་བདག་མཐོ་རིས་འདོད་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ།། དེས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ལ་སྤྱད་པ་ནི་མཐོ་རིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།། དེས་མཐོ་རིས་རྣམས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།” ཞེས་གསུངས་སོ།། ‘‘Āyuṃ vaṇṇaṃ yasaṃ kittiṃ, saggaṃ uccākulīnataṃ; Ratiyo patthayānena, uḷārā aparāparā. "ཚེ་དང་ཁ་དོག་གྲགས་པ་དང་། སྙན་གྲགས་མཐོ་རིས་རིགས་མཐོ་དང་། རིམ་བཞིན་ཆེས་ཆེར་དགའ་བ་དག། སྨོན་པར་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་དེས།" ‘‘Appamādaṃ pasaṃsanti, puññakiriyāsu paṇḍitā; ‘‘Appamatto ubho atthe, adhigaṇhāti paṇḍito. "བསོད་ནམས་བྱ་བའི་གནས་རྣམས་ལ། བག་ཡོད་མཁས་པས་བསྔགས་པ་སྟེ། བག་དང་ལྡན་པའི་མཁས་པ་དེས། དོན་གཉིས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན།" ‘‘Diṭṭhe dhamme ca yo attho, yo cattho samparāyiko; Atthābhisamayā dhīro, paṇḍitoti pavuccatī’’ti. tatiyaṃ; "ཚེ་འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་གང་དང་། ཕྱི་མའི་དོན་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དོན་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལས། བརྟན་པོ་དེ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ།།" ཞེས་གསུངས་སོ།། གསུམ་པའོ།། 4. Manāpadāyīsuttaṃ ༤. ཡིད་དུ་འོང་བ་སྦྱིན་པའི་མདོ། 44. Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena uggassa gahapatino vesālikassa nivesanaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho uggo gahapati vesāliko yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā [Pg.43] ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho uggo gahapati vesāliko bhagavantaṃ etadavoca – ༤༤. འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཚལ་ཆེན་པོ་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་གནས་ན་བཞུགས་སོ།། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྔ་དྲོའི་དུས་སུ་ཤམ་ཐབས་བགོས་ཏེ། ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་བསྣམས་ནས་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་བདག་ཨུགྒའི་ཁྱིམ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་བྱོན་ཏོ།། བྱོན་ནས་བཤམས་པའི་སྟན་ལ་བཞུགས་སོ།། དེ་ནས་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་བདག་ཨུགྒ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་པའི་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་བདག་ཨུགྒས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། ‘‘Sammukhā metaṃ, bhante, bhagavato sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘manāpadāyī labhate manāpa’nti. Manāpaṃ me, bhante, sālapupphakaṃ khādanīyaṃ; taṃ me bhagavā paṭiggaṇhātu anukampaṃ upādāyā’’ti. Paṭiggahesi bhagavā anukampaṃ upādāya. བཙུན་པ་ཉིད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔ་ནས་བདག་གིས་འདི་སྐད་ཐོས་ཤིང་སྤྱན་སྔ་ནས་བཟུང་བ་སྟེ། ‘ཡིད་དུ་འོང་བ་སྦྱིན་པ་པོས་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཐོབ་བོ།’ཞེས་བྱའོ། བཙུན་པ་ཉིད། བདག་གི་ཤཱ་ལའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུའི་བཟའ་བ་འདི་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བར་མཛད་ནས་འདི་ཉིད་བཞེས་སུ་གསོལ།”ཞེས་གསོལ་ཏོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐུགས་བརྩེ་བར་མཛད་ནས་བཞེས་སོ། ‘‘Sammukhā metaṃ, bhante, bhagavato sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘manāpadāyī labhate manāpa’nti. Manāpaṃ me, bhante, sampannakolakaṃ sūkaramaṃsaṃ ; taṃ me bhagavā paṭiggaṇhātu anukampaṃ upādāyā’’ti. Paṭiggahesi bhagavā anukampaṃ upādāya. བཙུན་པ་ཉིད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔ་ནས་བདག་གིས་འདི་སྐད་ཐོས་ཤིང་སྤྱན་སྔ་ནས་བཟུང་བ་སྟེ། ‘ཡིད་དུ་འོང་བ་སྦྱིན་པ་པོས་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཐོབ་བོ།’ཞེས་བྱའོ། བཙུན་པ་ཉིད། བདག་གི་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུས་སྦྱར་བའི་ཕག་ཤ་འདི་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བར་མཛད་ནས་འདི་ཉིད་བཞེས་སུ་གསོལ།”ཞེས་གསོལ་ཏོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐུགས་བརྩེ་བར་མཛད་ནས་བཞེས་སོ། ‘‘Sammukhā metaṃ, bhante, bhagavato sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘manāpadāyī labhate manāpa’nti. Manāpaṃ me, bhante, nibbattatelakaṃ nāliyasākaṃ; taṃ me bhagavā paṭiggaṇhātu anukampaṃ upādāyā’’ti. Paṭiggahesi bhagavā anukampaṃ upādāya. བཙུན་པ་ཉིད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔ་ནས་བདག་གིས་འདི་སྐད་ཐོས་ཤིང་སྤྱན་སྔ་ནས་བཟུང་བ་སྟེ། ‘ཡིད་དུ་འོང་བ་སྦྱིན་པ་པོས་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཐོབ་བོ།’ཞེས་བྱའོ། བཙུན་པ་ཉིད། བདག་གི་སྣུམ་གྱིས་བརྔོས་པའི་ཆུ་པད་ཀྱི་ཚལ་འདི་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བར་མཛད་ནས་འདི་ཉིད་བཞེས་སུ་གསོལ།”ཞེས་གསོལ་ཏོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐུགས་བརྩེ་བར་མཛད་ནས་བཞེས་སོ། ‘‘Sammukhā metaṃ, bhante, bhagavato sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘manāpadāyī labhate manāpa’nti. Manāpo me, bhante, sālīnaṃ odano vicitakāḷako anekasūpo anekabyañjano; taṃ me bhagavā paṭiggaṇhātu anukampaṃ upādāyā’’ti. Paṭiggahesi bhagavā anukampaṃ upādāya. བཙུན་པ་ཉིད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔ་ནས་བདག་གིས་འདི་སྐད་ཐོས་ཤིང་སྤྱན་སྔ་ནས་བཟུང་བ་སྟེ། ‘ཡིད་དུ་འོང་བ་སྦྱིན་པ་པོས་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཐོབ་བོ།’ཞེས་བྱའོ། བཙུན་པ་ཉིད། བདག་གི་ནག་ནོག་མེད་པར་བདམས་པའི་ཤཱ་ལིའི་འབྲས་ཆེན་ཚོད་མ་མང་པོ་དང་སྤགས་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བར་མཛད་ནས་འདི་ཉིད་བཞེས་སུ་གསོལ།”ཞེས་གསོལ་ཏོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐུགས་བརྩེ་བར་མཛད་ནས་བཞེས་སོ། ‘‘Sammukhā metaṃ, bhante, bhagavato sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘manāpadāyī labhate manāpa’nti. Manāpāni me, bhante, kāsikāni vatthāni; tāni me bhagavā paṭiggaṇhātu anukampaṃ upādāyā’’ti. Paṭiggahesi bhagavā anukampaṃ upādāya. བཙུན་པ་ཉིད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔ་ནས་བདག་གིས་འདི་སྐད་ཐོས་ཤིང་སྤྱན་སྔ་ནས་བཟུང་བ་སྟེ། ‘ཡིད་དུ་འོང་བ་སྦྱིན་པ་པོས་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཐོབ་བོ།’ཞེས་བྱའོ། བཙུན་པ་ཉིད། བདག་གི་ཀཱ་ཤིའི་ཡུལ་གྱི་གོས་འདི་དག་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བར་མཛད་ནས་འདི་དག་བཞེས་སུ་གསོལ།”ཞེས་གསོལ་ཏོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐུགས་བརྩེ་བར་མཛད་ནས་བཞེས་སོ། ‘‘Sammukhā metaṃ, bhante, bhagavato sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘manāpadāyī labhate manāpa’nti. Manāpo me, bhante, pallaṅko gonakatthato paṭalikatthato kadalimigapavarapaccattharaṇo sauttaracchado ubhatolohitakūpadhāno. Api ca, bhante, mayampetaṃ jānāma – ‘netaṃ bhagavato kappatī’ti. Idaṃ me, bhante, candanaphalakaṃ agghati adhikasatasahassaṃ; taṃ me bhagavā [Pg.44] paṭiggaṇhātu anukampaṃ upādāyā’’ti. Paṭiggahesi bhagavā anukampaṃ upādāya. Atha kho bhagavā uggaṃ gahapatiṃ vesālikaṃ iminā anumodanīyena anumodi – བཙུན་པ་ཉིད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔ་ནས་བདག་གིས་འདི་སྐད་ཐོས་ཤིང་སྤྱན་སྔ་ནས་བཟུང་བ་སྟེ། ‘ཡིད་དུ་འོང་བ་སྦྱིན་པ་པོས་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཐོབ་བོ།’ཞེས་བྱའོ། བཙུན་པ་ཉིད། བདག་གི་ཁྲི་སྟན་བལ་གྱི་གདན་རིང་བཏིང་བ། མེ་ཏོག་གི་རི་མོ་ཅན་གྱི་གདན་བཏིང་བ། ཀ་ད་ལིའི་རི་དྭགས་ཀྱི་པགས་པའི་གདན་མཆོག་བཏིང་བ། བླ་རེ་དང་བཅས་པ། གཉིས་ཕྱོགས་སུ་སྔས་དམར་པོ་བཞག་པ་འདི་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལགས་སོ། འོན་ཀྱང་བཙུན་པ་ཉིད། བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མི་རུང་བ་ལགས་པར་ཤེས་སོ། བཙུན་པ་ཉིད། བདག་གི་ཙན་དན་གྱི་པང་ལེབ་འདི་ནི་གསེར་སྲང་འབུམ་ལྷག་རི་བ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བར་མཛད་ནས་འདི་ཉིད་བཞེས་སུ་གསོལ།”ཞེས་གསོལ་ཏོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐུགས་བརྩེ་བར་མཛད་ནས་བཞེས་སོ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁྱིམ་བདག་ཀུན་དགའ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། ‘‘Manāpadāyī labhate manāpaṃ,Yo ujjubhūtesu dadāti chandasā; Acchādanaṃ sayanamannapānaṃ,Nānāppakārāni ca paccayāni. ཡིད་དུ་འོང་བ་སྦྱིན་པས་ཡིད་འོང་ཐོབ། །གང་ཞིག་དྲང་པོར་གཤེགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ། །གོས་དང་ཉལ་ཁྲི་བཟའ་བཏུང་སྣ་ཚོགས་དང། །ཡོ་བྱད་རྣམ་པ་མང་པོ་དད་པས་སྦྱིན། ། ‘‘Cattañca muttañca anuggahītaṃ,Khettūpame arahante viditvā; So duccajaṃ sappuriso cajitvā,Manāpadāyī labhate manāpa’’nti. ཞིང་དང་འདྲ་བའི་དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ཤེས་ནས། །བཏང་ཞིང་རྣམ་པར་གྲོལ་ལ་མ་ཆགས་པར། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་གཏོང་དཀའ་གཏོང་བྱེད་ཅིང། །ཡིད་དུ་འོང་བ་སྦྱིན་པས་ཡིད་འོང་ཐོབ། །”ཞེས་སོ། Atha kho bhagavā uggaṃ gahapatiṃ vesālikaṃ iminā anumodanīyena anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi. དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁྱིམ་བདག་ཀུན་དགའ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་མཛད་ནས། བཞུགས་པ་ལས་ལངས་ཏེ་གཤེགས་སོ། Atha kho uggo gahapati vesāliko aparena samayena kālamakāsi. Kālaṅkato ca uggo gahapati vesāliko aññataraṃ manomayaṃ kāyaṃ upapajji. Tena kho pana samayena bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho uggo devaputto abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitaṃ kho uggaṃ devaputtaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘kacci te, ugga, yathādhippāyo’’ti? ‘‘Taggha me, bhagavā, yathādhippāyo’’ti. Atha kho bhagavā uggaṃ devaputtaṃ gāthāhi ajjhabhāsi – དེ་ནས་དུས་གཞན་ཞིག་ན་ཡངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁྱིམ་བདག་ཀུན་དགའ་ཚེ་ལས་འདས་སོ། །ཚེ་ལས་འདས་ནས་ཁྱིམ་བདག་ཀུན་དགའ་ནི་ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ལྷའི་རིས་ཤིག་ཏུ་སྐྱེས་སོ། །དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་མཚན་མོ་འདས་པར་གྱུར་པ་ན་ལྷའི་བུ་ཀུན་དགའ་ཁ་དོག་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོས་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མ་ལུས་པར་སྣང་བར་བྱས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བཞུགས་པ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ནས། ཉེ་བར་སོང་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་པའི་ལྷའི་བུ་ཀུན་དགའ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །“ཀུན་དགའ། ཁྱོད་ཀྱི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྲུབ་བམ།” “བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་གྲུབ་ལགས་སོ།” དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་བུ་ཀུན་དགའ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ‘‘Manāpadāyī labhate manāpaṃ,Aggassa dātā labhate punaggaṃ; Varassa dātā varalābhi hoti,Seṭṭhaṃ dado seṭṭhamupeti ṭhānaṃ. ཡིད་དུ་འོང་བ་སྦྱིན་པས་ཡིད་འོང་ཐོབ། །མཆོག་སྦྱིན་པ་པོས་སླར་ཡང་མཆོག་ཉིད་ཐོབ། །གྱ་ནོམ་སྦྱིན་པས་གྱ་ནོམ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །གཙོ་བོ་སྦྱིན་པས་གཙོ་བོའི་གནས་སུ་འགྲོ། ། ‘‘Yo [Pg.45] aggadāyī varadāyī, seṭṭhadāyī ca yo naro; Dīghāyu yasavā hoti, yattha yatthūpapajjatī’’ti. catutthaṃ; གང་ཞིག་མཆོག་སྦྱིན་གྱ་ནོམ་སྦྱིན་པ་དང། །གཙོ་བོ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ། །གང་དང་གང་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ན། །ཚེ་རིང་བ་དང་གྲགས་པ་ལྡན་པར་འགྱུར། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པའོ། ། 5. Puññābhisandasuttaṃ ༥. བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་མདོ། 45. ‘‘Pañcime, bhikkhave, puññābhisandā kusalābhisandā sukhassāhārā sovaggikā sukhavipākā saggasaṃvattanikā iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattanti. ༤༥. དགེ་སློང་དག བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུན་དང་དགེ་བའི་རྒྱུན་བདེ་བ་འདྲེན་པ། མཐོ་རིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཅན། བདེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན། མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ། འདོད་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་བ་འདི་དག་ནི་ལྔའོ། ། ‘‘Katame pañca? Yassa, bhikkhave, bhikkhu cīvaraṃ paribhuñjamāno appamāṇaṃ cetosamādhiṃ upasampajja viharati, appamāṇo tassa puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro sovaggiko sukhavipāko saggasaṃvattaniko iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattati. ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་གང་གི་ཆོས་གོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་། ཚད་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་བཞུགས་ཏེ་གནས་ན། སྦྱིན་བདག་དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུན་དང་དགེ་བའི་རྒྱུན་ཚད་མེད་པ་བདེ་བ་འདྲེན་པ། མཐོ་རིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཅན། བདེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན། མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ། འདོད་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Yassa, bhikkhave, bhikkhu piṇḍapātaṃ paribhuñjamāno…pe… yassa, bhikkhave, bhikkhu vihāraṃ paribhuñjamāno…pe… yassa, bhikkhave, bhikkhu mañcapīṭhaṃ paribhuñjamāno…pe…. དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་གང་གི་བསོད་སྙོམས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་། །པེ། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་གང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་། །པེ། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་གང་གི་ཁྲི་སྟན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་། །པེ། ‘‘Yassa, bhikkhave, bhikkhu gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ paribhuñjamāno appamāṇaṃ cetosamādhiṃ upasampajja viharati, appamāṇo tassa puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro sovaggiko sukhavipāko saggasaṃvattaniko iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, pañca puññābhisandā kusalābhisandā sukhassāhārā sovaggikā sukhavipākā saggasaṃvattanikā iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattanti. དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་གང་གི་ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་། ཚད་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་བཞུགས་ཏེ་གནས་ན། སྦྱིན་བདག་དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུན་དང་དགེ་བའི་རྒྱུན་ཚད་མེད་པ་བདེ་བ་འདྲེན་པ། མཐོ་རིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཅན། བདེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན། མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ། འདོད་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུན་དང་དགེ་བའི་རྒྱུན་བདེ་བ་འདྲེན་པ། མཐོ་རིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཅན། བདེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན། མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ། འདོད་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་བ་འདི་དག་ནི་ལྔའོ། ། ‘‘Imehi ca pana, bhikkhave, pañcahi puññābhisandehi kusalābhisandehi samannāgatassa ariyasāvakassa na sukaraṃ puññassa pamāṇaṃ gahetuṃ – ‘ettako puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro sovaggiko sukhavipāko saggasaṃvattaniko iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattatī’ti. Atha kho asaṅkheyyo appameyyo mahāpuññakkhandhotveva saṅkhaṃ gacchati. དགེ་སློང་དག བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུན་དང་དགེ་བའི་རྒྱུན་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚད་འཛིན་པར་མི་སླ་སྟེ། ‘བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུན་དང་དགེ་བའི་རྒྱུན་འདི་ཙམ་ཞིག་བདེ་བ་འདྲེན་པ། མཐོ་རིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཅན། བདེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན། མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ། འདོད་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།’ཞེས་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །འོན་ཀྱང་གྲངས་མེད་པ་དང་། ཚད་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ། ། ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahāsamudde na sukaraṃ udakassa pamāṇaṃ gahetuṃ – ‘ettakāni udakāḷhakānīti vā [Pg.46] ettakāni udakāḷhakasatānīti vā ettakāni udakāḷhakasahassānīti vā ettakāni udakāḷhakasatasahassānīti vā; atha kho asaṅkheyyo appameyyo mahāudakakkhandhotveva saṅkhaṃ gacchati’. Evamevaṃ kho, bhikkhave, imehi pañcahi puññābhisandehi kusalābhisandehi samannāgatassa ariyasāvakassa na sukaraṃ puññassa pamāṇaṃ gahetuṃ – ‘ettako puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro sovaggiko sukhavipāko saggasaṃvattaniko iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattatī’ti. Atha kho asaṅkheyyo appameyyo mahāpuññakkhandhotveva saṅkhaṃ gacchatī’’ti. དགེ་སློང་དག དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཆུའི་ཚད་འཛིན་པར་མི་སླ་སྟེ། ‘ཆུ་འདི་ཙམ་ཞིག་གོ། ཡང་ན་ཆུ་ཕོར་པ་བརྒྱ་འདི་ཙམ་ཞིག་གོ། ཡང་ན་ཆུ་ཕོར་པ་སྟོང་འདི་ཙམ་ཞིག་གོ། ཡང་ན་ཆུ་ཕོར་པ་འབུམ་འདི་ཙམ་ཞིག་གོ།’ཞེས་བྱ་བར་མི་ནུས་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གྲངས་མེད་པ་དང་། ཚད་མེད་པའི་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུན་དང་དགེ་བའི་རྒྱུན་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚད་འཛིན་པར་མི་སླ་སྟེ། ‘བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུན་དང་དགེ་བའི་རྒྱུན་འདི་ཙམ་ཞིག་བདེ་བ་འདྲེན་པ། མཐོ་རིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཅན། བདེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན། མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ། འདོད་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ།’ཞེས་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །འོན་ཀྱང་གྲངས་མེད་པ་དང་། ཚད་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ། །ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Mahodadhiṃ aparimitaṃ mahāsaraṃ,Bahubheravaṃ ratnagaṇānamālayaṃ; Najjo yathā naragaṇasaṅghasevitā,Puthū savantī upayanti sāgaraṃ. ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་བསྟེན་བྱས་ཤིང། །འབབ་ཆུ་མང་པོ་རབ་ཏུ་འབབ་པ་དག །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཚད་མེད་སྒྲ་ཆེན་ཅན། །འཇིགས་རུང་རིན་ཆེན་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སུ་འགྲོ། ། ‘‘Evaṃ naraṃ annadapānavatthadaṃ,Seyyānisajjattharaṇassa dāyakaṃ; Puññassa dhārā upayanti paṇḍitaṃ,Najjo yathā vārivahāva sāgara’’nti. pañcamaṃ; དེ་བཞིན་བཟའ་བཏུང་གོས་རྣམས་སྦྱིན་བྱེད་ཅིང། །ཉལ་ཁྲི་སྟན་དང་གདན་རྣམས་སྦྱིན་བྱེད་པའི། །མཁས་པ་དེ་ལ་བསོད་ནམས་རྒྱུན་རྣམས་འབབ། །ཇི་ལྟར་ཆུ་འཛིན་ཆུ་བོ་རྒྱ་མཚོར་འབབ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པའོ། ། 6. Sampadāsuttaṃ ༦. ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མདོ། 46. ‘‘Pañcimā, bhikkhave, sampadā. Katamā pañca? Saddhāsampadā, sīlasampadā, sutasampadā, cāgasampadā, paññāsampadā – imā kho, bhikkhave, pañca sampadā’’ti. Chaṭṭhaṃ. ༤༦. དགེ་སློང་དག ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་དག་ནི་ལྔའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཐོས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དགེ་སློང་དག ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་འདི་ལྔའོ། །”ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དྲུག་པའོ། ། 7. Dhanasuttaṃ ༧. ནོར་གྱི་མདོ། 47. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, dhanāni. Katamāni pañca? Saddhādhanaṃ, sīladhanaṃ, sutadhanaṃ, cāgadhanaṃ, paññādhanaṃ. ༤༧. དགེ་སློང་དག ནོར་འདི་དག་ནི་ལྔའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དད་པའི་ནོར་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ནོར་དང་། ཐོས་པའི་ནོར་དང་། གཏོང་བའི་ནོར་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ནོར། ‘‘Katamañca, bhikkhave, saddhādhanaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako saddho hoti, saddahati tathāgatassa bodhiṃ – ‘itipi so bhagavā…pe… satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, saddhādhanaṃ. དགེ་སློང་དག དད་པའི་ནོར་གང་ཞེ་ན། འདི་ན་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དད་པ་སྐྱེད་དེ། ‘འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །པེ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ།’ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དད་པའི་ནོར་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Katamañca[Pg.47], bhikkhave, sīladhanaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako pāṇātipātā paṭivirato hoti…pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, sīladhanaṃ. དགེ་སློང་དག ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ནོར་གང་ཞེ་ན། འདི་ན་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །པེ། མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་བཏུང་བ་ཆང་དང་བཅོས་པའི་ཆང་བག་མེད་པའི་གནས་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ནོར་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Katamañca, bhikkhave, sutadhanaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako bahussuto hoti…pe… diṭṭhiyā suppaṭividdho. Idaṃ vuccati, bhikkhave, sutadhanaṃ. དགེ་སློང་དག ཐོས་པའི་ནོར་གང་ཞེ་ན། འདི་ན་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་ནོ། །པེ། ལྟ་བས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཐོས་པའི་ནོར་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Katamañca, bhikkhave, cāgadhanaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako vigatamalamaccherena cetasā agāraṃ ajjhāvasati muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṃvibhāgarato. Idaṃ vuccati, bhikkhave, cāgadhanaṃ. དགེ་སློང་དག གཏོང་བའི་ནོར་གང་ཞེ་ན། འདི་ན་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་སེར་སྣའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཁྱིམ་ན་གནས་ཤིང་། ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་དགའ་བ། ལག་པ་གཙང་བ། གཏོང་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ། སློང་བ་ལ་མཐུན་པ། སྦྱིན་པ་དང་བགོ་བཤའ་བྱེད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་གཏོང་བའི་ནོར་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Katamañca, bhikkhave, paññādhanaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako paññavā hoti, udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Idaṃ vuccati, bhikkhave, paññādhanaṃ. Imāni kho, bhikkhave, pañca dhanānī’’ti. དགེ་སློང་དག ཤེས་རབ་ཀྱི་ནོར་གང་ཞེ་ན། འདི་ན་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ། འཕགས་ཤིང་ངེས་པར་འབྱེད་པ། སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་ཟད་པར་འགྲོ་བྱེད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ནོར་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག ནོར་འདི་དག་ནི་ལྔའོ། །”ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Yassa saddhā tathāgate, acalā suppatiṭṭhitā; Sīlañca yassa kalyāṇaṃ, ariyakantaṃ pasaṃsitaṃ. གང་གི་དད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ། །མི་གཡོ་བར་ནི་ལེགས་པར་གནས་པ་དང། །གང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་དགེ་ཞིང་བཟང་བ་སྟེ། །འཕགས་པ་དགྱེས་ཤིང་བསྔགས་པར་འགྱུར་བ་དང། ། ‘‘Saṅghe pasādo yassatthi, ujubhūtañca dassanaṃ; Adaliddoti taṃ āhu, amoghaṃ tassa jīvitaṃ. གང་ཞིག་དགེ་འདུན་ལ་ནི་དད་པ་དང། །ལྟ་བ་དྲང་པོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ན། །དེ་ནི་དབུལ་པོ་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་དེ། །དེ་ཡི་ཚེ་ནི་དོན་ཡོད་འགྱུར་བ་ཡིན། ། ‘‘Tasmā saddhañca sīlañca, pasādaṃ dhammadassanaṃ; Anuyuñjetha medhāvī, saraṃ buddhāna sāsana’’nti. sattamaṃ; དེ་ཕྱིར་དད་པ་དང་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། །དད་ཅིང་ཆོས་ལ་ལྟ་བར་བྱེད་པ་ལ། །སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་རྗེས་སུ་དྲན་བྱེད་པའི། །བློ་གྲོས་ལྡན་པས་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུན་པའོ། ། 8. Alabbhanīyaṭhānasuttaṃ ༨. ཐོབ་པར་མི་ནུས་པའི་གནས་ཀྱི་མདོ། 48. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, alabbhanīyāni ṭhānāni samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṃ. Katamāni pañca? ‘Jarādhammaṃ mā jīrī’ti alabbhanīyaṃ ṭhānaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṃ. ‘Byādhidhammaṃ mā byādhīyī’ti …pe… ‘maraṇadhammaṃ mā mīyī’ti… ‘khayadhammaṃ mā khīyī’ti… ‘nassanadhammaṃ mā nassī’ti alabbhanīyaṃ ṭhānaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṃ. ༤༨. དགེ་སློང་དག འཇིག་རྟེན་འདི་ན་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེའམ། ལྷའམ། བདུད་དམ། ཚངས་པའམ། སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པའི་གནས་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་མ་རྒས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེའམ། ལྷའམ། བདུད་དམ། ཚངས་པའམ། སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པའི་གནས་སོ། །ན་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ན་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་དང་། །པེ་། འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ཤི་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་དང་། ཟད་པའི་ཆོས་ཅན་མ་ཟད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་དང་། འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་མ་འཇིག་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེའམ། ལྷའམ། བདུད་དམ། ཚངས་པའམ། སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པའི་གནས་སོ། ། ‘‘Assutavato[Pg.48], bhikkhave, puthujjanassa jarādhammaṃ jīrati. So jarādhamme jiṇṇe na iti paṭisañcikkhati – ‘na kho mayhevekassa jarādhammaṃ jīrati, atha kho yāvatā sattānaṃ āgati gati cuti upapatti sabbesaṃ sattānaṃ jarādhammaṃ jīrati. Ahañceva kho pana jarādhamme jiṇṇe soceyyaṃ kilameyyaṃ parideveyyaṃ, urattāḷiṃ kandeyyaṃ, sammohaṃ āpajjeyyaṃ, bhattampi me nacchādeyya, kāyepi dubbaṇṇiyaṃ okkameyya, kammantāpi nappavatteyyuṃ, amittāpi attamanā assu, mittāpi dummanā assū’ti. So jarādhamme jiṇṇe socati kilamati paridevati, urattāḷiṃ kandati, sammohaṃ āpajjati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave – ‘assutavā puthujjano viddho savisena sokasallena attānaṃyeva paritāpeti’’’. དགེ་སློང་དག ཐོས་པ་མེད་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་རྒས་པར་གྱུར་ཚེ། རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་རྒས་པ་ལ་འདི་ལྟར་མི་སེམས་ཏེ། རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་རྒས་པ་ནི་བདག་གཅིག་པུ་ལ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོང་བ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་རྒས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་གིས་རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་རྒས་པ་ལ་མྱ་ངན་བྱེད་པ་དང་། ངལ་བར་བྱེད་པ་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། བྲང་བརྡུངས་ཏེ་ངུ་བ་དང་། རྨོངས་པར་འགྱུར་ན། བདག་གི་ཟས་ཀྱང་མི་ཞིམ་པར་འགྱུར་ལ། ལུས་ཀྱི་མདོག་ཀྱང་ངན་པར་འགྱུར་ཞིང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་རྣམས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་ལ། དགྲ་བོ་རྣམས་ཀྱང་དགའ་བར་འགྱུར་ཞིང་། མཛའ་བཤེས་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་མི་བདེ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །ཁོ་པ་རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་རྒས་པ་ལ་མྱ་ངན་བྱེད། ངལ་བར་བྱེད། སྨྲེ་སྔགས་འདོན། བྲང་བརྡུངས་ཏེ་ངུ། རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཐོས་པ་མེད་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དུག་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུས་ཟིན་ཏེ། རང་ཉིད་ཁོ་ན་གདུང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, assutavato puthujjanassa byādhidhammaṃ byādhīyati…pe… maraṇadhammaṃ mīyati… khayadhammaṃ khīyati… nassanadhammaṃ nassati. So nassanadhamme naṭṭhe na iti paṭisañcikkhati – ‘na kho mayhevekassa nassanadhammaṃ nassati, atha kho yāvatā sattānaṃ āgati gati cuti upapatti sabbesaṃ sattānaṃ nassanadhammaṃ nassati. Ahañceva kho pana nassanadhamme naṭṭhe soceyyaṃ kilameyyaṃ parideveyyaṃ, urattāḷiṃ kandeyyaṃ, sammohaṃ āpajjeyyaṃ, bhattampi me nacchādeyya, kāyepi dubbaṇṇiyaṃ okkameyya, kammantāpi nappavatteyyuṃ, amittāpi attamanā assu, mittāpi dummanā assū’ti. So nassanadhamme naṭṭhe socati kilamati paridevati, urattāḷiṃ kandati, sammohaṃ āpajjati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave – ‘assutavā puthujjano viddho savisena sokasallena attānaṃyeva paritāpeti’’’. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་ཐོས་པ་མེད་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་ན་བའི་ཆོས་ཅན་ན་བར་གྱུར་པ་དང་། །པེ་། འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་འཆི་བར་གྱུར་པ་དང་། ཟད་པའི་ཆོས་ཅན་ཟད་པར་གྱུར་པ་དང་། འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་པར་གྱུར་ཚེ། འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་པ་ལ་འདི་ལྟར་མི་སེམས་ཏེ། འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་པ་ནི་བདག་གཅིག་པུ་ལ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོང་བ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་གིས་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་པ་ལ་མྱ་ངན་བྱེད་པ་དང་། ངལ་བར་བྱེད་པ་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། བྲང་བརྡུངས་ཏེ་ངུ་བ་དང་། རྨོངས་པར་འགྱུར་ན། བདག་གི་ཟས་ཀྱང་མི་ཞིམ་པར་འགྱུར་ལ། ལུས་ཀྱི་མདོག་ཀྱང་ངན་པར་འགྱུར་ཞིང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་རྣམས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་ལ། དགྲ་བོ་རྣམས་ཀྱང་དགའ་བར་འགྱུར་ཞིང་། མཛའ་བཤེས་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་མི་བདེ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །ཁོ་པ་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་པ་ལ་མྱ་ངན་བྱེད། ངལ་བར་བྱེད། སྨྲེ་སྔགས་འདོན། བྲང་བརྡུངས་ཏེ་ངུ། རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཐོས་པ་མེད་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དུག་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུས་ཟིན་ཏེ། རང་ཉིད་ཁོ་ན་གདུང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Sutavato ca kho, bhikkhave, ariyasāvakassa jarādhammaṃ jīrati. So jarādhamme jiṇṇe iti paṭisañcikkhati – ‘na kho mayhevekassa jarādhammaṃ jīrati, atha kho yāvatā sattānaṃ āgati gati cuti upapatti sabbesaṃ sattānaṃ jarādhammaṃ jīrati. Ahañceva kho pana jarādhamme jiṇṇe soceyyaṃ kilameyyaṃ parideveyyaṃ, urattāḷiṃ kandeyyaṃ, sammohaṃ āpajjeyyaṃ, bhattampi me nacchādeyya, kāyepi dubbaṇṇiyaṃ okkameyya, kammantāpi nappavatteyyuṃ, amittāpi attamanā assu, mittāpi dummanā assū’ti. So jarādhamme jiṇṇe na socati na kilamati na paridevati, na urattāḷiṃ kandati, na sammohaṃ āpajjati[Pg.49]. Ayaṃ vuccati, bhikkhave – ‘sutavā ariyasāvako abbuhi savisaṃ sokasallaṃ, yena viddho assutavā puthujjano attānaṃyeva paritāpeti. Asoko visallo ariyasāvako attānaṃyeva parinibbāpeti’’’. དགེ་སློང་དག ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་རྒས་པར་གྱུར་ཚེ། རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་རྒས་པ་ལ་འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་རྒས་པ་ནི་བདག་གཅིག་པུ་ལ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོང་བ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་རྒས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་གིས་རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་རྒས་པ་ལ་མྱ་ངན་བྱེད་པ་དང་། ངལ་བར་བྱེད་པ་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། བྲང་བརྡུངས་ཏེ་ངུ་བ་དང་། རྨོངས་པར་འགྱུར་ན། བདག་གི་ཟས་ཀྱང་མི་ཞིམ་པར་འགྱུར་ལ། ལུས་ཀྱི་མདོག་ཀྱང་ངན་པར་འགྱུར་ཞིང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་རྣམས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་ལ། དགྲ་བོ་རྣམས་ཀྱང་དགའ་བར་འགྱུར་ཞིང་། མཛའ་བཤེས་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་མི་བདེ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །ཁོ་པ་རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་རྒས་པ་ལ་མྱ་ངན་མི་བྱེད། ངལ་བར་མི་བྱེད། སྨྲེ་སྔགས་མི་འདོན། བྲང་བརྡུངས་ཏེ་མི་ངུ། རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་དུག་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུ་ཕྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་ཟིན་པས་ཐོས་པ་མེད་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་རང་ཉིད་ཁོ་ན་གདུང་བར་བྱེད་དོ། །མྱ་ངན་མེད་ཅིང་ཟུག་རྔུ་དང་བྲལ་བའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་རང་ཉིད་ཁོ་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བྱེད་དོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, sutavato ariyasāvakassa byādhidhammaṃ byādhīyati…pe… maraṇadhammaṃ mīyati… khayadhammaṃ khīyati… nassanadhammaṃ nassati. So nassanadhamme naṭṭhe iti paṭisañcikkhati – ‘na kho mayhevekassa nassanadhammaṃ nassati, atha kho yāvatā sattānaṃ āgati gati cuti upapatti sabbesaṃ sattānaṃ nassanadhammaṃ nassati. Ahañceva kho pana nassanadhamme naṭṭhe soceyyaṃ kilameyyaṃ parideveyyaṃ, urattāḷiṃ kandeyyaṃ, sammohaṃ āpajjeyyaṃ, bhattampi me nacchādeyya, kāyepi dubbaṇṇiyaṃ okkameyya, kammantāpi nappavatteyyuṃ, amittāpi attamanā assu, mittāpi dummanā assū’ti. So nassanadhamme naṭṭhe na socati na kilamati na paridevati, na urattāḷiṃ kandati, na sammohaṃ āpajjati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave – ‘sutavā ariyasāvako abbuhi savisaṃ sokasallaṃ, yena viddho assutavā puthujjano attānaṃyeva paritāpeti. Asoko visallo ariyasāvako attānaṃyeva parinibbāpetī’’’ti. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་ན་བའི་ཆོས་ཅན་ན་བར་གྱུར་པ་དང་། །པེ་། འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་འཆི་བར་གྱུར་པ་དང་། ཟད་པའི་ཆོས་ཅན་ཟད་པར་གྱུར་པ་དང་། འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་པར་གྱུར་ཚེ། འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་པ་ལ་འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་པ་ནི་བདག་གཅིག་པུ་ལ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོང་བ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་གིས་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་པ་ལ་མྱ་ངན་བྱེད་པ་དང་། ངལ་བར་བྱེད་པ་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། བྲང་བརྡུངས་ཏེ་ངུ་བ་དང་། རྨོངས་པར་འགྱུར་ན། བདག་གི་ཟས་ཀྱང་མི་ཞིམ་པར་འགྱུར་ལ། ལུས་ཀྱི་མདོག་ཀྱང་ངན་པར་འགྱུར་ཞིང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་རྣམས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་ལ། དགྲ་བོ་རྣམས་ཀྱང་དགའ་བར་འགྱུར་ཞིང་། མཛའ་བཤེས་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་མི་བདེ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །ཁོ་པ་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་པ་ལ་མྱ་ངན་མི་བྱེད། ངལ་བར་མི་བྱེད། སྨྲེ་སྔགས་མི་འདོན། བྲང་བརྡུངས་ཏེ་མི་ངུ། རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་དུག་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུ་ཕྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་ཟིན་པས་ཐོས་པ་མེད་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་རང་ཉིད་ཁོ་ན་གདུང་བར་བྱེད་དོ། །མྱ་ངན་མེད་ཅིང་ཟུག་རྔུ་དང་བྲལ་བའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་རང་ཉིད་ཁོ་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། ‘‘Imāni kho, bhikkhave, pañca alabbhanīyāni ṭhānāni samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmi’’nti. དགེ་སློང་དག འདི་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེའམ། ལྷའམ། བདུད་དམ། ཚངས་པའམ། སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པའི་གནས་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། ‘‘Na socanāya paridevanāya,Atthodha labbhā api appakopi; Socantamenaṃ dukhitaṃ viditvā,Paccatthikā attamanā bhavanti. མྱ་ངན་བྱེད་པ་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་ཡིས། །འདི་ན་ཕན་པ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཀྱང་ཐོབ་མི་འགྱུར། །མྱ་ངན་བྱེད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ཤེས་གྱུར་ནས། །དགྲ་བོ་རྣམས་ནི་ཡིད་རབ་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Yato ca kho paṇḍito āpadāsu,Na vedhatī atthavinicchayaññū; Paccatthikāssa dukhitā bhavanti,Disvā mukhaṃ avikāraṃ purāṇaṃ. གང་ཚེ་མཁས་པ་ཕན་པའི་དོན་ལ་ངེས་ཤེས་པ། །བྱུར་ལ་བབ་ཀྱང་མི་འཁྲུགས་གཡོ་བ་མེད་གྱུར་ཚེ། །དེ་ཡི་བཞིན་རས་སྔར་བཞིན་འགྱུར་བ་མེད་མཐོང་ནས། །དགྲ་བོ་རྣམས་ནི་ཡིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། ‘‘Jappena [Pg.50] mantena subhāsitena,Anuppadānena paveṇiyā vā; Yathā yathā yattha labhetha atthaṃ,Tathā tathā tattha parakkameyya. གསོལ་བ་འདེབས་དང་གསང་སྔགས་ལེགས་བཤད་དང་། །ཟས་སྦྱིན་པ་དང་རིགས་རྒྱུད་བརྗོད་པ་ཡིས། །ཇི་ལྟར་གང་དུ་དོན་ནི་ཐོབ་འགྱུར་བ། །དེ་ལྟར་དེ་རུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱ། ། ‘‘Sace pajāneyya alabbhaneyyo,Mayāva aññena vā esa attho; Asocamāno adhivāsayeyya,Kammaṃ daḷhaṃ kinti karomi dānī’’ti. aṭṭhamaṃ; གལ་ཏེ་བདག་གམ་གཞན་གྱིས་དོན་འདི་ནི། །ཐོབ་པར་མི་ནུས་པ་རུ་ཤེས་གྱུར་ན། །ལས་ནི་བརྟན་པོ་ཡིན་པས་ད་ཅི་བྱ། །སྙམ་དུ་མྱ་ངན་མེད་པར་བཟོད་པར་བྱའོ། །མདོ་བརྒྱད་པ་རྫོགས་སོ། ། 9. Kosalasuttaṃ ༩. ཀོ་ས་ལའི་མདོ། 49. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho rājā pasenadi kosalo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. ༤༩. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། ། (Tena kho pana samayena mallikā devī kālaṅkatā hoti.) Atha kho aññataro puriso yena rājā pasenadi kosalo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā rañño pasenadissa kosalassa upakaṇṇake āroceti – ‘‘mallikā devī, deva, kālaṅkatā’’ti. Evaṃ vutte rājā pasenadi kosalo dukkhī dummano pattakkhandho adhomukho pajjhāyanto appaṭibhāno nisīdi. དེའི་ཚེ་ན་ལྷ་མོ་མ་ལླི་ཀཱ་དུས་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱི་རྣ་བར་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །“ལྷ་གཅིག ལྷ་མོ་མ་ལླི་ཀཱ་དུས་ལས་འདས་སོ། །”ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་ཞིང་མྱ་ངན་གྱིས་ནོན་ཏེ། ཕྲག་པ་ལྷོད་ཅིང་མགོ་བོ་སྨད་ནས་སེམས་ཁྲལ་གྱིས་ཅི་ཡང་སྨྲ་མ་ནུས་པར་འཁོད་དོ། ། Atha kho bhagavā rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ dukkhiṃ dummanaṃ pattakkhandhaṃ adhomukhaṃ pajjhāyantaṃ appaṭibhānaṃ viditvā rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ etadavoca – ‘‘pañcimāni, mahārāja, alabbhanīyāni ṭhānāni samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṃ. Katamāni pañca? ‘Jarādhammaṃ mā jīrī’ti alabbhanīyaṃ ṭhānaṃ…pe… na socanāya paridevanāya…pe… kammaṃ daḷhaṃ kinti karomi dānī’’ti. Navamaṃ. དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་ཡིད་མི་བདེ་ཞིང་མྱ་ངན་གྱིས་ནོན་ཏེ། ཕྲག་པ་ལྷོད་ཅིང་མགོ་བོ་སྨད་ནས་སེམས་ཁྲལ་གྱིས་ཅི་ཡང་སྨྲ་མ་ནུས་པར་འཁོད་པ་མཁྱེན་ནས། ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །“རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེའམ། ལྷའམ། བདུད་དམ། ཚངས་པའམ། སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པའི་གནས་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་མ་རྒས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་ནི་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པའི་གནས་སོ། །པེ་། མྱ་ངན་བྱེད་པ་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་ཡིས་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། པེ་། ལས་ནི་བརྟན་པོ་ཡིན་པས་ད་ཅི་བྱ་སྙམ་དུ་བཟོད་པར་བྱའོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོ་དགུ་པ་རྫོགས་སོ། ། 10. Nāradasuttaṃ ༡༠. ནཱ་ར་དའི་མདོ། 50. Ekaṃ samayaṃ āyasmā nārado pāṭaliputte viharati kukkuṭārāme. Tena kho pana samayena muṇḍassa rañño bhaddā devī kālaṅkatā [Pg.51] hoti piyā manāpā. So bhaddāya deviyā kālaṅkatāya piyāya manāpāya neva nhāyati na vilimpati na bhattaṃ bhuñjati na kammantaṃ payojeti – rattindivaṃ bhaddāya deviyā sarīre ajjhomucchito. Atha kho muṇḍo rājā piyakaṃ kosārakkhaṃ āmantesi – ‘‘tena hi, samma piyaka, bhaddāya deviyā sarīraṃ āyasāya teladoṇiyā pakkhipitvā aññissā āyasāya doṇiyā paṭikujjatha, yathā mayaṃ bhaddāya deviyā sarīraṃ cirataraṃ passeyyāmā’’ti. ‘‘Evaṃ, devā’’ti kho piyako kosārakkho muṇḍassa rañño paṭissutvā bhaddāya deviyā sarīraṃ āyasāya teladoṇiyā pakkhipitvā aññissā āyasāya doṇiyā paṭikujji. ༥༠. དུས་གཅིག་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ནཱ་ར་ད་སྐྱ་ནར་གྱི་བུ་ན་བྱ་གག་གི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་མུཎྜའི་བཙུན་མོ་བྷ་དྲཱ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་མཛེས་པ་དེ་དུས་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཁོ་པ་ནི་རང་གི་སྙིང་དུ་སྡུག་པའི་བཙུན་མོ་བྷ་དྲཱ་དུས་ལས་འདས་པས་ལུས་ཀྱང་མི་འཁྲུ། བྱུག་པ་ཡང་མི་བྱེད། ཟས་ཀྱང་མི་ཟ། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བ་ཡང་མི་བྱེད་པར། ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་བཙུན་མོ་བྷ་དྲཱའི་ཕུང་པོ་ལ་ཆགས་ཤིང་རྨོངས་ནས་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་མུཎྜས་མཛོད་གཉེར་པི་ཡ་ཀ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །“གྲོགས་པོ་པི་ཡ་ཀ དེ་ལྟ་བས་ན་བཙུན་མོ་བྷ་དྲཱའི་ཕུང་པོ་ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་ཏིལ་མར་གྱིས་གང་བའི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ། ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་གཞན་ཞིག་གིས་ཁ་བཅད་དེ་ཞོག་ཅིག དེ་ལྟར་བྱས་ན་བདག་ཅག་གིས་བཙུན་མོ་བྷ་དྲཱའི་ཕུང་པོ་ཡུན་རིང་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །”ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། མཛོད་གཉེར་པི་ཡ་ཀས་“ལྷ་གཅིག དེ་ལྟར་བགྱིའོ། །”ཞེས་རྒྱལ་པོ་མུཎྜའི་བཀའ་བཞིན་ཁས་བླངས་ནས། བཙུན་མོ་བྷ་དྲཱའི་ཕུང་པོ་ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་ཏིལ་མར་གྱིས་གང་བའི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ། ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་གཞན་ཞིག་གིས་ཁ་བཅད་དོ། ། Atha kho piyakassa kosārakkhassa etadahosi – ‘‘imassa kho muṇḍassa rañño bhaddā devī kālaṅkatā piyā manāpā. So bhaddāya deviyā kālaṅkatāya piyāya manāpāya neva nhāyati na vilimpati na bhattaṃ bhuñjati na kammantaṃ payojeti – rattindivaṃ bhaddāya deviyā sarīre ajjhomucchito. Kaṃ nu kho muṇḍo rājā samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā payirupāseyya, yassa dhammaṃ sutvā sokasallaṃ pajaheyyā’’ti! དེ་ནས་མཛོད་གཉེར་པི་ཡ་ཀ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་མུཎྜའི་བཙུན་མོ་བྷ་དྲཱ་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་མཛེས་པ་དེ་དུས་ལས་འདས་པས། ཁོ་པ་ནི་རང་གི་སྙིང་དུ་སྡུག་པའི་བཙུན་མོ་བྷ་དྲཱ་དུས་ལས་འདས་པས་ལུས་ཀྱང་མི་འཁྲུ། བྱུག་པ་ཡང་མི་བྱེད། ཟས་ཀྱང་མི་ཟ། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བ་ཡང་མི་བྱེད་པར། ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་བཙུན་མོ་བྷ་དྲཱའི་ཕུང་པོ་ལ་ཆགས་ཤིང་རྨོངས་ནས་འཁོད་ན། རྒྱལ་པོ་མུཎྜས་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་གང་ཞིག་ལ་བསྟེན་པར་བྱ་ཞིང་། སུ་ཞིག་གི་ཆོས་ཐོས་པས་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུ་འདི་སྤོང་བར་འགྱུར་སྙམ་མོ། ། Atha kho piyakassa kosārakkhassa etadahosi – ‘‘ayaṃ kho āyasmā nārado pāṭaliputte viharati kukkuṭārāme. Taṃ kho panāyasmantaṃ nāradaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘paṇḍito viyatto medhāvī bahussuto cittakathī kalyāṇapaṭibhāno vuddho ceva arahā ca’. Yaṃnūna muṇḍo rājā āyasmantaṃ nāradaṃ payirupāseyya, appeva nāma muṇḍo rājā āyasmato nāradassa dhammaṃ sutvā sokasallaṃ pajaheyyā’’ti. དེ་ནས་མཛོད་གཉེར་པི་ཡ་ཀ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེས་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ནཱ་ར་ད་འདི་ནི་སྐྱ་ནར་གྱི་བུ་ན་བྱ་གག་གི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ནཱ་ར་ད་དེ་ལ་སྙན་པའི་གྲགས་པ་བཟང་པོ་འདི་ལྟར་ཀུན་ཏུ་གྲགས་ཏེ། མཁས་ཤིང་གསལ་ལ་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ། མང་དུ་ཐོས་པ། སྨྲ་མཁས་པ། སྤོབས་པ་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པ། གནས་བརྟན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་རྒྱལ་པོ་མུཎྜས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ནཱ་ར་ད་ལ་བསྟེན་པར་བྱས་ན། རྒྱལ་པོ་མུཎྜས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ནཱ་ར་དའི་ཆོས་ཐོས་པས་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུ་འདི་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། ། Atha kho piyako kosārakkho yena muṇḍo rājā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā muṇḍaṃ rājānaṃ etadavoca – ‘‘ayaṃ kho, deva, āyasmā nārado pāṭaliputte viharati kukkuṭārāme. Taṃ kho panāyasmantaṃ nāradaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘paṇḍito viyatto medhāvī bahussuto cittakathī kalyāṇapaṭibhāno vuddho ceva [Pg.52] arahā ca’. Yadi pana devo āyasmantaṃ nāradaṃ payirupāseyya, appeva nāma devo āyasmato nāradassa dhammaṃ sutvā sokasallaṃ pajaheyyā’’ti. ‘‘Tena hi, samma piyaka, āyasmantaṃ nāradaṃ paṭivedehi. Kathañhi nāma mādiso samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā vijite vasantaṃ pubbe appaṭisaṃvidito upasaṅkamitabbaṃ maññeyyā’’ti! ‘‘Evaṃ, devā’’ti kho piyako kosārakkho muṇḍassa rañño paṭissutvā yenāyasmā nārado tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ nāradaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho piyako kosārakkho āyasmantaṃ nāradaṃ etadavoca – དེ་ནས་མཛོད་འཛིན་པི་ཡ་ཀ་ནི་རྒྱལ་པོ་མུཎྜ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ནས། ཉེ་བར་སོང་ནས་རྒྱལ་པོ་མུཎྜ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“ལྷ་གཅིག ཚེ་དང་ལྡན་པ་ན་ར་ད་འདི་ནི་སྐྱ་ནར་གྱི་བུ་ཡི་ཀུཀྐུ་ཊ་རཱ་མ་ན་བཞུགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ན་ར་ད་དེ་ལ་སྙན་པའི་གྲགས་པ་བཟང་པོ་འདི་ལྟར་ཀུན་ཏུ་གྲགས་ཏེ། ‘མཁས་པ། གསལ་བ། བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ། མང་དུ་ཐོས་པ། སྙན་པར་སྨྲ་བ། སྤོབས་པ་དགེ་བ། གནས་བརྟན་ཆེན་པོ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞིག་གོ’ ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་ལྷ་གཅིག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ན་ར་ད་ལ་བསྙེན་བཀུར་མཛད་ན། ལྷ་གཅིག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ན་ར་དའི་ཆོས་ཐོས་ནས་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །” ཞེས་གསོལ་ཏོ། །“གྲོགས་པོ་པི་ཡ་ཀ། དེ་ལྟ་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ན་ར་ད་ལ་སྔོན་དུ་གསོལ་ཅིག བདག་ལྟ་བུའི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གིས་རང་གི་རྒྱལ་ཁམས་ན་གནས་པའི་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་ལ་སྔོན་དུ་མ་གསོལ་བར་ཉེ་བར་བསྙེན་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཇི་ལྟར་སེམས་ཏེ།” ཞེས་གསུངས་སོ། །“ལྷ་གཅིག་དེ་ལྟར་བགྱིའོ། །” ཞེས་མཛོད་འཛིན་པི་ཡ་ཀས་རྒྱལ་པོ་མུཎྜའི་བཀའ་བཞིན་ཁས་བླངས་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ན་ར་ད་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ནས། ཉེ་བར་སོང་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ན་ར་ད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་མཛོད་འཛིན་པི་ཡ་ཀས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ན་ར་ད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Imassa, bhante, muṇḍassa rañño bhaddā devī kālaṅkatā piyā manāpā. So bhaddāya deviyā kālaṅkatāya piyāya manāpāya neva nhāyati na vilimpati na bhattaṃ bhuñjati na kammantaṃ payojeti – rattindivaṃ bhaddāya deviyā sarīre ajjhomucchito. Sādhu, bhante, āyasmā nārado muṇḍassa rañño tathā dhammaṃ desetu yathā muṇḍo rājā āyasmato nāradassa dhammaṃ sutvā sokasallaṃ pajaheyyā’’ti. ‘‘Yassadāni, piyaka, muṇḍo rājā kālaṃ maññatī’’ti. “བཙུན་པ་ཉིད། རྒྱལ་པོ་མུཎྜ་འདིའི་བཙུན་མོ་བྷདྡཱ་སྙིང་དུ་སྡུག་ཅིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དེ་ནི་དུས་ལས་འདས་སོ། །ཁོང་ནི་བཙུན་མོ་བྷདྡཱ་སྙིང་དུ་སྡུག་ཅིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དེ་དུས་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། ཁྲུས་ཀྱང་མི་བགྱིད། བྱུག་པ་ཡང་མི་བྱེད། ཟས་ཀྱང་མི་ཟོལ། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བ་ཡང་མི་བགྱིད་དེ། ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་བཙུན་མོ་བྷདྡཱའི་ཕུང་པོ་ལ་ཆགས་ཤིང་རྨོངས་ནས་བཞུགས་སོ། །བཙུན་པ་ཉིད། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ན་ར་དས་རྒྱལ་པོ་མུཎྜ་ལ་ཆོས་དེ་ལྟར་བཤད་དུ་གསོལ་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་མུཎྜས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ན་ར་དའི་ཆོས་ཐོས་ནས་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ལགས་སོ། །” ཞེས་གསོལ་ཏོ། །“པི་ཡ་ཀ། ད་ནི་རྒྱལ་པོ་མུཎྜས་དུས་གང་ལ་བབ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལྟར་བྱོས་ཤིག” ཅེས་གསུངས་སོ། ། Atha kho piyako kosārakkho uṭṭhāyāsanā āyasmantaṃ nāradaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā yena muṇḍo rājā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā muṇḍaṃ rājānaṃ etadavoca – ‘‘katāvakāso kho, deva, āyasmatā nāradena. Yassadāni devo kālaṃ maññatī’’ti. ‘‘Tena hi, samma piyaka, bhadrāni bhadrāni yānāni yojāpehī’’ti. ‘‘Evaṃ, devā’’ti kho piyako kosārakkho muṇḍassa rañño paṭissutvā bhadrāni bhadrāni yānāni yojāpetvā muṇḍaṃ rājānaṃ etadavoca – ‘‘yuttāni kho te, deva, bhadrāni bhadrāni yānāni. Yassadāni devo kālaṃ maññatī’’ti. དེ་ནས་མཛོད་འཛིན་པི་ཡ་ཀ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ན་ར་ད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་སྐོར་བ་བྱས་ནས། རྒྱལ་པོ་མུཎྜ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་རྒྱལ་པོ་མུཎྜ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“ལྷ་གཅིག ཚེ་དང་ལྡན་པ་ན་ར་དས་སྐབས་ཕྱེ་བར་མཛད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་ལྷ་གཅིག་གིས་དུས་གང་ལ་བབ་པར་མཁྱེན་པ་དེ་ལྟར་མཛོད་ཅིག” ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“གྲོགས་པོ་པི་ཡ་ཀ། དེ་ལྟ་ན་ཤིང་རྟ་བཟང་པོ་བཟང་པོ་རྣམས་གྲ་སྒྲིག་གྱིས་ཤིག” ཅེས་གསུངས་སོ། །“ལྷ་གཅིག་དེ་ལྟར་བགྱིའོ། །” ཞེས་མཛོད་འཛིན་པི་ཡ་ཀས་རྒྱལ་པོ་མུཎྜའི་བཀའ་བཞིན་ཁས་བླངས་ཏེ། ཤིང་རྟ་བཟང་པོ་བཟང་པོ་རྣམས་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ནས་རྒྱལ་པོ་མུཎྜ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“ལྷ་གཅིག ཁྱོད་ཀྱི་ཤིང་རྟ་བཟང་པོ་བཟང་པོ་རྣམས་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་ལྷ་གཅིག་གིས་དུས་གང་ལ་བབ་པར་མཁྱེན་པ་དེ་ལྟར་མཛོད་ཅིག” ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། Atha kho muṇḍo rājā bhadraṃ yānaṃ abhiruhitvā bhadrehi bhadrehi yānehi yena kukkuṭārāmo tena pāyāsi mahaccā rājānubhāvena āyasmantaṃ nāradaṃ dassanāya. Yāvatikā yānassa bhūmi yānena gantvā, yānā paccorohitvā pattikova ārāmaṃ pāvisi. Atha kho muṇḍo rājā [Pg.53] yena āyasmā nārado tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ nāradaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho muṇḍaṃ rājānaṃ āyasmā nārado etadavoca – དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་མུཎྜ་ནི་ཤིང་རྟ་བཟང་པོ་ལ་ཞོན་ཏེ། ཤིང་རྟ་བཟང་པོ་བཟང་པོ་རྣམས་དང་བཅས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་མཐུ་ཆེན་པོས་ཀུཀྐུ་ཊ་རཱ་མ་གང་ན་བ་དེར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ན་ར་ད་མཇལ་བའི་ཕྱིར་ཆས་སོ། །ཤིང་རྟ་བགྲོད་པའི་ས་གང་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཤིང་རྟས་སོང་ནས། ཤིང་རྟ་ལས་བབས་ཏེ་རྐང་ཐང་ཁོ་ནས་ཀུན་དགའ་ར་བར་ཞུགས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་མུཎྜ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ན་ར་ད་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ནས། ཉེ་བར་སོང་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ན་ར་ད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་པའི་རྒྱལ་པོ་མུཎྜ་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ན་ར་དས་འདི་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། ། ‘‘Pañcimāni, mahārāja, alabbhanīyāni ṭhānāni samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṃ. Katamāni pañca? ‘Jarādhammaṃ mā jīrī’ti alabbhanīyaṃ ṭhānaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṃ. ‘Byādhidhammaṃ mā byādhīyī’ti…pe… ‘maraṇadhammaṃ mā mīyī’ti… ‘khayadhammaṃ mā khīyī’ti… ‘nassanadhammaṃ mā nassī’ti alabbhanīyaṃ ṭhānaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṃ. “རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེའམ། ལྷའམ། བདུད་དམ། ཚངས་པའམ། སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པའི་གནས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ‘རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་མ་རྒས་ཤིག’ ཅེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེའམ། ལྷའམ། བདུད་དམ། ཚངས་པའམ། སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པའི་གནས་སོ། །‘ན་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ན་ཞིག’ ཅེས་པ་དང་། །…བྱ་སྟེ།… ‘འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་མ་འཆི་ཞིག’ ཅེས་པ་དང་། །‘ཟད་པའི་ཆོས་ཅན་མ་ཟད་ཅིག’ ཅེས་པ་དང་། །‘འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་མ་འཇིག་ཅིག’ ཅེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེའམ། ལྷའམ། བདུད་དམ། ཚངས་པའམ། སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པའི་གནས་སོ། ། ‘‘Assutavato, mahārāja, puthujjanassa jarādhammaṃ jīrati. So jarādhamme jiṇṇe na iti paṭisañcikkhati – ‘na kho mayhevekassa jarādhammaṃ jīrati, atha kho yāvatā sattānaṃ āgati gati cuti upapatti sabbesaṃ sattānaṃ jarādhammaṃ jīrati. Ahañceva kho pana jarādhamme jiṇṇe soceyyaṃ kilameyyaṃ parideveyyaṃ, urattāḷiṃ kandeyyaṃ, sammohaṃ āpajjeyyaṃ, bhattampi me nacchādeyya, kāyepi dubbaṇṇiyaṃ okkameyya, kammantāpi nappavatteyyuṃ, amittāpi attamanā assu, mittāpi dummanā assū’ti. So jarādhamme jiṇṇe socati kilamati paridevati, urattāḷiṃ kandati, sammohaṃ āpajjati. Ayaṃ vuccati, mahārāja – ‘assutavā puthujjano viddho savisena sokasallena attānaṃyeva paritāpeti’’’. “རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཐོས་པ་མེད་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་རྒས་པར་འགྱུར་རོ། །ཁོ་ནི་རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་རྒས་པར་གྱུར་པ་ན། འདི་ལྟར་སོ་སོར་མི་རྟོག་སྟེ། ‘བདག་གཅིག་པུ་ལ་རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་རྒས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོང་བ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་རྒས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་རྒས་པ་ལ་མྱ་ངན་བྱེད། ངལ་བར་བྱེད། སྨྲེ་སྔགས་འདོན། བྲང་བརྡུངས་ཏེ་ངུ་ཞིང་རྨོངས་པར་འགྱུར་ན། བདག་གི་ཟས་ཀྱང་མི་ཞིམ་ལ། ལུས་ཀྱི་མདོག་ཀྱང་ངན་པར་འགྱུར་ཞིང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་རྣམས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་ལ། དགྲ་རྣམས་ཀྱང་དགའ་བར་འགྱུར་ཞིང་། མཛའ་བཤེས་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་མི་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །’ ཞེས་སོ། །ཁོ་ནི་རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་རྒས་པ་ལ་མྱ་ངན་བྱེད། ངལ་བར་བྱེད། སྨྲེ་སྔགས་འདོན། བྲང་བརྡུངས་ཏེ་ངུ། རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། འདི་ནི་ ‘ཐོས་པ་མེད་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དུག་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུས་ཟིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཁོ་ན་གདུང་བར་བྱེད་པའོ། །’ ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, assutavato puthujjanassa byādhidhammaṃ byādhīyati…pe… maraṇadhammaṃ mīyati… khayadhammaṃ khīyati… nassanadhammaṃ nassati. So nassanadhamme naṭṭhe na iti paṭisañcikkhati – ‘na kho mayhevekassa nassanadhammaṃ nassati, atha kho yāvatā sattānaṃ āgati gati cuti upapatti sabbesaṃ sattānaṃ nassanadhammaṃ nassati. Ahañceva kho pana nassanadhamme naṭṭhe soceyyaṃ kilameyyaṃ parideveyyaṃ, urattāḷiṃ kandeyyaṃ, sammohaṃ āpajjeyyaṃ, bhattampi me nacchādeyya, kāyepi dubbaṇṇiyaṃ okkameyya, kammantāpi nappavatteyyuṃ, amittāpi attamanā assu, mittāpi dummanā assū’ti. So nassanadhamme naṭṭhe socati kilamati paridevati, urattāḷiṃ kandati, sammohaṃ āpajjati. Ayaṃ vuccati, mahārāja – ‘assutavā puthujjano viddho savisena sokasallena attānaṃyeva paritāpeti’’’. “རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། གཞན་ཡང་ཐོས་པ་མེད་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ན་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་ན་བར་འགྱུར་རོ། །…བྱ་སྟེ།… འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །ཟད་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཁོ་ནི་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་པར་གྱུར་པ་ན། འདི་ལྟར་སོ་སོར་མི་རྟོག་སྟེ། ‘བདག་གཅིག་པུ་ལ་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོང་བ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་པ་ལ་མྱ་ངན་བྱེད། ངལ་བར་བྱེད། སྨྲེ་སྔགས་འདོན། བྲང་བརྡུངས་ཏེ་ངུ་ཞིང་རྨོངས་པར་འགྱུར་ན། བདག་གི་ཟས་ཀྱང་མི་ཞིམ་ལ། ལུས་ཀྱི་མདོག་ཀྱང་ངན་པར་འགྱུར་ཞིང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་རྣམས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་ལ། དགྲ་རྣམས་ཀྱང་དགའ་བར་འགྱུར་ཞིང་། མཛའ་བཤེས་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་མི་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །’ ཞེས་སོ། །ཁོ་ནི་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་པ་ལ་མྱ་ངན་བྱེད། ངལ་བར་བྱེད། སྨྲེ་སྔགས་འདོན། བྲང་བརྡུངས་ཏེ་ངུ། རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། འདི་ནི་ ‘ཐོས་པ་མེད་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དུག་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུས་ཟིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཁོ་ན་གདུང་བར་བྱེད་པའོ། །’ ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘Sutavato [Pg.54] ca kho, mahārāja, ariyasāvakassa jarādhammaṃ jīrati. So jarādhamme jiṇṇe iti paṭisañcikkhati – ‘na kho mayhevekassa jarādhammaṃ jīrati, atha kho yāvatā sattānaṃ āgati gati cuti upapatti sabbesaṃ sattānaṃ jarādhammaṃ jīrati. Ahañceva kho pana jarādhamme jiṇṇe soceyyaṃ kilameyyaṃ parideveyyaṃ, urattāḷiṃ kandeyyaṃ, sammohaṃ āpajjeyyaṃ, bhattampi me nacchādeyya, kāyepi dubbaṇṇiyaṃ okkameyya, kammantāpi nappavatteyyuṃ, amittāpi attamanā assu, mittāpi dummanā assū’ti. So jarādhamme jiṇṇe na socati na kilamati na paridevati, na urattāḷiṃ kandati, na sammohaṃ āpajjati. Ayaṃ vuccati, mahārāja – ‘sutavā ariyasāvako abbuhi savisaṃ sokasallaṃ, yena viddho assutavā puthujjano attānaṃyeva paritāpeti. Asoko visallo ariyasāvako attānaṃyeva parinibbāpeti’’’. “རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ལ་རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་རྒས་པར་འགྱུར་རོ། །ཁོ་ནི་རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་རྒས་པར་གྱུར་པ་ན། འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ། ‘བདག་གཅིག་པུ་ལ་རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་རྒས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོང་བ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་རྒས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་རྒས་པ་ལ་མྱ་ངན་བྱེད། ངལ་བར་བྱེད། སྨྲེ་སྔགས་འདོན། བྲང་བརྡུངས་ཏེ་ངུ་ཞིང་རྨོངས་པར་འགྱུར་ན། བདག་གི་ཟས་ཀྱང་མི་ཞིམ་ལ། ལུས་ཀྱི་མདོག་ཀྱང་ངན་པར་འགྱུར་ཞིང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་རྣམས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་ལ། དགྲ་རྣམས་ཀྱང་དགའ་བར་འགྱུར་ཞིང་། མཛའ་བཤེས་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་མི་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །’ ཞེས་སོ། །ཁོ་ནི་རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་རྒས་པ་ལ་མྱ་ངན་མི་བྱེད། ངལ་བར་མི་བྱེད། སྨྲེ་སྔགས་མི་འདོན། བྲང་བརྡུངས་ཏེ་མི་ངུ། རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། འདི་ནི་ ‘ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་དུག་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུ་ཕྱུང་ཟིན་ཏེ། གང་གིས་ཟིན་པའི་ཐོས་པ་མེད་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་གདུང་བར་བྱེད་པ་དེའོ། །མྱ་ངན་མེད་པ། ཟུག་རྔུ་དང་བྲལ་བའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བྱེད་དོ། །’ ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, sutavato ariyasāvakassa byādhidhammaṃ byādhīyati…pe… maraṇadhammaṃ mīyati… khayadhammaṃ khīyati… nassanadhammaṃ nassati. So nassanadhamme naṭṭhe iti paṭisañcikkhati – ‘na kho mayhevekassa nassanadhammaṃ nassati, atha kho yāvatā sattānaṃ āgati gati cuti upapatti sabbesaṃ sattānaṃ nassanadhammaṃ nassati. Ahañceva kho pana nassanadhamme naṭṭhe soceyyaṃ kilameyyaṃ parideveyyaṃ, urattāḷiṃ kandeyyaṃ, sammohaṃ āpajjeyyaṃ, bhattampi me nacchādeyya, kāyepi dubbaṇṇiyaṃ okkameyya, kammantāpi nappavatteyyuṃ, amittāpi attamanā assu, mittāpi dummanā assū’ti. So nassanadhamme naṭṭhe na socati na kilamati na paridevati, na urattāḷiṃ kandati, na sammohaṃ āpajjati. Ayaṃ vuccati, mahārāja – ‘sutavā ariyasāvako abbuhi savisaṃ sokasallaṃ, yena viddho assutavā puthujjano attānaṃyeva paritāpeti. Asoko visallo ariyasāvako attānaṃyeva parinibbāpeti ’’’. “རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། གཞན་ཡང་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ལ་ན་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་ན་བར་འགྱུར་རོ། །…བྱ་སྟེ།… འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །ཟད་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཁོ་ནི་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་པར་གྱུར་པ་ན། འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ། ‘བདག་གཅིག་པུ་ལ་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོང་བ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་པ་ལ་མྱ་ངན་བྱེད། ངལ་བར་བྱེད། སྨྲེ་སྔགས་འདོན། བྲང་བརྡུངས་ཏེ་ངུ་ཞིང་རྨོངས་པར་འགྱུར་ན། བདག་གི་ཟས་ཀྱང་མི་ཞིམ་ལ། ལུས་ཀྱི་མདོག་ཀྱང་ངན་པར་འགྱུར་ཞིང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་རྣམས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་ལ། དགྲ་རྣམས་ཀྱང་དགའ་བར་འགྱུར་ཞིང་། མཛའ་བཤེས་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་མི་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །’ ཞེས་སོ། །ཁོ་ནི་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་པ་ལ་མྱ་ངན་མི་བྱེད། ངལ་བར་མི་བྱེད། སྨྲེ་སྔགས་མི་འདོན། བྲང་བརྡུངས་ཏེ་མི་ངུ། རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། འདི་ནི་ ‘ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་དུག་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུ་ཕྱུང་ཟིན་ཏེ། གང་གིས་ཟིན་པའི་ཐོས་པ་མེད་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་གདུང་བར་བྱེད་པ་དེའོ། །མྱ་ངན་མེད་པ། ཟུག་རྔུ་དང་བྲལ་བའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བྱེད་དོ། །’ ཞེས་བྱའོ། །” ‘‘Imāni kho, mahārāja, pañca alabbhanīyāni ṭhānāni samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmi’’nti. “རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། འདི་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེའམ། ལྷའམ། བདུད་དམ། ཚངས་པའམ། སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པའི་གནས་ལྔ་པོ་དག་གོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། ། ‘‘Na socanāya paridevanāya,Atthodha labbhā api appakopi; Socantamenaṃ dukhitaṃ viditvā,Paccatthikā attamanā bhavanti. “མྱ་ངན་བྱེད་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་ཡིས། །འདི་ན་ཕན་པ་ཆུང་ངུ་འང་ཐོབ་མི་འགྱུར། །མྱ་ངན་བྱེད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་གྱུར་པ་དེ། །ཤེས་ནས་དགྲ་རྣམས་ཡིད་ནི་དགའ་བར་འགྱུར། ། ‘‘Yato [Pg.55] ca kho paṇḍito āpadāsu,Na vedhatī atthavinicchayaññū; Paccatthikāssa dukhitā bhavanti,Disvā mukhaṃ avikāraṃ purāṇaṃ. “གང་ཚེ་མཁས་པ་ཕོངས་པ་བྱུང་བ་ན། །དོན་གྱི་རྣམ་དབྱེ་ཤེས་པས་མི་འཁྲུག་ལ། །དེ་ཡི་བཞིན་རས་སྔར་བཞིན་མ་འགྱུར་བ། །མཐོང་ནས་དགྲ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་འགྱུར། ། ‘‘Jappena mantena subhāsitena,Anuppadānena paveṇiyā vā; Yathā yathā yattha labhetha atthaṃ,Tathā tathā tattha parakkameyya. “གསོལ་བ་གདབ་དང་གསང་སྔགས་ལེགས་བཤད་དང་། །ཟས་སྦྱིན་པ་དང་རིགས་རྒྱུད་བསྟན་པ་ཡིས། །ཇི་ལྟར་ཇི་ལྟར་གང་ན་དོན་ཐོབ་པ། །དེ་ལྟར་དེ་ལྟར་དེ་ན་བརྩོན་པར་བྱ། ། ‘‘Sace pajāneyya alabbhaneyyo,Mayāva aññena vā esa attho; Asocamāno adhivāsayeyya,Kammaṃ daḷhaṃ kinti karomi dānī’’ti. “གལ་ཏེ་བདག་གམ་གཞན་གྱིས་དོན་འདི་ནི། །ཐོབ་པར་མི་ནུས་པ་ཞིག་ཤེས་གྱུར་ན། །མྱ་ངན་མེད་པར་དང་དུ་བླང་བྱ་ཞིག །ལས་ནི་བརྟན་པས་ད་ནི་ཅི་བྱ་སྙམ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། ། Evaṃ vutte muṇḍo rājā āyasmantaṃ nāradaṃ etadavoca – ‘‘ko nāmo ayaṃ, bhante, dhammapariyāyo’’ti? ‘‘Sokasallaharaṇo nāma ayaṃ, mahārāja, dhammapariyāyo’’ti. ‘‘Taggha, bhante, sokasallaharaṇo ! Imañhi me, bhante, dhammapariyāyaṃ sutvā sokasallaṃ pahīna’’nti. དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་པ་ན། རྒྱལ་པོ་མུཎྜས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ན་ར་ད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ་ཉིད། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་མིང་ལ་ཅི་ཞེས་བགྱི། །” “རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་མིང་ནི་ ‘མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པ་’ ཞེས་བྱའོ། །” “བཙུན་པ་ཉིད། ངེས་པར་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པ་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་ཉིད། བདག་གིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་ནས་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུ་སྤངས་ཟིན་ཏོ། །” ཞེས་གསོལ་ཏོ། ། Atha kho muṇḍo rājā piyakaṃ kosārakkhaṃ āmantesi – ‘‘tena hi, samma piyaka, bhaddāya deviyā sarīraṃ jhāpetha; thūpañcassā karotha. Ajjatagge dāni mayaṃ nhāyissāma ceva vilimpissāma bhattañca bhuñjissāma kammante ca payojessāmā’’ti. Dasamaṃ. དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་མུཎྜས་མཛོད་འཛིན་པི་ཡ་ཀ་ལ་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །“གྲོགས་པོ་པི་ཡ་ཀ། དེ་ལྟ་ན་བཙུན་མོ་བྷདྡཱའི་ཕུང་པོ་ཞུགས་ལ་ཕུལ་ཞིག དེ་ལ་མཆོད་རྟེན་ཡང་བཞེངས་ཤིག དེ་རིང་ནས་བཟུང་བདག་ཅག་ནི་ཁྲུས་ཀྱང་བགྱིད། བྱུག་པ་ཡང་བྱེད། ཟས་ཀྱང་ཟོལ། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱང་བགྱིའོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོ་བཅུ་པའོ། ། Muṇḍarājavaggo pañcamo. རྒྱལ་པོ་མུཎྜའི་ཚན་པ་སྟེ་ལྔ་པའོ། ། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ནི། ། Ādiyo sappuriso iṭṭhā, manāpadāyībhisandaṃ; Sampadā ca dhanaṃ ṭhānaṃ, kosalo nāradena cāti. ལོངས་སྤྱོད་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དང་། །འདོད་པ་ཡིད་འོང་སྦྱིན་པ་དང་། །ཆུ་རྒྱུན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། །ནོར་དང་གནས་དང་ཀོ་ས་ལ། །ན་ར་ད་ཡི་མདོ་དང་བཅས། ། Paṭhamapaṇṇāsakaṃ samattaṃ. ལྔ་བཅུ་པ་དང་པོ་རྫོགས་སོ། ། 2. Dutiyapaṇṇāsakaṃ ༢. ལྔ་བཅུ་པ་གཉིས་པ། (6) 1. Nīvaraṇavaggo (༦) ༡. སྒྲིབ་པའི་ཚན་པ། 1. Āvaraṇasuttaṃ ༡. སྒྲིབ་པའི་མདོ། 51. Evaṃ [Pg.56] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ༥༡. འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་“དགེ་སློང་དག”ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་“བཙུན་པ”ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Pañcime, bhikkhave, āvaraṇā nīvaraṇā cetaso ajjhāruhā paññāya dubbalīkaraṇā. Katame pañca? Kāmacchando, bhikkhave, āvaraṇo nīvaraṇo cetaso ajjhāruho paññāya dubbalīkaraṇo. Byāpādo, bhikkhave, āvaraṇo nīvaraṇo cetaso ajjhāruho paññāya dubbalīkaraṇo. Thinamiddhaṃ, bhikkhave, āvaraṇaṃ nīvaraṇaṃ cetaso ajjhāruhaṃ paññāya dubbalīkaraṇaṃ. Uddhaccakukkuccaṃ, bhikkhave, āvaraṇaṃ nīvaraṇaṃ cetaso ajjhāruhaṃ paññāya dubbalīkaraṇaṃ. Vicikicchā, bhikkhave, āvaraṇā nīvaraṇā cetaso ajjhāruhā paññāya dubbalīkaraṇā. Ime kho, bhikkhave, pañca āvaraṇā nīvaraṇā cetaso ajjhāruhā paññāya dubbalīkaraṇā. “དགེ་སློང་དག སེམས་ལ་གནོད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཉམས་ཆུང་དུ་བྱེད་པའི་ཆོས་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་ནི་སེམས་ལ་གནོད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཉམས་ཆུང་དུ་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག གནོད་སེམས་ནི་སེམས་ལ་གནོད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཉམས་ཆུང་དུ་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ནི་སེམས་ལ་གནོད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཉམས་ཆུང་དུ་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་ནི་སེམས་ལ་གནོད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཉམས་ཆུང་དུ་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག ཐེ་ཚོམ་ནི་སེམས་ལ་གནོད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཉམས་ཆུང་དུ་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་དག་ནི་སེམས་ལ་གནོད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཉམས་ཆུང་དུ་བྱེད་པའི་ཆོས་ལྔ་པོ་དག་གོ། །” ‘‘So vata, bhikkhave, bhikkhu ime pañca āvaraṇe nīvaraṇe cetaso ajjhāruhe paññāya dubbalīkaraṇe appahāya, abalāya paññāya dubbalāya attatthaṃ vā ñassati paratthaṃ vā ñassati ubhayatthaṃ vā ñassati uttari vā manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikarissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Seyyathāpi, bhikkhave, nadī pabbateyyā dūraṅgamā sīghasotā hārahārinī. Tassā puriso ubhato naṅgalamukhāni vivareyya. Evañhi so, bhikkhave, majjhe nadiyā soto vikkhitto visaṭo byādiṇṇo neva dūraṅgamo assa na sīghasoto na hārahārī. Evamevaṃ kho, bhikkhave, so vata bhikkhu ime pañca āvaraṇe nīvaraṇe cetaso ajjhāruhe paññāya dubbalīkaraṇe appahāya, abalāya paññāya dubbalāya attatthaṃ [Pg.57] vā ñassati paratthaṃ vā ñassati ubhayatthaṃ vā ñassati uttari vā manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikarissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. “དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གང་ཞིག་གིས་སེམས་ལ་གནོད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཉམས་ཆུང་དུ་བྱེད་པའི་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར། སྟོབས་མེད་ཅིང་ཉམས་ཆུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རང་གི་དོན་ནམ། གཞན་གྱི་དོན་ནམ། གཉིས་ཀའི་དོན་ཤེས་པར་འགྱུར་རམ། ཡང་ན་མིའི་ཆོས་ལས་ལྷག་པའི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན། དགེ་སློང་དག རི་ལས་བབས་པའི་ཆུ་ཀླུང་རྒྱང་རིང་དུ་འབབ་པ་ཞིག་ཡོད་ལ། དེ་ནི་ཆུ་རྒྱུན་དྲག་ཅིང་རྩྭ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་འཁྱེར་བར་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །དེའི་འགྲམ་གཉིས་ནས་སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་ཡུར་བའི་སྒོ་རྣམས་ཕྱེ་བར་བྱས་ན། དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་བྱས་པས་ཆུ་ཀླུང་གི་དབུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་དེ་ཕྱོགས་ཕྱོགས་སུ་འཐོར་ཞིང་། ཁྱབ་པར་འབབ་པ་དང་། ཁ་གྱེས་པར་འགྱུར་བས། རྒྱང་རིང་དུ་འབབ་པར་མི་འགྱུར་ལ། ཆུ་རྒྱུན་དྲག་པོར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞིང་། རྩྭ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་འཁྱེར་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་གང་ཞིག་གིས་སེམས་ལ་གནོད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཉམས་ཆུང་དུ་བྱེད་པའི་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར། སྟོབས་མེད་ཅིང་ཉམས་ཆུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རང་གི་དོན་ནམ། གཞན་གྱི་དོན་ནམ། གཉིས་ཀའི་དོན་ཤེས་པར་འགྱུར་རམ། ཡང་ན་མིའི་ཆོས་ལས་ལྷག་པའི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘So vata, bhikkhave, bhikkhu ime pañca āvaraṇe nīvaraṇe cetaso ajjhāruhe paññāya dubbalīkaraṇe pahāya, balavatiyā paññāya attatthaṃ vā ñassati paratthaṃ vā ñassati ubhayatthaṃ vā ñassati uttari vā manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikarissatīti ṭhānametaṃ vijjati. Seyyathāpi, bhikkhave, nadī pabbateyyā dūraṅgamā sīghasotā hārahārinī. Tassā puriso ubhato naṅgalamukhāni pidaheyya. Evañhi so, bhikkhave, majjhe nadiyā soto avikkhitto avisaṭo abyādiṇṇo dūraṅgamo ceva assa sīghasoto ca hārahārī ca. Evamevaṃ kho, bhikkhave, so vata bhikkhu ime pañca āvaraṇe nīvaraṇe cetaso ajjhāruhe paññāya dubbalīkaraṇe pahāya, balavatiyā paññāya attatthaṃ vā ñassati paratthaṃ vā ñassati ubhayatthaṃ vā ñassati uttari vā manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikarissatīti ṭhānametaṃ vijjatī’’ti. Paṭhamaṃ. “དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གང་ཞིག་གིས་སེམས་ལ་གནོད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཉམས་ཆུང་དུ་བྱེད་པའི་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་སྤངས་ཏེ། སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རང་གི་དོན་ནམ། གཞན་གྱི་དོན་ནམ། གཉིས་ཀའི་དོན་ཤེས་པར་འགྱུར་རམ། ཡང་ན་མིའི་ཆོས་ལས་ལྷག་པའི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ། །དཔེར་ན། དགེ་སློང་དག རི་ལས་བབས་པའི་ཆུ་ཀླུང་རྒྱང་རིང་དུ་འབབ་པ་ཞིག་ཡོད་ལ། དེ་ནི་ཆུ་རྒྱུན་དྲག་ཅིང་རྩྭ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་འཁྱེར་བར་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །དེའི་འགྲམ་གཉིས་ནས་སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་ཡུར་བའི་སྒོ་རྣམས་བཀག་པར་བྱས་ན། དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་བྱས་པས་ཆུ་ཀླུང་གི་དབུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་དེ་ཕྱོགས་ཕྱོགས་སུ་མི་འཐོར་ཞིང་། ཁྱབ་པར་མི་འབབ་པ་དང་། ཁ་མི་གྱེས་པར་འགྱུར་བས། རྒྱང་རིང་དུ་འབབ་པར་འགྱུར་ལ། ཆུ་རྒྱུན་དྲག་པོར་ཡང་འགྱུར་ཞིང་། རྩྭ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་འཁྱེར་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་གང་ཞིག་གིས་སེམས་ལ་གནོད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཉམས་ཆུང་དུ་བྱེད་པའི་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་སྤངས་ཏེ། སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རང་གི་དོན་ནམ། གཞན་གྱི་དོན་ནམ། གཉིས་ཀའི་དོན་ཤེས་པར་འགྱུར་རམ། ཡང་ན་མིའི་ཆོས་ལས་ལྷག་པའི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ། །”ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །མདོ་དང་པོའོ། ། 2. Akusalarāsisuttaṃ ༢. མི་དགེ་བའི་ཕུང་པོའི་མདོ། 52. ‘‘Akusalarāsīti, bhikkhave, vadamāno pañca nīvaraṇe sammā vadamāno vadeyya. Kevalo hāyaṃ, bhikkhave, akusalarāsi yadidaṃ pañca nīvaraṇā. Katame pañca? Kāmacchandanīvaraṇaṃ, byāpādanīvaraṇaṃ, thinamiddhanīvaraṇaṃ, uddhaccakukkuccanīvaraṇaṃ, vicikicchānīvaraṇaṃ. Akusalarāsīti, bhikkhave, vadamāno ime pañca nīvaraṇe sammā vadamāno vadeyya. Kevalo hāyaṃ, bhikkhave, akusalarāsi yadidaṃ pañca nīvaraṇā’’ti. Dutiyaṃ. ༥༢. “དགེ་སློང་དག ‘མི་དགེ་བའི་ཕུང་པོ’ཞེས་སྨྲ་བར་འདོད་པ་ཞིག་གིས་ནི་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག མི་དགེ་བའི་ཕུང་པོ་མ་ལུས་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་ལ་འདུན་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། གནོད་སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང་། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང་། རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྒྲིབ་པའོ། །དགེ་སློང་དག ‘མི་དགེ་བའི་ཕུང་པོ’ཞེས་སྨྲ་བར་འདོད་པ་ཞིག་གིས་ནི་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག མི་དགེ་བའི་ཕུང་པོ་མ་ལུས་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །”ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །མདོ་གཉིས་པའོ། ། 3. Padhāniyaṅgasuttaṃ ༣. བརྩོན་པའི་ཡན་ལག་གི་མདོ། 53. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, padhāniyaṅgāni. Katamāni pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu saddho hoti, saddahati tathāgatassa bodhiṃ – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Appābādho hoti [Pg.58] appātaṅko; samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya majjhimāya padhānakkhamāya; asaṭho hoti amāyāvī; yathābhūtaṃ attānaṃ āvikattā satthari vā viññūsu vā sabrahmacārīsu; āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu; paññavā hoti, udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Imāni kho, bhikkhave, pañca padhāniyaṅgānī’’ti. Tatiyaṃ. ༥༣. “དགེ་སློང་དག བརྩོན་པའི་ཡན་ལག་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ན་དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འདི་ལྟར། ‘བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས། རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས། བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ’ཞེས་དད་པར་བྱེད་དོ། །ནད་ཉུང་ཞིང་གདུང་བ་མེད་པ་དང་། བཟའ་བཏུང་འཇུ་བའི་དྲོད་སྙོམས་ཤིང་། གྲང་དྲགས་པ་མ་ཡིན་ལ། ཚ་དྲགས་པ་མ་ཡིན་པར་བར་མ་སྟེ། བརྩོན་པ་ལ་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །གཡོ་མེད་ཅིང་སྒྱུ་མེད་པ་དང་། སྟོན་པ་ཉིད་དམ། ཡང་ན་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་དྲུང་དུ་རང་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤང་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་གནས་པ་དང་། མཐུ་དང་ལྡན་ཞིང་བརྩོན་པ་བརྟན་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཁུར་མི་འདོར་བའོ། །ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང་། འཕགས་ཤིང་ངེས་པར་འབྱེད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་དག་ནི་བརྩོན་པའི་ཡན་ལག་ལྔ་པོ་དག་གོ། །”ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །མདོ་གསུམ་པའོ། ། 4. Samayasuttaṃ ༤. དུས་ཀྱི་མདོ། 54. ‘‘Pañcime, bhikkhave, asamayā padhānāya. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu jiṇṇo hoti jarāyābhibhūto. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo asamayo padhānāya. ༥༤. “དགེ་སློང་དག བརྩོན་པ་བྱ་བའི་དུས་མ་ཡིན་པ་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ན་དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་ནི་རྒས་ཤིང་རྒ་བས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་བརྩོན་པ་བྱ་བའི་དུས་མ་ཡིན་པ་དང་པོའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu byādhito hoti byādhinābhibhūto. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo asamayo padhānāya. “དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་ན་ཞིང་ནད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་བརྩོན་པ་བྱ་བའི་དུས་མ་ཡིན་པ་གཉིས་པའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, dubbhikkhaṃ hoti dussassaṃ dullabhapiṇḍaṃ, na sukaraṃ uñchena paggahena yāpetuṃ. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo asamayo padhānāya. “དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་མུ་གེ་བྱུང་ཞིང་། ལོ་ཏོག་ཉམས་པ་དང་། བསོད་སྙོམས་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དང་། ལྷུང་བཟེད་ཐོགས་ཏེ་བསོད་སྙོམས་བསླངས་ནས་འཚོ་བར་བྱ་བ་སླ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་བརྩོན་པ་བྱ་བའི་དུས་མ་ཡིན་པ་གསུམ་པའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhayaṃ hoti aṭavisaṅkopo, cakkasamārūḷhā jānapadā pariyāyanti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho asamayo padhānāya. “དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་འཇིགས་པ་དང་། ནགས་ཁྲོད་ཀྱི་གྱེན་ལོག་བྱུང་ཞིང་། ཡུལ་མི་རྣམས་ཤིང་རྟ་ལ་བཞོན་ཏེ་ཕྱོགས་ཕྱོགས་སུ་བྲོས་ཤིང་འཁྱམ་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་བརྩོན་པ་བྱ་བའི་དུས་མ་ཡིན་པ་བཞི་པའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, saṅgho bhinno hoti. Saṅghe kho pana, bhikkhave, bhinne aññamaññaṃ akkosā ca honti, aññamaññaṃ paribhāsā ca honti, aññamaññaṃ parikkhepā ca honti, aññamaññaṃ pariccajā ca honti. Tattha appasannā ceva nappasīdanti, pasannānañca ekaccānaṃ aññathattaṃ hoti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo asamayo padhānāya. Ime kho, bhikkhave, pañca asamayā padhānāyāti. “དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་འདུན་འཁྲུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་དག དགེ་འདུན་འཁྲུགས་པ་ན་གཅིག་ལ་གཅིག་གཤེ་བ་དང་། གཅིག་ལ་གཅིག་སྤྱོ་བ་དང་། གཅིག་ལ་གཅིག་སྐྲོད་པ་དང་། གཅིག་གིས་གཅིག་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །དེར་མ་དད་པ་རྣམས་ཀྱང་དད་པར་མི་འགྱུར་ལ། དད་པ་ཅན་ཁ་ཅིག་ཀྱང་སེམས་གཞན་དུ་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་བརྩོན་པ་བྱ་བའི་དུས་མ་ཡིན་པ་ལྔ་པའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་དག་ནི་བརྩོན་པ་བྱ་བའི་དུས་མ་ཡིན་པ་ལྔ་པོ་དག་གོ། །” ‘‘Pañcime, bhikkhave, samayā padhānāya. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu daharo hoti yuvā susu kāḷakeso bhadrena yobbanena samannāgato paṭhamena vayasā. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo samayo padhānāya. “དགེ་སློང་དག བརྩོན་པ་བྱ་བའི་དུས་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ན་དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་ནི་གཞོན་ནུ་ལང་ཚོ་ལ་བབས་པ་དང་། སྐྲ་ནག་ཅིང་ན་ཚོད་དང་པོ་ལ་གནས་པའི་ལང་ཚོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་བརྩོན་པ་བྱ་བའི་དུས་དང་པོའོ། ། ‘‘Puna [Pg.59] caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu appābādho hoti appātaṅko, samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya majjhimāya padhānakkhamāya. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo samayo padhānāya. “དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་ནད་མེད་ཅིང་གདུང་བ་མེད་པ་དང་། བཟའ་བཏུང་འཇུ་བའི་དྲོད་སྙོམས་ཤིང་། གྲང་དྲགས་པ་མ་ཡིན་ལ། ཚ་དྲགས་པ་མ་ཡིན་པར་བར་མ་སྟེ། བརྩོན་པ་ལ་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་བརྩོན་པ་བྱ་བའི་དུས་གཉིས་པའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, subhikkhaṃ hoti susassaṃ sulabhapiṇḍaṃ, sukaraṃ uñchena paggahena yāpetuṃ. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo samayo padhānāya. “དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་ལོ་ལེགས་ཤིང་། ལོ་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བསོད་སྙོམས་རྙེད་པར་སླ་བ་དང་། ལྷུང་བཟེད་ཐོགས་ཏེ་བསོད་སྙོམས་བསླངས་ནས་འཚོ་བར་བྱ་བ་སླ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་བརྩོན་པ་བྱ་བའི་དུས་གསུམ་པའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, manussā samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharanti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho samayo padhānāya. “དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་མི་རྣམས་མཐུན་ཞིང་། དགའ་མགུ་ཡི་རངས་པ་དང་། རྩོད་པ་མེད་པ་དང་། འོ་མ་དང་ชུ་བཞིན་དུ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ཤིང་། གཅིག་ལ་གཅིག་བྱམས་པའི་མིག་གིས་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་བརྩོན་པ་བྱ་བའི་དུས་བཞི་པའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, saṅgho samaggo sammodamāno avivadamāno ekuddeso phāsu viharati. Saṅghe kho pana, bhikkhave, samagge na ceva aññamaññaṃ akkosā honti, na ca aññamaññaṃ paribhāsā honti, na ca aññamaññaṃ parikkhepā honti, na ca aññamaññaṃ pariccajā honti. Tattha appasannā ceva pasīdanti, pasannānañca bhiyyobhāvo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo samayo padhānāya. Ime kho, bhikkhave, pañca samayā padhānāyā’’ti. Catutthaṃ. “དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་འདུན་མཐུན་ཞིང་། དགའ་མགུ་ཡི་རངས་པ་དང་། རྩོད་པ་མེད་པ་དང་། སོ་སོར་ཐར་པ་གཅིག་ཏུ་འདོན་ཅིང་བདེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་དག དགེ་འདུན་མཐུན་པ་ན་གཅིག་ལ་གཅིག་གཤེ་བར་མི་བྱེད་ལ། གཅིག་ལ་གཅིག་སྤྱོ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་། གཅིག་ལ་གཅིག་སྐྲོད་པར་མི་བྱེད་ལ། གཅིག་གིས་གཅིག་སྤོང་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེར་མ་དད་པ་རྣམས་ཀྱང་དད་པར་འགྱུར་ལ། དད་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཕྱིར་ཞིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་བརྩོན་པ་བྱ་བའི་དུས་ལྔ་པའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་དག་ནི་བརྩོན་པ་བྱ་བའི་དུས་ལྔ་པོ་དག་གོ། །”ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །མདོ་བཞི་པའོ། ། 5. Mātāputtasuttaṃ ༥. མ་བུའི་མདོ། 55. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sāvatthiyaṃ ubho mātāputtā vassāvāsaṃ upagamiṃsu – bhikkhu ca bhikkhunī ca. Te aññamaññassa abhiṇhaṃ dassanakāmā ahesuṃ. Mātāpi puttassa abhiṇhaṃ dassanakāmā ahosi; puttopi mātaraṃ abhiṇhaṃ dassanakāmo ahosi. Tesaṃ abhiṇhaṃ dassanā saṃsaggo ahosi. Saṃsagge sati vissāso ahosi. Vissāse sati otāro ahosi. Te otiṇṇacittā sikkhaṃ apaccakkhāya dubbalyaṃ anāvikatvā methunaṃ dhammaṃ paṭiseviṃsu. ༥༥. འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་མཉན་ཡོད་ན་མ་བུ་གཉིས་ཏེ། དགེ་སློང་གཅིག་དང་དགེ་སློང་མ་གཅིག་དབྱར་གནས་པར་ཁས་བླངས་སོ། །དེ་གཉིས་གཅིག་གིས་གཅིག་རྒྱུན་དུ་མཐོང་བར་འདོད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏོ། །མས་ཀྱང་བུ་རྒྱུན་དུ་མཐོང་བར་འདོད་ལ། བུས་ཀྱང་མ་རྒྱུན་དུ་མཐོང་བར་འདོད་དོ། །དེ་གཉིས་རྒྱུན་དུ་མཐོང་བས་འདྲིས་པར་གྱུར་ཏོ། །འདྲིས་པར་གྱུར་པས་བློ་ཉེ་བར་གྱུར་ཏོ། །བློ་ཉེ་བར་གྱུར་པས་འདོད་ཆགས་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་གཉིས་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སེམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ། བསླབ་པ་མ་བཏང་ཞིང་ཉམས་ชུང་བ་གསལ་བར་མ་བྱས་པར། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཆོས་བསྟེན་ཏོ། ། Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinno kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘idha, bhante, sāvatthiyaṃ ubho mātāputtā [Pg.60] vassāvāsaṃ upagamiṃsu – bhikkhu ca bhikkhunī ca, te aññamaññassa abhiṇhaṃ dassanakāmā ahesuṃ, mātāpi puttassa abhiṇhaṃ dassanakāmā ahosi, puttopi mātaraṃ abhiṇhaṃ dassanakāmo ahosi. Tesaṃ abhiṇhaṃ dassanā saṃsaggo ahosi, saṃsagge sati vissāso ahosi, vissāse sati otāro ahosi, te otiṇṇacittā sikkhaṃ apaccakkhāya dubbalyaṃ anāvikatvā methunaṃ dhammaṃ paṭiseviṃsū’’ti. དེ་ནས་དགེ་སློང་མང་པོ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་པའི་སར་ལྷགས་ཏེ། ལྷགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ། འདི་ན་མཉན་ཡོད་དུ་མ་བུ་གཉིས་ཏེ། དགེ་སློང་གཅིག་དང་དགེ་སློང་མ་གཅིག་དབྱར་གནས་པར་ཁས་བླངས་སོ། །དེ་གཉིས་གཅིག་གིས་གཅིག་རྒྱུན་དུ་མཐོང་བར་འདོད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། མས་ཀྱང་བུ་རྒྱུན་དུ་མཐོང་བར་འདོད་ལ། བུས་ཀྱང་མ་རྒྱུན་དུ་མཐོང་བར་འདོད་དོ། །དེ་གཉིས་རྒྱུན་དུ་མཐོང་བས་འདྲིས་པར་གྱུར་ཏོ། །འདྲིས་པར་གྱུར་པས་བློ་ཉེ་བར་གྱུར་ཏོ། །བློ་ཉེ་བར་གྱུར་པས་འདོད་ཆགས་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་གཉིས་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སེམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ། བསླབ་པ་མ་བཏང་ཞིང་ཉམས་ཆུང་བ་གསལ་བར་མ་བྱས་པར། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཆོས་བསྟེན་ཏོ། །”ཞེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Kiṃ nu so, bhikkhave, moghapuriso maññati – ‘na mātā putte sārajjati, putto vā pana mātarī’ti? Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekarūpampi samanupassāmi evaṃ rajanīyaṃ evaṃ kamanīyaṃ evaṃ madanīyaṃ evaṃ bandhanīyaṃ evaṃ mucchanīyaṃ evaṃ antarāyakaraṃ anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya yathayidaṃ, bhikkhave, itthirūpaṃ. Itthirūpe, bhikkhave, sattā rattā giddhā gathitā mucchitā ajjhosannā. Te dīgharattaṃ socanti itthirūpavasānugā. དགེ་སློང་དག །སྐྱེས་བུ་གསོག་གཏོབ་དེས་འདི་ལྟར་སེམས་སམ། ‘མ་ནི་བུ་ལ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་ལ། བུ་ཡང་མ་ལ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་’ཞེས་སམ། དགེ་སློང་དག །ངས་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་འདི་ལྟ་བུ་མ་གཏོགས་པར། བླ་ན་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་བདེ་འཇགས་ཐོབ་པ་ལ་འདི་ལྟར་ཆགས་པར་བྱེད་པ། འདི་ལྟར་ཡིད་དུ་འོང་བ། འདི་ལྟར་མྱོས་པར་བྱེད་པ། འདི་ལྟར་འཆིང་བར་བྱེད་པ། འདི་ལྟར་རྨོངས་པར་བྱེད་པ། འདི་ལྟར་བར་ཆད་བྱེད་པ་གཞན་གཟུགས་གཅིག་ཀྱང་མ་མཐོང་ངོ་། །དགེ་སློང་དག །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་ཆགས་ཤིང་། བརྐམ་པ་དང་། ཞེན་པ་དང་། རྨོངས་པ་དང་། ལྷག་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་དབང་དུ་སོང་བས་དུས་ཡུན་རིང་པོར་མྱ་ངན་བྱེད་དོ། ། ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekasaddampi…pe… ekagandhampi… ekarasampi… ekaphoṭṭhabbampi samanupassāmi evaṃ rajanīyaṃ evaṃ kamanīyaṃ evaṃ madanīyaṃ evaṃ bandhanīyaṃ evaṃ mucchanīyaṃ evaṃ antarāyakaraṃ anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya yathayidaṃ, bhikkhave, itthiphoṭṭhabbaṃ. Itthiphoṭṭhabbe, bhikkhave, sattā rattā giddhā gathitā mucchitā ajjhosannā. Te dīgharattaṃ socanti itthiphoṭṭhabbavasānugā. དགེ་སློང་དག །ངས་བུད་མེད་ཀྱི་སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་འདི་ལྟ་བུ་མ་གཏོགས་པར། བླ་ན་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་བདེ་འཇགས་ཐོབ་པ་ལ་འདི་ལྟར་ཆགས་པར་བྱེད་པ། འདི་ལྟར་ཡིད་དུ་འོང་བ། འདི་ལྟར་མྱོས་པར་བྱེད་པ། འདི་ལྟར་འཆིང་བར་བྱེད་པ། འདི་ལྟར་རྨོངས་པར་བྱེད་པ། འདི་ལྟར་བར་ཆད་བྱེད་པ་གཞན་སྒྲ་གཅིག་གམ། དྲི་གཅིག་གམ། རོ་གཅིག་གམ། རེག་བྱ་གཅིག་ཀྱང་མ་མཐོང་ངོ་། །དགེ་སློང་དག །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་རེག་བྱ་ལ་ཆགས་ཤིང་། བརྐམ་པ་དང་། ཞེན་པ་དང་། རྨོངས་པ་དང་། ལྷག་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་བུད་མེད་ཀྱི་རེག་བྱའི་དབང་དུ་སོང་བས་དུས་ཡུན་རིང་པོར་མྱ་ངན་བྱེད་དོ། ། ‘‘Itthī, bhikkhave, gacchantīpi purisassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati; ṭhitāpi…pe… nisinnāpi… sayānāpi… hasantīpi… bhaṇantīpi… gāyantīpi… rodantīpi… ugghātitāpi … matāpi purisassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati. Yañhi taṃ, bhikkhave, sammā vadamāno vadeyya – ‘samantapāso mārassā’ti mātugāmaṃyeva sammā vadamāno vadeyya – ‘samantapāso mārassā’’’ti. དགེ་སློང་དག །བུད་མེད་ནི་འགྲོ་བཞིན་པར་ཡང་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་གནས་སོ། །ལངས་ཏེ་གནས་པའམ། འདུག་པའམ། ཉལ་བའམ། དགོད་པའམ། སྨྲ་བའམ། གླུ་ལེན་པའམ། ངུ་བའམ། སྐྲངས་པའམ། ཤི་བར་གྱུར་ཀྱང་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག །གང་ཞིག་གིས་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བར་འདོད་པས་ ‘བདུད་ཀྱི་ཀུན་ནས་རྒྱ་’ཞེས་སྨྲ་ན། བུད་མེད་ཉིད་ལ་ ‘བདུད་ཀྱི་ཀུན་ནས་རྒྱ་’ཞེས་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བར་བྱའོ། ། ‘‘Sallape asihatthena, pisācenāpi sallape; Āsīvisampi āsīde, yena daṭṭho na jīvati. ལག་ན་རལ་གྲི་ཐོགས་པ་དང་གཏམ་བྱ་ཞིང་། །ཤ་ཟ་དང་ཡང་གཏམ་ནི་བྱ་བར་རུང་། །དུག་སྦྲུལ་གང་གིས་ཟིན་ན་མི་གསོན་པ། །དུག་སྦྲུལ་གདུག་པ་དེ་ལའང་ཉེ་བར་བཅར། ། ‘‘Natveva eko ekāya, mātugāmena sallape; Muṭṭhassatiṃ [Pg.61] tā bandhanti, pekkhitena sitena ca. གཅིག་པུས་བུད་མེད་གཅིག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །གཏམ་ནི་ནམ་ཡང་བྱ་བར་མི་རུང་ངོ་། །དྲན་པ་ཉམས་པ་དེ་དག་ལྟ་བ་དང་། །འཛུམ་པས་ཉེ་བར་འཆིང་བར་བྱེད་པ་ཡིན། ། ‘‘Athopi dunnivatthena, mañjunā bhaṇitena ca; Neso jano svāsīsado, api ugghātito mato. གཞན་ཡང་གོས་ནི་ལེགས་པར་མི་གྱོན་དང་། །སྙན་པའི་ཚིག་གིས་ཉེ་བར་འཆིང་བར་བྱེད། །སྐྲངས་ཤིང་ཤི་བར་གྱུར་པའི་རོ་དེ་ལའང་། །སྐྱེ་བོ་འདི་ནི་ཉེ་བར་བཅར་མི་རུང་། ། ‘‘Pañca kāmaguṇā ete, itthirūpasmiṃ dissare; Rūpā saddā rasā gandhā, phoṭṭhabbā ca manoramā. འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི། །བུད་མེད་ལུས་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། །ཡིད་དུ་འོང་བའི་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་ནི། །རོ་དང་དྲི་དང་རེག་བྱ་རྣམས་སུ་ཟད། ། ‘‘Tesaṃ kāmoghavūḷhānaṃ, kāme aparijānataṃ; Kālaṃ gati bhavābhavaṃ, saṃsārasmiṃ purakkhatā. འདོད་པའི་ཆུ་བོས་ཁྱེར་བར་གྱུར་པ་དང་། །འདོད་པ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་དེ་དག་ལ། །འཁོར་བའི་ནང་དུ་དུས་དང་འགྲོ་བ་དང་། །སྐྱེ་བ་ཆེ་ཆུང་རྣམས་ནི་མདུན་ན་གནས། ། ‘‘Ye ca kāme pariññāya, caranti akutobhayā; Te ve pāraṅgatā loke, ye pattā āsavakkhaya’’nti. pañcamaṃ; གང་དག་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་གྱུར་ནས། །གང་ལས་ཀྱང་ནི་འཇིགས་པ་མེད་པར་སྤྱོད། །ཟག་པ་ཟད་པ་ཐོབ་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཡིན། །ལྔ་པའོ། ། 6. Upajjhāyasuttaṃ ༦. མགོན་པོའི་མདོ། 56. Atha kho aññataro bhikkhu yena sako upajjhāyo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā sakaṃ upajjhāyaṃ etadavoca – ‘‘etarahi me, bhante, madhurakajāto ceva kāyo, disā ca me na pakkhāyanti, dhammā ca maṃ nappaṭibhanti, thinamiddhañca me cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati, anabhirato ca brahmacariyaṃ carāmi, atthi ca me dhammesu vicikicchā’’ti. ༥༦. དེ་ནས་དགེ་སློང་ཞིག་རང་གི་མཁན་པོ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་རང་གི་མཁན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །‘བཙུན་པ་བདག་གི་ལུས་ནི་ད་ལྟ་ལྕི་བར་གྱུར་ཅིང་། ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱང་བདག་ལ་མི་གསལ་ལོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱང་བདག་ལ་མི་གསལ་ཞིང་། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་བདག་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་གནས་སོ། །མི་དགའ་བཞིན་དུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་ཅིང་། བདག་ལ་ཆོས་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡང་མཆིས་སོ།’ ཞེས་གསོལ་ཏོ། ། Atha kho so bhikkhu taṃ saddhivihārikaṃ bhikkhuṃ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ayaṃ, bhante, bhikkhu evamāha – ‘etarahi me, bhante, madhurakajāto ceva kāyo, disā ca maṃ na pakkhāyanti, dhammā ca me nappaṭibhanti, thinamiddhañca me cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati, anabhirato ca brahmacariyaṃ carāmi, atthi ca me dhammesu vicikicchā’’’ti. དེ་ནས་མཁན་པོ་དགེ་སློང་དེས་ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་དགེ་སློང་དེ་ཁྲིད་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ངོ་། །ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་དགེ་སློང་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །‘བཙུན་པ་དགེ་སློང་འདི་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲ་སྟེ། “བཙུན་པ་བདག་གི་ལུས་ནི་ད་ལྟ་ལྕི་བར་གྱུར་ཅིང་། ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱང་བདག་ལ་མི་གསལ་ལོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱང་བདག་ལ་མི་གསལ་ཞིང་། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་བདག་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་གནས་སོ། །མི་དགའ་བཞིན་དུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་ཅིང་། བདག་ལ་ཆོས་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡང་མཆིས་སོ།” ཞེས་སྨྲའོ།’ ཞེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Evañhetaṃ, bhikkhu, hoti indriyesu aguttadvārassa, bhojane amattaññuno, jāgariyaṃ ananuyuttassa, avipassakassa kusalānaṃ dhammānaṃ, pubbarattāpararattaṃ bodhipakkhiyānaṃ dhammānaṃ bhāvanānuyogaṃ ananuyuttassa viharato, yaṃ madhurakajāto ceva kāyo hoti, disā cassa na [Pg.62] pakkhāyanti, dhammā ca taṃ nappaṭibhanti, thinamiddhañcassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati, anabhirato ca brahmacariyaṃ carati, hoti cassa dhammesu vicikicchā. Tasmātiha te, bhikkhu, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘indriyesu guttadvāro bhavissāmi, bhojane mattaññū, jāgariyaṃ anuyutto, vipassako kusalānaṃ dhammānaṃ, pubbarattāpararattaṃ bodhipakkhiyānaṃ dhammānaṃ bhāvanānuyogaṃ anuyutto viharissāmī’ti. Evañhi te, bhikkhu, sikkhitabba’’nti. ‘དགེ་སློང་། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དབང་པོའི་སྒོ་མི་བསྲུང་བ་དང་། ཟས་ཀྱི་ཚོད་མི་ཤེས་པ་དང་། མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བ་ལ་མི་བརྩོན་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ལྷག་མཐོང་མི་སྒོམ་པ་དང་། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང་ཆ་སྨད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསྒོམ་པ་ལ་མི་བརྩོན་པར་གནས་པའི་དགེ་སློང་ལ། ལུས་ལྕི་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཕྱོགས་རྣམས་མི་གསལ་བ་དང་། ཆོས་རྣམས་མི་གསལ་བ་དང་། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་གནས་པ་དང་། མི་དགའ་བཞིན་དུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་། དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། “བདག་ནི་དབང་པོའི་སྒོ་བསྲུང་བ་དང་། ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་དང་། མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པ་དང་། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང་ཆ་སྨད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་གནས་པར་བྱའོ།” ཞེས་བསླབ་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་། ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ།’ ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། Atha kho so bhikkhu bhagavatā iminā ovādena ovadito uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. Atha kho so bhikkhu eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva – yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tadanuttaraṃ – brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi. ‘‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’’ti abbhaññāsi. Aññataro pana so bhikkhu arahataṃ ahosi. དེ་ནས་དགེ་སློང་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གདམས་ངག་འདིས་གདམས་པར་གྱུར་ཏེ། སྟན་ལས་ལངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་སྐོར་བ་བྱས་ཏེ་གཤེགས་སོ། །དེ་ནས་དགེ་སློང་དེ་གཅིག་པུར་དབེན་པར་བག་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་ཞིང་། བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་པས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར། རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་བླ་ན་མེད་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་མཐར་ཐུག་པ་དེ། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་རང་གིས་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །‘སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་དོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་གཞན་མི་ཤེས་སོ།’ ཞེས་མངོན་པར་ཤེས་སོ། །དགེ་སློང་དེ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་གི་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཏོ། ། Atha kho so bhikkhu arahattaṃ patto yena sako upajjhāyo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā sakaṃ upajjhāyaṃ etadavoca – ‘‘etarahi me, bhante, na ceva madhurakajāto kāyo, disā ca me pakkhāyanti, dhammā ca maṃ paṭibhanti, thinamiddhañca me cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati, abhirato ca brahmacariyaṃ carāmi, natthi ca me dhammesu vicikicchā’’ti. Atha kho so bhikkhu taṃ saddhivihārikaṃ bhikkhuṃ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ayaṃ, bhante, bhikkhu evamāha – ‘etarahi me, bhante, na ceva madhurakajāto kāyo, disā ca me pakkhāyanti, dhammā ca maṃ paṭibhanti, thinamiddhañca me cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati, abhirato ca brahmacariyaṃ carāmi, natthi ca me dhammesu vicikicchā’’’ti. དེ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་དགེ་སློང་དེ་རང་གི་མཁན་པོ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་རང་གི་མཁན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །‘བཙུན་པ་བདག་གི་ལུས་ནི་ད་ལྟ་ལྕི་བར་མ་གྱུར་ཅིང་། ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱང་བདག་ལ་གསལ་ལོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱང་བདག་ལ་གསལ་ཞིང་། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་བདག་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་མི་གནས་སོ། །མངོན་པར་དགའ་བཞིན་དུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་ཅིང་། བདག་ལ་ཆོས་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡང་མ་མཆིས་སོ།’ ཞེས་གསོལ་ཏོ། །དེ་ནས་མཁན་པོ་དགེ་སློང་དེས་ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་དགེ་སློང་དེ་ཁྲིད་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ངོ་། །ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་དགེ་སློང་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །‘བཙུན་པ་དགེ་སློང་འདི་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲ་སྟེ། “བཙུན་པ་བདག་གི་ལུས་ནི་ད་ལྟ་ལྕི་བར་མ་གྱུར་ཅིང་། ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱང་བདག་ལ་གསལ་ལོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱང་བདག་ལ་གསལ་ཞིང་། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་བདག་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་མི་གནས་སོ། །མངོན་པར་དགའ་བཞིན་དུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་ཅིང་། བདག་ལ་ཆོས་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡང་མ་མཆིས་སོ།” ཞེས་སྨྲའོ།’ ཞེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Evañhetaṃ, bhikkhu, hoti indriyesu guttadvārassa, bhojane mattaññuno, jāgariyaṃ anuyuttassa, vipassakassa kusalānaṃ dhammānaṃ, pubbarattāpararattaṃ bodhipakkhiyānaṃ dhammānaṃ bhāvanānuyogaṃ anuyuttassa viharato, yaṃ na ceva madhurakajāto kāyo hoti, disā cassa pakkhāyanti, dhammā ca [Pg.63] taṃ paṭibhanti, thinamiddhañcassa cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati, abhirato ca brahmacariyaṃ carati, na cassa hoti dhammesu vicikicchā. Tasmātiha vo, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘indriyesu guttadvārā bhavissāma, bhojane mattaññuno, jāgariyaṃ anuyuttā, vipassakā kusalānaṃ dhammānaṃ, pubbarattāpararattaṃ bodhipakkhiyānaṃ dhammānaṃ bhāvanānuyogaṃ anuyuttā viharissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Chaṭṭhaṃ. ‘དགེ་སློང་། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དབང་པོའི་སྒོ་བསྲུང་བ་དང་། ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་དང་། མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པ་དང་། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང་ཆ་སྨད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་གནས་པའི་དགེ་སློང་ལ། ལུས་ལྕི་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཕྱོགས་རྣམས་གསལ་བ་དང་། ཆོས་རྣམས་གསལ་བ་དང་། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་མི་གནས་པ་དང་། མངོན་པར་དགའ་བཞིན་དུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །དེས་ན་ཁྱེད་ཅག་གིས་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། “བདག་ཅག་ནི་དབང་པོའི་སྒོ་བསྲུང་བ་དང་། ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་དང་། མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པ་དང་། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང་ཆ་སྨད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་གནས་པར་བྱའོ།” ཞེས་བསླབ་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག །ཁྱེད་ཅག་གིས་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ།’ ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དྲུག་པའོ། ། 7. Abhiṇhapaccavekkhitabbaṭhānasuttaṃ ༧. རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་གནས་ཀྱི་མདོ། 57. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, ṭhānāni abhiṇhaṃ paccavekkhitabbāni itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā. Katamāni pañca? ‘Jarādhammomhi, jaraṃ anatīto’ti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā. ‘Byādhidhammomhi, byādhiṃ anatīto’ti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā. ‘Maraṇadhammomhi, maraṇaṃ anatīto’ti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā. ‘Sabbehi me piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo’ti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā. ‘Kammassakomhi, kammadāyādo kammayoni kammabandhu kammapaṭisaraṇo. Yaṃ kammaṃ karissāmi – kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā – tassa dāyādo bhavissāmī’ti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā. ༥༧. དགེ་སློང་དག །གནས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་བུད་མེད་དམ། སྐྱེས་པའམ། ཁྱིམ་པའམ། རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ‘བདག་ནི་རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ། རྒ་བ་ལས་མ་འདས་སོ་’ཞེས་བུད་མེད་དམ། སྐྱེས་པའམ། ཁྱིམ་པའམ། རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ། །‘བདག་ནི་ན་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ། ན་བ་ལས་མ་འདས་སོ་’ཞེས་བུད་མེད་དམ། སྐྱེས་པའམ། ཁྱིམ་པའམ། རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ། །‘བདག་ནི་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ། འཆི་བ་ལས་མ་འདས་སོ་’ཞེས་བུད་མེད་དམ། སྐྱེས་པའམ། ཁྱིམ་པའམ། རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ། །‘བདག་གི་སྡུག་པ་དང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་འབྲལ་བ་དང་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་’ཞེས་བུད་མེད་དམ། སྐྱེས་པའམ། ཁྱིམ་པའམ། རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ། །‘བདག་ནི་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་ཡིན། ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན། ལས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ཅན་ཡིན། ལས་ཀྱི་གཉེན་མཚམས་ཅན་ཡིན། ལས་ཀྱི་སྐྱ防ཅན་ཡིན། བདག་གིས་ལས་དགེ་བའམ། མི་དགེ་བ་གང་བྱས་པ་དེའི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ་’ཞེས་བུད་མེད་དམ། སྐྱེས་པའམ། ཁྱིམ་པའམ། རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ། ། ‘‘Kiñca, bhikkhave, atthavasaṃ paṭicca ‘jarādhammomhi, jaraṃ anatīto’ti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā? Atthi, bhikkhave, sattānaṃ yobbane yobbanamado, yena madena mattā kāyena duccaritaṃ caranti, vācāya duccaritaṃ caranti, manasā duccaritaṃ caranti. Tassa taṃ ṭhānaṃ abhiṇhaṃ paccavekkhato yo yobbane yobbanamado so sabbaso vā pahīyati tanu vā pana hoti. Idaṃ kho, bhikkhave, atthavasaṃ paṭicca ‘jarādhammomhi, jaraṃ anatīto’ti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā. དགེ་སློང་དག །དགོས་པའི་དབང་ཅི་ཞིག་ལ་དམིགས་ནས། ‘བདག་ནི་རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ། རྒ་བ་ལས་མ་འདས་སོ་’ཞེས་བུད་མེད་དམ། སྐྱེས་པའམ། ཁྱིམ་པའམ། རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལང་ཚོ་ལ་བརྟེན་པའི་ལང་ཚོའི་ང་རྒྱལ་ཡོད་དེ། ང་རྒྱལ་དེས་མྱོས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་དོ། །ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་དོ། །ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་དོ། །གནས་དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ། ལང་ཚོ་ལ་བརྟེན་པའི་ལང་ཚོའི་ང་རྒྱལ་གང་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྤོང་བར་འགྱུར་རམ། ཡང་ན་སྲབ་པོར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །དགོས་པའི་དབང་འདི་ལ་དམིགས་ནས། ‘བདག་ནི་རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ། རྒ་བ་ལས་མ་འདས་སོ་’ཞེས་བུད་མེད་དམ། སྐྱེས་པའམ། ཁྱིམ་པའམ། རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ། ། ‘‘Kiñca, bhikkhave, atthavasaṃ paṭicca ‘byādhidhammomhi, byādhiṃ anatīto’ti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā? Atthi, bhikkhave, sattānaṃ ārogye ārogyamado, yena madena mattā kāyena [Pg.64] duccaritaṃ caranti, vācāya duccaritaṃ caranti, manasā duccaritaṃ caranti. Tassa taṃ ṭhānaṃ abhiṇhaṃ paccavekkhato yo ārogye ārogyamado so sabbaso vā pahīyati tanu vā pana hoti. Idaṃ kho, bhikkhave, atthavasaṃ paṭicca ‘byādhidhammomhi, byādhiṃ anatīto’ti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā. དགེ་སློང་དག །བུད་མེད་དམ། སྐྱེས་པའམ། ཁྱིམ་པའམ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞིག་གིས། དོན་གྱི་དབང་གང་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས། བདག་ནི་ན་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། ན་བ་ལས་མ་འདས་སོ་ཞེས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ནད་མེད་པ་ལ་ནད་མེད་པའི་རྒྱགས་པ་ཡོད་དེ། རྒྱགས་པ་གང་གིས་མྱོས་པར་གྱུར་ནས། ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་པར་བྱེད། ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་པར་བྱེད། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་པར་བྱེད། གནས་དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ། ནད་མེད་པ་ལ་ནད་མེད་པའི་རྒྱགས་པ་གང་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤོང་བར་འགྱུར་རམ། ཡང་ན་སྲབ་པར་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག །དོན་གྱི་དབང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས། བདག་ནི་ན་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། ན་བ་ལས་མ་འདས་སོ་ཞེས་བུད་མེད་དམ། སྐྱེས་པའམ། ཁྱིམ་པའམ། རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ།། ‘‘Kiñca, bhikkhave, atthavasaṃ paṭicca ‘maraṇadhammomhi, maraṇaṃ anatīto’ti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā? Atthi, bhikkhave, sattānaṃ jīvite jīvitamado, yena madena mattā kāyena duccaritaṃ caranti, vācāya duccaritaṃ caranti, manasā duccaritaṃ caranti. Tassa taṃ ṭhānaṃ abhiṇhaṃ paccavekkhato yo jīvite jīvitamado so sabbaso vā pahīyati tanu vā pana hoti. Idaṃ kho, bhikkhave, atthavasaṃ paṭicca ‘maraṇadhammomhi, maraṇaṃ anatīto’ti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā. དགེ་སློང་དག །བུད་མེད་དམ། སྐྱེས་པའམ། ཁྱིམ་པའམ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞིག་གིས། དོན་གྱི་དབང་གང་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས། བདག་ནི་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། འཆི་བ་ལས་མ་འདས་སོ་ཞེས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཚེ་ལ་ཚེའི་རྒྱགས་པ་ཡོད་དེ། རྒྱགས་པ་གང་གིས་མྱོས་པར་གྱུར་ནས། ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་པར་བྱེད། ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་པར་བྱེད། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་པར་བྱེད། གནས་དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ། ཚེ་ལ་ཚེའི་རྒྱགས་པ་གང་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤོང་བར་འགྱུར་རམ། ཡང་ན་སྲབ་པར་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག །དོན་གྱི་དབང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས། བདག་ནི་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། འཆི་བ་ལས་མ་འདས་སོ་ཞེས་བུད་མེད་དམ། སྐྱེས་པའམ། ཁྱིམ་པའམ། རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ།། ‘‘Kiñca, bhikkhave, atthavasaṃ paṭicca ‘sabbehi me piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo’ti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā? Atthi, bhikkhave, sattānaṃ piyesu manāpesu yo chandarāgo yena rāgena rattā kāyena duccaritaṃ caranti, vācāya duccaritaṃ caranti, manasā duccaritaṃ caranti. Tassa taṃ ṭhānaṃ abhiṇhaṃ paccavekkhato yo piyesu manāpesu chandarāgo so sabbaso vā pahīyati tanu vā pana hoti. Idaṃ kho, bhikkhave, atthavasaṃ paṭicca ‘sabbehi me piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo’ti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā. དགེ་སློང་དག །བུད་མེད་དམ། སྐྱེས་པའམ། ཁྱིམ་པའམ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞིག་གིས། དོན་གྱི་དབང་གང་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས། བདག་ནི་རང་གི་ཕངས་པ་དང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་སོ་སོར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕངས་པ་དང་ཡིད་དུ་འོང་བ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེན་པ་གང་ཡོད་པ་དེས། ཆགས་པས་མྱོས་པར་གྱུར་ནས། ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་པར་བྱེད། ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་པར་བྱེད། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་པར་བྱེད། གནས་དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ། ཕངས་པ་དང་ཡིད་དུ་འོང་བ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེན་པ་གང་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤོང་བར་འགྱུར་རམ། ཡང་ན་སྲབ་པར་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག །དོན་གྱི་དབང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས། བདག་ནི་རང་གི་ཕངས་པ་དང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་སོ་སོར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བུད་མེད་དམ། སྐྱེས་པའམ། ཁྱིམ་པའམ། རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ།། ‘‘Kiñca, bhikkhave, atthavasaṃ paṭicca ‘kammassakomhi, kammadāyādo kammayoni kammabandhu kammapaṭisaraṇo, yaṃ kammaṃ karissāmi – kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā – tassa dāyādo bhavissāmī’ti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā? Atthi, bhikkhave, sattānaṃ kāyaduccaritaṃ vacīduccaritaṃ manoduccaritaṃ. Tassa taṃ ṭhānaṃ abhiṇhaṃ paccavekkhato sabbaso vā duccaritaṃ pahīyati tanu vā pana hoti. Idaṃ kho, bhikkhave, atthavasaṃ paṭicca ‘kammassakomhi, kammadāyādo kammayoni kammabandhu kammapaṭisaraṇo, yaṃ kammaṃ karissāmi – kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā – tassa dāyādo bhavissāmī’ti [Pg.65] abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā. དགེ་སློང་དག །བུད་མེད་དམ། སྐྱེས་པའམ། ཁྱིམ་པའམ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞིག་གིས། དོན་གྱི་དབང་གང་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས། བདག་ནི་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་ཡིན། ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན། ལས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ཅན་ཡིན། ལས་ཀྱི་གཉེན་མཚམས་ཅན་ཡིན། ལས་ཀྱི་སྐྱབས་གནས་ཅན་ཡིན། བདག་གིས་དགེ་བའམ། མི་དགེ་བའི་ལས་གང་ཞིག་བྱས་པ་དེའི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལུས་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་དང་། ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་ཡོད་དེ། གནས་དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤོང་བར་འགྱུར་རམ། ཡང་ན་སྲབ་པར་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག །དོན་གྱི་དབང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས། བདག་ནི་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་ཡིན། ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན། ལས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ཅན་ཡིན། ལས་ཀྱི་གཉེན་མཚམས་ཅན་ཡིན། ལས་ཀྱི་སྐྱབས་གནས་ཅན་ཡིན། བདག་གིས་དགེ་བའམ། མི་དགེ་བའི་ལས་གང་ཞིག་བྱས་པ་དེའི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བུད་མེད་དམ། སྐྱེས་པའམ། ཁྱིམ་པའམ། རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ།། ‘‘Sa kho so, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘na kho ahaññeveko jarādhammo jaraṃ anatīto, atha kho yāvatā sattānaṃ āgati gati cuti upapatti sabbe sattā jarādhammā jaraṃ anatītā’ti. Tassa taṃ ṭhānaṃ abhiṇhaṃ paccavekkhato maggo sañjāyati. So taṃ maggaṃ āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tassa taṃ maggaṃ āsevato bhāvayato bahulīkaroto saṃyojanāni sabbaso pahīyanti anusayā byantīhonti. དགེ་སློང་དག །འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་དེ་ནི་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། བདག་གཅིག་པུ་རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཞིང་རྒ་བ་ལས་མ་འདས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འོང་བ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཞིང་རྒ་བ་ལས་མ་འདས་སོ་ཞེས་སོ། གནས་དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ། ལམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ཁོ་ན་ལམ་དེ་ལ་བསྟེན་ཅིང་། བསྒོམ་ཞིང་། ལན་མང་དུ་བྱེད་དོ། ལམ་དེ་ལ་བསྟེན་ཅིང་། བསྒོམ་ཞིང་། ལན་མང་དུ་བྱེད་པ་དེ་ལ། ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞིང་། བག་ལ་ཉལ་བ་རྣམས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Sa kho so, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘na kho ahaññeveko byādhidhammo byādhiṃ anatīto, atha kho yāvatā sattānaṃ āgati gati cuti upapatti sabbe sattā byādhidhammā byādhiṃ anatītā’ti. Tassa taṃ ṭhānaṃ abhiṇhaṃ paccavekkhato maggo sañjāyati. So taṃ maggaṃ āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tassa taṃ maggaṃ āsevato bhāvayato bahulīkaroto saṃyojanāni sabbaso pahīyanti, anusayā byantīhonti. དགེ་སློང་དག །འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་དེ་ནི་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། བདག་གཅིག་པུ་ན་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཞིང་ན་བ་ལས་མ་འདས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འོང་བ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་ན་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཞིང་ན་བ་ལས་མ་འདས་སོ་ཞེས་སོ། གནས་དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ། ལམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ཁོ་ན་ལམ་དེ་ལ་བསྟེན་ཅིང་། བསྒོམ་ཞིང་། ལན་མང་དུ་བྱེད་དོ། ལམ་དེ་ལ་བསྟེན་ཅིང་། བསྒོམ་ཞིང་། ལན་མང་དུ་བྱེད་པ་དེ་ལ། ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞིང་། བག་ལ་ཉལ་བ་རྣམས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Sa kho so, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘na kho ahaññeveko maraṇadhammo maraṇaṃ anatīto, atha kho yāvatā sattānaṃ āgati gati cuti upapatti sabbe sattā maraṇadhammā maraṇaṃ anatītā’ti. Tassa taṃ ṭhānaṃ abhiṇhaṃ paccavekkhato maggo sañjāyati. So taṃ maggaṃ āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tassa taṃ maggaṃ āsevato bhāvayato bahulīkaroto saṃyojanāni sabbaso pahīyanti, anusayā byantīhonti. དགེ་སློང་དག །འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་དེ་ནི་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། བདག་གཅིག་པུ་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཞིང་འཆི་བ་ལས་མ་འདས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འོང་བ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཞིང་འཆི་བ་ལས་མ་འདས་སོ་ཞེས་སོ། གནས་དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ། ལམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ཁོ་ན་ལམ་དེ་ལ་བསྟེན་ཅིང་། བསྒོམ་ཞིང་། ལན་མང་དུ་བྱེད་དོ། ལམ་དེ་ལ་བསྟེན་ཅིང་། བསྒོམ་ཞིང་། ལན་མང་དུ་བྱེད་པ་དེ་ལ། ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞིང་། བག་ལ་ཉལ་བ་རྣམས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Sa kho so, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘na kho mayhevekassa sabbehi piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo, atha kho yāvatā sattānaṃ āgati gati cuti upapatti sabbesaṃ sattānaṃ piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo’ti. Tassa taṃ ṭhānaṃ abhiṇhaṃ paccavekkhato maggo sañjāyati. So taṃ maggaṃ āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tassa taṃ maggaṃ āsevato bhāvayato bahulīkaroto saṃyojanāni sabbaso pahīyanti, anusayā byantīhonti. དགེ་སློང་དག །འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་དེ་ནི་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། བདག་གཅིག་པུ་རང་གི་ཕངས་པ་དང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་སོ་སོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འོང་བ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་ཕངས་པ་དང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་སོ་སོར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། གནས་དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ། ལམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ཁོ་ན་ལམ་དེ་ལ་བསྟེན་ཅིང་། བསྒོམ་ཞིང་། ལན་མང་དུ་བྱེད་དོ། ལམ་དེ་ལ་བསྟེན་ཅིང་། བསྒོམ་ཞིང་། ལན་མང་དུ་བྱེད་པ་དེ་ལ། ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞིང་། བག་ལ་ཉལ་བ་རྣམས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Sa kho so, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘na [Pg.66] kho ahaññeveko kammassako kammadāyādo kammayoni kammabandhu kammappaṭisaraṇo, yaṃ kammaṃ karissāmi – kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā – tassa dāyādo bhavissāmi; atha kho yāvatā sattānaṃ āgati gati cuti upapatti sabbe sattā kammassakā kammadāyādā kammayoni kammabandhu kammappaṭisaraṇā, yaṃ kammaṃ karissanti – kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā – tassa dāyādā bhavissantī’ti. Tassa taṃ ṭhānaṃ abhiṇhaṃ paccavekkhato maggo sañjāyati. So taṃ maggaṃ āsevati bhāveti bahulīkaroti. Tassa taṃ maggaṃ āsevato bhāvayato bahulīkaroto saṃyojanāni sabbaso pahīyanti, anusayā byantīhontī’’ti. དགེ་སློང་དག །འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་དེ་ནི་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། བདག་གཅིག་པུ་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་དང་། ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ལས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ཅན་དང་། ལས་ཀྱི་གཉེན་མཚམས་ཅན་དང་། ལས་ཀྱི་སྐྱབས་གནས་ཅན་ཡིན་ཞིང་། བདག་གིས་དགེ་བའམ། མི་དགེ་བའི་ལས་གང་ཞིག་བྱས་པ་དེའི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འོང་བ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་དང་། ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ལས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ཅན་དང་། ལས་ཀྱི་གཉེན་མཚམས་ཅན་དང་། ལས་ཀྱི་སྐྱབས་གནས་ཅན་ཡིན་ཞིང་། ཁོ་ཚོས་དགེ་བའམ། མི་དགེ་བའི་ལས་གང་ཞིག་བྱས་པ་དེའི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། གནས་དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ། ལམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ཁོ་ན་ལམ་དེ་ལ་བསྟེན་ཅིང་། བསྒོམ་ཞིང་། ལན་མང་དུ་བྱེད་དོ། ལམ་དེ་ལ་བསྟེན་ཅིང་། བསྒོམ་ཞིང་། ལན་མང་དུ་བྱེད་པ་དེ་ལ། ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞིང་། བག་ལ་ཉལ་བ་རྣམས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Byādhidhammā jarādhammā, atho maraṇadhammino; Yathā dhammā tathā sattā, jigucchanti puthujjanā. ན་བའི་ཆོས་ཅན་རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། །དེ་བཞིན་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཡིན་ལ། །ཆོས་ཉིད་ཇི་བཞིན་སེམས་ཅན་གནས་པ་ལ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་སྐྱུག་བྲོ་བྱེད།། ‘‘Ahañce taṃ jiguccheyyaṃ, evaṃ dhammesu pāṇisu; Na metaṃ patirūpassa, mama evaṃ vihārino. བདག་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་འདི་འདྲའི་སེམས་ཅན་ལ། །གལ་ཏེ་སྐྱུག་བྲོ་བར་ནི་འཛིན་བྱེད་ན། །དེ་ལྟར་གནས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་ནི། །འདི་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཉིད་དུ་འགྱུར།། ‘‘Sohaṃ evaṃ viharanto, ñatvā dhammaṃ nirūpadhiṃ; Ārogye yobbanasmiñca, jīvitasmiñca ye madā. བདག་ནི་དེ་ལྟར་གནས་ཤིང་ཉེ་བར་ལེན། །མེད་པའི་ཆོས་ནི་རབ་ཏུ་ཤེས་བྱས་ནས། །ནད་མེད་པ་དང་ལང་ཚོ་ཉིད་དང་ནི། །སྲོག་ལ་རྒྱགས་པ་གང་དག་ཡོད་པ་རྣམས།། ‘‘Sabbe made abhibhosmi, nekkhammaṃ daṭṭhu khemato ; Tassa me ahu ussāho, nibbānaṃ abhipassato. རྒྱགས་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད། །ངེས་འབྱུང་བདེ་འབྲས་ཉིད་དུ་མཐོང་ནས་ནི། །མྱ་ངན་འདས་པ་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་ལ། །བདག་ལ་སྤྲོ་བ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བར་གྱུར།། ‘‘Nāhaṃ bhabbo etarahi, kāmāni paṭisevituṃ; Anivatti bhavissāmi, brahmacariyaparāyaṇo’’ti. sattamaṃ; བདག་ནི་ད་ལྟ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ། །བསྟེན་པར་བྱ་བའི་སྐལ་བ་མེད་པ་སྟེ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལྷུར་ལེན་བྱེད་པ་ལ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས།། བདུན་པའོ།། 8. Licchavikumārakasuttaṃ ༨. ལི་ཙཱ་བཱིའི་གཞོན་ནུའི་མདོ། 58. Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya vesāliṃ piṇḍāya pāvisi. Vesāliyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto mahāvanaṃ ajjhogāhetvā aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. ༥༨. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཚལ་ཆེན་པོའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་གནས་ན་བཞུགས་སོ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྔ་དྲོའི་དུས་སུ་ཤམ་ཐབས་བགོས་ཏེ། ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་བསྣམས་ནས་ཡངས་པ་ཅན་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་གཤེགས་སོ། ཡངས་པ་ཅན་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་གཤེགས་ནས་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་ཟིན་ཏེ། བསོད་སྙོམས་ལས་ཕྱིར་དེངས་ནས་ཚལ་ཆེན་པོར་གཤེགས་ཏེ། ཤིང་དྲུང་ཞིག་ཏུ་ཉིན་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་བཞུགས་སོ།། Tena kho pana samayena sambahulā licchavikumārakā sajjāni dhanūni ādāya kukkurasaṅghaparivutā mahāvane anucaṅkamamānā anuvicaramānā addasu [Pg.67] bhagavantaṃ aññatarasmiṃ rukkhamūle nisinnaṃ; disvāna sajjāni dhanūni nikkhipitvā kukkurasaṅghaṃ ekamantaṃ uyyojetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā tuṇhībhūtā tuṇhībhūtā pañjalikā bhagavantaṃ payirupāsanti. དེའི་ཚེ་ན་ལི་ཙཱ་བཱིའི་གཞོན་ནུ་མང་པོ་ཞིག་གཞུ་བཀང་བ་རྣམས་ཐོགས་ཏེ། ཁྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར་ནས་ཚལ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་འཆག་ཅིང་རྒྱུ་བ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤིང་དྲུང་ཞིག་ཏུ་བཞུགས་པ་མཐོང་ངོ་། མཐོང་ནས་གཞུ་བཀང་བ་རྣམས་ས་ལ་བཞག་སྟེ། ཁྱི་ཚོགས་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྐྲད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་པའི་སར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ཅང་མི་སྨྲ་བར་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་ཅིང་འཁོད་དོ།། Tena kho pana samayena mahānāmo licchavi mahāvane jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamamāno addasa te licchavikumārake tuṇhībhūte tuṇhībhūte pañjalike bhagavantaṃ payirupāsante; disvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho mahānāmo licchavi udānaṃ udānesi – ‘bhavissanti vajjī, bhavissanti vajjī’’’ti! དེའི་ཚེ་ན་ལི་ཙཱ་བཱི་མ་ཧཱ་ནཱ་མ་ཚལ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་རྐང་ཐང་དུ་འཆག་ཅིང་རྒྱུ་བ་ན། ལི་ཙཱ་བཱིའི་གཞོན་ནུ་དེ་དག་ཅང་མི་སྨྲ་བར་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་མཐོང་ངོ་། མཐོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་པའི་སར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་ལི་ཙཱ་བཱི་མ་ཧཱ་ནཱ་མས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་སྐད་ཅེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །ཝ་ཛཱི་པ་རྣམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། ཝ་ཛཱི་པ་རྣམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། ཞེས་སོ།། ‘‘Kiṃ pana tvaṃ, mahānāma, evaṃ vadesi – ‘bhavissanti vajjī, bhavissanti vajjī’’’ti? ‘‘Ime, bhante, licchavikumārakā caṇḍā pharusā apānubhā. Yānipi tāni kulesu paheṇakāni pahīyanti, ucchūti vā badarāti vā pūvāti vā modakāti vā saṃkulikāti vā, tāni vilumpitvā vilumpitvā khādanti; kulitthīnampi kulakumārīnampi pacchāliyaṃ khipanti. Te dānime tuṇhībhūtā tuṇhībhūtā pañjalikā bhagavantaṃ payirupāsantī’’ti. མ་ཧཱ་ནཱ་མ། ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་དུ། ཝ་ཛཱི་པ་རྣམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། ཝ་ཛཱི་པ་རྣམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་ཞེ་ན། བཙུན་པ། ལི་ཙཱ་བཱིའི་གཞོན་ནུ་འདི་དག་ནི་གཏུམ་ཞིང་རྩུབ་པ་དང་། ཁེངས་དྲེགས་ཅན་ཤ་སྟག་ཡིན་ཏེ། རིགས་བཟང་པོ་རྣམས་ལ་སྐྱེས་སུ་བསྐུར་བའི་བུ་རམ་ཤིང་དང་། རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་དང་། ཁུར་བ་དང་། མངར་ཟས་དང་། ཏིལ་གྱི་ཁུར་བ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་འཕྲོག་ཅིང་འཕྲོག་ནས་ཟ་བར་བྱེད། རིགས་ཀྱི་བུད་མེད་དང་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱབ་ནས་རྐང་པས་རྡེག་པར་བྱེད། དེ་དག་ད་ལྟ་ཅང་མི་སྨྲ་བར་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ།། ‘‘Yassa kassaci, mahānāma, kulaputtassa pañca dhammā saṃvijjanti – yadi vā rañño khattiyassa muddhāvasittassa, yadi vā raṭṭhikassa pettanikassa, yadi vā senāya senāpatikassa, yadi vā gāmagāmaṇikassa, yadi vā pūgagāmaṇikassa, ye vā pana kulesu paccekādhipaccaṃ kārenti, vuddhiyeva pāṭikaṅkhā, no parihāni. མ་ཧཱ་ནཱ་མ། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ལ་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་ན། དེ་ནི་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ཞིག་གམ། ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་བའི་རྒྱལ་སྲས་ཤིག་གམ། དམག་གི་དམག་དཔོན་ཞིག་གམ། གྲོང་གི་གཙོ་བོ་ཞིག་གམ། ཚོགས་པའི་གཙོ་བོ་ཞིག་གམ། ཡང་ན་རིགས་རྣམས་ལ་སོ་སོར་དབང་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་དག་ལ་འཕེལ་བ་ཁོ་ན་རེ་བ་ཡོད་ཀྱི་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ།། ‘‘Katame pañca? Idha, mahānāma, kulaputto uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi mātāpitaro sakkaroti garuṃ karoti māneti pūjeti. Tamenaṃ mātāpitaro sakkatā garukatā mānitā pūjitā kalyāṇena manasā anukampanti – ‘ciraṃ jīva, dīghamāyuṃ pālehī’ti. Mātāpitānukampitassa, mahānāma, kulaputtassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā, no parihāni. “ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། མ་ཧཱ་ནཱ་མ། འདི་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་ནི་ལངས་ཏེ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཐོབ་པ། ལག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསགས་པ། རྔུལ་ཆུ་བབས་ནས་བསྒྲུབས་པ། ཆོས་དང་མཐུན་པ། ཆོས་ཀྱིས་རྙེད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱིས་ཕ་མ་གཉིས་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད། རི་མོར་བྱེད། མཆོད་པར་བྱེད། རྗེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བཀུར་སྟི་བྱས་པ། རི་མོར་བྱས་པ། མཆོད་པར་བྱས་པ། རྗེད་པར་བྱས་པའི་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་བསམ་པ་བཟང་པོས་རྗེས་སུ་འཛིན་ཏེ། ‘ཁྱོད་ཡུན་རིང་དུ་འཚོ་ཞིང་། ཚེ་རིང་པོ་སྐྱོངས་ཤིག’ ཅེས་སྨོན་ནོ། །མ་ཧཱ་ནཱ་མ། ཕ་མས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་རེ་བར་བྱ་ཡི། ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Puna [Pg.68] caparaṃ, mahānāma, kulaputto uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi puttadāradāsakammakaraporise sakkaroti garuṃ karoti māneti pūjeti. Tamenaṃ puttadāradāsakammakaraporisā sakkatā garukatā mānitā pūjitā kalyāṇena manasā anukampanti – ‘ciraṃ jīva, dīghamāyuṃ pālehī’ti. Puttadāradāsakammakaraporisānukampitassa, mahānāma, kulaputtassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā, no parihāni. “མ་ཧཱ་ནཱ་མ། གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་ནི་ལངས་ཏེ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཐོབ་པ། ལག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསགས་པ། རྔུལ་ཆུ་བབས་ནས་བསྒྲུབས་པ། ཆོས་དང་མཐུན་པ། ཆོས་ཀྱིས་རྙེད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱིས་བུ་དང་ཆུང་མ་དང་། བྲན་དང་ལས་བྱེད་པ་དང་། ཞབས་ཕྱི་རྣམས་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད། རི་མོར་བྱེད། མཆོད་པར་བྱེད། རྗེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བཀུར་སྟི་བྱས་པ། རི་མོར་བྱས་པ། མཆོད་པར་བྱས་པ། རྗེད་པར་བྱས་པའི་བུ་དང་ཆུང་མ་དང་། བྲན་དང་ལས་བྱེད་པ་དང་། ཞབས་ཕྱི་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་པ་བཟང་པོས་རྗེས་སུ་འཛིན་ཏེ། ‘ཁྱོད་ཡུན་རིང་དུ་འཚོ་ཞིང་། ཚེ་རིང་པོ་སྐྱོངས་ཤིག’ ཅེས་སྨོན་ནོ། །མ་ཧཱ་ནཱ་མ། བུ་དང་ཆུང་མ་དང་། བྲན་དང་ལས་བྱེད་པ་དང་། ཞབས་ཕྱི་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་རེ་བར་བྱ་ཡི། ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Puna caparaṃ, mahānāma, kulaputto uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi khettakammantasāmantasabyohāre sakkaroti garuṃ karoti māneti pūjeti. Tamenaṃ khettakammantasāmantasabyohārā sakkatā garukatā mānitā pūjitā kalyāṇena manasā anukampanti – ‘ciraṃ jīva, dīghamāyuṃ pālehī’ti. Khettakammantasāmantasabyohārānukampitassa, mahānāma, kulaputtassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā, no parihāni. “མ་ཧཱ་ནཱ་མ། གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་ནི་ལངས་ཏེ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཐོབ་པ། ལག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསགས་པ། རྔུལ་ཆུ་བབས་ནས་བསྒྲུབས་པ། ཆོས་དང་མཐུན་པ། ཆོས་ཀྱིས་རྙེད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱིས་ཞིང་ལས་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་དང་ཚོང་རོགས་རྣམས་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད། རི་མོར་བྱེད། མཆོད་པར་བྱེད། རྗེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བཀུར་སྟི་བྱས་པ། རི་མོར་བྱས་པ། མཆོད་པར་བྱས་པ། རྗེད་པར་བྱས་པའི་ཞིང་ལས་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་དང་ཚོང་རོགས་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་པ་བཟང་པོས་རྗེས་སུ་འཛིན་ཏེ། ‘ཁྱོད་ཡུན་རིང་དུ་འཚོ་ཞིང་། ཚེ་རིང་པོ་སྐྱོངས་ཤིག’ ཅེས་སྨོན་ནོ། །མ་ཧཱ་ནཱ་མ། ཞིང་ལས་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་དང་ཚོང་རོགས་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་རེ་བར་བྱ་ཡི། ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Puna caparaṃ, mahānāma, kulaputto uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi yāvatā balipaṭiggāhikā devatā sakkaroti garuṃ karoti māneti pūjeti. Tamenaṃ balipaṭiggāhikā devatā sakkatā garukatā mānitā pūjitā kalyāṇena manasā anukampanti – ‘ciraṃ jīva, dīghamāyuṃ pālehī’ti. Devatānukampitassa, mahānāma, kulaputtassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā, no parihāni. “མ་ཧཱ་ནཱ་མ། གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་ནི་ལངས་ཏེ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཐོབ་པ། ལག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསགས་པ། རྔུལ་ཆུ་བབས་ནས་བསྒྲུབས་པ། ཆོས་དང་མཐུན་པ། ཆོས་ཀྱིས་རྙེད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱིས་གཏོར་མ་ལེན་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད། རི་མོར་བྱེད། མཆོད་པར་བྱེད། རྗེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བཀུར་སྟི་བྱས་པ། རི་མོར་བྱས་པ། མཆོད་པར་བྱས་པ། རྗེད་པར་བྱས་པའི་གཏོར་མ་ལེན་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་པ་བཟང་པོས་རྗེས་སུ་འཛིན་ཏེ། ‘ཁྱོད་ཡུན་རིང་དུ་འཚོ་ཞིང་། ཚེ་རིང་པོ་སྐྱོངས་ཤིག’ ཅེས་སྨོན་ནོ། །མ་ཧཱ་ནཱ་མ། ལྷས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་རེ་བར་བྱ་ཡི། ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Puna caparaṃ, mahānāma, kulaputto uṭṭhānavīriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi samaṇabrāhmaṇe sakkaroti garuṃ karoti māneti pūjeti. Tamenaṃ samaṇabrāhmaṇā sakkatā garukatā mānitā pūjitā kalyāṇena manasā anukampanti – ‘ciraṃ jīva, dīghamāyuṃ pālehī’ti. Samaṇabrāhmaṇānukampitassa, mahānāma, kulaputtassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā, no parihāni. “མ་ཧཱ་ནཱ་མ། གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་ནི་ལངས་ཏེ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཐོབ་པ། ལག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསགས་པ། རྔུལ་ཆུ་བབས་ནས་བསྒྲུབས་པ། ཆོས་དང་མཐུན་པ། ཆོས་ཀྱིས་རྙེད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད། རི་མོར་བྱེད། མཆོད་པར་བྱེད། རྗེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བཀུར་སྟི་བྱས་པ། རི་མོར་བྱས་པ། མཆོད་པར་བྱས་པ། རྗེད་པར་བྱས་པའི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་པ་བཟང་པོས་རྗེས་སུ་འཛིན་ཏེ། ‘ཁྱོད་ཡུན་རིང་དུ་འཚོ་ཞིང་། ཚེ་རིང་པོ་སྐྱོངས་ཤིག’ ཅེས་སྨོན་ནོ། །མ་ཧཱ་ནཱ་མ། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་རེ་བར་བྱ་ཡི། ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Yassa kassaci, mahānāma, kulaputtassa ime pañca dhammā saṃvijjanti – yadi vā rañño khattiyassa muddhāvasittassa, yadi vā raṭṭhikassa pettanikassa[Pg.69], yadi vā senāya senāpatikassa, yadi vā gāmagāmaṇikassa, yadi vā pūgagāmaṇikassa, ye vā pana kulesu paccekādhipaccaṃ kārenti, vuddhiyeva pāṭikaṅkhā, no parihānī’’ti. “མ་ཧཱ་ནཱ་མ། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ལ་ལ་ཞིག་ལ་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་ན། དེ་ནི་རྒྱལ་པོ་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱལ་རིགས་སམ། ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་བའི་ཕ་གཞིས་འཛིན་པའམ། དམག་གི་དམག་དཔོན་ནམ། གྲོང་གི་གཙོ་བོའམ། ཚོགས་པའི་གཙོ་བོའམ། ཡང་ན་རིགས་རྣམས་ལ་སོ་སོར་དབང་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་རེ་བར་བྱ་ཡི། ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །” ‘‘Mātāpitukiccakaro, puttadārahito sadā; Antojanassa atthāya, ye cassa anujīvino. “ཕ་མའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། །རྟག་ཏུ་བུ་དང་ཆུང་མར་ཕན། །ནང་གི་སྐྱེ་བོའི་དོན་དང་ནི། །གང་དག་ཁོ་བོར་བརྟེན་པ་དང་། །” ‘‘Ubhinnañceva atthāya, vadaññū hoti sīlavā; Ñātīnaṃ pubbapetānaṃ, diṭṭhe dhamme ca jīvataṃ. “གཉིས་ཀའི་དོན་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་ཅིང་། །གཏོང་ཕོད་ལྡན་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན། །ཚེ་འདས་སྔོན་གྱི་གཉེན་རྣམས་དང་། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་འཚོ་བ་རྣམས། །” ‘‘Samaṇānaṃ brāhmaṇānaṃ, devatānañca paṇḍito; Vittisañjanano hoti, dhammena gharamāvasaṃ. “དགེ་སྦྱོང་བྲམ་ཟེ་ལྷ་རྣམས་ལ། །མཁས་པས་དགའ་བ་སྐྱེད་བྱེད་ཅིང་། །ཆོས་དང་མཐུན་པར་ཁྱིམ་གནས་ཏེ། །” ‘‘So karitvāna kalyāṇaṃ, pujjo hoti pasaṃsiyo; Idheva naṃ pasaṃsanti, pecca sagge pamodatī’’ti. aṭṭhamaṃ; “དགེ་བ་དེ་དག་བྱས་ནས་ནི། །མཆོད་འོས་བསྔགས་པར་འོས་པ་འགྱུར། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཀུན་གྱིས་བསྔགས། །ཤི་འཕོས་མཐོ་རིས་དགའ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒྱད་པའོ། །” 9. Paṭhamavuḍḍhapabbajitasuttaṃ ༩. “རྒས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་མདོ་དང་པོ།” 59. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato dullabho vuḍḍhapabbajito. Katamehi pañcahi? Dullabho, bhikkhave, vuḍḍhapabbajito nipuṇo, dullabho ākappasampanno, dullabho bahussuto, dullabho dhammakathiko, dullabho vinayadharo. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato dullabho vuḍḍhapabbajito’’ti. Navamaṃ. ༥༩. “དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་རྒས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག རྒས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་མཁས་ཤིང་ཞིབ་མོ་རྙེད་པར་དཀའ། ཆོ་ག་དང་ལྡན་པ་རྙེད་པར་དཀའ། མང་དུ་ཐོས་པ་རྙེད་པར་དཀའ། ཆོས་སྨྲ་བ་རྙེད་པར་དཀའ། འདུལ་བ་འཛིན་པ་རྙེད་པར་དཀའོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་རྒས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། །” 10. Dutiyavuḍḍhapabbajitasuttaṃ ༡༠. “རྒས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་མདོ་གཉིས་པ།” 60. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato dullabho vuḍḍhapabbajito. Katamehi pañcahi? Dullabho, bhikkhave, vuḍḍhapabbajito suvaco, dullabho suggahitaggāhī, dullabho padakkhiṇaggāhī, dullabho dhammakathiko, dullabho vinayadharo. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato dullabho vuḍḍhapabbajito’’ti. Dasamaṃ. ༦༠. “དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་རྒས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག རྒས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་བཀའ་བློ་བདེ་བ་རྙེད་པར་དཀའ། ལེགས་པར་བཟུང་བ་འཛིན་པ་རྙེད་པར་དཀའ། གུས་པས་ལེན་པ་རྙེད་པར་དཀའ། ཆོས་སྨྲ་བ་རྙེད་པར་དཀའ། འདུལ་བ་འཛིན་པ་རྙེད་པར་དཀའོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་རྒས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་པའོ། །” Nīvaraṇavaggo paṭhamo. “སྒྲིབ་པའི་ཚན་པ་སྟེ་དང་པོའོ། །” Tassuddānaṃ – “དེའི་སྡོམ་ནི།” Āvaraṇaṃ rāsi aṅgāni, samayaṃ mātuputtikā; Upajjhā ṭhānā licchavi, kumārā aparā duveti. “སྒྲིབ་པ་ཕུང་པོ་ཡན་ལག་དང་། །དུས་དང་མ་བུའི་དགེ་སློང་དང་། །མཁན་པོ་གནས་དང་ལི་ཙཱ་བི། །གཞོན་ནུ་གཞན་པ་གཉིས་ཉིད་དོ། །” (7) 2. Saññāvaggo (༧) ༢. “འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཚན་པ།” 1. Paṭhamasaññāsuttaṃ ༡. “འདུ་ཤེས་ཀྱི་མདོ་དང་པོ།” 61. ‘‘Pañcimā[Pg.70], bhikkhave, saññā bhāvitā bahulīkatā mahapphalā honti mahānisaṃsā amatogadhā amatapariyosānā. Katamā pañca? Asubhasaññā, maraṇasaññā, ādīnavasaññā, āhāre paṭikūlasaññā, sabbaloke anabhiratasaññā – imā kho, bhikkhave, pañca saññā bhāvitā bahulīkatā mahapphalā honti mahānisaṃsā amatogadhā amatapariyosānā’’ti. Paṭhamaṃ. ༦༡. “དགེ་སློང་དག འདུ་ཤེས་ལྔ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཞོལ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མི་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། འཆི་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཉེས་དམིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་། ཟས་ལ་མི་གཙང་བར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་སོ། །དགེ་སློང་དག འདུ་ཤེས་ལྔ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཞོལ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོའོ། །” 2. Dutiyasaññāsuttaṃ ༢. “འདུ་ཤེས་ཀྱི་མདོ་གཉིས་པ།” 62. ‘‘Pañcimā, bhikkhave, saññā bhāvitā bahulīkatā mahapphalā honti mahānisaṃsā amatogadhā amatapariyosānā. Katamā pañca? Aniccasaññā, anattasaññā, maraṇasaññā, āhāre paṭikūlasaññā, sabbaloke anabhiratasaññā – imā kho, bhikkhave, pañca saññā bhāvitā bahulīkatā mahapphalā honti mahānisaṃsā amatogadhā amatapariyosānā’’ti. Dutiyaṃ. ༦༢. “དགེ་སློང་དག འདུ་ཤེས་ལྔ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཞོལ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། འཆི་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཟས་ལ་མི་གཙང་བར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་སོ། །དགེ་སློང་དག འདུ་ཤེས་ལྔ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཞོལ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པའོ། །” 3. Paṭhamavaḍḍhisuttaṃ ༣. “འཕེལ་བའི་མདོ་དང་པོ།” 63. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, vaḍḍhīhi vaḍḍhamāno ariyasāvako ariyāya vaḍḍhiyā vaḍḍhati, sārādāyī ca hoti varādāyī ca kāyassa. Katamāhi pañcahi? Saddhāya vaḍḍhati, sīlena vaḍḍhati, sutena vaḍḍhati, cāgena vaḍḍhati, paññāya vaḍḍhati – imāhi kho, bhikkhave, pañcahi vaḍḍhīhi vaḍḍhamāno ariyasāvako ariyāya vaḍḍhiyā vaḍḍhati, sārādāyī ca hoti varādāyī ca kāyassā’’ti. ༦༣. “དགེ་སློང་དག འཕེལ་བ་ལྔས་འཕེལ་བའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་འཕགས་པའི་འཕེལ་བས་འཕེལ་ཞིང་། ལུས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལེན་པ་དང་མཆོག་ལེན་པར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དད་པས་འཕེལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་འཕེལ། ཐོས་པས་འཕེལ། གཏོང་བས་འཕེལ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཕེལ་ལོ། །དགེ་སློང་དག འཕེལ་བ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གིས་འཕེལ་བའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་འཕགས་པའི་འཕེལ་བས་འཕེལ་ཞིང་། ལུས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལེན་པ་དང་མཆོག་ལེན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །” ‘‘Saddhāya sīlena ca yo pavaḍḍhati,Paññāya cāgena sutena cūbhayaṃ; So tādiso sappuriso vicakkhaṇo,Ādīyatī sāramidheva attano’’ti. tatiyaṃ; “དད་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་འཕེལ་ཞིང་། །ཤེས་རབ་གཏོང་དང་ཐོས་པ་གཉིས། །དེ་འདྲའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མཁས། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་རང་སྙིང་ལེན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པའོ། །” 4. Dutiyavaḍḍhisuttaṃ ༤. “འཕེལ་བའི་མདོ་གཉིས་པ།” 64. ‘‘Pañcahi[Pg.71], bhikkhave, vaḍḍhīhi vaḍḍhamānā ariyasāvikā ariyāya vaḍḍhiyā vaḍḍhati, sārādāyinī ca hoti varādāyinī ca kāyassa. Katamāhi pañcahi? Saddhāya vaḍḍhati, sīlena vaḍḍhati, sutena vaḍḍhati, cāgena vaḍḍhati, paññāya vaḍḍhati – imāhi kho, bhikkhave, pañcahi vaḍḍhīhi vaḍḍhamānā ariyasāvikā ariyāya vaḍḍhiyā vaḍḍhati, sārādāyinī ca hoti varādāyinī ca kāyassā’’ti. ༦༤. “དགེ་སློང་དག འཕེལ་བ་ལྔས་འཕེལ་བའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་མ་ནི་འཕགས་པའི་འཕེལ་བས་འཕེལ་ཞིང་། ལུས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལེན་པ་དང་མཆོག་ལེན་པར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དད་པས་འཕེལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་འཕེལ། ཐོས་པས་འཕེལ། གཏོང་བས་འཕེལ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཕེལ་ལོ། །དགེ་སློང་དག འཕེལ་བ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གིས་འཕེལ་བའི་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་མ་ནི་འཕགས་པའི་འཕེལ་བས་འཕེལ་ཞིང་། ལུས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལེན་པ་དང་མཆོག་ལེན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །” ‘‘Saddhāya sīlena ca yā pavaḍḍhati,Paññāya cāgena sutena cūbhayaṃ; Sā tādisī sīlavatī upāsikā,Ādīyatī sāramidheva attano’’ti. catutthaṃ; “དད་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་འཕེལ་ཞིང་། །ཤེས་རབ་གཏོང་དང་ཐོས་པ་གཉིས། །དེ་འདྲའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དགེ་བསྙེན་མ། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་རང་སྙིང་ལེན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པའོ། །” 5. Sākacchasuttaṃ ༥. “གླེང་མོལ་གྱི་མདོ།” 65. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃsākaccho sabrahmacārīnaṃ. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu attanā ca sīlasampanno hoti, sīlasampadāya kathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca samādhisampanno hoti, samādhisampadāya kathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca paññāsampanno hoti, paññāsampadāya kathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca vimuttisampanno hoti, vimuttisampadāya kathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca vimuttiñāṇadassanasampanno hoti, vimuttiñāṇadassanasampadāya kathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃsākaccho sabrahmacārīna’’nti. Pañcamaṃ. ༦༥. “དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་གླེང་མོལ་བྱེད་པར་འོས་སོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་རང་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ལས་བྱུང་བའི་དྲི་བ་རྣམས་ལན་འདེབས་ནུས་པ་ཡིན། རང་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ལས་བྱུང་བའི་དྲི་བ་རྣམས་ལན་འདེབས་ནུས་པ་ཡིན། རང་ཉིད་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ལས་བྱུང་བའི་དྲི་བ་རྣམས་ལན་འདེབས་ནུས་པ་ཡིན། རང་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ལས་བྱུང་བའི་དྲི་བ་རྣམས་ལན་འདེབས་ནུས་པ་ཡིན། རང་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ལས་བྱུང་བའི་དྲི་བ་རྣམས་ལན་འདེབས་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་གླེང་མོལ་བྱེད་པར་འོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པའོ། །” 6. Sājīvasuttaṃ ༦. “ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་མདོ།” 66. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃsājīvo sabrahmacārīnaṃ. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu attanā ca sīlasampanno hoti, sīlasampadāya kathāya ca kataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca samādhisampanno hoti, samādhisampadāya kathāya ca [Pg.72] kataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca paññāsampanno hoti, paññāsampadāya kathāya ca kataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca vimuttisampanno hoti, vimuttisampadāya kathāya ca kataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca vimuttiñāṇadassanasampanno hoti, vimuttiñāṇadassanasampadāya kathāya ca kataṃ pañhaṃ byākattā hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃsājīvo sabrahmacārīna’’nti. Chaṭṭhaṃ. ༦༦. “དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་འོས་སོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་རང་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ལས་བཟོས་པའི་དྲི་བ་རྣམས་ལན་འདེབས་ནུས་པ་ཡིན། རང་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ལས་བཟོས་པའི་དྲི་བ་རྣམས་ལན་འདེབས་ནུས་པ་ཡིན། རང་ཉིད་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ལས་བཟོས་པའི་དྲི་བ་རྣམས་ལན་འདེབས་ནུས་པ་ཡིན། རང་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ལས་བཟོས་པའི་དྲི་བ་རྣམས་ལན་འདེབས་ནུས་པ་ཡིན། རང་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ལས་བཟོས་པའི་དྲི་བ་རྣམས་ལན་འདེབས་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་འོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲུག་པའོ། །” 7. Paṭhamaiddhipādasuttaṃ ༧. “རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའི་མདོ་དང་པོ།” 67. ‘‘Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu vā bhikkhunī vā pañca dhamme bhāveti, pañca dhamme bahulīkaroti, tassa dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ – diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā. ༦༧. “དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་ངམ། དགེ་སློང་མ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་། ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་མང་དུ་བྱས་ན། དེ་ལ་འབྲས་བུ་གཉིས་ལས་འབྲས་བུ་གང་རུང་ཞིག་རེ་བར་བྱ་སྟེ། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཀུན་ཤེས་པར་འགྱུར་བའམ། གལ་ཏེ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་ཡོད་ན་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའོ། །” ‘‘Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, vīriyasamādhi…pe… cittasamādhi… vīmaṃsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, ussoḷhiññeva pañcamiṃ. Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu vā bhikkhunī vā ime pañca dhamme bhāveti, ime pañca dhamme bahulīkaroti, tassa dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ – diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā’’ti. Sattamaṃ. ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ལ་དགེ་སློང་གིས་འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་སྒོམ་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་⋯ སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་⋯ དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་སྒོམ་པར་བྱེད། ལྔ་པ་ནི་བརྩོན་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་ངམ། དགེ་སློང་མ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་སྒོམ་ཞིང་། ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་མང་དུ་བྱེད་ན། དེ་ལ་འབྲས་བུ་གཉིས་ལས་འབྲས་བུ་གང་རུང་ཞིག་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཀུན་ཤེས་པར་འགྱུར་རམ། གལ་ཏེ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་ན་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། བདུན་པའོ།། 8. Dutiyaiddhipādasuttaṃ ༨. རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའི་མདོ་གཉིས་པའོ།། 68. ‘‘Pubbevāhaṃ, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddho bodhisattova samāno pañca dhamme bhāvesiṃ, pañca dhamme bahulīkāsiṃ. Katame pañca? Chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāvesiṃ, vīriyasamādhi… cittasamādhi… vīmaṃsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāvesiṃ, ussoḷhiññeva pañcamiṃ. So kho ahaṃ, bhikkhave, imesaṃ ussoḷhipañcamānaṃ dhammānaṃ bhāvitattā bahulīkatattā yassa yassa abhiññāsacchikaraṇīyassa dhammassa cittaṃ abhininnāmesiṃ abhiññāsacchikiriyāya, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇiṃ sati sati āyatane. ༦༨. དགེ་སློང་དག སྔོན་ང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་མ་སངས་རྒྱས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པའི་ཚེ། ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་མང་དུ་བྱས་སོ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བསྒོམས་སོ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་⋯ སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་⋯ དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བསྒོམས་སོ། ལྔ་པ་ནི་བརྩོན་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། དགེ་སློང་དག ང་ནི་བརྩོན་པ་ཆེན་པོ་ལྔ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་གང་དང་གང་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་གཏད་པ་ན། གནས་ཡོད་པ་ན་དེ་དང་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཏོ།། ‘‘So [Pg.73] sace ākaṅkhiṃ – ‘anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhaveyyaṃ…pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vatteyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇiṃ sati sati āyatane. གལ་ཏེ་བདག་གིས་ 'རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པ་དུ་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་སྟེ། ⋯ ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་དུ་ལུས་ཀྱིས་དབང་བསྒྱུར་བར་བྱའོ་' ཞེས་འདོད་ན། གནས་ཡོད་པ་ན་དེ་དང་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཏོ།། ‘‘So sace ākaṅkhiṃ…pe… ‘āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇiṃ sati sati āyatane’’ti. Aṭṭhamaṃ. གལ་ཏེ་བདག་གིས་ 'ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་པར་བྱའོ་' ཞེས་འདོད་ན། གནས་ཡོད་པ་ན་དེ་དང་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཏོ།། བརྒྱད་པའོ།། 9. Nibbidāsuttaṃ ༩. སྐྱོ་བའི་མདོ།། 69. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā bhāvitā bahulīkatā ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattanti. ༦༩. དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། གཅིག་ཏུ་སྐྱོ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu asubhānupassī kāye viharati, āhāre paṭikūlasaññī, sabbaloke anabhiratasaññī, sabbasaṅkhāresu aniccānupassī, maraṇasaññā kho panassa ajjhattaṃ sūpaṭṭhitā hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā bhāvitā bahulīkatā ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattantī’’ti. Navamaṃ. ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ལ་དགེ་སློང་ལུས་ལ་མི་སྡུག་པར་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་དང་། ཟས་ལ་མི་གཙང་བར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དགའ་བར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་། ནང་གི་འཆི་བའི་འདུ་ཤེས་ལེགས་པར་གནས་པ་ཉིད་དོ། དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། གཅིག་ཏུ་སྐྱོ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ།། དགུ་པའོ།། 10. Āsavakkhayasuttaṃ ༡༠. ཟག་པ་ཟད་པའི་མདོ།། 70. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā bhāvitā bahulīkatā āsavānaṃ khayāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu asubhānupassī kāye viharati, āhāre paṭikūlasaññī, sabbaloke anabhiratasaññī, sabbasaṅkhāresu aniccānupassī, maraṇasaññā kho panassa ajjhattaṃ sūpaṭṭhitā hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā bhāvitā bahulīkatā āsavānaṃ khayāya saṃvattantī’’ti. Dasamaṃ. ༧༠. དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། ཟག་པ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་ལུས་ལ་མི་སྡུག་པར་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་དང་། ཟས་ལ་མི་གཙང་བར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དགའ་བར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་། ནང་གི་འཆི་བའི་འདུ་ཤེས་ལེགས་པར་གནས་པ་ཉིད་དོ། དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། ཟག་པ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།། བཅུ་པའོ།། Saññāvaggo dutiyo. འདུ་ཤེས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གཉིས་པའོ།། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ནི། Dve ca saññā dve vaḍḍhī ca, sākacchena ca sājīvaṃ; Iddhipādā ca dve vuttā, nibbidā cāsavakkhayāti. འདུ་ཤེས་གཉིས་དང་འཕེལ་བ་གཉིས། །བགྲོ་གླེང་དང་ནི་འཚོ་བ་དང་། །རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་པ་གཉིས་གསུངས་ཏེ། །སྐྱོ་བ་དང་ནི་ཟག་ཟད་དོ། ། (8) 3. Yodhājīvavaggo (༨) ༣. སྐྱེས་བུ་དཔའ་བོའི་སྡེ་ཚན།། 1. Paṭhamacetovimuttiphalasuttaṃ ༡. སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུའི་མདོ་དང་པོ།། 71. ‘‘Pañcime[Pg.74], bhikkhave, dhammā bhāvitā bahulīkatā cetovimuttiphalā ca honti cetovimuttiphalānisaṃsā ca, paññāvimuttiphalā ca honti paññāvimuttiphalānisaṃsā ca. ༧༡. དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་དང་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞིང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།། ‘‘Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu asubhānupassī kāye viharati, āhāre paṭikūlasaññī, sabbaloke anabhiratasaññī, sabbasaṅkhāresu aniccānupassī, maraṇasaññā kho panassa ajjhattaṃ sūpaṭṭhitā hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā bhāvitā bahulīkatā cetovimuttiphalā ca honti cetovimuttiphalānisaṃsā ca, paññāvimuttiphalā ca honti paññāvimuttiphalānisaṃsā ca. Yato kho, bhikkhave, bhikkhu cetovimutto ca hoti paññāvimutto ca hoti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, ‘bhikkhu ukkhittapaligho itipi, saṃkiṇṇaparikho itipi, abbūḷhesiko itipi, niraggaḷo itipi, ariyo pannaddhajo pannabhāro visaṃyutto itipi’’’. ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་ལུས་ལ་མི་སྡུག་པར་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་དང་། ཟས་ལ་མི་གཙང་བར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དགའ་བར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་། ནང་གི་འཆི་བའི་འདུ་ཤེས་ལེགས་པར་གནས་པ་ཉིད་དོ། དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་དང་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞིང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་གྱུར་པ་ན། དགེ་སློང་འདི་ནི་ 'གཏན་པ་བཏོན་པའི་དགེ་སློང་' ཞེས་ཀྱང་བྱ། 'འོབས་བཅོས་པའི་དགེ་སློང་' ཞེས་ཀྱང་བྱ། 'ཀ་བ་བཀོག་པའི་དགེ་སློང་' ཞེས་ཀྱང་བྱ། 'སྒོ་གཏན་མེད་པའི་དགེ་སློང་' ཞེས་ཀྱང་བྱ། 'རྒྱལ་མཚན་བབ་པ་དང་། ཁུར་བོར་བ་དང་། འཁོར་བ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་འཕགས་པའོ་' ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ukkhittapaligho hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno avijjā pahīnā hoti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ukkhittapaligho hoti. དགེ་སློང་དག ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་གཏན་པ་བཏོན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ལ་དགེ་སློང་གི་མ་རིག་པ་སྤངས་ཤིང་། རྩ་བ་ནས་བཅད་དེ། ཏཱ་ལའི་མགོ་བཅད་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་། མེད་པར་བྱས་ཏེ། ཕྱིན་ཆད་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་གཏན་པ་བཏོན་པ་ཡིན་ནོ།། ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu saṃkiṇṇaparikho hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno ponobhaviko jātisaṃsāro pahīno hoti ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu saṃkiṇṇaparikho hoti. དགེ་སློང་དག ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་འོབས་བཅོས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ལ་དགེ་སློང་གི་ཡང་སྲིད་ལེན་པའི་སྐྱེ་བའི་འཁོར་བ་སྤངས་ཤིང་། རྩ་བ་ནས་བཅད་དེ། ཏཱ་ལའི་མགོ་བཅད་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་། མེད་པར་བྱས་ཏེ། ཕྱིན་ཆད་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་འོབས་བཅོས་པ་ཡིན་ནོ།། ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu abbūḷhesiko hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno taṇhā pahīnā hoti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu abbūḷhesiko hoti. དགེ་སློང་དག ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ཀ་བ་བཀོག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ལ་དགེ་སློང་གི་སྲེད་པ་སྤངས་ཤིང་། རྩ་བ་ནས་བཅད་དེ། ཏཱ་ལའི་མགོ་བཅད་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་། མེད་པར་བྱས་ཏེ། ཕྱིན་ཆད་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ཀ་བ་བཀོག་པ་ཡིན་ནོ།། ‘‘Kathañca[Pg.75], bhikkhave, bhikkhu niraggaḷo hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni pahīnāni honti ucchinnamūlāni tālāvatthukatāni anabhāvaṃkatāni āyatiṃ anuppādadhammāni. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu niraggaḷo hoti. དགེ་སློང་དག ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་སྒོ་གཏན་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ལ་དགེ་སློང་གི་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལྔ་པོ་སྤངས་ཤིང་། རྩ་བ་ནས་བཅད་དེ། ཏཱ་ལའི་མགོ་བཅད་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་། མེད་པར་བྱས་ཏེ། ཕྱིན་ཆད་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་སྒོ་གཏན་མེད་པ་ཡིན་ནོ།། ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyo pannaddhajo pannabhāro visaṃyutto hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno asmimāno pahīno hoti ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyo pannaddhajo pannabhāro visaṃyutto hotī’’ti. Paṭhamaṃ. དགེ་སློང་དག ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་རྒྱལ་མཚན་བབ་པ་དང་། ཁུར་བོར་བ་དང་། འཁོར་བ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་འཕགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ལ་དགེ་སློང་གི་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་སྤངས་ཤིང་། རྩ་བ་ནས་བཅད་དེ། ཏཱ་ལའི་མགོ་བཅད་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་། མེད་པར་བྱས་ཏེ། ཕྱིན་ཆད་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་རྒྱལ་མཚན་བབ་པ་དང་། ཁུར་བོར་བ་དང་། འཁོར་བ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ།། དང་པོའོ།། 2. Dutiyacetovimuttiphalasuttaṃ ༢. སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུའི་མདོ་གཉིས་པའོ།། 72. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā bhāvitā bahulīkatā cetovimuttiphalā ca honti cetovimuttiphalānisaṃsā ca, paññāvimuttiphalā ca honti paññāvimuttiphalānisaṃsā ca. Katame pañca? Aniccasaññā, anicce dukkhasaññā, dukkhe anattasaññā, pahānasaññā, virāgasaññā – ime kho, bhikkhave, pañca dhammā bhāvitā bahulīkatā cetovimuttiphalā ca honti cetovimuttiphalānisaṃsā ca, paññāvimuttiphalā ca honti paññāvimuttiphalānisaṃsā ca. Yato kho, bhikkhave, bhikkhu cetovimutto ca hoti paññāvimutto ca – ayaṃ vuccati, bhikkhave, ‘bhikkhu ukkhittapaligho itipi, saṃkiṇṇaparikho itipi, abbūḷhesiko itipi, niraggaḷo itipi, ariyo pannaddhajo pannabhāro visaṃyutto itipi’’’. ༧༢. དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་དང་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་ཅན་དུ་གྱུར་ཞིང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་ཅན་དུ་གྱུར་རོ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། མི་རྟག་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། སྤོང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འདུ་ཤེས་སོ། དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་དང་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་ཅན་དུ་གྱུར་ཞིང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་ཅན་དུ་གྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་གྱུར་པ་ན། དགེ་སློང་འདི་ནི་ 'གཏན་པ་བཏོན་པའི་དགེ་སློང་' ཞེས་ཀྱང་བྱ། 'འོབས་བཅོས་པའི་དགེ་སློང་' ཞེས་ཀྱང་བྱ། 'ཀ་བ་བཀོག་པའི་དགེ་སློང་' ཞེས་ཀྱང་བྱ། 'སྒོ་གཏན་མེད་པའི་དགེ་སློང་' ཞེས་ཀྱང་བྱ། 'རྒྱལ་མཚན་བབ་པ་དང་། ཁུར་བོར་བ་དང་། འཁོར་བ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་འཕགས་པའོ་' ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ukkhittapaligho hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno avijjā pahīnā hoti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ukkhittapaligho hoti. དགེ་སློང་དག ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་གཏན་པ་བཏོན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ལ་དགེ་སློང་གི་མ་རིག་པ་སྤངས་ཤིང་། རྩ་བ་ནས་བཅད་དེ། ཏཱ་ལའི་མགོ་བཅད་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་། མེད་པར་བྱས་ཏེ། ཕྱིན་ཆད་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་གཏན་པ་བཏོན་པ་ཡིན་ནོ།། ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu saṃkiṇṇaparikho hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno ponobhaviko jātisaṃsāro pahīno hoti ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu saṃkiṇṇaparikho hoti. དགེ་སློང་དག ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་འོབས་བཅོས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ལ་དགེ་སློང་གི་ཡང་སྲིད་ལེན་པའི་སྐྱེ་བའི་འཁོར་བ་སྤངས་ཤིང་། རྩ་བ་ནས་བཅད་དེ། ཏཱ་ལའི་མགོ་བཅད་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་། མེད་པར་བྱས་ཏེ། ཕྱིན་ཆད་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་འོབས་བཅོས་པ་ཡིན་ནོ།། ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu abbūḷhesiko hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno taṇhā pahīnā hoti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā [Pg.76] āyatiṃ anuppādadhammā. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu abbūḷhesiko hoti. དགེ་སློང་དག ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ཀ་བ་བཀོག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ལ་དགེ་སློང་གི་སྲེད་པ་སྤངས་ཤིང་། རྩ་བ་ནས་བཅད་དེ། ཏཱ་ལའི་མགོ་བཅད་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་། མེད་པར་བྱས་ཏེ། ཕྱིན་ཆད་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ཀ་བ་བཀོག་པ་ཡིན་ནོ།། ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu niraggaḷo hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni pahīnāni honti ucchinnamūlāni tālāvatthukatāni anabhāvaṃkatāni āyatiṃ anuppādadhammāni. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu niraggaḷo hoti. དགེ་སློང་དག ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་སྒོ་གཏན་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ལ་དགེ་སློང་གི་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལྔ་པོ་སྤངས་ཤིང་། རྩ་བ་ནས་བཅད་དེ། ཏཱ་ལའི་མགོ་བཅད་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་། མེད་པར་བྱས་ཏེ། ཕྱིན་ཆད་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་སྒོ་གཏན་མེད་པ་ཡིན་ནོ།། ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyo pannaddhajo pannabhāro visaṃyutto hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno asmimāno pahīno hoti ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyo pannaddhajo pannabhāro visaṃyutto hotī’’ti. Dutiyaṃ. དགེ་སློང་དག ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་རྒྱལ་མཚན་བབ་པ་དང་། ཁུར་བོར་བ་དང་། འཁོར་བ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་འཕགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ལ་དགེ་སློང་གི་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་སྤངས་ཤིང་། རྩ་བ་ནས་བཅད་དེ། ཏཱ་ལའི་མགོ་བཅད་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ཤིང་། མེད་པར་བྱས་ཏེ། ཕྱིན་ཆད་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་རྒྱལ་མཚན་བབ་པ་དང་། ཁུར་བོར་བ་དང་། འཁོར་བ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ།། གཉིས་པའོ།། 3. Paṭhamadhammavihārīsuttaṃ ༣. ཆོས་ལ་གནས་པའི་མདོ་དང་པོ།། 73. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘dhammavihārī, dhammavihārī’ti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, bhikkhu dhammavihārī hotī’’ti? ༧༣. དེ་ནས་དགེ་སློང་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་དགེ་སློང་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། 'བཙུན་པ་ "ཆོས་ལ་གནས་པ། ཆོས་ལ་གནས་པའོ་" ཞེས་བགྱི་ན། བཙུན་པ་ ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་དགེ་སློང་ཆོས་ལ་གནས་པ་ལགས་ཤེ་ན།' ‘‘Idha, bhikkhu, bhikkhu dhammaṃ pariyāpuṇāti – suttaṃ, geyyaṃ, veyyākaraṇaṃ, gāthaṃ, udānaṃ, itivuttakaṃ, jātakaṃ, abbhutadhammaṃ, vedallaṃ. So tāya dhammapariyattiyā divasaṃ atināmeti, riñcati paṭisallānaṃ, nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ vuccati, bhikkhu – ‘bhikkhu pariyattibahulo, no dhammavihārī’’’. དགེ་སློང་ འདི་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཆོས་འཛིན་པར་བྱེད་དེ། མདོའི་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང་། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་དང་། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དང་། སྐྱེས་པ་རབས་ཀྱི་སྡེ་དང་། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེའོ། དེ་ཆོས་འཛིན་པ་དེས་ཉིན་མོ་འདའ་བར་བྱེད་ཅིང་། དབེན་པར་གནས་པ་ཡལ་བར་འདོར་ལ། ནང་གི་སེམས་ཀྱི་ཞི་གནས་ལ་མི་བརྩོན་ནོ། དགེ་སློང་ འདི་ནི་ 'དགེ་སློང་ཆོས་འཛིན་པ་མང་པོ་ཅན་' ཞེས་བྱ་ཡི། 'ཆོས་ལ་གནས་པ་' ནི་མ་ཡིན་ནོ།། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, bhikkhu yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paresaṃ deseti. So tāya dhammapaññattiyā divasaṃ atināmeti, riñcati paṭisallānaṃ, nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ vuccati, bhikkhu – ‘bhikkhu paññattibahulo, no dhammavihārī’’’. དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་། དགེ་སློང་གིས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ཇི་ལྟར་བསླབས་པའི་ཆོས་དེ་རྒྱས་པར་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དེས་ཆོས་བསྟན་པ་དེས་ཉིན་མོ་འདའ་བར་བྱེད་ཅིང་། དབེན་པར་གནས་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་ལ། ནང་གི་སེམས་ཀྱི་ཞི་གནས་ལ་མི་བརྩོན་ནོ། །དགེ་སློང་འདི་ནི་“ཆོས་སྟོན་པ་ལ་མང་བའི་དགེ་སློང་”ཞེས་བྱ་ཡི།“ཆོས་ལ་གནས་པའི་དགེ་སློང་”ཞེས་མི་བྱའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, bhikkhu yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena sajjhāyaṃ karoti. So tena sajjhāyena divasaṃ atināmeti, riñcati paṭisallānaṃ, nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ vuccati, bhikkhu – ‘bhikkhu sajjhāyabahulo, no dhammavihārī’’’. དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་། དགེ་སློང་གིས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ཇི་ལྟར་བསླབས་པའི་ཆོས་དེ་རྒྱས་པར་ཁ་ཏོན་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དེས་ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དེས་ཉིན་མོ་འདའ་བར་བྱེད་ཅིང་། དབེན་པར་གནས་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་ལ། ནང་གི་སེམས་ཀྱི་ཞི་གནས་ལ་མི་བརྩོན་ནོ། །དགེ་སློང་འདི་ནི་“ཁ་ཏོན་ལ་མང་བའི་དགེ་སློང་”ཞེས་བྱ་ཡི།“ཆོས་ལ་གནས་པའི་དགེ་སློང་”ཞེས་མི་བྱའོ། ། ‘‘Puna [Pg.77] caparaṃ, bhikkhu, bhikkhu yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ cetasā anuvitakketi anuvicāreti manasānupekkhati. So tehi dhammavitakkehi divasaṃ atināmeti, riñcati paṭisallānaṃ, nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ vuccati, bhikkhu – ‘bhikkhu vitakkabahulo, no dhammavihārī’’’. དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་། དགེ་སློང་གིས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ཇི་ལྟར་བསླབས་པའི་ཆོས་དེ་ཡིད་ཀྱིས་རྟོག་ཅིང་དཔྱོད་ལ། སེམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ལྟའོ། །དགེ་སློང་དེས་ཆོས་ལ་རྟོག་པ་དེ་དག་གིས་ཉིན་མོ་འདའ་བར་བྱེད་ཅིང་། དབེན་པར་གནས་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་ལ། ནང་གི་སེམས་ཀྱི་ཞི་གནས་ལ་མི་བརྩོན་ནོ། །དགེ་སློང་འདི་ནི་“རྟོག་པ་ལ་མང་བའི་དགེ་སློང་”ཞེས་བྱ་ཡི།“ཆོས་ལ་གནས་པའི་དགེ་སློང་”ཞེས་མི་བྱའོ། ། ‘‘Idha, bhikkhu, bhikkhu dhammaṃ pariyāpuṇāti – suttaṃ, geyyaṃ, veyyākaraṇaṃ, gāthaṃ, udānaṃ, itivuttakaṃ, jātakaṃ, abbhutadhammaṃ, vedallaṃ. So tāya dhammapariyattiyā na divasaṃ atināmeti, nāpi riñcati paṭisallānaṃ, anuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Evaṃ kho, bhikkhu, bhikkhu dhammavihārī hoti. དགེ་སློང་དག་འདི་ན་དགེ་སློང་གིས་ཆོས་སློབ་པར་བྱེད་དེ། མདོ་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པ་དང་། ལུང་དུ་བསྟན་པ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་། ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་དང་། འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་དང་། སྐྱེས་པའི་རབས་དང་། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེའོ། །དགེ་སློང་དེས་ཆོས་སློབ་པ་དེས་ཉིན་མོ་འདའ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་། དབེན་པར་གནས་པའང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ལ། ནང་གི་སེམས་ཀྱི་ཞི་གནས་ལ་བརྩོན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ནི་ཆོས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Iti kho, bhikkhu, desito mayā pariyattibahulo, desito paññattibahulo, desito sajjhāyabahulo, desito vitakkabahulo, desito dhammavihārī. Yaṃ kho, bhikkhu, satthārā karaṇīyaṃ sāvakānaṃ hitesinā anukampakena anukampaṃ upādāya, kataṃ vo taṃ mayā. Etāni, bhikkhu, rukkhamūlāni, etāni suññāgārāni. Jhāyatha, bhikkhu, mā pamādattha, mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha. Ayaṃ vo amhākaṃ anusāsanī’’ti. Tatiyaṃ. དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་ངས་སློབ་པ་ལ་མང་བ་བསྟན། ཆོས་སྟོན་པ་ལ་མང་བ་བསྟན། ཁ་ཏོན་ལ་མང་བ་བསྟན། རྟོག་པ་ལ་མང་བ་བསྟན། ཆོས་ལ་གནས་པ་བསྟན་ཏོ། །དགེ་སློང་དག་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་བདེ་འདོད་ཅིང་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་སྟོན་པས་སྙིང་རྗེའི་སྒོ་ནས་ཅི་ཞིག་བྱ་བར་འོས་པ་དེ་ཉིད་ངས་ཁྱེད་ཅག་གི་དོན་དུ་བྱས་ཟིན་ཏོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་དག་ནི་ཤིང་དྲུང་རྣམས་སོ། །འདི་དག་ནི་ཁང་སྟོང་རྣམས་སོ། །དགེ་སློང་དག་བསམ་གཏན་སྒོམས་ཤིག་ལ་མ་བག་མེད་པར་བྱེད། ཕྱིས་འགྱོད་པ་སྐྱེ་བར་མ་བྱེད་ཅིག །འདི་ནི་ཁྱེད་ཅག་ལ་བསྟན་པའི་ང་ཚོའི་གདམས་ངག་གོ །གསུམ་པའོ། ། 4. Dutiyadhammavihārīsuttaṃ ༤. ཆོས་ལ་གནས་པའི་མདོ་གཉིས་པའོ། ། 74. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘dhammavihārī dhammavihārī’ti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, bhikkhu dhammavihārī hotī’’ti? ༧༤. དེ་ནས་དགེ་སློང་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་དགེ་སློང་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ལ་གནས་པ། ཆོས་ལ་གནས་པ། ཞེས་བགྱི་ན། བཙུན་པ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་དགེ་སློང་ནི་ཆོས་ལ་གནས་པ་ལགས་སམ།” ‘‘Idha, bhikkhu, bhikkhu dhammaṃ pariyāpuṇāti – suttaṃ, geyyaṃ, veyyākaraṇaṃ, gāthaṃ, udānaṃ, itivuttakaṃ, jātakaṃ, abbhutadhammaṃ, vedallaṃ; uttari cassa paññāya atthaṃ nappajānāti. Ayaṃ vuccati, bhikkhu – ‘bhikkhu pariyattibahulo, no dhammavihārī’’’. དགེ་སློང་དག་འདི་ན་དགེ་སློང་གིས་ཆོས་སློབ་པར་བྱེད་དེ། མདོ་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པ་དང་། ལུང་དུ་བསྟན་པ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་། ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་དང་། འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་དང་། སྐྱེས་པའི་རབས་དང་། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེའོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ལས་ལྷག་པར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེའི་དོན་མི་ཤེས་སོ། །དགེ་སློང་འདི་ནི་“སློབ་པ་ལ་མང་བའི་དགེ་སློང་”ཞེས་བྱ་ཡི།“ཆོས་ལ་གནས་པའི་དགེ་སློང་”ཞེས་མི་བྱའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, bhikkhu yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paresaṃ deseti, uttari cassa paññāya atthaṃ nappajānāti. Ayaṃ vuccati, bhikkhu – ‘bhikkhu paññattibahulo, no dhammavihārī’’’. དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་། དགེ་སློང་གིས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ཇི་ལྟར་བསླབས་པའི་ཆོས་དེ་རྒྱས་པར་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ལས་ལྷག་པར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེའི་དོན་མི་ཤེས་སོ། །དགེ་སློང་འདི་ནི་“ཆོས་སྟོན་པ་ལ་མང་བའི་དགེ་སློང་”ཞེས་བྱ་ཡི།“ཆོས་ལ་གནས་པའི་དགེ་སློང་”ཞེས་མི་བྱའོ། ། ‘‘Puna [Pg.78] caparaṃ, bhikkhu, bhikkhu yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena sajjhāyaṃ karoti, uttari cassa paññāya atthaṃ nappajānāti. Ayaṃ vuccati, bhikkhu – ‘bhikkhu sajjhāyabahulo, no dhammavihārī’’’. དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་། དགེ་སློང་གིས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ཇི་ལྟར་བསླབས་པའི་ཆོས་དེ་རྒྱས་པར་ཁ་ཏོན་བྱེད་དོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ལས་ལྷག་པར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེའི་དོན་མི་ཤེས་སོ། །དགེ་སློང་འདི་ནི་“ཁ་ཏོན་ལ་མང་བའི་དགེ་སློང་”ཞེས་བྱ་ཡི།“ཆོས་ལ་གནས་པའི་དགེ་སློང་”ཞེས་མི་བྱའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, bhikkhu yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ cetasā anuvitakketi anuvicāreti manasānupekkhati, uttari cassa paññāya atthaṃ nappajānāti. Ayaṃ vuccati, bhikkhu – ‘bhikkhu vitakkabahulo, no dhammavihārī’’’. དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་། དགེ་སློང་གིས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ཇི་ལྟར་བསླབས་པའི་ཆོས་དེ་ཡིད་ཀྱིས་རྟོག་ཅིང་དཔྱོད་ལ། སེམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ལྟའོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ལས་ལྷག་པར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེའི་དོན་མི་ཤེས་སོ། །དགེ་སློང་འདི་ནི་“རྟོག་པ་ལ་མང་བའི་དགེ་སློང་”ཞེས་བྱ་ཡི།“ཆོས་ལ་གནས་པའི་དགེ་སློང་”ཞེས་མི་བྱའོ། ། ‘‘Idha, bhikkhu, bhikkhu dhammaṃ pariyāpuṇāti – suttaṃ, geyyaṃ, veyyākaraṇaṃ, gāthaṃ, udānaṃ, itivuttakaṃ, jātakaṃ, abbhutadhammaṃ, vedallaṃ; uttari cassa paññāya atthaṃ pajānāti. Evaṃ kho, bhikkhu, bhikkhu dhammavihārī hoti. དགེ་སློང་དག་འདི་ན་དགེ་སློང་གིས་ཆོས་སློབ་པར་བྱེད་དེ། མདོ་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པ་དང་། ལུང་དུ་བསྟན་པ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་། ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་དང་། འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་དང་། སྐྱེས་པའི་རབས་དང་། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེའོ། །དེ་ལས་ལྷག་པར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེའི་དོན་ཡང་ཤེས་སོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ནི་ཆོས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Iti kho, bhikkhu, desito mayā pariyattibahulo, desito paññattibahulo, desito sajjhāyabahulo, desito vitakkabahulo, desito dhammavihārī. Yaṃ kho, bhikkhu, satthārā karaṇīyaṃ sāvakānaṃ hitesinā anukampakena anukampaṃ upādāya, kataṃ vo taṃ mayā. Etāni, bhikkhu, rukkhamūlāni, etāni suññāgārāni. Jhāyatha bhikkhu, mā pamādattha, mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha. Ayaṃ vo amhākaṃ anusāsanī’’ti. Catutthaṃ. དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་ངས་སློབ་པ་ལ་མང་བ་བསྟན། ཆོས་སྟོན་པ་ལ་མང་བ་བསྟན། ཁ་ཏོན་ལ་མང་བ་བསྟན། རྟོག་པ་ལ་མང་བ་བསྟན། ཆོས་ལ་གནས་པ་བསྟན་ཏོ། །དགེ་སློང་དག་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་བདེ་འདོད་ཅིང་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་སྟོན་པས་སྙིང་རྗེའི་སྒོ་ནས་ཅི་ཞིག་བྱ་བར་འོས་པ་དེ་ཉིད་ངས་ཁྱེད་ཅག་གི་དོན་དུ་བྱས་ཟིན་ཏོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་དག་ནི་ཤིང་དྲུང་རྣམས་སོ། །འདི་དག་ནི་ཁང་སྟོང་རྣམས་སོ། །དགེ་སློང་དག་བསམ་གཏན་སྒོམས་ཤིག་ལ་མ་བག་མེད་པར་བྱེད། ཕྱིས་འགྱོད་པ་སྐྱེ་བར་མ་བྱེད་ཅིག །འདི་ནི་ཁྱེད་ཅག་ལ་བསྟན་པའི་ང་ཚོའི་གདམས་ངག་གོ །བཞི་པའོ། ། 5. Paṭhamayodhājīvasuttaṃ ༥. གཡུལ་འགྱེད་པའི་མདོ་དང་པོའོ། ། 75. ‘‘Pañcime, bhikkhave, yodhājīvā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame pañca? Idha, bhikkhave, ekacco yodhājīvo rajaggaññeva disvā saṃsīdati visīdati na santhambhati na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo yodhājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ. ༧༥. དགེ་སློང་དག་འཇིག་རྟེན་ན་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ན་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ཁ་ཅིག་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཞུམ་ཞིང་འགྱོད་དེ་མི་བརྟན་ལ། གཡུལ་སྤྲོད་པར་འཇུག་མི་ནུས་སོ། །དགེ་སློང་དག་འཇིག་རྟེན་ན་འདི་ལྟ་བུའི་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ཁ་ཅིག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པའི་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་དང་པོའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo sahati rajaggaṃ; api ca kho dhajaggaññeva disvā saṃsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo yodhājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ. དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་། འདི་ན་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ཁ་ཅིག་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་བཟོད་པར་ནུས་ཀྱང་། རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཞུམ་ཞིང་འགྱོད་དེ་མི་བརྟན་ལ། གཡུལ་སྤྲོད་པར་འཇུག་མི་ནུས་སོ། །དགེ་སློང་དག་འཇིག་རྟེན་ན་འདི་ལྟ་བུའི་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ཁ་ཅིག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པའི་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་གཉིས་པའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo sahati rajaggaṃ sahati dhajaggaṃ; api ca kho ussāraṇaññeva sutvā saṃsīdati visīdati, na santhambhati, na [Pg.79] sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo yodhājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ. དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་། འདི་ན་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ཁ་ཅིག་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་བཟོད་ཅིང་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོའང་བཟོད་པར་ནུས་ཀྱང་། འབོད་སྒྲ་ཆེན་པོ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཞུམ་ཞིང་འགྱོད་དེ་མི་བརྟན་ལ། གཡུལ་སྤྲོད་པར་འཇུག་མི་ནུས་སོ། །དགེ་སློང་དག་འཇིག་རྟེན་ན་འདི་ལྟ་བུའི་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ཁ་ཅིག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པའི་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་གསུམ་པའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo sahati rajaggaṃ, sahati dhajaggaṃ, sahati ussāraṇaṃ; api ca kho sampahāre haññati byāpajjati. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho yodhājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ. དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་། འདི་ན་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ཁ་ཅིག་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་བཟོད་ཅིང་། རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོ་བཟོད་ལ། འབོད་སྒྲ་ཆེན་པོའང་བཟོད་པར་ནུས་ཀྱང་། གཡུལ་སྤྲོད་པའི་ཚེ་མཚོན་གྱིས་ཕོག་སྟེ་ཉམས་ཤིང་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་འཇིག་རྟེན་ན་འདི་ལྟ་བུའི་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ཁ་ཅིག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པའི་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་བཞི་པའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo sahati rajaggaṃ, sahati dhajaggaṃ, sahati ussāraṇaṃ, sahati sampahāraṃ. So taṃ saṅgāmaṃ abhivijinitvā vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṃ ajjhāvasati. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo yodhājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ. Ime kho, bhikkhave, pañca yodhājīvā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་། འདི་ན་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ཁ་ཅིག་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་བཟོད་ཅིང་། རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོ་བཟོད་ལ། འབོད་སྒྲ་ཆེན་པོ་བཟོད་ཅིང་། གཡུལ་སྤྲོད་པའི་མཚོན་གྱི་རྡེག་པའང་བཟོད་པར་ནུས་སོ། །དགེ་སློང་དེས་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཏེ། གཡུལ་ལས་རྒྱལ་ནས་གཡུལ་གྱི་ས་གཞི་དེ་ཉིད་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག་འཇིག་རྟེན་ན་འདི་ལྟ་བུའི་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ཁ་ཅིག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པའི་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ལྔ་པའོ། །དགེ་སློང་དག་འཇིག་རྟེན་ན་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། ། ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcime yodhājīvūpamā puggalā santo saṃvijjamānā bhikkhūsu. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu rajaggaññeva disvā saṃsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti brahmacariyaṃ sandhāretuṃ. Sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati. Kimassa rajaggasmiṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu suṇāti – ‘amukasmiṃ nāma gāme vā nigame vā itthī vā kumārī vā abhirūpā dassanīyā pāsādikā paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgatā’ti. So taṃ sutvā saṃsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti brahmacariyaṃ sandhāretuṃ. Sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati. Idamassa rajaggasmiṃ. དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ན་དགེ་སློང་ཁ་ཅིག་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཞུམ་ཞིང་འགྱོད་དེ་མི་བརྟན་ལ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྲུང་མི་ནུས་སོ། །བསླབ་པ་ལ་ཉམས་ཆུང་བ་གསལ་བར་བྱས་ཏེ། བསླབ་པ་ཕྱིར་ཕུལ་ནས་མི་ནག་གི་ས་ལ་ལྡོག་གོ །དེའི་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་ནི་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ན་དགེ་སློང་གིས་འདི་སྐད་དུ།“ཡུལ་ལམ་གྲོང་ཁྱེར་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ན་བུད་མེད་དམ་བུ་མོ་གཟུགས་མཛེས་པ། ལྟ་ན་སྡུག་པ། མཛེས་ཤིང་ཡིད་དུ་འོང་བ། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད་དོ། །”ཞེས་ཐོས་སོ། །དགེ་སློང་དེས་དེ་ཐོས་ནས་ཞུམ་ཞིང་འགྱོད་དེ་མི་བརྟན་ལ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྲུང་མི་ནུས་སོ། །བསླབ་པ་ལ་ཉམས་ཆུང་བ་གསལ་བར་བྱས་ཏེ། བསླབ་པ་ཕྱིར་ཕུལ་ནས་མི་ནག་གི་ས་ལ་ལྡོག་གོ །འདི་ནི་དེའི་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo rajaggaññeva disvā saṃsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo yodhājīvūpamo puggalo santo saṃvijjamāno bhikkhūsu. དགེ་སློང་དག་དཔེར་ན་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་དེ་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཞུམ་ཞིང་འགྱོད་དེ་མི་བརྟན་ལ། གཡུལ་སྤྲོད་པར་འཇུག་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ངས་གང་ཟག་འདི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་སྨྲའོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ན་འདི་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཡོད་པའི་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་དང་པོའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sahati rajaggaṃ; api ca kho dhajaggaññeva disvā saṃsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti brahmacariyaṃ sandhāretuṃ. Sikkhādubbalyaṃ [Pg.80] āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati. Kimassa dhajaggasmiṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu na heva kho suṇāti – ‘amukasmiṃ nāma gāme vā nigame vā itthī vā kumārī vā abhirūpā dassanīyā pāsādikā paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgatā’ti; api ca kho sāmaṃ passati itthiṃ vā kumāriṃ vā abhirūpaṃ dassanīyaṃ pāsādikaṃ paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgataṃ. So taṃ disvā saṃsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti brahmacariyaṃ sandhāretuṃ. Sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati. Idamassa dhajaggasmiṃ. དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་། དགེ་སློང་ཁ་ཅིག་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་བཟོད་པར་ནུས་ཀྱང་། རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཞུམ་ཞིང་འགྱོད་དེ་མི་བརྟན་ལ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྲུང་མི་ནུས་སོ། །བསླབ་པ་ལ་ཉམས་ཆུང་བ་གསལ་བར་བྱས་ཏེ། བསླབ་པ་ཕྱིར་ཕུལ་ནས་མི་ནག་གི་ས་ལ་ལྡོག་གོ །དེའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོ་ནི་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ན་དགེ་སློང་གིས་འདི་སྐད་དུ།“ཡུལ་ལམ་གྲོང་ཁྱེར་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ན་བུད་མེད་དམ་བུ་མོ་གཟུགས་མཛེས་པ། ལྟ་ན་སྡུག་པ། མཛེས་ཤིང་ཡིད་དུ་འོང་བ། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད་དོ། །”ཞེས་མ་ཐོས་ཀྱང་། རང་ཉིད་ཀྱིས་བུད་མེད་དམ་བུ་མོ་གཟུགས་མཛེས་པ། ལྟ་ན་སྡུག་པ། མཛེས་ཤིང་ཡིད་དུ་འོང་བ། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་དངོས་སུ་མཐོང་ངོ་། །དགེ་སློང་དེས་དེ་མཐོང་ནས་ཞུམ་ཞིང་འགྱོད་དེ་མི་བརྟན་ལ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྲུང་མི་ནུས་སོ། །བསླབ་པ་ལ་ཉམས་ཆུང་བ་གསལ་བར་བྱས་ཏེ། བསླབ་པ་ཕྱིར་ཕུལ་ནས་མི་ནག་གི་ས་ལ་ལྡོག་གོ །འདི་ནི་དེའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo sahati rajaggaṃ; api ca kho dhajaggaññeva disvā saṃsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo yodhājīvūpamo puggalo santo saṃvijjamāno bhikkhūsu. དགེ་སློང་དག་དཔེར་ན་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་དེ་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་བཟོད་པར་ནུས་ཀྱང་། རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཞུམ་ཞིང་འགྱོད་དེ་མི་བརྟན་ལ། གཡུལ་སྤྲོད་པར་འཇུག་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ངས་གང་ཟག་འདི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་སྨྲའོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ན་འདི་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཡོད་པའི་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་གཉིས་པའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sahati rajaggaṃ, sahati dhajaggaṃ; api ca kho ussāraṇaññeva sutvā saṃsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti brahmacariyaṃ sandhāretuṃ. Sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati. Kimassa ussāraṇāya? Idha, bhikkhave, bhikkhuṃ araññagataṃ vā rukkhamūlagataṃ vā suññāgāragataṃ vā mātugāmo upasaṅkamitvā ūhasati ullapati ujjagghati uppaṇḍeti. So mātugāmena ūhasiyamāno ullapiyamāno ujjagghiyamāno uppaṇḍiyamāno saṃsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti brahmacariyaṃ sandhāretuṃ. Sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati. Idamassa ussāraṇāya. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་བཟོད་པར་ནུས་ལ། རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོའང་བཟོད་པར་ནུས་མོད། འོན་ཀྱང་ཀུ་ཅོའི་སྒྲ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཞུམ་ཞིང་བྱིང་བར་འགྱུར་ལ། རང་ཉིད་རྣལ་དུ་གནས་མི་ཐུབ་ཅིང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྲུང་བར་མི་ནུས་སོ། །བསླབ་པ་ལ་སྟོབས་མེད་པར་གསལ་བར་བྱས་ཏེ། བསླབ་པ་ཕྱིར་ཕུལ་ནས་མི་ནག་གི་ས་ལ་འབབ་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཀུ་ཅོའི་སྒྲ་ཞེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་ནགས་ཚལ་དུ་སོང་བའམ། ཤིང་དྲུང་དུ་སོང་བའམ། དབེན་ཁང་དུ་སོང་བ་ལ། བུད་མེད་ཅིག་ཉེ་བར་བཅར་ནས་འཛུམ་ཞིང་། གླེང་མོལ་བྱེད་པ་དང་། ཧབ་ཆ་གྱིས་རྒོད་པ་དང་། ཀྱལ་ཀ་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དེ་བུད་མེད་དེས་འཛུམ་པ་དང་། གླེང་མོལ་བྱེད་པ་དང་། ཧབ་ཆ་གྱིས་རྒོད་པ་དང་། ཀྱལ་ཀ་བྱེད་པ་ན་ཞུམ་ཞིང་བྱིང་བར་འགྱུར་ལ། རང་ཉིད་རྣལ་དུ་གནས་མི་ཐུབ་ཅིང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྲུང་བར་མི་ནུས་སོ། །བསླབ་པ་ལ་སྟོབས་མེད་པར་གསལ་བར་བྱས་ཏེ། བསླབ་པ་ཕྱིར་ཕུལ་ནས་མི་ནག་གི་ས་ལ་འབབ་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ནི་དེའི་ཀུ་ཅོའི་སྒྲ་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo sahati rajaggaṃ, sahati dhajaggaṃ; api ca kho ussāraṇaññeva sutvā saṃsīdati visīdati, na santhambhati, na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo yodhājīvūpamo puggalo santo saṃvijjamāno bhikkhūsu. དགེ་སློང་དག དཔེར་ན་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་དེ་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་བཟོད་པར་ནུས་ལ། རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོའང་བཟོད་པར་ནུས་མོད། འོན་ཀྱང་ཀུ་ཅོའི་སྒྲ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཞུམ་ཞིང་བྱིང་བར་འགྱུར་ལ། རང་ཉིད་རྣལ་དུ་གནས་མི་ཐུབ་ཅིང་གཡུལ་ས་ལ་འཇུག་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཁོ་བོས་གང་ཟག་འདི་ནི་དཔེ་དེ་དང་མཚུངས་པར་སྨྲའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་འདི་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཡོད་ཅིང་དམིགས་པའི་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་གསུམ་པ་དེ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sahati rajaggaṃ, sahati dhajaggaṃ, sahati ussāraṇaṃ; api ca kho sampahāre haññati byāpajjati. Kimassa sampahārasmiṃ[Pg.81]? Idha, bhikkhave, bhikkhuṃ araññagataṃ vā rukkhamūlagataṃ vā suññāgāragataṃ vā mātugāmo upasaṅkamitvā abhinisīdati abhinipajjati ajjhottharati. So mātugāmena abhinisīdiyamāno abhinipajjiyamāno ajjhotthariyamāno sikkhaṃ apaccakkhāya dubbalyaṃ anāvikatvā methunaṃ dhammaṃ paṭisevati. Idamassa sampahārasmiṃ. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་བཟོད་པར་ནུས་ལ། རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོའང་བཟོད་པར་ནུས་ཤིང་། ཀུ་ཅོའི་སྒྲའང་བཟོད་པར་ནུས་མོད། འོན་ཀྱང་གཡུལ་སྤྲོད་པ་ལ་ཕམ་ཞིང་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་གཡུལ་སྤྲོད་པ་ཞེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་ནགས་ཚལ་དུ་སོང་བའམ། ཤིང་དྲུང་དུ་སོང་བའམ། དབེན་ཁང་དུ་སོང་བ་ལ། བུད་མེད་ཅིག་ཉེ་བར་བཅར་ནས་ཉེ་སར་འདུག་པ་དང་། ཉེ་སར་ཉལ་བ་དང་། མནན་ཅིང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དེ་བུད་མེད་དེས་ཉེ་སར་འདུག་པ་དང་། ཉེ་སར་ཉལ་བ་དང་། མནན་ཅིང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ན། བསླབ་པ་ཕྱིར་མ་ཕུལ་ཞིང་རང་གི་ཉམས་ཆུང་བ་གསལ་བར་མ་བྱས་པར། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཆོས་བསྟེན་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ནི་དེའི་གཡུལ་སྤྲོད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo sahati rajaggaṃ, sahati dhajaggaṃ, sahati ussāraṇaṃ, api ca kho sampahāre haññati byāpajjati; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho yodhājīvūpamo puggalo santo saṃvijjamāno bhikkhūsu. དགེ་སློང་དག དཔེར་ན་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་དེ་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་བཟོད་པར་ནུས་ལ། རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོའང་བཟོད་པར་ནུས་ཤིང་། ཀུ་ཅོའི་སྒྲའང་བཟོད་པར་ནུས་མོད། འོན་ཀྱང་གཡུལ་སྤྲོད་པ་ལ་ཕམ་ཞིང་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཁོ་བོས་གང་ཟག་འདི་ནི་དཔེ་དེ་དང་མཚུངས་པར་སྨྲའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་འདི་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཡོད་ཅིང་དམིགས་པའི་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་བཞི་པ་དེ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sahati rajaggaṃ, sahati dhajaggaṃ, sahati ussāraṇaṃ, sahati sampahāraṃ, so taṃ saṅgāmaṃ abhivijinitvā vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṃ ajjhāvasati. Kimassa saṅgāmavijayasmiṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu araññagataṃ vā rukkhamūlagataṃ vā suññāgāragataṃ vā mātugāmo upasaṅkamitvā abhinisīdati abhinipajjati ajjhottharati. So mātugāmena abhinisīdiyamāno abhinipajjiyamāno ajjhotthariyamāno viniveṭhetvā vinimocetvā yena kāmaṃ pakkamati. So vivittaṃ senāsanaṃ bhajati araññaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapuñjaṃ. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་བཟོད་པར་ནུས་ལ། རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོའང་བཟོད་པར་ནུས་ཤིང་། ཀུ་ཅོའི་སྒྲའང་བཟོད་པར་ནུས་ལ། གཡུལ་སྤྲོད་པའང་བཟོད་པར་ནུས་སོ། །དེ་ནི་གཡུལ་འགྱེད་པ་དེ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཏེ། གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བར་གྱུར་ནས་གཡུལ་གྱི་ས་མཆོག་དེ་ཉིད་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེའི་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཞེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་ནགས་ཚལ་དུ་སོང་བའམ། ཤིང་དྲུང་དུ་སོང་བའམ། དབེན་ཁང་དུ་སོང་བ་ལ། བུད་མེད་ཅིག་ཉེ་བར་བཅར་ནས་ཉེ་སར་འདུག་པ་དང་། ཉེ་སར་ཉལ་བ་དང་། མནན་ཅིང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དེ་བུད་མེད་དེས་ཉེ་སར་འདུག་པ་དང་། ཉེ་སར་ཉལ་བ་དང་། མནན་ཅིང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ན། དེ་ལས་རང་ཉིད་དགྲོལ་ཞིང་ཐར་བར་བྱས་ཏེ། གང་དུ་དགའ་བའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་དབེན་པའི་གནས་མལ་བསྟེན་པར་བྱེད་དེ། ནགས་ཚལ་དང་། ཤིང་དྲུང་དང་། རི་བོ་དང་། གྲོག་རོང་དང་། རི་ཕུག་དང་། དུར་ཁྲོད་དང་། ནགས་གསེབ་དང་། བླ་གབ་མེད་པའི་ས་ཕྱོགས་དང་། སོག་ཕུང་ལྟ་བུའོ། ། ‘‘So araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. So abhijjhaṃ loke pahāya vigatābhijjhena cetasā viharati, abhijjhāya cittaṃ parisodheti; byāpādapadosaṃ pahāya abyāpannacitto viharati, sabbapāṇabhūtahitānukampī byāpādapadosā cittaṃ parisodheti; thinamiddhaṃ pahāya vigatathinamiddho viharati ālokasaññī sato sampajāno, thinamiddhā cittaṃ parisodheti; uddhaccakukkuccaṃ pahāya anuddhato viharati ajjhattaṃ vūpasantacitto, uddhaccakukkuccā cittaṃ parisodheti; vicikicchaṃ pahāya tiṇṇavicikiccho viharati akathaṃkathī kusalesu dhammesu, vicikicchāya cittaṃ parisodheti. So ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe vivicceva kāmehi…pe… pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti – ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā, pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. དེ་ནགས་ཚལ་དུ་སོང་བའམ། ཤིང་དྲུང་དུ་སོང་བའམ། དབེན་ཁང་དུ་སོང་ནས། སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་ལུས་དྲང་པོར་བསྲངས་ནས་མངོན་དུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་སྟེ་འདུག་གོ། །དེ་འཇིག་རྟེན་ལ་བརྣབ་སེམས་སྤངས་ཏེ། བརྣབ་སེམས་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་གནས་ཤིང་། བརྣབ་སེམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །གནོད་སེམས་དང་འཁོན་འཛིན་སྤངས་ཏེ། གནོད་སེམས་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་གནས་ཤིང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་བདེ་ལ་ཕན་པར་འདོད་པས་གནོད་སེམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །རྨུགས་པ་དང་གཉིད་སྤངས་ཏེ། རྨུགས་གཉིད་དང་བྲལ་བར་གནས་ཤིང་། སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དང་། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ལྡན་པས་རྨུགས་གཉིད་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་སྤངས་ཏེ། རྒོད་པ་མེད་པར་གནས་ཤིང་། ནང་གི་སེམས་ཉེ་བར་ཞི་བས་རྒོད་འགྱོད་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །ཐེ་ཚོམ་སྤངས་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་ལས་བརྒལ་བར་གནས་ཤིང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡིད་གཉིས་མེད་པས་ཐེ་ཚོམ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེད་ཅིང་ཤེས་རབ་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་སྤངས་ཏེ། འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པ་…པེ་… དགའ་བ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བས་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་ཤིང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ལྡན་ལ། ལུས་ཀྱིས་བདེ་བ་མྱོང་བར་བྱེད་དེ། གང་ཞིག་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ ‘བཏང་སྙོམས་ལྡན་ཞིང་དྲན་པ་དང་བཅས་པ་བདེ་བར་གནས་པའོ་’ ཞེས་བསྔགས་པ་སྟེ། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །བདེ་བ་ཡང་སྤངས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྤངས་ཏེ། སྔོན་ཉིད་ནས་ཡིད་བདེ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་နུབ་པས་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། ། ‘‘So [Pg.82] evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṃ khayañāṇāya cittaṃ abhininnāmeti. So ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ime āsavā’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ āsavasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ āsavanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ āsavanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Tassa evaṃ jānato evaṃ passato kāmāsavāpi cittaṃ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṃ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṃ vimuccati, vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāti. Idamassa saṅgāmavijayasmiṃ. དེ་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པ་དག་ཅིང་གསལ་བ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ། ཤིན་ཏུ་གཉེན་པོར་གྱུར་པ། ལས་སུ་རུང་བ། གནས་པ་དང་མི་གཡོ་བར་གྱུར་པ་ན། ཟག་པ་ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་གཏོད་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ ‘འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ’ ཞེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །‘འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་ངོ’ ཞེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །‘འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའོ’ ཞེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །‘འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་མོ’ ཞེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །‘འདི་དག་ནི་ཟག་པའོ’ ཞེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །‘འདི་ནི་ཟག་པ་ཀུན་འབྱུང་ངོ’ ཞེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །‘འདི་ནི་ཟག་པ་འགོག་པའོ’ ཞེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །‘འདི་ནི་ཟག་པ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་མོ’ ཞེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ན། དེའི་སེམས་འདོད་པའི་ཟག་པ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །སྲིད་པའི་ཟག་པ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ན་ ‘རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ’ ཞེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེའོ། །‘སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་དོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་གཞན་པའི་བྱ་བ་མེད་དོ’ ཞེས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འདི་ནི་དེའི་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། ‘‘Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo sahati rajaggaṃ, sahati dhajaggaṃ, sahati ussāraṇaṃ, sahati sampahāraṃ, so taṃ saṅgāmaṃ abhivijinitvā vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṃ ajjhāvasati; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo yodhājīvūpamo puggalo santo saṃvijjamāno bhikkhūsu. Ime kho, bhikkhave, pañca yodhājīvūpamā puggalā santo saṃvijjamānā bhikkhūsū’’ti. Pañcamaṃ. དགེ་སློང་དག དཔེར་ན་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་དེ་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་བཟོད་པར་ནུས་ལ། རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོའང་བཟོད་པར་ནུས་ཤིང་། ཀུ་ཅོའི་སྒྲའང་བཟོད་པར་ནུས་ལ། གཡུལ་སྤྲོད་པའང་བཟོད་པར་ནུས་ཏེ། དེ་ནི་གཡུལ་འགྱེད་པ་དེ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཏེ། གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བར་གྱུར་ནས་གཡུལ་གྱི་ས་མཆོག་དེ་ཉིད་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གནས་པ་བཞིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཁོ་བོས་གང་ཟག་འདི་ནི་དཔེ་དེ་དང་མཚུངས་པར་སྨྲའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་འདི་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཡོད་ཅིང་དམིགས་པའི་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ལྔ་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་ཅིང་དམིགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པ་རྫོགས་སོ། ། 6. Dutiyayodhājīvasuttaṃ ༦. གཡུལ་འགྱེད་པའི་མདོ་གཉིས་པ། 76. ‘‘Pañcime, bhikkhave, yodhājīvā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame pañca? Idha, bhikkhave, ekacco yodhājīvo asicammaṃ gahetvā dhanukalāpaṃ sannayhitvā viyūḷhaṃ saṅgāmaṃ otarati. So tasmiṃ saṅgāme ussahati vāyamati. Tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare hananti pariyāpādenti. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo yodhājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ. ༧༦. དགེ་སློང་དག འཇིག་རྟེན་ན་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་ཅིང་དམིགས་སོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ཁ་ཅིག་རལ་གྲི་དང་ཕུབ་ཐོགས་ཤིང་། གཞུ་དང་མདའ་སྣོད་བཅིངས་ཏེ། གཡུལ་བཤམས་པའི་གཡུལ་སར་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་གཡུལ་ས་དེར་བརྩོན་ཞིང་འབད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བརྩོན་ཞིང་འབད་པ་ན། ཕ་རོལ་གྱི་དམག་མིས་དེ་གསོད་ཅིང་སྲོག་འཕྲོག་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ན་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ཁ་ཅིག་འདི་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་ཅིང་དམིགས་པའི་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་དང་པོ་དེ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo asicammaṃ gahetvā dhanukalāpaṃ sannayhitvā viyūḷhaṃ saṅgāmaṃ otarati. So tasmiṃ saṅgāme ussahati [Pg.83] vāyamati. Tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare upalikkhanti, tamenaṃ apanenti; apanetvā ñātakānaṃ nenti. So ñātakehi nīyamāno appatvāva ñātake antarāmagge kālaṃ karoti. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo yodhājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་འདི་ན་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ཁ་ཅིག་རལ་གྲི་དང་ཕུབ་ཐོགས་ཤིང་། གཞུ་དང་མདའ་སྣོད་བཅིངས་ཏེ། གཡུལ་བཤམས་པའི་གཡུལ་སར་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་གཡུལ་ས་དེར་བརྩོན་ཞིང་འབད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བརྩོན་ཞིང་འབད་པ་ན། ཕ་རོལ་གྱི་དམག་མིས་དེ་ལ་མཚོན་བསྣུན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་རང་གི་དམག་གྲོགས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་གཡུལ་ས་ལས་ཕྱིར་བཏོན་ཏེ། གཉེན་འདུན་རྣམས་ཀྱི་སར་ཁྱེར་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་གཉེན་འདུན་རྣམས་ཀྱི་སར་ཁྱེར་བ་ན། གཉེན་འདུན་རྣམས་ཀྱི་ཁྱིམ་དུ་མ་ཕྱིན་པར་ལམ་བར་དུ་ཚེ་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ན་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ཁ་ཅིག་འདི་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་ཅིང་དམིགས་པའི་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་གཉིས་པ་དེ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo asicammaṃ gahetvā dhanukalāpaṃ sannayhitvā viyūḷhaṃ saṅgāmaṃ otarati. So tasmiṃ saṅgāme ussahati vāyamati. Tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare upalikkhanti, tamenaṃ apanenti; apanetvā ñātakānaṃ nenti. Tamenaṃ ñātakā upaṭṭhahanti paricaranti. So ñātakehi upaṭṭhahiyamāno paricariyamāno teneva ābādhena kālaṃ karoti. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo yodhājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་འདི་ན་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ཁ་ཅིག་རལ་གྲི་དང་ཕུབ་ཐོགས་ཤིང་། གཞུ་དང་མདའ་སྣོད་བཅིངས་ཏེ། གཡུལ་བཤམས་པའི་གཡུལ་སར་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་གཡུལ་ས་དེར་བརྩོན་ཞིང་འབད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བརྩོན་ཞིང་འབད་པ་ན། ཕ་རོལ་གྱི་དམག་མིས་དེ་ལ་མཚོན་བསྣུན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་རང་གི་དམག་གྲོགས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་གཡུལ་ས་ལས་ཕྱིར་བཏོན་ཏེ། གཉེན་འདུན་རྣམས་ཀྱི་སར་ཁྱེར་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་གཉེན་འདུན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་སྨན་བཅོས་དང་གཡོག་བྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་གཉེན་འདུན་རྣམས་ཀྱིས་སྨན་བཅོས་དང་གཡོག་བྱེད་བཞིན་པའི་ངང་ནས། རྨ་ཁ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཚེ་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ན་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ཁ་ཅིག་འདི་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་ཅིང་དམིགས་པའི་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་གསུམ་པ་དེ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo asicammaṃ gahetvā dhanukalāpaṃ sannayhitvā viyūḷhaṃ saṅgāmaṃ otarati. So tasmiṃ saṅgāme ussahati vāyamati. Tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare upalikkhanti, tamenaṃ apanenti; apanetvā ñātakānaṃ nenti. Tamenaṃ ñātakā upaṭṭhahanti paricaranti. So ñātakehi upaṭṭhahiyamāno paricariyamāno vuṭṭhāti tamhā ābādhā. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho yodhājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་འདི་ན་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ཁ་ཅིག་རལ་གྲི་དང་ཕུབ་ཐོགས་ཤིང་། གཞུ་དང་མདའ་སྣོད་བཅིངས་ཏེ། གཡུལ་བཤམས་པའི་གཡུལ་སར་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་གཡུལ་ས་དེར་བརྩོན་ཞིང་འབད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བརྩོན་ཞིང་འབད་པ་ན། ཕ་རོལ་གྱི་དམག་མིས་དེ་ལ་མཚོན་བསྣུན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་རང་གི་དམག་གྲོགས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་གཡུལ་ས་ལས་ཕྱིར་བཏོན་ཏེ། གཉེན་འདུན་རྣམས་ཀྱི་སར་ཁྱེར་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་གཉེན་འདུན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་སྨན་བཅོས་དང་གཡོག་བྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་གཉེན་འདུན་རྣམས་ཀྱིས་སྨན་བཅོས་དང་གཡོག་བྱས་པ་ལས་རྨ་ཁ་དེ་ལས་ཐར་ཞིང་ནད་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ན་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ཁ་ཅིག་འདི་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་ཅིང་དམིགས་པའི་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་བཞི་པ་དེ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo asicammaṃ gahetvā dhanukalāpaṃ sannayhitvā viyūḷhaṃ saṅgāmaṃ otarati. So taṃ saṅgāmaṃ abhivijinitvā vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṃ ajjhāvasati. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo yodhājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ. Ime kho, bhikkhave, pañca yodhājīvā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་འདི་ན་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ཁ་ཅིག་རལ་གྲི་དང་ཕུབ་ཐོགས་ཤིང་། གཞུ་དང་མདའ་སྣོད་བཅིངས་ཏེ། གཡུལ་བཤམས་པའི་གཡུལ་སར་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་གཡུལ་འགྱེད་པ་དེ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཏེ། གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བར་གྱུར་ནས་གཡུལ་གྱི་ས་མཆོག་དེ་ཉིད་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ན་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ཁ་ཅིག་འདི་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་ཅིང་དམིགས་པའི་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ལྔ་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག འཇིག་རྟེན་ན་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དཔའ་བོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་ཅིང་དམིགས་སོ། ། ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcime yodhājīvūpamā puggalā santo saṃvijjamānā bhikkhūsu. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu aññataraṃ gāmaṃ vā nigamaṃ [Pg.84] vā upanissāya viharati. So pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisati arakkhiteneva kāyena arakkhitāya vācāya arakkhitena cittena anupaṭṭhitāya satiyā asaṃvutehi indriyehi. So tattha passati mātugāmaṃ dunnivatthaṃ vā duppārutaṃ vā. Tassa taṃ mātugāmaṃ disvā dunnivatthaṃ vā duppārutaṃ vā rāgo cittaṃ anuddhaṃseti. So rāgānuddhaṃsitena cittena sikkhaṃ apaccakkhāya dubbalyaṃ anāvikatvā methunaṃ dhammaṃ paṭisevati. དགེ་སློང་དག །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་ན་དམག་མི་དང་འདྲ་བའི་སྐྱེས་བུ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་ཅིང་དམིགས་སོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་ཞིག་གྲོང་ངམ། ཡང་ན་གྲོང་རྡལ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་སོ། །དེ་སྔ་དྲོའི་དུས་སུ་ཤམ་ཐབས་བགོས་ཤིང་། ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་ཐོགས་ཏེ། ལུས་མ་བསྲུངས་པ། ངག་མ་བསྲུངས་པ། ཡིད་མ་བསྲུངས་པ། དྲན་པ་མ་ཉེ་བར་གནས་པ། དབང་པོ་རྣམས་མ་བསྡམས་པར་གྲོང་ངམ། ཡང་ན་གྲོང་རྡལ་དེ་ཉིད་དུ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་འཇུག་གོ །དེས་དེར་བུད་མེད་ཅིག་གོས་ལེགས་པར་མ་བགོས་པའམ། ཡང་ན་ལེགས་པར་མ་གྱོན་པ་མཐོང་ངོ། །དེས་བུད་མེད་གོས་ལེགས་པར་མ་བགོས་པའམ། ཡང་ན་ལེགས་པར་མ་གྱོན་པ་དེ་མཐོང་ནས། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སེམས་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སེམས་བཅོམ་པས་བསླབ་པ་མ་བཏང་བར། ཉམས་ཆུང་བ་གསལ་བར་མ་བྱས་པར་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཆོས་བསྟེན་ཏོ། ། ‘‘Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo asicammaṃ gahetvā dhanukalāpaṃ sannayhitvā viyūḷhaṃ saṅgāmaṃ otarati, so tasmiṃ saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare hananti pariyāpādenti; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo yodhājīvūpamo puggalo santo saṃvijjamāno bhikkhūsu. དགེ་སློང་དག །དཔེར་ན། དམག་མི་དེས་རལ་གྲི་དང་ཕུབ་ཐོགས་ཤིང་། གཞུ་དང་མདེའུ་ཁུར་བསྡམས་ཏེ། དམག་ཚོགས་བཤམས་པའི་གཡུལ་སྤྲོད་ཀྱི་སར་འཇུག་གོ །དེ་གཡུལ་སྤྲོད་དེར་བརྩོན་ཞིང་རྩོལ་བ་བྱེད་ལ། དེ་ལྟར་བརྩོན་ཞིང་རྩོལ་བ་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཕ་རོལ་པོས་གསོད་ཅིང་ཚར་གཅོད་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག །ངས་སྐྱེས་བུ་འདི་ནི་དཔེ་དེ་དང་འདྲ་བར་སྨྲའོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ན་སྐྱེས་བུ་ཁ་ཅིག་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་ན་ཡོད་ཅིང་དམིགས་པའི་དམག་མི་དང་འདྲ་བའི་སྐྱེས་བུ་དང་པོའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu aññataraṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharati. So pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisati arakkhiteneva kāyena arakkhitāya vācāya arakkhitena cittena anupaṭṭhitāya satiyā asaṃvutehi indriyehi. So tattha passati mātugāmaṃ dunnivatthaṃ vā duppārutaṃ vā. Tassa taṃ mātugāmaṃ disvā dunnivatthaṃ vā duppārutaṃ vā rāgo cittaṃ anuddhaṃseti. So rāgānuddhaṃsitena cittena pariḍayhateva kāyena pariḍayhati cetasā. Tassa evaṃ hoti – ‘yaṃnūnāhaṃ ārāmaṃ gantvā bhikkhūnaṃ āroceyyaṃ – rāgapariyuṭṭhitomhi, āvuso, rāgapareto, na sakkomi brahmacariyaṃ sandhāretuṃ; sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’ti. So ārāmaṃ gacchanto appatvāva ārāmaṃ antarāmagge sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ཞིག་གྲོང་ངམ། ཡང་ན་གྲོང་རྡལ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་སོ། །དེ་སྔ་དྲོའི་དུས་སུ་ཤམ་ཐབས་བགོས་ཤིང་། ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་ཐོགས་ཏེ། ལུས་མ་བསྲུངས་པ། ངག་མ་བསྲུངས་པ། ཡིད་མ་བསྲུངས་པ། དྲན་པ་མ་ཉེ་བར་གནས་པ། དབང་པོ་རྣམས་མ་བསྡམས་པར་གྲོང་ངམ། ཡང་ན་གྲོང་རྡལ་དེ་ཉིད་དུ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་འཇུག་གོ །དེས་དེར་བུད་མེད་ཅིག་གོས་ལེགས་པར་མ་བགོས་པའམ། ཡང་ན་ལེགས་པར་མ་གྱོན་པ་མཐོང་ངོ། །དེས་བུད་མེད་གོས་ལེགས་པར་མ་བགོས་པའམ། ཡང་ན་ལེགས་པར་མ་གྱོན་པ་དེ་མཐོང་ནས། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སེམས་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སེམས་བཅོམ་པས་ལུས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་འགྱུར་ལ། སེམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེ་སྟེ། ‘བདག་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སོང་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །བདག་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་ཤིང་། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྲུང་བར་མི་ནུས་སོ། །བསླབ་པ་ཉམས་ཆུང་བ་གསལ་བར་བྱས་ནས་བསླབ་པ་བཏང་སྟེ་སྐྱེ་བོ་དམན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །’ དེ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་འགྲོ་བཞིན་དུ། གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མ་ཕྱིན་པར་ལམ་བར་དུ་བསླབ་པ་ཉམས་ཆུང་བ་གསལ་བར་བྱས་ནས་བསླབ་པ་བཏང་སྟེ་སྐྱེ་བོ་དམན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིར་ལྡོག་གོ ། ‘‘Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo asicammaṃ gahetvā dhanukalāpaṃ sannayhitvā viyūḷhaṃ saṅgāmaṃ otarati, so tasmiṃ saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare upalikkhanti, tamenaṃ apanenti; apanetvā ñātakānaṃ nenti. So ñātakehi nīyamāno appatvāva [Pg.85] ñātake antarāmagge kālaṃ karoti; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo yodhājīvūpamo puggalo santo saṃvijjamāno bhikkhūsu. དགེ་སློང་དག །དཔེར་ན། དམག་མི་དེས་རལ་གྲི་དང་ཕུབ་ཐོགས་ཤིང་། གཞུ་དང་མདེའུ་ཁུར་བསྡམས་ཏེ། དམག་ཚོགས་བཤམས་པའི་གཡུལ་སྤྲོད་ཀྱི་སར་འཇུག་གོ །དེ་གཡུལ་སྤྲོད་དེར་བརྩོན་ཞིང་རྩོལ་བ་བྱེད་ལ། དེ་ལྟར་བརྩོན་ཞིང་རྩོལ་བ་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཕ་རོལ་པོས་རྨས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་རང་གི་དམག་མི་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཕྱིར་ཁྱེར་ཏེ། ཕྱིར་ཁྱེར་ནས་གཉེན་འདུན་རྣམས་ཀྱི་སར་འཁྲིད་དོ། །དེ་གཉེན་འདུན་རྣམས་ཀྱི་སར་འཁྲིད་བཞིན་དུ། གཉེན་འདུན་རྣམས་ཀྱི་སར་མ་ཕྱིན་པར་ལམ་བར་དུ་དུས་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག །ངས་སྐྱེས་བུ་འདི་ནི་དཔེ་དེ་དང་འདྲ་བར་སྨྲའོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ན་སྐྱེས་བུ་ཁ་ཅིག་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་ན་ཡོད་ཅིང་དམིགས་པའི་དམག་མི་དང་འདྲ་བའི་སྐྱེས་བུ་གཉིས་པའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu aññataraṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharati. So pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisati arakkhiteneva kāyena arakkhitāya vācāya arakkhitena cittena anupaṭṭhitāya satiyā asaṃvutehi indriyehi. So tattha passati mātugāmaṃ dunnivatthaṃ vā duppārutaṃ vā. Tassa taṃ mātugāmaṃ disvā dunnivatthaṃ vā duppārutaṃ vā rāgo cittaṃ anuddhaṃseti. So rāgānuddhaṃsitena cittena pariḍayhateva kāyena pariḍayhati cetasā. Tassa evaṃ hoti – ‘yaṃnūnāhaṃ ārāmaṃ gantvā bhikkhūnaṃ āroceyyaṃ – rāgapariyuṭṭhitomhi, āvuso, rāgapareto, na sakkomi brahmacariyaṃ sandhāretuṃ; sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’ti. So ārāmaṃ gantvā bhikkhūnaṃ āroceti – ‘rāgapariyuṭṭhitomhi, āvuso, rāgapareto, na sakkomi brahmacariyaṃ sandhāretuṃ; sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’’’ti. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ཞིག་གྲོང་ངམ། ཡང་ན་གྲོང་རྡལ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་སོ། །དེ་སྔ་དྲོའི་དུས་སུ་ཤམ་ཐབས་བགོས་ཤིང་། ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་ཐོགས་ཏེ། ལུས་མ་བསྲུངས་པ། ངག་མ་བསྲུངས་པ། ཡིད་མ་བསྲུངས་པ། དྲན་པ་མ་ཉེ་བར་གནས་པ། དབང་པོ་རྣམས་མ་བསྡམས་པར་གྲོང་ངམ། ཡང་ན་གྲོང་རྡལ་དེ་ཉིད་དུ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་འཇུག་གོ །དེས་དེར་བུད་མེད་ཅིག་གོས་ལེགས་པར་མ་བགོས་པའམ། ཡང་ན་ལེགས་པར་མ་གྱོན་པ་མཐོང་ངོ། །དེས་བུད་མེད་གོས་ལེགས་པར་མ་བགོས་པའམ། ཡང་ན་ལེགས་པར་མ་གྱོན་པ་དེ་མཐོང་ནས། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སེམས་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སེམས་བཅོམ་པས་ལུས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་འགྱུར་ལ། སེམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེ་སྟེ། ‘བདག་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སོང་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །བདག་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་ཤིང་། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྲུང་བར་མི་ནུས་སོ། །བསླབ་པ་ཉམས་ཆུང་བ་གསལ་བར་བྱས་ནས་བསླབ་པ་བཏང་སྟེ་སྐྱེ་བོ་དམན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །’ དེ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སོང་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །བདག་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་ཤིང་། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྲུང་བར་མི་ནུས་སོ། །བསླབ་པ་ཉམས་ཆུང་བ་གསལ་བར་བྱས་ནས་བསླབ་པ་བཏང་སྟེ་སྐྱེ་བོ་དམན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱའོ་’ཞེས་སྨྲའོ། ། ‘‘Tamenaṃ sabrahmacārī ovadanti anusāsanti – ‘appassādā, āvuso, kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Aṭṭhikaṅkalūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Maṃsapesūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Tiṇukkūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Aṅgārakāsūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Supinakūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Yācitakūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Rukkhaphalūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Asisūnūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Sattisūlūpamā kāmā vuttā bhagavatā [Pg.86] bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Sappasirūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Abhiramatāyasmā brahmacariye; māyasmā sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattī’’’ti. དེ་ལ་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་འདི་སྐད་དུ་སྟེར་ཏེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ནི་རོ་མྱོང་བ་ཆུང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མང་བ་དང་། ཉེ་བར་འཚེ་བ་མང་བ་དང་། འདི་ལ་ཉེས་དམིགས་ཆེས་ཆེ་བར་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ནི་རུས་ཀྲང་གི་དཔེ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་མང་བ་དང་། ཉེ་བར་འཚེ་བ་མང་བ་དང་། འདི་ལ་ཉེས་དམིགས་ཆེས་ཆེ་བར་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ནི་ཤ་དུམ་གྱི་དཔེ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་མང་བ་དང་། ཉེ་བར་འཚེ་བ་མང་བ་དང་། འདི་ལ་ཉེས་དམིགས་ཆེས་ཆེ་བར་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ནི་རྩྭ་སྒྲོན་གྱི་དཔེ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་མང་བ་དང་། ཉེ་བར་འཚེ་བ་མང་བ་དང་། འདི་ལ་ཉེས་དམིགས་ཆེས་ཆེ་བར་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ནི་མེ་མུར་གྱི་དོང་གི་དཔེ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་མང་བ་དང་། ཉེ་བར་འཚེ་བ་མང་བ་དང་། འདི་ལ་ཉེས་དམིགས་ཆེས་ཆེ་བར་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་དཔེ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་མང་བ་དང་། ཉེ་བར་འཚེ་བ་མང་བ་དང་། འདི་ལ་ཉེས་དམིགས་ཆེས་ཆེ་བར་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ནི་གཡར་པོའི་ནོར་གྱི་དཔེ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་མང་བ་དང་། ཉེ་བར་འཚེ་བ་མང་བ་དང་། འདི་ལ་ཉེས་དམིགས་ཆེས་ཆེ་བར་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ནི་ཤིང་ཐོག་གི་དཔེ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་མང་བ་དང་། ཉེ་བར་འཚེ་བ་མང་བ་དང་། འདི་ལ་ཉེས་དམིགས་ཆེས་ཆེ་བར་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ནི་གཤན་པའི་གཏུབ་གཞོང་གི་དཔེ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་མང་བ་དང་། ཉེ་བར་འཚེ་བ་མང་བ་དང་། འདི་ལ་ཉེས་དམིགས་ཆེས་ཆེ་བར་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ནི་མཚོན་ཆའི་གསལ་ཤིང་གི་དཔེ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་མང་བ་དང་། ཉེ་བར་འཚེ་བ་མང་བ་དང་། འདི་ལ་ཉེས་དམིགས་ཆེས་ཆེ་བར་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ནི་སྦྲུལ་མགོའི་དཔེ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་མང་བ་དང་། ཉེ་བར་འཚེ་བ་མང་བ་དང་། འདི་ལ་ཉེས་དམིགས་ཆེས་ཆེ་བར་གསུངས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་མཛོད་ཅིག །ཚེ་དང་ལྡན་པས་བསླབ་པ་ཉམས་ཆུང་བ་གསལ་བར་བྱས་ནས་བསླབ་པ་བཏང་སྟེ་སྐྱེ་བོ་དམན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིར་མ་ལྡོག་ཅིག །’ཅེས་སོ། ། ‘‘So sabrahmacārīhi evaṃ ovadiyamāno evaṃ anusāsiyamāno evamāha – ‘kiñcāpi, āvuso, appassādā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo; atha kho nevāhaṃ sakkomi brahmacariyaṃ sandhāretuṃ, sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’’’ti. So sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati. དེ་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གདམས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ན། འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ནི་རོ་མྱོང་བ་ཆུང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མང་བ་དང་། ཉེ་བར་འཚེ་བ་མང་བ་དང་། འདི་ལ་ཉེས་དམིགས་ཆེས་ཆེ་བར་གསུངས་པ་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བདག་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྲུང་བར་མི་ནུས་སོ། །བསླབ་པ་ཉམས་ཆུང་བ་གསལ་བར་བྱས་ནས་བསླབ་པ་བཏང་སྟེ་སྐྱེ་བོ་དམན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱའོ་’ཞེས་སྨྲའོ། །དེ་བསླབ་པ་ཉམས་ཆུང་བ་གསལ་བར་བྱས་ནས་བསླབ་པ་བཏང་སྟེ་སྐྱེ་བོ་དམན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིར་ལྡོག་གོ ། ‘‘Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo asicammaṃ gahetvā dhanukalāpaṃ sannayhitvā viyūḷhaṃ saṅgāmaṃ otarati, so tasmiṃ saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare upalikkhanti, tamenaṃ apanenti; apanetvā ñātakānaṃ nenti, tamenaṃ ñātakā upaṭṭhahanti paricaranti. So ñātakehi upaṭṭhahiyamāno paricariyamāno teneva ābādhena kālaṃ karoti; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo yodhājīvūpamo puggalo santo saṃvijjamāno bhikkhūsu. དགེ་སློང་དག །དཔེར་ན། དམག་མི་དེས་རལ་གྲི་དང་ཕུབ་ཐོགས་ཤིང་། གཞུ་དང་མདེའུ་ཁུར་བསྡམས་ཏེ། དམག་ཚོགས་བཤམས་པའི་གཡུལ་སྤྲོད་ཀྱི་སར་འཇུག་གོ །དེ་གཡུལ་སྤྲོད་དེར་བརྩོན་ཞིང་རྩོལ་བ་བྱེད་ལ། དེ་ལྟར་བརྩོན་ཞིང་རྩོལ་བ་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཕ་རོལ་པོས་རྨས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་རང་གི་དམག་མི་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཕྱིར་ཁྱེར་ཏེ། ཕྱིར་ཁྱེར་ནས་གཉེན་འདུན་རྣམས་ཀྱི་སར་འཁྲིད་དོ། །དེ་ལ་གཉེན་འདུན་རྣམས་ཀྱིས་ནད་གཡོག་དང་རིམ་གྲོ་བྱེད་དོ། །དེ་གཉེན་འདུན་རྣམས་ཀྱིས་ནད་གཡོག་དང་རིམ་གྲོ་བྱེད་བཞིན་དུ། རྨ་ནད་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དུས་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག །ངས་སྐྱེས་བུ་འདི་ནི་དཔེ་དེ་དང་འདྲ་བར་སྨྲའོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ན་སྐྱེས་བུ་ཁ་ཅིག་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་ན་ཡོད་ཅིང་དམིགས་པའི་དམག་མི་དང་འདྲ་བའི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་པའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu aññataraṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharati. So pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisati arakkhiteneva kāyena arakkhitāya vācāya arakkhitena cittena anupaṭṭhitāya satiyā asaṃvutehi indriyehi. So tattha passati mātugāmaṃ dunnivatthaṃ vā duppārutaṃ vā. Tassa taṃ mātugāmaṃ disvā dunnivatthaṃ vā duppārutaṃ vā rāgo cittaṃ anuddhaṃseti. So rāgānuddhaṃsitena cittena pariḍayhateva kāyena pariḍayhati cetasā. Tassa evaṃ hoti – ‘yaṃnūnāhaṃ ārāmaṃ gantvā bhikkhūnaṃ āroceyyaṃ – rāgapariyuṭṭhitomhi, āvuso, rāgapareto, na sakkomi brahmacariyaṃ [Pg.87] sandhāretuṃ; sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’ti. So ārāmaṃ gantvā bhikkhūnaṃ āroceti – ‘rāgapariyuṭṭhitomhi, āvuso, rāgapareto, na sakkomi brahmacariyaṃ sandhāretuṃ; sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’’’ti. དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ཞིག་གྲོང་ངམ། ཡང་ན་གྲོང་རྡལ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་སོ། །དེ་སྔ་དྲོའི་དུས་སུ་ཤམ་ཐབས་བགོས་ཤིང་། ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་ཐོགས་ཏེ། ལུས་མ་བསྲུངས་པ། ངག་མ་བསྲུངས་པ། ཡིད་མ་བསྲུངས་པ། དྲན་པ་མ་ཉེ་བར་གནས་པ། དབང་པོ་རྣམས་མ་བསྡམས་པར་གྲོང་ངམ། ཡང་ན་གྲོང་རྡལ་དེ་ཉིད་དུ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་འཇུག་གོ །དེས་དེར་བུད་མེད་ཅིག་གོས་ལེགས་པར་མ་བགོས་པའམ། ཡང་ན་ལེགས་པར་མ་གྱོན་པ་མཐོང་ངོ། །དེས་བུད་མེད་གོས་ལེགས་པར་མ་བགོས་པའམ། ཡང་ན་ལེགས་པར་མ་གྱོན་པ་དེ་མཐོང་ནས། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སེམས་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སེམས་བཅོམ་པས་ལུས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་འགྱུར་ལ། སེམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེ་སྟེ། ‘བདག་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སོང་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །བདག་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་ཤིང་། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྲུང་བར་མི་ནུས་སོ། །བསླབ་པ་ཉམས་ཆུང་བ་གསལ་བར་བྱས་ནས་བསླབ་པ་བཏང་སྟེ་སྐྱེ་བོ་དམན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །’ དེ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སོང་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །བདག་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་ཤིང་། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྲུང་བར་མི་ནུས་སོ། །བསླབ་པ་ཉམས་ཆུང་བ་གསལ་བར་བྱས་ནས་བསླབ་པ་བཏང་སྟེ་སྐྱེ་བོ་དམན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱའོ་’ཞེས་སྨྲའོ། ། ‘‘Tamenaṃ sabrahmacārī ovadanti anusāsanti – ‘appassādā, āvuso, kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Aṭṭhikaṅkalūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Maṃsapesūpamā kāmā vuttā bhagavatā…pe… tiṇukkūpamā kāmā vuttā bhagavatā… aṅgārakāsūpamā kāmā vuttā bhagavatā… supinakūpamā kāmā vuttā bhagavatā… yācitakūpamā kāmā vuttā bhagavatā… rukkhaphalūpamā kāmā vuttā bhagavatā… asisūnūpamā kāmā vuttā bhagavatā… sattisūlūpamā kāmā vuttā bhagavatā… sappasirūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Abhiramatāyasmā brahmacariye; māyasmā sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattī’’’ti. དེ་ལ་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་འདི་སྐད་དུ་སྟེར་ཏེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ནི་རོ་མྱོང་བ་ཆུང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མང་བ་དང་། ཉེ་བར་འཚེ་བ་མང་བ་དང་། འདི་ལ་ཉེས་དམིགས་ཆེས་ཆེ་བར་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ནི་རུས་ཀྲང་གི་དཔེ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་མང་བ་དང་། ཉེ་བར་འཚེ་བ་མང་བ་དང་། འདི་ལ་ཉེས་དམིགས་ཆེས་ཆེ་བར་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ནི་ཤ་དུམ་གྱི་དཔེ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་ཏེ། །ལ་སོགས། རྩྭ་སྒྲོན་གྱི་དཔེ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་ཏེ། །མེ་མུར་གྱི་དོང་གི་དཔེ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་ཏེ། །རྨི་ལམ་གྱི་དཔེ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་ཏེ། །གཡར་པོའི་ནོར་གྱི་དཔེ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་ཏེ། །ཤིང་ཐོག་གི་དཔེ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་ཏེ། །གཤན་པའི་གཏུབ་གཞོང་གི་དཔེ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་ཏེ། །མཚོན་ཆའི་གསལ་ཤིང་གི་དཔེ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་ཏེ། །སྦྲུལ་མགོའི་དཔེ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་མང་བ་དང་། ཉེ་བར་འཚེ་བ་མང་བ་དང་། འདི་ལ་ཉེས་དམིགས་ཆེས་ཆེ་བར་གསུངས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་མཛོད་ཅིག །ཚེ་དང་ལྡན་པས་བསླབ་པ་ཉམས་ཆུང་བ་གསལ་བར་བྱས་ནས་བསླབ་པ་བཏང་སྟེ་སྐྱེ་བོ་དམན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིར་མ་ལྡོག་ཅིག །’ཅེས་སོ། ། ‘‘So sabrahmacārīhi evaṃ ovadiyamāno evaṃ anusāsiyamāno evamāha – ‘ussahissāmi, āvuso, vāyamissāmi, āvuso, abhiramissāmi, āvuso! Na dānāhaṃ, āvuso, sikkhādubbalyaṃ āvikatvā sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’’’ti. དེ་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གདམས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ན། འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །བདག་གིས་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །བདག་གིས་རྩོལ་བ་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །བདག་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །བདག་ནི་ད་ནི་བསླབ་པ་ཉམས་ཆུང་བ་གསལ་བར་བྱས་ནས་བསླབ་པ་བཏང་སྟེ་སྐྱེ་བོ་དམན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་གོ་’ཞེས་སྨྲའོ། ། ‘‘Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo asicammaṃ gahetvā dhanukalāpaṃ sannayhitvā viyūḷhaṃ saṅgāmaṃ otarati, so tasmiṃ saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare upalikkhanti, tamenaṃ apanenti; apanetvā ñātakānaṃ nenti, tamenaṃ ñātakā upaṭṭhahanti paricaranti. So ñātakehi upaṭṭhahiyamāno paricariyamāno vuṭṭhāti tamhā ābādhā; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho yodhājīvūpamo puggalo santo saṃvijjamāno bhikkhūsu. དགེ་སློང་དག་ དཔེར་ན་ དཔའ་བོ་དེ་རལ་གྲི་དང་ཕུབ་ཐོགས་ཤིང་། གཞུ་དང་མདའ་དོང་བཅིངས་ཏེ་གཡུལ་སྤྲད་པའི་གཡུལ་ས་ཆེན་པོར་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་གཡུལ་ས་དེར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་སྟོབས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་སྟོབས་སྐྱེད་པ་དེ་ལ་ཕ་རོལ་གྱི་དམག་མིས་མཚོན་གྱིས་འབིགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་རང་གི་དམག་གྲོགས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཕྱིར་ཁྱེར་ནས་གཉེན་འདུན་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་སྐྱེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་གཉེན་འདུན་རྣམས་ཀྱིས་རྨ་གསོ་ཞིང་བསྙེན་བཀུར་དང་རིམ་གྲོ་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་གཉེན་འདུན་རྣམས་ཀྱིས་རྨ་གསོ་ཞིང་རིམ་གྲོ་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ནད་དེ་ལས་ཐར་ཞིང་དྲག་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་ ངས་གང་ཟག་འདི་ནི་དཔའ་བོ་དེ་དང་འདྲ་བར་སྨྲའོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་འདི་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་ནི་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཡོད་ཅིང་དམིགས་པའི་དཔའ་བོ་དང་འདྲ་བའི་གང་ཟག་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu aññataraṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharati. So pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisati rakkhiteneva kāyena rakkhitāya vācāya rakkhitena cittena upaṭṭhitāya satiyā saṃvutehi indriyehi. So [Pg.88] cakkhunā rūpaṃ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ, tassa saṃvarāya paṭipajjati; rakkhati cakkhundriyaṃ; cakkhundriye saṃvaraṃ āpajjati. Sotena saddaṃ sutvā… ghānena gandhaṃ ghāyitvā … jivhāya rasaṃ sāyitvā… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā… manasā dhammaṃ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ manindriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ, tassa saṃvarāya paṭipajjati; rakkhati manindriyaṃ; manindriye saṃvaraṃ āpajjati. So pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto vivittaṃ senāsanaṃ bhajati araññaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapuñjaṃ. So araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. So abhijjhaṃ loke pahāya…pe… so ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe vivicceva kāmehi…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་གྲོང་ངམ། གྲོང་རྡལ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་སོ། །དེ་སྔ་དྲོའི་དུས་སུ་ཤམ་ཐབས་བགོས་ཏེ་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་ཐོགས་ནས། ལུས་བསྲུངས་པ་དང་། ངག་བསྲུངས་པ་དང་། ཡིད་བསྲུངས་པ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་དང་། དབང་པོ་རྣམས་བསྡམས་ཏེ་གྲོང་ངམ། གྲོང་རྡལ་དེ་ཉིད་དུ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་ན་མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་། ཆ་བྱད་དུ་མི་འཛིན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་མིག་གི་དབང་པོ་མ་བསྡམས་པར་གནས་ན་བརྣབ་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྟེ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་རྗེས་སུ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་བས། དེ་བསྡམ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །མིག་གི་དབང་པོ་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །མིག་གི་དབང་པོ་སྡོམ་པར་བྱེད་དོ། །རྣ་བས་སྒྲ་ཐོས་ནས། །པེ། །སྣས་དྲི་བསྣམས་ནས། །པེ། །ལྕེས་རོ་མྱངས་ནས། །པེ། །ལུས་ཀྱིས་རེག་བྱ་རེག་ནས། །པེ། །ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་ཤེས་ནས་མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་། ཆ་བྱད་དུ་མི་འཛིན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་མ་བསྡམས་པར་གནས་ན་བརྣབ་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྟེ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་རྗེས་སུ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་བས། དེ་བསྡམ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་སྡོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཟས་ཟོས་ནས་བསོད་སྙོམས་ལས་ཕྱིར་ལོག་སྟེ། དབེན་པའི་གནས་མལ་ཏེ། དགོན་པའམ། ཤིང་དྲུང་ངམ། རིའམ། གྲོག་རོང་ངམ། རི་ཕུག་གམ། དུར་ཁྲོད་དམ། ནགས་ཚལ་ལམ། བླ་གབ་མེད་པའི་ས་ཕྱོགས་སམ། ཕུང་པོའི་གནས་སུ་སོང་སྟེ་གནས་སོ། །དེ་དགོན་པའམ། ཤིང་དྲུང་ངམ། ཁང་སྟོང་དུ་སོང་ནས་སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ། ལུས་དྲང་པོར་བསྲངས་ནས་མངོན་དུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་སྟེ་འདུག་གོ། །དེ་འཇིག་རྟེན་ལ་བརྣབ་སེམས་སྤངས་ཏེ། །པེ། །དེ་ཤེས་རབ་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་སྤངས་ནས། འདོད་པ་རྣམས་ལས་དབེན་ཞིང་། །པེ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། ། ‘‘So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṃ khayañāṇāya cittaṃ abhininnāmeti. So ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… nāparaṃ itthattāyāti pajānāti’’. དེ་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་ཅིང་། ཡོངས་སུ་དག་པ། རྣམ་པར་བྱང་བ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ། ཤིན་ཏུ་གཉེན་པོར་གྱུར་པ། ལས་སུ་རུང་བ། གནས་པ། མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པ་ན། ཟག་པ་ཟད་པའི་ཤེས་པ་ལ་སེམས་མངོན་པར་ཕྱོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ ‘འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ’ ཞེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །པེ། །‘འདི་ལྟ་བུའི་སྲིད་པ་གཞན་མེད་དོ’ ཞེས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། ། ‘‘Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo asicammaṃ gahetvā dhanukalāpaṃ sannayhitvā viyūḷhaṃ saṅgāmaṃ otarati, so taṃ saṅgāmaṃ abhivijinitvā vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṃ ajjhāvasati; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo yodhājīvūpamo puggalo santo saṃvijjamāno bhikkhūsu. Ime kho, bhikkhave, pañca yodhājīvūpamā puggalā santo saṃvijjamānā bhikkhūsū’’ti. Chaṭṭhaṃ. དགེ་སློང་དག་ དཔེར་ན་ དཔའ་བོ་དེ་རལ་གྲི་དང་ཕུབ་ཐོགས་ཤིང་། གཞུ་དང་མདའ་དོང་བཅིངས་ཏེ་གཡུལ་སྤྲད་པའི་གཡུལ་ས་ཆེན་པོར་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་གཡུལ་ས་དེ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཏེ། གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ནས་གཡུལ་ས་དེ་ཉིད་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ ངས་གང་ཟག་འདི་ནི་དཔའ་བོ་དེ་དང་འདྲ་བར་སྨྲའོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་འདི་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་ འདི་ནི་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཡོད་ཅིང་དམིགས་པའི་དཔའ་བོ་དང་འདྲ་བའི་གང་ཟག་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་ དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཡོད་ཅིང་དམིགས་པའི་དཔའ་བོ་དང་འདྲ་བའི་གང་ཟག་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲུག་པ་རྫོགས་སོ། ། 7. Paṭhamaanāgatabhayasuttaṃ ༧. མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་དང་པོའི་མདོ། 77. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, anāgatabhayāni sampassamānena alameva āraññikena bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa [Pg.89] pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. ༧༧. དགེ་སློང་དག་ མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལ་ལེགས་པར་ལྟ་བའི་དགོན་པ་ན་གནས་པའི་དགེ་སློང་གིས། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། བག་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དང་། བསམ་པ་གཏད་དེ་གནས་པར་བྱ་བ་ནི་འོས་སོ། ། ‘‘Katamāni pañca? Idha, bhikkhave, āraññiko bhikkhu iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ kho etarahi ekako araññe viharāmi. Ekakaṃ kho pana maṃ araññe viharantaṃ ahi vā maṃ ḍaṃseyya, vicchiko vā maṃ ḍaṃseyya, satapadī vā maṃ ḍaṃseyya, tena me assa kālaṅkiriyā, so mamassa antarāyo; handāhaṃ vīriyaṃ ārabhāmi appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāyā’ti. Idaṃ, bhikkhave, paṭhamaṃ anāgatabhayaṃ sampassamānena alameva āraññikena bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ འདི་ན་དགོན་པ་ན་གནས་པའི་དགེ་སློང་གིས་འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། ‘བདག་ནི་ད་ལྟ་དགོན་པར་གཅིག་པུར་གནས་སོ། །བདག་དགོན་པར་གཅིག་པུར་གནས་པ་ལ། སྦྲུལ་གྱིས་གཟིར་རམ། སྡིག་པས་གཟིར་རམ། རྐང་བརྒྱ་པས་གཟིར་ཏེ། དེས་བདག་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་བདག་གི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བས། ད་ནི་བདག་གིས་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱའོ’ ཞེས་སེམས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་དང་པོ་འདི་ལ་ལེགས་པར་ལྟ་བའི་དགོན་པ་ན་གནས་པའི་དགེ་སློང་གིས། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། བག་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དང་། བསམ་པ་གཏད་དེ་གནས་པར་བྱ་བ་ནི་འོས་སོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, āraññiko bhikkhu iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ kho etarahi ekako araññe viharāmi. Ekako kho panāhaṃ araññe viharanto upakkhalitvā vā papateyyaṃ, bhattaṃ vā bhuttaṃ me byāpajjeyya, pittaṃ vā me kuppeyya, semhaṃ vā me kuppeyya, satthakā vā me vātā kuppeyyuṃ, tena me assa kālaṅkiriyā, so mamassa antarāyo; handāhaṃ vīriyaṃ ārabhāmi appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāyā’ti. Idaṃ, bhikkhave, dutiyaṃ anāgatabhayaṃ sampassamānena alameva āraññikena bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་དགོན་པ་ན་གནས་པའི་དགེ་སློང་གིས་འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། ‘བདག་ནི་ད་ལྟ་དགོན་པར་གཅིག་པུར་གནས་སོ། །བདག་དགོན་པར་གཅིག་པུར་གནས་པ་ལ། འགྱེད་དེ་ལྷུང་ངམ། ཟས་ཟོས་པ་མ་ཞུ་བར་འགྱུར་རམ། མཁྲིས་པ་འཁྲུག་གམ། བད་ཀན་འཁྲུག་གམ། རླུང་ནད་དྲག་པོ་ལྡང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་བདག་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་བདག་གི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བས། ད་ནི་བདག་གིས་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱའོ’ ཞེས་སེམས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་གཉིས་པ་འདི་ལ་ལེགས་པར་ལྟ་བའི་དགོན་པ་ན་གནས་པའི་དགེ་སློང་གིས། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། བག་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དང་། བསམ་པ་གཏད་དེ་གནས་པར་བྱ་བ་ནི་འོས་སོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, āraññiko bhikkhu iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ kho etarahi ekako araññe viharāmi. Ekako kho panāhaṃ araññe viharanto vāḷehi samāgaccheyyaṃ, sīhena vā byagghena vā dīpinā vā acchena vā taracchena vā, te maṃ jīvitā voropeyyuṃ, tena me assa kālaṅkiriyā, so mamassa antarāyo; handāhaṃ vīriyaṃ ārabhāmi appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāyā’ti. Idaṃ, bhikkhave, tatiyaṃ anāgatabhayaṃ sampassamānena alameva āraññikena bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ [Pg.90] appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་དགོན་པ་ན་གནས་པའི་དགེ་སློང་གིས་འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། ‘བདག་ནི་ད་ལྟ་དགོན་པར་གཅིག་པུར་གནས་སོ། །བདག་དགོན་པར་གཅིག་པུར་གནས་པ་ལ། གཅན་གཟན་གདུག་པ་ཅན་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་ཏེ། སེང་གེའམ། སྟག་གམ། གཟིག་གམ། དོམ་མམ། ཁྱི་སྤྱང་དང་ཕྲད་ནས། དེ་དག་གིས་བདག་གི་སྲོག་འཕྲོག་པར་བྱེད་དོ། །དེས་བདག་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་བདག་གི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བས། ད་ནི་བདག་གིས་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱའོ’ ཞེས་སེམས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་གསུམ་པ་འདི་ལ་ལེགས་པར་ལྟ་བའི་དགོན་པ་ན་གནས་པའི་དགེ་སློང་གིས། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། བག་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དང་། བསམ་པ་གཏད་དེ་གནས་པར་བྱ་བ་ནི་འོས་སོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, āraññiko bhikkhu iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ kho etarahi ekako araññe viharāmi. Ekako kho panāhaṃ araññe viharanto māṇavehi samāgaccheyyaṃ katakammehi vā akatakammehi vā, te maṃ jīvitā voropeyyuṃ, tena me assa kālaṅkiriyā, so mamassa antarāyo; handāhaṃ vīriyaṃ ārabhāmi appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāyā’ti. Idaṃ, bhikkhave, catutthaṃ anāgatabhayaṃ sampassamānena alameva āraññikena bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་དགོན་པ་ན་གནས་པའི་དགེ་སློང་གིས་འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། ‘བདག་ནི་ད་ལྟ་དགོན་པར་གཅིག་པུར་གནས་སོ། །བདག་དགོན་པར་གཅིག་པུར་གནས་པ་ལ། བྱས་ཉེས་ཅན་ནམ། བྱས་ཉེས་མ་བྱས་པའི་ཆོམ་པོ་རྣམས་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་གིས་བདག་གི་སྲོག་འཕྲོག་པར་བྱེད་དོ། །དེས་བདག་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་བདག་གི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བས། ད་ནི་བདག་གིས་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱའོ’ ཞེས་སེམས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་བཞི་པ་འདི་ལ་ལེགས་པར་ལྟ་བའི་དགོན་པ་ན་གནས་པའི་དགེ་སློང་གིས། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། བག་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དང་། བསམ་པ་གཏད་དེ་གནས་པར་བྱ་བ་ནི་འོས་སོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, āraññiko bhikkhu iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ kho etarahi ekako araññe viharāmi. Santi kho panāraññe vāḷā amanussā, te maṃ jīvitā voropeyyuṃ, tena me assa kālaṅkiriyā, so mamassa antarāyo; handāhaṃ vīriyaṃ ārabhāmi appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāyā’ti. Idaṃ, bhikkhave, pañcamaṃ anāgatabhayaṃ sampassamānena alameva āraññikena bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. དགེ་སློང་དག་ གཞན་ཡང་དགོན་པ་ན་གནས་པའི་དགེ་སློང་གིས་འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། ‘བདག་ནི་ད་ལྟ་དགོན་པར་གཅིག་པུར་གནས་སོ། །དགོན་པ་ན་མི་མ་ཡིན་པ་གདུག་པ་ཅན་རྣམས་ཡོད་དེ། དེ་དག་གིས་བདག་གི་སྲོག་འཕྲོག་པར་བྱེད་དོ། །དེས་བདག་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་བདག་གི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བས། ད་ནི་བདག་གིས་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱའོ’ ཞེས་སེམས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་ལྔ་པ་འདི་ལ་ལེགས་པར་ལྟ་བའི་དགོན་པ་ན་གནས་པའི་དགེ་སློང་གིས། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། བག་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དང་། བསམ་པ་གཏད་དེ་གནས་པར་བྱ་བ་ནི་འོས་སོ། ། ‘‘Imāni kho, bhikkhave, pañca anāgatabhayāni sampassamānena alameva āraññikena bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāyā’’ti. Sattamaṃ. དགེ་སློང་དག་ མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལ་ལེགས་པར་ལྟ་བའི་དགོན་པ་ན་གནས་པའི་དགེ་སློང་གིས། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། བག་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དང་། བསམ་པ་གཏད་དེ་གནས་པར་བྱ་བ་ནི་འོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུན་པ་རྫོགས་སོ། ། 8. Dutiyaanāgatabhayasuttaṃ ༨. མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་གཉིས་པའི་མདོ། 78. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, anāgatabhayāni sampassamānena alameva bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Katamāni pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ kho etarahi daharo yuvā susukāḷakeso bhadrena yobbanena samannāgato paṭhamena vayasā[Pg.91]. Hoti kho pana so samayo yaṃ imaṃ kāyaṃ jarā phusati. Jiṇṇena kho pana jarāya abhibhūtena na sukaraṃ buddhānaṃ sāsanaṃ manasi kātuṃ, na sukarāni araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevituṃ. Purā maṃ so dhammo āgacchati aniṭṭho akanto amanāpo; handāhaṃ paṭikacceva vīriyaṃ ārabhāmi appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya, yenāhaṃ dhammena samannāgato jiṇṇakopi phāsuṃ viharissāmī’ti. Idaṃ, bhikkhave, paṭhamaṃ anāgatabhayaṃ sampassamānena alameva bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. ༧༨. དགེ་སློང་དག་ མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལ་ལེགས་པར་ལྟ་བའི་དགེ་སློང་གིས། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། བག་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དང་། བསམ་པ་གཏད་དེ་གནས་པར་བྱ་བ་ནི་འོས་སོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ འདི་ན་དགེ་སློང་གིས་འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། ‘བདག་ནི་ད་ལྟ་གཞོན་ནུ་ལང་ཚོ་ལ་བབས་ཤིང་། སྐྲ་ནག་པོ་དང་ལྡན་པ། ན་ཚོད་དང་པོ་ལ་གནས་པ་ཞིག་གོ། །འོན་ཀྱང་ལུས་འདི་ལ་རྒས་པ་འོང་བའི་དུས་ཤིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །རྒས་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་རྒུད་པར་གྱུར་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དགོན་པ་དང་ནགས་ཁྲོད་ཀྱི་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་གནས་མལ་ལ་བསྟེན་པ་ནི་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་འདོད་པ་དང་། མི་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་ཆོས་དེ་བདག་ལ་མ་འོངས་པའི་སྔོན་དུ། ད་ལྟ་ཉིད་ནས་བདག་གིས་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཆོས་དེ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་རྒས་པར་གྱུར་ཀྱང་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ’ ཞེས་སེམས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་དང་པོ་འདི་ལ་ལེགས་པར་ལྟ་བའི་དགེ་སློང་གིས། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། བག་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དང་། བསམ་པ་གཏད་དེ་གནས་པར་བྱ་བ་ནི་འོས་སོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ kho etarahi appābādho appātaṅko samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya majjhimāya padhānakkhamāya. Hoti kho pana so samayo yaṃ imaṃ kāyaṃ byādhi phusati. Byādhitena kho pana byādhinā abhibhūtena na sukaraṃ buddhānaṃ sāsanaṃ manasi kātuṃ, na sukarāni araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevituṃ. Purā maṃ so dhammo āgacchati aniṭṭho akanto amanāpo; handāhaṃ paṭikacceva vīriyaṃ ārabhāmi appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya, yenāhaṃ dhammena samannāgato byādhitopi phāsuṃ viharissāmī’ti. Idaṃ, bhikkhave, dutiyaṃ anāgatabhayaṃ sampassamānena alameva bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་གིས་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། 'ད་ལྟ་ང་ནི་ནད་མེད་པ་དང་། ཉམ་ང་བ་མེད་པ། བཟའ་བཏུང་སྙོམས་པར་འཇུ་བའི་མེ་དྲོད་དང་ལྡན་ཞིང་། གྲང་དྲགས་པ་མེད་པ། ཚ་དྲགས་པ་མེད་པ། བར་མ་སྟེ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ལ་བཟོད་པ་ཞིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་ལུས་འདི་ལ་ནད་ཀྱིས་རེག་པའི་དུས་ཤིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ནད་ཀྱིས་ཟིན་ཅིང་ནད་ཀྱིས་གཟིར་བའི་ཚེ་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་སླ་ཞིང་། དབེན་པའི་ནགས་ཁྲོད་ཀྱི་གནས་མལ་རྣམས་བསྟེན་པའང་མི་སླའོ། ང་ལ་མི་འདོད་པ་དང་། མི་སྡུག་པ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་ཆོས་དེ་མ་བྱུང་བའི་སྔོན་རོལ་ཉིད་དུ། བདག་གིས་ད་ལྟ་ཉིད་ནས་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱའོ། ང་ནི་ཆོས་དེ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། ནད་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཚེའང་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ།' དགེ་སློང་དག འདི་ནི་མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་གཉིས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ལེགས་པར་ལྟ་བའི་དགེ་སློང་གིས་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། བག་ཡོད་པ་དང་། ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་བརྩོན་པ། བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་པར་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་ཉིད་དོ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu iti paṭisañcikkhati – ‘etarahi kho subhikkhaṃ susassaṃ sulabhapiṇḍaṃ, sukaraṃ uñchena paggahena yāpetuṃ. Hoti kho pana so samayo yaṃ dubbhikkhaṃ hoti dussassaṃ dullabhapiṇḍaṃ, na sukaraṃ uñchena paggahena yāpetuṃ. Dubbhikkhe kho pana manussā yena subhikkhaṃ tena saṅkamanti. Tattha saṅgaṇikavihāro hoti ākiṇṇavihāro. Saṅgaṇikavihāre kho pana sati ākiṇṇavihāre na sukaraṃ buddhānaṃ sāsanaṃ manasi [Pg.92] kātuṃ, na sukarāni araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevituṃ. Purā maṃ so dhammo āgacchati aniṭṭho akanto amanāpo; handāhaṃ paṭikacceva vīriyaṃ ārabhāmi appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya, yenāhaṃ dhammena samannāgato dubbhikkhepi phāsu viharissāmī’ti. Idaṃ, bhikkhave, tatiyaṃ anāgatabhayaṃ sampassamānena alameva bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་གིས་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། 'ད་ལྟ་ནི་ལོ་ལེགས་པ་དང་། ལོ་ཏོག་བཟང་བ། བསོད་སྙོམས་སླ་བར་ཐོབ་པ་སྟེ། ལྷུང་བཟེད་ཐོགས་ནས་བསོད་སྙོམས་བསླངས་ཏེ་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བ་སླའོ། འོན་ཀྱང་མུ་གེ་བྱུང་བ་དང་། ལོ་ཏོག་ཉམས་པ། བསོད་སྙོམས་དཀོན་པར་གྱུར་ཏེ། ལྷུང་བཟེད་ཐོགས་ནས་བསོད་སྙོམས་བསླངས་ཏེ་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བ་མི་སླ་བའི་དུས་ཤིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། མུ་གེ་བྱུང་བའི་ཚེ་ནི། མི་རྣམས་ལོ་ལེགས་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ། དེར་ནི་འདུ་འཛི་དང་བཅས་པར་གནས་པ་དང་། མི་ཚོགས་ཆེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། འདུ་འཛི་དང་བཅས་ཤིང་མི་ཚོགས་ཆེ་བར་གནས་པའི་ཚེ་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་སླ་ཞིང་། དབེན་པའི་ནགས་ཁྲོད་ཀྱི་གནས་མལ་རྣམས་བསྟེན་པའང་མི་སླའོ། ང་ལ་མི་འདོད་པ་དང་། མི་སྡུག་པ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་ཆོས་དེ་མ་བྱུང་བའི་སྔོན་རོལ་ཉིད་དུ། བདག་གིས་ད་ལྟ་ཉིད་ནས་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱའོ། ང་ནི་ཆོས་དེ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། མུ་གེ་བྱུང་བའི་ཚེའང་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ།' དགེ་སློང་དག འདི་ནི་མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་གསུམ་པ་སྟེ། དེ་ལ་ལེགས་པར་ལྟ་བའི་དགེ་སློང་གིས་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། བག་ཡོད་པ་དང་། ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་བརྩོན་པ། བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་པར་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་ཉིད་དོ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu iti paṭisañcikkhati – ‘etarahi kho manussā samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharanti. Hoti kho pana so samayo yaṃ bhayaṃ hoti aṭavisaṅkopo, cakkasamārūḷhā jānapadā pariyāyanti. Bhaye kho pana sati manussā yena khemaṃ tena saṅkamanti. Tattha saṅgaṇikavihāro hoti ākiṇṇavihāro. Saṅgaṇikavihāre kho pana sati ākiṇṇavihāre na sukaraṃ buddhānaṃ sāsanaṃ manasi kātuṃ, na sukarāni araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevituṃ. Purā maṃ so dhammo āgacchati aniṭṭho akanto amanāpo; handāhaṃ paṭikacceva vīriyaṃ ārabhāmi appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya, yenāhaṃ dhammena samannāgato bhayepi phāsuṃ viharissāmī’ti. Idaṃ, bhikkhave, catutthaṃ anāgatabhayaṃ sampassamānena alameva bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་གིས་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། 'ད་ལྟ་ནི་མི་རྣམས་མཐུན་པ་དང་། དགའ་མགུ་དང་ལྡན་པ། རྩོད་པ་མེད་པ། འོ་མ་དང་ཆུ་བཞིན་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ཤིང་། ཕན་ཚུན་ལ་བྱམས་པའི་མིག་གིས་ལྟ་ཞིང་གནས་སོ། འོན་ཀྱང་འཇིགས་པ་དང་། ནགས་ཁྲོད་ཀྱི་ཇག་པའི་ཟིང་ཆ་བྱུང་སྟེ། ཡུལ་མི་རྣམས་ཤིང་རྟ་ལ་བཞོན་ནས་ཕྱོགས་ཕྱོགས་སུ་བྲོས་དགོས་པའི་དུས་ཤིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། འཇིགས་པ་བྱུང་བའི་ཚེ་ནི། མི་རྣམས་བདེ་འཇགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ། དེར་ནི་འདུ་འཛི་དང་བཅས་པར་གནས་པ་དང་། མི་ཚོགས་ཆེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། འདུ་འཛི་དང་བཅས་ཤིང་མི་ཚོགས་ཆེ་བར་གནས་པའི་ཚེ་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་སླ་ཞིང་། དབེན་པའི་ནགས་ཁྲོད་ཀྱི་གནས་མལ་རྣམས་བསྟེན་པའང་མི་སླའོ། ང་ལ་མི་འདོད་པ་དང་། མི་སྡུག་པ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་ཆོས་དེ་མ་བྱུང་བའི་སྔོན་རོལ་ཉིད་དུ། བདག་གིས་ད་ལྟ་ཉིད་ནས་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱའོ། ང་ནི་ཆོས་དེ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། འཇིགས་པ་བྱུང་བའི་ཚེའང་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ།' དགེ་སློང་དག འདི་ནི་མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་བཞི་པ་སྟེ། དེ་ལ་ལེགས་པར་ལྟ་བའི་དགེ་སློང་གིས་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། བག་ཡོད་པ་དང་། ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་བརྩོན་པ། བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་པར་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་ཉིད་དོ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu iti paṭisañcikkhati – ‘etarahi kho saṅgho samaggo sammodamāno avivadamāno ekuddeso phāsu viharati. Hoti kho pana so samayo yaṃ saṅgho bhijjati. Saṅghe kho pana bhinne na sukaraṃ buddhānaṃ sāsanaṃ manasi kātuṃ, na sukarāni araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevituṃ. Purā maṃ so dhammo āgacchati aniṭṭho akanto amanāpo; handāhaṃ paṭikacceva vīriyaṃ ārabhāmi appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya, yenāhaṃ dhammena samannāgato bhinnepi saṅghe phāsuṃ viharissāmī’ti. Idaṃ, bhikkhave, pañcamaṃ anāgatabhayaṃ sampassamānena alameva bhikkhunā appamattena [Pg.93] ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་གིས་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། 'ད་ལྟ་ནི་དགེ་འདུན་མཐུན་པ་དང་། དགའ་མགུ་དང་ལྡན་པ། རྩོད་པ་མེད་པ། སོ་སོར་ཐར་པ་གཅིག་པུ་འདོན་ཞིང་བདེ་བར་གནས་སོ། འོན་ཀྱང་དགེ་འདུན་འབྱེད་པའི་དུས་ཤིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། དགེ་འདུན་བྱེ་བའི་ཚེ་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་སླ་ཞིང་། དབེན་པའི་ནགས་ཁྲོད་ཀྱི་གནས་མལ་རྣམས་བསྟེན་པའང་མི་སླའོ། ང་ལ་མི་འདོད་པ་དང་། མི་སྡུག་པ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་ཆོས་དེ་མ་བྱུང་བའི་སྔོན་རོལ་ཉིད་དུ། བདག་གིས་ད་ལྟ་ཉིད་ནས་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱའོ། ང་ནི་ཆོས་དེ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། དགེ་འདུན་བྱེ་བའི་ཚེའང་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ།' དགེ་སློང་དག འདི་ནི་མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་ལྔ་པ་སྟེ། དེ་ལ་ལེགས་པར་ལྟ་བའི་དགེ་སློང་གིས་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། བག་ཡོད་པ་དང་། ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་བརྩོན་པ། བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་པར་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་ཉིད་དོ། ‘‘Imāni kho, bhikkhave, pañca anāgatabhayāni sampassamānena alameva bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāyā’’ti. Aṭṭhamaṃ. དགེ་སློང་དག མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལ་ལེགས་པར་ལྟ་བའི་དགེ་སློང་གིས་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། བག་ཡོད་པ་དང་། ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་བརྩོན་པ། བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་པར་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་ཉིད་དོ། ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོ་བརྒྱད་པ་རྫོགས་སོ།། 9. Tatiyaanāgatabhayasuttaṃ ༩. མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པའི་མདོ་གསུམ་པ། 79. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, anāgatabhayāni etarahi asamuppannāni āyatiṃ samuppajjissanti. Tāni vo paṭibujjhitabbāni; paṭibujjhitvā ca tesaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. ༧༩. དགེ་སློང་དག མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་ད་ལྟ་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། དེ་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། ཤེས་ནས་ཀྱང་དེ་དག་སྤང་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱའོ། ‘‘Katamāni pañca? Bhavissanti, bhikkhave, bhikkhū anāgatamaddhānaṃ abhāvitakāyā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā. Te abhāvitakāyā samānā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā aññe upasampādessanti. Tepi na sakkhissanti vinetuṃ adhisīle adhicitte adhipaññāya. Tepi bhavissanti abhāvitakāyā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā. Te abhāvitakāyā samānā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā aññe upasampādessanti. Tepi na sakkhissanti vinetuṃ adhisīle adhicitte adhipaññāya. Tepi bhavissanti abhāvitakāyā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā. Iti kho, bhikkhave, dhammasandosā vinayasandoso; vinayasandosā dhammasandoso. Idaṃ, bhikkhave, paṭhamaṃ anāgatabhayaṃ etarahi asamuppannaṃ āyatiṃ samuppajjissati. Taṃ vo paṭibujjhitabbaṃ; paṭibujjhitvā ca tassa pahānāya vāyamitabbaṃ. ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ལུས་མ་བསྒོམས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བསྒོམས་པ། སེམས་མ་བསྒོམས་པ། ཤེས་རབ་མ་བསྒོམས་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ལུས་མ་བསྒོམས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བསྒོམས་པ། སེམས་མ་བསྒོམས་པ། ཤེས་རབ་མ་བསྒོམས་པ་དེ་དག་གིས་གཞན་དག་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། དེ་དག་གིས་ཀྱང་གཞན་དག་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་གདམས་ངག་སྦྱིན་མི་ནུས་སོ། དེ་དག་ཀྱང་ལུས་མ་བསྒོམས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བསྒོམས་པ། སེམས་མ་བསྒོམས་པ། ཤེས་རབ་མ་བསྒོམས་པར་འགྱུར་རོ། ལུས་མ་བསྒོམས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བསྒོམས་པ། སེམས་མ་བསྒོམས་པ། ཤེས་རབ་མ་བསྒོམས་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་གཞན་དག་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། དེ་དག་གིས་ཀྱང་གཞན་དག་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་གདམས་ངག་སྦྱིན་མི་ནུས་སོ། དེ་དག་ཀྱང་ལུས་མ་བསྒོམས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བསྒོམས་པ། སེམས་མ་བསྒོམས་པ། ཤེས་རབ་མ་བསྒོམས་པར་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག འདི་ལྟར་ཆོས་ཉམས་པ་ལས་འདུལ་བ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞིང་། འདུལ་བ་ཉམས་པ་ལས་ཆོས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་དང་པོ་སྟེ། ད་ལྟ་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། དེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། ཤེས་ནས་ཀྱང་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱའོ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhavissanti bhikkhū anāgatamaddhānaṃ abhāvitakāyā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā. Te abhāvitakāyā samānā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā aññesaṃ nissayaṃ dassanti. Tepi na sakkhissanti vinetuṃ adhisīle adhicitte adhipaññāya. Tepi bhavissanti abhāvitakāyā abhāvitasīlā abhāvitacittā [Pg.94] abhāvitapaññā. Te abhāvitakāyā samānā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā aññesaṃ nissayaṃ dassanti. Tepi na sakkhissanti vinetuṃ adhisīle adhicitte adhipaññāya. Tepi bhavissanti abhāvitakāyā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā. Iti kho, bhikkhave, dhammasandosā vinayasandoso; vinayasandosā dhammasandoso. Idaṃ, bhikkhave, dutiyaṃ anāgatabhayaṃ etarahi asamuppannaṃ āyatiṃ samuppajjissati. Taṃ vo paṭibujjhitabbaṃ; paṭibujjhitvā ca tassa pahānāya vāyamitabbaṃ. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ལུས་མ་བསྒོམས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བསྒོམས་པ། སེམས་མ་བསྒོམས་པ། ཤེས་རབ་མ་བསྒོམས་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ལུས་མ་བསྒོམས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བསྒོམས་པ། སེམས་མ་བསྒོམས་པ། ཤེས་རབ་མ་བསྒོམས་པ་དེ་དག་གིས་གཞན་དག་ལ་གནས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། དེ་དག་གིས་ཀྱང་གཞན་དག་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་གདམས་ངག་སྦྱིན་མི་ནུས་སོ། དེ་དག་ཀྱང་ལུས་མ་བསྒོམས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བསྒོམས་པ། སེམས་མ་བསྒོམས་པ། ཤེས་རབ་མ་བསྒོམས་པར་འགྱུར་རོ། ལུས་མ་བསྒོམས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བསྒོམས་པ། སེམས་མ་བསྒོམས་པ། ཤེས་རབ་མ་བསྒོམས་པ་དེ་དག་གིས་གཞན་དག་ལ་གནས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། དེ་དག་གིས་ཀྱང་གཞན་དག་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་གདམས་ངག་སྦྱིན་མི་ནུས་སོ། དེ་དག་ཀྱང་ལུས་མ་བསྒོམས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བསྒོམས་པ། སེམས་མ་བསྒོམས་པ། ཤེས་རབ་མ་བསྒོམས་པར་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག འདི་ལྟར་ཆོས་ཉམས་པ་ལས་འདུལ་བ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞིང་། འདུལ་བ་ཉམས་པ་ལས་ཆོས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་གཉིས་པ་སྟེ། ད་ལྟ་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། དེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། ཤེས་ནས་ཀྱང་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱའོ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhavissanti bhikkhū anāgatamaddhānaṃ abhāvitakāyā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā. Te abhāvitakāyā samānā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā abhidhammakathaṃ vedallakathaṃ kathentā kaṇhadhammaṃ okkamamānā na bujjhissanti. Iti kho, bhikkhave, dhammasandosā vinayasandoso; vinayasandosā dhammasandoso. Idaṃ, bhikkhave, tatiyaṃ anāgatabhayaṃ etarahi asamuppannaṃ āyatiṃ samuppajjissati. Taṃ vo paṭibujjhitabbaṃ; paṭibujjhitvā ca tassa pahānāya vāyamitabbaṃ. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ལུས་མ་བསྒོམས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བསྒོམས་པ། སེམས་མ་བསྒོམས་པ། ཤེས་རབ་མ་བསྒོམས་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ལུས་མ་བསྒོམས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བསྒོམས་པ། སེམས་མ་བསྒོམས་པ། ཤེས་རབ་མ་བསྒོམས་པ་དེ་དག་གིས། ཆོས་མངོན་པའི་གཏམ་དང་། རྣམ་པར་གྲངས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་པའི་ཚེ། ཆོས་ནག་པོའི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བཞིན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག འདི་ལྟར་ཆོས་ཉམས་པ་ལས་འདུལ་བ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞིང་། འདུལ་བ་ཉམས་པ་ལས་ཆོས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་གསུམ་པ་སྟེ། ད་ལྟ་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། དེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། ཤེས་ནས་ཀྱང་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱའོ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhavissanti bhikkhū anāgatamaddhānaṃ abhāvitakāyā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā. Te abhāvitakāyā samānā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā ye te suttantā tathāgatabhāsitā gambhīrā gambhīratthā lokuttarā suññatāppaṭisaṃyuttā, tesu bhaññamānesu na sussūsissanti, na sotaṃ odahissanti, na aññā cittaṃ upaṭṭhapessanti, na ca te dhamme uggahetabbaṃ pariyāpuṇitabbaṃ maññissanti. Ye pana te suttantā kavitā kāveyyā cittakkharā cittabyañjanā bāhirakā sāvakabhāsitā, tesu bhaññamānesu sussūsissanti, sotaṃ odahissanti, aññā cittaṃ upaṭṭhapessanti, te ca dhamme uggahetabbaṃ pariyāpuṇitabbaṃ maññissanti. Iti kho, bhikkhave, dhammasandosā vinayasandoso; vinayasandosā dhammasandoso. Idaṃ, bhikkhave, catutthaṃ anāgatabhayaṃ etarahi asamuppannaṃ āyatiṃ samuppajjissati. Taṃ vo paṭibujjhitabbaṃ; paṭibujjhitvā ca tassa pahānāya vāyamitabbaṃ. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ལུས་མ་བསྒོམས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བསྒོམས་པ། སེམས་མ་བསྒོམས་པ། ཤེས་རབ་མ་བསྒོམས་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། ལུས་མ་བསྒོམས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བསྒོམས་པ། སེམས་མ་བསྒོམས་པ། ཤེས་རབ་མ་བསྒོམས་པ་དེ་དག་གིས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ། དོན་ཟབ་པ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་འབྲེལ་བ་རྣམས་བཤད་པའི་ཚེ། ཉན་པར་མི་འདོད་ཅིང་། རྣ་བ་མི་གཏོད་ལ། ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་མི་འཇོག་ཅིང་། ཆོས་དེ་དག་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བ་དང་། བསླབ་པར་བྱ་བ་ཞིག་ཏུ་མི་འཛིན་ཏོ། །འོན་ཀྱང་སྙན་ངག་མཁན་གྱིས་བྱས་པའི་སྙན་ངག་གི་མདོ་སྡེ། ཚིག་འབྲུ་མཛེས་ཤིང་ཡི་གེ་སྙན་པ། ཕྱི་རོལ་པ་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བཤད་པ་རྣམས་བཤད་པའི་ཚེ། ཉན་པར་འགྱུར་ཞིང་། རྣ་བ་གཏོད་ལ། ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་འཇོག་ཅིང་། ཆོས་དེ་དག་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བ་དང་། བསླབ་པར་བྱ་བ་ཞིག་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག འདི་ལྟར་ཆོས་ཉམས་པ་ལས་འདུལ་བ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞིང་། འདུལ་བ་ཉམས་པ་ལས་ཆོས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག འདི་ནི་མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་བཞི་པ་སྟེ། ད་ལྟ་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། དེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། ཤེས་ནས་ཀྱང་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱའོ། ‘‘Puna [Pg.95] caparaṃ, bhikkhave, bhavissanti bhikkhū anāgatamaddhānaṃ abhāvitakāyā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā. Te abhāvitakāyā samānā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā therā bhikkhū bāhulikā bhavissanti sāthalikā okkamane pubbaṅgamā paviveke nikkhittadhurā, na vīriyaṃ ārabhissanti appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Tesaṃ pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjissati. Sāpi bhavissati bāhulikā sāthalikā okkamane pubbaṅgamā paviveke nikkhittadhurā, na vīriyaṃ ārabhissati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Iti kho, bhikkhave, dhammasandosā vinayasandoso; vinayasandosā dhammasandoso. Idaṃ, bhikkhave, pañcamaṃ anāgatabhayaṃ etarahi asamuppannaṃ āyatiṃ samuppajjissati. Taṃ vo paṭibujjhitabbaṃ; paṭibujjhitvā ca tassa pahānāya vāyamitabbaṃ. ‘‘Imāni kho, bhikkhave, pañca anāgatabhayāni etarahi asamuppannāni āyatiṃ samuppajjissanti. Tāni vo paṭibujjhitabbāni; paṭibujjhitvā ca tesaṃ pahānāya vāyamitabba’’nti. Navamaṃ. “དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་དགེ་སློང་རྣམས་ལུས་མ་བསྒོམས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བསྒོམས་པ། སེམས་མ་བསྒོམས་པ། ཤེས་རབ་མ་བསྒོམས་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ལུས་མ་བསྒོམས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བསྒོམས་པ། སེམས་མ་བསྒོམས་པ། ཤེས་རབ་མ་བསྒོམས་པའི་གནས་སྐབས་སུ། གནས་བརྟན་དགེ་སློང་རྣམས་འདོད་པ་ཆེ་བ་དང་། ལྷོད་པོ་དང་། ལྟུང་བའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། དབེན་པ་ལ་ཁུར་བོར་བ་དག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང་། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་དག་གི་ཕྱི་རབས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་འདོད་པ་ཆེ་བ་དང་། ལྷོད་པོ་དང་། ལྟུང་བའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། དབེན་པ་ལ་ཁུར་བོར་བ་དག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང་། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་མི་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་ཆོས་ཉམས་པས་འདུལ་བ་ཉམས་པར་འགྱུར་ལ། འདུལ་བ་ཉམས་པས་ཆོས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་ལྔ་པ་ད་ལྟ་མ་བྱུང་བ་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་ཞིང་། རྟོགས་ནས་ཀྱང་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག །མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་ད་ལྟ་མ་བྱུང་བ་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་ཞིང་། རྟོགས་ནས་ཀྱང་དེ་དག་སྤང་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། ། 10. Catutthaanāgatabhayasuttaṃ ༡༠. མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པའི་མདོ་བཞི་པའོ། ། 80. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, anāgatabhayāni etarahi asamuppannāni āyatiṃ samuppajjissanti. Tāni vo paṭibujjhitabbāni; paṭibujjhitvā ca tesaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. ༨༠. “དགེ་སློང་དག །མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་ད་ལྟ་མ་བྱུང་བ་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་ཞིང་། རྟོགས་ནས་ཀྱང་དེ་དག་སྤང་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །” ‘‘Katamāni pañca? Bhavissanti, bhikkhave, bhikkhū anāgatamaddhānaṃ cīvare kalyāṇakāmā. Te cīvare kalyāṇakāmā samānā riñcissanti paṃsukūlikattaṃ, riñcissanti araññavanapatthāni pantāni senāsanāni; gāmanigamarājadhānīsu osaritvā vāsaṃ kappessanti, cīvarahetu ca anekavihitaṃ anesanaṃ appatirūpaṃ āpajjissanti. Idaṃ, bhikkhave, paṭhamaṃ anāgatabhayaṃ etarahi asamuppannaṃ āyatiṃ samuppajjissati. Taṃ vo paṭibujjhitabbaṃ; paṭibujjhitvā ca tassa pahānāya vāyamitabbaṃ. “ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་དགེ་སློང་རྣམས་ཆོས་གོས་བཟང་པོ་འདོད་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཆོས་གོས་བཟང་པོ་འདོད་པའི་གནས་སྐབས་སུ། ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་ཉིད་འདོར་བར་འགྱུར་ཞིང་། དགོན་པ་དང་ནགས་ཁྲོད་ཀྱི་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་གནས་མལ་རྣམས་འདོར་བར་འགྱུར་ལ། གྲོང་དང་གྲོང་རྡལ་དང་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གི་གནས་རྣམས་སུ་འོངས་ཏེ་གནས་བཅའ་བར་འགྱུར་ཞིང་། ཆོས་གོས་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་མི་རིགས་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ལོག་པའི་འཚོ་བ་རྣམ་པ་མང་པོ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་དང་པོ་ད་ལྟ་མ་བྱུང་བ་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་ཞིང་། རྟོགས་ནས་ཀྱང་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhavissanti bhikkhū anāgatamaddhānaṃ piṇḍapāte kalyāṇakāmā. Te piṇḍapāte kalyāṇakāmā samānā riñcissanti piṇḍapātikattaṃ[Pg.96], riñcissanti araññavanapatthāni pantāni senāsanāni; gāmanigamarājadhānīsu osaritvā vāsaṃ kappessanti jivhaggena rasaggāni pariyesamānā, piṇḍapātahetu ca anekavihitaṃ anesanaṃ appatirūpaṃ āpajjissanti. Idaṃ, bhikkhave, dutiyaṃ anāgatabhayaṃ etarahi asamuppannaṃ āyatiṃ samuppajjissati. Taṃ vo paṭibujjhitabbaṃ; paṭibujjhitvā ca tassa pahānāya vāyamitabbaṃ. “དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་དགེ་སློང་རྣམས་བསོད་སྙོམས་བཟང་པོ་འདོད་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་བསོད་སྙོམས་བཟང་པོ་འདོད་པའི་གནས་སྐབས་སུ། བསོད་སྙོམས་པ་ཉིད་འདོར་བར་འགྱུར་ཞིང་། དགོན་པ་དང་ནགས་ཁྲོད་ཀྱི་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་གནས་མལ་རྣམས་འདོར་བར་འགྱུར་ལ། གྲོང་དང་གྲོང་རྡལ་དང་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གི་གནས་རྣམས་སུ་འོངས་ཏེ་ལྕེའི་དབང་པོས་རོ་མཆོག་རྣམས་ཚོལ་ཞིང་གནས་བཅའ་བར་འགྱུར་ལ། བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་མི་རིགས་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ལོག་པའི་འཚོ་བ་རྣམ་པ་མང་པོ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་གཉིས་པ་ད་ལྟ་མ་བྱུང་བ་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་ཞིང་། རྟོགས་ནས་ཀྱང་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhavissanti bhikkhū anāgatamaddhānaṃ senāsane kalyāṇakāmā. Te senāsane kalyāṇakāmā samānā riñcissanti rukkhamūlikattaṃ, riñcissanti araññavanapatthāni pantāni senāsanāni; gāmanigamarājadhānīsu osaritvā vāsaṃ kappessanti, senāsanahetu ca anekavihitaṃ anesanaṃ appatirūpaṃ āpajjissanti. Idaṃ, bhikkhave, tatiyaṃ anāgatabhayaṃ etarahi asamuppannaṃ āyatiṃ samuppajjissati. Taṃ vo paṭibujjhitabbaṃ; paṭibujjhitvā ca tassa pahānāya vāyamitabbaṃ. “དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་དགེ་སློང་རྣམས་གནས་མལ་བཟང་པོ་འདོད་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་གནས་མལ་བཟང་པོ་འདོད་པའི་གནས་སྐབས་སུ། ཤིང་དྲུང་པ་ཉིད་འདོར་བར་འགྱུར་ཞིང་། དགོན་པ་དང་ནགས་ཁྲོད་ཀྱི་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་གནས་མལ་རྣམས་འདོར་བར་འགྱུར་ལ། གྲོང་དང་གྲོང་རྡལ་དང་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གི་གནས་རྣམས་སུ་འོངས་ཏེ་གནས་བཅའ་བར་འགྱུར་ཞིང་། གནས་མལ་གྱི་ཕྱིར་དུ་མི་རིགས་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ལོག་པའི་འཚོ་བ་རྣམ་པ་མང་པོ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་གསུམ་པ་ད་ལྟ་མ་བྱུང་བ་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་ཞིང་། རྟོགས་ནས་ཀྱང་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhavissanti bhikkhū anāgatamaddhānaṃ bhikkhunīsikkhamānāsamaṇuddesehi saṃsaṭṭhā viharissanti. Bhikkhunīsikkhamānāsamaṇuddesehi saṃsagge kho pana, bhikkhave, sati etaṃ pāṭikaṅkhaṃ – ‘anabhiratā vā brahmacariyaṃ carissanti, aññataraṃ vā saṃkiliṭṭhaṃ āpattiṃ āpajjissanti, sikkhaṃ vā paccakkhāya hīnāyāvattissanti’. Idaṃ, bhikkhave, catutthaṃ anāgatabhayaṃ etarahi asamuppannaṃ āyatiṃ samuppajjissati. Taṃ vo paṭibujjhitabbaṃ; paṭibujjhitvā ca tassa pahānāya vāyamitabbaṃ. “དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་དགེ་སློང་རྣམས་དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་སློབ་མ་དང་། དགེ་ཚུལ་རྣམས་དང་འདྲེས་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་སློབ་མ་དང་། དགེ་ཚུལ་རྣམས་དང་འདྲེས་པར་གནས་པ་ཡོད་ན། འདི་ལྟར་རེ་བ་བྱ་སྟེ། མི་དགའ་བཞིན་དུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བའམ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ལྟུང་བ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའམ། བསླབ་པ་ཕྱིར་ཕུལ་ནས་མི་ནག་གི་གནས་སྐབས་སུ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་བཞི་པ་ད་ལྟ་མ་བྱུང་བ་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་ཞིང་། རྟོགས་ནས་ཀྱང་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhavissanti bhikkhū anāgatamaddhānaṃ ārāmikasamaṇuddesehi saṃsaṭṭhā viharissanti. Ārāmikasamaṇuddesehi saṃsagge kho pana, bhikkhave, sati etaṃ pāṭikaṅkhaṃ – ‘anekavihitaṃ sannidhikāraparibhogaṃ anuyuttā viharissanti, oḷārikampi nimittaṃ karissanti, pathaviyāpi haritaggepi’. Idaṃ, bhikkhave, pañcamaṃ anāgatabhayaṃ etarahi asamuppannaṃ āyatiṃ samuppajjissati. Taṃ vo paṭibujjhitabbaṃ; paṭibujjhitvā ca tassa pahānāya vāyamitabbaṃ. “དགེ་སློང་དག །གཞན་ཡང་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀུན་དགའ་ར་བ་སྲུང་བ་དང་དགེ་ཚུལ་རྣམས་དང་འདྲེས་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །ཀུན་དགའ་ར་བ་སྲུང་བ་དང་དགེ་ཚུལ་རྣམས་དང་འདྲེས་པར་གནས་པ་ཡོད་ན། འདི་ལྟར་རེ་བ་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་མང་པོའི་གསོག་འཇོག་གི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་བརྩོན་པར་གནས་པར་འགྱུར་ཞིང་། ས་དང་རྩྭ་སྔོན་པོ་ལའང་རགས་པའི་རྟགས་མཚན་སྟོན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་ལྔ་པ་ད་ལྟ་མ་བྱུང་བ་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་ཞིང་། རྟོགས་ནས་ཀྱང་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །” ‘‘Imāni [Pg.97] kho, bhikkhave, pañca anāgatabhayāni etarahi asamuppannāni āyatiṃ samuppajjissanti. Tāni vo paṭibujjhitabbāni; paṭibujjhitvā ca tesaṃ pahānāya vāyamitabba’’nti. Dasamaṃ. “དགེ་སློང་དག །མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་ད་ལྟ་མ་བྱུང་བ་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་ཞིང་། རྟོགས་ནས་ཀྱང་དེ་དག་སྤང་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་པའོ། ། Yodhājīvavaggo tatiyo. སྐྱེས་བུ་གཡུལ་འཇུག་གི་སྡེ་ཚན་ཏེ་གསུམ་པའོ། ། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ཚིག་ནི། Dve cetovimuttiphalā, dve ca dhammavihārino; Yodhājīvā ca dve vuttā, cattāro ca anāgatāti. སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་གཉིས། །ཆོས་ལ་གནས་པའི་དགེ་སློང་གཉིས། །གཡུལ་འཇུག་སྐྱེས་བུ་གཉིས་གསུངས་ཤིང་། །མ་འོངས་འཇིགས་པ་བཞི་རྣམས་སོ། ། (9) 4. Theravaggo (༩) ༤. གནས་བརྟན་གྱི་སྡེ་ཚན། 1. Rajanīyasuttaṃ ༡. ཆགས་པར་བྱེད་པའི་མདོ། 81. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca. Katamehi pañcahi? Rajanīye rajjati, dussanīye dussati, mohanīye muyhati, kuppanīye kuppati, madanīye majjati – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca. ༨༡. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། བཀུར་བར་མི་འོས་པ་དང་། བསྒོམ་པར་མི་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཆགས་པར་བྱེད་པའི་ཡུལ་ལ་ཆགས་པར་བྱེད། སྡང་བར་བྱེད་པའི་ཡུལ་ལ་སྡང་བར་བྱེད། རྨོངས་པར་བྱེད་པའི་ཡུལ་ལ་རྨོངས་པར་བྱེད། ཁྲོ་བར་བྱེད་པའི་ཡུལ་ལ་ཁྲོ་བར་བྱེད། མྱོས་པར་བྱེད་པའི་ཡུལ་ལ་མྱོས་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། བཀུར་བར་མི་འོས་པ་དང་། བསྒོམ་པར་མི་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca. Katamehi pañcahi? Rajanīye na rajjati, dussanīye na dussati, mohanīye na muyhati, kuppanīye na kuppati, madanīye na majjati – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā’’ti. Paṭhamaṃ. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། བཀུར་བར་འོས་པ་དང་། བསྒོམ་པར་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཆགས་པར་བྱེད་པའི་ཡུལ་ལ་ཆགས་པར་མི་བྱེད། སྡང་བར་བྱེད་པའི་ཡུལ་ལ་སྡང་བར་མི་བྱེད། རྨོངས་པར་བྱེད་པའི་ཡུལ་ལ་རྨོངས་པར་མི་བྱེད། ཁྲོ་བར་བྱེད་པའི་ཡུལ་ལ་ཁྲོ་བར་མི་བྱེད། མྱོས་པར་བྱེད་པའི་ཡུལ་ལ་མྱོས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། བཀུར་བར་འོས་པ་དང་། བསྒོམ་པར་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོའོ། ། 2. Vītarāgasuttaṃ ༢. འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་མདོ། 82. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca. Katamehi [Pg.98] pañcahi? Avītarāgo hoti, avītadoso hoti, avītamoho hoti, makkhī ca, paḷāsī ca – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca. ༨༢. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། བཀུར་བར་མི་འོས་པ་དང་། བསྒོམ་པར་མི་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ཡིན། ཞེ་སྡང་དང་མ་བྲལ་བ་ཡིན། གཏི་མུག་དང་མ་བྲལ་བ་ཡིན། འཆབ་པ་ཅན་ཡིན། འགྲན་སེམས་ཅན་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། བཀུར་བར་མི་འོས་པ་དང་། བསྒོམ་པར་མི་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca. Katamehi pañcahi? Vītarāgo hoti, vītadoso hoti, vītamoho hoti, amakkhī ca, apaḷāsī ca – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā’’ti. Dutiyaṃ. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། བཀུར་བར་འོས་པ་དང་། བསྒོམ་པར་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ་ཡིན། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ཡིན། འཆབ་པ་མེད་པ་ཡིན། འགྲན་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། བཀུར་བར་འོས་པ་དང་། བསྒོམ་པར་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པའོ། ། 3. Kuhakasuttaṃ ༣. གྱ་གྱུ་ཅན་གྱི་མདོ། 83. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca. Katamehi pañcahi? Kuhako ca hoti, lapako ca, nemittiko ca, nippesiko ca, lābhena ca lābhaṃ nijigīsitā – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca. ༨༣. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། བཀུར་བར་མི་འོས་པ་དང་། བསྒོམ་པར་མི་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་འཆོས་ཅན་ཡིན། ཁ་གསག་སྨྲ་བ་ཡིན། གཞོགས་སློང་བྱེད་པ་ཡིན། ཐོབ་པས་ཐོབ་པ་འདོད་པ་ཡིན། རྙེད་པས་རྙེད་པ་འཚོལ་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། བཀུར་བར་མི་འོས་པ་དང་། བསྒོམ་པར་མི་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca. Katamehi pañcahi? Na ca kuhako hoti, na ca lapako, na ca nemittiko, na ca nippesiko, na ca lābhena lābhaṃ nijigīsitā – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā’’ti. Tatiyaṃ. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། བཀུར་བར་འོས་པ་དང་། བསྒོམ་པར་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་འཆོས་ཅན་མ་ཡིན། ཁ་གསག་སྨྲ་བ་མ་ཡིན། གཞོགས་སློང་བྱེད་པ་མ་ཡིན། ཐོབ་པས་ཐོབ་པ་འདོད་པ་མ་ཡིན། རྙེད་པས་རྙེད་པ་འཚོལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། བཀུར་བར་འོས་པ་དང་། བསྒོམ་པར་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པའོ། ། 4. Assaddhasuttaṃ ༤. དད་པ་མེད་པའི་མདོ། 84. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti, amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca. Katamehi pañcahi? Assaddho hoti, ahiriko hoti, anottappī hoti[Pg.99], kusīto hoti, duppañño hoti – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca. ༨༤. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། བཀུར་བར་མི་འོས་པ་དང་། བསྒོམ་པར་མི་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དད་པ་མེད་པ་ཡིན། ངོ་ཚ་མེད་པ་ཡིན། ཁྲེལ་མེད་པ་ཡིན། ལེ་ལོ་ཅན་ཡིན། ཤེས་རབ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། བཀུར་བར་མི་འོས་པ་དང་། བསྒོམ་པར་མི་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca. Katamehi pañcahi? Saddho hoti, hirīmā hoti, ottappī hoti, āraddhavīriyo hoti, paññavā hoti – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā’’ti. Catutthaṃ. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། བཀུར་བར་འོས་པ་དང་། བསྒོམ་པར་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ཡིན། ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཡིན། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། བཀུར་བར་འོས་པ་དང་། བསྒོམ་པར་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པའོ། ། 5. Akkhamasuttaṃ ༥. མི་བཟོད་པའི་མདོ། 85. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca. Katamehi pañcahi? Akkhamo hoti rūpānaṃ, akkhamo saddānaṃ, akkhamo gandhānaṃ, akkhamo rasānaṃ, akkhamo phoṭṭhabbānaṃ – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca. ༨༥. དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། བཀུར་བར་མི་འོས་པ་དང་། བསྒོམ་པར་མི་བྱ་བ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་དང་། སྒྲ་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་དང་། དྲི་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་དང་། རོ་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་དང་། རེག་བྱ་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། བཀུར་བར་མི་འོས་པ་དང་། བསྒོམ་པར་མི་བྱ་བ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca. Katamehi pañcahi? Khamo hoti rūpānaṃ, khamo saddānaṃ, khamo gandhānaṃ, khamo rasānaṃ, khamo phoṭṭhabbānaṃ – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā’’ti. Pañcamaṃ. དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། བཀུར་བར་འོས་པ་དང་། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་དང་། སྒྲ་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་དང་། དྲི་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་དང་། རོ་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་དང་། རེག་བྱ་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། བཀུར་བར་འོས་པ་དང་། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པའོ། ། 6. Paṭisambhidāpattasuttaṃ ༦. སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པའི་མདོ། 86. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca. Katamehi pañcahi? Atthapaṭisambhidāpatto hoti, dhammapaṭisambhidāpatto hoti, niruttipaṭisambhidāpatto hoti, paṭibhānapaṭisambhidāpatto hoti, yāni tāni sabrahmacārīnaṃ uccāvacāni kiṃkaraṇīyāni tattha dakkho hoti analaso tatrupāyāya vīmaṃsāya samannāgato alaṃ kātuṃ [Pg.100] alaṃ saṃvidhātuṃ – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā’’ti. Chaṭṭhaṃ. ༨༦. དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། བཀུར་བར་འོས་པ་དང་། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ་དང་། ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ་དང་། སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ་དང་། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་ཆེ་ཕྲ་གང་ཅི་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་མཁས་ཤིང་ལེ་ལོ་མེད་པ་དང་། དེའི་ཐབས་ལ་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས་བྱེད་ནུས་ཤིང་བསྒྲུབ་ནུས་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། བཀུར་བར་འོས་པ་དང་། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲུག་པའོ། ། 7. Sīlavantasuttaṃ ༧. ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་མདོ། 87. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca. Katamehi pañcahi? Sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati. Ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu; bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā; kalyāṇavāco hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagaḷāya atthassa viññāpaniyā; catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī; āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā’’ti. Sattamaṃ. ༨༧. དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། བཀུར་བར་འོས་པ་དང་། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་ནས་གནས་ཤིང་། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་ལ། ཕྲ་བའི་ཉེས་པ་རྣམས་ལའང་འཇིགས་པར་ལྟ་ཞིང་། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་། ཐོས་པ་བསགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་གང་དག་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། མཐར་དགེ་བ། དོན་དང་བཅས་པ། ཚིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ། གཅིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྟོན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་མང་དུ་ཐོས་ཤིང་། བཟུང་བ་དང་། ངག་གིས་ཀུན་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་དང་། ལྟ་བས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། སྨྲ་མཁས་ཤིང་ཚིག་གསལ་ལ་སྙན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་། གྲོང་ཁྱེར་བའི་སྐད་ཆ་དག་པ་དང་། སྐྱོན་མེད་པ་དང་། དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ངག་དང་ལྡན་པ་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྱུར་པ། ཚེ་འདིར་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་རྣམས་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་རྟོགས་ནས་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། བཀུར་བར་འོས་པ་དང་། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུན་པའོ། ། 8. Therasuttaṃ ༨. གནས་བརྟན་གྱི་མདོ། 88. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato thero bhikkhu bahujanaahitāya paṭipanno hoti bahujanaasukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ. ༨༨. དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་མི་ཕན་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་མི་བདེ་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དོན་མ་ཡིན་པ་དང་། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལ་མི་ཕན་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Katamehi pañcahi? Thero hoti rattaññū cirapabbajito; ñāto hoti yasassī sagahaṭṭhapabbajitānaṃ bahujanaparivāro; lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ; bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā [Pg.101] pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā appaṭividdhā; micchādiṭṭhiko hoti viparītadassano, so bahujanaṃ saddhammā vuṭṭhāpetvā asaddhamme patiṭṭhāpeti. Thero bhikkhu rattaññū cirapabbajito itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti, ñāto thero bhikkhu yasassī sagahaṭṭhapabbajitānaṃ bahujanaparivāro itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti, lābhī thero bhikkhu cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti, bahussuto thero bhikkhu sutadharo sutasannicayo itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu bahujanaahitāya paṭipanno hoti bahujanaasukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ. ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། གནས་བརྟན་ཡིན་ཞིང་རིང་ནས་ཤེས་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཡུན་རིང་ཐོགས་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་ཤིང་གྲགས་པ་ཆེ་བ་དང་། ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་འཁོར་དང་ལྡན་པ་དང་། ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་རྣམས་རྙེད་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་། ཐོས་པ་བསགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་གང་དག་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། མཐར་དགེ་བ། དོན་དང་བཅས་པ། ཚིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ། གཅིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྟོན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་མང་དུ་ཐོས་ཤིང་། བཟུང་བ་དང་། ངག་གིས་ཀུན་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ཡིན་ཡང་། ལྟ་བས་ལེགས་པར་མ་རྟོགས་པ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡིན་པས། ཁོས་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དམ་པའི་ཆོས་ལས་བཟློག་སྟེ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ 'གནས་བརྟན་དགེ་སློང་འདི་ནི་རིང་ནས་ཤེས་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཡུན་རིང་ཐོགས་པ་ཞིག་གོ་' ཞེས་དེའི་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱེད་དོ། །'གནས་བརྟན་དགེ་སློང་འདི་ནི་མངོན་པར་ཤེས་ཤིང་གྲགས་པ་ཆེ་བ་དང་། ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་འཁོར་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གོ་' ཞེས་དེའི་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱེད་དོ། །'གནས་བརྟན་དགེ་སློང་འདི་ནི་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་རྣམས་རྙེད་པ་ཞིག་གོ་' ཞེས་དེའི་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱེད་དོ། །'གནས་བརྟན་དགེ་སློང་འདི་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་། ཐོས་པ་བསགས་པ་ཞིག་གོ་' ཞེས་དེའི་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་མི་ཕན་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་མི་བདེ་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དོན་མ་ཡིན་པ་དང་། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལ་མི་ཕན་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato thero bhikkhu bahujanahitāya paṭipanno hoti bahujanasukhāya bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དོན་དང་། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Katamehi pañcahi? Thero hoti rattaññū cirapabbajito; ñāto hoti yasassī sagahaṭṭhapabbajitānaṃ bahujanaparivāro; lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ; bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā; sammādiṭṭhiko hoti aviparītadassano, so bahujanaṃ asaddhammā vuṭṭhāpetvā saddhamme patiṭṭhāpeti. Thero bhikkhu rattaññū cirapabbajito itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti, ñāto thero bhikkhu yasassī sagahaṭṭhapabbajitānaṃ bahujanaparivāro itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti, lābhī thero bhikkhu cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti, bahussuto thero bhikkhu sutadharo sutasannicayo itipissa diṭṭhānugatiṃ āpajjanti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu bahujanahitāya paṭipanno hoti bahujanasukhāya [Pg.102] bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussāna’’nti. Aṭṭhamaṃ. ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། གནས་བརྟན་ཡིན་ཞིང་རིང་ནས་ཤེས་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཡུན་རིང་ཐོགས་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་ཤིང་གྲགས་པ་ཆེ་བ་དང་། ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་འཁོར་དང་ལྡན་པ་དང་། ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་རྣམས་རྙེད་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་། ཐོས་པ་བསགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་གང་དག་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། མཐར་དགེ་བ། དོན་དང་བཅས་པ། ཚིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ། གཅིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྟོན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་མང་དུ་ཐོས་ཤིང་། བཟུང་བ་དང་། ངག་གིས་ཀུན་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་དང་། ལྟ་བས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཡིན་པས། ཁོས་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལས་བཟློག་སྟེ་དམ་པའི་ཆོས་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ 'གནས་བརྟན་དགེ་སློང་འདི་ནི་རིང་ནས་ཤེས་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཡུན་རིང་ཐོགས་པ་ཞིག་གོ་' ཞེས་དེའི་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱེད་དོ། །'གནས་བརྟན་དགེ་སློང་འདི་ནི་མངོན་པར་ཤེས་ཤིང་གྲགས་པ་ཆེ་བ་དང་། ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་འཁོར་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གོ་' ཞེས་དེའི་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱེད་དོ། །'གནས་བརྟན་དགེ་སློང་འདི་ནི་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་རྣམས་རྙེད་པ་ཞིག་གོ་' ཞེས་དེའི་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱེད་དོ། །'གནས་བརྟན་དགེ་སློང་འདི་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་། ཐོས་པ་བསགས་པ་ཞིག་གོ་' ཞེས་དེའི་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དོན་དང་། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒྱད་པའོ། ། 9. Paṭhamasekhasuttaṃ ༩. སློབ་པའི་མདོ་དང་པོ། 89. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti. Katame pañca? Kammārāmatā, bhassārāmatā, niddārāmatā, saṅgaṇikārāmatā, yathāvimuttaṃ cittaṃ na paccavekkhati – ime kho, bhikkhave, pañca dhammā sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti. ༨༩. དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་སློབ་པའི་དགེ་སློང་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། ལས་ལ་དགའ་བ་དང་། སྨྲ་བ་ལ་དགའ་བ་དང་། གཉིད་ལ་དགའ་བ་དང་། འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་ལ་སོ་སོར་མི་རྟོག་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་སློབ་པའི་དགེ་སློང་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti. Katame pañca? Na kammārāmatā, na bhassārāmatā, na niddārāmatā, na saṅgaṇikārāmatā, yathāvimuttaṃ cittaṃ paccavekkhati – ime kho, bhikkhave, pañca dhammā sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī’’ti. Navamaṃ. དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་སློབ་པའི་དགེ་སློང་མི་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། ལས་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། སྨྲ་བ་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། གཉིད་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། འདུ་འཛི་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་སློབ་པའི་དགེ་སློང་མི་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། ། 10. Dutiyasekhasuttaṃ ༡༠. སློབ་པའི་མདོ་གཉིས་པ། 90. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, sekho bhikkhu bahukicco hoti bahukaraṇīyo viyatto kiṃkaraṇīyesu; riñcati paṭisallānaṃ, nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo dhammo sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattati. ༩༠. དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་སློབ་པའི་དགེ་སློང་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ན་སློབ་པའི་དགེ་སློང་ནི་བྱ་བ་མང་བ་དང་། བྱེད་པ་མང་བ་དང་། བྱ་བའི་གནས་རྣམས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཡང་། དབེན་པ་འདོར་ཞིང་ནང་གི་སེམས་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་མི་བརྩོན་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་སློབ་པའི་དགེ་སློང་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དང་པོའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, sekho bhikkhu appamattakena kammena divasaṃ atināmeti; riñcati paṭisallānaṃ, nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo dhammo sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་སློབ་པའི་དགེ་སློང་ནི་བྱ་བ་ཕྲན་ཚེགས་ཀྱིས་ཉིན་མོ་འདའ་བར་བྱེད་ཅིང་། དབེན་པ་འདོར་ལ། ནང་གི་སེམས་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་མི་བརྩོན་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་སློབ་པའི་དགེ་སློང་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གཉིས་པའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, sekho bhikkhu saṃsaṭṭho viharati gahaṭṭhapabbajitehi ananulomikena gihisaṃsaggena; riñcati paṭisallānaṃ, nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo dhammo sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་སློབ་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་དང་འདྲེས་པར་གནས་ཤིང་། ཁྱིམ་པའི་འདྲེས་པ་མི་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པར་གནས་ལ། དབེན་པ་འདོར་ཞིང་། ནང་གི་སེམས་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་མི་བརྩོན་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་སློབ་པའི་དགེ་སློང་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གསུམ་པའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, sekho bhikkhu akālena gāmaṃ pavisati, atidivā paṭikkamati; riñcati paṭisallānaṃ, nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho dhammo sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་སློབ་པའི་དགེ་སློང་ནི་དུས་མ་ཡིན་པར་གྲོང་དུ་འཇུག་ཅིང་། ཉིན་མོ་ཤིན་ཏུ་འཕྱི་བར་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང་། དབེན་པ་འདོར་ལ། ནང་གི་སེམས་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་མི་བརྩོན་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་སློབ་པའི་དགེ་སློང་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་བཞི་པའོ། ། ‘‘Puna [Pg.103] caparaṃ, bhikkhave, sekho bhikkhu yāyaṃ kathā ābhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā, seyyathidaṃ – appicchakathā santuṭṭhikathā pavivekakathā asaṃsaggakathā vīriyārambhakathā sīlakathā samādhikathā paññākathā vimuttikathā vimuttiñāṇadassanakathā, evarūpiyā kathāya na nikāmalābhī hoti na akicchalābhī na akasiralābhī ; riñcati paṭisallānaṃ, nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo dhammo sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti. དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་སློབ་པའི་དགེ་སློང་ནི་གཏམ་གང་དག་ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་སྐྱུང་བར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་འབྱེད་པར་འཚམ་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པ་ཆུང་བའི་གཏམ་དང་། ཆོག་ཤེས་པའི་གཏམ་དང་། དབེན་པའི་གཏམ་དང་། མ་འདྲེས་པའི་གཏམ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་གཏམ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གཏམ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་གཏམ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གཏམ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་གཏམ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་གཏམ་རྣམས་འདོད་དགུར་མི་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་མི་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་མི་ཐོབ་པ་དང་། དབེན་པ་འདོར་ལ། ནང་གི་སེམས་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་མི་བརྩོན་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་སློབ་པའི་དགེ་སློང་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ལྔ་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་སློབ་པའི་དགེ་སློང་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, sekho bhikkhu na bahukicco hoti na bahukaraṇīyo viyatto kiṃkaraṇīyesu; na riñcati paṭisallānaṃ, anuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo dhammo sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattati. “དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་སློབ་པའི་དགེ་སློང་མི་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ལ་གནས་སོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་སློབ་པའི་དགེ་སློང་ནི་བྱ་བ་མང་པོ་མེད་པ། བྱེད་པ་མང་པོ་མེད་པ། བྱ་བའི་གནས་རྣམས་ལ་མཁས་པ། དབེན་པ་མི་གཏོང་བ། ནང་གི་སེམས་ཞི་བར་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པའོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་སློབ་པའི་དགེ་སློང་མི་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དང་པོའོ། །” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, sekho bhikkhu na appamattakena kammena divasaṃ atināmeti; na riñcati paṭisallānaṃ, anuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo dhammo sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattati. “དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་སློབ་པའི་དགེ་སློང་ནི་བྱ་བ་ཕྲན་ཚེགས་ཀྱིས་ཉིན་མོ་མི་འདའ་བ། དབེན་པ་མི་གཏོང་བ། ནང་གི་སེམས་ཞི་བར་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པའོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་སློབ་པའི་དགེ་སློང་མི་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གཉིས་པའོ། །” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, sekho bhikkhu asaṃsaṭṭho viharati gahaṭṭhapabbajitehi ananulomikena gihisaṃsaggena; na riñcati paṭisallānaṃ, anuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo dhammo sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattati. “དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་སློབ་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་དང་མི་འདྲེས་པར་གནས་ཤིང་། མི་མཐུན་པའི་ཁྱིམ་པའི་འདུ་འཛི་མེད་པ། དབེན་པ་མི་གཏོང་བ། ནང་གི་སེམས་ཞི་བར་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པའོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་སློབ་པའི་དགེ་སློང་མི་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གསུམ་པའོ། །” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, sekho bhikkhu na atikālena gāmaṃ pavisati, nātidivā paṭikkamati; na riñcati paṭisallānaṃ, anuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho dhammo sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattati. “དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་སློབ་པའི་དགེ་སློང་ནི་སྔ་དྲོ་ཆེས་ཆེར་གྲོང་དུ་མི་འཇུག་ཅིང་། ཕྱི་དྲོ་ཆེས་ཆེར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ། དབེན་པ་མི་གཏོང་བ། ནང་གི་སེམས་ཞི་བར་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པའོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་སློབ་པའི་དགེ་སློང་མི་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་བཞི་པའོ། །” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, sekho bhikkhu yāyaṃ kathā ābhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā, seyyathidaṃ – appicchakathā santuṭṭhikathā pavivekakathā asaṃsaggakathā vīriyārambhakathā sīlakathā samādhikathā paññākathā vimuttikathā vimuttiñāṇadassanakathā, evarūpiyā kathāya [Pg.104] nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī; na riñcati paṭisallānaṃ, anuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo dhammo sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī’’ti. Dasamaṃ. “དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་སློབ་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་དང་མཐུན་ཞིང་སེམས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ཕན་པའི་གཏམ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་ཆུང་གི་གཏམ་དང་། ཆོག་ཤེས་ཀྱི་གཏམ་དང་། དབེན་པའི་གཏམ་དང་། མི་འདྲེས་པའི་གཏམ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་གཏམ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གཏམ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་གཏམ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གཏམ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་གཏམ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་གཏམ་རྣམས་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཐོབ་པ། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ། དབེན་པ་མི་གཏོང་བ། ནང་གི་སེམས་ཞི་བར་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པའོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་སློབ་པའི་དགེ་སློང་མི་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ལྔ་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་སློབ་པའི་དགེ་སློང་མི་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ལ་གནས་སོ། །” མདོ་བཅུ་པའོ། ། Theravaggo catuttho. གནས་བརྟན་གྱི་ཚོམས་ཏེ་བཞི་པའོ། ། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ནི། Rajanīyo vītarāgo, kuhakāssaddhaakkhamā; Paṭisambhidā ca sīlena, thero sekhā pare duveti. ཆགས་པར་འགྱུར་བ་དང་ཆགས་བྲལ་དང་། །གྱ་གྱུ་ཅན་དང་དད་མེད་དང་། །མི་བཟོད་པ་དང་སོ་སོ་རིག །ཚུལ་ཁྲིམས་གནས་བརྟན་སློབ་པ་གཉིས། ། (10) 5. Kakudhavaggo (༡༠) ༥. ཀ་ཀུ་དྷའི་ཚོམས། 1. Paṭhamasampadāsuttaṃ ༡. ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མདོ་དང་པོ། 91. ‘‘Pañcimā, bhikkhave, sampadā. Katamā pañca? Saddhāsampadā, sīlasampadā, sutasampadā, cāgasampadā, paññāsampadā – imā kho, bhikkhave, pañca sampadā’’ti. Paṭhamaṃ. ༩༡. “དགེ་སློང་དག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཐོས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གོ །” དང་པོའོ། ། 2. Dutiyasampadāsuttaṃ ༢. ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མདོ་གཉིས་པ། 92. ‘‘Pañcimā, bhikkhave, sampadā. Katamā pañca? Sīlasampadā, samādhisampadā, paññāsampadā, vimuttisampadā, vimuttiñāṇadassanasampadā – imā kho, bhikkhave, pañca sampadā’’ti. Dutiyaṃ. ༩༢. “དགེ་སློང་དག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གོ །” གཉིས་པའོ། ། 3. Byākaraṇasuttaṃ ༣. ལུང་བསྟན་པའི་མདོ། 93. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, aññābyākaraṇāni. Katamāni pañca? Mandattā momūhattā aññaṃ byākaroti; pāpiccho icchāpakato aññaṃ byākaroti; ummādā cittakkhepā aññaṃ byākaroti; adhimānena aññaṃ byākaroti; sammadeva aññaṃ byākaroti. Imāni kho, bhikkhave, pañca aññābyākaraṇānī’’ti. Tatiyaṃ. ༩༣. “དགེ་སློང་དག་ཀུན་ཤེས་པ་ལུང་བསྟན་པ་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། བློ་རྟུལ་ཞིང་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ཤེས་པ་ལུང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། འདོད་པ་ངན་ཞིང་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ཤེས་པ་ལུང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། སྨྱོ་ཞིང་སེམས་འཁྲུགས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ཤེས་པ་ལུང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཀུན་ཤེས་པ་ལུང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ཤེས་པ་ལུང་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཀུན་ཤེས་པ་ལུང་བསྟན་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གོ །” གསུམ་པའོ། ། 4. Phāsuvihārasuttaṃ ༤. བདེ་བར་གནས་པའི་མདོ། 94. ‘‘Pañcime[Pg.105], bhikkhave, phāsuvihārā. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati; vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ… tatiyaṃ jhānaṃ… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati; āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Ime kho, bhikkhave, pañca phāsuvihārā’’ti. Catutthaṃ. ༩༤. “དགེ་སློང་དག་བདེ་བར་གནས་པ་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་འདོད་པ་རྣམས་ལས་དབེན་པ། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་དབེན་པ། རྟོག་པ་དང་བཅས་པ། དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ། དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་གྱི་བསམ་གཏན་དང་པོ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བས་...པེ་...བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་རང་ཉིད་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག་བདེ་བར་གནས་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གོ །” བཞི་པའོ། ། 5. Akuppasuttaṃ ༥. མི་འཁྲུགས་པའི་མདོ། 95. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu nacirasseva akuppaṃ paṭivijjhati. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu atthapaṭisambhidāpatto hoti, dhammapaṭisambhidāpatto hoti, niruttipaṭisambhidāpatto hoti, paṭibhānapaṭisambhidāpatto hoti, yathāvimuttaṃ cittaṃ paccavekkhati. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu nacirasseva akuppaṃ paṭivijjhatī’’ti. Pañcamaṃ. ༩༥. “དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་མི་འཁྲུགས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ་དང་། ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ་དང་། སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ་དང་། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་མི་འཁྲུགས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །” ལྔ་པའོ། ། 6. Sutadharasuttaṃ ༦. ཐོས་པ་འཛིན་པའི་མདོ། 96. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu ānāpānassatiṃ āsevanto nacirasseva akuppaṃ paṭivijjhati. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu appaṭṭho hoti appakicco subharo susantoso jīvitaparikkhāresu; appāhāro hoti anodarikattaṃ anuyutto; appamiddho hoti jāgariyaṃ anuyutto; bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā; yathāvimuttaṃ cittaṃ paccavekkhati. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu ānāpānassatiṃ āsevanto nacirasseva akuppaṃ paṭivijjhatī’’ti. Chaṭṭhaṃ. ༩༦. “དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་ཀྱི་དྲན་པ་བསྟེན་པས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་མི་འཁྲུགས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་བྱ་བ་ཉུང་བ། བྱེད་པ་ཉུང་བ། གསོ་སླ་བ། འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ལ་ཆོག་ཤེས་པ། ཟས་ཉུང་བར་ཟ་ཞིང་ལྟོ་ཆེ་བའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་བརྩོན་པ། གཉིད་ཉུང་ཞིང་སད་པར་གནས་པ་ལ་བརྩོན་པ། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཐོས་པ་འཛིན་པ། ཐོས་པ་བསགས་པ་སྟེ། ཆོས་གང་དག་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། ཐ་མར་དགེ་བ། དོན་དང་བཅས་པ། ཚིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ། མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་མང་དུ་ཐོས་ཤིང་། བཟུང་བ། ངག་གིས་ཀློག་པ། ཡིད་ཀྱིས་སོ་སོར་རྟོག་པ། ལྟ་བས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་ཀྱི་དྲན་པ་བསྟེན་པས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་མི་འཁྲུགས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །” དྲུག་པའོ། ། 7. Kathāsuttaṃ ༧. གཏམ་གྱི་མདོ། 97. ‘‘Pañcahi[Pg.106], bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu ānāpānassatiṃ bhāvento nacirasseva akuppaṃ paṭivijjhati. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu appaṭṭho hoti appakicco subharo susantoso jīvitaparikkhāresu; appāhāro hoti anodarikattaṃ anuyutto; appamiddho hoti jāgariyaṃ anuyutto; yāyaṃ kathā ābhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā, seyyathidaṃ – appicchakathā…pe… vimuttiñāṇadassanakathā, evarūpiyā kathāya nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī; yathāvimuttaṃ cittaṃ paccavekkhati. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu ānāpānassatiṃ bhāvento nacirasseva akuppaṃ paṭivijjhatī’’ti. Sattamaṃ. ༩༧. “དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་ཀྱི་དྲན་པ་བསྒོམས་པས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་མི་འཁྲུགས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་བྱ་བ་ཉུང་བ། བྱེད་པ་ཉུང་བ། གསོ་སླ་བ། འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ལ་ཆོག་ཤེས་པ། ཟས་ཉུང་བར་ཟ་ཞིང་ལྟོ་ཆེ་བའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་བརྩོན་པ། གཉིད་ཉུང་ཞིང་སད་པར་གནས་པ་ལ་བརྩོན་པ། ཆོས་འདུལ་བ་དང་མཐུན་ཞིང་སེམས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ཕན་པའི་གཏམ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་ཆུང་གི་གཏམ་དང་...པེ་...རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་གཏམ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་གཏམ་རྣམས་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཐོབ་པ། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་ཀྱི་དྲན་པ་བསྒོམས་པས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་མི་འཁྲུགས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །” བདུན་པའོ། ། 8. Āraññakasuttaṃ ༨. དགོན་པ་བསྟེན་པའི་མདོ། 98. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu ānāpānassatiṃ bahulīkaronto nacirasseva akuppaṃ paṭivijjhati. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu appaṭṭho hoti appakicco subharo susantoso jīvitaparikkhāresu; appāhāro hoti anodarikattaṃ anuyutto; appamiddho hoti jāgariyaṃ anuyutto; āraññako hoti pantasenāsano; yathāvimuttaṃ cittaṃ paccavekkhati. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu ānāpānassatiṃ bahulīkaronto nacirasseva akuppaṃ paṭivijjhatī’’ti. Aṭṭhamaṃ. ༩༨. “དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་ཀྱི་དྲན་པ་མང་དུ་བྱས་པས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་མི་འཁྲུགས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་བྱ་བ་ཉུང་བ། བྱེད་པ་ཉུང་བ། གསོ་སླ་བ། འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ལ་ཆོག་ཤེས་པ། ཟས་ཉུང་བར་ཟ་ཞིང་ལྟོ་ཆེ་བའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་བརྩོན་པ། གཉིད་ཉུང་ཞིང་སད་པར་གནས་པ་ལ་བརྩོན་པ། དགོན་པ་པ་ཡིན་ཞིང་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་གནས་མལ་བསྟེན་པ། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་ཀྱི་དྲན་པ་མང་དུ་བྱས་པས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་མི་འཁྲུགས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །” བརྒྱད་པའོ། ། 9. Sīhasuttaṃ ༩. སེང་གེའི་མདོ། 99. ‘‘Sīho, bhikkhave, migarājā sāyanhasamayaṃ āsayā nikkhamati; āsayā nikkhamitvā vijambhati; vijambhitvā samantā catuddisaṃ anuviloketi; samantā catuddisaṃ anuviloketvā tikkhattuṃ sīhanādaṃ nadati; tikkhattuṃ sīhanādaṃ naditvā gocarāya pakkamati. So hatthissa cepi pahāraṃ deti, sakkaccaññeva pahāraṃ deti, no asakkaccaṃ; mahiṃsassa cepi pahāraṃ deti, sakkaccaññeva pahāraṃ deti, no asakkaccaṃ; gavassa cepi pahāraṃ deti, sakkaccaññeva pahāraṃ deti, no asakkaccaṃ; dīpissa cepi [Pg.107] pahāraṃ deti, sakkaccaññeva pahāraṃ deti, no asakkaccaṃ; khuddakānañcepi pāṇānaṃ pahāraṃ deti antamaso sasabiḷārānampi, sakkaccaññeva pahāraṃ deti, no asakkaccaṃ. Taṃ kissa hetu? ‘Mā me yoggapatho nassā’ti. ༩༩. “དགེ་སློང་དག་རི་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་ནི་ཕྱི་དྲོའི་དུས་སུ་གནས་ནས་འཐོན་ཏེ། གནས་ནས་ཐོན་ནས་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་ཤིང་། རྣམ་པར་བསྒྱིངས་ནས་ཕྱོགས་བཞི་ཀུན་ཏུ་བལྟའོ། །ཕྱོགས་བཞི་ཀུན་ཏུ་བལྟས་ནས་ལན་གསུམ་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་ཤིང་། ལན་གསུམ་སེང་གེའི་སྒྲ་བསྒྲགས་ནས་གོ་ཅར་ལ་འགྲོའོ། །དེས་གལ་ཏེ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་བརྡེག་པར་བྱེད་ནའང་གུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྡེག་པར་བྱེད་ཀྱི་མི་གུས་པར་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མ་ཧེ་ལ་བརྡེག་པར་བྱེད་ནའང་གུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྡེག་པར་བྱེད་ཀྱི་མི་གུས་པར་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བ་ལང་ལ་བརྡེག་པར་བྱེད་ནའང་གུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྡེག་པར་བྱེད་ཀྱི་མི་གུས་པར་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཟིག་ལ་བརྡེག་པར་བྱེད་ནའང་གུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྡེག་པར་བྱེད་ཀྱི་མི་གུས་པར་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་ན་རི་བོང་དང་བྱི་ལ་ལྟ་བུའི་སྲོག་ཆགས་ཆུང་ངུ་རྣམས་ལ་བརྡེག་པར་བྱེད་ནའང་གུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྡེག་པར་བྱེད་ཀྱི་མི་གུས་པར་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་གི་སྦྱོར་བའི་ལམ་མ་ཉམས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །” ‘‘Sīhoti kho, bhikkhave, tathāgatassetaṃ adhivacanaṃ arahato sammāsambuddhassa. Yaṃ kho, bhikkhave, tathāgato parisāya dhammaṃ deseti, idamassa hoti sīhanādasmiṃ. Bhikkhūnañcepi, bhikkhave, tathāgato dhammaṃ deseti, sakkaccaññeva tathāgato dhammaṃ deseti, no asakkaccaṃ; bhikkhunīnañcepi, bhikkhave, tathāgato dhammaṃ deseti, sakkaccaññeva tathāgato dhammaṃ deseti, no asakkaccaṃ; upāsakānañcepi, bhikkhave, tathāgato dhammaṃ deseti, sakkaccaññeva tathāgato dhammaṃ deseti, no asakkaccaṃ; upāsikānañcepi, bhikkhave, tathāgato dhammaṃ deseti, sakkaccaññeva tathāgato dhammaṃ deseti, no asakkaccaṃ; puthujjanānañcepi, bhikkhave, tathāgato dhammaṃ deseti antamaso annabhāranesādānampi, sakkaccaññeva tathāgato dhammaṃ deseti, no asakkaccaṃ. Taṃ kissa hetu? Dhammagaru, bhikkhave, tathāgato dhammagāravo’’ti. Navamaṃ. “དགེ་སློང་དག་སེང་གེ་ཞེས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཁོར་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་དེའི་སེང་གེའི་སྒྲའོ། །དགེ་སློང་དག་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ནའང་གུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་གྱི་མི་གུས་པར་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དགེ་སློང་མ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ནའང་གུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་གྱི་མི་གུས་པར་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དགེ་བསྙེན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ནའང་གུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་གྱི་མི་གུས་པར་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དགེ་བསྙེན་མ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ནའང་གུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་གྱི་མི་གུས་པར་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་ན་ཟས་འཁུར་བ་དང་རྔོན་པ་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ནའང་གུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་གྱི་མི་གུས་པར་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཆོས་ལ་གུས་པ། ཆོས་ལ་གུས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །” དགུ་པའོ། ། 10. Kakudhatherasuttaṃ ༡༠. ཀ་ཀུ་དྷ་གནས་བརྟན་གྱི་མདོ། 100. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Tena kho pana samayena kakudho nāma koliyaputto āyasmato mahāmoggallānassa upaṭṭhāko adhunākālaṅkato aññataraṃ manomayaṃ kāyaṃ upapanno. Tassa evarūpo attabhāvapaṭilābho hoti – seyyathāpi nāma dve vā tīṇi vā māgadhakāni gāmakkhettāni. So tena attabhāvapaṭilābhena neva attānaṃ no paraṃ byābādheti. ༡༠༠. འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀོ་ཤཱམྦཱི་ན་གྷོ་སི་ཏའི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མོ་དྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོའི་ཉེ་གནས་ཀོ་ལིའི་བུ་ཀ་ཀུ་དྷ་ཞེས་བྱ་བ་ཉེ་ཆར་དུས་ལས་འདས་ཏེ། ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ལྷའི་ལུས་ཤིག་ཏུ་སྐྱེས་སོ། །དེའི་ལུས་ཐོབ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡུལ་མ་ག་དྷཱའི་གྲོང་གི་ཞིང་ས་གཉིས་སམ་གསུམ་ཙམ་མོ། །དེ་ལུས་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་ཀྱང་རང་ཉིད་ལའང་གནོད་པ་མི་བྱེད། གཞན་ལའང་གནོད་པ་མི་བྱེད་དོ། ། Atha kho kakudho devaputto yenāyasmā mahāmoggallāno tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho kakudho devaputto āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ [Pg.108] etadavoca – ‘‘devadattassa, bhante, evarūpaṃ icchāgataṃ uppajji – ‘ahaṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharissāmī’ti. Sahacittuppādā ca, bhante, devadatto tassā iddhiyā parihīno’’ti. Idamavoca kakudho devaputto. Idaṃ vatvā āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyi. དེ་ནས་ལྷའི་བུ་ཀ་ཀུ་དྷ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་མོངྒལླཱ་ན་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་མོངྒལླཱ་ན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ལངས་སོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ལངས་ནས་ལྷའི་བུ་ཀ་ཀུ་དྷས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་མོངྒལླཱ་ན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ་ཉིད། ལྷས་བྱིན་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་འདོད་པ་ངན་པ་སྐྱེས་ཏེ། ‘བདག་གིས་དགེ་འདུན་གྱི་ཚོགས་སྐྱོང་བར་བྱའོ་’ཞེས་པའོ། །བཙུན་པ་ཉིད། སེམས་སྐྱེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ལྷས་བྱིན་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་དེ་ལས་ཉམས་སོ། །”ཞེས་གསོལ་ཏོ། །ལྷའི་བུ་ཀ་ཀུ་དྷས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་མོངྒལླཱ་ན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་སྐོར་བ་བྱས་ཏེ་དེ་ཉིད་དུ་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། ། Atha kho āyasmā mahāmoggallāno yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā mahāmoggallāno bhagavantaṃ etadavoca – དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་མོངྒལླཱ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཧཱ་མོངྒལླཱ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Kakudho nāma, bhante, koliyaputto mamaṃ upaṭṭhāko adhunākālaṅkato aññataraṃ manomayaṃ kāyaṃ upapanno hoti. Tassa evarūpo attabhāvapaṭilābho – seyyathāpi nāma dve vā tīṇi vā māgadhakāni gāmakkhettāni. So tena attabhāvapaṭilābhena neva attānaṃ no paraṃ byābādheti. Atha kho, bhante, kakudho devaputto yenāhaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho, bhante, kakudho devaputto maṃ etadavoca – ‘devadattassa, bhante, evarūpaṃ icchāgataṃ uppajji – ahaṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharissāmīti. Sahacittuppādā ca, bhante, devadatto tassā iddhiyā parihīno’ti. Idamavoca, bhante, kakudho devaputto. Idaṃ vatvā maṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyī’’ti. “བཙུན་པ་ཉིད། ཀོ་ལི་ཡའི་བུ་ཀ་ཀུ་དྷ་ཞེས་བྱ་བ་བདག་གི་ཉེ་གནས་ཤིག་ཉེ་ཆར་དུས་ལས་འདས་ཏེ། ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་ཤིག་ཏུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཁོང་གི་ལུས་ཐོབ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཡུལ་མ་ག་དྷཱའི་གྲོང་གི་ཞིང་ས་གཉིས་སམ་གསུམ་ཙམ་མོ། །ཁོང་གིས་ལུས་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་ཀྱང་རང་ལའང་གནོད་པ་མི་བྱེད་ལ། གཞན་ལའང་གནོད་པ་མི་བྱེད་དོ། །བཙུན་པ་ཉིད། དེ་ནས་ལྷའི་བུ་ཀ་ཀུ་དྷ་བདག་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བདག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ལངས་སོ། །བཙུན་པ་ཉིད། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ལངས་ནས་ལྷའི་བུ་ཀ་ཀུ་དྷས་བདག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །‘བཙུན་པ་ཉིད། ལྷས་བྱིན་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་འདོད་པ་ངན་པ་སྐྱེས་ཏེ། བདག་གིས་དགེ་འདུན་གྱི་ཚོགས་སྐྱོང་བར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །བཙུན་པ་ཉིད། སེམས་སྐྱེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ལྷས་བྱིན་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་དེ་ལས་ཉམས་སོ། །’ཞེས་གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ་ཉིད། ལྷའི་བུ་ཀ་ཀུ་དྷས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ནས། བདག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་སྐོར་བ་བྱས་ཏེ་དེ་ཉིད་དུ་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །”ཞེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Kiṃ pana te, moggallāna, kakudho devaputto cetasā ceto paricca vidito – ‘yaṃ kiñci kakudho devaputto bhāsati sabbaṃ taṃ tatheva hoti, no aññathā’’’ti? ‘‘Cetasā ceto paricca vidito me, bhante, kakudho devaputto – ‘yaṃ kiñci kakudho devaputto bhāsati sabbaṃ taṃ tatheva hoti, no aññathā’’’ti. ‘‘Rakkhassetaṃ, moggallāna, vācaṃ! (Rakkhassetaṃ, moggallāna, vācaṃ) ! Idāni so moghapuriso attanāva attānaṃ pātukarissati. “མོངྒལླཱ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་ལྷའི་བུ་ཀ་ཀུ་དྷའི་སེམས་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། ‘ལྷའི་བུ་ཀ་ཀུ་དྷས་གང་ཅི་སྨྲས་པ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་’ཞེས་ཤེས་སམ།” “བཙུན་པ་ཉིད། བདག་གིས་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་ལྷའི་བུ་ཀ་ཀུ་དྷའི་སེམས་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། ‘ལྷའི་བུ་ཀ་ཀུ་དྷས་གང་ཅི་སྨྲས་པ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་’ཞེས་ཤེས་སོ། །” “མོངྒལླཱ་ན། གཏམ་འདི་སྦས་པར་གྱིས་ཤིག །(མོངྒལླཱ་ན། གཏམ་འདི་སྦས་པར་གྱིས་ཤིག) །ད་ནི་སྐྱེས་བུ་གསོག་པོ་དེས་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་མངོན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Pañcime, moggallāna, satthāro santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame pañca? Idha, moggallāna, ekacco satthā aparisuddhasīlo samāno ‘parisuddhasīlomhī’ti paṭijānāti ‘parisuddhaṃ me sīlaṃ pariyodātaṃ [Pg.109] asaṃkiliṭṭha’nti. Tamenaṃ sāvakā evaṃ jānanti – ‘ayaṃ kho bhavaṃ satthā aparisuddhasīlo samāno parisuddhasīlomhī’ti paṭijānāti ‘parisuddhaṃ me sīlaṃ pariyodātaṃ asaṃkiliṭṭha’nti. Mayañceva kho pana gihīnaṃ āroceyyāma, nāssassa manāpaṃ. Yaṃ kho panassa amanāpaṃ, kathaṃ naṃ mayaṃ tena samudācareyyāma – ‘sammannati kho pana cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena; yaṃ tumo karissati tumova tena paññāyissatī’ti. Evarūpaṃ kho, moggallāna, satthāraṃ sāvakā sīlato rakkhanti; evarūpo ca pana satthā sāvakehi sīlato rakkhaṃ paccāsīsati. “མོངྒལླཱ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་སྟོན་པ་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མོངྒལླཱ་ན། འདི་ན་སྟོན་པ་ཁ་ཅིག་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་དག་བཞིན་དུ། ‘བདག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པའོ་’ཞེས་ཁས་ལེན་ཏེ། ‘བདག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་དག་ཅིང་ཡོངས་སུ་དཀར་ལ་དྲི་མ་མེད་པའོ་’ཞེས་སོ། །དེའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། ‘སྟོན་པ་འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་དག་བཞིན་དུ། “བདག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པའོ་”ཞེས་ཁས་ལེན་ཏེ། “བདག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་དག་ཅིང་ཡོངས་སུ་དཀར་ལ་དྲི་མ་མེད་པའོ་”ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཅག་གིས་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་འདི་བཤད་ན། ཁོང་གི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཁོང་གི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་གཏམ་དེས་བདག་ཅག་གིས་ཁོང་ལ་ཅི་ཕྱིར་སྨྲ་བར་བྱ། གང་ལྟར་ཡང་ཁོང་གིས་བདག་ཅག་ལ་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་གྱི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱིས་བཀུར་སྟི་བྱེད་དོ། །ཁོང་གིས་གང་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཁོང་རང་ཉིད་མངོན་པར་འགྱུར་རོ། །’ཞེས་སོ། །མོངྒལླཱ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་སྟོན་པ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཆ་ནས་སྦེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྟོན་པས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྦེད་པར་རེ་བ་བྱེད་དོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, moggallāna, idhekacco satthā aparisuddhājīvo samāno ‘parisuddhājīvomhī’ti paṭijānāti ‘parisuddho me ājīvo pariyodāto asaṃkiliṭṭho’ti. Tamenaṃ sāvakā evaṃ jānanti – ‘ayaṃ kho bhavaṃ satthā aparisuddhājīvo samāno parisuddhājīvomhī’ti paṭijānāti ‘parisuddho me ājīvo pariyodāto asaṃkiliṭṭho’ti. Mayañceva kho pana gihīnaṃ āroceyyāma, nāssassa manāpaṃ. Yaṃ kho panassa amanāpaṃ, kathaṃ naṃ mayaṃ tena samudācareyyāma – ‘sammannati kho pana cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena; yaṃ tumo karissati tumova tena paññāyissatī’ti. Evarūpaṃ kho, moggallāna, satthāraṃ sāvakā ājīvato rakkhanti; evarūpo ca pana satthā sāvakehi ājīvato rakkhaṃ paccāsīsati. “མོངྒལླཱ་ན། གཞན་ཡང་འདི་ན་སྟོན་པ་ཁ་ཅིག་འཚོ་བ་མ་དག་བཞིན་དུ། ‘བདག་ནི་འཚོ་བ་དག་པའོ་’ཞེས་ཁས་ལེན་ཏེ། ‘བདག་གི་འཚོ་བ་ནི་དག་ཅིང་ཡོངས་སུ་དཀར་ལ་དྲི་མ་མེད་པའོ་’ཞེས་སོ། །དེའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། ‘སྟོན་པ་འདི་ནི་འཚོ་བ་མ་དག་བཞིན་དུ། “བདག་ནི་འཚོ་བ་དག་པའོ་”ཞེས་ཁས་ལེན་ཏེ། “བདག་གི་འཚོ་བ་ནི་དག་ཅིང་ཡོངས་སུ་དཀར་ལ་དྲི་མ་མེད་པའོ་”ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཅག་གིས་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་འདི་བཤད་ན། ཁོང་གི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཁོང་གི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་གཏམ་དེས་བདག་ཅག་གིས་ཁོང་ལ་ཅི་ཕྱིར་སྨྲ་བར་བྱ། གང་ལྟར་ཡང་ཁོང་གིས་བདག་ཅག་ལ་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་གྱི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱིས་བཀུར་སྟི་བྱེད་དོ། །ཁོང་གིས་གང་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཁོང་རང་ཉིད་མངོན་པར་འགྱུར་རོ། །’ཞེས་སོ། །མོངྒལླཱ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་སྟོན་པ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་འཚོ་བའི་ཆ་ནས་སྦེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྟོན་པས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་འཚོ་བ་སྦེད་པར་རེ་བ་བྱེད་དོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, moggallāna, idhekacco satthā aparisuddhadhammadesano samāno ‘parisuddhadhammadesanomhī’ti paṭijānāti ‘parisuddhā me dhammadesanā pariyodātā asaṃkiliṭṭhā’ti. Tamenaṃ sāvakā evaṃ jānanti – ‘ayaṃ kho bhavaṃ satthā aparisuddhadhammadesano samāno parisuddhadhammadesanomhī’ti paṭijānāti ‘parisuddhā me dhammadesanā pariyodātā asaṃkiliṭṭhā’ti. Mayañceva kho pana gihīnaṃ āroceyyāma, nāssassa manāpaṃ. Yaṃ kho panassa amanāpaṃ, kathaṃ naṃ mayaṃ tena samudācareyyāma – ‘sammannati kho pana cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena; yaṃ tumo karissati tumova tena paññāyissatī’ti. Evarūpaṃ kho, moggallāna, satthāraṃ sāvakā dhammadesanato rakkhanti[Pg.110]; evarūpo ca pana satthā sāvakehi dhammadesanato rakkhaṃ paccāsīsati. “མོངྒལླཱ་ན། གཞན་ཡང་འདི་ན་སྟོན་པ་ཁ་ཅིག་ཆོས་བཤད་པ་མ་དག་བཞིན་དུ། ‘བདག་ནི་ཆོས་བཤད་པ་དག་པའོ་’ཞེས་ཁས་ལེན་ཏེ། ‘བདག་གི་ཆོས་བཤད་པ་ནི་དག་ཅིང་ཡོངས་སུ་དཀར་ལ་དྲི་མ་མེད་པའོ་’ཞེས་སོ། །དེའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། ‘སྟོན་པ་འདི་ནི་ཆོས་བཤད་པ་མ་དག་བཞིན་དུ། “བདག་ནི་ཆོས་བཤད་པ་དག་པའོ་”ཞེས་ཁས་ལེན་ཏེ། “བདག་གི་ཆོས་བཤད་པ་ནི་དག་ཅིང་ཡོངས་སུ་དཀར་ལ་དྲི་མ་མེད་པའོ་”ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཅག་གིས་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་འདི་བཤད་ན། ཁོང་གི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཁོང་གི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་གཏམ་དེས་བདག་ཅག་གིས་ཁོང་ལ་ཅི་ཕྱིར་སྨྲ་བར་བྱ། གང་ལྟར་ཡང་ཁོང་གིས་བདག་ཅག་ལ་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་གྱི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱིས་བཀུར་སྟི་བྱེད་དོ། །ཁོང་གིས་གང་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཁོང་རང་ཉིད་མངོན་པར་འགྱུར་རོ། །’ཞེས་སོ། །མོངྒལླཱ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་སྟོན་པ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བཤད་པའི་ཆ་ནས་སྦེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྟོན་པས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ཆོས་བཤད་པ་སྦེད་པར་རེ་བ་བྱེད་དོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, moggallāna, idhekacco satthā aparisuddhaveyyākaraṇo samāno ‘parisuddhaveyyākaraṇomhī’ti paṭijānāti ‘parisuddhaṃ me veyyākaraṇaṃ pariyodātaṃ asaṃkiliṭṭha’nti. Tamenaṃ sāvakā evaṃ jānanti – ‘ayaṃ kho bhavaṃ satthā aparisuddhaveyyākaraṇo samāno parisuddhaveyyākaraṇomhī’ti paṭijānāti ‘parisuddhaṃ me veyyākaraṇaṃ pariyodātaṃ asaṃkiliṭṭha’nti. Mayañceva kho pana gihīnaṃ āroceyyāma, nāssassa manāpaṃ. Yaṃ kho panassa amanāpaṃ, kathaṃ naṃ mayaṃ tena samudācareyyāma – ‘sammannati kho pana cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena; yaṃ tumo karissati tumova tena paññāyissatī’ti. Evarūpaṃ kho, moggallāna, satthāraṃ sāvakā veyyākaraṇato rakkhanti; evarūpo ca pana satthā sāvakehi veyyākaraṇato rakkhaṃ paccāsīsati. “མོངྒལླཱ་ན། གཞན་ཡང་འདི་ན་སྟོན་པ་ཁ་ཅིག་ལུང་སྟོན་པ་མ་དག་བཞིན་དུ། ‘བདག་ནི་ལུང་སྟོན་པ་དག་པའོ་’ཞེས་ཁས་ལེན་ཏེ། ‘བདག་གི་ལུང་སྟོན་པ་ནི་དག་ཅིང་ཡོངས་སུ་དཀར་ལ་དྲི་མ་མེད་པའོ་’ཞེས་སོ། །དེའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། ‘སྟོན་པ་འདི་ནི་ལུང་སྟོན་པ་མ་དག་བཞིན་དུ། “བདག་ནི་ལུང་སྟོན་པ་དག་པའོ་”ཞེས་ཁས་ལེན་ཏེ། “བདག་གི་ལུང་སྟོན་པ་ནི་དག་ཅིང་ཡོངས་སུ་དཀར་ལ་དྲི་མ་མེད་པའོ་”ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཅག་གིས་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་འདི་བཤད་ན། ཁོང་གི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཁོང་གི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་གཏམ་དེས་བདག་ཅག་གིས་ཁོང་ལ་ཅི་ཕྱིར་སྨྲ་བར་བྱ། གང་ལྟར་ཡང་ཁོང་གིས་བདག་ཅག་ལ་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་གྱི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱིས་བཀུར་སྟི་བྱེད་དོ། །ཁོང་གིས་གང་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཁོང་རང་ཉིད་མངོན་པར་འགྱུར་རོ། །’ཞེས་སོ། །མོངྒལླཱ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་སྟོན་པ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་སྟོན་པའི་ཆ་ནས་སྦེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྟོན་པས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ལུང་སྟོན་པ་སྦེད་པར་རེ་བ་བྱེད་དོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, moggallāna, idhekacco satthā aparisuddhañāṇadassano samāno ‘parisuddhañāṇadassanomhī’ti paṭijānāti ‘parisuddhaṃ me ñāṇadassanaṃ pariyodātaṃ asaṃkiliṭṭha’nti. Tamenaṃ sāvakā evaṃ jānanti – ‘ayaṃ kho bhavaṃ satthā aparisuddhañāṇadassano samāno parisuddhañāṇadassanomhī’ti paṭijānāti ‘parisuddhaṃ me ñāṇadassanaṃ pariyodātaṃ asaṃkiliṭṭha’nti. Mayañceva kho pana gihīnaṃ āroceyyāma, nāssassa manāpaṃ. Yaṃ kho panassa amanāpaṃ, kathaṃ naṃ mayaṃ tena samudācareyyāma – ‘sammannati kho pana cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena; yaṃ tumo karissati tumova tena paññāyissatī’ti. Evarūpaṃ kho, moggallāna, satthāraṃ sāvakā ñāṇadassanato rakkhanti; evarūpo ca pana satthā sāvakehi ñāṇadassanato rakkhaṃ paccāsīsati. Ime kho, moggallāna, pañca satthāro santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. “མོངྒལླཱ་ན། གཞན་ཡང་འདི་ན་སྟོན་པ་ཁ་ཅིག་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་མ་དག་བཞིན་དུ། ‘བདག་ནི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དག་པའོ་’ཞེས་ཁས་ལེན་ཏེ། ‘བདག་གི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ནི་དག་ཅིང་ཡོངས་སུ་དཀར་ལ་དྲི་མ་མེད་པའོ་’ཞེས་སོ། །དེའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། ‘སྟོན་པ་འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་མ་དག་བཞིན་དུ། “བདག་ནི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དག་པའོ་”ཞེས་ཁས་ལེན་ཏེ། “བདག་གི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ནི་དག་ཅིང་ཡོངས་སུ་དཀར་ལ་དྲི་མ་མེད་པའོ་”ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཅག་གིས་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་འདི་བཤད་ན། ཁོང་གི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཁོང་གི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་གཏམ་དེས་བདག་ཅག་གིས་ཁོང་ལ་ཅི་ཕྱིར་སྨྲ་བར་བྱ། གང་ལྟར་ཡང་ཁོང་གིས་བདག་ཅག་ལ་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་གྱི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱིས་བཀུར་སྟི་བྱེད་དོ། །ཁོང་གིས་གང་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཁོང་རང་ཉིད་མངོན་པར་འགྱུར་རོ། །’ཞེས་སོ། །མོངྒལླཱ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་སྟོན་པ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཆ་ནས་སྦེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྟོན་པས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་སྦེད་པར་རེ་བ་བྱེད་དོ། །མོངྒལླཱ་ན། འདི་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པའི་སྟོན་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གོ། ། ‘‘Ahaṃ kho pana, moggallāna, parisuddhasīlo samāno ‘parisuddhasīlomhī’ti paṭijānāmi ‘parisuddhaṃ me sīlaṃ pariyodātaṃ asaṃkiliṭṭha’nti. Na ca maṃ sāvakā sīlato rakkhanti, na cāhaṃ sāvakehi sīlato rakkhaṃ paccāsīsāmi. Parisuddhājīvo samāno ‘parisuddhājīvomhī’ti paṭijānāmi ‘parisuddho me ājīvo pariyodāto asaṃkiliṭṭho’ti. Na ca maṃ sāvakā [Pg.111] ājīvato rakkhanti, na cāhaṃ sāvakehi ājīvato rakkhaṃ paccāsīsāmi. Parisuddhadhammadesano samāno ‘parisuddhadhammadesanomhī’ti paṭijānāmi ‘parisuddhā me dhammadesanā pariyodātā asaṃkiliṭṭhā’ti. Na ca maṃ sāvakā dhammadesanato rakkhanti, na cāhaṃ sāvakehi dhammadesanato rakkhaṃ paccāsīsāmi. Parisuddhaveyyākaraṇo samāno ‘parisuddhaveyyākaraṇomhī’ti paṭijānāmi ‘parisuddhaṃ me veyyākaraṇaṃ pariyodātaṃ asaṃkiliṭṭha’nti. Na ca maṃ sāvakā veyyākaraṇato rakkhanti, na cāhaṃ sāvakehi veyyākaraṇato rakkhaṃ paccāsīsāmi. Parisuddhañāṇadassano samāno ‘parisuddhañāṇadassanomhī’ti paṭijānāmi ‘parisuddhaṃ me ñāṇadassanaṃ pariyodātaṃ asaṃkiliṭṭha’nti. Na ca maṃ sāvakā ñāṇadassanato rakkhanti, na cāhaṃ sāvakehi ñāṇadassanato rakkhaṃ paccāsīsāmī’’ti. Dasamaṃ. “མོངྒལླཱ་ན། བདག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པ་ཡིན་པས། ‘བདག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པའོ་’ཞེས་ཁས་ལེན་ཏེ། ‘བདག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་དག་ཅིང་ཡོངས་སུ་དཀར་ལ་དྲི་མ་མེད་པའོ་’ཞེས་སོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྦེད་པར་མི་བྱེད་ལ། བདག་ཀྱང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྦེད་པར་རེ་བ་མི་བྱེད་དོ། །བདག་ནི་འཚོ་བ་དག་པ་ཡིན་པས། ‘བདག་ནི་འཚོ་བ་དག་པའོ་’ཞེས་ཁས་ལེན་ཏེ། ‘བདག་གི་འཚོ་བ་ནི་དག་ཅིང་ཡོངས་སུ་དཀར་ལ་དྲི་མ་མེད་པའོ་’ཞེས་སོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གི་འཚོ་བ་སྦེད་པར་མི་བྱེད་ལ། བདག་ཀྱང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་འཚོ་བ་སྦེད་པར་རེ་བ་མི་བྱེད་དོ། །བདག་ནི་ཆོས་བཤད་པ་དག་པ་ཡིན་པས། ‘བདག་ནི་ཆོས་བཤད་པ་དག་པའོ་’ཞེས་ཁས་ལེན་ཏེ། ‘བདག་གི་ཆོས་བཤད་པ་ནི་དག་ཅིང་ཡོངས་སུ་དཀར་ལ་དྲི་མ་མེད་པའོ་’ཞེས་སོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གི་ཆོས་བཤད་པ་སྦེད་པར་མི་བྱེད་ལ། བདག་ཀྱང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ཆོས་བཤད་པ་སྦེད་པར་རེ་བ་མི་བྱེད་དོ། །བདག་ནི་ལུང་སྟོན་པ་དག་པ་ཡིན་པས། ‘བདག་ནི་ལུང་སྟོན་པ་དག་པའོ་’ཞེས་ཁས་ལེན་ཏེ། ‘བདག་གི་ལུང་སྟོན་པ་ནི་དག་ཅིང་ཡོངས་སུ་དཀར་ལ་དྲི་མ་མེད་པའོ་’ཞེས་སོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གི་ལུང་སྟོན་པ་སྦེད་པར་མི་བྱེད་ལ། བདག་ཀྱང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ལུང་སྟོན་པ་སྦེད་པར་རེ་བ་མི་བྱེད་དོ། །བདག་ནི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དག་པ་ཡིན་པས། ‘བདག་ནི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དག་པའོ་’ཞེས་ཁས་ལེན་ཏེ། ‘བདག་གི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ནི་དག་ཅིང་ཡོངས་སུ་དཀར་ལ་དྲི་མ་མེད་པའོ་’ཞེས་སོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་སྦེད་པར་མི་བྱེད་ལ། བདག་ཀྱང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་སྦེད་པར་རེ་བ་མི་བྱེད་དོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་པའོ། ། Kakudhavaggo pañcamo. ཀ་ཀུ་དྷའི་ཚན་པ་སྟེ་ལྔ་པའོ། ། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ནི། Dve sampadā byākaraṇaṃ, phāsu akuppapañcamaṃ; Sutaṃ kathā āraññako, sīho ca kakudho dasāti. ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཉིས་དང་ལུང་སྟོན་དང་། །བདེ་བར་གནས་དང་མི་འཁྲུགས་ལྔ་པ་དང་། །ཐོས་པ་གཏམ་དང་དགོན་པ་པ་ཉིད་དང་། །སེང་གེ་དང་ནི་ཀ་ཀུ་དྷ་སྟེ་བཅུའོ། ། Dutiyapaṇṇāsakaṃ samattaṃ. ལྔ་བཅུ་པ་གཉིས་པ་རྫོགས་སོ། ། 3. Tatiyapaṇṇāsakaṃ ༣. ལྔ་བཅུ་པ་གསུམ་པའོ། ། (11) 1. Phāsuvihāravaggo (༡༡) ༡. བདེ་བར་གནས་པའི་ཚན་པ། 1. Sārajjasuttaṃ ༡. བག་ཚ་བའི་མདོ། 101. ‘‘Pañcime[Pg.112], bhikkhave, sekhavesārajjakaraṇā dhammā. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu saddho hoti, sīlavā hoti, bahussuto hoti, āraddhavīriyo hoti, paññavā hoti. ༡༠༡. “དགེ་སློང་དག །སློབ་པ་མི་འཇིགས་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ། མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་པ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་པ། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའོ། །” ‘‘Yaṃ, bhikkhave, assaddhassa sārajjaṃ hoti, saddhassa taṃ sārajjaṃ na hoti. Tasmāyaṃ dhammo sekhavesārajjakaraṇo. དགེ་སློང་དག །དད་པ་མེད་པ་ལ་ཞུམ་པ་གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་ནི་སློབ་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། ། ‘‘Yaṃ, bhikkhave, dussīlassa sārajjaṃ hoti, sīlavato taṃ sārajjaṃ na hoti. Tasmāyaṃ dhammo sekhavesārajjakaraṇo. དགེ་སློང་དག །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ལ་ཞུམ་པ་གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལ་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་ནི་སློབ་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། ། ‘‘Yaṃ, bhikkhave, appassutassa sārajjaṃ hoti, bahussutassa taṃ sārajjaṃ na hoti. Tasmāyaṃ dhammo sekhavesārajjakaraṇo. དགེ་སློང་དག །ཐོས་པ་ཉུང་བ་ལ་ཞུམ་པ་གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་ནི་སློབ་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། ། ‘‘Yaṃ, bhikkhave, kusītassa sārajjaṃ hoti, āraddhavīriyassa taṃ sārajjaṃ na hoti. Tasmāyaṃ dhammo sekhavesārajjakaraṇo. དགེ་སློང་དག །ལེ་ལོ་ཅན་ལ་ཞུམ་པ་གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལ་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་ནི་སློབ་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། ། ‘‘Yaṃ, bhikkhave, duppaññassa sārajjaṃ hoti, paññavato taṃ sārajjaṃ na hoti. Tasmāyaṃ dhammo sekhavesārajjakaraṇo. Ime kho, bhikkhave, pañca sekhavesārajjakaraṇā dhammā’’ti. Paṭhamaṃ. དགེ་སློང་དག །ཤེས་རབ་འཆལ་བ་ལ་ཞུམ་པ་གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ལ་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་ནི་སློབ་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་དག་ནི་སློབ་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ལྔའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོའོ། ། 2. Ussaṅkitasuttaṃ ༢. དྭོགས་པ་སྐྱེད་པའི་མདོ། 102. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu ussaṅkitaparisaṅkito hoti pāpabhikkhūti api akuppadhammopi. ༡༠༢. དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་མི་འཁྲུགས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དགེ་སློང་ངན་པ་ཞེས་དྭོགས་པ་དང་ཡིད་གཉིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu vesiyāgocaro vā hoti, vidhavāgocaro vā hoti, thullakumārikāgocaro vā hoti, paṇḍakagocaro vā hoti, bhikkhunīgocaro vā hoti. ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་སྨད་འཚོང་མའི་གནས་སུ་རྒྱུ་བའམ། ཡུགས་ས་མོའི་གནས་སུ་རྒྱུ་བའམ། བུ་མོ་ལོ་ལོན་པའི་གནས་སུ་རྒྱུ་བའམ། མ་ནིང་གི་གནས་སུ་རྒྱུ་བའམ། དགེ་སློང་མའི་གནས་སུ་རྒྱུ་བའོ། ། ‘‘Imehi [Pg.113] kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu ussaṅkitaparisaṅkito hoti pāpabhikkhūti api akuppadhammopī’’ti. Dutiyaṃ. དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་མི་འཁྲུགས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དགེ་སློང་ངན་པ་ཞེས་དྭོགས་པ་དང་ཡིད་གཉིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པའོ། ། 3. Mahācorasuttaṃ ༣. ཆོམ་པོ་ཆེན་པོའི་མདོ། 103. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato mahācoro sandhimpi chindati, nillopampi harati, ekāgārikampi karoti, paripanthepi tiṭṭhati. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, mahācoro visamanissito ca hoti, gahananissito ca, balavanissito ca, bhogacāgī ca, ekacārī ca. ༡༠༣. དགེ་སློང་དག །ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཆོམ་པོ་ཆེན་པོ་ནི་ཁྱིམ་འབིགས་པར་བྱེད། བཅོམ་ཞིང་འཕྲོག་པར་བྱེད། ཁྱིམ་གཅིག་ཁོ་ན་འཕྲོག་པར་བྱེད། ལམ་འགག་ཏུ་སྒུག་པར་བྱེད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་ཆོམ་པོ་ཆེན་པོ་ནི་མི་མཉམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ཚལ་ཚོགས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། མཐུ་བོ་ཆེ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་གཏོང་བ་དང་། གཅིག་པུར་རྒྱུ་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, mahācoro visamanissito hoti? Idha, bhikkhave, mahācoro nadīviduggaṃ vā nissito hoti pabbatavisamaṃ vā. Evaṃ kho, bhikkhave, mahācoro visamanissito hoti. དགེ་སློང་དག །ཇི་ལྟར་ན་ཆོམ་པོ་ཆེན་པོ་མི་མཉམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་ཆོམ་པོ་ཆེན་པོ་ནི་བགྲོད་དཀའ་བའི་ཆུ་བོའམ། མི་མཉམ་པའི་རི་ལ་བརྟེན་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་ན་ཆོམ་པོ་ཆེན་པོ་མི་མཉམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, mahācoro gahananissito hoti? Idha, bhikkhave, mahācoro tiṇagahanaṃ vā nissito hoti rukkhagahanaṃ vā rodhaṃ vā mahāvanasaṇḍaṃ vā. Evaṃ kho, bhikkhave, mahācoro gahananissito hoti. དགེ་སློང་དག །ཇི་ལྟར་ན་ཆོམ་པོ་ཆེན་པོ་ཚལ་ཚོགས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་ཆོམ་པོ་ཆེན་པོ་ནི་རྩྭ་ཚལ་ལམ། ཤིང་ཚལ་ལམ། ཚལ་གཏིབ་པོའམ། ནགས་ཚལ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་ན་ཆོམ་པོ་ཆེན་པོ་ཚལ་ཚོགས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, mahācoro balavanissito hoti? Idha, bhikkhave, mahācoro rājānaṃ vā rājamahāmattānaṃ vā nissito hoti. Tassa evaṃ hoti – ‘sace maṃ koci kiñci vakkhati, ime me rājāno vā rājamahāmattā vā pariyodhāya atthaṃ bhaṇissantī’ti. Sace naṃ koci kiñci āha, tyassa rājāno vā rājamahāmattā vā pariyodhāya atthaṃ bhaṇanti. Evaṃ kho, bhikkhave, mahācoro balavanissito hoti. དགེ་སློང་དག །ཇི་ལྟར་ན་ཆོམ་པོ་ཆེན་པོ་མཐུ་བོ་ཆེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་ཆོམ་པོ་ཆེན་པོ་ནི་རྒྱལ་པོའམ། རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་ཆེན་པོ་དག་ལ་བརྟེན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གལ་ཏེ་སུ་ཞིག་གིས་ང་ལ་ཅི་ཞིག་སྨྲས་ན། རྒྱལ་པོ་འམ་རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་ཆེན་པོ་འདི་དག་གིས་ང་བསྐྱབས་ཏེ་ང་ལ་ཕན་པའི་གཏམ་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །གལ་ཏེ་སུ་ཞིག་གིས་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་སྨྲས་ན། རྒྱལ་པོའམ་རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གིས་དེ་བསྐྱབས་ཏེ་དེ་ལ་ཕན་པའི་གཏམ་སྨྲའོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་ན་ཆོམ་པོ་ཆེན་པོ་མཐུ་བོ་ཆེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, mahācoro bhogacāgī hoti? Idha, bhikkhave, mahācoro aḍḍho hoti mahaddhano mahābhogo. Tassa evaṃ hoti – ‘sace maṃ koci kiñci vakkhati, ito bhogena paṭisantharissāmī’ti. Sace naṃ koci kiñci āha, tato bhogena paṭisantharati. Evaṃ kho, bhikkhave, mahācoro bhogacāgī hoti. དགེ་སློང་དག །ཇི་ལྟར་ན་ཆོམ་པོ་ཆེན་པོ་ལོངས་སྤྱོད་གཏོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་ཆོམ་པོ་ཆེན་པོ་ནི་ཕྱུག་པོ་ནོར་མང་པོ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གལ་ཏེ་སུ་ཞིག་གིས་ང་ལ་ཅི་ཞིག་སྨྲས་ན། ངས་ལོངས་སྤྱོད་འདི་དག་གིས་དེ་མགུ་བར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །གལ་ཏེ་སུ་ཞིག་གིས་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་སྨྲས་ན། དེས་ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་གིས་དེ་མགུ་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་ན་ཆོམ་པོ་ཆེན་པོ་ལོངས་སྤྱོད་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, mahācoro ekacārī hoti? Idha, bhikkhave, mahācoro ekakova gahaṇāni kattā hoti. Taṃ kissa hetu? ‘Mā me [Pg.114] guyhamantā bahiddhā sambhedaṃ agamaṃsū’ti. Evaṃ kho, bhikkhave, mahācoro ekacārī hoti. དགེ་སློང་དག །ཇི་ལྟར་ན་ཆོམ་པོ་ཆེན་པོ་གཅིག་པུར་རྒྱུ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་ཆོམ་པོ་ཆེན་པོ་ནི་གཅིག་པུ་ཁོ་ནས་འཕྲོག་བཅོམ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངའི་གསང་བའི་གྲོས་འདི་དག་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མ་གྱར་ཅིག་སྙམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་ན་ཆོམ་པོ་ཆེན་པོ་གཅིག་པུར་རྒྱུ་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Imehi kho, bhikkhave, pañcahaṅgehi samannāgato mahācoro sandhimpi chindati nillopampi harati ekāgārikampi karoti paripanthepi tiṭṭhati. དགེ་སློང་དག །ཡན་ལག་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་ཆོམ་པོ་ཆེན་པོ་ནི་ཁྱིམ་འབིགས་པར་བྱེད། བཅོམ་ཞིང་འཕྲོག་པར་བྱེད། ཁྱིམ་གཅིག་ཁོ་ན་འཕྲོག་པར་བྱེད། ལམ་འགག་ཏུ་སྒུག་པར་བྱེད་དོ། ། ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato pāpabhikkhu khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavati. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, pāpabhikkhu visamanissito ca hoti, gahananissito ca, balavanissito ca, bhogacāgī ca, ekacārī ca. དགེ་སློང་དག །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ངན་པ་ནི་རང་གི་ཡོན་ཏན་བཅོམ་ཞིང་ཉམས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པར་འོས་པ་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མང་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་ངན་པ་ནི་མི་མཉམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ཚལ་ཚོགས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། མཐུ་བོ་ཆེ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་གཏོང་བ་དང་། གཅིག་པུར་རྒྱུ་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, pāpabhikkhu visamanissito hoti? Idha, bhikkhave, pāpabhikkhu visamena kāyakammena samannāgato hoti, visamena vacīkammena samannāgato hoti, visamena manokammena samannāgato hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpabhikkhu visamanissito hoti. དགེ་སློང་དག །ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ངན་པ་མི་མཉམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་ངན་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་མི་མཉམ་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ངག་གི་ལས་མི་མཉམ་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་མི་མཉམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ངན་པ་མི་མཉམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, pāpabhikkhu gahananissito hoti? Idha, bhikkhave, pāpabhikkhu micchādiṭṭhiko hoti antaggāhikāya diṭṭhiyā samannāgato. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpabhikkhu gahananissito hoti. དགེ་སློང་དག །ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ངན་པ་ཚལ་ཚོགས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་ངན་པ་ནི་ལྟ་བ་ལོག་པ་ཅན་ཡིན་ཞིང་། མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ངན་པ་ཚལ་ཚོགས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, pāpabhikkhu balavanissito hoti? Idha, bhikkhave, pāpabhikkhu rājānaṃ vā rājamahāmattānaṃ vā nissito hoti. Tassa evaṃ hoti – ‘sace maṃ koci kiñci vakkhati, ime me rājāno vā rājamahāmattā vā pariyodhāya atthaṃ bhaṇissantī’ti. Sace naṃ koci kiñci āha, tyassa rājāno vā rājamahāmattā vā pariyodhāya atthaṃ bhaṇanti. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpabhikkhu balavanissito hoti. དགེ་སློང་དག །ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ངན་པ་མཐུ་བོ་ཆེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་ངན་པ་ནི་རྒྱལ་པོའམ། རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་ཆེན་པོ་དག་ལ་བརྟེན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གལ་ཏེ་སུ་ཞིག་གིས་ང་ལ་ཅི་ཞིག་སྨྲས་ན། རྒྱལ་པོ་འམ་རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་ཆེན་པོ་འདི་དག་གིས་ང་བསྐྱབས་ཏེ་ང་ལ་ཕན་པའི་གཏམ་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །གལ་ཏེ་སུ་ཞིག་གིས་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་སྨྲས་ན། རྒྱལ་པོའམ་རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གིས་དེ་བསྐྱབས་ཏེ་དེ་ལ་ཕན་པའི་གཏམ་སྨྲའོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ངན་པ་མཐུ་བོ་ཆེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca, bhikkhave, pāpabhikkhu bhogacāgī hoti? Idha, bhikkhave, pāpabhikkhu lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ. Tassa evaṃ hoti – ‘sace maṃ koci kiñci vakkhati, ito lābhena paṭisantharissāmī’ti. Sace naṃ koci kiñci āha, tato lābhena paṭisantharati. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpabhikkhu bhogacāgī hoti. དགེ་སློང་དག །ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ངན་པ་ལོངས་སྤྱོད་གཏོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་ངན་པ་ནི་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་རྣམས་རྙེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གལ་ཏེ་སུ་ཞིག་གིས་ང་ལ་ཅི་ཞིག་སྨྲས་ན། ངས་རྙེད་པ་འདི་དག་གིས་དེ་མགུ་བར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །གལ་ཏེ་སུ་ཞིག་གིས་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་སྨྲས་ན། དེས་རྙེད་པ་དེ་དག་གིས་དེ་མགུ་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ངན་པ་ལོངས་སྤྱོད་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca[Pg.115], bhikkhave, pāpabhikkhu ekacārī hoti? Idha, bhikkhave, pāpabhikkhu ekakova paccantimesu janapadesu nivāsaṃ kappeti. So tattha kulāni upasaṅkamanto lābhaṃ labhati. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpabhikkhu ekacārī hoti. དགེ་སློང་དག །ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ངན་པ་གཅིག་པུར་རྒྱུ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་ངན་པ་ནི་གཅིག་པུ་ཁོ་ནས་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་ཡུལ་དག་ཏུ་གནས་བཅས་ཏེ། དེར་ཁྱིམ་དག་ཏུ་སོང་ནས་རྙེད་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ངན་པ་གཅིག་པུར་རྒྱུ་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato pāpabhikkhu khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavatī’’ti. Tatiyaṃ. དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ངན་པ་ནི་རང་གི་ཡོན་ཏན་བཅོམ་ཞིང་ཉམས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པར་འོས་པ་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མང་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པའོ། ། 4. Samaṇasukhumālasuttaṃ ༤. དགེ་སྦྱོང་ཤིན་ཏུ་འཇམ་གཉེན་གྱི་མདོ། 104. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu samaṇesu samaṇasukhumālo hoti. ༡༠༤. དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་དགེ་སྦྱོང་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་དགེ་སྦྱོང་ཤིན་ཏུ་འཇམ་གཉེན་ཅན་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu yācitova bahulaṃ cīvaraṃ paribhuñjati, appaṃ ayācito; yācitova bahulaṃ piṇḍapātaṃ paribhuñjati, appaṃ ayācito; yācitova bahulaṃ senāsanaṃ paribhuñjati, appaṃ ayācito; yācitova bahulaṃ gilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ paribhuñjati, appaṃ ayācito. Yehi kho pana sabrahmacārīhi saddhiṃ viharati, tyassa manāpeneva bahulaṃ kāyakammena samudācaranti, appaṃ amanāpena; manāpeneva bahulaṃ vacīkammena samudācaranti, appaṃ amanāpena; manāpeneva bahulaṃ manokammena samudācaranti, appaṃ amanāpena; manāpaṃyeva upahāraṃ upaharanti, appaṃ amanāpaṃ. Yāni kho pana tāni vedayitāni pittasamuṭṭhānāni vā semhasamuṭṭhānāni vā vātasamuṭṭhānāni vā sannipātikāni vā utupariṇāmajāni vā visamaparihārajāni vā opakkamikāni vā kammavipākajāni vā, tānissa na bahudeva uppajjanti. Appābādho hoti, catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī, āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu samaṇesu samaṇasukhumālo hoti. ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ཁོ་ནས་ཆོས་གོས་མང་པོ་སྤྱོད་ལ། གསོལ་བ་མ་བཏབ་པར་ཉུང་ངུ་སྤྱོད་དོ། །གསོལ་བ་བཏབ་པ་ཁོ་ནས་བསོད་སྙོམས་མང་པོ་སྤྱོད་ལ། གསོལ་བ་མ་བཏབ་པར་ཉུང་ངུ་སྤྱོད་དོ། །གསོལ་བ་བཏབ་པ་ཁོ་ནས་མལ་ཆ་མང་པོ་སྤྱོད་ལ། གསོལ་བ་མ་བཏབ་པར་ཉུང་ངུ་སྤྱོད་དོ། །གསོལ་བ་བཏབ་པ་ཁོ་ནས་ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་མང་པོ་སྤྱོད་ལ། གསོལ་བ་མ་བཏབ་པར་ཉུང་ངུ་སྤྱོད་དོ། །ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་གང་དག་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དེ་དག་གིས། དེ་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཁོ་ནས་མང་དུ་སྤྱོད་ལ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བས་ཉུང་ངུ་སྤྱོད་དོ། །ཡིད་དུ་འོང་བའི་ངག་གི་ལས་ཁོ་ནས་མང་དུ་སྤྱོད་ལ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བས་ཉུང་ངུ་སྤྱོད་དོ། །ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཁོ་ནས་མང་དུ་སྤྱོད་ལ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བས་ཉུང་ངུ་སྤྱོད་དོ། །ཡིད་དུ་འོང་བའི་མཆོད་པ་ཁོ་ན་འབུལ་ལ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ནི་ཉུང་ངུའོ། །མཁྲིས་པ་ལས་བྱུང་བའམ། བད་ཀན་ལས་བྱུང་བའམ། རླུང་ལས་བྱུང་བའམ། འདུས་པ་ལས་བྱུང་བའམ། དུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ལས་བྱུང་བའམ། སྤྱོད་ལམ་མི་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བའམ། ཕ་རོལ་གྱི་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའམ། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་དེ་ལ་མང་དུ་མི་འབྱུང་ངོ་། །ནད་ཉུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ལྷག་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་དག་ནི་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཟག་པ་རྣམས་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་རང་ཉིད་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་དགེ་སྦྱོང་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་དགེ་སྦྱོང་ཤིན་ཏུ་འཇམ་གཉེན་ཅན་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Yañhi taṃ, bhikkhave, sammā vadamāno vadeyya – ‘samaṇesu samaṇasukhumālo’ti, mameva taṃ, bhikkhave, sammā vadamāno vadeyya – ‘samaṇesu samaṇasukhumālo’ti[Pg.116]. Ahañhi, bhikkhave, yācitova bahulaṃ cīvaraṃ paribhuñjāmi, appaṃ ayācito; yācitova bahulaṃ piṇḍapātaṃ paribhuñjāmi, appaṃ ayācito; yācitova bahulaṃ senāsanaṃ paribhuñjāmi, appaṃ ayācito; yācitova bahulaṃ gilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ paribhuñjāmi, appaṃ ayācito. Yehi kho pana bhikkhūhi saddhiṃ viharāmi, te maṃ manāpeneva bahulaṃ kāyakammena samudācaranti, appaṃ amanāpena; manāpeneva bahulaṃ vacīkammena samudācaranti, appaṃ amanāpena; manāpeneva bahulaṃ manokammena samudācaranti, appaṃ amanāpena; manāpaṃyeva upahāraṃ upaharanti, appaṃ amanāpaṃ. Yāni kho pana tāni vedayitāni – pittasamuṭṭhānāni vā semhasamuṭṭhānāni vā vātasamuṭṭhānāni vā sannipātikāni vā utupariṇāmajāni vā visamaparihārajāni vā opakkamikāni vā kammavipākajāni vā – tāni me na bahudeva uppajjanti. Appābādhohamasmi, catunnaṃ kho panasmi jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī, āsavānaṃ khayā…pe… sacchikatvā upasampajja viharāmi. དགེ་སློང་དག །སུ་ཞིག་གིས་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བར་འདོད་དེ། ‘དགེ་སྦྱོང་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་དགེ་སྦྱོང་ཤིན་ཏུ་འཇམ་གཉེན་ཅན་’ཞེས་སྨྲ་ན། དགེ་སློང་དག །ང་ཉིད་ལ་རིགས་ཏེ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་ ‘དགེ་སྦྱོང་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་དགེ་སྦྱོང་ཤིན་ཏུ་འཇམ་གཉེན་ཅན་’ཞེས་སྨྲ་བར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག །ང་ནི་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ཁོ་ནས་ཆོས་གོས་མང་པོ་སྤྱོད་ལ། གསོལ་བ་མ་བཏབ་པར་ཉུང་ངུ་སྤྱོད་དོ། །གསོལ་བ་བཏབ་པ་ཁོ་ནས་བསོད་སྙོམས་མང་པོ་སྤྱོད་ལ། གསོལ་བ་མ་བཏབ་པར་ཉུང་ངུ་སྤྱོད་དོ། །གསོལ་བ་བཏབ་པ་ཁོ་ནས་མལ་ཆ་མང་པོ་སྤྱོད་ལ། གསོལ་བ་མ་བཏབ་པར་ཉུང་ངུ་སྤྱོད་དོ། །གསོལ་བ་བཏབ་པ་ཁོ་ནས་ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་མང་པོ་སྤྱོད་ལ། གསོལ་བ་མ་བཏབ་པར་ཉུང་ངུ་སྤྱོད་དོ། །དགེ་སློང་གང་དག་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དེ་དག་གིས། ང་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཁོ་ནས་མང་དུ་སྤྱོད་ལ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བས་ཉུང་ངུ་སྤྱོད་དོ། །ཡིད་དུ་འོང་བའི་ངག་གི་ལས་ཁོ་ནས་མང་དུ་སྤྱོད་ལ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བས་ཉུང་ངུ་སྤྱོད་དོ། །ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཁོ་ནས་མང་དུ་སྤྱོད་ལ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བས་ཉུང་ངུ་སྤྱོད་དོ། །ཡིད་དུ་འོང་བའི་མཆོད་པ་ཁོ་ན་འབུལ་ལ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ནི་ཉུང་ངུའོ། །མཁྲིས་པ་ལས་བྱུང་བའམ། བད་ཀན་ལས་བྱུང་བའམ། རླུང་ལས་བྱུང་བའམ། འདུས་པ་ལས་བྱུང་བའམ། དུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ལས་བྱུང་བའམ། སྤྱོད་ལམ་མི་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བའམ། ཕ་རོལ་གྱི་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའམ། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་ང་ལ་མང་དུ་མི་འབྱུང་ངོ་། །ང་ནི་ནད་ཉུང་བ་ཡིན་ནོ། །ང་ནི་ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ལྷག་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་དག་ནི་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཟག་པ་རྣམས་ཟད་པས་... མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ། ། ‘‘Yañhi taṃ, bhikkhave, sammā vadamāno vadeyya – ‘samaṇesu samaṇasukhumālo’ti, mameva taṃ, bhikkhave, sammā vadamāno vadeyya – ‘samaṇesu samaṇasukhumālo’’’ti. Catutthaṃ. “དགེ་སློང་དག། གང་ཞིག་གིས་ ‘དགེ་སྦྱོང་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤིན་ཏུ་འཇམ་གཉེན་པའོ་’ ཞེས་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བར་འདོད་ན། དགེ་སློང་དག། ང་ཉིད་ལ་རིགས་པར་སྨྲ་བས་ ‘དགེ་སྦྱོང་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤིན་ཏུ་འཇམ་གཉེན་པའོ་’ ཞེས་སྨྲ་བར་བྱའོ།།” བཞི་པའོ།། 5. Phāsuvihārasuttaṃ ༥. བདེ་བར་གནས་པའི་མདོ། 105. ‘‘Pañcime, bhikkhave, phāsuvihārā. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhuno mettaṃ kāyakammaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca, mettaṃ vacīkammaṃ…pe… mettaṃ manokammaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca. Yāni tāni sīlāni akhaṇḍāni acchiddāni asabalāni akammāsāni bhujissāni viññuppasatthāni aparāmaṭṭhāni samādhisaṃvattanikāni, tathārūpehi sīlehi sīlasāmaññagato viharati sabrahmacārīhi āvi ceva raho ca. Yāyaṃ diṭṭhi ariyā niyyānikā niyyāti takkarassa sammā dukkhakkhayāya, tathārūpāya diṭṭhiyā diṭṭhisāmaññagato viharati sabrahmacārīhi āvi ceva raho ca. Ime kho, bhikkhave, pañca phāsuvihārā’’ti. Pañcamaṃ. ༡༠༥. “དགེ་སློང་དག། བདེ་བར་གནས་པ་ནི་འདི་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡིན་ནོ།། ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག། འདི་ན་དགེ་སློང་གིས་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་དང་ལྐོག་ཏུ་ཡང་བྱམས་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཉེ་བར་གནས་པར་བྱེད་དོ།། མངོན་སུམ་དང་ལྐོག་ཏུ་ཡང་བྱམས་པའི་ངག་གི་ལས་ཉེ་བར་གནས་པར་བྱེད་དོ།། མངོན་སུམ་དང་ལྐོག་ཏུ་ཡང་བྱམས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཉེ་བར་གནས་པར་བྱེད་དོ།། གང་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་མ་ཉམས་པ། མ་ཞིག་པ། མ་འདྲེས་པ། མ་ཤོར་བ། ཐར་པ་དང་མཐུན་པ། མཁས་པས་བསྔགས་པ། མཆོག་འཛིན་མེད་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དག་ཡིན་པ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མངོན་སུམ་དང་ལྐོག་ཏུ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་མཚུངས་པར་གནས་པར་བྱེད་དོ།། ལྟ་བ་གང་ཞིག་འཕགས་པ། ངེས་པར་འབྱུང་བ། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་ཟད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བས་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མངོན་སུམ་དང་ལྐོག་ཏུ་ཡང་ལྟ་བ་མཚུངས་པར་གནས་པར་བྱེད་དོ།། དགེ་སློང་དག། འདི་དག་ནི་བདེ་བར་གནས་པ་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ།།” ལྔ་པའོ།། 6. Ānandasuttaṃ ༦. ཀུན་དགའ་བོའི་མདོ། 106. Ekaṃ [Pg.117] samayaṃ bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ༡༠༦. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀཽ་ཤཱམྦཱིའི་གྷོ་སི་ཏའི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ།། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། ‘‘Kittāvatā nu kho, bhante, bhikkhu saṅghe viharanto phāsuṃ vihareyyā’’ti? ‘‘Yato kho, ānanda, bhikkhu attanā sīlasampanno hoti, no paraṃ adhisīle sampavattā ; ettāvatāpi kho, ānanda, bhikkhu saṅghe viharanto phāsuṃ vihareyyā’’ti. “བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། དགེ་སློང་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་ན་གནས་པ་ན་ཇི་ཙམ་གྱིས་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་ལགས་སམ།” “ཀུན་དགའ་བོ། གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་རང་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིང་། གཞན་ལ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཐད་ནས་སྐྱོན་མི་བརྗོད་པ་ནི། ཀུན་དགའ་བོ། འདི་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དགེ་སློང་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་ན་གནས་པ་ན་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ།།” ‘‘Siyā pana, bhante, aññopi pariyāyo yathā bhikkhu saṅghe viharanto phāsuṃ vihareyyā’’ti? ‘‘Siyā, ānanda ! Yato kho, ānanda, bhikkhu attanā sīlasampanno hoti, no paraṃ adhisīle sampavattā; attānupekkhī ca hoti, no parānupekkhī; ettāvatāpi kho, ānanda, bhikkhu saṅghe viharanto phāsuṃ vihareyyā’’ti. “བཙུན་པ། དགེ་སློང་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་ན་གནས་པ་ན་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་མཆིས་ལགས་སམ།” “ཀུན་དགའ་བོ། ཡོད་དོ།། གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་རང་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིང་། གཞན་ལ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཐད་ནས་སྐྱོན་མི་བརྗོད་ལ། རང་ཉིད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་གཞན་ལ་སོ་སོར་མི་རྟོག་པ་ནི། ཀུན་དགའ་བོ། འདི་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དགེ་སློང་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་ན་གནས་པ་ན་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ།།” ‘‘Siyā pana, bhante, aññopi pariyāyo yathā bhikkhu saṅghe viharanto phāsuṃ vihareyyā’’ti? ‘‘Siyā, ānanda! Yato kho, ānanda, bhikkhu attanā sīlasampanno hoti, no paraṃ adhisīle sampavattā; attānupekkhī ca hoti, no parānupekkhī; apaññāto ca hoti, tena ca apaññātakena no paritassati; ettāvatāpi kho, ānanda, bhikkhu saṅghe viharanto phāsuṃ vihareyyā’’ti. “བཙུན་པ། དགེ་སློང་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་ན་གནས་པ་ན་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་མཆིས་ལགས་སམ།” “ཀུན་དགའ་བོ། ཡོད་དོ།། གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་རང་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིང་། གཞན་ལ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཐད་ནས་སྐྱོན་མི་བརྗོད་ལ། རང་ཉིད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་གཞན་ལ་སོ་སོར་མི་རྟོག་ཅིང་། མི་གསལ་བར་གྱུར་ལ། མི་གསལ་བ་དེས་ཀྱང་ཡིད་མི་གདུང་བ་ནི། ཀུན་དགའ་བོ། འདི་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དགེ་སློང་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་ན་གནས་པ་ན་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ།།” ‘‘Siyā pana, bhante, aññopi pariyāyo yathā bhikkhu saṅghe viharanto phāsuṃ vihareyyā’’ti? ‘‘Siyā, ānanda! Yato kho, ānanda, bhikkhu attanā sīlasampanno hoti, no paraṃ adhisīle sampavattā; attānupekkhī ca hoti, no parānupekkhī; apaññāto ca hoti, tena ca apaññātakena no paritassati; catunnañca jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī; ettāvatāpi kho, ānanda, bhikkhu saṅghe viharanto phāsuṃ vihareyyā’’ti. “བཙུན་པ། དགེ་སློང་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་ན་གནས་པ་ན་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་མཆིས་ལགས་སམ།” “ཀུན་དགའ་བོ། ཡོད་དོ།། གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་རང་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིང་། གཞན་ལ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཐད་ནས་སྐྱོན་མི་བརྗོད་ལ། རང་ཉིད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་གཞན་ལ་སོ་སོར་མི་རྟོག་ཅིང་། མི་གསལ་བར་གྱུར་ལ། མི་གསལ་བ་དེས་ཀྱང་ཡིད་མི་གདུང་ཞིང་། སེམས་ལྷག་པར་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་དག་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་ནི། ཀུན་དགའ་བོ། འདི་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དགེ་སློང་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་ན་གནས་པ་ན་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ།།” ‘‘Siyā [Pg.118] pana, bhante, aññopi pariyāyo yathā bhikkhu saṅghe viharanto phāsuṃ vihareyyā’’ti? ‘‘Siyā, ānanda! Yato kho, ānanda, bhikkhu attanā sīlasampanno hoti, no paraṃ adhisīle sampavattā; attānupekkhī ca hoti, no parānupekkhī; apaññāto ca hoti, tena ca apaññātakena no paritassati; catunnañca jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī; āsavānañca khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati; ettāvatāpi kho, ānanda, bhikkhu saṅghe viharanto phāsuṃ vihareyya. “བཙུན་པ། དགེ་སློང་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་ན་གནས་པ་ན་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་མཆིས་ལགས་སམ།” “ཀུན་དགའ་བོ། ཡོད་དོ།། གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་རང་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིང་། གཞན་ལ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཐད་ནས་སྐྱོན་མི་བརྗོད་ལ། རང་ཉིད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་གཞན་ལ་སོ་སོར་མི་རྟོག་ཅིང་། མི་གསལ་བར་གྱུར་ལ། མི་གསལ་བ་དེས་ཀྱང་ཡིད་མི་གདུང་ཞིང་། སེམས་ལྷག་པར་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་དག་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་ཅིང་། ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་གྱི་ཆོས་ལ་རང་ཉིད་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་བསྒྲུབས་ནས་གནས་པ་ནི། ཀུན་དགའ་བོ། འདི་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དགེ་སློང་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་ན་གནས་པ་ན་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Imamhā cāhaṃ, ānanda, phāsuvihārā añño phāsuvihāro uttaritaro vā paṇītataro vā natthīti vadāmī’’ti. Chaṭṭhaṃ. ཀུན་དགའ་བོ། བདེ་བར་གནས་པ་འདི་ལས་ལྷག་པ་འམ་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་བདེ་བར་གནས་པ་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་ངས་སྨྲའོ།།” དྲུག་པའོ།། 7. Sīlasuttaṃ ༧. ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མདོ། 107. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. ༡༠༧. “དགེ་སློང་དག། ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་སྦྱིན་པར་འོས་པ། གུས་པར་བྱ་བར་འོས་པ། ཡོན་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པ། ཐལ་མོ་སྦྱར་བར་བྱ་བར་འོས་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ།། ‘‘Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlasampanno hoti, samādhisampanno hoti, paññāsampanno hoti, vimuttisampanno hoti, vimuttiñāṇadassanasampanno hoti. ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག། འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།། ‘‘Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Sattamaṃ. དགེ་སློང་དག། ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་སྦྱིན་པར་འོས་པ། གུས་པར་བྱ་བར་འོས་པ། ཡོན་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པ། ཐལ་མོ་སྦྱར་བར་བྱ་བར་འོས་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།” བདུན་པའོ།། 8. Asekhasuttaṃ ༨. མི་སློབ་པའི་མདོ། 108. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. ༡༠༨. “དགེ་སློང་དག། ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་སྦྱིན་པར་འོས་པ། གུས་པར་བྱ་བར་འོས་པ། ཡོན་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པ། ཐལ་མོ་སྦྱར་བར་བྱ་བར་འོས་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ།། ‘‘Katamehi, pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu asekhena sīlakkhandhena samannāgato hoti, asekhena samādhikkhandhena samannāgato hoti, asekhena [Pg.119] paññākkhandhena samannāgato hoti, asekhena vimuttikkhandhena samannāgato hoti, asekhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Aṭṭhamaṃ. ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག། འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་མི་སློབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ། མི་སློབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ། མི་སློབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ། མི་སློབ་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ། མི་སློབ་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།། དགེ་སློང་དག། ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་སྦྱིན་པར་འོས་པ། གུས་པར་བྱ་བར་འོས་པ། ཡོན་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པ། ཐལ་མོ་སྦྱར་བར་བྱ་བར་འོས་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།” བརྒྱད་པའོ།། 9. Cātuddisasuttaṃ ༩. ཕྱོགས་བཞིར་ཐོགས་པ་མེད་པའི་མདོ། 109. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu cātuddiso hoti. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu; bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā; santuṭṭho hoti itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena; catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī; āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Imehi, kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu cātuddiso hotī’’ti. Navamaṃ. ༡༠༩. “དགེ་སློང་དག། ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཕྱོགས་བཞིར་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།། ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག། འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་ཏེ་གནས་ཤིང་། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་ལ། ཕྲ་ཞིབ་ཀྱི་ཉེས་པ་རྣམས་ལའང་འཇིགས་པར་ལྟ་ཞིང་། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པར་བྱེད་དོ།། མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་ཐོས་པ་བསགས་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་གང་དག་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། ཐ་མར་དགེ་བ། དོན་དང་བཅས་པ། ཚིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ། མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དག་ཡིན་པ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་མང་དུ་ཐོས་ཤིང་། བཟུང་བ། ངག་གིས་ཀློག་པ། ཡིད་ཀྱིས་བརྟགས་པ། ལྟ་བས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།། ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་གང་རྙེད་པ་དག་གིས་ཆོག་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།། སེམས་ལྷག་པར་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་དག་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།། ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་གྱི་ཆོས་ལ་རང་ཉིད་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་བསྒྲུབས་ནས་གནས་པ་ཡིན་ནོ།། དགེ་སློང་དག། ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཕྱོགས་བཞིར་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།” དགུ་པའོ།། 10. Araññasuttaṃ ༡༠. དགོན་པའི་མདོ། 110. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃ araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevituṃ. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu; bahussuto hoti…pe… diṭṭhiyā suppaṭividdhā; āraddhavīriyo viharati thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu; catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī; āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Imehi [Pg.120] kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃ araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevitu’’nti. Dasamaṃ. ༡༡༠. “དགེ་སློང་དག། ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་དགོན་པ་དང་ནགས་ཁྲོད་ཀྱི་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་གནས་མལ་དག་བསྟེན་པར་འོས་སོ།། ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག། འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་ཏེ་གནས་ཤིང་། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་ལ། ཕྲ་ཞིབ་ཀྱི་ཉེས་པ་རྣམས་ལའང་འཇིགས་པར་ལྟ་ཞིང་། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པར་བྱེད་དོ།། མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་ཐོས་པ་བསགས་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་གང་དག་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། ཐ་མར་དགེ་བ། དོན་དང་བཅས་པ། ཚིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ། མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དག་ཡིན་པ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་མང་དུ་ཐོས་ཤིང་། བཟུང་བ། ངག་གིས་ཀློག་པ། ཡིད་ཀྱིས་བརྟགས་པ། ལྟ་བས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་གནས་ཤིང་། མཐུ་དང་ལྡན་པ། སྙིང་སྟོབས་བརྟན་པ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཁུར་མི་འདོར་བ་ཡིན་ནོ།། སེམས་ལྷག་པར་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་དག་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།། ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་གྱི་ཆོས་ལ་རང་ཉིད་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་བསྒྲུབས་ནས་གནས་པ་ཡིན་ནོ།། དགེ་སློང་དག། ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་དགོན་པ་དང་ནགས་ཁྲོད་ཀྱི་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་གནས་མལ་དག་བསྟེན་པར་འོས་སོ།།” བཅུ་པའོ།། Phāsuvihāravaggo paṭhamo. བདེ་བར་གནས་པའི་སྡེ་ཚན་ཏེ་དང་པོའོ།། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ཚིག་ནི། Sārajjaṃ saṅkito coro, sukhumālaṃ phāsu pañcamaṃ; Ānanda sīlāsekhā ca, cātuddiso araññena cāti. འཇིགས་པ་དང་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཅན།། རྐུན་པོ་འཇམ་གཉེན་བདེ་གནས་ལྔ།། ཀུན་དགའ་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་སློབ་དང་།། ཕྱོགས་བཞི་དགོན་པ་དང་བཅས་པའོ།། (12) 2. Andhakavindavaggo (༡༢) ༢. ཨནྡྷ་ཀ་བིནྡའི་སྡེ་ཚན། 1. Kulūpakasuttaṃ ༡. ཁྱིམ་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་མདོ། 111. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato kulūpako bhikkhu kulesu appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca. Katamehi pañcahi? Asanthavavissāsī ca hoti, anissaravikappī ca, vissaṭṭhupasevī ca, upakaṇṇakajappī ca, atiyācanako ca. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato kulūpako bhikkhu kulesu appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo ca. ༡༡༡. “དགེ་སློང་དག། ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཁྱིམ་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་དགེ་སློང་ནི་ཁྱིམ་རྣམས་སུ་མི་དགའ་བ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ། མི་བཀུར་བ། བསྒོམ་པར་མི་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ།། ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདྲིས་པོ་མ་ཡིན་པར་འདྲིས་གཤིབ་བྱེད་པ། རང་ལ་དབང་བ་མ་ཡིན་པར་བགོ་བཤའ་བྱེད་པ། ཁ་བྲལ་བའི་ཕྱོགས་རྣམས་དང་འགྲོགས་པ། རྣ་བར་ཤབ་ཤོབ་སྨྲ་བ། ལྷག་པར་སློང་བ་དག་ཡིན་ནོ།། དགེ་སློང་དག། ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་ཁྱིམ་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་དགེ་སློང་ནི་ཁྱིམ་རྣམས་སུ་མི་དགའ་བ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ། མི་བཀུར་བ། བསྒོམ་པར་མི་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ།།” ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato kulūpako bhikkhu kulesu piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca. Katamehi pañcahi? Na asanthavavissāsī ca hoti, na anissaravikappī ca, na vissaṭṭhupasevī ca, na upakaṇṇakajappī ca, na atiyācanako ca. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato kulūpako bhikkhu kulesu piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā’’ti. Paṭhamaṃ. “དགེ་སློང་དག། ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཁྱིམ་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་དགེ་སློང་ནི་ཁྱིམ་རྣམས་སུ་དགའ་བ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ། བཀུར་བར་འོས་པ། བསྒོམ་པར་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ།། ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདྲིས་པོ་མ་ཡིན་པར་འདྲིས་གཤིབ་མི་བྱེད་པ། རང་ལ་དབང་བ་མ་ཡིན་པར་བགོ་བཤའ་མི་བྱེད་པ། ཁ་བྲལ་བའི་ཕྱོགས་རྣམས་དང་མི་འགྲོགས་པ། རྣ་བར་ཤབ་ཤོབ་མི་སྨྲ་བ། ལྷག་པར་མི་སློང་བ་དག་ཡིན་ནོ།། དགེ་སློང་དག། ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་ཁྱིམ་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་དགེ་སློང་ནི་ཁྱིམ་རྣམས་སུ་དགའ་བ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ། བཀུར་བར་འོས་པ། བསྒོམ་པར་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ།།” དང་པོའོ།། 2. Pacchāsamaṇasuttaṃ ༢. ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བའི་དགེ་སྦྱོང་གི་མདོ། 112. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato pacchāsamaṇo na ādātabbo. Katamehi pañcahi? Atidūre vā gacchati accāsanne vā, na pattapariyāpannaṃ [Pg.121] gaṇhati, āpattisāmantā bhaṇamānaṃ na nivāreti, bhaṇamānassa antarantarā kathaṃ opāteti, duppañño hoti jaḷo eḷamūgo. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato pacchāsamaṇo na ādātabbo. ༡༡༢. “དགེ་སློང་དག། ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བའི་དགེ་སྦྱོང་ནི་ཁྲིད་པར་མི་བྱའོ།། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཐག་རིང་པོ་འམ་ཆེས་ཉེ་བར་འགྲོ་བ། ལྷུང་བཟེད་ཟས་ཀྱིས་གང་བ་མི་ལེན་པ། ལྟུང་བར་འགྱུར་ཉེ་བའི་གཏམ་སྨྲ་བ་ན་མི་བཟློག་པ། གཏམ་སྨྲ་བའི་བར་བར་དུ་སྐད་ཆ་བཅད་དེ་འཇུག་པ། ཤེས་རབ་འཆལ་བ། བླུན་པ། ལྐུགས་པ་དག་ཡིན་ནོ།། དགེ་སློང་དག། ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བའི་དགེ་སྦྱོང་ནི་ཁྲིད་པར་མི་བྱའོ།།” ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato pacchāsamaṇo ādātabbo. Katamehi pañcahi? Nātidūre gacchati na accāsanne, pattapariyāpannaṃ gaṇhati, āpattisāmantā bhaṇamānaṃ nivāreti, bhaṇamānassa na antarantarā kathaṃ opāteti, paññavā hoti ajaḷo aneḷamūgo. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato pacchāsamaṇo ādātabbo’’ti. Dutiyaṃ. “དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བའི་དགེ་སློང་ནི་བསྟེན་པར་བྱའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཐག་རིང་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་ཉེ་དྲགས་པར་མི་འགྲོ་བ། ལྷུང་བཟེད་གང་བ་ལེན་པ། ལྟུང་བར་འགྱུར་ཉེ་བའི་གཏམ་སྨྲ་བ་བཟློག་པ། གཏམ་སྨྲ་བའི་བར་སྐབས་སུ་གཏམ་གྱིས་བར་དུ་མི་གཅོད་པ། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཞིང་བླུན་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྐུགས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བའི་དགེ་སློང་ནི་བསྟེན་པར་བྱའོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པའོ། ། 3. Sammāsamādhisuttaṃ ༣. ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མདོ། 113. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu abhabbo sammāsamādhiṃ upasampajja viharituṃ. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti rūpānaṃ, akkhamo saddānaṃ, akkhamo gandhānaṃ, akkhamo rasānaṃ, akkhamo phoṭṭhabbānaṃ. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu abhabbo sammāsamādhiṃ upasampajja viharituṃ. ༡༡༣. “དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་པར་མི་ནུས་སོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་གཟུགས་ལ་མི་བཟོད་པ། སྒྲ་ལ་མི་བཟོད་པ། དྲི་ལ་མི་བཟོད་པ། རོ་ལ་མི་བཟོད་པ། རེག་བྱ་ལ་མི་བཟོད་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་པར་མི་ནུས་སོ། །” ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu bhabbo sammāsamādhiṃ upasampajja viharituṃ. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti rūpānaṃ, khamo saddānaṃ, khamo gandhānaṃ, khamo rasānaṃ, khamo phoṭṭhabbānaṃ. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu bhabbo sammāsamādhiṃ upasampajja viharitu’’nti. Tatiyaṃ. “དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་པར་ནུས་སོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་གཟུགས་ལ་བཟོད་པ། སྒྲ་ལ་བཟོད་པ། དྲི་ལ་བཟོད་པ། རོ་ལ་བཟོད་པ། རེག་བྱ་ལ་བཟོད་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་པར་ནུས་སོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པའོ། ། 4. Andhakavindasuttaṃ ༤. ཨན་དྷ་ཀ་བིན་དའི་མདོ། 114. Ekaṃ samayaṃ bhagavā magadhesu viharati andhakavinde. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ ānandaṃ bhagavā etadavoca – ༡༡༤. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ག་དྷའི་ཡུལ་གྱི་ཨན་དྷ་ཀ་བིན་དའི་ཚལ་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་པའི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Ye te, ānanda, bhikkhū navā acirapabbajitā adhunāgatā imaṃ dhammavinayaṃ, te vo, ānanda, bhikkhū pañcasu dhammesu samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā[Pg.122]. Katamesu pañcasu? ‘Etha tumhe, āvuso, sīlavā hotha, pātimokkhasaṃvarasaṃvutā viharatha ācāragocarasampannā aṇumattesu vajjesu bhayadassāvino, samādāya sikkhatha sikkhāpadesū’ti – iti pātimokkhasaṃvare samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā. “ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་གསར་བུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ། ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་གསར་དུ་འོངས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། ཀུན་དགའ་བོ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ལྔ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བར་བྱ། འཇུག་པར་བྱ། གནས་པར་བྱའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཚུར་ཤོག ཁྱེད་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གྱིས་ཤིག སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་ཏེ་གནས་ཤིག ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱིས་ཤིག ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ལའང་འཇིགས་པར་ལྟ་བར་གྱིས་ཤིག བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་ཅིག’ ཅེས་འདི་ལྟར་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བར་བྱ། འཇུག་པར་བྱ། གནས་པར་བྱའོ། ། ‘‘‘Etha tumhe, āvuso, indriyesu guttadvārā viharatha ārakkhasatino nipakkasatino, sārakkhitamānasā satārakkhena cetasā samannāgatā’ti – iti indriyasaṃvare samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā. “‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཚུར་ཤོག ཁྱེད་རྣམས་དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་ཏེ་གནས་ཤིག དྲན་པས་སྲུང་བ་དང་ལྡན་པ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ། སེམས་ལེགས་པར་བསྲུངས་པ། དྲན་པའི་སྲུང་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་གྱིས་ཤིག’ ཅེས་འདི་ལྟར་དབང་པོ་སྡོམ་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བར་བྱ། འཇུག་པར་བྱ། གནས་པར་བྱའོ། ། ‘‘‘Etha tumhe, āvuso, appabhassā hotha, bhasse pariyantakārino’ti – iti bhassapariyante samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā. “‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཚུར་ཤོག ཁྱེད་རྣམས་སྨྲ་བ་ཉུང་བར་གྱིས་ཤིག གཏམ་སྨྲ་བ་ལ་ཚོད་འཛིན་པར་གྱིས་ཤིག’ ཅེས་འདི་ལྟར་གཏམ་གྱི་ཚོད་འཛིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བར་བྱ། འཇུག་པར་བྱ། གནས་པར་བྱའོ། ། ‘‘‘Etha tumhe, āvuso, āraññikā hotha, araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevathā’ti – iti kāyavūpakāse samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā. “‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཚུར་ཤོག ཁྱེད་རྣམས་དགོན་པ་པ་གྱིས་ཤིག དགོན་པ་དང་ནགས་ཁྲོད་ཀྱི་དབེན་པའི་གནས་མལ་བསྟེན་ཅིག’ ཅེས་འདི་ལྟར་ལུས་དབེན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བར་བྱ། འཇུག་པར་བྱ། གནས་པར་བྱའོ། ། ‘‘‘Etha tumhe, āvuso, sammādiṭṭhikā hotha sammādassanena samannāgatā’ti – iti sammādassane samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā. Ye te, ānanda, bhikkhū navā acirapabbajitā adhunāgatā imaṃ dhammavinayaṃ, te vo, ānanda, bhikkhū imesu pañcasu dhammesu samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā’’ti. Catutthaṃ. “‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཚུར་ཤོག ཁྱེད་རྣམས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱིས་ཤིག ཡང་དག་པའི་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པར་གྱིས་ཤིག’ ཅེས་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པའི་མཐོང་བ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བར་བྱ། འཇུག་པར་བྱ། གནས་པར་བྱའོ། །ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་གསར་བུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ། ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་གསར་དུ་འོངས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། ཀུན་དགའ་བོ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བར་བྱ། འཇུག་པར་བྱ། གནས་པར་བྱའོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པའོ། ། 5. Maccharinīsuttaṃ ༥. སེར་སྣ་ཅན་གྱི་མདོ། 115. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Āvāsamaccharinī hoti, kulamaccharinī hoti, lābhamaccharinī hoti, vaṇṇamaccharinī hoti, dhammamaccharinī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye. ༡༡༥. “དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་མ་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། གནས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། ཁྱིམ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། རྙེད་པ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། སྙན་གྲགས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་མ་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Na āvāsamaccharinī hoti, na kulamaccharinī hoti, na lābhamaccharinī hoti, na vaṇṇamaccharinī hoti, na dhammamaccharinī hoti[Pg.123]. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge’’ti. Pañcamaṃ. “དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་མ་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། གནས་ལ་སེར་སྣ་མི་བྱེད་པ། ཁྱིམ་ལ་སེར་སྣ་མི་བྱེད་པ། རྙེད་པ་ལ་སེར་སྣ་མི་བྱེད་པ། སྙན་གྲགས་ལ་སེར་སྣ་མི་བྱེད་པ། ཆོས་ལ་སེར་སྣ་མི་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་མ་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པའོ། ། 6. Vaṇṇanāsuttaṃ ༦. བསྔགས་པ་བརྗོད་པའི་མདོ། 116. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Ananuvicca apariyogāhetvā avaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati, ananuvicca apariyogāhetvā vaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati, ananuvicca apariyogāhetvā appasādanīye ṭhāne pasādaṃ upadaṃseti, ananuvicca apariyogāhetvā pasādanīye ṭhāne appasādaṃ upadaṃseti, saddhādeyyaṃ vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye. ༡༡༦. “དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་མ་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མ་བརྟག་མ་དཔྱད་པར་བསྔགས་པར་མི་འོས་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ། མ་བརྟག་མ་དཔྱད་པར་བསྔགས་པར་འོས་པ་ལ་མི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ། མ་བརྟག་མ་དཔྱད་པར་དད་པར་མི་བྱ་བའི་གནས་ལ་དད་པ་སྟོན་པ། མ་བརྟག་མ་དཔྱད་པར་དད་པར་བྱ་བའི་གནས་ལ་མ་དད་པ་སྟོན་པ། དད་པས་བྱིན་པ་ཆུད་ཟོས་སུ་གཏོང་བའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་མ་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Anuvicca pariyogāhetvā avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati, anuvicca pariyogāhetvā vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati, anuvicca pariyogāhetvā appasādanīye ṭhāne appasādaṃ upadaṃseti, anuvicca pariyogāhetvā pasādanīye ṭhāne pasādaṃ upadaṃseti, saddhādeyyaṃ na vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge’’ti. Chaṭṭhaṃ. “དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་མ་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། བརྟག་ཅིང་དཔྱད་དེ་བསྔགས་པར་མི་འོས་པ་ལ་མི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ། བརྟག་ཅིང་དཔྱད་དེ་བསྔགས་པར་འོས་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ། བརྟག་ཅིང་དཔྱད་དེ་དད་པར་མི་བྱ་བའི་གནས་ལ་མ་དད་པ་སྟོན་པ། བརྟག་ཅིང་དཔྱད་དེ་དད་པར་བྱ་བའི་གནས་ལ་དད་པ་སྟོན་པ། དད་པས་བྱིན་པ་ཆུད་ཟོས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་མ་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲུག་པའོ། ། 7. Issukinīsuttaṃ ༧. ཕྲག་དོག་ཅན་གྱི་མདོ། 117. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Ananuvicca apariyogāhetvā avaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati, ananuvicca apariyogāhetvā vaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati, issukinī ca hoti, maccharinī ca, saddhādeyyaṃ vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye. ༡༡༧. “དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་མ་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མ་བརྟག་མ་དཔྱད་པར་བསྔགས་པར་མི་འོས་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ། མ་བརྟག་མ་དཔྱད་པར་བསྔགས་པར་འོས་པ་ལ་མི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ། ཕྲག་དོག་བྱེད་པ་དང་། སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང་། དད་པས་བྱིན་པ་ཆུད་ཟོས་སུ་གཏོང་བའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་མ་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Anuvicca pariyogāhetvā avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati, anuvicca pariyogāhetvā vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati[Pg.124], anissukinī ca hoti, amaccharinī ca, saddhādeyyaṃ na vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge’’ti. Sattamaṃ. “དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་མ་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། བརྟག་ཅིང་དཔྱད་དེ་བསྔགས་པར་མི་འོས་པ་ལ་མི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ། བརྟག་ཅིང་དཔྱད་དེ་བསྔགས་པར་འོས་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ། ཕྲག་དོག་མི་བྱེད་པ་དང་། སེར་སྣ་མི་བྱེད་པ་དང་། དད་པས་བྱིན་པ་ཆུད་ཟོས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་མ་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུན་པའོ། ། 8. Micchādiṭṭhikasuttaṃ ༨. ལོག་པར་ལྟ་བའི་མདོ། 118. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Ananuvicca apariyogāhetvā avaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati, ananuvicca apariyogāhetvā vaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati, micchādiṭṭhikā ca hoti, micchāsaṅkappā ca, saddhādeyyaṃ vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye. ༡༡༨. “དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་མ་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མ་བརྟག་མ་དཔྱད་པར་བསྔགས་པར་མི་འོས་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ། མ་བརྟག་མ་དཔྱད་པར་བསྔགས་པར་འོས་པ་ལ་མི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་། དད་པས་བྱིན་པ་ཆུད་ཟོས་སུ་གཏོང་བའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་མ་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Anuvicca pariyogāhetvā avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati, anuvicca pariyogāhetvā vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati, sammādiṭṭhikā ca, hoti, sammāsaṅkappā ca, saddhādeyyaṃ na vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge’’ti. Aṭṭhamaṃ. “དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་མ་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། བརྟག་ཅིང་དཔྱད་དེ་བསྔགས་པར་མི་འོས་པ་ལ་མི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ། བརྟག་ཅིང་དཔྱད་དེ་བསྔགས་པར་འོས་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། དད་པས་བྱིན་པ་ཆུད་ཟོས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་མ་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒྱད་པའོ། ། 9. Micchāvācāsuttaṃ ༩. ལོག་པའི་ངག་གི་མདོ། 119. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Ananuvicca apariyogāhetvā avaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati, ananuvicca apariyogāhetvā vaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati, micchāvācā ca hoti, micchākammantā ca, saddhādeyyaṃ vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye. ༡༡༩. “དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་མ་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མ་བརྟག་མ་དཔྱད་པར་བསྔགས་པར་མི་འོས་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ། མ་བརྟག་མ་དཔྱད་པར་བསྔགས་པར་འོས་པ་ལ་མི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ། ལོག་པའི་ངག་དང་། ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། དད་པས་བྱིན་པ་ཆུད་ཟོས་སུ་གཏོང་བའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་མ་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Anuvicca pariyogāhetvā avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati, anuvicca pariyogāhetvā vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati, sammāvācā ca hoti, sammākammantā ca, saddhādeyyaṃ na vinipāteti. Imehi kho bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge’’ti. Navamaṃ. “དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་མ་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། བརྟག་ཅིང་དཔྱད་དེ་བསྔགས་པར་མི་འོས་པ་ལ་མི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ། བརྟག་ཅིང་དཔྱད་དེ་བསྔགས་པར་འོས་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། དད་པས་བྱིན་པ་ཆུད་ཟོས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་མ་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། ། 10. Micchāvāyāmasuttaṃ ༡༠. ལོག་པའི་རྩོལ་བའི་མདོ། 120. ‘‘Pañcahi[Pg.125], bhikkhave, dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Ananuvicca apariyogāhetvā avaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati, ananuvicca apariyogāhetvā vaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati, micchāvāyāmā ca hoti, micchāsatinī ca, saddhādeyyaṃ vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye. ༡༢༠. “དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་མ་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མ་བརྟག་མ་དཔྱད་པར་བསྔགས་པར་མི་འོས་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ། མ་བརྟག་མ་དཔྱད་པར་བསྔགས་པར་འོས་པ་ལ་མི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ། ལོག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ལོག་པའི་དྲན་པ་དང་། དད་པས་བྱིན་པ་ཆུད་ཟོས་སུ་གཏོང་བའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་མ་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Anuvicca pariyogāhetvā avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati, anuvicca pariyogāhetvā vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati, sammāvāyāmā ca hoti, sammāsatinī ca, saddhādeyyaṃ na vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatā bhikkhunī yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge’’ti. Dasamaṃ. དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་མ་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་དེ་བསྔགས་པར་མི་འོས་པ་ལ་མི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་དེ་བསྔགས་པར་འོས་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། དད་པས་བྱིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་མ་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་པའོ། ། Andhakavindavaggo dutiyo. ཨནྡྷ་ཀ་བིནྡའི་ཚོམས་ཏེ་གཉིས་པ་རྫོགས་སོ། ། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ནི། Kulūpako pacchāsamaṇo, samādhiandhakavindaṃ; Maccharī vaṇṇanā issā, diṭṭhivācāya vāyamāti. ཁྱིམ་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དང་། ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བའི་དགེ་སློང་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཨནྡྷ་ཀ་བིནྡ་དང་། སེར་སྣ་དང་། བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། ཕྲག་དོག་དང་། ལྟ་བ་དང་། ཚིག་དང་། རྩོལ་བ་འོ། ། (13) 3. Gilānavaggo (༡༣) ༣. ན་བའི་ཚོམས་སོ། ། 1. Gilānasuttaṃ ༡. ན་བའི་མདོ། 121. Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena gilānasālā tenupasaṅkami. Addasā kho bhagavā aññataraṃ bhikkhuṃ dubbalaṃ gilānakaṃ; disvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ༡༢༡. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཚལ་ཆེན་པོའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱི་དྲོའི་དུས་སུ་ནང་དུ་དབེན་པར་བཞུགས་པ་ལས་བཞེངས་ཏེ། ན་བའི་གཙུག་ལག་ཁང་གང་ན་བ་དེར་གཤེགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་ཉམ་ཆུང་ཞིང་ན་བ་ཞིག་གཟིགས་ནས། གཟིགས་ནས་བཤམས་པའི་སྟན་ལ་བཞུགས་སོ། །བཞུགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ‘‘Yaṃ [Pg.126] kiñci, bhikkhave, bhikkhuṃ dubbalaṃ gilānakaṃ pañca dhammā na vijahanti, tassetaṃ pāṭikaṅkhaṃ – ‘nacirasseva āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissatī’’’ti. དགེ་སློང་དག་ཉམ་ཆུང་ཞིང་ན་བའི་དགེ་སློང་གང་ལ་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་མ་བྲལ་ན། དེ་ལ་འདི་ལྟར་རེ་བ་བྱ་སཏེ། རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ནས་གནས་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu asubhānupassī kāye viharati, āhāre paṭikūlasaññī, sabbaloke anabhiratasaññī, sabbasaṅkhāresu aniccānupassī, maraṇasaññā kho panassa ajjhattaṃ sūpaṭṭhitā hoti. Yaṃ kiñci, bhikkhave, bhikkhuṃ dubbalaṃ gilānakaṃ ime pañca dhammā na vijahanti, tassetaṃ pāṭikaṅkhaṃ – ‘nacirasseva āsavānaṃ khayā…pe… sacchikatvā upasampajja viharissatī’’’ti. Paṭhamaṃ. ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ན་དགེ་སློང་ལུས་ལ་མི་སྡུག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་དང་། ཟས་ལ་མི་གཙང་བའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་། དེའི་ནང་གི་རྒྱུད་ལ་འཆི་བའི་འདུ་ཤེས་ལེགས་པར་གནས་པ་ཉིད་དོ། །དགེ་སློང་དག་ཉམ་ཆུང་ཞིང་ན་བའི་དགེ་སློང་གང་ལ་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་མ་བྲལ་ན། དེ་ལ་འདི་ལྟར་རེ་བ་བྱ་སྟེ། རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ཟག་པ་ཟད་པས་...ལྷག་མ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ...མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ནས་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོའོ། ། 2. Satisūpaṭṭhitasuttaṃ ༢. དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་མདོ། 122. ‘‘Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu vā bhikkhunī vā pañca dhamme bhāveti pañca dhamme bahulīkaroti, tassa dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ – diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā. ༡༢༢. དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་ངམ། དགེ་སློང་མ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། དེ་ལ་འབྲས་བུ་གཉིས་ལས་འབྲས་བུ་གང་རུང་ཞིག་ལ་རེ་བ་བྱ་སྟེ། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཀུན་ཤེས་པར་འགྱུར་བའམ། ལྷག་མ་དང་བཅས་ན་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་གོ་འཕང་ཉིད་དོ། ། ‘‘Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhuno ajjhattaññeva sati sūpaṭṭhitā hoti dhammānaṃ udayatthagāminiyā paññāya, asubhānupassī kāye viharati, āhāre paṭikūlasaññī, sabbaloke anabhiratasaññī, sabbasaṅkhāresu aniccānupassī. Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu vā bhikkhunī vā ime pañca dhamme bhāveti ime pañca dhamme bahulīkaroti, tassa dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ – diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā’’ti. Dutiyaṃ. ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ན་དགེ་སློང་གི་ནང་གི་རྒྱུད་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་། ལུས་ལ་མི་སྡུག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་དང་། ཟས་ལ་མི་གཙང་བའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བའོ། །དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་ངམ། དགེ་སློང་མ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་ན། དེ་ལ་འབྲས་བུ་གཉིས་ལས་འབྲས་བུ་གང་རུང་ཞིག་ལ་རེ་བ་བྱ་སྟེ། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཀུན་ཤེས་པར་འགྱུར་བའམ། ལྷག་མ་དང་བཅས་ན་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་གོ་འཕང་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པའོ། ། 3. Paṭhamaupaṭṭhākasuttaṃ ༣. ནད་གཡོག་བྱ་བའི་མདོ་དང་པོ། 123. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato gilāno dūpaṭṭhāko hoti. Katamehi pañcahi? Asappāyakārī hoti, sappāye mattaṃ na jānāti, bhesajjaṃ nappaṭisevitā hoti, atthakāmassa gilānupaṭṭhākassa na yathābhūtaṃ ābādhaṃ āvikattā hoti abhikkamantaṃ vā abhikkamatīti paṭikkamantaṃ vā paṭikkamatīti ṭhitaṃ vā ṭhitoti, uppannānaṃ sārīrikānaṃ [Pg.127] vedanānaṃ dukkhānaṃ tibbānaṃ kharānaṃ kaṭukānaṃ asātānaṃ amanāpānaṃ pāṇaharānaṃ anadhivāsakajātiko hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato gilāno dūpaṭṭhāko hoti. ༡༢༣. དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ནད་པ་ནི་ནད་གཡོག་བྱ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མི་འཕྲོད་པ་བྱེད་པ་དང་། འཕྲོད་པ་ལ་ཚོད་མི་ཤེས་པ་དང་། སྨན་མི་བསྟེན་པ་དང་། ཕན་པར་འདོད་པའི་ནད་གཡོག་ལ་ནད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསལ་པོར་མི་བརྗོད་དེ། ནད་འཕེལ་ན་འཕེལ་ལོ་ཞེས་སမ། འགྲིབ་ན་འགྲིབ་བོ་ཞེས་སမ། རང་སོར་གནས་ན་རང་སོར་གནས་སོ་ཞེས་མི་སྨྲ་བ་དང་། ལུས་ལ་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་དྲག་པོ། རྩུབ་པོ། ཚ་བ། མི་བདེ་བ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ། སྲོག་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་ཟུག་རྔུ་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་མི་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་ནད་པ་ནི་ནད་གཡོག་བྱ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato gilāno sūpaṭṭhāko hoti. Katamehi pañcahi? Sappāyakārī hoti, sappāye mattaṃ jānāti, bhesajjaṃ paṭisevitā hoti, atthakāmassa gilānupaṭṭhākassa yathābhūtaṃ ābādhaṃ āvikattā hoti abhikkamantaṃ vā abhikkamatīti paṭikkamantaṃ vā paṭikkamatīti ṭhitaṃ vā ṭhitoti, uppannānaṃ sārīrikānaṃ vedanānaṃ dukkhānaṃ tibbānaṃ kharānaṃ kaṭukānaṃ asātānaṃ amanāpānaṃ pāṇaharānaṃ adhivāsakajātiko hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato gilāno sūpaṭṭhāko hotī’’ti. Tatiyaṃ. དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ནད་པ་ནི་ནད་གཡོག་བྱ་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། འཕྲོད་པ་བྱེད་པ་དང་། འཕྲོད་པ་ལ་ཚོད་ཤེས་པ་དང་། སྨན་བསྟེན་པ་དང་། ཕན་པར་འདོད་པའི་ནད་གཡོག་ལ་ནད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསལ་པོར་བརྗོད་དེ། ནད་འཕེལ་ན་འཕེལ་ལོ་ཞེས་སမ། འགྲིབ་ན་འགྲིབ་བོ་ཞེས་སမ། རང་སོར་གནས་ན་རང་སོར་གནས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་། ལུས་ལ་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་དྲག་པོ། རྩུབ་པོ། ཚ་བ། མི་བདེ་བ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ། སྲོག་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་ཟུག་རྔུ་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་ནད་པ་ནི་ནད་གཡོག་བྱ་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པའོ། ། 4. Dutiyaupaṭṭhākasuttaṃ ༤. ནད་གཡོག་བྱ་བའི་མདོ་གཉིས་པ། 124. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato gilānupaṭṭhāko nālaṃ gilānaṃ upaṭṭhātuṃ. Katamehi pañcahi? Nappaṭibalo hoti bhesajjaṃ saṃvidhātuṃ; sappāyāsappāyaṃ na jānāti, asappāyaṃ upanāmeti, sappāyaṃ apanāmeti; āmisantaro gilānaṃ upaṭṭhāti, no mettacitto; jegucchī hoti uccāraṃ vā passāvaṃ vā vantaṃ vā kheḷaṃ vā nīharituṃ; nappaṭibalo hoti gilānaṃ kālena kālaṃ dhammiyā kathāya sandassetuṃ samādapetuṃ samuttejetuṃ sampahaṃsetuṃ. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato gilānupaṭṭhāko nālaṃ gilānaṃ upaṭṭhātuṃ. ༡༢༤. དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ནད་གཡོག་ནི་ནད་པ་ལ་གཡོག་བྱེད་པར་མི་འོས་སོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྨན་སྦྱོར་བཟོ་མི་ཤེས་པ་དང་། འཕྲོད་པ་དང་མི་འཕྲོད་པ་མི་ཤེས་པས་མི་འཕྲོད་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་ཅིང་འཕྲོད་པ་སྤོང་བ་དང་། ཟང་ཟིང་གི་ཕྱིར་དུ་ནད་པ་ལ་གཡོག་བྱེད་ཀྱི་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ་དང་། བཤང་གཅི་དང་། སྐྱུག་པ་དང་། མཆིལ་མ་རྣམས་ཕྱིར་དབྱུང་བ་ལ་སྐྱུག་བྲོ་བར་འཛིན་པ་དང་། དུས་དུས་སུ་ནད་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་། འཛུད་པ་དང་། གཟེངས་སྟོད་པ་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་མི་ནུས་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་ནད་གཡོག་ནི་ནད་པ་ལ་གཡོག་བྱེད་པར་མི་འོས་སོ། ། ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato gilānupaṭṭhāko alaṃ gilānaṃ upaṭṭhātuṃ. Katamehi pañcahi? Paṭibalo hoti bhesajjaṃ saṃvidhātuṃ; sappāyāsappāyaṃ jānāti, asappāyaṃ apanāmeti, sappāyaṃ upanāmeti; mettacitto gilānaṃ upaṭṭhāti, no āmisantaro; ajegucchī hoti uccāraṃ vā passāvaṃ vā vantaṃ vā kheḷaṃ vā nīharituṃ; paṭibalo hoti gilānaṃ kālena kālaṃ dhammiyā kathāya sandassetuṃ samādapetuṃ samuttejetuṃ sampahaṃsetuṃ. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato gilānupaṭṭhāko alaṃ gilānaṃ upaṭṭhātu’’nti. Catutthaṃ. དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ནད་གཡོག་ནི་ནད་པ་ལ་གཡོག་བྱེད་པར་འོས་སོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྨན་སྦྱོར་བཟོ་ཤེས་པ་དང་། འཕྲོད་པ་དང་མི་འཕྲོད་པ་ཤེས་པས་མི་འཕྲོད་པ་སྤོང་ཞིང་འཕྲོད་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང་། བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ནད་པ་ལ་གཡོག་བྱེད་ཀྱི་ཟང་ཟིང་གི་ཕྱིར་དུ་མ་ཡིན་པ་དང་། བཤང་གཅི་དང་། སྐྱུག་པ་དང་། མཆིལ་མ་རྣམས་ཕྱིར་དབྱུང་བ་ལ་སྐྱུག་བྲོ་བར་མི་འཛིན་པ་དང་། དུས་དུས་སུ་ནད་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་། འཛུད་པ་དང་། གཟེངས་སྟོད་པ་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་ནུས་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་ནད་གཡོག་ནི་ནད་པ་ལ་གཡོག་བྱེད་པར་འོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པའོ། ། 5. Paṭhamaanāyussāsuttaṃ ༥. ཚེ་ཐུང་བར་བྱེད་པའི་མདོ་དང་པོ། 125. ‘‘Pañcime[Pg.128], bhikkhave, dhammā anāyussā. Katame pañca? Asappāyakārī hoti, sappāye mattaṃ na jānāti, apariṇatabhojī ca hoti, akālacārī ca hoti, abrahmacārī ca. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā anāyussā. ༡༢༥. དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་ཚེ་ཐུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མི་འཕྲོད་པ་བྱེད་པ་དང་། འཕྲོད་པ་ལ་ཚོད་མི་ཤེས་པ་དང་། མ་ཞུ་བའི་ཟས་ཟ་བ་དང་། དུས་མ་ཡིན་པར་རྒྱུ་བ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་ཚེ་ཐུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā āyussā. Katame pañca? Sappāyakārī hoti, sappāye mattaṃ jānāti, pariṇatabhojī ca hoti, kālacārī ca hoti, brahmacārī ca. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā āyussā’’ti. Pañcamaṃ. དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་ཚེ་རིང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། འཕྲོད་པ་བྱེད་པ་དང་། འཕྲོད་པ་ལ་ཚོད་ཤེས་པ་དང་། ཞུ་བའི་ཟས་ཟ་བ་དང་། དུས་སུ་རྒྱུ་བ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་ཚེ་རིང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པའོ། ། 6. Dutiyaanāyussāsuttaṃ ༦. ཚེ་ཐུང་བར་བྱེད་པའི་མདོ་གཉིས་པ། 126. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā anāyussā. Katame pañca? Asappāyakārī hoti, sappāye mattaṃ na jānāti, apariṇatabhojī ca hoti, dussīlo ca, pāpamitto ca. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā anāyussā. ༡༢༦. དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་ཚེ་ཐུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མི་འཕྲོད་པ་བྱེད་པ་དང་། འཕྲོད་པ་ལ་ཚོད་མི་ཤེས་པ་དང་། མ་ཞུ་བའི་ཟས་ཟ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་དང་། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་བསྟེན་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་ཚེ་ཐུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā āyussā. Katame pañca? Sappāyakārī hoti, sappāye mattaṃ jānāti, pariṇatabhojī ca hoti, sīlavā ca, kalyāṇamitto ca. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā āyussā’’ti. Chaṭṭhaṃ. དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་ཚེ་རིང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། འཕྲོད་པ་བྱེད་པ་དང་། འཕྲོད་པ་ལ་ཚོད་ཤེས་པ་དང་། ཞུ་བའི་ཟས་ཟ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་བསྟེན་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་ཚེ་རིང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲུག་པའོ། ། 7. Vapakāsasuttaṃ ༧. དབེན་པར་གནས་པའི་མདོ། 127. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu nālaṃ saṅghamhā vapakāsituṃ. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu asantuṭṭho hoti itarītarena cīvarena, asantuṭṭho hoti itarītarena piṇḍapātena, asantuṭṭho hoti itarītarena senāsanena, asantuṭṭho hoti itarītarena gilānappaccayabhesajjaparikkhārena, kāmasaṅkappabahulo ca viharati. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu nālaṃ saṅghamhā vapakāsituṃ. ༡༢༧. དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་དགེ་འདུན་ལས་བྱེ་སྟེ་གཅིག་པུར་དབེན་པར་གནས་པར་མི་འོས་སོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་ཆོས་གོས་ངན་ངོན་གྱིས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་། བསོད་སྙོམས་ངན་ངོན་གྱིས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་། མལ་ཆ་དང་གནས་མལ་ངན་ངོན་གྱིས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་ངན་ངོན་གྱིས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་། འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མང་བས་གནས་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་དགེ་འདུན་ལས་བྱེ་སྟེ་གཅིག་པུར་དབེན་པར་གནས་པར་མི་འོས་སོ། ། ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃ saṅghamhā vapakāsituṃ. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu santuṭṭho hoti itarītarena cīvarena, santuṭṭho hoti itarītarena piṇḍapātena, santuṭṭho hoti itarītarena senāsanena, santuṭṭho hoti itarītarena gilānappaccayabhesajjaparikkhārena[Pg.129], nekkhammasaṅkappabahulo ca viharati. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃ saṅghamhā vapakāsitu’’nti. Sattamaṃ. དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་དགེ་འདུན་ལས་བྱེ་སྟེ་གཅིག་པུར་དབེན་པར་གནས་པར་འོས་སོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་ཆོས་གོས་ངན་ངོན་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ་དང་། བསོད་སྙོམས་ངན་ངོན་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ་དང་། མལ་ཆ་དང་གནས་མལ་ངན་ངོན་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་ངན་ངོན་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མང་བས་གནས་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་དགེ་འདུན་ལས་བྱེ་སྟེ་གཅིག་པུར་དབེན་པར་གནས་པར་འོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུན་པའོ། ། 8. Samaṇasukhasuttaṃ ༨. དགེ་སྦྱོང་གི་བདེ་བའི་མདོ། 128. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, samaṇadukkhāni. Katamāni pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu asantuṭṭho hoti itarītarena cīvarena, asantuṭṭho hoti itarītarena piṇḍapātena, asantuṭṭho hoti itarītarena senāsanena, asantuṭṭho hoti itarītarena gilānappaccayabhesajjaparikkhārena, anabhirato ca brahmacariyaṃ carati. Imāni kho, bhikkhave, pañca samaṇadukkhāni. ༡༢༨. དགེ་སློང་དག་དགེ་སྦྱོང་གི་སྡུག་བསྔལ་འདི་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་ཆོས་གོས་ངན་ངོན་གྱིས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་། བསོད་སྙོམས་ངན་ངོན་གྱིས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་། མལ་ཆ་དང་གནས་མལ་ངན་ངོན་གྱིས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་ངན་ངོན་གྱིས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་། མི་དགའ་བཞིན་དུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་པའོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་དག་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལྔ་པོ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, samaṇasukhāni. Katamāni pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu santuṭṭho hoti itarītarena cīvarena, santuṭṭho hoti itarītarena piṇḍapātena, santuṭṭho hoti itarītarena senāsanena, santuṭṭho hoti itarītarena gilānappaccayabhesajjaparikkhārena, abhirato ca brahmacariyaṃ carati. Imāni kho, bhikkhave, pañca samaṇasukhānī’’ti. Aṭṭhamaṃ. དགེ་སློང་དག་དགེ་སྦྱོང་གི་བདེ་བ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་ཆོས་གོས་ངན་ངོན་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ་དང་། བསོད་སྙོམས་ངན་ངོན་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ་དང་། མལ་ཆ་དང་གནས་མལ་ངན་ངོན་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་ངན་ངོན་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ་དང་། མངོན་པར་དགའ་བཞིན་དུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་པའོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་དག་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་བདེ་བ་ལྔ་པོ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒྱད་པའོ། ། 9. Parikuppasuttaṃ ༩. ཉམས་པར་བྱེད་པའི་མདོ། 129. ‘‘Pañcime, bhikkhave, āpāyikā nerayikā parikuppā atekicchā. Katame pañca? Mātā jīvitā voropitā hoti, pitā jīvitā voropito hoti, arahaṃ jīvitā voropito hoti, tathāgatassa duṭṭhena cittena lohitaṃ uppāditaṃ hoti, saṅgho bhinno hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca āpāyikā nerayikā parikuppā atekicchā’’ti. Navamaṃ. ༡༢༩. དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ། ཉམས་པར་བྱེད་པ། གསོ་མི་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མ་སྲོག་དང་བྲལ་བར་བྱས་པ་དང་། ཕ་སྲོག་དང་བྲལ་བར་བྱས་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་སྲོག་དང་བྲལ་བར་བྱས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྡང་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་ཕྱུང་བ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་བྱས་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ། ཉམས་པར་བྱེད་པ། གསོ་མི་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། ། 10. Byasanasuttaṃ ༡༠. ཕུང་བའི་མདོ། 130. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, byasanāni. Katamāni pañca? Ñātibyasanaṃ, bhogabyasanaṃ, rogabyasanaṃ, sīlabyasanaṃ, diṭṭhibyasanaṃ. Na, bhikkhave, sattā ñātibyasanahetu vā [Pg.130] bhogabyasanahetu vā rogabyasanahetu vā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti. Sīlabyasanahetu vā, bhikkhave, sattā diṭṭhibyasanahetu vā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti. Imāni kho, bhikkhave, pañca byasanāni. ༡༣༠. དགེ་སློང་དག་ཉམས་རྒུད་འདི་ལྔ་ཡོད། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཉེ་དུ་ཉམས་རྒུད་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཉམས་རྒུད་དང་། ནད་ཀྱི་ཉམས་རྒུད་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་རྒུད་དང་། ལྟ་བ་ཉམས་རྒུད་དོ། དགེ་སློང་དག སེམས་ཅན་རྣམས་ཉེ་དུ་ཉམས་རྒུད་ཀྱི་རྒྱུས་སམ། ལོངས་སྤྱོད་ཉམས་རྒུད་ཀྱི་རྒྱུས་སམ། ནད་ཀྱི་ཉམས་རྒུད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་དང་། ངན་འགྲོ་དང་། ལོག་པར་ལྷུང་བ་དང་། དམྱལ་བར་མི་སྐྱེའོ། དགེ་སློང་དག སེམས་ཅན་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་རྒུད་ཀྱི་རྒྱུས་སམ། ལྟ་བ་ཉམས་རྒུད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་དང་། ངན་འགྲོ་དང་། ལོག་པར་ལྷུང་བ་དང་། དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག འདི་དག་ནི་ཉམས་རྒུད་ལྔ་པོ་རྣམས་སོ། ‘‘Pañcimā, bhikkhave, sampadā. Katamā pañca? Ñātisampadā, bhogasampadā, ārogyasampadā, sīlasampadā, diṭṭhisampadā. Na, bhikkhave, sattā ñātisampadāhetu vā bhogasampadāhetu vā ārogyasampadāhetu vā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti. Sīlasampadāhetu vā, bhikkhave, sattā diṭṭhisampadāhetu vā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti. Imā kho, bhikkhave, pañca sampadā’’ti. Dasamaṃ. དགེ་སློང་དག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་ལྔ་ཡོད། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཉེ་དུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ནད་མེད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། དགེ་སློང་དག སེམས་ཅན་རྣམས་ཉེ་དུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུས་སམ། ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུས་སམ། ནད་མེད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ལས་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་མི་སྐྱེའོ། དགེ་སློང་དག སེམས་ཅན་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུས་སམ། ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ལས་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། དགེ་སློང་དག འདི་དག་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ་པོ་རྣམས་སོ། ཞེས་གསུངས་སོ། བཅུ་པའོ། Gilānavaggo tatiyo. ན་བའི་ཚོམས་ཏེ་གསུམ་པའོ། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ནི། Gilāno satisūpaṭṭhi, dve upaṭṭhākā duvāyusā; Vapakāsasamaṇasukhā, parikuppaṃ byasanena cāti. ན་བ་དང་ནི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་དང་། །རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་གཉིས་དང་མི་ཚེ་གཉིས། །དབེན་པ་དགེ་སྦྱོང་བདེ་བ་དང་། །ཡོངས་སུ་འཁྲུག་དང་ཉམས་རྒུད་དོ། ། (14) 4. Rājavaggo (༡༤) ༤. རྒྱལ་པོའི་ཚོམས། 1. Paṭhamacakkānuvattanasuttaṃ ༡. འཁོར་ལོ་རྗེས་སུ་བསྐོར་བའི་མདོ་དང་པོ། 131. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rājā cakkavattī dhammeneva cakkaṃ vatteti ; taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ kenaci manussabhūtena paccatthikena pāṇinā. ༡༣༡. དགེ་སློང་དག་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཁོ་ནས་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བྱེད་དེ། འཁོར་ལོ་དེ་ནི་མིར་གྱུར་པའི་དགྲ་བོ་སྲོག་ཆགས་གང་གིས་ཀྱང་བཟློག་པར་མི་ནུས་པ་ཞིག་གོ། ‘‘Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, rājā cakkavattī atthaññū ca hoti, dhammaññū ca, mattaññū ca, kālaññū ca, parisaññū ca. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato rājā cakkavattī dhammeneva cakkaṃ pavatteti; taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ kenaci manussabhūtena paccatthikena pāṇinā. ཡན་ལག་ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ནི་དོན་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་ཤེས་པ་དང་། ཚོད་ཤེས་པ་དང་། དུས་ཤེས་པ་དང་། འཁོར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག ཡན་ལག་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཁོ་ནས་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བྱེད་དེ། འཁོར་ལོ་དེ་ནི་མིར་གྱུར་པའི་དགྲ་བོ་སྲོག་ཆགས་གང་གིས་ཀྱང་བཟློག་པར་མི་ནུས་པ་ཞིག་གོ། ‘‘Evamevaṃ [Pg.131] kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammeneva anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavatteti; taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṃ. དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཁོ་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཛད་དེ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དེ་ནི་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེའམ། ལྷའམ། བདུད་དམ། ཚངས་པའམ། འཇིག་རྟེན་ན་གང་གིས་ཀྱང་བཟློག་པར་མི་ནུས་པ་ཞིག་གོ། ‘‘Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho atthaññū, dhammaññū, mattaññū, kālaññū, parisaññū. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammeneva anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavatteti; taṃ hoti dhammacakkaṃ appaṭivattiyaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmi’’nti. Paṭhamaṃ. ཆོས་ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་དོན་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་ཤེས་པ་དང་། ཚོད་ཤེས་པ་དང་། དུས་ཤེས་པ་དང་། འཁོར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཁོ་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཛད་དེ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དེ་ནི་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེའམ། ལྷའམ། བདུད་དམ། ཚངས་པའམ། འཇིག་རྟེན་ན་གང་གིས་ཀྱང་བཟློག་པར་མི་ནུས་པ་ཞིག་གོ། ཞེས་གསུངས་སོ། དང་པོའོ། 2. Dutiyacakkānuvattanasuttaṃ ༢. འཁོར་ལོ་རྗེས་སུ་བསྐོར་བའི་མདོ་གཉིས་པ། 132. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño cakkavattissa jeṭṭho putto pitarā pavattitaṃ cakkaṃ dhammeneva anuppavatteti; taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ kenaci manussabhūtena paccatthikena pāṇinā. ༡༣༢. དགེ་སློང་དག ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་ཆེ་ཤོས་ནི་ཕས་བསྐོར་བའི་འཁོར་ལོ་དེ་ཆོས་ཀྱིས་ཁོ་ནས་རྗེས་སུ་བསྐོར་བར་བྱེད་དེ། འཁོར་ལོ་དེ་ནི་མིར་གྱུར་པའི་དགྲ་བོ་སྲོག་ཆགས་གང་གིས་ཀྱང་བཟློག་པར་མི་ནུས་པ་ཞིག་གོ། ‘‘Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, rañño cakkavattissa jeṭṭho putto atthaññū ca hoti, dhammaññū ca, mattaññū ca, kālaññū ca, parisaññū ca. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato rañño cakkavattissa jeṭṭho putto pitarā pavattitaṃ cakkaṃ dhammeneva anuppavatteti; taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ kenaci manussabhūtena paccatthikena pāṇinā. ཡན་ལག་ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་ཆེ་ཤོས་ནི་དོན་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་ཤེས་པ་དང་། ཚོད་ཤེས་པ་དང་། དུས་ཤེས་པ་དང་། འཁོར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག ཡན་ལག་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་ཆེ་ཤོས་ནི་ཕས་བསྐོར་བའི་འཁོར་ལོ་དེ་ཆོས་ཀྱིས་ཁོ་ནས་རྗེས་སུ་བསྐོར་བར་བྱེད་དེ། འཁོར་ལོ་དེ་ནི་མིར་གྱུར་པའི་དགྲ་བོ་སྲོག་ཆགས་གང་གིས་ཀྱང་བཟློག་པར་མི་ནུས་པ་ཞིག་གོ། ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato sāriputto tathāgatena anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavattitaṃ sammadeva anuppavatteti; taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṃ. དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཤཱ་རིའི་བུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྐོར་བའི་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དེ་ལེགས་པར་རྗེས་སུ་བསྐོར་བར་བྱེད་དེ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དེ་ནི་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེའམ། ལྷའམ། བདུད་དམ། ཚངས་པའམ། འཇིག་རྟེན་ན་གང་གིས་ཀྱང་བཟློག་པར་མི་ནུས་པ་ཞིག་གོ། ‘‘Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, sāriputto atthaññū, dhammaññū, mattaññū, kālaññū, parisaññū. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato sāriputto tathāgatena anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavattitaṃ sammadeva anuppavatteti; taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmi’’nti. Dutiyaṃ. ཆོས་ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་ཤཱ་རིའི་བུ་ནི་དོན་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་ཤེས་པ་དང་། ཚོད་ཤེས་པ་དང་། དུས་ཤེས་པ་དང་། འཁོར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་ཤཱ་རིའི་བུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྐོར་བའི་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དེ་ལེགས་པར་རྗེས་སུ་བསྐོར་བར་བྱེད་དེ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དེ་ནི་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེའམ། ལྷའམ། བདུད་དམ། ཚངས་པའམ། འཇིག་རྟེན་ན་གང་གིས་ཀྱང་བཟློག་པར་མི་ནུས་པ་ཞིག་གོ། ཞེས་གསུངས་སོ། གཉིས་པའོ། 3. Dhammarājāsuttaṃ ༣. ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་མདོ། 133. ‘‘Yopi [Pg.132] so, bhikkhave, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā, sopi na arājakaṃ cakkaṃ vattetī’’ti. Evaṃ vutte aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko pana, bhante, rañño cakkavattissa dhammikassa dhammarañño rājā’’ti? ‘‘Dhammo, bhikkhū’’ti bhagavā avoca. ༡༣༣. དགེ་སློང་དག འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་རྒྱལ་པོ་མེད་པར་འཁོར་ལོ་མི་བསྐོར་རོ། ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དགེ་སློང་ཞིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེའི་རྒྱལ་པོ་ནི་སུ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་། ཆོས་སོ། ‘‘Idha, bhikkhu, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahati antojanasmiṃ. དགེ་སློང་། འདི་ན་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ནི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ཅིང་། ཆོས་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད་པ། ཆོས་ལ་རི་མོར་བྱེད་པ། ཆོས་ལ་རྗེད་པར་བྱེད་པ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ཅན། ཆོས་ཀྱི་ཏོག་ཅན། ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ནང་གི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། སྐྱོབ་པ་དང་། སྦས་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahati khattiyesu anuyantesu …pe… balakāyasmiṃ brāhmaṇagahapatikesu negamajānapadesu samaṇabrāhmaṇesu migapakkhīsu. Sa kho so, bhikkhu, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā antojanasmiṃ dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā khattiyesu anuyantesu balakāyasmiṃ brāhmaṇagahapatikesu negamajānapadesu samaṇabrāhmaṇesu migapakkhīsu dhammeneva cakkaṃ pavatteti; taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ kenaci manussabhūtena paccatthikena pāṇinā. དགེ་སློང་། གཞན་ཡང་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ནི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ཅིང་། ཆོས་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད་པ། ཆོས་ལ་རི་མོར་བྱེད་པ། ཆོས་ལ་རྗེད་པར་བྱེད་པ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ཅན། ཆོས་ཀྱི་ཏོག་ཅན། ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ་ཅན་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་རིགས་འཁོར་དང་། དམག་ཚོགས་དང་། བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་དང་། གྲོང་དང་ཡུལ་མི་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་དང་། རི་དྭགས་དང་བྱ་གཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། སྐྱོབ་པ་དང་། སྦས་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། དགེ་སློང་། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་ནི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ཅིང་། ཆོས་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད་པ། ཆོས་ལ་རི་མོར་བྱེད་པ། ཆོས་ལ་རྗེད་པར་བྱེད་པ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ཅན། ཆོས་ཀྱི་ཏོག་ཅན། ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ནང་གི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། སྐྱོབ་པ་དང་། སྦས་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱས་ཤིང་། རྒྱལ་རིགས་འཁོར་དང་། དམག་ཚོགས་དང་། བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་དང་། གྲོང་དང་ཡུལ་མི་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་དང་། རི་དྭགས་དང་བྱ་གཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། སྐྱོབ་པ་དང་། སྦས་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱས་ནས། ཆོས་ཀྱིས་ཁོ་ནས་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བྱེད་དེ། འཁོར་ལོ་དེ་ནི་མིར་གྱུར་པའི་དགྲ་བོ་སྲོག་ཆགས་གང་གིས་ཀྱང་བཟློག་པར་མི་ནུས་པ་ཞིག་གོ། ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhu, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahati bhikkhūsu – ‘evarūpaṃ kāyakammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ kāyakammaṃ na sevitabbaṃ; evarūpaṃ vacīkammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ vacīkammaṃ na sevitabbaṃ; evarūpaṃ manokammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ manokammaṃ na sevitabbaṃ; evarūpo ājīvo sevitabbo, evarūpo ājīvo na sevitabbo; evarūpo gāmanigamo sevitabbo, evarūpo gāmanigamo na sevitabbo’ti. དགེ་སློང་། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ནི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ཅིང་། ཆོས་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད་པ། ཆོས་ལ་རི་མོར་བྱེད་པ། ཆོས་ལ་རྗེད་པར་བྱེད་པ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ཅན། ཆོས་ཀྱི་ཏོག་ཅན། ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། སྐྱོབ་པ་དང་། སྦས་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་མཛད་དེ། འདི་ལྟར། ལུས་ཀྱི་ལས་འདི་ལྟ་བུ་ནི་བསྟེན་པར་བྱའོ། ལུས་ཀྱི་ལས་འདི་ལྟ་བུ་ནི་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། ངག་གི་ལས་འདི་ལྟ་བུ་ནི་བསྟེན་པར་བྱའོ། ངག་གི་ལས་འདི་ལྟ་བུ་ནི་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། ཡིད་ཀྱི་ལས་འདི་ལྟ་བུ་ནི་བསྟེན་པར་བྱའོ། ཡིད་ཀྱི་ལས་འདི་ལྟ་བུ་ནི་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། འཚོ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་བསྟེན་པར་བྱའོ། འཚོ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། གྲོང་དང་གྲོང་རྡལ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་བསྟེན་པར་བྱའོ། གྲོང་དང་གྲོང་རྡལ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། ཞེས་སོ། ‘‘Puna [Pg.133] caparaṃ, bhikkhu, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahati bhikkhunīsu …pe… upāsakesu…pe… upāsikāsu – ‘evarūpaṃ kāyakammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ kāyakammaṃ na sevitabbaṃ; evarūpaṃ vacīkammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ vacīkammaṃ na sevitabbaṃ; evarūpaṃ manokammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ manokammaṃ na sevitabbaṃ; evarūpo ājīvo sevitabbo, evarūpo ājīvo na sevitabbo; evarūpo gāmanigamo sevitabbo, evarūpo gāmanigamo na sevitabbo’’’ti. དགེ་སློང་། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ནི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ཅིང་། ཆོས་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད་པ། ཆོས་ལ་རི་མོར་བྱེད་པ། ཆོས་ལ་རྗེད་པར་བྱེད་པ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ཅན། ཆོས་ཀྱི་ཏོག་ཅན། ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་མ་རྣམས་དང་། དགེ་བསྙེན་རྣམས་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་རྣམས་ལ་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། སྐྱོབ་པ་དང་། སྦས་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་མཛད་དེ། འདི་ལྟར། ལུས་ཀྱི་ལས་འདི་ལྟ་བུ་ནི་བསྟེན་པར་བྱའོ། ལུས་ཀྱི་ལས་འདི་ལྟ་བུ་ནི་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། ངག་གི་ལས་འདི་ལྟ་བུ་ནི་བསྟེན་པར་བྱའོ། ངག་གི་ལས་འདི་ལྟ་བུ་ནི་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། ཡིད་ཀྱི་ལས་འདི་ལྟ་བུ་ནི་བསྟེན་པར་བྱའོ། ཡིད་ཀྱི་ལས་འདི་ལྟ་བུ་ནི་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། འཚོ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་བསྟེན་པར་བྱའོ། འཚོ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། གྲོང་དང་གྲོང་རྡལ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་བསྟེན་པར་བྱའོ། གྲོང་དང་གྲོང་རྡལ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། ཞེས་སོ། ‘‘Sa kho so, bhikkhu, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā bhikkhūsu, dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā bhikkhunīsu, dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā upāsakesu, dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā upāsikāsu dhammeneva anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavatteti; taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmi’’nti. Tatiyaṃ. དགེ་སློང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་ནི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ཅིང་། ཆོས་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད་པ། ཆོས་ལ་རི་མོར་བྱེད་པ། ཆོས་ལ་རྗེད་པར་བྱེད་པ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ཅན། ཆོས་ཀྱི་ཏོག་ཅན། ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། སྐྱོབ་པ་དང་། སྦས་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་མཛད་ཅིང་། དགེ་སློང་མ་རྣམས་ལ་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། སྐྱོབ་པ་དང་། སྦས་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་མཛད་ལ། དགེ་བསྙེན་རྣམས་ལ་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། སྐྱོབ་པ་དང་། སྦས་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་མཛད་ཅིང་། དགེ་བསྙེན་མ་རྣམས་ལ་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། སྐྱོབ་པ་དང་། སྦས་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་མཛད་ནས། ཆོས་ཀྱིས་ཁོ་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཛད་དེ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དེ་ནི་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེའམ། ལྷའམ། བདུད་དམ། ཚངས་པའམ། འཇིག་རྟེན་ན་གང་གིས་ཀྱང་བཟློག་པར་མི་ནུས་པ་ཞིག་གོ། ཞེས་གསུངས་སོ། གསུམ་པའོ། 4. Yassaṃdisaṃsuttaṃ ༤. ཕྱོགས་གང་ན་བཞུགས་པའི་མདོ། 134. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rājā khattiyo muddhāvasitto yassaṃ yassaṃ disāyaṃ viharati, sakasmiṃyeva vijite viharati. ༡༣༤. དགེ་སློང་དག ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ནི་ཕྱོགས་གང་དང་གང་དུ་གནས་ཀྱང་། རང་གི་རྒྱལ་ཁམས་ཁོ་ན་ན་གནས་པ་ཡིན་ནོ། ‘‘Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, rājā khattiyo muddhāvasitto ubhato sujāto hoti mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena; aḍḍho hoti mahaddhano mahābhogo paripuṇṇakosakoṭṭhāgāro; balavā kho pana hoti caturaṅginiyā senāya samannāgato assavāya ovādapaṭikarāya; pariṇāyako kho panassa hoti paṇḍito viyatto medhāvī paṭibalo atītānāgatapaccuppanne atthe cintetuṃ; tassime cattāro dhammā yasaṃ paripācenti. So iminā yasapañcamena [Pg.134] dhammena samannāgato yassaṃ yassaṃ disāyaṃ viharati, sakasmiṃyeva vijite viharati. Taṃ kissa hetu? Evañhetaṃ, bhikkhave, hoti vijitāvīnaṃ. “ལྔ་པོ་གང་དག་ཅེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ནི་མ་དང་ཕ་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་ནས་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞིང་། མེས་པོའི་རབས་བདུན་གྱི་བར་དུ་མངལ་གྱི་རྒྱུད་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་གླེང་གཞིས་སྨད་པ་དང་སུན་ཕྱུང་བ་མེད་པ་ཡིན། ཕྱུག་ཅིང་ནོར་མང་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་ཞིང་མཛོད་དང་བང་མཛོད་ཡོངས་སུ་གང་བ་ཡིན། དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་བཀའ་ཉན་ཞིང་གདམས་ངག་བཞིན་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ཁོང་གི་འཁོར་གྱི་སྣ་འདྲེན་པ་ནི་མཁས་ཤིང་གསལ་ལ་ཤེས་རབ་ཆེ་བ་དང་། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟ་བའི་དོན་རྣམས་བསམ་པར་ནུས་པ་ཡིན། ཁོང་གི་ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་གིས་གྲགས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད། ཁོང་ནི་གྲགས་པ་ལྔ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་འདི་དག་དང་ལྡན་པས། ཕྱོགས་གང་དང་གང་དུ་གནས་ཀྱང་རང་གི་མངའ་རིས་ཁོ་ནར་གནས་པ་ཡིན། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།།” ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu yassaṃ yassaṃ disāyaṃ viharati, vimuttacittova viharati. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu – rājāva khattiyo muddhāvasitto jātisampanno; bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā – rājāva khattiyo muddhāvasitto aḍḍho mahaddhano mahābhogo paripuṇṇakosakoṭṭhāgāro; āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu – rājāva khattiyo muddhāvasitto balasampanno; paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā – rājāva khattiyo muddhāvasitto pariṇāyakasampanno; tassime cattāro dhammā vimuttiṃ paripācenti. So iminā vimuttipañcamena dhammena samannāgato yassaṃ yassaṃ disāyaṃ viharati vimuttacittova viharati. Taṃ kissa hetu? Evañhetaṃ, bhikkhave, hoti vimuttacittāna’’nti. Catutthaṃ. “དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཕྱོགས་གང་དང་གང་དུ་གནས་ཀྱང་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བཞིན་དུ་གནས་སོ།། ལྔ་པོ་གང་དག་ཅེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་ཏེ་གནས་ཤིང་། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ། ཕྲ་བའི་ཉེས་པ་ལའང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་དང་། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པ་ཡིན། འདི་ནི་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱལ་པོ་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་འདྲའོ།། མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་ཐོས་པ་བསགས་པ་ཡིན། ཆོས་གང་དག་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། མཐར་དགེ་བ། དོན་དང་བཅས་པ། ཚིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ། མ་འདྲེས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དག་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། བཟུང་བ་དང་། ངག་གིས་ཀློག་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་བརྟགས་པ་དང་། ལྟ་བས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན། འདི་ནི་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཕྱུག་ཅིང་ནོར་མང་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་ཞིང་མཛོད་དང་བང་མཛོད་ཡོངས་སུ་གང་བ་དང་འདྲའོ།། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤང་བ་དང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་། མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྟན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཁུར་མི་འདོར་བ་ཡིན། འདི་ནི་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱལ་པོ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དང་འདྲའོ།། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ། འཕགས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་ཟད་པར་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། འདི་ནི་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱལ་པོ་སྣ་འདྲེན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་འདྲའོ།། ཁོང་གི་ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་གིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད། ཁོང་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལྔ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་འདི་དང་ལྡན་པས། ཕྱོགས་གང་དང་གང་དུ་གནས་ཀྱང་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བཞིན་དུ་གནས་སོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།།” བཞི་པའོ།། 5. Paṭhamapatthanāsuttaṃ ༥. སྨོན་ལམ་གྱི་མདོ་དང་པོ། 135. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño khattiyassa muddhāvasittassa jeṭṭho putto rajjaṃ pattheti. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, rañño khattiyassa muddhāvasittassa jeṭṭho putto ubhato sujāto hoti mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena; abhirūpo hoti [Pg.135] dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato; mātāpitūnaṃ piyo hoti manāpo; negamajānapadassa piyo hoti manāpo; yāni tāni raññaṃ khattiyānaṃ muddhāvasittānaṃ sippaṭṭhānāni hatthismiṃ vā assasmiṃ vā rathasmiṃ vā dhanusmiṃ vā tharusmiṃ vā tattha sikkhito hoti anavayo. ༡༣༥. “དགེ་སློང་དག ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་ཆེ་ཤོས་ནི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་སྨོན་པར་བྱེད་དོ།། ལྔ་པོ་གང་དག་ཅེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་ཆེ་ཤོས་ནི་མ་དང་ཕ་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་ནས་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞིང་། མེས་པོའི་རབས་བདུན་གྱི་བར་དུ་མངལ་གྱི་རྒྱུད་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་གླེང་གཞིས་སྨད་པ་དང་སུན་ཕྱུང་བ་མེད་པ་ཡིན། གཟུགས་བཟང་བ་དང་། ལྟ་ན་སྡུག་པ་དང་། མཛེས་པ་དང་། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ཕ་མ་གཉིས་ཀྱི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། གྲོང་དང་ཡུལ་འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཟོ་ཡི་གནས་གང་དག་ཡོད་པ་སྟེ། གླང་པོ་ཆེ་ཞོན་པ་དང་། རྟ་ཞོན་པ་དང་། ཤིང་རྟ་བསྐོར་བ་དང་། གཞུ་འགེངས་པ་དང་། རལ་གྲི་འཁོར་བ་དག་ལ་ལེགས་པར་བསླབས་ཤིང་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན།” ‘‘Tassa evaṃ hoti – ‘ahaṃ khomhi ubhato sujāto mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena. Kasmāhaṃ rajjaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi abhirūpo dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato. Kasmāhaṃ rajjaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi mātāpitūnaṃ piyo manāpo. Kasmāhaṃ rajjaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi negamajānapadassa piyo manāpo. Kasmāhaṃ rajjaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi yāni tāni raññaṃ khattiyānaṃ muddhāvasittānaṃ sippaṭṭhānāni hatthismiṃ vā assasmiṃ vā rathasmiṃ vā dhanusmiṃ vā tharusmiṃ vā, tattha sikkhito anavayo. Kasmāhaṃ rajjaṃ na pattheyya’nti! Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato rañño khattiyassa muddhāvasittassa jeṭṭho putto rajjaṃ pattheti. “ཁོང་ལ་འདི་ལྟར་བསམ་པ་སྐྱེ་སྟེ། བདག་ནི་མ་དང་ཕ་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་ནས་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞིང་། མེས་པོའི་རབས་བདུན་གྱི་བར་དུ་མངལ་གྱི་རྒྱུད་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་གླེང་གཞིས་སྨད་པ་དང་སུན་ཕྱུང་བ་མེད་པ་ཡིན་ན། བདག་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲིད་ལ་མི་སྨོན། བདག་ནི་གཟུགས་བཟང་བ་དང་། ལྟ་ན་སྡུག་པ་དང་། མཛེས་པ་དང་། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན། བདག་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲིད་ལ་མི་སྨོན། བདག་ནི་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། བདག་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲིད་ལ་མི་སྨོན། བདག་ནི་གྲོང་དང་ཡུལ་འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། བདག་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲིད་ལ་མི་སྨོན། བདག་ནི་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཟོ་ཡི་གནས་གང་དག་ཡོད་པ་སྟེ། གླང་པོ་ཆེ་ཞོན་པ་དང་། རྟ་ཞོན་པ་དང་། ཤིང་རྟ་བསྐོར་བ་དང་། གཞུ་འགེངས་པ་དང་། རལ་གྲི་འཁོར་བ་དག་ལ་ལེགས་པར་བསླབས་ཤིང་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། བདག་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲིད་ལ་མི་སྨོན་སྙམ་མོ།། དགེ་སློང་དག ཡན་ལག་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་ཆེ་ཤོས་ནི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་སྨོན་པར་བྱེད་དོ།།” ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ pattheti. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu saddho hoti, saddahati tathāgatassa bodhiṃ – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Appābādho hoti appātaṅko, samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya majjhimāya padhānakkhamāya; asaṭho hoti amāyāvī, yathābhūtaṃ attānaṃ āvikattā satthari vā viññūsu vā sabrahmacārīsu; āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu; paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. “དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་པར་བྱེད་དོ།། ལྔ་པོ་གང་དག་ཅེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དད་པ་སྐྱེ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་འདི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས། རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས། བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ་སྙམ་དུ་དད་པ་ཡིན། ནད་ཉུང་བ་དང་གདུང་བ་ཉུང་བ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པ་ལ་བཟོད་པའི་གྲང་དྲོད་རན་ཞིང་འཇུ་བྱེད་ཀྱི་དྲོད་སྙོམས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། གཡོ་མེད་པ་དང་སྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོན་པ་ལ་འམ། ཡང་ན་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་རང་གི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤང་བ་དང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་། མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྟན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཁུར་མི་འདོར་བ་ཡིན། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ། འཕགས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་ཟད་པར་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན།” ‘‘Tassa [Pg.136] evaṃ hoti – ‘ahaṃ khomhi saddho, saddahāmi tathāgatassa bodhiṃ – itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho…pe… satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. ‘Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi appābādho appātaṅko samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya majjhimāya padhānakkhamāya. Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi asaṭho amāyāvī yathābhūtaṃ attānaṃ āvikattā satthari vā viññūsu vā sabrahmacārīsu. Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi āraddhavīriyo viharāmi akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi paññavā udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyya’nti! Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ patthetī’’ti. Pañcamaṃ. “ཁོང་ལ་འདི་ལྟར་བསམ་པ་སྐྱེ་སཏེ། བདག་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དད་པ་སྐྱེ་སཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་འདི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས། །པེ་། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས། བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ་སྙམ་དུ་དད་པ་ཡིན་ན། བདག་ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སྨོན། བདག་ནི་ནད་ཉུང་བ་དང་གདུང་བ་ཉུང་བ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པ་ལ་བཟོད་པའི་གྲང་དྲོད་རན་ཞིང་འཇུ་བྱེད་ཀྱི་དྲོད་སྙོམས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན། བདག་ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སྨོན། བདག་ནི་གཡོ་མེད་པ་དང་སྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོན་པ་ལ་འམ། ཡང་ན་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་རང་གི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། བདག་ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སྨོན། བདག་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤང་བ་དང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་། མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྟན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཁུར་མི་འདོར་བ་ཡིན་ན། བདག་ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སྨོན། བདག་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ། འཕགས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་ཟད་པར་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན། བདག་ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སྨོན་སྙམ་མོ།། དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་པར་བྱེད་དོ།།” ལྔ་པའོ།། 6. Dutiyapatthanāsuttaṃ ༦. སྨོན་ལམ་གྱི་མདོ་གཉིས་པ། 136. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño khattiyassa muddhāvasittassa jeṭṭho putto oparajjaṃ pattheti. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, rañño khattiyassa muddhāvasittassa jeṭṭho putto ubhato sujāto hoti mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena; abhirūpo hoti dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato; mātāpitūnaṃ piyo hoti manāpo, balakāyassa piyo hoti manāpo; paṇḍito hoti viyatto medhāvī paṭibalo atītānāgatapaccuppanne atthe cintetuṃ. ༡༣༦. “དགེ་སློང་དག ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་ཆེ་ཤོས་ནི་རྒྱལ་ཚབ་ཀྱི་གོ་གནས་ལ་སྨོན་པར་བྱེད་དོ།། ལྔ་པོ་གང་དག་ཅེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་ཆེ་ཤོས་ནི་མ་དང་ཕ་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་ནས་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞིང་། མེས་པོའི་རབས་བདུན་གྱི་བར་དུ་མངལ་གྱི་རྒྱུད་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་གླེང་གཞིས་སྨད་པ་དང་སུན་ཕྱུང་བ་མེད་པ་ཡིན། གཟུགས་བཟང་བ་དང་། ལྟ་ན་སྡུག་པ་དང་། མཛེས་པ་དང་། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ཕ་མ་གཉིས་ཀྱི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། དམག་གི་ཚོགས་ཀྱི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། མཁས་ཤིང་གསལ་ལ་ཤེས་རབ་ཆེ་བ་དང་། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟ་བའི་དོན་རྣམས་བསམ་པར་ནུས་པ་ཡིན།” ‘‘Tassa evaṃ hoti – ‘ahaṃ khomhi ubhato sujāto mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena. Kasmāhaṃ oparajjaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi abhirūpo dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato. Kasmāhaṃ oparajjaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi mātāpitūnaṃ piyo [Pg.137] manāpo. Kasmāhaṃ oparajjaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi balakāyassa piyo manāpo. Kasmāhaṃ oparajjaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi paṇḍito viyatto medhāvī paṭibalo atītānāgatapaccuppanne atthe cintetuṃ. Kasmāhaṃ oparajjaṃ na pattheyya’nti! Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato rañño khattiyassa muddhāvasittassa jeṭṭho putto oparajjaṃ pattheti. “ཁོང་ལ་འདི་ལྟར་བསམ་པ་སྐྱེ་སྟེ། བདག་ནི་མ་དང་ཕ་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་ནས་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞིང་། མེས་པོའི་རབས་བདུན་གྱི་བར་དུ་མངལ་གྱི་རྒྱུད་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་གླེང་གཞིས་སྨད་པ་དང་སུན་ཕྱུང་བ་མེད་པ་ཡིན་ན། བདག་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱལ་ཚབ་ཀྱི་གོ་གནས་ལ་མི་སྨོན། བདག་ནི་གཟུགས་བཟང་བ་དང་། ལྟ་ན་སྡུག་པ་དང་། མཛེས་པ་དང་། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན། བདག་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱལ་ཚབ་ཀྱི་གོ་གནས་ལ་མི་སྨོན། བདག་ནི་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། བདག་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱལ་ཚབ་ཀྱི་གོ་གནས་ལ་མི་སྨོན། བདག་ནི་དམག་གི་ཚོགས་ཀྱི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། བདག་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱལ་ཚབ་ཀྱི་གོ་གནས་ལ་མི་སྨོན། བདག་ནི་མཁས་ཤིང་གསལ་ལ་ཤེས་རབ་ཆེ་བ་དང་། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟ་བའི་དོན་རྣམས་བསམ་པར་ནུས་པ་ཡིན་ན། བདག་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱལ་ཚབ་ཀྱི་གོ་གནས་ལ་མི་སྨོན་སྙམ་མོ།། དགེ་སློང་དག ཡན་ལག་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་ཆེ་ཤོས་ནི་རྒྱལ་ཚབ་ཀྱི་གོ་གནས་ལ་སྨོན་པར་བྱེད་དོ།།” ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ pattheti. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu; bahussuto hoti…pe… diṭṭhiyā suppaṭividdhā; catūsu satipaṭṭhānesu suppatiṭṭhitacitto hoti; āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu; paññavā hoti, udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. “དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་པར་བྱེད་དོ།། ལྔ་པོ་གང་དག་ཅེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། །པེ་། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པ་ཡིན། མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་ཏེ། །པེ་། ལྟ་བས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་ལ་སེམས་ལེགས་པར་གནས་པ་ཡིན། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤང་བ་དང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་། མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྟན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཁུར་མི་འདོར་བ་ཡིན། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ། འཕགས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་ཟད་པར་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན།” ‘‘Tassa evaṃ hoti – ‘ahaṃ khomhi sīlavā, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharāmi ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhāmi sikkhāpadesu. Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi bahussuto sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpā me dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā. Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi catūsu satipaṭṭhānesu suppatiṭṭhitacitto. Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi āraddhavīriyo viharāmi akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi paññavā udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyya’nti! Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ patthetī’’ti. Chaṭṭhaṃ. དེ་ལ་འདི་ལྟར་བསམ་པ་སྐྱེ་སྟེ། ‘བདག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་། ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཉེས་པ་ལའང་འཇིགས་པར་ལྟ་བར་བྱེད་ཅིང་། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་ཏེ་གནས་ལ། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པར་བྱེད་ན། བདག་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་པ་ཟད་པ་མི་དོན་དུ་གཉེར། བདག་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་། ཐོས་པ་བསགས་པ་ཡིན། ཆོས་གང་དག་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། མཐར་དགེ་བ། དོན་དང་བཅས་པ། ཚིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ། མ་འདྲེས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དག་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་བདག་གིས་མང་དུ་ཐོས་ཤིང་། ངག་གིས་བཟུང་བ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་པ་དང་། ལྟ་བས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡིན། བདག་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་པ་ཟད་པ་མི་དོན་དུ་གཉེར། བདག་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་ལ་སེམས་ཤིན་ཏུ་གནས་པ་ཡིན། བདག་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་པ་ཟད་པ་མི་དོན་དུ་གཉེར། བདག་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤང་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་གནས་ཤིང་། མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྩོན་པ་བརྟན་པོ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཁུར་མི་འདོར་བ་ཡིན། བདག་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་པ་ཟད་པ་མི་དོན་དུ་གཉེར། བདག་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འཕགས་པ་ངེས་པར་འབྱེད་པ། ཡང་དག་པར་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་འགྲོ་བ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པར་འགྲོ་བའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། བདག་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་པ་ཟད་པ་མི་དོན་དུ་གཉེར་’ཞེས་སོ། དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཟག་པ་ཟད་པ་དོན་དུ་གཉེར་རོ།། དྲུག་པའོ།། 7. Appaṃsupatisuttaṃ ༧. གཉིད་ཆུང་བའི་མདོ། 137. ‘‘Pañcime[Pg.138], bhikkhave, appaṃ rattiyā supanti, bahuṃ jagganti. Katame pañca? Itthī, bhikkhave, purisādhippāyā appaṃ rattiyā supati, bahuṃ jaggati. Puriso, bhikkhave, itthādhippāyo appaṃ rattiyā supati, bahuṃ jaggati. Coro, bhikkhave, ādānādhippāyo appaṃ rattiyā supati, bahuṃ jaggati. Rājā, bhikkhave, rājakaraṇīyesu yutto appaṃ rattiyā supati, bahuṃ jaggati. Bhikkhu, bhikkhave, visaṃyogādhippāyo appaṃ rattiyā supati, bahuṃ jaggati. Ime kho, bhikkhave, pañca appaṃ rattiyā supanti, bahuṃ jaggantī’’ti. Sattamaṃ. ༡༣༧. དགེ་སློང་དག་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་མཚན་མོ་གཉིད་ཆུང་བར་ཉལ་ཞིང་། མང་དུ་སད་པར་བྱེད་དོ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་བུད་མེད་ནི་སྐྱེས་པ་ལ་ཆགས་ཤིང་འདོད་པས་མཚན་མོ་གཉིད་ཆུང་བར་ཉལ་ཞིང་། མང་དུ་སད་པར་བྱེད་དོ། དགེ་སློང་དག་སྐྱེས་པ་ནི་བུད་མེད་ལ་ཆགས་ཤིང་འདོད་པས་མཚན་མོ་གཉིད་ཆུང་བར་ཉལ་ཞིང་། མང་དུ་སད་པར་བྱེད་དོ། དགེ་སློང་དག་རྐུན་མ་ནི་རྐུ་བར་འདོད་པས་མཚན་མོ་གཉིད་ཆུང་བར་ཉལ་ཞིང་། མང་དུ་སད་པར་བྱེད་དོ། དགེ་སློང་དག་རྒྱལ་པོ་ནི་རྒྱལ་པོའི་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པས་མཚན་མོ་གཉིད་ཆུང་བར་ཉལ་ཞིང་། མང་དུ་སད་པར་བྱེད་དོ། དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་ནི་ཀུན་སྦྱོར་དང་བྲལ་བར་འདོད་པས་མཚན་མོ་གཉིད་ཆུང་བར་ཉལ་ཞིང་། མང་དུ་སད་པར་བྱེད་དོ། དགེ་སློང་དག་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་མཚན་མོ་གཉིད་ཆུང་བར་ཉལ་ཞིང་། མང་དུ་སད་པར་བྱེད་དོ།། བདུན་པའོ།། 8. Bhattādakasuttaṃ ༨. ཟས་ཟ་བའི་མདོ། 138. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño nāgo bhattādako ca hoti okāsapharaṇo ca laṇḍasāraṇo ca salākaggāhī ca rañño nāgotveva saṅkhaṃ gacchati. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti rūpānaṃ, akkhamo saddānaṃ, akkhamo gandhānaṃ, akkhamo rasānaṃ, akkhamo phoṭṭhabbānaṃ. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato rañño nāgo bhattādako ca okāsapharaṇo ca laṇḍasāraṇo ca salākaggāhī ca, rañño nāgotveva saṅkhaṃ gacchati. ༡༣༨. དགེ་སློང་དག་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ནི་ཟས་ཟ་བ་ཙམ་དང་། གནས་ས་འཕྲོག་པ་དང་། ལྕི་བ་འདོར་བ་དང་། ཐུར་མ་ལེན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱང་། རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ནི་གཟུགས་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། སྒྲ་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། དྲི་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། རོ་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། རེག་བྱ་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག་ཡན་ལག་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ནི་ཟས་ཟ་བ་དང་། གནས་ས་འཕྲོག་པ་དང་། ལྕི་བ་འདོར་བ་དང་། ཐུར་མ་ལེན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱང་། རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ།། ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu bhattādako ca hoti, okāsapharaṇo ca mañcapīṭhamaddano ca salākaggāhī ca, bhikkhutveva saṅkhaṃ gacchati. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti rūpānaṃ, akkhamo saddānaṃ, akkhamo gandhānaṃ, akkhamo rasānaṃ, akkhamo phoṭṭhabbānaṃ. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu bhattādako ca hoti okāsapharaṇo ca mañcapīṭhamaddano ca salākaggāhī ca, bhikkhutveva saṅkhaṃ gacchatī’’ti. Aṭṭhamaṃ. དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་བསོད་སྙོམས་ཟ་བ་དང་། གནས་ས་འཕྲོག་པ་དང་། ཁྲི་སྟན་གཅོག་པ་དང་། ཐུར་མ་ལེན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱང་། དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་གཟུགས་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། སྒྲ་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། དྲི་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། རོ་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། རེག་བྱ་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་བསོད་སྙོམས་ཟ་བ་དང་། གནས་ས་འཕྲོག་པ་དང་། ཁྲི་སྟན་གཅོག་པ་དང་། ཐུར་མ་ལེན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱང་། དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ།། བརྒྱད་པའོ།། 9. Akkhamasuttaṃ ༩. མི་བཟོད་པའི་མདོ། 139. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño nāgo na rājāraho hoti na rājabhoggo, na rañño aṅgaṃtveva saṅkhaṃ gacchati[Pg.139]. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti rūpānaṃ, akkhamo saddānaṃ, akkhamo gandhānaṃ, akkhamo rasānaṃ, akkhamo phoṭṭhabbānaṃ. ༡༣༩. དགེ་སློང་དག་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་མི་འོས་པ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཉེར་སྤྱོད་དུ་མི་རུང་བ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་མི་འགྲོའོ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ནི་གཟུགས་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། སྒྲ་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། དྲི་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། རོ་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། རེག་བྱ་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། ‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti rūpānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato hatthikāyaṃ vā disvā assakāyaṃ vā disvā rathakāyaṃ vā disvā pattikāyaṃ vā disvā saṃsīdati visīdati, na santhambhati na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti rūpānaṃ. དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་གཟུགས་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ནི་གཡུལ་སྤྲོད་པའི་ཚེ་གླང་པོ་ཆེའི་ཚོགས་སམ། རྟའི་ཚོགས་སམ། ཤིང་རྟའི་ཚོགས་སམ། དཔུང་བུ་ཆུང་གི་ཚོགས་མཐོང་ནས་ཞུམ་ཞིང་འགྱོད་པ་དང་། མི་གནས་ཤིང་གཡུལ་སྤྲོད་པར་འཇུག་མི་ནུས་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་གཟུགས་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། ‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti saddānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato hatthisaddaṃ vā sutvā assasaddaṃ vā sutvā rathasaddaṃ vā sutvā pattisaddaṃ vā sutvā bheripaṇavasaṅkhatiṇavaninnādasaddaṃ vā sutvā saṃsīdati visīdati, na santhambhati na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti saddānaṃ. དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་སྒྲ་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ནི་གཡུལ་སྤྲོད་པའི་ཚེ་གླང་པོའི་སྒྲའམ། རྟའི་སྒྲའམ། ཤིང་རྟའི་སྒྲའམ། དཔུང་བུ་ཆུང་གི་སྒྲའམ། རྔ་ཆེན་དང་། རྔ་གཤིལ་དང་། དུང་དང་། རྔ་ཟླུམ་གྱི་སྒྲ་ཐོས་ནས་ཞུམ་ཞིང་འགྱོད་པ་དང་། མི་གནས་ཤིང་གཡུལ་སྤྲོད་པར་འཇུག་མི་ནུས་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་སྒྲ་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། ‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti gandhānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato ye te rañño nāgā abhijātā saṅgāmāvacarā tesaṃ muttakarīsassa gandhaṃ ghāyitvā saṃsīdati visīdati, na santhambhati na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti gandhānaṃ. དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་དྲི་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ནི་གཡུལ་སྤྲོད་པའི་ཚེ་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་རིགས་བཟང་པོ་གཡུལ་འགྱེད་མྱོང་བ་དེ་དག་གི་གཅིན་དང་ལྕི་བའི་དྲི་བྲོས་ནས་ཞུམ་ཞིང་འགྱོད་པ་དང་། མི་གནས་ཤིང་གཡུལ་སྤྲོད་པར་འཇུག་མི་ནུས་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་དྲི་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། ‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti rasānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato ekissā vā tiṇodakadattiyā vimānito dvīhi vā tīhi vā catūhi vā pañcahi vā tiṇodakadattīhi vimānito saṃsīdati visīdati, na santhambhati na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti rasānaṃ. དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་རོ་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ནི་གཡུལ་སྤྲོད་པའི་ཚེ་རྩྭ་དང་ཆུ་ཐེངས་གཅིག་གམ། ཐེངས་གཉིས་སམ། གསུམ་མམ། བཞིའམ། ལྔར་མ་ཐོབ་པར་ཡིད་ཆད་ནས་ཞུམ་ཞིང་འགྱོད་པ་དང་། མི་གནས་ཤིང་གཡུལ་སྤྲོད་པར་འཇུག་མི་ནུས་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་རོ་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། ‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti phoṭṭhabbānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato ekena vā saravegena viddho, dvīhi vā tīhi vā catūhi vā pañcahi vā saravegehi viddho saṃsīdati visīdati, na [Pg.140] santhambhati na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti phoṭṭhabbānaṃ. དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་རེག་བྱ་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ནི་གཡུལ་སྤྲོད་པའི་ཚེ་མདའ་ཐེངས་གཅིག་གམ། ཐེངས་གཉིས་སམ། གསུམ་མམ། བཞིའམ། ལྔར་ཕོག་ནས་ཞུམ་ཞིང་འགྱོད་པ་དང་། མི་གནས་ཤིང་གཡུལ་སྤྲོད་པར་འཇུག་མི་ནུས་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་རེག་བྱ་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། ‘‘Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato rañño nāgo na rājāraho hoti na rājabhoggo na rañño aṅgaṃtveva saṅkhaṃ gacchati. དགེ་སློང་དག་ཡན་ལག་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་མི་འོས་པ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཉེར་སྤྱོད་དུ་མི་རུང་བ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་མི་འགྲོའོ།། ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato bhikkhu na āhuneyyo hoti na pāhuneyyo na dakkhiṇeyyo na añjalikaraṇīyo na anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti rūpānaṃ, akkhamo saddānaṃ, akkhamo gandhānaṃ, akkhamo rasānaṃ, akkhamo phoṭṭhabbānaṃ. དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་སྦྱིན་པར་འོས་པ་མ་ཡིན། གུས་པར་བྱ་བར་འོས་པ་མ་ཡིན། ཡོན་གནས་སུ་འོས་པ་མ་ཡིན། ཐལ་མོ་སྦྱར་བར་འོས་པ་མ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་མ་ཡིན། ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་གཟུགས་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། སྒྲ་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། དྲི་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། རོ་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། རེག་བྱ་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti rūpānaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā rajanīye rūpe sārajjati, na sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti rūpānaṃ. དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་གཟུགས་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་ནས་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་གཟུགས་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་ཤིང་། སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་མི་ནུས་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་གཟུགས་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti saddānaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu sotena saddaṃ sutvā rajanīye sadde sārajjati, na sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti saddānaṃ. དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་སྒྲ་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་རྣ་བས་སྒྲ་ཐོས་ནས་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་སྒྲ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་ཤིང་། སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་མི་ནུས་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་སྒྲ་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti gandhānaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu ghānena gandhaṃ ghāyitvā rajanīye gandhe sārajjati, na sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti gandhānaṃ. དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་དྲི་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་སྣས་དྲི་བྲོས་ནས་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་དྲི་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་ཤིང་། སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་མི་ནུས་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་དྲི་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti rasānaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu jivhāya rasaṃ sāyitvā rajanīye rase sārajjati, na sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti rasānaṃ. དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་རོ་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་ལྕེས་རོ་མྱངས་ནས་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་རོ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་ཤིང་། སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་མི་ནུས་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་རོ་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti phoṭṭhabbānaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā rajanīye phoṭṭhabbe sārajjati, na sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti phoṭṭhabbānaṃ. དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་རེག་བྱ་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་ལུས་ཀྱིས་རེག་བྱ་ལ་རེག་ནས་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་རེག་བྱ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་ཤིང་། སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་མི་ནུས་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་རེག་བྱ་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། ‘‘Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu na āhuneyyo hoti na pāhuneyyo na dakkhiṇeyyo na añjalikaraṇīyo na anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་སྦྱིན་པར་འོས་པ་མ་ཡིན། གུས་པར་བྱ་བར་འོས་པ་མ་ཡིན། ཡོན་གནས་སུ་འོས་པ་མ་ཡིན། ཐལ་མོ་སྦྱར་བར་འོས་པ་མ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།། ‘‘Pañcahi[Pg.141], bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño nāgo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅgaṃtveva saṅkhaṃ gacchati. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti rūpānaṃ, khamo saddānaṃ, khamo gandhānaṃ, khamo rasānaṃ, khamo phoṭṭhabbānaṃ. དགེ་སློང་དག་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་འོས་པ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཉེར་སྤྱོད་དུ་རུང་བ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ནི་གཟུགས་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་ཡིན། སྒྲ་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་ཡིན། དྲི་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་ཡིན། རོ་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་ཡིན། རེག་བྱ་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་ཡིན། ‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti rūpānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato hatthikāyaṃ vā disvā assakāyaṃ vā disvā rathakāyaṃ vā disvā pattikāyaṃ vā disvā na saṃsīdati na visīdati, santhambhati sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti rūpānaṃ. དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་གཟུགས་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ནི་གཡུལ་སྤྲོད་པའི་ཚེ་གླང་པོ་ཆེའི་ཚོགས་སམ། རྟའི་ཚོགས་སམ། ཤིང་རྟའི་ཚོགས་སམ། དཔུང་བུ་ཆུང་གི་ཚོགས་མཐོང་ནས་མི་ཞུམ་ཞིང་མི་འགྱོད་པ་དང་། གནས་ཤིང་གཡུལ་སྤྲོད་པར་འཇུག་ནུས་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་གཟུགས་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་ཡིན། ‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti saddānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato hatthisaddaṃ vā sutvā assasaddaṃ vā sutvā rathasaddaṃ vā sutvā pattisaddaṃ vā sutvā bheripaṇavasaṅkhatiṇavaninnādasaddaṃ vā sutvā na saṃsīdati na visīdati, santhambhati sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti saddānaṃ. དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་སྒྲ་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ནི་གཡུལ་སྤྲོད་པའི་ཚེ་གླང་པོའི་སྒྲའམ། རྟའི་སྒྲའམ། ཤིང་རྟའི་སྒྲའམ། དཔུང་བུ་ཆུང་གི་སྒྲའམ། རྔ་ཆེན་དང་། རྔ་གཤིལ་དང་། དུང་དང་། རྔ་ཟླུམ་གྱི་སྒྲ་ཐོས་ནས་མི་ཞུམ་ཞིང་མི་འགྱོད་པ་དང་། གནས་ཤིང་གཡུལ་སྤྲོད་པར་འཇུག་ནུས་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་སྒྲ་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ།། ‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti gandhānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato ye te rañño nāgā abhijātā saṅgāmāvacarā tesaṃ muttakarīsassa gandhaṃ ghāyitvā na saṃsīdati na visīdati, santhambhati sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti gandhānaṃ. “དགེ་སློང་དག །རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ཇི་ལྟར་ན་དྲི་རྣམས་བཟོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་གཡུལ་འགྱེད་པར་ཞུགས་པ་ན། རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་རིགས་བཟང་པོ་གཡུལ་སྤྲོད་པ་ལ་གོམས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་བཤང་གཅིའི་དྲི་བསྣམས་ནས། ཞུམ་པར་མི་འགྱུར། བྱིང་བར་མི་འགྱུར་བར། བརྟན་པོར་གནས་ཤིང་གཡུལ་སྤྲོད་པར་འཇུག་ཐུབ་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་དྲི་རྣམས་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ།།” ‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti rasānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato ekissā vā tiṇodakadattiyā vimānito dvīhi vā tīhi vā catūhi vā pañcahi vā tiṇodakadattīhi vimānito na saṃsīdati na visīdati, santhambhati sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti rasānaṃ. “དགེ་སློང་དག །རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ཇི་ལྟར་ན་རོ་རྣམས་བཟོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་གཡུལ་འགྱེད་པར་ཞུགས་པ་ན། རྩྭ་དང་ཆུ་ཐེངས་གཅིག་མ་ཐོབ་པའམ། ཐེངས་གཉིས་སམ། གསུམ་མམ། བཞིའམ། ཐེངས་ལྔའི་བར་དུ་རྩྭ་དང་ཆུ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། ཞུམ་པར་མི་འགྱུར། བྱིང་བར་མི་འགྱུར་བར། བརྟན་པོར་གནས་ཤིང་གཡུལ་སྤྲོད་པར་འཇུག་ཐུབ་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་རོ་རྣམས་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ།།” ‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti phoṭṭhabbānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato ekena vā saravegena viddho, dvīhi vā tīhi vā catūhi vā pañcahi vā saravegehi viddho na saṃsīdati na visīdati, santhambhati sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti phoṭṭhabbānaṃ. “དགེ་སློང་དག །རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ཇི་ལྟར་ན་རེག་བྱ་རྣམས་བཟོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་གཡུལ་འགྱེད་པར་ཞུགས་པ་ན། མདའ་ཐེངས་གཅིག་གིས་ཕོག་པའམ། ཐེངས་གཉིས་སམ། གསུམ་མམ། བཞིའམ། ཐེངས་ལྔའི་བར་དུ་མདའ་ཆར་གྱིས་ཕོག་ཀྱང་། ཞུམ་པར་མི་འགྱུར། བྱིང་བར་མི་འགྱུར་བར། བརྟན་པོར་གནས་ཤིང་གཡུལ་སྤྲོད་པར་འཇུག་ཐུབ་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་རེག་བྱ་རྣམས་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ།།” ‘‘Imehi [Pg.142] kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato rañño nāgo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅgaṃtveva saṅkhaṃ gacchati. “དགེ་སློང་དག །ཡན་ལག་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ནི་རྒྱལ་པོར་འོས་པ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཉེར་སྤྱོད་དུ་འགྱུར་ཞིང་། རྒྱལ་པོའི་ཡན་ལག་ཉིད་དུ་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ།།” ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti rūpānaṃ, khamo saddānaṃ, khamo gandhānaṃ, khamo rasānaṃ, khamo phoṭṭhabbānaṃ. “དགེ་སློང་དག །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་སྦྱིན་གནས་སུ་འོས་པ། གུས་མཆོད་བྱ་བར་འོས་པ། ཡོན་གནས་སུ་འོས་པ། ཐལ་མོ་སྦྱར་བར་འོས་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ།། ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་གཟུགས་རྣམས་བཟོད་པ་ཡིན། སྒྲ་རྣམས་བཟོད་པ་ཡིན། དྲི་རྣམས་བཟོད་པ་ཡིན། རོ་རྣམས་བཟོད་པ་ཡིན། རེག་བྱ་རྣམས་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ།།” ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti rūpānaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā rajanīye rūpe na sārajjati, sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti rūpānaṃ. “དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་ཇི་ལྟར་ན་གཟུགས་རྣམས་བཟོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་གིས་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་ནས། ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་གཟུགས་ལ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་ཐུབ་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་གཟུགས་རྣམས་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ།།” ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti saddānaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu sotena saddaṃ sutvā rajanīye sadde na sārajjati, sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti saddānaṃ. “དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་ཇི་ལྟར་ན་སྒྲ་རྣམས་བཟོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་གིས་རྣ་བས་སྒྲ་ཐོས་ནས། ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་སྒྲ་ལ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་ཐུབ་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་སྒྲ་རྣམས་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ།།” ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti gandhānaṃ. Idha, bhikkhave, bhikkhu ghānena gandhaṃ ghāyitvā rajanīye gandhe na sārajjati, sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti gandhānaṃ. “དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་ཇི་ལྟར་ན་དྲི་རྣམས་བཟོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་གིས་སྣས་དྲི་བསྣམས་ནས། ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་དྲི་ལ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་ཐུབ་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་དྲི་རྣམས་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ།།” ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti rasānaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu jivhāya rasaṃ sāyitvā rajanīye rase na sārajjati, sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti rasānaṃ. “དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་ཇི་ལྟར་ན་རོ་རྣམས་བཟོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་གིས་ལྕེས་རོ་མྱངས་ནས། ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་རོ་ལ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་ཐུབ་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་རོ་རྣམས་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ།།” ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti phoṭṭhabbānaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā rajanīye phoṭṭhabbe na sārajjati, sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti phoṭṭhabbānaṃ. “དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་ཇི་ལྟར་ན་རེག་བྱ་རྣམས་བཟོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་གིས་ལུས་ཀྱིས་རེག་བྱ་ལ་རེག་ནས། ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་རེག་བྱ་ལ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་ཐུབ་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་རེག་བྱ་རྣམས་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ།།” ‘‘Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Navamaṃ. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་སྦྱིན་གནས་སུ་འོས་པ། གུས་མཆོད་བྱ་བར་འོས་པ། ཡོན་གནས་སུ་འོས་པ། ཐལ་མོ་སྦྱར་བར་འོས་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།” ཞེས་གསུངས་སོ།། དགུ་པའོ།། 10. Sotasuttaṃ ༡༠. ཉན་པའི་མདོ། 140. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño nāgo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅgaṃtveva saṅkhaṃ gacchati. Katamehi [Pg.143] pañcahi? Idha, bhikkhave, rañño nāgo sotā ca hoti, hantā ca, rakkhitā ca, khantā ca, gantā ca. ༡༤༠. “དགེ་སློང་དག །ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ནི་རྒྱལ་པོར་འོས་པ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཉེར་སྤྱོད་དུ་འགྱུར་ཞིང་། རྒྱལ་པོའི་ཡན་ལག་ཉིད་དུ་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ།། ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ནི་ཉན་པ་ཡིན་པ་དང་། གསོད་པ་ཡིན་པ་དང་། སྲུང་བ་ཡིན་པ་དང་། བཟོད་པ་ཡིན་པ་དང་། འགྲོ་བ་ཡིན་པའོ།།” ‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo sotā hoti? Idha, bhikkhave, rañño nāgo yamenaṃ hatthidammasārathi kāraṇaṃ kāreti – yadi vā katapubbaṃ yadi vā akatapubbaṃ – taṃ aṭṭhiṃ katvā manasi katvā sabbaṃ cetasā samannāharitvā ohitasoto suṇāti. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo sotā hoti. “དགེ་སློང་དག །རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ཇི་ལྟར་ན་ཉན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་གླང་པོ་ཆེ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བས་བྱ་བ་གང་ཞིག་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ན། སྔོན་བྱས་པ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་སྔོན་མ་བྱས་པ་ཡིན་ཀྱང་རུང་། དེ་ལ་གུས་པར་བྱས་ཤིང་ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ། ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་ནས་རྣ་བ་བླགས་ཏེ་ཉན་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ཉན་པ་ཡིན་ནོ།།” ‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo hantā hoti? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato hatthimpi hanati, hatthāruhampi hanati, assampi hanati, assāruhampi hanati, rathampi hanati, rathikampi hanati, pattikampi hanati. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo hantā hoti. “དགེ་སློང་དག །རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ཇི་ལྟར་ན་གསོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་གཡུལ་འགྱེད་པར་ཞུགས་པ་ན། གླང་པོ་ཆེ་ཡང་གསོད། གླང་པོ་ཆེ་ལ་ཞོན་པ་ཡང་གསོད། རྟ་ཡང་གསོད། རྟ་པ་ཡང་གསོད། ཤིང་རྟ་ཡང་འཇིག །ཤིང་རྟ་པ་ཡང་གསོད། དཔུང་བུ་ཆུང་ཡང་གསོད་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་གསོད་པ་ཡིན་ནོ།།” ‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo rakkhitā hoti? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato rakkhati purimaṃ kāyaṃ, rakkhati pacchimaṃ kāyaṃ, rakkhati purime pāde, rakkhati pacchime pāde, rakkhati sīsaṃ, rakkhati kaṇṇe, rakkhati dante, rakkhati soṇḍaṃ, rakkhati vāladhiṃ, rakkhati hatthāruhaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo rakkhitā hoti. “དགེ་སློང་དག །རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ཇི་ལྟར་ན་སྲུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་གཡུལ་འགྱེད་པར་ཞུགས་པ་ན། ལུས་ཀྱི་མདུན་ཕྱོགས་སྲུང་། ལུས་ཀྱི་རྒྱབ་ཕྱོགས་སྲུང་། མདུན་གྱི་རྐང་པ་སྲུང་། རྒྱབ་ཀྱི་རྐང་པ་སྲུང་། མགོ་སྲུང་། རྣ་བ་སྲུང་། མཆེ་བ་སྲུང་། སྣ་ཞགས་སྲུང་། རྔ་མ་སྲུང་། གླང་པོ་ཆེ་ལ་ཞོན་པ་སྲུང་བ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་སྲུང་བ་ཡིན་ནོ།།” ‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo khantā hoti? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato khamo hoti sattippahārānaṃ asippahārānaṃ usuppahārānaṃ pharasuppahārānaṃ bheripaṇavasaṅkhatiṇavaninnādasaddānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo khantā hoti. “དགེ་སློང་དག །རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ཇི་ལྟར་ན་བཟོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་གཡུལ་འགྱེད་པར་ཞུགས་པ་ན། མདུང་གི་རྡེག་པ་དང་། རལ་གྲིའི་རྡེག་པ་དང་། མདའི་རྡེག་པ་དང་། སྟ་རེའི་རྡེག་པ་དང་། རྔ་ཆེན་དང་། རྔ་ཟླུམ་དང་། དུང་དང་། རྔ་ཆུང་གི་སྒྲ་དང་། བྲག་ཆའི་སྒྲ་རྣམས་བཟོད་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ།།” ‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo gantā hoti? Idha, bhikkhave, rañño nāgo yamenaṃ hatthidammasārathi disaṃ peseti – yadi vā gatapubbaṃ yadi vā agatapubbaṃ – taṃ khippameva gantā hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo gantā hoti. “དགེ་སློང་དག །རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ཇི་ལྟར་ན་འགྲོ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་གླང་པོ་ཆེ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བས་ཕྱོགས་གང་དུ་གཏོང་བ་ན། སྔོན་སོང་མྱོང་བའམ། ཡང་ན་སྔོན་མ་སོང་མྱོང་བའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཀྱང་རུང་། དེར་མྱུར་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ།།” ‘‘Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato rañño nāgo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅgaṃtveva saṅkhaṃ gacchati. “དགེ་སློང་དག །ཡན་ལག་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་ནི་རྒྱལ་པོར་འོས་པ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཉེར་སྤྱོད་དུ་འགྱུར་ཞིང་། རྒྱལ་པོའི་ཡན་ལག་ཉིད་དུ་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ།།” ‘‘Evamevaṃ [Pg.144] kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu sotā ca hoti, hantā ca, rakkhitā ca, khantā ca, gantā ca. “དགེ་སློང་དག །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་སྦྱིན་གནས་སུ་འོས་པ། གུས་མཆོད་བྱ་བར་འོས་པ། ཡོན་གནས་སུ་འོས་པ། ཐལ་མོ་སྦྱར་བར་འོས་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ།། ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་ཉན་པ་ཡིན་པ་དང་། གསོད་པ་ཡིན་པ་དང་། སྲུང་བ་ཡིན་པ་དང་། བཟོད་པ་ཡིན་པ་དང་། འགྲོ་བ་ཡིན་པའོ།།” ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sotā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu tathāgatappavedite dhammavinaye desiyamāne aṭṭhiṃkatvā manasi katvā sabbaṃ cetasā samannāharitvā ohitasoto dhammaṃ suṇāti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sotā hoti. “དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་ཇི་ལྟར་ན་ཉན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་བཤད་པ་ན། གུས་པར་བྱས་ཤིང་ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ། ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་ནས་རྣ་བ་བླགས་ཏེ་ཆོས་ཉན་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ཉན་པ་ཡིན་ནོ།།” ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu hantā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannaṃ kāmavitakkaṃ nādhivāseti, pajahati vinodeti (hanati) byantīkaroti anabhāvaṃ gameti; uppannaṃ byāpādavitakkaṃ…pe… uppannaṃ vihiṃsāvitakkaṃ…pe… uppannuppanne pāpake akusale dhamme nādhivāseti, pajahati vinodeti (hanati) byantīkaroti anabhāvaṃ gameti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu hantā hoti. “དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་ཇི་ལྟར་ན་གསོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་གིས་འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་ལ་མི་གནས་ཤིང་། སྤོང་བར་བྱེད། སེལ་བར་བྱེད། འཇིག་པར་བྱེད། མེད་པར་བྱེད། ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན། གནོད་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་དང་། །པེ། །རྣམ་པར་འཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་དང་། །པེ། །སྐྱེས་ཤིང་སྐྱེས་པའི་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་གནས་ཤིང་། སྤོང་བར་བྱེད། སེལ་བར་བྱེད། འཇིག་པར་བྱེད། མེད་པར་བྱེད། ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་གསོད་པ་ཡིན་ནོ།།” ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu rakkhitā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ, tassa saṃvarāya paṭipajjati; rakkhati cakkhundriyaṃ; cakkhundriye saṃvaraṃ āpajjati. Sotena saddaṃ sutvā… ghānena gandhaṃ ghāyitvā… jivhāya rasaṃ sāyitvā… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā… manasā dhammaṃ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ manindriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ, tassa saṃvarāya paṭipajjati; rakkhati manindriyaṃ; manindriye saṃvaraṃ āpajjati. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu rakkhitā hoti. “དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་ཇི་ལྟར་ན་སྲུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་གིས་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་ནས། མཚན་མར་མི་འཛིན། བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་འཛིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མིག་གི་དབང་པོ་མ་བསྡམས་པར་གནས་ན། བརྣབ་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བས། དེ་སྡོམ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད། མིག་གི་དབང་པོ་སྲུང་། མིག་གི་དབང་པོ་སྡོམ་པར་བྱེད་དོ།། རྣ་བས་སྒྲ་ཐོས་ནས། སྣས་དྲི་བསྣམས་ནས། ལྕེས་རོ་མྱངས་ནས། ལུས་ཀྱིས་རེག་བྱ་ལ་རེག་ནས། ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་ནས། མཚན་མར་མི་འཛིན། བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་འཛིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡིད་གྱི་དབང་པོ་མ་བསྡམས་པར་གནས་ན། བརྣབ་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བས། དེ་སྡོམ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་སྲུང་། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་སྡོམ་པར་བྱེད་དོ།། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་སྲུང་བ་ཡིན་ནོ།།” ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu khantā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti sītassa uṇhassa jighacchāya pipāsāya ḍaṃsamakasavātātapasarīsa pasamphassānaṃ; duruttānaṃ durāgatānaṃ vacanapathānaṃ uppannānaṃ sārīrikānaṃ vedanānaṃ dukkhānaṃ tibbānaṃ kharānaṃ kaṭukānaṃ asātānaṃ amanāpānaṃ pāṇaharānaṃ [Pg.145] adhivāsakajātiko hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu khantā hoti. “དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་ཇི་ལྟར་ན་བཟོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དང་། ཤ་སྦྲང་དང་། སྲིན་བུ་དང་། རླུང་དང་། ཉི་མ་དང་། སྦྲུལ་གྱི་རེག་པ་རྣམས་བཟོད་པ་ཡིན། ཚིག་ངན་པ་དང་། ལོག་པར་འོངས་པའི་ངག་གི་ལམ་རྣམས་དང་། ལུས་ལ་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། དྲག་པོ་དང་། རྩུབ་པ་དང་། ཚ་སྒོ་ཅན་དང་། མི་བདེ་བ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། སྲོག་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་རྣམས་བཟོད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ།། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ།།” ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu gantā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu yā sā disā agatapubbā iminā dīghena addhunā, yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānaṃ, taṃ khippaññeva gantā hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu gantā hoti. “དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་ཇི་ལྟར་ན་འགྲོ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་འཁོར་བའི་ལམ་རིང་པོ་འདིར་སྔོན་མ་སོང་བའི་ཕྱོགས་གང་ཞིག་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ། སྲེད་པ་ཟད་པ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། འགོག་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེར་མྱུར་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན། དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ།།” ‘‘Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Dasamaṃ. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་སྦྱིན་གནས་སུ་འོས་པ་དང་། །པེ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།” ཞེས་གསུངས་སོ།། བཅུ་པའོ།། Rājavaggo catuttho. རྒྱལ་པོའི་སྡེ་ཚན་ཏེ་བཞི་པའོ།། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ཚིག་ནི། Cakkānuvattanā rājā, yassaṃdisaṃ dve ceva patthanā; Appaṃsupati bhattādo, akkhamo ca sotena cāti. འཁོར་ལོ་དང་ནི་རྗེས་མཐུན་དང་། །རྒྱལ་པོ་དང་ནི་ཕྱོགས་གང་དང་། །སྨོན་ལམ་གཉིས་དང་གཉིད་ཆུང་དང་། །ཟས་ཟ་བ་དང་མི་བཟོད་དང་། །ཉན་པ་དང་ནི་བཅུ་པའོ།། (15) 5. Tikaṇḍakīvaggo (༡༥) ༥. ཏི་ཀཎྜ་ཀཱིའི་སྡེ་ཚན། 1. Avajānātisuttaṃ ༡. བརྙས་པའི་མདོ། 141. ‘‘Pañcime, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame pañca? Datvā avajānāti, saṃvāsena avajānāti, ādheyyamukho hoti, lolo hoti, mando momūho hoti. ༡༤༡. “དགེ་སློང་དག །འཇིག་རྟེན་ན་གང་ཟག་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་ཅིང་དམིགས་སོ།། ལྔ་གང་ཞེ་ན། བྱིན་ནས་བརྙས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་གནས་པས་བརྙས་པར་བྱེད་པ་དང་། རྣ་ཆོས་ཅན་ཡིན་པ་དང་། གཡོ་བ་ཅན་ཡིན་པ་དང་། བླུན་ཞིང་རྨོངས་པ་ཡིན་པའོ།།” ‘‘Kathañca, bhikkhave, puggalo datvā avajānāti? Idha, bhikkhave, puggalo puggalassa deti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ. Tassa evaṃ hoti – ‘ahaṃ demi; ayaṃ paṭiggaṇhātī’ti. Tamenaṃ datvā avajānāti. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo datvā avajānāti. “དགེ་སློང་དག །གང་ཟག་གིས་སྦྱིན་པ་བཏང་ནས་བརྙས་སྨོད་བྱེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་གང་ཟག་ཅིག་གིས་གང་ཟག་གཞན་ཞིག་ལ་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་གྱི་ཡོ་བྱད་རྣམས་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་‘ངས་ནི་སྦྱིན་པར་བྱེད། འདིས་ནི་ལེན་པར་བྱེད་དོ། །’སྙམ་པའི་བསམ་པ་སྐྱེའོ། །དེས་སྦྱིན་པ་བཏང་ནས་དེ་ལ་བརྙས་སྨོད་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་གང་ཟག་གིས་སྦྱིན་པ་བཏང་ནས་བརྙས་སྨོད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Kathañca[Pg.146], bhikkhave, puggalo saṃvāsena avajānāti? Idha, bhikkhave, puggalo puggalena saddhiṃ saṃvasati dve vā tīṇi vā vassāni. Tamenaṃ saṃvāsena avajānāti. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo saṃvāsena avajānāti. “དགེ་སློང་དག །གང་ཟག་གིས་ལྷན་ཅིག་གནས་པས་བརྙས་སྨོད་བྱེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་གང་ཟག་ཅིག་གིས་གང་ཟག་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་ལོ་གཉིས་སམ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དེ་ལ་བརྙས་སྨོད་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་གང་ཟག་གིས་ལྷན་ཅིག་གནས་པས་བརྙས་སྨོད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Kathañca, bhikkhave, puggalo ādheyyamukho hoti? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo parassa vaṇṇe vā avaṇṇe vā bhāsiyamāne taṃ khippaññeva adhimuccitā hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo ādheyyamukho hoti. “དགེ་སློང་དག །གང་ཟག་གིས་གཞན་གྱི་གཏམ་ལ་ཡིད་ཆེས་སླ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་གིས་གཞན་གྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའམ། ཡང་ན་མ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ན་དེ་ལ་མྱུར་དུ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་གང་ཟག་གིས་གཞན་གྱི་གཏམ་ལ་ཡིད་ཆེས་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Kathañca, bhikkhave, puggalo lolo hoti? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo ittarasaddho hoti ittarabhattī ittarapemo ittarappasādo. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo lolo hoti. “དགེ་སློང་དག །གང་ཟག་གཡོ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ནི་དད་པ་ཆུང་བ། མོས་པ་ཆུང་བ། བྱམས་པ་ཆུང་བ། དང་བ་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་གང་ཟག་གཡོ་བ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Kathañca, bhikkhave, puggalo mando momūho hoti? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo kusalākusale dhamme na jānāti, sāvajjānavajje dhamme na jānāti, hīnappaṇīte dhamme na jānāti, kaṇhasukkasappaṭibhāge dhamme na jānāti. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo mando momūho hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti. Paṭhamaṃ. “དགེ་སློང་དག །གང་ཟག་བླུན་པོ་རྨོངས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་གིས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་ཤིང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་ལ། དམན་པ་དང་གྱ་ནོམ་པའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་ཤིང་། ནག་པོ་དང་དཀར་པོའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་སོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་གང་ཟག་བླུན་པོ་རྨོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་ཅིང་དམིགས་པའི་གང་ཟག་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །” མདོ་དང་པོའོ། ། 2. Ārabhatisuttaṃ ༢. ལྟུང་བ་བྱེད་པའི་མདོ། 142. ‘‘Pañcime, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame pañca? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo ārabhati ca vippaṭisārī ca hoti; tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti. ༡༤༢. “དགེ་སློང་དག །འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་ཅིང་དམིགས་པའི་གང་ཟག་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡིན། ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ནི་ལྟུང་བ་བྱེད་ཅིང་འགྱོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། དེའི་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལྷག་མ་མེད་པར་འགག་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་སོ། །” ‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo ārabhati, na vippaṭisārī hoti; tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti. “དགེ་སློང་དག །ཡང་འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ནི་ལྟུང་བ་བྱེད་ཀྱང་འགྱོད་པ་མི་སྐྱེ་ལ། དེའི་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལྷག་མ་མེད་པར་འགག་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་སོ། །” ‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo na ārabhati, vippaṭisārī hoti; tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti. “དགེ་སློང་དག །ཡང་འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ནི་ལྟུང་བ་མི་བྱེད་ཀྱང་འགྱོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། དེའི་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལྷག་མ་མེད་པར་འགག་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་སོ། །” ‘‘Idha [Pg.147] pana, bhikkhave, ekacco puggalo na ārabhati na vippaṭisārī hoti; tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti. “དགེ་སློང་དག །ཡང་འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ནི་ལྟུང་བ་ཡང་མི་བྱེད་ལ་འགྱོད་པ་ཡང་མི་སྐྱེ་ལ། དེའི་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལྷག་མ་མེད་པར་འགག་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་སོ། །” ‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo na ārabhati na vippaṭisārī hoti; tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ pajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti. “དགེ་སློང་དག །ཡང་འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ནི་ལྟུང་བ་ཡང་མི་བྱེད་ལ་འགྱོད་པ་ཡང་མི་སྐྱེ་ལ། དེའི་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལྷག་མ་མེད་པར་འགག་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ། །” ‘‘Tatra, bhikkhave, yvāyaṃ puggalo ārabhati ca vippaṭisārī ca hoti, tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti, so evamassa vacanīyo – ‘āyasmato kho ārambhajā āsavā saṃvijjanti, vippaṭisārajā āsavā pavaḍḍhanti, sādhu vatāyasmā ārambhaje āsave pahāya vippaṭisāraje āsave paṭivinodetvā cittaṃ paññañca bhāvetu ; evamāyasmā amunā pañcamena puggalena samasamo bhavissatī’’’ti. “དགེ་སློང་དག །དེ་ལ་གང་ཟག་གང་ཞིག་ལྟུང་བ་བྱེད་ཅིང་འགྱོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། དེའི་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལྷག་མ་མེད་པར་འགག་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་དེ་ལ། འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་ལ་ལྟུང་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཟག་པ་རྣམས་ཡོད་ཅིང་། འགྱོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཟག་པ་རྣམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པས་ལྟུང་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཟག་པ་རྣམས་སྤངས་ཤིང་། འགྱོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཟག་པ་རྣམས་བསལ་ནས། སེམས་དང་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པར་མཛོད་ཅིག །དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ནི་གང་ཟག་ལྔ་པ་འདི་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །’ཞེས་སོ། །” ‘‘Tatra, bhikkhave, yvāyaṃ puggalo ārabhati na vippaṭisārī hoti, tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti, so evamassa vacanīyo – ‘āyasmato kho ārambhajā āsavā saṃvijjanti, vippaṭisārajā āsavā na pavaḍḍhanti, sādhu vatāyasmā ārambhaje āsave pahāya cittaṃ paññañca bhāvetu; evamāyasmā amunā pañcamena puggalena samasamo bhavissatī’’’ti. “དགེ་སློང་དག །དེ་ལ་གང་ཟག་གང་ཞིག་ལྟུང་བ་བྱེད་ཀྱང་འགྱོད་པ་མི་སྐྱེ་ལ། དེའི་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལྷག་མ་མེད་པར་འགག་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་དེ་ལ། འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་ལ་ལྟུང་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཟག་པ་རྣམས་ཡོད་ཀྱང་། འགྱོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཟག་པ་རྣམས་མི་འཕེལ་ལོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པས་ལྟུང་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཟག་པ་རྣམས་སྤངས་ནས། སེམས་དང་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པར་མཛོད་ཅིག །དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ནི་གང་ཟག་ལྔ་པ་འདི་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །’ཞེས་སོ། །” ‘‘Tatra, bhikkhave, yvāyaṃ puggalo na ārabhati vippaṭisārī hoti, tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti, so evamassa vacanīyo – ‘āyasmato kho ārambhajā āsavā na saṃvijjanti, vippaṭisārajā āsavā pavaḍḍhanti, sādhu vatāyasmā vippaṭisāraje āsave paṭivinodetvā cittaṃ paññañca bhāvetu; evamāyasmā amunā pañcamena puggalena samasamo bhavissatī’’’ ti. “དགེ་སློང་དག །དེ་ལ་གང་ཟག་གང་ཞིག་ལྟུང་བ་མི་བྱེད་ཀྱང་འགྱོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། དེའི་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལྷག་མ་མེད་པར་འགག་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་དེ་ལ། འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་ལ་ལྟུང་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཟག་པ་རྣམས་མེད་ཀྱང་། འགྱོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཟག་པ་རྣམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པས་འགྱོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཟག་པ་རྣམས་བསལ་ནས། སེམས་དང་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པར་མཛོད་ཅིག །དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ནི་གང་ཟག་ལྔ་པ་འདི་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །’ཞེས་སོ། །” ‘‘Tatra, bhikkhave, yvāyaṃ puggalo na ārabhati na vippaṭisārī hoti, tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti yatthassa te uppannā pāpakā [Pg.148] akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti, so evamassa vacanīyo – ‘āyasmato kho ārambhajā āsavā na saṃvijjanti, vippaṭisārajā āsavā na pavaḍḍhanti, sādhu vatāyasmā cittaṃ paññañca bhāvetu; evamāyasmā amunā pañcamena puggalena samasamo bhavissatī’’’ti. “དགེ་སློང་དག །དེ་ལ་གང་ཟག་གང་ཞིག་ལྟུང་བ་ཡང་མི་བྱེད་ལ་འགྱོད་པ་ཡང་མི་སྐྱེ་ལ། དེའི་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལྷག་མ་མེད་པར་འགག་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་དེ་ལ། འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་ལ་ལྟུང་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཟག་པ་རྣམས་མེད་ཅིང་། འགྱོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཟག་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་འཕེལ་ལོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པས་སེམས་དང་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པར་མཛོད་ཅིག །དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ནི་གང་ཟག་ལྔ་པ་འདི་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །’ཞེས་སོ། །” ‘‘Iti kho, bhikkhave, ime cattāro puggalā amunā pañcamena puggalena evaṃ ovadiyamānā evaṃ anusāsiyamānā anupubbena āsavānaṃ khayaṃ pāpuṇantī’’ti. Dutiyaṃ. “དགེ་སློང་དག །འདི་ལྟར་གང་ཟག་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་གང་ཟག་ལྔ་པ་འདིས་འདི་ལྟར་གདམས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ན། རིམ་གྱིས་ཟག་པ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །” མདོ་གཉིས་པའོ། ། 3. Sārandadasuttaṃ ༣. སཱ་རནྡ་དའི་མདོ། 143. Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya vesāliṃ piṇḍāya pāvisi. Tena kho pana samayena pañcamattānaṃ licchavisatānaṃ sārandade cetiye sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi – ‘‘pañcannaṃ ratanānaṃ pātubhāvo dullabho lokasmiṃ. Katamesaṃ pañcannaṃ? Hatthiratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṃ, assaratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṃ, maṇiratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṃ, itthiratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṃ, gahapatiratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṃ. Imesaṃ pañcannaṃ ratanānaṃ pātubhāvo dullabho lokasmi’’nti. ༡༤༣. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཚལ་ཆེན་པོའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་གནས་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྔ་དྲོའི་དུས་སུ་ཤམ་ཐབས་བགོས་ཏེ། ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་བསྣམས་ནས་ཡངས་པ་ཅན་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་གཤེགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ལི་ཙཱ་བཱི་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་སཱ་རནྡ་དའི་མཆོད་རྟེན་དུ་འདུས་ཤིང་འཁོད་པ་ན། བར་སྐབས་ཀྱི་གཏམ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། “འཇིག་རྟེན་ན་རིན་པོ་ཆེ་ལྔ་བྱུང་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་གླང་པོ་ཆེ་རིན་པོ་ཆེ་བྱུང་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །རྟ་རིན་པོ་ཆེ་བྱུང་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བྱུང་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེ་བྱུང་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཆེ་བྱུང་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །རིན་པོ་ཆེ་ལྔ་པོ་འདི་དག་འཇིག་རྟེན་ན་བྱུང་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །”ཞེས་སོ། ། Atha kho te licchavī magge purisaṃ ṭhapesuṃ – ‘‘yadā tvaṃ, ambho purisa, passeyyāsi bhagavantaṃ, atha amhākaṃ āroceyyāsī’’ti. Addasā kho so puriso bhagavantaṃ dūratova āgacchantaṃ; disvāna yena te licchavī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te licchavī etadavoca – ‘‘ayaṃ so, bhante, bhagavā gacchati arahaṃ sammāsambuddho; yassadāni kālaṃ maññathā’’ti. དེ་ནས་ལི་ཙཱ་བཱི་དེ་དག་གིས་ལམ་ཁར་སྐྱེས་བུ་ཞིག་བཞག་སྟེ། “ཀྱེ་སྐྱེས་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་ནམ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་བ་ན། དེ་ནས་ངེད་ཅག་ལ་སྨྲོས་ཤིག །”ཅེས་བསྒོའོ། །སྐྱེས་བུ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་བྱོན་པ་མཐོང་ངོ་། །མཐོང་ནས་ལི་ཙཱ་བཱི་རྣམས་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་ལི་ཙཱ་བཱི་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །“ཤེས་ལྡན་དག །བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འདི་བྱོན་གྱིན་འདུག་པས། ད་ནི་གཤེགས་པའི་དུས་ལ་བབ་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །”ཅེས་སྨྲས་སོ། ། Atha kho te licchavī yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu. Ekamantaṃ ṭhitā kho te licchavī bhagavantaṃ etadavocuṃ – དེ་ནས་ལི་ཙཱ་བཱི་དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ལངས་སོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ལངས་ནས་ལི་ཙཱ་བཱི་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Sādhu, bhante, yena sārandadaṃ cetiyaṃ tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyā’’ti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena. Atha kho bhagavā yena [Pg.149] sārandadaṃ cetiyaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā te licchavī etadavoca – ‘‘kāya nuttha, licchavī, etarahi kathāya sannisinnā, kā ca pana vo antarākathā vippakatā’’ti? ‘‘Idha, bhante, amhākaṃ sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi – ‘pañcannaṃ ratanānaṃ pātubhāvo dullabho lokasmiṃ. Katamesaṃ pañcannaṃ? Hatthiratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṃ, assaratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṃ, maṇiratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṃ, itthiratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṃ, gahapatiratanassa pātubhāvo dullabho lokasmiṃ. Imesaṃ pañcannaṃ ratanānaṃ pātubhāvo dullabho lokasmi’’’nti. “བཙུན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐུགས་བརྩེ་བར་མཛད་དེ་སཱ་རནྡ་དའི་མཆོད་རྟེན་ག་ལ་བ་དེར་གཤེགས་སུ་གསོལ། །”ཞེས་གསོལ་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅང་མི་གསུང་བས་གནང་བར་མཛད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སཱ་རནྡ་དའི་མཆོད་རྟེན་ག་ལ་བ་དེར་གཤེགས་ཏེ། གཤེགས་ནས་བཤམས་པའི་སྟན་ལ་བཞུགས་སོ། །བཞུགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལི་ཙཱ་བཱི་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །“ལི་ཙཱ་བཱི་དག །ཁྱེད་ཅག་ད་ལྟ་གཏམ་ཅི་ཞིག་གླེང་ཞིང་འདུས་ཏེ་འཁོད། ཁྱེད་ཅག་གི་བར་སྐབས་ཀྱི་གཏམ་མ་རྫོགས་པ་གང་ཞིག་ལུས་ཡོད། །”ཅེས་དྲིས་པ་དང་། “བཙུན་པ། འདིར་ངེད་ཅག་འདུས་ཤིང་འཁོད་པ་ན་བར་སྐབས་ཀྱི་གཏམ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། ‘འཇིག་རྟེན་ན་རིན་པོ་ཆེ་ལྔ་བྱུང་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་གླང་པོ་ཆེ་རིན་པོ་ཆེ་བྱུང་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །རྟ་རིན་པོ་ཆེ་བྱུང་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བྱུང་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེ་བྱུང་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཆེ་བྱུང་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །རིན་པོ་ཆེ་ལྔ་པོ་འདི་དག་འཇིག་རྟེན་ན་བྱུང་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །’ཞེས་སོ། །” ‘‘Kāmādhimuttānaṃ vata, bho, licchavīnaṃ kāmaṃyeva ārabbha antarākathā udapādi. Pañcannaṃ, licchavī, ratanānaṃ pātubhāvo dullabho lokasmiṃ. Katamesaṃ pañcannaṃ? Tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa pātubhāvo dullabho lokasmiṃ, tathāgatappaveditassa dhammavinayassa desetā puggalo dullabho lokasmiṃ, tathāgatappaveditassa dhammavinayassa desitassa viññātā puggalo dullabho lokasmiṃ, tathāgatappaveditassa dhammavinayassa desitassa viññātā dhammānudhammappaṭipanno puggalo dullabho lokasmiṃ, kataññū katavedī puggalo dullabho lokasmiṃ. Imesaṃ kho, licchavī, pañcannaṃ ratanānaṃ pātubhāvo dullabho lokasmi’’nti. Tatiyaṃ. “ཀྱེ་ལི་ཙཱ་བཱི་དག །འདོད་པ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་རྣམས་ལ་ནི་འདོད་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ་བར་སྐབས་ཀྱི་གཏམ་འབྱུང་བ་ངོ་མཚར་ཆེའོ། །ལི་ཙཱ་བཱི་དག །འཇིག་རྟེན་ན་རིན་པོ་ཆེ་ལྔ་བྱུང་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་སྟོན་པའི་གང་ཟག་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་བསྟན་པ་ན་རིག་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་བསྟན་པ་ན་རིག་ནས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་སྒྲུབ་པའི་གང་ཟག་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །བྱས་པ་གཟོ་ཞིང་བྱས་པ་བརྟན་པའི་གང་ཟག་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །ལི་ཙཱ་བཱི་དག །རིན་པོ་ཆེ་ལྔ་པོ་འདི་དག་འཇིག་རྟེན་ན་བྱུང་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །” མདོ་གསུམ་པའོ། ། 4. Tikaṇḍakīsuttaṃ ༤. ཏི་ཀཎྜ་ཀཱིའི་མདོ། 144. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sākete viharati tikaṇḍakīvane. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ༡༤༤. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་གནས་བཅས་ན་ཏི་ཀཎྜ་ཀཱིའི་ནགས་ན་བཞུགས་སོ། །དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་“དགེ་སློང་དག །”ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་“བཙུན་པ།”ཞེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Sādhu, bhikkhave, bhikkhu kālena kālaṃ appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyya. Sādhu, bhikkhave, bhikkhu kālena kālaṃ paṭikūle appaṭikūlasaññī vihareyya. Sādhu, bhikkhave, bhikkhu kālena kālaṃ appaṭikūle ca paṭikūle [Pg.150] ca paṭikūlasaññī vihareyya. Sādhu, bhikkhave, bhikkhu kālena kālaṃ paṭikūle ca appaṭikūle ca appaṭikūlasaññī vihareyya. Sādhu, bhikkhave, bhikkhu kālena kālaṃ paṭikūlañca appaṭikūlañca tadubhayaṃ abhinivajjetvā upekkhako vihareyya sato sampajāno. “དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གིས་རེས་འགའ་མི་སྡུག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་སྡུག་པར་འདུ་ཤེས་ཤིང་གནས་པར་བྱ་བ་ནི་ལེགས་སོ། །དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གིས་རེས་འགའ་མི་སྡུག་པ་ལ་མི་སྡུག་པ་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་ཤིང་གནས་པར་བྱ་བ་ནི་ལེགས་སོ། །དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གིས་རེས་འགའ་མི་སྡུག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་མི་སྡུག་པ་གཉིས་ཀ་ལ་མི་སྡུག་པར་འདུ་ཤེས་ཤིང་གནས་པར་བྱ་བ་ནི་ལེགས་སོ། །དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གིས་རེས་འགའ་མི་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀ་ལ་མི་སྡུག་པ་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་ཤིང་གནས་པར་བྱ་བ་ནི་ལེགས་སོ། །དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གིས་རེས་འགའ་མི་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀ་སྤངས་ཏེ། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ལྡན་པས་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པར་བྱ་བ་ནི་ལེགས་སོ། །” ‘‘Kiñca, bhikkhave, bhikkhu atthavasaṃ paṭicca appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyya? ‘Mā me rajanīyesu dhammesu rāgo udapādī’ti – idaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu atthavasaṃ paṭicca appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyya. “དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གིས་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་མི་སྡུག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་སྡུག་པར་འདུ་ཤེས་ཤིང་གནས་པར་བྱ་ཞེ་ན། ‘བདག་ལ་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་མ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཅིག’ ཅེས་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གིས་དགོས་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་མི་སྡུག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་སྡུག་པར་འདུ་ཤེས་ཤིང་གནས་པར་བྱའོ། །” ‘‘Kiñca, bhikkhave, bhikkhu atthavasaṃ paṭicca paṭikūle appaṭikūlasaññī vihareyya? ‘Mā me dosanīyesu dhammesu doso udapādī’ti – idaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu atthavasaṃ paṭicca paṭikūle appaṭikūlasaññī vihareyya. “དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གིས་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་མི་སྡུག་པ་ལ་མི་སྡུག་པ་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་ཤིང་གནས་པར་བྱ་ཞེ་ན། ‘བདག་ལ་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེ་སྡང་མ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཅིག’ ཅེས་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གིས་དགོས་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་མི་སྡུག་པ་ལ་མི་སྡུག་པ་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་ཤིང་གནས་པར་བྱའོ། །” ‘‘Kiñca, bhikkhave, bhikkhu atthavasaṃ paṭicca appaṭikūle ca paṭikūle ca paṭikūlasaññī vihareyya? ‘Mā me rajanīyesu dhammesu rāgo udapādi, mā me dosanīyesu dhammesu doso udapādī’ti – idaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu atthavasaṃ paṭicca appaṭikūle ca paṭikūle ca paṭikūlasaññī vihareyya. “དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གིས་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་མི་སྡུག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་མི་སྡུག་པ་གཉིས་ཀ་ལ་མི་སྡུག་པར་འདུ་ཤེས་ཤིང་གནས་པར་བྱ་ཞེ་ན། ‘བདག་ལ་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་མ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཅིག བདག་ལ་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེ་སྡང་མ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཅིག’ ཅེས་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གིས་དགོས་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་མི་སྡུག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་མི་སྡུག་པ་གཉིས་ཀ་ལ་མི་སྡུག་པར་འདུ་ཤེས་ཤིང་གནས་པར་བྱའོ། །” ‘‘Kiñca, bhikkhave, bhikkhu atthavasaṃ paṭicca paṭikūle ca appaṭikūle ca appaṭikūlasaññī vihareyya? ‘Mā me dosanīyesu dhammesu doso udapādi, mā me rajanīyesu dhammesu rāgo udapādī’ti – idaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu atthavasaṃ paṭicca paṭikūle ca appaṭikūle ca appaṭikūlasaññī vihareyya. “དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གིས་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་མི་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀ་ལ་མི་སྡུག་པ་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་ཤིང་གནས་པར་བྱ་ཞེ་ན། ‘བདག་ལ་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེ་སྡང་མ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཅིག བདག་ལ་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་མ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཅིག’ ཅེས་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གིས་དགོས་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་མི་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀ་ལ་མི་སྡུག་པ་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་ཤིང་གནས་པར་བྱའོ། །” ‘‘Kiñca, bhikkhave, bhikkhu atthavasaṃ paṭicca paṭikūlañca appaṭikūlañca tadubhayaṃ abhinivajjetvā upekkhako vihareyya? ‘Sato sampajāno mā me kvacani katthaci kiñcanaṃ rajanīyesu dhammesu rāgo udapādi, mā me kvacani katthaci kiñcanaṃ dosanīyesu dhammesu doso udapādi, mā me kvacani katthaci kiñcanaṃ mohanīyesu dhammesu moho udapādī’ti – idaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu atthavasaṃ paṭicca paṭikūlañca appaṭikūlañca tadubhayaṃ abhinivajjetvā upekkhako vihareyya sato sampajāno’’ti. Catutthaṃ. “དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གིས་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་མི་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀ་སྤངས་ཏེ་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པར་བྱ་ཞེ་ན། ‘དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ལྡན་པས་བདག་ལ་གང་དུའང་ཅི་ཡང་རུང་བའི་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཅིག བདག་ལ་གང་དུའང་ཅི་ཡང་རུང་བའི་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེ་སྡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཅིག བདག་ལ་གང་དུའང་ཅི་ཡང་རུང་བའི་གཏི་མུག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གཏི་མུག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཅིག’ ཅེས་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག །དགེ་སློང་གིས་དགོས་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་མི་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀ་སྤངས་ཏེ། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ལྡན་པས་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པར་བྱའོ། །” བཞི་པའོ། ། 5. Nirayasuttaṃ ༥. དམྱལ་བའི་མདོ། 145. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātī hoti, adinnādāyī hoti, kāmesumicchācārī [Pg.151] hoti, musāvādī hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. ༡༤༥. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་ན་ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ཡིན་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ཡིན་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ཡིན་པ་དང་། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་པ་དང་། མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་བཏུང་བ་ཆང་དང་བཅོས་པའི་ཆང་བག་མེད་པའི་གནས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན་ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, musāvādā paṭivirato hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Pañcamaṃ. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་ན་ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན་པ་དང་། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན་པ་དང་། མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་བཏུང་བ་ཆང་དང་བཅོས་པའི་ཆང་བག་མེད་པའི་གནས་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན་ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །” ལྔ་པའོ། ། 6. Mittasuttaṃ ༦. གྲོགས་པོའི་མདོ། 146. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu mitto na sevitabbo. Katamehi pañcahi? Kammantaṃ kāreti, adhikaraṇaṃ ādiyati, pāmokkhesu bhikkhūsu paṭiviruddho hoti, dīghacārikaṃ anavatthacārikaṃ anuyutto viharati, nappaṭibalo hoti kālena kālaṃ dhammiyā kathāya sandassetuṃ samādapetuṃ samuttejetuṃ sampahaṃsetuṃ. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu mitto na sevitabbo. ༡༤༦. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་གྲོགས་པོར་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། །ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། ལས་ཀྱི་མཐའ་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང་། རྩོད་པ་ལེན་པ་དང་། དགེ་སློང་གཙོ་བོ་རྣམས་དང་མི་མཐུན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡུན་རིང་དུ་གནས་ངེས་མེད་པར་རྒྱུ་བ་ལ་བརྩོན་ཞིང་གནས་པ་དང་། རེས་འགའ་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་མི་ནུས་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་གྲོགས་པོར་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། །” ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu mitto sevitabbo. Katamehi pañcahi? Na kammantaṃ kāreti, na adhikaraṇaṃ ādiyati, na pāmokkhesu bhikkhūsu paṭiviruddho hoti, na dīghacārikaṃ anavatthacārikaṃ anuyutto viharati, paṭibalo hoti kālena kālaṃ dhammiyā kathāya sandassetuṃ samādapetuṃ samuttejetuṃ sampahaṃsetuṃ. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu mitto sevitabbo’’ti. Chaṭṭhaṃ. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་གྲོགས་པོར་བསྟེན་པར་བྱའོ། །ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། ལས་ཀྱི་མཐའ་བྱེད་དུ་མི་འཇུག་པ་དང་། རྩོད་པ་མི་ལེན་པ་དང་། དགེ་སློང་གཙོ་བོ་རྣམས་དང་མི་མཐུན་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཡུན་རིང་དུ་གནས་ངེས་མེད་པར་རྒྱུ་བ་ལ་བརྩོན་ཞིང་མི་གནས་པ་དང་། རེས་འགའ་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་ནུས་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་གྲོགས་པོར་བསྟེན་པར་བྱའོ། །” དྲུག་པའོ། ། 7. Asappurisadānasuttaṃ ༧. སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་སྦྱིན་པའི་མདོ། 147. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, asappurisadānāni. Katamāni pañca? Asakkaccaṃ deti, acittīkatvā deti, asahatthā deti, apaviddhaṃ deti, anāgamanadiṭṭhiko deti. Imāni kho, bhikkhave, pañca asappurisadānāni. ༡༤༧. “དགེ་སློང་དག །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་སྦྱིན་པ་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། མ་གུས་པར་སྦྱིན་པ་དང་། རྩི་བར་མི་བྱེད་པར་སྦྱིན་པ་དང་། རང་གི་ལག་པས་མི་སྦྱིན་པ་དང་། དོར་བ་ལྟར་སྦྱིན་པ་དང་། འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་མི་ལྟ་བར་སྦྱིན་པའོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་དག་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་སྦྱིན་པ་ལྔའོ། །” ‘‘Pañcimāni[Pg.152], bhikkhave, sappurisadānāni. Katamāni pañca? Sakkaccaṃ deti, cittīkatvā deti, sahatthā deti, anapaviddhaṃ deti, āgamanadiṭṭhiko deti. Imāni kho, bhikkhave, pañca sappurisadānānī’’ti. Sattamaṃ. “དགེ་སློང་དག །སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྦྱིན་པ་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། གུས་པར་སྦྱིན་པ་དང་། རྩི་བར་བྱེད་པས་སྦྱིན་པ་དང་། རང་གི་ལག་པས་སྦྱིན་པ་དང་། དོར་བ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་སྦྱིན་པ་དང་། འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་ལྟ་བས་སྦྱིན་པའོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་དག་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྦྱིན་པ་ལྔའོ། །” བདུན་པའོ། ། 8. Sappurisadānasuttaṃ ༨. སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྦྱིན་པའི་མདོ། 148. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, sappurisadānāni. Katamāni pañca? Saddhāya dānaṃ deti, sakkaccaṃ dānaṃ deti, kālena dānaṃ deti, anuggahitacitto dānaṃ deti, attānañca parañca anupahacca dānaṃ deti. ༡༤༨. “དགེ་སློང་དག །སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྦྱིན་པ་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། དད་པས་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དང་། གུས་པས་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དང་། དུས་སུ་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དང་། ཆགས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དང་། བདག་དང་གཞན་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པར་སྦྱིན་པ་གཏོང་བའོ། །” ‘‘Saddhāya kho pana, bhikkhave, dānaṃ datvā yattha yattha tassa dānassa vipāko nibbattati, aḍḍho ca hoti mahaddhano mahābhogo, abhirūpo ca hoti dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato. “དགེ་སློང་དག །དད་པས་སྦྱིན་པ་བཏང་བས་ནི། སྦྱིན་པ་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གང་དང་གང་དུ་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཚེ། ཕྱུག་པོ་དང་། ནོར་མང་པོ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞིང་། གཟུགས་བཟང་བ་དང་། བལྟ་ན་སྡུག་པ་དང་། མཛེས་པ་དང་། ཁ་དོག་གི་མཛེས་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Sakkaccaṃ kho pana, bhikkhave, dānaṃ datvā yattha yattha tassa dānassa vipāko nibbattati, aḍḍho ca hoti mahaddhano mahābhogo. Yepissa te honti puttāti vā dārāti vā dāsāti vā pessāti vā kammakarāti vā, tepi sussūsanti sotaṃ odahanti aññā cittaṃ upaṭṭhapenti. “དགེ་སློང་དག །གུས་པས་སྦྱིན་པ་བཏང་བས་ནི། སྦྱིན་པ་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གང་དང་གང་དུ་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཚེ། ཕྱུག་པོ་དང་། ནོར་མང་པོ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཁོང་གི་བུ་དང་། ཆུང་མ་དང་། བྲན་དང་། ཕོ་ཉ་དང་། ལས་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཉན་པར་བྱེད་པ་དང་། རྣ་གཏོད་པ་དང་། ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །” ‘‘Kālena kho pana, bhikkhave, dānaṃ datvā yattha yattha tassa dānassa vipāko nibbattati, aḍḍho ca hoti mahaddhano mahābhogo; kālāgatā cassa atthā pacurā honti. “དགེ་སློང་དག །དུས་སུ་སྦྱིན་པ་བཏང་བས་ནི། སྦྱིན་པ་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གང་དང་གང་དུ་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཚེ། ཕྱུག་པོ་དང་། ནོར་མང་པོ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞིང་། དུས་སུ་བབས་པའི་དོན་རྣམས་ཀྱང་ཁོང་ལ་མང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Anuggahitacitto kho pana, bhikkhave, dānaṃ datvā yattha yattha tassa dānassa vipāko nibbattati, aḍḍho ca hoti mahaddhano mahābhogo; uḷāresu ca pañcasu kāmaguṇesu bhogāya cittaṃ namati. “དགེ་སློང་དག །ཆགས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་བཏང་བས་ནི། སྦྱིན་པ་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གང་དང་གང་དུ་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཚེ། ཕྱུག་པོ་དང་། ནོར་མང་པོ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞིང་། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་སེམས་གཞོལ་བར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Attānañca parañca anupahacca kho pana, bhikkhave, dānaṃ datvā yattha yattha tassa dānassa vipāko nibbattati, aḍḍho ca hoti mahaddhano mahābhogo; na cassa kutoci bhogānaṃ upaghāto āgacchati aggito vā udakato vā rājato vā corato vā appiyato vā dāyādato vā. Imāni kho, bhikkhave, pañca sappurisadānānī’’ti. Aṭṭhamaṃ. “དགེ་སློང་དག །བདག་དང་གཞན་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པར་སྦྱིན་པ་བཏང་བས་ནི། སྦྱིན་པ་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གང་དང་གང་དུ་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཚེ། ཕྱུག་པོ་དང་། ནོར་མང་པོ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞིང་། མེ་དང་། ཆུ་དང་། རྒྱལ་པོ་དང་། ཆོམ་རྐུན་དང་། མི་སྡུག་པའི་རྒྱུད་འཛིན་པ་རྣམས་ལས་ཁོང་གི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་གནོད་པ་གང་ཡང་མི་འབྱུང་ངོ་། །དགེ་སློང་དག །འདི་དག་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྦྱིན་པ་ལྔའོ། །” བརྒྱད་པའོ། ། 9. Paṭhamasamayavimuttasuttaṃ ༩. དུས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མདོ་དང་པོ། 149. ‘‘Pañcime[Pg.153], bhikkhave, dhammā samayavimuttassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti. Katame pañca? Kammārāmatā, bhassārāmatā, niddārāmatā, saṅgaṇikārāmatā, yathāvimuttaṃ cittaṃ na paccavekkhati. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā samayavimuttassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti. ༡༤༩. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་དུས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགེ་སློང་ཉམས་པར་འགྱུར་བར་བྱེད་དོ། །ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། ལས་ལ་དགའ་བ་དང་། གླེང་མོ་ལ་དགའ་བ་དང་། གཉིད་ལ་དགའ་བ་དང་། འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་ལ་སོ་སོར་མི་རྟོག་པའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་དུས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགེ་སློང་ཉམས་པར་འགྱུར་བར་བྱེད་དོ། །” ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā samayavimuttassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti. Katame pañca? Na kammārāmatā, na bhassārāmatā, na niddārāmatā, na saṅgaṇikārāmatā, yathāvimuttaṃ cittaṃ paccavekkhati. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā samayavimuttassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī’’ti. Navamaṃ. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་དུས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགེ་སློང་མི་ཉམས་པར་བྱེད་དོ། །ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། ལས་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། གླེང་མོ་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། གཉིད་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། འདུ་འཛི་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་དུས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགེ་སློང་མི་ཉམས་པར་བྱེད་དོ། །” དགུ་པའོ། ། 10. Dutiyasamayavimuttasuttaṃ ༡༠. དུས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མདོ་གཉིས་པ། 150. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā samayavimuttassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti. Katame pañca? Kammārāmatā, bhassārāmatā, niddārāmatā, indriyesu aguttadvāratā, bhojane amattaññutā. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā samayavimuttassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti. ༡༥༠. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་དུས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགེ་སློང་ཉམས་པར་འགྱུར་བར་བྱེད་དོ། །ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། ལས་ལ་དགའ་བ་དང་། གླེང་མོ་ལ་དགའ་བ་དང་། གཉིད་ལ་དགའ་བ་དང་། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་མི་བསྲུང་བ་དང་། ཟས་ཀྱི་ཚོད་མི་ཤེས་པའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་དུས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགེ་སློང་ཉམས་པར་འགྱུར་བར་བྱེད་དོ། །” ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā samayavimuttassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti. Katame pañca? Na kammārāmatā, na bhassārāmatā, na niddārāmatā, indriyesu guttadvāratā, bhojane mattaññutā. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā samayavimuttassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī’’ti. Dasamaṃ. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་དུས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགེ་སློང་མི་ཉམས་པར་བྱེད་དོ། །ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། ལས་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། གླེང་མོ་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། གཉིད་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་བསྲུང་བ་དང་། ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཤེས་པའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་དུས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགེ་སློང་མི་ཉམས་པར་བྱེད་དོ། །” བཅུ་པའོ། ། Tikaṇḍakīvaggo pañcamo. ཚེར་མ་ཅན་གྱི་ཚན་པ་སྟེ་ལྔ་པའོ། ། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ནི། Datvā avajānāti ārabhati ca, sārandada tikaṇḍa nirayena ca; Mitto asappurisasappurisena, samayavimuttaṃ apare dveti. སྦྱིན་ནས་བརྙས་པ་དང་ལྟུང་བ་དང་། །སཱ་རནྡ་དང་ཚེར་མ་ཅན་དང་དམྱལ་བ་དང་། །གྲོགས་པོ་དང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་དམ་པ་དང་། །དུས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གཉིས་པོའོ། ། Tatiyapaṇṇāsakaṃ samattaṃ. ལྔ་བཅུ་པ་གསུམ་པ་རྫོགས་སོ། ། 4. Catutthapaṇṇāsakaṃ ༤. ལྔ་བཅུ་པ་བཞི་པ། (16) 1. Saddhammavaggo (༡༦) ༡. དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚན་པ། 1. Paṭhamasammattaniyāmasuttaṃ ༡. ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་མདོ་དང་པོ། 151. ‘‘Pañcahi[Pg.154], bhikkhave, dhammehi samannāgato suṇantopi saddhammaṃ abhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. Katamehi pañcahi? Kathaṃ paribhoti, kathikaṃ paribhoti, attānaṃ paribhoti, vikkhittacitto dhammaṃ suṇāti, anekaggacitto ayoniso ca manasi karoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato suṇantopi saddhammaṃ abhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. ༡༥༡. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་ན་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་མི་ནུས་སོ། །ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། གཏམ་ལ་བརྙས་པ་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་བརྙས་པ་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ལ་བརྙས་པ་བྱེད་པ་དང་། སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་ཏེ་ཆོས་ཉན་པ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མ་བབས་ཤིང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་མི་ནུས་སོ། །” ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato suṇanto saddhammaṃ bhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. Katamehi pañcahi? Na kathaṃ paribhoti, na kathikaṃ paribhoti, na attānaṃ paribhoti, avikkhittacitto dhammaṃ suṇāti, ekaggacitto yoniso ca manasi karoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato suṇanto saddhammaṃ bhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammatta’’nti. Paṭhamaṃ. དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་ན། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་རུང་ངོ་། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། གཏམ་ལ་བརྙས་པར་མི་བྱེད། སྨྲ་བ་པོ་ལ་བརྙས་པར་མི་བྱེད། བདག་ཉིད་ལ་བརྙས་པར་མི་བྱེད། སེམས་མ་གཡེངས་པར་ཆོས་ཉན་ཞིང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པས་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་ན། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་རུང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོའོ། ། 2. Dutiyasammattaniyāmasuttaṃ ༢. ཡང་དག་པའི་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་མདོ་གཉིས་པའོ། ། 152. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato suṇantopi saddhammaṃ abhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. Katamehi pañcahi? Kathaṃ paribhoti, kathikaṃ paribhoti, attānaṃ paribhoti, duppañño hoti jaḷo eḷamūgo, anaññāte aññātamānī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato suṇantopi saddhammaṃ abhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. ༡༥༢. དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་ཡང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་མི་རུང་ངོ་། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། གཏམ་ལ་བརྙས་པར་བྱེད། སྨྲ་བ་པོ་ལ་བརྙས་པར་བྱེད། བདག་ཉིད་ལ་བརྙས་པར་བྱེད། ཤེས་རབ་འཆལ་བ་དང་། བླུན་པོ་དང་། ལྐུགས་པ་ཡིན་ཞིང་། མ་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་པར་རློམ་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་ཡང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་མི་རུང་ངོ་། ། ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato suṇanto saddhammaṃ bhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. Katamehi pañcahi? Na kathaṃ paribhoti, na kathikaṃ paribhoti, na attānaṃ paribhoti, paññavā hoti [Pg.155] ajaḷo aneḷamūgo, na anaññāte aññātamānī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato suṇanto saddhammaṃ bhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammatta’’nti. Dutiyaṃ. དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་ན། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་རུང་ངོ་། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། གཏམ་ལ་བརྙས་པར་མི་བྱེད། སྨྲ་བ་པོ་ལ་བརྙས་པར་མི་བྱེད། བདག་ཉིད་ལ་བརྙས་པར་མི་བྱེད། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང་། མི་བླུན་པ་དང་། མི་ལྐུགས་པ་ཡིན་ཞིང་། མ་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་པར་རློམ་པར་མི་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་ན། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་རུང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པའོ། ། 3. Tatiyasammattaniyāmasuttaṃ ༣. ཡང་དག་པའི་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་མདོ་གསུམ་པའོ། ། 153. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato suṇantopi saddhammaṃ abhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. Katamehi pañcahi? Makkhī dhammaṃ suṇāti makkhapariyuṭṭhito, upārambhacitto dhammaṃ suṇāti randhagavesī, dhammadesake āhatacitto hoti khīlajāto, duppañño hoti jaḷo eḷamūgo, anaññāte aññātamānī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato suṇantopi saddhammaṃ abhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. ༡༥༣. དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་ཡང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་མི་རུང་ངོ་། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། འཆབ་སེམས་དང་ལྡན་ཞིང་འཆབ་སེམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་བཞིན་དུ་ཆོས་ཉན་པ་དང་། ཀླན་ཀ་འཚོལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སྐྱོན་འཚོལ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཉན་པ་དང་། ཆོས་སྟོན་པ་པོ་ལ་གནོད་སེམས་དང་ལྡན་ཞིང་སེམས་ཀྱི་ཕུར་པ་སྐྱེས་པ་དང་། ཤེས་རབ་འཆལ་བ་དང་། བླུན་པོ་དང་། ལྐུགས་པ་ཡིན་ཞིང་། མ་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་པར་རློམ་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་ཡང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་མི་རུང་ངོ་། ། ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato suṇanto saddhammaṃ bhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. Katamehi pañcahi? Amakkhī dhammaṃ suṇāti na makkhapariyuṭṭhito, anupārambhacitto dhammaṃ suṇāti na randhagavesī, dhammadesake anāhatacitto hoti akhīlajāto, paññavā hoti ajaḷo aneḷamūgo, na anaññāte aññātamānī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato suṇanto saddhammaṃ bhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammatta’’nti. Tatiyaṃ. དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་ན། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་རུང་ངོ་། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། འཆབ་སེམས་མེད་ཅིང་འཆབ་སེམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མ་ནོན་པར་ཆོས་ཉན་པ་དང་། ཀླན་ཀ་འཚོལ་བའི་སེམས་མེད་ཅིང་སྐྱོན་མི་འཚོལ་བར་ཆོས་ཉན་པ་དང་། ཆོས་སྟོན་པ་པོ་ལ་གནོད་སེམས་མེད་ཅིང་སེམས་ཀྱི་ཕུར་པ་མ་སྐྱེས་པ་དང་། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང་། མི་བླུན་པ་དང་། མི་ལྐུགས་པ་ཡིན་ཞིང་། མ་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་པར་རློམ་པར་མི་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་ན། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་རུང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པའོ། ། 4. Paṭhamasaddhammasammosasuttaṃ ༤. དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པའི་མདོ་དང་པོའོ། ། 154. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhū na sakkaccaṃ dhammaṃ suṇanti, na sakkaccaṃ dhammaṃ pariyāpuṇanti, na sakkaccaṃ dhammaṃ dhārenti, na sakkaccaṃ dhātānaṃ dhammānaṃ atthaṃ upaparikkhanti, na sakkaccaṃ atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammaṃ paṭipajjanti. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. ༡༥༤. དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་གུས་པས་ཆོས་མི་ཉན་པ་དང་། གུས་པས་ཆོས་མི་སློབ་པ་དང་། གུས་པས་ཆོས་མི་འཛིན་པ་དང་། བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་གུས་པས་མི་རྟོག་པ་དང་། དོན་ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཤེས་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་གུས་པས་མི་སྒྲུབ་པ་འདི་དག་གོ །དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhū sakkaccaṃ dhammaṃ suṇanti, sakkaccaṃ [Pg.156] dhammaṃ pariyāpuṇanti, sakkaccaṃ dhammaṃ dhārenti, sakkaccaṃ dhātānaṃ dhammānaṃ atthaṃ upaparikkhanti, sakkaccaṃ atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammaṃ paṭipajjanti. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattantī’’ti. Catutthaṃ. དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་དང་། མ་ནུབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་གུས་པས་ཆོས་ཉན་པ་དང་། གུས་པས་ཆོས་སློབ་པ་དང་། གུས་པས་ཆོས་འཛིན་པ་དང་། བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་གུས་པས་རྟོག་པ་དང་། དོན་ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཤེས་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་གུས་པས་སྒྲུབ་པ་འདི་དག་གོ །དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་དང་། མ་ནུབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པའོ། ། 5. Dutiyasaddhammasammosasuttaṃ ༥. དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པའི་མདོ་གཉིས་པའོ། ། 155. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhū dhammaṃ na pariyāpuṇanti – suttaṃ, geyyaṃ, veyyākaraṇaṃ, gāthaṃ, udānaṃ, itivuttakaṃ, jātakaṃ, abbhutadhammaṃ, vedallaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati. ༡༥༥. དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་མི་སློབ་སྟེ། མདོ་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པ་དང་། ལུང་དུ་བསྟན་པ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་། ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་དང་། སྐྱེས་པའི་རབས་དང་། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དང་པོའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ na vitthārena paresaṃ desenti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ཇི་ལྟར་བསླབས་པའི་ཆོས་རྣམས་རྒྱས་པར་གཞན་དག་ལ་མི་སྟོན་ཏོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གཉིས་པའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ na vitthārena paraṃ vācenti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ཇི་ལྟར་བསླབས་པའི་ཆོས་རྣམས་རྒྱས་པར་གཞན་ལ་ཀློག་ཏུ་མི་འཇུག་གོ །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གསུམ་པའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ na vitthārena sajjhāyaṃ karonti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ཇི་ལྟར་བསླབས་པའི་ཆོས་རྣམས་རྒྱས་པར་ཁ་ཏོན་མི་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་བཞི་པའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ na cetasā anuvitakkenti anuvicārenti manasānupekkhanti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ཇི་ལྟར་བསླབས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་མི་རྟོག་པ་དང་། རྗེས་སུ་མི་དཔྱོད་པ་དང་། ཡིད་ལ་ཉེ་བར་མི་ལྟའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ལྔ་པའོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhū dhammaṃ pariyāpuṇanti – suttaṃ, geyyaṃ, veyyākaraṇaṃ, gāthaṃ, udānaṃ, itivuttakaṃ, jātakaṃ, abbhutadhammaṃ, vedallaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་དང་། མ་ནུབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ློབ་སྟེ། མདོ་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པ་དང་། ལུང་དུ་བསྟན་པ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་། ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་དང་། སྐྱེས་པའི་རབས་དང་། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་དང་། མ་ནུབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དང་པོའོ། ། ‘‘Puna [Pg.157] caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paresaṃ desenti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ཇི་ལྟར་བསླབས་པའི་ཆོས་རྣམས་རྒྱས་པར་གཞན་དག་ལ་སྟོན་ཏོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་དང་། མ་ནུབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གཉིས་པའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paraṃ vācenti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ཇི་ལྟར་བསླབས་པའི་ཆོས་རྣམས་རྒྱས་པར་གཞན་ལ་ཀློག་ཏུ་འཇུག་གོ །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་དང་། མ་ནུབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གསུམ་པའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena sajjhāyaṃ karonti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ཇི་ལྟར་བསླབས་པའི་ཆོས་རྣམས་རྒྱས་པར་ཁ་ཏོན་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་དང་། མ་ནུབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་བཞི་པའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ cetasā anuvitakkenti anuvicārenti manasānupekkhanti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattantī’’ti. Pañcamaṃ. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ཇི་ལྟར་བསླབས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་དང་། རྗེས་སུ་དཔྱོད་པ་དང་། ཡིད་ལ་ཉེ་བར་ལྟའོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་དང་། མ་ནུབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ལྔ་པའོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་དང་། མ་ནུབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པའོ། ། 6. Tatiyasaddhammasammosasuttaṃ ༦. དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པའི་མདོ་གསུམ་པའོ། ། 156. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhū duggahitaṃ suttantaṃ pariyāpuṇanti dunnikkhittehi padabyañjanehi. Dunnikkhittassa, bhikkhave, padabyañjanassa atthopi dunnayo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati. ༡༥༦. དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཚིག་དང་ཡི་གེ་མ་དག་པར་བཞག་པ་ལས་མདོ་སྡེ་ལོག་པར་འཛིན་ཏོ། །དགེ་སློང་དག ཚིག་དང་ཡི་གེ་ལོག་པར་བཞག་པ་ལས་དོན་ཡང་རྟོགས་པར་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དང་པོའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū dubbacā honti, dovacassakaraṇehi dhammehi samannāgatā, akkhamā appadakkhiṇaggāhino anusāsaniṃ. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་རྣམས་ནི་སྨྲ་དཀའ་བ་དང་། སྨྲ་དཀའ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་ལྡན་པ་དང་། མི་བཟོད་པ་དང་། གདམས་ངག་ལ་གུས་པས་མི་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གཉིས་པའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ye te bhikkhū bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā, te na sakkaccaṃ suttantaṃ paraṃ vācenti; tesaṃ accayena chinnamūlako suttanto hoti appaṭisaraṇo. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་གང་དག་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ལུང་དང་ལྡན་པ་དང་། ཆོས་འཛིན་པ་དང་། འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་། མ་མོ་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་ལ་མདོ་སྡེ་གུས་པས་ཀློག་ཏུ་མི་འཇུག་གོ །དེ་དག་འདས་པའི་འོག་ཏུ་མདོ་སྡེ་རྩ་བ་ཆད་པ་དང་རྟེན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གསུམ་པའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, therā bhikkhū bāhulikā honti sāthalikā okkamane pubbaṅgamā paviveke nikkhittadhurā, na vīriyaṃ ārabhanti appattassa pattiyā [Pg.158] anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Tesaṃ pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjati. Sāpi hoti bāhulikā sāthalikā okkamane pubbaṅgamā paviveke nikkhittadhurā, na vīriyaṃ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་རྣམས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་དགའ་བ་དང་། ལྷོད་པོ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། དབེན་པ་ལ་ཁུར་བོར་བ་ཡིན་ཞིང་། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ་མོ། །དེ་དག་གི་ཕྱི་རབས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དག་གི་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་དགའ་བ་དང་། ལྷོད་པོ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། དབེན་པ་ལ་ཁུར་བོར་བ་ཡིན་ཞིང་། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ་མོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་བཞི་པའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, saṅgho bhinno hoti. Saṅghe kho pana, bhikkhave, bhinne aññamaññaṃ akkosā ca honti, aññamaññaṃ paribhāsā ca honti, aññamaññaṃ parikkhepā ca honti, aññamaññaṃ pariccajanā ca honti. Tattha appasannā ceva nappasīdanti, pasannānañca ekaccānaṃ aññathattaṃ hoti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་དགེ་འདུན་ནི་འབྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་དགེ་འདུན་བྱེ་བར་གྱུར་པ་ན། ཕན་ཚུན་གཤེ་བར་བྱེད་ཅིང་། ཕན་ཚུན་སྨོད་པར་བྱེད་ལ། ཕན་ཚུན་སྤོང་བར་བྱེད་ཅིང་། ཕན་ཚུན་འདོར་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་མ་དད་པ་རྣམས་ནི་དད་པར་མི་འགྱུར་ལ། དད་པ་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་བློ་གཞན་དུ་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བར་བྱེད་དོ། ། ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhū suggahitaṃ suttantaṃ pariyāpuṇanti sunikkhittehi padabyañjanehi. Sunikkhittassa, bhikkhave, padabyañjanassa atthopi sunayo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་དང་། མ་ནུབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པར་འགྱུར་བར་བྱེད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ལེགས་པར་བཀོད་པ་ལས་མདོ་སྡེ་ལེགས་པར་བཟུང་བ་ཀློག་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག ཚིག་དང་ཡི་གེ་ལེགས་པར་བཀོད་པ་ལས་དོན་ཡང་ལེགས་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་དང་། མ་ནུབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དང་པོ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū suvacā honti sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgatā, khamā padakkhiṇaggāhino anusāsaniṃ. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་དགེ་སློང་རྣམས་ནི་བཀའ་བློ་བདེ་བ་ཡིན་ཏེ། བཀའ་བློ་བདེ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་དང་། བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། གདམས་ངག་ལ་གུས་པས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་དང་། མ་ནུབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ye te bhikkhū bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā, te sakkaccaṃ suttantaṃ paraṃ vācenti; tesaṃ accayena na chinnamūlako suttanto hoti sappaṭisaraṇo. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་དགེ་སློང་གང་དག་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ལུང་དང་ལྡན་པ་དང་། ཆོས་འཛིན་པ་དང་། འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་། མ་མོ་འཛིན་པ་དེ་དག་གིས་གུས་པས་གཞན་ལ་མདོ་སྡེ་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་འདས་པའི་འོག་ཏུ་མདོ་སྡེ་ནི་རྩ་བ་ཆད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་རྟེན་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་དང་། མ་ནུབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, therā bhikkhū na bāhulikā honti na sāthalikā, okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā; vīriyaṃ ārabhanti appattassa pattiyā [Pg.159] anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Tesaṃ pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjati. Sāpi hoti na bāhulikā na sāthalikā, okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā, vīriyaṃ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati. དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་གནས་བརྟན་དགེ་སློང་རྣམས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་ལ་མི་གནས་ཤིང་ལྷོད་པོར་མི་བྱེད་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་འོག་ཏུ་ལྷུང་བའི་ཁུར་བོར་ཞིང་དབེན་པ་ལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །དེ་དག་གི་ཕྱི་རབས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་ལ་མི་གནས་ཤིང་ལྷོད་པོར་མི་བྱེད་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་འོག་ཏུ་ལྷུང་བའི་ཁུར་བོར་ཞིང་དབེན་པ་ལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་དང་། མ་ནུབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, saṅgho samaggo sammodamāno avivadamāno ekuddeso phāsuṃ viharati. Saṅghe kho pana, bhikkhave, samagge na ceva aññamaññaṃ akkosā honti, na ca aññamaññaṃ paribhāsā honti, na ca aññamaññaṃ parikkhepā honti, na ca aññamaññaṃ pariccajanā honti. Tattha appasannā ceva pasīdanti, pasannānañca bhiyyobhāvo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattantī’’ti. Chaṭṭhaṃ. དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་དགེ་འདུན་ནི་མཐུན་པ་དང་། དགའ་མགུ་དང་ལྡན་པ་དང་། རྩོད་པ་མེད་པ་དང་། སོ་སོར་ཐར་པ་གཅིག་པུ་འདོན་བཞིན་བདེ་བར་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག དགེ་འདུན་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ན། ཕན་ཚུན་གཤེ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་། ཕན་ཚུན་སྨོད་པར་མི་བྱེད་ལ། ཕན་ཚུན་སྤོང་བར་མི་བྱེད་ཅིང་། ཕན་ཚུན་འདོར་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་མ་དད་པ་རྣམས་ནི་དད་པར་འགྱུར་ལ། དད་པ་ཅན་རྣམས་ནི་ཕྱིར་ཞིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་དང་། མ་ནུབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་དང་། མ་ནུབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པར་འགྱུར་བར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲུག་པ་རྫོགས་སོ། ། 7. Dukkathāsuttaṃ ༧. སྨྲ་ཉེས་པའི་མདོ། 157. ‘‘Pañcannaṃ, bhikkhave, puggalānaṃ kathā dukkathā puggale puggalaṃ upanidhāya. Katamesaṃ pañcannaṃ? Assaddhassa, bhikkhave, saddhākathā dukkathā; dussīlassa sīlakathā dukkathā; appassutassa bāhusaccakathā dukkathā; maccharissa cāgakathā dukkathā; duppaññassa paññākathā dukkathā. ༡༥༧. དགེ་སློང་དག གང་ཟག་གཅིག་ལ་གཅིག་བསྡུར་ན། གང་ཟག་ལྔ་ལ་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་སྨྲ་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག མ་དད་པ་ལ་དད་པའི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་སྨྲ་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་སྨྲ་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོས་པ་ཉུང་བ་ལ་མང་དུ་ཐོས་པའི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་སྨྲ་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ། །སེར་སྣ་ཅན་ལ་གཏོང་བའི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་སྨྲ་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་སྨྲ་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kasmā ca, bhikkhave, assaddhassa saddhākathā dukkathā? Assaddho, bhikkhave, saddhākathāya kacchamānāya abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, saddhāsampadaṃ attani na samanupassati, na ca labhati tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā assaddhassa saddhākathā dukkathā. དགེ་སློང་དག ཅིའི་ཕྱིར་མ་དད་པ་ལ་དད་པའི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་སྨྲ་ཉེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག མ་དད་པ་ལ་དད་པའི་གཏམ་སྨྲས་པ་ན། ཁོང་ཁྲོ་བར་བྱེད་ཅིང་། འཁྲུག་པར་བྱེད་ལ། གནོད་སེམས་སྐྱེད་ཅིང་། མི་དགའ་བར་བྱེད་དེ། ཁྲོ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག དེ་ནི་རང་ཉིད་ལ་དད་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་མི་མཐོང་ཞིང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་བ་དང་མགུ་བ་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་དད་པ་ལ་དད་པའི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་སྨྲ་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kasmā ca, bhikkhave, dussīlassa sīlakathā dukkathā? Dussīlo, bhikkhave, sīlakathāya kacchamānāya abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so[Pg.160], bhikkhave, sīlasampadaṃ attani na samanupassati na ca labhati tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā dussīlassa sīlakathā dukkathā. དགེ་སློང་དག ཅིའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་སྨྲ་ཉེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་སྨྲས་པ་ན། ཁོང་ཁྲོ་བར་བྱེད་ཅིང་། འཁྲུག་པར་བྱེད་ལ། གནོད་སེམས་སྐྱེད་ཅིང་། མི་དགའ་བར་བྱེད་དེ། ཁྲོ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག དེ་ནི་རང་ཉིད་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་མི་མཐོང་ཞིང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་བ་དང་མགུ་བ་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་སྨྲ་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kasmā ca, bhikkhave, appassutassa bāhusaccakathā dukkathā? Appassuto, bhikkhave, bāhusaccakathāya kacchamānāya abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, sutasampadaṃ attani na samanupassati, na ca labhati tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā appassutassa bāhusaccakathā dukkathā. དགེ་སློང་དག ཅིའི་ཕྱིར་ཐོས་པ་ཉུང་བ་ལ་མང་དུ་ཐོས་པའི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་སྨྲ་ཉེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག ཐོས་པ་ཉུང་བ་ལ་མང་དུ་ཐོས་པའི་གཏམ་སྨྲས་པ་ན། ཁོང་ཁྲོ་བར་བྱེད་ཅིང་། འཁྲུག་པར་བྱེད་ལ། གནོད་སེམས་སྐྱེད་ཅིང་། མི་དགའ་བར་བྱེད་དེ། ཁྲོ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག དེ་ནི་རང་ཉིད་ལ་ཐོས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་མི་མཐོང་ཞིང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་བ་དང་མགུ་བ་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐོས་པ་ཉུང་བ་ལ་མང་དུ་ཐོས་པའི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་སྨྲ་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kasmā ca, bhikkhave, maccharissa cāgakathā dukkathā? Maccharī, bhikkhave, cāgakathāya kacchamānāya abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, cāgasampadaṃ attani na samanupassati na ca labhati tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā maccharissa cāgakathā dukkathā. དགེ་སློང་དག ཅིའི་ཕྱིར་སེར་སྣ་ཅན་ལ་གཏོང་བའི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་སྨྲ་ཉེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག སེར་སྣ་ཅན་ལ་གཏོང་བའི་གཏམ་སྨྲས་པ་ན། ཁོང་ཁྲོ་བར་བྱེད་ཅིང་། འཁྲུག་པར་བྱེད་ལ། གནོད་སེམས་སྐྱེད་ཅིང་། མི་དགའ་བར་བྱེད་དེ། ཁྲོ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག དེ་ནི་རང་ཉིད་ལ་གཏོང་བའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་མི་མཐོང་ཞིང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་བ་དང་མགུ་བ་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕYིར་སེར་སྣ་ཅན་ལ་གཏོང་བའི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་སྨྲ་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kasmā ca, bhikkhave, duppaññassa paññākathā dukkathā? Duppañño, bhikkhave, paññākathāya kacchamānāya abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, paññāsampadaṃ attani na samanupassati, na ca labhati tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā duppaññassa paññākathā dukkathā. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ puggalānaṃ kathā dukkathā puggale puggalaṃ upanidhāya. དགེ་སློང་དག ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་སྨྲ་ཉེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གཏམ་སྨྲས་པ་ན། ཁོང་ཁྲོ་བར་བྱེད་ཅིང་། འཁྲུག་པར་བྱེད་ལ། གནོད་སེམས་སྐྱེད་ཅིང་། མི་དགའ་བར་བྱེད་དེ། ཁྲོ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག དེ་ནི་རང་ཉིད་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་མི་མཐོང་ཞིང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་བ་དང་མགུ་བ་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་སྨྲ་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག གང་ཟག་གཅིག་ལ་གཅིག་བསྡུར་ན། གང་ཟག་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལ་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་སྨྲ་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Pañcannaṃ, bhikkhave, puggalānaṃ kathā sukathā puggale puggalaṃ upanidhāya. Katamesaṃ pañcannaṃ? Saddhassa, bhikkhave, saddhākathā sukathā; sīlavato sīlakathā sukathā; bahussutassa bāhusaccakathā sukathā; cāgavato cāgakathā sukathā; paññavato paññākathā sukathā. དགེ་སློང་དག གང་ཟག་གཅིག་ལ་གཅིག་བསྡུར་ན། གང་ཟག་ལྔ་ལ་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག དད་པ་ཅན་ལ་དད་པའི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་མང་དུ་ཐོས་པའི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །གཏོང་བ་ཅན་ལ་གཏོང་བའི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཅན་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kasmā ca, bhikkhave, saddhassa saddhākathā sukathā? Saddho, bhikkhave, saddhākathāya kacchamānāya nābhisajjati na kuppati na byāpajjati na patitthīyati na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, saddhāsampadaṃ attani samanupassati labhati ca tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā saddhassa saddhākathā sukathā. དགེ་སློང་དག ཅིའི་ཕྱིར་དད་པ་ཅན་ལ་དད་པའི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག དད་པ་ཅན་ལ་དད་པའི་གཏམ་སྨྲས་པ་ན། ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་། འཁྲུག་པར་མི་བྱེད་ལ། གནོད་སེམས་མི་སྐྱེད་ཅིང་། མི་དགའ་བར་མི་བྱེད་དེ། ཁྲོ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག དེ་ནི་རང་ཉིད་ལ་དད་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་མཐོང་ཞིང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་བ་དང་མགུ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དད་པ་ཅན་ལ་དད་པའི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kasmā ca, bhikkhave, sīlavato sīlakathā sukathā? Sīlavā, bhikkhave, sīlakathāya kacchamānāya nābhisajjati na kuppati na byāpajjati na [Pg.161] patitthīyati na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, sīlasampadaṃ attani samanupassati, labhati ca tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā sīlavato sīlakathā sukathā. དགེ་སློང་དག ཅིའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་སྨྲས་པ་ན། ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་། འཁྲུག་པར་མི་བྱེད་ལ། གནོད་སེམས་མི་སྐྱེད་ཅིང་། མི་དགའ་བར་མི་བྱེད་དེ། ཁྲོ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག དེ་ནི་རང་ཉིད་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་མཐོང་ཞིང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་བ་དང་མགུ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kasmā ca, bhikkhave, bahussutassa bāhusaccakathā sukathā? Bahussuto, bhikkhave, bāhusaccakathāya kacchamānāya nābhisajjati na kuppati na byāpajjati na patitthīyati na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, sutasampadaṃ attani samanupassati, labhati ca tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā bahussutassa bāhusaccakathā sukathā. དགེ་སློང་དག ཅིའི་ཕྱིར་མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་མང་དུ་ཐོས་པའི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་མང་དུ་ཐོས་པའི་གཏམ་སྨྲས་པ་ན། ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་། འཁྲུག་པར་མི་བྱེད་ལ། གནོད་སེམས་མི་སྐྱེད་ཅིང་། མི་དགའ་བར་མི་བྱེད་དེ། ཁྲོ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག དེ་ནི་རང་ཉིད་ལ་ཐོས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་མཐོང་ཞིང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་བ་དང་མགུ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་མང་དུ་ཐོས་པའི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kasmā ca, bhikkhave, cāgavato cāgakathā sukathā? Cāgavā, bhikkhave, cāgakathāya kacchamānāya nābhisajjati na kuppati na byāpajjati na patitthīyati na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, cāgasampadaṃ attani samanupassati, labhati ca tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā cāgavato cāgakathā sukathā. དགེ་སློང་དག ཅིའི་ཕྱིར་གཏོང་བ་ཅན་ལ་གཏོང་བའི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག གཏོང་བ་ཅན་ལ་གཏོང་བའི་གཏམ་སྨྲས་པ་ན། ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་། འཁྲུག་པར་མི་བྱེད་ལ། གནོད་སེམས་མི་སྐྱེད་ཅིང་། མི་དགའ་བར་མི་བྱེད་དེ། ཁྲོ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག དེ་ནི་རང་ཉིད་ལ་གཏོང་བའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་མཐོང་ཞིང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་བ་དང་མགུ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཏོང་བ་ཅན་ལ་གཏོང་བའི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kasmā ca, bhikkhave, paññavato paññākathā sukathā? Paññavā, bhikkhave, paññākathāya kacchamānāya nābhisajjati na kuppati na byāpajjati na patitthīyati na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, paññāsampadaṃ attani samanupassati labhati ca tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā paññavato paññākathā sukathā. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ puggalānaṃ kathā sukathā puggale puggalaṃ upanidhāyā’’ti. Sattamaṃ. དགེ་སློང་དག ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཅན་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག ཤེས་རབ་ཅན་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གཏམ་སྨྲས་པ་ན། ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་། འཁྲུག་པར་མི་བྱེད་ལ། གནོད་སེམས་མི་སྐྱེད་ཅིང་། མི་དགའ་བར་མི་བྱེད་དེ། ཁྲོ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག དེ་ནི་རང་ཉིད་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་མཐོང་ཞིང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་བ་དང་མགུ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཅན་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག གང་ཟག་གཅིག་ལ་གཅིག་བསྡུར་ན། གང་ཟག་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལ་གཏམ་སྨྲ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུན་པ་རྫོགས་སོ། ། 8. Sārajjasuttaṃ ༨. བག་ཚ་བའི་མདོ། 158. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu sārajjaṃ okkanto hoti. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu assaddho hoti, dussīlo hoti, appassuto hoti, kusīto hoti, dupañño hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi, dhammehi samannāgato bhikkhu sārajjaṃ okkanto hoti. ༡༥༨. དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་བག་ཚ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་མ་དད་པ་ཡིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ཡིན་པ་དང་། ཐོས་པ་ཉུང་བ་ཡིན་པ་དང་། ལེ་ལོ་ཅན་ཡིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་བག་ཚ་བར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Pañcahi[Pg.162], bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu visārado hoti. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu saddho hoti, sīlavā hoti, bahussuto hoti, āraddhavīriyo hoti, paññavā hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu visārado hotī’’ti. Aṭṭhamaṃ. “དགེ་སློང་དག། ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་མི་འཇིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག། འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་ལ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག། ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་མི་འཇིགས་པ་ཡིན་ནོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒྱད་པའོ། ། 9. Udāyīsuttaṃ ༩. ཨུ་དཱ་ཡཱིའི་མདོ། 159. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Tena kho pana samayena āyasmā udāyī mahatiyā gihiparisāya parivuto dhammaṃ desento nisinno hoti. Addasā kho āyasmā ānando āyasmantaṃ udāyiṃ mahatiyā gihiparisāya parivutaṃ dhammaṃ desentaṃ nisinnaṃ. Disvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘āyasmā, bhante, udāyī mahatiyā gihiparisāya parivuto dhammaṃ desetī’’ti. ༡༥༩. འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀོ་ཤཱམྦཱི་ན་གྷོ་སི་ཏའི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨུ་དཱ་ཡཱི་ཁྱིམ་པའི་འཁོར་ཆེན་པོས་བསྐོར་ཏེ་ཆོས་སྟོན་ཅིང་འདུག་གོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨུ་དཱ་ཡཱི་ཁྱིམ་པའི་འཁོར་ཆེན་པོས་བསྐོར་ཏེ་ཆོས་སྟོན་ཅིང་འདུག་པ་མཐོང་ངོ། །མཐོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སཏེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨུ་དཱ་ཡཱི་ནི་ཁྱིམ་པའི་འཁོར་ཆེན་པོས་བསྐོར་ཏེ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །”ཞེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Na kho, ānanda, sukaraṃ paresaṃ dhammaṃ desetuṃ. Paresaṃ, ānanda, dhammaṃ desentena pañca dhamme ajjhattaṃ upaṭṭhāpetvā paresaṃ dhammo desetabbo. Katame pañca? ‘Anupubbiṃ kathaṃ kathessāmī’ti paresaṃ dhammo desetabbo; ‘pariyāyadassāvī kathaṃ kathessāmī’ti paresaṃ dhammo desetabbo; ‘anuddayataṃ paṭicca kathaṃ kathessāmī’ti paresaṃ dhammo desetabbo; ‘na āmisantaro kathaṃ kathessāmī’ti paresaṃ dhammo desetabbo; ‘attānañca parañca anupahacca kathaṃ kathessāmī’ti paresaṃ dhammo desetabbo. Na kho, ānanda, sukaraṃ paresaṃ dhammaṃ desetuṃ. Paresaṃ, ānanda, dhammaṃ desentena ime pañca dhamme ajjhattaṃ upaṭṭhāpetvā paresaṃ dhammo desetabbo’’ti. Navamaṃ. “ཀུན་དགའ་བོ། གཞན་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དགའ་བོ། གཞན་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ནང་དུ་ཆོས་ལྔ་ཉེ་བར་བཞག་སྟེ་གཞན་དག་ལ་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ‘བདག་གིས་མཐར་ཆགས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་པར་བྱའོ་’སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ་གཞན་ལ་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། །‘བདག་གིས་རྣམ་གྲངས་སྟོན་པའི་གཏམ་བཤད་པར་བྱའོ་’སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ་གཞན་ལ་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། །‘བདག་གིས་བརྩེ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གཏམ་བཤད་པར་བྱའོ་’སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ་གཞན་ལ་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། །‘ཟང་ཟིང་གི་བསམ་པ་མེད་པར་གཏམ་བཤད་པར་བྱའོ་’སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ་གཞན་ལ་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། །‘བདག་དང་གཞན་ལ་གནོད་པ་མེད་པར་གཏམ་བཤད་པར་བྱའོ་’སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ་གཞན་ལ་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཀུན་དགའ་བོ། གཞན་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དགའ་བོ། གཞན་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནང་དུ་ཉེ་བར་བཞག་སྟེ་གཞན་དག་ལ་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། ། 10. Duppaṭivinodayasuttaṃ ༡༠. བཟློག་དཀའ་བའི་མདོ། 160. ‘‘Pañcime, bhikkhave, uppannā duppaṭivinodayā. Katame pañca? Uppanno rāgo duppaṭivinodayo, uppanno doso duppaṭivinodayo, uppanno moho [Pg.163] duppaṭivinodayo, uppannaṃ paṭibhānaṃ duppaṭivinodayaṃ, uppannaṃ gamikacittaṃ duppaṭivinodayaṃ. Ime kho, bhikkhave, pañca uppannā duppaṭivinodayā’’ti. Dasamaṃ. ༡༦༠. “དགེ་སློང་དག། ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་སྐྱེས་ན་བཟློག་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་སྐྱེས་པ་ནི་བཟློག་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་སྡང་སྐྱེས་པ་ནི་བཟློག་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །གཏི་མུག་སྐྱེས་པ་ནི་བཟློག་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །སྤོབས་པ་སྐྱེས་པ་ནི་བཟློག་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བར་འདོད་པའི་སེམས་སྐྱེས་པ་ནི་བཟློག་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག། ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་སྐྱེས་ན་བཟློག་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་པའོ། ། Saddhammavaggo paṭhamo. དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚན་པ་སྟེ་དང་པོའོ། ། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ནི། Tayo sammattaniyāmā, tayo saddhammasammosā; Dukkathā ceva sārajjaṃ, udāyidubbinodayāti. ཡང་དག་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་ལ་འཇུག་པ་གསུམ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་གསུམ་དང་། སྨྲ་ཉེས་པ་དང་། འཇིགས་པ་དང་། ཨུ་དཱ་ཡཱི་དང་། བཟློག་དཀའ་བ་རྣམས་སོ། ། (17) 2. Āghātavaggo (༡༧) ༢. ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་ཚན་པ། 1. Paṭhamaāghātapaṭivinayasuttaṃ ༡. ཀུན་ནས་མནར་སེམས་བསལ་བའི་མདོ་དང་པོ། 161. ‘‘Pañcime, bhikkhave, āghātapaṭivinayā yattha bhikkhuno uppanno āghāto sabbaso paṭivinetabbo. Katame pañca? Yasmiṃ, bhikkhave, puggale āghāto jāyetha, mettā tasmiṃ puggale bhāvetabbā; evaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo. Yasmiṃ, bhikkhave, puggale āghāto jāyetha, karuṇā tasmiṃ puggale bhāvetabbā; evaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo. Yasmiṃ, bhikkhave, puggale āghāto jāyetha, upekkhā tasmiṃ puggale bhāvetabbā; evaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo. Yasmiṃ, bhikkhave, puggale āghāto jāyetha, asatiamanasikāro tasmiṃ puggale āpajjitabbo; evaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo. Yasmiṃ, bhikkhave, puggale āghāto jāyetha, kammassakatā tasmiṃ puggale adhiṭṭhātabbā – ‘kammassako ayamāyasmā kammadāyādo kammayoni kammabandhu kammappaṭisaraṇo, yaṃ kammaṃ karissati kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā tassa dāyādo bhavissatī’ti; evaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo. Ime kho, bhikkhave, pañca āghātapaṭivinayā, yattha bhikkhuno uppanno āghāto sabbaso paṭivinetabbo’’ti. Paṭhamaṃ. ༡༦༡. “དགེ་སློང་དག། ཀུན་ནས་མནར་སེམས་བསལ་བའི་ཐབས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དེ། དགེ་སློང་གིས་གང་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསལ་བར་བྱའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག། གང་ཟག་གང་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན། གང་ཟག་དེ་ལ་བྱམས་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་ཟག་དེ་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་བསལ་བར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག། གང་ཟག་གང་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན། གང་ཟག་དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་ཟག་དེ་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་བསལ་བར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག། གང་ཟག་གང་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན། གང་ཟག་དེ་ལ་བཏང་སྙོམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་ཟག་དེ་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་བསལ་བར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག། གང་ཟག་གང་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན། གང་ཟག་དེ་ལ་དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་ཟག་དེ་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་བསལ་བར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག། གང་ཟག་གང་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན། གང་ཟག་དེ་ལ་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་གནས་པར་བྱ་སྟེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་ཡིན། ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན། ལས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ཅན་ཡིན། ལས་ཀྱི་གཉེན་མཚམས་ཅན་ཡིན། ལས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཡིན། དེས་ལས་དགེ་བ་འམ། ཡང་ན་མི་དགེ་བ་གང་བྱས་པ་དེའི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ་’སྙམ་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་ཟག་དེ་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་བསལ་བར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག། ཀུན་ནས་མནར་སེམས་བསལ་བའི་ཐབས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དེ། དགེ་སློང་གིས་གང་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསལ་བར་བྱའོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོའོ། ། 2. Dutiyaāghātapaṭivinayasuttaṃ ༢. ཀུན་ནས་མནར་སེམས་བསལ་བའི་མདོ་གཉིས་པ། 162. Tatra [Pg.164] kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi – ‘‘āvuso bhikkhave’’ti. ‘‘Āvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṃ. Āyasmā sāriputto etadavoca – ༡༦༢. དེའི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་“ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་སློང་དག།”ཅེས་བོས་སོ། །དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་“ཚེ་དང་ལྡན་པ།”ཞེས་ལན་བཏབ་བོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ‘‘Pañcime, āvuso, āghātapaṭivinayā yattha bhikkhuno uppanno āghāto sabbaso paṭivinetabbo. Katame pañca? Idhāvuso, ekacco puggalo aparisuddhakāyasamācāro hoti parisuddhavacīsamācāro; evarūpepi, āvuso, puggale āghāto paṭivinetabbo. Idha panāvuso, ekacco puggalo aparisuddhavacīsamācāro hoti parisuddhakāyasamācāro; evarūpepi, āvuso, puggale āghāto paṭivinetabbo. Idha panāvuso, ekacco puggalo aparisuddhakāyasamācāro hoti aparisuddhavacīsamācāro, labhati ca kālena kālaṃ cetaso vivaraṃ cetaso pasādaṃ; evarūpepi, āvuso, puggale āghāto paṭivinetabbo. Idha panāvuso, ekacco puggalo aparisuddhakāyasamācāro hoti aparisuddhavacīsamācāro, na ca labhati kālena kālaṃ cetaso vivaraṃ cetaso pasādaṃ; evarūpepi, āvuso, puggale āghāto paṭivinetabbo. Idha panāvuso, ekacco puggalo parisuddhakāyasamācāro parisuddhavacīsamācāro, labhati ca kālena vā kālaṃ cetaso vivaraṃ cetaso pasādaṃ; evarūpepi, āvuso, puggale āghāto paṭivinetabbo. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། ཀུན་ནས་མནར་སེམས་བསལ་བའི་ཐབས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དེ། དགེ་སློང་གིས་གང་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསལ་བར་བྱའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ནི་ལུས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མ་དག་པ་ཡིན་ལ། ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དག་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ལ་ཡང་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་བསལ་བར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། ཡང་འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ནི་ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མ་དག་པ་ཡིན་ལ། ལུས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དག་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ལ་ཡང་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་བསལ་བར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། ཡང་འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ནི་ལུས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མ་དག་པ་ཡིན་ལ། ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་དག་པ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་དུས་ནས་དུས་སུ་སེམས་ཀྱི་གོ་སྐབས་དང་སེམས་ཀྱི་དང་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ལ་ཡང་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་བསལ་བར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། ཡང་འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ནི་ལུས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མ་དག་པ་ཡིན་ལ། ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་དག་པ་ཡིན་ཞིང་། དུས་ནས་དུས་སུ་སེམས་ཀྱི་གོ་སྐབས་དང་སེམས་ཀྱི་དང་བ་ཡང་མི་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ལ་ཡང་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་བསལ་བར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། ཡང་འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ནི་ལུས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དག་པ་ཡིན་ལ། ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པ་ཡིན་ཞིང་། དུས་ནས་དུས་སུ་སེམས་ཀྱི་གོ་སྐབས་དང་སེམས་ཀྱི་དང་བ་ཡང་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ལ་ཡང་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་བསལ་བར་བྱའོ། །” ‘‘Tatrāvuso, yvāyaṃ puggalo aparisuddhakāyasamācāro parisuddhavacīsamācāro, kathaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo? Seyyathāpi, āvuso, bhikkhu paṃsukūliko rathiyāya nantakaṃ disvā vāmena pādena niggaṇhitvā dakkhiṇena pādena pattharitvā, yo tattha sāro taṃ paripātetvā ādāya pakkameyya; evamevaṃ khvāvuso, yvāyaṃ puggalo aparisuddhakāyasamācāro parisuddhavacīsamācāro, yāssa aparisuddhakāyasamācāratā na sāssa tasmiṃ samaye manasi kātabbā, yā [Pg.165] ca khvāssa parisuddhavacīsamācāratā sāssa tasmiṃ samaye manasi kātabbā. Evaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། དེ་ལ་གང་ཟག་གང་ལུས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མ་དག་པ་ཡིན་ལ། ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དག་པ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་བསལ་བར་བྱ་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། དཔེར་ན། ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་ལམ་གྱི་གསེབ་ཏུ་རས་གོས་རྙིང་པ་ཞིག་མཐོང་ནས། རྐང་པ་གཡོན་པས་མནན་ཏེ་རྐང་པ་གཡས་པས་བརྐྱངས་ནས། དེའི་ནང་ནས་གང་སྙིང་པོ་ཡོད་པ་དེ་བཀོག་སྟེ་བླངས་ནས་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། དེ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་གང་ལུས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མ་དག་པ་ཡིན་ལ། ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དག་པ་ཡིན་པ་དེ་ལ། དེའི་ཚེ་དེའི་ལུས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མ་དག་པ་དེ་ཡིད་ལ་མི་བྱ་བར། དེའི་ཚེ་དེའི་ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཡིད་ལ་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་ཟག་དེ་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་བསལ་བར་བྱའོ། །” ‘‘Tatrāvuso, yvāyaṃ puggalo aparisuddhavacīsamācāro parisuddhakāyasamācāro, kathaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo? Seyyathāpi, āvuso, pokkharaṇī sevālapaṇakapariyonaddhā. Atha puriso āgaccheyya ghammābhitatto ghammapareto kilanto tasito pipāsito. So taṃ pokkharaṇiṃ ogāhetvā ubhohi hatthehi iticiti ca sevālapaṇakaṃ apaviyūhitvā añjalinā pivitvā pakkameyya. Evamevaṃ kho, āvuso, yvāyaṃ puggalo aparisuddhavacīsamācāro parisuddhakāyasamācāro, yāssa aparisuddhavacīsamācāratā na sāssa tasmiṃ samaye manasi kātabbā, yā ca khvāssa parisuddhakāyasamācāratā sāssa tasmiṃ samaye manasi kātabbā. Evaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། དེ་ལ་གང་ཟག་གང་ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མ་དག་པ་ཡིན་ལ། ལུས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དག་པ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་བསལ་བར་བྱ་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། དཔེར་ན། རྫིང་བུ་ཞིག་ཉ་ལྕིབས་དང་ཆུ་རྩྭས་ཡོངས་སུ་བཀབ་པ་ལ། དེ་ནས་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ཚ་བས་གདུངས་ཤིང་ཚ་བས་མནར་བ། ངལ་ཞིང་སྐོམ་པས་གཟིར་ཏེ་འོངས་ནས། ཁོ་རྫིང་བུ་དེར་ཞུགས་ཏེ་ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཕར་ཚུར་ཉ་ལྕིབས་དང་ཆུ་རྩྭ་བསལ་ནས། ཐལ་མོས་ཆུ་བཏུངས་ཏེ་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། དེ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་གང་ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མ་དག་པ་ཡིན་ལ། ལུས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དག་པ་ཡིན་པ་དེ་ལ། དེའི་ཚེ་དེའི་ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མ་དག་པ་དེ་ཡིད་ལ་མི་བྱ་བར། དེའི་ཚེ་དེའི་ལུས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཡིད་ལ་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་ཟག་དེ་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་བསལ་བར་བྱའོ། །” ‘‘Tatrāvuso, yvāyaṃ puggalo aparisuddhakāyasamācāro aparisuddhavacīsamācāro labhati ca kālena kālaṃ cetaso vivaraṃ cetaso pasādaṃ, kathaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo? Seyyathāpi, āvuso, parittaṃ gopade udakaṃ. Atha puriso āgaccheyya ghammābhitatto ghammapareto kilanto tasito pipāsito. Tassa evamassa – ‘idaṃ kho parittaṃ gopade udakaṃ. Sacāhaṃ añjalinā vā pivissāmi bhājanena vā khobhessāmipi taṃ loḷessāmipi taṃ apeyyampi taṃ karissāmi. Yaṃnūnāhaṃ catukkuṇḍiko nipatitvā gopītakaṃ pivitvā pakkameyya’nti. So catukkuṇḍiko nipatitvā gopītakaṃ pivitvā pakkameyya. Evamevaṃ kho, āvuso, yvāyaṃ puggalo aparisuddhakāyasamācāro aparisuddhavacīsamācāro labhati ca kālena kālaṃ cetaso vivaraṃ cetaso pasādaṃ, yāssa aparisuddhakāyasamācāratā na sāssa tasmiṃ samaye manasi kātabbā; yāpissa aparisuddhavacīsamācāratā na sāpissa tasmiṃ samaye manasi kātabbā. Yañca kho so labhati kālena kālaṃ cetaso vivaraṃ cetaso pasādaṃ, tamevassa tasmiṃ samaye manasi kātabbaṃ. Evaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། དེ་ལ་གང་ཟག་གང་ལུས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མ་དག་པ་ཡིན་ལ། ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་དག་པ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་དུས་ནས་དུས་སུ་སེམས་ཀྱི་གོ་སྐབས་དང་སེམས་ཀྱི་དང་བ་ཐོབ་པ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་བསལ་བར་བྱ་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། དཔེར་ན། བ་ལང་གི་རྐང་རྗེས་སུ་ཆུ་ཉུང་ངུ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ། དེ་ནས་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ཚ་བས་གདུངས་ཤིང་ཚ་བས་མནར་བ། ངལ་ཞིང་སྐོམ་པས་གཟིར་ཏེ་འོངས་ནས། ཁོ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེ་སྟེ། ‘བ་ལང་གི་རྐང་རྗེས་འདིའི་ཆུ་ནི་ཉུང་ངུ་ཞིག་གོ། །གལ་ཏེ་བདག་གིས་ཐལ་མོས་སམ། ཡང་ན་སྣོད་ཀྱིས་བཏུངས་ན་ཆུ་འདི་དཀྲུག་པར་འགྱུར་ཞིང་རྙོག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ། བཏུང་དུ་མི་རུང་བར་ཡང་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་གིས་ཡན་ལག་བཞི་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ་ཉལ་ནས་བ་ལང་བཞིན་དུ་བཏུངས་ཏེ་འགྲོ་ན་རེ་རན་’སྙམ་མོ། །ཁོ་ཡན་ལག་བཞི་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ་ཉལ་ནས་བ་ལང་བཞིན་དུ་བཏུངས་ཏེ་འགྲོའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། དེ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་གང་ལུས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མ་དག་པ་ཡིན་ལ། ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་དག་པ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་དུས་ནས་དུས་སུ་སེམས་ཀྱི་གོ་སྐབས་དང་སེམས་ཀྱི་དང་བ་ཐོབ་པ་དེ་ལ། དེའི་ཚེ་དེའི་ལུས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མ་དག་པ་དེ་ཡིད་ལ་མི་བྱ་ལ། དེའི་ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མ་དག་པ་དེ་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱའོ། །འོན་ཀྱང་དེས་དུས་ནས་དུས་སུ་སེམས་ཀྱི་གོ་སྐབས་དང་སེམས་ཀྱི་དང་བ་གང་ཐོབ་པ་དེ་ཁོ་ན་དེའི་ཚེ་ཡིད་ལ་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་ཟག་དེ་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་བསལ་བར་བྱའོ། །” ‘‘Tatrāvuso[Pg.166], yvāyaṃ puggalo aparisuddhakāyasamācāro aparisuddhavacīsamācāro na ca labhati kālena kālaṃ cetaso vivaraṃ cetaso pasādaṃ, kathaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo? Seyyathāpi, āvuso, puriso ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno addhānamaggappaṭipanno. Tassa puratopissa dūre gāmo pacchatopissa dūre gāmo. So na labheyya sappāyāni bhojanāni, na labheyya sappāyāni bhesajjāni, na labheyya patirūpaṃ upaṭṭhākaṃ, na labheyya gāmantanāyakaṃ. Tamenaṃ aññataro puriso passeyya addhānamaggappaṭipanno. So tasmiṃ purise kāruññaṃyeva upaṭṭhāpeyya, anuddayaṃyeva upaṭṭhāpeyya, anukampaṃyeva upaṭṭhāpeyya – ‘aho vatāyaṃ puriso labheyya sappāyāni bhojanāni, labheyya sappāyāni bhesajjāni, labheyya patirūpaṃ upaṭṭhākaṃ, labheyya gāmantanāyakaṃ! Taṃ kissa hetu? Māyaṃ puriso idheva anayabyasanaṃ āpajjī’ti ! Evamevaṃ kho, āvuso, yvāyaṃ puggalo aparisuddhakāyasamācāro aparisuddhavacīsamācāro na ca labhati kālena kālaṃ cetaso vivaraṃ cetaso pasādaṃ, evarūpepi, āvuso, puggale kāruññaṃyeva upaṭṭhāpetabbaṃ anuddayāyeva upaṭṭhāpetabbā anukampāyeva upaṭṭhāpetabbā – ‘aho vata ayamāyasmā kāyaduccaritaṃ pahāya kāyasucaritaṃ bhāveyya, vacīduccaritaṃ pahāya vacīsucaritaṃ bhāveyya, manoduccaritaṃ pahāya manosucaritaṃ bhāveyya! Taṃ kissa hetu? Māyaṃ āyasmā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjī’ti ! Evaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དེ་ལ་གང་ཟག་གང་ཞིག་ལུས་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་མ་དག་པ་དང་། ངག་གི་ཀུན་སྤྱོད་མ་དག་པ་ཡིན་ལ། དུས་དུས་སུ་སེམས་ཀྱི་གོ་སྐབས་དང་སེམས་ཀྱི་དང་བ་མི་ཐོབ་པ་དེ་ལ། ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཇི་ལྟར་བསལ་བར་བྱ་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་ནད་པ་ཉམ་ཐག་པ་ཤིན་ཏུ་ན་ཚ་ལྕི་བ་ཞིག་ལམ་རིང་པོར་ཞུགས་པ་ལ། ཁོའི་མདུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཡང་ཐག་རིང་བ་དང་། རྒྱབ་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཡང་ཐག་རིང་བར་གྱུར་ཏོ།། ཁོས་མཐུན་པའི་ཟས་མི་རྙེད། མཐུན་པའི་སྨན་མི་རྙེད། འཚམ་པའི་ནད་གཡོག་མི་རྙེད། གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཁྲིད་པའི་ལམ་རྒྱུས་པ་མི་རྙེད་དོ།། དེ་ནས་ལམ་རིང་པོར་ཞུགས་པའི་སྐྱེས་བུ་གཞན་ཞིག་གིས་ཁོ་མཐོང་བར་གྱུར་ཏེ། ཁོས་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཁོ་ན་དང་། བརྩེ་བ་ཁོ་ན་དང་། ཕན་སེམས་ཁོ་ན་བསྐྱེད་དེ། 'ཀྱེ་མ་སྐྱེས་བུ་འདིས་མཐུན་པའི་ཟས་རྙེད་པར་གྱུར་ཅིག མཐུན་པའི་སྨན་རྙེད་པར་གྱུར་ཅིག འཚམ་པའི་ནད་གཡོག་རྙེད་པར་གྱུར་ཅིག གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཁྲིད་པའི་ལམ་རྒྱུས་པ་རྙེད་པར་གྱུར་ཅིག དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་འདི་གནས་འདི་ཉིད་དུ་ཕུང་ཀྲོལ་དང་ཉམས་རྒུད་དུ་མ་གྱུར་ཅིག་'སྙམ་དུ་བསམ་མོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དེ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་གང་ཞིག་ལུས་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་མ་དག་པ་དང་། ངག་གི་ཀུན་སྤྱོད་མ་དག་པ་ཡིན་ལ། དུས་དུས་སུ་སེམས་ཀྱི་གོ་སྐབས་དང་སེམས་ཀྱི་དང་བ་མི་ཐོབ་པ་དེ་ལ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ལ་ཡང་སྙིང་རྗེ་ཁོ་ན་བསྐྱེད་པར་བྱ། བརྩེ་བ་ཁོ་ན་བསྐྱེད་པར་བྱ། ཕན་སེམས་ཁོ་ན་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། 'ཀྱེ་མ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདིས་ལུས་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་སྤངས་ནས་ལུས་ཀྱི་ལེགས་སྤྱོད་བསྒོམ་པར་གྱུར་ཅིག ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་སྤངས་ནས་ངག་གི་ལེགས་སྤྱོད་བསྒོམ་པར་གྱུར་ཅིག ཡིད་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་སྤངས་ནས་ཡིད་ཀྱི་ལེགས་སྤྱོད་བསྒོམ་པར་གྱུར་ཅིག དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་དང་། ལོག་ལྟ། ལྷུང་བ། དམྱལ་བར་མ་སྐྱེས་ཤིག་'སྙམ་དུ་བསམ་མོ།། དེ་ལྟར་གང་ཟག་དེ་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་བསལ་བར་བྱའོ།། ‘‘Tatrāvuso, yvāyaṃ puggalo parisuddhakāyasamācāro parisuddhavacīsamācāro labhati ca kālena kālaṃ cetaso vivaraṃ cetaso pasādaṃ, kathaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo? Seyyathāpi, āvuso, pokkharaṇī acchodakā sātodakā sītodakā setakā supatitthā ramaṇīyā nānārukkhehi sañchannā. Atha puriso āgaccheyya ghammābhitatto ghammapareto kilanto tasito pipāsito[Pg.167]. So taṃ pokkharaṇiṃ ogāhetvā nhātvā ca pivitvā ca paccuttaritvā tattheva rukkhacchāyāya nisīdeyya vā nipajjeyya vā. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དེ་ལ་གང་ཟག་གང་ཞིག་ལུས་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་དག་པ་དང་། ངག་གི་ཀུན་སྤྱོད་དག་པ་ཡིན་ལ། དུས་དུས་སུ་སེམས་ཀྱི་གོ་སྐབས་དང་སེམས་ཀྱི་དང་བ་ཐོབ་པ་དེ་ལ། ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཇི་ལྟར་བསལ་བར་བྱ་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དཔེར་ན། རྫིང་བུ་ཆུ་དང་བ་དང་། མངར་བ་དང་། བསིལ་བ་དང་། དཀར་བ་དང་། འཇུག་ངོགས་བཟང་བ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཤིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ། དེ་ནས་སྐྱེས་བུ་ཚ་བས་གདུངས་པ། ཚ་བས་མནར་བ། ངལ་བ། སྐོམ་པ། སྐོམ་པས་གདུངས་པ་ཞིག་ལྷགས་ཏེ། ཁོ་རྫིང་བུ་དེར་ཞུགས་ནས་ཁྲུས་བྱས་ཤིང་བཏུངས་ཏེ། ཕྱིར་ཐོན་ནས་དེ་ཉིད་དུ་ཤིང་གི་གྲིབ་བསིལ་ལ་འདུག་གམ་ཉལ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ།། Evamevaṃ kho, āvuso, yvāyaṃ puggalo parisuddhakāyasamācāro parisuddhavacīsamācāro labhati ca kālena kālaṃ cetaso vivaraṃ cetaso pasādaṃ, yāpissa parisuddhakāyasamācāratā sāpissa tasmiṃ samaye manasi kātabbā; yāpissa parisuddhavacīsamācāratā sāpissa tasmiṃ samaye manasi kātabbā; yampi labhati kālena kālaṃ cetaso vivaraṃ cetaso pasādaṃ, tampissa tasmiṃ samaye manasi kātabbaṃ. Evaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo. Samantapāsādikaṃ, āvuso, puggalaṃ āgamma cittaṃ pasīdati. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དེ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་གང་ཞིག་ལུས་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་དག་པ་དང་། ངག་གི་ཀུན་སྤྱོད་དག་པ་ཡིན་ལ། དུས་དུས་སུ་སེམས་ཀྱི་གོ་སྐབས་དང་སེམས་ཀྱི་དང་བ་ཐོབ་པ་དེ་ལ། ཁོའི་ལུས་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་དག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྐབས་དེར་ཡིད་ལ་བྱ་བར་བྱའོ།། ཁོའི་ངག་གི་ཀུན་སྤྱོད་དག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྐབས་དེར་ཡིད་ལ་བྱ་བར་བྱའོ།། ཁོས་དུས་དུས་སུ་སེམས་ཀྱི་གོ་སྐབས་དང་སེམས་ཀྱི་དང་བ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྐབས་དེར་ཡིད་ལ་བྱ་བར་བྱའོ།། དེ་ལྟར་གང་ཟག་དེ་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་བསལ་བར་བྱའོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཀུན་ནས་དང་བར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་དང་བར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Ime kho, āvuso, pañca āghātapaṭivinayā, yattha bhikkhuno uppanno āghāto sabbaso paṭivinetabbo’’ti. Dutiyaṃ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་འདི་དག་ནི་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་བསལ་བའི་ཐབས་ལྔ་པོ་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་གིས་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསལ་བར་བྱའོ།། གཉིས་པའོ།། 3. Sākacchasuttaṃ ༣. བགྲོ་གླེང་གི་མདོ། 163. Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi – ‘‘āvuso bhikkhave’’ti. ‘‘Āvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṃ. Āyasmā sāriputto etadavoca – ༡༦༣. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་'ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགེ་སློང་དག'ཅེས་བོས་སོ།། 'ཚེ་དང་ལྡན་པ'ཞེས་དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུའི་ཚིག་ལ་ལན་བཏབ་པར། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།། ‘‘Pañcahāvuso, dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃ sākaccho sabrahmacārīnaṃ. Katamehi pañcahi? Idhāvuso, bhikkhu attanā ca sīlasampanno hoti, sīlasampadākathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca samādhisampanno hoti, samādhisampadākathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca paññāsampanno hoti, paññāsampadākathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca vimuttisampanno hoti, vimuttisampadākathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca vimuttiñāṇadassanasampanno hoti, vimuttiñāṇadassanasampadākathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti. Imehi kho, āvuso, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃ sākaccho sabrahmacārīna’’nti. Tatiyaṃ. ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་བགྲོ་གླེང་བྱེད་པར་འོས་སོ།། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་རང་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ལས་བྱུང་བའི་དྲི་བ་ལན་འདེབས་ནུས་པ་ཡིན། རང་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ལས་བྱུང་བའི་དྲི་བ་ལན་འདེབས་ནུས་པ་ཡིན། རང་ཉིད་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ལས་བྱུང་བའི་དྲི་བ་ལན་འདེབས་ནུས་པ་ཡིན། རང་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ལས་བྱུང་བའི་དྲི་བ་ལན་འདེབས་ནུས་པ་ཡིན། རང་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ལས་བྱུང་བའི་དྲི་བ་ལན་འདེབས་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་བགྲོ་གླེང་བྱེད་པར་འོས་སོ།། གསུམ་པའོ།། 4. Sājīvasuttaṃ ༤. ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་མདོ། 164. Tatra [Pg.168] kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi…pe… ‘‘pañcahi, āvuso, dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃsājīvo sabrahmacārīnaṃ. Katamehi pañcahi? Idhāvuso, bhikkhu attanā ca sīlasampanno hoti, sīlasampadākathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca samādhisampanno hoti, samādhisampadākathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca paññāsampanno hoti, paññāsampadākathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca vimuttisampanno hoti, vimuttisampadākathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti; attanā ca vimuttiñāṇadassanasampanno hoti, vimuttiñāṇadassanasampadākathāya ca āgataṃ pañhaṃ byākattā hoti. Imehi kho, āvuso, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu alaṃsājīvo sabrahmacārīna’’nti. Catutthaṃ. ༡༦༤. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བོས་ཏེ། །པེ། །'ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་འོས་སོ།། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་རང་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ལས་བྱུང་བའི་དྲི་བ་ལན་འདེབས་ནུས་པ་ཡིན། རང་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ལས་བྱུང་བའི་དྲི་བ་ལན་འདེབས་ནུས་པ་ཡིན། རང་ཉིད་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ལས་བྱུང་བའི་དྲི་བ་ལན་འདེབས་ནུས་པ་ཡིན། རང་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ལས་བྱུང་བའི་དྲི་བ་ལན་འདེབས་ནུས་པ་ཡིན། རང་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཏམ་ལས་བྱུང་བའི་དྲི་བ་ལན་འདེབས་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་འོས་སོ།། བཞི་པའོ།།' 5. Pañhapucchāsuttaṃ ༥. དྲི་བ་འདྲི་བའི་མདོ། 165. Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi…pe… ‘‘yo hi koci, āvuso, paraṃ pañhaṃ pucchati, sabbo so pañcahi ṭhānehi, etesaṃ vā aññatarena. Katamehi pañcahi? Mandattā momūhattā paraṃ pañhaṃ pucchati, pāpiccho icchāpakato paraṃ pañhaṃ pucchati, paribhavaṃ paraṃ pañhaṃ pucchati, aññātukāmo paraṃ pañhaṃ pucchati, atha vā panevaṃcitto paraṃ pañhaṃ pucchati – ‘sace me pañhaṃ puṭṭho sammadeva byākarissati iccetaṃ kusalaṃ, no ce me pañhaṃ puṭṭho sammadeva byākarissati ahamassa sammadeva byākarissāmī’ti. Yo hi koci, āvuso, paraṃ pañhaṃ pucchati, sabbo so imehi pañcahi ṭhānehi, etesaṃ vā aññatarena. Ahaṃ kho panāvuso, evaṃcitto paraṃ pañhaṃ pucchāmi – ‘sace me pañhaṃ puṭṭho sammadeva byākarissati iccetaṃ kusalaṃ, no ce me pañhaṃ puṭṭho sammadeva byākarissati, ahamassa sammadeva byākarissāmī’’ti. Pañcamaṃ. ༡༦༥. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བོས་ཏེ། །པེ། །'ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་གང་སུ་ཞིག་གིས་གཞན་ལ་དྲི་བ་འདྲི་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་གནས་ལྔའམ། ཡང་ན་དེ་དག་ལས་གང་རུང་གཅིག་གི་ཕྱིར་འདྲི་བ་ཡིན་ནོ།། ལྔ་གང་ཞེ་ན། བླུན་ཞིང་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་དྲི་བ་འདྲི་བ། འདོད་པ་ངན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་དྲི་བ་འདྲི་བ། བརྙས་བཅོས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་དྲི་བ་འདྲི་བ། ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་དྲི་བ་འདྲི་བ། ཡང་ན་སེམས་འདི་ལྟ་བུས་གཞན་ལ་དྲི་བ་འདྲི་སྟེ། 'གལ་ཏེ་ངས་དྲི་བ་དྲིས་པ་ན་ཁོས་ལེགས་པར་ལན་བཏབ་ན་དེ་ནི་བཟང་ལ། གལ་ཏེ་ངས་དྲི་བ་དྲིས་པ་ན་ཁོས་ལེགས་པར་ལན་མ་བཏབ་ན་ངས་ཁོ་ལ་ལེགས་པར་ལན་བཤད་པར་བྱའོ'སྙམ་དུ་འདྲི་བའོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་གང་སུ་ཞིག་གིས་གཞན་ལ་དྲི་བ་འདྲི་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་གནས་ལྔ་པོ་འདི་དག་གམ། ཡང་ན་དེ་དག་ལས་གང་རུང་གཅིག་གི་ཕྱིར་འདྲི་བ་ཡིན་ནོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ང་ནི་སེམས་འདི་ལྟ་བུས་གཞན་ལ་དྲི་བ་འདྲི་སྟེ། 'གལ་ཏེ་ངས་དྲི་བ་དྲིས་པ་ན་ཁོས་ལེགས་པར་ལན་བཏབ་ན་དེ་ནི་བཟང་ལ། གལ་ཏེ་ངས་དྲི་བ་དྲིས་པ་ན་ཁོས་ལེགས་པར་ལན་མ་བཏབ་ན་ངས་ཁོ་ལ་ལེགས་པར་ལན་བཤད་པར་བྱའོ'སྙམ་དུ་འདྲི་བ་ཡིན་ནོ།། ལྔ་པའོ།།' 6. Nirodhasuttaṃ ༦. འགོག་པའི་མདོ། 166. Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi…pe… ‘‘idhāvuso, bhikkhu sīlasampanno samādhisampanno paññāsampanno saññāvedayitanirodhaṃ [Pg.169] samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi – atthetaṃ ṭhānaṃ. No ce diṭṭheva dhamme aññaṃ ārādheyya, atikkammeva kabaḷīkārāhārabhakkhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ aññataraṃ manomayaṃ kāyaṃ upapanno saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi – atthetaṃ ṭhāna’’nti. ༡༦༦. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བོས་ཏེ། །པེ། །'ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག་ལ། ལྡང་ཡང་ལྡང་བར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ།། གལ་ཏེ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་ན། ཁམ་གྱི་ཟས་ལ་ཟ་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་ལས་འདས་ཏེ། ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་ནས། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག་ལ། ལྡང་ཡང་ལྡང་བར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ།།' Evaṃ vutte āyasmā udāyī āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘aṭṭhānaṃ kho etaṃ, āvuso sāriputta, anavakāso yaṃ so bhikkhu atikkammeva kabaḷīkārāhārabhakkhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ aññataraṃ manomayaṃ kāyaṃ upapanno saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi – natthetaṃ ṭhāna’’nti. དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨུ་དཱ་ཡཱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།། 'ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། དགེ་སློང་དེ་ཁམ་གྱི་ཟས་ལ་ཟ་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་ལས་འདས་ཏེ། ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་ནས། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག་ལ། ལྡང་ཡང་ལྡང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ཞིང་སྐབས་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་མེད་དོ།།' Dutiyampi kho…pe… tatiyampi kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi – ‘‘idhāvuso, bhikkhu sīlasampanno samādhisampanno paññāsampanno saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi – atthetaṃ ṭhānaṃ. No ce diṭṭheva dhamme aññaṃ ārādheyya, atikkammeva kabaḷīkārāhārabhakkhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ aññataraṃ manomayaṃ kāyaṃ upapanno saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi – atthetaṃ ṭhāna’’nti. ལན་གཉིས་པ་དང་། །པེ། །ལན་གསུམ་པའི་བར་དུ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བོས་ཏེ། 'ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག་ལ། ལྡང་ཡང་ལྡང་བར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ།། གལ་ཏེ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་ན། ཁམ་གྱི་ཟས་ལ་ཟ་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་ལས་འདས་ཏེ། ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་ནས། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག་ལ། ལྡང་ཡང་ལྡང་བར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ།།'ཞེས་སྨྲས་སོ།། Tatiyampi kho āyasmā udāyī āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘aṭṭhānaṃ kho etaṃ, āvuso sāriputta, anavakāso yaṃ so bhikkhu atikkammeva kabaḷīkārāhārabhakkhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ aññataraṃ manomayaṃ kāyaṃ upapanno saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi – natthetaṃ ṭhāna’’nti. ལན་གསུམ་པའི་བར་དུ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨུ་དཱ་ཡཱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།། 'ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། དགེ་སློང་དེ་ཁམ་གྱི་ཟས་ལ་ཟ་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་ལས་འདས་ཏེ། ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་ནས། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག་ལ། ལྡང་ཡང་ལྡང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ཞིང་སྐབས་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་མེད་དོ།།'ཞེས་སྨྲས་སོ།། Atha kho āyasmato sāriputtassa etadahosi – ‘‘yāvatatiyakampi kho me āyasmā udāyī paṭikkosati, na ca me koci bhikkhu anumodati. Yaṃnūnāhaṃ yena bhagavā tenupasaṅkameyya’’nti. Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi – ‘‘idhāvuso, bhikkhu sīlasampanno samādhisampanno paññāsampanno saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi – atthetaṃ ṭhānaṃ. No ce diṭṭheva dhamme aññaṃ [Pg.170] ārādheyya, atikkammeva kabaḷīkārāhārabhakkhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ aññataraṃ manomayaṃ kāyaṃ upapanno saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi – atthetaṃ ṭhāna’’nti. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་མོ།། 'ལན་གསུམ་པའི་བར་དུ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཨུ་དཱ་ཡཱིས་ང་ལ་བཀག་ཅིང་། དགེ་སློང་གཅིག་གིས་ཀྱང་ང་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་མ་བྱས་སོ།། བདག་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བཞུགས་པ་དེར་ཉེ་བར་བཅར་ན་ཅི་མ་རུང་'སྙམ་མོ།། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བཞུགས་པ་དེར་ཉེ་བར་བཅར་ཏེ། ཉེ་བར་བཅར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བོས་ཏེ། 'ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག་ལ། ལྡང་ཡང་ལྡང་བར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ།། གལ་ཏེ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་ན། ཁམ་གྱི་ཟས་ལ་ཟ་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་ལས་འདས་ཏེ། ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་ནས། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་འཇུག་ལ། ལྡང་ཡང་ལྡང་བར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ།།'ཞེས་སྨྲས་སོ།། Evaṃ vutte āyasmā udāyī āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘aṭṭhānaṃ kho etaṃ, āvuso sāriputta, anavakāso yaṃ so bhikkhu atikkammeva kabaḷīkārāhārabhakkhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ aññataraṃ manomayaṃ kāyaṃ upapanno saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi – natthetaṃ ṭhāna’’nti. དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འཆར་བྱེད་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།། “ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། དགེ་སློང་དེ་ཁམ་གྱི་ཟས་ལ་བརྟེན་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ལས་འདས་ཏེ། ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་ནས། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་ཡང་བྱེད། ལྡང་བར་ཡང་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ཞིང་སྐབས་མ་མཆིས་པ་ཞིག་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་མེད་དོ།།” Dutiyampi kho…pe… tatiyampi kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi – ‘‘idhāvuso, bhikkhu sīlasampanno samādhisampanno paññāsampanno saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi – atthetaṃ ṭhānaṃ. No ce diṭṭheva dhamme aññaṃ ārādheyya, atikkammeva kabaḷīkārāhārabhakkhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ aññataraṃ manomayaṃ kāyaṃ upapanno saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi – atthetaṃ ṭhāna’’nti. ལན་གཉིས་པ་དང་། །པེ། ལན་གསུམ་པའི་བར་དུ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བོས་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།། “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག འདི་ན་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ནི། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་ཡང་བྱེད། ལྡང་བར་ཡང་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ཡོད་དོ།། གལ་ཏེ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མཆོག་གི་ཡེ་ཤེས་མ་ཐོབ་ན། ཁམ་གྱི་ཟས་ལ་བརྟེན་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ལས་འདས་ཏེ། ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་ནས། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་ཡང་བྱེད། ལྡང་བར་ཡང་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ཡོད་དོ།།” Tatiyampi kho āyasmā udāyī āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘aṭṭhānaṃ kho etaṃ, āvuso sāriputta, anavakāso yaṃ so bhikkhu atikkammeva kabaḷīkārāhārabhakkhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ aññataraṃ manomayaṃ kāyaṃ upapanno saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi – natthetaṃ ṭhāna’’nti. ལན་གསུམ་པའི་བར་དུ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འཆར་བྱེད་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།། “ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། དགེ་སློང་དེ་ཁམ་གྱི་ཟས་ལ་བརྟེན་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ལས་འདས་ཏེ། ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་ནས། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་ཡང་བྱེད། ལྡང་བར་ཡང་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ཞིང་སྐབས་མ་མཆིས་པ་ཞིག་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་མེད་དོ།།” Atha kho āyasmato sāriputtassa etadahosi – ‘‘bhagavatopi kho me sammukhā āyasmā udāyī yāvatatiyakaṃ paṭikkosati, na ca me koci bhikkhu anumodati. Yaṃnūnāhaṃ tuṇhī assa’’nti. Atha kho āyasmā sāriputto tuṇhī ahosi. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་བྱུང་སྟེ། “བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འཆར་བྱེད་ཀྱིས་བདག་གི་ཚིག་ལ་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བཀག་ཅིང་། དགེ་སློང་གཅིག་གིས་ཀྱང་བདག་གི་ཚིག་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་མ་བྱས་སོ།། བདག་ཅག་ཅི་ཡང་མི་སྨྲ་བར་འདུག་ན་རེ་ཞིག་ཅི་མ་རུང་།” དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཅི་ཡང་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་ཏོ།། Atha kho bhagavā āyasmantaṃ udāyiṃ āmantesi – ‘‘kaṃ pana tvaṃ, udāyi, manomayaṃ kāyaṃ paccesī’’ti? ‘‘Ye te, bhante, devā arūpino saññāmayā’’ti. ‘‘Kiṃ nu kho tuyhaṃ, udāyi, bālassa abyattassa bhaṇitena! Tvampi nāma bhaṇitabbaṃ maññasī’’ti! Atha kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi – ‘‘atthi nāma, ānanda, theraṃ bhikkhuṃ vihesiyamānaṃ ajjhupekkhissatha[Pg.171]. Na hi nāma, ānanda, kāruññampi bhavissati theramhi bhikkhumhi vihesiyamānamhī’’ti. དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འཆར་བྱེད་ལ་བོས་ཏེ། “འཆར་བྱེད། ཁྱོད་ཀྱིས་ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་གང་ལ་འདོད་དམ།” ཞེས་དྲིས་པ་དང་། “བཙུན་པ། གཟུགས་མེད་པ་འདུ་ཤེས་ལས་གྲུབ་པའི་ལྷ་གང་དག་ལགས་སོ།།” ཞེས་གསོལ་ཏོ།། “འཆར་བྱེད། བྱིས་པ་མི་མཁས་པ་ཁྱོད་ཀྱི་སྨྲས་པ་ལ་ཅི་ཞིག་ཡོད། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་སྨྲ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་མམ།” དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བོས་ཏེ། “ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་གནས་བརྟན་ལ་གཙེས་པར་བྱེད་པ་ལ་ཁྱོད་ཅག་གིས་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་པ་འདི་འདྲ་བ་ཡོད་དམ། ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་གནས་བརྟན་ལ་གཙེས་པར་བྱེད་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཙམ་ཡང་མི་སྐྱེ་བ་འདི་འདྲ་བ་ཡོད་དམ།” Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘idha, bhikkhave, bhikkhu sīlasampanno samādhisampanno paññāsampanno saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi – atthetaṃ ṭhānaṃ. No ce diṭṭheva dhamme aññaṃ ārādheyya, atikkammeva kabaḷīkārāhārabhakkhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ aññataraṃ manomayaṃ kāyaṃ upapanno saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjeyyāpi vuṭṭhaheyyāpi – atthetaṃ ṭhāna’’nti. Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṃ pāvisi. དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བོས་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། “དགེ་སློང་དག འདི་ན་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ནི། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་ཡང་བྱེད། ལྡང་བར་ཡང་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ཡོད་དོ།། གལ་ཏེ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མཆོག་གི་ཡེ་ཤེས་མ་ཐོབ་ན། ཁམ་གྱི་ཟས་ལ་བརྟེན་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ལས་འདས་ཏེ། ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་ནས། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་ཡང་བྱེད། ལྡང་བར་ཡང་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ཡོད་དོ།།” བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། བདེ་བར་གཤེགས་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས། བཞུགས་པའི་གདན་ལས་བཞེངས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གཤེགས་སོ།། Atha kho āyasmā ānando acirapakkantassa bhagavato yenāyasmā upavāṇo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ upavāṇaṃ etadavoca – ‘‘idhāvuso upavāṇa, aññe there bhikkhū vihesenti. Mayaṃ tena na muccāma. Anacchariyaṃ kho, panetaṃ āvuso upavāṇa, yaṃ bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito etadeva ārabbha udāhareyya yathā āyasmantaṃyevettha upavāṇaṃ paṭibhāseyya. Idāneva amhākaṃ sārajjaṃ okkanta’’nti. Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena upaṭṭhānasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā āyasmantaṃ upavāṇaṃ etadavoca – དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཤེགས་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པར། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།། “ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བར་གནས་པ། འདི་ན་དགེ་སློང་གཞན་དག་གིས་དགེ་སློང་གནས་བརྟན་རྣམས་ལ་གཙེས་པར་བྱེད་དོ།། བདག་ཅག་དེའི་ཉེས་པ་ལས་མི་ཐར་རོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བར་གནས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱི་དྲོའི་དུས་སུ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལས་བཞེངས་ནས། དོན་འདི་ཉིད་བརྩམས་ཏེ་བཀའ་སྩལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་མ་ཡིན་ནོ།། དེའི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཁྱོད་ཉིད་ལ་ལན་གདབ་པའི་སྤོབས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།། ད་ལྟ་ཉིད་དུ་བདག་ཅག་ལ་བག་ཚ་བ་སྐྱེས་སོ།།” དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱི་དྲོའི་དུས་སུ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལས་བཞེངས་ཏེ། འདུ་ཁང་གང་ན་བ་དེར་གཤེགས་སོ།། གཤེགས་ནས་བཤམས་པའི་གདན་ལ་བཞུགས་སོ།། བཞུགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། ‘‘Katīhi nu kho, upavāṇa, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā’’ti? ‘‘Pañcahi, bhante, dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca. Katamehi pañcahi? Idha, bhante, thero bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu; bahussuto hoti…pe… diṭṭhiyā suppaṭividdhā; kalyāṇavāco hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā; catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī; āsavānaṃ khayā…pe… sacchikatvā upasampajja viharati. Imehi kho, bhante, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu [Pg.172] sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā’’ti. “ཉེ་བར་གནས་པ། ཆོས་དུ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གནས་བརྟན་ནི། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། བཀུར་བར་འོས་པ་དང་། བསྔགས་པར་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རམ།” “བཙུན་པ། ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གནས་བརྟན་ནི། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། བཀུར་བར་འོས་པ་དང་། བསྔགས་པར་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ།། ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། བཙུན་པ། འདི་ན་དགེ་སློང་གནས་བརྟན་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། །པེ། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པར་བྱེད་དོ།། མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་ཏེ། །པེ། ལྟ་བས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།། ཚིག་བཟང་པོ་སྨྲ་བ་དང་། སྒྲ་གདངས་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། གྲོང་ཁྱེར་པའི་སྐད་ཆ་དག་པ་དང་། འཛེར་བ་མེད་པ་དང་། དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།། སེམས་ལྷག་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།། ཟག་པ་ཟད་པས། །པེ། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་སོ།། བཙུན་པ། ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གནས་བརྟན་ནི། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། བཀུར་བར་འོས་པ་དང་། བསྔགས་པར་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ།།” ‘‘Sādhu sādhu, upavāṇa! Imehi kho, upavāṇa, pañcahi dhammehi samannāgato thero bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca. Ime ce, upavāṇa, pañca dhammā therassa bhikkhuno na saṃvijjeyyuṃ, taṃ sabrahmacārī na sakkareyyuṃ na garuṃ kareyyuṃ na māneyyuṃ na pūjeyyuṃ khaṇḍiccena pāliccena valittacatāya. Yasmā ca kho, upavāṇa, ime pañca dhammā therassa bhikkhuno saṃvijjanti, tasmā taṃ sabrahmacārī sakkaronti garuṃ karonti mānenti pūjentī’’ti. Chaṭṭhaṃ. “ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་། ཉེ་བར་གནས་པ། ཉེ་བར་གནས་པ། ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གནས་བརྟན་ནི། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། བཀུར་བར་འོས་པ་དང་། བསྔགས་པར་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ།། ཉེ་བར་གནས་པ། གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གནས་བརྟན་ལ་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་མི་མངོན་ན། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་གི་སོ་ཆག་པ་དང་། སྐྲ་དཀར་བ་དང་། པགས་པ་གཉེར་མ་འཁུམས་པ་ཙམ་གྱིས་རི་མོར་མི་བྱེད། བཀུར་སྟིར་མི་བྱེད། རྗེད་པར་མི་བྱེད། མཆོད་པར་མི་བྱེད་དོ།། ཉེ་བར་གནས་པ། གང་གི་ཕྱིར་དགེ་སློང་གནས་བརྟན་ལ་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་མངོན་པ་དེའི་ཕྱིར། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་ལ་རི་མོར་བྱེད། བཀུར་སྟིར་བྱེད། རྗེད་པར་བྱེད། མཆོད་པར་བྱེད་དོ།།” དྲུག་པའོ།། 7. Codanāsuttaṃ ༧. སྐྱོན་བརྗོད་པའི་མདོ། 167. Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi – ‘‘codakena, āvuso, bhikkhunā paraṃ codetukāmena pañca dhamme ajjhattaṃ upaṭṭhāpetvā paro codetabbo’’. ༡༦༧. དེར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བོས་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།། “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག དགེ་སློང་གཞན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་པོས། རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཆོས་ལྔ་ཉེ་བར་བཞག་ནས་གཞན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པར་བྱའོ།།” ‘‘Katame pañca? Kālena vakkhāmi, no akālena; bhūtena vakkhāmi, no abhūtena; saṇhena vakkhāmi, no pharusena; atthasaṃhitena vakkhāmi, no anatthasaṃhitena; mettacitto vakkhāmi, no dosantaro. Codakena, āvuso, bhikkhunā paraṃ codetukāmena ime pañca dhamme ajjhattaṃ upaṭṭhāpetvā paro codetabbo. “ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། དུས་སུ་སྨྲ་བར་བྱ་ཡི། དུས་མ་ཡིན་པར་མི་སྨྲའོ།། བདེན་པར་སྨྲ་བར་བྱ་ཡི། མ་བདེན་པར་མི་སྨྲའོ།། འཇམ་པོར་སྨྲ་བར་བྱ་ཡི། རྩུབ་པོར་མི་སྨྲའོ།། དོན་དང་ལྡན་པར་སྨྲ་བར་བྱ་ཡི། དོན་དང་མི་ལྡན་པར་མི་སྨྲའོ།། བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྨྲ་བར་བྱ་ཡི། ཞེ་སྡང་གི་བསམ་པས་མི་སྨྲའོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག དགེ་སློང་གཞན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་པོས། རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཉེ་བར་བཞག་ནས་གཞན་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པར་བྱའོ།།” ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, ekaccaṃ puggalaṃ passāmi akālena codiyamānaṃ no kālena kupitaṃ, abhūtena codiyamānaṃ no bhūtena kupitaṃ, pharusena codiyamānaṃ no saṇhena kupitaṃ, anatthasaṃhitena codiyamānaṃ no atthasaṃhitena kupitaṃ, dosantarena codiyamānaṃ no mettacittena kupitaṃ. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག འདི་ན་བདག་གིས་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་མཐོང་སྟེ། དུས་མ་ཡིན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། དུས་སུ་སྐྱོན་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། མ་བདེན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། བདེན་པར་སྐྱོན་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྩུབ་པོར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། འཇམ་པོར་སྐྱོན་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དོན་དང་མི་ལྡན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། དོན་དང་ལྡན་པར་སྐྱོན་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་བསམ་པས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྐྱོན་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བར་འགྱུར་རོ།།” ‘‘Adhammacuditassa, āvuso, bhikkhuno pañcahākārehi avippaṭisāro upadahātabbo – ‘akālenāyasmā cudito no kālena, alaṃ te avippaṭisārāya; abhūtenāyasmā cudito no bhūtena, alaṃ te avippaṭisārāya; pharusenāyasmā cudito no saṇhena, alaṃ te avippaṭisārāya[Pg.173]; anatthasaṃhitenāyasmā cudito no atthasaṃhitena, alaṃ te avippaṭisārāya; dosantarenāyasmā cudito no mettacittena, alaṃ te avippaṭisārāyā’ti. Adhammacuditassa, āvuso, bhikkhuno imehi pañcahākārehi avippaṭisāro upadahātabbo. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག ཆོས་དང་མི་མཐུན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཐོབ་པའི་དགེ་སློང་ལ། རྣམ་པ་ལྔས་འགྱོད་པ་མེད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ལ་དུས་མ་ཡིན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། དུས་སུ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པས། ཁྱོད་འགྱོད་པ་མེད་པར་བྱ་བར་རིགས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ལ་མ་བདེན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། བདེན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པས། ཁྱོད་འགྱོད་པ་མེད་པར་བྱ་བར་རིགས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ལ་རྩུབ་པོར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། འཇམ་པོར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པས། ཁྱོད་འགྱོད་པ་མེད་པར་བྱ་བར་རིགས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ལ་དོན་དང་མི་ལན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། དོན་དང་ལྡན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པས། ཁྱོད་འགྱོད་པ་མེད་པར་བྱ་བར་རིགས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ལ་ཞེ་སྡང་གི་བསམ་པས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པས། ཁྱོད་འགྱོད་པ་མེད་པར་བྱ་བར་རིགས་སོ།།’ ཞེས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག ཆོས་དང་མི་མཐུན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཐོབ་པའི་དགེ་སློང་ལ། རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གིས་འགྱོད་པ་མེད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།།” ‘‘Adhammacodakassa, āvuso, bhikkhuno pañcahākārehi vippaṭisāro upadahātabbo – ‘akālena te, āvuso, codito no kālena, alaṃ te vippaṭisārāya; abhūtena te, āvuso, codito no bhūtena, alaṃ te vippaṭisārāya; pharusena te, āvuso, codito no saṇhena, alaṃ te vippaṭisārāya; anatthasaṃhitena te, āvuso, codito no atthasaṃhitena, alaṃ te vippaṭisārāya; dosantarena te, āvuso, codito no mettacittena, alaṃ te vippaṭisārāyā’ti. Adhammacodakassa, āvuso, bhikkhuno imehi pañcahākārehi vippaṭisāro upadahātabbo. Taṃ kissa hetu? Yathā na aññopi bhikkhu abhūtena codetabbaṃ maññeyyāti. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག ཆོས་དང་མི་མཐུན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པའི་དགེ་སློང་ལ། རྣམ་པ་ལྔས་འགྱོད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་དུས་མ་ཡིན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། དུས་སུ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པས། ཁྱོད་འགྱོད་པ་སྐྱེ་བར་རིགས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་མ་བདེན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། བདེན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པས། ཁྱོད་འགྱོད་པ་སྐྱེ་བར་རིགས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་རྩུབ་པོར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། འཇམ་པོར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པས། ཁྱོད་འགྱོད་པ་སྐྱེ་བར་རིགས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་དང་མི་ལྡན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། དོན་དང་ལྡན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པས། ཁྱོད་འགྱོད་པ་སྐྱེ་བར་རིགས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེ་སྡང་གི་བསམ་པས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པས། ཁྱོད་འགྱོད་པ་སྐྱེ་བར་རིགས་སོ།།’ ཞེས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག ཆོས་དང་མི་མཐུན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པའི་དགེ་སློང་ལ། རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གིས་འགྱོད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་མ་བདེན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པའི་ཕྱིར་རོ།།” ‘‘Idha panāhaṃ, āvuso, ekaccaṃ puggalaṃ passāmi kālena codiyamānaṃ no akālena kupitaṃ, bhūtena codiyamānaṃ no abhūtena kupitaṃ, saṇhena codiyamānaṃ no pharusena kupitaṃ, atthasaṃhitena codiyamānaṃ no anatthasaṃhitena kupitaṃ, mettacittena codiyamānaṃ no dosantarena kupitaṃ. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག འདི་ན་བདག་གིས་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་མཐོང་སྟེ། དུས་སུ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། དུས་མ་ཡིན་པར་སྐྱོན་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། བདེན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། མ་བདེན་པར་སྐྱོན་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། འཇམ་པོར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། རྩུབ་པོར་སྐྱོན་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དོན་དང་ལྡན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། དོན་དང་མི་ལྡན་པར་སྐྱོན་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། ཞེ་སྡང་གི་བསམ་པས་སྐྱོན་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བར་འགྱུར་རོ།།” ‘‘Dhammacuditassa, āvuso, bhikkhuno pañcahākārehi vippaṭisāro upadahātabbo – ‘kālenāyasmā cudito no akālena, alaṃ te vippaṭisārāya; bhūtenāyasmā cudito no abhūtena, alaṃ te vippaṭisārāya; saṇhenāyasmā cudito no pharusena, alaṃ te vippaṭisārāya; atthasaṃhitenāyasmā cudito no anatthasaṃhitena, alaṃ te vippaṭisārāya; mettacittenāyasmā cudito no dosantarena, alaṃ te vippaṭisārāyā’ti. Dhammacuditassa, āvuso, bhikkhuno imehi pañcahākārehi vippaṭisāro upadahātabbo. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག ཆོས་དང་མཐུན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཐོབ་པའི་དགེ་སློང་ལ། རྣམ་པ་ལྔས་འགྱོད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ལ་དུས་སུ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། དུས་མ་ཡིན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པས། ཁྱོད་འགྱོད་པ་སྐྱེ་བར་རིགས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ལ་བདེན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། མ་བདེན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པས། ཁྱོད་འགྱོད་པ་སྐྱེ་བར་རིགས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ལ་འཇམ་པོར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། རྩུབ་པོར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པས། ཁྱོད་འགྱོད་པ་སྐྱེ་བར་རིགས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ལ་དོན་དང་ལྡན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། དོན་དང་མི་ལྡན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པས། ཁྱོད་འགྱོད་པ་སྐྱེ་བར་རིགས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། ཞེ་སྡང་གི་བསམ་པས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པས། ཁྱོད་འགྱོད་པ་སྐྱེ་བར་རིགས་སོ།།’ ཞེས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག ཆོས་དང་མཐུན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཐོབ་པའི་དགེ་སློང་ལ། རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གིས་འགྱོད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།།” ‘‘Dhammacodakassa, āvuso, bhikkhuno pañcahākārehi avippaṭisāro upadahātabbo – ‘kālena te, āvuso, codito no akālena, alaṃ [Pg.174] te avippaṭisārāya; bhūtena te, āvuso, codito no abhūtena, alaṃ te avippaṭisārāya; saṇhena te, āvuso, codito no pharusena, alaṃ te avippaṭisārāya; atthasaṃhitena te, āvuso, codito no anatthasaṃhitena, alaṃ te avippaṭisārāya; mettacittena te, āvuso, codito no dosantarena, alaṃ te avippaṭisārāyā’ti. Dhammacodakassa, āvuso, bhikkhuno imehi pañcahākārehi avippaṭisāro upadahātabbo. Taṃ kissa hetu? Yathā aññopi bhikkhu bhūtena coditabbaṃ maññeyyāti. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག ཆོས་དང་མཐུན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པའི་དགེ་སློང་ལ། རྣམ་པ་ལྔས་འགྱོད་པ་མེད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་དུས་སུ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། དུས་མ་ཡིན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པས། ཁྱོད་འགྱོད་པ་མེད་པར་བྱ་བར་རིགས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་བདེན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། མ་བདེན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པས། ཁྱོད་འགྱོད་པ་མེད་པར་བྱ་བར་རིགས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་འཇམ་པོར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། རྩུབ་པོར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པས། ཁྱོད་འགྱོད་པ་མེད་པར་བྱ་བར་རིགས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་དང་ལྡན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། དོན་དང་མི་ལྡན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པས། ཁྱོད་འགྱོད་པ་མེད་པར་བྱ་བར་རིགས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལས། ཞེ་སྡང་གི་བསམ་པས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པས། ཁྱོད་འགྱོད་པ་མེད་པར་བྱ་བར་རིགས་སོ།།’ ཞེས་སོ།། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག ཆོས་དང་མཐུན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པའི་དགེ་སློང་ལ། རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གིས་འགྱོད་པ་མེད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་བདེན་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་ཕྱིར་རོ།།” ‘‘Cuditena, āvuso, puggalena dvīsu dhammesu patiṭṭhātabbaṃ – sacce ca, akuppe ca. Maṃ cepi, āvuso, pare codeyyuṃ kālena vā akālena vā bhūtena vā abhūtena vā saṇhena vā pharusena vā atthasaṃhitena vā anatthasaṃhitena vā mettacittā vā dosantarā vā, ahampi dvīsuyeva dhammesu patiṭṭhaheyyaṃ – sacce ca, akuppe ca. Sace jāneyyaṃ – ‘attheso mayi dhammo’ti, ‘atthī’ti naṃ vadeyyaṃ – ‘saṃvijjateso mayi dhammo’ti. Sace jāneyyaṃ – ‘nattheso mayi dhammo’ti, ‘natthī’ti naṃ vadeyyaṃ – ‘neso dhammo mayi saṃvijjatī’ti. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་པའི་གང་ཟག་གིས་ཆོས་གཉིས་ལ་གནས་པར་བྱ་སྟེ། བདེན་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། གལ་ཏེ་གཞན་དག་གིས་ང་ལ་དུས་སུ་འམ། དུས་མ་ཡིན་པར་རམ། བདེན་པས་སམ། བརྫུན་པས་སམ། འཇམ་པོས་སམ། རྩུབ་མོས་སམ། དོན་དང་ལྡན་པས་སམ། དོན་དང་མི་ལྡན་པས་སམ། བྱམས་སེམས་ཀྱིས་སམ། ཞེ་སྡང་གི་བསམ་པས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ནའང་། ང་ནི་ཆོས་གཉིས་པོ་འདི་ཉིད་ལ་གནས་པར་བྱ་སྟེ། བདེན་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་བདག་ལ་ཆོས་འདི་ཡོད་པར་ཤེས་ན། བདག་ལ་ཆོས་འདི་ཡོད་དོ། །བདག་ལ་འདི་ཡོད་པར་དམིགས་སོ་ཞེས་དེ་ལ་སྨྲའོ། །གལ་ཏེ་བདག་ལ་ཆོས་འདི་མེད་པར་ཤེས་ན། བདག་ལ་ཆོས་འདི་མེད་དོ། །བདག་ལ་ཆོས་འདི་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་དེ་ལ་སྨྲའོ། །” ‘‘Evampi kho te, sāriputta, vuccamānā atha ca panidhekacce moghapurisā na padakkhiṇaṃ gaṇhantī’’ti. “ཤཱ་རིའི་བུ། དེ་ལྟར་སྨྲས་ཀྱང་འདི་ན་གང་ཟག་གླེན་པ་ཁ་ཅིག་གིས་གུས་པས་དང་དུ་མི་ལེན་ཏོ། །”ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། ‘‘Ye te, bhante, puggalā assaddhā jīvikatthā na saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā saṭhā māyāvino ketabino uddhatā unnaḷā capalā mukharā vikiṇṇavācā indriyesu aguttadvārā bhojane amattaññuno jāgariyaṃ ananuyuttā sāmaññe anapekkhavanto sikkhāya na tibbagāravā bāhulikā sāthalikā okkamane pubbaṅgamā paviveke nikkhittadhurā kusītā hīnavīriyā muṭṭhassatino asampajānā asamāhitā vibbhantacittā duppaññā eḷamūgā, te mayā evaṃ vuccamānā na padakkhiṇaṃ gaṇhanti. “བཙུན་པ་ཉིད། གང་ཟག་གང་དག་དད་པ་མེད་པར། འཚོ་བ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་དུ་དད་པས་མ་ཡིན་པར་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སྟེ། གཡོ་སྒྱུ་ཅན། ངག་འཇམ་ཁོག་རྩུབ། ཟོལ་ཟོག་ཅན། རྒོད་པ། དྲེགས་པ་ཅན། གཡོ་བ། ཁ་དྲག་པ། ངག་འཆལ་བ། དབང་པོའི་སྒོ་མི་བསྡམས་པ། ཟས་ཀྱི་ཚོད་མི་ཤེས་པ། མི་ཉལ་བར་སད་པར་མི་བརྩོན་པ། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ལ་རེ་བ་མེད་པ། བསླབ་པ་ལ་གུས་པ་ཆེན་པོ་མེད་པ། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བར་འདོད་ཅིང་ལྷོད་པ། ཉམས་རྒུད་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ། དབེན་པ་ལ་ཁུར་བོར་བ། ལེ་ལོ་ཅན། བརྩོན་འགྲུས་ཉམས་པ། དྲན་པ་ཉམས་པ། ཤེས་བཞིན་མེད་པ། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ། སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ། ཤེས་རབ་མེད་པ། ལྐུགས་པ་ལྟ་བུ་དེ་དག་ལ། བདག་གིས་དེ་ལྟར་སྨྲས་ཀྱང་གུས་པས་དང་དུ་མི་ལེན་ཏོ། །” ‘‘Ye pana te, bhante, kulaputtā saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā asaṭhā amāyāvino aketabino anuddhatā anunnaḷā acapalā amukharā avikiṇṇavācā indriyesu guttadvārā bhojane mattaññuno jāgariyaṃ [Pg.175] anuyuttā sāmaññe apekkhavanto sikkhāya tibbagāravā na bāhulikā na sāthalikā okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā āraddhavīriyā pahitattā upaṭṭhitassatino sampajānā samāhitā ekaggacittā paññavanto aneḷamūgā, te mayā evaṃ vuccamānā padakkhiṇaṃ gaṇhantīti. “བཙུན་པ་ཉིད། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་དག་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སྟེ། གཡོ་སྒྱུ་མེད་པ། ངག་འཇམ་ཁོག་རྩུབ་མེད་པ། ཟོལ་ཟོག་མེད་པ། མི་རྒོད་པ། དྲེགས་པ་མེད་པ། མི་གཡོ་བ། ཁ་མི་དྲག་པ། ངག་མི་འཆལ་བ། དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་པ། ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཤེས་པ། མི་ཉལ་བར་སད་པར་བརྩོན་པ། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ལ་རེ་བ་ཡོད་པ། བསླབ་པ་ལ་གུས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བར་མི་འདོད་ཅིང་མི་ལྷོད་པ། ཉམས་རྒུད་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཁུར་བོར་བ། དབེན་པ་ལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ། བདག་ཉིད་བཏང་བ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པ། ཤེས་བཞིན་ཅན། མཉམ་པར་བཞག་པ། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ། ལྐུགས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ། བདག་གིས་དེ་ལྟར་སྨྲས་ཚེ་གུས་པས་དང་དུ་ལེན་ཏོ། །”ཞེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Ye te, sāriputta, puggalā assaddhā jīvikatthā na saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā saṭhā māyāvino ketabino uddhatā unnaḷā capalā mukharā vikiṇṇavācā indriyesu aguttadvārā bhojane amattaññuno jāgariyaṃ ananuyuttā sāmaññe anapekkhavanto sikkhāya na tibbagāravā bāhulikā sāthalikā okkamane pubbaṅgamā paviveke nikkhittadhurā kusītā hīnavīriyā muṭṭhassatino asampajānā asamāhitā vibbhantacittā duppaññā eḷamūgā, tiṭṭhantu te. “ཤཱ་རིའི་བུ། གང་ཟག་གང་དག་དད་པ་མེད་པར། འཚོ་བ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་དུ་དད་པས་མ་ཡིན་པར་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སྟེ། གཡོ་སྒྱུ་ཅན། ངག་འཇམ་ཁོག་རྩུབ། ཟོལ་ཟོག་ཅན། རྒོད་པ། དྲེགས་པ་ཅན། གཡོ་བ། ཁ་དྲག་པ། ངག་འཆལ་བ། དབང་པོའི་སྒོ་མི་བསྡམས་པ། ཟས་ཀྱི་ཚོད་མི་ཤེས་པ། མི་ཉལ་བར་སད་པར་མི་བརྩོན་པ། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ལ་རེ་བ་མེད་པ། བསླབ་པ་ལ་གུས་པ་ཆེན་པོ་མེད་པ། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བར་འདོད་ཅིང་ལྷོད་པ། ཉམས་རྒུད་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ། དབེན་པ་ལ་ཁུར་བོར་བ། ལེ་ལོ་ཅན། བརྩོན་འགྲུས་ཉམས་པ། དྲན་པ་ཉམས་པ། ཤེས་བཞིན་མེད་པ། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ། སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ། ཤེས་རབ་མེད་པ། ལྐུགས་པ་ལྟ་བུ་དེ་དག་ནི་བཞག་པར་བྱའོ། །” ‘‘Ye pana, te sāriputta, kulaputtā saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā asaṭhā amāyāvino aketabino anuddhatā anunnaḷā acapalā amukharā avikiṇṇavācā indriyesu guttadvārā bhojane mattaññuno jāgariyaṃ anuyuttā sāmaññe apekkhavanto sikkhāya tibbagāravā na bāhulikā na sāthalikā okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā āraddhavīriyā pahitattā upaṭṭhitassatino sampajānā samāhitā ekaggacittā paññavanto aneḷamūgā, te tvaṃ, sāriputta, vadeyyāsi. Ovada, sāriputta, sabrahmacārī; anusāsa, sāriputta, sabrahmacārī – ‘asaddhammā vuṭṭhāpetvā saddhamme patiṭṭhāpessāmi sabrahmacārī’ti. Evañhi te, sāriputta, sikkhitabba’’nti. Sattamaṃ. “ཤཱ་རིའི་བུ། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་དག་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སྟེ། གཡོ་སྒྱུ་མེད་པ། ངག་འཇམ་ཁོག་རྩུབ་མེད་པ། ཟོལ་ཟོག་མེད་པ། མི་རྒོད་པ། དྲེགས་པ་མེད་པ། མི་གཡོ་བ། ཁ་མི་དྲག་པ། ངག་མི་འཆལ་བ། དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་པ། ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཤེས་པ། མི་ཉལ་བར་སད་པར་བརྩོན་པ། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ལ་རེ་བ་ཡོད་པ། བསླབ་པ་ལ་གུས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བར་མི་འདོད་ཅིང་མི་ལྷོད་པ། ཉམས་རྒུད་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཁུར་བོར་བ། དབེན་པ་ལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ། བདག་ཉིད་བཏང་བ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པ། ཤེས་བཞིན་ཅན། མཉམ་པར་བཞག་པ། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ། ལྐུགས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ། ཤཱ་རིའི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲ་བར་བྱའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་གདམས་ངག་བྱོས་ཤིག། ཤཱ་རིའི་བུ། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱོས་ཤིག། ‘བདག་གིས་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་དམ་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལས་བསླངས་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་དགོད་པར་བྱའོ། །’ཞེས་སོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །”ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །མདོ་བདུན་པའོ། ། 8. Sīlasuttaṃ ༨. ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མདོ། 168. Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi – ‘‘dussīlassa, āvuso, sīlavipannassa hatūpaniso hoti sammāsamādhi; sammāsamādhimhi asati sammāsamādhivipannassa hatūpanisaṃ hoti yathābhūtañāṇadassanaṃ; yathābhūtañāṇadassane asati yathābhūtañāṇadassanavipannassa hatūpaniso hoti nibbidāvirāgo; nibbidāvirāge asati nibbidāvirāgavipannassa hatūpanisaṃ hoti vimuttiñāṇadassanaṃ. Seyyathāpi, āvuso, rukkho sākhāpalāsavipanno. Tassa papaṭikāpi na pāripūriṃ gacchati, tacopi [Pg.176] …pe… pheggupi… sāropi na pāripūriṃ gacchati. Evamevaṃ kho, āvuso, dussīlassa sīlavipannassa hatūpaniso hoti sammāsamādhi; sammāsamādhimhi asati sammāsamādhivipannassa hatūpanisaṃ hoti yathābhūtañāṇadassanaṃ; yathābhūtañāṇadassane asati yathābhūtañāṇadassanavipannassa hatūpaniso hoti nibbidāvirāgo; nibbidāvirāge asati nibbidāvirāgavipannassa hatūpanisaṃ hoti vimuttiñāṇadassanaṃ. ༡༦༨. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བོས་ཏེ། “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ལ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་ན། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉམས་པ་ལ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་མེད་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་ཉམས་པ་ལ། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མེད་ན། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉམས་པ་ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། དཔེར་ན། ཤིང་གི་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་ཉམས་ན། དེའི་ཕྱི་ཤུན་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར། བར་ཤུན་དང་། །པེ་། །ཤ་རྩི་དང་། །སྙིང་པོའང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ལ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་ན། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉམས་པ་ལ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་མེད་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་ཉམས་པ་ལ། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མེད་ན། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉམས་པ་ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Sīlavato, āvuso, sīlasampannassa upanisasampanno hoti sammāsamādhi; sammāsamādhimhi sati sammāsamādhisampannassa upanisasampannaṃ hoti yathābhūtañāṇadassanaṃ; yathābhūtañāṇadassane sati yathābhūtañāṇadassanasampannassa upanisasampanno hoti nibbidāvirāgo; nibbidāvirāge sati nibbidāvirāgasampannassa upanisasampannaṃ hoti vimuttiñāṇadassanaṃ. Seyyathāpi, āvuso, rukkho, sākhāpalāsasampanno. Tassa papaṭikāpi pāripūriṃ gacchati, tacopi…pe… pheggupi… sāropi pāripūriṃ gacchati. Evamevaṃ kho, āvuso, sīlavato sīlasampannassa upanisasampanno hoti sammāsamādhi; sammāsamādhimhi sati sammāsamādhisampannassa upanisasampannaṃ hoti yathābhūtañāṇadassanaṃ; yathābhūtañāṇadassane sati yathābhūtañāṇadassanasampannassa upanisasampanno hoti nibbidāvirāgo; nibbidāvirāge sati nibbidāvirāgasampannassa upanisasampannaṃ hoti vimuttiñāṇadassana’’nti. Aṭṭhamaṃ. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་ན། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་ཡོད་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡོད་ན། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། དཔེར་ན། ཤིང་གི་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ན། དེའི་ཕྱི་ཤུན་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར། བར་ཤུན་དང་། །པེ་། །ཤ་རྩི་དང་། །སྙིང་པོའང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་ན། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་ཡོད་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡོད་ན། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། །”ཞེས་སྨྲས་སོ། །མདོ་བརྒྱད་པའོ། ། 9. Khippanisantisuttaṃ ༩. མྱུར་དུ་རྟོགས་པའི་མདོ། 169. Atha kho āyasmā ānando yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ༡༦༩. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་ལྷན་ཅིག་དགྱེས་པར་གླེང་མོ་བྱས། དགྱེས་པར་བྱ་བ་དང་དྲན་པར་བྱ་བའི་གཏམ་རྣམས་བརྗོད་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ‘‘Kittāvatā nu kho, āvuso sāriputta, bhikkhu khippanisanti ca hoti, kusalesu dhammesu suggahitaggāhī ca, bahuñca gaṇhāti, gahitañcassa nappamussatī’’ti? ‘‘Āyasmā kho ānando bahussuto. Paṭibhātu āyasmantaṃyeva ānanda’’nti. ‘‘Tenahāvuso sāriputta, suṇāhi, sādhukaṃ manasi [Pg.177] karohi; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evamāvuso’’ti kho āyasmā sāriputto āyasmato ānandassa paccassosi. Āyasmā ānando etadavoca – “ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་དགེ་སློང་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མྱུར་དུ་རྟོགས་པ་དང་། ལེགས་པར་བཟུང་བ་འཛིན་པ་དང་། མང་དུ་འཛིན་པ་དང་། བཟུང་བ་དེ་ཉིད་མི་བརྗེད་པར་འགྱུར་རམ།” “ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་པས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ཉིད་ལ་འདི་ཉིད་སྤོབས་པར་མཛོད།” “ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། དེ་ལྟ་ན་ཉོན་ལ་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག། བདག་གིས་བཤད་པར་བྱའོ། །” “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལྟར་བགྱིའོ། །”ཞེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ཁས་བླངས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ‘‘Idhāvuso sāriputta, bhikkhu atthakusalo ca hoti, dhammakusalo ca, byañjanakusalo ca, niruttikusalo ca, pubbāparakusalo ca. Ettāvatā kho, āvuso sāriputta, bhikkhu khippanisanti ca hoti kusalesu dhammesu, suggahitaggāhī ca, bahuñca gaṇhāti, gahitañcassa nappamussatī’’ti. ‘‘Acchariyaṃ, āvuso! Abbhutaṃ, āvuso!! Yāva subhāsitaṃ cidaṃ āyasmatā ānandena. Imehi ca mayaṃ pañcahi dhammehi samannāgataṃ āyasmantaṃ ānandaṃ dhārema – ‘āyasmā ānando atthakusalo dhammakusalo byañjanakusalo niruttikusalo pubbāparakusalo’’’ti. Navamaṃ. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་དོན་ལ་མཁས་པ་དང་། ཆོས་ལ་མཁས་པ་དང་། ཡི་གེ་ལ་མཁས་པ་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་ལ་མཁས་པ་དང་། སྔ་ཕྱིའི་མཚམས་སྦྱོར་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། འདི་ཙམ་གྱིས་ན་དགེ་སློང་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མྱུར་དུ་རྟོགས་པ་དང་། ལེགས་པར་བཟུང་བ་འཛིན་པ་དང་། མང་དུ་འཛིན་པ་དང་། བཟུང་བ་དེ་ཉིད་མི་བརྗེད་པར་འགྱུར་རོ། །” “ཚེ་དང་ལྡན་པ། ངོ་མཚར་ཆེའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ། རྨད་དུ་བྱུང་ངོ་། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འདི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་གསུངས་སོ། །བདག་ཅག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ནི་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པར་འཛིན་ཏེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ནི་དོན་ལ་མཁས་པ། ཆོས་ལ་མཁས་པ། ཡི་གེ་ལ་མཁས་པ། ངེས་པའི་ཚིག་ལ་མཁས་པ། སྔ་ཕྱིའི་མཚམས་སྦྱོར་ལ་མཁས་པའོ། །’ཞེས་སོ། །”མདོ་དགུ་པའོ། ། 10. Bhaddajisuttaṃ ༡༠. བྷ་དྲ་ཇིའི་མདོ། 170. Ekaṃ samayaṃ āyasmā ānando kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Atha kho āyasmā bhaddaji yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ bhaddajiṃ āyasmā ānando etadavoca – ‘‘kiṃ nu kho, āvuso bhaddaji, dassanānaṃ aggaṃ, kiṃ savanānaṃ aggaṃ, kiṃ sukhānaṃ aggaṃ, kiṃ saññānaṃ aggaṃ, kiṃ bhavānaṃ agga’’nti? ༡༧༠. དུས་གཅིག་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ཀཽ་ཤཱམྦཱི་ན་གྷོ་སི་ཏའི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྷ་དྲ་ཇི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་དང་ལྷན་ཅིག་དགྱེས་པར་གླེང་མོ་བྱས། དགྱེས་པར་བྱ་བ་དང་དྲན་པར་བྱ་བའི་གཏམ་རྣམས་བརྗོད་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་པ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྷ་དྲ་ཇི་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །“ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྷ་དྲ་ཇི། མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ནི་གང་ཡིན། ཐོས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ནི་གང་ཡིན། བདེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ནི་གང་ཡིན། འདུ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ནི་གང་ཡིན། སྲིད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ནི་གང་ཡིན།” ‘‘Atthāvuso, brahmā abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavattī, yo taṃ brahmānaṃ passati, idaṃ dassanānaṃ aggaṃ. Atthāvuso, ābhassarā nāma devā sukhena abhisannā parisannā. Te kadāci karahaci udānaṃ udānenti – ‘aho sukhaṃ, aho sukha’nti! Yo taṃ saddaṃ suṇāti, idaṃ savanānaṃ aggaṃ. Atthāvuso, subhakiṇhā nāma devā. Te santaṃyeva tusitā sukhaṃ paṭivedenti, idaṃ sukhānaṃ aggaṃ. Atthāvuso, ākiñcaññāyatanūpagā devā, idaṃ saññānaṃ aggaṃ. Atthāvuso, nevasaññānāsaññāyatanūpagā devā, idaṃ bhavānaṃ agga’’nti. ‘‘Sameti kho idaṃ āyasmato bhaddajissa, yadidaṃ bahunā janenā’’ti? “ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཚངས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ། གཞན་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ། ཐམས་ཅད་མཐོང་བ། དབང་སྒྱུར་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། གང་ཞིག་གིས་ཚངས་པ་དེ་མཐོང་བ་ནི། མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཡིན། ཚེ་དང་ལྡན་པ། འོད་གསལ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ་རྣམས་ཡོད་དེ། བདེ་བས་ཤིན་ཏུ་བརླན་ཞིང་ཀུན་ནས་ཁྱབ་པ་དེ་དག་གིས། རེས་འགའ་‘ཀྱེ་ཧུད་བདེ་བའོ། །ཀྱེ་ཧུད་བདེ་བའོ། །’ཞེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་བརྗོད་དོ། །གང་ཞིག་གིས་སྒྲ་དེ་ཐོས་པ་ནི། ཐོས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཡིན། ཚེ་དང་ལྡན་པ། དགེ་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ་རྣམས་ཡོད་དེ། དེ་དག་ནི་ཞི་བའི་བདེ་བ་ཉིད་ལ་ཚིམ་ཞིང་མྱོང་བར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་བདེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཡིན། ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ལྷ་རྣམས་ཡོད་དེ། འདི་ནི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཡིན། ཚེ་དང་ལྡན་པ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ལྷ་རྣམས་ཡོད་དེ། འདི་ནི་སྲིད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཡིན།” “ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྷ་དྲ་ཇིའི་ལན་འདི་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་འདོད་པ་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནམ།” ‘‘Āyasmā [Pg.178] kho, ānando, bahussuto. Paṭibhātu āyasmantaṃyeva ānanda’’nti. ‘‘Tenahāvuso bhaddaji, suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evamāvuso’’ti kho āyasmā bhaddaji āyasmato ānandassa paccassosi. Āyasmā ānando etadavoca – “ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་པས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ཉིད་ལ་འདི་ཉིད་སྤོབས་པར་མཛོད།” “ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྷ་དྲ་ཇི། དེ་ལྟ་ན་ཉོན་ལ་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག། བདག་གིས་བཤད་པར་བྱའོ། །” “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལྟར་བགྱིའོ། །”ཞེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྷ་དྲ་ཇིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ཁས་བླངས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ‘‘Yathā passato kho, āvuso, anantarā āsavānaṃ khayo hoti, idaṃ dassanānaṃ aggaṃ. Yathā suṇato anantarā āsavānaṃ khayo hoti, idaṃ savanānaṃ aggaṃ. Yathā sukhitassa anantarā āsavānaṃ khayo hoti, idaṃ sukhānaṃ aggaṃ. Yathā saññissa anantarā āsavānaṃ khayo hoti, idaṃ saññānaṃ aggaṃ. Yathā bhūtassa anantarā āsavānaṃ khayo hoti, idaṃ bhavānaṃ agga’’nti. Dasamaṃ. “ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག གང་ཞིག་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་ཟག་པ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ནི། འདི་ནི་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན། གང་ཞིག་ཐོས་མ་ཐག་ཏུ་ཟག་པ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ནི། འདི་ནི་ཐོས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན། གང་ཞིག་བདེ་བར་གྱུར་མ་ཐག་ཏུ་ཟག་པ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ནི། འདི་ནི་བདེ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན། གང་ཞིག་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཟག་པ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ནི། འདི་ནི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན། གང་ཞིག་སྲིད་པར་གྱུར་མ་ཐག་ཏུ་ཟག་པ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ནི། འདི་ནི་སྲིད་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ།།”ཞེས་གསུངས་སོ།། བཅུ་པའོ།། Āghātavaggo dutiyo. ཁོན་འཛིན་གྱི་སྡེ་ཚན་གཉིས་པའོ།། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ཚིག་ནི། Dve āghātavinayā, sākacchā sājīvato pañhaṃ; Pucchā nirodho codanā, sīlaṃ nisanti bhaddajīti. ཁོན་འཛིན་སེལ་བ་གཉིས་དང་བགྲོ་གླེང་དང་།། མཉམ་གཤིབ་འཚོ་དང་དྲི་བ་འགོག་པ་དང་།། སྤྱོད་པ་སྐུལ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་མྱུར་རྟོགས་དང་།། བྷ་དྡ་ཇི་དང་བཅས་པ་བཅུ་རུ་བཤད།། (18) 3. Upāsakavaggo (༡༨) ༣. དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡེ་ཚན། 1. Sārajjasuttaṃ ༡. བག་ཚ་བའི་མདོ། 171. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ༡༧༡. འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ།། དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ། “དགེ་སློང་དག”ཅེས་བཀའ་སྩལ་པར། དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ། “བཙུན་པ”ཞེས་གསོལ་ཏེ་ལན་གསོལ་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato upāsako sārajjaṃ okkanto hoti. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātī hoti, adinnādāyī hoti, kāmesumicchācārī hoti, musāvādī hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato upāsako sārajjaṃ okkanto hoti. “དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་ནི་བག་ཚ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།། ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། བག་མེད་པའི་གནས་མྱོས་བྱེད་ཀྱི་ชང་འཐུང་བ་དང་ལྡན་པའོ།། དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་ནི་བག་ཚ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Pañcahi[Pg.179], bhikkhave, dhammehi samannāgato upāsako visārado hoti. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, musāvādā paṭivirato hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato upāsako visārado hotī’’ti. Paṭhamaṃ. དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་ནི་མི་འཇིགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།། ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། བག་མེད་པའི་གནས་མྱོས་བྱེད་ཀྱི་ཆང་འཐུང་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའོ།། དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་ནི་མི་འཇིགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།།”ཞེས་གསུངས་སོ།། དང་པོའོ།། 2. Visāradasuttaṃ ༢. མི་འཇིགས་པའི་མདོ། 172. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato upāsako avisārado agāraṃ ajjhāvasati. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātī hoti…pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato upāsako avisārado agāraṃ ajjhāvasati. ༡༧༢. “དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་ནི་མི་འཇིགས་པ་མེད་པར་ཁྱིམ་ན་གནས་པར་འགྱུར་རོ།། ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། །པེ། བག་མེད་པའི་གནས་མྱོས་བྱེད་ཀྱི་ཆང་འཐུང་བ་དང་ལྡན་པའོ།། དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་ནི་མི་འཇིགས་པ་མེད་པར་ཁྱིམ་ན་གནས་པར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato upāsako visārado agāraṃ ajjhāvasati. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātā paṭivirato hoti…pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato upāsako visārado agāraṃ ajjhāvasatī’’ti. Dutiyaṃ. དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་ནི་མི་འཇིགས་པ་དང་བཅས་ཁྱིམ་ན་གནས་པར་འགྱུར་རོ།། ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། །པེ། བག་མེད་པའི་གནས་མྱོས་བྱེད་ཀྱི་ཆང་འཐུང་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའོ།། དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་ནི་མི་འཇིགས་པ་དང་བཅས་ཁྱིམ་ན་གནས་པར་འགྱུར་རོ།།”ཞེས་གསུངས་སོ།། གཉིས་པའོ།། 3. Nirayasuttaṃ ༣. དམྱལ་བའི་མདོ། 173. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato upāsako yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātī hoti…pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato upāsako yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. ༡༧༣. “དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།། ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། །པེ། བག་མེད་པའི་གནས་མྱོས་བྱེད་ཀྱི་ཆང་འཐུང་བ་དང་ལྡན་པའོ།། དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato upāsako yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātā paṭivirato hoti…pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato upāsako yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Tatiyaṃ. དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།། ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་དང་། །པེ། བག་མེད་པའི་གནས་མྱོས་བྱེད་ཀྱི་ཆང་འཐུང་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའོ།། དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།”ཞེས་གསུངས་སོ།། གསུམ་པའོ།། 4. Verasuttaṃ ༤. འཁོན་འཛིན་གྱི་མདོ། 174. Atha [Pg.180] kho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ bhagavā etadavoca – ༡༧༤. དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་པའི་སར་ལྷགས་ཏེ། ལྷགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ།། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་པའི་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། ‘‘Pañca, gahapati, bhayāni verāni appahāya ‘dussīlo’ iti vuccati, nirayañca upapajjati. Katamāni pañca? Pāṇātipātaṃ, adinnādānaṃ, kāmesumicchācāraṃ, musāvādaṃ, surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ – imāni kho, gahapati, pañca bhayāni verāni appahāya ‘dussīlo’ iti vuccati, nirayañca upapajjati. “ཁྱིམ་བདག འཇིགས་པ་དང་འཁོན་འཛིན་ལྔ་མ་སྤངས་པས་ནི། ‘ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ’ཞེས་བྱ་ཞིང་དམྱལ་བར་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།། ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། བག་མེད་པའི་གནས་མྱོས་བྱེད་ཀྱི་ཆང་འཐུང་བའོ།། ཁྱིམ་བདག འཇིགས་པ་དང་འཁོན་འཛིན་ལྔ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པས་ནི། ‘ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ’ཞེས་བྱ་ཞིང་དམྱལ་བར་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Pañca, gahapati, bhayāni verāni pahāya ‘sīlavā’ iti vuccati, sugatiñca upapajjati. Katamāni pañca? Pāṇātipātaṃ, adinnādānaṃ, kāmesumicchācāraṃ, musāvādaṃ, surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ – imāni kho, gahapati, pañca bhayāni verāni pahāya ‘sīlavā’ iti vuccati, sugatiñca upapajjati. ཁྱིམ་བདག འཇིགས་པ་དང་འཁོན་འཛིན་ལྔ་སྤངས་པས་ནི། ‘ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ’ཞེས་བྱ་ཞིང་བདེ་འགྲོར་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།། ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། བག་མེད་པའི་གནས་མྱོས་བྱེད་ཀྱི་ཆང་འཐུང་བའོ།། ཁྱིམ་བདག འཇིགས་པ་དང་འཁོན་འཛིན་ལྔ་པོ་འདི་དག་སྤངས་པས་ནི། ‘ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ’ཞེས་བྱ་ཞིང་བདེ་འགྲོར་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Yaṃ, gahapati, pāṇātipātī pāṇātipātapaccayā diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti, pāṇātipātā paṭivirato neva diṭṭhadhammikaṃ bhayaṃ veraṃ pasavati, na samparāyikaṃ bhayaṃ veraṃ pasavati, na cetasikaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Pāṇātipātā paṭiviratassa evaṃ taṃ bhayaṃ veraṃ vūpasantaṃ hoti. ཁྱིམ་བདག སྲོག་གཅོད་པ་པོ་ནི་སྲོག་གཅོད་པའི་རྒྱུ་ལས་ཚེ་འདིའི་འཇིགས་པ་དང་འཁོན་འཛིན་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། ཕྱི་མའི་འཇིགས་པ་དང་འཁོན་འཛིན་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་། ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡང་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ།། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ནི་ཚེ་འདིའི་འཇིགས་པ་དང་འཁོན་འཛིན་མི་སྐྱེད་ལ། ཕྱི་མའི་འཇིགས་པ་དང་འཁོན་འཛིན་ཡང་མི་སྐྱེད་ཅིང་། ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡང་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ།། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ལ་ནི་དེ་ལྟར་འཇིགས་པ་དང་འཁོན་འཛིན་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Yaṃ, gahapati, adinnādāyī…pe…. ཁྱིམ་བདག མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་པོ་ནི། །པེ། ‘‘Yaṃ, gahapati, kāmesumicchācārī…pe…. ཁྱིམ་བདག འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་པོ་ནི། །པེ། ‘‘Yaṃ, gahapati, musāvādī…pe…. ཁྱིམ་བདག རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་པོ་ནི། །པེ། ‘‘Yaṃ, gahapati, surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī surāmerayamajjapamādaṭṭhānapaccayā diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato neva diṭṭhadhammikaṃ bhayaṃ veraṃ pasavati, na samparāyikaṃ bhayaṃ veraṃ pasavati, na cetasikaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratassa evaṃ taṃ bhayaṃ veraṃ vūpasantaṃ hotī’’ti. ཁྱིམ་བདག བག་མེད་པའི་གནས་མྱོས་བྱེད་ཀྱི་ཆང་འཐུང་བ་པོ་ནི་བག་མེད་པའི་གནས་མྱོས་བྱེད་ཀྱི་ཆང་འཐུང་བའི་རྒྱུ་ལས་ཚེ་འདིའི་འཇིགས་པ་དང་འཁོན་འཛིན་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། ཕྱི་མའི་འཇིགས་པ་དང་འཁོན་འཛིན་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་། ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡང་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ།། བག་མེད་པའི་གནས་མྱོས་བྱེད་ཀྱི་ཆང་འཐུང་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ནི་ཚེ་འདིའི་འཇིགས་པ་དང་འཁོན་འཛིན་མི་སྐྱེད་ལ། ཕྱི་མའི་འཇིགས་པ་དང་འཁོན་འཛིན་ཡང་མི་སྐྱེད་ཅིང་། ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡང་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ།། བག་མེད་པའི་གནས་མྱོས་བྱེད་ཀྱི་ཆང་འཐུང་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ལ་ནི་དེ་ལྟར་འཇིགས་པ་དང་འཁོན་འཛིན་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་རོ།།”ཞེས་གསུངས་སོ།། ‘‘Yo [Pg.181] pāṇamatipāteti, musāvādañca bhāsati; Loke adinnaṃ ādiyati, paradārañca gacchati; Surāmerayapānañca, yo naro anuyuñjati. གང་ཞིག་སྲོག་ཆགས་གསོད་བྱེད་ཅིང་།། རྫུན་གྱི་ཚིག་ཀྱང་སྨྲ་བྱེད་ལ།། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་མ་བྱིན་ལེན།། གཞན་གྱི་ཆུང་མ་ལ་འགྲོ་ཞིང་།། མྱོས་བྱེད་ཆང་ནི་འཐུང་བ་ལ།། གང་ཞིག་རྗེས་སུ་བརྩོན་པའི་མི།། ‘‘Appahāya pañca verāni, dussīlo iti vuccati; Kāyassa bhedā duppañño, nirayaṃ sopapajjati. འཁོན་འཛིན་ལྔ་པོ་མ་སྤངས་པས།། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཞེས་སུ་བརྗོད།། ཤེས་རབ་འཆལ་བའི་སྐྱེས་བུ་དེ།། ལུས་ཞིག་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར།། ‘‘Yo pāṇaṃ nātipāteti, musāvādaṃ na bhāsati; Loke adinnaṃ nādiyati, paradāraṃ na gacchati; Surāmerayapānañca, yo naro nānuyuñjati. གང་ཞིག་སྲོག་ཆགས་མི་གསོད་ཅིང་།། རྫུན་གྱི་ཚིག་ཀྱང་མི་སྨྲ་ལ།། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་མ་བྱིན་མི་ལེན།། གཞན་གྱི་ཆུང་མ་ལ་མི་འགྲོ་ཞིང་།། མྱོས་བྱེད་ཆང་ནི་འཐུང་བ་ལ།། གང་ཞིག་རྗེས་སུ་མི་བརྩོན་པའི་མི།། ‘‘Pahāya pañca verāni, sīlavā iti vuccati; Kāyassa bhedā sappañño, sugatiṃ sopapajjatī’’ti. catutthaṃ; འཁོན་འཛིན་ལྔ་པོ་སྤངས་པས་ན།། ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པ་ཞེས་སུ་བརྗོད།། ཤེས་རབ་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ།། ལུས་ཞིག་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར།།”ཞེས་གསུངས་སོ།། བཞི་པའོ།། 5. Caṇḍālasuttaṃ ༥. གདོལ་པའི་མདོ། 175. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato upāsako upāsakacaṇḍālo ca hoti upāsakamalañca upāsakapatikuṭṭho ca. Katamehi pañcahi? Assaddho hoti; dussīlo hoti; kotūhalamaṅgaliko hoti, maṅgalaṃ pacceti no kammaṃ; ito ca bahiddhā dakkhiṇeyyaṃ gavesati; tattha ca pubbakāraṃ karoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato upāsako upāsakacaṇḍālo ca hoti upāsakamalañca upāsakapatikuṭṭho ca. ༡༧༥. “དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་ནི་དགེ་བསྙེན་གདོལ་པ་དང་། དགེ་བསྙེན་གྱི་དྲི་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་ཐ་ཤལ་བར་འགྱུར་རོ།། ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། དད་པ་མེད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་དང་། ལྟས་དང་མཚན་མ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཤིང་ལྟས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་ལས་ལ་མི་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྦྱིན་གནས་འཚོལ་བ་དང་། དེ་ཉིད་དུ་སྔོན་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པའོ།། དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་ནི་དགེ་བསྙེན་གདོལ་པ་དང་། དགེ་བསྙེན་གྱི་དྲི་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་ཐ་ཤལ་བར་འགྱུར་རོ།། ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato upāsako upāsakaratanañca hoti upāsakapadumañca upāsakapuṇḍarīkañca. Katamehi pañcahi? Saddho hoti; sīlavā hoti; akotūhalamaṅgaliko hoti, kammaṃ pacceti no maṅgalaṃ; na ito bahiddhā dakkhiṇeyyaṃ gavesati; idha ca pubbakāraṃ karoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato upāsako upāsakaratanañca hoti upāsakapadumañca upāsakapuṇḍarīkañcā’’ti. Pañcamaṃ. དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་ནི་དགེ་བསྙེན་རིན་པོ་ཆེ་དང་། དགེ་བསྙེན་པདྨ་དམར་པོ་དང་། དགེ་བསྙེན་པདྨ་དཀར་པོར་འགྱུར་རོ།། ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། དད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། ལྟས་དང་མཚན་མ་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་ཤིང་ལས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་ལྟས་ལ་མི་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྦྱིན་གནས་མི་འཚོལ་བ་དང་། འདི་ཉིད་དུ་སྔོན་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པའོ།། དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་ནི་དགེ་བསྙེན་རིན་པོ་ཆེ་དང་། དགེ་བསྙེན་པདྨ་དམར་པོ་དང་། དགེ་བསྙེན་པདྨ་དཀར་པོར་འགྱུར་རོ།།”ཞེས་གསུངས་སོ།། ལྔ་པའོ།། 6. Pītisuttaṃ ༦. དགའ་བའི་མདོ། 176. Atha [Pg.182] kho anāthapiṇḍiko gahapati pañcamattehi upāsakasatehi parivuto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ bhagavā etadavoca – ༡༧༦. དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་གྱིས་བསྐོར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་པའི་སར་ལྷགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ།། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་པའི་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། ‘‘Tumhe kho, gahapati, bhikkhusaṅghaṃ paccupaṭṭhitā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena. Na kho, gahapati, tāvatakeneva tuṭṭhi karaṇīyā – ‘mayaṃ bhikkhusaṅghaṃ paccupaṭṭhitā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārenā’ti. Tasmātiha, gahapati, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘kinti mayaṃ kālena kālaṃ pavivekaṃ pītiṃ upasampajja vihareyyāmā’ti! Evañhi vo, gahapati, sikkhitabba’’nti. “ཁྱིམ་བདག ཁྱེད་ཅག་གིས་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟེན་ཏོ།། ཁྱིམ་བདག ‘བདག་ཅག་གིས་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟེན་ཏོ’སྙམ་དུ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པར་མི་བྱའོ།། ཁྱིམ་བདག དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། ‘བདག་ཅག་གིས་ཇི་ལྟར་ན་དུས་དུས་སུ་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་ལ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་པར་བྱ’སྙམ་དུ་བསླབ་པར་བྱའོ།། ཁྱིམ་བདག ཁྱེད་ཅག་གིས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ།།”ཞེས་གསུངས་སོ།། Evaṃ vutte āyasmā sāriputto bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘acchariyaṃ, bhante, abbhutaṃ, bhante! Yāva subhāsitaṃ cidaṃ, bhante, bhagavatā – ‘tumhe kho, gahapati, bhikkhusaṅghaṃ paccupaṭṭhitā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena. Na kho, gahapati, tāvatakeneva tuṭṭhi karaṇīyā – mayaṃ bhikkhusaṅghaṃ paccupaṭṭhitā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārenāti. Tasmātiha, gahapati, evaṃ sikkhitabbaṃ – kinti mayaṃ kālena kālaṃ pavivekaṃ pītiṃ upasampajja vihareyyāmāti! Evañhi vo, gahapati, sikkhitabba’nti. Yasmiṃ, bhante, samaye ariyasāvako pavivekaṃ pītiṃ upasampajja viharati, pañcassa ṭhānāni tasmiṃ samaye na honti. Yampissa kāmūpasaṃhitaṃ dukkhaṃ domanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yampissa kāmūpasaṃhitaṃ sukhaṃ somanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yampissa akusalūpasaṃhitaṃ dukkhaṃ domanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yampissa akusalūpasaṃhitaṃ sukhaṃ somanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yampissa kusalūpasaṃhitaṃ dukkhaṃ domanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yasmiṃ, bhante, samaye ariyasāvako pavivekaṃ pītiṃ upasampajja viharati, imānissa pañca ṭhānāni tasmiṃ samaye na hontī’’ti. དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་བ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཅོམ་ལྡན་འདས་ངོ་མཚར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རྨད་དུ་བྱུང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ། ‘ཁྱིམ་བདག་དག །ཁྱེད་ཅག་གིས་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་གྱི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་ལ་རིམ་གྲོ་བྱས་སོ། །ཁྱིམ་བདག་དག །“བདག་ཅག་གིས་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་གྱི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་ལ་རིམ་གྲོ་བྱས་སོ་”སྙམ་དུ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པར་མི་བྱའོ། །ཁྱིམ་བདག་དག །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། “བདག་ཅག་གིས་དུས་དུས་སུ་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་ལ་སྙོམས་པར་བཞུགས་ཏེ་གནས་པར་བྱའོ་”སྙམ་དུ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཁྱིམ་བདག་དག །ཁྱེད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ་’ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་ཚེ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་ལ་སྙོམས་པར་བཞུགས་ཏེ་གནས་པ་དེའི་ཚེ། ཁོང་ལ་གནས་སྐབས་ལྔ་པོ་འདི་དག་མི་འབྱུང་སྟེ། འདོད་པ་དང་འབྲེལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེའི་ཚེ་མི་འབྱུང་ལ། འདོད་པ་དང་འབྲེལ་བའི་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེའི་ཚེ་མི་འབྱུང་ངོ་། །མི་དགེ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེའི་ཚེ་མི་འབྱུང་ལ། མི་དགེ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེའི་ཚེ་མི་འབྱུང་ངོ་། །དགེ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེའི་ཚེ་མི་འབྱུང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་ཚེ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་ལ་སྙོམས་པར་བཞུགས་ཏེ་གནས་པ་དེའི་ཚེ། ཁོང་ལ་གནས་སྐབས་ལྔ་པོ་འདི་དག་མི་འབྱུང་བ་ལགས་སོ། །”ཞེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Sādhu [Pg.183] sādhu, sāriputta! Yasmiṃ, sāriputta, samaye ariyasāvako pavivekaṃ pītiṃ upasampajja viharati, pañcassa ṭhānāni tasmiṃ samaye na honti. Yampissa kāmūpasaṃhitaṃ dukkhaṃ domanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yampissa kāmūpasaṃhitaṃ sukhaṃ somanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yampissa akusalūpasaṃhitaṃ dukkhaṃ domanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yampissa akusalūpasaṃhitaṃ sukhaṃ somanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yampissa kusalūpasaṃhitaṃ dukkhaṃ domanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yasmiṃ, sāriputta, samaye ariyasāvako pavivekaṃ pītiṃ upasampajja viharati, imānissa pañca ṭhānāni tasmiṃ samaye na hontī’’ti. Chaṭṭhaṃ. “ཤཱ་རིའི་བུ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་གང་གི་ཚེ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་ལ་སྙོམས་པར་བཞུགས་ཏེ་གནས་པ་དེའི་ཚེ། ཁོང་ལ་གནས་སྐབས་ལྔ་པོ་འདི་དག་མི་འབྱུང་སྟེ། འདོད་པ་དང་འབྲེལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེའི་ཚེ་མི་འབྱུང་ལ། འདོད་པ་དང་འབྲེལ་བའི་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེའི་ཚེ་མི་འབྱུང་ངོ་། །མི་དགེ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེའི་ཚེ་མི་འབྱུང་ལ། མི་དགེ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེའི་ཚེ་མི་འབྱུང་ངོ་། །དགེ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེའི་ཚེ་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཤཱ་རིའི་བུ་གང་གི་ཚེ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་ལ་སྙོམས་པར་བཞུགས་ཏེ་གནས་པ་དེའི་ཚེ། ཁོང་ལ་གནས་སྐབས་ལྔ་པོ་འདི་དག་མི་འབྱུང་ངོ་། །”ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དྲུག་པའོ། ། 7. Vaṇijjāsuttaṃ ༧. ཚོང་གི་མདོ། 177. ‘‘Pañcimā, bhikkhave, vaṇijjā upāsakena akaraṇīyā. Katamā pañca? Satthavaṇijjā, sattavaṇijjā, maṃsavaṇijjā, majjavaṇijjā, visavaṇijjā – imā kho, bhikkhave, pañca vaṇijjā upāsakena akaraṇīyā’’ti. Sattamaṃ. ༡༧༧. “དགེ་སློང་དག །དགེ་བསྙེན་གྱིས་མི་བྱ་བའི་ཚོང་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མཚོན་ཆའི་ཚོང་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཚོང་དང་། ཤའི་ཚོང་དང་། ཆང་གི་ཚོང་དང་། དུག་གི་ཚོང་སྟེ། དགེ་སློང་དག །དགེ་བསྙེན་གྱིས་མི་བྱ་བའི་ཚོང་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལགས་སོ། །”ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བདུན་པའོ། ། 8. Rājāsuttaṃ ༨. རྒྱལ་པོའི་མདོ། 178. ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu tumhehi diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā – ‘ayaṃ puriso pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭiviratoti. Tamenaṃ rājāno gahetvā pāṇātipātā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sādhu, bhikkhave! Mayāpi kho etaṃ, bhikkhave, neva diṭṭhaṃ na sutaṃ – ‘ayaṃ puriso pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭiviratoti. Tamenaṃ rājāno gahetvā pāṇātipātā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’ti. Api ca, khvassa tatheva pāpakammaṃ pavedenti – ‘ayaṃ puriso itthiṃ vā purisaṃ vā jīvitā voropesīti. Tamenaṃ rājāno gahetvā pāṇātipātahetu hananti vā bandhanti [Pg.184] vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karonti. Api nu tumhehi evarūpaṃ diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā’’’ti? ‘‘Diṭṭhañca no, bhante, sutañca suyyissati cā’’ti. ༡༧༨. “དགེ་སློང་དག །འདི་ལ་ཁྱེད་ཅག་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས། ཁྱེད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་མཐོང་ངམ་ཐོས་ཏེ། ‘སྐྱེས་བུ་འདིས་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་ཏེ་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཟུང་ནས་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གསོད་པའམ། འཆིང་བའམ། ཡུལ་ནས་སྐྲོད་པའམ། ཅི་དགར་བྱེད་དོ་’ཞེས་བྱ་བ་མཐོང་ངམ་ཐོས་སམ།” “བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །” “དགེ་སློང་དག །ལེགས་སོ། །ངས་ཀྱང་འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་འདིས་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་ཏེ་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་གྱུར་པ་ལ། དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཟུང་ནས་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གསོད་པའམ། འཆིང་བའམ། ཡུལ་ནས་སྐྲོད་པའམ། ཅི་དགར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་ཞིང་མ་ཐོས་སོ། །འོན་ཀྱང་དེའི་སྡིག་པའི་ལས་དེ་ཉིད་འདི་ལྟར་སྒྲོག་པར་བྱེད་དེ། ‘སྐྱེས་བུ་འདིས་བུད་མེད་དམ་སྐྱེས་བུ་ཞིག་གི་སྲོག་བཅད་དོ་’ཞེས་སྒྲོག་པ་ན། རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཟུང་ནས་སྲོག་གཅད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གསོད་པའམ། འཆིང་བའམ། ཡུལ་ནས་སྐྲོད་པའམ། ཅི་དགར་བྱེད་དོ། །ཁྱེད་ཀྱིས་འདི་འདྲ་བ་མཐོང་ངམ་ཐོས་སམ།” “བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་གིས་མཐོང་ཡང་མཐོང་ལ། ཐོས་ཀྱང་ཐོས་ཤིང་། མ་འོངས་པར་ཡང་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །”ཞེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu tumhehi diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā – ‘ayaṃ puriso adinnādānaṃ pahāya adinnādānā paṭiviratoti. Tamenaṃ rājāno gahetvā adinnādānā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’’’ti? ‘‘No hetaṃ bhante’’. ‘‘Sādhu, bhikkhave! Mayāpi kho etaṃ, bhikkhave, neva diṭṭhaṃ na sutaṃ – ‘ayaṃ puriso adinnādānaṃ pahāya adinnādānā paṭiviratoti. Tamenaṃ rājāno gahetvā adinnādānā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’ti. Api ca khvassa tatheva pāpakammaṃ pavedenti – ‘ayaṃ puriso gāmā vā araññā vā adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyīti. Tamenaṃ rājāno gahetvā adinnādānahetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karonti. Api nu tumhehi evarūpaṃ diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā’’’ti? ‘‘Diṭṭhañca no, bhante, sutañca suyyissati cā’’ti. “དགེ་སློང་དག །འདི་ལ་ཁྱེད་ཅག་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས། ཁྱེད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་མཐོང་ངམ་ཐོས་ཏེ། ‘སྐྱེས་བུ་འདིས་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྤངས་ཏེ་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཟུང་ནས་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གསོད་པའམ། འཆིང་བའམ། ཡུལ་ནས་སྐྲོད་པའམ། ཅི་དགར་བྱེད་དོ་’ཞེས་བྱ་བ་མཐོང་ངམ་ཐོས་སམ།” “བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །” “དགེ་སློང་དག །ལེགས་སོ། །ངས་ཀྱང་འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་འདིས་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྤངས་ཏེ་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་གྱུར་པ་ལ། དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཟུང་ནས་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གསོད་པའམ། འཆིང་བའམ། ཡུལ་ནས་སྐྲོད་པའམ། ཅི་དགར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་ཞིང་མ་ཐོས་སོ། །འོན་ཀྱང་དེའི་སྡིག་པའི་ལས་དེ་ཉིད་འདི་ལྟར་སྒྲོག་པར་བྱེད་དེ། ‘སྐྱེས་བུ་འདིས་གྲོང་ངམ་དགོན་པ་ལས་མ་བྱིན་པའི་དངོས་པོ་བརྐུ་སེམས་ཀྱིས་བླངས་སོ་’ཞེས་སྒྲོག་པ་ན། རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཟུང་ནས་མ་བྱིན་པར་བླངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གསོད་པའམ། འཆིང་བའམ། ཡུལ་ནས་སྐྲོད་པའམ། ཅི་དགར་བྱེད་དོ། །ཁྱེད་ཀྱིས་འདི་འདྲ་བ་མཐོང་ངམ་ཐོས་སམ།” “བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་གིས་མཐོང་ཡང་མཐོང་ལ། ཐོས་ཀྱང་ཐོས་ཤིང་། མ་འོངས་པར་ཡང་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །”ཞེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu tumhehi diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā – ‘ayaṃ puriso kāmesumicchācāraṃ pahāya kāmesumicchācārā paṭiviratoti. Tamenaṃ rājāno gahetvā kāmesumicchācārā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sādhu, bhikkhave! Mayāpi kho etaṃ, bhikkhave, neva diṭṭhaṃ na sutaṃ – ‘ayaṃ puriso kāmesumicchācāraṃ pahāya kāmesumicchācārā paṭiviratoti. Tamenaṃ rājāno gahetvā kāmesumicchācārā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’ti. Api ca khvassa tatheva pāpakammaṃ pavedenti – ‘ayaṃ puriso paritthīsu parakumārīsu cārittaṃ āpajjīti. Tamenaṃ rājāno gahetvā kāmesumicchācārahetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karonti. Api nu tumhehi evarūpaṃ diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā’’’ti? ‘‘Diṭṭhañca no, bhante, sutañca suyyissati cā’’ti. “དགེ་སློང་དག །འདི་ལ་ཁྱེད་ཅག་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས། ཁྱེད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་མཐོང་ངམ་ཐོས་ཏེ། ‘སྐྱེས་བུ་འདིས་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྤངས་ཏེ་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཟུང་ནས་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གསོད་པའམ། འཆིང་བའམ། ཡུལ་ནས་སྐྲོད་པའམ། ཅི་དགར་བྱེད་དོ་’ཞེས་བྱ་བ་མཐོང་ངམ་ཐོས་སམ།” “བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །” “དགེ་སློང་དག །ལེགས་སོ། །ངས་ཀྱང་འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་འདིས་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྤངས་ཏེ་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་གྱུར་པ་ལ། དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཟུང་ནས་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གསོད་པའམ། འཆིང་བའམ། ཡུལ་ནས་སྐྲོད་པའམ། ཅི་དགར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་ཞིང་མ་ཐོས་སོ། །འོན་ཀྱང་དེའི་སྡིག་པའི་ལས་དེ་ཉིད་འདི་ལྟར་སྒྲོག་པར་བྱེད་དེ། ‘སྐྱེས་བུ་འདིས་གཞན་གྱི་ཆུང་མ་དང་གཞན་གྱི་བུ་མོ་གཞོན་ནུ་མ་རྣམས་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པར་བྱས་སོ་’ཞེས་སྒྲོག་པ་ན། རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཟུང་ནས་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གསོད་པའམ། འཆིང་བའམ། ཡུལ་ནས་སྐྲོད་པའམ། ཅི་དགར་བྱེད་དོ། །ཁྱེད་ཀྱིས་འདི་འདྲ་བ་མཐོང་ངམ་ཐོས་སམ།” “བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་གིས་མཐོང་ཡང་མཐོང་ལ། ཐོས་ཀྱང་ཐོས་ཤིང་། མ་འོངས་པར་ཡང་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །”ཞེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu tumhehi diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā – ‘ayaṃ puriso musāvādaṃ pahāya musāvādā paṭiviratoti. Tamenaṃ rājāno gahetvā [Pg.185] musāvādā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sādhu, bhikkhave! Mayāpi kho etaṃ, bhikkhave, neva diṭṭhaṃ na sutaṃ – ‘ayaṃ puriso musāvādaṃ pahāya musāvādā paṭiviratoti. Tamenaṃ rājāno gahetvā musāvādā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’ti. Api ca khvassa tatheva pāpakammaṃ pavedenti – ‘ayaṃ puriso gahapatissa vā gahapatiputtassa vā musāvādena atthaṃ pabhañjīti. Tamenaṃ rājāno gahetvā musāvādahetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karonti. Api nu tumhehi evarūpaṃ diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā’’’ti? ‘‘Diṭṭhañca no, bhante, sutañca suyyissati cā’’ti. “དགེ་སློང་དག །འདི་ལ་ཁྱེད་ཅག་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས། ཁྱེད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་མཐོང་ངམ་ཐོས་ཏེ། ‘སྐྱེས་བུ་འདིས་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤངས་ཏེ་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཟུང་ནས་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གསོད་པའམ། འཆིང་བའམ། ཡུལ་ནས་སྐྲོད་པའམ། ཅི་དགར་བྱེད་དོ་’ཞེས་བྱ་བ་མཐོང་ངམ་ཐོས་སམ།” “བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །” “དགེ་སློང་དག །ལེགས་སོ། །ངས་ཀྱང་འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་འདིས་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤངས་ཏེ་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་གྱུར་པ་ལ། དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཟུང་ནས་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གསོད་པའམ། འཆིང་བའམ། ཡུལ་ནས་སྐྲོད་པའམ། ཅི་དགར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་ཞིང་མ་ཐོས་སོ། །འོན་ཀྱང་དེའི་སྡིག་པའི་ལས་དེ་ཉིད་འདི་ལྟར་སྒྲོག་པར་བྱེད་དེ། ‘སྐྱེས་བུ་འདིས་རྫུན་སྨྲས་ཏེ་ཁྱིམ་བདག་གམ་ཁྱིམ་བདག་གི་བུའི་དོན་ཉམས་པར་བྱས་སོ་’ཞེས་སྒྲོག་པ་ན། རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཟུང་ནས་རྫུན་སྨྲས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གསོད་པའམ། འཆིང་བའམ། ཡུལ་ནས་སྐྲོད་པའམ། ཅི་དགར་བྱེད་དོ། །ཁྱེད་ཀྱིས་འདི་འདྲ་བ་མཐོང་ངམ་ཐོས་སམ།” “བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་གིས་མཐོང་ཡང་མཐོང་ལ། ཐོས་ཀྱང་ཐོས་ཤིང་། མ་འོངས་པར་ཡང་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །”ཞེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu tumhehi diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā – ‘ayaṃ puriso surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ pahāya surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratoti. Tamenaṃ rājāno gahetvā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sādhu, bhikkhave! Mayāpi kho etaṃ, bhikkhave, neva diṭṭhaṃ na sutaṃ – ‘ayaṃ puriso surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ pahāya surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratoti. Tamenaṃ rājāno gahetvā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’ti. Api ca khvassa tatheva pāpakammaṃ pavedenti – ‘ayaṃ puriso surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ anuyutto itthiṃ vā purisaṃ vā jīvitā voropesi ; ayaṃ puriso surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ anuyutto gāmā vā araññā vā adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyi ; ayaṃ puriso surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ anuyutto paritthīsu parakumārīsu cārittaṃ āpajji ; ayaṃ puriso surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ anuyutto gahapatissa vā gahapatiputtassa vā musāvādena atthaṃ pabhañjīti. Tamenaṃ rājāno gahetvā surāmerayamajjapamādaṭṭhānahetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karonti. Api nu tumhehi evarūpaṃ diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā’’’ti? ‘‘Diṭṭhañca no, bhante, sutañca suyyissati cā’’ti. Aṭṭhamaṃ. “དགེ་སློང་དག །འདི་ལ་ཁྱེད་ཅག་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས། ཁྱེད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་མཐོང་ངམ་ཐོས་ཏེ། ‘སྐྱེས་བུ་འདིས་མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་བཏུང་བ་ཆང་དང་བག་མེད་པའི་གནས་སྤངས་ཏེ་མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་བཏུང་བ་ཆང་དང་བག་མེད་པའི་གནས་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཟུང་ནས་མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་བཏུང་བ་ཆང་དང་བག་མེད་པའི་གནས་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གསོད་པའམ། འཆིང་བའམ། ཡུལ་ནས་སྐྲོད་པའམ། ཅི་དགར་བྱེད་དོ་’ཞེས་བྱ་བ་མཐོང་ངམ་ཐོས་སམ།” “བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །” “དགེ་སློང་དག །ལེགས་སོ། །ངས་ཀྱང་འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་འདིས་མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་བཏུང་བ་ཆང་དང་བག་མེད་པའི་གནས་སྤངས་ཏེ་མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་བཏུང་བ་ཆང་དང་བག་མེད་པའི་གནས་ལས་ཕྱིར་ལོག་པར་གྱུར་པ་ལ། དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཟུང་ནས་མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་བཏུང་བ་ཆང་དང་བག་མེད་པའི་གནས་ལས་ཕྱིར་ལོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གསོད་པའམ། འཆིང་བའམ། ཡུལ་ནས་སྐྲོད་པའམ། ཅི་དགར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་ཞིང་མ་ཐོས་སོ། །འོན་ཀྱང་དེའི་སྡིག་པའི་ལས་དེ་ཉིད་འདི་ལྟར་སྒྲོག་པར་བྱེད་དེ། ‘སྐྱེས་བུ་འདིས་མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་བཏུང་བ་ཆང་དང་བག་མེད་པའི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་བུད་མེད་དམ་སྐྱེས་བུ་ཞིག་གི་སྲོག་བཅད་དོ། །སྐྱེས་བུ་འདིས་མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་བཏུང་བ་ཆང་དང་བག་མེད་པའི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་གྲོང་ངམ་དགོན་པ་ལས་མ་བྱིན་པའི་དངོས་པོ་བརྐུ་སེམས་ཀྱིས་བླངས་སོ། །སྐྱེས་བུ་འདིས་མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་བཏུང་བ་ཆང་དང་བག་མེད་པའི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་གྱི་ཆུང་མ་དང་གཞན་གྱི་བུ་མོ་གཞོན་ནུ་མ་རྣམས་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པར་བྱས་སོ། །སྐྱེས་བུ་འདིས་མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་བཏུང་བ་ཆང་དང་བག་མེད་པའི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་རྫུན་སྨྲས་ཏེ་ཁྱིམ་བདག་གམ་ཁྱིམ་བདག་གི་བུའི་དོན་ཉམས་པར་བྱས་སོ་’ཞེས་སྒྲོག་པ་ན། རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཟུང་ནས་མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་བཏུང་བ་ཆང་དང་བག་མེད་པའི་གནས་ལ་བརྟེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གསོད་པའམ། འཆིང་བའམ། ཡུལ་ནས་སྐྲོད་པའམ། ཅི་དགར་བྱེད་དོ། །ཁྱེད་ཀྱིས་འདི་འདྲ་བ་མཐོང་ངམ་ཐོས་སམ།” “བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་གིས་མཐོང་ཡང་མཐོང་ལ། ཐོས་ཀྱང་ཐོས་ཤིང་། མ་འོངས་པར་ཡང་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །”ཞེས་གསོལ་ཏོ། །བརྒྱད་པའོ། ། 9. Gihisuttaṃ ༩. ཁྱིམ་པའི་མདོ། 179. Atha [Pg.186] kho anāthapiṇḍiko gahapati pañcamattehi upāsakasatehi parivuto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ sāriputtaṃ āmantesi – ‘‘yaṃ kañci, sāriputta, jāneyyātha gihiṃ odātavasanaṃ pañcasu sikkhāpadesu saṃvutakammantaṃ catunnaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhiṃ akicchalābhiṃ akasiralābhiṃ, so ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’’ti. ༡༧༩. དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་གྱིས་བསྐོར་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བཞུགས་པ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ཞིང་། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། “ཤཱ་རིའི་བུ། གོས་དཀར་གྱོན་པའི་ཁྱིམ་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་བསླབ་པའི་གཞི་ལྔ་ལ་ལས་ཀྱི་མཐའ་བསྡམས་ཤིང་། ལྷག་པའི་སེམས་ལ་བརྟེན་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་བཞི་པོ་འདོད་དགུར་མི་ངལ་ཞིང་དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་ཞིག་ཡོད་པར་ཤེས་ན། དེས་འདོད་ན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལུང་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ‘ང་ནི་དམྱལ་བ་ཟད་པར་གྱུར་ཏོ། །དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ཟད་པར་གྱུར་ཏོ། །ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཡུལ་ཟད་པར་གྱུར་ཏོ། །ངན་སོང་དང་ལོག་འགྲོ་ལྷུང་བ་ཟད་པར་གྱུར་ཏོ། །ང་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། ངན་སོང་དུ་ལྷུང་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་ཞིང་། ངེས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་མཐར་ཐུག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་’ཞེས་ལུང་བསྟན་པར་བྱའོ། །” ‘‘Katamesu pañcasu sikkhāpadesu saṃvutakammanto hoti? Idha, sāriputta, ariyasāvako pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, musāvādā paṭivirato hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti. Imesu pañcasu sikkhāpadesu saṃvutakammanto hoti. “བསླབ་པའི་གཞི་ལྔ་གང་དག་ལ་ལས་ཀྱི་མཐའ་བསྡམས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ། འདི་ན་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན། མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་ཆང་དང་བཅོས་པའི་ཆང་བག་མེད་པའི་གནས་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན། བསླབ་པའི་གཞི་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལ་ལས་ཀྱི་མཐའ་བསྡམས་པ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Katamesaṃ catunnaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī? Idha, sāriputta, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi, satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Ayamassa paṭhamo ābhicetasiko diṭṭhadhammasukhavihāro adhigato hoti avisuddhassa cittassa visuddhiyā apariyodātassa cittassa pariyodapanāya. “ལྷག་པའི་སེམས་ལ་བརྟེན་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་བཞི་གང་དག་འདོད་དགུར་མི་ངལ་ཞིང་དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ། འདི་ན་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ‘འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས། རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས། བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །’ཞེས་པའོ། །འདི་ནི་ཁོང་གི་ལྷག་པའི་སེམས་ལ་བརྟེན་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་དང་པོ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། མ་དག་པའི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །” ‘‘Puna caparaṃ, sāriputta, ariyasāvako dhamme aveccappasādena samannāgato hoti – ‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’ti. Ayamassa dutiyo ābhicetasiko diṭṭhadhammasukhavihāro adhigato hoti avisuddhassa cittassa visuddhiyā apariyodātassa cittassa pariyodapanāya. “ཤཱ་རིའི་བུ། གཞན་ཡང་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་ཆོས་ལ་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ‘བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པ། མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་བྱ་བ། དུས་མེད་པར་འབྲས་བུ་སྟེར་བ། འདི་ལ་ལྟོས་ཤིག་ཅེས་སྟོན་པར་འོས་པ། ཉེ་བར་གཏོད་པར་འོས་པ། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའོ། །’ཞེས་པའོ། །འདི་ནི་ཁོང་གི་ལྷག་པའི་སེམས་ལ་བརྟེན་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་གཉིས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། མ་དག་པའི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །” ‘‘Puna [Pg.187] caparaṃ, sāriputta, ariyasāvako saṅghe aveccappasādena samannāgato hoti – ‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho ujuppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho ñāyappaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho sāmīcippaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, yadidaṃ cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’ti. Ayamassa tatiyo ābhicetasiko diṭṭhadhammasukhavihāro adhigato hoti avisuddhassa cittassa visuddhiyā apariyodātassa cittassa pariyodapanāya. “ཤཱ་རིའི་བུ། གཞན་ཡང་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་དགེ་འདུན་ལ་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ‘བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་ལེགས་པར་ཞུགས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་དྲང་པོར་ཞུགས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་རིགས་པར་ཞུགས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་མཐུན་པར་ཞུགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་སྐྱེས་བུའི་ཟུང་བཞི་དང་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པར་འོས་པ། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བར་འོས་པ། ཡོན་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པ། ཐལ་མོ་སྦྱར་བར་འོས་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པའོ། །’ཞེས་པའོ། །འདི་ནི་ཁོང་གི་ལྷག་པའི་སེམས་ལ་བརྟེན་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་གསུམ་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། མ་དག་པའི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །” ‘‘Puna caparaṃ, sāriputta, ariyasāvako ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi acchiddehi asabalehi akammāsehi bhujissehi viññuppasatthehi aparāmaṭṭhehi samādhisaṃvattanikehi. Ayamassa catuttho ābhicetasiko diṭṭhadhammasukhavihāro adhigato hoti avisuddhassa cittassa visuddhiyā apariyodātassa cittassa pariyodapanāya. Imesaṃ catunnaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī. “ཤཱ་རིའི་བུ། གཞན་ཡང་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། མ་ཉམས་པ། མ་བརྟོལ་བ། མ་ཤོར་བ། མ་འདྲེས་པ། རང་དབང་ཅན། མཁས་པས་བསྔགས་པ། མཆོག་འཛིན་གྱིས་མ་བཟུང་བ། ཏིང་ངེ་འཛིན་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །འདི་ནི་ཁོང་གི་ལྷག་པའི་སེམས་ལ་བརྟེན་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་བཞི་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། མ་དག་པའི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པའི་སེམས་ལ་བརྟེན་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་འདོད་དགུར་མི་ངལ་ཞིང་དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Yaṃ kañci, sāriputta, jāneyyātha gihiṃ odātavasanaṃ – imesu pañcasu sikkhāpadesu saṃvutakammantaṃ, imesañca catunnaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhiṃ akicchalābhiṃ akasiralābhiṃ, so ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’’ti. “ཤཱ་རིའི་བུ། གོས་དཀར་གྱོན་པའི་ཁྱིམ་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་བསླབ་པའི་གཞི་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལ་ལས་ཀྱི་མཐའ་བསྡམས་ཤིང་། ལྷག་པའི་སེམས་ལ་བརྟེན་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་འདོད་དགུར་མི་ངལ་ཞིང་དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་ཞིག་ཡོད་པར་ཤེས་ན། དེས་འདོད་ན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལུང་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ‘ང་ནི་དམྱལ་བ་ཟད་པར་གྱུར་ཏོ། །དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ཟད་པར་གྱུར་ཏོ། །ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཡུལ་ཟད་པར་གྱུར་ཏོ། །ངན་སོང་དང་ལོག་འགྲོ་ལྷུང་བ་ཟད་པར་གྱུར་ཏོ། །ང་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། ངན་སོང་དུ་ལྷུང་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་ཞིང་། ངེས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་མཐར་ཐུག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་’ཞེས་ལུང་བསྟན་པར་བྱའོ། །” ‘‘Nirayesu bhayaṃ disvā, pāpāni parivajjaye; Ariyadhammaṃ samādāya, paṇḍito parivajjaye. “དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་འཇིགས་པ་མཐོང་ནས་ནི། །སྡིག་པའི་ལས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ། །འཕགས་པའི་ཆོས་ནི་ཡང་དག་བླངས་ནས་སུ། །མཁས་པས་སྡིག་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ། །” ‘‘Na hiṃse pāṇabhūtāni, vijjamāne parakkame; Musā ca na bhaṇe jānaṃ, adinnaṃ na parāmase. “བརྩོན་འགྲུས་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ནི། །སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་གནོད་པ་མི་བྱ་ཞིང་། །ཤེས་བཞིན་དུ་ནི་རྫུན་དུ་མི་སྨྲ་ལ། །མ་བྱིན་པ་ལ་རེག་པར་མི་བྱའོ། །” ‘‘Sehi dārehi santuṭṭho, paradārañca ārame ; Merayaṃ vāruṇiṃ jantu, na pive cittamohaniṃ. “རང་གི་ཆུང་མས་ཆོག་ཤེས་བྱ་བ་དང་། །གཞན་གྱི་ཆུང་མ་ལས་ནི་རིང་དུ་སྤང་། །སེམས་ནི་རྨོངས་པར་བྱེད་པའི་བཅོས་པའི་ཆང་། །དང་ནི་ཆང་རྣམས་སྐྱེ་བོས་བཏུང་མི་བྱ། །” ‘‘Anussareyya [Pg.188] sambuddhaṃ, dhammañcānuvitakkaye; Abyāpajjaṃ hitaṃ cittaṃ, devalokāya bhāvaye. “རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་བྱ་ཞིང་། །ཆོས་ཀྱི་དོན་ལའང་རྗེས་སུ་བསམ་པར་བྱ། །གནོད་པ་མེད་ཅིང་ཕན་པའི་སེམས་ཉིད་ནི། །ལྷ་ཡི་འཇིག་རྟེན་དོན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ། །” ‘‘Upaṭṭhite deyyadhamme, puññatthassa jigīsato ; Santesu paṭhamaṃ dinnā, vipulā hoti dakkhiṇā. “སྦྱིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཉེ་བར་གནས་པ་ན། །བསོད་ནམས་འདོད་ཅིང་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ལ། །ཞི་བ་རྣམས་ལ་ཐོག་མར་བྱིན་པ་ཡི། །ཡོན་ནི་རྒྱ་ཆེན་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཟད། །” ‘‘Santo have pavakkhāmi, sāriputta suṇohi me; Iti kaṇhāsu setāsu, rohiṇīsu harīsu vā. “ཤཱ་རིའི་བུ། ངས་ནི་དམ་པ་རྣམས་བཤད་པར་བྱ་ཡི། །ངའི་ཚིག་ལ་ལེགས་པར་ཉོན་ཅིག །འདི་ལྟར་བ་ལང་ནག་པོ་དང་དཀར་པོ་དང་། །དམར་པོ་དང་ནི་སེར་སྐྱ་དག་དང་ནི། །” ‘‘Kammāsāsu sarūpāsu, gosu pārevatāsu vā; Yāsu kāsuci etāsu, danto jāyati puṅgavo. “ཁྲ་བོ་དང་ནི་རང་གི་མདོག་མཚུངས་དང་། །ཕུག་རོན་མདོག་ལྟ་བུ་ཡི་བ་ལང་ལས། །གང་ཡང་རུང་བའི་བ་ལང་དེ་དག་ལས། །གལ་ཏེ་ཁྱུ་མཆོག་ཐུལ་བ་ཞིག་སྐྱེས་ན། །” ‘‘Dhorayho balasampanno, kalyāṇajavanikkamo; Tameva bhāre yuñjanti, nāssa vaṇṇaṃ parikkhare. “ཁུར་འཁུར་ནུས་ཤིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དང་། །བཟང་པོའི་མགྱོགས་འགྲོའི་བརྩོན་པ་ཅན་དེ་ཉིད་། །ཁུར་གྱི་ལས་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ལས། །དེ་ཡི་ཁ་དོག་ལ་ནི་རྟོག་མི་བྱེད། །” ‘‘Evamevaṃ manussesu, yasmiṃ kismiñci jātiye; Khattiye brāhmaṇe vesse, sudde caṇḍālapukkuse. “དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མི་ཡི་ནང་དག་ཏུ། །རིགས་ནི་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེས་པ་སྟེ། །རྒྱལ་རིགས་བྲམ་ཟེ་རྗེའུ་རིགས་དང་ནི། །དམངས་རིགས་གདོལ་པ་དང་ནི་ཕྱག་དར་བ། །” ‘‘Yāsu kāsuci etāsu, danto jāyati subbato; Dhammaṭṭho sīlasampanno, saccavādī hirīmano. “རིགས་ནི་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེས་པ་ལས། །གལ་ཏེ་ཐུལ་ཞིང་བརྟུལ་ཞུགས་བཟང་པོ་ཅན། །ཆོས་ལ་གནས་ཤིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །བདེན་པར་སྨྲ་ཞིང་ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་སེམས་ཅན། །” ‘‘Pahīnajātimaraṇo, brahmacariyassa kevalī; Pannabhāro visaṃyutto, katakicco anāsavo. “སྐྱེ་དང་འཆི་བ་སྤངས་པར་གྱུར་པ་དང་། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། །ཁུར་བོར་བ་དང་ཀུན་སྦྱོར་བྲལ་བ་དང་། །བྱ་བ་བྱས་ཤིང་ཟག་པ་ཟད་པ་དང་། །” ‘‘Pāragū sabbadhammānaṃ, anupādāya nibbuto; Tasmiñca viraje khette, vipulā hoti dakkhiṇā. “ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དང་། །ལེན་པ་མེད་པར་མྱ་ངན་འདས་པ་སྟེ། །རྡུལ་མེད་པ་ཡི་ཞིང་ས་དེ་ཉིད་ལ། །བྱིན་པའི་ཡོན་ནི་རྒྱ་ཆེན་འགྱུར་བ་ཡིན། །” ‘‘Bālā ca avijānantā, dummedhā assutāvino; Bahiddhā dadanti dānāni, na hi sante upāsare. “བྱིས་པ་རྣམས་ནི་མི་ཤེས་རྨོངས་པ་དང་། །བློ་ཆུང་ཐོས་པ་མེད་པ་དག་གིས་ནི། །ཕྱི་རོལ་དག་ཏུ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་བྱེད་ཅིང་། །དམ་པ་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་མི་བྱེད་དོ། །” ‘‘Ye ca sante upāsanti, sappaññe dhīrasammate; Saddhā ca nesaṃ sugate, mūlajātā patiṭṭhitā. “གང་དག་དམ་པ་མཁས་པར་གྲགས་པ་དང་། །ཤེས་རབ་ཅན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང་། །བདེ་བར་གཤེགས་ལ་དད་པ་སྐྱེས་པ་དེ། །རྩ་བ་ཚུགས་ཤིང་བརྟན་པར་གནས་པ་ཡིན། །” ‘‘Devalokañca te yanti, kule vā idha jāyare; Anupubbena nibbānaṃ, adhigacchanti paṇḍitā’’ti. navamaṃ; “དེ་དག་ལྷ་ཡི་འཇིག་རྟེན་དག་ཏུ་འགྲོ། །ཡང་ན་འདི་ན་རིགས་མཆོག་དག་ཏུ་སྐྱེ། །མཁས་པ་རྣམས་ནི་རིམ་གྱིས་སོང་ནས་སུ། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། ། 10. Gavesīsuttaṃ ༡༠. གབེ་སཱིའི་མདོ། 180. Ekaṃ [Pg.189] samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ carati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ. Addasā kho bhagavā addhānamaggappaṭipanno aññatarasmiṃ padese mahantaṃ sālavanaṃ; disvāna maggā okkamma yena taṃ sālavanaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṃ sālavanaṃ ajjhogāhetvā aññatarasmiṃ padese sitaṃ pātvākāsi. ༡༨༠. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་ཀོ་ས་ལའི་ཡུལ་རྣམས་སུ་རྒྱུ་ཞིང་གཤེགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལམ་རིང་པོར་གཤེགས་པ་ན། ཕྱོགས་ཤིག་ཏུ་ཤིང་སཱ་ལའི་ཚལ་ཆེན་པོ་ཞིག་གཟིགས་སོ། །གཟིགས་ནས་ལམ་ལས་ཕེགས་ཏེ་ཤིང་སཱ་ལའི་ཚལ་དེ་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ཞིང་། ཉེ་བར་སོང་ནས་ཤིང་སཱ་ལའི་ཚལ་དེར་ཞུགས་ཏེ་ཕྱོགས་ཤིག་ཏུ་འཛུམ་པ་མཛད་དོ། ། Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi – ‘‘ko nu kho hetu ko paccayo bhagavato sitassa pātukammāya? Na akāraṇena tathāgatā sitaṃ pātukarontī’’ti. Atha kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo bhagavato sitassa pātukammāya? Na akāraṇena tathāgatā sitaṃ pātukarontī’’ti. དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེས་ཏེ། “བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཛུམ་པ་མཛད་པའི་རྒྱུ་ནི་གང་། རྐྱེན་ནི་གང་ཞིག །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་འཛུམ་པ་མི་མཛད་དོ། །” དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཛུམ་པ་མཛད་པའི་རྒྱུ་ནི་གང་། རྐྱེན་ནི་གང་ལགས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་འཛུམ་པ་མི་མཛད་དོ། །” ‘‘Bhūtapubbaṃ, ānanda, imasmiṃ padese nagaraṃ ahosi iddhañceva phītañca bahujanaṃ ākiṇṇamanussaṃ. Taṃ kho panānanda, nagaraṃ kassapo bhagavā arahaṃ sammāsambuddho upanissāya vihāsi. Kassapassa kho panānanda, bhagavato arahato sammāsambuddhassa gavesī nāma upāsako ahosi sīlesu aparipūrakārī. Gavesinā kho, ānanda, upāsakena pañcamattāni upāsakasatāni paṭidesitāni samādapitāni ahesuṃ sīlesu aparipūrakārino. Atha kho, ānanda, gavesissa upāsakassa etadahosi – ‘ahaṃ kho imesaṃ pañcannaṃ upāsakasatānaṃ bahūpakāro pubbaṅgamo samādapetā, ahañcamhi sīlesu aparipūrakārī, imāni ca pañca upāsakasatāni sīlesu aparipūrakārino. Iccetaṃ samasamaṃ, natthi kiñci atirekaṃ; handāhaṃ atirekāyā’’’ti. “ཀུན་དགའ་བོ། སྔོན་བྱུང་བ་འདི་ལྟར། ཕྱོགས་འདི་ན་གྲོང་ཁྱེར་འབྱོར་པ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དང་། མི་ཚོགས་ཀྱིས་གང་བ་ཞིག་ཡོད་དོ། །ཀུན་དགའ་བོ། གྲོང་ཁྱེར་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་བཞུགས་སོ། །ཀུན་དགའ་བོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་དེ་ལ་གབེ་སཱི་ཞེས་བྱ་བའི་དགེ་བསྙེན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་སྤྱོད་པ་ཞིག་ཡོད་དོ། །ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་བསྙེན་གབེ་སཱི་དེས་དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་དགེ་བསྙེན་གྱི་དངོས་པོ་ཁས་ལེན་དུ་བཅུག་ཅིང་སྐྱབས་འགྲོ་ལ་བཀོད་དོ། །ཀུན་དགའ་བོ། དེ་ནས་དགེ་བསྙེན་གབེ་སཱི་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེས་ཏེ། ‘ང་ནི་དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་འདི་དག་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་དང་། སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། སྐྱབས་འགྲོ་ལ་འགོད་པ་པོ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ང་ཉིད་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ལ། དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ན་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། ལྷག་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །ད་ནི་བདག་གིས་ལྷག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤྱད་པར་བྱའོ་’སྙམ་མོ། །” ‘‘Atha kho, ānanda, gavesī upāsako yena tāni pañca upāsakasatāni tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tāni pañca upāsakasatāni etadavoca – ‘ajjatagge maṃ āyasmanto sīlesu paripūrakāriṃ dhārethā’ti! Atha kho, ānanda, tesaṃ pañcannaṃ upāsakasatānaṃ etadahosi – ‘ayyo kho gavesī amhākaṃ bahūpakāro pubbaṅgamo samādapetā. Ayyo hi nāma gavesī [Pg.190] sīlesu paripūrakārī bhavissati. Kimaṅgaṃ pana maya’nti ! Atha kho, ānanda, tāni pañca upāsakasatāni yena gavesī upāsako tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā gavesiṃ upāsakaṃ etadavocuṃ – ‘ajjatagge ayyo gavesī imānipi pañca upāsakasatāni sīlesu paripūrakārino dhāretū’ti. Atha kho, ānanda, gavesissa upāsakassa etadahosi – ‘ahaṃ kho imesaṃ pañcannaṃ upāsakasatānaṃ bahūpakāro pubbaṅgamo samādapetā, ahañcamhi sīlesu paripūrakārī, imānipi pañca upāsakasatāni sīlesu paripūrakārino. Iccetaṃ samasamaṃ, natthi kiñci atirekaṃ; handāhaṃ atirekāyā’’’ti! “ཀུན་དགའ་བོ། དེ་ནས་དགེ་བསྙེན་གབེ་སཱི་དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ཞིང་། ཉེ་བར་སོང་ནས་དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དེང་ནས་བཟུང་སྟེ་ང་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྤྱོད་པ་ཞིག་ཏུ་ཟུངས་ཤིག །’ ཀུན་དགའ་བོ། དེ་ནས་དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེས་ཏེ། ‘འཕགས་པ་གབེ་སཱི་ནི་ངེད་རྣམས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་དང་། སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། སྐྱབས་འགྲོ་ལ་འགོད་པ་པོ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་གབེ་སཱི་ཉིད་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ན། ངེད་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་སྤྱོད་པ་ཞིག་ཏུ་མི་འགྱུར་རམ།’ ཀུན་དགའ་བོ། དེ་ནས་དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་དགེ་བསྙེན་གབེ་སཱི་གང་ན་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ཞིང་། ཉེ་བར་སོང་ནས་དགེ་བསྙེན་གབེ་སཱི་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །‘འཕགས་པ་གབེ་སཱི། དེང་ནས་བཟུང་སྟེ་དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་སུ་མཁྱེན་པར་མཛོད་ཅིག །’ ཀུན་དགའ་བོ། དེ་ནས་དགེ་བསྙེན་གབེ་སཱི་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེས་ཏེ། ‘ང་ནི་དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་འདི་དག་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་དང་། སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། སྐྱབས་འགྲོ་ལ་འགོད་པ་པོ་ཡིན་ནོ། །ང་ཉིད་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ལ། དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ན་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། ལྷག་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །ད་ནི་བདག་གིས་ལྷག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤྱད་པར་བྱའོ་’སྙམ་མོ། །” ‘‘Atha kho, ānanda, gavesī upāsako yena tāni pañca upāsakasatāni tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tāni pañca upāsakasatāni etadavoca – ‘ajjatagge maṃ āyasmanto brahmacāriṃ dhāretha ārācāri virataṃ methunā gāmadhammā’ti. Atha kho, ānanda, tesaṃ pañcannaṃ upāsakasatānaṃ etadahosi – ‘ayyo kho gavesī amhākaṃ bahūpakāro pubbaṅgamo samādapetā. Ayyo hi nāma gavesī brahmacārī bhavissati ārācārī virato methunā gāmadhammā. Kimaṅgaṃ pana maya’nti! Atha kho, ānanda, tāni pañca upāsakasatāni yena gavesī upāsako tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā gavesiṃ upāsakaṃ etadavocuṃ – ‘ajjatagge ayyo gavesī imānipi pañca upāsakasatāni brahmacārino dhāretu ārācārino viratā methunā gāmadhammā’ti. Atha kho, ānanda, gavesissa upāsakassa etadahosi – ‘ahaṃ kho imesaṃ pañcannaṃ upāsakasatānaṃ bahūpakāro pubbaṅgamo samādapetā. Ahañcamhi sīlesu paripūrakārī. Imānipi pañca upāsakasatāni sīlesu paripūrakārino. Ahañcamhi brahmacārī ārācārī virato methunā gāmadhammā. Imānipi pañca upāsakasatāni brahmacārino ārācārino viratā methunā gāmadhammā. Iccetaṃ samasamaṃ, natthi kiñci atirekaṃ; handāhaṃ atirekāyā’’’ti. ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ནས་དགེ་བསྙེན་གྷ་བེ་སཱི་དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་གང་ན་ཡོད་པ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །“ཚེ་ལྡན་དག་དེ་རིང་ནས་བཟུང་སྟེ་ང་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ། གྲོང་གི་ཆོས་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་དབེན་ཞིང་ལོག་པ་ཞིག་ཏུ་ཟུངས་ཤིག” ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ནས་དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་བྱུང་སྟེ། “འཕགས་པ་གྷ་བེ་སཱི་ནི་ང་ཚོར་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ། སྔོན་དུ་འགྲོ་བ། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་པོ་ཡིན། འཕགས་པ་གྷ་བེ་སཱི་ཉིད་ཀྱང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ། གྲོང་གི་ཆོས་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་དབེན་ཞིང་ལོག་པར་འགྱུར་ན། ང་ཚོས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱེད།” ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ནས་དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་དགེ་བསྙེན་གྷ་བེ་སཱི་གང་ན་ཡོད་པ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་དགེ་བསྙེན་གྷ་བེ་སཱི་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །“འཕགས་པ་གྷ་བེ་སཱི་དེ་རིང་ནས་བཟུང་སྟེ་དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ། གྲོང་གི་ཆོས་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་དབེན་ཞིང་ལོག་པ་ཞིག་ཏུ་ཟུངས་ཤིག” ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ནས་དགེ་བསྙེན་གྷ་བེ་སཱི་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་བྱུང་སྟེ། “ང་ནི་དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་འདི་དག་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ། སྔོན་དུ་འགྲོ་བ། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་པོ་ཡིན། ང་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ང་ཡང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ། གྲོང་གི་ཆོས་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་དབེན་ཞིང་ལོག་པ་ཡིན། དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ། གྲོང་གི་ཆོས་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་དབེན་ཞིང་ལོག་པ་ཡིན། འདི་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཅིའང་མེད། ད་ནི་བདག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །”ཞེས་སོ། ། ‘‘Atha kho, ānanda, gavesī upāsako yena tāni pañca upāsakasatāni tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tāni pañca upāsakasatāni etadavoca – ‘ajjatagge maṃ āyasmanto ekabhattikaṃ dhāretha rattūparataṃ virataṃ [Pg.191] vikālabhojanā’ti. Atha kho, ānanda, tesaṃ pañcannaṃ upāsakasatānaṃ etadahosi – ‘ayyo kho gavesī bahūpakāro pubbaṅgamo samādapetā. Ayyo hi nāma gavesī ekabhattiko bhavissati rattūparato virato vikālabhojanā. Kimaṅgaṃ pana maya’nti! Atha kho, ānanda, tāni pañca upāsakasatāni yena gavesī upāsako tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā gavesiṃ upāsakaṃ etadavocuṃ – ‘ajjatagge ayyo gavesī imānipi pañca upāsakasatāni ekabhattike dhāretu rattūparate virate vikālabhojanā’ti. Atha kho, ānanda, gavesissa upāsakassa etadahosi – ‘ahaṃ kho imesaṃ pañcannaṃ upāsakasatānaṃ bahūpakāro pubbaṅgamo samādapetā. Ahañcamhi sīlesu paripūrakārī. Imānipi pañca upāsakasatāni sīlesu paripūrakārino. Ahañcamhi brahmacārī ārācārī virato methunā gāmadhammā. Imānipi pañca upāsakasatāni brahmacārino ārācārino viratā methunā gāmadhammā. Ahañcamhi ekabhattiko rattūparato virato vikālabhojanā. Imānipi pañca upāsakasatāni ekabhattikā rattūparatā viratā vikālabhojanā. Iccetaṃ samasamaṃ, natthi kiñci atirekaṃ; handāhaṃ atirekāyā’’’ti. ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ནས་དགེ་བསྙེན་གྷ་བེ་སཱི་དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་གང་ན་ཡོད་པ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །“ཚེ་ལྡན་དག་དེ་རིང་ནས་བཟུང་སྟེ་ང་ནི་ཟས་ཐུན་གཅིག་པ་དང་། མཚན་མོའི་ཟས་སྤངས་པ་དང་། དུས་མ་ཡིན་པའི་ཟས་ལས་ལོག་པ་ཞིག་ཏུ་ཟུངས་ཤིག” ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ནས་དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་བྱུང་སྟེ། “འཕགས་པ་གྷ་བེ་སཱི་ནི་ང་ཚོར་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ། སྔོན་དུ་འགྲོ་བ། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་པོ་ཡིན། འཕགས་པ་གྷ་བེ་སཱི་ཉིད་ཀྱང་ཟས་ཐུན་གཅིག་པ་དང་། མཚན་མོའི་ཟས་སྤངས་པ་དང་། དུས་མ་ཡིན་པའི་ཟས་ལས་ལོག་པར་འགྱུར་ན། ང་ཚོས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱེད།” ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ནས་དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་དགེ་བསྙེན་གྷ་བེ་སཱི་གང་ན་ཡོད་པ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་དགེ་བསྙེན་གྷ་བེ་སཱི་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །“འཕགས་པ་གྷ་བེ་སཱི་དེ་རིང་ནས་བཟུང་སྟེ་དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་ཟས་ཐུན་གཅིག་པ་དང་། མཚན་མོའི་ཟས་སྤངས་པ་དང་། དུས་མ་ཡིན་པའི་ཟས་ལས་ལོག་པ་ཞིག་ཏུ་ཟུངས་ཤིག” ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ནས་དགེ་བསྙེན་གྷ་བེ་སཱི་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་བྱུང་སྟེ། “ང་ནི་དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་འདི་དག་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ། སྔོན་དུ་འགྲོ་བ། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་པོ་ཡིན། ང་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ང་ཡང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ། གྲོང་གི་ཆོས་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་དབེན་ཞིང་ལོག་པ་ཡིན། དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ། གྲོང་གི་ཆོས་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་དབེན་ཞིང་ལོག་པ་ཡིན། ང་ཡང་ཟས་ཐུན་གཅིག་པ་དང་། མཚན་མོའི་ཟས་སྤངས་པ་དང་། དུས་མ་ཡིན་པའི་ཟས་ལས་ལོག་པ་ཡིན། དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་ཟས་ཐུན་གཅིག་པ་དང་། མཚན་མོའི་ཟས་སྤངས་པ་དང་། དུས་མ་ཡིན་པའི་ཟས་ལས་ལོག་པ་ཡིན། འདི་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཅིའང་མེད། ད་ནི་བདག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །”ཞེས་སོ། ། ‘‘Atha kho, ānanda, gavesī upāsako yena kassapo bhagavā arahaṃ sammāsambuddho tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā kassapaṃ bhagavantaṃ arahantaṃ sammāsambuddhaṃ etadavoca – ‘labheyyāhaṃ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṃ labheyyaṃ upasampada’nti. Alattha kho, ānanda, gavesī upāsako kassapassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa santike pabbajjaṃ, alattha upasampadaṃ. Acirūpasampanno kho panānanda, gavesī bhikkhu eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva – yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tadanuttaraṃ – brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti abbhaññāsi. Aññataro ca panānanda, gavesī bhikkhu arahataṃ ahosi. ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ནས་དགེ་བསྙེན་གྷ་བེ་སཱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གང་ན་བཞུགས་པ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ་བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་། བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ཐོབ་པར་འཚལ།” ཀུན་དགའ་བོ་དགེ་བསྙེན་གྷ་བེ་སཱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གི་སྤྱན་སྔར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ཐོབ་བོ། །ཀུན་དགའ་བོ་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་དགེ་སློང་གྷ་བེ་སཱི་གཅིག་པུར་དབེན་པར་བག་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ། བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་པས། རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམས་གང་གི་ཕྱིར་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེ། བླ་ན་མེད་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་མཐར་ཐུག་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཆོས་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཤེས་ཤིང་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་གནས་སོ། །“སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྟེན་ཏོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་གཞན་པའི་སྲིད་པ་མེད་དོ། །”ཞེས་མངོན་པར་ཤེས་སོ། །ཀུན་དགའ་བོ་དགེ་སློང་གྷ་བེ་སཱི་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཏོ། ། ‘‘Atha kho, ānanda, tesa pañcannaṃ upāsakasatānaṃ etadahosi – ‘ayyo kho gavesī amhākaṃ bahūpakāro pubbaṅgamo samādapetā. Ayyo hi nāma gavesī kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā [Pg.192] agārasmā anagāriyaṃ pabbajissati. Kimaṅgaṃ pana maya’nti! Atha kho, ānanda, tāni pañca upāsakasatāni yena kassapo bhagavā arahaṃ sammāsambuddho tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā kassapaṃ bhagavantaṃ arahantaṃ sammāsambuddhaṃ etadavocuṃ – ‘labheyyāma mayaṃ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṃ, labheyyāma upasampada’nti. Alabhiṃsu kho, ānanda, tāni pañca upāsakasatāni kassapassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa santike pabbajjaṃ, alabhiṃsu upasampadaṃ. ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ནས་དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་བྱུང་སྟེ། “འཕགས་པ་གྷ་བེ་སཱི་ནི་ང་ཚོར་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ། སྔོན་དུ་འགྲོ་བ། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་པོ་ཡིན། འཕགས་པ་གྷ་བེ་སཱི་ཉིང་ཀྱང་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་ཏེ་ཆོས་གོས་ངུར་སྨྲིག་བགོས་ནས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ན། ང་ཚོས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱེད།” ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ནས་དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གང་ན་བཞུགས་པ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ་བདག་ཅག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་། བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ཐོབ་པར་འཚལ།” ཀུན་དགའ་བོ་དགེ་བསྙེན་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གི་སྤྱན་སྔར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ཐོབ་བོ། ། ‘‘Atha kho, ānanda, gavesissa bhikkhuno etadahosi – ‘ahaṃ kho imassa anuttarassa vimuttisukhassa nikāmalābhī homi akicchalābhī akasiralābhī. Aho vatimānipi pañca bhikkhusatāni imassa anuttarassa vimuttisukhassa nikāmalābhino assu akicchalābhino akasiralābhino’ti. Atha kho, ānanda, tāni pañca bhikkhusatāni vūpakaṭṭhā appamattā ātāpino pahitattā viharantā nacirasseva – yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tadanuttaraṃ – brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihariṃsu. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti abbhaññiṃsu’’. ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ནས་དགེ་སློང་གྷ་བེ་སཱི་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་བྱུང་སྟེ། “བདག་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དཀའ་བ་མེད་པར་ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་ཡིན། ཀྱེ་མ་དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དཀའ་བ་མེད་པར་ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག” ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ནས་དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་དབེན་པར་བག་ཡོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ། བདག་ཉིད་བཏང་སྟེ་གནས་པས། རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམས་གང་གི་ཕྱིར་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེ། བླ་ན་མེད་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་མཐར་ཐུག་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཆོས་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཤེས་ཤིང་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་གནས་སོ། །“སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྟེན་ཏོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་གཞན་པའི་སྲིད་པ་མེད་དོ། །”ཞེས་མངོན་པར་ཤེས་སོ། ། ‘‘Iti kho, ānanda, tāni pañca bhikkhusatāni gavesīpamukhāni uttaruttari paṇītapaṇītaṃ vāyamamānā anuttaraṃ vimuttiṃ sacchākaṃsu. Tasmātiha, ānanda, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘uttaruttari paṇītapaṇītaṃ vāyamamānā anuttaraṃ vimuttiṃ sacchikarissāmā’ti. Evañhi vo, ānanda, sikkhitabba’’nti. Dasamaṃ. ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟར་དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་པོ་གྷ་བེ་སཱི་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གོང་ནས་གོང་དུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་ཞིང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བརྩོན་པས་བླ་ན་མེད་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་སོ། །ཀུན་དགའ་བོ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། “བདག་ཅག་གིས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་ཞིང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བརྩོན་པས་བླ་ན་མེད་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱའོ། །”ཞེས་ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །མདོ་བཅུ་པའོ། ། Upāsakavaggo tatiyo. དགེ་བསྙེན་གྱི་ཚོམས་ཏེ་གསུམ་པའོ། ། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ནི། Sārajjaṃ visārado nirayaṃ, veraṃ caṇḍālapañcamaṃ; Pīti vaṇijjā rājāno, gihī ceva gavesināti. འཛེམ་པ་དང་། མི་འཛེམ་པ་དང་། དམྱལ་བ་དང་། འཁོན་དང་། གདོལ་པ་ལྔ་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། ཚོང་དང་། རྒྱལ་པོ་དང་། ཁྱིམ་པ་དང་། གྷ་བེ་སཱི་དང་བཅུ་འོ། ། (19) 4. Araññavaggo (༡༩) ༤. དགོན་པའི་ཚོམས། 1. Āraññikasuttaṃ ༡. དགོན་པ་པོའི་མདོ། 181. ‘‘Pañcime[Pg.193], bhikkhave, āraññikā. Katame pañca? Mandattā momūhattā āraññiko hoti, pāpiccho icchāpakato āraññiko hoti, ummādā cittakkhepā āraññiko hoti, vaṇṇitaṃ buddhehi buddhasāvakehīti āraññiko hoti, appicchataṃyeva nissāya santuṭṭhiṃyeva nissāya sallekhaṃyeva nissāya pavivekaṃyeva nissāya idamatthitaṃyeva nissāya āraññiko hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca āraññikā. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ āraññikānaṃ yvāyaṃ āraññiko appicchataṃyeva nissāya santuṭṭhiṃyeva nissāya sallekhaṃyeva nissāya pavivekaṃyeva nissāya idamatthitaṃyeva nissāya āraññiko hoti, ayaṃ imesaṃ pañcannaṃ āraññikānaṃ aggo ca seṭṭho ca mokkho ca uttamo ca pavaro ca. ༡༨༡. “དགེ་སློང་དག་དགོན་པ་པ་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། བླུན་ཞིང་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་དགོན་པ་པ་བྱེད་པ་དང་། འདོད་པ་ངན་པ་དང་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་དགོན་པ་པ་བྱེད་པ་དང་། སྨྱོ་བ་དང་སེམས་འཁྲུགས་པའི་ཕྱིར་དགོན་པ་པ་བྱེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པའི་ཕྱིར་དགོན་པ་པ་བྱེད་པ་དང་། འདོད་པ་ཆུང་བ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ཆོག་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་དང་། སྐྱོན་སྦྱོང་བ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དབེན་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དགོས་པ་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་དགོན་པ་པ་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག་དགོན་པ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་དགོན་པ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་ནང་ནས་གང་ཞིག་འདོད་པ་ཆུང་བ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ཆོག་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་དང་། སྐྱོན་སྦྱོང་བ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དབེན་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དགོས་པ་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་དགོན་པ་པ་བྱེད་པ་དེ་ནི། དགོན་པ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་ནང་ནས་མཆོག་དང་། གཙོ་བོ་དང་། དབུ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་དང་། ཕུལ་དུ་བྱུང་བའོ། །” ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gavā khīraṃ, khīramhā dadhi, dadhimhā navanītaṃ, navanītamhā sappi, sappimhā sappimaṇḍo, sappimaṇḍo tattha aggamakkhāyati; evamevaṃ kho, bhikkhave, imesaṃ pañcannaṃ āraññikānaṃ yvāyaṃ āraññiko appicchataṃyeva nissāya santuṭṭhiṃyeva nissāya sallekhaṃyeva nissāya pavivekaṃyeva nissāya idamatthitaṃyeva nissāya āraññiko hoti, ayaṃ imesaṃ pañcannaṃ āraññikānaṃ aggo ca seṭṭho ca mokkho ca uttamo ca pavaro cā’’ti. Paṭhamaṃ. “དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བ་ལས་འོ་མ། འོ་མ་ལས་ཞོ། ཞོ་ལས་མར། མར་ལས་མར་གསར། མར་གསར་ལས་མར་གྱི་ཉིང་ཁུ་འབྱུང་ཞིང་། དེ་དག་གི་ནང་ནས་མར་གྱི་ཉིང་ཁུ་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག་དགོན་པ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་ནང་ནས་གང་ཞིག་འདོད་པ་ཆུང་བ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ཆོག་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་དང་། སྐྱོན་སྦྱོང་བ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དབེན་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དགོས་པ་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་དགོན་པ་པ་བྱེད་པ་དེ་ནི། དགོན་པ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་ནང་ནས་མཆོག་དང་། གཙོ་བོ་དང་། དབུ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་དང་། ཕུལ་དུ་བྱུང་བའོ། །”ཞེས་སོ། །མདོ་དང་པོའོ། ། 2. Cīvarasuttaṃ ༢. ཆོས་གོས་ཀྱི་མདོ། 182. ‘‘Pañcime, bhikkhave, paṃsukūlikā. Katame pañca? Mandattā momūhattā paṃsukūliko hoti…pe… idamatthitaṃyeva nissāya paṃsukūliko hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca paṃsukūlikā’’ti. Dutiyaṃ. ༡༨༢. “དགེ་སློང་དག་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། བླུན་ཞིང་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་བྱེད་པ་དང་། །པེ་། དགོས་པ་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །”ཞེས་སོ། །མདོ་གཉིས་པའོ། ། 3. Rukkhamūlikasuttaṃ ༣. ཤིང་དྲུང་པའི་མདོ། 183. ‘‘Pañcime, bhikkhave, rukkhamūlikā. Katame pañca? Mandattā momūhattā rukkhamūliko hoti…pe… idamatthitaṃyeva nissāya rukkhamūliko hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca rukkhamūlikā’’ti. Tatiyaṃ. ༡༨༣. “དགེ་སློང་དག་ཤིང་དྲུང་པ་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། བླུན་ཞིང་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་ཤིང་དྲུང་པ་བྱེད་པ་དང་། །པེ་། དགོས་པ་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ཤིང་དྲུང་པ་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཤིང་དྲུང་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །”ཞེས་སོ། །མདོ་གསུམ་པའོ། ། 4. Sosānikasuttaṃ ༤. དུར་ཁྲོད་པའི་མདོ། 184. ‘‘Pañcime[Pg.194], bhikkhave, sosānikā. Katame pañca? Mandattā momūhattā sosāniko hoti…pe… idamatthitaṃyeva nissāya sosāniko hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca sosānikā’’ti. Catutthaṃ. ༡༨༤. “དགེ་སློང་དག་དུར་ཁྲོད་པ་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། བླུན་ཞིང་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་དུར་ཁྲོད་པ་བྱེད་པ་དང་། །པེ་། དགོས་པ་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་དུར་ཁྲོད་པ་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག་དུར་ཁྲོད་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །”ཞེས་སོ། །མདོ་བཞི་པའོ། ། 5. Abbhokāsikasuttaṃ ༥. བླ་གབ་མེད་པའི་མདོ། 185. ‘‘Pañcime, bhikkhave, abbhokāsikā…pe…. Pañcamaṃ. ༡༨༥. “དགེ་སློང་དག་བླ་གབ་མེད་པ་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །པེ་། མདོ་ལྔ་པའོ། ། 6. Nesajjikasuttaṃ ༦. ཙོག་པུ་པའི་མདོ། 186. ‘‘Pañcime, bhikkhave, nesajjikā…pe…. Chaṭṭhaṃ. ༡༨༦. “དགེ་སློང་དག་ཙོག་པུ་པ་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །པེ་། མདོ་དྲུག་པའོ། ། 7. Yathāsanthatikasuttaṃ ༧. གཞི་ཇི་བཏིང་པའི་མདོ། 187. ‘‘Pañcime, bhikkhave, yathāsanthatikā…pe…. Sattamaṃ. ༡༨༧. “དགེ་སློང་དག་གཞི་ཇི་བཏིང་པ་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །པེ་། མདོ་བདུན་པའོ། ། 8. Ekāsanikasuttaṃ ༨. སྟན་གཅིག་པའི་མདོ། 188. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ekāsanikā…pe…. Aṭṭhamaṃ. ༡༨༨. “དགེ་སློང་དག་སྟན་གཅིག་པ་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །པེ་། མདོ་བརྒྱད་པའོ། ། 9. Khalupacchābhattikasuttaṃ ༩. ཟས་ཕྱིས་མི་ལེན་པའི་མདོ། 189. ‘‘Pañcime, bhikkhave, khalupacchābhattikā…pe…. Navamaṃ. ༡༨༩. “དགེ་སློང་དག་ཟས་ཕྱིས་མི་ལེན་པ་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །པེ་། མདོ་དགུ་པའོ། ། 10. Pattapiṇḍikasuttaṃ ༡༠. ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་སྣོད་སྤྱོད་པའི་མདོ། 190. ‘‘Pañcime, bhikkhave, pattapiṇḍikā. Katame pañca? Mandattā momūhattā pattapiṇḍiko hoti, pāpiccho icchāpakato pattapiṇḍiko hoti, ummādā cittakkhepā pattapiṇḍiko hoti, ‘vaṇṇitaṃ buddhehi buddhasāvakehī’ti pattapiṇḍiko hoti, appicchataṃyeva nissāya santuṭṭhiṃyeva nissāya sallekhaṃyeva nissāya pavivekaṃyeva nissāya idamatthitaṃyeva nissāya pattapiṇḍiko hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca pattapiṇḍikā. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ pattapiṇḍikānaṃ yvāyaṃ pattapiṇḍiko appicchataṃyeva nissāya santuṭṭhiṃyeva nissāya sallekhaṃyeva [Pg.195] nissāya pavivekaṃyeva nissāya idamatthitaṃyeva nissāya pattapiṇḍiko hoti, ayaṃ imesaṃ pañcannaṃ pattapiṇḍikānaṃ aggo ca seṭṭho ca mokkho ca uttamo ca pavaro ca. ༡༩༠. དགེ་སློང་དག། ལྷུང་བཟེད་གཅིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན་པ་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། རྨོངས་ཤིང་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ལྷུང་བཟེད་གཅིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། འདོད་པ་ངན་ཞིང་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་ལྷུང་བཟེད་གཅིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྨྱོ་ཞིང་སེམས་འཁྲུགས་པའི་ཕྱིར་ལྷུང་བཟེད་གཅིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། །‘སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་སོ’ཞེས་ལྷུང་བཟེད་གཅིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། འདོད་ཆུང་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས། ཆོག་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས། སྐྱོན་སྦྱོང་བ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས། དབེན་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས། དགོས་པ་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷུང་བཟེད་གཅིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན་པར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་དག། ལྷུང་བཟེད་གཅིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག། ལྷུང་བཟེད་གཅིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་ནང་ནས། གང་ཞིག་འདོད་ཆུང་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས། ཆོག་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས། སྐྱོན་སྦྱོང་བ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས། དབེན་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས། དགོས་པ་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷུང་བཟེད་གཅིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན་པ་དེ་ནི། ལྷུང་བཟེད་གཅིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་ནང་ནས་མཆོག་དང་། གཙོ་བོ་དང་། དབང་པོ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་གྱུར་པའོ། ། ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gavā khīraṃ, khīramhā dadhi, dadhimhā navanītaṃ, navanītamhā sappi, sappimhā sappimaṇḍo, sappimaṇḍo tattha aggamakkhāyati; evamevaṃ kho, bhikkhave, imesaṃ pañcannaṃ pattapiṇḍikānaṃ yvāyaṃ pattapiṇḍiko appicchataṃyeva nissāya santuṭṭhiṃyeva nissāya sallekhaṃyeva nissāya pavivekaṃyeva nissāya idamatthitaṃyeva nissāya pattapiṇḍiko hoti, ayaṃ imesaṃ pañcannaṃ pattapiṇḍikānaṃ aggo ca seṭṭho ca mokkho ca uttamo ca pavaro cā’’ti. Dasamaṃ. དགེ་སློང་དག། དཔེར་ན། བ་ལས་འོ་མ། འོ་མ་ལས་ཞོ། ཞོ་ལས་མར་གསར། མར་གསར། མར་གསར་ལས་མར་ཞུན། མར་ཞུན་ལས་མར་གྱི་སྙིང་པོ་འབྱུང་ཞིང་། དེ་དག་གི་ནང་ནས་མར་གྱི་སྙིང་པོ་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག། ལྷུང་བཟེད་གཅིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་ནང་ནས། གང་ཞིག་འདོད་ཆུང་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས། ཆོག་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས། སྐྱོན་སྦྱོང་བ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས། དབེན་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས། དགོས་པ་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷུང་བཟེད་གཅིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན་པ་དེ་ནི། ལྷུང་བཟེད་གཅིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་ནང་ནས་མཆོག་དང་། གཙོ་བོ་དང་། དབང་པོ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་གྱུར་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་པའོ། ། Araññavaggo catuttho. དགོན་པའི་ཚོམས་ཏེ་བཞི་པའོ། ། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ནི། Araññaṃ cīvaraṃ rukkha, susānaṃ abbhokāsikaṃ; Nesajjaṃ santhataṃ ekāsanikaṃ, khalupacchāpiṇḍikena cāti. དགོན་པ་དང་ནི་ཆོས་གོས་དང་། །ཤིང་དྲུང་དུར་ཁྲོད་བླ་གབ་མེད། །ཙོག་པུ་གདིང་བ་སྟན་གཅིག་པ། །ཟས་ཕྱིས་མི་ལེན་ལྷུང་བཟེད་དོ། ། (20) 5. Brāhmaṇavaggo (༢༠) ༥. བྲམ་ཟེའི་ཚོམས། 1. Soṇasuttaṃ ༡. ཁྱིའི་མདོ། 191. ‘‘Pañcime, bhikkhave, porāṇā brāhmaṇadhammā etarahi sunakhesu sandissanti, no brāhmaṇesu. Katame pañca? Pubbe sudaṃ, bhikkhave, brāhmaṇā brāhmaṇiṃyeva gacchanti, no abrāhmaṇiṃ. Etarahi, bhikkhave, brāhmaṇā brāhmaṇimpi gacchanti, abrāhmaṇimpi gacchanti. Etarahi, bhikkhave, sunakhā sunakhiṃyeva gacchanti, no asunakhiṃ. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo porāṇo brāhmaṇadhammo etarahi sunakhesu sandissati, no brāhmaṇesu. ༡༩༡. དགེ་སློང་དག། སྔོན་གྱི་བྲམ་ཟེའི་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་དེང་སང་ཁྱི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྣང་གི། བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་མི་སྣང་ངོ་། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག། སྔོན་ཆད་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ནི་བྲམ་ཟེའི་བུད་མེད་ཁོ་ན་ལ་འགྲོ་བར་བྱེད་ཀྱི། བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་པའི་བུད་མེད་ལ་མི་འགྲོའོ། །དགེ་སློང་དག། དེང་སང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ནི་བྲམ་ཟེའི་བུད་མེད་ལའང་འགྲོ་ཞིང་། བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་པའི་བུད་མེད་ལའང་འགྲོའོ། །དགེ་སློང་དག། དེང་སང་ཁྱི་རྣམས་ནི་ཁྱི་མོ་ཁོ་ན་ལ་འགྲོ་བར་བྱེད་ཀྱི། ཁྱི་མོ་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་འགྲོའོ། །དགེ་སློང་དག། འདི་ནི་སྔོན་གྱི་བྲམ་ཟེའི་ཆོས་དང་པོ་སྟེ། དེང་སང་ཁྱི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྣང་གི། བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་མི་སྣང་ངོ་། ། ‘‘Pubbe sudaṃ, bhikkhave, brāhmaṇā brāhmaṇiṃ utuniṃyeva gacchanti, no anutuniṃ. Etarahi, bhikkhave, brāhmaṇā brāhmaṇiṃ utunimpi gacchanti, anutunimpi gacchanti[Pg.196]. Etarahi, bhikkhave, sunakhā sunakhiṃ utuniṃyeva gacchanti, no anutuniṃ. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo porāṇo brāhmaṇadhammo etarahi sunakhesu sandissati, no brāhmaṇesu. དགེ་སློང་དག། སྔོན་ཆད་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ནི་བྲམ་ཟེའི་བུད་མེད་དུས་བབ་པ་ཁོ་ན་ལ་འགྲོ་བར་བྱེད་ཀྱི། དུས་མ་བབ་པ་ལ་མི་འགྲོའོ། །དགེ་སློང་དག། དེང་སང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ནི་བྲམ་ཟེའི་བུད་མེད་དུས་བབ་པ་ལའང་འགྲོ་ཞིང་། དུས་མ་བབ་པ་ལའང་འགྲོའོ། །དགེ་སློང་དག། དེང་སང་ཁྱི་རྣམས་ནི་ཁྱི་མོ་དུས་བབ་པ་ཁོ་ན་ལ་འགྲོ་བར་བྱེད་ཀྱི། དུས་མ་བབ་པ་ལ་མི་འགྲོའོ། །དགེ་སློང་དག། འདི་ནི་སྔོན་གྱི་བྲམ་ཟེའི་ཆོས་གཉིས་པ་སྟེ། དེང་སང་ཁྱི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྣང་གི། བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་མི་སྣང་ངོ་། ། ‘‘Pubbe sudaṃ, bhikkhave, brāhmaṇā brāhmaṇiṃ neva kiṇanti no vikkiṇanti, sampiyeneva saṃvāsaṃ saṃbandhāya saṃpavattenti. Etarahi, bhikkhave, brāhmaṇā brāhmaṇiṃ kiṇantipi vikkiṇantipi, sampiyenapi saṃvāsaṃ saṃbandhāya saṃpavattenti. Etarahi, bhikkhave, sunakhā sunakhiṃ neva kiṇanti no vikkiṇanti, sampiyeneva saṃvāsaṃ saṃbandhāya saṃpavattenti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo porāṇo brāhmaṇadhammo etarahi sunakhesu sandissati, no brāhmaṇesu. དགེ་སློང་དག། སྔོན་ཆད་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ནི་བྲམ་ཟེའི་བུད་མེད་ཉོ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་འཚོང་བར་ཡང་མི་བྱེད་དེ། ཕན་ཚུན་བྱམས་པ་ཁོ་ནས་བརྒྱུད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག། དེང་སང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ནི་བྲམ་ཟེའི་བུད་མེད་ཉོ་བར་ཡང་བྱེད། འཚོང་བར་ཡང་བྱེད་དེ། ཕན་ཚུན་བྱམས་པས་ཀྱང་བརྒྱུད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག། དེང་སང་ཁྱི་རྣམས་ནི་ཁྱི་མོ་ཉོ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་འཚོང་བར་ཡང་མི་བྱེད་དེ། ཕན་ཚུན་བྱམས་པ་ཁོ་ནས་བརྒྱུད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག། འདི་ནི་སྔོན་གྱི་བྲམ་ཟེའི་ཆོས་གསུམ་པ་སྟེ། དེང་སང་ཁྱི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྣང་གི། བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་མི་སྣང་ངོ་། ། ‘‘Pubbe sudaṃ, bhikkhave, brāhmaṇā na sannidhiṃ karonti dhanassapi dhaññassapi rajatassapi jātarūpassapi. Etarahi, bhikkhave, brāhmaṇā sannidhiṃ karonti dhanassapi dhaññassapi rajatassapi jātarūpassapi. Etarahi, bhikkhave, sunakhā na sannidhiṃ karonti dhanassapi dhaññassapi rajatassapi jātarūpassapi. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho porāṇo brāhmaṇadhammo etarahi sunakhesu sandissati, no brāhmaṇesu. དགེ་སློང་དག། སྔོན་ཆད་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ནི་ནོར་དང་། འབྲུ་དང་། དངུལ་དང་། གསེར་རྣམས་གསོག་འཇོག་མི་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག། དེང་སང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ནི་ནོར་དང་། འབྲུ་དང་། དངུལ་དང་། གསེར་རྣམས་གསོག་འཇོག་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག། དེང་སང་ཁྱི་རྣམས་ནི་ནོར་དང་། འབྲུ་དང་། དངུལ་དང་། གསེར་རྣམས་གསོག་འཇོག་མི་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག། འདི་ནི་སྔོན་གྱི་བྲམ་ཟེའི་ཆོས་བཞི་པ་སྟེ། དེང་སང་ཁྱི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྣང་གི། བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་མི་སྣང་ངོ་། ། ‘‘Pubbe sudaṃ, bhikkhave, brāhmaṇā sāyaṃ sāyamāsāya pāto pātarāsāya bhikkhaṃ pariyesanti. Etarahi, bhikkhave, brāhmaṇā yāvadatthaṃ udarāvadehakaṃ bhuñjitvā avasesaṃ ādāya pakkamanti. Etarahi, bhikkhave, sunakhā sāyaṃ sāyamāsāya pāto pātarāsāya bhikkhaṃ pariyesanti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo porāṇo brāhmaṇadhammo etarahi sunakhesu sandissati, no brāhmaṇesu. Ime kho, bhikkhave, pañca porāṇā brāhmaṇadhammā etarahi sunakhesu sandissanti, no brāhmaṇesū’’ti. Paṭhamaṃ. དགེ་སློང་དག། སྔོན་ཆད་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ནི་ཕྱི་དྲོ་དགོང་ཟས་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། སྔ་དྲོ་ཞོགས་ཟས་ཀྱི་ཕྱིར་ཟས་བསོད་སྙོམས་འཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག། དེང་སང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ནི་ལྟོ་བ་ཁེངས་པར་འདོད་དགུར་ཟོས་ནས། ལྷག་མ་རྣམས་ཁྱེར་ཏེ་འགྲོའོ། །དགེ་སློང་དག། དེང་སང་ཁྱི་རྣམས་ནི་ཕྱི་དྲོ་དགོང་ཟས་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། སྔ་དྲོ་ཞོགས་ཟས་ཀྱི་ཕྱིར་ཟས་འཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག། འདི་ནི་སྔོན་གྱི་བྲམ་ཟེའི་ཆོས་ལྔ་པ་སྟེ། དེང་སང་ཁྱི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྣང་གི། བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་མི་སྣང་ངོ་། །དགེ་སློང་དག། སྔོན་གྱི་བྲམ་ཟེའི་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་དེང་སང་ཁྱི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྣང་གི། བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་མི་སྣང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོའོ། ། 2. Doṇabrāhmaṇasuttaṃ ༢. བྲམ་ཟེ་དོ་ཎའི་མདོ། 192. Atha kho doṇo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho doṇo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ༡༩༢. དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་དོ་ཎ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བཞུགས་པ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ལྷན་ཅིག་དགྱེས་པར་འཛུམ་པ་དང་། དགྱེས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱ་བའི་གཏམ་རྣམས་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་བྲམ་ཟེ་དོ་ཎས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། ། ‘‘Sutaṃ [Pg.197] metaṃ, bho gotama – ‘na samaṇo gotamo brāhmaṇe jiṇṇe vuḍḍhe mahallake addhagate vayoanuppatte abhivādeti vā paccuṭṭheti vā āsanena vā nimantetī’ti. Tayidaṃ, bho gotama, tatheva. Na hi bhavaṃ gotamo brāhmaṇe jiṇṇe vuḍḍhe mahallake addhagate vayoanuppatte abhivādeti vā paccuṭṭheti vā āsanena vā nimanteti. Tayidaṃ, bho gotama, na sampannamevā’’ti. ‘‘Tvampi no, doṇa, brāhmaṇo paṭijānāsī’’ti? ‘‘Yañhi taṃ, bho gotama, sammā vadamāno vadeyya – ‘brāhmaṇo ubhato sujāto – mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā pitāmahayugā akkhito anupakkuṭṭho jātivādena, ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṃ sākkharappabhedānaṃ itihāsapañcamānaṃ, padako veyyākaraṇo lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo’ti, mameva taṃ, bho gotama, sammā vadamāno vadeyya. Ahañhi, bho gotama, brāhmaṇo ubhato sujāto – mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena, ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṃ sākkharappabhedānaṃ itihāsapañcamānaṃ, padako veyyākaraṇo lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo’’ti. ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། བདག་གིས་འདི་སྐད་ཐོས་ཏེ། ‘དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་བྲམ་ཟེ་རྒས་ཤིང་འཁོགས་པ། ལོ་ན་མཐོ་བ། ཚེ་ཚད་རྫོགས་པར་ཉེ་བ། དུས་ལ་བབ་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་མི་བྱེད། བསུ་བར་མི་བྱེད། སྟན་གྱིས་ཀྱང་མི་མགྲོན་ནོ’ཞེས་སོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ནི་བྲམ་ཟེ་རྒས་ཤིང་འཁོགས་པ། ལོ་ན་མཐོ་བ། ཚེ་ཚད་རྫོགས་པར་ཉེ་བ། དུས་ལ་བབ་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་མི་བྱེད། བསུ་བར་མི་བྱེད། སྟན་གྱིས་ཀྱང་མི་མགྲོན་ནོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོ་ཎ། ཁྱོད་ཀྱང་བྲམ་ཟེ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ནམ། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། གང་ཞིག་གིས་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བར་འདོད་ནས། ‘བྲམ་ཟེ་ནི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ནས་རིགས་ལེགས་པར་སྐྱེས་པ། མ་དང་ཕ་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་ནས་རིགས་རྒྱུད་དག་པ། མེས་པོའི་རབས་བདུན་གྱི་བར་དུ་སྐྱེ་བའི་གླེང་གཞིས་མ་གོས་ཤིང་སྐྱོན་མེད་པ། རིག་བྱེད་ཀློག་ཅིང་གསང་སྔགས་འཛིན་པ། རིག་བྱེད་གསུམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། མངོན་བརྗོད་དང་། སྡེབ་སྦྱོར་དང་། སྒྲ་རིག་པ་དང་། ལྔ་པ་ལོ་རྒྱུས་དང་བཅས་པ། ཚིག་རྐང་ཤེས་ཤིང་བརྡ་སྤྲོད་པ་ལ་མཁས་པ། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པ་དང་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་གྱི་རིག་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའོ’ཞེས་སྨྲ་ན། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། དེ་ནི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། བདག་ནི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ནས་རིགས་ལེགས་པར་སྐྱེས་པ། མ་དང་ཕ་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་ནས་རིགས་རྒྱུད་དག་པ། མེས་པོའི་རབས་བདུན་གྱི་བར་དུ་སྐྱེ་བའི་གླེང་གཞིས་མ་གོས་ཤིང་སྐྱོན་མེད་པ། རིག་བྱེད་ཀློག་ཅིང་གསང་སྔགས་འཛིན་པ། རིག་བྱེད་གསུམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། མངོན་བརྗོད་དང་། སྡེབ་སྦྱོར་དང་། སྒྲ་རིག་པ་དང་། ལྔ་པ་ལོ་རྒྱུས་དང་བཅས་པ། ཚིག་རྐང་ཤེས་ཤིང་བརྡ་སྤྲོད་པ་ལ་མཁས་པ། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པ་དང་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་གྱི་རིག་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའོ། ། ‘‘Ye kho, te doṇa, brāhmaṇānaṃ pubbakā isayo mantānaṃ kattāro mantānaṃ pavattāro, yesamidaṃ etarahi brāhmaṇā porāṇaṃ mantapadaṃ gītaṃ pavuttaṃ samihitaṃ tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti sajjhāyitamanusajjhāyanti vācitamanuvācenti, seyyathidaṃ – aṭṭhako, vāmako, vāmadevo, vessāmitto, yamadaggi, aṅgīraso, bhāradvājo, vāseṭṭho, kassapo, bhagu; tyāssu’me pañca brāhmaṇe paññāpenti – brahmasamaṃ, devasamaṃ, mariyādaṃ, sambhinnamariyādaṃ, brāhmaṇacaṇḍālaṃyeva pañcamaṃ. Tesaṃ tvaṃ doṇa, katamo’’ti? དོ་ཎ། བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་དྲང་སྲོང་གང་དག་གསང་སྔགས་རྩོམ་པ་པོ་དང་། གསང་སྔགས་སྤེལ་བ་པོ་ཡིན་པ་སྟེ། དེང་སང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་གིས་བརྩམས་ཤིང་། བཤད་ལ། བསྡུས་པའི་སྔོན་གྱི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཟློ་ཞིང་། རྗེས་སུ་སྨྲ་ལ། བཤད་པ་ལ་རྗེས་སུ་བཤད་པ་དང་། བཀླགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཀློག་པ་དང་། བསླབས་པ་ལ་རྗེས་སུ་སློབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཨཊྛཀ་དང་། ཝཱམཀ་དང་། ཝཱམདེཝ་དང་། ཝེསྶཱམིཏྟ་དང་། ཡམདགྒིདང་། ཨངྒཱིརསོ་དང་། བྷཱརདྭཱཛ་དང་། ཝཱསེཊྛ་དང་། ཀསྶཔོ་དང་། བྷགུའོ། །དྲང་སྲོང་དེ་དག་གིས་བྲམ་ཟེ་ལྔ་པོ་འདི་དག་བསྟན་ཏེ། ཚངས་པ་དང་མཚུངས་པའི་བྲམ་ཟེ་དང་། ལྷ་དང་མཚུངས་པའི་བྲམ་ཟེ་དང་། མཚམས་ལས་མི་འདའ་བའི་བྲམ་ཟེ་དང་། མཚམས་ལས་འདས་པའི་བྲམ་ཟེ་དང་། ལྔ་པ་བྲམ་ཟེ་གདོལ་པ་ལྟ་བུའོ། །དོ་ཎ། ཁྱོད་ནི་དེ་དག་གི་ནང་ནས་གང་ཞིག་ཡིན། ‘‘Na kho mayaṃ, bho gotama, pañca brāhmaṇe jānāma, atha kho mayaṃ brāhmaṇātveva jānāma. Sādhu me bhavaṃ gotamo tathā dhammaṃ desetu yathā ahaṃ ime pañca brāhmaṇe jāneyya’’nti. ‘‘Tena hi, brāhmaṇa, suṇohi, sādhukaṃ [Pg.198] manasi karohi; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ bho’’ti kho doṇo brāhmaṇo bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca – ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། བདག་ཅག་ནི་བྲམ་ཟེ་ལྔ་པོ་འདི་དག་མི་ཤེས་ཏེ། འོན་ཀྱང་བདག་ཅག་གིས་ནི་‘བྲམ་ཟེ’ཞེས་པ་ཙམ་ལས་མི་ཤེས་སོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མས་བདག་ལ་བྲམ་ཟེ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་ལྟར་བཤད་དུ་གསོལ། བྲམ་ཟེ། འོ་ན་ཉོན་ལ་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག། ངས་བཤད་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྲམ་ཟེ་དོ་ཎས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསན་པར་ཁས་བླངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། ། ‘‘Kathañca, doṇa, brāhmaṇo brahmasamo hoti? Idha, doṇa, brāhmaṇo ubhato sujāto hoti – mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena. So aṭṭhacattālīsavassāni komārabrahmacariyaṃ carati mante adhīyamāno. Aṭṭhacattālīsavassāni komārabrahmacariyaṃ caritvā mante adhīyitvā ācariyassa ācariyadhanaṃ pariyesati dhammeneva, no adhammena. དོ་ཎ། ཇི་ལྟར་ན་བྲམ་ཟེ་ཚངས་པ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན། དོ་ཎ། འདི་ན་བྲམ་ཟེ་ནི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ནས་རིགས་ལེགས་པར་སྐྱེས་པ། མ་དང་ཕ་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་ནས་རིགས་རྒྱུད་དག་པ། མེས་པོའི་རབས་བདུན་གྱི་བར་དུ་སྐྱེ་བའི་གླེང་གཞིས་མ་གོས་ཤིང་སྐྱོན་མེད་པའོ། །དེ་ནི་ལོ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་གཞོན་ནུའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་ཅིང་གསང་སྔགས་རྣམས་ལ་སློབ་པར་བྱེད་དོ། །ལོ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་གཞོན་ནུའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ཅིང་གསང་སྔགས་རྣམས་ལ་བསླབས་ནས། སློབ་དཔོན་གྱི་ཡོན་ནི་ཆོས་དང་མཐུན་པ་ཁོ་ནས་འཚོལ་གྱི། ཆོས་དང་མི་མཐུན་པས་མི་འཚོལ་ལོ། ། ‘‘Tattha ca, doṇa, ko dhammo? Neva kasiyā na vaṇijjāya na gorakkhena na issatthena na rājaporisena na sippaññatarena, kevalaṃ bhikkhācariyāya kapālaṃ anatimaññamāno. So ācariyassa ācariyadhanaṃ niyyādetvā kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajati. So evaṃ pabbajito samāno mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ tathā tatiyaṃ tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. Karuṇā…pe… muditā… upekkhāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ tathā tatiyaṃ tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. So ime cattāro brahmavihāre bhāvetvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ brahmalokaṃ upapajjati. Evaṃ kho, doṇa, brāhmaṇo brahmasamo hoti. དོ་ཎ། དེ་ལ་ཆོས་ནི་གང་ཞེ་ན། ཞིང་ལས་ཀྱིས་མ་ཡིན། ཚོང་ལས་ཀྱིས་མ་ཡིན། ཕྱུགས་སྐྱོང་གིས་མ་ཡིན། མདའ་རྩལ་གྱིས་མ་ཡིན། རྒྱལ་པོའི་ཞབས་ཕྱིའི་ལས་ཀྱིས་མ་ཡིན། བཟོ་རིག་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་པར། ལྷུང་བཟེད་ལ་བརྙས་པ་མེད་པར་བསོད་སྙོམས་ཁོ་ན་སྤྱད་དེ་འཚོལ་ལོ། །དེས་སློབ་དཔོན་ལ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཡོན་ཕུལ་ནས། སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་ཏེ། ཆོས་གོས་ངུར་སྨྲིག་གྱོན་ནས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས། བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཁྱབ་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གསུམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཞི་པ་དང་། དེ་ལྟར་སྟེང་དང་། འོག་དང་། ཐད་ཀར་ཀུན་ཏུ་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཉིད་དང་མཚུངས་པར་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་ལ་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་རྒྱ་ཆེན་པོ། ཡངས་པ། ཚད་མེད་པ། འཁོན་མེད་པ། གནོད་པ་མེད་པས་ཁྱབ་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཁྱབ་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གསུམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཞི་པ་དང་། དེ་ལྟར་སྟེང་དང་། འོག་དང་། ཐད་ཀར་ཀུན་ཏུ་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཉིད་དང་མཚུངས་པར་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་ལ་བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་རྒྱ་ཆེན་པོ། ཡངས་པ། ཚད་མེད་པ། འཁོན་མེད་པ། གནོད་པ་མེད་པས་ཁྱབ་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེས་ཚངས་པའི་གནས་བཞི་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ནས། ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དོ་ཎ། འདི་ལྟར་ན་བྲམ་ཟེ་ཚངས་པ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Kathañca, doṇa, brāhmaṇo devasamo hoti? Idha, doṇa, brāhmaṇo ubhato sujāto hoti – mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena[Pg.199]. So aṭṭhacattālīsavassāni komārabrahmacariyaṃ carati mante adhīyamāno. Aṭṭhacattālīsavassāni komārabrahmacariyaṃ caritvā mante adhīyitvā ācariyassa ācariyadhanaṃ pariyesati dhammeneva, no adhammena. Tattha ca, doṇa, ko dhammo? Neva kasiyā na vaṇijjāya na gorakkhena na issatthena na rājaporisena na sippaññatarena, kevalaṃ bhikkhācariyāya kapālaṃ anatimaññamāno. So ācariyassa ācariyadhanaṃ niyyādetvā dāraṃ pariyesati dhammeneva, no adhammena. དོ་ཎ། ཇི་ལྟར་ན་བྲམ་ཟེ་ནི་ལྷ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དོ་ཎ། འདི་ན་བྲམ་ཟེ་ནི་མ་དང་ཕ་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་ནས་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞིང་། མེས་པོའི་རབས་བདུན་གྱི་བར་དུ་མངལ་གྱི་རྒྱུད་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་སྨད་པ་མེད་པ་དང་། སྐྱོན་བརྗོད་པ་མེད་པ་ཡིན། ཁོ་རང་ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་གསང་ཚིག་རྣམས་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་བཞིན་གཞོན་ནུའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱོད་དོ།། ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་གཞོན་ནུའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱད་ཅིང་གསང་ཚིག་རྣམས་ལ་སློབ་གཉེར་བྱས་ནས། སློབ་དཔོན་གྱི་ཆེད་དུ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཡོན་ནི་ཆོས་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཚོལ་གྱི། ཆོས་དང་མི་མཐུན་པས་མི་འཚོལ་ལོ།། དོ་ཎ། དེ་ལ་ཆོས་ནི་གང་ཞེ་ན། ཞིང་ལས་ཀྱིས་མ་ཡིན། ཚོང་ལས་ཀྱིས་མ་ཡིན། ཕྱུགས་སྐྱོང་བས་མ་ཡིན། མདའ་རྩལ་གྱིས་མ་ཡིན། རྒྱལ་པོའི་ཞབས་ཏོག་གིས་མ་ཡིན། བཟོ་རྩལ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་པར། ལྷུང་བཟེད་ལ་བརྙས་པ་མེད་པར་བསོད་སྙོམས་ཁོ་ནས་འཚོལ་ལོ།། ཁོས་སློབ་དཔོན་ལ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཡོན་ཕུལ་ནས། ཆོས་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆུང་མ་འཚོལ་གྱི། ཆོས་དང་མི་མཐུན་པས་མི་འཚོལ་ལོ།། ‘‘Tattha ca, doṇa, ko dhammo? Neva kayena na vikkayena, brāhmaṇiṃyeva udakūpassaṭṭhaṃ. So brāhmaṇiṃyeva gacchati, na khattiyiṃ na vessiṃ na suddiṃ na caṇḍāliṃ na nesādiṃ na veniṃ na rathakāriṃ na pukkusiṃ gacchati, na gabbhiniṃ gacchati, na pāyamānaṃ gacchati, na anutuniṃ gacchati. Kasmā ca, doṇa, brāhmaṇo na gabbhiniṃ gacchati? Sace, doṇa, brāhmaṇo gabbhiniṃ gacchati, atimīḷhajo nāma so hoti māṇavako vā māṇavikā vā. Tasmā, doṇa, brāhmaṇo na gabbhiniṃ gacchati. Kasmā ca, doṇa, brāhmaṇo na pāyamānaṃ gacchati? Sace, doṇa, brāhmaṇo pāyamānaṃ gacchati, asucipaṭipīḷito nāma so hoti māṇavako vā māṇavikā vā. Tasmā, doṇa, brāhmaṇo na pāyamānaṃ gacchati. Tassa sā hoti brāhmaṇī neva kāmatthā na davatthā na ratatthā, pajatthāva brāhmaṇassa brāhmaṇī hoti. So methunaṃ uppādetvā kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajati. So evaṃ pabbajito samāno vivicceva kāmehi…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. So ime cattāro jhāne bhāvetvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. Evaṃ kho, doṇa, brāhmaṇo devasamo hoti. དོ་ཎ། དེ་ལ་ཆོས་ནི་གང་ཞེ་ན། ཉོ་བ་དང་འཚོང་བས་མ་ཡིན་པར། ཆུ་བླུགས་ཏེ་གནང་བའི་བྲམ་ཟེའི་བུ་མོ་ཁོ་ན་འཚོལ་ལོ།། ཁོ་ནི་བྲམ་ཟེའི་བུ་མོ་ཁོ་ན་ལ་འགྲོ་བར་བྱེད་ཀྱི། རྒྱལ་རིགས་མོ་དང་། རྗེའུ་རིགས་མོ་དང་། དམངས་རིགས་མོ་དང་། གདོལ་པ་མོ་དང་། རི་ཁྲོད་པ་མོ་དང་། སྨྱུག་མ་མཁན་མོ་དང་། ཤིང་རྟ་མཁན་མོ་དང་། ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་མོ་ལ་མི་འགྲོའོ།། མངལ་ལྡན་མ་ལ་མི་འགྲོ། ནུ་ཞོ་སྣུན་པ་ལ་མི་འགྲོ། ཟླ་མཚན་མི་ལྡན་པ་ལ་མི་འགྲོའོ།། དོ་ཎ། ཅིའི་ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་ནི་མངལ་ལྡན་མ་ལ་མི་འགྲོ་ཞེ་ན། དོ་ཎ། གལ་ཏེ་བྲམ་ཟེ་ནི་མངལ་ལྡན་མ་ལ་སོང་ན། བུ་འམ་བུ་མོ་དེ་ནི་མི་གཙང་བའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོར་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་དོ་ཎ། བྲམ་ཟེ་ནི་མངལ་ལྡན་མ་ལ་མི་འགྲོའོ།། དོ་ཎ། ཅིའི་ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་ནི་ནུ་ཞོ་སྣུན་པ་ལ་མི་འགྲོ་ཞེ་ན། དོ་ཎ། གལ་ཏེ་བྲམ་ཟེ་ནི་ནུ་ཞོ་སྣུན་པ་ལ་སོང་ན། བུ་འམ་བུ་མོ་དེ་ནི་མི་གཙང་བས་གནོད་པ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་དོ་ཎ། བྲམ་ཟེ་ནི་ནུ་ཞོ་སྣུན་པ་ལ་མི་འགྲོའོ།། ཁོའི་བྲམ་ཟེའི་ཆུང་མ་དེ་ནི་འདོད་པའི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན། རྩེད་མོའི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན། དགའ་མགུའི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན་པར། བྲམ་ཟེའི་ཆུང་མ་ནི་བུ་རྒྱུད་འཕེལ་བའི་ཆེད་ཁོ་ན་ཡིན། ཁོས་འཁྲིག་པ་སྤྱད་དེ་བུ་རྒྱུད་བསྐྲུན་ནས། སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་ཏེ་ངུར་སྨྲིག་གི་གོས་བགོས་ནས། ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་།། ཁོ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས། འདོད་པ་རྣམས་ལས་དབེན་ཞིང་། །པེ། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ།། ཁོས་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་འདི་དག་བསྒོམས་ནས། ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེའོ།། དོ་ཎ། དེ་ལྟར་ན་བྲམ་ཟེ་ནི་ལྷ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ།། ‘‘Kathañca, doṇa, brāhmaṇo mariyādo hoti? Idha, doṇa, brāhmaṇo ubhato sujāto hoti – mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena. So aṭṭhacattālīsavassāni komārabrahmacariyaṃ carati mante adhīyamāno. Aṭṭhacattālīsavassāni komārabrahmacariyaṃ caritvā mante adhīyitvā ācariyassa ācariyadhanaṃ pariyesati dhammeneva, no adhammena[Pg.200]. Tattha ca, doṇa, ko dhammo? Neva kasiyā na vaṇijjāya na gorakkhena na issatthena na rājaporisena na sippaññatarena, kevalaṃ bhikkhācariyāya kapālaṃ anatimaññamāno. So ācariyassa ācariyadhanaṃ niyyādetvā dāraṃ pariyesati dhammeneva, no adhammena. དོ་ཎ། ཇི་ལྟར་ན་བྲམ་ཟེ་ནི་ཚུལ་མཚམས་སྲུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དོ་ཎ། འདི་ན་བྲམ་ཟེ་ནི་མ་དང་ཕ་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་ནས་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞིང་། མེས་པོའི་རབས་བདུན་གྱི་བར་དུ་མངལ་གྱི་རྒྱུད་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་སྨད་པ་མེད་པ་དང་། སྐྱོན་བརྗོད་པ་མེད་པ་ཡིན། ཁོ་རང་ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་གསང་ཚིག་རྣམས་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་བཞིན་གཞོན་ནུའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱོད་དོ།། ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་གཞོན་ནུའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱད་ཅིང་གསང་ཚིག་རྣམས་ལ་སློབ་གཉེར་བྱས་ནས། སློབ་དཔོན་གྱི་ཆེད་དུ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཡོན་ནི་ཆོས་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཚོལ་གྱི། ཆོས་དང་མི་མཐུན་པས་མི་འཚོལ་ལོ།། དོ་ཎ། དེ་ལ་ཆོས་ནི་གང་ཞེ་ན། ཞིང་ལས་ཀྱིས་མ་ཡིན། ཚོང་ལས་ཀྱིས་མ་ཡིན། ཕྱུགས་སྐྱོང་བས་མ་ཡིན། མདའ་རྩལ་གྱིས་མ་ཡིན། རྒྱལ་པོའི་ཞབས་ཏོག་གིས་མ་ཡིན། བཟོ་རྩལ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་པར། ལྷུང་བཟེད་ལ་བརྙས་པ་མེད་པར་བསོད་སྙོམས་ཁོ་ནས་འཚོལ་ལོ།། ཁོས་སློབ་དཔོན་ལ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཡོན་ཕུལ་ནས། ཆོས་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆུང་མ་འཚོལ་གྱི། ཆོས་དང་མི་མཐུན་པས་མི་འཚོལ་ལོ།། ‘‘Tattha ca, doṇa, ko dhammo? Neva kayena na vikkayena, brāhmaṇiṃyeva udakūpassaṭṭhaṃ. So brāhmaṇiṃyeva gacchati, na khattiyiṃ na vessiṃ na suddiṃ na caṇḍāliṃ na nesādiṃ na veniṃ na rathakāriṃ na pukkusiṃ gacchati, na gabbhiniṃ gacchati, na pāyamānaṃ gacchati, na anutuniṃ gacchati. Kasmā ca, doṇa, brāhmaṇo na gabbhiniṃ gacchati? Sace, doṇa, brāhmaṇo gabbhiniṃ gacchati, atimīḷhajo nāma so hoti māṇavako vā māṇavikā vā. Tasmā, doṇa, brāhmaṇo na gabbhiniṃ gacchati. Kasmā ca, doṇa, brāhmaṇo na pāyamānaṃ gacchati? Sace, doṇa, brāhmaṇo pāyamānaṃ gacchati, asucipaṭipīḷito nāma so hoti māṇavako vā māṇavikā vā. Tasmā, doṇa, brāhmaṇo na pāyamānaṃ gacchati. Tassa sā hoti brāhmaṇī neva kāmatthā na davatthā na ratatthā, pajatthāva brāhmaṇassa brāhmaṇī hoti. So methunaṃ uppādetvā tameva puttassādaṃ nikāmayamāno kuṭumbaṃ ajjhāvasati, na agārasmā anagāriyaṃ pabbajati. Yāva porāṇānaṃ brāhmaṇānaṃ mariyādo tattha tiṭṭhati, taṃ na vītikkamati. ‘Yāva porāṇānaṃ brāhmaṇānaṃ mariyādo tattha brāhmaṇo ṭhito taṃ na vītikkamatī’ti, kho, doṇa, tasmā brāhmaṇo mariyādoti vuccati. Evaṃ kho, doṇa, brāhmaṇo mariyādo hoti. དོ་ཎ། དེ་ལ་ཆོས་ནི་གང་ཞེ་ན། ཉོ་བ་དང་འཚོང་བས་མ་ཡིན་པར། ཆུ་བླུགས་ཏེ་གནང་བའི་བྲམ་ཟེའི་བུ་མོ་ཁོ་ན་འཚོལ་ལོ།། ཁོ་ནི་བྲམ་ཟེའི་བུ་མོ་ཁོ་ན་ལ་འགྲོ་བར་བྱེད་ཀྱི། རྒྱལ་རིགས་མོ་དང་། རྗེའུ་རིགས་མོ་དང་། དམངས་རིགས་མོ་དང་། གདོལ་པ་མོ་དང་། རི་ཁྲོད་པ་མོ་དང་། སྨྱུག་མ་མཁན་མོ་དང་། ཤིང་རྟ་མཁན་མོ་དང་། ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་མོ་ལ་མི་འགྲོའོ།། མངལ་ལྡན་མ་ལ་མི་འགྲོ། ནུ་ཞོ་སྣུན་པ་ལ་མི་འགྲོ། ཟླ་མཚན་མི་ལྡན་པ་ལ་མི་འགྲོའོ།། དོ་ཎ། ཅིའི་ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་ནི་མངལ་ལྡན་མ་ལ་མི་འགྲོ་ཞེ་ན། དོ་ཎ། གལ་ཏེ་བྲམ་ཟེ་ནི་མངལ་ལྡན་མ་ལ་སོང་ན། བུ་འམ་བུ་མོ་དེ་ནི་མི་གཙང་བའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོར་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་དོ་ཎ། བྲམ་ཟེ་ནི་མངལ་ལྡན་མ་ལ་མི་འགྲོའོ།། དོ་ཎ། ཅིའི་ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་ནི་ནུ་ཞོ་སྣུན་པ་ལ་མི་འགྲོ་ཞེ་ན། དོ་ཎ། གལ་ཏེ་བྲམ་ཟེ་ནི་ནུ་ཞོ་སྣུན་པ་ལ་སོང་ན། བུ་འམ་བུ་མོ་དེ་ནི་མི་གཙང་བས་གནོད་པ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་དོ་ཎ། བྲམ་ཟེ་ནི་ནུ་ཞོ་སྣུན་པ་ལ་མི་འགྲོའོ།། ཁོའི་བྲམ་ཟེའི་ཆུང་མ་དེ་ནི་འདོད་པའི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན། རྩེད་མོའི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན། དགའ་མགུའི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན་པར། བྲམ་ཟེའི་ཆུང་མ་ནི་བུ་རྒྱུད་འཕེལ་བའི་ཆེད་ཁོ་ན་ཡིན། ཁོས་འཁྲིག་པ་སྤྱད་དེ་བུ་རྒྱུད་བསྐྲུན་ནས། བུ་དེ་ལ་ཆགས་པ་ཁོ་ན་དོན་དུ་གཉེར་བཞིན་ཁྱིམ་གྱི་གཞི་འཛིན་ཅིང་གནས་ལ། ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་མི་བྱུང་ངོ་།། སྔོན་གྱི་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་མཚམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གནས་ཤིང་། དེ་ལས་མི་འདའོ།། དོ་ཎ། ‘སྔོན་གྱི་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་མཚམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བྲམ་ཟེ་གནས་ཤིང་དེ་ལས་མི་འདའོ་’ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྲམ་ཟེ་དེ་ནི་ཚུལ་མཚམས་སྲུང་བ་ཞེས་བྱའོ།། དོ་ཎ། དེ་ལྟར་ན་བྲམ་ཟེ་ནི་ཚུལ་མཚམས་སྲུང་བ་ཡིན་ནོ།། ‘‘Kathañca, doṇa, brāhmaṇo sambhinnamariyādo hoti? Idha, doṇa, brāhmaṇo ubhato sujāto hoti – mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena. So aṭṭhacattālīsavassāni komārabrahmacariyaṃ carati mante adhīyamāno. Aṭṭhacattālīsavassāni komārabrahmacariyaṃ caritvā mante adhīyitvā ācariyassa ācariyadhanaṃ pariyesati dhammeneva, no adhammena. དོ་ཎ། ཇི་ལྟར་ན་བྲམ་ཟེ་ནི་ཚུལ་མཚམས་ཉམས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དོ་ཎ། འདི་ན་བྲམ་ཟེ་ནི་མ་དང་ཕ་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་ནས་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞིང་། མེས་པོའི་རབས་བདུན་གྱི་བར་དུ་མངལ་གྱི་རྒྱུད་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་སྨད་པ་མེད་པ་དང་། སྐྱོན་བརྗོད་པ་མེད་པ་ཡིན། ཁོ་རང་ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་གསང་ཚིག་རྣམས་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་བཞིན་གཞོན་ནུའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱོད་དོ།། ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་གཞོན་ནུའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱད་ཅིང་གསང་ཚིག་རྣམས་ལ་སློབ་གཉེར་བྱས་ནས། སློབ་དཔོན་གྱི་ཆེད་དུ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཡོན་ནི་ཆོས་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཚོལ་གྱི། ཆོས་དང་མི་མཐུན་པས་མི་འཚོལ་ལོ།། ‘‘Tattha ca, doṇa, ko dhammo? Neva kasiyā na vaṇijjāya na gorakkhena na issatthena na rājaporisena na sippaññatarena, kevalaṃ bhikkhācariyāya kapālaṃ anatimaññamāno. So ācariyassa ācariyadhanaṃ niyyādetvā dāraṃ [Pg.201] pariyesati dhammenapi adhammenapi kayenapi vikkayenapi brāhmaṇimpi udakūpassaṭṭhaṃ. So brāhmaṇimpi gacchati khattiyimpi gacchati vessimpi gacchati suddimpi gacchati caṇḍālimpi gacchati nesādimpi gacchati venimpi gacchati rathakārimpi gacchati pukkusimpi gacchati gabbhinimpi gacchati pāyamānampi gacchati utunimpi gacchati anutunimpi gacchati. Tassa sā hoti brāhmaṇī kāmatthāpi davatthāpi ratatthāpi pajatthāpi brāhmaṇassa brāhmaṇī hoti. Yāva porāṇānaṃ brāhmaṇānaṃ mariyādo tattha na tiṭṭhati, taṃ vītikkamati. ‘Yāva porāṇānaṃ brāhmaṇānaṃ mariyādo tattha brāhmaṇo na ṭhito taṃ vītikkamatī’ti kho, doṇa, tasmā brāhmaṇo sambhinnamariyādoti vuccati. Evaṃ kho, doṇa, brāhmaṇo sambhinnamariyādo hoti. དོ་ཎ། དེ་ལ་ཆོས་ནི་གང་ཞེ་ན། ཞིང་ལས་ཀྱིས་མ་ཡིན། ཚོང་ལས་ཀྱིས་མ་ཡིན། ཕྱུགས་སྐྱོང་བས་མ་ཡིན། མདའ་རྩལ་གྱིས་མ་ཡིན། རྒྱལ་པོའི་ཞབས་ཏོག་གིས་མ་ཡིན། བཟོ་རྩལ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་པར། ལྷུང་བཟེད་ལ་བརྙས་པ་མེད་པར་བསོད་སྙོམས་ཁོ་ནས་འཚོལ་ལོ།། ཁོས་སློབ་དཔོན་ལ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཡོན་ཕུལ་ནས། ཆོས་དང་མཐུན་པས་ཀྱང་རུང་། ཆོས་དང་མི་མཐུན་པས་ཀྱང་རུང་། ཉོ་བས་ཀྱང་རུང་། འཚོང་བས་ཀྱང་རུང་། ཆུ་བླུགས་ཏེ་གནང་བའི་བྲམ་ཟེའི་བུ་མོ་ཡང་རུང་སྟེ་ཆུང་མ་འཚོལ་ལོ།། ཁོ་ནི་བྲམ་ཟེའི་བུ་མོ་ལ་ཡང་འགྲོ། རྒྱལ་རིགས་མོ་ལ་ཡང་འགྲོ། རྗེའུ་རིགས་མོ་ལ་ཡང་འགྲོ། དམངས་རིགས་མོ་ལ་ཡང་འགྲོ། གདོལ་པ་མོ་ལ་ཡང་འགྲོ། རི་ཁྲོད་པ་མོ་ལ་ཡང་འགྲོ། སྨྱུག་མ་མཁན་མོ་ལ་ཡང་འགྲོ། ཤིང་རྟ་མཁན་མོ་ལ་ཡང་འགྲོ། ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་མོ་ལ་ཡང་འགྲོ། མངལ་ལྡན་མ་ལ་ཡང་འགྲོ། ནུ་ཞོ་སྣུན་པ་ལ་ཡང་འགྲོ། ཟླ་མཚན་ལྡན་པ་ལ་ཡང་འགྲོ། ཟླ་མཚན་མི་ལྡན་པ་ལ་ཡང་འགྲོའོ།། ཁོའི་བྲམ་ཟེའི་ཆུང་མ་དེ་ནི་འདོད་པའི་ཆེད་དུ་ཡང་ཡིན། རྩེད་མོའི་ཆེད་དུ་ཡང་ཡིན། དགའ་མགུའི་ཆེད་དུ་ཡང་ཡིན། བུ་རྒྱུད་འཕེལ་བའི་ཆེད་དུ་ཡང་ཡིན། སྔོན་གྱི་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་མཚམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་མི་གནས་ཤིང་། དེ་ལས་འདའོ།། དོ་ཎ། ‘སྔོན་གྱི་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་མཚམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བྲམ་ཟེ་མི་གནས་ཤིང་དེ་ལས་འདའོ་’ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྲམ་ཟེ་དེ་ནི་ཚུལ་མཚམས་ཉམས་པ་ཞེས་བྱའོ།། དོ་ཎ། དེ་ལྟར་ན་བྲམ་ཟེ་ནི་ཚུལ་མཚམས་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ།། ‘‘Kathañca, doṇa, brāhmaṇo brāhmaṇacaṇḍālo hoti? Idha, doṇa, brāhmaṇo ubhato sujāto hoti – mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena. So aṭṭhacattālīsavassāni komārabrahmacariyaṃ carati mante adhīyamāno. Aṭṭhacattālīsavassāni komārabrahmacariyaṃ caritvā mante adhīyitvā ācariyassa ācariyadhanaṃ pariyesati dhammenapi adhammenapi kasiyāpi vaṇijjāyapi gorakkhenapi issatthenapi rājaporisenapi sippaññatarenapi, kevalampi bhikkhācariyāya, kapālaṃ anatimaññamāno. དོ་ཎ། ཇི་ལྟར་ན་བྲམ་ཟེ་ནི་བྲམ་ཟེའི་གདོལ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དོ་ཎ། འདི་ན་བྲམ་ཟེ་ནི་མ་དང་ཕ་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་ནས་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞིང་། མེས་པོའི་རབས་བདུན་གྱི་བར་དུ་མངལ་གྱི་རྒྱུད་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་སྨད་པ་མེད་པ་དང་། སྐྱོན་བརྗོད་པ་མེད་པ་ཡིན། ཁོ་རང་ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་གསང་ཚིག་རྣམས་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་བཞིན་གཞོན་ནུའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱོད་དོ།། ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་གཞོན་ནུའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱད་ཅིང་གསང་ཚིག་རྣམས་ལ་སློབ་གཉེར་བྱས་ནས། སློབ་དཔོན་གྱི་ཆེད་དུ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཡོན་ནི་ཆོས་དང་མཐུན་པས་ཀྱང་རུང་། ཆོས་དང་མི་མཐུན་པས་ཀྱང་རུང་། ཞིང་ལས་ཀྱིས་ཀྱང་རུང་། ཚོང་ལས་ཀྱིས་ཀྱང་རུང་། ཕྱུགས་སྐྱོང་བས་ཀྱང་རུང་། མདའ་རྩལ་གྱིས་ཀྱང་རུང་། རྒྱལ་པོའི་ཞབས་ཏོག་གིས་ཀྱང་རུང་། བཟོ་རྩལ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་རུང་། ལྷུང་བཟེད་ལ་བརྙས་པ་མེད་པར་བསོད་སྙོམས་ཁོ་ནས་ཀྱང་རུང་སྟེ་འཚོལ་ལོ།། ‘‘So ācariyassa ācariyadhanaṃ niyyādetvā dāraṃ pariyesati dhammenapi adhammenapi kayenapi vikkayenapi brāhmaṇimpi udakūpassaṭṭhaṃ. So brāhmaṇimpi gacchati khattiyimpi gacchati vessimpi gacchati suddimpi gacchati caṇḍālimpi gacchati nesādimpi gacchati venimpi gacchati rathakārimpi gacchati pukkusimpi gacchati gabbhinimpi gacchati pāyamānampi gacchati utunimpi gacchati anutunimpi gacchati. Tassa sā hoti brāhmaṇī kāmatthāpi davatthāpi ratatthāpi pajatthāpi brāhmaṇassa brāhmaṇī hoti. So sabbakammehi jīvikaṃ kappeti. Tamenaṃ brāhmaṇā evamāhaṃsu – ‘kasmā bhavaṃ brāhmaṇo paṭijānamāno sabbakammehi jīvikaṃ kappetī’ti? So evamāha – ‘seyyathāpi, bho, aggi sucimpi ḍahati asucimpi ḍahati, na ca tena aggi upalippati ; evamevaṃ kho, bho, sabbakammehi cepi brāhmaṇo jīvikaṃ kappeti, na ca tena brāhmaṇo upalippati’. ‘Sabbakammehi jīvikaṃ kappetī’ti kho, doṇa[Pg.202], tasmā brāhmaṇo brāhmaṇacaṇḍāloti vuccati. Evaṃ kho, doṇa, brāhmaṇo brāhmaṇacaṇḍālo hoti. ཁོས་སློབ་དཔོན་ལ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཡོན་ཕུལ་ནས། ཆོས་དང་མཐུན་པས་ཀྱང་རུང་། ཆོས་དང་མི་མཐུན་པས་ཀྱང་རུང་། ཉོ་བས་ཀྱང་རུང་། འཚོང་བས་ཀྱང་རུང་། ཆུ་བླུགས་ཏེ་གནང་བའི་བྲམ་ཟེའི་བུ་མོ་ཡང་རུང་སྟེ་ཆུང་མ་འཚོལ་ལོ།། ཁོ་ནི་བྲམ་ཟེའི་བུ་མོ་ལ་ཡང་འགྲོ། རྒྱལ་རིགས་མོ་ལ་ཡང་འགྲོ། རྗེའུ་རིགས་མོ་ལ་ཡང་འགྲོ། དམངས་རིགས་མོ་ལ་ཡང་འགྲོ། གདོལ་པ་མོ་ལ་ཡང་འགྲོ། རི་ཁྲོད་པ་མོ་ལ་ཡང་འགྲོ། སྨྱུག་མ་མཁན་མོ་ལ་ཡང་འགྲོ། ཤིང་རྟ་མཁན་མོ་ལ་ཡང་འགྲོ། ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་མོ་ལ་ཡང་འགྲོ། མངལ་ལྡན་མ་ལ་ཡང་འགྲོ། ནུ་ཞོ་སྣུན་པ་ལ་ཡང་འགྲོ། ཟླ་མཚན་ལྡན་པ་ལ་ཡང་འགྲོ། ཟླ་མཚན་མི་ལྡན་པ་ལ་ཡང་འགྲོའོ།། ཁོའི་བྲམ་ཟེའི་ཆུང་མ་དེ་ནི་འདོད་པའི་ཆེད་དུ་ཡང་ཡིན། རྩེད་མོའི་ཆེད་དུ་ཡང་ཡིན། དགའ་མགུའི་ཆེད་དུ་ཡང་ཡིན། བུ་རྒྱུད་འཕེལ་བའི་ཆེད་དུ་ཡང་ཡིན། ཁོས་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཚོ་བ་སྐྱེལ་ལོ།། བྲམ་ཟེ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཁོ་ལ་འདི་སྐད་སྨྲས་ཏེ། ‘ཤེས་ལྡན་པ། ཁྱོད་རང་བྲམ་ཟེ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བ་ཡིན་ནམ་’ཞེས་སྨྲས་སོ།། ཁོས་འདི་སྐད་སྨྲས་ཏེ། ‘ཀྱེ་ཤེས་ལྡན་དག དཔེར་ན་མེ་ནི་གཙང་མ་ཡང་སྲེག མི་གཙང་བ་ཡང་སྲེག་མོད་ཀྱང་། མེ་དེ་ནི་དེས་མི་གོས་པ་བཞིན་དུ། ཀྱེ་ཤེས་ལྡན་དག དེ་བཞིན་དུ་བྲམ་ཟེས་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཚོ་བ་བསྐྱལ་ཡང་། བྲམ་ཟེ་དེ་ནི་དེས་མི་གོས་སོ་’ཞེས་སྨྲས་སོ།། དོ་ཎ། ‘ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཚོ་བ་སྐྱེལ་ལོ་’ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྲམ་ཟེ་དེ་ནི་བྲམ་ཟེའི་གདོལ་པ་ཞེས་བྱའོ།། དོ་ཎ། དེ་ལྟར་ན་བྲམ་ཟེ་ནི་བྲམ་ཟེའི་གདོལ་པ་ཡིན་ནོ།། ‘‘Ye kho te, doṇa, brāhmaṇānaṃ pubbakā isayo mantānaṃ kattāro mantānaṃ pavattāro yesamidaṃ etarahi brāhmaṇā porāṇaṃ mantapadaṃ gītaṃ pavuttaṃ samīhitaṃ tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti sajjhāyitamanusajjhāyanti vācimanuvācenti, seyyathidaṃ – aṭṭhako, vāmako, vāmadevo, vessāmitto, yamadaggi, aṅgīraso, bhāradvājo, vāseṭṭho, kassapo, bhagu; tyāssume pañca brāhmaṇe paññāpenti – brahmasamaṃ, devasamaṃ, mariyādaṃ, sambhinnamariyādaṃ, brāhmaṇacaṇḍālaṃyeva pañcamaṃ. Tesaṃ tvaṃ, doṇa, katamo’’ti? དོ་ཎ། བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་དྲང་སྲོང་གང་དག་གསང་ཚིག་རྩོམ་པ་པོ་དང་། གསང་ཚིག་སྤེལ་བ་པོ་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་གིས་སྔོན་བླངས་པ་དང་། བཤད་པ་དང་། བསྡུས་པའི་གསང་ཚིག་གི་ཚིག་འདི་དག་ལ། དེང་སང་གི་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ལེན་པ་དང་། རྗེས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། བཤད་པ་ལ་རྗེས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། ཁ་ཏོན་བྱས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང་། བཀླགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཀློག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཨཊྛཀ་དང་། ཝཱམཀ་དང་། ཝཱམདེཝ་དང་། ཝེསྶཱམིཏྟ་དང་། ཡམདགྒིདང་། ཨངྒཱིརསོ་དང་། བྷཱརདྭཱཛ་དང་། ཝཱསེཊྛ་དང་། ཀསྶཔོ་དང་། བྷགུའོ།། དྲང་སྲོང་དེ་དག་གིས་བྲམ་ཟེ་ལྔ་པོ་འདི་དག་བསྟན་ཏེ། ཚངས་པ་དང་མཚུངས་པ་དང་། ལྷ་དང་མཚུངས་པ་དང་། ཚུལ་མཚམས་སྲུང་བ་དང་། ཚུལ་མཚམས་ཉམས་པ་དང་། ལྔ་པ་བྲམ་ཟེའི་གདོལ་པ་ཉིད་དོ།། དོ་ཎ། དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཁྱོད་ནི་གང་ཡིན་ནམ་ཞེས་གསུངས་སོ།། ‘‘Evaṃ sante mayaṃ, bho gotama, brāhmaṇacaṇḍālampi na pūrema. Abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Dutiyaṃ. ཀྱེ་གཽ་ཏམ། དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། བདག་ཅག་ནི་བྲམ་ཟེའི་གདོལ་པའི་ཚུལ་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་ནུས་སོ།། ཀྱེ་གཽ་ཏམ། ཚར་དུ་དངར་རོ། ཀྱེ་གཽ་ཏམ། །པེ། བཙུན་པ་གཽ་ཏམས་བདག་ལ་དེ་རིང་ནས་བཟུང་སྟེ་སྲོག་གི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་དགེ་བསྙེན་དུ་བཟུང་དུ་གསོལ།། གཉིས་པའོ།། 3. Saṅgāravasuttaṃ ༣. སངྒཱརཝའི་མདོ། 193. Atha kho saṅgāravo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho saṅgāravo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, bho gotama, hetu ko paccayo, yena kadāci dīgharattaṃ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā? Ko pana, bho gotama, hetu ko paccayo, yena kadāci dīgharattaṃ asajjhāyakatāpi mantā paṭibhanti, pageva sajjhāyakatā’’ti? ༡༩༣. དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་སངྒཱ་རཱ་ཝ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བཞུགས་པ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དགྱེས་པར་མགུ་བར་བྱས། དགྱེས་པར་བྱ་བ་དང་དྲན་པར་བྱ་བའི་གཏམ་རྣམས་བརྗོད་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་བྲམ་ཟེ་སངྒཱ་རཱ་ཝས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། རྒྱུ་གང་དང་རྐྱེན་གང་གིས་ན། རེས་འགའ་དུས་ཡུན་རིང་པོར་བཟླས་བརྗོད་བྱས་པའི་རིག་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་བློ་ལ་མི་འཆར་ན། བཟླས་བརྗོད་མ་བྱས་པ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། ཡང་རྒྱུ་གང་དང་རྐྱེན་གང་གིས་ན། རེས་འགའ་དུས་ཡུན་རིང་པོར་བཟླས་བརྗོད་མ་བྱས་པའི་རིག་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་བློ་ལ་འཆར་ན། བཟླས་བརྗོད་བྱས་པ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །” ‘‘Yasmiṃ, brāhmaṇa, samaye kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati kāmarāgaparetena, uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, attatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, paratthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, ubhayatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, dīgharattaṃ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā. Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto saṃsaṭṭho lākhāya vā haliddiyā vā nīliyā vā mañjiṭṭhāya vā. Tattha cakkhumā puriso sakaṃ mukhanimittaṃ paccavekkhamāno yathābhūtaṃ nappajāneyya [Pg.203] na passeyya. Evamevaṃ kho, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati kāmarāgaparetena, uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, attatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, paratthampi…pe… ubhayatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, dīgharattaṃ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā. “བྲམ་ཟེ། དུས་གང་གི་ཚེ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་ཤིང་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་གནས་པ་དང་། སྐྱེས་པའི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ། རང་གི་དོན་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་ལ། གཞན་གྱི་དོན་ཡང་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་ལ། གཉིས་ཀའི་དོན་ཡང་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་བས། དུས་ཡུན་རིང་པོར་བཟླས་བརྗོད་བྱས་པའི་རིག་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་བློ་ལ་མི་འཆར་ན། བཟླས་བརྗོད་མ་བྱས་པ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས། བྲམ་ཟེ། དཔེར་ན། རྒྱ་སྐྱེགས་སམ། ལྒ་སེར་རམ། རྩི་སྔོན་པོའམ། བཙོད་ཀྱི་ཁུ་བ་བསྲེས་པའི་ཆུའི་སྣོད་ཅིག་ཡོད་ལ། དེ་ལ་མིག་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་རང་གི་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་བརྟག་པར་བྱེད་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ། དེ་བཞིན་དུ་དུས་གང་གི་ཚེ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་ཤིང་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་གནས་པ་དང་། སྐྱེས་པའི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ། རང་གི་དོན་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་ལ། གཞན་གྱི་དོན་ཡང་། པེ། གཉིས་ཀའི་དོན་ཡང་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་བས། དུས་ཡུན་རིང་པོར་བཟླས་བརྗོད་བྱས་པའི་རིག་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་བློ་ལ་མི་འཆར་ན། བཟླས་བརྗོད་མ་བྱས་པ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས།” ‘‘Puna caparaṃ, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharati byāpādaparetena, uppannassa ca byāpādassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, attatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, paratthampi…pe… ubhayatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, dīgharattaṃ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā. Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto agginā santatto ukkudhito ussadakajāto. Tattha cakkhumā puriso sakaṃ mukhanimittaṃ paccavekkhamāno yathābhūtaṃ nappajāneyya na passeyya. Evamevaṃ kho, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharati byāpādaparetena, uppannassa ca byāpādassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, attatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, paratthampi…pe… ubhayatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, dīgharattaṃ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā. “བྲམ་ཟེ། གཞན་ཡང་དུས་གང་གི་ཚེ་གནོད་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་ཤིང་གནོད་སེམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་གནས་པ་དང་། སྐྱེས་པའི་གནོད་སེམས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ། རང་གི་དོན་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་ལ། གཞན་གྱི་དོན་ཡང་། པེ། གཉིས་ཀའི་དོན་ཡང་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་བས། དུས་ཡུན་རིང་པོར་བཟླས་བརྗོད་བྱས་པའི་རིག་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་བློ་ལ་མི་འཆར་ན། བཟླས་བརྗོད་མ་བྱས་པ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས། བྲམ་ཟེ། དཔེར་ན། མེས་བསྐོལ་ཞིང་ཁོལ་བར་གྱུར་ཏེ་རླངས་པ་འཕྱུར་བའི་ཆུའི་སྣོད་ཅིག་ཡོད་ལ། དེ་ལ་མིག་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་རང་གི་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་བརྟག་པར་བྱེད་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ། དེ་བཞིན་དུ་དུས་གང་གི་ཚེ་གནོད་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་ཤིང་གནོད་སེམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་གནས་པ་དང་། སྐྱེས་པའི་གནོད་སེམས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ། རང་གི་དོན་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་ལ། གཞན་གྱི་དོན་ཡང་། པེ། གཉིས་ཀའི་དོན་ཡང་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་བས། དུས་ཡུན་རིང་པོར་བཟླས་བརྗོད་བྱས་པའི་རིག་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་བློ་ལ་མི་འཆར་ན། བཟླས་བརྗོད་མ་བྱས་པ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས།” ‘‘Puna caparaṃ, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā viharati thinamiddhaparetena, uppannassa ca thinamiddhassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, attatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, paratthampi…pe… ubhayatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, dīgharattaṃ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā. Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto sevālapaṇakapariyonaddho. Tattha cakkhumā puriso sakaṃ mukhanimittaṃ paccavekkhamāno yathābhūtaṃ nappajāneyya na passeyya. Evamevaṃ kho, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā viharati thinamiddhaparetena, uppannassa ca thinamiddhassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, attatthampi tasmiṃ [Pg.204] samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, paratthampi…pe… ubhayatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, dīgharattaṃ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā. “བྲམ་ཟེ། གཞན་ཡང་དུས་གང་གི་ཚེ་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་ཤིང་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་གནས་པ་དང་། སྐྱེས་པའི་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ། རང་གི་དོན་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་ལ། གཞན་གྱི་དོན་ཡང་། པེ། གཉིས་ཀའི་དོན་ཡང་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་བས། དུས་ཡུན་རིང་པོར་བཟླས་བརྗོད་བྱས་པའི་རིག་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་བློ་ལ་མི་འཆར་ན། བཟླས་བརྗོད་མ་བྱས་པ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས། བྲམ་ཟེ། དཔེར་ན། ཉ་ལྕིབས་དང་ཆུ་བལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཡོགས་པའི་ཆུའི་སྣོད་ཅིག་ཡོད་ལ། དེ་ལ་མིག་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་རང་གི་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་བརྟག་པར་བྱེད་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ། དེ་བཞིན་དུ་དུས་གང་གི་ཚེ་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་ཤིང་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་གནས་པ་དང་། སྐྱེས་པའི་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ། རང་གི་དོན་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་ལ། གཞན་གྱི་དོན་ཡང་། པེ། གཉིས་ཀའི་དོན་ཡང་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་བས། དུས་ཡུན་རིང་པོར་བཟླས་བརྗོད་བྱས་པའི་རིག་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་བློ་ལ་མི་འཆར་ན། བཟླས་བརྗོད་མ་བྱས་པ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས།” ‘‘Puna caparaṃ, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye uddhaccakukkuccapariyuṭṭhitena cetasā viharati uddhaccakukkuccaparetena, uppannassa ca uddhaccakukkuccassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, attatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, paratthampi…pe… ubhayatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, dīgharattaṃ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā. Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto vāterito calito bhanto ūmijāto. Tattha cakkhumā puriso sakaṃ mukhanimittaṃ paccavekkhamāno yathābhūtaṃ nappajāneyya na passeyya. Evamevaṃ kho, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye uddhaccakukkuccapariyuṭṭhitena cetasā viharati uddhaccakukkuccaparetena, uppannassa ca uddhaccakukkuccassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, attatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, paratthampi…pe… ubhayatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, dīgharattaṃ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā. “བྲམ་ཟེ། གཞན་ཡང་དུས་གང་གི་ཚེ་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་ཤིང་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་གནས་པ་དང་། སྐྱེས་པའི་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ། རང་གི་དོན་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་ལ། གཞན་གྱི་དོན་ཡང་། པེ། གཉིས་ཀའི་དོན་ཡང་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་བས། དུས་ཡུན་རིང་པོར་བཟླས་བརྗོད་བྱས་པའི་རིག་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་བློ་ལ་མི་འཆར་ན། བཟླས་བརྗོད་མ་བྱས་པ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས། བྲམ་ཟེ། དཔེར་ན། རླུང་གིས་བསྐྱོད་ཅིང་གཡོས་ལ་འཁྲུགས་ཤིང་རྦ་རླབས་འཕྱུར་བའི་ཆུའི་སྣོད་ཅིག་ཡོད་ལ། དེ་ལ་མིག་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་རང་གི་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་བརྟག་པར་བྱེད་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ། དེ་བཞིན་དུ་དུས་གང་གི་ཚེ་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་ཤིང་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་གནས་པ་དང་། སྐྱེས་པའི་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ། རང་གི་དོན་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་ལ། གཞན་གྱི་དོན་ཡང་། པེ། གཉིས་ཀའི་དོན་ཡང་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་བས། དུས་ཡུན་རིང་པོར་བཟླས་བརྗོད་བྱས་པའི་རིག་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་བློ་ལ་མི་འཆར་ན། བཟླས་བརྗོད་མ་བྱས་པ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས།” ‘‘Puna caparaṃ, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati vicikicchāparetena, uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, attatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, paratthampi…pe… ubhayatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, dīgharattaṃ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā. Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto āvilo luḷito kalalībhūto andhakāre nikkhitto. Tattha cakkhumā puriso sakaṃ mukhanimittaṃ paccavekkhamāno yathābhūtaṃ nappajāneyya na passeyya. Evamevaṃ kho, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati vicikicchāparetena, uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, attatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, paratthampi…pe… ubhayatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ nappajānāti na passati, dīgharattaṃ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā. “བྲམ་ཟེ། གཞན་ཡང་དུས་གང་གི་ཚེ་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་ཤིང་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་གནས་པ་དང་། སྐྱེས་པའི་ཐེ་ཚོམ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ། རང་གི་དོན་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་ལ། གཞན་གྱི་དོན་ཡང་། པེ། གཉིས་ཀའི་དོན་ཡང་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་བས། དུས་ཡུན་རིང་པོར་བཟླས་བརྗོད་བྱས་པའི་རིག་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་བློ་ལ་མི་འཆར་ན། བཟླས་བརྗོད་མ་བྱས་པ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས། བྲམ་ཟེ། དཔེར་ན། རྙོག་ཅིང་འཁྲུགས་ལ་འདམ་དུ་གྱུར་ཏེ་མུན་ནག་ཏུ་བཞག་པའི་ཆུའི་སྣོད་ཅིག་ཡོད་ལ། དེ་ལ་མིག་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་རང་གི་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་བརྟག་པར་བྱེད་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ། དེ་བཞིན་དུ་དུས་གང་གི་ཚེ་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་ཤིང་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་གནས་པ་དང་། སྐྱེས་པའི་ཐེ་ཚོམ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ། རང་གི་དོན་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་ལ། གཞན་གྱི་དོན་ཡང་། པེ། གཉིས་ཀའི་དོན་ཡང་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་བས། དུས་ཡུན་རིང་པོར་བཟླས་བརྗོད་བྱས་པའི་རིག་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་བློ་ལ་མི་འཆར་ན། བཟླས་བརྗོད་མ་བྱས་པ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས།” ‘‘Yasmiñca [Pg.205] kho, brāhmaṇa, samaye na kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati na kāmarāgaparetena, uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ pajānāti, attatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ pajānāti passati, paratthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ pajānāti passati, ubhayatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ pajānāti passati, dīgharattaṃ asajjhāyakatāpi mantā paṭibhanti, pageva sajjhāyakatā. Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto asaṃsaṭṭho lākhāya vā haliddiyā vā nīliyā vā mañjiṭṭhāya vā. Tattha cakkhumā puriso sakaṃ mukhanimittaṃ paccavekkhamāno yathābhūtaṃ pajāneyya passeyya. Evamevaṃ kho, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye na kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati…pe…. “བྲམ་ཟེ། དུས་གང་གི་ཚེ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་མ་དཀྲིས་ཤིང་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མ་གནོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་གནས་པ་དང་། སྐྱེས་པའི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ། རང་གི་དོན་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་ལ། གཞན་གྱི་དོན་ཡང་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་ལ། གཉིས་ཀའི་དོན་ཡང་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བས། དུས་ཡུན་རིང་པོར་བཟླས་བརྗོད་མ་བྱས་པའི་རིག་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་བློ་ལ་འཆར་ན། བཟླས་བརྗོད་བྱས་པ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས། བྲམ་ཟེ། དཔེར་ན། རྒྱ་སྐྱེགས་སམ། ལྒ་སེར་རམ། རྩི་སྔོན་པོའམ། བཙོད་ཀྱི་ཁུ་བ་མ་བསྲེས་པའི་ཆུའི་སྣོད་ཅིག་ཡོད་ལ། དེ་ལ་མིག་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་རང་གི་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་བརྟག་པར་བྱེད་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ། དེ་བཞིན་དུ་དུས་གང་གི་ཚེ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་མ་དཀྲིས་པའི་སེམས་ཀྱིས་གནས་པ་དང་། པེ།” ‘‘Puna caparaṃ, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye na byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharati…pe… seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto agginā asantatto anukkudhito anussadakajāto. Tattha cakkhumā puriso sakaṃ mukhanimittaṃ paccavekkhamāno yathābhūtaṃ pajāneyya passeyya. Evamevaṃ kho, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye na byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharati…pe…. “བྲམ་ཟེ། གཞན་ཡང་དུས་གང་གི་ཚེ་གནོད་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་མ་དཀྲིས་པའི་སེམས་ཀྱིས་གནས་པ་དང་། པེ། བྲམ་ཟེ། དཔེར་ན། མེས་མ་བསྐོལ་ཞིང་མ་ཁོལ་ལ་རླངས་པ་མི་འཕྱུར་བའི་ཆུའི་སྣོད་ཅིག་ཡོད་ལ། དེ་ལ་མིག་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་རང་གི་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་བརྟག་པར་བྱེད་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ། དེ་བཞིན་དུ་དུས་གང་གི་ཚེ་གནོད་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་མ་དཀྲིས་པའི་སེམས་ཀྱིས་གནས་པ་དང་། པེ།” ‘‘Puna caparaṃ, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye na thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā viharati…pe… seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto na sevālapaṇakapariyonaddho. Tattha cakkhumā puriso sakaṃ mukhanimittaṃ paccavekkhamāno yathābhūtaṃ pajāneyya passeyya. Evamevaṃ kho, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye na thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā viharati…pe…. “བྲམ་ཟེ། གཞན་ཡང་དུས་གང་གི་ཚེ་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་མ་དཀྲིས་པའི་སེམས་ཀྱིས་གནས་པ་དང་། པེ། བྲམ་ཟེ། དཔེར་ན། ཉ་ལྕིབས་དང་ཆུ་བལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མ་གཡོགས་པའི་ཆུའི་སྣོད་ཅིག་ཡོད་ལ། དེ་ལ་མིག་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་རང་གི་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་བརྟག་པར་བྱེད་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ། དེ་བཞིན་དུ་དུས་གང་གི་ཚེ་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་མ་དཀྲིས་པའི་སེམས་ཀྱིས་གནས་པ་དང་། པེ།” ‘‘Puna caparaṃ, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye na uddhaccakukkuccapariyuṭṭhitena cetasā viharati…pe… seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto na vāterito na calito na bhanto na ūmijāto. Tattha cakkhumā puriso sakaṃ mukhanimittaṃ paccavekkhamāno yathābhūtaṃ pajāneyya passeyya. Evamevaṃ kho, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye na uddhaccakukkuccapariyuṭṭhitena cetasā viharati …pe…. “བྲམ་ཟེ། གཞན་ཡང་དུས་གང་གི་ཚེ་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པས་ཀུན་ནས་མ་དཀྲིས་པའི་སེམས་ཀྱིས་གནས་པ་དང་། པེ། བྲམ་ཟེ། དཔེར་ན། རླུང་གིས་མ་བསྐྱོད་ཅིང་མ་གཡོས་ལ་མ་འཁྲུགས་ཤིང་རྦ་རླབས་མི་འཕྱུར་བའི་ཆུའི་སྣོད་ཅིག་ཡོད་ལ། དེ་ལ་མིག་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་རང་གི་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་བརྟག་པར་བྱེད་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ། དེ་བཞིན་དུ་དུས་གང་གི་ཚེ་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པས་ཀུན་ནས་མ་དཀྲིས་པའི་སེམས་ཀྱིས་གནས་པ་དང་། པེ།” ‘‘Puna caparaṃ, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye na vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati na vicikicchāparetena, uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ pajānāti, attatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ pajānāti passati, paratthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ pajānāti passati, ubhayatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ pajānāti passati, dīgharattaṃ asajjhāyakatāpi [Pg.206] mantā paṭibhanti, pageva sajjhāyakatā. Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto accho vippasanno anāvilo āloke nikkhitto. Tattha cakkhumā puriso sakaṃ mukhanimittaṃ paccavekkhamāno yathābhūtaṃ pajāneyya passeyya. Evamevaṃ kho, brāhmaṇa, yasmiṃ samaye na vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati na vicikicchāparetena, uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ pajānāti, attatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ pajānāti passati, paratthampi…pe… ubhayatthampi tasmiṃ samaye yathābhūtaṃ pajānāti passati, dīgharattaṃ asajjhāyakatāpi mantā paṭibhanti, pageva sajjhāyakatā. “བྲམ་ཟེ་གཞན་ཡང་། གང་གི་ཚེ་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་སེམས་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་མི་གནས་ཤིང་། སྐྱེས་པའི་ཐེ་ཚོམ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་ཚེ། དེའི་ཚེ་རང་གི་དོན་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་ལ། གཞན་གྱི་དོན་ཡང་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་ཞིང་། གཉིས་ཀའི་དོན་ཡང་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་ངོ་། །ཡུན་རིང་པོར་ཁ་ཏོན་མ་བྱས་པའི་གསང་སྔགས་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་ལ་གསལ་བར་འཆར་ན། ཁ་ཏོན་བྱས་པ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས། བྲམ་ཟེ། དཔེར་ན། ཆུས་གང་བའི་སྣོད་ཅིག་དྭངས་ཤིང་གསལ་ལ་རྙོག་པ་མེད་པ་འོད་ཀྱི་ནང་དུ་བཞག་པ་ལ། མིག་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་རང་གི་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །བྲམ་ཟེ། དེ་བཞིན་དུ་གང་གི་ཚེ་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་སེམས་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་མི་གནས་ཤིང་། སྐྱེས་པའི་ཐེ་ཚོམ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་ཚེ། དེའི་ཚེ་རང་གི་དོན་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་ལ། གཞན་གྱི་དོན་ཡང་། །པེ། །གཉིས་ཀའི་དོན་ཡང་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་ངོ་། །ཡུན་རིང་པོར་ཁ་ཏོན་མ་བྱས་པའི་གསང་སྔགས་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་ལ་གསལ་བར་འཆར་ན། ཁ་ཏོན་བྱས་པ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས།” ‘‘Ayaṃ kho, brāhmaṇa, hetu ayaṃ paccayo, yena kadāci dīgharattaṃ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā. Ayaṃ pana, brāhmaṇa, hetu ayaṃ paccayo, yena kadāci dīgharattaṃ asajjhāyakatāpi mantā paṭibhanti, pageva sajjhāyakatā’’ti. “བྲམ་ཟེ། འདི་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རེས་འགའ་ཡུན་རིང་པོར་ཁ་ཏོན་བྱས་པའི་གསང་སྔགས་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་ལ་མི་གསལ་ན། ཁ་ཏོན་མ་བྱས་པ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས། བྲམ་ཟེ། འདི་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རེས་འགའ་ཡུན་རིང་པོར་ཁ་ཏོན་མ་བྱས་པའི་གསང་སྔགས་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་ལ་གསལ་བར་འཆར་ན། ཁ་ཏོན་བྱས་པ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས།”ཞེས་གསུངས་སོ། ། ‘‘Abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Tatiyaṃ. “ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། ཚར་དུ་དངར་ཏོ། །པེ། །ཚེ་གང་གི་བར་དུ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་དགེ་བསྙེན་དུ་བདག་ལ་ཚེ་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་བཙུན་པ་གཽ་ཏ་མས་བཟུང་དུ་གསོལ།”ཞེས་ཞུས་སོ། །གསུམ་པའོ། ། 4. Kāraṇapālīsuttaṃ ༤. ཀཱ་ར་ཎ་པཱ་ལཱིའི་མདོ། 194. Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Tena kho pana samayena kāraṇapālī brāhmaṇo licchavīnaṃ kammantaṃ kāreti. Addasā kho kāraṇapālī brāhmaṇo piṅgiyāniṃ brāhmaṇaṃ dūratova āgacchantaṃ; disvā piṅgiyāniṃ brāhmaṇaṃ etadavoca – ༡༩༤. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཚལ་ཆེན་པོའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་བྲམ་ཟེ་ཀཱ་ར་ཎ་པཱ་ལཱི་ཡིས་ལི་ཙཱ་བཱི་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱེད་དུ་འཇུག་གིན་ཡོད་དོ། །བྲམ་ཟེ་ཀཱ་ར་ཎ་པཱ་ལཱི་ཡིས་བྲམ་ཟེ་པིངྒི་ཡཱ་ནཱི་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་འོང་བ་མཐོང་ངོ་། །མཐོང་ནས་བྲམ་ཟེ་པིངྒི་ཡཱ་ནཱི་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ‘‘Handa, kuto nu bhavaṃ piṅgiyānī āgacchati divā divassā’’ti? ‘‘Itohaṃ, bho, āgacchāmi samaṇassa gotamassa santikā’’ti. ‘‘Taṃ kiṃ maññati bhavaṃ, piṅgiyānī, samaṇassa gotamassa paññāveyyattiyaṃ? Paṇḍito maññe’’ti? ‘‘Ko cāhaṃ, bho, ko ca samaṇassa gotamassa paññāveyyattiyaṃ jānissāmi! Sopi nūnassa tādisova yo samaṇassa gotamassa paññāveyyattiyaṃ jāneyyā’’ti! ‘‘Uḷārāya khalu bhavaṃ, piṅgiyānī, samaṇaṃ gotamaṃ pasaṃsāya pasaṃsatī’’ti. ‘‘Ko cāhaṃ, bho, ko ca samaṇaṃ [Pg.207] gotamaṃ pasaṃsissāmi! Pasatthappasatthova so bhavaṃ gotamo seṭṭho devamanussāna’’nti. ‘‘Kiṃ pana bhavaṃ, piṅgiyānī, atthavasaṃ sampassamāno samaṇe gotame evaṃ abhippasanno’’ti? “ཀྱེ་པིངྒི་ཡཱ་ནཱི། ཉིན་གུང་གི་དུས་འདིར་ཁྱེད་གང་ནས་བྱོན།”“ཀྱེ་གྲོགས་པོ། བདག་ནི་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མའི་གནས་ནས་འོངས་སོ། །”“ཀྱེ་པིངྒི་ཡཱ་ནཱི། ཁྱེད་ཀྱིས་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩལ་ལ་ཅི་སྙམ། ཁོང་ནི་མཁས་པ་ཞིག་ཏུ་སེམས་སམ།”“ཀྱེ་གྲོགས་པོ། བདག་ནི་སུ་ཞིག་ཡིན་པས་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩལ་ཤེས་པར་འགྱུར། གང་ཞིག་གིས་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩལ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་ཁོང་དང་འདྲ་བ་ཞིག་ཉིད་དུ་ཟད་དོ། །”“ཀྱེ་པིངྒི་ཡཱ་ནཱི། ཁྱེད་ཀྱིས་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ལ་བསྔགས་པ་ཆེན་པོས་བསྔགས་པར་བྱེད་དོ། །”“ཀྱེ་གྲོགས་པོ། བདག་ནི་སུ་ཞིག་ཡིན་པས་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ལ་བསྔགས་པར་བྱེད། བཙུན་པ་གཽ་ཏ་མ་དེ་ནི་བསྔགས་པར་འོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྔགས་པ་ཞིག་སྟེ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལགས་སོ། །”“ཀྱེ་པིངྒི་ཡཱ་ནཱི། ཁྱེད་ཀྱིས་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ལ་འདི་ལྟར་མཆོག་ཏུ་དད་པ་ནི་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་མཐོང་ནས་ཡིན།” ‘‘Seyyathāpi, bho, puriso aggarasaparititto na aññesaṃ hīnānaṃ rasānaṃ piheti; evamevaṃ kho, bho, yato yato tassa bhoto gotamassa dhammaṃ suṇāti – yadi suttaso, yadi geyyaso, yadi veyyākaraṇaso, yadi abbhutadhammaso – tato tato na aññesaṃ puthusamaṇabrāhmaṇappavādānaṃ piheti. “ཀྱེ་གྲོགས་པོ། དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་ཞིག་རོ་མཆོག་གིས་ཚིམ་པར་གྱུར་ན། རོ་དམན་པ་གཞན་དག་ལ་རེ་བ་མི་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། ཀྱེ་གྲོགས་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བཙུན་པ་གཽ་ཏ་མའི་ཆོས་གང་དང་གང་ཐོས་པ་སྟེ། མདོ་སྡེའི་ཚུལ་ལམ། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་ཚུལ་ལམ། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་ཚུལ་ལམ། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལས་ཐོས་པ་ན། དེ་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་མང་པོའི་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་རེ་བ་མི་བྱེད་དོ། ། ‘‘Seyyathāpi, bho, puriso jighacchādubbalyapareto madhupiṇḍikaṃ adhigaccheyya. So yato yato sāyetha, labhateva sādurasaṃ asecanakaṃ; evamevaṃ kho, bho, yato yato tassa bhoto gotamassa dhammaṃ suṇāti – yadi suttaso, yadi geyyaso, yadi veyyākaraṇaso, yadi abbhutadhammaso – tato tato labhateva attamanataṃ, labhati cetaso pasādaṃ. “ཀྱེ་གྲོགས་པོ། དཔེར་ན། བཀྲེས་ཤིང་ཉམ་ཐག་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་སྦྲང་རྩིའི་རིལ་བུ་ཞིག་རྙེད་པར་གྱུར་ཏེ། དེས་གང་དང་གང་ནས་མྱངས་ཀྱང་། རོ་གཞན་གྱིས་མ་བསྲེས་པའི་རོ་མངར་མོ་ཁོ་ན་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། ཀྱེ་གྲོགས་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བཙུན་པ་གཽ་ཏ་མའི་ཆོས་གང་དང་གང་ཐོས་པ་སྟེ། མདོ་སྡེའི་ཚུལ་ལམ། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་ཚུལ་ལམ། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་ཚུལ་ལམ། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལས་ཐོས་པ་ན། དེ་དང་དེ་ལས་ཡིད་རངས་པ་ཐོབ་ཅིང་། སེམས་ཀྱི་དྭངས་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Seyyathāpi, bho, puriso candanaghaṭikaṃ adhigaccheyya – haricandanassa vā lohitacandanassa vā. So yato yato ghāyetha – yadi mūlato, yadi majjhato, yadi aggato – adhigacchateva surabhigandhaṃ asecanakaṃ; evamevaṃ kho, bho, yato yato tassa bhoto gotamassa dhammaṃ suṇāti – yadi suttaso, yadi geyyaso, yadi veyyākaraṇaso, yadi abbhutadhammaso – tato tato adhigacchati pāmojjaṃ adhigacchati somanassaṃ. “ཀྱེ་གྲོགས་པོ། དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་ཙན་དན་གསེར་གྱི་མདོག་ཅན་ནམ། ཙན་དན་དམར་པོའི་དུམ་བུ་ཞིག་རྙེད་པར་གྱུར་ཏེ། དེས་རྩ་བ་ནས་སམ། སྐེད་པ་ནས་སམ། རྩེ་མོ་ནས་གང་དང་གང་ནས་བསྣམས་ཀྱང་། དྲི་གཞན་གྱིས་མ་བསྲེས་པའི་དྲི་ཞིམ་པོ་ཁོ་ན་ཐོབ་པ་བཞིན་དུ། ཀྱེ་གྲོགས་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བཙུན་པ་གཽ་ཏ་མའི་ཆོས་གང་དང་གང་ཐོས་པ་སྟེ། མདོ་སྡེའི་ཚུལ་ལམ། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་ཚུལ་ལམ། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་ཚུལ་ལམ། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལས་ཐོས་པ་ན། དེ་དང་དེ་ལས་དགའ་བ་ཐོབ་ཅིང་ཡིད་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Seyyathāpi, bho, puriso ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno. Tassa kusalo bhisakko ṭhānaso ābādhaṃ nīhareyya; evamevaṃ kho, bho, yato yato tassa bhoto gotamassa dhammaṃ suṇāti – yadi suttaso, yadi geyyaso, yadi veyyākaraṇaso, yadi abbhutadhammaso – tato tato sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā abbhatthaṃ gacchanti. “ཀྱེ་གྲོགས་པོ། དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་ཞིག་ནད་ཀྱིས་བཏབ་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་ལ། ཚབས་ཆེན་གྱི་ན་ཚས་མནར་བ་ལ། སྨན་པ་མཁས་པ་ཞིག་གིས་སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་ནད་དེ་སེལ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། ཀྱེ་གྲོགས་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བཙུན་པ་གཽ་ཏ་མའི་ཆོས་གང་དང་གང་ཐོས་པ་སྟེ། མདོ་སྡེའི་ཚུལ་ལམ། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་ཚུལ་ལམ། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་ཚུལ་ལམ། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལས་ཐོས་པ་ན། དེ་དང་དེ་ལས་མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། ‘‘Seyyathāpi[Pg.208], bho, pokkharaṇī acchodakā sātodakā sītodakā setakā supatitthā ramaṇīyā. Atha puriso āgaccheyya ghammābhitatto ghammapareto kilanto tasito pipāsito. So taṃ pokkharaṇiṃ ogāhetvā nhātvā ca pivitvā ca sabbadarathakilamathapariḷāhaṃ paṭippassambheyya. Evamevaṃ kho, bho, yato yato tassa bhoto gotamassa dhammaṃ suṇāti – yadi suttaso, yadi geyyaso, yadi veyyākaraṇaso, yadi abbhutadhammaso – tato tato sabbadarathakilamathapariḷāhā paṭippassambhantī’’ti. “ཀྱེ་གྲོགས་པོ། དཔེར་ན། རྫིང་བུ་ཞིག་གི་ชུ་དྭངས་ཤིང་མངར་ལ། བསིལ་ཞིང་དཀར་བ་དང་། འཇུག་ངོགས་བཟང་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ། སྐྱེས་བུ་ཞིག་ཚ་བས་གདུངས་ཤིང་ཚ་བས་མནར་བ། ངལ་ཞིང་སྐོམ་པས་གཟིར་བ་ཞིག་འོངས་ཏེ། དེ་རྫིང་བུ་དེར་ཞུགས་ནས་ཁྲུས་བྱས་ཤིང་བཏུངས་པས། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་ངལ་བ་དང་ཚ་བའི་ནད་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། ཀྱེ་གྲོགས་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བཙུན་པ་གཽ་ཏ་མའི་ཆོས་གང་དང་གང་ཐོས་པ་སྟེ། མདོ་སྡེའི་ཚུལ་ལམ། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་ཚུལ་ལམ། ལུང་དུ་བསན་པའི་ཚུལ་ལམ། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལས་ཐོས་པ་ན། དེ་དང་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་ངལ་བ་དང་ཚ་བའི་ནད་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །”ཞེས་སྨྲས་སོ། ། Evaṃ vutte kāraṇapālī brāhmaṇo uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā dakkhiṇaṃ jāṇumaṇḍalaṃ pathaviyaṃ nihantvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā tikkhattuṃ udānaṃ udānesi – དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། བྲམ་ཟེ་ཀཱ་ར་ཎ་པཱ་ལཱི་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས། པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་ལན་གསུམ་དུ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་སྐད་ཅེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། ། ‘‘Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa; Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa; Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassā’’ti. “བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །”ཞེས་སོ། ། ‘‘Abhikkantaṃ, bho piṅgiyāni, abhikkantaṃ, bho piṅgiyāni! Seyyathāpi, bho piṅgiyāni, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – cakkhumanto rūpāni dakkhantīti; evamevaṃ bhotā piṅgiyāninā anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ, bho piṅgiyāni, taṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsakaṃ maṃ bhavaṃ piṅgiyānī dhāretu, ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Catutthaṃ. “ཀྱེ་པིངྒི་ཡཱ་ནཱི། ཚར་དུ་དངར་ཏོ། །ཀྱེ་པིངྒི་ཡཱ་ནཱི། ཚར་དུ་དངར་ཏོ། །ཀྱེ་པིངྒི་ཡཱ་ནཱི། དཔེར་ན། ཁ་སྦུབ་པ་བསྟན་པ་ལྟ་བུའམ། གསང་བ་མངོན་པར་བྱས་པ་ལྟ་བུའམ། ལམ་ནོར་བ་ལ་ལམ་བསྟན་པ་ལྟ་བུའམ། མུན་པའི་ནང་དུ་སྒྲོན་མེ་བཏེགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། མིག་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐུ་ཞབས་པིངྒི་ཡཱ་ནཱི་ཡིས་རྣམ་གྲངས་དུ་མའི་སྒོ་ནས་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །ཀྱེ་པིངྒི་ཡཱ་ནཱི། བདག་ནི་བཙུན་པ་གཽ་ཏ་མ་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །སྐུ་ཞབས་པིངྒི་ཡཱ་ནཱི་ཡིས་བདག་ལ་དེ་རིང་ནས་བཟུང་སྟེ་སྲོག་གི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་དགེ་བསྙེན་དུ་བཟུང་དུ་གསོལ།”ཞེས་སྨྲས་སོ། །བཞི་པའོ། ། 5. Piṅgiyānīsuttaṃ ༥. པིངྒི་ཡཱ་ནཱིའི་མདོ། 195. Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Tena kho pana samayena pañcamattāni licchavisatāni bhagavantaṃ payirupāsanti. Appekacce licchavī nīlā honti nīlavaṇṇā nīlavatthā nīlālaṅkārā, appekacce licchavī pītā honti pītavaṇṇā pītavatthā pītālaṅkārā, appekacce licchavī lohitakā honti lohitakavaṇṇā lohitakavatthā lohitakālaṅkārā, appekacce licchavī odātā [Pg.209] honti odātavaṇṇā odātavatthā odātālaṅkārā. Tyassudaṃ bhagavā atirocati vaṇṇena ceva yasasā ca. ༡༩༥. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཚལ་ཆེན་པོའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ལི་ཙཱ་བཱི་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་དོ། །ལི་ཙཱ་བཱི་ཁ་ཅིག་ནི་སྔོན་པོ་སྟེ། ཁ་དོག་སྔོན་པོ་དང་། གོས་སྔོན་པོ་དང་། རྒྱན་སྔོན་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །ལི་ཙཱ་བཱི་ཁ་ཅིག་ནི་སེར་པོ་སྟེ། ཁ་དོག་སེར་པོ་དང་། གོས་སེར་པོ་དང་། རྒྱན་སེར་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །ལི་ཙཱ་བཱི་ཁ་ཅིག་ནི་དམར་པོ་སྟེ། ཁ་དོག་དམར་པོ་དང་། གོས་དམར་པོ་དང་། རྒྱན་དམར་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །ལི་ཙཱ་བཱི་ཁ་ཅིག་ནི་དཀར་པོ་སྟེ། ཁ་དོག་དཀར་པོ་དང་། གོས་དཀར་པོ་དང་། རྒྱན་དཀར་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཁ་དོག་དང་གྲགས་པ་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལས་ལྷག་པར་མཛེས་ཤིང་ལྷག་པར་འོད་གསལ་ལོ། ། Atha kho piṅgiyānī brāhmaṇo uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘paṭibhāti maṃ, bhagavā, paṭibhāti maṃ, sugatā’’ti. ‘‘Paṭibhātu taṃ piṅgiyānī’’ti bhagavā avoca. Atha kho piṅgiyānī brāhmaṇo bhagavato sammukhā sāruppāya gāthāya abhitthavi – དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་པིངྒི་ཡཱ་ནཱི་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གི་བློ་ལ་སྤོབས་པ་སྐྱེས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། བདག་གི་བློ་ལ་སྤོབས་པ་སྐྱེས་སོ། །”“པིངྒི་ཡཱ་ནཱི། ཁྱོད་ཀྱི་བློ་ལ་སྤོབས་པ་སྐྱེས་པ་སྨྲོས་ཤིག”ཅེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་པིངྒི་ཡཱ་ནཱི་ཡིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འཚམ་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྟོད་དོ། ། ‘‘Padmaṃ yathā kokanadaṃ sugandhaṃ,Pāto siyā phullamavītagandhaṃ; Aṅgīrasaṃ passa virocamānaṃ,Tapantamādiccamivantalikkhe’’ti. “དཔེར་ན་སྔ་དྲོའི་དུས་སུ་པདྨ་དམར་པོ་དྲི་ཞིམ་པོ། །ཁ་བྱེ་ཞིང་དྲི་མ་མ་ཡལ་བ་ལྟར། །མཁའ་ལ་ཉི་མ་འོད་ཟེར་འབར་བ་བཞིན། །ལུས་ཀྱི་འོད་ཟེར་འབར་བའི་སངས་རྒྱས་ལ་ལྟོས་ཤིག”ཅེས་བསྟོད་དོ། ། Atha kho te licchavī pañcahi uttarāsaṅgasatehi piṅgiyāniṃ brāhmaṇaṃ acchādesuṃ. Atha kho piṅgiyānī brāhmaṇo tehi pañcahi uttarāsaṅgasatehi bhagavantaṃ acchādesi. དེ་ནས་ལི་ཙཱ་བཱི་དེ་དག་གིས་བྲམ་ཟེ་པིངྒི་ཡཱ་ནཱི་ལ་བླ་གོས་ལྔ་བརྒྱ་གཡོགས་སོ། །དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་པིངྒི་ཡཱ་ནཱི་ཡིས་བླ་གོས་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གཡོགས་སོ། ། Atha kho bhagavā te licchavī etadavoca – ‘‘pañcannaṃ, licchavī, ratanānaṃ pātubhāvo dullabho lokasmiṃ. Katamesaṃ pañcannaṃ? Tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa pātubhāvo dullabho lokasmiṃ. Tathāgatappaveditassa dhammavinayassa desetā puggalo dullabho lokasmiṃ. Tathāgatappaveditassa dhammavinayassa desitassa viññātā puggalo dullabho lokasmiṃ. Tathāgatappaveditassa dhammavinayassa desitassa viññātā dhammānudhammappaṭipanno puggalo dullabho lokasmiṃ. Kataññū katavedī puggalo dullabho lokasmiṃ. Imesaṃ kho, licchavī, pañcannaṃ ratanānaṃ pātubhāvo dullabho lokasmi’’nti. Pañcamaṃ. དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལི་ཙཱ་བཱི་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །“ལི་ཙཱ་བཱི་རྣམས། འཇིག་རྟེན་འདིར་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་ལྔ་འབྱུང་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་སྟོན་པའི་གང་ཟག་ནི་འཇིག་རྟེན་དུ་རྙེད་པར་དཀའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་བསྟན་པ་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་ནི་འཇིག་རྟེན་དུ་རྙེད་པར་དཀའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་བསྟན་པ་ལ་རྟོགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་སྒྲུབ་པའི་གང་ཟག་ནི་འཇིག་རྟེན་དུ་རྙེད་པར་དཀའོ། །བྱས་པ་གཟོ་ཞིང་བྱས་པ་གོ་བའི་གང་ཟག་ནི་འཇིག་རྟེན་དུ་རྙེད་པར་དཀའོ། །ལི་ཙཱ་བཱི་རྣམས། འཇིག་རྟེན་འདིར་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་འབྱུང་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པའོ། ། 6. Mahāsupinasuttaṃ ༦. རྨི་ལམ་ཆེན་པོའི་མདོ། 196. ‘‘Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato pañca mahāsupinā pāturahesuṃ. Katame pañca? Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato [Pg.210] ayaṃ mahāpathavī mahāsayanaṃ ahosi, himavā pabbatarājā bibbohanaṃ ahosi, puratthime samudde vāmo hattho ohito ahosi, pacchime samudde dakkhiṇo hattho ohito ahosi, dakkhiṇe samudde ubho pādā ohitā ahesuṃ. Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato ayaṃ paṭhamo mahāsupino pāturahosi. ༡༩༦. དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་མ་སངས་རྒྱས་པའི་སྔོན་རོལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་བཞུགས་པའི་ཚེ། རྨི་ལམ་ཆེན་པོ་ལྔ་མངོན་དུ་གྱུར་ཏོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་མ་སངས་རྒྱས་པའི་སྔོན་རོལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་བཞུགས་པའི་ཚེ། ས་ཆེན་པོ་འདི་ནི་ཉལ་ཁྲི་ཆེན་པོར་གྱུར་ཏོ། །རི་རྒྱལ་གངས་ཅན་ནི་སྔས་སུ་གྱུར་ཏོ། །ཤར་གྱི་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་ལག་པ་གཡོན་པ་བཞག་པར་གྱུར་ཏོ། །ནུབ་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་ལག་པ་གཡས་པ་བཞག་པར་གྱུར་ཏོ། །ལྷོའི་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་ཞབས་གཉིས་ཀ་བཞག་པར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་མ་སངས་རྒྱས་པའི་སྔོན་རོལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་བཞུགས་པའི་ཚེ། འདི་ནི་རྨི་ལམ་ཆེན་པོ་དང་པོ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato tiriyā nāma tiṇajāti nābhiyā uggantvā nabhaṃ āhacca ṭhitā ahosi. Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato ayaṃ dutiyo mahāsupino pāturahosi. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་མ་སངས་རྒྱས་པའི་སྔོན་རོལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་བཞུགས་པའི་ཚེ། ཏི་རི་ཡ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩྭའི་བྱེ་བྲག་ཅིག་ལྟེ་བ་ནས་སྐྱེས་ཏེ་མཁའ་དབྱིངས་ལ་རེག་ཅིང་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་མ་སངས་རྒྱས་པའི་སྔོན་རོལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་བཞུགས་པའི་ཚེ། འདི་ནི་རྨི་ལམ་ཆེན་པོ་གཉིས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato setā kimī kaṇhasīsā pādehi ussakkitvā ( ) yāva jāṇumaṇḍalā paṭicchādesuṃ. Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato ayaṃ tatiyo mahāsupino pāturahosi. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་མ་སངས་རྒྱས་པའི་སྔོན་རོལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་བཞུགས་པའི་ཚེ། སྲིན་བུ་དཀར་པོ་མགོ་ནག་པོ་ཅན་རྣམས་ཞབས་ནས་ཡར་འཛེགས་ཏེ་པུས་མོའི་ལྷ་ང་ཡན་ཆད་དུ་ཁེབས་པར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་མ་སངས་རྒྱས་པའི་སྔོན་རོལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་བཞུགས་པའི་ཚེ། འདི་ནི་རྨི་ལམ་ཆེན་པོ་གསུམ་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato cattāro sakuṇā nānāvaṇṇā catūhi disāhi āgantvā pādamūle nipatitvā sabbasetā sampajjiṃsu. Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato ayaṃ catuttho mahāsupino pāturahosi. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་མ་སངས་རྒྱས་པའི་སྔོན་རོལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་བཞུགས་པའི་ཚེ། ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པའི་བྱ་བཞི་ཕྱོགས་བཞི་ནས་འཕུར་ཏེ་འོངས་ནས་ཞབས་དྲུང་དུ་བབས་ཤིང་ཐམས་ཅད་དཀར་པོར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་མ་སངས་རྒྱས་པའི་སྔོན་རོལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་བཞུགས་པའི་ཚེ། འདི་ནི་རྨི་ལམ་ཆེན་པོ་བཞི་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho pubbeva sambodhā anabhisambuddho bodhisattova samāno mahato mīḷhapabbatassa uparūpari caṅkamati alippamāno mīḷhena. Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato ayaṃ pañcamo mahāsupino pāturahosi. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་མ་སངས་རྒྱས་པའི་སྔོན་རོལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་བཞུགས་པའི་ཚེ། མི་གཙང་བའི་རི་བོ་ཆེན་པོའི་སྟེང་དུ་མི་གཙང་བས་མ་གོས་པར་འཆག་ཅིང་བཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་མ་སངས་རྒྱས་པའི་སྔོན་རོལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་བཞུགས་པའི་ཚེ། འདི་ནི་རྨི་ལམ་ཆེན་པོ་ལྔ་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Yampi[Pg.211], bhikkhave, tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato ayaṃ mahāpathavī mahāsayanaṃ ahosi, himavā pabbatarājā bibbohanaṃ ahosi, puratthime samudde vāmo hattho ohito ahosi, pacchime samudde dakkhiṇo hattho ohito ahosi, dakkhiṇe samudde ubho pādā ohitā ahesuṃ; tathāgatena, bhikkhave, arahatā sammāsambuddhena anuttarā sammāsambodhi abhisambuddhā. Tassā abhisambodhāya ayaṃ paṭhamo mahāsupino pāturahosi. དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་མ་སངས་རྒྱས་པའི་སྔོན་རོལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་བཞུགས་པའི་ཚེ། ས་ཆེན་པོ་འདི་ནི་ཉལ་ཁྲི་ཆེན་པོར་གྱུར་ཏོ། །རི་རྒྱལ་གངས་ཅན་ནི་སྔས་སུ་གྱུར་ཏོ། །ཤར་གྱི་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་ལག་པ་གཡོན་པ་བཞག་པར་གྱུར་ཏོ། །ནུབ་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་ལག་པ་གཡས་པ་བཞག་པར་གྱུར་ཏོ། །ལྷོའི་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་ཞབས་གཉིས་ཀ་བཞག་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་དེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་སྔོན་རྟགས་སུ་རྨི་ལམ་ཆེན་པོ་དང་པོ་འདི་མངོན་དུ་གྱུར་ཏོ། ། ‘‘Yampi, bhikkhave, tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato tiriyā nāma tiṇajāti nābhiyā uggantvā nabhaṃ āhacca ṭhitā ahosi; tathāgatena, bhikkhave, arahatā sammāsambuddhena ariyo aṭṭhaṅgiko maggo abhisambujjhitvā yāva devamanussehi suppakāsito. Tassa abhisambodhāya ayaṃ dutiyo mahāsupino pāturahosi. དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་མ་སངས་རྒྱས་པའི་སྔོན་རོལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་བཞུགས་པའི་ཚེ། ཏི་རི་ཡ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩྭའི་བྱེ་བྲག་ཅིག་ལྟེ་བ་ནས་སྐྱེས་ཏེ་མཁའ་དབྱིངས་ལ་རེག་ཅིང་གནས་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་ནས། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་ལེགས་པར་བསྒྲགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་དེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་སྔོན་རྟགས་སུ་རྨི་ལམ་ཆེན་པོ་གཉིས་པ་འདི་མངོན་དུ་གྱུར་ཏོ། ། ‘‘Yampi, bhikkhave, tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato setā kimī kaṇhasīsā pādehi ussakkitvā yāva jāṇumaṇḍalā paṭicchādesuṃ; bahū, bhikkhave, gihī odātavasanā tathāgataṃ pāṇupetā saraṇaṃ gatā. Tassa abhisambodhāya ayaṃ tatiyo mahāsupino pāturahosi. དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་མ་སངས་རྒྱས་པའི་སྔོན་རོལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་བཞུགས་པའི་ཚེ། སྲིན་བུ་དཀར་པོ་མགོ་ནག་པོ་ཅན་རྣམས་ཞབས་ནས་ཡར་འཛེགས་ཏེ་པུས་མོའི་ལྷ་ང་ཡན་ཆད་དུ་ཁེབས་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དགེ་སློང་དག གོས་དཀར་པོ་གྱོན་པའི་ཁྱིམ་པ་མང་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྲོག་གི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་སྐྱབས་སུ་སོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་དེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་སྔོན་རྟགས་སུ་རྨི་ལམ་ཆེན་པོ་གསུམ་པ་འདི་མངོན་དུ་གྱུར་ཏོ། ། ‘‘Yampi, bhikkhave, tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato cattāro sakuṇā nānāvaṇṇā catūhi disāhi āgantvā pādamūle nipatitvā sabbasetā sampajjiṃsu; cattārome, bhikkhave, vaṇṇā khattiyā brāhmaṇā vessā suddā te tathāgatappavedite dhammavinaye agārasmā anagāriyaṃ pabbajitvā anuttaraṃ vimuttiṃ sacchikaronti. Tassa abhisambodhāya ayaṃ catuttho mahāsupino pāturahosi. དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་མ་སངས་རྒྱས་པའི་སྔོན་རོལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་བཞུགས་པའི་ཚེ། ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པའི་བྱ་བཞི་ཕྱོགས་བཞི་ནས་འཕུར་ཏེ་འོངས་ནས་ཞབས་དྲུང་དུ་བབས་ཤིང་ཐམས་ཅད་དཀར་པོར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དགེ་སློང་དག རིགས་བཞི་པོ་འདི་དག་སྟེ། རྒྱལ་རིགས་དང་། བྲམ་ཟེའི་རིགས་དང་། རྗེའུ་རིགས་དང་། དམངས་རིགས་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་ལ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། བླ་ན་མེད་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་གྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་དེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་སྔོན་རྟགས་སུ་རྨི་ལམ་ཆེན་པོ་བཞི་པ་འདི་མངོན་དུ་གྱུར་ཏོ། ། ‘‘Yampi, bhikkhave, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho pubbeva sambodhā anabhisambuddho bodhisattova samāno mahato mīḷhapabbatassa uparūpari caṅkamati [Pg.212] alippamāno mīḷhena; lābhī, bhikkhave, tathāgato cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ, taṃ tathāgato agathito amucchito anajjhosanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati. Tassa abhisambodhāya ayaṃ pañcamo mahāsupino pāturahosi. དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་མ་སངས་རྒྱས་པའི་སྔོན་རོལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་བཞུགས་པའི་ཚེ། མི་གཙང་བའི་རི་བོ་ཆེན་པོའི་སྟེང་དུ་མི་གཙང་བས་མ་གོས་པར་འཆག་ཅིང་བཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་གྱི་ཡོ་བྱད་རྣམས་རྙེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་དག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆགས་པ་མེད་པ། རྨོངས་པ་མེད་པ། ཞེན་པ་མེད་པ། ཉེས་དམིགས་ལྟ་བ། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་དེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་སྔོན་རྟགས་སུ་རྨི་ལམ་ཆེན་པོ་ལྔ་པ་འདི་མངོན་དུ་གྱུར་ཏོ། ། ‘‘Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato ime pañca mahāsupinā pāturahesu’’nti. Chaṭṭhaṃ. དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་མ་སངས་རྒྱས་པའི་སྔོན་རོལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་བཞུགས་པའི་ཚེ། རྨི་ལམ་ཆེན་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་མངོན་དུ་གྱུར་ཏོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲུག་པའོ། ། 7. Vassasuttaṃ ༧. ཆར་པའི་མདོ། 197. ‘‘Pañcime, bhikkhave, vassassa antarāyā, yaṃ nemittā na jānanti, yattha nemittānaṃ cakkhu na kamati. Katame pañca? Upari, bhikkhave, ākāse tejodhātu pakuppati. Tena uppannā meghā paṭivigacchanti. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo vassassa antarāyo, yaṃ nemittā na jānanti, yattha nemittānaṃ cakkhu na kamati. ༡༩༧. དགེ་སློང་དག ཆར་པའི་བར་ཆད་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་ལྟས་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་ཤིང་། ལྟས་མཁན་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་མི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་མེའི་ཁམས་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་ཏོ། །དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཆགས་པའི་སྤྲིན་རྣམས་ཕྱིར་དེངས་པར་འགྱུར་ཏོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཆར་པའི་བར་ཆད་དང་པོ་ཡིན་ཏེ། གང་ལྟས་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་ཤིང་། ལྟས་མཁན་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་མི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, upari ākāse vāyodhātu pakuppati. Tena uppannā meghā paṭivigacchanti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo vassassa antarāyo, yaṃ nemittā na jānanti, yattha nemittānaṃ cakkhu na kamati. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་རླུང་གི་ཁམས་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་ཏོ། །དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཆགས་པའི་སྤྲིན་རྣམས་ཕྱིར་དེངས་པར་འགྱུར་ཏོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཆར་པའི་བར་ཆད་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ལྟས་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་ཤིང་། ལྟས་མཁན་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་མི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, rāhu asurindo pāṇinā udakaṃ sampaṭicchitvā mahāsamudde chaḍḍeti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo vassassa antarāyo, yaṃ nemittā na jānanti, yattha nemittānaṃ cakkhu na kamati. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་སྒྲ་གཅན་གྱིས་ལག་པས་ཆར་ཆུ་བཟུང་སྟེ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་གཏོར་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཆར་པའི་བར་ཆད་གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ལྟས་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་ཤིང་། ལྟས་མཁན་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་མི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, vassavalāhakā devā pamattā honti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho vassassa antarāyo, yaṃ nemittā na jānanti, yattha nemittānaṃ cakkhu na kamati. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་ཆར་སྤྲིན་གྱི་ལྷ་རྣམས་བག་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཆར་པའི་བར་ཆད་བཞི་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ལྟས་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་ཤིང་། ལྟས་མཁན་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་མི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, manussā adhammikā honti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo vassassa antarāyo, yaṃ nemittā na jānanti, yattha nemittānaṃ cakkhu na kamati. Ime kho, bhikkhave, pañca vassassa antarāyā, yaṃ nemittā na jānanti, yattha nemittānaṃ cakkhu na kamatī’’ti. Sattamaṃ. དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་མི་རྣམས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཆར་པའི་བར་ཆད་ལྔ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ལྟས་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་ཤིང་། ལྟས་མཁན་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་མི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཆར་པའི་བར་ཆད་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་ལྟས་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་ཤིང་། ལྟས་མཁན་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་མི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུན་པའོ། ། 8. Vācāsuttaṃ ༨. གཏམ་གྱི་མདོ། 198. ‘‘Pañcahi[Pg.213], bhikkhave, aṅgehi samannāgatā vācā subhāsitā hoti, no dubbhāsitā, anavajjā ca ananuvajjā ca viññūnaṃ. Katamehi pañcahi? Kālena ca bhāsitā hoti, saccā ca bhāsitā hoti, saṇhā ca bhāsitā hoti, atthasaṃhitā ca bhāsitā hoti, mettacittena ca bhāsitā hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgatā vācā subhāsitā hoti, no dubbhāsitā, anavajjā ca ananuvajjā ca viññūna’’nti. Aṭṭhamaṃ. ༡༩༨. དགེ་སློང་དག ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་གྱི། ཉེས་པར་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དུས་སུ་སྨྲས་པ་དང་། བདེན་པར་སྨྲས་པ་དང་། འཇམ་པོར་སྨྲས་པ་དང་། དོན་དང་ལྡན་པར་སྨྲས་པ་དང་། བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཡན་ལག་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་གྱི། ཉེས་པར་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒྱད་པའོ། ། 9. Kulasuttaṃ ༩. ཁྱིམ་གྱི་མདོ། 199. ‘‘Yaṃ, bhikkhave, sīlavanto pabbajitā kulaṃ upasaṅkamanti, tattha manussā pañcahi ṭhānehi bahuṃ puññaṃ pasavanti. Katamehi pañcahi? Yasmiṃ, bhikkhave, samaye sīlavante pabbajite kulaṃ upasaṅkamante manussā disvā cittāni pasādenti, saggasaṃvattanikaṃ, bhikkhave, taṃ kulaṃ tasmiṃ samaye paṭipadaṃ paṭipannaṃ hoti. ༡༩༩. དགེ་སློང་དག ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཁྱིམ་གང་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ཚེ། དེར་མི་རྣམས་ཀྱིས་གནས་ལྔའི་སྒོ་ནས་བསོད་ནམས་མང་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག དུས་གང་གི་ཚེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཁྱིམ་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ན། མི་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ནས་སེམས་དང་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། དགེ་སློང་དག ཁྱིམ་དེ་ནི་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Yasmiṃ, bhikkhave, samaye sīlavante pabbajite kulaṃ upasaṅkamante manussā paccuṭṭhenti abhivādenti āsanaṃ denti, uccākulīnasaṃvattanikaṃ, bhikkhave, taṃ kulaṃ tasmiṃ samaye paṭipadaṃ paṭipannaṃ hoti. དགེ་སློང་དག དུས་གང་གི་ཚེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཁྱིམ་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ན། མི་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་ལྡང་བ་དང་། ཕྱག་བྱེད་པ་དང་། སྟན་འདིང་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། དགེ་སློང་དག ཁྱིམ་དེ་ནི་རིགས་མཐོན་པོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Yasmiṃ, bhikkhave, samaye sīlavante pabbajite kulaṃ upasaṅkamante manussā maccheramalaṃ paṭivinenti, mahesakkhasaṃvattanikaṃ, bhikkhave, taṃ kulaṃ tasmiṃ samaye paṭipadaṃ paṭipannaṃ hoti. དགེ་སློང་དག དུས་གང་གི་ཚེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཁྱིམ་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ན། མི་རྣམས་ཀྱིས་སེར་སྣའི་དྲི་མ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། དགེ་སློང་དག ཁྱིམ་དེ་ནི་དབང་ཐང་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Yasmiṃ, bhikkhave, samaye sīlavante pabbajite kulaṃ upasaṅkamante manussā yathāsatti yathābalaṃ saṃvibhajanti, mahābhogasaṃvattanikaṃ, bhikkhave, taṃ kulaṃ tasmiṃ samaye paṭipadaṃ paṭipannaṃ hoti. དགེ་སློང་དག དུས་གང་གི་ཚེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཁྱིམ་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ན། མི་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ནུས་པ་དང་མཐུ་ལ་གཞིགས་ཏེ་བགོ་བཤའ་བྱེད་ཅིང་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དེའི་ཚེ། དགེ་སློང་དག ཁྱིམ་དེ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Yasmiṃ, bhikkhave, samaye sīlavante pabbajite kulaṃ upasaṅkamante manussā paripucchanti paripañhanti dhammaṃ suṇanti, mahāpaññāsaṃvattanikaṃ, bhikkhave, taṃ kulaṃ tasmiṃ samaye paṭipadaṃ paṭipannaṃ hoti. Yaṃ, bhikkhave, sīlavanto pabbajitā kulaṃ upasaṅkamanti, tattha manussā imehi pañcahi ṭhānehi bahuṃ puññaṃ pasavantī’’ti. Navamaṃ. དགེ་སློང་དག དུས་གང་གི་ཚེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཁྱིམ་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ན། མི་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འདྲི་བ་དང་། བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་ཉན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། དགེ་སློང་དག ཁྱིམ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཁྱིམ་གང་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ཚེ། དེར་མི་རྣམས་ཀྱིས་གནས་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་སྒོ་ནས་བསོད་ནམས་མང་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །” ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། ། 10. Nissāraṇīyasuttaṃ ༡༠. ངེས་པར་འབྱུང་བའི་མདོ། 200. ‘‘Pañcimā[Pg.214], bhikkhave, nissāraṇīyā dhātuyo. Katamā pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhuno kāmaṃ manasikaroto kāmesu cittaṃ na pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati na vimuccati. Nekkhammaṃ kho panassa manasikaroto nekkhamme cittaṃ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati. Tassa taṃ cittaṃ sugataṃ subhāvitaṃ suvuṭṭhitaṃ suvimuttaṃ suvisaṃyuttaṃ kāmehi; ye ca kāmapaccayā uppajjanti āsavā vighātapariḷāhā, mutto so tehi, na so taṃ vedanaṃ vediyati. Idamakkhātaṃ kāmānaṃ nissaraṇaṃ. ༢༠༠. དགེ་སློང་དག་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཁམས་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་འདོད་པ་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། འདོད་པ་རྣམས་ལ་སེམས་མི་འཇུག །མི་དྭངས། མི་གནས། མི་གྲོལ་ལོ། །འོན་ཀྱང་ཁོ་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་སེམས་འཇུག །དྭངས། གནས། གྲོལ་ལོ། །དེའི་སེམས་དེ་ནི་ལེགས་པར་སོང་བ། ལེགས་པར་བསྒོམས་པ། ལེགས་པར་ལངས་པ། ལེགས་པར་གྲོལ་བ། འདོད་པ་རྣམས་ལས་ལེགས་པར་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པའི་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བའི་ཟག་པ་དང་། གདུང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཚ་བ་གང་དག་ཡོད་པ་ལས་དེ་ནི་གྲོལ་ཞིང་། དེས་ཚོར་བ་དེ་མི་མྱོང་ངོ། །འདི་ནི་འདོད་པ་རྣམས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བཤད་དོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhuno byāpādaṃ manasikaroto byāpāde cittaṃ na pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati na vimuccati. Abyāpādaṃ kho panassa manasikaroto abyāpāde cittaṃ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati. Tassa taṃ cittaṃ sugataṃ subhāvitaṃ suvuṭṭhitaṃ suvimuttaṃ suvisaṃyuttaṃ byāpādena; ye ca byāpādapaccayā uppajjanti āsavā vighātapariḷāhā, mutto so tehi, na so taṃ vedanaṃ vediyati. Idamakkhātaṃ byāpādassa nissaraṇaṃ. དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་གནོད་སེམས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། གནོད་སེམས་ལ་སེམས་མི་འཇུག །མི་དྭངས། མི་གནས། མི་གྲོལ་ལོ། །འོན་ཀྱང་ཁོ་ནས་གནོད་སེམས་མེད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། གནོད་སེམས་མེད་པ་ལ་སེམས་འཇུག །དྭངས། གནས། གྲོལ་ལོ། །དེའི་སེམས་དེ་ནི་ལེགས་པར་སོང་བ། ལེགས་པར་བསྒོམས་པ། ལེགས་པར་ལངས་པ། ལེགས་པར་གྲོལ་བ། གནོད་སེམས་ལས་ལེགས་པར་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །གནོད་སེམས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བའི་ཟག་པ་དང་། གདུང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཚ་བ་གང་དག་ཡོད་པ་ལས་དེ་ནི་གྲོལ་ཞིང་། དེས་ཚོར་བ་དེ་མི་མྱོང་ངོ། །འདི་ནི་གནོད་སེམས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བཤད་དོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhuno vihesaṃ manasikaroto vihesāya cittaṃ na pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati na vimuccati. Avihesaṃ kho panassa manasikaroto avihesāya cittaṃ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati. Tassa taṃ cittaṃ sugataṃ subhāvitaṃ suvuṭṭhitaṃ suvimuttaṃ suvisaṃyuttaṃ vihesāya; ye ca vihesāpaccayā uppajjanti āsavā vighātapariḷāhā, mutto so tehi, na so taṃ vedanaṃ vediyati. Idamakkhātaṃ vihesāya nissaraṇaṃ. དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་རྣམ་པར་འཚེ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། རྣམ་པར་འཚེ་བ་ལ་སེམས་མི་འཇུག །མི་དྭངས། མི་གནས། མི་གྲོལ་ལོ། །འོན་ཀྱང་ཁོ་ནས་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་ལ་སེམས་འཇུག །དྭངས། གནས། གྲོལ་ལོ། །དེའི་སེམས་དེ་ནི་ལེགས་པར་སོང་བ། ལེགས་པར་བསྒོམས་པ། ལེགས་པར་ལངས་པ། ལེགས་པར་གྲོལ་བ། རྣམ་པར་འཚེ་བ་ལས་ལེགས་པར་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་འཚེ་བའི་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བའི་ཟག་པ་དང་། གདུང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཚ་བ་གང་དག་ཡོད་པ་ལས་དེ་ནི་གྲོལ་ཞིང་། དེས་ཚོར་བ་དེ་མི་མྱོང་ངོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བཤད་དོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhuno rūpaṃ manasikaroto rūpe cittaṃ na pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati na vimuccati. Arūpaṃ kho panassa manasikaroto arūpe cittaṃ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati. Tassa taṃ cittaṃ sugataṃ subhāvitaṃ suvuṭṭhitaṃ suvimuttaṃ suvisaṃyuttaṃ rūpehi; ye ca rūpapaccayā uppajjanti āsavā vighātapariḷāhā, mutto so tehi, na so taṃ vedanaṃ vediyati. Idamakkhātaṃ rūpānaṃ nissaraṇaṃ. དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་གཟུགས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། གཟུགས་ལ་སེམས་མི་འཇུག །མི་དྭངས། མི་གནས། མི་གྲོལ་ལོ། །འོན་ཀྱང་ཁོ་ནས་གཟུགས་མེད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། གཟུགས་མེད་པ་ལ་སེམས་འཇུག །དྭངས། གནས། གྲོལ་ལོ། །དེའི་སེམས་དེ་ནི་ལེགས་པར་སོང་བ། ལེགས་པར་བསྒོམས་པ། ལེགས་པར་ལངས་པ། ལེགས་པར་གྲོལ་བ། གཟུགས་རྣམས་ལས་ལེགས་པར་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བའི་ཟག་པ་དང་། གདུང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཚ་བ་གང་དག་ཡོད་པ་ལས་དེ་ནི་གྲོལ་ཞིང་། དེས་ཚོར་བ་དེ་མི་མྱོང་ངོ། །འདི་ནི་གཟུགས་རྣམས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བཤད་དོ། ། ‘‘Puna [Pg.215] caparaṃ, bhikkhave, bhikkhuno sakkāyaṃ manasikaroto sakkāye cittaṃ na pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati na vimuccati. Sakkāyanirodhaṃ kho panassa manasikaroto sakkāyanirodhe cittaṃ pakkhandati pasīdati santiṭṭhati vimuccati. Tassa taṃ cittaṃ sugataṃ subhāvitaṃ suvuṭṭhitaṃ suvimuttaṃ suvisaṃyuttaṃ sakkāyena; ye ca sakkāyapaccayā uppajjanti āsavā vighātapariḷāhā, mutto so tehi, na so taṃ vedanaṃ vediyati. Idamakkhātaṃ sakkāyassa nissaraṇaṃ. དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་འཇིག་ཚོགས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། འཇིག་ཚོགས་ལ་སེམས་མི་འཇུག །མི་དྭངས། མི་གནས། མི་གྲོལ་ལོ། །འོན་ཀྱང་ཁོ་ནས་འཇིག་ཚོགས་འགོག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། འཇིག་ཚོགས་འགོག་པ་ལ་སེམས་འཇུག །དྭངས། གནས། གྲོལ་ལོ། །དེའི་སེམས་དེ་ནི་ལེགས་པར་སོང་བ། ལེགས་པར་བསྒོམས་པ། ལེགས་པར་ལངས་པ། ལེགས་པར་གྲོལ་བ། འཇིག་ཚོགས་ལས་ལེགས་པར་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བའི་ཟག་པ་དང་། གདུང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཚ་བ་གང་དག་ཡོད་པ་ལས་དེ་ནི་གྲོལ་ཞིང་། དེས་ཚོར་བ་དེ་མི་མྱོང་ངོ། །འདི་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བཤད་དོ། ། ‘‘Tassa kāmanandīpi nānuseti, byāpādanandīpi nānuseti, vihesānandīpi nānuseti, rūpanandīpi nānuseti, sakkāyanandīpi nānuseti (so) kāmanandiyāpi ananusayā, byāpādanandiyāpi ananusayā, vihesānandiyāpi ananusayā, rūpanandiyāpi ananusayā, sakkāyanandiyāpi ananusayā. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu niranusayo, acchecchi taṇhaṃ, vivattayi saṃyojanaṃ, sammā mānābhisamayā antamakāsi dukkhassa. Imā kho, bhikkhave, pañca nissāraṇīyā dhātuyo’’ti. Dasamaṃ. དེའི་འདོད་པ་ལ་དགའ་བའང་བག་ལ་ཉལ་བར་མི་འགྱུར། གནོད་སེམས་ལ་དགའ་བའང་བག་ལ་ཉལ་བར་མི་འགྱུར། རྣམ་པར་འཚེ་བ་ལ་དགའ་བའང་བག་ལ་ཉལ་བར་མི་འགྱུར། གཟུགས་ལ་དགའ་བའང་བག་ལ་ཉལ་བར་མི་འགྱུར། འཇིག་ཚོགས་ལ་དགའ་བའང་བག་ལ་ཉལ་བར་མི་འགྱུར། དེ་ནི་འདོད་པ་ལ་དགའ་བའི་བག་ལ་ཉལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གནོད་སེམས་ལ་དགའ་བའི་བག་ལ་ཉལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་ལ་དགའ་བའི་བག་ལ་ཉལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཟུགས་ལ་དགའ་བའི་བག་ལ་ཉལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་དགའ་བའི་བག་ལ་ཉལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་འདི་ནི་བག་ལ་ཉལ་བ་མེད་པ། སྲེད་པ་བཅད་པ། ཀུན་སྦྱོར་བཟློག་པ། ང་རྒྱལ་ཡང་དག་པར་མངོན་པར་རྟོགས་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་དག་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཁམས་ལྔའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་པའོ། ། Brāhmaṇavaggo pañcamo. བྲམ་ཟེའི་སྡེ་སྟེ་ལྔ་པའོ། ། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ནི། Soṇo doṇo saṅgāravo, kāraṇapālī ca piṅgiyānī; Supinā ca vassā vācā, kulaṃ nissāraṇīyena cāti. སོ་ཎ་དང་དོ་ཎ་སིང་གཱ་ར་བ། །ཀཱ་ར་ཎ་པཱ་ལི་དང་པིང་གི་ཡཱ་ནི། །རྨི་ལམ་ཆར་དང་སྨྲ་བ་དང་། །རིགས་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་བཅུའོ། ། Catutthaṃpaṇṇāsakaṃ samatto. ལྔ་བཅུ་པ་བཞི་པ་རྫོགས་སོ། ། 5. Pañcamapaṇṇāsakaṃ ༥. ལྔ་བཅུ་པ་ལྔ་པ། (21) 1. Kimilavaggo (༢༡) ༡. ཀི་མི་ལའི་སྡེ། 1. Kimilasuttaṃ ༡. ཀི་མི་ལའི་མདོ། 201. Ekaṃ [Pg.216] samayaṃ bhagavā kimilāyaṃ viharati veḷuvane. Atha kho āyasmā kimilo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā kimilo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo, yena tathāgate parinibbute saddhammo na ciraṭṭhitiko hotī’’ti? ‘‘Idha, kimila, tathāgate parinibbute bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo satthari agāravā viharanti appatissā, dhamme agāravā viharanti appatissā, saṅghe agāravā viharanti appatissā, sikkhāya agāravā viharanti appatissā, aññamaññaṃ agāravā viharanti appatissā. Ayaṃ kho, kimila, hetu ayaṃ paccayo, yena tathāgate parinibbute saddhammo na ciraṭṭhitiko hotī’’ti. ༢༠༡. དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀི་མི་ལའི་འོད་མའི་ཚལ་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀི་མི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀི་མི་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །“བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ། དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གང་ལགས་ཉིད།” “ཀི་མི་ལ། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ། དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་རྣམས་སྟོན་པ་ལ་མ་གུས་ཤིང་ཞེ་ས་མེད་པར་གནས་པ། ཆོས་ལ་མ་གུས་ཤིང་ཞེ་ས་མེད་པར་གནས་པ། དགེ་འདུན་ལ་མ་གུས་ཤིང་ཞེ་ས་མེད་པར་གནས་པ། བསླབ་པ་ལ་མ་གུས་ཤིང་ཞེ་ས་མེད་པར་གནས་པ། ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་མ་གུས་ཤིང་ཞེ་ས་མེད་པར་གནས་སོ། །ཀི་མི་ལ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ། དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Ko pana, bhante, hetu ko paccayo, yena tathāgate parinibbute saddhammo ciraṭṭhitiko hotī’’ti? ‘‘Idha, kimila, tathāgate parinibbute bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo satthari sagāravā viharanti sappatissā, dhamme sagāravā viharanti sappatissā, saṅghe sagāravā viharanti sappatissā, sikkhāya sagāravā viharanti sappatissā, aññamaññaṃ sagāravā viharanti sappatissā. Ayaṃ kho, kimila, hetu ayaṃ paccayo, yena tathāgate parinibbute saddhammo ciraṭṭhitiko hotī’’ti. Paṭhamaṃ. “བཙུན་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ། དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གང་ལགས་ཉིད།” “ཀི་མི་ལ། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ། དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་རྣམས་སྟོན་པ་ལ་གུས་ཤིང་ཞེ་ས་དང་བཅས་པར་གནས་པ། ཆོས་ལ་གུས་ཤིང་ཞེ་ས་དང་བཅས་པར་གནས་པ། དགེ་འདུན་ལ་གུས་ཤིང་ཞེ་ས་དང་བཅས་པར་གནས་པ། བསླབ་པ་ལ་གུས་ཤིང་ཞེ་ས་དང་བཅས་པར་གནས་པ། ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་གུས་ཤིང་ཞེ་ས་དང་བཅས་པར་གནས་སོ། །ཀི་མི་ལ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ། དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །” དང་པོའོ། ། 2. Dhammassavanasuttaṃ ༢. ཆོས་ཉན་པའི་མདོ། 202. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā dhammassavane. Katame pañca? Assutaṃ suṇāti, sutaṃ pariyodāpeti, kaṅkhaṃ vitarati, diṭṭhiṃ ujuṃ karoti, cittamassa pasīdati. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā dhammassavane’’ti. Dutiyaṃ. ༢༠༢. དགེ་སློང་དག་ཆོས་ཉན་པ་ལ་ཕན་ཡོན་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མ་ཐོས་པ་ཐོས་པར་འགྱུར་བ། ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པ། ཐེ་ཚོམ་ལས་བརྒལ་བ། ལྟ་བ་དྲང་པོར་བྱེད་པ། དེའི་སེམས་དྭངས་པར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ཉན་པ་ལ་ཕན་ཡོན་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པའོ། ། 3. Assājānīyasuttaṃ ༣. རྟ་ཅང་ཤེས་ཀྱི་མདོ། 203. ‘‘Pañcahi[Pg.217], bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅgantveva saṅkhaṃ gacchati. ༢༠༣. དགེ་སློང་དག་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོའི་རྟ་མཆོག་ཅང་ཤེས་བཟང་པོ་ནི་རྒྱལ་པོར་འོས་པ། རྒྱལ་པོའི་ཉེར་སྤྱོད་དུ་འགྱུར་ཞིང་། རྒྱལ་པོའི་ཡན་ལག་ཉིད་དུ་གྲངས་སུ་འགྲོའོ། ། ‘‘Katamehi pañcahi? Ajjavena, javena, maddavena, khantiyā, soraccena – imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅgantveva saṅkhaṃ gacchati. ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. ལྔ་གང་ཞེ་ན། དྲང་བ་ཉིད་དང་། མགྱོགས་པ་ཉིད་དང་། མཉེན་པ་ཉིད་དང་། བཟོད་པ་ཉིད་དང་། དེས་པ་ཉིད་དོ། །དགེ་སློང་དག་ཡན་ལག་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོའི་རྟ་མཆོག་ཅང་ཤེས་བཟང་པོ་ནི་རྒྱལ་པོར་འོས་པ། རྒྱལ་པོའི་ཉེར་སྤྱོད་དུ་འགྱུར་ཞིང་། རྒྱལ་པོའི་ཡན་ལག་ཉིད་དུ་གྲངས་སུ་འགྲོའོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་སྦྱིན་གནས་སུ་འོས་པ། གུས་པས་བསྟབས་པར་འོས་པ། ཡོན་གནས་སུ་འོས་པ། ཐལ་མོ་སྦྱར་བར་འོས་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ‘‘Katamehi pañcahi? Ajjavena, javena, maddavena, khantiyā, soraccena – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Tatiyaṃ. ལྔ་གང་ཞེ་ན། དྲང་བ་ཉིད་དང་། མགྱོགས་པ་ཉིད་དང་། མཉེན་པ་ཉིད་དང་། བཟོད་པ་ཉིད་དང་། དེས་པ་ཉིད་དོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་སྦྱིན་གནས་སུ་འོས་པ། གུས་པས་བསྟབས་པར་འོས་པ། ཡོན་གནས་སུ་འོས་པ། ཐལ་མོ་སྦྱར་བར་འོས་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པའོ། ། 4. Balasuttaṃ ༤. སྟོབས་ཀྱི་མདོ། 204. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, balāni. Katamāni pañca? Saddhābalaṃ, hiribalaṃ, ottappabalaṃ, vīriyabalaṃ, paññābalaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca balānī’’ti. Catutthaṃ. ༢༠༤. དགེ་སློང་དག་སྟོབས་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དད་པའི་སྟོབས་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པའི་སྟོབས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་སོ། །དགེ་སློང་དག་སྟོབས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པའོ། ། 5. Cetokhilasuttaṃ ༥. སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་མཁྲེགས་པའི་མདོ། 205. ‘‘Pañcime, bhikkhave, cetokhilā. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati. Yo so, bhikkhave, bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, ayaṃ paṭhamo cetokhilo. ༢༠༥. དགེ་སློང་དག་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་མཁྲེགས་པ་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་ཞིག་སྟོན་པ་ལ་ཡིད་གཉིས་ཟ། ཐེ་ཚོམ་ཟ། མོས་པ་མི་བྱེད། མི་དྭངས་སོ། །དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་གང་ཞིག་སྟོན་པ་ལ་ཡིད་གཉིས་ཟ། ཐེ་ཚོམ་ཟ། མོས་པ་མི་བྱེད། མི་དྭངས་པ་དེའི་སེམས་ནི་ཚ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ལ་མི་གཞོལ་ལོ། །གང་གི་སེམས་ཚ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ལ་མི་གཞོལ་བ་འདི་ནི་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་མཁྲེགས་པ་དང་པོའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhamme kaṅkhati…pe… saṅghe kaṅkhati…pe… sikkhāya kaṅkhati…pe… sabrahmacārīsu kupito hoti anattamano āhatacitto khilajāto. Yo so, bhikkhave, bhikkhu sabrahmacārīsu kupito hoti [Pg.218] anattamano āhatacitto khilajāto, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, ayaṃ pañcamo cetokhilo. Ime kho, bhikkhave, pañca cetokhilā’’ti. Pañcamaṃ. དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ཞིག་ཆོས་ལ་ཡིད་གཉིས་ཟ། །དགེ་འདུན་ལ་ཡིད་གཉིས་ཟ། །བསླབ་པ་ལ་ཡིད་གཉིས་ཟ། །ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཁྲོ་ཞིང་། ཡིད་མི་བདེ་ལ། སེམས་གནོད་པ་དང་བཅས་ཤིང་ཀུན་ནས་མཁྲེགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་གང་ཞིག་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཁྲོ་ཞིང་། ཡིད་མི་བདེ་ལ། སེམས་གནོད་པ་དང་བཅས་ཤིང་ཀུན་ནས་མཁྲེགས་པར་གྱུར་པ་དེའི་སེམས་ནི་ཚ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ལ་མི་གཞོལ་ལོ། །གང་གི་སེམས་ཚ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ལ་མི་གཞོལ་བ་འདི་ནི་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་མཁྲེགས་པ་ལྔ་པའོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་དག་ནི་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་མཁྲེགས་པ་ལྔའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པའོ། ། 6. Vinibandhasuttaṃ ༦. ཀུན་ནས་འཆིང་བའི་མདོ། 206. ‘‘Pañcime, bhikkhave, cetasovinibandhā. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāmesu avītarāgo hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho. Yo so, bhikkhave, bhikkhu kāmesu avītarāgo hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, ayaṃ paṭhamo cetasovinibandho. ༢༠༦. དགེ་སློང་དག་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་འཆིང་བ་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་ཞིག་འདོད་པ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ། འདུན་པ་དང་མ་བྲལ་བ། དགའ་བ་དང་མ་བྲལ་བ། སྲེད་པ་དང་མ་བྲལ་བ། ཡོངས་སུ་ཚ་བ་དང་མ་བྲལ་བ། ཞེན་པ་དང་མ་བྲལ་བར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་གང་ཞིག་འདོད་པ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ། འདུན་པ་དང་མ་བྲལ་བ། དགའ་བ་དང་མ་བྲལ་བ། སྲེད་པ་དང་མ་བྲལ་བ། ཡོངས་སུ་ཚ་བ་དང་མ་བྲལ་བ། ཞེན་པ་དང་མ་བྲལ་བར་གྱུར་པ་དེའི་སེམས་ནི་ཚ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ལ་མི་གཞོལ་ལོ། །གང་གི་སེམས་ཚ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ལ་མི་གཞོལ་བ་འདི་ནི་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་འཆིང་བ་དང་པོའོ། ། ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu kāye avītarāgo hoti…pe… rūpe avītarāgo hoti…pe… yāvadatthaṃ udarāvadehakaṃ bhuñjitvā seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto viharati…pe… aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti. Yo so, bhikkhave, bhikkhu aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, ayaṃ pañcamo cetasovinibandho. Ime kho, bhikkhave, pañca cetasovinibandhā’’ti. Chaṭṭhaṃ. «དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ནི་ལུས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བར་གནས་ཤིང་། །...པེ... གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བར་གནས་ཤིང་། །...པེ... འདོད་པ་ལྟར་ལྟོ་བ་མ་གང་གི་བར་དུ་བཟས་ནས། ཉལ་བའི་བདེ་བ་དང་། གློ་འཁོར་བའི་བདེ་བ་དང་། གཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་གནས་པར་བྱེད། །...པེ... ལྷའི་ཚོགས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་སྨོན་ལམ་བཏབ་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་དེ། བདག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་འམ། བརྟུལ་ཞུགས་འདི་འམ། དཀའ་ཐུབ་འདི་འམ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་འདིས་ལྷའམ་ལྷའི་རིགས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སྤྱོད་དོ། །དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གང་ལ་ལ་ཞིག་ལྷའི་ཚོགས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་སྨོན་ལམ་བཏབ་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་དེ། བདག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་འམ། བརྟུལ་ཞུགས་འདི་འམ། དཀའ་ཐུབ་འདི་འམ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་འདིས་ལྷའམ་ལྷའི་རིགས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སྤྱོད་པ་དེའི་སེམས་ནི་སྤྲོ་བ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ལ་མི་གཞོལ་ལོ། །གང་གི་སེམས་སྤྲོ་བ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ལ་མི་གཞོལ་བ་འདི་ནི་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག འདི་དག་ནི་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །» ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲུག་པའོ། ། 7. Yāgusuttaṃ ༧. ཐུག་པའི་མདོ། 207. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā yāguyā. Katame pañca? Khuddaṃ paṭihanati, pipāsaṃ paṭivineti, vātaṃ anulometi, vatthiṃ sodheti, āmāvasesaṃ [Pg.219] pāceti. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā yāguyā’’ti. Sattamaṃ. ༢༠༧. «དགེ་སློང་དག ཐུག་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། བཀྲེས་པ་སེལ་བར་བྱེད། སྐོམ་པ་སེལ་བར་བྱེད། རླུང་གྱེན་དུ་རྒྱུ་བ་མཐུན་པར་བྱེད། ལྒང་པ་དག་པར་བྱེད། མ་ཞུ་བའི་ཟས་ཀྱི་ལྷག་མ་རྣམས་འཇུ་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག ཐུག་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །» ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུན་པའོ། ། 8. Dantakaṭṭhasuttaṃ ༨. སོ་ཤིང་གི་མདོ། 208. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā dantakaṭṭhassa akhādane. Katame pañca? Acakkhussaṃ, mukhaṃ duggandhaṃ hoti, rasaharaṇiyo na visujjhanti, pittaṃ semhaṃ bhattaṃ pariyonandhati, bhattamassa nacchādeti. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā dantakaṭṭhassa akhādane. ༢༠༨. «དགེ་སློང་དག སོ་ཤིང་མ་བཅོས་པའི་ཉེས་དམིགས་ནི་འདི་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མིག་ལ་མི་ཕན་པ། ཁ་བྲོ་མི་ཞིམ་པར་འགྱུར་བ། རོ་འཛིན་གྱི་རྩ་རྣམས་མི་དག་པ། མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གྱིས་ཟས་ལ་གཡོགས་པ། ཟས་ལ་དང་ག་མི་བདེ་བར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་དག སོ་ཤིང་མ་བཅོས་པའི་ཉེས་དམིགས་ནི་འདི་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །» ‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā dantakaṭṭhassa khādane. Katame pañca? Cakkhussaṃ, mukhaṃ na duggandhaṃ hoti, rasaharaṇiyo visujjhanti, pittaṃ semhaṃ bhattaṃ na pariyonandhati, bhattamassa chādeti. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā dantakaṭṭhassa khādane’’ti. Aṭṭhamaṃ. «དགེ་སློང་དག སོ་ཤིང་བཅོས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མིག་ལ་ཕན་པ། ཁ་བྲོ་མི་ཞིམ་པར་མི་འགྱུར་བ། རོ་འཛིན་གྱི་རྩ་རྣམས་དག་པ། མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གྱིས་ཟས་ལ་མི་གཡོགས་པ། ཟས་ལ་དང་ག་བདེ་བར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་དག སོ་ཤིང་བཅོས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །» ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒྱད་པའོ། ། 9. Gītassarasuttaṃ ༩. གླུ་དབྱངས་ཀྱི་སྒྲའི་མདོ། 209. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā āyatakena gītassarena dhammaṃ bhaṇantassa. Katame pañca? Attanāpi tasmiṃ sare sārajjati, parepi tasmiṃ sare sārajjanti, gahapatikāpi ujjhāyanti – ‘yatheva mayaṃ gāyāma, evamevaṃ kho samaṇā sakyaputtiyā gāyantī’ti, sarakuttimpi nikāmayamānassa samādhissa bhaṅgo hoti, pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā āyatakena gītassarena dhammaṃ bhaṇantassā’’ti. Navamaṃ. ༢༠༩. «དགེ་སློང་དག གླུ་དབྱངས་ཀྱི་སྒྲ་རིང་པོས་ཆོས་སྟོན་པའི་ཉེས་དམིགས་ནི་འདི་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། རང་ཉིད་ཀྱང་སྒྲ་དེ་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ། གཞན་དག་ཀྱང་སྒྲ་དེ་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ། ཁྱིམ་བདག་རྣམས་ཀྱང་འཕྱ་བར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་བདག་ཅག་གིས་གླུ་ལེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤཱཀྱའི་བུ་དགེ་སྦྱོང་རྣམས་ཀྱང་གླུ་ལེན་ཏོ་ཞེས་ཟེར་བ། སྒྲ་གདངས་བཅོས་པ་ལ་དགའ་བའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉམས་པར་འགྱུར་བ། ཕྱི་རབས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་དག གླུ་དབྱངས་ཀྱི་སྒྲ་རིང་པོས་ཆོས་སྟོན་པའི་ཉེས་དམིགས་ནི་འདི་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །» ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། ། 10. Muṭṭhassatisuttaṃ ༡༠. དྲན་པ་ཉམས་པའི་མདོ། 210. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā muṭṭhassatissa asampajānassa niddaṃ okkamayato. Katame pañca? Dukkhaṃ supati, dukkhaṃ paṭibujjhati, pāpakaṃ supinaṃ passati, devatā na rakkhanti, asuci muccati. