Tipiṭaka Translation

. නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස.

Con xin đảnh lễ Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, đấng Chánh Đẳng Chánh Giác.

අඞ්ගුත්තරනිකායො

Kinh Tăng Chi Bộ

තිකනිපාතපාළි

Phẩm Ba Pháp

1. පඨමපණ්ණාසකං

Năm Mươi Kinh Đầu Tiên

1. බාලවග්ගො

1. Phẩm Người Ngu

1. භයසුත්තං

1. Kinh Sợ Hãi

1. එවං [Pg.99] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තත්‍ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘භික්ඛවො’’ති. ‘‘භදන්තෙ ’’ති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

1. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: “Này các Tỳ khưu”. “Bạch Thế Tôn”, các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

‘‘යානි කානිචි, භික්ඛවෙ, භයානි උප්පජ්ජන්ති සබ්බානි තානි බාලතො උප්පජ්ජන්ති, නො පණ්ඩිතතො. යෙ කෙචි උපද්දවා උප්පජ්ජන්ති සබ්බෙ තෙ බාලතො උප්පජ්ජන්ති, නො පණ්ඩිතතො. යෙ කෙචි උපසග්ගා උප්පජ්ජන්ති සබ්බෙ තෙ බාලතො උප්පජ්ජන්ති, නො පණ්ඩිතතො. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, නළාගාරා වා තිණාගාරා වා අග්ගි මුත්තො කූටාගාරානිපි ඩහති උල්ලිත්තාවලිත්තානි නිවාතානි ඵුසිතග්ගළානි පිහිතවාතපානානි; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, යානි කානිචි භයානි උප්පජ්ජන්ති සබ්බානි තානි බාලතො උප්පජ්ජන්ති, නො පණ්ඩිතතො. යෙ කෙචි උපද්දවා උප්පජ්ජන්ති සබ්බෙ තෙ බාලතො උප්පජ්ජන්ති, නො පණ්ඩිතතො. යෙ කෙචි උපසග්ගා උප්පජ්ජන්ති සබ්බෙ තෙ බාලතො උප්පජ්ජන්ති, නො පණ්ඩිතතො.

1. “Này các Tỳ khưu, bất cứ những sợ hãi nào khởi lên, tất cả chúng đều khởi lên từ người ngu, không phải từ người trí. Bất cứ những tai họa nào khởi lên, tất cả chúng đều khởi lên từ người ngu, không phải từ người trí. Bất cứ những hiểm nguy nào khởi lên, tất cả chúng đều khởi lên từ người ngu, không phải từ người trí. Này các Tỳ khưu, ví như ngọn lửa phát ra từ một ngôi nhà lợp bằng sậy hay một ngôi nhà lợp bằng cỏ, nó cũng đốt cháy luôn cả những ngôi nhà có nóc nhọn, được trát vữa trong ngoài, kín gió, cài then, đóng kín cửa sổ; cũng vậy, này các Tỳ khưu, bất cứ những sợ hãi nào khởi lên, tất cả chúng đều khởi lên từ người ngu, không phải từ người trí. Bất cứ những tai họa nào khởi lên, tất cả chúng đều khởi lên từ người ngu, không phải từ người trí. Bất cứ những hiểm nguy nào khởi lên, tất cả chúng đều khởi lên từ người ngu, không phải từ người trí.

‘‘ඉති [Pg.100] ඛො, භික්ඛවෙ, සප්පටිභයො බාලො, අප්පටිභයො පණ්ඩිතො. සඋපද්දවො බාලො, අනුපද්දවො පණ්ඩිතො. සඋපසග්ගො බාලො, අනුපසග්ගො පණ්ඩිතො. නත්ථි, භික්ඛවෙ, පණ්ඩිතතො භයං, නත්ථි පණ්ඩිතතො උපද්දවො, නත්ථි පණ්ඩිතතො උපසග්ගො.

“Như vậy, này các Tỳ khưu, người ngu có sợ hãi, người trí không có sợ hãi. Người ngu có tai họa, người trí không có tai họa. Người ngu có hiểm nguy, người trí không có hiểm nguy. Này các Tỳ khưu, từ người trí không có sợ hãi, từ người trí không có tai họa, từ người trí không có hiểm nguy.

‘‘තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘යෙහි තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො වෙදිතබ්බො තෙ තයො ධම්මෙ අභිනිවජ්ජෙත්වා, යෙහි තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වෙදිතබ්බො තෙ තයො ධම්මෙ සමාදාය වත්තිස්සාමා’ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. පඨමං.

“Do vậy, này các Tỳ khưu, các con phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ tránh xa ba pháp mà do đó một người được biết là kẻ ngu, và chúng ta sẽ thực hành ba pháp mà do đó một người được biết là bậc trí’. Này các Tỳ khưu, các con phải học tập như vậy.” (Kinh thứ nhất)

2. ලක්ඛණසුත්තං

2. Kinh Tướng

2. ‘‘කම්මලක්ඛණො, භික්ඛවෙ, බාලො, කම්මලක්ඛණො පණ්ඩිතො, අපදානසොභනී පඤ්ඤාති. තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො වෙදිතබ්බො. කතමෙහි තීහි? කායදුච්චරිතෙන, වචීදුච්චරිතෙන, මනොදුච්චරිතෙන. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො වෙදිතබ්බො.

“Này các Tỳ khưu, người ngu được nhận biết qua hành động, người trí được nhận biết qua hành động, trí tuệ tỏa sáng qua việc làm. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là kẻ ngu. Thế nào là ba? Thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là kẻ ngu.

‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වෙදිතබ්බො. කතමෙහි තීහි? කායසුචරිතෙන, වචීසුචරිතෙන, මනොසුචරිතෙන. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වෙදිතබ්බො.

2. “Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là bậc trí. Thế nào là ba? Thân làm thiện, miệng nói thiện, ý nghĩ thiện. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là bậc trí.

2. “Do vậy, này các Tỳ khưu, các con phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ tránh xa ba pháp mà do đó một người được biết là kẻ ngu, và chúng ta sẽ thực hành ba pháp mà do đó một người được biết là bậc trí’. Này các Tỳ khưu, các con phải học tập như vậy.” (Kinh thứ hai)

3. චින්තීසුත්තං

3. Kinh Suy Tư

3. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, බාලස්ස බාලලක්ඛණානි බාලනිමිත්තානි බාලාපදානානි. කතමානි තීණි? ඉධ, භික්ඛවෙ, බාලො දුච්චින්තිතචින්තී ච හොති දුබ්භාසිතභාසී ච දුක්කටකම්මකාරී ච. නො චෙදං, භික්ඛවෙ, බාලො දුච්චින්තිතචින්තී ච අභවිස්ස දුබ්භාසිතභාසී ච දුක්කටකම්මකාරී ච, කෙන නං පණ්ඩිතා ජානෙය්‍යුං – ‘බාලො අයං භවං අසප්පුරිසො’ති? යස්මා [Pg.101] ච ඛො, භික්ඛවෙ, බාලො දුච්චින්තිතචින්තී ච හොති දුබ්භාසිතභාසී ච දුක්කටකම්මකාරී ච තස්මා නං පණ්ඩිතා ජානන්ති – ‘බාලො අයං භවං අසප්පුරිසො’ති. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි බාලස්ස බාලලක්ඛණානි බාලනිමිත්තානි බාලාපදානානි.

“Này các Tỳ khưu, có ba điều này là đặc điểm của người ngu, là dấu hiệu của người ngu, là biểu hiện của người ngu. Thế nào là ba? Ở đây, này các Tỳ khưu, người ngu suy nghĩ những điều xấu, nói những lời xấu, và làm những việc xấu. Này các Tỳ khưu, nếu người ngu không suy nghĩ những điều xấu, không nói những lời xấu, và không làm những việc xấu, thì làm sao những người trí biết được rằng: ‘Vị này là người ngu, là người không chân chính’? Nhưng vì, này các Tỳ khưu, người ngu suy nghĩ những điều xấu, nói những lời xấu, và làm những việc xấu, nên những người trí biết rằng: ‘Vị này là người ngu, là người không chân chính’. Này các Tỳ khưu, đây là ba đặc điểm của người ngu, dấu hiệu của người ngu, biểu hiện của người ngu.

‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, පණ්ඩිතස්ස පණ්ඩිතලක්ඛණානි පණ්ඩිතනිමිත්තානි පණ්ඩිතාපදානානි. කතමානි තීණි? ඉධ, භික්ඛවෙ, පණ්ඩිතො සුචින්තිතචින්තී ච හොති සුභාසිතභාසී ච සුකතකම්මකාරී ච. නො චෙදං, භික්ඛවෙ, පණ්ඩිතො සුචින්තිතචින්තී ච අභවිස්ස සුභාසිතභාසී ච සුකතකම්මකාරී ච, කෙන නං පණ්ඩිතා ජානෙය්‍යුං – ‘පණ්ඩිතො අයං භවං සප්පුරිසො’ති? යස්මා ච ඛො, භික්ඛවෙ, පණ්ඩිතො සුචින්තිතචින්තී ච හොති සුභාසිතභාසී ච සුකතකම්මකාරී ච තස්මා නං පණ්ඩිතා ජානන්ති – ‘පණ්ඩිතො අයං භවං සප්පුරිසො’ති. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි පණ්ඩිතස්ස පණ්ඩිතලක්ඛණානි පණ්ඩිතනිමිත්තානි පණ්ඩිතාපදානානි. තස්මාතිහ…. තතියං.

“Này các Tỳ khưu, có ba điều này là đặc điểm của người trí, là dấu hiệu của người trí, là biểu hiện của người trí. Thế nào là ba? Ở đây, này các Tỳ khưu, người trí suy nghĩ những điều tốt, nói những lời tốt, và làm những việc tốt. Này các Tỳ khưu, nếu người trí không suy nghĩ những điều tốt, không nói những lời tốt, và không làm những việc tốt, thì làm sao những người trí biết được rằng: ‘Vị này là người trí, là người chân chính’? Nhưng vì, này các Tỳ khưu, người trí suy nghĩ những điều tốt, nói những lời tốt, và làm những việc tốt, nên những người trí biết rằng: ‘Vị này là người trí, là người chân chính’. Này các Tỳ khưu, đây là ba đặc điểm của người trí, dấu hiệu của người trí, biểu hiện của người trí. Do vậy... (Kinh thứ ba)

4. අච්චයසුත්තං

4. Kinh Lỗi Lầm

4. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො වෙදිතබ්බො. කතමෙහි තීහි? අච්චයං අච්චයතො න පස්සති, අච්චයං අච්චයතො දිස්වා යථාධම්මං නප්පටිකරොති, පරස්ස ඛො පන අච්චයං දෙසෙන්තස්ස යථාධම්මං නප්පටිග්ගණ්හාති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො වෙදිතබ්බො.

3. “Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là kẻ ngu. Thế nào là ba? Không thấy lỗi lầm là lỗi lầm; thấy lỗi lầm là lỗi lầm nhưng không sửa chữa đúng pháp; khi người khác thú nhận lỗi lầm, không chấp nhận đúng pháp. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là kẻ ngu.

‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වෙදිතබ්බො. කතමෙහි තීහි? අච්චයං අච්චයතො පස්සති, අච්චයං අච්චයතො දිස්වා යථාධම්මං පටිකරොති, පරස්ස ඛො පන අච්චයං දෙසෙන්තස්ස යථාධම්මං පටිග්ගණ්හාති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වෙදිතබ්බො. තස්මාතිහ…. චතුත්ථං.

3. “Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là bậc trí. Thế nào là ba? Thấy lỗi lầm là lỗi lầm; thấy lỗi lầm là lỗi lầm và sửa chữa đúng pháp; khi người khác thú nhận lỗi lầm, chấp nhận đúng pháp. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là bậc trí. Do vậy... (Kinh thứ tư)

5. අයොනිසොසුත්තං

5. Kinh Phi Như Lý

5. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො වෙදිතබ්බො. කතමෙහි තීහි? අයොනිසො පඤ්හං කත්තා හොති, අයොනිසො පඤ්හං විස්සජ්ජෙතා හොති, පරස්ස ඛො පන යොනිසො පඤ්හං විස්සජ්ජිතං පරිමණ්ඩලෙහි [Pg.102] පදබ්‍යඤ්ජනෙහි සිලිට්ඨෙහි උපගතෙහි නාබ්භනුමොදිතා හොති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො වෙදිතබ්බො.

5. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp nên được biết là kẻ ngu. Ba pháp nào? (1) Đặt câu hỏi không như lý. (2) Trả lời câu hỏi không như lý. (3) Và đối với câu hỏi được người khác trả lời như lý, với các từ ngữ và văn tự tròn trịa, trôi chảy, hợp lý, lại không hoan hỷ. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này nên được biết là kẻ ngu.

‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වෙදිතබ්බො. කතමෙහි තීහි? යොනිසො පඤ්හං කත්තා හොති, යොනිසො පඤ්හං විස්සජ්ජෙතා හොති, පරස්ස ඛො පන යොනිසො පඤ්හං විස්සජ්ජිතං පරිමණ්ඩලෙහි පදබ්‍යඤ්ජනෙහි සිලිට්ඨෙහි උපගතෙහි අබ්භනුමොදිතා හොති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වෙදිතබ්බො. තස්මාතිහ…. පඤ්චමං.

Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp nên được biết là người trí. Ba pháp nào? (1) Đặt câu hỏi như lý. (2) Trả lời câu hỏi như lý. (3) Và đối với câu hỏi được người khác trả lời như lý, với các từ ngữ và văn tự tròn trịa, trôi chảy, hợp lý, lại hoan hỷ. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này nên được biết là người trí. Do vậy... Kinh thứ năm.

6. අකුසලසුත්තං

6. Kinh Bất Thiện

6. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො වෙදිතබ්බො. කතමෙහි තීහි? අකුසලෙන කායකම්මෙන, අකුසලෙන වචීකම්මෙන, අකුසලෙන මනොකම්මෙන. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො වෙදිතබ්බො.

6. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp nên được biết là kẻ ngu. Ba pháp nào? Với thân nghiệp bất thiện, với khẩu nghiệp bất thiện, với ý nghiệp bất thiện. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này nên được biết là kẻ ngu.

‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වෙදිතබ්බො. කතමෙහි තීහි? කුසලෙන කායකම්මෙන, කුසලෙන වචීකම්මෙන, කුසලෙන මනොකම්මෙන. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වෙදිතබ්බො. තස්මාතිහ…. ඡට්ඨං.

Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp nên được biết là người trí. Ba pháp nào? Với thân nghiệp thiện, với khẩu nghiệp thiện, với ý nghiệp thiện. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này nên được biết là người trí. Do vậy... Kinh thứ sáu.

7. සාවජ්ජසුත්තං

7. Kinh Có Tội

7. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො වෙදිතබ්බො. කතමෙහි තීහි? සාවජ්ජෙන කායකම්මෙන, සාවජ්ජෙන වචීකම්මෙන, සාවජ්ජෙන මනොකම්මෙන…පෙ… අනවජ්ජෙන කායකම්මෙන, අනවජ්ජෙන වචීකම්මෙන, අනවජ්ජෙන මනොකම්මෙන…පෙ…. සත්තමං.

7. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp nên được biết là kẻ ngu. Ba pháp nào? Với thân nghiệp có tội, với khẩu nghiệp có tội, với ý nghiệp có tội...v.v... với thân nghiệp không có tội, với khẩu nghiệp không có tội, với ý nghiệp không có tội...v.v... Kinh thứ bảy.

8. සබ්‍යාබජ්ඣසුත්තං

8. Kinh Có Tổn Hại

8. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො වෙදිතබ්බො. කතමෙහි තීහි? සබ්‍යාබජ්ඣෙන කායකම්මෙන, සබ්‍යාබජ්ඣෙන වචීකම්මෙන, සබ්‍යාබජ්ඣෙන මනොකම්මෙන…පෙ… අබ්‍යාබජ්ඣෙන කායකම්මෙන, අබ්‍යාබජ්ඣෙන වචීකම්මෙන[Pg.103], අබ්‍යාබජ්ඣෙන මනොකම්මෙන. ඉමෙහි, ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වෙදිතබ්බො.

8. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp nên được biết là kẻ ngu. Ba pháp nào? Với thân nghiệp có tổn hại, với khẩu nghiệp có tổn hại, với ý nghiệp có tổn hại...v.v... với thân nghiệp không có tổn hại, với khẩu nghiệp không có tổn hại, với ý nghiệp không có tổn hại. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này nên được biết là người trí.

Này các Tỳ khưu, do vậy, các con phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ tránh xa ba pháp mà người có đủ chúng được biết là kẻ ngu, và chúng ta sẽ thực hành ba pháp mà người có đủ chúng được biết là người trí’. Này các Tỳ khưu, các con phải học tập như vậy. Kinh thứ tám.

9. ඛතසුත්තං

9. Kinh Bị Hủy Hoại

9. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො අබ්‍යත්තො අසප්පුරිසො ඛතං උපහතං අත්තානං පරිහරති, සාවජ්ජො ච හොති සානුවජ්ජො ච විඤ්ඤූනං, බහුඤ්ච අපුඤ්ඤං පසවති. කතමෙහි තීහි? කායදුච්චරිතෙන, වචීදුච්චරිතෙන, මනොදුච්චරිතෙන. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො අබ්‍යත්තො අසප්පුරිසො ඛතං උපහතං අත්තානං පරිහරති, සාවජ්ජො ච හොති සානුවජ්ජො ච විඤ්ඤූනං, බහුඤ්ච අපුඤ්ඤං පසවති.

9. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp, là kẻ ngu, không khéo léo, không phải bậc chân nhân, tự mình mang lấy thân bị hủy hoại, bị tổn thương, có tội lỗi, bị người trí khiển trách, và tạo ra nhiều điều bất thiện. Ba pháp nào? Với thân ác hạnh, với khẩu ác hạnh, với ý ác hạnh. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này, là kẻ ngu, không khéo léo, không phải bậc chân nhân, tự mình mang lấy thân bị hủy hoại, bị tổn thương, có tội lỗi, bị người trí khiển trách, và tạo ra nhiều điều bất thiện.

‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වියත්තො සප්පුරිසො අක්ඛතං අනුපහතං අත්තානං පරිහරති, අනවජ්ජො ච හොති අනනුවජ්ජො ච විඤ්ඤූනං, බහුඤ්ච පුඤ්ඤං පසවති. කතමෙහි තීහි? කායසුචරිතෙන, වචීසුචරිතෙන, මනොසුචරිතෙන. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වියත්තො සප්පුරිසො අක්ඛතං අනුපහතං අත්තානං පරිහරති, අනවජ්ජො ච හොති අනනුවජ්ජො ච විඤ්ඤූනං, බහුඤ්ච පුඤ්ඤං පසවතී’’ති. නවමං.

Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp, là người trí, khéo léo, là bậc chân nhân, tự mình mang lấy thân không bị hủy hoại, không bị tổn thương, không có tội lỗi, không bị người trí khiển trách, và tạo ra nhiều điều phước thiện. Ba pháp nào? Với thân thiện hạnh, với khẩu thiện hạnh, với ý thiện hạnh. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này, là người trí, khéo léo, là bậc chân nhân, tự mình mang lấy thân không bị hủy hoại, không bị tổn thương, không có tội lỗi, không bị người trí khiển trách, và tạo ra nhiều điều phước thiện. Kinh thứ chín.

10. මලසුත්තං

10. Kinh Cấu Uế

10. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො තයො මලෙ අප්පහාය යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං නිරයෙ. කතමෙහි තීහි? දුස්සීලො ච හොති, දුස්සීල්‍යමලඤ්චස්ස අප්පහීනං හොති; ඉස්සුකී ච හොති, ඉස්සාමලඤ්චස්ස අප්පහීනං හොති; මච්ඡරී ච හොති, මච්ඡෙරමලඤ්චස්ස අප්පහීනං හොති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො ඉමෙ තයො මලෙ අප්පහාය යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං නිරයෙ.

10. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp, do không từ bỏ ba cấu uế, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, (người ấy) bị đặt vào địa ngục. Ba pháp nào? (1) Là người ác giới, và cấu uế của ác giới nơi người ấy chưa được từ bỏ. (2) Là người tật đố, và cấu uế của tật đố nơi người ấy chưa được từ bỏ. (3) Là người xan tham, và cấu uế của xan tham nơi người ấy chưa được từ bỏ. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này, do không từ bỏ ba cấu uế này, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, (người ấy) bị đặt vào địa ngục.

‘‘තීහි[Pg.104], භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො තයො මලෙ පහාය යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං සග්ගෙ. කතමෙහි තීහි? සීලවා ච හොති, දුස්සීල්‍යමලඤ්චස්ස පහීනං හොති; අනිස්සුකී ච හොති, ඉස්සාමලඤ්චස්ස පහීනං හොති; අමච්ඡරී ච හොති, මච්ඡෙරමලඤ්චස්ස පහීනං හොති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො ඉමෙ තයො මලෙ පහාය යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං සග්ගෙ’’ති. දසමං.

Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp, do đã từ bỏ ba cấu uế, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, (người ấy) được đặt vào cõi trời. Ba pháp nào? (1) Là người có giới, và cấu uế của ác giới nơi người ấy đã được từ bỏ. (2) Là người không tật đố, và cấu uế của tật đố nơi người ấy đã được từ bỏ. (3) Là người không xan tham, và cấu uế của xan tham nơi người ấy đã được từ bỏ. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này, do đã từ bỏ ba cấu uế này, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, (người ấy) được đặt vào cõi trời. Kinh thứ mười.

බාලවග්ගො පඨමො.

Phẩm Kẻ Ngu, thứ nhất.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

භයං ලක්ඛණචින්තී ච, අච්චයඤ්ච අයොනිසො;

අකුසලඤ්ච සාවජ්ජං, සබ්‍යාබජ්ඣඛතං මලන්ති.

Sợ hãi, đặc tướng, và suy nghĩ, lỗi lầm và không như lý; bất thiện và có tội, có tổn hại, bị hủy hoại, và cấu uế.

2. රථකාරවග්ගො

2. Phẩm Người Làm Xe

1. ඤාතසුත්තං

1. Kinh Nổi Tiếng

11. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො ඤාතො භික්ඛු බහුජනඅහිතාය පටිපන්නො හොති බහුජනදුක්ඛාය, බහුනො ජනස්ස අනත්ථාය අහිතාය දුක්ඛාය දෙවමනුස්සානං. කතමෙහි තීහි? අනනුලොමිකෙ කායකම්මෙ සමාදපෙති, අනනුලොමිකෙ වචීකම්මෙ සමාදපෙති, අනනුලොමිකෙසු ධම්මෙසු සමාදපෙති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො ඤාතො භික්ඛු බහුජනඅහිතාය පටිපන්නො හොති බහුජනදුක්ඛාය, බහුනො ජනස්ස අනත්ථාය අහිතාය දුක්ඛාය දෙවමනුස්සානං.

11. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nổi tiếng, thành tựu ba pháp, là người thực hành vì không lợi ích cho đa số, vì đau khổ cho đa số, vì không mục đích, không lợi ích, vì đau khổ cho chư thiên và loài người. Do ba pháp nào? Vị ấy khuyến khích trong thân nghiệp không thích hợp, khuyến khích trong khẩu nghiệp không thích hợp, khuyến khích trong các pháp không thích hợp. Này các Tỳ khưu, chính do ba pháp này, vị Tỳ khưu nổi tiếng, thành tựu ba pháp, là người thực hành vì không lợi ích cho đa số, vì đau khổ cho đa số, vì không mục đích, không lợi ích, vì đau khổ cho chư thiên và loài người.

‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො ඤාතො භික්ඛු බහුජනහිතාය පටිපන්නො හොති බහුජනසුඛාය, බහුනො ජනස්ස අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. කතමෙහි තීහි? අනුලොමිකෙ කායකම්මෙ සමාදපෙති, අනුලොමිකෙ වචීකම්මෙ සමාදපෙති, අනුලොමිකෙසු ධම්මෙසු සමාදපෙති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො ඤාතො භික්ඛු බහුජනහිතාය පටිපන්නො හොති බහුජනසුඛාය, බහුනො ජනස්ස අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සාන’’න්ති. පඨමං.

Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nổi tiếng, thành tựu ba pháp, là người thực hành vì lợi ích cho đa số, vì an lạc cho đa số, vì mục đích, vì lợi ích, vì an lạc cho chư thiên và loài người. Do ba pháp nào? Vị ấy khuyến khích trong thân nghiệp thích hợp, khuyến khích trong khẩu nghiệp thích hợp, khuyến khích trong các pháp thích hợp. Này các Tỳ khưu, chính do ba pháp này, vị Tỳ khưu nổi tiếng, thành tựu ba pháp, là người thực hành vì lợi ích cho đa số, vì an lạc cho đa số, vì mục đích, vì lợi ích, vì an lạc cho chư thiên và loài người. Hết phẩm thứ nhất.

2. සාරණීයසුත්තං

2. Kinh Cần Ghi Nhớ

12. ‘‘තීණිමානි[Pg.105], භික්ඛවෙ, රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාවසිත්තස්ස යාවජීවං සාරණීයානි භවන්ති. කතමානි තීණි? යස්මිං, භික්ඛවෙ, පදෙසෙ රාජා ඛත්තියො මුද්ධාවසිත්තො ජාතො හොති. ඉදං, භික්ඛවෙ, පඨමං රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාවසිත්තස්ස යාවජීවං සාරණීයං හොති.

12. Này các Tỳ khưu, có ba nơi này mà vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh cần phải ghi nhớ trọn đời. Ba nơi nào? Này các Tỳ khưu, nơi nào vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh được sanh ra. Này các Tỳ khưu, đây là nơi thứ nhất mà vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh cần phải ghi nhớ trọn đời.

‘‘පුන චපරං, භික්ඛවෙ, යස්මිං පදෙසෙ රාජා ඛත්තියො මුද්ධාවසිත්තො හොති. ඉදං, භික්ඛවෙ, දුතියං රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාවසිත්තස්ස යාවජීවං සාරණීයං හොති.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, nơi nào vị vua dòng Sát-đế-lỵ được làm lễ quán đảnh. Này các Tỳ khưu, đây là nơi thứ hai mà vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh cần phải ghi nhớ trọn đời.

‘‘පුන චපරං, භික්ඛවෙ, යස්මිං පදෙසෙ රාජා ඛත්තියො මුද්ධාවසිත්තො සඞ්ගාමං අභිවිජිනිත්වා විජිතසඞ්ගාමො තමෙව සඞ්ගාමසීසං අජ්ඣාවසති. ඉදං, භික්ඛවෙ, තතියං රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාවසිත්තස්ස යාවජීවං සාරණීයං හොති. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාවසිත්තස්ස යාවජීවං සාරණීයානි භවන්ති.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, nơi nào vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, sau khi chiến thắng trận mạc, đã chiến thắng và trú tại, cai quản chính nơi chiến trường ấy. Này các Tỳ khưu, đây là nơi thứ ba mà vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh cần phải ghi nhớ trọn đời. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba nơi mà vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh cần phải ghi nhớ trọn đời.

‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, තීණිමානි භික්ඛුස්ස යාවජීවං සාරණීයානි භවන්ති. කතමානි තීණි? යස්මිං, භික්ඛවෙ, පදෙසෙ භික්ඛු කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො හොති. ඉදං, භික්ඛවෙ, පඨමං භික්ඛුස්ස යාවජීවං සාරණීයං හොති.

Cũng vậy, này các Tỳ khưu, có ba nơi này mà vị Tỳ khưu cần phải ghi nhớ trọn đời. Ba nơi nào? Này các Tỳ khưu, nơi nào vị Tỳ khưu cạo bỏ râu tóc, đắp y cà-sa, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia. Này các Tỳ khưu, đây là nơi thứ nhất mà vị Tỳ khưu cần phải ghi nhớ trọn đời.

‘‘පුන චපරං, භික්ඛවෙ, යස්මිං පදෙසෙ භික්ඛු ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛසමුදයො’ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛනිරොධො’ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති. ඉදං, භික්ඛවෙ, දුතියං භික්ඛුස්ස යාවජීවං සාරණීයං හොති.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, nơi nào vị Tỳ khưu tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ’, tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ Tập’, tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ Diệt’, tuệ tri như thật: ‘Đây là Con Đường Đưa Đến Khổ Diệt’. Này các Tỳ khưu, đây là nơi thứ hai mà vị Tỳ khưu cần phải ghi nhớ trọn đời.

‘‘පුන චපරං, භික්ඛවෙ, යස්මිං පදෙසෙ භික්ඛු ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. ඉදං, භික්ඛවෙ, තතියං භික්ඛුස්ස යාවජීවං සාරණීයං හොති. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි භික්ඛුස්ස යාවජීවං සාරණීයානි භවන්තී’’ති. දුතියං.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, nơi nào vị Tỳ khưu, do đoạn tận các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại. Này các Tỳ khưu, đây là nơi thứ ba mà vị Tỳ khưu cần phải ghi nhớ trọn đời. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba nơi mà vị Tỳ khưu cần phải ghi nhớ trọn đời. Hết phẩm thứ hai.

3. ආසංසසුත්තං

3. Kinh Hy Vọng

13. ‘‘තයොමෙ[Pg.106], භික්ඛවෙ, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? නිරාසො, ආසංසො, විගතාසො. කතමො ච, භික්ඛවෙ පුග්ගලො නිරාසො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො නීචෙ කුලෙ පච්චාජාතො හොති, චණ්ඩාලකුලෙ වා වෙනකුලෙ වා නෙසාදකුලෙ වා රථකාරකුලෙ වා පුක්කුසකුලෙ වා දලිද්දෙ අප්පන්නපානභොජනෙ කසිරවුත්තිකෙ, යත්ථ කසිරෙන ඝාසච්ඡාදො ලබ්භති. සො ච හොති දුබ්බණ්ණො දුද්දසිකො ඔකොටිමකො බව්හාබාධො කාණො වා කුණී වා ඛඤ්ජො වා පක්ඛහතො වා, න ලාභී අන්නස්ස පානස්ස වත්ථස්ස යානස්ස මාලාගන්ධවිලෙපනස්ස සෙය්‍යාවසථපදීපෙය්‍යස්ස. සො සුණාති – ‘ඉත්ථන්නාමො කිර ඛත්තියො ඛත්තියෙහි ඛත්තියාභිසෙකෙන අභිසිත්තො’ති. තස්ස න එවං හොති – ‘කුදාස්සු නාම මම්පි ඛත්තියා ඛත්තියාභිසෙකෙන අභිසිඤ්චිස්සන්තී’ති! අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො නිරාසො.

13. Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Người không hy vọng, người có hy vọng, và người đã hết hy vọng. Và này các Tỳ khưu, thế nào là người không hy vọng? Ở đây, này các Tỳ khưu, có người sanh vào gia đình hạ tiện, hoặc gia đình người Chiên-đà-la, hoặc gia đình người đan tre, hoặc gia đình người đi săn, hoặc gia đình người làm xe, hoặc gia đình người đổ rác; nghèo khổ, ít đồ ăn thức uống, sinh kế khó khăn, khó khăn mới có được cơm ăn áo mặc. Và người ấy xấu xí, khó nhìn, thấp lùn, nhiều bệnh tật; hoặc mù, hoặc què tay, hoặc què chân, hoặc bại liệt; không nhận được đồ ăn, thức uống, vải mặc, xe cộ, vòng hoa, hương liệu, thuốc thoa, giường nằm, trú sở, đèn đuốc. Người ấy nghe rằng: ‘Vị Sát-đế-lỵ tên là... đã được các vị Sát-đế-lỵ làm lễ quán đảnh.’ Vị ấy không nghĩ rằng: ‘Khi nào các vị Sát-đế-lỵ sẽ làm lễ quán đảnh cho ta?’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người không hy vọng.

‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ආසංසො? ඉධ, භික්ඛවෙ, රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාවසිත්තස්ස ජෙට්ඨො පුත්තො හොති ආභිසෙකො අනභිසිත්තො අචලප්පත්තො. සො සුණාති – ‘ඉත්ථන්නාමො කිර ඛත්තියො ඛත්තියෙහි ඛත්තියාභිසෙකෙන අභිසිත්තො’ති. තස්ස එවං හොති – ‘කුදාස්සු නාම මම්පි ඛත්තියා ඛත්තියාභිසෙකෙන අභිසිඤ්චිස්සන්තී’ති! අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ආසංසො.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là người có hy vọng? Ở đây, này các Tỳ khưu, có người con trai trưởng của vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, xứng đáng được quán đảnh, chưa được quán đảnh, đã đến tuổi trưởng thành. Vị ấy nghe rằng: ‘Vị Sát-đế-lỵ tên là... đã được các vị Sát-đế-lỵ làm lễ quán đảnh.’ Vị ấy nghĩ rằng: ‘Khi nào các vị Sát-đế-lỵ sẽ làm lễ quán đảnh cho ta?’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có hy vọng.

‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො විගතාසො? ඉධ, භික්ඛවෙ, රාජා හොති ඛත්තියො මුද්ධාවසිත්තො. සො සුණාති – ‘ඉත්ථන්නාමො කිර ඛත්තියො ඛත්තියෙහි ඛත්තියාභිසෙකෙන අභිසිත්තො’ති. තස්ස න එවං හොති – ‘කුදාස්සු නාම මම්පි ඛත්තියා ඛත්තියාභිසෙකෙන අභිසිඤ්චිස්සන්තී’ති! තං කිස්ස හෙතු? යා හිස්ස, භික්ඛවෙ, පුබ්බෙ අනභිසිත්තස්ස අභිසෙකාසා සා පටිප්පස්සද්ධා. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො විගතාසො. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං.

Này các Tỳ khưu, thế nào là người đã hết mong mỏi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có vị vua thuộc dòng Sát-đế-lỵ đã được làm lễ quán đảnh. Vị ấy nghe rằng: ‘Vị vua Sát-đế-lỵ tên là... đã được các vị Sát-đế-lỵ làm lễ quán đảnh.’ Vị ấy không khởi lên ý nghĩ như vầy: ‘Khi nào các vị Sát-đế-lỵ sẽ làm lễ quán đảnh cho ta?’ Vì cớ sao? Này các Tỳ khưu, vì rằng sự mong mỏi được quán đảnh của vị ấy khi trước chưa được quán đảnh, nay đã được lắng dịu. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người đã hết mong mỏi. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này có mặt, hiện hữu ở trên đời.

‘‘එවමෙවං [Pg.107] ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා භික්ඛූසු. කතමෙ තයො? නිරාසො, ආසංසො, විගතාසො. කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො නිරාසො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො දුස්සීලො හොති පාපධම්මො අසුචි සඞ්කස්සරසමාචාරො පටිච්ඡන්නකම්මන්තො අස්සමණො සමණපටිඤ්ඤො අබ්‍රහ්මචාරී බ්‍රහ්මචාරිපටිඤ්ඤො අන්තොපූති අවස්සුතො කසම්බුජාතො. සො සුණාති – ‘ඉත්ථන්නාමො කිර භික්ඛු ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරතී’ති. තස්ස න එවං හොති – ‘කුදාස්සු නාම අහම්පි ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරිස්සාමී’ති! අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො නිරාසො.

Này các Tỳ khưu, cũng vậy, có ba hạng người này có mặt, hiện hữu giữa các Tỳ khưu. Ba hạng nào? Người không mong mỏi, người có mong mỏi, và người đã hết mong mỏi. Này các Tỳ khưu, thế nào là người không mong mỏi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người ác giới, có pháp ác, không trong sạch, hành vi đáng ngờ, hành động che giấu, không phải Sa-môn nhưng tự nhận là Sa-môn, không sống phạm hạnh nhưng tự nhận sống phạm hạnh, bên trong thối rữa, bị rỉ chảy, sinh ra như rác rưởi. Vị ấy nghe rằng: ‘Vị Tỳ khưu tên là... do đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại.’ Vị ấy không khởi lên ý nghĩ như vầy: ‘Khi nào ta cũng sẽ, do đoạn tận các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại?’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người không mong mỏi.

‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ආසංසො? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලවා හොති කල්‍යාණධම්මො. සො සුණාති ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරතී’ති. තස්ස එවං හොති – ‘කුදාස්සු නාම අහම්පි ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරිස්සාමී’ති! අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ආසංසො.

Này các Tỳ khưu, thế nào là người có mong mỏi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có vị Tỳ khưu có giới hạnh, có thiện pháp. Vị ấy nghe (rằng vị Tỳ khưu tên là...) do đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại. Vị ấy khởi lên ý nghĩ như vầy: ‘Khi nào ta cũng sẽ, do đoạn tận các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại?’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có mong mỏi.

‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො විගතාසො? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අරහං හොති ඛීණාසවො. සො සුණාති – ‘ඉත්ථන්නාමො කිර භික්ඛු ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරතී’ති. තස්ස න එවං හොති – ‘කුදාස්සු නාම අහම්පි ආසවානං ඛයා…පෙ… සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරිස්සාමී’ති! තං කිස්ස හෙතු? යා හිස්ස, භික්ඛවෙ, පුබ්බෙ අවිමුත්තස්ස විමුත්තාසා සා පටිප්පස්සද්ධා. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො විගතාසො. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා භික්ඛූසූ’’ති. තතියං.

Này các Tỳ khưu, thế nào là người đã hết mong mỏi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có vị Tỳ khưu là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc. Vị ấy nghe rằng: ‘Vị Tỳ khưu tên là... do đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại.’ Vị ấy không khởi lên ý nghĩ như vầy: ‘Khi nào ta cũng sẽ, do đoạn tận các lậu hoặc... chứng ngộ, đạt đến và an trú?’ Vì cớ sao? Này các Tỳ khưu, vì rằng sự mong mỏi được giải thoát của vị ấy khi trước chưa được giải thoát, nay đã được lắng dịu. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người đã hết mong mỏi. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này có mặt, hiện hữu giữa các Tỳ khưu. Hết kinh thứ ba.

4. චක්කවත්තිසුත්තං

4. Kinh Chuyển Luân Vương

14. ‘‘යොපි සො, භික්ඛවෙ, රාජා චක්කවත්තී ධම්මිකො ධම්මරාජා සොපි න අරාජකං චක්කං වත්තෙතී’’ති. එවං වුත්තෙ අඤ්ඤතරො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච [Pg.108] – ‘‘කො පන, භන්තෙ, රඤ්ඤො චක්කවත්තිස්ස ධම්මිකස්ස ධම්මරඤ්ඤො රාජා’’ති ? ‘‘ධම්මො, භික්ඛූ’’ති භගවා අවොච – ‘‘ඉධ, භික්ඛු, රාජා චක්කවත්තී ධම්මිකො ධම්මරාජා ධම්මංයෙව නිස්සාය ධම්මං සක්කරොන්තො ධම්මං ගරුං කරොන්තො ධම්මං අපචායමානො ධම්මද්ධජො ධම්මකෙතු ධම්මාධිපතෙය්‍යො ධම්මිකං රක්ඛාවරණගුත්තිං සංවිදහති අන්තොජනස්මිං’’.

14. Này các Tỳ khưu, ngay cả vị vua Chuyển luân, là vị vua đúng Pháp, Pháp vương, vị ấy cũng không thể vận hành bánh xe (pháp) nếu không có một vị vua (để nương tựa). Khi được nói như vậy, một Tỳ khưu bạch với Đức Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, vậy ai là vua của vị vua Chuyển luân, vị vua đúng Pháp, Pháp vương?’ Đức Thế Tôn nói: ‘Này Tỳ khưu, đó là Pháp. Này Tỳ khưu, ở đây, vị vua Chuyển luân, vị vua đúng Pháp, Pháp vương, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, quý trọng Pháp, cung kính Pháp, lấy Pháp làm cờ, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ, thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng Pháp cho những người trong hoàng tộc.’