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā muṭṭhassatissa asampajānassa niddaṃ okkamayato. ༢༡༠. «དགེ་སློང་དག དྲན་པ་ཉམས་ཤིང་ཤེས་བཞིན་མེད་པར་གཉིད་ལོག་པའི་ཉེས་དམིགས་ནི་འདི་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་བར་ཉལ་བ། སྡུག་བསྔལ་བར་སད་པ། རྨི་ལམ་ངན་པ་མཐོང་བ། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་མི་སྲུང་བ། མི་གཙང་བ་འཛག་པའོ། །དགེ་སློང་དག དྲན་པ་ཉམས་ཤིང་ཤེས་བཞིན་མེད་པར་གཉིད་ལོག་པའི་ཉེས་དམིགས་ནི་འདི་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །» ‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā upaṭṭhitassatissa sampajānassa niddaṃ okkamayato. Katame pañca? Sukhaṃ supati, sukhaṃ paṭibujjhati, na pāpakaṃ supinaṃ passati[Pg.220], devatā rakkhanti, asuci na muccati. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā upaṭṭhitassatissa sampajānassa niddaṃ okkamayato’’ti. Dasamaṃ. «དགེ་སློང་དག དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་ཤིང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པར་གཉིད་ལོག་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། བདེ་བར་ཉལ་བ། བདེ་བར་སད་པ། རྨི་ལམ་ངན་པ་མི་མཐོང་བ། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་སྲུང་བ། མི་གཙང་བ་མི་འཛག་པའོ། །དགེ་སློང་དག དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་ཤིང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པར་གཉིད་ལོག་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །» ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་པའོ། ། Kimilavaggo paṭhamo. ཀི་མི་ལའི་ཚན་པ་སྟེ་དང་པོའོ། ། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ནི། Kimilo dhammassavanaṃ, ājānīyo balaṃ khilaṃ; Vinibandhaṃ yāgu kaṭṭhaṃ, gītaṃ muṭṭhassatinā cāti. ཀི་མི་ལ་དང་ཆོས་ཉན་དང་། །ཅང་ཤེས་སྟོབས་དང་ཐ་བ་དང་། །ཀུན་སྦྱོར་ཐུག་པ་སོ་ཤིང་དང་། །གླུ་དབྱངས་དྲན་པ་ཉམས་པ་འོ། ། (22) 2. Akkosakavaggo (༢༢) ༢. གཤེ་བའི་ཚན་པ། 1. Akkosakasuttaṃ ༡. གཤེ་བའི་མདོ། 211. ‘‘Yo so, bhikkhave, bhikkhu akkosakaparibhāsako ariyūpavādī sabrahmacārīnaṃ, tassa pañca ādīnavā pāṭikaṅkhā. Katame pañca? Pārājiko vā hoti chinnaparipantho, aññataraṃ vā saṃkiliṭṭhaṃ āpattiṃ āpajjati, bāḷhaṃ vā rogātaṅkaṃ phusati, sammūḷho kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Yo so, bhikkhave, bhikkhu akkosakaparibhāsako ariyūpavādī sabrahmacārīnaṃ, tassa ime pañca ādīnavā pāṭikaṅkhā’’ti. Paṭhamaṃ. ༢༡༡. «དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གང་ལ་ལ་ཞིག་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་གཤེ་ཞིང་སྤྱོ་བར་བྱེད་པ་དང་། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཉེས་དམིགས་ལྔ་པོ་འདི་དག་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཕམ་པར་འགྱུར་ཞིང་ལམ་གྱི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བའམ། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ལྟུང་བ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་བའམ། ནད་དྲག་པོ་དང་གདུང་བ་ཕོག་པར་འགྱུར་བའམ། རྨོངས་བཞིན་དུ་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་བའམ། ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་འགྲོ་དང་། ལོག་པར་ལྟུང་བ་དང་། ཉམ་ང་བ་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གང་ལ་ལ་ཞིག་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་གཤེ་ཞིང་སྤྱོ་བར་བྱེད་པ་དང་། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཉེས་དམིགས་ལྔ་པོ་འདི་དག་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །» ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོའོ། ། 2. Bhaṇḍanakārakasuttaṃ ༢. འཁྲུག་པ་བྱེད་པའི་མདོ། 212. ‘‘Yo so, bhikkhave, bhikkhu bhaṇḍanakārako kalahakārako vivādakārako bhassakārako saṅghe adhikaraṇakārako, tassa pañca ādīnavā pāṭikaṅkhā. Katame pañca? Anadhigataṃ nādhigacchati, adhigatā parihāyati, pāpako kittisaddo abbhuggacchati, sammūḷho kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Yo so, bhikkhave, bhikkhu bhaṇḍanakārako kalahakārako vivādakārako bhassakārako saṅghe adhikaraṇakārako, tassa ime pañca ādīnavā pāṭikaṅkhā’’ti. Dutiyaṃ. ༢༡༢. «དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གང་ལ་ལ་ཞིག་འཁྲུག་པ་བྱེད་པ་དང་། འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་དང་། རྩོད་པ་བྱེད་པ་དང་། ཁ་མཆུ་བྱེད་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་རྩོད་གཞི་བཟོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཉེས་དམིགས་ལྔ་པོ་འདི་དག་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མ་ཐོབ་པའི་ཆོས་ཁྱད་པར་ཅན་མི་ཐོབ་པ། ཐོབ་པ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་བ། སྙན་གྲགས་ངན་པ་ཀུན་ཏུ་གྲགས་པར་འགྱུར་བ། རྨོངས་བཞིན་དུ་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ། ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་འགྲོ་དང་། ལོག་པར་ལྟུང་བ་དང་། ཉམ་ང་བ་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་དག དགེ་སློང་གང་ལ་ལ་ཞིག་འཁྲུག་པ་བྱེད་པ་དང་། འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་དང་། རྩོད་པ་བྱེད་པ་དང་། ཁ་མཆུ་བྱེད་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་རྩོད་གཞི་བཟོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཉེས་དམིགས་ལྔ་པོ་འདི་དག་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །» ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པའོ། ། 3. Sīlasuttaṃ ༣. ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མདོ། 213. ‘‘Pañcime[Pg.221], bhikkhave, ādīnavā dussīlassa sīlavipattiyā. Katame pañca? Idha, bhikkhave, dussīlo sīlavipanno pamādādhikaraṇaṃ mahatiṃ bhogajāniṃ nigacchati. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā. ༢༡༣. «དགེ་སློང་དག ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པའི་ཉེས་དམིགས་ནི་འདི་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ནི་བག་མེད་པའི་རྒྱུས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པའི་ཉེས་དམིགས་དང་པོ་ཡིན་ནོ། །» ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, dussīlassa sīlavipannassa pāpako kittisaddo abbhuggacchati. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā. «དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ལ་སྙན་གྲགས་ངན་པ་ཀུན་ཏུ་གྲགས་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པའི་ཉེས་དམིགས་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །» ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, dussīlo sīlavipanno yaññadeva parisaṃ upasaṅkamati – yadi khattiyaparisaṃ, yadi brāhmaṇaparisaṃ, yadi gahapatiparisaṃ, yadi samaṇaparisaṃ – avisārado upasaṅkamati maṅkubhūto. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā. «དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ནི་འཁོར་གང་དང་གང་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་ཡང་། རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་འཁོར་རམ། བྲམ་ཟེའི་འཁོར་རམ། ཁྱིམ་བདག་གི་འཁོར་རམ། དགེ་སྦྱོང་གི་འཁོར་གང་ཡིན་ཡང་། མི་འཇིགས་པ་མེད་པར་འཇིགས་ཤིང་ཁ་སྐྱེངས་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པའི་ཉེས་དམིགས་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །» ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, dussīlo sīlavipanno sammūḷho kālaṃ karoti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā. «དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ནི་རྨོངས་བཞིན་དུ་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པའི་ཉེས་དམིགས་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། །» ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, dussīlo sīlavipanno kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā dussīlassa sīlavipattiyā. «དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ནི་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་འགྲོ་དང་། ལོག་པར་ལྟུང་བ་དང་། ཉམ་ང་བ་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པའི་ཉེས་དམིགས་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པའི་ཉེས་དམིགས་ནི་འདི་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །» ‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā sīlavato sīlasampadāya. Katame pañca? Idha, bhikkhave, sīlavā sīlasampanno appamādādhikaraṇaṃ mahantaṃ bhogakkhandhaṃ adhigacchati. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo ānisaṃso sīlavato sīlasampadāya. «དགེ་སློང་དག ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག འདི་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུམ་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་བག་ཡོད་པའི་རྒྱུས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕན་ཡོན་དང་པོ་ཡིན་ནོ། །» ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, sīlavato sīlasampannassa kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo ānisaṃso sīlavato sīlasampadāya. «དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྙན་གྲགས་བཟང་པོ་ཀུན་ཏུ་གྲགས་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕན་ཡོན་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །» ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, sīlavā sīlasampanno yaññadeva parisaṃ upasaṅkamati – yadi khattiyaparisaṃ, yadi brāhmaṇaparisaṃ, yadi gahapatiparisaṃ, yadi samaṇaparisaṃ – visārado upasaṅkamati amaṅkubhūto. Ayaṃ bhikkhave, tatiyo ānisaṃso sīlavato sīlasampadāya. «དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་འཁོར་གང་དང་གང་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་ཡང་། རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་འཁོར་རམ། བྲམ་ཟེའི་འཁོར་རམ། ཁྱིམ་བདག་གི་འཁོར་རམ། དགེ་སྦྱོང་གི་འཁོར་གང་ཡིན་ཡང་། མི་འཇིགས་ཤིང་ཁ་མི་སྐྱེངས་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕན་ཡོན་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །» ‘‘Puna [Pg.222] caparaṃ, bhikkhave, sīlavā sīlasampanno asammūḷho kālaṃ karoti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho ānisaṃso sīlavato sīlasampadāya. «དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་མི་རྨོངས་པར་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕན་ཡོན་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། །» ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, sīlavā sīlasampanno kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo ānisaṃso sīlavato sīlasampadāya. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā sīlavato sīlasampadāyā’’ti. Tatiyaṃ. «དགེ་སློང་དག གཞན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕན་ཡོན་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །» ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པའོ། ། 4. Bahubhāṇisuttaṃ ༤. སྨྲ་མང་བའི་མདོ། 214. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā bahubhāṇismiṃ puggale. Katame pañca? Musā bhaṇati, pisuṇaṃ bhaṇati, pharusaṃ bhaṇati, samphappalāpaṃ bhaṇati, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā bahubhāṇismiṃ puggale. ༢༡༤. «དགེ་སློང་དག གང་ཟག་སྨྲ་མང་བ་ལ་ཉེས་དམིགས་ནི་འདི་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ། ཕྲ་མ་སྨྲ་བ། ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ། ངག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ། ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་འགྲོ་དང་། ལོག་པར་ལྟུང་བ་དང་། ཉམ་ང་བ་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་དག གང་ཟག་སྨྲ་མང་བ་ལ་ཉེས་དམིགས་ནི་འདི་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །» ‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā mantabhāṇismiṃ puggale. Katame pañca? Na musā bhaṇati, na pisuṇaṃ bhaṇati, na pharusaṃ bhaṇati, na samphappalāpaṃ bhaṇati, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā mantabhāṇismiṃ puggale’’ti. Catutthaṃ. «དགེ་སློང་དག གང་ཟག་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བཅལ་ཏེ་སྨྲ་བ་ལ་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། རྫུན་དུ་མི་སྨྲ་བ། ཕྲ་མ་མི་སྨྲ་བ། ཚིག་རྩུབ་པོ་མི་སྨྲ་བ། ངག་ཀྱལ་པ་མི་སྨྲ་བ། ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་དག གང་ཟག་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བཅལ་ཏེ་སྨྲ་བ་ལ་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །» ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པའོ། ། 5. Paṭhamaakkhantisuttaṃ ༥. མི་བཟོད་པའི་མདོ་དང་པོ། 215. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā akkhantiyā. Katame pañca? Bahuno janassa appiyo hoti amanāpo, verabahulo ca hoti, vajjabahulo ca, sammūḷho kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā akkhantiyā. ༢༡༥. «དགེ་སློང་དག མི་བཟོད་པའི་ཉེས་དམིགས་ནི་འདི་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་མི་དགའ་ཞིང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བར་འགྱུར་བ། ཁོན་འཛིན་མང་བར་འགྱུར་བ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མང་བར་འགྱུར་བ། རྨོངས་བཞིན་དུ་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ། ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་འགྲོ་དང་། ལོག་པར་ལྟུང་བ་དང་། ཉམ་ང་བ་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་དག མི་བཟོད་པའི་ཉེས་དམིགས་ནི་འདི་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །» ‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā khantiyā. Katame pañca? Bahuno janassa piyo hoti manāpo, na verabahulo hoti, na vajjabahulo, asammūḷho kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā khantiyā’’ti. Pañcamaṃ. «དགེ་སློང་དག བཟོད་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་དགའ་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བར་འགྱུར་བ། ཁོན་འཛིན་མང་བར་མི་འགྱུར་བ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མང་བར་མི་འགྱུར་བ། མི་རྨོངས་པར་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ། ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་དག བཟོད་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །» ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པའོ། ། 6. Dutiyaakkhantisuttaṃ ༦. མི་བཟོད་པའི་མདོ་གཉིས་པ། 216. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā akkhantiyā. Katame pañca? Bahuno janassa appiyo hoti amanāpo, luddo ca hoti, vippaṭisārī ca, sammūḷho [Pg.223] kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā akkhantiyā. ༢༡༦. «དགེ་སློང་དག མི་བཟོད་པའི་ཉེས་དམིགས་ནི་འདི་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་མི་དགའ་ཞིང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བར་འགྱུར་བ། གཏུམ་པོར་འགྱུར་བ། འགྱོད་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ། རྨོངས་བཞིན་དུ་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ། ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་འགྲོ་དང་། ལོག་པར་ལྟུང་བ་དང་། ཉམ་ང་བ་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་དག མི་བཟོད་པའི་ཉེས་དམིགས་ནི་འདི་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །» ‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā khantiyā. Katame pañca? Bahuno janassa piyo hoti manāpo, aluddo ca hoti, avippaṭisārī ca, asammūḷho kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā khantiyā’’ti. Chaṭṭhaṃ. “དགེ་སློང་དག བཟོད་པའི་ཕན་ཡོན་འདི་ལྔ་ཡོདདོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང༌། གདུག་རྩུབ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང༌། འགྱོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང༌། མ་རྨོངས་པར་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པ་དང༌། ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་དག བཟོད་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་ལྔའོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲུག་པའོ། ། 7. Paṭhamaapāsādikasuttaṃ ༧. དང་པོ་མི་དད་པར་བྱེད་པའི་མདོ། 217. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā apāsādike. Katame pañca? Attāpi attānaṃ upavadati, anuvicca viññū garahanti, pāpako kittisaddo abbhuggacchati, sammūḷho kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā apāsādike. ༢༡༧. “དགེ་སློང་དག དད་པ་མི་སྐྱེ་བའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་འདི་ལྔ་ཡོདདོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ལ་སྨོད་པར་བྱེད་པ་དང༌། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་ནས་སྨད་པར་བྱེད་པ་དང༌། སྙན་གྲགས་ངན་པ་ཀུན་ཏུ་གྲགས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། རྨོངས་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པ་དང༌། ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྷུང་བ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་དག དད་པ་མི་སྐྱེ་བའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་ནི་འདི་ལྔའོ། །” ‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā pāsādike. Katame pañca? Attāpi attānaṃ na upavadati, anuvicca viññū pasaṃsanti, kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati, asammūḷho kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā pāsādike’’ti. Sattamaṃ. “དགེ་སློང་དག དད་པ་སྐྱེ་བའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཕན་ཡོན་འདི་ལྔ་ཡོདདོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ལ་མི་སྨོད་པ་དང༌། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་ནས་བསྔགས་པ་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་དང༌། སྙན་གྲགས་བཟང་པོ་ཀུན་ཏུ་གྲགས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། མ་རྨོངས་པར་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པ་དང༌། ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་དག དད་པ་སྐྱེ་བའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་ལྔའོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུན་པའོ། ། 8. Dutiyaapāsādikasuttaṃ ༨. གཉིས་པ་མི་དད་པར་བྱེད་པའི་མདོ། 218. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā apāsādike. Katame pañca? Appasannā nappasīdanti, pasannānañca ekaccānaṃ aññathattaṃ hoti, satthusāsanaṃ akataṃ hoti, pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjati, cittamassa nappasīdati. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā apāsādike. ༢༡༨. “དགེ་སློང་དག དད་པ་མི་སྐྱེ་བའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་འདི་ལྔ་ཡོདདོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མ་དད་པ་རྣམས་དད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང༌། དད་པ་ཅན་ཁ་ཅིག་ཀྱང་དད་པ་ལོག་པར་འགྱུར་བ་དང༌། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཉམས་ལེན་མི་བྱེད་པ་དང༌། ཕྱི་རབས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང༌། རང་གི་སེམས་ཀྱང་དྭངས་བར་མི་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་དག དད་པ་མི་སྐྱེ་བའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་ནི་འདི་ལྔའོ། །” ‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā pāsādike. Katame pañca? Appasannā pasīdanti, pasannānañca bhiyyobhāvo hoti, satthusāsanaṃ kataṃ hoti, pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjati, cittamassa pasīdati. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā pāsādike’’ti. Aṭṭhamaṃ. “དགེ་སློང་དག དད་པ་སྐྱེ་བའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཕན་ཡོན་འདི་ལྔ་ཡོདདོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མ་དད་པ་རྣམས་དད་པར་འགྱུར་བ་དང༌། དད་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱང་དད་པ་ལྷག་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང༌། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་དང༌། ཕྱི་རབས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང༌། རང་གི་སེམས་ཀྱང་དྭངས་བར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་དག དད་པ་སྐྱེ་བའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་ལྔའོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒྱད་པའོ། ། 9. Aggisuttaṃ ༩. མེའི་མདོ། 219. ‘‘Pañcime[Pg.224], bhikkhave, ādīnavā aggismiṃ. Katame pañca? Acakkhusso, dubbaṇṇakaraṇo, dubbalakaraṇo, saṅgaṇikāpavaḍḍhano, tiracchānakathāpavattaniko hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā aggismi’’nti. Navamaṃ. ༢༡༩. “དགེ་སློང་དག མེ་ལ་བསྟེན་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་འདི་ལྔ་ཡོདདོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མིག་ལ་མི་ཕན་པ་དང༌། ཤ་མདོག་ངན་པར་བྱེད་པ་དང༌། སྟོབས་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དང༌། འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང༌། བྱོལ་སོང་གི་གཏམ་གླེང་བར་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག མེ་ལ་བསྟེན་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་ནི་འདི་ལྔའོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། ། 10. Madhurāsuttaṃ ༡༠. མ་དྷུ་རའི་མདོ། 220. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā madhurāyaṃ. Katame pañca? Visamā, bahurajā, caṇḍasunakhā, vāḷayakkhā, dullabhapiṇḍā – ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā madhurāya’’nti. Dasamaṃ. ༢༢༠. “དགེ་སློང་དག མ་དྷུ་རའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་ཉེས་དམིགས་འདི་ལྔ་ཡོདདོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ས་གཞི་མི་སྙོམས་པ་དང༌། རྡུལ་མང་བ་དང༌། ཁྱི་གཏུམ་པོ་ཡོད་པ་དང༌། གནོད་སྦྱིན་གདུག་པ་ཅན་ཡོད་པ་དང༌། བསོད་སྙོམས་རྙེད་པར་དཀའ་བའོ། །དགེ་སློང་དག མ་དྷུ་རའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་ཉེས་དམིགས་ནི་འདི་ལྔའོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་པའོ། ། Akkosakavaggo dutiyo. གཤེ་བའི་ཚོམས་ཏེ་གཉིས་པའོ། ། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ནི། Akkosabhaṇḍanasīlaṃ, bahubhāṇī dve akhantiyo; Apāsādikā dve vuttā, aggismiṃ madhurena cāti. གཤེ་བ་དང་ནི་འཐབ་རྩོད་ཚུལ། །སྨྲ་མང་བ་དང་མི་བཟོད་གཉིས། །མི་དད་བྱེད་པ་གཉིས་གསུངས་ཤིང༌། །མེ་དང་མ་དྷུ་ར་ཉིད་དོ། ། (23) 3. Dīghacārikavaggo (༢༣) ༣. རྒྱང་རིང་དུ་རྒྱུ་བའི་ཚོམས། 1. Paṭhamadīghacārikasuttaṃ ༡. རྒྱང་རིང་དུ་རྒྱུ་བའི་མདོ་དང་པོ། 221. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā dīghacārikaṃ anavatthacārikaṃ anuyuttassa viharato. Katame pañca? Assutaṃ na suṇāti, sutaṃ na pariyodāpeti, sutenekaccena avisārado hoti, gāḷhaṃ rogātaṅkaṃ phusati, na ca mittavā hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā dīghacārikaṃ anavatthacārikaṃ anuyuttassa viharato. ༢༢༡. “དགེ་སློང་དག དུས་ངེས་མེད་པར་རྒྱང་རིང་དུ་རྒྱུ་བ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པར་གནས་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་འདི་ལྔ་ཡོདདོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མ་ཐོས་པའི་ཆོས་མི་ཐོས་པ་དང༌། ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པར་མི་བྱེད་པ་དང༌། ཐོས་པའི་ཆོས་ཁ་ཅིག་ལ་མི་འཇིགས་པ་མེད་པ་དང༌། ནད་དྲག་པོ་ཕོག་པར་འགྱུར་བ་དང༌། མཛའ་བཤེས་མེད་པར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་དག དུས་ངེས་མེད་པར་རྒྱང་རིང་དུ་རྒྱུ་བ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པར་གནས་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་ནི་འདི་ལྔའོ། །” ‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā samavatthacāre. Katame pañca? Assutaṃ suṇāti, sutaṃ pariyodāpeti, sutenekaccena visārado hoti, na gāḷhaṃ rogātaṅkaṃ phusati, mittavā ca hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā samavatthacāre’’ti. Paṭhamaṃ. “དགེ་སློང་དག དུས་དང་མཐུན་པར་རྒྱུ་བ་ལ་ཕན་ཡོན་འདི་ལྔ་ཡོདདོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མ་ཐོས་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་དང༌། ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཐོས་པའི་ཆོས་ཁ་ཅིག་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང༌། ནད་དྲག་པོ་མི་ཕོག་པ་དང༌། མཛའ་བཤེས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་དག དུས་དང་མཐུན་པར་རྒྱུ་བ་ལ་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་ལྔའོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོའོ། ། 2. Dutiyadīghacārikasuttaṃ ༢. རྒྱང་རིང་དུ་རྒྱུ་བའི་མདོ་གཉིས་པ། 222. ‘‘Pañcime[Pg.225], bhikkhave, ādīnavā dīghacārikaṃ anavatthacārikaṃ anuyuttassa viharato. Katame pañca? Anadhigataṃ nādhigacchati, adhigatā parihāyati, adhigatenekaccena avisārado hoti, gāḷhaṃ rogātaṅkaṃ phusati, na ca mittavā hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā dīghacārikaṃ anavatthacārikaṃ anuyuttassa viharato. ༢༢༢. “དགེ་སློང་དག དུས་ངེས་མེད་པར་རྒྱང་རིང་དུ་རྒྱུ་བ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པར་གནས་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་འདི་ལྔ་ཡོདདོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མ་ཐོབ་པའི་ཆོས་ཁྱད་པར་ཅན་མི་ཐོབ་པ་དང༌། ཐོབ་ཟིན་པའི་ཆོས་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། ཐོབ་པའི་ཆོས་ཁ་ཅིག་ལ་མི་འཇིགས་པ་མེད་པ་དང༌། ནད་དྲག་པོ་ཕོག་པར་འགྱུར་བ་དང༌། མཛའ་བཤེས་མེད་པར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་དག དུས་ངེས་མེད་པར་རྒྱང་རིང་དུ་རྒྱུ་བ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པར་གནས་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་ནི་འདི་ལྔའོ། །” ‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā samavatthacāre. Katame pañca? Anadhigataṃ adhigacchati, adhigatā na parihāyati, adhigatenekaccena visārado hoti, na gāḷhaṃ rogātaṅkaṃ phusati, mittavā ca hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā samavatthacāre’’ti. Dutiyaṃ. “དགེ་སློང་དག དུས་དང་མཐུན་པར་རྒྱུ་བ་ལ་ཕན་ཡོན་འདི་ལྔ་ཡོདདོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མ་ཐོབ་པའི་ཆོས་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པ་དང༌། ཐོབ་ཟིན་པའི་ཆོས་ལས་མི་ཉམས་པ་དང༌། ཐོབ་པའི་ཆོས་ཁ་ཅིག་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང༌། ནད་དྲག་པོ་མི་ཕོག་པ་དང༌། མཛའ་བཤེས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་དག དུས་དང་མཐུན་པར་རྒྱུ་བ་ལ་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་ལྔའོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པའོ། ། 3. Atinivāsasuttaṃ ༣. གནས་གཅིག་ཏུ་ཡུན་རིང་གནས་པའི་མདོ། 223. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā atinivāse. Katame pañca? Bahubhaṇḍo hoti bahubhaṇḍasannicayo, bahubhesajjo hoti bahubhesajjasannicayo, bahukicco hoti bahukaraṇīyo byatto kiṃkaraṇīyesu, saṃsaṭṭho viharati gahaṭṭhapabbajitehi ananulomikena gihisaṃsaggena, tamhā ca āvāsā pakkamanto sāpekkho pakkamati. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā atinivāse. ༢༢༣. “དགེ་སློང་དག གནས་གཅིག་ཏུ་ཡུན་རིང་དྲགས་པར་གནས་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་འདི་ལྔ་ཡོདདོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཡོ་བྱད་མང་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་ཡོ་བྱད་མང་པོ་གསོག་འཇོག་བྱེད་པ་དང༌། སྨན་མང་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་སྨན་མང་པོ་གསོག་འཇོག་བྱེད་པ་དང༌། བྱ་བ་མང་ཞིང་བྱེད་སྒོ་མང་བ་དང་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་དང་ཆོས་དང་མི་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་འདྲེས་པར་གནས་པ་དང༌། གནས་དེ་ནས་འགྲོ་བའི་ཚེ་ཆགས་ཞེན་དང་བཅས་ཏེ་འགྲོ་བའོ། །དགེ་སློང་དག གནས་གཅིག་ཏུ་ཡུན་རིང་དྲགས་པར་གནས་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་ནི་འདི་ལྔའོ། །” ‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā samavatthavāse. Katame pañca? Na bahubhaṇḍo hoti na bahubhaṇḍasannicayo, na bahubhesajjo hoti na bahubhesajjasannicayo, na bahukicco hoti na bahukaraṇīyo na byatto kiṃkaraṇīyesu, asaṃsaṭṭho viharati gahaṭṭhapabbajitehi ananulomikena gihisaṃsaggena, tamhā ca āvāsā pakkamanto anapekkho pakkamati. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā samavatthavāse’’ti. Tatiyaṃ. “དགེ་སློང་དག དུས་རན་པར་གནས་པ་ལ་ཕན་ཡོན་འདི་ལྔ་ཡོདདོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཡོ་བྱད་མང་པོ་མེད་ཅིང་ཡོ་བྱད་མང་པོ་གསོག་འཇོག་མི་བྱེད་པ་དང༌། སྨན་མང་པོ་མེད་ཅིང་སྨན་མང་པོ་གསོག་འཇོག་མི་བྱེད་པ་དང༌། བྱ་བ་མང་པོ་མེད་ཅིང་བྱེད་སྒོ་མང་པོ་མེད་པ་དང་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་ལ་མཁས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང༌། ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་དང་ཆོས་དང་མི་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་འདྲེས་པར་མི་གནས་པ་དང༌། གནས་དེ་ནས་འགྲོ་བའི་ཚེ་ཆགས་ཞེན་མེད་པར་འགྲོ་བའོ། །དགེ་སློང་དག དུས་རན་པར་གནས་པ་ལ་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་ལྔའོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པའོ། ། 4. Maccharīsuttaṃ ༤. སེར་སྣའི་མདོ། 224. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā atinivāse. Katame pañca? Āvāsamaccharī hoti, kulamaccharī hoti, lābhamaccharī hoti, vaṇṇamaccharī hoti, dhammamaccharī hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā atinivāse. ༢༢༤. “དགེ་སློང་དག གནས་གཅིག་ཏུ་ཡུན་རིང་དྲགས་པར་གནས་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་འདི་ལྔ་ཡོདདོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། གནས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང༌། རིགས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང༌། རྙེད་པ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང༌། སྙན་གྲགས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང༌། ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག གནས་གཅིག་ཏུ་ཡུན་རིང་དྲགས་པར་གནས་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་ནི་འདི་ལྔའོ། །” ‘‘Pañcime[Pg.226], bhikkhave, ānisaṃsā samavatthavāse. Katame pañca? Na āvāsamaccharī hoti, na kulamaccharī hoti, na lābhamaccharī hoti, na vaṇṇamaccharī hoti, na dhammamaccharī hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā samavatthavāse’’ti. Catutthaṃ. “དགེ་སློང་དག དུས་རན་པར་གནས་པ་ལ་ཕན་ཡོན་འདི་ལྔ་ཡོདདོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། གནས་ལ་སེར་སྣ་མི་བྱེད་པ་དང༌། རིགས་ལ་སེར་སྣ་མི་བྱེད་པ་དང༌། རྙེད་པ་ལ་སེར་སྣ་མི་བྱེད་པ་དང༌། སྙན་གྲགས་ལ་སེར་སྣ་མི་བྱེད་པ་དང༌། ཆོས་ལ་སེར་སྣ་མི་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག དུས་རན་པར་གནས་པ་ལ་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་ལྔའོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པའོ། ། 5. Paṭhamakulūpakasuttaṃ ༥. ཁྱིམ་ལ་བསྟེན་པའི་མདོ་དང་པོ། 225. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā kulūpake. Katame pañca? Anāmantacāre āpajjati, raho nisajjāya āpajjati, paṭicchanne āsane āpajjati, mātugāmassa uttari chappañcavācāhi dhammaṃ desento āpajjati, kāmasaṅkappabahulo viharati. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā kulūpake’’ti. Pañcamaṃ. ༢༢༥. “དགེ་སློང་དག ཁྱིམ་ལ་བསྟེན་པའི་དགེ་སློང་ལ་ཉེས་དམིགས་འདི་ལྔ་ཡོདདོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མ་གསོལ་བར་གྲོང་དུ་རྒྱུ་བའི་ལྟུང་བ་ཕོག་པ་དང༌། དབེན་པར་འདུག་པའི་ལྟུང་བ་ཕོག་པ་དང༌། གསང་བའི་སྟན་ལ་འདུག་པའི་ལྟུང་བ་ཕོག་པ་དང༌། བུད་མེད་ལ་ཚིག་ལྔ་དྲུག་ལས་ལྷག་པའི་ཆོས་བཤད་པའི་ལྟུང་བ་ཕོག་པ་དང༌། འདོད་པའི་རྣམ་རྟོག་མང་པོས་གནས་པའོ། །དགེ་སློང་དག ཁྱིམ་ལ་བསྟེན་པའི་དགེ་སློང་ལ་ཉེས་དམིགས་ནི་འདི་ལྔའོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པའོ། ། 6. Dutiyakulūpakasuttaṃ ༦. ཁྱིམ་ལ་བསྟེན་པའི་མདོ་གཉིས་པ། 226. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā kulūpakassa bhikkhuno ativelaṃ kulesu saṃsaṭṭhassa viharato. Katame pañca? Mātugāmassa abhiṇhadassanaṃ, dassane sati saṃsaggo, saṃsagge sati vissāso, vissāse sati otāro, otiṇṇacittassetaṃ pāṭikaṅkhaṃ – ‘anabhirato vā brahmacariyaṃ carissati aññataraṃ vā saṃkiliṭṭhaṃ āpattiṃ āpajjissati sikkhaṃ vā paccakkhāya hīnāyāvattissati’. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā kulūpakassa bhikkhuno ativelaṃ kulesu saṃsaṭṭhassa viharato’’ti. Chaṭṭhaṃ. ༢༢༦. “དགེ་སློང་དག ཁྱིམ་ལ་བསྟེན་པའི་དགེ་སློང་དུས་ཚོད་ལས་ཡོལ་བར་ཁྱིམ་པ་རྣམས་དང་འདྲེས་པར་གནས་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་འདི་ལྔ་ཡོདདོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། བུད་མེད་རྟག་ཏུ་མཐོང་བ་དང༌། མཐོང་བ་ལས་འདྲེས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། འདྲེས་པ་ལས་ཡིད་གཅུགས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། ཡིད་གཅུགས་པ་ལས་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བ་དང༌། འདོད་ཆགས་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་ལ་འདི་ལྟར་རེ་བ་ཡོད་དེ། མི་དགའ་བཞིན་དུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རམ། ཡང་ན་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ལྟུང་བ་གང་རུང་ཞིག་ཕོག་པར་འགྱུར་རམ། ཡང་ན་བསླབ་པ་ཕུལ་ནས་ཁྱིམ་པའི་གནས་སུ་ཕྱིར་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་དག ཁྱིམ་ལ་བསྟེན་པའི་དགེ་སློང་དུས་ཚོད་ལས་ཡོལ་བར་ཁྱིམ་པ་རྣམས་དང་འདྲེས་པར་གནས་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་ནི་འདི་ལྔའོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲུག་པའོ། ། 7. Bhogasuttaṃ ༧. ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་མདོ། 227. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā bhogesu. Katame pañca? Aggisādhāraṇā bhogā, udakasādhāraṇā bhogā, rājasādhāraṇā bhogā, corasādhāraṇā bhogā, appiyehi dāyādehi sādhāraṇā bhogā. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā bhogesu. ༢༢༧. “དགེ་སློང་དག ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཉེས་དམིགས་འདི་ལྔ་ཡོདདོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ལོངས་སྤྱོད་ནི་མེས་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་ནི་ཆུས་འཁྱེར་བར་འགྱུར་བ་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་ནི་རྒྱལ་པོས་འཕྲོག་པར་འགྱུར་བ་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་ནི་ཆོམ་རྐུན་གྱིས་འཁྱེར་བར་འགྱུར་བ་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་ནི་མི་དགའ་བའི་རྒྱུད་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བགོ་བཤའ་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཉེས་དམིགས་ནི་འདི་ལྔའོ། །” ‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā bhogesu. Katame pañca? Bhoge nissāya attānaṃ sukheti pīṇeti sammā sukhaṃ pariharati, mātāpitaro sukheti pīṇeti sammā sukhaṃ pariharati, puttadāradāsakammakaraporise sukheti [Pg.227] pīṇeti sammā sukhaṃ pariharati, mittāmacce sukheti pīṇeti sammā sukhaṃ pariharati, samaṇabrāhmaṇesu uddhaggikaṃ dakkhiṇaṃ patiṭṭhāpeti sovaggikaṃ sukhavipākaṃ saggasaṃvattanikaṃ. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā bhogesū’’ti. Sattamaṃ. “དགེ་སློང་དག ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཕན་ཡོན་འདི་ལྔ་ཡོདདོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ལོངས་སྤྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་ཉིད་བདེ་བར་བྱེད་པ་དང༌། ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང༌། བདེ་བ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་དང༌། ཕ་མ་བདེ་བར་བྱེད་པ་དང༌། ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང༌། བདེ་བ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་དང༌། བུ་དང་ཆུང་མ་དང་བྲན་དང་ལས་བྱེད་པ་རྣམས་བདེ་བར་བྱེད་པ་དང༌། ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང༌། བདེ་བ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་དང༌། མཛའ་བཤེས་དང་གྲོགས་པོ་རྣམས་བདེ་བར་བྱེད་པ་དང༌། ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང༌། བདེ་བ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་དང༌། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་དང༌། བདེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་དང༌། མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་ཡོན་སྦྱིན་པ་འཇོག་པའོ། །དགེ་སློང་དག ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་ལྔའོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུན་པའོ། ། 8. Ussūrabhattasuttaṃ ༨. ཕྱི་དྲོ་ཟས་གཡོ་བའི་མདོ། 228. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā ussūrabhatte kule. Katame pañca? Ye te atithī pāhunā, te na kālena paṭipūjenti; yā tā balipaṭiggāhikā devatā, tā na kālena paṭipūjenti; ye te samaṇabrāhmaṇā ekabhattikā rattūparatā viratā vikālabhojanā, te na kālena paṭipūjenti; dāsakammakaraporisā vimukhā kammaṃ karonti; tāvatakaṃyeva asamayena bhuttaṃ anojavantaṃ hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā ussūrabhatte kule. ༢༢༨. “དགེ་སློང་དག ཉི་མ་མཐོན་པོར་སླེབས་ནས་ཟས་གཡོ་བའི་ཁྱིམ་ལ་ཉེས་དམིགས་འདི་ལྔ་ཡོདདོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མགྲོན་པོ་གང་དག་ལྷགས་པ་རྣམས་ལ་དུས་སུ་མཆོད་པར་མི་བྱེད་པ་དང༌། གཏོར་མ་ལེན་པའི་ལྷ་གང་དག་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་དུས་སུ་མཆོད་པར་མི་བྱེད་པ་དང༌། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཉིན་གཅིག་ལ་ཟས་ཐེངས་གཅིག་ཟ་བ་དང༌། མཚན་མོ་ཟ་བ་ལས་ལྡོག་པ་དང༌། དུས་མ་ཡིན་པའི་ཟས་ལས་ལྡོག་པ་རྣམས་ལ་དུས་སུ་མཆོད་པར་མི་བྱེད་པ་དང༌། བྲན་དང་ལས་བྱེད་པ་རྣམས་ཡིད་མི་དགའ་བཞིན་དུ་ལས་བྱེད་པ་དང༌། དུས་མ་ཡིན་པར་ཟོས་པའི་ཟས་དེ་དག་ལ་བཅུད་མེད་པར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་དག ཉི་མ་མཐོན་པོར་སླེབས་ནས་ཟས་གཡོ་བའི་ཁྱིམ་ལ་ཉེས་དམིགས་ནི་འདི་ལྔའོ། །” ‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā samayabhatte kule. Katame pañca? Ye te atithī pāhunā, te kālena paṭipūjenti; yā tā balipaṭiggāhikā devatā, tā kālena paṭipūjenti; ye te samaṇabrāhmaṇā ekabhattikā rattūparatā viratā vikālabhojanā, te kālena paṭipūjenti; dāsakammakaraporisā avimukhā kammaṃ karonti; tāvatakaṃyeva samayena bhuttaṃ ojavantaṃ hoti. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā samayabhatte kule’’ti. Aṭṭhamaṃ. “དགེ་སློང་དག དུས་སུ་ཟས་གཡོ་བའི་ཁྱིམ་ལ་ཕན་ཡོན་འདི་ལྔ་ཡོདདོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མགྲོན་པོ་གང་དག་ལྷགས་པ་རྣམས་ལ་དུས་སུ་མཆོད་པར་བྱེད་པ་དང༌། གཏོར་མ་ལེན་པའི་ལྷ་གང་དག་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་དུས་སུ་མཆོད་པར་བྱེད་པ་དང༌། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཉིན་གཅིག་ལ་ཟས་ཐེངས་གཅིག་ཟ་བ་དང༌། མཚན་མོ་ཟ་བ་ལས་ལྡོག་པ་དང༌། དུས་མ་ཡིན་པའི་ཟས་ལས་ལྡོག་པ་རྣམས་ལ་དུས་སུ་མཆོད་པར་བྱེད་པ་དང༌། བྲན་དང་ལས་བྱེད་པ་རྣམས་ཡིད་དགའ་བཞིན་དུ་ལས་བྱེད་པ་དང༌། དུས་སུ་ཟོས་པའི་ཟས་དེ་དག་ལ་བཅུད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་དག དུས་སུ་ཟས་གཡོ་བའི་ཁྱིམ་ལ་ཕན་ཡོན་ནི་འདི་ལྔའོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒྱད་པའོ། ། 9. Paṭhamakaṇhasappasuttaṃ ༩. སྦྲུལ་ནག་གི་མདོ་དང་པོ། 229. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā kaṇhasappe. Katame pañca? Asuci, duggandho, sabhīru, sappaṭibhayo, mittadubbhī – ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā kaṇhasappe. Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcime ādīnavā mātugāme. Katame pañca? Asuci, duggandho, sabhīru, sappaṭibhayo, mittadubbhī – ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā mātugāme’’ti. Navamaṃ. ༢༢༩. “དགེ་སློང་དག སྦྲུལ་ནག་ལ་ཉེས་དམིགས་འདི་ལྔ་ཡོདདོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མི་གཙང་བ་དང༌། དྲི་ང་བ་དང༌། གཉིད་ཆེ་བ་དང༌། འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། མཛའ་བཤེས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག སྦྲུལ་ནག་ལ་ཉེས་དམིགས་ནི་འདི་ལྔའོ། །དགེ་སློང་དག དེ་བཞིན་དུ་བུད་མེད་ལ་ཡང་ཉེས་དམིགས་འདི་ལྔ་ཡོདདོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མི་གཙང་བ་དང༌། དྲི་ང་བ་དང༌། གཉིད་ཆེ་བ་དང༌། འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། མཛའ་བཤེས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག བུད་མེད་ལ་ཉེས་དམིགས་ནི་འདི་ལྔའོ། །”ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། ། 10. Dutiyakaṇhasappasuttaṃ ༡༠. སྦྲུལ་ནག་གི་མདོ་གཉིས་པ། 230. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā kaṇhasappe. Katame pañca? Kodhano, upanāhī, ghoraviso, dujjivho, mittadubbhī – ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā kaṇhasappe. ༢༣༠. “དགེ་སློང་དག །གདུག་སྦྲུལ་ནག་པོ་ལ་ཉེས་དམིགས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཁྲོ་སེམས་ཆེ་བ་དང་། ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། དུག་དྲག་པོ་ཡོད་པ་དང་། ལྕེ་གཉིས་པ་དང་། མཛའ་བཤེས་ལ་རྒྱབ་གཏོད་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག །གདུག་སྦྲུལ་ནག་པོ་ལ་ཉེས་དམིགས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །” ‘‘Evamevaṃ [Pg.228] kho, bhikkhave, pañcime ādīnavā mātugāme. Katame pañca? Kodhano, upanāhī, ghoraviso, dujjivho, mittadubbhī. Tatridaṃ, bhikkhave, mātugāmassa ghoravisatā – yebhuyyena, bhikkhave, mātugāmo tibbarāgo. Tatridaṃ, bhikkhave, mātugāmassa dujjivhatā – yebhuyyena, bhikkhave, mātugāmo pisuṇavāco. Tatridaṃ, bhikkhave, mātugāmassa mittadubbhitā – yebhuyyena, bhikkhave, mātugāmo aticārinī. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā mātugāme’’ti. Dasamaṃ. “དགེ་སློང་དག །དེ་བཞིན་དུ་བུད་མེད་ལ་ཡང་ཉེས་དམིགས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཁྲོ་སེམས་ཆེ་བ་དང་། ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། དུག་དྲག་པོ་ཡོད་པ་དང་། ལྕེ་གཉིས་པ་དང་། མཛའ་བཤེས་ལ་རྒྱབ་གཏོད་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལ་བུད་མེད་ཀྱི་དུག་དྲག་པོ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་སློང་དག །བུད་མེད་ནི་ཕལ་ཆེར་འདོད་ཆགས་དྲག་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལ་བུད་མེད་ཀྱི་ལྕེ་གཉིས་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་སློང་དག །བུད་མེད་ནི་ཕལ་ཆེར་ཕྲ་མ་སྨྲ་བའོ། །དགེ་སློང་དག །དེ་ལ་བུད་མེད་ཀྱི་མཛའ་བཤེས་ལ་རྒྱབ་གཏོད་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་སློང་དག །བུད་མེད་ནི་ཕལ་ཆེར་ལོག་པར་གཡེམ་པའོ། །དགེ་སློང་དག །བུད་མེད་ལ་ཉེས་དམིགས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་པའོ། །” Dīghacārikavaggo tatiyo. ལམ་རིང་དུ་རྒྱུ་བའི་སྡེ་སྟེ་གསུམ་པའོ། ། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ནི། Dve dīghacārikā vuttā, atinivāsamaccharī; Dve ca kulūpakā bhogā, bhattaṃ sappāpare duveti. ལམ་རིང་རྒྱུ་བ་གཉིས་གསུངས་ཤིང་། །གནས་ཡུན་རིང་དང་སེར་སྣ་དང་། །ཁྱིམ་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་གཉིས། །ལོངས་སྤྱོད་ཟས་དང་སྦྲུལ་གཉིས་སོ། ། (24) 4. Āvāsikavaggo (༢༤) ༤. གནས་གཞི་པའི་སྡེ། 1. Āvāsikasuttaṃ ༡. གནས་གཞི་པའི་མདོ། 231. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu abhāvanīyo hoti. Katamehi pañcahi? Na ākappasampanno hoti na vattasampanno; na bahussuto hoti na sutadharo; na paṭisallekhitā hoti na paṭisallānārāmo; na kalyāṇavāco hoti na kalyāṇavākkaraṇo; duppañño hoti jaḷo eḷamūgo. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu abhāvanīyo hoti. ༢༣༡. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་པའི་དགེ་སློང་ནི་བསྔགས་པར་མི་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྤྱོད་ལམ་དང་མི་ལྡན་ཞིང་ཆོས་སྤྱོད་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། ཐོས་པ་མང་པོ་མེད་ཅིང་ཐོས་པ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། དབེན་པ་ལ་མི་གནས་ཤིང་དབེན་པ་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་མེད་ཅིང་ཚིག་གསལ་བར་སྨྲ་བ་མེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་འཆལ་ཞིང་བླུན་ལ་ལྐུགས་པའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་པའི་དགེ་སློང་ནི་བསྔགས་པར་མི་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu bhāvanīyo hoti. Katamehi pañcahi? Ākappasampanno hoti vattasampanno; bahussuto hoti sutadharo; paṭisallekhitā hoti paṭisallānārāmo; kalyāṇavāco hoti kalyāṇavākkaraṇo; paññavā hoti ajaḷo [Pg.229] aneḷamūgo. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu bhāvanīyo hotī’’ti. Paṭhamaṃ. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་པའི་དགེ་སློང་ནི་བསྔགས་པར་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྤྱོད་ལམ་དང་ལྡན་ཞིང་ཆོས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ་དང་། ཐོས་པ་མང་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་། དབེན་པ་ལ་གནས་ཤིང་དབེན་པ་ལ་དགའ་བ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་ཞིང་ཚིག་གསལ་བར་སྨྲ་བ་དང་། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཞིང་མི་བླུན་ལ་མི་ལྐུགས་པའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་པའི་དགེ་སློང་ནི་བསྔགས་པར་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོའོ། །” 2. Piyasuttaṃ ༢. དགའ་བར་འགྱུར་བའི་མདོ། 232. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca. ༢༣༢. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། བཀུར་བར་འོས་པ་དང་། བསྔགས་པར་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །” ‘‘Katamehi pañcahi? Sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu; bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā; kalyāṇavāco hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā; catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī; āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā’’ti. Dutiyaṃ. “ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་ཏེ་གནས་ཤིང་། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཕྲ་བའི་ཉེས་པ་ལའང་འཇིགས་པར་ལྟ་ཞིང་། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པའོ། །ཐོས་པ་མང་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་ཐོས་པ་བསགས་པ་སྟེ། ཆོས་གང་དག་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། ཐ་མར་དགེ་བ། དོན་བཟང་པོ། ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ། མ་འདྲེས་པ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ཐོས་པ་མང་པོ་བྱས་ཤིང་། བཟུང་བ་དང་། ངག་གིས་ཀློག་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་བརྟགས་པ་དང་། ལྟ་བས་ལེགས་པར་རྟོགས་པའོ། །སྙན་པར་སྨྲ་ཞིང་ཚིག་གསལ་བར་སྨྲ་བ་སྟེ། གྲོང་ཁྱེར་པའི་སྐད་ཆ་དང་ལྡན་ཞིང་། དག་པ་དང་། སྐྱོན་མེད་པ་དང་། དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །སེམས་མངོན་པར་མཐོ་བའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་ཚེ་འདིར་བདེ་བར་གནས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པའོ། །ཟག་པ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་རྟོགས་ནས་གནས་པའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། བཀུར་བར་འོས་པ་དང་། བསྔགས་པར་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པའོ། །” 3. Sobhanasuttaṃ ༣. མཛེས་པར་བྱེད་པའི་མདོ། 233. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu āvāsaṃ sobheti. Katamehi pañcahi? Sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu; bahussuto hoti…pe… diṭṭhiyā suppaṭividdhā; kalyāṇavāco hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā; paṭibalo hoti upasaṅkamante dhammiyā kathāya sandassetuṃ samādapetuṃ samuttejetuṃ sampahaṃsetuṃ; catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu āvāsaṃ sobhetī’’ti. Tatiyaṃ. ༢༣༣. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་པའི་དགེ་སློང་ནི་གནས་གཞི་མཛེས་པར་བྱེད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པའི་བར་དང་། ཐོས་པ་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལྟ་བས་ལེགས་པར་རྟོགས་པའི་བར་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་ཞིང་ཚིག་གསལ་བར་སྨྲ་བ་སྟེ། གྲོང་ཁྱེར་པའི་སྐད་ཆ་དང་ལྡན་ཞིང་། དག་པ་དང་། སྐྱོན་མེད་པ་དང་། དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཉེ་བར་འོང་བ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་དང་། གཟེངས་སྟོད་པ་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་ནུས་པ་དང་། སེམས་མངོན་པར་མཐོ་བའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་ཚེ་འདིར་བདེ་བར་གནས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་པའི་དགེ་སློང་ནི་གནས་གཞི་མཛེས་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པའོ། །” 4. Bahūpakārasuttaṃ ༤. ཕན་ཐོགས་ཆེ་བའི་མདོ། 234. ‘‘Pañcahi[Pg.230], bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu āvāsassa bahūpakāro hoti. Katamehi pañcahi? Sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu; bahussuto hoti…pe… diṭṭhiyā suppaṭividdhā; khaṇḍaphullaṃ paṭisaṅkharoti; mahā kho pana bhikkhusaṅgho abhikkanto nānāverajjakā bhikkhū gihīnaṃ upasaṅkamitvā āroceti – ‘mahā kho, āvuso, bhikkhusaṅgho abhikkanto nānāverajjakā bhikkhū, karotha puññāni, samayo puññāni kātu’nti; catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu āvāsassa bahūpakāro hotī’’ti. Catutthaṃ. ༢༣༤. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་པའི་དགེ་སློང་ནི་གནས་གཞི་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པའི་བར་དང་། ཐོས་པ་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལྟ་བས་ལེགས་པར་རྟོགས་པའི་བར་དང་། ཞིག་རལ་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་གསོ་བར་བྱེད་པ་དང་། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཡུལ་སོ་སོ་ནས་བྱོན་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་ལྷགས་པ་ན། ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་སོང་སྟེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཡུལ་སོ་སོ་ནས་བྱོན་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་ལྷགས་པས། བསོད་ནམས་བྱོས་ཤིག །འདི་ནི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དུས་ཡིན་ནོ། །’ ཞེས་སྒྲོག་པར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་མངོན་པར་མཐོ་བའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་ཚེ་འདིར་བདེ་བར་གནས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་འདོད་དགུར་ཐོབ་པ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་པའི་དགེ་སློང་ནི་གནས་གཞི་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པའོ། །” 5. Anukampasuttaṃ ༥. རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་མདོ། 235. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu gihīnaṃ anukampati. Katamehi pañcahi? Adhisīle samādapeti; dhammadassane niveseti; gilānake upasaṅkamitvā satiṃ uppādeti – ‘arahaggataṃ āyasmanto satiṃ upaṭṭhāpethā’ti; mahā kho pana bhikkhusaṅgho abhikkanto nānāverajjakā bhikkhū gihīnaṃ upasaṅkamitvā āroceti – ‘mahā kho, āvuso, bhikkhusaṅgho abhikkanto nānāverajjakā bhikkhū, karotha puññāni, samayo puññāni kātu’nti; yaṃ kho panassa bhojanaṃ denti lūkhaṃ vā paṇītaṃ vā taṃ attanā paribhuñjati, saddhādeyyaṃ na vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu gihīnaṃ anukampatī’’ti. Pañcamaṃ. ༢༣༥. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཆོས་མཐོང་བ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པ་དང་། ནད་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་སོང་སྟེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །མཆོད་པར་འོས་པ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པར་གྱིས་ཤིག །’ ཅེས་དྲན་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་དང་། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཡུལ་སོ་སོ་ནས་བྱོན་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་ལྷགས་པ་ན། ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་སོང་སྟེ། ‘ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག །དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཡུལ་སོ་སོ་ནས་བྱོན་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་ལྷགས་པས། བསོད་ནམས་བྱོས་ཤིག །འདི་ནི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དུས་ཡིན་ནོ། །’ ཞེས་སྒྲོག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཟས་ངན་ནམ་བཟང་པོ་གང་ཞིག་བྱིན་པ་དེ་ཉིད་རང་གིས་ཟ་ཞིང་། དད་པས་བྱིན་པ་ཆུད་ཟོས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པའོ། །” 6. Paṭhamaavaṇṇārahasuttaṃ ༦. བསྔགས་པར་མི་འོས་པའི་མདོ་དང་པོ། 236. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Ananuvicca apariyogāhetvā avaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati; ananuvicca apariyogāhetvā vaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati; ananuvicca apariyogāhetvā appasādanīye ṭhāne pasādaṃ upadaṃseti; ananuvicca apariyogāhetvā [Pg.231] pasādanīye ṭhāne appasādaṃ upadaṃseti; saddhādeyyaṃ vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. ༢༣༦. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་པའི་དགེ་སློང་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་བསྔགས་པར་མི་འོས་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་བསྔགས་པར་འོས་པ་ལ་མི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་དད་པར་མི་འོས་པའི་གནས་ལ་དད་པ་སྟོན་པ་དང་། མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་དད་པར་འོས་པའི་གནས་ལ་མི་དད་པ་སྟོན་པ་དང་། དད་པས་བྱིན་པ་ཆུད་ཟོས་སུ་གཏོང་བའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་པའི་དགེ་སློང་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Anuvicca pariyogāhetvā avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati; anuvicca pariyogāhetvā vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati; anuvicca pariyogāhetvā appasādanīye ṭhāne appasādaṃ upadaṃseti; anuvicca pariyogāhetvā pasādanīye ṭhāne pasādaṃ upadaṃseti; saddhādeyyaṃ na vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Chaṭṭhaṃ. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་པའི་དགེ་སློང་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ནས་བསྔགས་པར་མི་འོས་པ་ལ་མི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ནས་བསྔགས་པར་འོས་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ནས་དད་པར་མི་འོས་པའི་གནས་ལ་མི་དད་པ་སྟོན་པ་དང་། བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ནས་དད་པར་འོས་པའི་གནས་ལ་དད་པ་སྟོན་པ་དང་། དད་པས་བྱིན་པ་ཆུད་ཟོས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་པའི་དགེ་སློང་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲུག་པའོ། །” 7. Dutiyaavaṇṇārahasuttaṃ ༧. བསྔགས་པར་མི་འོས་པའི་མདོ་གཉིས་པ། 237. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Ananuvicca apariyogāhetvā avaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati; ananuvicca apariyogāhetvā vaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati; āvāsamaccharī hoti āvāsapaligedhī; kulamaccharī hoti kulapaligedhī; saddhādeyyaṃ vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. ༢༣༧. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་པའི་དགེ་སློང་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་བསྔགས་པར་མི་འོས་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་བསྔགས་པར་འོས་པ་ལ་མི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། གནས་གཞི་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་ཅིང་གནས་གཞི་ལ་ཆགས་པ་དང་། ཁྱིམ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་ཅིང་ཁྱིམ་ལ་ཆགས་པ་དང་། དད་པས་བྱིན་པ་ཆུད་ཟོས་སུ་གཏོང་བའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་པའི་དགེ་སློང་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Anuvicca pariyogāhetvā avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati; anuvicca pariyogāhetvā vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati; na āvāsamaccharī hoti na āvāsapaligedhī; na kulamaccharī hoti na kulapaligedhī; saddhādeyyaṃ na vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Sattamaṃ. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་པའི་དགེ་སློང་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ནས་བསྔགས་པར་མི་འོས་པ་ལ་མི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ནས་བསྔགས་པར་འོས་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། གནས་གཞི་ལ་སེར་སྣ་མི་བྱེད་ཅིང་གནས་གཞི་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། ཁྱིམ་ལ་སེར་སྣ་མི་བྱེད་ཅིང་ཁྱིམ་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། དད་པས་བྱིན་པ་ཆུད་ཟོས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་པའི་དགེ་སློང་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུན་པའོ། །” 8. Tatiyaavaṇṇārahasuttaṃ ༨. བསྔགས་པར་མི་འོས་པའི་མདོ་གསུམ་པ། 238. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Ananuvicca apariyogāhetvā [Pg.232] avaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati; ananuvicca apariyogāhetvā vaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati; āvāsamaccharī hoti; kulamaccharī hoti; lābhamaccharī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. ༢༣༨. “དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་པའི་དགེ་སློང་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་བསྔགས་པར་མི་འོས་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་བསྔགས་པར་འོས་པ་ལ་མི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། གནས་གཞི་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང་། ཁྱིམ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང་། རྙེད་པ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་པའི་དགེ་སློང་ནི་བསྐྱལ་ནས་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Anuvicca pariyogāhetvā avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati; anuvicca pariyogāhetvā vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati; na āvāsamaccharī hoti; na kulamaccharī hoti; na lābhamaccharī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Aṭṭhamaṃ. “དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་འཛིན་པའི་དགེ་སློང་ནི། ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་བ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། བརྟག་ཅིང་དཔྱད་དེ་སྨད་པར་འོས་པ་ལ་མི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། བརྟག་ཅིང་དཔྱད་དེ་བསྔགས་པར་འོས་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། གནས་གཞི་ལ་སེར་སྣ་མི་བྱེད་པ་དང་། སྦྱིན་བདག་གི་ཁྱིམ་ལ་སེར་སྣ་མི་བྱེད་པ་དང་། རྙེད་པ་ལ་སེར་སྣ་མི་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་འཛིན་པའི་དགེ་སློང་ནི། ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་བ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒྱད་པའོ། །” 9. Paṭhamamacchariyasuttaṃ ༩. “སེར་སྣའི་མདོ་དང་པོའོ། །” 239. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Āvāsamaccharī hoti; kulamaccharī hoti; lābhamaccharī hoti; vaṇṇamaccharī hoti; saddhādeyyaṃ vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. ༢༣༩. “དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་འཛིན་པའི་དགེ་སློང་ནི། ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་བ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། གནས་གཞི་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང་། སྦྱིན་བདག་གི་ཁྱིམ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང་། རྙེད་པ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང་། བསྔགས་པ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང་། དད་པས་བྱིན་པ་ཆུད་ཟོས་སུ་གཏོང་བའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་འཛིན་པའི་དགེ་སློང་ནི། ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་བ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Na āvāsamaccharī hoti; na kulamaccharī hoti; na lābhamaccharī hoti; na vaṇṇamaccharī hoti; saddhādeyyaṃ na vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Navamaṃ. “དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་འཛིན་པའི་དགེ་སློང་ནི། ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་བ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། གནས་གཞི་ལ་སེར་སྣ་མི་བྱེད་པ་དང་། སྦྱིན་བདག་གི་ཁྱིམ་ལ་སེར་སྣ་མི་བྱེད་པ་དང་། རྙེད་པ་ལ་སེར་སྣ་མི་བྱེད་པ་དང་། བསྔགས་པ་ལ་སེར་སྣ་མི་བྱེད་པ་དང་། དད་པས་བྱིན་པ་ཆུད་ཟོས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་འཛིན་པའི་དགེ་སློང་ནི། ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་བ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། །” 10. Dutiyamacchariyasuttaṃ ༡༠. “སེར་སྣའི་མདོ་གཉིས་པའོ། །” 240. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Āvāsamaccharī hoti; kulamaccharī hoti; lābhamaccharī hoti; vaṇṇamaccharī hoti; dhammamaccharī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. ༢༤༠. “དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་འཛིན་པའི་དགེ་སློང་ནི། ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་བ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། གནས་གཞི་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང་། སྦྱིན་བདག་གི་ཁྱིམ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང་། རྙེད་པ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང་། བསྔགས་པ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་འཛིན་པའི་དགེ་སློང་ནི། ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་བ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །” ‘‘Pañcahi[Pg.233], bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Na āvāsamaccharī hoti; na kulamaccharī hoti; na lābhamaccharī hoti; na vaṇṇamaccharī hoti; na dhammamaccharī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Dasamaṃ. “དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་འཛིན་པའི་དགེ་སློང་ནི། ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་བ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། གནས་གཞི་ལ་སེར་སྣ་མི་བྱེད་པ་དང་། སྦྱིན་བདག་གི་ཁྱིམ་ལ་སེར་སྣ་མི་བྱེད་པ་དང་། རྙེད་པ་ལ་སེར་སྣ་མི་བྱེད་པ་དང་། བསྔགས་པ་ལ་སེར་སྣ་མི་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་ལ་སེར་སྣ་མི་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་གནས་གཞི་འཛིན་པའི་དགེ་སློང་ནི། ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་བ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་པའོ། །” Āvāsikavaggo catuttho. “གནས་གཞི་འཛིན་པའི་ཚན་པ་སྟེ་བཞི་པའོ། །” Tassuddānaṃ – “དེའི་སྡོམ་ཚིག་ནི།” Āvāsiko piyo ca sobhano,Bahūpakāro anukampako ca; Tayo avaṇṇārahā ceva,Macchariyā duvepi cāti. “གནས་གཞི་འཛིན་དང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། །མཛེས་པ་དང་ནི་ཕན་པ་མང་བ་དང་། །རྗེས་སུ་བརྩེ་དང་སྨད་པར་འོས་པ་གསུམ། །སེར་སྣའི་མདོ་ནི་གཉིས་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས། །” (25) 5. Duccaritavaggo (༢༥) ༥. “ཉེས་སྤྱོད་ཀྱི་ཚན་པའོ། །” 1. Paṭhamaduccaritasuttaṃ ༡. “ཉེས་སྤྱོད་ཀྱི་མདོ་དང་པོའོ། །” 241. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā duccarite. Katame pañca? Attāpi attānaṃ upavadati; anuvicca viññū garahanti; pāpako kittisaddo abbhuggacchati; sammūḷho kālaṃ karoti; kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā duccarite. ༢༤༡. “དགེ་སློང་དག་ཉེས་སྤྱོད་ལ་ཉེས་དམིགས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ཉིད་ལ་སྨོད་པར་བྱེད་པ་དང་། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ་སྨོད་པར་བྱེད་པ་དང་། སྙན་གྲགས་ངན་པ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་གྲགས་པར་འགྱུར་པ་དང་། རྨོངས་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པ་དང་། ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་དང་། ལོག་པར་ལྷུང་བ་དང་། མི་བདེ་བའི་གནས་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཉེས་སྤྱོད་ལ་ཉེས་དམིགས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །” ‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā sucarite. Katame pañca? Attāpi attānaṃ na upavadati; anuvicca viññū pasaṃsanti; kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati; asammūḷho kālaṃ karoti; kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā sucarite’’ti. Paṭhamaṃ. “དགེ་སློང་དག་ལེགས་སྤྱོད་ལ་ཕན་ཡོན་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ཉིད་ལ་སྨོད་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ་བསྔགས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྙན་གྲགས་བཟང་པོ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་གྲགས་པར་འགྱུར་པ་དང་། མ་རྨོངས་པར་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པ་དང་། ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ལེགས་སྤྱོད་ལ་ཕན་ཡོན་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོའོ། །” 2. Paṭhamakāyaduccaritasuttaṃ ༢. “ལུས་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་ཀྱི་མདོ་དང་པོའོ། །” 242. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā kāyaduccarite…pe… ānisaṃsā kāyasucarite…pe…. Dutiyaṃ. ༢༤༢. “དགེ་སློང་དག་ལུས་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་ལ་ཉེས་དམིགས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །⋯པེ⋯ ལུས་ཀྱི་ལེགས་སྤྱོད་ལ་ཕན་ཡོན་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །⋯པེ⋯ གཉིས་པའོ། །” 3. Paṭhamavacīduccaritasuttaṃ ༣. “ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་ཀྱི་མདོ་དང་པོའོ། །” 243. ‘‘Pañcime[Pg.234], bhikkhave, ādīnavā vacīduccarite…pe… ānisaṃsā vacīsucarite…pe…. Tatiyaṃ. ༢༤༣. “དགེ་སློང་དག་ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་ལ་ཉེས་དམིགས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །⋯པེ⋯ ངག་གི་ལེགས་སྤྱོད་ལ་ཕན་ཡོན་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །⋯པེ⋯ གསུམ་པའོ། །” 4. Paṭhamamanoduccaritasuttaṃ ༤. “ཡིད་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་ཀྱི་མདོ་དང་པོའོ། །” 244. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā manoduccarite…pe… ānisaṃsā manosucarite. Katame pañca? Attāpi attānaṃ na upavadati; anuvicca viññū pasaṃsanti; kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati; asammūḷho kālaṃ karoti; kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā manosucarite’’ti. Catutthaṃ. ༢༤༤. “དགེ་སློང་དག་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་ལ་ཉེས་དམིགས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །⋯པེ⋯ ཡིད་ཀྱི་ལེགས་སྤྱོད་ལ་ཕན་ཡོན་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ཉིད་ལ་སྨོད་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ་བསྔགས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྙན་གྲགས་བཟང་པོ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་གྲགས་པར་འགྱུར་པ་དང་། མ་རྨོངས་པར་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པ་དང་། ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཡིད་ཀྱི་ལེགས་སྤྱོད་ལ་ཕན་ཡོན་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པའོ། །” 5. Dutiyaduccaritasuttaṃ ༥. “ཉེས་སྤྱོད་ཀྱི་མདོ་གཉིས་པའོ། །” 245. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā duccarite. Katame pañca? Attāpi attānaṃ upavadati; anuvicca viññū garahanti; pāpako kittisaddo abbhuggacchati; saddhammā vuṭṭhāti; asaddhamme patiṭṭhāti. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā duccarite. ༢༤༥. “དགེ་སློང་དག་ཉེས་སྤྱོད་ལ་ཉེས་དམིགས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ཉིད་ལ་སྨོད་པར་བྱེད་པ་དང་། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ་སྨོད་པར་བྱེད་པ་དང་། སྙན་གྲགས་ངན་པ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་གྲགས་པར་འགྱུར་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལ་གནས་པར་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཉེས་སྤྱོད་ལ་ཉེས་དམིགས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །” ‘‘Pañcime, bhikkhave, ānisaṃsā sucarite. Katame pañca? Attāpi attānaṃ na upavadati; anuvicca viññū pasaṃsanti; kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati; asaddhammā vuṭṭhāti; saddhamme patiṭṭhāti. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā sucarite’’ti. Pañcamaṃ. “དགེ་སློང་དག་ལེགས་སྤྱོད་ལ་ཕན་ཡོན་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ཉིད་ལ་སྨོད་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ་བསྔགས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྙན་གྲགས་བཟང་པོ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་གྲགས་པར་འགྱུར་པ་དང་། དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལ་གནས་པར་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ལེགས་སྤྱོད་ལ་ཕན་ཡོན་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པའོ། །” 6. Dutiyakāyaduccaritasuttaṃ ༦. “ལུས་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་ཀྱི་མདོ་གཉིས་པའོ། །” 246. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā kāyaduccarite…pe… ānisaṃsā kāyasucarite…pe…. Chaṭṭhaṃ. ༢༤༦. “དགེ་སློང་དག་ལུས་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་ལ་ཉེས་དམིགས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །⋯པེ⋯ ལུས་ཀྱི་ལེགས་སྤྱོད་ལ་ཕན་ཡོན་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །⋯པེ⋯ དྲུག་པའོ། །” 7. Dutiyavacīduccaritasuttaṃ ༧. “ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་ཀྱི་མདོ་གཉིས་པའོ། །” 247. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā vacīduccarite…pe… ānisaṃsā vacīsucarite…pe…. Sattamaṃ. ༢༤༧. “དགེ་སློང་དག་ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་ལ་ཉེས་དམིགས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །⋯པེ⋯ ངག་གི་ལེགས་སྤྱོད་ལ་ཕན་ཡོན་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །⋯པེ⋯ བདུན་པའོ། །” 8. Dutiyamanoduccaritasuttaṃ ༨. “ཡིད་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་ཀྱི་མདོ་གཉིས་པའོ། །” 248. ‘‘Pañcime[Pg.235], bhikkhave, ādīnavā manoduccarite…pe… ānisaṃsā manosucarite. Katame pañca? Attāpi attānaṃ na upavadati; anuvicca viññū pasaṃsanti; kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati; asaddhammā vuṭṭhāti; saddhamme patiṭṭhāti. Ime kho, bhikkhave, pañca ānisaṃsā manosucarite’’ti. Aṭṭhamaṃ. ༢༤༨. “དགེ་སློང་དག་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་ལ་ཉེས་དམིགས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །⋯པེ⋯ ཡིད་ཀྱི་ལེགས་སྤྱོད་ལ་ཕན་ཡོན་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ཉིད་ལ་སྨོད་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ་བསྔགས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྙན་གྲགས་བཟང་པོ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་གྲགས་པར་འགྱུར་པ་དང་། དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལ་གནས་པར་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཡིད་ཀྱི་ལེགས་སྤྱོད་ལ་ཕན་ཡོན་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒྱད་པའོ། །” 9. Sivathikasuttaṃ ༩. “དུར་ཁྲོད་ཀྱི་མདོ་འོ། །” 249. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā sivathikāya. Katame pañca? Asuci, duggandhā, sappaṭibhayā, vāḷānaṃ amanussānaṃ āvāso, bahuno janassa ārodanā – ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā sivathikāya. ༢༤༩. “དགེ་སློང་དག་དུར་ཁྲོད་ལ་ཉེས་དམིགས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མི་གཙང་བ་དང་། དྲི་ང་བ་དང་། འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། གདུག་པའི་མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ངུ་བའི་གནས་ཡིན་པའོ། །དགེ་སློང་དག་དུར་ཁྲོད་ལ་ཉེས་དམིགས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །” ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcime ādīnavā sivathikūpame puggale. Katame pañca? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo asucinā kāyakammena samannāgato hoti; asucinā vacīkammena samannāgato hoti; asucinā manokammena samannāgato hoti. Idamassa asucitāya vadāmi. Seyyathāpi sā, bhikkhave, sivathikā asuci; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. “དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་དུ་དུར་ཁྲོད་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ལ་ཉེས་དམིགས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ལུས་ཀྱི་ལས་མི་གཙང་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ངག་གི་ལས་མི་གཙང་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་མི་གཙང་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་དེའི་མི་གཙང་བའི་ཉིད་དུ་ངས་གསུངས་སོ། །དགེ་སློང་དག་དཔེར་ན་དུར་ཁྲོད་དེ་མི་གཙང་བ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། ངས་གང་ཟག་འདི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་སོ། །” ‘‘Tassa asucinā kāyakammena samannāgatassa, asucinā vacīkammena samannāgatassa, asucinā manokammena samannāgatassa pāpako kittisaddo abbhuggacchati. Idamassa duggandhatāya vadāmi. Seyyathāpi sā, bhikkhave, sivathikā duggandhā; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. “ལུས་ཀྱི་ལས་མི་གཙང་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ངག་གི་ལས་མི་གཙང་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་མི་གཙང་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ། སྙན་གྲགས་ངན་པ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་གྲགས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་དེའི་དྲི་ང་བའི་ཉིད་དུ་ངས་གསུངས་སོ། །དགེ་སློང་དག་དཔེར་ན་དུར་ཁྲོད་དེ་དྲི་ང་བ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། ངས་གང་ཟག་འདི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་སོ། །” ‘‘Tamenaṃ asucinā kāyakammena samannāgataṃ, asucinā vacīkammena samannāgataṃ, asucinā manokammena samannāgataṃ pesalā sabrahmacārī ārakā parivajjanti. Idamassa sappaṭibhayasmiṃ vadāmi. Seyyathāpi sā, bhikkhave, sivathikā sappaṭibhayā; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. “ལུས་ཀྱི་ལས་མི་གཙང་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ངག་གི་ལས་མི་གཙང་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་མི་གཙང་བ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དེ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་དགའ་བའི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱང་རིང་དུ་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་དེའི་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཉིད་དུ་ངས་གསུངས་སོ། །དགེ་སློང་དག་དཔེར་ན་དུར་ཁྲོད་དེ་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། ངས་གང་ཟག་འདི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་སོ། །” ‘‘So asucinā kāyakammena samannāgato, asucinā vacīkammena samannāgato, asucinā manokammena samannāgato sabhāgehi puggalehi saddhiṃ saṃvasati. Idamassa vāḷāvāsasmiṃ vadāmi. Seyyathāpi sā[Pg.236], bhikkhave, sivathikā vāḷānaṃ amanussānaṃ āvāso; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. “ལུས་ཀྱི་ལས་མི་གཙང་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ངག་གི་ལས་མི་གཙང་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་མི་གཙང་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི། རང་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་གང་ཟག་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་དེའི་གདུག་པའི་གནས་ཡིན་པར་ངས་གསུངས་སོ། །དགེ་སློང་དག་དཔེར་ན་དུར་ཁྲོད་དེ་གདུག་པའི་མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། ངས་གང་ཟག་འདི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་སོ། །” ‘‘Tamenaṃ asucinā kāyakammena samannāgataṃ, asucinā vacīkammena samannāgataṃ, asucinā manokammena samannāgataṃ pesalā sabrahmacārī disvā khīyadhammaṃ āpajjanti – ‘aho vata no dukkhaṃ ye mayaṃ evarūpehi puggalehi saddhiṃ saṃvasāmā’ti! Idamassa ārodanāya vadāmi. Seyyathāpi sā, bhikkhave, sivathikā bahuno janassa ārodanā; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā sivathikūpame puggale’’ti. Navamaṃ. “ལུས་ཀྱི་ལས་མི་གཙང་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ངག་གི་ལས་མི་གཙང་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་མི་གཙང་བ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དེ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་དགའ་བའི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ནས་སྨོད་པར་བྱེད་དེ། །‘ཀྱེ་མ་བདག་ཅག་འདི་འདྲ་བའི་གང་ཟག་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་དགོས་པ་ནི་ཅི་མ་རུང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞིག་གོ’ ཞེས་སྨོད་པར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་དེའི་ངུ་བའི་གནས་སུ་ངས་གསུངས་སོ། །དགེ་སློང་དག་དཔེར་ན་དུར་ཁྲོད་དེ་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ངུ་བའི་གནས་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། ངས་གང་ཟག་འདི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་སོ། །དགེ་སློང་དག་དུར་ཁྲོད་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ལ་ཉེས་དམིགས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དགུ་པའོ། །” 10. Puggalappasādasuttaṃ ༡༠. “གང་ཟག་ལ་དད་པའི་མདོ་འོ། །” 250. ‘‘Pañcime, bhikkhave, ādīnavā puggalappasāde. Katame pañca? Yasmiṃ, bhikkhave, puggale puggalo abhippasanno hoti, so tathārūpaṃ āpattiṃ āpanno hoti yathārūpāya āpattiyā saṅgho ukkhipati. Tassa evaṃ hoti – ‘yo kho myāyaṃ puggalo piyo manāpo so saṅghena ukkhitto’ti. Bhikkhūsu appasādabahulo hoti. Bhikkhūsu appasādabahulo samāno aññe bhikkhū na bhajati. Aññe bhikkhū abhajanto saddhammaṃ na suṇāti. Saddhammaṃ asuṇanto saddhammā parihāyati. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo ādīnavo puggalappasāde. ༢༥༠. “དགེ་སློང་དག་གང་ཟག་ལ་དད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ན་གང་ཟག་ཅིག་གང་ཟག་གང་ལ་མངོན་པར་དད་པ་ཡིན་པ་དེས། དགེ་འདུན་གྱིས་གནས་ནས་དབྱུང་བར་འོས་པའི་ལྟུང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱས་ཏེ། དགེ་འདུན་གྱིས་གནས་ནས་ཕྱུང་བར་གྱུར་ན། དད་པ་བྱེད་པ་དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེ་སྟེ། ‘བདག་གི་གང་ཟག་གང་ཞིག་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་མགུ་བར་བྱེད་པ་དེ་དགེ་འདུན་གྱིས་གནས་ནས་ཕྱུང་ངོ་། །’ ཞེས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་མ་དད་པ་མང་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་རྣམས་ལ་མ་དད་པ་མང་པོ་སྐྱེས་པ་ན། དགེ་སློང་གཞན་རྣམས་ལ་བསྟེན་པར་མི་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་གཞན་རྣམས་ལ་མ་བསྟེན་པ་ན། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དམ་པའི་ཆོས་མ་ཐོས་པ་ན། དམ་པའི་ཆོས་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་གང་ཟག་ལ་དད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་དང་པོའོ། །” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yasmiṃ puggale puggalo abhippasanno hoti, so tathārūpaṃ āpattiṃ āpanno hoti yathārūpāya āpattiyā saṅgho ante nisīdāpeti. Tassa evaṃ hoti – ‘yo kho myāyaṃ puggalo piyo manāpo so saṅghena ante nisīdāpito’ti. Bhikkhūsu appasādabahulo hoti. Bhikkhūsu appasādabahulo samāno aññe bhikkhū na bhajati. Aññe bhikkhū abhajanto saddhammaṃ na suṇāti. Saddhammaṃ asuṇanto saddhammā parihāyati. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo ādīnavo puggalappasāde. “དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་གང་ཟག་ཅིག་གང་ཟག་གང་ལ་མངོན་པར་དད་པ་ཡིན་པ་དེས། དགེ་འདུན་གྱིས་གྲལ་གྱི་མཐའ་ལ་བཞག་པར་འོས་པའི་ལྟུང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱས་ཏེ། དགེ་འདུན་གྱིས་གྲལ་གྱི་མཐའ་ལ་བཞག་པར་གྱུར་ན། དད་པ་བྱེད་པ་དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེ་སྟེ། ‘བདག་གི་གང་ཟག་གང་ཞིག་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་མགུ་བར་བྱེད་པ་དེ་དགེ་འདུན་གྱིས་གྲལ་གྱི་མཐའ་ལ་བཞག་གོ། །’ ཞེས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་མ་དད་པ་མང་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་རྣམས་ལ་མ་དད་པ་མང་པོ་སྐྱེས་པ་ན། དགེ་སློང་གཞན་རྣམས་ལ་བསྟེན་པར་མི་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་གཞན་རྣམས་ལ་མ་བསྟེན་པ་ན། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དམ་པའི་ཆོས་མ་ཐོས་པ་ན། དམ་པའི་ཆོས་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་གང་ཟག་ལ་དད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་གཉིས་པའོ། །” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yasmiṃ puggale puggalo abhippasanno hoti, so disāpakkanto hoti…pe… so vibbhanto hoti…pe… so [Pg.237] kālaṅkato hoti. Tassa evaṃ hoti – ‘yo kho myāyaṃ puggalo piyo manāpo so kālaṅkato’ti. Aññe bhikkhū na bhajati. Aññe bhikkhū abhajanto saddhammaṃ na suṇāti. Saddhammaṃ asuṇanto saddhammā parihāyati. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo ādīnavo puggalappasāde. Ime kho, bhikkhave, pañca ādīnavā puggalappasāde’’ti. Dasamaṃ. དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་། གང་ཟག་གང་ལ་གང་ཟག་ཅིག་མངོན་པར་དད་པར་གྱུར་པ་ན། དེ་ཉིད་ཕྱོགས་གཞན་དུ་གཤེགས་པར་གྱུར་ཏམ། །པེ། །དེ་ཉིད་ཁྱིམ་དུ་ལོག་པར་གྱུར་ཏམ། །པེ། །དེ་ཉིད་དུས་ལས་འདས་པར་གྱུར་པ་ན། དེའི་བསམ་པ་ལ་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། 'བདག་གི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་དགའ་བའི་གང་ཟག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དུས་ལས་འདས་སོ་'ཞེས་སོ། །དེས་དགེ་སློང་གཞན་དག་ལ་བསྟེན་པར་མི་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་གཞན་དག་ལ་བསྟེན་པར་མི་བྱེད་པས་དམ་པའི་ཆོས་མི་ཐོས་སོ། །དམ་པའི་ཆོས་མི་ཐོས་པས་དམ་པའི་ཆོས་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་གང་ཟག་ལ་དད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །གང་ཟག་ལ་དད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་པའོ། ། Duccaritavaggo pañcamo. སྤྱོད་པ་ངན་པའི་ཚན་པ་སྟེ་ལྔ་པའོ། ། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ཚིག་ནི། Duccaritaṃ kāyaduccaritaṃ, vacīduccaritaṃ manoduccaritaṃ; Catūhi pare dve sivathikā, puggalappasādena cāti. སྤྱོད་པ་ངན་པ་དང་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ངན་པ། ངག་གི་སྤྱོད་པ་ངན་པ་དང་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ངན་པ། བཞི་པོ་དེ་དག་གི་འོག་ཏུ་གཞན་གཉིས་དང་དུར་ཁྲོད་གཉིས། གང་ཟག་ལ་དད་པ་དང་བཅས་པའོ། ། Pañcamapaṇṇāsakaṃ samattaṃ. ལྔ་ཚན་ལྔ་པ་རྫོགས་སོ། ། (26) 6. Upasampadāvaggo (༢༦) ༦. བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་ཚན་པ། 1. Upasampādetabbasuttaṃ ༡. བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་མདོ། 251. ‘‘Pañcahi[Pg.238], bhikkhave, dhammehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabbaṃ. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu asekhena sīlakkhandhena samannāgato hoti; asekhena samādhikkhandhena samannāgato hoti; asekhena paññākkhandhena samannāgato hoti; asekhena vimuttikkhandhena samannāgato hoti; asekhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabba’’nti. Paṭhamaṃ. ༢༥༡. དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་མི་སློབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །མི་སློབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །མི་སློབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །མི་སློབ་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །མི་སློབ་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོའོ། ། 2. Nissayasuttaṃ ༢. གནས་བཅའ་བའི་མདོ། 252. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatena bhikkhunā nissayo dātabbo. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu asekhena sīlakkhandhena samannāgato hoti…pe… asekhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti. Imehi…pe… nissayo dātabbo’’ti. Dutiyaṃ. ༢༥༢. དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གིས་གནས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་མི་སློབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །པེ། །མི་སློབ་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་དང་། །པེ། །ལྡན་པས་གནས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པའོ། ། 3. Sāmaṇerasuttaṃ ༣. དགེ་ཚུལ་གྱི་མདོ། 253. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatena bhikkhunā sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu asekhena sīlakkhandhena samannāgato hoti; asekhena samādhikkhandhena… asekhena paññākkhandhena… asekhena vimuttikkhandhena… asekhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatena bhikkhunā sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo’’ti. Tatiyaṃ. ༢༥༣. དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གིས་དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གནས་པར་བྱའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག །འདི་ན་དགེ་སློང་ནི་མི་སློབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །མི་སློབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་། །མི་སློབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། །མི་སློབ་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་དང་། །མི་སློབ་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གིས་དགེ་ཚུལ་ཉེ་བར་གནས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པའོ། ། 4. Pañcamacchariyasuttaṃ ༤. སེར་སྣ་ལྔའི་མདོ། 254. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, macchariyāni. Katamāni pañca? Āvāsamacchariyaṃ, kulamacchariyaṃ, lābhamacchariyaṃ, vaṇṇamacchariyaṃ, dhammamacchariyaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca macchariyāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ macchariyānaṃ etaṃ paṭikuṭṭhaṃ, yadidaṃ dhammamacchariya’’nti. Catutthaṃ. ༢༥༤. དགེ་སློང་དག །སེར་སྣ་འདི་ལྔ་ཡོད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། གནས་ཁང་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། ཁྱིམ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། རྙེད་པ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། སྙན་གྲགས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག །སེར་སྣ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག །སེར་སྣ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་ནང་ནས་ཆེས་དམན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཞི་པའོ། ། 5. Macchariyappahānasuttaṃ ༥. སེར་སྣ་སྤོང་བའི་མདོ། 255. ‘‘Pañcannaṃ[Pg.239], bhikkhave, macchariyānaṃ pahānāya samucchedāya brahmacariyaṃ vussati. Katamesaṃ pañcannaṃ? Āvāsamacchariyassa pahānāya samucchedāya brahmacariyaṃ vussati; kulamacchariyassa…pe… lābhamacchariyassa… vaṇṇamacchariyassa… dhammamacchariyassa pahānāya samucchedāya brahmacariyaṃ vussati. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ macchariyānaṃ pahānāya samucchedāya brahmacariyaṃ vussatī’’ti. Pañcamaṃ. ༢༥༥. དགེ་སློང་དག །སེར་སྣ་ལྔ་པོ་སྤོང་བ་དང་ཀུན་ཏུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་སོ། །ལྔ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གནས་ཁང་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་སྤོང་བ་དང་ཀུན་ཏུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་སོ། །ཁྱིམ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང་། །པེ། །རྙེད་པ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང་། །སྙན་གྲགས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང་། །ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་སྤོང་བ་དང་ཀུན་ཏུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་སོ། །དགེ་སློང་དག །སེར་སྣ་ལྔ་པོ་འདི་དག་སྤོང་བ་དང་ཀུན་ཏུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པའོ། ། 6. Paṭhamajhānasuttaṃ ༦. བསམ་གཏན་དང་པོའི་མདོ། 256. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhamme appahāya abhabbo paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharituṃ. Katame pañca? Āvāsamacchariyaṃ, kulamacchariyaṃ, lābhamacchariyaṃ, vaṇṇamacchariyaṃ, dhammamacchariyaṃ – ime kho, bhikkhave, pañca dhamme appahāya abhabbo paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharituṃ. ༢༥༦. དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་པར་མི་ནུས་སོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། གནས་ཁང་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། ཁྱིམ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། རྙེད་པ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། སྙན་གྲགས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་པར་མི་ནུས་སོ། ། ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhamme pahāya bhabbo paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharituṃ. Katame pañca? Āvāsamacchariyaṃ, kulamacchariyaṃ, lābhamacchariyaṃ, vaṇṇamacchariyaṃ, dhammamacchariyaṃ – ime kho, bhikkhave, pañca dhamme pahāya bhabbo paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharitu’’nti. Chaṭṭhaṃ. དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་སྤངས་པས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་པར་ནུས་སོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། གནས་ཁང་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། ཁྱིམ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། རྙེད་པ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། སྙན་གྲགས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་སྤངས་པས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་པར་ནུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲུག་པའོ། ། 7-13. Dutiyajhānasuttādisattakaṃ ༧-༡༣. བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ཚན་བདུན། 257-263. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhamme appahāya abhabbo dutiyaṃ jhānaṃ…pe… abhabbo tatiyaṃ jhānaṃ… abhabbo catutthaṃ jhānaṃ… abhabbo sotāpattiphalaṃ… abhabbo sakadāgāmiphalaṃ… abhabbo anāgāmiphalaṃ… abhabbo arahattaṃ sacchikātuṃ. Katame pañca? Āvāsamacchariyaṃ, kulamacchariyaṃ, lābhamacchariyaṃ, vaṇṇamacchariyaṃ, dhammamacchariyaṃ – ime kho, bhikkhave, pañca dhamme appahāya abhabbo arahattaṃ sacchikātuṃ. ༢༥༧-༢༦༣. དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་པར་མི་ནུས་སོ། །པེ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་པར་མི་ནུས་སོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་པར་མི་ནུས་སོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་མི་ནུས་སོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་མི་ནུས་སོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་མི་ནུས་སོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་མི་ནུས་སོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། གནས་ཁང་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། ཁྱིམ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། རྙེད་པ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། སྙན་གྲགས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་མི་ནུས་སོ། ། ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhamme pahāya bhabbo dutiyaṃ jhānaṃ…pe… bhabbo tatiyaṃ jhānaṃ… bhabbo catutthaṃ jhānaṃ… bhabbo sotāpattiphalaṃ… bhabbo sakadāgāmiphalaṃ… bhabbo anāgāmiphalaṃ… bhabbo arahattaṃ sacchikātuṃ. Katame pañca? Āvāsamacchariyaṃ, kulamacchariyaṃ, lābhamacchariyaṃ, vaṇṇamacchariyaṃ, dhammamacchariyaṃ – ime kho, bhikkhave, pañca dhamme pahāya bhabbo arahattaṃ sacchikātu’’nti. Terasamaṃ. དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་སྤངས་པས་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་པར་ནུས་སོ། །པེ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་པར་ནུས་སོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་པར་ནུས་སོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་ནུས་སོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་ནུས་སོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་ནུས་སོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་ནུས་སོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། གནས་ཁང་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། ཁྱིམ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། རྙེད་པ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། སྙན་གྲགས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་སྤངས་པས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་ནུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་གསུམ་པའོ། ། 14. Aparapaṭhamajhānasuttaṃ ༡༤. བསམ་གཏན་དང་པོའི་མདོ་གཞན་ཞིག 264. ‘‘Pañcime[Pg.240], bhikkhave, dhamme appahāya abhabbo paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharituṃ. Katame pañca? Āvāsamacchariyaṃ, kulamacchariyaṃ, lābhamacchariyaṃ, vaṇṇamacchariyaṃ, akataññutaṃ akataveditaṃ – ime kho, bhikkhave, pañca dhamme appahāya abhabbo paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharituṃ. ༢༦༤. དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་པར་མི་ནུས་སོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། གནས་ཁང་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། ཁྱིམ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། རྙེད་པ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། སྙན་གྲགས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། བྱས་པ་མི་གཟོ་བ་དང་བྱས་པ་མི་བརྟན་པའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་པར་མི་ནུས་སོ། ། ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhamme pahāya bhabbo paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharituṃ. Katame pañca? Āvāsamacchariyaṃ, kulamacchariyaṃ, lābhamacchariyaṃ, vaṇṇamacchariyaṃ, akataññutaṃ akataveditaṃ – ime kho, bhikkhave, pañca dhamme pahāya bhabbo paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharitu’’nti. Cuddasamaṃ. དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་སྤངས་པས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་པར་ནུས་སོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། གནས་ཁང་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། ཁྱིམ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། རྙེད་པ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། སྙན་གྲགས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། བྱས་པ་མི་གཟོ་བ་དང་བྱས་པ་མི་བརྟན་པའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་སྤངས་པས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་པར་ནུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་བཞི་པའོ། ། 15-21. Aparadutiyajhānasuttādisattakaṃ ༡༥-༢༡. བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ཚན་བདུན་གཞན་ཞིག 265-271. ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhamme appahāya abhabbo dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ… catutthaṃ jhānaṃ… sotāpattiphalaṃ… sakadāgāmiphalaṃ… anāgāmiphalaṃ… arahattaṃ sacchikātuṃ. Katame pañca? Āvāsamacchariyaṃ, kulamacchariyaṃ, lābhamacchariyaṃ, vaṇṇamacchariyaṃ, akataññutaṃ akataveditaṃ – ime kho, bhikkhave, pañca dhamme appahāya abhabbo arahattaṃ sacchikātuṃ. ༢༦༥-༢༧༡. དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་པར་མི་ནུས་སོ། །པེ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་མི་ནུས་སོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། གནས་ཁང་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། ཁྱིམ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། རྙེད་པ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། སྙན་གྲགས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། བྱས་པ་མི་གཟོ་བ་དང་བྱས་པ་མི་བརྟན་པའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་མ་སྤངས་པར་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་མི་ནུས་སོ། ། ‘‘Pañcime, bhikkhave, dhamme pahāya bhabbo dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ… catutthaṃ jhānaṃ… sotāpattiphalaṃ… sakadāgāmiphalaṃ… anāgāmiphalaṃ… arahattaṃ sacchikātuṃ. Katame pañca? Āvāsamacchariyaṃ, kulamacchariyaṃ, lābhamacchariyaṃ, vaṇṇamacchariyaṃ, akataññutaṃ akataveditaṃ – ime kho, bhikkhave, pañca dhamme pahāya bhabbo arahattaṃ sacchikātu’’nti. Ekavīsatimaṃ. དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་སྤངས་པས་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་པར་ནུས་སོ། །པེ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་ནུས་སོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། གནས་ཁང་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། ཁྱིམ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། རྙེད་པ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། སྙན་གྲགས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། བྱས་པ་མི་གཟོ་བ་དང་བྱས་པ་མི་བརྟན་པའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་སྤངས་པས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་ནུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཉེར་གཅིག་པའོ། ། Upasampadāvaggo chaṭṭho. བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་ཚན་པ་སྟེ་དྲུག་པའོ། ། 1. Sammutipeyyālaṃ ༡. གསོལ་བ་དང་བསྐོས་པའི་སྐོར། 1. Bhattuddesakasuttaṃ ༡. ཟས་ལ་བསྐོ་བའི་དགེ་སློང་གི་མདོ། 272. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhattuddesako na sammannitabbo. Katamehi pañcahi? Chandāgatiṃ gacchati, dosāgatiṃ gacchati, mohāgatiṃ [Pg.241] gacchati, bhayāgatiṃ gacchati, uddiṭṭhānuddiṭṭhaṃ na jānāti – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhattuddesako na sammannitabbo. ༢༧༢. དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཟས་ལ་བསྐོ་བའི་དགེ་སློང་ནི་མི་བསྐོ་བར་བྱའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདུན་པས་ལོག་པར་ལྷུང་བར་འགྱུར་བ། ཞེ་སྡང་གིས་ལོག་པར་ལྷུང་བར་འགྱུར་བ། གཏི་མུག་གིས་ལོག་པར་ལྷུང་བར་འགྱུར་བ། འཇིགས་པས་ལོག་པར་ལྷུང་བར་འགྱུར་བ། བགོ་བཤའ་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པ་མི་ཤེས་པའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་ཟས་ལ་བསྐོ་བའི་དགེ་སློང་ནི་མི་བསྐོ་བར་བྱའོ། ། ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhattuddesako sammannitabbo. Katamehi pañcahi? Na chandāgatiṃ gacchati, na dosāgatiṃ gacchati, na mohāgatiṃ gacchati, na bhayāgatiṃ gacchati, uddiṭṭhānuddiṭṭhaṃ jānāti – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhattuddesako sammannitabboti. དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཟས་ལ་བསྐོ་བའི་དགེ་སློང་ནི་བསྐོ་བར་བྱའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདུན་པས་ལོག་པར་ལྷུང་བར་མི་འགྱུར་བ། ཞེ་སྡང་གིས་ལོག་པར་ལྷུང་བར་མི་འགྱུར་བ། གཏི་མུག་གིས་ལོག་པར་ལྷུང་བར་མི་འགྱུར་བ། འཇིགས་པས་ལོག་པར་ལྷུང་བར་མི་འགྱུར་བ། བགོ་བཤའ་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པ་ཤེས་པའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་ཟས་ལ་བསྐོ་བའི་དགེ་སློང་ནི་བསྐོ་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhattuddesako sammato na pesetabbo…pe… sammato pesetabbo… bālo veditabbo… paṇḍito veditabbo… khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati… akkhataṃ anupahataṃ attānaṃ pariharati… yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye… yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Na chandāgatiṃ gacchati, na dosāgatiṃ gacchati, na mohāgatiṃ gacchati, na bhayāgatiṃ gacchati, uddiṭṭhānuddiṭṭhaṃ jānāti – imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhattuddesako yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Paṭhamaṃ. དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཟས་ལ་བསྐོ་བའི་དགེ་སློང་ནི་བསྐོས་ཟིན་ཀྱང་མི་གཏང་བར་བྱའོ། །པེ། །བསྐོས་ཟིན་ན་གཏང་བར་བྱའོ། །བྱིས་པ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །མཁས་པ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །རང་ཉིད་རྨས་ཤིང་ཉམས་པར་བྱས་ཏེ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །རང་ཉིད་མ་རྨས་ཤིང་མ་ཉམས་པར་བྱས་ཏེ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཁྱེར་ཏེ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཁྱེར་ཏེ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདུན་པས་ལོག་པར་ལྷུང་བར་མི་འགྱུར་བ། ཞེ་སྡང་གིས་ལོག་པར་ལྷུང་བར་མི་འགྱུར་བ། གཏི་མུག་གིས་ལོག་པར་ལྷུང་བར་མི་འགྱུར་བ། འཇིགས་པས་ལོག་པར་ལྷུང་བར་མི་འགྱུར་བ། བགོ་བཤའ་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པ་ཤེས་པའོ། །དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་ཟས་ལ་བསྐོ་བའི་དགེ་སློང་ནི་ཇི་ལྟར་ཁྱེར་ཏེ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོའོ། ། 2-14. Senāsanapaññāpakasuttāditerasakaṃ ༢-༡༤. གནས་མལ་བཤམས་པའི་དགེ་སློང་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ཚན་བཅུ་གསུམ། 273-285. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato senāsanapaññāpako na sammannitabbo…pe… paññattāpaññattaṃ na jānāti…pe… senāsanapaññāpako sammannitabbo…pe… paññattāpaññattaṃ jānāti…pe…. ༢༧༣-༢༨༥. དགེ་སློང་དག །ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གནས་མལ་བཤམས་པའི་དགེ་སློང་ནི་མི་བསྐོ་བར་བྱའོ། །པེ། །བཤམས་པ་དང་མ་བཤམས་པ་མི་ཤེས་སོ། །པེ། །གནས་མལ་བཤམས་པའི་དགེ་སློང་ནི་བསྐོ་བར་བྱའོ། །པེ། །བཤམས་པ་དང་མ་བཤམས་པ་ཤེས་སོ། །པེ། ། Senāsanagāhāpako na sammannitabbo…pe… gahitāgahitaṃ na jānāti…pe… senāsanagāhāpako sammannitabbo…pe… gahitāgahitaṃ jānāti…pe…. གནས་མལ་ལེན་པའི་དགེ་སློང་ནི་མི་བསྐོ་བར་བྱའོ། །པེ། །བླངས་པ་དང་མ་བླངས་པ་མི་ཤེས་སོ། །པེ། །གནས་མལ་ལེན་པའི་དགེ་སློང་ནི་བསྐོ་བར་བྱའོ། །པེ། །བླངས་པ་དང་མ་བླངས་པ་ཤེས་སོ། །པེ། ། Bhaṇḍāgāriko na sammannitabbo…pe… guttāguttaṃ na jānāti… bhaṇḍāgāriko sammannitabbo…pe… guttāguttaṃ jānāti…pe…. མཛོད་འཛིན་པའི་དགེ་སློང་ནི་མི་བསྐོ་བར་བྱའོ། །པེ། །སྦས་པ་དང་མ་སྦས་པ་མི་ཤེས་སོ། །མཛོད་འཛིན་པའི་དགེ་སློང་ནི་བསྐོ་བར་བྱའོ། །པེ། །སྦས་པ་དང་མ་སྦས་པ་ཤེས་སོ། །པེ། ། Cīvarapaṭiggāhako na sammannitabbo…pe… gahitāgahitaṃ na jānāti… cīvarapaṭiggāhako sammannitabbo …pe… gahitāgahitaṃ jānāti…pe…. ཆོས་གོས་防ལེན་པའི་དགེ་སློང་ནི་མི་བསྐོ་བར་བྱའོ། །པེ། །བླངས་པ་དང་མ་བླངས་པ་མི་ཤེས་སོ། །ཆོས་གོས་ལེན་པའི་དགེ་སློང་ནི་བསྐོ་བར་བྱའོ། །པེ། །བླངས་པ་དང་མ་བླངས་པ་ཤེས་སོ། །པེ། ། Cīvarabhājako [Pg.242] na sammannitabbo…pe… bhājitābhājitaṃ na jānāti… cīvarabhājako sammannitabbo…pe… bhājitābhājitaṃ jānāti…pe…. ཆོས་གོས་བགོ་བཤའ་བྱེད་པ་པོར་མི་བསྐོ་བར་བྱའོ། །ལ། །བགོས་པ་དང་མ་བགོས་པ་མི་ཤེས་སོ། །ཆོས་གོས་བགོ་བཤའ་བྱེད་པ་པོར་བསྐོ་བར་བྱའོ། །ལ། །བགོས་པ་དང་མ་བགོས་པ་ཤེས་སོ། །ལ། Yāgubhājako na sammannitabbo…pe… yāgubhājako sammannitabbo…pe…. ཐུག་པ་བགོ་བཤའ་བྱེད་པ་པོར་མི་བསྐོ་བར་བྱའོ། །ལ། །ཐུག་པ་བགོ་བཤའ་བྱེད་པ་པོར་བསྐོ་བར་བྱའོ། །ལ། Phalabhājako na sammannitabbo…pe… phalabhājako sammannitabbo…pe…. ཤིང་ཏོག་བགོ་བཤའ་བྱེད་པ་པོར་མི་བསྐོ་བར་བྱའོ། །ལ། །ཤིང་ཏོག་བགོ་བཤའ་བྱེད་པ་པོར་བསྐོ་བར་བྱའོ། །ལ། Khajjakabhājako na sammannitabbo…pe… bhājitābhājitaṃ na jānāti… khajjakabhājako sammannitabbo…pe… bhājitābhājitaṃ jānāti…pe…. བཟའ་བཅའ་བགོ་བཤའ་བྱེད་པ་པོར་མི་བསྐོ་བར་བྱའོ། །ལ། །བགོས་པ་དང་མ་བགོས་པ་མི་ཤེས་སོ། །བཟའ་བཅའ་བགོ་བཤའ་བྱེད་པ་པོར་བསྐོ་བར་བྱའོ། །ལ། །བགོས་པ་དང་མ་བགོས་པ་ཤེས་སོ། །ལ། Appamattakavissajjako na sammannitabbo…pe… vissajjitāvissajjitaṃ na jānāti… appamattakavissajjako sammannitabbo…pe… vissajjitāvissajjitaṃ jānāti…. ཉེར་སྤྱོད་ཕྲན་ཚེགས་གཏོང་བ་པོར་མི་བསྐོ་བར་བྱའོ། །ལ། །བཏང་བ་དང་མ་བཏང་བ་མི་ཤེས་སོ། །ཉེར་སྤྱོད་ཕྲན་ཚེགས་གཏོང་བ་པོར་བསྐོ་བར་བྱའོ། །ལ། །བཏང་བ་དང་མ་བཏང་བ་ཤེས་སོ། ། Sāṭiyaggāhāpako na sammannitabbo…pe… gahitāgahitaṃ na jānāti … sāṭiyaggāhāpako sammannitabbo…pe… gahitāgahitaṃ jānāti…. ཆར་ཆུའི་གོས་སྦྱིན་པ་པོར་མི་བསྐོ་བར་བྱའོ། །ལ། །བྱིན་པ་དང་མ་བྱིན་པ་མི་ཤེས་སོ། །ཆར་ཆུའི་གོས་སྦྱིན་པ་པོར་བསྐོ་བར་བྱའོ། །ལ། །བྱིན་པ་དང་མ་བྱིན་པ་ཤེས་སོ། ། Pattaggāhāpako na sammannitabbo…pe… gahitāgahitaṃ na jānāti… pattaggāhāpako sammannitabbo…pe… gahitāgahitaṃ jānāti…. ལྷུང་བཟེད་སྦྱིན་པ་པོར་མི་བསྐོ་བར་བྱའོ། །ལ། །བྱིན་པ་དང་མ་བྱིན་པ་མི་ཤེས་སོ། །ལྷུང་བཟེད་སྦྱིན་པ་པོར་བསྐོ་བར་བྱའོ། །ལ། །བྱིན་པ་དང་མ་བྱིན་པ་ཤེས་སོ། ། Ārāmikapesako na sammannitabbo…pe… ārāmikapesako sammannitabbo…pe…. ཀུན་དགའ་ར་བ་པ་བསྐོ་བ་པོར་མི་བསྐོ་བར་བྱའོ། །ལ། །ཀུན་དགའ་ར་བ་པ་བསྐོ་བ་པོར་བསྐོ་བར་བྱའོ། །ལ། Sāmaṇerapesako na sammannitabbo…pe… sāmaṇerapesako sammannitabbo…pe…. དགེ་ཚུལ་བསྐོ་བ་པོར་མི་བསྐོ་བར་བྱའོ། །ལ། །དགེ་ཚུལ་བསྐོ་བ་པོར་བསྐོ་བར་བྱའོ། །ལ། Sammato na pesetabbo…pe… sammato pesetabbo…pe…. བསྐོས་པ་ལ་མི་བསྐོ་བར་བྱའོ། །ལ། །བསྐོས་པ་ལ་བསྐོ་བར་བྱའོ། །ལ། Sāmaṇerapesako bālo veditabbo…pe… paṇḍito veditabbo… khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati… akkhataṃ anupahataṃ attānaṃ pariharati… yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye… yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Na chandāgatiṃ gacchati, na dosāgatiṃ gacchati, na mohāgatiṃ gacchati, na bhayāgatiṃ gacchati, pesitāpesitaṃ jānāti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato sāmaṇerapesako yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Cuddasamaṃ. དགེ་ཚུལ་བསྐོ་བ་པོ་ནི་བྱིས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལ། །མགོན་པོར་རིག་པར་བྱའོ། །རང་ཉིད་རྨས་ཤིང་ཉམས་པར་བྱས་ཏེ་འཛིན་ཏོ། །རང་ཉིད་མ་རྨས་མ་ཉམས་པར་བྱས་ཏེ་འཛིན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་བ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེའོ། །ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་བ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེའོ། །ཆོས་ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདུན་པས་ལོག་པར་མི་གཤེགས། སྡང་བས་ལོག་པར་མི་གཤེགས། རྨོངས་པས་ལོག་པར་མི་གཤེགས། འཇིགས་པས་ལོག་པར་མི་གཤེགས། བསྐོས་པ་དང་མ་བསྐོས་པ་ཤེས་སོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་ཚུལ་བསྐོ་བ་པོ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་བ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་བཞི་པའོ། ། Sammutipeyyālaṃ niṭṭhitaṃ. བསྐོ་བའི་བསྐྱར་ཟློས་རྫོགས་སོ། ། 2. Sikkhāpadapeyyālaṃ ༢. བསླབ་པའི་གཞིའི་བསྐྱར་ཟློས་སོ། ། 1. Bhikkhusuttaṃ ༡. དགེ་སློང་གི་མདོ། ། 286. ‘‘Pañcahi[Pg.243], bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātī hoti, adinnādāyī hoti, abrahmacārī hoti, musāvādī hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. ༢༨༦. དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་བ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེའོ། །ཆོས་ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ཡིན་པ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ཡིན་པ། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་པ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་པ། མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་ཆང་དང་བཅོས་པའི་བཏུང་བ་བག་མེད་པའི་གནས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་བ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེའོ། ། ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, abrahmacariyā paṭivirato hoti, musāvādā paṭivirato hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Paṭhamaṃ. དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་བ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེའོ། །ཆོས་ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་པ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་པ། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་པ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་པ། མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་ཆང་དང་བཅོས་པའི་བཏུང་བ་བག་མེད་པའི་གནས་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་བ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོའོ། ། 2-7. Bhikkhunīsuttādichakkaṃ ༢-༧. དགེ་སློང་མའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་གོ ། 287-292. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā bhikkhunī…pe… sikkhamānā… sāmaṇero… sāmaṇerī… upāsako… upāsikā yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātinī hoti, adinnādāyinī hoti, kāmesumicchācārinī hoti, musāvādinī hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhāyinī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatā upāsikā yathābhataṃ nikkhittā evaṃ niraye. ༢༨༧-༢༩༢. དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་མ་ནི། །ལ། །དགེ་སློབ་མ། དགེ་ཚུལ། དགེ་ཚུལ་མ། དགེ་བསྙེན། དགེ་བསྙེན་མ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་བ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེའོ། །ཆོས་ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ཡིན་པ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ཡིན་པ། འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ཡིན་པ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་པ། མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་ཆང་དང་བཅོས་པའི་བཏུང་བ་བག་མེད་པའི་གནས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་མ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་བ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེའོ། ། ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatā upāsikā yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātā paṭiviratā hoti, adinnādānā paṭiviratā hoti, kāmesumicchācārā paṭiviratā hoti, musāvādā paṭiviratā hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratā hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgatā upāsikā yathābhataṃ nikkhittā evaṃ sagge’’ti. Sattamaṃ. དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་མ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་བ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེའོ། །ཆོས་ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་པ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་པ། འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་པ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་པ། མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་ཆང་དང་བཅོས་པའི་བཏུང་བ་བག་མེད་པའི་གནས་ལས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བསྙེན་མ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་བ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུན་པའོ། ། 8. Ājīvakasuttaṃ ༨. ཀུན་ཏུ་འཚོ་བ་པོའི་མདོ། ། 293. ‘‘Pañcahi[Pg.244], bhikkhave, dhammehi samannāgato ājīvako yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātī hoti, adinnādāyī hoti, abrahmacārī hoti, musāvādī hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato ājīvako yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye’’ti. Aṭṭhamaṃ. ༢༩༣. དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཀུན་ཏུ་འཚོ་བ་པོ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་བ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེའོ། །ཆོས་ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ཡིན་པ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ཡིན་པ། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་པ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་པ། མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་ཆང་དང་བཅོས་པའི་བཏུང་བ་བག་མེད་པའི་གནས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་ཀུན་ཏུ་འཚོ་བ་པོ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་བ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒྱད་པའོ། ། 9-17. Nigaṇṭhasuttādinavakaṃ ༩-༡༧. གཅེར་བུ་པའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་དགུའོ། ། 294-302. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato nigaṇṭho…pe… muṇḍasāvako… jaṭilako… paribbājako… māgaṇḍiko… tedaṇḍiko… āruddhako… gotamako… devadhammiko yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātī hoti, adinnādāyī hoti…pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato devadhammiko yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye’’ti. Sattarasamaṃ. ༢༩༤-༣༠༢. དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གཅེར་བུ་པ། །ལ། །སྐྲ་བྲེགས་པའི་ཉན་ཐོས། རལ་པ་ཅན། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ། མ་གན་དྷི་ཀ རྒྱུག་པ་གསུམ་པ། ཨཱ་རུདྡྷ་ཀ གཽ་ཏ་མ་ཀ ལྷའི་ཆོས་ཅན་ནི་ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་བ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེའོ། །ཆོས་ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ཡིན་པ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ཡིན་པ། །ལ། །མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་ཆང་དང་བཅོས་པའི་བཏུང་བ་བག་མེད་པའི་གནས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་ལྷའི་ཆོས་ཅན་ནི་ཇི་ལྟར་བསྐྱལ་བ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅུ་བདུན་པའོ། ། Sikkhāpadapeyyālaṃ niṭṭhitaṃ. བསླབ་པའི་གཞིའི་བསྐྱར་ཟློས་རྫོགས་སོ། ། 3. Rāgapeyyālaṃ ༣. འདོད་ཆགས་ཀྱི་བསྐྱར་ཟློས་སོ། ། 303. ‘‘Rāgassa, bhikkhave, abhiññāya pañca dhammā bhāvetabbā. Katame pañca? Asubhasaññā, maraṇasaññā, ādīnavasaññā, āhāre paṭikūlasaññā, sabbaloke anabhiratasaññā – rāgassa, bhikkhave, abhiññāya ime pañca dhammā bhāvetabbā’’ti. ༣༠༣. དགེ་སློང་དག འདོད་ཆགས་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ལྔ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མི་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། འཆི་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཉེས་དམིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་། ཟས་ལ་མི་གཙང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་སོ། །དགེ་སློང་དག འདོད་ཆགས་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། 304. ‘‘Rāgassa, bhikkhave, abhiññāya pañca dhammā bhāvetabbā. Katame pañca? Aniccasaññā, anattasaññā, maraṇasaññā, āhāre paṭikūlasaññā, sabbaloke anabhiratasaññā – rāgassa, bhikkhave, abhiññāya ime pañca dhammā bhāvetabbā’’ti. ༣༠༤. དགེ་སློང་དག འདོད་ཆགས་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ལྔ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། འཆི་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཟས་ལ་མི་གཙང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་སོ། །དགེ་སློང་དག འདོད་ཆགས་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། 305. ‘‘Rāgassa[Pg.245], bhikkhave, abhiññāya pañca dhammā bhāvetabbā. Katame pañca? Aniccasaññā, anicce dukkhasaññā, dukkhe anattasaññā, pahānasaññā, virāgasaññā – rāgassa, bhikkhave, abhiññāya ime pañca dhammā bhāvetabbā’’ti. ༣༠༥. དགེ་སློང་དག འདོད་ཆགས་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ལྔ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། མི་རྟག་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། སྤོང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འདུ་ཤེས་སོ། །དགེ་སློང་དག འདོད་ཆགས་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། 306. ‘‘Rāgassa, bhikkhave, abhiññāya pañca dhammā bhāvetabbā. Katame pañca? Saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ – rāgassa, bhikkhave, abhiññāya ime pañca dhammā bhāvetabbā’’ti. ༣༠༦. དགེ་སློང་དག འདོད་ཆགས་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ལྔ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དད་པའི་དབང་པོ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། དྲན་པའི་དབང་པོ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའོ། །དགེ་སློང་དག འདོད་ཆགས་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། 307. ‘‘Rāgassa, bhikkhave, abhiññāya pañca dhammā bhāvetabbā. Katame pañca? Saddhābalaṃ, vīriyabalaṃ, satibalaṃ, samādhibalaṃ, paññābalaṃ – rāgassa, bhikkhave, abhiññāya ime pañca dhammā bhāvetabbā’’ti. ༣༠༧. དགེ་སློང་དག འདོད་ཆགས་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ལྔ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དད་པའི་སྟོབས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། དྲན་པའི་སྟོབས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་སོ། །དགེ་སློང་དག འདོད་ཆགས་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། 308-1151. ‘‘Rāgassa, bhikkhave, pariññāya… parikkhayāya… pahānāya… khayāya… vayāya… virāgāya… nirodhāya… cāgāya… paṭinissaggāya pañca dhammā bhāvetabbā. Dosassa… mohassa… kodhassa… upanāhassa… makkhassa… paḷāsassa… issāya… macchariyassa… māyāya… sāṭheyyassa… thambhassa… sārambhassa… mānassa… atimānassa … madassa… pamādassa abhiññāya… pariññāya… parikkhayāya… pahānāya… khayāya… vayāya… virāgāya… nirodhāya… cāgāya… paṭinissaggāya pañca dhammā bhāvetabbā. ༣༠༨-༡༡༥༡. དགེ་སློང་དག འདོད་ཆགས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། །ཀུན་ཏུ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྤང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། འགོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཏོང་བའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ལྔ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། ཁྲོ་བ་དང་། འཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། འཆབ་པ་དང་། འཚིག་པ་དང་། ཕྲག་དོག་དང་། སེར་སྣ་དང་། སྒྱུ་དང་། གཡོ་དང་། གྱོང་པོ་ཉིད་དང་། ཚིག་རྩུབ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། རྒྱགས་པ་དང་། བག་མེད་པ་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཀུན་ཏུ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྤང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། འགོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཏོང་བའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ལྔ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། ། ‘‘Katame pañca? Saddhābalaṃ, vīriyabalaṃ, satibalaṃ, samādhibalaṃ, paññābalaṃ – pamādassa, bhikkhave, paṭinissaggāya ime pañca dhammā bhāvetabbā’’ti. ལྔ་གང་ཞེ་ན། དད་པའི་སྟོབས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། དྲན་པའི་སྟོབས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་སོ། །དགེ་སློང་དག བག་མེད་པ་རྣམ་པར་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། Rāgapeyyālaṃ niṭṭhitaṃ. འདོད་ཆགས་ཀྱི་བསྐྱར་ཟློས་རྫོགས་སོ། ། Tassuddānaṃ – དེའི་སྡོམ་ནི། ། Abhiññāya pariññāya parikkhayāya,Pahānāya khayāya vayena ca; Virāganirodhā cāgañca,Paṭinissaggo ime dasāti. མངོན་ཤེས་ཡོངས་ཤེས་ཀུན་ཟད་དང་། །སྤོང་དང་ཟད་དང་འཇིག་པ་དང་། །ཆགས་བྲལ་འགོག་དང་གཏོང་བ་དང་། །རྣམ་པར་སྤོང་བ་འདི་དག་བཅུའོ། ། Pañcakanipāto niṭṭhito. ལྔའི་ཚན་པ་རྫོགས་སོ། ། Tatridaṃ vagguddānaṃ – དེ་ལ་ལེའུའི་སྡོམ་ནི། ། Sekhabalaṃ [Pg.246] balañceva, pañcaṅgikañca sumanaṃ; Muṇḍanīvaraṇañca saññañca, yodhājīvañca aṭṭhamaṃ; Theraṃ kakudhaphāsuñca, andhakavindadvādasaṃ; Gilānarājatikaṇḍaṃ, saddhammāghātupāsakaṃ; Araññabrāhmaṇañceva, kimilakkosakaṃ tathā; Dīghācārāvāsikañca, duccaritūpasampadanti. སློབ་པའི་སྟོབས་དང་སྟོབས་ཉིད་དང་། །ཡན་ལག་ལྔ་དང་ཡིད་མཐུན་དང་། །སྐྲ་བྲེགས་སྒྲིབ་པ་འདུ་ཤེས་དང་། །བརྒྱད་པ་སྐྱེས་བུ་དམག་འཚོ་དང་། །གནས་བརྟན་ཀ་ཀུ་དྷ་བདེ་གནས། །བཅུ་གཉིས་པ་ནི་ཨན་དྷ་ཀ །ནད་པ་རྒྱལ་པོ་ཚེར་མ་ཅན། །དམ་ཆོས་ཀུན་ཁྲོ་དགེ་བསྙེན་དང་། །དགོན་པ་དང་ནི་བྲམ་ཟེ་ཉིད། །ཀི་མི་ལ་དང་གཤེ་བ་དང་། །རྒྱང་རིང་སྤྱོད་དང་གནས་མལ་པ་། །ཉེས་སྤྱོད་ཉེར་བསྙེན་པ་ཉིད་དོ། ། Pañcakanipātapāḷi niṭṭhitā. ལྔའི་ཚན་པའི་མདོ་རྫོགས་སོ། ། | |||
| Tiếng Việt | |||
| Kinh điển Pali | Chú giải | Phụ chú giải | Khác |
| 1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Tạng Luật) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi | 1201 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 1 1202 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 2 1203 Chú Giải Pācittiya 1204 Chú Giải Mahāvagga (Tạng Luật) 1205 Chú Giải Cūḷavagga 1206 Chú Giải Parivāra | 1301 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 1 1302 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 2 1303 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 3 | 1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Chú Giải Vinayasaṅgaha 1403 Phụ Chú Giải Vajirabuddhi 1404 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 1 1405 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 2 1406 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 1 1407 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 2 1408 Phụ Chú Giải Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 1 1411 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Thanh Tịnh Đạo - 1 8402 Thanh Tịnh Đạo - 2 8403 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 1 8404 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 2 8405 Lời Tựa Thanh Tịnh Đạo 8406 Trường Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8407 Trung Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8408 Tương Ưng Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8409 Tăng Chi Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8410 Tạng Luật (Vấn Đáp) 8411 Tạng Vi Diệu Pháp (Vấn Đáp) 8412 Chú Giải (Vấn Đáp) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Phụ Chú Giải Namakkāra 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Phụ Chú Giải Abhidhānappadīpikā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Phụ Chú Giải Subodhālaṅkāra 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8444 Mahārahanīti 8445 Dhammanīti 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8450 Cāṇakyanīti 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Phụ Chú Giải Milinda 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā |
| 2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Trường Bộ) 2103 Pāthikavagga Pāḷi | 2201 Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2202 Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2203 Chú Giải Pāthikavagga | 2301 Phụ Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2302 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2303 Phụ Chú Giải Pāthikavagga 2304 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 1 2305 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 2 | |
| 3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi | 3201 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 1 3202 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 2 3203 Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3204 Chú Giải Uparipaṇṇāsa | 3301 Phụ Chú Giải Mūlapaṇṇāsa 3302 Phụ Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3303 Phụ Chú Giải Uparipaṇṇāsa | |
| 4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Tương Ưng Bộ) | 4201 Chú Giải Sagāthāvagga 4202 Chú Giải Nidānavagga 4203 Chú Giải Khandhavagga 4204 Chú Giải Saḷāyatanavagga 4205 Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ) | 4301 Phụ Chú Giải Sagāthāvagga 4302 Phụ Chú Giải Nidānavagga 4303 Phụ Chú Giải Khandhavagga 4304 Phụ Chú Giải Saḷāyatanavagga 4305 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ) | |
| 5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi | 5201 Chú Giải Ekakanipāta 5202 Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5203 Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5204 Chú Giải Aṭṭhakādinipāta | 5301 Phụ Chú Giải Ekakanipāta 5302 Phụ Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5303 Phụ Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5304 Phụ Chú Giải Aṭṭhakādinipāta | |
| 6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi - 1 6111 Apadāna Pāḷi - 2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi - 1 6115 Jātaka Pāḷi - 2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi | 6201 Chú Giải Khuddakapāṭha 6202 Chú Giải Dhammapada - 1 6203 Chú Giải Dhammapada - 2 6204 Chú Giải Udāna 6205 Chú Giải Itivuttaka 6206 Chú Giải Suttanipāta - 1 6207 Chú Giải Suttanipāta - 2 6208 Chú Giải Vimānavatthu 6209 Chú Giải Petavatthu 6210 Chú Giải Theragāthā - 1 6211 Chú Giải Theragāthā - 2 6212 Chú Giải Therīgāthā 6213 Chú Giải Apadāna - 1 6214 Chú Giải Apadāna - 2 6215 Chú Giải Buddhavaṃsa 6216 Chú Giải Cariyāpiṭaka 6217 Chú Giải Jātaka - 1 6218 Chú Giải Jātaka - 2 6219 Chú Giải Jātaka - 3 6220 Chú Giải Jātaka - 4 6221 Chú Giải Jātaka - 5 6222 Chú Giải Jātaka - 6 6223 Chú Giải Jātaka - 7 6224 Chú Giải Mahāniddesa 6225 Chú Giải Cūḷaniddesa 6226 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 1 6227 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 2 6228 Chú Giải Nettippakaraṇa | 6301 Phụ Chú Giải Nettippakaraṇa 6302 Nettivibhāvinī | |
| 7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi - 1 7107 Yamaka Pāḷi - 2 7108 Yamaka Pāḷi - 3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi - 1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi - 2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi - 3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi - 4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi - 5 | 7201 Chú Giải Dhammasaṅgaṇi 7202 Chú Giải Sammohavinodanī 7203 Chú Giải Pañcapakaraṇa | 7301 Phụ Chú Giải Gốc Dhammasaṅgaṇī 7302 Phụ Chú Giải Gốc Vibhaṅga 7303 Phụ Chú Giải Gốc Pañcapakaraṇa 7304 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Dhammasaṅgaṇī 7305 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Pañcapakaraṇa 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Phụ Chú Giải Cổ Điển Abhidhammāvatāra 7309 Abhidhammamātikāpāḷi | |