‘‘පුන චපරං, භික්ඛු, රාජා චක්කවත්තී ධම්මිකො ධම්මරාජා ධම්මංයෙව නිස්සාය ධම්මං සක්කරොන්තො ධම්මං ගරුං කරොන්තො ධම්මං අපචායමානො ධම්මද්ධජො ධම්මකෙතු ධම්මාධිපතෙය්‍යො ධම්මිකං රක්ඛාවරණගුත්තිං සංවිදහති ඛත්තියෙසු, අනුයන්තෙසු, බලකායස්මිං, බ්‍රාහ්මණගහපතිකෙසු, නෙගමජානපදෙසු, සමණබ්‍රාහ්මණෙසු, මිගපක්ඛීසු. ස ඛො සො භික්ඛු රාජා චක්කවත්තී ධම්මිකො ධම්මරාජා ධම්මංයෙව නිස්සාය ධම්මං සක්කරොන්තො ධම්මං ගරුං කරොන්තො ධම්මං අපචායමානො ධම්මද්ධජො ධම්මකෙතු ධම්මාධිපතෙය්‍යො ධම්මිකං රක්ඛාවරණගුත්තිං සංවිදහිත්වා අන්තොජනස්මිං, ධම්මිකං රක්ඛාවරණගුත්තිං සංවිදහිත්වා ඛත්තියෙසු, අනුයන්තෙසු, බලකායස්මිං, බ්‍රාහ්මණගහපතිකෙසු, නෙගමජානපදෙසු, සමණබ්‍රාහ්මණෙසු, මිගපක්ඛීසු, ධම්මෙනෙව චක්කං වත්තෙති. තං හොති චක්කං අප්පටිවත්තියං කෙනචි මනුස්සභූතෙන පච්චත්ථිකෙන පාණිනා.

Lại nữa, này Tỳ khưu, vị vua Chuyển luân, vị vua đúng Pháp, Pháp vương, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, quý trọng Pháp, cung kính Pháp, lấy Pháp làm cờ, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ, thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng Pháp cho các vị Sát-đế-lỵ, các chư hầu, quân đội, các vị Bà-la-môn và gia chủ, dân chúng thị thành và thôn quê, các vị Sa-môn và Bà-la-môn, cho đến các loài thú và chim. Này Tỳ khưu, vị vua Chuyển luân ấy, vị vua đúng Pháp, Pháp vương, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, quý trọng Pháp, cung kính Pháp, lấy Pháp làm cờ, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ, sau khi đã thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng Pháp cho những người trong hoàng tộc, sau khi đã thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng Pháp cho các vị Sát-đế-lỵ, các chư hầu, quân đội, các vị Bà-la-môn và gia chủ, dân chúng thị thành và thôn quê, các vị Sa-môn và Bà-la-môn, cho đến các loài thú và chim, vị ấy vận hành bánh xe (pháp) chỉ bằng Pháp. Bánh xe ấy không thể bị một chúng sinh nào là người, là kẻ thù địch, đẩy lui được.

‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛු, තථාගතො අරහං සම්මාසම්බුද්ධො ධම්මිකො ධම්මරාජා ධම්මංයෙව නිස්සාය ධම්මං සක්කරොන්තො ධම්මං ගරුං කරොන්තො ධම්මං අපචායමානො ධම්මද්ධජො ධම්මකෙතු ධම්මාධිපතෙය්‍යො ධම්මිකං රක්ඛාවරණගුත්තිං සංවිදහති කායකම්මස්මිං – ‘එවරූපං කායකම්මං සෙවිතබ්බං, එවරූපං කායකම්මං න සෙවිතබ්බ’’’න්ති.

Này Tỳ khưu, cũng vậy, Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, là vị vua đúng Pháp, Pháp vương, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, quý trọng Pháp, cung kính Pháp, lấy Pháp làm cờ, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ, thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng Pháp đối với thân nghiệp rằng: ‘Thân nghiệp như thế này nên thực hành, thân nghiệp như thế này không nên thực hành.’

‘‘පුන චපරං, භික්ඛු, තථාගතො අරහං සම්මාසම්බුද්ධො ධම්මිකො ධම්මරාජා ධම්මංයෙව නිස්සාය ධම්මං සක්කරොන්තො ධම්මං ගරුං කරොන්තො ධම්මං අපචායමානො ධම්මද්ධජො ධම්මකෙතු ධම්මාධිපතෙය්‍යො ධම්මිකං රක්ඛාවරණගුත්තිං සංවිදහති වචීකම්මස්මිං – ‘එවරූපං වචීකම්මං සෙවිතබ්බං, එවරූපං වචීකම්මං න සෙවිතබ්බ’න්ති…පෙ… මනොකම්මස්මිං – ‘එවරූපං මනොකම්මං සෙවිතබ්බං, එවරූපං මනොකම්මං න සෙවිතබ්බ’’’න්ති.

Này các Tỳ khưu, lại nữa, Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, là vị vua Pháp, bậc hộ trì Pháp, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, cung kính Pháp, tôn sùng Pháp, lấy Pháp làm cờ xí, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ tể, thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng theo Pháp đối với khẩu nghiệp rằng: ‘Khẩu nghiệp như thế này nên thực hành, khẩu nghiệp như thế này không nên thực hành’... v.v... đối với ý nghiệp rằng: ‘Ý nghiệp như thế này nên thực hành, ý nghiệp như thế này không nên thực hành’.

‘‘ස [Pg.109] ඛො සො, භික්ඛු, තථාගතො අරහං සම්මාසම්බුද්ධො ධම්මිකො ධම්මරාජා ධම්මංයෙව නිස්සාය ධම්මං සක්කරොන්තො ධම්මං ගරුං කරොන්තො ධම්මං අපචායමානො ධම්මද්ධජො ධම්මකෙතු ධම්මාධිපතෙය්‍යො ධම්මිකං රක්ඛාවරණගුත්තිං සංවිදහිත්වා කායකම්මස්මිං, ධම්මිකං රක්ඛාවරණගුත්තිං සංවිදහිත්වා වචීකම්මස්මිං, ධම්මිකං රක්ඛාවරණගුත්තිං සංවිදහිත්වා මනොකම්මස්මිං, ධම්මෙනෙව අනුත්තරං ධම්මචක්කං පවත්තෙති. තං හොති චක්කං අප්පටිවත්තියං සමණෙන වා බ්‍රාහ්මණෙන වා දෙවෙන වා මාරෙන වා බ්‍රහ්මුනා වා කෙනචි වා ලොකස්මි’’න්ති. චතුත්ථං.

Này Tỳ khưu, chính Như Lai ấy, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, là vị vua Pháp, bậc hộ trì Pháp, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, cung kính Pháp, tôn sùng Pháp, lấy Pháp làm cờ xí, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ tể, sau khi đã thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng theo Pháp đối với thân nghiệp, sau khi đã thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng theo Pháp đối với khẩu nghiệp, sau khi đã thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng theo Pháp đối với ý nghiệp, Ngài chuyển bánh xe Pháp vô thượng đúng theo Pháp. Bánh xe ấy không thể bị ngăn cản bởi bất kỳ Sa-môn, Bà-la-môn, chư thiên, Ma vương, Phạm thiên, hay bất kỳ ai khác trong thế gian. Hết kinh thứ tư.

5. සචෙතනසුත්තං

5. Kinh Sacetana

15. එකං සමයං භගවා බාරාණසියං විහරති ඉසිපතනෙ මිගදායෙ. තත්‍ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘භික්ඛවො’’ති. ‘‘භදන්තෙ’’ති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

15. Một thời, Thế Tôn trú tại Bārāṇasī, ở Isipatana, trong Vườn Lộc Uyển. Tại đó, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: 'Này các Tỳ khưu.' 'Bạch Thế Tôn,' các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

‘‘භූතපුබ්බං, භික්ඛවෙ, රාජා අහොසි සචෙතනො නාම. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා සචෙතනො රථකාරං ආමන්තෙසි – ‘ඉතො මෙ, සම්ම රථකාර, ඡන්නං මාසානං අච්චයෙන සඞ්ගාමො භවිස්සති. සක්ඛිස්සසි මෙ, සම්ම රථකාර, නවං චක්කයුගං කාතු’න්ති? ‘සක්කොමි දෙවා’ති ඛො, භික්ඛවෙ, රථකාරො රඤ්ඤො සචෙතනස්ස පච්චස්සොසි. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රථකාරො ඡහි මාසෙහි ඡාරත්තූනෙහි එකං චක්කං නිට්ඨාපෙසි. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා සචෙතනො රථකාරං ආමන්තෙසි – ‘ඉතො මෙ, සම්ම රථකාර, ඡන්නං දිවසානං අච්චයෙන සඞ්ගාමො භවිස්සති, නිට්ඨිතං නවං චක්කයුග’න්ති? ‘ඉමෙහි ඛො, දෙව, ඡහි මාසෙහි ඡාරත්තූනෙහි එකං චක්කං නිට්ඨිත’න්ති. ‘සක්ඛිස්සසි පන මෙ, සම්ම රථකාර, ඉමෙහි ඡහි දිවසෙහි දුතියං චක්කං නිට්ඨාපෙතු’න්ති? ‘සක්කොමි දෙවා’ති ඛො, භික්ඛවෙ, රථකාරො ඡහි දිවසෙහි දුතියං චක්කං නිට්ඨාපෙත්වා නවං චක්කයුගං ආදාය යෙන රාජා සචෙතනො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා රාජානං සචෙතනං එතදවොච – ‘ඉදං තෙ, දෙව, නවං චක්කයුගං නිට්ඨිත’න්ති. ‘යඤ්ච තෙ ඉදං, සම්ම රථකාර, චක්කං ඡහි මාසෙහි නිට්ඨිතං ඡාරත්තූනෙහි යඤ්ච තෙ ඉදං චක්කං ඡහි දිවසෙහි නිට්ඨිතං, ඉමෙසං කිං නානාකරණං? නෙසාහං කිඤ්චි නානාකරණං පස්සාමී’ති. ‘අත්ථෙසං, දෙව, නානාකරණං. පස්සතු දෙවො නානාකරණ’’’න්ති.

Này các Tỳ khưu, thuở xưa, có một vị vua tên là Sacetana. Khi ấy, này các Tỳ khưu, vua Sacetana cho gọi người thợ làm xe và nói: 'Này bạn thợ xe, sáu tháng nữa ta sẽ có một trận chiến. Này bạn thợ xe, bạn có thể làm cho ta một cặp bánh xe mới không?' 'Tâu Đại vương, thần có thể làm được.' Này các Tỳ khưu, người thợ làm xe đã vâng lời vua Sacetana. Khi ấy, này các Tỳ khưu, trong sáu tháng thiếu sáu đêm, người thợ làm xe đã hoàn thành một chiếc bánh xe. Bấy giờ, này các Tỳ khưu, vua Sacetana cho gọi người thợ làm xe và nói: 'Này bạn thợ xe, sáu ngày nữa ta sẽ có một trận chiến, cặp bánh xe mới đã hoàn thành chưa?' 'Tâu Đại vương, trong sáu tháng thiếu sáu đêm này, một chiếc bánh xe đã được hoàn thành.' 'Vậy này bạn thợ xe, trong sáu ngày này, bạn có thể hoàn thành chiếc bánh xe thứ hai cho ta không?' 'Tâu Đại vương, thần có thể làm được.' Này các Tỳ khưu, trong sáu ngày, người thợ làm xe đã hoàn thành chiếc bánh xe thứ hai, rồi mang cặp bánh xe mới đến yết kiến vua Sacetana; sau khi đến, ông tâu với vua Sacetana rằng: 'Tâu Đại vương, đây là cặp bánh xe mới của ngài đã được hoàn thành.' 'Này bạn thợ xe, chiếc bánh xe mà bạn làm trong sáu tháng thiếu sáu đêm và chiếc bánh xe mà bạn làm trong sáu ngày, chúng có gì khác nhau? Ta không thấy có gì khác nhau cả.' 'Tâu Đại vương, chúng có sự khác nhau. Xin Đại vương hãy xem sự khác nhau đó.'

‘‘අථ [Pg.110] ඛො, භික්ඛවෙ, රථකාරො යං තං චක්කං ඡහි දිවසෙහි නිට්ඨිතං තං පවත්තෙසි. තං පවත්තිතං සමානං යාවතිකා අභිසඞ්ඛාරස්ස ගති තාවතිකං ගන්ත්වා චිඞ්ගුලායිත්වා භූමියං පපති. යං පන තං චක්කං ඡහි මාසෙහි නිට්ඨිතං ඡාරත්තූනෙහි තං පවත්තෙසි. තං පවත්තිතං සමානං යාවතිකා අභිසඞ්ඛාරස්ස ගති තාවතිකං ගන්ත්වා අක්ඛාහතං මඤ්ඤෙ අට්ඨාසි.

Khi ấy, này các Tỳ khưu, người thợ làm xe lăn chiếc bánh xe đã được hoàn thành trong sáu ngày. Chiếc bánh xe ấy, sau khi được lăn đi, chạy hết đà của lực đẩy, rồi quay vòng và ngã xuống đất. Còn chiếc bánh xe được hoàn thành trong sáu tháng thiếu sáu đêm, ông cũng lăn nó đi. Chiếc bánh xe ấy, sau khi được lăn đi, chạy hết đà của lực đẩy, rồi đứng yên như thể được gắn vào trục xe.

‘‘‘කො නු ඛො, සම්ම රථකාර, හෙතු කො පච්චයො යමිදං චක්කං ඡහි දිවසෙහි නිට්ඨිතං තං පවත්තිතං සමානං යාවතිකා අභිසඞ්ඛාරස්ස ගති තාවතිකං ගන්ත්වා චිඞ්ගුලායිත්වා භූමියං පපති? කො පන, සම්ම රථකාර, හෙතු කො පච්චයො යමිදං චක්කං ඡහි මාසෙහි නිට්ඨිතං ඡාරත්තූනෙහි තං පවත්තිතං සමානං යාවතිකා අභිසඞ්ඛාරස්ස ගති තාවතිකං ගන්ත්වා අක්ඛාහතං මඤ්ඤෙ අට්ඨාසී’ති? ‘යමිදං, දෙව, චක්කං ඡහි දිවසෙහි නිට්ඨිතං තස්ස නෙමිපි සවඞ්කා සදොසා සකසාවා, අරාපි සවඞ්කා සදොසා සකසාවා, නාභිපි සවඞ්කා සදොසා සකසාවා. තං නෙමියාපි සවඞ්කත්තා සදොසත්තා සකසාවත්තා, අරානම්පි සවඞ්කත්තා සදොසත්තා සකසාවත්තා, නාභියාපි සවඞ්කත්තා සදොසත්තා සකසාවත්තා පවත්තිතං සමානං යාවතිකා අභිසඞ්ඛාරස්ස ගති තාවතිකං ගන්ත්වා චිඞ්ගුලායිත්වා භූමියං පපති. යං පන තං, දෙව, චක්කං ඡහි මාසෙහි නිට්ඨිතං ඡාරත්තූනෙහි තස්ස නෙමිපි අවඞ්කා අදොසා අකසාවා, අරාපි අවඞ්කා අදොසා අකසාවා, නාභිපි අවඞ්කා අදොසා අකසාවා. තං නෙමියාපි අවඞ්කත්තා අදොසත්තා අකසාවත්තා, අරානම්පි අවඞ්කත්තා අදොසත්තා අකසාවත්තා, නාභියාපි අවඞ්කත්තා අදොසත්තා අකසාවත්තා පවත්තිතං සමානං යාවතිකා අභිසඞ්ඛාරස්ස ගති තාවතිකං ගන්ත්වා අක්ඛාහතං මඤ්ඤෙ අට්ඨාසී’’’ති.

'Này bạn thợ xe, do nguyên nhân gì, do duyên gì mà chiếc bánh xe được hoàn thành trong sáu ngày này, sau khi được lăn đi, chạy hết đà của lực đẩy, rồi quay vòng và ngã xuống đất? Và này bạn thợ xe, do nguyên nhân gì, do duyên gì mà chiếc bánh xe được hoàn thành trong sáu tháng thiếu sáu đêm này, sau khi được lăn đi, chạy hết đà của lực đẩy, rồi đứng yên như thể được gắn vào trục xe?' 'Tâu Đại vương, chiếc bánh xe được hoàn thành trong sáu ngày, vành của nó cong, có lỗi, có tì vết; nan hoa của nó cũng cong, có lỗi, có tì vết; trục của nó cũng cong, có lỗi, có tì vết. Do vành xe cong, có lỗi, có tì vết; do các nan hoa cong, có lỗi, có tì vết; và do trục xe cong, có lỗi, có tì vết, nên khi được lăn đi, nó chạy hết đà của lực đẩy, rồi quay vòng và ngã xuống đất. Còn tâu Đại vương, chiếc bánh xe được hoàn thành trong sáu tháng thiếu sáu đêm, vành của nó không cong, không có lỗi, không có tì vết; nan hoa của nó cũng không cong, không có lỗi, không có tì vết; trục của nó cũng không cong, không có lỗi, không có tì vết. Do vành xe không cong, không có lỗi, không có tì vết; do các nan hoa không cong, không có lỗi, không có tì vết; và do trục xe không cong, không có lỗi, không có tì vết, nên khi được lăn đi, nó chạy hết đà của lực đẩy, rồi đứng yên như thể được gắn vào trục xe.'

‘‘සියා ඛො පන, භික්ඛවෙ, තුම්හාකං එවමස්ස – ‘අඤ්ඤො නූන තෙන සමයෙන සො රථකාරො අහොසී’ති! න ඛො පනෙතං, භික්ඛවෙ, එවං දට්ඨබ්බං. අහං තෙන සමයෙන සො රථකාරො අහොසිං. තදාහං, භික්ඛවෙ, කුසලො දාරුවඞ්කානං දාරුදොසානං දාරුකසාවානං. එතරහි ඛො පනාහං, භික්ඛවෙ, අරහං සම්මාසම්බුද්ධො කුසලො කායවඞ්කානං කායදොසානං [Pg.111] කායකසාවානං, කුසලො වචීවඞ්කානං වචීදොසානං වචීකසාවානං, කුසලො මනොවඞ්කානං මනොදොසානං මනොකසාවානං. යස්ස කස්සචි, භික්ඛවෙ, භික්ඛුස්ස වා භික්ඛුනියා වා කායවඞ්කො අප්පහීනො කායදොසො කායකසාවො, වචීවඞ්කො අප්පහීනො වචීදොසො වචීකසාවො, මනොවඞ්කො අප්පහීනො මනොදොසො මනොකසාවො, එවං පපතිතා තෙ, භික්ඛවෙ, ඉමස්මා ධම්මවිනයා, සෙය්‍යථාපි තං චක්කං ඡහි දිවසෙහි නිට්ඨිතං.

Này các Tỳ khưu, các ngươi có thể nghĩ rằng: 'Vào lúc ấy, người thợ xe kia chắc hẳn là một người khác!' Này các Tỳ khưu, không nên nghĩ như vậy. Chính Ta vào lúc ấy là người thợ xe kia. Này các Tỳ khưu, khi ấy Ta thiện xảo về những chỗ cong của gỗ, những khuyết điểm của gỗ, những chỗ mục của gỗ. Còn bây giờ, này các Tỳ khưu, Ta là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, thiện xảo về sự cong vẹo của thân, khuyết điểm của thân, sự mục nát của thân; thiện xảo về sự cong vẹo của lời nói, khuyết điểm của lời nói, sự mục nát của lời nói; thiện xảo về sự cong vẹo của ý, khuyết điểm của ý, sự mục nát của ý. Này các Tỳ khưu, bất cứ Tỳ khưu hay Tỳ khưu ni nào mà sự cong vẹo của thân chưa được đoạn trừ, khuyết điểm của thân, sự mục nát của thân chưa được đoạn trừ; sự cong vẹo của lời nói chưa được đoạn trừ, khuyết điểm của lời nói, sự mục nát của lời nói chưa được đoạn trừ; sự cong vẹo của ý chưa được đoạn trừ, khuyết điểm của ý, sự mục nát của ý chưa được đoạn trừ, thì này các Tỳ khưu, họ đã sa ngã khỏi Pháp và Luật này, giống như bánh xe kia được làm xong trong sáu ngày.

‘‘යස්ස කස්සචි, භික්ඛවෙ, භික්ඛුස්ස වා භික්ඛුනියා වා කායවඞ්කො පහීනො කායදොසො කායකසාවො, වචීවඞ්කො පහීනො වචීදොසො වචීකසාවො, මනොවඞ්කො පහීනො මනොදොසො මනොකසාවො, එවං පතිට්ඨිතා තෙ, භික්ඛවෙ, ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ, සෙය්‍යථාපි තං චක්කං ඡහි මාසෙහි නිට්ඨිතං ඡාරත්තූනෙහි.

Này các Tỳ khưu, bất cứ Tỳ khưu hay Tỳ khưu ni nào mà sự cong vẹo của thân đã được đoạn trừ, khuyết điểm của thân, sự mục nát của thân đã được đoạn trừ; sự cong vẹo của lời nói đã được đoạn trừ, khuyết điểm của lời nói, sự mục nát của lời nói đã được đoạn trừ; sự cong vẹo của ý đã được đoạn trừ, khuyết điểm của ý, sự mục nát của ý đã được đoạn trừ, thì này các Tỳ khưu, họ được an trú trong Pháp và Luật này, giống như bánh xe kia được làm xong trong sáu tháng thiếu sáu đêm.

‘‘තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘කායවඞ්කං පජහිස්සාම කායදොසං කායකසාවං, වචීවඞ්කං පජහිස්සාම වචීදොසං වචීකසාවං, මනොවඞ්කං පජහිස්සාම මනොදොසං මනොකසාව’න්ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. පඤ්චමං.

Này các Tỳ khưu, vì vậy, ở đây các ngươi phải học tập như sau: 'Chúng ta sẽ từ bỏ sự cong vẹo của thân, khuyết điểm của thân, sự mục nát của thân; chúng ta sẽ từ bỏ sự cong vẹo của lời nói, khuyết điểm của lời nói, sự mục nát của lời nói; chúng ta sẽ từ bỏ sự cong vẹo của ý, khuyết điểm của ý, sự mục nát của ý'. Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy. (Kinh) thứ năm.

6. අපණ්ණකසුත්තං

6. Kinh Apaṇṇaka

16. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු අපණ්ණකපටිපදං පටිපන්නො හොති, යොනි චස්ස ආරද්ධා හොති ආසවානං ඛයාය. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ඉන්ද්‍රියෙසු ගුත්තද්වාරො හොති, භොජනෙ මත්තඤ්ඤූ හොති, ජාගරියං අනුයුත්තො හොති.

16. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào hội đủ ba pháp sẽ là người thực hành con đường không sai lạc, và vị ấy đã khởi sự một cách hợp lý để đoạn tận các lậu hoặc. Ba pháp nào? Ở đây, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu hộ trì các căn, tiết độ trong ăn uống, và chuyên tâm tỉnh thức.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ඉන්ද්‍රියෙසු ගුත්තද්වාරො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු චක්ඛුනා රූපං දිස්වා න නිමිත්තග්ගාහී හොති නානුබ්‍යඤ්ජනග්ගාහී. යත්වාධිකරණමෙනං චක්ඛුන්ද්‍රියං අසංවුතං විහරන්තං අභිජ්ඣාදොමනස්සා පාපකා අකුසලා ධම්මා අන්වාස්සවෙය්‍යුං තස්ස සංවරාය පටිපජ්ජති, රක්ඛති චක්ඛුන්ද්‍රියං, චක්ඛුන්ද්‍රියෙ සංවරං ආපජ්ජති. සොතෙන සද්දං සුත්වා… ඝානෙන ගන්ධං ඝායිත්වා… ජිව්හාය රසං සායිත්වා… කායෙන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසිත්වා… මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය න නිමිත්තග්ගාහී හොති නානුබ්‍යඤ්ජනග්ගාහී. යත්වාධිකරණමෙනං [Pg.112] මනින්ද්‍රියං අසංවුතං විහරන්තං අභිජ්ඣාදොමනස්සා පාපකා අකුසලා ධම්මා අන්වාස්සවෙය්‍යුං තස්ස සංවරාය පටිපජ්ජති, රක්ඛති මනින්ද්‍රියං, මනින්ද්‍රියෙ සංවරං ආපජ්ජති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ඉන්ද්‍රියෙසු ගුත්තද්වාරො හොති.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu hộ trì các căn? Ở đây, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu sau khi thấy một sắc bằng mắt, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Vì lý do nào mà nếu vị ấy sống không phòng hộ nhãn căn, các pháp bất thiện, xấu ác như tham ái và ưu bi sẽ xâm nhập, vị ấy thực hành để phòng hộ căn ấy, bảo vệ nhãn căn, đạt đến sự phòng hộ trong nhãn căn. Sau khi nghe một tiếng bằng tai... sau khi ngửi một mùi bằng mũi... sau khi nếm một vị bằng lưỡi... sau khi cảm nhận một xúc bằng thân... sau khi nhận biết một pháp bằng ý, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Vì lý do nào mà nếu vị ấy sống không phòng hộ ý căn, các pháp bất thiện, xấu ác như tham ái và ưu bi sẽ xâm nhập, vị ấy thực hành để phòng hộ căn ấy, bảo vệ ý căn, đạt đến sự phòng hộ trong ý căn. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu hộ trì các căn.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු භොජනෙ මත්තඤ්ඤූ හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු පටිසඞ්ඛා යොනිසො ආහාරං ආහාරෙති – ‘නෙව දවාය න මදාය න මණ්ඩනාය න විභූසනාය, යාවදෙව ඉමස්ස කායස්ස ඨිතියා යාපනාය විහිංසූපරතියා බ්‍රහ්මචරියානුග්ගහාය, ඉති පුරාණඤ්ච වෙදනං පටිහඞ්ඛාමි, නවඤ්ච වෙදනං න උප්පාදෙස්සාමි, යාත්‍රා ච මෙ භවිස්සති අනවජ්ජතා ච ඵාසුවිහාරො චා’ති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු භොජනෙ මත්තඤ්ඤූ හොති.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu tiết độ trong ăn uống? Ở đây, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu sau khi suy xét một cách hợp lý, thọ dụng vật thực: 'Không phải để vui đùa, không phải để đam mê, không phải để trang sức, không phải để làm đẹp, mà chỉ để thân này được duy trì và tồn tại, để chấm dứt sự khổ não, để hỗ trợ cho đời sống phạm hạnh. Như vậy, ta sẽ diệt trừ cảm thọ cũ và không để cảm thọ mới phát sinh. Ta sẽ được sống, không bị chê trách và được an ổn.' Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu tiết độ trong ăn uống.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ජාගරියං අනුයුත්තො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු දිවසං චඞ්කමෙන නිසජ්ජාය ආවරණීයෙහි ධම්මෙහි චිත්තං පරිසොධෙති, රත්තියා පඨමං යාමං චඞ්කමෙන නිසජ්ජාය ආවරණීයෙහි ධම්මෙහි චිත්තං පරිසොධෙති, රත්තියා මජ්ඣිමං යාමං දක්ඛිණෙන පස්සෙන සීහසෙය්‍යං කප්පෙති පාදෙ පාදං අච්චාධාය සතො සම්පජානො උට්ඨානසඤ්ඤං මනසි කරිත්වා, රත්තියා පච්ඡිමං යාමං පච්චුට්ඨාය චඞ්කමෙන නිසජ්ජාය ආවරණීයෙහි ධම්මෙහි චිත්තං පරිසොධෙති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ජාගරියං අනුයුත්තො හොති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු අපණ්ණකපටිපදං පටිපන්නො හොති, යොනි චස්ස ආරද්ධා හොති ආසවානං ඛයායා’’ති. ඡට්ඨං.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu chuyên tâm tỉnh thức? Ở đây, này các Tỳ khưu, ban ngày, vị Tỳ khưu đi kinh hành và ngồi, gột sạch tâm khỏi các pháp chướng ngại. Canh đầu của đêm, vị ấy đi kinh hành và ngồi, gột sạch tâm khỏi các pháp chướng ngại. Canh giữa của đêm, vị ấy nằm xuống trong tư thế con sư tử về phía hông phải, gác chân lên chân, chánh niệm, tỉnh giác, tác ý về tưởng thức dậy. Canh cuối của đêm, sau khi thức dậy, vị ấy đi kinh hành và ngồi, gột sạch tâm khỏi các pháp chướng ngại. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu chuyên tâm tỉnh thức. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào hội đủ ba pháp này sẽ là người thực hành con đường không sai lạc, và vị ấy đã khởi sự một cách hợp lý để đoạn tận các lậu hoặc. (Kinh) thứ sáu.

7. අත්තබ්‍යාබාධසුත්තං

7. Kinh Tự Gây Tổn Hại

17. ‘‘තයොමෙ, භික්ඛවෙ, ධම්මා අත්තබ්‍යාබාධායපි සංවත්තන්ති, පරබ්‍යාබාධායපි සංවත්තන්ති, උභයබ්‍යාබාධායපි සංවත්තන්ති. කතමෙ තයො? කායදුච්චරිතං, වචීදුච්චරිතං, මනොදුච්චරිතං. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො ධම්මා අත්තබ්‍යාබාධායපි සංවත්තන්ති, පරබ්‍යාබාධායපි සංවත්තන්ති, උභයබ්‍යාබාධායපි සංවත්තන්ති.

17. Này các Tỳ khưu, có ba pháp này đưa đến tự hại, đưa đến hại người, và đưa đến hại cả hai. Ba pháp nào? Thân ác hạnh, khẩu ác hạnh, và ý ác hạnh. Này các Tỳ khưu, ba pháp này đưa đến tự hại, đưa đến hại người, và đưa đến hại cả hai.

‘‘තයොමෙ, භික්ඛවෙ, ධම්මා නෙවත්තබ්‍යාබාධායපි සංවත්තන්ති, න පරබ්‍යාබාධායපි සංවත්තන්ති, න උභයබ්‍යාබාධායපි සංවත්තන්ති. කතමෙ තයො? කායසුචරිතං, වචීසුචරිතං, මනොසුචරිතං. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො [Pg.113] ධම්මා නෙවත්තබ්‍යාබාධායපි සංවත්තන්ති, න පරබ්‍යාබාධායපි සංවත්තන්ති, න උභයබ්‍යාබාධායපි සංවත්තන්තී’’ති. සත්තමං.

Này các Tỳ khưu, có ba pháp này không đưa đến tự hại, không đưa đến hại người, và không đưa đến hại cả hai. Ba pháp nào? Thân thiện hạnh, khẩu thiện hạnh, và ý thiện hạnh. Này các Tỳ khưu, ba pháp này không đưa đến tự hại, không đưa đến hại người, và không đưa đến hại cả hai. (Kinh) thứ bảy.

8. දෙවලොකසුත්තං

8. Kinh Cõi Trời

18. ‘‘සචෙ වො, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං පුච්ඡෙය්‍යුං – ‘දෙවලොකූපපත්තියා, ආවුසො, සමණෙ ගොතමෙ බ්‍රහ්මචරියං වුස්සථා’ති? නනු තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, එවං පුට්ඨා අට්ටීයෙය්‍යාථ හරායෙය්‍යාථ ජිගුච්ඡෙය්‍යාථා’’ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. ‘‘ඉති කිර තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, දිබ්බෙන ආයුනා අට්ටීයථ හරායථ ජිගුච්ඡථ, දිබ්බෙන වණ්ණෙන දිබ්බෙන සුඛෙන දිබ්බෙන යසෙන දිබ්බෙනාධිපතෙය්‍යෙන අට්ටීයථ හරායථ ජිගුච්ඡථ; පගෙව ඛො පන, භික්ඛවෙ, තුම්හෙහි කායදුච්චරිතෙන අට්ටීයිතබ්බං හරායිතබ්බං ජිගුච්ඡිතබ්බං, වචීදුච්චරිතෙන… මනොදුච්චරිතෙන අට්ටීයිතබ්බං හරායිතබ්බං ජිගුච්ඡිතබ්බ’’න්ති. අට්ඨමං.

18. “Này các tỳ khưu, nếu các du sĩ ngoại đạo hỏi các ngươi như vầy: ‘Này chư hiền, có phải các vị sống đời phạm hạnh với Sa-môn Gotama là để được sanh vào cõi trời không?’ Này các tỳ khưu, khi được hỏi như vậy, há các ngươi không cảm thấy bực bội, hổ thẹn, và ghê tởm hay sao?” “Bạch Thế Tôn, đúng là như vậy.” “Này các tỳ khưu, như vậy, các ngươi bực bội, hổ thẹn, ghê tởm với tuổi thọ cõi trời, với sắc đẹp cõi trời, với lạc thú cõi trời, với danh vọng cõi trời, với quyền lực cõi trời; thì này các tỳ khưu, các ngươi lại càng phải bực bội, hổ thẹn, ghê tởm hơn nữa đối với thân ác hạnh, khẩu ác hạnh, ý ác hạnh.” Kinh thứ tám.

9. පඨමපාපණිකසුත්තං

9. Kinh Người Bán Hàng, phần thứ nhất.

19. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පාපණිකො අභබ්බො අනධිගතං වා භොගං අධිගන්තුං, අධිගතං වා භොගං ඵාතිං කාතුං. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, පාපණිකො පුබ්බණ්හසමයං න සක්කච්චං කම්මන්තං අධිට්ඨාති, මජ්ඣන්හිකසමයං න සක්කච්චං කම්මන්තං අධිට්ඨාති, සායන්හසමයං න සක්කච්චං කම්මන්තං අධිට්ඨාති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පාපණිකො අභබ්බො අනධිගතං වා භොගං අධිගන්තුං, අධිගතං වා භොගං ඵාතිං කාතුං.

19. “Này các tỳ khưu, người bán hàng có đủ ba yếu tố thì không có khả năng đạt được của cải chưa đạt được, hoặc làm cho của cải đã đạt được được tăng trưởng. Ba yếu tố nào? Này các tỳ khưu, ở đây, người bán hàng vào buổi sáng không chú tâm cẩn thận vào công việc, vào buổi trưa không chú tâm cẩn thận vào công việc, vào buổi chiều không chú tâm cẩn thận vào công việc. Này các tỳ khưu, người bán hàng có đủ ba yếu tố này thì không có khả năng đạt được của cải chưa đạt được, hoặc làm cho của cải đã đạt được được tăng trưởng.

‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු අභබ්බො අනධිගතං වා කුසලං ධම්මං අධිගන්තුං, අධිගතං වා කුසලං ධම්මං ඵාතිං කාතුං. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු පුබ්බණ්හසමයං න සක්කච්චං සමාධිනිමිත්තං අධිට්ඨාති, මජ්ඣන්හිකසමයං න සක්කච්චං සමාධිනිමිත්තං අධිට්ඨාති, සායන්හසමයං න සක්කච්චං සමාධිනිමිත්තං අධිට්ඨාති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු අභබ්බො අනධිගතං වා කුසලං ධම්මං අධිගන්තුං, අධිගතං වා කුසලං ධම්මං ඵාතිං කාතුං.

“Cũng vậy, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có đủ ba pháp thì không có khả năng đạt được thiện pháp chưa đạt được, hoặc làm cho thiện pháp đã đạt được được tăng trưởng. Ba pháp nào? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu vào buổi sáng không chú tâm cẩn thận vào định tướng, vào buổi trưa không chú tâm cẩn thận vào định tướng, vào buổi chiều không chú tâm cẩn thận vào định tướng. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có đủ ba pháp này thì không có khả năng đạt được thiện pháp chưa đạt được, hoặc làm cho thiện pháp đã đạt được được tăng trưởng.

‘‘තීහි[Pg.114], භික්ඛවෙ, අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පාපණිකො භබ්බො අනධිගතං වා භොගං අධිගන්තුං, අධිගතං වා භොගං ඵාතිං කාතුං. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, පාපණිකො පුබ්බණ්හසමයං සක්කච්චං කම්මන්තං අධිට්ඨාති, මජ්ඣන්හිකසමයං…පෙ… සායන්හසමයං සක්කච්චං කම්මන්තං අධිට්ඨාති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පාපණිකො භබ්බො අනධිගතං වා භොගං අධිගන්තුං, අධිගතං වා භොගං ඵාතිං කාතුං.

“Này các tỳ khưu, người bán hàng có đủ ba yếu tố thì có khả năng đạt được của cải chưa đạt được, hoặc làm cho của cải đã đạt được được tăng trưởng. Ba yếu tố nào? Này các tỳ khưu, ở đây, người bán hàng vào buổi sáng chú tâm cẩn thận vào công việc, vào buổi trưa... vào buổi chiều chú tâm cẩn thận vào công việc. Này các tỳ khưu, người bán hàng có đủ ba yếu tố này thì có khả năng đạt được của cải chưa đạt được, hoặc làm cho của cải đã đạt được được tăng trưởng.

‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු භබ්බො අනධිගතං වා කුසලං ධම්මං අධිගන්තුං, අධිගතං වා කුසලං ධම්මං ඵාතිං කාතුං. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු පුබ්බණ්හසමයං සක්කච්චං සමාධිනිමිත්තං අධිට්ඨාති, මජ්ඣන්හිකසමයං…පෙ… සායන්හසමයං සක්කච්චං සමාධිනිමිත්තං අධිට්ඨාති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු භබ්බො අනධිගතං වා කුසලං ධම්මං අධිගන්තුං, අධිගතං වා කුසලං ධම්මං ඵාතිං කාතු’’න්ති. නවමං.

“Cũng vậy, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có đủ ba pháp thì có khả năng đạt được thiện pháp chưa đạt được, hoặc làm cho thiện pháp đã đạt được được tăng trưởng. Ba pháp nào? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu vào buổi sáng chú tâm cẩn thận vào định tướng, vào buổi trưa... vào buổi chiều chú tâm cẩn thận vào định tướng. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có đủ ba pháp này thì có khả năng đạt được thiện pháp chưa đạt được, hoặc làm cho thiện pháp đã đạt được được tăng trưởng.” Kinh thứ chín.

10. දුතියපාපණිකසුත්තං

10. Kinh Người Bán Hàng, phần thứ hai.

20. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පාපණිකො නචිරස්සෙව මහත්තං වෙපුල්ලත්තං පාපුණාති භොගෙසු. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, පාපණිකො චක්ඛුමා ච හොති විධුරො ච නිස්සයසම්පන්නො ච. කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පාපණිකො චක්ඛුමා හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, පාපණිකො පණියං ජානාති – ‘ඉදං පණියං එවං කීතං, එවං වික්කයමානං, එත්තකං මූලං භවිස්සති, එත්තකො උදයො’ති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, පාපණිකො චක්ඛුමා හොති.

20. “Này các tỳ khưu, người bán hàng có đủ ba yếu tố, không bao lâu sẽ đạt được sự to lớn, sự dồi dào về của cải. Ba yếu tố nào? Này các tỳ khưu, ở đây, người bán hàng có mắt, tháo vát, và có được sự hỗ trợ. Và này các tỳ khưu, thế nào là người bán hàng có mắt? Này các tỳ khưu, ở đây, người bán hàng biết về hàng hóa: ‘Hàng hóa này mua như thế này, bán như thế này, sẽ có vốn chừng này, và lợi nhuận chừng này.’ Này các tỳ khưu, như vậy là người bán hàng có mắt.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පාපණිකො විධුරො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, පාපණිකො කුසලො හොති පණියං කෙතුඤ්ච වික්කෙතුඤ්ච. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, පාපණිකො විධුරො හොති.

“Và này các tỳ khưu, thế nào là người bán hàng tháo vát? Này các tỳ khưu, ở đây, người bán hàng khéo léo trong việc mua và bán hàng hóa. Này các tỳ khưu, như vậy là người bán hàng tháo vát.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පාපණිකො නිස්සයසම්පන්නො හොති? ඉධ භික්ඛවෙ, පාපණිකං යෙ තෙ ගහපතී වා ගහපතිපුත්තා වා අඩ්ඪා මහද්ධනා මහාභොගා තෙ එවං ජානන්ති – ‘අයං ඛො භවං පාපණිකො චක්ඛුමා විධුරො [Pg.115] ච පටිබලො පුත්තදාරඤ්ච පොසෙතුං, අම්හාකඤ්ච කාලෙන කාලං අනුප්පදාතු’න්ති. තෙ නං භොගෙහි නිපතන්ති – ‘ඉතො, සම්ම පාපණික, භොගෙ කරිත්වා පුත්තදාරඤ්ච පොසෙහි, අම්හාකඤ්ච කාලෙන කාලං අනුප්පදෙහී’ති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, පාපණිකො නිස්සයසම්පන්නො හොති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පාපණිකො නචිරස්සෙව මහත්තං වෙපුල්ලත්තං පාපුණාති භොගෙසු.

“Và này các tỳ khưu, thế nào là người bán hàng có được sự hỗ trợ? Này các tỳ khưu, ở đây, có những gia chủ hoặc con của gia chủ giàu có, nhiều của cải, nhiều tài sản, họ biết về người bán hàng ấy như sau: ‘Người bán hàng đáng kính này có mắt, tháo vát, và có khả năng nuôi dưỡng vợ con và trả lại cho chúng ta theo thời hạn.’ Họ mời gọi người ấy với của cải: ‘Này bạn bán hàng, hãy lấy của cải này để kinh doanh, nuôi dưỡng vợ con, và trả lại cho chúng tôi theo thời hạn.’ Này các tỳ khưu, như vậy là người bán hàng có được sự hỗ trợ. Này các tỳ khưu, người bán hàng có đủ ba yếu tố này, không bao lâu sẽ đạt được sự to lớn, sự dồi dào về của cải.

‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු නචිරස්සෙව මහත්තං වෙපුල්ලත්තං පාපුණාති කුසලෙසු ධම්මෙසු. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු චක්ඛුමා ච හොති විධුරො ච නිස්සයසම්පන්නො ච. කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු චක්ඛුමා හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛසමුදයො’ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛනිරොධො’ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු චක්ඛුමා හොති.

Này các Tỳ khưu, cũng vậy, vị Tỳ khưu thành tựu ba pháp, không bao lâu sẽ đạt đến sự vĩ đại, sự rộng lớn trong các thiện pháp. Ba pháp nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu có mắt, có sự tinh cần đặc biệt, và có sự nương tựa đầy đủ. Và này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có mắt? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu tuệ tri như thật: ‘Đây là khổ,’ tuệ tri như thật: ‘Đây là khổ tập,’ tuệ tri như thật: ‘Đây là khổ diệt,’ tuệ tri như thật: ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt.’ Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có mắt.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු විධුරො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ආරද්ධවීරියො විහරති අකුසලානං ධම්මානං පහානාය, කුසලානං ධම්මානං උපසම්පදාය, ථාමවා දළ්හපරක්කමො අනික්ඛිත්තධුරො කුසලෙසු ධම්මෙසු. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු විධුරො හොති.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có sự tinh cần đặc biệt? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu sống tinh cần tinh tấn để đoạn trừ các bất thiện pháp, để thành tựu các thiện pháp, có nghị lực, kiên trì, không từ bỏ gánh nặng trong các thiện pháp. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có sự tinh cần đặc biệt.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු නිස්සයසම්පන්නො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු යෙ තෙ භික්ඛූ බහුස්සුතා ආගතාගමා ධම්මධරා විනයධරා මාතිකාධරා තෙ කාලෙන කාලං උපසඞ්කමිත්වා පරිපුච්ඡති පරිපඤ්හති – ‘ඉදං, භන්තෙ, කථං, ඉමස්ස කො අත්ථො’ති? තස්ස තෙ ආයස්මන්තො අවිවටඤ්චෙව විවරන්ති, අනුත්තානීකතඤ්ච උත්තානීකරොන්ති, අනෙකවිහිතෙසු ච කඞ්ඛාඨානියෙසු ධම්මෙසු කඞ්ඛං පටිවිනොදෙන්ති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු නිස්සයසම්පන්නො හොති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු නචිරස්සෙව මහත්තං වෙපුල්ලත්තං පාපුණාති කුසලෙසු ධම්මෙසූ’’ති. දසමං.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có sự nương tựa đầy đủ? Này các Tỳ khưu, ở đây, có những vị Tỳ khưu đa văn, thông thuộc truyền thống, trì pháp, trì luật, trì mẫu đề. Vị Tỳ khưu thỉnh thoảng đến gần các vị ấy và hỏi, chất vấn: ‘Thưa Tôn giả, điều này là thế nào, ý nghĩa của điều này là gì?’ Các vị Tôn giả ấy mở ra những gì chưa được mở, làm cho sáng tỏ những gì chưa được làm sáng tỏ, và xua tan sự nghi ngờ trong nhiều pháp đáng nghi ngờ. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có sự nương tựa đầy đủ. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu thành tựu ba pháp này, không bao lâu sẽ đạt đến sự vĩ đại, sự rộng lớn trong các thiện pháp. (Kinh) thứ mười.

රථකාරවග්ගො දුතියො.

Phẩm Người Thợ Xe, thứ hai.

පඨමභාණවාරො නිට්ඨිතො.

Phần Tụng Đọc Đầu Tiên đã kết thúc.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

ඤාතො [Pg.116] සාරණීයො භික්ඛු, චක්කවත්තී සචෙතනො;

අපණ්ණකත්තා දෙවො ච, දුවෙ පාපණිකෙන චාති.

Ñāta, Sāraṇīya, Tỳ khưu, Chuyển Luân Vương, Sacetana; Không Sai Lầm, Tự Thân, Chư Thiên, và hai Người Bán Hàng.

3. පුග්ගලවග්ගො

3. Phẩm Người

1. සමිද්ධසුත්තං

1. Kinh Samiddha

21. එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. අථ ඛො ආයස්මා ච සමිද්ධො ආයස්මා ච මහාකොට්ඨිකො යෙනායස්මා සාරිපුත්තො තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මතා සාරිපුත්තෙන සද්ධිං සම්මොදිංසු. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නං ඛො ආයස්මන්තං සමිද්ධං ආයස්මා සාරිපුත්තො එතදවොච –

21. Tôi nghe như vầy—Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, Tôn giả Samiddha và Tôn giả Mahākoṭṭhika đi đến chỗ Tôn giả Sāriputta; sau khi đến, họ cùng Tôn giả Sāriputta trao đổi lời chào hỏi thân thiện. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân thiện và đáng ghi nhớ, họ ngồi xuống một bên. Khi Tôn giả Samiddha đã ngồi xuống một bên, Tôn giả Sāriputta nói với vị ấy như sau:

‘‘තයොමෙ, ආවුසො සමිද්ධ, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? කායසක්ඛී, දිට්ඨිප්පත්තො, සද්ධාවිමුත්තො. ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. ඉමෙසං, ආවුසො, තිණ්ණං පුග්ගලානං කතමො තෙ පුග්ගලො ඛමති අභික්කන්තතරො ච පණීතතරො චා’’ති?

Này hiền giả Samiddha, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Thân chứng, Kiến đáo, và Tín giải thoát. Này hiền giả, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Này hiền giả, trong ba hạng người này, hiền giả ưa thích hạng người nào là ưu việt hơn và cao thượng hơn?

‘‘තයොමෙ, ආවුසො සාරිපුත්ත, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? කායසක්ඛී, දිට්ඨිප්පත්තො, සද්ධාවිමුත්තො. ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. ඉමෙසං, ආවුසො, තිණ්ණං පුග්ගලානං ය්වායං පුග්ගලො සද්ධාවිමුත්තො, අයං මෙ පුග්ගලො ඛමති ඉමෙසං තිණ්ණං පුග්ගලානං අභික්කන්තතරො ච පණීතතරො ච. තං කිස්ස හෙතු? ඉමස්ස, ආවුසො, පුග්ගලස්ස සද්ධින්ද්‍රියං අධිමත්ත’’න්ති.

Này hiền giả Sāriputta, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Thân chứng, Kiến đáo, Tín giải thoát. Này hiền giả, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Này hiền giả, trong ba hạng người này, hạng người Tín giải thoát, tôi ưa thích hạng người này là ưu việt hơn và cao thượng hơn trong ba hạng người này. Vì sao vậy? Này hiền giả, vì tín quyền của hạng người này vượt trội.

අථ ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො ආයස්මන්තං මහාකොට්ඨිකං එතදවොච – ‘‘තයොමෙ, ආවුසො කොට්ඨික, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං[Pg.117]. කතමෙ තයො? කායසක්ඛී, දිට්ඨිප්පත්තො, සද්ධාවිමුත්තො. ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. ඉමෙසං, ආවුසො, තිණ්ණං පුග්ගලානං කතමො තෙ පුග්ගලො ඛමති අභික්කන්තතරො ච පණීතතරො චා’’ති?

Bấy giờ, Tôn giả Sāriputta nói với Tôn giả Mahākoṭṭhika như sau: ‘Này hiền giả Koṭṭhika, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Thân chứng, Kiến đáo, Tín giải thoát. Này hiền giả, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Này hiền giả, trong ba hạng người này, hiền giả ưa thích hạng người nào là ưu việt hơn và cao thượng hơn?’

‘‘තයොමෙ, ආවුසො සාරිපුත්ත, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? කායසක්ඛී, දිට්ඨිප්පත්තො, සද්ධාවිමුත්තො. ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. ඉමෙසං, ආවුසො, තිණ්ණං පුග්ගලානං ය්වායං පුග්ගලො කායසක්ඛී, අයං මෙ පුග්ගලො ඛමති ඉමෙසං තිණ්ණං පුග්ගලානං අභික්කන්තතරො ච පණීතතරො ච. තං කිස්ස හෙතු? ඉමස්ස, ආවුසො, පුග්ගලස්ස සමාධින්ද්‍රියං අධිමත්ත’’න්ති.

Này hiền giả Sāriputta, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Thân chứng, Kiến đáo, Tín giải thoát. Này hiền giả, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Này hiền giả, trong ba hạng người này, hạng người Thân chứng, tôi ưa thích hạng người này là ưu việt hơn và cao thượng hơn trong ba hạng người này. Vì sao vậy? Này hiền giả, vì định quyền của hạng người này vượt trội.

අථ ඛො ආයස්මා මහාකොට්ඨිකො ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං එතදවොච – ‘‘තයොමෙ, ආවුසො සාරිපුත්ත, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? කායසක්ඛී, දිට්ඨිප්පත්තො, සද්ධාවිමුත්තො. ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. ඉමෙසං, ආවුසො, තිණ්ණං පුග්ගලානං කතමො තෙ පුග්ගලො ඛමති අභික්කන්තතරො ච පණීතතරො චා’’ති?

Bấy giờ, Tôn giả Mahākoṭṭhika nói với Tôn giả Sāriputta như sau: ‘Này hiền giả Sāriputta, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Thân chứng, Kiến đáo, Tín giải thoát. Này hiền giả, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Này hiền giả, trong ba hạng người này, hiền giả ưa thích hạng người nào là ưu việt hơn và cao thượng hơn?’

‘‘තයොමෙ, ආවුසො කොට්ඨික, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? කායසක්ඛී, දිට්ඨිප්පත්තො, සද්ධාවිමුත්තො. ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. ඉමෙසං, ආවුසො, තිණ්ණං පුග්ගලානං ය්වායං පුග්ගලො දිට්ඨිප්පත්තො, අයං මෙ පුග්ගලො ඛමති ඉමෙසං තිණ්ණං පුග්ගලානං අභික්කන්තතරො ච පණීතතරො ච. තං කිස්ස හෙතු? ඉමස්ස, ආවුසො, පුග්ගලස්ස පඤ්ඤින්ද්‍රියං අධිමත්ත’’න්ති.

Này hiền giả Koṭṭhika, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Thân chứng, Kiến đáo, Tín giải thoát. Này hiền giả, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Này hiền giả, trong ba hạng người này, hạng người Kiến đáo, tôi ưa thích hạng người này là ưu việt hơn và cao thượng hơn trong ba hạng người này. Vì sao vậy? Này hiền giả, vì tuệ quyền của hạng người này vượt trội.

අථ ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො ආයස්මන්තඤ්ච සමිද්ධං ආයස්මන්තඤ්ච මහාකොට්ඨිකං එතදවොච – ‘‘බ්‍යාකතං ඛො, ආවුසො, අම්හෙහි සබ්බෙහෙව යථාසකං පටිභානං. ආයාමාවුසො, යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිස්සාම; උපසඞ්කමිත්වා භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙස්සාම. යථා නො භගවා බ්‍යාකරිස්සති තථා නං ධාරෙස්සාමා’’ති. ‘‘එවමාවුසො’’ති ඛො ආයස්මා ච සමිද්ධො ආයස්මා ච මහාකොට්ඨිකො ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස [Pg.118] පච්චස්සොසුං. අථ ඛො ආයස්මා ච සාරිපුත්තො ආයස්මා ච සමිද්ධො ආයස්මා ච මහාකොට්ඨිකො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො යාවතකො අහොසි ආයස්මතා ච සමිද්ධෙන ආයස්මතා ච මහාකොට්ඨිකෙන සද්ධිං කථාසල්ලාපො තං සබ්බං භගවතො ආරොචෙසි.

Bấy giờ, Tôn giả Sāriputta nói với Tôn giả Samiddha và Tôn giả Mahākoṭṭhika rằng: – Thưa các Hiền giả, tất cả chúng ta đã trả lời tùy theo sự biện giải của mỗi người. Này các Hiền giả, chúng ta hãy đi đến nơi Thế Tôn đang ngự, sau khi đến, chúng ta sẽ trình bày sự việc này lên Thế Tôn. Thế Tôn sẽ giải thích cho chúng ta như thế nào, chúng ta sẽ thọ trì như thế ấy. – Thưa Hiền giả, vâng ạ. Tôn giả Samiddha và Tôn giả Mahākoṭṭhika đã vâng lời Tôn giả Sāriputta. Rồi Tôn giả Sāriputta, Tôn giả Samiddha, và Tôn giả Mahākoṭṭhika đã đi đến nơi Thế Tôn đang ngự; sau khi đến, họ đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, Tôn giả Sāriputta đã trình bày lại toàn bộ cuộc đối thoại đã diễn ra với Tôn giả Samiddha và Tôn giả Mahākoṭṭhika lên Thế Tôn.

‘‘න ඛ්වෙත්ථ, සාරිපුත්ත, සුකරං එකංසෙන බ්‍යාකාතුං – ‘අයං ඉමෙසං තිණ්ණං පුග්ගලානං අභික්කන්තතරො ච පණීතතරො චා’ති. ඨානඤ්හෙතං, සාරිපුත්ත, විජ්ජති ය්වායං පුග්ගලො සද්ධාවිමුත්තො ස්වාස්ස අරහත්තාය පටිපන්නො, ය්වායං පුග්ගලො කායසක්ඛී ස්වාස්ස සකදාගාමී වා අනාගාමී වා, යො චායං පුග්ගලො දිට්ඨිප්පත්තො සොපස්ස සකදාගාමී වා අනාගාමී වා.

– Này Sāriputta, ở đây không dễ để trả lời một cách dứt khoát rằng: ‘Vị này trong ba hạng người này là ưu việt hơn, là thù thắng hơn.’ Này Sāriputta, có trường hợp này: vị Tín giải thoát có thể là người đang thực hành để chứng đắc A-la-hán quả, vị Thân chứng có thể là bậc Nhất lai hoặc bậc Bất lai, và vị Kiến đáo cũng có thể là bậc Nhất lai hoặc bậc Bất lai.

‘‘න ඛ්වෙත්ථ, සාරිපුත්ත, සුකරං එකංසෙන බ්‍යාකාතුං – ‘අයං ඉමෙසං තිණ්ණං පුග්ගලානං අභික්කන්තතරො ච පණීතතරො චා’ති. ඨානඤ්හෙතං, සාරිපුත්ත, විජ්ජති ය්වායං පුග්ගලො කායසක්ඛී ස්වාස්ස අරහත්තාය පටිපන්නො, ය්වායං පුග්ගලො සද්ධාවිමුත්තො ස්වාස්ස සකදාගාමී වා අනාගාමී වා, යො චායං පුග්ගලො දිට්ඨිප්පත්තො සොපස්ස සකදාගාමී වා අනාගාමී වා.

– Này Sāriputta, ở đây không dễ để trả lời một cách dứt khoát rằng: ‘Vị này trong ba hạng người này là ưu việt hơn, là thù thắng hơn.’ Này Sāriputta, có trường hợp này: vị Thân chứng có thể là người đang thực hành để chứng đắc A-la-hán quả, vị Tín giải thoát có thể là bậc Nhất lai hoặc bậc Bất lai, và vị Kiến đáo cũng có thể là bậc Nhất lai hoặc bậc Bất lai.

‘‘න ඛ්වෙත්ථ, සාරිපුත්ත, සුකරං එකංසෙන බ්‍යාකාතුං – ‘අයං ඉමෙසං තිණ්ණං පුග්ගලානං අභික්කන්තතරො ච පණීතතරො චා’ති. ඨානඤ්හෙතං, සාරිපුත්ත, විජ්ජති ය්වායං පුග්ගලො දිට්ඨිප්පත්තො ස්වාස්ස අරහත්තාය පටිපන්නො, ය්වායං පුග්ගලො සද්ධාවිමුත්තො ස්වාස්ස සකදාගාමී වා අනාගාමී වා, යො චායං පුග්ගලො කායසක්ඛී සොපස්ස සකදාගාමී වා අනාගාමී වා.

– Này Sāriputta, ở đây không dễ để trả lời một cách dứt khoát rằng: ‘Vị này trong ba hạng người này là ưu việt hơn, là thù thắng hơn.’ Này Sāriputta, có trường hợp này: vị Kiến đáo có thể là người đang thực hành để chứng đắc A-la-hán quả, vị Tín giải thoát có thể là bậc Nhất lai hoặc bậc Bất lai, và vị Thân chứng cũng có thể là bậc Nhất lai hoặc bậc Bất lai.

‘‘න ඛ්වෙත්ථ, සාරිපුත්ත, සුකරං එකංසෙන බ්‍යාකාතුං – ‘අයං ඉමෙසං තිණ්ණං පුග්ගලානං අභික්කන්තතරො ච පණීතතරො චා’’’ති. පඨමං.

– Này Sāriputta, ở đây không dễ để trả lời một cách dứt khoát rằng: ‘Vị này trong ba hạng người này là ưu việt hơn, là thù thắng hơn.’ (Kinh) thứ nhất.

2. ගිලානසුත්තං

2. Kinh Bệnh Nhân

22. ‘‘තයොමෙ, භික්ඛවෙ, ගිලානා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො ගිලානො ලභන්තො වා සප්පායානි භොජනානි අලභන්තො වා සප්පායානි භොජනානි, ලභන්තො වා සප්පායානි භෙසජ්ජානි අලභන්තො වා සප්පායානි භෙසජ්ජානි, ලභන්තො වා [Pg.119] පතිරූපං උපට්ඨාකං අලභන්තො වා පතිරූපං උපට්ඨාකං නෙව වුට්ඨාති තම්හා ආබාධා.

22. – Này các Tỳ khưu, có ba hạng bệnh nhân này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng bệnh nhân, dù có được hay không có được các loại thực phẩm thích hợp, dù có được hay không có được các loại dược phẩm thích hợp, dù có được hay không có được người chăm sóc thích đáng, vẫn không thể bình phục khỏi căn bệnh ấy.

‘‘ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො ගිලානො ලභන්තො වා සප්පායානි භොජනානි අලභන්තො වා සප්පායානි භොජනානි, ලභන්තො වා සප්පායානි භෙසජ්ජානි අලභන්තො වා සප්පායානි භෙසජ්ජානි, ලභන්තො වා පතිරූපං උපට්ඨාකං අලභන්තො වා පතිරූපං උපට්ඨාකං වුට්ඨාති තම්හා ආබාධා.

– Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng bệnh nhân, dù có được hay không có được các loại thực phẩm thích hợp, dù có được hay không có được các loại dược phẩm thích hợp, dù có được hay không có được người chăm sóc thích đáng, vẫn có thể bình phục khỏi căn bệnh ấy.

‘‘ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො ගිලානො ලභන්තොව සප්පායානි භොජනානි නො අලභන්තො, ලභන්තොව සප්පායානි භෙසජ්ජානි නො අලභන්තො, ලභන්තොව පතිරූපං උපට්ඨාකං නො අලභන්තො වුට්ඨාති තම්හා ආබාධා.

– Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng bệnh nhân bình phục khỏi căn bệnh ấy khi có được thực phẩm thích hợp, chứ không phải khi không có được; khi có được dược phẩm thích hợp, chứ không phải khi không có được; khi có được người chăm sóc thích đáng, chứ không phải khi không có được.

‘‘තත්‍ර, භික්ඛවෙ, ය්වායං ගිලානො ලභන්තොව සප්පායානි භොජනානි නො අලභන්තො, ලභන්තොව සප්පායානි භෙසජ්ජානි නො අලභන්තො, ලභන්තොව පතිරූපං උපට්ඨාකං නො අලභන්තො වුට්ඨාති තම්හා ආබාධා, ඉමං ඛො, භික්ඛවෙ, ගිලානං පටිච්ච ගිලානභත්තං අනුඤ්ඤාතං ගිලානභෙසජ්ජං අනුඤ්ඤාතං ගිලානුපට්ඨාකො අනුඤ්ඤාතො. ඉමඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, ගිලානං පටිච්ච අඤ්ඤෙපි ගිලානා උපට්ඨාතබ්බා. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො ගිලානා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං.

– Này các Tỳ khưu, trong ba hạng bệnh nhân ấy, hạng bệnh nhân nào bình phục khỏi căn bệnh ấy khi có được thực phẩm thích hợp, chứ không phải khi không có được; khi có được dược phẩm thích hợp, chứ không phải khi không có được; khi có được người chăm sóc thích đáng, chứ không phải khi không có được; này các Tỳ khưu, chính vì duyên cớ hạng bệnh nhân này mà vật thực cho người bệnh đã được cho phép, dược phẩm cho người bệnh đã được cho phép, người chăm sóc bệnh nhân đã được cho phép. Và này các Tỳ khưu, cũng vì duyên cớ hạng bệnh nhân này mà những người bệnh khác cũng cần được chăm sóc. Này các Tỳ khưu, đó là ba hạng bệnh nhân hiện hữu, có mặt ở trên đời.

‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, තයොමෙ ගිලානූපමා පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො ලභන්තො වා තථාගතං දස්සනාය අලභන්තො වා තථාගතං දස්සනාය, ලභන්තො වා තථාගතප්පවෙදිතං ධම්මවිනයං සවනාය අලභන්තො වා තථාගතප්පවෙදිතං ධම්මවිනයං සවනාය නෙව ඔක්කමති නියාමං කුසලෙසු ධම්මෙසු සම්මත්තං.

– Cũng thế ấy, này các Tỳ khưu, có ba hạng người tương tự như bệnh nhân này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người, dù có được hay không có được thấy Như Lai, dù có được hay không có được nghe Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, vẫn không thể đi vào định pháp, chánh pháp trong các thiện pháp.

‘‘ඉධ, පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො ලභන්තො වා තථාගතං දස්සනාය අලභන්තො වා තථාගතං දස්සනාය, ලභන්තො වා තථාගතප්පවෙදිතං ධම්මවිනයං සවනාය අලභන්තො වා තථාගතප්පවෙදිතං ධම්මවිනයං සවනාය ඔක්කමති නියාමං කුසලෙසු ධම්මෙසු සම්මත්තං.

– Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người, dù có được hay không có được thấy Như Lai, dù có được hay không có được nghe Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, vẫn có thể đi vào định pháp, chánh pháp trong các thiện pháp.

‘‘ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො ලභන්තොව තථාගතං දස්සනාය නො අලභන්තො, ලභන්තොව තථාගතප්පවෙදිතං ධම්මවිනයං සවනාය නො අලභන්තො ඔක්කමති නියාමං කුසලෙසු ධම්මෙසු සම්මත්තං.

– Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người đi vào định pháp, chánh pháp trong các thiện pháp khi có được thấy Như Lai, chứ không phải khi không có được; khi có được nghe Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, chứ không phải khi không có được.

‘‘තත්‍ර[Pg.120], භික්ඛවෙ, ය්වායං පුග්ගලො ලභන්තොව තථාගතං දස්සනාය නො අලභන්තො, ලභන්තොව තථාගතප්පවෙදිතං ධම්මවිනයං සවනාය නො අලභන්තො ඔක්කමති නියාමං කුසලෙසු ධම්මෙසු සම්මත්තං, ඉමං ඛො භික්ඛවෙ, පුග්ගලං පටිච්ච ධම්මදෙසනා අනුඤ්ඤාතා. ඉමඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, පුග්ගලං පටිච්ච අඤ්ඤෙසම්පි ධම්මො දෙසෙතබ්බො. ‘‘ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො ගිලානූපමා පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මි’’න්ති. දුතියං.

Này các Tỳ khưu, trong số ấy, có hạng người chỉ khi được thấy Như Lai mới đi vào sự xác định, sự chánh định trong các thiện pháp, chứ không phải khi không được thấy; chỉ khi được nghe Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng mới đi vào sự xác định, sự chánh định trong các thiện pháp, chứ không phải khi không được nghe. Này các Tỳ khưu, chính vì duyên với hạng người này mà việc thuyết pháp đã được cho phép. Và này các Tỳ khưu, cũng chính vì duyên với hạng người này mà Pháp cũng nên được thuyết giảng cho những người khác. Này các Tỳ khưu, ba hạng người ví như người bệnh này đang hiện hữu, có mặt ở trên đời. Hết kinh thứ hai.

3. සඞ්ඛාරසුත්තං

3. Kinh Về Các Hành

23. ‘‘තයොමෙ, භික්ඛවෙ, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො සබ්‍යාබජ්ඣං කායසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති, සබ්‍යාබජ්ඣං වචීසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති, සබ්‍යාබජ්ඣං මනොසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති. සො සබ්‍යාබජ්ඣං කායසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරිත්වා, සබ්‍යාබජ්ඣං වචීසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරිත්වා, සබ්‍යාබජ්ඣං මනොසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරිත්වා සබ්‍යාබජ්ඣං ලොකං උපපජ්ජති. තමෙනං සබ්‍යාබජ්ඣං ලොකං උපපන්නං සමානං සබ්‍යාබජ්ඣා ඵස්සා ඵුසන්ති. සො සබ්‍යාබජ්ඣෙහි ඵස්සෙහි ඵුට්ඨො සමානො සබ්‍යාබජ්ඣං වෙදනං වෙදයති එකන්තදුක්ඛං, සෙය්‍යථාපි සත්තා නෙරයිකා.

23. Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này đang hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người tạo tác thân hành có phiền não, tạo tác khẩu hành có phiền não, tạo tác ý hành có phiền não. Sau khi đã tạo tác thân hành có phiền não, khẩu hành có phiền não, ý hành có phiền não, người ấy sanh vào thế giới có phiền não. Khi đã sanh vào thế giới có phiền não, các xúc có phiền não chạm đến người ấy. Do được các xúc có phiền não chạm đến, người ấy cảm thọ cảm giác có phiền não, thuần khổ, ví như các chúng sanh ở địa ngục.

‘‘ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො අබ්‍යාබජ්ඣං කායසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති, අබ්‍යාබජ්ඣං වචීසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති, අබ්‍යාබජ්ඣං මනොසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති. සො අබ්‍යාබජ්ඣං කායසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරිත්වා, අබ්‍යාබජ්ඣං වචීසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරිත්වා, අබ්‍යාබජ්ඣං මනොසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරිත්වා අබ්‍යාබජ්ඣං ලොකං උපපජ්ජති. තමෙනං අබ්‍යාබජ්ඣං ලොකං උපපන්නං සමානං අබ්‍යාබජ්ඣා ඵස්සා ඵුසන්ති. සො අබ්‍යාබජ්ඣෙහි ඵස්සෙහි ඵුට්ඨො සමානො අබ්‍යාබජ්ඣං වෙදනං වෙදයති එකන්තසුඛං, සෙය්‍යථාපි දෙවා සුභකිණ්හා.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người tạo tác thân hành không phiền não, tạo tác khẩu hành không phiền não, tạo tác ý hành không phiền não. Sau khi đã tạo tác thân hành không phiền não, khẩu hành không phiền não, ý hành không phiền não, người ấy sanh vào thế giới không phiền não. Khi đã sanh vào thế giới không phiền não, các xúc không phiền não chạm đến người ấy. Do được các xúc không phiền não chạm đến, người ấy cảm thọ cảm giác không phiền não, thuần lạc, ví như chư thiên ở cõi Biến Tịnh.

‘‘ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො සබ්‍යාබජ්ඣම්පි අබ්‍යාබජ්ඣම්පි කායසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති, සබ්‍යාබජ්ඣම්පි අබ්‍යාබජ්ඣම්පි වචීසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති, සබ්‍යාබජ්ඣම්පි අබ්‍යාබජ්ඣම්පි මනොසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති. සො සබ්‍යාබජ්ඣම්පි අබ්‍යාබජ්ඣම්පි කායසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරිත්වා, සබ්‍යාබජ්ඣම්පි අබ්‍යාබජ්ඣම්පි වචීසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරිත්වා, සබ්‍යාබජ්ඣම්පි අබ්‍යාබජ්ඣම්පි මනොසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරිත්වා සබ්‍යාබජ්ඣම්පි අබ්‍යාබජ්ඣම්පි ලොකං උපපජ්ජති. තමෙනං සබ්‍යාබජ්ඣම්පි අබ්‍යාබජ්ඣම්පි ලොකං [Pg.121] උපපන්නං සමානං සබ්‍යාබජ්ඣාපි අබ්‍යාබජ්ඣාපි ඵස්සා ඵුසන්ති. සො සබ්‍යාබජ්ඣෙහිපි අබ්‍යාබජ්ඣෙහිපි ඵස්සෙහි ඵුට්ඨො සමානො සබ්‍යාබජ්ඣම්පි අබ්‍යාබජ්ඣම්පි වෙදනං වෙදයති වොකිණ්ණසුඛදුක්ඛං, සෙය්‍යථාපි මනුස්සා එකච්චෙ ච දෙවා එකච්චෙ ච විනිපාතිකා. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මි’’න්ති. තතියං.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người tạo tác thân hành vừa có phiền não vừa không phiền não, tạo tác khẩu hành vừa có phiền não vừa không phiền não, tạo tác ý hành vừa có phiền não vừa không phiền não. Sau khi đã tạo tác thân hành vừa có phiền não vừa không phiền não, khẩu hành vừa có phiền não vừa không phiền não, ý hành vừa có phiền não vừa không phiền não, người ấy sanh vào thế giới vừa có phiền não vừa không phiền não. Khi đã sanh vào thế giới vừa có phiền não vừa không phiền não, các xúc vừa có phiền não vừa không phiền não chạm đến người ấy. Do được các xúc vừa có phiền não vừa không phiền não chạm đến, người ấy cảm thọ cảm giác vừa có phiền não vừa không phiền não, có lạc và khổ xen lẫn, ví như loài người, một số chư thiên, và một số chúng sanh trong đọa xứ. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này đang hiện hữu, có mặt ở trên đời. Hết kinh thứ ba.

4. බහුකාරසුත්තං

4. Kinh Về Người Giúp Đỡ Nhiều

24. ‘‘තයොමෙ, භික්ඛවෙ, පුග්ගලා පුග්ගලස්ස බහුකාරා. කතමෙ තයො? යං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලං ආගම්ම පුග්ගලො බුද්ධං සරණං ගතො හොති, ධම්මං සරණං ගතො හොති, සඞ්ඝං සරණං ගතො හොති; අයං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ඉමස්ස පුග්ගලස්ස බහුකාරො.

24. Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này giúp đỡ nhiều cho một người. Ba hạng nào? Này các Tỳ khưu, do duyên với một người mà một người khác đã quy y Phật, đã quy y Pháp, đã quy y Tăng. Này các Tỳ khưu, người này đã giúp đỡ nhiều cho người kia.

‘‘පුන චපරං, භික්ඛවෙ, යං පුග්ගලං ආගම්ම පුග්ගලො ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛසමුදයො’ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛනිරොධො’ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති; අයං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ඉමස්ස පුග්ගලස්ස බහුකාරො.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, do duyên với một người mà một người khác tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ’, tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ Tập’, tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ Diệt’, tuệ tri như thật: ‘Đây là Con Đường Đưa Đến Khổ Diệt’. Này các Tỳ khưu, người này đã giúp đỡ nhiều cho người kia.

‘‘පුන චපරං, භික්ඛවෙ, යං පුග්ගලං ආගම්ම පුග්ගලො ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති; අයං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ඉමස්ස පුග්ගලස්ස බහුකාරො. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුග්ගලා පුග්ගලස්ස බහුකාරා.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, do duyên với một người mà một người khác, do sự đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại. Này các Tỳ khưu, người này đã giúp đỡ nhiều cho người kia. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này đã giúp đỡ nhiều cho một người.

‘‘ඉමෙහි ච පන, භික්ඛවෙ, තීහි පුග්ගලෙහි ඉමස්ස පුග්ගලස්ස නත්ථඤ්ඤො පුග්ගලො බහුකාරොති වදාමි. ඉමෙසං පන, භික්ඛවෙ, තිණ්ණං පුග්ගලානං ඉමිනා පුග්ගලෙන න සුප්පතිකාරං වදාමි, යදිදං අභිවාදනපච්චුට්ඨානඅඤ්ජලිකම්මසාමීචිකම්මචීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසන-ගිලානපච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානුප්පදානෙනා’’ති. චතුත්ථං.

Và này các Tỳ khưu, Ta nói rằng đối với người này, không có người nào khác giúp đỡ nhiều hơn ba hạng người này. Lại nữa, này các Tỳ khưu, Ta nói rằng người này không dễ đền đáp công ơn của ba hạng người kia, tức là bằng việc đảnh lễ, đứng dậy đón rước, chắp tay, hành vi tôn kính, cúng dường y phục, vật thực, chỗ ở, và dược phẩm trị bệnh. Hết kinh thứ tư.

5. වජිරූපමසුත්තං

5. Kinh Ví Dụ Kim Cương

25. ‘‘තයොමෙ, භික්ඛවෙ, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? අරුකූපමචිත්තො පුග්ගලො, විජ්ජූපමචිත්තො පුග්ගලො, වජිරූපමචිත්තො පුග්ගලො. කතමො ච, භික්ඛවෙ, අරුකූපමචිත්තො පුග්ගලො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො කොධනො හොති උපායාසබහුලො අප්පම්පි [Pg.122] වුත්තො සමානො අභිසජ්ජති කුප්පති බ්‍යාපජ්ජති පතිත්ථීයති කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච පාතුකරොති. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, දුට්ඨාරුකො කට්ඨෙන වා කඨලාය වා ඝට්ටිතො භිය්‍යොසොමත්තාය ආසවං දෙති ; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො පුග්ගලො කොධනො හොති උපායාසබහුලො අප්පම්පි වුත්තො සමානො අභිසජ්ජති කුප්පති බ්‍යාපජ්ජති පතිත්ථීයති කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච පාතුකරොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, අරුකූපමචිත්තො පුග්ගලො.

25. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Thế nào là ba? Người có tâm ví như vết thương mưng mủ, người có tâm ví như tia chớp, và người có tâm ví như kim cương. Và này các Tỳ khưu, thế nào là người có tâm ví như vết thương mưng mủ? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người hay phẫn nộ, nhiều phiền muộn; dù chỉ bị nói một chút cũng trở nên bực tức, tức giận, sân hận, trở nên cứng đầu, và biểu lộ sự phẫn nộ, sân hận, và bất mãn. Này các Tỳ khưu, ví như vết thương mưng mủ, khi bị va chạm bởi khúc cây hay mảnh sành, lại càng chảy mủ nhiều hơn; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người hay phẫn nộ, nhiều phiền muộn; dù chỉ bị nói một chút cũng trở nên bực tức, tức giận, sân hận, trở nên cứng đầu, và biểu lộ sự phẫn nộ, sân hận, và bất mãn. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có tâm ví như vết thương mưng mủ.”

‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, විජ්ජූපමචිත්තො පුග්ගලො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛසමුදයො’ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛනිරොධො’ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති. සෙය්‍යථාපි භික්ඛවෙ, චක්ඛුමා පුරිසො රත්තන්ධකාරතිමිසායං විජ්ජන්තරිකාය රූපානි පස්සෙය්‍ය; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො පුග්ගලො ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යථාභූතං පජානාති…පෙ… ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, විජ්ජූපමචිත්තො පුග්ගලො.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là người có tâm ví như tia chớp? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người tuệ tri như thật rằng: ‘Đây là Khổ’, tuệ tri như thật rằng: ‘Đây là nguồn sanh của Khổ’, tuệ tri như thật rằng: ‘Đây là sự diệt Khổ’, tuệ tri như thật rằng: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt Khổ’. Này các Tỳ khưu, ví như người có mắt, trong đêm tối mịt mùng, nhờ ánh chớp mà thấy được các sắc; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người tuệ tri như thật rằng: ‘Đây là Khổ’... (như trên)... tuệ tri như thật rằng: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt Khổ’. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có tâm ví như tia chớp.”

‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, වජිරූපමචිත්තො පුග්ගලො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, වජිරස්ස නත්ථි කිඤ්චි අභෙජ්ජං මණි වා පාසාණො වා; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො පුග්ගලො ආසවානං ඛයා…පෙ… උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, වජිරූපමචිත්තො පුග්ගලො. ‘ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මි’’’න්ති. පඤ්චමං.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là người có tâm ví như kim cương? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người do đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc. Này các Tỳ khưu, ví như đối với kim cương, không có gì là không thể phá vỡ, dù là ngọc hay đá; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người do đoạn tận các lậu hoặc... (như trên)... đạt đến và an trú. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có tâm ví như kim cương. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.” Hết kinh thứ năm.

6. සෙවිතබ්බසුත්තං

6. Kinh Về Người Nên Thân Cận

26. ‘‘තයොමෙ, භික්ඛවෙ, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? අත්ථි, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො න සෙවිතබ්බො න භජිතබ්බො න පයිරුපාසිතබ්බො. අත්ථි, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො සෙවිතබ්බො භජිතබ්බො පයිරුපාසිතබ්බො. අත්ථි, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො සක්කත්වා ගරුං කත්වා සෙවිතබ්බො භජිතබ්බො පයිරුපාසිතබ්බො. කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො [Pg.123] න සෙවිතබ්බො න භජිතබ්බො න පයිරුපාසිතබ්බො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො හීනො හොති සීලෙන සමාධිනා පඤ්ඤාය. එවරූපො, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො න සෙවිතබ්බො න භජිතබ්බො න පයිරුපාසිතබ්බො අඤ්ඤත්‍ර අනුද්දයා අඤ්ඤත්‍ර අනුකම්පා.

26. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, có hạng người không nên thân cận, không nên giao du, không nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, có hạng người nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, có hạng người sau khi cung kính, tôn trọng, nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi. Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người không nên thân cận, không nên giao du, không nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người thua kém về giới, định, và tuệ. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy không nên thân cận, không nên giao du, không nên gần gũi, ngoại trừ vì lòng thương xót, ngoại trừ vì lòng bi mẫn.”

‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො සෙවිතබ්බො භජිතබ්බො පයිරුපාසිතබ්බො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො සදිසො හොති සීලෙන සමාධිනා පඤ්ඤාය. එවරූපො, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො සෙවිතබ්බො භජිතබ්බො පයිරුපාසිතබ්බො. තං කිස්ස හෙතු? සීලසාමඤ්ඤගතානං සතං සීලකථා ච නො භවිස්සති, සා ච නො පවත්තිනී භවිස්සති, සා ච නො ඵාසු භවිස්සති. සමාධිසාමඤ්ඤගතානං සතං සමාධිකථා ච නො භවිස්සති, සා ච නො පවත්තිනී භවිස්සති, සා ච නො ඵාසු භවිස්සති. පඤ්ඤාසාමඤ්ඤගතානං සතං පඤ්ඤාකථා ච නො භවිස්සති, සා ච නො පවත්තිනී භවිස්සති, සා ච නො ඵාසු භවිස්සතීති. තස්මා එවරූපො පුග්ගලො සෙවිතබ්බො භජිතබ්බො පයිරුපාසිතබ්බො.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người ngang bằng về giới, định, và tuệ. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi. Vì sao vậy? Vì rằng khi chúng ta, những người tương đồng về giới, (gặp nhau), sẽ có cuộc nói chuyện về giới, và cuộc nói chuyện ấy sẽ được tiếp diễn, và cuộc nói chuyện ấy sẽ mang lại sự thoải mái cho chúng ta. Khi chúng ta, những người tương đồng về định, (gặp nhau), sẽ có cuộc nói chuyện về định, và cuộc nói chuyện ấy sẽ được tiếp diễn, và cuộc nói chuyện ấy sẽ mang lại sự thoải mái cho chúng ta. Khi chúng ta, những người tương đồng về tuệ, (gặp nhau), sẽ có cuộc nói chuyện về tuệ, và cuộc nói chuyện ấy sẽ được tiếp diễn, và cuộc nói chuyện ấy sẽ mang lại sự thoải mái cho chúng ta. Do đó, hạng người như vậy nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi.”

‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො සක්කත්වා ගරුං කත්වා සෙවිතබ්බො භජිතබ්බො පයිරුපාසිතබ්බො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො අධිකො හොති සීලෙන සමාධිනා පඤ්ඤාය. එවරූපො, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො සක්කත්වා ගරුං කත්වා සෙවිතබ්බො භජිතබ්බො පයිරුපාසිතබ්බො. තං කිස්ස හෙතු? ඉති අපරිපූරං වා සීලක්ඛන්ධං පරිපූරෙස්සාමි, පරිපූරං වා සීලක්ඛන්ධං තත්ථ තත්ථ පඤ්ඤාය අනුග්ගහෙස්සාමි; අපරිපූරං වා සමාධික්ඛන්ධං පරිපූරෙස්සාමි, පරිපූරං වා සමාධික්ඛන්ධං තත්ථ තත්ථ පඤ්ඤාය අනුග්ගහෙස්සාමි; අපරිපූරං වා පඤ්ඤාක්ඛන්ධං පරිපූරෙස්සාමි, පරිපූරං වා පඤ්ඤාක්ඛන්ධං තත්ථ තත්ථ පඤ්ඤාය අනුග්ගහෙස්සාමීති. තස්මා එවරූපො පුග්ගලො සක්කත්වා ගරුං කත්වා සෙවිතබ්බො භජිතබ්බො පයිරුපාසිතබ්බො. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මි’’න්ති.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người sau khi cung kính, tôn trọng, nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người vượt trội hơn về giới, định, và tuệ. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy sau khi cung kính, tôn trọng, nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi. Vì sao vậy? Vì rằng (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ làm cho trọn vẹn giới uẩn chưa trọn vẹn, hoặc ta sẽ dùng trí tuệ để hỗ trợ giới uẩn đã trọn vẹn ở các phương diện khác nhau; ta sẽ làm cho trọn vẹn định uẩn chưa trọn vẹn, hoặc ta sẽ dùng trí tuệ để hỗ trợ định uẩn đã trọn vẹn ở các phương diện khác nhau; ta sẽ làm cho trọn vẹn tuệ uẩn chưa trọn vẹn, hoặc ta sẽ dùng trí tuệ để hỗ trợ tuệ uẩn đã trọn vẹn ở các phương diện khác nhau.’ Do đó, hạng người như vậy sau khi cung kính, tôn trọng, nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.”

‘‘නිහීයති පුරිසො නිහීනසෙවී,න ච හායෙථ කදාචි තුල්‍යසෙවී;

සෙට්ඨමුපනමං උදෙති ඛිප්පං,තස්මා අත්තනො උත්තරිං භජෙථා’’ති. ඡට්ඨං;

“Người giao du với kẻ thấp kém, sẽ bị suy thoái, Người giao du với người ngang bằng, sẽ không suy thoái; Người gần gũi bậc cao thượng, mau chóng được thăng tiến, Do đó, hãy giao du với người vượt trội hơn mình.” Hết kinh thứ sáu.

7. ජිගුච්ඡිතබ්බසුත්තං

7. Kinh Về Người Đáng Chê Trách

27. ‘‘තයොමෙ[Pg.124], භික්ඛවෙ, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? අත්ථි, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ජිගුච්ඡිතබ්බො න සෙවිතබ්බො න භජිතබ්බො න පයිරුපාසිතබ්බො. අත්ථි, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො අජ්ඣුපෙක්ඛිතබ්බො න සෙවිතබ්බො න භජිතබ්බො න පයිරුපාසිතබ්බො. අත්ථි, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො සෙවිතබ්බො භජිතබ්බො පයිරුපාසිතබ්බො. කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ජිගුච්ඡිතබ්බො න සෙවිතබ්බො න භජිතබ්බො න පයිරුපාසිතබ්බො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො දුස්සීලො හොති පාපධම්මො අසුචි සඞ්කස්සරසමාචාරො පටිච්ඡන්නකම්මන්තො, අස්සමණො සමණපටිඤ්ඤො, අබ්‍රහ්මචාරී බ්‍රහ්මචාරිපටිඤ්ඤො, අන්තොපූති අවස්සුතො කසම්බුජාතො. එවරූපො, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ජිගුච්ඡිතබ්බො න සෙවිතබ්බො න භජිතබ්බො න පයිරුපාසිතබ්බො. තං කිස්ස හෙතු? කිඤ්චාපි, භික්ඛවෙ, එවරූපස්ස පුග්ගලස්ස න දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජති, අථ ඛො නං පාපකො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගච්ඡති – ‘පාපමිත්තො පුරිසපුග්ගලො පාපසහායො පාපසම්පවඞ්කො’ති. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, අහි ගූථගතො කිඤ්චාපි න දංසති, අථ ඛො නං මක්ඛෙති; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, කිඤ්චාපි එවරූපස්ස පුග්ගලස්ස න දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජති, අථ ඛො නං පාපකො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගච්ඡති – ‘පාපමිත්තො පුරිසපුග්ගලො පාපසහායො පාපසම්පවඞ්කො’ති. තස්මා එවරූපො පුග්ගලො ජිගුච්ඡිතබ්බො න සෙවිතබ්බො න භජිතබ්බො න පයිරුපාසිතබ්බො.

27. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng người nào? Này các Tỳ khưu, có hạng người đáng ghê tởm, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, có hạng người đáng xả bỏ, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, có hạng người nên giao du, nên thân cận, nên gần gũi. Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người đáng ghê tởm, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người ác giới, có pháp ác, không trong sạch, có hành vi đáng ngờ, có việc làm che giấu, không phải là Sa-môn nhưng tự nhận là Sa-môn, không sống phạm hạnh nhưng tự nhận là người sống phạm hạnh, bên trong thối rữa, bị rỉ chảy, là đồ rác rưởi. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy là đáng ghê tởm, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, dầu cho không bắt chước theo việc làm của hạng người như vậy, nhưng tiếng xấu vẫn lan truyền về người ấy: ‘Người này có bạn ác, có bạn đồng hành xấu, có khuynh hướng theo bạn xấu.’ Ví như, này các Tỳ khưu, con rắn rơi vào hố phân, dầu cho nó không cắn, nhưng nó vẫn làm vấy bẩn; cũng vậy, này các Tỳ khưu, dầu cho không bắt chước theo việc làm của hạng người như vậy, nhưng tiếng xấu vẫn lan truyền về người ấy: ‘Người này có bạn ác, có bạn đồng hành xấu, có khuynh hướng theo bạn xấu.’ Do đó, hạng người như vậy là đáng ghê tởm, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi.”

‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො අජ්ඣුපෙක්ඛිතබ්බො න සෙවිතබ්බො න භජිතබ්බො න පයිරුපාසිතබ්බො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො කොධනො හොති උපායාසබහුලො, අප්පම්පි වුත්තො සමානො අභිසජ්ජති කුප්පති බ්‍යාපජ්ජති පතිත්ථීයති, කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච පාතුකරොති. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, දුට්ඨාරුකො කට්ඨෙන වා කඨලාය වා ඝට්ටිතො භිය්‍යොසොමත්තාය ආසවං දෙති; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ…පෙ… සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, තින්දුකාලාතං කට්ඨෙන වා කඨලාය වා ඝට්ටිතං භිය්‍යොසොමත්තාය චිච්චිටායති චිටිචිටායති; එවමෙවං ඛො භික්ඛවෙ…පෙ… සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, ගූථකූපො කට්ඨෙන වා කඨලාය වා ඝට්ටිතො භිය්‍යොසොමත්තාය දුග්ගන්ධො හොති; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො පුග්ගලො [Pg.125] කොධනො හොති උපායාසබහුලො, අප්පම්පි වුත්තො සමානො අභිසජ්ජති කුප්පති බ්‍යාපජ්ජති පතිත්ථීයති, කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච පාතුකරොති. එවරූපො, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො අජ්ඣුපෙක්ඛිතබ්බො න සෙවිතබ්බො න භජිතබ්බො න පයිරුපාසිතබ්බො. තං කිස්ස හෙතු? අක්කොසෙය්‍යපි මං පරිභාසෙය්‍යපි මං අනත්ථම්පි මං කරෙය්‍යාති. තස්මා එවරූපො පුග්ගලො අජ්ඣුපෙක්ඛිතබ්බො න සෙවිතබ්බො න භජිතබ්බො න පයිරුපාසිතබ්බො.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người đáng xả bỏ, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người hay phẫn nộ, nhiều phiền muộn, dù bị nói chút ít, người ấy vẫn bực tức, tức giận, nổi xung, trở nên cứng rắn, và biểu lộ sự phẫn nộ, sân hận, và bất bình. Ví như, này các Tỳ khưu, vết thương mưng mủ, khi bị que cây hay mảnh sành cọ vào, lại càng chảy mủ nhiều hơn; cũng vậy, này các Tỳ khưu... Ví như, này các Tỳ khưu, khúc củi mun đang cháy, khi bị que cây hay mảnh sành cọ vào, lại càng nổ lách tách, kêu xèo xèo; cũng vậy, này các Tỳ khưu... Ví như, này các Tỳ khưu, hố phân, khi bị que cây hay mảnh sành cọ vào, lại càng bốc mùi hôi thối; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người hay phẫn nộ, nhiều phiền muộn, dù bị nói chút ít, người ấy vẫn bực tức, tức giận, nổi xung, trở nên cứng rắn, và biểu lộ sự phẫn nộ, sân hận, và bất bình. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy là đáng xả bỏ, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi. Vì sao vậy? (Nghĩ rằng:) ‘Người ấy có thể mắng nhiếc ta, có thể lăng mạ ta, có thể làm hại ta.’ Do đó, hạng người như vậy là đáng xả bỏ, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi.”

‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො සෙවිතබ්බො භජිතබ්බො පයිරුපාසිතබ්බො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො සීලවා හොති කල්‍යාණධම්මො. එවරූපො, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො සෙවිතබ්බො භජිතබ්බො පයිරුපාසිතබ්බො. තං කිස්ස හෙතු? කිඤ්චාපි, භික්ඛවෙ, එවරූපස්ස පුග්ගලස්ස න දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජති, අථ ඛො නං කල්‍යාණො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගච්ඡති – ‘කල්‍යාණමිත්තො පුරිසපුග්ගලො කල්‍යාණසහායො කල්‍යාණසම්පවඞ්කො’ති. තස්මා එවරූපො පුග්ගලො සෙවිතබ්බො භජිතබ්බො පයිරුපාසිතබ්බො. ‘ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මි’’’න්ති.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người nên giao du, nên thân cận, nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người có giới hạnh, có thiện pháp. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy là nên giao du, nên thân cận, nên gần gũi. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, dầu cho không bắt chước theo việc làm của hạng người như vậy, nhưng tiếng tốt vẫn lan truyền về người ấy: ‘Người này có bạn tốt, có bạn đồng hành tốt, có khuynh hướng theo bạn tốt.’ Do đó, hạng người như vậy là nên giao du, nên thân cận, nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, quả thật ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.”

‘‘නිහීයති පුරිසො නිහීනසෙවී,න ච හායෙථ කදාචි තුල්‍යසෙවී;

සෙට්ඨමුපනමං උදෙති ඛිප්පං,තස්මා අත්තනො උත්තරිං භජෙථා’’ති. සත්තමං;

“Người giao du với kẻ thấp kém sẽ bị suy thoái, người giao du với người ngang bằng sẽ không bao giờ suy thoái; người gần gũi bậc cao thượng sẽ nhanh chóng thăng tiến. Do đó, hãy thân cận người hơn mình.”

8. ගූථභාණීසුත්තං

8. Kinh Người Nói Lời Như Phân

28. ‘‘තයොමෙ, භික්ඛවෙ, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? ගූථභාණී, පුප්ඵභාණී, මධුභාණී. කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ගූථභාණී? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො සභග්ගතො වා පරිසග්ගතො වා ඤාතිමජ්ඣගතො වා පූගමජ්ඣගතො වා රාජකුලමජ්ඣගතො වා අභිනීතො සක්ඛිපුට්ඨො – ‘එහම්භො පුරිස, යං ජානාසි තං වදෙහී’ති. සො අජානං වා ආහ ‘ජානාමී’ති, ජානං වා ආහ ‘න ජානාමී’ති, අපස්සං වා ආහ ‘පස්සාමී’ති, පස්සං වා ආහ ‘න [Pg.126] පස්සාමී’ති ; ඉති අත්තහෙතු වා පරහෙතු වා ආමිසකිඤ්චික්ඛහෙතු වා සම්පජානමුසා භාසිතා හොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ගූථභාණී.

28. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng người nào? Người nói lời như phân, người nói lời như hoa, và người nói lời như mật. Và này các Tỳ khưu, thế nào là người nói lời như phân? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người đi đến hội trường, hoặc đến hội chúng, hoặc giữa bà con, hoặc giữa đoàn thể, hoặc giữa hoàng tộc, được đưa ra làm nhân chứng và được hỏi: ‘Này ông, điều gì ông biết, hãy nói ra.’ Người ấy không biết lại nói ‘tôi biết’, hoặc biết lại nói ‘tôi không biết’; không thấy lại nói ‘tôi thấy’, hoặc thấy lại nói ‘tôi không thấy’; như vậy, vì bản thân, hoặc vì người khác, hoặc vì một chút lợi lộc vật chất nào đó, người ấy cố ý nói dối. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người nói lời như phân.”

‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො පුප්ඵභාණී? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො සභග්ගතො වා පරිසග්ගතො වා ඤාතිමජ්ඣගතො වා පූගමජ්ඣගතො වා රාජකුලමජ්ඣගතො වා අභිනීතො සක්ඛිපුට්ඨො – ‘එහම්භො පුරිස, යං පජානාසි තං වදෙහී’ති, සො අජානං වා ආහ ‘න ජානාමී’ති, ජානං වා ආහ ‘ජානාමී’ති, අපස්සං වා ආහ ‘න පස්සාමී’ති, පස්සං වා ආහ ‘පස්සාමී’ති; ඉති අත්තහෙතු වා පරහෙතු වා ආමිසකිඤ්චික්ඛහෙතු වා න සම්පජානමුසා භාසිතා හොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො පුප්ඵභාණී.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là người nói lời như hoa? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người đi đến hội trường, hoặc đến hội chúng, hoặc giữa bà con, hoặc giữa đoàn thể, hoặc giữa hoàng tộc, được đưa ra làm nhân chứng và được hỏi: ‘Này ông, điều gì ông biết, hãy nói ra.’ Người ấy không biết thì nói ‘tôi không biết’, hoặc biết thì nói ‘tôi biết’; không thấy thì nói ‘tôi không thấy’, hoặc thấy thì nói ‘tôi thấy’; như vậy, vì bản thân, hoặc vì người khác, hoặc vì một chút lợi lộc vật chất nào đó, người ấy không cố ý nói dối. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người nói lời như hoa.”

‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො මධුභාණී? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො ඵරුසං වාචං පහාය ඵරුසාය වාචාය පටිවිරතො හොති; යා සා වාචා නෙලා කණ්ණසුඛා පෙමනීයා හදයඞ්ගමා පොරී බහුජනකන්තා බහුජනමනාපා තථාරූපිං වාචං භාසිතා හොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො මධුභාණී. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මි’’න්ති. අට්ඨමං.

“Này các Tỳ khưu, thế nào là người nói lời ngọt ngào như mật? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người từ bỏ lời nói thô ác, tránh xa lời nói thô ác. Vị ấy nói những lời không lỗi lầm, êm tai, dễ thương, lọt lòng, tao nhã, được nhiều người ưa thích, được nhiều người quý mến. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người nói lời ngọt ngào như mật. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.” Hết kinh thứ tám.

9. අන්ධසුත්තං

9. Kinh Người Mù

29. ‘‘තයොමෙ, භික්ඛවෙ, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? අන්ධො, එකචක්ඛු, ද්විචක්ඛු. කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො අන්ධො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චස්ස පුග්ගලස්ස තථාරූපං චක්ඛු න හොති යථාරූපෙන චක්ඛුනා අනධිගතං වා භොගං අධිගච්ඡෙය්‍ය අධිගතං වා භොගං ඵාතිං කරෙය්‍ය ; තථාරූපම්පිස්ස චක්ඛු න හොති යථාරූපෙන චක්ඛුනා කුසලාකුසලෙ ධම්මෙ ජානෙය්‍ය, සාවජ්ජානවජ්ජෙ ධම්මෙ ජානෙය්‍ය, හීනප්පණීතෙ ධම්මෙ ජානෙය්‍ය, කණ්හසුක්කසප්පටිභාගෙ ධම්මෙ ජානෙය්‍ය. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො අන්ධො.

29. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Thế nào là ba? Người mù, người một mắt, và người hai mắt. Này các Tỳ khưu, thế nào là người mù? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người không có con mắt để có thể thủ đắc tài sản chưa thủ đắc, hay làm tăng trưởng tài sản đã thủ đắc; và vị ấy cũng không có con mắt để có thể biết các pháp thiện và bất thiện, biết các pháp có tội và không có tội, biết các pháp hạ liệt và cao thượng, biết các pháp đen và trắng có đối lập. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người mù.

‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො එකචක්ඛු? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චස්ස පුග්ගලස්ස තථාරූපං චක්ඛු හොති යථාරූපෙන චක්ඛුනා අනධිගතං වා භොගං [Pg.127] අධිගච්ඡෙය්‍ය අධිගතං වා භොගං ඵාතිං කරෙය්‍ය; තථාරූපං පනස්ස චක්ඛු න හොති යථාරූපෙන චක්ඛුනා කුසලාකුසලෙ ධම්මෙ ජානෙය්‍ය, සාවජ්ජානවජ්ජෙ ධම්මෙ ජානෙය්‍ය, හීනප්පණීතෙ ධම්මෙ ජානෙය්‍ය, කණ්හසුක්කසප්පටිභාගෙ ධම්මෙ ජානෙය්‍ය. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො එකචක්ඛු.

“Này các Tỳ khưu, thế nào là người một mắt? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người có con mắt để có thể thủ đắc tài sản chưa thủ đắc, hay làm tăng trưởng tài sản đã thủ đắc; nhưng vị ấy không có con mắt để có thể biết các pháp thiện và bất thiện, biết các pháp có tội và không có tội, biết các pháp hạ liệt và cao thượng, biết các pháp đen và trắng có đối lập. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người một mắt.

‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ද්විචක්ඛු? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චස්ස පුග්ගලස්ස තථාරූපං චක්ඛු හොති යථාරූපෙන චක්ඛුනා අනධිගතං වා භොගං අධිගච්ඡෙය්‍ය, අධිගතං වා භොගං ඵාතිං කරෙය්‍ය; තථාරූපම්පිස්ස චක්ඛු හොති යථාරූපෙන චක්ඛුනා කුසලාකුසලෙ ධම්මෙ ජානෙය්‍ය; සාවජ්ජානවජ්ජෙ ධම්මෙ ජානෙය්‍ය, හීනප්පණීතෙ ධම්මෙ ජානෙය්‍ය, කණ්හසුක්කසප්පටිභාගෙ ධම්මෙ ජානෙය්‍ය. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ද්විචක්ඛු. ‘ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මි’’’න්ති.

“Này các Tỳ khưu, thế nào là người hai mắt? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người có con mắt để có thể thủ đắc tài sản chưa thủ đắc, hay làm tăng trưởng tài sản đã thủ đắc; và vị ấy cũng có con mắt để có thể biết các pháp thiện và bất thiện; biết các pháp có tội và không có tội, biết các pháp hạ liệt và cao thượng, biết các pháp đen và trắng có đối lập. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người hai mắt. ‘Này các Tỳ khưu, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.’”

‘‘න චෙව භොගා තථාරූපා, න ච පුඤ්ඤානි කුබ්බති;

උභයත්ථ කලිග්ගාහො, අන්ධස්ස හතචක්ඛුනො.

“Người mù, kẻ hỏng mắt, không có tài sản như vậy, cũng không làm các phước thiện; kẻ ấy bị thất bại ở cả hai nơi.

‘‘අථාපරායං අක්ඛාතො, එකචක්ඛු ච පුග්ගලො;

ධම්මාධම්මෙන සඨොසො, භොගානි පරියෙසති.

“Lại nữa, người một mắt được nói đến là kẻ xảo trá, tìm kiếm tài sản bằng cả chánh pháp và phi pháp.

‘‘ථෙය්‍යෙන කූටකම්මෙන, මුසාවාදෙන චූභයං;

කුසලො හොති සඞ්ඝාතුං, කාමභොගී ච මානවො;

ඉතො සො නිරයං ගන්ත්වා, එකචක්ඛු විහඤ්ඤති.

“Bằng cách trộm cắp, lừa đảo, và nói dối, cả hai cách; kẻ ấy khéo léo trong việc tích lũy. Người một mắt, kẻ hưởng thụ các dục, sau khi từ đây đi đến địa ngục, liền bị đau khổ.

‘‘ද්විචක්ඛු පන අක්ඛාතො, සෙට්ඨො පුරිසපුග්ගලො;

ධම්මලද්ධෙහි භොගෙහි, උට්ඨානාධිගතං ධනං.

“Còn người hai mắt được gọi là bậc tối thượng, người có tài sản do nỗ lực kiếm được, với của cải thu được một cách hợp pháp.

‘‘දදාති සෙට්ඨසඞ්කප්පො, අබ්‍යග්ගමානසො නරො;

උපෙති භද්දකං ඨානං, යත්ථ ගන්ත්වා න සොචති.

“Người ấy bố thí với ý định cao thượng, tâm không dao động; người ấy đến được nơi tốt lành, nơi mà sau khi đến sẽ không còn sầu muộn.

‘‘අන්ධඤ්ච එකචක්ඛුඤ්ච, ආරකා පරිවජ්ජයෙ;

ද්විචක්ඛුං පන සෙවෙථ, සෙට්ඨං පුරිසපුග්ගල’’න්ති. නවමං;

“Hãy tránh xa người mù và người một mắt. Hãy thân cận với người hai mắt, bậc tối thượng.” Hết kinh thứ chín.

10. අවකුජ්ජසුත්තං

10. Kinh Trí Tuệ Úp Ngược

30. ‘‘තයොමෙ[Pg.128], භික්ඛවෙ, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? අවකුජ්ජපඤ්ඤො පුග්ගලො, උච්ඡඞ්ගපඤ්ඤො පුග්ගලො, පුථුපඤ්ඤො පුග්ගලො. කතමො ච, භික්ඛවෙ, අවකුජ්ජපඤ්ඤො පුග්ගලො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො ආරාමං ගන්තා හොති අභික්ඛණං භික්ඛූනං සන්තිකෙ ධම්මස්සවනාය. තස්ස භික්ඛූ ධම්මං දෙසෙන්ති ආදිකල්‍යාණං මජ්ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්ථං සබ්‍යඤ්ජනං, කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං පකාසෙන්ති. සො තස්මිං ආසනෙ නිසින්නො තස්සා කථාය නෙව ආදිං මනසි කරොති, න මජ්ඣං මනසි කරොති, න පරියොසානං මනසි කරොති; වුට්ඨිතොපි තම්හා ආසනා තස්සා කථාය නෙව ආදිං මනසි කරොති, න මජ්ඣං මනසි කරොති, න පරියොසානං මනසි කරොති. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, කුම්භො නික්කුජ්ජො තත්‍ර උදකං ආසිත්තං විවට්ටති, නො සණ්ඨාති; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො පුග්ගලො ආරාමං ගන්තා හොති අභික්ඛණං භික්ඛූනං සන්තිකෙ ධම්මස්සවනාය. තස්ස භික්ඛූ ධම්මං දෙසෙන්ති ආදිකල්‍යාණං මජ්ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්ථං සබ්‍යඤ්ජනං, කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං පකාසෙන්ති. සො තස්මිං ආසනෙ නිසින්නො තස්සා කථාය නෙව ආදිං මනසි කරොති, න මජ්ඣං මනසි කරොති, න පරියොසානං මනසි කරොති; වුට්ඨිතොපි තම්හා ආසනා තස්සා කථාය නෙවාදිං මනසි කරොති, න මජ්ඣං මනසි කරොති, න පරියොසානං මනසි කරොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, අවකුජ්ජපඤ්ඤො පුග්ගලො.

30. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Thế nào là ba? Người có trí tuệ úp ngược, người có trí tuệ như vạt áo, và người có trí tuệ rộng lớn. Này các Tỳ khưu, thế nào là người có trí tuệ úp ngược? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người thường xuyên đi đến tu viện để nghe Pháp từ các Tỳ khưu. Các Tỳ khưu thuyết Pháp cho vị ấy, pháp toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú, trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Khi đang ngồi ở chỗ đó, vị ấy không tác ý đến phần đầu, không tác ý đến phần giữa, không tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy. Và sau khi đứng dậy khỏi chỗ ngồi, vị ấy cũng không tác ý đến phần đầu, không tác ý đến phần giữa, không tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy. Này các Tỳ khưu, ví như một cái bình bị úp ngược, nước đổ vào đó sẽ chảy đi chứ không đọng lại. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây, có người thường xuyên đi đến tu viện để nghe Pháp từ các Tỳ khưu. Các Tỳ khưu thuyết Pháp cho vị ấy, pháp toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú, trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Khi đang ngồi ở chỗ đó, vị ấy không tác ý đến phần đầu, không tác ý đến phần giữa, không tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy. Và sau khi đứng dậy khỏi chỗ ngồi, vị ấy cũng không tác ý đến phần đầu, không tác ý đến phần giữa, không tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có trí tuệ úp ngược.

‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, උච්ඡඞ්ගපඤ්ඤො පුග්ගලො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො ආරාමං ගන්තා හොති අභික්ඛණං භික්ඛූනං සන්තිකෙ ධම්මස්සවනාය. තස්ස භික්ඛූ ධම්මං දෙසෙන්ති ආදිකල්‍යාණං මජ්ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්ථං සබ්‍යඤ්ජනං, කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං පකාසෙන්ති. සො තස්මිං ආසනෙ නිසින්නො තස්සා කථාය ආදිම්පි මනසි කරොති, මජ්ඣම්පි මනසි කරොති, පරියොසානම්පි මනසි කරොති; වුට්ඨිතො ච ඛො තම්හා ආසනා තස්සා කථාය නෙවාදිං මනසි කරොති, න මජ්ඣං මනසි කරොති, න පරියොසානං මනසි කරොති. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, පුරිසස්ස උච්ඡඞ්ගෙ නානාඛජ්ජකානි ආකිණ්ණානි – තිලා තණ්ඩුලා මොදකා බදරා. සො තම්හා ආසනා වුට්ඨහන්තො සතිසම්මොසා පකිරෙය්‍ය[Pg.129]. එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො පුග්ගලො ආරාමං ගන්තා හොති අභික්ඛණං භික්ඛූනං සන්තිකෙ ධම්මස්සවනාය. තස්ස භික්ඛූ ධම්මං දෙසෙන්ති ආදිකල්‍යාණං මජ්ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්ථං සබ්‍යඤ්ජනං, කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං පකාසෙන්ති. සො තස්මිං ආසනෙ නිසින්නො තස්සා කථාය ආදිම්පි මනසි කරොති, මජ්ඣම්පි මනසි කරොති, පරියොසානම්පි මනසි කරොති; වුට්ඨිතො ච ඛො තම්හා ආසනා තස්සා කථාය නෙව ආදිං මනසි කරොති, න මජ්ඣං මනසි කරොති, න පරියොසානං මනසි කරොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, උච්ඡඞ්ගපඤ්ඤො පුග්ගලො.

“Này các Tỳ khưu, thế nào là người có trí tuệ vạt áo? Ở đây, này các Tỳ khưu, có người thường xuyên đi đến tu viện, đến gần các vị Tỳ khưu để nghe Pháp. Các vị Tỳ khưu thuyết Pháp cho người ấy, pháp ấy toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú; các Ngài trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Người ấy, trong khi ngồi ở chỗ đó, tác ý đến phần đầu, tác ý đến phần giữa, và tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy; nhưng khi đã đứng dậy khỏi chỗ ngồi đó, người ấy không còn tác ý đến phần đầu, không tác ý đến phần giữa, không tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy nữa. Ví như, này các Tỳ khưu, trong vạt áo của một người có chứa đầy các loại đồ ăn vặt khác nhau – như mè, gạo, bánh ngọt, táo ta. Khi đứng dậy khỏi chỗ ngồi đó, do thất niệm, người ấy làm rơi vãi cả ra. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có người thường xuyên đi đến tu viện, đến gần các vị Tỳ khưu để nghe Pháp. Các vị Tỳ khưu thuyết Pháp cho người ấy, pháp ấy toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú; các Ngài trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Người ấy, trong khi ngồi ở chỗ đó, tác ý đến phần đầu, tác ý đến phần giữa, và tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy; nhưng khi đã đứng dậy khỏi chỗ ngồi đó, người ấy không còn tác ý đến phần đầu, không tác ý đến phần giữa, không tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy nữa. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có trí tuệ vạt áo.”

‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුථුපඤ්ඤො පුග්ගලො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො ආරාමං ගන්තා හොති අභික්ඛණං භික්ඛූනං සන්තිකෙ ධම්මස්සවනාය. තස්ස භික්ඛූ ධම්මං දෙසෙන්ති ආදිකල්‍යාණං මජ්ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්ථං සබ්‍යඤ්ජනං, කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං පකාසෙන්ති. සො තස්මිං ආසනෙ නිසින්නො තස්සා කථාය ආදිම්පි මනසි කරොති, මජ්ඣම්පි මනසි කරොති, පරියොසානම්පි මනසි කරොති; වුට්ඨිතොපි තම්හා ආසනා තස්සා කථාය ආදිම්පි මනසි කරොති, මජ්ඣම්පි මනසි කරොති, පරියොසානම්පි මනසි කරොති. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, කුම්භො උක්කුජ්ජො තත්‍ර උදකං ආසිත්තං සණ්ඨාති නො විවට්ටති; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො පුග්ගලො ආරාමං ගන්තා හොති අභික්ඛණං භික්ඛූනං සන්තිකෙ ධම්මස්සවනාය. තස්ස භික්ඛූ ධම්මං දෙසෙන්ති ආදිකල්‍යාණං මජ්ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්ථං සබ්‍යඤ්ජනං, කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං පකාසෙන්ති. සො තස්මිං ආසනෙ නිසින්නො තස්සා කථාය ආදිම්පි මනසි කරොති, මජ්ඣම්පි මනසි කරොති, පරියොසානම්පි මනසි කරොති; වුට්ඨිතොපි තම්හා ආසනා තස්සා කථාය ආදිම්පි මනසි කරොති, මජ්ඣම්පි මනසි කරොති, පරියොසානම්පි මනසි කරොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුථුපඤ්ඤො පුග්ගලො. ‘ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මි’’’න්ති.

“Này các Tỳ khưu, thế nào là người có trí tuệ rộng lớn? Ở đây, này các Tỳ khưu, có người thường xuyên đi đến tu viện, đến gần các vị Tỳ khưu để nghe Pháp. Các vị Tỳ khưu thuyết Pháp cho người ấy, pháp ấy toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú; các Ngài trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Người ấy, trong khi ngồi ở chỗ đó, tác ý đến phần đầu, tác ý đến phần giữa, và tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy; và cả khi đã đứng dậy khỏi chỗ ngồi đó, người ấy vẫn tác ý đến phần đầu, tác ý đến phần giữa, và tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy. Ví như, này các Tỳ khưu, một cái bình được đặt ngửa lên, nước được đổ vào đó sẽ được giữ lại, không chảy đi mất; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có người thường xuyên đi đến tu viện, đến gần các vị Tỳ khưu để nghe Pháp. Các vị Tỳ khưu thuyết Pháp cho người ấy, pháp ấy toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú; các Ngài trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Người ấy, trong khi ngồi ở chỗ đó, tác ý đến phần đầu, tác ý đến phần giữa, và tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy; và cả khi đã đứng dậy khỏi chỗ ngồi đó, người ấy vẫn tác ý đến phần đầu, tác ý đến phần giữa, và tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có trí tuệ rộng lớn. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này có mặt, hiện hữu trong thế gian.”

‘‘අවකුජ්ජපඤ්ඤො පුරිසො, දුම්මෙධො අවිචක්ඛණො;

අභික්ඛණම්පි චෙ හොති, ගන්තා භික්ඛූන සන්තිකෙ.

“Người trí tuệ úp ngược, kẻ ngu si không sáng suốt; Dầu cho thường xuyên lui tới, đến gần các vị Tỳ khưu.”

‘‘ආදිං කථාය මජ්ඣඤ්ච, පරියොසානඤ්ච තාදිසො;

උග්ගහෙතුං න සක්කොති, පඤ්ඤා හිස්ස න විජ්ජති.

“Người như thế, phần đầu, phần giữa, và cả phần cuối của bài pháp; Chẳng thể nào tiếp thu được, vì người ấy không có trí tuệ.”

‘‘උච්ඡඞ්ගපඤ්ඤො [Pg.130] පුරිසො, සෙය්‍යො එතෙන වුච්චති;

අභික්ඛණම්පි චෙ හොති, ගන්තා භික්ඛූන සන්තිකෙ.

“Người trí tuệ vạt áo, được gọi là hơn người kia; Dầu cho thường xuyên lui tới, đến gần các vị Tỳ khưu.”

‘‘ආදිං කථාය මජ්ඣඤ්ච, පරියොසානඤ්ච තාදිසො;

නිසින්නො ආසනෙ තස්මිං, උග්ගහෙත්වාන බ්‍යඤ්ජනං;

වුට්ඨිතො නප්පජානාති, ගහිතං හිස්ස මුස්සති.

“Người như thế, phần đầu, phần giữa, và cả phần cuối của bài pháp; Trong khi ngồi ở chỗ đó, đã tiếp thu được văn cú; Nhưng khi đứng dậy lại không hiểu, điều đã tiếp thu liền quên mất.”

‘‘පුථුපඤ්ඤො ච පුරිසො, සෙය්‍යො එතෙහි වුච්චති;

අභික්ඛණම්පි චෙ හොති, ගන්තා භික්ඛූන සන්තිකෙ.

“Còn người trí tuệ rộng lớn, được gọi là hơn những người kia; Dầu cho thường xuyên lui tới, đến gần các vị Tỳ khưu.”

‘‘ආදිං කථාය මජ්ඣඤ්ච, පරියොසානඤ්ච තාදිසො;

නිසින්නො ආසනෙ තස්මිං, උග්ගහෙත්වාන බ්‍යඤ්ජනං.

“Người như thế, phần đầu, phần giữa, và cả phần cuối của bài pháp; Trong khi ngồi ở chỗ đó, đã tiếp thu được văn cú.”

‘‘ධාරෙති සෙට්ඨසඞ්කප්පො, අබ්‍යග්ගමානසො නරො;

ධම්මානුධම්මප්පටිපන්නො, දුක්ඛස්සන්තකරො සියා’’ති. දසමං;

“Người có tư duy cao thượng, tâm không dao động, ghi nhớ được (pháp ấy); Thực hành pháp và tùy pháp, có thể chấm dứt khổ đau.” (Kinh thứ mười)

පුග්ගලවග්ගො තතියො.

Phẩm Người, thứ ba.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

සමිද්ධ -ගිලාන-සඞ්ඛාරා, බහුකාරා වජිරෙන ච;

සෙවි-ජිගුච්ඡ-ගූථභාණී, අන්ධො ච අවකුජ්ජතාති.

Samiddha, người bệnh, các hành, người giúp nhiều, và Vajira; Người đáng thân cận, đáng chán ghét, người nói lời hôi thối, người mù, và người trí tuệ úp ngược.

4. දෙවදූතවග්ගො

4. Phẩm Sứ Giả Của Trời

1.සබ්‍රහ්මකසුත්තං

1. Kinh Về Phạm Thiên

31. ‘‘සබ්‍රහ්මකානි, භික්ඛවෙ, තානි කුලානි යෙසං පුත්තානං මාතාපිතරො අජ්ඣාගාරෙ පූජිතා හොන්ති. සපුබ්බාචරියකානි, භික්ඛවෙ, තානි කුලානි යෙසං පුත්තානං මාතාපිතරො අජ්ඣාගාරෙ පූජිතා හොන්ති. සාහුනෙය්‍යානි, භික්ඛවෙ, තානි කුලානි යෙසං පුත්තානං මාතාපිතරො අජ්ඣාගාරෙ පූජිතා හොන්ති. ‘බ්‍රහ්මා’ති, භික්ඛවෙ, මාතාපිතූනං එතං අධිවචනං. ‘පුබ්බාචරියා’ති, භික්ඛවෙ, මාතාපිතූනං එතං අධිවචනං. ‘ආහුනෙය්‍යා’ති[Pg.131], භික්ඛවෙ, මාතාපිතූනං එතං අධිවචනං. තං කිස්ස හෙතු? බහුකාරා, භික්ඛවෙ, මාතාපිතරො පුත්තානං, ආපාදකා පොසකා, ඉමස්ස ලොකස්ස දස්සෙතාරොති.

31. “Này các Tỳ khưu, những gia đình nào mà trong đó con cái tôn kính cha mẹ tại nhà, những gia đình ấy được xem là sống cùng với Phạm Thiên. Này các Tỳ khưu, những gia đình nào mà trong đó con cái tôn kính cha mẹ tại nhà, những gia đình ấy được xem là sống cùng với các vị thầy đầu tiên. Này các Tỳ khưu, những gia đình nào mà trong đó con cái tôn kính cha mẹ tại nhà, những gia đình ấy được xem là sống cùng với những người đáng được cúng dường. Này các Tỳ khưu, ‘Phạm Thiên’ là một danh xưng để chỉ cha mẹ. Này các Tỳ khưu, ‘Các vị thầy đầu tiên’ là một danh xưng để chỉ cha mẹ. Này các Tỳ khưu, ‘Những người đáng được cúng dường’ là một danh xưng để chỉ cha mẹ. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, cha mẹ giúp đỡ con cái rất nhiều, là người tạo ra, người nuôi dưỡng, người chỉ bày thế gian này.”

‘‘බ්‍රහ්මාති මාතාපිතරො, පුබ්බාචරියාති වුච්චරෙ;

ආහුනෙය්‍යා ච පුත්තානං, පජාය අනුකම්පකා.

“Cha mẹ là Phạm Thiên, được gọi là thầy đầu tiên; Và đáng được con cái cúng dường, là những người thương tưởng đến con cháu.”

‘‘තස්මා හි නෙ නමස්සෙය්‍ය, සක්කරෙය්‍ය ච පණ්ඩිතො;

අන්නෙන අථ පානෙන, වත්ථෙන සයනෙන ච;

උච්ඡාදනෙන න්හාපනෙන, පාදානං ධොවනෙන ච.

Do vậy, người con hiền trí nên đảnh lễ, và nên tôn kính các ngài; bằng đồ ăn và thức uống, bằng y phục và giường nằm; bằng việc xoa bóp, tắm rửa, và rửa chân.

‘‘තාය නං පාරිචරියාය, මාතාපිතූසු පණ්ඩිතා;

ඉධෙව නං පසංසන්ති, පෙච්ච සග්ගෙ පමොදතී’’ති. පඨමං;

Do sự phụng dưỡng cha mẹ như vậy, các bậc hiền trí tán thán người ấy ngay trong đời này; sau khi mệnh chung, người ấy hoan hỷ ở cõi trời. Hết kinh thứ nhất.

2. ආනන්දසුත්තං

2. Kinh Ānanda

32. අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා ආනන්දො භගවන්තං එතදවොච –

32. Lúc bấy giờ, Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn lời này:

‘‘සියා නු ඛො, භන්තෙ, භික්ඛුනො තථාරූපො සමාධිපටිලාභො යථා ඉමස්මිඤ්ච සවිඤ්ඤාණකෙ කායෙ අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා නාස්සු, බහිද්ධා ච සබ්බනිමිත්තෙසු අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා නාස්සු; යඤ්ච චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං උපසම්පජ්ජ විහරතො අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා න හොන්ති තඤ්ච චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං උපසම්පජ්ජ විහරෙය්‍යා’’ති? ‘‘සියා, ආනන්ද, භික්ඛුනො තථාරූපො සමාධිපටිලාභො යථා ඉමස්මිඤ්ච සවිඤ්ඤාණකෙ කායෙ අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා නාස්සු, බහිද්ධා ච සබ්බනිමිත්තෙසු අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා නාස්සු; යඤ්ච චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං උපසම්පජ්ජ විහරතො අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා න හොන්ති තඤ්ච චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං උපසම්පජ්ජ විහරෙය්‍යා’’ති.

“Bạch Thế Tôn, có thể nào có được cho vị tỳ khưu sự chứng đắc định như vậy, để trong thân có thức này, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và đối với tất cả tướng bên ngoài, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và vị ấy an trú, thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát nào mà khi an trú trong đó, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt, vị ấy an trú thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy chăng?” “Này Ānanda, có thể có được cho vị tỳ khưu sự chứng đắc định như vậy, để trong thân có thức này, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và đối với tất cả tướng bên ngoài, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và vị ấy an trú, thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát nào mà khi an trú trong đó, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt, vị ấy an trú thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy.”

‘‘යථා කථං පන, භන්තෙ, සියා භික්ඛුනො තථාරූපො සමාධිපටිලාභො යථා ඉමස්මිඤ්ච සවිඤ්ඤාණකෙ කායෙ අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා නාස්සු, බහිද්ධා ච සබ්බනිමිත්තෙසු අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා [Pg.132] නාස්සු; යඤ්ච චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං උපසම්පජ්ජ විහරතො අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා න හොන්ති තඤ්ච චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං උපසම්පජ්ජ විහරෙය්‍යා’’ති?

“Bạch Thế Tôn, nhưng làm thế nào để vị tỳ khưu có thể có được sự chứng đắc định như vậy, để trong thân có thức này, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và đối với tất cả tướng bên ngoài, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và vị ấy an trú, thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát nào mà khi an trú trong đó, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt, vị ấy an trú thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy chăng?”

‘‘ඉධානන්ද, භික්ඛුනො එවං හොති – ‘එතං සන්තං එතං පණීතං යදිදං සබ්බසඞ්ඛාරසමථො සබ්බූපධිපටිනිස්සග්ගො තණ්හාක්ඛයො විරාගො නිරොධො නිබ්බාන’න්ති. එවං ඛො, ආනන්ද, සියා භික්ඛුනො තථාරූපො සමාධිපටිලාභො යථා ඉමස්මිඤ්ච සවිඤ්ඤාණකෙ කායෙ අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා නාස්සු, බහිද්ධා ච සබ්බනිමිත්තෙසු අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා නාස්සු; යඤ්ච චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං උපසම්පජ්ජ විහරතො අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා න හොන්ති තඤ්ච චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං උපසම්පජ්ජ විහරෙය්‍යා’’ති.

“Này Ānanda, ở đây, vị tỳ khưu khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Đây là tịch tịnh, đây là vi diệu, tức là sự an tịnh tất cả các hành, sự từ bỏ tất cả các sanh y, sự đoạn tận ái, sự ly tham, sự đoạn diệt, Niết-bàn’. Này Ānanda, như vậy vị tỳ khưu có thể có được sự chứng đắc định như vậy, để trong thân có thức này, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và đối với tất cả tướng bên ngoài, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và vị ấy an trú, thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát nào mà khi an trú trong đó, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt, vị ấy an trú thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy.”

‘‘ඉදඤ්ච පන මෙතං, ආනන්ද, සන්ධාය භාසිතං පාරායනෙ පුණ්ණකපඤ්හෙ –

“Này Ānanda, chính vì điều này mà Ta đã nói trong phẩm Pārāyana, trong câu hỏi của Puṇṇaka:”

‘‘සඞ්ඛාය ලොකස්මිං පරොපරානි,යස්සිඤ්ජිතං නත්ථි කුහිඤ්චි ලොකෙ;

සන්තො විධූමො අනීඝො නිරාසො,අතාරි සො ජාතිජරන්ති බ්‍රූමී’’ති. දුතියං;

“Người đã quán xét trong thế gian những gì cao thấp, người mà không có sự dao động ở bất cứ đâu trong thế gian; vị ấy tịch tịnh, không khói, không phiền não, không hy vọng. Ta nói rằng vị ấy đã vượt qua sanh và già.” Hết kinh thứ hai.

3. සාරිපුත්තසුත්තං

3. Kinh Sāriputta

33. අථ ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං භගවා එතදවොච – ‘‘සංඛිත්තෙනපි ඛො අහං, සාරිපුත්ත, ධම්මං දෙසෙය්‍යං; විත්ථාරෙනපි ඛො අහං, සාරිපුත්ත, ධම්මං දෙසෙය්‍යං; සංඛිත්තවිත්ථාරෙනපි ඛො අහං, සාරිපුත්ත, ධම්මං දෙසෙය්‍යං; අඤ්ඤාතාරො ච දුල්ලභා’’ති. ‘‘එතස්ස, භගවා, කාලො, එතස්ස, සුගත, කාලො යං භගවා සංඛිත්තෙනපි ධම්මං දෙසෙය්‍ය, විත්ථාරෙනපි ධම්මං දෙසෙය්‍ය, සංඛිත්තවිත්ථාරෙනපි ධම්මං දෙසෙය්‍ය. භවිස්සන්ති ධම්මස්ස අඤ්ඤාතාරො’’ති.

33. Lúc bấy giờ, Tôn giả Sāriputta đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Thế Tôn nói với Tôn giả Sāriputta lời này: “Này Sāriputta, Ta có thể thuyết pháp một cách tóm tắt; này Sāriputta, Ta có thể thuyết pháp một cách chi tiết; này Sāriputta, Ta có thể thuyết pháp vừa tóm tắt vừa chi tiết; nhưng người hiểu biết thì thật khó tìm.” “Bạch Thế Tôn, đây là thời, bạch Thiện Thệ, đây là thời để Thế Tôn thuyết pháp một cách tóm tắt, chi tiết, hoặc vừa tóm tắt vừa chi tiết. Sẽ có những người hiểu được Pháp.”

‘‘තස්මාතිහ, සාරිපුත්ත, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘ඉමස්මිඤ්ච සවිඤ්ඤාණකෙ කායෙ අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා න භවිස්සන්ති, බහිද්ධා ච සබ්බනිමිත්තෙසු අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා න භවිස්සන්ති, යඤ්ච චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං [Pg.133] උපසම්පජ්ජ විහරතො අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා න හොන්ති තඤ්ච චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං උපසම්පජ්ජ විහරිස්සාමා’ති. එවඤ්හි ඛො, සාරිපුත්ත, සික්ඛිතබ්බං.

“Do vậy, này Sāriputta, ở đây, các con phải học tập như sau: ‘Trong thân có thức này, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn sẽ không có mặt; và đối với tất cả tướng bên ngoài, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn sẽ không có mặt; và chúng ta sẽ an trú, thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát nào mà khi an trú trong đó, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt’. Này Sāriputta, các con phải học tập như vậy.”

‘‘යතො ච ඛො, සාරිපුත්ත, භික්ඛුනො ඉමස්මිඤ්ච සවිඤ්ඤාණකෙ කායෙ අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා න හොන්ති, බහිද්ධා ච සබ්බනිමිත්තෙසු අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා න හොන්ති, යඤ්ච චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං උපසම්පජ්ජ විහරතො අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා න හොන්ති තඤ්ච චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං උපසම්පජ්ජ විහරති; අයං වුච්චති, සාරිපුත්ත – ‘භික්ඛු අච්ඡෙච්ඡි තණ්හං, විවත්තයි සංයොජනං, සම්මා මානාභිසමයා අන්තමකාසි දුක්ඛස්ස’. ඉදඤ්ච පන මෙතං, සාරිපුත්ත, සන්ධාය භාසිතං පාරායනෙ උදයපඤ්හෙ –

“Này Sāriputta, khi nào vị tỳ khưu, trong thân có thức này, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt; và đối với tất cả tướng bên ngoài, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt; và vị ấy an trú, thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát nào mà khi an trú trong đó, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt, vị ấy an trú thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy; này Sāriputta, vị tỳ khưu này được gọi là: ‘đã cắt đứt ái, đã tháo bỏ kiết sử, do chánh trí tuệ về mạn mà đã chấm dứt khổ’. Này Sāriputta, chính vì điều này mà Ta đã nói trong phẩm Pārāyana, trong câu hỏi của Udaya:”

‘‘පහානං කාමසඤ්ඤානං, දොමනස්සාන චූභයං;

ථිනස්ස ච පනූදනං, කුක්කුච්චානං නිවාරණං.

“Sự đoạn trừ cả hai: tưởng về dục và ưu; sự xua tan hôn trầm; sự ngăn ngừa trạo hối.”

‘‘උපෙක්ඛාසතිසංසුද්ධං, ධම්මතක්කපුරෙජවං;

අඤ්ඤාවිමොක්ඛං පබ්‍රූමි, අවිජ්ජාය පභෙදන’’න්ති. තතියං;

“Thanh tịnh bởi xả và niệm, với tư duy về Pháp đi trước; Ta tuyên bố đó là sự giải thoát bằng trí tuệ, sự phá vỡ vô minh.” Hết kinh thứ ba.

4. නිදානසුත්තං

4. Kinh Nhân Duyên

34. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, නිදානානි කම්මානං සමුදයාය. කතමානි තීණි? ලොභො නිදානං කම්මානං සමුදයාය, දොසො නිදානං කම්මානං සමුදයාය, මොහො නිදානං කම්මානං සමුදයාය.

34. “Này các tỳ khưu, có ba nhân duyên này cho sự sanh khởi của các nghiệp. Ba là gì? Tham là nhân duyên cho sự sanh khởi của các nghiệp, sân là nhân duyên cho sự sanh khởi của các nghiệp, si là nhân duyên cho sự sanh khởi của các nghiệp.”

‘‘යං, භික්ඛවෙ, ලොභපකතං කම්මං ලොභජං ලොභනිදානං ලොභසමුදයං, යත්ථස්ස අත්තභාවො නිබ්බත්තති තත්ථ තං කම්මං විපච්චති. යත්ථ තං කම්මං විපච්චති තත්ථ තස්ස කම්මස්ස විපාකං පටිසංවෙදෙති, දිට්ඨෙ වා ධම්මෙ උපපජ්ජ වා අපරෙ වා පරියායෙ.

Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do tham, sanh từ tham, có tham làm nhân, có tham làm duyên khởi; nơi nào thân mạng của người ấy được sanh ra, nơi ấy nghiệp ấy trổ quả. Nơi nào nghiệp ấy trổ quả, nơi ấy người ấy cảm nhận quả của nghiệp ấy, hoặc trong hiện tại, hoặc trong đời sau, hoặc trong một đời khác nữa.

‘‘යං[Pg.134], භික්ඛවෙ, දොසපකතං කම්මං දොසජං දොසනිදානං දොසසමුදයං, යත්ථස්ස අත්තභාවො නිබ්බත්තති තත්ථ තං කම්මං විපච්චති. යත්ථ තං කම්මං විපච්චති තත්ථ තස්ස කම්මස්ස විපාකං පටිසංවෙදෙති, දිට්ඨෙ වා ධම්මෙ උපපජ්ජ වා අපරෙ වා පරියායෙ.

Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do sân, sanh từ sân, có sân làm nhân, có sân làm duyên khởi; nơi nào thân mạng của người ấy được sanh ra, nơi ấy nghiệp ấy trổ quả. Nơi nào nghiệp ấy trổ quả, nơi ấy người ấy cảm nhận quả của nghiệp ấy, hoặc trong hiện tại, hoặc trong đời sau, hoặc trong một đời khác nữa.

‘‘යං, භික්ඛවෙ, මොහපකතං කම්මං මොහජං මොහනිදානං මොහසමුදයං, යත්ථස්ස අත්තභාවො නිබ්බත්තති තත්ථ තං කම්මං විපච්චති. යත්ථ තං කම්මං විපච්චති තත්ථ තස්ස කම්මස්ස විපාකං පටිසංවෙදෙති, දිට්ඨෙ වා ධම්මෙ උපපජ්ජ වා අපරෙ වා පරියායෙ.

Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do si, sanh từ si, có si làm nhân, có si làm duyên khởi; nơi nào thân mạng của người ấy được sanh ra, nơi ấy nghiệp ấy trổ quả. Nơi nào nghiệp ấy trổ quả, nơi ấy người ấy cảm nhận quả của nghiệp ấy, hoặc trong hiện tại, hoặc trong đời sau, hoặc trong một đời khác nữa.

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, බීජානි අඛණ්ඩානි අපූතීනි අවාතාතපහතානි සාරාදානි සුඛසයිතානි සුඛෙත්තෙ සුපරිකම්මකතාය භූමියා නික්ඛිත්තානි. දෙවො ච සම්මාධාරං අනුප්පවෙච්ඡෙය්‍ය. එවස්සු තානි, භික්ඛවෙ, බීජානි වුද්ධිං විරුළ්හිං වෙපුල්ලං ආපජ්ජෙය්‍යුං. එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, යං ලොභපකතං කම්මං ලොභජං ලොභනිදානං ලොභසමුදයං, යත්ථස්ස අත්තභාවො නිබ්බත්තති තත්ථ තං කම්මං විපච්චති. යත්ථ තං කම්මං විපච්චති තත්ථ තස්ස කම්මස්ස විපාකං පටිසංවෙදෙති, දිට්ඨෙ වා ධම්මෙ උපපජ්ජ වා අපරෙ වා පරියායෙ.

Này các Tỳ khưu, ví như có những hạt giống không bị bể, không bị thối, không bị hư hại bởi gió và nắng, có chất lượng tốt, được cất giữ cẩn thận, được gieo vào thửa ruộng tốt, trên mảnh đất được chuẩn bị kỹ lưỡng. Và trời mưa đều đặn. Này các Tỳ khưu, như vậy những hạt giống ấy sẽ được tăng trưởng, phát triển, và dồi dào. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do tham, sanh từ tham, có tham làm nhân, có tham làm duyên khởi; nơi nào thân mạng của người ấy được sanh ra, nơi ấy nghiệp ấy trổ quả. Nơi nào nghiệp ấy trổ quả, nơi ấy người ấy cảm nhận quả của nghiệp ấy, hoặc trong hiện tại, hoặc trong đời sau, hoặc trong một đời khác nữa.

‘‘යං දොසපකතං කම්මං…පෙ… යං මොහපකතං කම්මං මොහජං මොහනිදානං මොහසමුදයං, යත්ථස්ස අත්තභාවො නිබ්බත්තති තත්ථ තං කම්මං විපච්චති. යත්ථ තං කම්මං විපච්චති තත්ථ තස්ස කම්මස්ස විපාකං පටිසංවෙදෙති, දිට්ඨෙ වා ධම්මෙ උපපජ්ජ වා අපරෙ වා පරියායෙ. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි නිදානානි කම්මානං සමුදයාය.

Nghiệp nào được làm do sân... ... Nghiệp nào được làm do si, sanh từ si, có si làm nhân, có si làm duyên khởi; nơi nào thân mạng của người ấy được sanh ra, nơi ấy nghiệp ấy trổ quả. Nơi nào nghiệp ấy trổ quả, nơi ấy người ấy cảm nhận quả của nghiệp ấy, hoặc trong hiện tại, hoặc trong đời sau, hoặc trong một đời khác nữa. Này các Tỳ khưu, đây là ba nhân cho sự sanh khởi của các nghiệp.

‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, නිදානානි කම්මානං සමුදයාය. කතමානි තීණි? අලොභො නිදානං කම්මානං සමුදයාය, අදොසො නිදානං කම්මානං සමුදයාය, අමොහො නිදානං කම්මානං සමුදයාය.

Này các Tỳ khưu, có ba nhân này cho sự sanh khởi của các nghiệp. Thế nào là ba? Vô tham là nhân cho sự sanh khởi của các nghiệp, vô sân là nhân cho sự sanh khởi của các nghiệp, vô si là nhân cho sự sanh khởi của các nghiệp.

‘‘යං, භික්ඛවෙ, අලොභපකතං කම්මං අලොභජං අලොභනිදානං අලොභසමුදයං, ලොභෙ විගතෙ එවං තං කම්මං පහීනං හොති උච්ඡින්නමූලං තාලාවත්ථුකතං අනභාවඞ්කතං ආයතිං අනුප්පාදධම්මං.

Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do vô tham, sanh từ vô tham, có vô tham làm nhân, có vô tham làm duyên khởi; khi tham đã được đoạn trừ, nghiệp ấy như vậy được từ bỏ, bị cắt đứt gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai.

‘‘යං, භික්ඛවෙ, අදොසපකතං කම්මං අදොසජං අදොසනිදානං අදොසසමුදයං, දොසෙ විගතෙ එවං තං කම්මං පහීනං හොති උච්ඡින්නමූලං තාලාවත්ථුකතං අනභාවඞ්කතං ආයතිං අනුප්පාදධම්මං.

Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do vô sân, sanh từ vô sân, có vô sân làm nhân, có vô sân làm duyên khởi; khi sân đã được đoạn trừ, nghiệp ấy như vậy được từ bỏ, bị cắt đứt gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai.

‘‘යං[Pg.135], භික්ඛවෙ, අමොහපකතං කම්මං අමොහජං අමොහනිදානං අමොහසමුදයං, මොහෙ විගතෙ එවං තං කම්මං පහීනං හොති උච්ඡින්නමූලං තාලාවත්ථුකතං අනභාවඞ්කතං ආයතිං අනුප්පාදධම්මං.

Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do vô si, sanh từ vô si, có vô si làm nhân, có vô si làm duyên khởi; khi si đã được đoạn trừ, nghiệp ấy như vậy được từ bỏ, bị cắt đứt gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai.

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, බීජානි අඛණ්ඩානි අපූතීනි අවාතාතපහතානි සාරාදානි සුඛසයිතානි. තානි පුරිසො අග්ගිනා ඩහෙය්‍ය. අග්ගිනා ඩහිත්වා මසිං කරෙය්‍ය. මසිං කරිත්වා මහාවාතෙ වා ඔඵුණෙය්‍ය නදියා වා සීඝසොතාය පවාහෙය්‍ය. එවස්සු තානි, භික්ඛවෙ, බීජානි උච්ඡින්නමූලානි තාලාවත්ථුකතානි අනභාවඞ්කතානි ආයතිං අනුප්පාදධම්මානි. එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, යං අලොභපකතං කම්මං අලොභජං අලොභනිදානං අලොභසමුදයං, ලොභෙ විගතෙ එවං තං කම්මං පහීනං හොති උච්ඡින්නමූලං තාලාවත්ථුකතං අනභාවඞ්කතං ආයතිං අනුප්පාදධම්මං.

Này các Tỳ khưu, ví như có những hạt giống không bị bể, không bị thối, không bị hư hại bởi gió và nắng, có chất lượng tốt, được cất giữ cẩn thận. Một người sẽ đốt chúng trong lửa. Sau khi đốt trong lửa, người ấy sẽ nghiền thành tro. Sau khi nghiền thành tro, người ấy sẽ sàng sảy trong gió lớn hoặc cuốn trôi trong dòng sông chảy xiết. Này các Tỳ khưu, như vậy những hạt giống ấy bị cắt đứt gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do vô tham, sanh từ vô tham, có vô tham làm nhân, có vô tham làm duyên khởi; khi tham đã được đoạn trừ, nghiệp ấy như vậy được từ bỏ, bị cắt đứt gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai.

‘‘යං අදොසපකතං කම්මං…පෙ… යං අමොහපකතං කම්මං අමොහජං අමොහනිදානං අමොහසමුදයං, මොහෙ විගතෙ එවං තං කම්මං පහීනං හොති…පෙ… ආයතිං අනුප්පාදධම්මං. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි නිදානානි කම්මානං සමුදයායා’’ති.

Nghiệp nào được làm do vô sân... ... Nghiệp nào được làm do vô si, sanh từ vô si, có vô si làm nhân, có vô si làm duyên khởi; khi si đã được đoạn trừ, nghiệp ấy như vậy được từ bỏ... ... không có tính chất sanh khởi trong tương lai. Này các Tỳ khưu, đây là ba nhân cho sự sanh khởi của các nghiệp.

‘‘ලොභජං දොසජඤ්චෙව, මොහජඤ්චාපවිද්දසු;

යං තෙන පකතං කම්මං, අප්පං වා යදි වා බහුං;

ඉධෙව තං වෙදනියං, වත්ථු අඤ්ඤං න විජ්ජති.

Kẻ ngu si tạo ra nghiệp, hoặc ít hoặc nhiều, sanh từ tham, từ sân, và từ si; nghiệp ấy phải được cảm nhận ngay tại đây, không có cơ sở nào khác.

‘‘තස්මා ලොභඤ්ච දොසඤ්ච, මොහජඤ්චාපි විද්දසු;

විජ්ජං උප්පාදයං භික්ඛු, සබ්බා දුග්ගතියො ජහෙ’’ති. චතුත්ථං;

Vì vậy, người trí tuệ từ bỏ nghiệp sanh từ tham, sân, và si. Vị Tỳ khưu, khi làm sanh khởi minh kiến, sẽ từ bỏ tất cả các ác thú.

5. හත්ථකසුත්තං

5. Kinh Hatthaka

35. එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා ආළවියං විහරති ගොමග්ගෙ සිංසපාවනෙ පණ්ණසන්ථරෙ. අථ ඛො හත්ථකො ආළවකො ජඞ්ඝාවිහාරං අනුචඞ්කමමානො අනුවිචරමානො අද්දස භගවන්තං ගොමග්ගෙ සිංසපාවනෙ පණ්ණසන්ථරෙ නිසින්නං. දිස්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො හත්ථකො ආළවකො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘කච්චි, භන්තෙ, භගවා සුඛමසයිත්ථා’’ති? ‘‘එවං[Pg.136], කුමාර, සුඛමසයිත්ථං. යෙ ච පන ලොකෙ සුඛං සෙන්ති, අහං තෙසං අඤ්ඤතරො’’ති.

35. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở xứ Āḷavī, trên con đường dành cho bò, trong khu rừng Siṃsapā, trên một tấm trải bằng lá. Bấy giờ, vương tử Hatthaka người xứ Āḷavī, trong khi đi kinh hành để dãn gân cốt, đã thấy Thế Tôn đang ngồi trên con đường dành cho bò, trong khu rừng Siṃsapā, trên một tấm trải bằng lá. Sau khi thấy, vị ấy đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, vương tử Hatthaka người xứ Āḷavī bạch với Thế Tôn rằng: 'Bạch Thế Tôn, ngài có ngủ ngon không ạ?' 'Này vương tử, đúng vậy, ta đã ngủ ngon. Và này vương tử, trong số những người ngủ ngon trên đời, ta là một trong số họ.'

‘‘සීතා, භන්තෙ, හෙමන්තිකා රත්ති, අන්තරට්ඨකො හිමපාතසමයො, ඛරා ගොකණ්ටකහතා භූමි, තනුකො පණ්ණසන්ථරො, විරළානි රුක්ඛස්ස පත්තානි, සීතානි කාසායානි වත්ථානි, සීතො ච වෙරම්භො වාතො වායති. අථ ච පන භගවා එවමාහ – ‘එවං, කුමාර, සුඛමසයිත්ථං. යෙ ච පන ලොකෙ සුඛං සෙන්ති, අහං තෙසං අඤ්ඤතරො’’’ති.

“Bạch Thế Tôn, đêm mùa đông thật lạnh lẽo, đây là thời kỳ tuyết rơi trong tám ngày giữa hai tháng, mặt đất thì gồ ghề, bị dấu chân bò làm cho cứng lại, lớp lá trải nằm thì mỏng, lá cây thì thưa thớt, y cà-sa thì lạnh, và ngọn gió lạnh buốt thổi đến. Thế mà Thế Tôn lại nói rằng: ‘Này vương tử, Ta đã ngủ an lạc. Và những ai ngủ an lạc ở trên đời, Ta là một trong số những người ấy’.”

‘‘තෙන හි, කුමාර, තඤ්ඤෙවෙත්ථ පටිපුච්ඡිස්සාමි. යථා තෙ ඛමෙය්‍ය තථා නං බ්‍යාකරෙය්‍යාසි. තං කිං මඤ්ඤසි, කුමාර, ඉධස්ස ගහපතිස්ස වා ගහපතිපුත්තස්ස වා කූටාගාරං උල්ලිත්තාවලිත්තං නිවාතං ඵුසිතග්ගළං පිහිතවාතපානං. තත්‍රස්ස පල්ලඞ්කො ගොනකත්ථතො පටිකත්ථතො පටලිකත්ථතො කදලිමිගපවරපච්චත්ථරණො සඋත්තරච්ඡදො උභතො ලොහිතකූපධානො; තෙලප්පදීපො චෙත්ථ ඣායෙය්‍ය ; චතස්සො ච පජාපතියො මනාපාමනාපෙන පච්චුපට්ඨිතා අස්සු. තං කිං මඤ්ඤසි, කුමාර, සුඛං වා සො සයෙය්‍ය නො වා? කථං වා තෙ එත්ථ හොතී’’ති? ‘‘සුඛං සො, භන්තෙ, සයෙය්‍ය. යෙ ච පන ලොකෙ සුඛං සෙන්ති, සො තෙසං අඤ්ඤතරො’’ති.

“Này vương tử, nếu vậy, Ta sẽ hỏi lại vương tử về vấn đề này. Vương tử hãy trả lời theo như ý của mình. Này vương tử, vương tử nghĩ thế nào? Giả sử ở đây có một gia chủ hoặc con của gia chủ, có một ngôi lầu có đỉnh nhọn, được trát vữa trong ngoài, kín gió, cửa đóng then cài, cửa sổ đóng kín. Trong đó có một chiếc giường được trải bằng thảm len, trải bằng tấm nệm len trắng, trải bằng tấm thảm thêu hoa, được phủ bằng tấm da sơn dương hảo hạng, có mái che bên trên, có gối màu đỏ ở hai đầu; và đèn dầu được thắp sáng; và có bốn người vợ hầu hạ một cách khả ái. Này vương tử, vương tử nghĩ thế nào, người ấy ngủ có an lạc hay không? Vương tử nghĩ sao về điều này?” “Bạch Thế Tôn, người ấy ngủ an lạc. Và những ai ngủ an lạc ở trên đời, người ấy là một trong số những người ấy.”

‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, කුමාර, අපි නු තස්ස ගහපතිස්ස වා ගහපතිපුත්තස්ස වා උප්පජ්ජෙය්‍යුං රාගජා පරිළාහා කායිකා වා චෙතසිකා වා යෙහි සො රාගජෙහි පරිළාහෙහි පරිඩය්හමානො දුක්ඛං සයෙය්‍යා’’ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති.

“Này vương tử, vương tử nghĩ thế nào? Liệu có thể khởi lên nơi người gia chủ ấy hoặc con của gia chủ ấy những sự nóng nảy do tham ái sanh, hoặc thuộc về thân, hoặc thuộc về tâm, mà do bị những sự nóng nảy do tham ái ấy thiêu đốt, người ấy phải ngủ trong đau khổ không?” “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.”

‘‘යෙහි ඛො සො, කුමාර, ගහපති වා ගහපතිපුත්තො වා රාගජෙහි පරිළාහෙහි පරිඩය්හමානො දුක්ඛං සයෙය්‍ය, සො රාගො තථාගතස්ස පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවඞ්කතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො. තස්මාහං සුඛමසයිත්ථං.

“Này vương tử, những sự nóng nảy do tham ái sanh nào mà người gia chủ hoặc con của gia chủ bị thiêu đốt và phải ngủ trong đau khổ, tham ái ấy đã được Như Lai đoạn tận, nhổ tận gốc rễ, làm cho như cây thốt nốt cụt ngọn, làm cho không thể tái sanh, có pháp không sanh khởi trong tương lai. Vì thế, Ta đã ngủ an lạc.

‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, කුමාර, අපි නු තස්ස ගහපතිස්ස වා ගහපතිපුත්තස්ස වා උප්පජ්ජෙය්‍යුං දොසජා පරිළාහා…පෙ… මොහජා පරිළාහා කායිකා වා චෙතසිකා වා යෙහි සො මොහජෙහි පරිළාහෙහි පරිඩය්හමානො දුක්ඛං සයෙය්‍යා’’ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති.

“Này vương tử, vương tử nghĩ thế nào? Liệu có thể khởi lên nơi người gia chủ ấy hoặc con của gia chủ ấy những sự nóng nảy do sân hận sanh... những sự nóng nảy do si mê sanh, hoặc thuộc về thân, hoặc thuộc về tâm, mà do bị những sự nóng nảy do si mê ấy thiêu đốt, người ấy phải ngủ trong đau khổ không?” “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.”

‘‘යෙ [Pg.137] හි ඛො සො, කුමාර, ගහපති වා ගහපතිපුත්තො වා මොහජෙහි පරිළාහෙහි පරිඩය්හමානො දුක්ඛං සයෙය්‍ය, සො මොහො තථාගතස්ස පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවඞ්කතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො. තස්මාහං සුඛමසයිත්ථ’’න්ති.

“Này vương tử, những sự nóng nảy do si mê sanh nào mà người gia chủ hoặc con của gia chủ bị thiêu đốt và phải ngủ trong đau khổ, si mê ấy đã được Như Lai đoạn tận, nhổ tận gốc rễ, làm cho như cây thốt nốt cụt ngọn, làm cho không thể tái sanh, có pháp không sanh khởi trong tương lai. Vì thế, Ta đã ngủ an lạc.”

‘‘සබ්බදා වෙ සුඛං සෙති, බ්‍රාහ්මණො පරිනිබ්බුතො;

යො න ලිම්පති කාමෙසු, සීතිභූතො නිරූපධි.

“Vị Bà-la-môn đã tịch tịnh, luôn luôn ngủ trong an lạc; Vị ấy không dính mắc trong các dục, đã trở nên mát mẻ, không còn chấp thủ.

‘‘සබ්බා ආසත්තියො ඡෙත්වා, විනෙය්‍ය හදයෙ දරං;

උපසන්තො සුඛං සෙති, සන්තිං පප්පුය්‍ය චෙතසො’’ති. පඤ්චමං;

“Sau khi cắt đứt mọi ái luyến, nhiếp phục phiền não trong tâm; Vị đã an tịnh, ngủ trong an lạc, đạt được sự an tịnh của tâm.”

6. දෙවදූතසුත්තං

6. Kinh Sứ Giả Của Trời

36. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, දෙවදූතානි. කතමානි තීණි? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො කායෙන දුච්චරිතං චරති, වාචාය දුච්චරිතං චරති, මනසා දුච්චරිතං චරති. සො කායෙන දුච්චරිතං චරිත්වා, වාචාය දුච්චරිතං චරිත්වා, මනසා දුච්චරිතං චරිත්වා කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජති. තමෙනං, භික්ඛවෙ, නිරයපාලා නානාබාහාසු ගහෙත්වා යමස්ස රඤ්ඤො දස්සෙන්ති – ‘අයං, දෙව, පුරිසො අමත්තෙය්‍යො අපෙත්තෙය්‍යො අසාමඤ්ඤො අබ්‍රහ්මඤ්ඤො, න කුලෙ ජෙට්ඨාපචායී. ඉමස්ස දෙවො දණ්ඩං පණෙතූ’’’ති.

36. “Này các Tỳ khưu, có ba sứ giả của trời này. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người làm điều ác bằng thân, làm điều ác bằng lời, làm điều ác bằng ý. Người ấy, sau khi làm điều ác bằng thân, làm điều ác bằng lời, làm điều ác bằng ý, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi khổ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Tỳ khưu, các ngục tốt ở địa ngục nắm lấy người ấy ở hai cánh tay và trình lên vua Yama rằng: ‘Tâu Thiên vương, người này không hiếu kính mẹ, không hiếu kính cha, không kính trọng Sa-môn, không kính trọng Bà-la-môn, không kính trọng bậc trưởng thượng trong gia tộc. Xin Thiên vương hãy trừng phạt người này’.”

‘‘තමෙනං, භික්ඛවෙ, යමො රාජා පඨමං දෙවදූතං සමනුයුඤ්ජති සමනුගාහති සමනුභාසති – ‘අම්භො, පුරිස, න ත්වං අද්දස මනුස්සෙසු පඨමං දෙවදූතං පාතුභූත’න්ති? සො එවමාහ – ‘නාද්දසං, භන්තෙ’’’ති.

“Này các Tỳ khưu, vua Yama hỏi, tra xét, thẩm vấn người ấy về sứ giả của trời thứ nhất: ‘Này người kia, ngươi đã không thấy sứ giả của trời thứ nhất xuất hiện giữa loài người sao?’ Người ấy nói rằng: ‘Bạch ngài, con đã không thấy’.”

‘‘තමෙනං, භික්ඛවෙ, යමො රාජා එවමාහ – ‘අම්භො පුරිස, න ත්වං අද්දස මනුස්සෙසු ඉත්ථිං වා පුරිසං වා ආසීතිකං වා නාවුතිකං වා වස්සසතිකං වා ජාතියා ජිණ්ණං ගොපානසිවඞ්කං භොග්ගං දණ්ඩපරායණං පවෙධමානං ගච්ඡන්තං ආතුරං ගතයොබ්බනං ඛණ්ඩදන්තං පලිතකෙසං විලූනං ඛල්ලිතසිරං වලිතං තිලකාහතගත්ත’න්ති? සො එවමාහ – ‘අද්දසං, භන්තෙ’’’ති.

“Này các Tỳ khưu, vua Yama nói với người ấy như sau: ‘Này người kia, ngươi đã không thấy ở giữa loài người một người đàn bà hay đàn ông, tám mươi, chín mươi, hay một trăm tuổi, già yếu, lưng còng như nóc nhà, thân gù, phải chống gậy, đi run rẩy, bệnh hoạn, tuổi trẻ đã qua, răng rụng, tóc bạc, tóc rụng, đầu hói, da nhăn, thân thể lốm đốm tàn nhang sao?’ Người ấy nói rằng: ‘Bạch ngài, con đã thấy’.”

‘‘තමෙනං[Pg.138], භික්ඛවෙ, යමො රාජා එවමාහ – ‘අම්භො, පුරිස, තස්ස තෙ විඤ්ඤුස්ස සතො මහල්ලකස්ස න එතදහොසි – අහම්පි ඛොම්හි ජරාධම්මො ජරං අනතීතො, හන්දාහං කල්‍යාණං කරොමි, කායෙන වාචාය මනසා’ති? සො එවමාහ – ‘නාසක්ඛිස්සං, භන්තෙ. පමාදස්සං, භන්තෙ’’’ති.

“Này các Tỳ khưu, vua Yama nói với người ấy như sau: ‘Này người kia, ngươi là người có trí, có tuổi, sao đã không có ý nghĩ này: – Ta cũng có pháp già, không thể vượt qua được sự già, thôi thì ta hãy làm điều thiện bằng thân, bằng lời, và bằng ý?’ Người ấy nói rằng: ‘Bạch ngài, con đã không thể làm được. Bạch ngài, con đã phóng dật’.”

‘‘තමෙනං, භික්ඛවෙ, යමො රාජා එවමාහ – ‘අම්භො, පුරිස, පමාදතාය න කල්‍යාණමකාසි කායෙන වාචාය මනසා. තග්ඝ ත්වං, අම්භො පුරිස, තථා කරිස්සන්ති යථා තං පමත්තං. තං ඛො පන තෙ එතං පාපකම්මං නෙව මාතරා කතං, න පිතරා කතං, න භාතරා කතං, න භගිනියා කතං, න මිත්තාමච්චෙහි කතං, න ඤාතිසාලොහිතෙහි කතං, න දෙවතාහි කතං, න සමණබ්‍රාහ්මණෙහි කතං; අථ ඛො තයාවෙතං පාපකම්මං කතං, ත්වඤ්ඤෙවෙතස්ස විපාකං පටිසංවෙදිස්සසී’’’ති.

“Này các Tỳ khưu, vua Yama nói với người ấy như sau: ‘Này người kia, do sự phóng dật, ngươi đã không làm điều thiện bằng thân, bằng lời, và bằng ý. Chắc chắn, này người kia, họ sẽ xử ngươi tương xứng với sự phóng dật ấy. Và ác nghiệp này của ngươi không phải do mẹ làm, không phải do cha làm, không phải do anh em làm, không phải do chị em làm, không phải do bạn bè thân hữu làm, không phải do quyến thuộc làm, không phải do chư thiên làm, không phải do các Sa-môn, Bà-la-môn làm; mà chính ngươi đã làm ác nghiệp này, và chính ngươi sẽ phải gánh chịu quả báo của nó’.”

‘‘තමෙනං, භික්ඛවෙ, යමො රාජා පඨමං දෙවදූතං සමනුයුඤ්ජිත්වා සමනුගාහිත්වා සමනුභාසිත්වා, දුතියං දෙවදූතං සමනුයුඤ්ජති සමනුගාහති සමනුභාසති – ‘අම්භො පුරිස, න ත්වං අද්දස මනුස්සෙසු දුතියං දෙවදූතං පාතුභූත’න්ති? සො එවමාහ – ‘නාද්දසං, භන්තෙ’ති. ‘‘තමෙනං, භික්ඛවෙ, යමො රාජා එවමාහ – ‘අම්භො පුරිස, න ත්වං අද්දස මනුස්සෙසු ඉත්ථිං වා පුරිසං වා ආබාධිකං දුක්ඛිතං බාළ්හගිලානං, සකෙ මුත්තකරීසෙ පලිපන්නං සෙමානං, අඤ්ඤෙහි වුට්ඨාපියමානං, අඤ්ඤෙහි සංවෙසියමාන’න්ති? සො එවමාහ – ‘අද්දසං, භන්තෙ’’’ති.

Này các Tỳ khưu, vua Yama, sau khi đã thẩm vấn, tra hỏi, và giải thích về thiên sứ thứ nhất, liền thẩm vấn, tra hỏi, và giải thích về thiên sứ thứ hai: 'Này người kia, ngươi đã không thấy thiên sứ thứ hai xuất hiện giữa cõi người sao?' Người ấy thưa rằng: 'Thưa ngài, con đã không thấy.' Này các Tỳ khưu, vua Yama lại nói như vầy: 'Này người kia, ngươi đã không thấy ở cõi người một người nữ hay một người nam bị bệnh, đau khổ, ốm nặng, nằm vấy bẩn trong phân và nước tiểu của chính mình, được người khác đỡ dậy, được người khác đặt nằm xuống sao?' Người ấy thưa rằng: 'Thưa ngài, con đã thấy.'

‘‘තමෙනං, භික්ඛවෙ, යමො රාජා එවමාහ – ‘අම්භො පුරිස, තස්ස තෙ විඤ්ඤුස්ස සතො මහල්ලකස්ස න එතදහොසි – අහම්පි ඛොම්හි බ්‍යාධිධම්මො බ්‍යාධිං අනතීතො, හන්දාහං කල්‍යාණං කරොමි කායෙන වාචාය මනසා’ති? සො එවමාහ – ‘නාසක්ඛිස්සං, භන්තෙ. පමාදස්සං, භන්තෙ’’’ති.

Này các Tỳ khưu, vua Yama nói như vầy: 'Này người kia, đối với ngươi là người có trí, có hiểu biết, lớn tuổi, ý nghĩ này đã không khởi lên sao: 'Ta cũng có pháp bị bệnh, không thoát khỏi bệnh. Vậy ta hãy làm điều thiện bằng thân, khẩu, ý'? Người ấy thưa rằng: 'Thưa ngài, con đã không thể làm được. Thưa ngài, con đã phóng dật.'

‘‘තමෙනං, භික්ඛවෙ, යමො රාජා එවමාහ – ‘අම්භො පුරිස, පමාදතාය න කල්‍යාණමකාසි කායෙන වාචාය මනසා. තග්ඝ ත්වං, අම්භො පුරිස, තථා කරිස්සන්ති යථා තං පමත්තං. තං ඛො පන තෙ එතං පාපකම්මං නෙව මාතරා කතං, න පිතරා කතං, න භාතරා කතං, න භගිනියා කතං, න මිත්තාමච්චෙහි [Pg.139] කතං, න ඤාතිසාලොහිතෙහි කතං, න දෙවතාහි කතං, න සමණබ්‍රාහ්මණෙහි කතං; අථ ඛො තයාවෙතං පාපකම්මං කතං. ත්වඤ්ඤෙවෙතස්ස විපාකං පටිසංවෙදිස්සසී’’’ති.

Này các Tỳ khưu, vua Yama nói như vầy: 'Này người kia, vì phóng dật, ngươi đã không làm điều thiện bằng thân, khẩu, ý. Chắc chắn, này người kia, họ sẽ xử ngươi tương xứng với sự phóng dật của ngươi. Ác nghiệp này của ngươi không phải do mẹ làm, không phải do cha làm, không phải do anh em làm, không phải do chị em làm, không phải do bạn bè thân hữu làm, không phải do quyến thuộc huyết thống làm, không phải do chư thiên làm, không phải do Sa-môn, Bà-la-môn làm; mà chính ngươi đã làm ác nghiệp này. Chính ngươi sẽ phải cảm thọ quả báo của nó.'

‘‘තමෙනං, භික්ඛවෙ, යමො රාජා දුතියං දෙවදූතං සමනුයුඤ්ජිත්වා සමනුගාහිත්වා සමනුභාසිත්වා, තතියං දෙවදූතං සමනුයුඤ්ජති සමනුගාහති සමනුභාසති – ‘අම්භො පුරිස, න ත්වං අද්දස මනුස්සෙසු තතියං දෙවදූතං පාතුභූත’න්ති? සො එවමාහ – ‘නාද්දසං, භන්තෙ’’’ති.

Này các Tỳ khưu, vua Yama, sau khi đã thẩm vấn, tra hỏi, và giải thích về thiên sứ thứ hai, liền thẩm vấn, tra hỏi, và giải thích về thiên sứ thứ ba: 'Này người kia, ngươi đã không thấy thiên sứ thứ ba xuất hiện giữa cõi người sao?' Người ấy thưa rằng: 'Thưa ngài, con đã không thấy.'

‘‘තමෙනං, භික්ඛවෙ, යමො රාජා එවමාහ – ‘අම්භො පුරිස, න ත්වං අද්දස මනුස්සෙසු ඉත්ථිං වා පුරිසං වා එකාහමතං වා ද්වීහමතං වා තීහමතං වා උද්ධුමාතකං විනීලකං විපුබ්බකජාත’න්ති? සො එවමාහ – ‘අද්දසං, භන්තෙ’’’ති.

Này các Tỳ khưu, vua Yama nói như vầy: 'Này người kia, ngươi đã không thấy ở cõi người một người nữ hay một người nam đã chết một ngày, hoặc hai ngày, hoặc ba ngày, thân thể sình trương, xanh bầm, và rữa nát sao?' Người ấy thưa rằng: 'Thưa ngài, con đã thấy.'

‘‘තමෙනං, භික්ඛවෙ, යමො රාජා එවමාහ – ‘අම්භො පුරිස, තස්ස තෙ විඤ්ඤුස්ස සතො මහල්ලකස්ස න එතදහොසි – අහම්පි ඛොම්හි මරණධම්මො මරණං අනතීතො, හන්දාහං කල්‍යාණං කරොමි කායෙන වාචාය මනසා’ති? සො එවමාහ – ‘නාසක්ඛිස්සං, භන්තෙ. පමාදස්සං, භන්තෙ’’’ති.

Này các Tỳ khưu, vua Yama nói như vầy: 'Này người kia, đối với ngươi là người có trí, có hiểu biết, lớn tuổi, ý nghĩ này đã không khởi lên sao: 'Ta cũng có pháp bị chết, không thoát khỏi cái chết. Vậy ta hãy làm điều thiện bằng thân, khẩu, ý'? Người ấy thưa rằng: 'Thưa ngài, con đã không thể làm được. Thưa ngài, con đã phóng dật.'

‘‘තමෙනං, භික්ඛවෙ, යමො රාජා එවමාහ – ‘අම්භො පුරිස, පමාදතාය න කල්‍යාණමකාසි කායෙන වාචාය මනසා. තග්ඝ ත්වං, අම්භො පුරිස, තථා කරිස්සන්ති යථා තං පමත්තං. තං ඛො පන තෙ එතං පාපකම්මං නෙව මාතරා කතං, න පිතරා කතං, න භාතරා කතං, න භගිනියා කතං, න මිත්තාමච්චෙහි කතං, න ඤාතිසාලොහිතෙහි කතං, න දෙවතාහි කතං, න සමණබ්‍රාහ්මණෙහි කතං; අථ ඛො තයාවෙතං පාපකම්මං කතං. ත්වඤ්ඤෙවෙතස්ස විපාකං පටිසංවෙදිස්සසී’’’ති.

‘‘තමෙනං, භික්ඛවෙ, යමො රාජා තතියං දෙවදූතං සමනුයුඤ්ජිත්වා සමනුගාහිත්වා සමනුභාසිත්වා තුණ්හී හොති. තමෙනං, භික්ඛවෙ, නිරයපාලා පඤ්චවිධබන්ධනං නාම කාරණං කරොන්ති. තත්තං අයොඛිලං හත්ථෙ ගමෙන්ති. තත්තං අයොඛිලං දුතියස්මිං හත්ථෙ ගමෙන්ති. තත්තං අයොඛිලං පාදෙ ගමෙන්ති. තත්තං අයොඛිලං දුතියස්මිං පාදෙ ගමෙන්ති. තත්තං අයොඛිලං මජ්ඣෙ උරස්මිං ගමෙන්ති. සො තත්ථ දුක්ඛා තිබ්බා ඛරා කටුකා වෙදනා වෙදියති, න ච තාව කාලඞ්කරොති යාව න තං පාපකම්මං බ්‍යන්තීහොති.

Này các Tỳ khưu, vua Yama, sau khi đã thẩm vấn, tra hỏi, và giải thích về thiên sứ thứ ba, liền im lặng. Này các Tỳ khưu, các ngục tốt liền áp dụng cho người ấy hình phạt gọi là ngũ hình. Họ đóng một cọc sắt nung đỏ vào tay. Họ đóng một cọc sắt nung đỏ vào tay thứ hai. Họ đóng một cọc sắt nung đỏ vào chân. Họ đóng một cọc sắt nung đỏ vào chân thứ hai. Họ đóng một cọc sắt nung đỏ vào giữa ngực. Ở đó, người ấy cảm thọ những cảm giác đau đớn, dữ dội, khốc liệt, cay đắng. Và người ấy không chết cho đến khi ác nghiệp ấy chưa được tiêu trừ.

‘‘තමෙනං[Pg.140], භික්ඛවෙ, නිරයපාලා සංවෙසෙත්වා කුධාරීහි තච්ඡන්ති. සො තත්ථ දුක්ඛා තිබ්බා ඛරා කටුකා වෙදනා වෙදියති, න ච තාව කාලඞ්කරොති යාව න තං පාපකම්මං බ්‍යන්තීහොති.

Này các Tỳ khưu, các ngục tốt đặt người ấy nằm xuống rồi dùng rìu băm vằm. Ở đó, người ấy cảm thọ những cảm giác đau đớn, dữ dội, khốc liệt, cay đắng. Và người ấy không chết cho đến khi ác nghiệp ấy chưa được tiêu trừ.

‘‘තමෙනං, භික්ඛවෙ, නිරයපාලා උද්ධංපාදං අධොසිරං ගහෙත්වා වාසීහි තච්ඡන්ති…පෙ… තමෙනං, භික්ඛවෙ, නිරයපාලා රථෙ යොජෙත්වා ආදිත්තාය භූමියා සම්පජ්ජලිතාය සජොතිභූතාය සාරෙන්තිපි පච්චාසාරෙන්තිපි…පෙ… තමෙනං, භික්ඛවෙ, නිරයපාලා මහන්තං අඞ්ගාරපබ්බතං ආදිත්තං සම්පජ්ජලිතං සජොතිභූතං ආරොපෙන්තිපි ඔරොපෙන්තිපි…පෙ… තමෙනං, භික්ඛවෙ, නිරයපාලා උද්ධංපාදං අධොසිරං ගහෙත්වා තත්තාය ලොහකුම්භියා පක්ඛිපන්ති, ආදිත්තාය සම්පජ්ජලිතාය සජොතිභූතාය. සො තත්ථ ඵෙණුද්දෙහකං පච්චමානො සකිම්පි උද්ධං ගච්ඡති, සකිම්පි අධො ගච්ඡති, සකිම්පි තිරියං ගච්ඡති. සො තත්ථ දුක්ඛා තිබ්බා ඛරා කටුකා වෙදනා වෙදියති, න ච තාව කාලං කරොති යාව න තං පාපකම්මං බ්‍යන්තීහොති. තමෙනං, භික්ඛවෙ, නිරයපාලා මහානිරයෙ පක්ඛිපන්ති. සො ඛො පන, භික්ඛවෙ, මහානිරයො –

Này các Tỳ khưu, các ngục tốt nắm lấy người ấy, chân hướng lên, đầu chúc xuống, rồi dùng đục đẽo... Này các Tỳ khưu, các ngục tốt thắng người ấy vào cỗ xe rồi kéo tới kéo lui trên mặt đất đang bốc cháy, rực lửa, ngùn ngụt... Này các Tỳ khưu, các ngục tốt bắt người ấy leo lên rồi đi xuống một ngọn núi than hồng vĩ đại đang bốc cháy, rực lửa, ngùn ngụt... Này các Tỳ khưu, các ngục tốt nắm lấy người ấy, chân hướng lên, đầu chúc xuống, rồi quăng vào một cái vạc bằng sắt đang nóng, bốc cháy, rực lửa, ngùn ngụt. Ở đó, người ấy bị nấu sôi sùng sục, có lúc trồi lên, có lúc chìm xuống, có lúc trôi ngang. Ở đó, người ấy cảm thọ những cảm giác đau đớn, dữ dội, khốc liệt, cay đắng. Và người ấy không chết cho đến khi ác nghiệp ấy chưa được tiêu trừ. Này các Tỳ khưu, các ngục tốt quăng người ấy vào đại địa ngục. Và này các Tỳ khưu, đại địa ngục ấy thì –

‘‘චතුක්කණ්ණො චතුද්වාරො, විභත්තො භාගසො මිතො;

අයොපාකාරපරියන්තො, අයසා පටිකුජ්ජිතො.

Có bốn góc, bốn cửa, được phân chia thành các phần bằng nhau; được bao quanh bởi tường sắt, được lợp mái bằng sắt.

‘‘තස්ස අයොමයා භූමි, ජලිතා තෙජසා යුතා;

සමන්තා යොජනසතං, ඵරිත්වා තිට්ඨති සබ්බදා’’ති.

“Mặt đất của địa ngục ấy làm bằng sắt, rực cháy, kết hợp với lửa; bao trùm khắp nơi một trăm do-tuần, tồn tại luôn luôn như vậy.”

‘‘භූතපුබ්බං, භික්ඛවෙ, යමස්ස රඤ්ඤො එතදහොසි – ‘යෙ කිර, භො, ලොකෙ පාපකානි කම්මානි කරොන්ති තෙ එවරූපා විවිධා කම්මකාරණා කරීයන්ති. අහො වතාහං මනුස්සත්තං ලභෙය්‍යං, තථාගතො ච ලොකෙ උප්පජ්ජෙය්‍ය අරහං සම්මාසම්බුද්ධො, තඤ්චාහං භගවන්තං පයිරුපාසෙය්‍යං. සො ච මෙ භගවා ධම්මං දෙසෙය්‍ය, තස්ස චාහං භගවතො ධම්මං ආජානෙය්‍ය’න්ති. තං ඛො පනාහං, භික්ඛවෙ, න අඤ්ඤස්ස සමණස්ස වා බ්‍රාහ්මණස්ස වා සුත්වා එවං වදාමි, අපි ච ඛො, භික්ඛවෙ, යදෙව මෙ සාමං ඤාතං සාමං දිට්ඨං සාමං විදිතං තදෙවාහං වදාමී’’ති.

“Này các Tỳ khưu, thuở xưa, vua Yama đã có ý nghĩ này: ‘Này các ông, những ai ở đời làm các nghiệp ác, họ bị trừng phạt bằng nhiều hình phạt khác nhau như thế này. Ôi, mong sao ta được sanh làm người, và mong sao một vị Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác xuất hiện ở đời. Và mong sao ta được hầu cận Đức Thế Tôn ấy. Và mong sao Đức Thế Tôn ấy thuyết pháp cho ta, và mong sao ta hiểu được pháp của Đức Thế Tôn ấy.’ Này các Tỳ khưu, điều này Ta nói không phải do nghe từ một Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác. Mà này các Tỳ khưu, chính Ta tự biết, tự thấy, tự liễu tri điều gì, Ta chỉ nói lên điều đó mà thôi.”

‘‘චොදිතා [Pg.141] දෙවදූතෙහි, යෙ පමජ්ජන්ති මාණවා;

තෙ දීඝරත්තං සොචන්ති, හීනකායූපගා නරා.

“Những người trẻ tuổi nào, khi được các sứ giả của thần chết thúc giục mà vẫn phóng dật, những người ấy, tái sanh vào thân phận thấp hèn, phải sầu muộn trong một thời gian dài.”

‘‘යෙ ච ඛො දෙවදූතෙහි, සන්තො සප්පුරිසා ඉධ;

චොදිතා නප්පමජ්ජන්ති, අරියධම්මෙ කුදාචනං.

“Còn những bậc thiện nhân, những bậc hiền thiện ở đời này, khi được các sứ giả của thần chết thúc giục, không bao giờ phóng dật trong Thánh pháp.”

‘‘උපාදානෙ භයං දිස්වා, ජාතිමරණසම්භවෙ;

අනුපාදා විමුච්චන්ති, ජාතිමරණසඞ්ඛයෙ.

“Thấy sự nguy hiểm trong chấp thủ, là nguyên nhân của sanh và tử, họ không còn chấp thủ, được giải thoát trong sự chấm dứt của sanh và tử.”

‘‘තෙ අප්පමත්තා සුඛිනො, දිට්ඨධම්මාභිනිබ්බුතා;

සබ්බවෙරභයාතීතා, සබ්බදුක්ඛං උපච්චගු’’න්ති. ඡට්ඨං;

“Họ, những người không phóng dật, sống an lạc, tịch tịnh ngay trong hiện tại; vượt qua mọi oán thù và sợ hãi, họ đã vượt qua tất cả khổ đau.”

7. චතුමහාරාජසුත්තං

7. Kinh Tứ Đại Thiên Vương

37. ‘‘අට්ඨමියං, භික්ඛවෙ, පක්ඛස්ස චතුන්නං මහාරාජානං අමච්චා පාරිසජ්ජා ඉමං ලොකං අනුවිචරන්ති – ‘කච්චි බහූ මනුස්සා මනුස්සෙසු මත්තෙය්‍යා පෙත්තෙය්‍යා සාමඤ්ඤා බ්‍රහ්මඤ්ඤා කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිනො උපොසථං උපවසන්ති පටිජාගරොන්ති පුඤ්ඤානි කරොන්තී’ති. චාතුද්දසිං, භික්ඛවෙ, පක්ඛස්ස චතුන්නං මහාරාජානං පුත්තා ඉමං ලොකං අනුවිචරන්ති – ‘කච්චි බහූ මනුස්සා මනුස්සෙසු මත්තෙය්‍යා පෙත්තෙය්‍යා සාමඤ්ඤා බ්‍රහ්මඤ්ඤා කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිනො උපොසථං උපවසන්ති පටිජාගරොන්ති පුඤ්ඤානි කරොන්තී’ති. තදහු, භික්ඛවෙ, උපොසථෙ පන්නරසෙ චත්තාරො මහාරාජානො සාමඤ්ඤෙව ඉමං ලොකං අනුවිචරන්ති – ‘කච්චි බහූ මනුස්සා මනුස්සෙසු මත්තෙය්‍යා පෙත්තෙය්‍යා සාමඤ්ඤා බ්‍රහ්මඤ්ඤා කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිනො උපොසථං උපවසන්ති පටිජාගරොන්ති පුඤ්ඤානි කරොන්තී’’’ති.

37. “Này các Tỳ khưu, vào ngày mồng tám của mỗi nửa tháng, các vị đại thần tùy tùng của Tứ Đại Thiên Vương đi tuần tra thế gian này: ‘Có nhiều người trong loài người hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, tôn kính Sa-môn, tôn kính Bà-la-môn, kính trọng các bậc trưởng thượng trong gia đình, có giữ ngày Bố-tát, có tỉnh thức, có làm các công đức không?’ Này các Tỳ khưu, vào ngày mười bốn của mỗi nửa tháng, các vương tử của Tứ Đại Thiên Vương đi tuần tra thế gian này: ‘Có nhiều người trong loài người hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, tôn kính Sa-môn, tôn kính Bà-la-môn, kính trọng các bậc trưởng thượng trong gia đình, có giữ ngày Bố-tát, có tỉnh thức, có làm các công đức không?’ Này các Tỳ khưu, vào chính ngày Bố-tát mười lăm, chính Tứ Đại Thiên Vương đi tuần tra thế gian này: ‘Có nhiều người trong loài người hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, tôn kính Sa-môn, tôn kính Bà-la-môn, kính trọng các bậc trưởng thượng trong gia đình, có giữ ngày Bố-tát, có tỉnh thức, có làm các công đức không?’”

‘‘සචෙ, භික්ඛවෙ, අප්පකා හොන්ති මනුස්සා මනුස්සෙසු මත්තෙය්‍යා පෙත්තෙය්‍යා සාමඤ්ඤා බ්‍රහ්මඤ්ඤා කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිනො උපොසථං උපවසන්ති පටිජාගරොන්ති පුඤ්ඤානි කරොන්ති. තමෙනං, භික්ඛවෙ, චත්තාරො මහාරාජානො දෙවානං තාවතිංසානං සුධම්මාය සභාය සන්නිසින්නානං සන්නිපතිතානං ආරොචෙන්ති – ‘අප්පකා ඛො, මාරිසා, මනුස්සා මනුස්සෙසු මත්තෙය්‍යා පෙත්තෙය්‍යා සාමඤ්ඤා බ්‍රහ්මඤ්ඤා කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිනො උපොසථං උපවසන්ති පටිජාගරොන්ති පුඤ්ඤානි කරොන්තී’ති. තෙන ඛො, භික්ඛවෙ[Pg.142], දෙවා තාවතිංසා අනත්තමනා හොන්ති – ‘දිබ්බා වත, භො, කායා පරිහායිස්සන්ති, පරිපූරිස්සන්ති අසුරකායා’’’ති.

“Này các Tỳ khưu, nếu có ít người trong loài người hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, tôn kính Sa-môn, tôn kính Bà-la-môn, kính trọng các bậc trưởng thượng trong gia đình, giữ ngày Bố-tát, tỉnh thức, làm các công đức, thì này các Tỳ khưu, Tứ Đại Thiên Vương báo cáo điều đó lên các vị trời ở cõi Ba Mươi Ba, đang hội họp tại pháp đường Sudhammā: ‘Thưa quý ngài, thật ít người trong loài người hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, tôn kính Sa-môn, tôn kính Bà-la-môn, kính trọng các bậc trưởng thượng trong gia đình, giữ ngày Bố-tát, tỉnh thức, làm các công đức.’ Do đó, này các Tỳ khưu, các vị trời ở cõi Ba Mươi Ba không vui lòng và nói: ‘Ôi, các cõi trời sẽ suy giảm, các cõi a-tu-la sẽ tăng thịnh!’”

‘‘සචෙ පන, භික්ඛවෙ, බහූ හොන්ති මනුස්සා මනුස්සෙසු මත්තෙය්‍යා පෙත්තෙය්‍යා සාමඤ්ඤා බ්‍රහ්මඤ්ඤා කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිනො උපොසථං උපවසන්ති පටිජාගරොන්ති පුඤ්ඤානි කරොන්ති. තමෙනං, භික්ඛවෙ, චත්තාරො මහාරාජානො දෙවානං තාවතිංසානං සුධම්මාය සභාය සන්නිසින්නානං සන්නිපතිතානං ආරොචෙන්ති – ‘බහූ ඛො, මාරිසා, මනුස්සා මනුස්සෙසු මත්තෙය්‍යා පෙත්තෙය්‍යා සාමඤ්ඤා බ්‍රහ්මඤ්ඤා කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිනො උපොසථං උපවසන්ති පටිජාගරොන්ති පුඤ්ඤානි කරොන්තී’ති. තෙන, භික්ඛවෙ, දෙවා තාවතිංසා අත්තමනා හොන්ති – ‘දිබ්බා වත, භො, කායා පරිපූරිස්සන්ති, පරිහායිස්සන්ති අසුරකායා’’’ති.

“Còn nếu, này các Tỳ khưu, có nhiều người trong loài người hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, tôn kính Sa-môn, tôn kính Bà-la-môn, kính trọng các bậc trưởng thượng trong gia đình, giữ ngày Bố-tát, tỉnh thức, làm các công đức, thì này các Tỳ khưu, Tứ Đại Thiên Vương báo cáo điều đó lên các vị trời ở cõi Ba Mươi Ba, đang hội họp tại pháp đường Sudhammā: ‘Thưa quý ngài, thật nhiều người trong loài người hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, tôn kính Sa-môn, tôn kính Bà-la-môn, kính trọng các bậc trưởng thượng trong gia đình, giữ ngày Bố-tát, tỉnh thức, làm các công đức.’ Do đó, này các Tỳ khưu, các vị trời ở cõi Ba Mươi Ba vui mừng và nói: ‘Ôi, các cõi trời sẽ tăng thịnh, các cõi a-tu-la sẽ suy giảm!’”

‘‘භූතපුබ්බං, භික්ඛවෙ, සක්කො දෙවානමින්දො දෙවෙ තාවතිංසෙ අනුනයමානො තායං වෙලායං ඉමං ගාථං අභාසි –

“Này các Tỳ khưu, thuở xưa, Sakka, vua của các vị trời, trong khi khuyến khích các vị trời ở cõi Ba Mươi Ba, vào lúc ấy đã nói lên bài kệ này:”

‘‘චාතුද්දසිං පඤ්චදසිං, යා ච පක්ඛස්ස අට්ඨමී;

පාටිහාරියපක්ඛඤ්ච, අට්ඨඞ්ගසුසමාගතං;

උපොසථං උපවසෙය්‍ය, යොපිස්ස මාදිසො නරො’’ති.

“Vào ngày mười bốn, mười lăm, và ngày mồng tám của mỗi nửa tháng, và trong những ngày đặc biệt của kỳ trai giới, đầy đủ tám giới, người nào muốn được như ta, hãy thực hành ngày Bố-tát.”

‘‘සා ඛො පනෙසා, භික්ඛවෙ, සක්කෙන දෙවානමින්දෙන ගාථා දුග්ගීතා න සුගීතා දුබ්භාසිතා න සුභාසිතා. තං කිස්ස හෙතු? සක්කො හි, භික්ඛවෙ, දෙවානමින්දො අවීතරාගො අවීතදොසො අවීතමොහො.

“Này các Tỳ khưu, bài kệ ấy của Sakka, vua của các vị trời, đã được hát lên một cách tồi tệ, không phải hay ho; được nói ra một cách tồi tệ, không phải khéo léo. Vì sao vậy? Vì này các Tỳ khưu, Sakka, vua của các vị trời, chưa thoát khỏi tham, chưa thoát khỏi sân, chưa thoát khỏi si.”

‘‘යො ච ඛො සො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අරහං ඛීණාසවො වුසිතවා බ්‍රහ්මචරියො කතකරණීයො ඔහිතභාරො අනුප්පත්තසදත්ථො පරික්ඛීණභවසංයොජනො සම්මදඤ්ඤා විමුත්තො, තස්ස ඛො එතං, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො කල්ලං වචනාය –

“Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc, đã sống đời Phạm hạnh, đã làm những việc cần làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã đạt được mục đích tối hậu, đã đoạn tận hữu kiết sử, đã giải thoát nhờ chánh trí, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ấy mới thích hợp để nói lên lời này:”

‘‘චාතුද්දසිං පඤ්චදසිං, යා ච පක්ඛස්ස අට්ඨමී;

පාටිහාරියපක්ඛඤ්ච, අට්ඨඞ්ගසුසමාගතං;

උපොසථං උපවසෙය්‍ය, යොපිස්ස මාදිසො නරො’’ති.

‘‘තං [Pg.143] කිස්ස හෙතු? සො හි, භික්ඛවෙ, භික්ඛු වීතරාගො වීතදොසො වීතමොහො’’ති. සත්තමං.

“Vì sao vậy? Vì này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ấy đã thoát khỏi tham, đã thoát khỏi sân, đã thoát khỏi si.”

8. දුතියචතුමහාරාජසුත්තං

8. Kinh Tứ Đại Thiên Vương Thứ Hai

38. ‘‘භූතපුබ්බං, භික්ඛවෙ, සක්කො දෙවානමින්දො දෙවෙ තාවතිංසෙ අනුනයමානො තායං වෙලායං ඉමං ගාථං අභාසි –

38. “Này các Tỳ khưu, thuở xưa, Sakka, vua của các vị trời, trong khi khuyến khích các vị trời ở cõi Ba Mươi Ba, vào lúc ấy đã nói lên bài kệ này:”

‘‘චාතුද්දසිං පඤ්චදසිං, යා ච පක්ඛස්ස අට්ඨමී;

පාටිහාරියපක්ඛඤ්ච, අට්ඨඞ්ගසුසමාගතං;

උපොසථං උපවසෙය්‍ය, යොපිස්ස මාදිසො නරො’’ති.

‘‘සා ඛො පනෙසා, භික්ඛවෙ, සක්කෙන දෙවානමින්දෙන ගාථා දුග්ගීතා න සුගීතා දුබ්භාසිතා න සුභාසිතා. තං කිස්ස හෙතු? සක්කො හි, භික්ඛවෙ, දෙවානමින්දො අපරිමුත්තො ජාතියා ජරාය මරණෙන සොකෙහි පරිදෙවෙහි දුක්ඛෙහි දොමනස්සෙහි උපායාසෙහි, අපරිමුත්තො දුක්ඛස්මාති වදාමි.

Này các Tỳ khưu, bài kệ ấy do Sakka, vua của chư thiên, đã hát không hay, không phải hát hay; đã nói không tốt, không phải nói tốt. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vì Sakka, vua của chư thiên, chưa giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng vị ấy chưa giải thoát khỏi khổ.

‘‘යො ච ඛො සො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අරහං ඛීණාසවො වුසිතවා කතකරණීයො ඔහිතභාරො අනුප්පත්තසදත්ථො පරික්ඛීණභවසංයොජනො සම්මදඤ්ඤා විමුත්තො, තස්ස ඛො එතං, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො කල්ලං වචනාය –

Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc, đã hoàn thành phạm hạnh, việc cần làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã đạt được mục đích tối hậu, đã đoạn tận hữu kiết sử, đã giải thoát nhờ chánh trí, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ấy mới thích hợp để nói rằng:

‘‘චාතුද්දසිං පඤ්චදසිං, යා ච පක්ඛස්ස අට්ඨමී;

පාටිහාරියපක්ඛඤ්ච, අට්ඨඞ්ගසුසමාගතං;

උපොසථං උපවසෙය්‍ය, යොපිස්ස මාදිසො නරො’’ති.

‘Vào ngày mười bốn, mười lăm, và ngày mùng tám của mỗi nửa tháng, và vào những ngày đặc biệt của kỳ lễ, người nào giống như ta, nên thực hành ngày Bố-tát, đầy đủ tám chi phần.’

‘‘තං කිස්ස හෙතු? සො හි, භික්ඛවෙ, භික්ඛු පරිමුත්තො ජාතියා ජරාය මරණෙන සොකෙහි පරිදෙවෙහි දුක්ඛෙහි දොමනස්සෙහි උපායාසෙහි, පරිමුත්තො දුක්ඛස්මාති වදාමී’’ති. අට්ඨමං.

Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vì vị Tỳ khưu ấy đã giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng vị ấy đã giải thoát khỏi khổ. (Kinh thứ tám).

9. සුඛුමාලසුත්තං

9. Kinh Tế Nhị

39. ‘‘සුඛුමාලො අහං, භික්ඛවෙ, පරමසුඛුමාලො අච්චන්තසුඛුමාලො. මම සුදං, භික්ඛවෙ, පිතු නිවෙසනෙ පොක්ඛරණියො කාරිතා හොන්ති. එකත්ථ සුදං, භික්ඛවෙ, උප්පලං වප්පති, එකත්ථ පදුමං, එකත්ථ පුණ්ඩරීකං, යාවදෙව මමත්ථාය. න ඛො පනස්සාහං, භික්ඛවෙ, අකාසිකං චන්දනං ධාරෙමි. කාසිකං[Pg.144], භික්ඛවෙ, සු මෙ තං වෙඨනං හොති, කාසිකා කඤ්චුකා, කාසිකං නිවාසනං, කාසිකො උත්තරාසඞ්ගො. රත්තින්දිවං ඛො පන මෙ සු තං, භික්ඛවෙ, සෙතච්ඡත්තං ධාරීයති – ‘මා නං ඵුසි සීතං වා උණ්හං වා තිණං වා රජො වා උස්සාවො වා’’’ති.

39. Này các Tỳ khưu, Ta được nuôi dưỡng tế nhị, rất tế nhị, vô cùng tế nhị. Này các Tỳ khưu, trong cung điện của phụ thân Ta, người ta đã cho đào các hồ sen: một hồ trồng sen xanh, một hồ trồng sen hồng, một hồ trồng sen trắng, tất cả chỉ vì lợi ích cho Ta. Này các Tỳ khưu, Ta không dùng loại gỗ đàn hương nào không phải từ xứ Kāsī. Này các Tỳ khưu, khăn đội đầu của Ta là từ xứ Kāsī, áo trong của Ta là từ xứ Kāsī, y phục của Ta là từ xứ Kāsī, áo choàng của Ta là từ xứ Kāsī. Này các Tỳ khưu, cả ngày lẫn đêm, một chiếc lọng trắng được che cho Ta, với ý nghĩ: ‘Mong rằng lạnh, nóng, cỏ, bụi, hay sương đừng chạm vào người.’

‘‘තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, තයො පාසාදා අහෙසුං – එකො හෙමන්තිකො, එකො ගිම්හිකො, එකො වස්සිකො. සො ඛො අහං, භික්ඛවෙ, වස්සිකෙ පාසාදෙ වස්සිකෙ චත්තාරො මාසෙ නිප්පුරිසෙහි තූරියෙහි පරිචාරයමානො න හෙට්ඨාපාසාදං ඔරොහාමි. යථා ඛො පන, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤෙසං නිවෙසනෙ දාසකම්මකරපොරිසස්ස කණාජකං භොජනං දීයති බිලඞ්ගදුතියං, එවමෙවස්සු මෙ, භික්ඛවෙ, පිතු නිවෙසනෙ දාසකම්මකරපොරිසස්ස සාලිමංසොදනො දීයති.

Này các Tỳ khưu, Ta có ba cung điện: một cho mùa đông, một cho mùa hè, và một cho mùa mưa. Này các Tỳ khưu, tại cung điện mùa mưa, trong suốt bốn tháng mùa mưa, Ta được các nữ nhạc công phục vụ, không có nam nhân nào, và Ta không đi xuống tầng dưới của cung điện. Này các Tỳ khưu, cũng như trong nhà của những người khác, người ta cho người hầu và kẻ làm công ăn cơm tấm với nước dấm, thì cũng vậy, này các Tỳ khưu, trong cung điện của phụ thân Ta, người ta cho người hầu và kẻ làm công ăn cơm nấu bằng gạo thơm với thịt.

‘‘තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, එවරූපාය ඉද්ධියා සමන්නාගතස්ස එවරූපෙන ච සුඛුමාලෙන එතදහොසි – ‘අස්සුතවා ඛො පුථුජ්ජනො අත්තනා ජරාධම්මො සමානො ජරං අනතීතො පරං ජිණ්ණං දිස්වා අට්ටීයති හරායති ජිගුච්ඡති අත්තානංයෙව අතිසිත්වා, අහම්පි ඛොම්හි ජරාධම්මො ජරං අනතීතො. අහඤ්චෙව ඛො පන ජරාධම්මො සමානො ජරං අනතීතො පරං ජිණ්ණං දිස්වා අට්ටීයෙය්‍යං හරායෙය්‍යං ජිගුච්ඡෙය්‍යං න මෙතං අස්ස පතිරූප’න්ති. තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, ඉති පටිසඤ්චික්ඛතො යො යොබ්බනෙ යොබ්බනමදො සො සබ්බසො පහීයි.

Này các Tỳ khưu, trong khi Ta sống với sự sung túc như vậy, với sự tế nhị như vậy, ý nghĩ này đã khởi lên trong Ta: ‘Kẻ phàm phu ít nghe, tự mình có bản chất phải già, chưa vượt qua được sự già, khi thấy một người khác già nua, liền cảm thấy lo lắng, hổ thẹn, ghê tởm, mà quên mất chính mình. Ta cũng có bản chất phải già, chưa vượt qua được sự già. Nếu ta, người có bản chất phải già, chưa vượt qua được sự già, lại cảm thấy lo lắng, hổ thẹn, ghê tởm khi thấy một người khác già nua, thì điều đó không thích hợp với Ta.’ Này các Tỳ khưu, khi Ta suy xét như vậy, mọi sự kiêu mạn về tuổi trẻ đã hoàn toàn biến mất trong Ta.

‘‘අස්සුතවා ඛො පුථුජ්ජනො අත්තනා බ්‍යාධිධම්මො සමානො බ්‍යාධිං අනතීතො පරං බ්‍යාධිතං දිස්වා අට්ටීයති හරායති ජිගුච්ඡති අත්තානංයෙව අතිසිත්වා – ‘අහම්පි ඛොම්හි බ්‍යාධිධම්මො බ්‍යාධිං අනතීතො, අහඤ්චෙව ඛො පන බ්‍යාධිධම්මො සමානො බ්‍යාධිං අනතීතො පරං බ්‍යාධිකං දිස්වා අට්ටීයෙය්‍යං හරායෙය්‍යං ජිගුච්ඡෙය්‍යං, න මෙතං අස්ස පතිරූප’න්ති. තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, ඉති පටිසඤ්චික්ඛතො යො ආරොග්‍යෙ ආරොග්‍යමදො සො සබ්බසො පහීයි.

Kẻ phàm phu ít nghe, tự mình có bản chất phải bệnh, chưa vượt qua được bệnh tật, khi thấy một người khác bệnh hoạn, liền cảm thấy lo lắng, hổ thẹn, ghê tởm, mà quên mất chính mình. ‘Ta cũng có bản chất phải bệnh, chưa vượt qua được bệnh tật. Nếu ta, người có bản chất phải bệnh, chưa vượt qua được bệnh tật, lại cảm thấy lo lắng, hổ thẹn, ghê tởm khi thấy một người khác bệnh hoạn, thì điều đó không thích hợp với Ta.’ Này các Tỳ khưu, khi Ta suy xét như vậy, mọi sự kiêu mạn về sức khỏe đã hoàn toàn biến mất trong Ta.

‘‘අස්සුතවා ඛො පුථුජ්ජනො අත්තනා මරණධම්මො සමානො මරණං අනතීතො පරං මතං දිස්වා අට්ටීයති හරායති ජිගුච්ඡති අත්තානංයෙව අතිසිත්වා – ‘අහම්පි ඛොම්හි මරණධම්මො, මරණං අනතීතො, අහං චෙව ඛො පන [Pg.145] මරණධම්මො සමානො මරණං අනතීතො පරං මතං දිස්වා අට්ටීයෙය්‍යං හරායෙය්‍යං ජිගුච්ඡෙය්‍යං, න මෙතං අස්ස පතිරූප’න්ති. තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, ඉති පටිසඤ්චික්ඛතො යො ජීවිතෙ ජීවිතමදො සො සබ්බසො පහීයී’’ති.

Kẻ phàm phu ít nghe, tự mình có bản chất phải chết, chưa vượt qua được cái chết, khi thấy một người khác đã chết, liền cảm thấy lo lắng, hổ thẹn, ghê tởm, mà quên mất chính mình. ‘Ta cũng có bản chất phải chết, chưa vượt qua được cái chết. Nếu ta, người có bản chất phải chết, chưa vượt qua được cái chết, lại cảm thấy lo lắng, hổ thẹn, ghê tởm khi thấy một người khác đã chết, thì điều đó không thích hợp với Ta.’ Này các Tỳ khưu, khi Ta suy xét như vậy, mọi sự kiêu mạn về sự sống đã hoàn toàn biến mất trong Ta.

‘‘තයොමෙ, භික්ඛවෙ, මදා. කතමෙ තයො? යොබ්බනමදො, ආරොග්‍යමදො, ජීවිතමදො. යොබ්බනමදමත්තො වා, භික්ඛවෙ, අස්සුතවා පුථුජ්ජනො කායෙන දුච්චරිතං චරති, වාචාය දුච්චරිතං චරති, මනසා දුච්චරිතං චරති. සො කායෙන දුච්චරිතං චරිත්වා, වාචාය දුච්චරිතං චරිත්වා, මනසා දුච්චරිතං චරිත්වා කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජති. ආරොග්‍යමදමත්තො වා, භික්ඛවෙ, අස්සුතවා පුථුජ්ජනො…පෙ… ජීවිතමදමත්තො වා, භික්ඛවෙ, අස්සුතවා පුථුජ්ජනො කායෙන දුච්චරිතං චරති, වාචාය දුච්චරිතං චරති, මනසා දුච්චරිතං චරති. සො කායෙන දුච්චරිතං චරිත්වා, වාචාය දුච්චරිතං චරිත්වා, මනසා දුච්චරිතං චරිත්වා කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජති.

Này các Tỳ khưu, có ba loại kiêu mạn này. Ba loại nào? Kiêu mạn về tuổi trẻ, kiêu mạn về sức khỏe, và kiêu mạn về sự sống. Này các Tỳ khưu, do say sưa với sự kiêu mạn về tuổi trẻ, kẻ phàm phu ít nghe làm điều ác qua thân, làm điều ác qua lời, làm điều ác qua ý. Sau khi làm điều ác qua thân, lời, và ý, khi thân hoại mạng chung, người ấy sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Tỳ khưu, do say sưa với sự kiêu mạn về sức khỏe, kẻ phàm phu ít nghe... Này các Tỳ khưu, do say sưa với sự kiêu mạn về sự sống, kẻ phàm phu ít nghe làm điều ác qua thân, làm điều ác qua lời, làm điều ác qua ý. Sau khi làm điều ác qua thân, lời, và ý, khi thân hoại mạng chung, người ấy sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

‘‘යොබ්බනමදමත්තො වා, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සික්ඛං පච්චක්ඛාය හීනායාවත්තති. ආරොග්‍යමදමත්තො වා, භික්ඛවෙ, භික්ඛු…පෙ… ජීවිතමදමත්තො වා, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සික්ඛං පච්චක්ඛාය හීනායාවත්තතී’’ති.

Này các Tỳ khưu, do say sưa với sự kiêu mạn về tuổi trẻ, một vị Tỳ khưu từ bỏ học giới và hoàn tục. Này các Tỳ khưu, do say sưa với sự kiêu mạn về sức khỏe, một vị Tỳ khưu... Này các Tỳ khưu, do say sưa với sự kiêu mạn về sự sống, một vị Tỳ khưu từ bỏ học giới và hoàn tục.

‘‘බ්‍යාධිධම්මා ජරාධම්මා, අථො මරණධම්මිනො;

යථාධම්මා තථාසන්තා, ජිගුච්ඡන්ති පුථුජ්ජනා.

“Có pháp bịnh, có pháp già, lại thêm có pháp chết; Phàm phu vốn có các pháp như vậy, lại sanh lòng ghê tởm.”

‘‘අහඤ්චෙ තං ජිගුච්ඡෙය්‍යං, එවංධම්මෙසු පාණිසු;

න මෙතං පතිරූපස්ස, මම එවං විහාරිනො.

“Nếu ta lại ghê tởm, đối với chúng sanh có các pháp như vậy; Điều ấy không thích hợp, đối với ta là người sống như vậy.”

‘‘සොහං එවං විහරන්තො, ඤත්වා ධම්මං නිරූපධිං;

ආරොග්‍යෙ යොබ්බනස්මිඤ්ච, ජීවිතස්මිඤ්ච යෙ මදා.

“Ta, người sống như vậy, đã biết được Pháp vô sanh y; những say đắm nào trong sự không bịnh, trong tuổi trẻ, và trong sự sống,”

‘‘සබ්බෙ මදෙ අභිභොස්මි, නෙක්ඛම්මෙ දට්ඨු ඛෙමතං;

තස්ස මෙ අහු උස්සාහො, නිබ්බානං අභිපස්සතො.

“Ta đã vượt qua tất cả những say đắm ấy, thấy được sự an ổn trong pháp xuất ly. Đối với ta, người thấy rõ Niết-bàn, nỗ lực đã được khởi lên.”

‘‘නාහං භබ්බො එතරහි, කාමානි පටිසෙවිතුං;

අනිවත්ති භවිස්සාමි, බ්‍රහ්මචරියපරායණො’’ති. නවමං;

“Nay ta không có thể, để hưởng thụ các dục; Ta sẽ không thối chuyển, với phạm hạnh là mục đích.” Phẩm thứ chín.

10. ආධිපතෙය්‍යසුත්තං

10. Kinh Quyền Lực

40. ‘‘තීණිමානි[Pg.146], භික්ඛවෙ, ආධිපතෙය්‍යානි. කතමානි තීණි? අත්තාධිපතෙය්‍යං, ලොකාධිපතෙය්‍යං, ධම්මාධිපතෙය්‍යං. කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, අත්තාධිපතෙය්‍යං? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අරඤ්ඤගතො වා රුක්ඛමූලගතො වා සුඤ්ඤාගාරගතො වා ඉති පටිසඤ්චික්ඛති – ‘න ඛො පනාහං චීවරහෙතු අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො. න පිණ්ඩපාතහෙතු, න සෙනාසනහෙතු, න ඉතිභවාභවහෙතු අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො. අපි ච ඛොම්හි ඔතිණ්ණො ජාතියා ජරාය මරණෙන සොකෙහි පරිදෙවෙහි දුක්ඛෙහි දොමනස්සෙහි උපායාසෙහි, දුක්ඛොතිණ්ණො දුක්ඛපරෙතො. අප්පෙව නාම ඉමස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස අන්තකිරියා පඤ්ඤායෙථාති. අහඤ්චෙව ඛො පන යාදිසකෙ කාමෙ ඔහාය අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො තාදිසකෙ වා කාමෙ පරියෙසෙය්‍යං තතො වා පාපිට්ඨතරෙ, න මෙතං පතිරූප’න්ති. සො ඉති පටිසඤ්චික්ඛති – ‘ආරද්ධං ඛො පන මෙ වීරියං භවිස්සති අසල්ලීනං, උපට්ඨිතා සති අසම්මුට්ඨා, පස්සද්ධො කායො අසාරද්ධො, සමාහිතං චිත්තං එකග්ග’න්ති. සො අත්තානංයෙව අධිපතිං කරිත්වා අකුසලං පජහති, කුසලං භාවෙති, සාවජ්ජං පජහති, අනවජ්ජං භාවෙති, සුද්ධං අත්තානං පරිහරති. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, අත්තාධිපතෙය්‍යං.

40. “Này các Tỳ khưu, có ba quyền lực này. Thế nào là ba? Lấy tự ngã làm chủ, lấy thế gian làm chủ, lấy Pháp làm chủ. Và này các Tỳ khưu, thế nào là lấy tự ngã làm chủ? Ở đây, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu đi đến khu rừng, hoặc đi đến gốc cây, hoặc đi đến ngôi nhà trống, rồi suy xét như sau: ‘Ta xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, không phải vì y, không phải vì vật thực khất thực, không phải vì sàng tọa, không phải vì sự hiện hữu hay không hiện hữu này nọ. Mà thật sự, ta bị chìm ngập bởi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não; bị khổ chìm ngập, bị khổ áp đảo. Mong rằng sự chấm dứt toàn bộ khối khổ này có thể được biết đến.’ ‘Ta, sau khi đã từ bỏ những dục lạc như vậy để xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, nếu lại đi tìm kiếm những dục lạc tương tự hoặc tệ hơn nữa, điều ấy không thích hợp với ta.’ Vị ấy suy xét như sau: ‘Tinh tấn của ta sẽ được khởi lên, không thụ động; niệm sẽ được thiết lập, không quên lãng; thân sẽ được khinh an, không bồn chồn; tâm sẽ được định tĩnh, nhất tâm.’ Vị ấy, lấy chính mình làm chủ, từ bỏ điều bất thiện, tu tập điều thiện; từ bỏ điều có tội, tu tập điều không có tội; giữ gìn tự thân trong sạch. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là lấy tự ngã làm chủ.

‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, ලොකාධිපතෙය්‍යං? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අරඤ්ඤගතො වා රුක්ඛමූලගතො වා සුඤ්ඤාගාරගතො වා ඉති පටිසඤ්චික්ඛති – ‘න ඛො පනාහං චීවරහෙතු අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො. න පිණ්ඩපාතහෙතු, න සෙනාසනහෙතු, න ඉතිභවාභවහෙතු අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො. අපි ච ඛොම්හි ඔතිණ්ණො ජාතියා ජරාය මරණෙන සොකෙහි පරිදෙවෙහි දුක්ඛෙහි දොමනස්සෙහි උපායාසෙහි, දුක්ඛොතිණ්ණො දුක්ඛපරෙතො. අප්පෙව නාම ඉමස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස අන්තකිරියා පඤ්ඤායෙථා’ති. අහඤ්චෙව ඛො පන එවං පබ්බජිතො සමානො කාමවිතක්කං වා විතක්කෙය්‍යං, බ්‍යාපාදවිතක්කං වා විතක්කෙය්‍යං, විහිංසාවිතක්කං වා විතක්කෙය්‍යං, මහා ඛො පනායං ලොකසන්නිවාසො. මහන්තස්මිං ඛො පන ලොකසන්නිවාසෙ සන්ති සමණබ්‍රාහ්මණා ඉද්ධිමන්තො දිබ්බචක්ඛුකා පරචිත්තවිදුනො. තෙ දූරතොපි පස්සන්ති, ආසන්නාපි න දිස්සන්ති, චෙතසාපි චිත්තං පජානන්ති. තෙපි මං එවං ජානෙය්‍යුං – ‘පස්සථ, භො, ඉමං කුලපුත්තං [Pg.147] සද්ධා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො සමානො වොකිණ්ණො විහරති පාපකෙහි අකුසලෙහි ධම්මෙහී’ති. දෙවතාපි ඛො සන්ති ඉද්ධිමන්තිනියො දිබ්බචක්ඛුකා පරචිත්තවිදුනියො. තා දූරතොපි පස්සන්ති, ආසන්නාපි න දිස්සන්ති, චෙතසාපි චිත්තං ජානන්ති. තාපි මං එවං ජානෙය්‍යුං – ‘පස්සථ, භො, ඉමං කුලපුත්තං සද්ධා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො සමානො වොකිණ්ණො විහරති පාපකෙහි අකුසලෙහි ධම්මෙහී’ති. සො ඉති පටිසඤ්චික්ඛති – ‘ආරද්ධං ඛො පන මෙ වීරියං භවිස්සති අසල්ලීනං, උපට්ඨිතා සති අසම්මුට්ඨා, පස්සද්ධො කායො අසාරද්ධො, සමාහිතං චිත්තං එකග්ග’න්ති. සො ලොකංයෙව අධිපතිං කරිත්වා අකුසලං පජහති, කුසලං භාවෙති, සාවජ්ජං පජහති, අනවජ්ජං භාවෙති, සුද්ධං අත්තානං පරිහරති. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ලොකාධිපතෙය්‍යං.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là lấy thế gian làm chủ? Ở đây, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu đi đến khu rừng, hoặc đi đến gốc cây, hoặc đi đến ngôi nhà trống, rồi suy xét như sau: ‘Ta xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, không phải vì y, không phải vì vật thực khất thực, không phải vì sàng tọa, không phải vì sự hiện hữu hay không hiện hữu này nọ. Mà thật sự, ta bị chìm ngập bởi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não; bị khổ chìm ngập, bị khổ áp đảo. Mong rằng sự chấm dứt toàn bộ khối khổ này có thể được biết đến.’ ‘Ta, đã xuất gia như vậy, nếu lại khởi lên dục tầm, hoặc sân tầm, hoặc hại tầm, (thì thật không đáng). Thế giới này thật rộng lớn. Trong thế giới rộng lớn này, có những vị Sa-môn, Bà-la-môn có thần thông, có thiên nhãn, biết được tâm của người khác. Các vị ấy thấy được từ xa, dù ở gần cũng không bị thấy, và biết được tâm của người khác bằng tâm của mình. Các vị ấy cũng sẽ biết về ta như sau: ‘Này quý vị, hãy xem người thiện nam tử này, đã do lòng tin mà xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, lại sống trộn lẫn với các pháp ác, bất thiện.’ Cũng có những vị chư thiên có thần thông, có thiên nhãn, biết được tâm của người khác. Các vị ấy thấy được từ xa, dù ở gần cũng không bị thấy, và biết được tâm của người khác bằng tâm của mình. Các vị ấy cũng sẽ biết về ta như sau: ‘Này quý vị, hãy xem người thiện nam tử này, đã do lòng tin mà xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, lại sống trộn lẫn với các pháp ác, bất thiện.’ Vị ấy suy xét như sau: ‘Tinh tấn của ta sẽ được khởi lên, không thụ động; niệm sẽ được thiết lập, không quên lãng; thân sẽ được khinh an, không bồn chồn; tâm sẽ được định tĩnh, nhất tâm.’ Vị ấy, lấy thế gian làm chủ, từ bỏ điều bất thiện, tu tập điều thiện; từ bỏ điều có tội, tu tập điều không có tội; giữ gìn tự thân trong sạch. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là lấy thế gian làm chủ.

‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, ධම්මාධිපතෙය්‍යං? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අරඤ්ඤගතො වා රුක්ඛමූලගතො වා සුඤ්ඤාගාරගතො වා ඉති පටිසඤ්චික්ඛති – ‘න ඛො පනාහං චීවරහෙතු අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො. න පිණ්ඩපාතහෙතු, න සෙනාසනහෙතු, න ඉතිභවාභවහෙතු අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො. අපි ච ඛොම්හි ඔතිණ්ණො ජාතියා ජරාය මරණෙන සොකෙහි පරිදෙවෙහි දුක්ඛෙහි දොමනස්සෙහි උපායාසෙහි, දුක්ඛොතිණ්ණො දුක්ඛපරෙතො. අප්පෙව නාම ඉමස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස අන්තකිරියා පඤ්ඤායෙථාති. ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො සන්දිට්ඨිකො අකාලිකො එහිපස්සිකො ඔපනෙය්‍යිකො පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහීති. සන්ති ඛො පන මෙ සබ්‍රහ්මචාරී ජානං පස්සං විහරන්ති. අහඤ්චෙව ඛො පන එවං ස්වාක්ඛාතෙ ධම්මවිනයෙ පබ්බජිතො සමානො කුසීතො විහරෙය්‍යං පමත්තො, න මෙතං අස්ස පතිරූප’න්ති. සො ඉති පටිසඤ්චික්ඛති – ‘ආරද්ධං ඛො පන මෙ වීරියං භවිස්සති අසල්ලීනං, උපට්ඨිතා සති අසම්මුට්ඨා, පස්සද්ධො කායො අසාරද්ධො, සමාහිතං චිත්තං එකග්ග’න්ති. සො ධම්මංයෙව අධිපතිං කරිත්වා අකුසලං පජහති, කුසලං භාවෙති, සාවජ්ජං පජහති, අනවජ්ජං භාවෙති, සුද්ධං අත්තානං පරිහරති. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ධම්මාධිපතෙය්‍යං. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි ආධිපතෙය්‍යානී’’ති.

Này các Tỳ khưu, thế nào là Pháp chủ? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu đi đến khu rừng, hoặc đi đến gốc cây, hoặc đi đến ngôi nhà trống, rồi suy xét như vầy: ‘Ta xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình không phải vì y phục. Không phải vì vật thực khất thực, không phải vì sàng tọa, không phải vì sự hiện hữu thế này hay thế khác. Mà thật vậy, ta bị chìm đắm trong sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não; bị khổ lấn át, bị khổ xâm chiếm. Mong rằng sự chấm dứt toàn bộ khối khổ này có thể được biết đến.’ Pháp đã được Thế Tôn khéo thuyết giảng, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để thấy, có tính hướng thượng, được người trí tự mình liễu tri. Lại nữa, có các vị đồng phạm hạnh của ta đang sống, biết và thấy (Pháp ấy). Nếu ta, đã xuất gia trong Pháp và Luật được khéo thuyết giảng như vậy, lại sống lười biếng, phóng dật, thì điều ấy không thích hợp với ta.’ Vị ấy suy xét như vầy: ‘Tinh tấn của ta sẽ được khởi xướng, không thối chuyển; niệm sẽ được thiết lập, không quên lãng; thân sẽ được khinh an, không bứt rứt; tâm sẽ được định tĩnh, nhất tâm.’ Vị ấy, lấy Pháp làm chủ, từ bỏ điều bất thiện, tu tập điều thiện; từ bỏ điều có tội, tu tập điều không có tội; giữ gìn tự thân trong sạch. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là Pháp chủ. Này các Tỳ khưu, có ba sự làm chủ này.

‘‘නත්ථි ලොකෙ රහො නාම, පාපකම්මං පකුබ්බතො;

අත්තා තෙ පුරිස ජානාති, සච්චං වා යදි වා මුසා.

Trong thế gian, không có nơi nào gọi là kín đáo đối với người làm ác nghiệp. Hỡi người, tự thân ngươi biết, dù là thật hay là dối.

‘‘කල්‍යාණං [Pg.148] වත භො සක්ඛි, අත්තානං අතිමඤ්ඤසි;

යො සන්තං අත්තනි පාපං, අත්තානං පරිගූහසි.

Hỡi các bạn, ngươi xem thường tự thân, một nhân chứng tốt đẹp thay, khi ngươi che giấu điều ác có trong chính mình.

‘‘පස්සන්ති දෙවා ච තථාගතා ච,ලොකස්මිං බාලං විසමං චරන්තං;

තස්මා හි අත්තාධිපතෙය්‍යකො ච,ලොකාධිපො ච නිපකො ච ඣායී.

Chư Thiên và các bậc Như Lai thấy kẻ ngu trong thế gian hành xử bất chính. Do đó, người có tự ngã làm chủ, người có thế gian làm chủ, người trí tuệ, và người thiền định,

‘‘ධම්මාධිපො ච අනුධම්මචාරී,න හීයති සච්චපරක්කමො මුනි;

පසය්හ මාරං අභිභුය්‍ය අන්තකං,යො ච ඵුසී ජාතික්ඛයං පධානවා;

සො තාදිසො ලොකවිදූ සුමෙධො,සබ්බෙසු ධම්මෙසු අතම්මයො මුනී’’ති. දසමං;

người có Pháp làm chủ và sống thuận theo Pháp, bậc thánh có nỗ lực chân chánh, thì không bị suy thoái. Người nào có sự tinh tấn, chế ngự Ma vương, chiến thắng thần chết, đạt đến sự đoạn tận sanh; người như vậy, biết rõ thế gian, có trí tuệ tốt, bậc thánh không bị ái dục chi phối trong tất cả các pháp, không bị suy thoái. Hết bài kinh thứ mười.

දෙවදූතවග්ගො චතුත්ථො.

Phẩm Thiên Sứ, thứ tư.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

බ්‍රහ්ම ආනන්ද සාරිපුත්තො, නිදානං හත්ථකෙන ච;

දූතා දුවෙ ච රාජානො, සුඛුමාලාධිපතෙය්‍යෙන චාති.

Brahma, Ānanda, Sāriputta, Nidāna, và Hatthaka; Dūta, hai kinh Rājāno, Sukhumāla, và Ādhipateyya.

5. චූළවග්ගො

5. Phẩm Nhỏ

1. සම්මුඛීභාවසුත්තං

1. Kinh Hiện Diện

41. ‘‘තිණ්ණං, භික්ඛවෙ, සම්මුඛීභාවා සද්ධො කුලපුත්තො බහුං පුඤ්ඤං පසවති. කතමෙසං තිණ්ණං? සද්ධාය, භික්ඛවෙ, සම්මුඛීභාවා සද්ධො කුලපුත්තො බහුං පුඤ්ඤං පසවති. දෙය්‍යධම්මස්ස, භික්ඛවෙ, සම්මුඛීභාවා සද්ධො කුලපුත්තො බහුං පුඤ්ඤං පසවති. දක්ඛිණෙය්‍යානං, භික්ඛවෙ, සම්මුඛීභාවා සද්ධො කුලපුත්තො බහුං පුඤ්ඤං පසවති. ඉමෙසං ඛො, භික්ඛවෙ, තිණ්ණං සම්මුඛීභාවා සද්ධො කුලපුත්තො බහුං පුඤ්ඤං පසවතී’’ති. පඨමං.

41. Này các Tỳ khưu, do sự hiện diện của ba pháp, người thiện nam tử có lòng tin tạo ra nhiều phước báu. Ba pháp nào? Này các Tỳ khưu, do sự hiện diện của lòng tin, người thiện nam tử có lòng tin tạo ra nhiều phước báu. Này các Tỳ khưu, do sự hiện diện của vật thí, người thiện nam tử có lòng tin tạo ra nhiều phước báu. Này các Tỳ khưu, do sự hiện diện của những người đáng cúng dường, người thiện nam tử có lòng tin tạo ra nhiều phước báu. Này các Tỳ khưu, chính do sự hiện diện của ba pháp này, người thiện nam tử có lòng tin tạo ra nhiều phước báu. Hết bài kinh thứ nhất.

2. තිඨානසුත්තං

2. Kinh Ba Trường Hợp

42. ‘‘තීහි[Pg.149], භික්ඛවෙ, ඨානෙහි සද්ධො පසන්නො වෙදිතබ්බො. කතමෙහි තීහි? සීලවන්තානං දස්සනකාමො හොති, සද්ධම්මං සොතුකාමො හොති, විගතමලමච්ඡෙරෙන චෙතසා අගාරං අජ්ඣාවසති මුත්තචාගො පයතපාණි වොස්සග්ගරතො යාචයොගො දානසංවිභාගරතො. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ඨානෙහි සද්ධො පසන්නො වෙදිතබ්බො’’.

42. Này các Tỳ khưu, người có lòng tin, người tịnh tín, cần được biết qua ba trường hợp. Ba trường hợp nào? (Vị ấy) muốn thấy những người có giới, muốn nghe diệu pháp, sống tại gia với tâm không còn cấu uế của xan tham, bố thí rộng rãi, tay sạch sẽ, vui thích xả ly, đáng được cầu xin, vui thích trong việc cho và chia sẻ. Này các Tỳ khưu, chính do ba trường hợp này, người có lòng tin, người tịnh tín, cần được biết.

‘‘දස්සනකාමො සීලවතං, සද්ධම්මං සොතුමිච්ඡති;

විනයෙ මච්ඡෙරමලං, ස වෙ සද්ධොති වුච්චතී’’ති. දුතියං;

Người muốn thấy những người có giới, muốn nghe diệu pháp, loại trừ cấu uế của xan tham, người ấy thật được gọi là người có lòng tin. Hết bài kinh thứ hai.

3. අත්ථවසසුත්තං

3. Kinh Lợi Ích

43. ‘‘තයො, භික්ඛවෙ, අත්ථවසෙ සම්පස්සමානෙන අලමෙව පරෙසං ධම්මං දෙසෙතුං. කතමෙ තයො? යො ධම්මං දෙසෙති සො අත්ථප්පටිසංවෙදී ච හොති ධම්මප්පටිසංවෙදී ච. යො ධම්මං සුණාති සො අත්ථප්පටිසංවෙදී ච හොති ධම්මප්පටිසංවෙදී ච. යො චෙව ධම්මං දෙසෙති යො ච ධම්මං සුණාති උභො අත්ථප්පටිසංවෙදිනො ච හොන්ති ධම්මප්පටිසංවෙදිනො ච. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො අත්ථවසෙ සම්පස්සමානෙන අලමෙව පරෙසං ධම්මං දෙසෙතු’’න්ති. තතියං.

43. Này các Tỳ khưu, khi thấy rõ ba lợi ích này, thật là thích hợp để thuyết pháp cho người khác. Ba lợi ích nào? Người thuyết pháp hiểu rõ cả nghĩa và văn. Người nghe pháp hiểu rõ cả nghĩa và văn. Cả người thuyết pháp và người nghe pháp đều hiểu rõ cả nghĩa và văn. Này các Tỳ khưu, khi thấy rõ ba lợi ích này, thật là thích hợp để thuyết pháp cho người khác. Hết bài kinh thứ ba.

4. කථාපවත්තිසුත්තං

4. Kinh Cuộc Đàm Thoại

44. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ඨානෙහි කථා පවත්තිනී හොති. කතමෙහි තීහි? යො ධම්මං දෙසෙති සො අත්ථප්පටිසංවෙදී ච හොති ධම්මප්පටිසංවෙදී ච. යො ධම්මං සුණාති සො අත්ථප්පටිසංවෙදී ච හොති ධම්මප්පටිසංවෙදී ච. යො චෙව ධම්මං දෙසෙති යො ච ධම්මං සුණාති උභො අත්ථප්පටිසංවෙදිනො ච හොන්ති ධම්මප්පටිසංවෙදිනො ච. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ඨානෙහි කථා පවත්තිනී හොතී’’ති. චතුත්ථං.

44. Này các Tỳ khưu, do ba trường hợp, cuộc đàm thoại được diễn ra. Ba trường hợp nào? Người thuyết pháp hiểu rõ cả nghĩa và văn. Người nghe pháp hiểu rõ cả nghĩa và văn. Cả người thuyết pháp và người nghe pháp đều hiểu rõ cả nghĩa và văn. Này các Tỳ khưu, chính do ba trường hợp này, cuộc đàm thoại được diễn ra. Hết bài kinh thứ tư.

5. පණ්ඩිතසුත්තං

5. Kinh Bậc Hiền Trí

45. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, පණ්ඩිතපඤ්ඤත්තානි සප්පුරිසපඤ්ඤත්තානි. කතමානි තීණි? දානං, භික්ඛවෙ, පණ්ඩිතපඤ්ඤත්තං සප්පුරිසපඤ්ඤත්තං. පබ්බජ්ජා, භික්ඛවෙ[Pg.150], පණ්ඩිතපඤ්ඤත්තා සප්පුරිසපඤ්ඤත්තා. මාතාපිතූනං, භික්ඛවෙ, උපට්ඨානං පණ්ඩිතපඤ්ඤත්තං සප්පුරිසපඤ්ඤත්තං. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි පණ්ඩිතපඤ්ඤත්තානි සප්පුරිසපඤ්ඤත්තානී’’ති.

45. Này các Tỳ khưu, có ba điều này được các bậc hiền trí, các bậc chân nhân chế định. Ba điều nào? Này các Tỳ khưu, bố thí được các bậc hiền trí, các bậc chân nhân chế định. Này các Tỳ khưu, xuất gia được các bậc hiền trí, các bậc chân nhân chế định. Này các Tỳ khưu, phụng dưỡng cha mẹ được các bậc hiền trí, các bậc chân nhân chế định. Này các Tỳ khưu, chính ba điều này được các bậc hiền trí, các bậc chân nhân chế định.

‘‘සබ්භි දානං උපඤ්ඤත්තං, අහිංසා සංයමො දමො;

මාතාපිතු උපට්ඨානං, සන්තානං බ්‍රහ්මචාරිනං.

Các bậc chân nhân đã chế định việc bố thí, việc không làm hại, sự tự chế, sự điều phục, và việc phụng dưỡng cha mẹ của những bậc hiền thiện, sống phạm hạnh.

‘‘සතං එතානි ඨානානි, යානි සෙවෙථ පණ්ඩිතො;

අරියො දස්සනසම්පන්නො, ස ලොකං භජතෙ සිව’’න්ති. පඤ්චමං;

Ðây là ba pháp của bậc chân nhân, mà bậc hiền trí nên thực hành; bậc Thánh thành tựu tri kiến, vị ấy đạt đến cảnh giới an ổn.

6. සීලවන්තසුත්තං

6. Kinh Vị Giữ Giới

46. ‘‘යං, භික්ඛවෙ, සීලවන්තො පබ්බජිතා ගාමං වා නිගමං වා උපනිස්සාය විහරන්ති. තත්ථ මනුස්සා තීහි ඨානෙහි බහුං පුඤ්ඤං පසවන්ති. කතමෙහි තීහි? කායෙන, වාචාය, මනසා. යං, භික්ඛවෙ, සීලවන්තො පබ්බජිතා ගාමං වා නිගමං වා උපනිස්සාය විහරන්ති. තත්ථ මනුස්සා ඉමෙහි තීහි ඨානෙහි බහුං පුඤ්ඤං පසවන්තී’’ති. ඡට්ඨං.

46. Này các Tỳ khưu, các vị xuất gia có giới đức nương tựa vào một làng hay một thị trấn nào để sống, tại nơi ấy, những người dân tạo ra nhiều phước báu bằng ba cách. Thế nào là ba? Bằng thân, bằng lời, và bằng ý. Này các Tỳ khưu, các vị xuất gia có giới đức nương tựa vào một làng hay một thị trấn nào để sống, tại nơi ấy, những người dân tạo ra nhiều phước báu bằng ba cách này.

7. සඞ්ඛතලක්ඛණසුත්තං

7. Kinh Đặc Tướng Của Pháp Hữu Vi

47. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛතස්ස සඞ්ඛතලක්ඛණානි. කතමානි තීණි? උප්පාදො පඤ්ඤායති, වයො පඤ්ඤායති, ඨිතස්ස අඤ්ඤථත්තං පඤ්ඤායති. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි සඞ්ඛතස්ස සඞ්ඛතලක්ඛණානී’’ති. සත්තමං.

47. Này các Tỳ khưu, có ba đặc tướng này của pháp hữu vi. Thế nào là ba? Sự sanh khởi được biết đến, sự hoại diệt được biết đến, sự biến đổi của cái đang tồn tại được biết đến. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba đặc tướng của pháp hữu vi.

8. අසඞ්ඛතලක්ඛණසුත්තං

8. Kinh Đặc Tướng Của Pháp Vô Vi

48. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, අසඞ්ඛතස්ස අසඞ්ඛතලක්ඛණානි. කතමානි තීණි? න උප්පාදො පඤ්ඤායති, න වයො පඤ්ඤායති, න ඨිතස්ස අඤ්ඤථත්තං පඤ්ඤායති. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි අසඞ්ඛතස්ස අසඞ්ඛතලක්ඛණානී’’ති. අට්ඨමං.

48. Này các Tỳ khưu, có ba đặc tướng này của pháp vô vi. Thế nào là ba? Sự sanh khởi không được biết đến, sự hoại diệt không được biết đến, sự biến đổi của cái đang tồn tại không được biết đến. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba đặc tướng của pháp vô vi.

9. පබ්බතරාජසුත්තං

9. Kinh Vua Núi

49. ‘‘හිමවන්තං, භික්ඛවෙ, පබ්බතරාජං නිස්සාය මහාසාලා තීහි වඩ්ඪීහි වඩ්ඪන්ති. කතමාහි තීහි? සාඛාපත්තපලාසෙන වඩ්ඪන්ති, තචපපටිකාය වඩ්ඪන්ති[Pg.151], ඵෙග්ගුසාරෙන වඩ්ඪන්ති. හිමවන්තං, භික්ඛවෙ, පබ්බතරාජං නිස්සාය මහාසාලා ඉමාහි තීහි වඩ්ඪීහි වඩ්ඪන්ති.

49. Này các Tỳ khưu, nương tựa vào Hy-mã-lạp sơn, vua của các loài núi, các cây sala lớn tăng trưởng bằng ba sự tăng trưởng. Thế nào là ba? Chúng tăng trưởng về cành, lá, và chồi non; chúng tăng trưởng về vỏ cây và lớp vỏ ngoài; chúng tăng trưởng về giác cây và lõi cây. Này các Tỳ khưu, nương tựa vào Hy-mã-lạp sơn, vua của các loài núi, các cây sala lớn tăng trưởng bằng ba sự tăng trưởng này.

‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, සද්ධං කුලපතිං නිස්සාය අන්තො ජනො තීහි වඩ්ඪීහි වඩ්ඪති. කතමාහි තීහි? සද්ධාය වඩ්ඪති, සීලෙන වඩ්ඪති, පඤ්ඤාය වඩ්ඪති. සද්ධං, භික්ඛවෙ, කුලපතිං නිස්සාය අන්තො ජනො ඉමාහි තීහි වඩ්ඪීහි වඩ්ඪතී’’ති.

Cũng vậy, này các Tỳ khưu, nương tựa vào một vị gia chủ có đức tin, những người trong gia đình tăng trưởng bằng ba sự tăng trưởng. Thế nào là ba? Tăng trưởng về đức tin, tăng trưởng về giới, tăng trưởng về trí tuệ. Này các Tỳ khưu, nương tựa vào một vị gia chủ có đức tin, những người trong gia đình tăng trưởng bằng ba sự tăng trưởng này.

‘‘යථාපි පබ්බතො සෙලො, අරඤ්ඤස්මිං බ්‍රහාවනෙ;

තං රුක්ඛා උපනිස්සාය, වඩ්ඪන්තෙ තෙ වනප්පතී.

Ví như ngọn núi đá trong khu rừng lớn hoang vắng; nương tựa vào núi ấy, các cây cối, các chúa tể của rừng, được tăng trưởng.

‘‘තථෙව සීලසම්පන්නං, සද්ධං කුලපතිං ඉධ;

උපනිස්සාය වඩ්ඪන්ති, පුත්තදාරා ච බන්ධවා;

අමච්චා ඤාතිසඞ්ඝා ච, යෙ චස්ස අනුජීවිනො.

Cũng vậy, ở đời này, nương tựa vào vị gia chủ có đức tin, thành tựu giới hạnh, mà vợ con, thân bằng quyến thuộc, các bạn bè thân thiết, bà con họ hàng, và những người sống nương nhờ vị ấy được tăng trưởng.

‘‘ත්‍යාස්ස සීලවතො සීලං, චාගං සුචරිතානි ච;

පස්සමානානුකුබ්බන්ති, අත්තමත්ථං විචක්ඛණා.

Những người sáng suốt, thấy rõ lợi ích của mình, khi thấy giới hạnh, sự bố thí, và các thiện hạnh của vị có giới đức ấy, họ liền noi theo.

‘‘ඉධ ධම්මං චරිත්වාන, මග්ගං සුගතිගාමිනං;

නන්දිනො දෙවලොකස්මිං, මොදන්ති කාමකාමිනො’’ති. නවමං;

Sau khi thực hành Pháp ở đời này, con đường đưa đến thiện thú, những người tìm cầu dục lạc, hoan hỷ, vui hưởng trong cõi trời.

10. ආතප්පකරණීයසුත්තං

10. Kinh Cần Phải Nỗ Lực

50. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ඨානෙහි ආතප්පං කරණීයං. කතමෙහි තීහි? අනුප්පන්නානං පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං අනුප්පාදාය ආතප්පං කරණීයං, අනුප්පන්නානං කුසලානං ධම්මානං උප්පාදාය ආතප්පං කරණීයං, උප්පන්නානං සාරීරිකානං වෙදනානං දුක්ඛානං තිබ්බානං ඛරානං කටුකානං අසාතානං අමනාපානං පාණහරානං අධිවාසනාය ආතප්පං කරණීයං. ඉමෙහි තීහි, භික්ඛවෙ, ඨානෙහි ආතප්පං කරණීයං.

50. Này các Tỳ khưu, cần phải nỗ lực trong ba trường hợp. Thế nào là ba? Cần phải nỗ lực để các pháp ác, bất thiện chưa sanh không sanh khởi; cần phải nỗ lực để các pháp thiện chưa sanh được sanh khởi; cần phải nỗ lực để chịu đựng các cảm thọ thuộc về thân đã sanh khởi, đau đớn, mãnh liệt, dữ dội, cay đắng, không vừa ý, không thích ý, đoạt mạng. Này các Tỳ khưu, cần phải nỗ lực trong ba trường hợp này.

‘‘යතො ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අනුප්පන්නානං පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං අනුප්පාදාය ආතප්පං කරොති, අනුප්පන්නානං කුසලානං ධම්මානං උප්පාදාය ආතප්පං කරොති, උප්පන්නානං සාරීරිකානං වෙදනානං දුක්ඛානං තිබ්බානං ඛරානං කටුකානං අසාතානං අමනාපානං පාණහරානං අධිවාසනාය ආතප්පං [Pg.152] කරොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ආතාපී නිපකො සතො සම්මා දුක්ඛස්ස අන්තකිරියායා’’ති. දසමං.

Này các Tỳ khưu, khi một Tỳ khưu nỗ lực để các pháp ác, bất thiện chưa sanh không sanh khởi; nỗ lực để các pháp thiện chưa sanh được sanh khởi; và nỗ lực để chịu đựng các cảm thọ thuộc về thân đã sanh khởi, đau đớn, mãnh liệt, dữ dội, cay đắng, không vừa ý, không thích ý, đoạt mạng; này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ấy được gọi là người nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, để chơn chánh chấm dứt khổ đau.

11. මහාචොරසුත්තං

11. Kinh Tên Đại Đạo Tặc

51. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො මහාචොරො සන්ධිම්පි ඡින්දති, නිල්ලොපම්පි හරති, එකාගාරිකම්පි කරොති, පරිපන්ථෙපි තිට්ඨති. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, මහාචොරො විසමනිස්සිතො ච හොති, ගහනනිස්සිතො ච හොති, බලවනිස්සිතො ච හොති. කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, මහාචොරො විසමනිස්සිතො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, මහාචොරො නදීවිදුග්ගං වා නිස්සිතො හොති පබ්බතවිසමං වා. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, මහාචොරො විසමනිස්සිතො හොති.

51. Này các Tỳ khưu, một tên đại đạo tặc có đủ ba yếu tố sẽ khoét vách, cướp bóc, cướp một nhà, và đứng chặn đường. Thế nào là ba? Ở đây, này các Tỳ khưu, tên đại đạo tặc nương tựa vào nơi hiểm trở, nương tựa vào nơi rậm rạp, và nương tựa vào người có quyền thế. Và này các Tỳ khưu, thế nào là tên đại đạo tặc nương tựa vào nơi hiểm trở? Ở đây, này các Tỳ khưu, tên đại đạo tặc nương tựa vào nơi sông ngòi khó qua lại hoặc nơi núi non không bằng phẳng. Như vậy, này các Tỳ khưu, là tên đại đạo tặc nương tựa vào nơi hiểm trở.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, මහාචොරො ගහනනිස්සිතො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, මහාචොරො තිණගහනං වා නිස්සිතො හොති, රුක්ඛගහනං වා රොධං වා මහාවනසණ්ඩං වා. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, මහාචොරො ගහනනිස්සිතො හොති.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là tên đại đạo tặc nương tựa vào nơi rậm rạp? Ở đây, này các Tỳ khưu, tên đại đạo tặc nương tựa vào bụi cỏ, hoặc bụi cây, hoặc khu rừng rậm, hoặc khu rừng lớn. Như vậy, này các Tỳ khưu, là tên đại đạo tặc nương tựa vào nơi rậm rạp.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, මහාචොරො බලවනිස්සිතො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, මහාචොරො රාජානං වා රාජමහාමත්තානං වා නිස්සිතො හොති. තස්ස එවං හොති – ‘සචෙ මං කොචි කිඤ්චි වක්ඛති, ඉමෙ මෙ රාජානො වා රාජමහාමත්තා වා පරියොධාය අත්ථං භණිස්සන්තී’ති. සචෙ නං කොචි කිඤ්චි ආහ, ත්‍යාස්ස රාජානො වා රාජමහාමත්තා වා පරියොධාය අත්ථං භණන්ති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, මහාචොරො බලවනිස්සිතො හොති. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො මහාචොරො සන්ධිම්පි ඡින්දති, නිල්ලොපම්පි හරති, එකාගාරිකම්පි කරොති, පරිපන්ථෙපි තිට්ඨති.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là tên đại đạo tặc nương tựa vào người có quyền thế? Ở đây, này các Tỳ khưu, tên đại đạo tặc nương tựa vào các vị vua hoặc các vị đại thần của vua. Y suy nghĩ như sau: ‘Nếu có ai nói điều gì về ta, các vị vua hoặc các vị đại thần này sẽ nói lời bênh vực cho ta.’ Và nếu có ai nói điều gì về y, các vị vua hoặc các vị đại thần ấy liền nói lời bênh vực cho y. Như vậy, này các Tỳ khưu, là tên đại đạo tặc nương tựa vào người có quyền thế. Này các Tỳ khưu, một tên đại đạo tặc có đủ ba yếu tố này sẽ khoét vách, cướp bóc, cướp một nhà, và đứng chặn đường.

‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පාපභික්ඛු ඛතං උපහතං අත්තානං පරිහරති, සාවජ්ජො ච හොති සානුවජ්ජො ච විඤ්ඤූනං, බහුඤ්ච අපුඤ්ඤං පසවති. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, පාපභික්ඛු විසමනිස්සිතො ච හොති ගහනනිස්සිතො ච බලවනිස්සිතො ච.

Này các Tỳ khưu, cũng tương tự như vậy, vị Tỳ khưu ác đức có đủ ba pháp thì tự mình mang lấy thân thể bị tổn thương, bị hủy hoại, có tội lỗi, bị người trí khiển trách, và tạo ra nhiều điều phi phước đức. Do ba pháp nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào sự không đồng đều, nương tựa vào rừng rậm, và nương tựa vào kẻ có quyền thế.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පාපභික්ඛු විසමනිස්සිතො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, පාපභික්ඛු විසමෙන කායකම්මෙන සමන්නාගතො හොති, විසමෙන වචීකම්මෙන [Pg.153] සමන්නාගතො හොති, විසමෙන මනොකම්මෙන සමන්නාගතො හොති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, පාපභික්ඛු විසමනිස්සිතො හොති.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào sự không đồng đều? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu ác đức có thân nghiệp không đồng đều, có khẩu nghiệp không đồng đều, có ý nghiệp không đồng đều. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào sự không đồng đều.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පාපභික්ඛු ගහනනිස්සිතො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, පාපභික්ඛු මිච්ඡාදිට්ඨිකො හොති, අන්තග්ගාහිකාය දිට්ඨියා සමන්නාගතො හොති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, පාපභික්ඛු ගහනනිස්සිතො හොති.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào rừng rậm? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu ác đức có tà kiến, có đủ loại kiến chấp cực đoan. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào rừng rậm.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පාපභික්ඛු බලවනිස්සිතො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, පාපභික්ඛු රාජානං වා රාජමහාමත්තානං වා නිස්සිතො හොති. තස්ස එවං හොති – ‘සචෙ මං කොචි කිඤ්චි වක්ඛති, ඉමෙ මෙ රාජානො වා රාජමහාමත්තා වා පරියොධාය අත්ථං භණිස්සන්තී’ති. සචෙ නං කොචි කිඤ්චි ආහ, ත්‍යාස්ස රාජානො වා රාජමහාමත්තා වා පරියොධාය අත්ථං භණන්ති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, පාපභික්ඛු බලවනිස්සිතො හොති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො පාපභික්ඛු ඛතං උපහතං අත්තානං පරිහරති, සාවජ්ජො ච හොති සානුවජ්ජො ච විඤ්ඤූනං, බහුඤ්ච අපුඤ්ඤං පසවතී’’ති. එකාදසමං.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào kẻ có quyền thế? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào vua chúa hoặc các đại thần của vua. Vị ấy nghĩ rằng: ‘Nếu có ai nói điều gì về ta, những vị vua này hoặc những vị đại thần này sẽ bảo vệ và nói lời lợi ích cho ta.’ Nếu có ai nói điều gì về vị ấy, những vị vua ấy hoặc những vị đại thần ấy sẽ bảo vệ và nói lời lợi ích cho vị ấy. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào kẻ có quyền thế. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ác đức có đủ ba pháp này thì tự mình mang lấy thân thể bị tổn thương, bị hủy hoại, có tội lỗi, bị người trí khiển trách, và tạo ra nhiều điều phi phước đức. (Kinh) thứ mười một.

චූළවග්ගො පඤ්චමො.

Phẩm Nhỏ, thứ năm.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm tắt của phẩm ấy:

සම්මුඛී ඨානත්ථවසං, පවත්ති පණ්ඩිත සීලවං;

සඞ්ඛතං පබ්බතාතප්පං, මහාචොරෙනෙකාදසාති.

Sammukhī, Ṭhāna, Pavatti, Paṇḍita, Sīlavaṃ; Saṅkhataṃ, Pabbata, Ātappaṃ, và Mahācora, là mười một kinh.

පඨමො පණ්ණාසකො සමත්තො.

Năm mươi kinh đầu tiên đã hoàn tất.

2. දුතියපණ්ණාසකං

2. Năm mươi kinh thứ hai

(6) 1. බ්‍රාහ්මණවග්ගො

(6) 1. Phẩm Bà-la-môn

1. පඨමද්වෙබ්‍රාහ්මණසුත්තං

1. Kinh Hai Vị Bà-la-môn Thứ Nhất

52. අථ [Pg.154] ඛො ද්වෙ බ්‍රාහ්මණා ජිණ්ණා වුද්ධා මහල්ලකා අද්ධගතා වයොඅනුප්පත්තා වීසවස්සසතිකා ජාතියා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං සම්මොදිංසු. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නා ඛො තෙ බ්‍රාහ්මණා භගවන්තං එතදවොචුං – ‘‘මයමස්සු, භො ගොතම, බ්‍රාහ්මණා ජිණ්ණා වුද්ධා මහල්ලකා අද්ධගතා වයොඅනුප්පත්තා වීසවස්සසතිකා ජාතියා; තෙ චම්හා අකතකල්‍යාණා අකතකුසලා අකතභීරුත්තාණා. ඔවදතු නො භවං ගොතමො, අනුසාසතු නො භවං ගොතමො යං අම්හාකං අස්ස දීඝරත්තං හිතාය සුඛායා’’ති.

52. Lúc bấy giờ, có hai vị Bà-la-môn già cả, cao niên, bậc trưởng thượng, đã đi hết cuộc đời, đã đến tuổi già, một trăm hai mươi tuổi đời, đi đến chỗ Thế Tôn. Sau khi đến, họ cùng Thế Tôn nói lên những lời chào hỏi thân hữu. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân hữu đáng ghi nhớ, họ ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, hai vị Bà-la-môn ấy bạch với Thế Tôn rằng: 'Thưa Tôn giả Gotama, chúng tôi là những Bà-la-môn già cả, cao niên, bậc trưởng thượng, đã đi hết cuộc đời, đã đến tuổi già, một trăm hai mươi tuổi đời; chúng tôi chưa làm điều lành, chưa làm điều thiện, chưa tạo nơi nương tựa khỏi sợ hãi. Mong Tôn giả Gotama hãy giáo huấn chúng tôi, mong Tôn giả Gotama hãy chỉ dạy chúng tôi, điều gì sẽ mang lại lợi ích và hạnh phúc lâu dài cho chúng tôi.'

‘‘තග්ඝ තුම්හෙ, බ්‍රාහ්මණා, ජිණ්ණා වුද්ධා මහල්ලකා අද්ධගතා වයොඅනුප්පත්තා වීසවස්සසතිකා ජාතියා; තෙ චත්ථ අකතකල්‍යාණා අකතකුසලා අකතභීරුත්තාණා. උපනීයති ඛො අයං, බ්‍රාහ්මණා, ලොකො ජරාය බ්‍යාධිනා මරණෙන. එවං උපනීයමානෙ ඛො, බ්‍රාහ්මණා, ලොකෙ ජරාය බ්‍යාධිනා මරණෙන, යො ඉධ කායෙන සංයමො වාචාය සංයමො මනසා සංයමො, තං තස්ස පෙතස්ස තාණඤ්ච ලෙණඤ්ච දීපඤ්ච සරණඤ්ච පරායණඤ්චා’’ති.

Này các Bà-la-môn, quả thật các ông đã già cả, cao niên, bậc trưởng thượng, đã đi hết cuộc đời, đã đến tuổi già, một trăm hai mươi tuổi đời; các ông chưa làm điều lành, chưa làm điều thiện, chưa tạo nơi nương tựa khỏi sợ hãi. Này các Bà-la-môn, thế gian này bị dẫn đi bởi già, bệnh, và chết. Này các Bà-la-môn, khi thế gian bị dẫn đi như vậy bởi già, bệnh, và chết, thì sự thu thúc bằng thân, sự thu thúc bằng lời, sự thu thúc bằng ý ở đời này, chính là nơi bảo vệ, nơi ẩn náu, là hòn đảo, là nơi nương tựa, là nơi cứu cánh cho người đã qua đời.

‘‘උපනීයති ජීවිතමප්පමායු,ජරූපනීතස්ස න සන්ති තාණා;

එතං භයං මරණෙ පෙක්ඛමානො,පුඤ්ඤානි කයිරාථ සුඛාවහානි.

Mạng sống bị dẫn đi, tuổi thọ ngắn ngủi, Với người bị tuổi già dẫn đi, không có nơi nương tựa. Thấy rõ sự đáng sợ này trong cái chết, Hãy làm các công đức mang lại hạnh phúc.

‘‘යොධ කායෙන සංයමො, වාචාය උද චෙතසා;

තං තස්ස පෙතස්ස සුඛාය හොති,යං ජීවමානො පකරොති පුඤ්ඤ’’න්ති. පඨමං;

Sự thu thúc bằng thân, bằng lời, hay bằng ý ở đời này, công đức mà người ấy làm khi còn sống, điều đó mang lại hạnh phúc cho người ấy sau khi qua đời. Kinh thứ nhất.

2. දුතියද්වෙබ්‍රාහ්මණසුත්තං

2. Kinh Hai Vị Bà-la-môn Thứ Hai

53. අථ [Pg.155] ඛො ද්වෙ බ්‍රාහ්මණා ජිණ්ණා වුද්ධා මහල්ලකා අද්ධගතා වයොඅනුප්පත්තා වීසවස්සසතිකා ජාතියා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නා ඛො තෙ බ්‍රාහ්මණා භගවන්තං එතදවොචුං – ‘‘මයමස්සු, භො ගොතම, බ්‍රාහ්මණා ජිණ්ණා වුද්ධා මහල්ලකා අද්ධගතා වයොඅනුප්පත්තා වීසවස්සසතිකා ජාතියා; තෙ චම්හා අකතකල්‍යාණා අකතකුසලා අකතභීරුත්තාණා. ඔවදතු නො භවං ගොතමො, අනුසාසතු නො භවං ගොතමො යං අම්හාකං අස්ස දීඝරත්තං හිතාය සුඛායා’’ති.

53. Lúc bấy giờ, có hai vị Bà-la-môn già cả, cao niên, bậc trưởng thượng, đã đi hết cuộc đời, đã đến tuổi già, một trăm hai mươi tuổi đời, đi đến chỗ Thế Tôn. Sau khi đến, họ đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, hai vị Bà-la-môn ấy bạch với Thế Tôn rằng: 'Thưa Tôn giả Gotama, chúng tôi là những Bà-la-môn già cả, cao niên, bậc trưởng thượng, đã đi hết cuộc đời, đã đến tuổi già, một trăm hai mươi tuổi đời; chúng tôi chưa làm điều lành, chưa làm điều thiện, chưa tạo nơi nương tựa khỏi sợ hãi. Mong Tôn giả Gotama hãy giáo huấn chúng tôi, mong Tôn giả Gotama hãy chỉ dạy chúng tôi, điều gì sẽ mang lại lợi ích và hạnh phúc lâu dài cho chúng tôi.'

‘‘තග්ඝ තුම්හෙ, බ්‍රාහ්මණා, ජිණ්ණා වුද්ධා මහල්ලකා අද්ධගතා වයොඅනුප්පත්තා වීසවස්සසතිකා ජාතියා; තෙ චත්ථ අකතකල්‍යාණා අකතකුසලා අකතභීරුත්තාණා. ආදිත්තො ඛො අයං, බ්‍රාහ්මණා, ලොකො ජරාය බ්‍යාධිනා මරණෙන. එවං ආදිත්තෙ ඛො, බ්‍රාහ්මණා, ලොකෙ ජරාය බ්‍යාධිනා මරණෙන, යො ඉධ කායෙන සංයමො වාචාය සංයමො මනසා සංයමො, තං තස්ස පෙතස්ස තාණඤ්ච ලෙණඤ්ච දීපඤ්ච සරණඤ්ච පරායණඤ්චා’’ති.

Này các Bà-la-môn, quả thật các ông đã già cả, cao niên, bậc trưởng thượng, đã đi hết cuộc đời, đã đến tuổi già, một trăm hai mươi tuổi đời; các ông chưa làm điều lành, chưa làm điều thiện, chưa tạo nơi nương tựa khỏi sợ hãi. Này các Bà-la-môn, thế gian này đang bị thiêu đốt bởi già, bệnh, và chết. Này các Bà-la-môn, khi thế gian đang bị thiêu đốt như vậy bởi già, bệnh, và chết, thì sự thu thúc bằng thân, sự thu thúc bằng lời, sự thu thúc bằng ý ở đời này, chính là nơi bảo vệ, nơi ẩn náu, là hòn đảo, là nơi nương tựa, là nơi cứu cánh cho người đã qua đời.

‘‘ආදිත්තස්මිං අගාරස්මිං, යං නීහරති භාජනං;

තං තස්ස හොති අත්ථාය, නො ච යං තත්ථ ඩය්හති.

Khi ngôi nhà đang cháy, vật dụng nào được mang ra ngoài; vật dụng đó có ích cho người ấy, chứ không phải vật bị cháy ở trong đó.

‘‘එවං ආදිත්තො ඛො ලොකො, ජරාය මරණෙන ච;

නීහරෙථෙව දානෙන, දින්නං හොති සුනීහතං.

Cũng vậy, thế gian đang bị thiêu đốt bởi già và chết; hãy mang ra ngoài bằng sự bố thí, vật đã cho đi là được mang ra ngoài tốt đẹp.

‘‘යොධ කායෙන සංයමො, වාචාය උද චෙතසා;

තං තස්ස පෙතස්ස සුඛාය හොති,යං ජීවමානො පකරොති පුඤ්ඤ’’න්ති. දුතියං;

Sự thu thúc bằng thân, bằng lời, hay bằng ý ở đời này, công đức mà người ấy làm khi còn sống, điều đó mang lại hạnh phúc cho người ấy sau khi qua đời. Kinh thứ hai.

3. අඤ්ඤතරබ්‍රාහ්මණසුත්තං

3. Kinh Một Vị Bà-la-môn Khác

54. අථ ඛො අඤ්ඤතරො බ්‍රාහ්මණො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං සම්මොදි…පෙ… එකමන්තං නිසින්නො ඛො සො බ්‍රාහ්මණො [Pg.156] භගවන්තං එතදවොච – ‘‘‘සන්දිට්ඨිකො ධම්මො සන්දිට්ඨිකො ධම්මො’ති, භො ගොතම, වුච්චති. කිත්තාවතා නු ඛො, භො ගොතම, සන්දිට්ඨිකො ධම්මො හොති අකාලිකො එහිපස්සිකො ඔපනෙය්‍යිකො පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහී’’ති?

54. Bấy giờ, một vị Bà-la-môn đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã cùng với Thế Tôn nói lên những lời chào đón hỏi thăm... vân vân... Sau khi ngồi xuống một bên, vị Bà-la-môn ấy bạch với Thế Tôn lời này: ‘Thưa Tôn giả Gotama, được nói rằng: “Pháp là thiết thực hiện tại, Pháp là thiết thực hiện tại.” Thưa Tôn giả Gotama, cho đến mức độ nào, Pháp là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu?’

‘‘රත්තො ඛො, බ්‍රාහ්මණ, රාගෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො අත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. රාගෙ පහීනෙ නෙවත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න චෙතසිකං දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. (රත්තො ඛො…පෙ… කායෙන දුච්චරිතං චරති, වාචාය දුච්චරිතං චරති, මනසා දුච්චරිතං චරති. රාගෙ පහීනා නෙව කායෙන දුච්චරිතං චරති, න වාචාය දුච්චරිතං චරති, න මනසා දුච්චරිතං චරති. රත්තො ඛො…පෙ… අත්තත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති, පරත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති, උභයත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති. රාගෙ පහීනෙ අත්තත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති, පරත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති, උභයත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති.) එවම්පි ඛො, බ්‍රාහ්මණ, සන්දිට්ඨිකො ධම්මො හොති…පෙ….

‘Này Bà-la-môn, người tham ái, bị tham ái chinh phục, tâm bị xâm chiếm, suy nghĩ làm hại mình, suy nghĩ làm hại người, suy nghĩ làm hại cả hai, và cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Khi tham ái được đoạn tận, vị ấy không suy nghĩ làm hại mình, không suy nghĩ làm hại người, không suy nghĩ làm hại cả hai, và không cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. (Người tham ái... vân vân... làm ác hạnh về thân, làm ác hạnh về lời, làm ác hạnh về ý. Khi tham ái được đoạn tận, vị ấy không làm ác hạnh về thân, không làm ác hạnh về lời, không làm ác hạnh về ý. Người tham ái... vân vân... không biết như thật lợi ích của mình, không biết như thật lợi ích của người, không biết như thật lợi ích của cả hai. Khi tham ái được đoạn tận, vị ấy biết như thật lợi ích của mình, biết như thật lợi ích của người, biết như thật lợi ích của cả hai.) Này Bà-la-môn, như vậy Pháp là thiết thực hiện tại... vân vân...

‘‘දුට්ඨො ඛො, බ්‍රාහ්මණ, දොසෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො අත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. දොසෙ පහීනෙ නෙවත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. එවම්පි ඛො, බ්‍රාහ්මණ, සන්දිට්ඨිකො ධම්මො හොති…පෙ….

‘Này Bà-la-môn, người sân hận, bị sân hận chinh phục, tâm bị xâm chiếm, suy nghĩ làm hại mình, suy nghĩ làm hại người, suy nghĩ làm hại cả hai, và cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Khi sân hận được đoạn tận, vị ấy không suy nghĩ làm hại mình, không suy nghĩ làm hại người, không suy nghĩ làm hại cả hai, và không cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Này Bà-la-môn, như vậy Pháp là thiết thực hiện tại... vân vân...

‘‘මූළ්හො ඛො, බ්‍රාහ්මණ, මොහෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො අත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. මොහෙ පහීනෙ නෙවත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න චෙතසිකං දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති[Pg.157]. එවං ඛො, බ්‍රාහ්මණ, සන්දිට්ඨිකො ධම්මො හොති අකාලිකො එහිපස්සිකො ඔපනෙය්‍යිකො පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහී’’ති.

‘Này Bà-la-môn, người si mê, bị si mê chinh phục, tâm bị xâm chiếm, suy nghĩ làm hại mình, suy nghĩ làm hại người, suy nghĩ làm hại cả hai, và cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Khi si mê được đoạn tận, vị ấy không suy nghĩ làm hại mình, không suy nghĩ làm hại người, không suy nghĩ làm hại cả hai, và không cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Này Bà-la-môn, như vậy Pháp là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu.’

‘‘අභික්කන්තං, භො ගොතම, අභික්කන්තං, භො ගොතම! සෙය්‍යථාපි, භො ගොතම, නික්කුජ්ජිතං වා උක්කුජ්ජෙය්‍ය, පටිච්ඡන්නං වා විවරෙය්‍ය, මූළ්හස්ස වා මග්ගං ආචික්ඛෙය්‍ය, අන්ධකාරෙ වා තෙලපජ්ජොතං ධාරෙය්‍ය – ‘චක්ඛුමන්තො රූපානි දක්ඛන්තී’ති; එවමෙවං භොතා ගොතමෙන අනෙකපරියායෙන ධම්මො පකාසිතො. එසාහං භවන්තං ගොතමං සරණං ගච්ඡාමි ධම්මඤ්ච භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච. උපාසකං මං භවං ගොතමො ධාරෙතු අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගත’’න්ති. තතියං.

‘Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Thưa Tôn giả Gotama, cũng giống như người ta lật ngửa vật bị úp, hay mở ra vật bị che kín, hay chỉ đường cho người bị lạc, hay đem đèn dầu vào trong bóng tối để người có mắt có thể thấy các sắc; cũng vậy, Chánh pháp đã được Tôn giả Gotama trình bày bằng nhiều phương tiện. Con nay xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp và quy y Tỳ-khưu Tăng. Mong Tôn giả Gotama nhận con làm người cận sự nam, đã quy y kể từ hôm nay cho đến trọn đời.’ Kinh thứ ba.

4. පරිබ්බාජකසුත්තං

4. Kinh Du Sĩ

55. අථ ඛො අඤ්ඤතරො බ්‍රාහ්මණපරිබ්බාජකො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා…පෙ… එකමන්තං නිසින්නො ඛො සො බ්‍රාහ්මණපරිබ්බාජකො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘‘සන්දිට්ඨිකො ධම්මො සන්දිට්ඨිකො ධම්මො’ති, භො ගොතම, වුච්චති. කිත්තාවතා නු ඛො, භො ගොතම, සන්දිට්ඨිකො ධම්මො හොති අකාලිකො එහිපස්සිකො ඔපනෙය්‍යිකො පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහී’’ති?

55. Bấy giờ, một vị du sĩ Bà-la-môn đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến... vân vân... Sau khi ngồi xuống một bên, vị du sĩ Bà-la-môn ấy bạch với Thế Tôn lời này: ‘Thưa Tôn giả Gotama, được nói rằng: “Pháp là thiết thực hiện tại, Pháp là thiết thực hiện tại.” Thưa Tôn giả Gotama, cho đến mức độ nào, Pháp là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu?’

‘‘රත්තො ඛො, බ්‍රාහ්මණ, රාගෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො කායෙන දුච්චරිතං චරති, වාචාය දුච්චරිතං චරති, මනසා දුච්චරිතං චරති. රාගෙ පහීනෙ නෙව කායෙන දුච්චරිතං චරති, න වාචාය දුච්චරිතං චරති, න මනසා දුච්චරිතං චරති.

‘Này Bà-la-môn, người tham ái, bị tham ái chinh phục, tâm bị xâm chiếm, làm ác hạnh về thân, làm ác hạnh về lời, làm ác hạnh về ý. Khi tham ái được đoạn tận, vị ấy không làm ác hạnh về thân, không làm ác hạnh về lời, không làm ác hạnh về ý.

‘‘රත්තො ඛො, බ්‍රාහ්මණ, රාගෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො අත්තත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති, පරත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති, උභයත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති. රාගෙ පහීනෙ අත්තත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති[Pg.158], පරත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති, උභයත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති. එවම්පි ඛො, බ්‍රාහ්මණ, සන්දිට්ඨිකො ධම්මො හොති…පෙ….

‘Này Bà-la-môn, người tham ái, bị tham ái chinh phục, tâm bị xâm chiếm, không biết như thật lợi ích của mình, không biết như thật lợi ích của người, không biết như thật lợi ích của cả hai. Khi tham ái được đoạn tận, vị ấy biết như thật lợi ích của mình, biết như thật lợi ích của người, biết như thật lợi ích của cả hai. Này Bà-la-môn, như vậy Pháp là thiết thực hiện tại... vân vân...

‘‘දුට්ඨො ඛො, බ්‍රාහ්මණ, දොසෙන…පෙ… මූළ්හො ඛො, බ්‍රාහ්මණ, මොහෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො අත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. මොහෙ පහීනෙ නෙවත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න චෙතසිකං දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති.

"Này Bà-la-môn, người bị sân hận... (lược)... Này Bà-la-môn, người si mê, bị si chi phối, tâm bị xâm chiếm, có ý định làm hại mình, có ý định làm hại người, có ý định làm hại cả hai, và cảm thọ nỗi khổ ưu thuộc về tâm. Khi si đã được đoạn tận, vị ấy không có ý định làm hại mình, không có ý định làm hại người, không có ý định làm hại cả hai, và không cảm thọ nỗi khổ ưu thuộc về tâm."

‘‘මූළ්හො ඛො, බ්‍රාහ්මණ, මොහෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො, කායෙන දුච්චරිතං චරති, වාචාය දුච්චරිතං චරති, මනසා දුච්චරිතං චරති. මොහෙ පහීනෙ නෙව කායෙන දුච්චරිතං චරති, න වාචාය දුච්චරිතං චරති, න මනසා දුච්චරිතං චරති.

"Này Bà-la-môn, người si mê, bị si chi phối, tâm bị xâm chiếm, thực hành ác hạnh về thân, thực hành ác hạnh về lời, thực hành ác hạnh về ý. Khi si đã được đoạn tận, vị ấy không thực hành ác hạnh về thân, không thực hành ác hạnh về lời, không thực hành ác hạnh về ý."

‘‘මූළ්හො ඛො, බ්‍රාහ්මණ, මොහෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො අත්තත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති, පරත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති, උභයත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති. මොහෙ පහීනෙ අත්තත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති, පරත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති, උභයත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති. එවං ඛො, බ්‍රාහ්මණ, සන්දිට්ඨිකො ධම්මො හොති අකාලිකො එහිපස්සිකො ඔපනෙය්‍යිකො පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහී’’ති.

"Này Bà-la-môn, người si mê, bị si chi phối, tâm bị xâm chiếm, không biết như thật lợi ích của mình, không biết như thật lợi ích của người, không biết như thật lợi ích của cả hai. Khi si đã được đoạn tận, vị ấy biết như thật lợi ích của mình, biết như thật lợi ích của người, biết như thật lợi ích của cả hai. Này Bà-la-môn, Pháp là như vậy, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có tính hướng thượng, được người trí tự mình liễu tri."

‘‘අභික්කන්තං, භො ගොතම…පෙ… උපාසකං මං භවං ගොතමො ධාරෙතු අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගත’’න්ති. චතුත්ථං.

"Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama!... (lược)... Mong Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là người cận sự nam đã quy y cho đến trọn đời, kể từ hôm nay." Hết kinh thứ tư.

5. නිබ්බුතසුත්තං

5. Kinh Tịch Tĩnh

56. අථ ඛො ජාණුස්සොණි බ්‍රාහ්මණො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ජාණුස්සොණි බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘‘සන්දිට්ඨිකං නිබ්බානං සන්දිට්ඨිකං නිබ්බාන’න්ති, භො ගොතම, වුච්චති. කිත්තාවතා නු ඛො, භො ගොතම, සන්දිට්ඨිකං නිබ්බානං හොති අකාලිකං එහිපස්සිකං ඔපනෙය්‍යිකං පච්චත්තං වෙදිතබ්බං විඤ්ඤූහී’’ති?

56. Rồi Bà-la-môn Jāṇussoṇi đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Bà-la-môn Jāṇussoṇi bạch với Thế Tôn: "Thưa Tôn giả Gotama, người ta nói: 'Niết-bàn thiết thực hiện tại, Niết-bàn thiết thực hiện tại'. Thưa Tôn giả Gotama, cho đến mức độ nào thì Niết-bàn là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có tính hướng thượng, được người trí tự mình liễu tri?"

‘‘රත්තො [Pg.159] ඛො, බ්‍රාහ්මණ, රාගෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො අත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. රාගෙ පහීනෙ නෙවත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. එවම්පි ඛො, බ්‍රාහ්මණ, සන්දිට්ඨිකං නිබ්බානං හොති.

"Này Bà-la-môn, người tham ái, bị tham chi phối, tâm bị xâm chiếm, có ý định làm hại mình, có ý định làm hại người, có ý định làm hại cả hai, và cảm thọ nỗi khổ ưu thuộc về tâm. Khi tham đã được đoạn tận, vị ấy không có ý định làm hại mình, không có ý định làm hại người, không có ý định làm hại cả hai, và không cảm thọ nỗi khổ ưu thuộc về tâm. Này Bà-la-môn, Niết-bàn là thiết thực hiện tại cũng là như vậy."

‘‘දුට්ඨො ඛො, බ්‍රාහ්මණ…පෙ… මූළ්හො ඛො, බ්‍රාහ්මණ, මොහෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො අත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. මොහෙ පහීනෙ නෙවත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න චෙතසිකං දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. එවම්පි ඛො, බ්‍රාහ්මණ, සන්දිට්ඨිකං නිබ්බානං හොති.

‘‘යතො ඛො අයං, බ්‍රාහ්මණ, අනවසෙසං රාගක්ඛයං පටිසංවෙදෙති, අනවසෙසං දොසක්ඛයං පටිසංවෙදෙති, අනවසෙසං මොහක්ඛයං පටිසංවෙදෙති; එවං ඛො, බ්‍රාහ්මණ, සන්දිට්ඨිකං නිබ්බානං හොති අකාලිකං එහිපස්සිකං ඔපනෙය්‍යිකං පච්චත්තං වෙදිතබ්බං විඤ්ඤූහී’’ති. ‘‘අභික්කන්තං, භො ගොතම…පෙ… උපාසකං මං භවං ගොතමො ධාරෙතු අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගත’’න්ති. පඤ්චමං.

"Này Bà-la-môn, khi nào vị này cảm thọ sự đoạn tận tham không còn dư tàn, cảm thọ sự đoạn tận sân không còn dư tàn, cảm thọ sự đoạn tận si không còn dư tàn; này Bà-la-môn, Niết-bàn là như vậy, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có tính hướng thượng, được người trí tự mình liễu tri." "Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama!... (lược)... Mong Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là người cận sự nam đã quy y cho đến trọn đời, kể từ hôm nay." Hết kinh thứ năm.

6. පලොකසුත්තං

6. Kinh Hủy Diệt

57. අථ ඛො අඤ්ඤතරො බ්‍රාහ්මණමහාසාලො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි…පෙ… එකමන්තං නිසින්නො ඛො සො බ්‍රාහ්මණමහාසාලො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘සුතං මෙතං, භො ගොතම, පුබ්බකානං බ්‍රාහ්මණානං වුද්ධානං මහල්ලකානං ආචරියපාචරියානං භාසමානානං – ‘පුබ්බෙ සුදං අයං ලොකො අවීචි මඤ්ඤෙ ඵුටො අහොසි මනුස්සෙහි, කුක්කුටසංපාතිකා ගාමනිගමරාජධානියො’ති. කො නු ඛො, භො ගොතම, හෙතු කො පච්චයො යෙනෙතරහි මනුස්සානං ඛයො හොති, තනුත්තං පඤ්ඤායති, ගාමාපි [Pg.160] අගාමා හොන්ති, නිගමාපි අනිගමා හොන්ති, නගරාපි අනගරා හොන්ති, ජනපදාපි අජනපදා හොන්තී’’ති?

57. Rồi một vị Bà-la-môn đại phú đi đến chỗ Thế Tôn... (lược)... ngồi một bên, vị Bà-la-môn đại phú ấy bạch với Thế Tôn: "Thưa Tôn giả Gotama, con đã được nghe các vị Bà-la-môn đời trước, những bậc trưởng lão, cao niên, là thầy và thầy của các thầy, nói rằng: 'Thuở xưa, thế gian này dường như đông đúc người, giống như địa ngục A-tỳ, và các làng mạc, thị trấn, kinh thành san sát nhau như chuồng gà.' Do nhân gì, do duyên gì, thưa Tôn giả Gotama, mà ngày nay dân số bị suy giảm, sự thưa thớt được thấy rõ, các làng mạc trở thành không phải làng mạc, các thị trấn trở thành không phải thị trấn, các thành phố trở thành không phải thành phố, các xứ sở trở thành không phải xứ sở?"

‘‘එතරහි, බ්‍රාහ්මණ, මනුස්සා අධම්මරාගරත්තා විසමලොභාභිභූතා මිච්ඡාධම්මපරෙතා. තෙ අධම්මරාගරත්තා විසමලොභාභිභූතා මිච්ඡාධම්මපරෙතා තිණ්හානි සත්ථානි ගහෙත්වා අඤ්ඤමඤ්ඤං ජීවිතා වොරොපෙන්ති, තෙන බහූ මනුස්සා කාලං කරොන්ති. අයම්පි ඛො, බ්‍රාහ්මණ, හෙතු අයං පච්චයො යෙනෙතරහි මනුස්සානං ඛයො හොති, තනුත්තං පඤ්ඤායති, ගාමාපි අගාමා හොන්ති, නිගමාපි අනිගමා හොන්ති, නගරාපි අනගරා හොන්ති, ජනපදාපි අජනපදා හොන්ති.

"Này Bà-la-môn, ngày nay con người bị tham phi pháp lôi cuốn, bị tham không đồng đều chi phối, bị tà pháp xâm chiếm. Họ, bị tham phi pháp lôi cuốn, bị tham không đồng đều chi phối, bị tà pháp xâm chiếm, cầm lấy những vũ khí sắc bén, đoạt mạng sống của nhau. Do đó, nhiều người bị chết. Này Bà-la-môn, đây cũng là nhân, đây là duyên mà ngày nay dân số bị suy giảm, sự thưa thớt được thấy rõ, các làng mạc trở thành không phải làng mạc, các thị trấn trở thành không phải thị trấn, các thành phố trở thành không phải thành phố, các xứ sở trở thành không phải xứ sở."

‘‘පුන චපරං, බ්‍රාහ්මණ, එතරහි මනුස්සා අධම්මරාගරත්තා විසමලොභාභිභූතා මිච්ඡාධම්මපරෙතා. තෙසං අධම්මරාගරත්තානං විසමලොභාභිභූතානං මිච්ඡාධම්මපරෙතානං දෙවො න සම්මාධාරං අනුප්පවෙච්ඡති. තෙන දුබ්භික්ඛං හොති දුස්සස්සං සෙතට්ඨිකං සලාකාවුත්තං. තෙන බහූ මනුස්සා කාලං කරොන්ති. අයම්පි ඛො, බ්‍රාහ්මණ, හෙතු අයං පච්චයො යෙනෙතරහි මනුස්සානං ඛයො හොති, තනුත්තං පඤ්ඤායති, ගාමාපි අගාමා හොන්ති, නිගමාපි අනිගමා හොන්ති, නගරාපි අනගරා හොන්ති, ජනපදාපි අජනපදා හොන්ති.

Này Bà-la-môn, lại nữa, hiện nay loài người bị tham lam phi pháp chi phối, bị tham lam không chánh đáng áp đảo, bị tà pháp xâm chiếm. Đối với những người bị tham lam phi pháp chi phối, bị tham lam không chánh đáng áp đảo, bị tà pháp xâm chiếm ấy, trời không mưa thuận gió hòa. Do đó, nạn đói xảy ra, mùa màng thất bát, cây cối xơ xác, phải sống bằng phiếu. Do đó, nhiều người bị chết. Này Bà-la-môn, đây cũng là nhân, đây cũng là duyên khiến cho hiện nay loài người bị suy giảm, dân số thưa thớt, các làng mạc trở thành không phải làng mạc, các thị trấn trở thành không phải thị trấn, các thành phố trở thành không phải thành phố, các xứ sở trở thành không phải xứ sở.

‘‘පුන චපරං, බ්‍රාහ්මණ, එතරහි මනුස්සා අධම්මරාගරත්තා විසමලොභාභිභූතා මිච්ඡාධම්මපරෙතා. තෙසං අධම්මරාගරත්තානං විසමලොභාභිභූතානං මිච්ඡාධම්මපරෙතානං යක්ඛා වාළෙ අමනුස්සෙ ඔස්සජ්ජන්ති, තෙන බහූ මනුස්සා කාලං කරොන්ති. අයම්පි ඛො, බ්‍රාහ්මණ, හෙතු අයං පච්චයො යෙනෙතරහි මනුස්සානං ඛයො හොති, තනුත්තං පඤ්ඤායති, ගාමාපි අගාමා හොන්ති, නිගමාපි අනිගමා හොන්ති, නගරාපි අනගරා හොන්ති, ජනපදාපි අජනපදා හොන්තී’’ති.

Này Bà-la-môn, lại nữa, hiện nay loài người bị tham lam phi pháp chi phối, bị tham lam không chánh đáng áp đảo, bị tà pháp xâm chiếm. Đối với những người bị tham lam phi pháp chi phối, bị tham lam không chánh đáng áp đảo, bị tà pháp xâm chiếm ấy, các dạ-xoa thả ra những phi nhân hung dữ, do đó nhiều người bị chết. Này Bà-la-môn, đây cũng là nhân, đây cũng là duyên khiến cho hiện nay loài người bị suy giảm, dân số thưa thớt, các làng mạc trở thành không phải làng mạc, các thị trấn trở thành không phải thị trấn, các thành phố trở thành không phải thành phố, các xứ sở trở thành không phải xứ sở.

‘‘අභික්කන්තං, භො ගොතම…පෙ… උපාසකං මං භවං ගොතමො ධාරෙතු අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගත’’න්ති. ඡට්ඨං.

Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama... Kính mong Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là một người cận sự nam, kể từ hôm nay cho đến trọn đời đã quy y. Hết kinh thứ sáu.

7. වච්ඡගොත්තසුත්තං

7. Kinh Vacchagotta

58. අථ [Pg.161] ඛො වච්ඡගොත්තො පරිබ්බාජකො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො වච්ඡගොත්තො පරිබ්බාජකො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘සුතං මෙතං, භො ගොතම, සමණො ගොතමො එවමාහ – ‘මය්හමෙව දානං දාතබ්බං, නාඤ්ඤෙසං දානං දාතබ්බං; මය්හමෙව සාවකානං දානං දාතබ්බං, නාඤ්ඤෙසං සාවකානං දානං දාතබ්බං; මය්හමෙව දින්නං මහප්ඵලං, නාඤ්ඤෙසං දින්නං මහප්ඵලං; මය්හමෙව සාවකානං දින්නං මහප්ඵලං, නාඤ්ඤෙසං සාවකානං දින්නං මහප්ඵල’න්ති. යෙ තෙ, භො ගොතම, එවමාහංසු ‘සමණො ගොතමො එවමාහ මය්හමෙව දානං දාතබ්බං, නාඤ්ඤෙසං දානං දාතබ්බං. මය්හමෙව සාවකානං දානං දාතබ්බං, නාඤ්ඤෙසං සාවකානං දානං දාතබ්බං. මය්හමෙව දින්නං මහප්ඵලං, නාඤ්ඤෙසං දින්නං මහප්ඵලං. මය්හමෙව සාවකානං දින්නං මහප්ඵලං, නාඤ්ඤෙසං සාවකානං දින්නං මහප්ඵල’න්ති. කච්චි තෙ භොතො ගොතමස්ස වුත්තවාදිනො ච භවන්තං ගොතමං අභූතෙන අබ්භාචික්ඛන්ති, ධම්මස්ස චානුධම්මං බ්‍යාකරොන්ති, න ච කොචි සහධම්මිකො වාදානුපාතො ගාරය්හං ඨානං ආගච්ඡති? අනබ්භක්ඛාතුකාමා හි මයං භවන්තං ගොතම’’න්ති.

58. Khi ấy, du sĩ Vacchagotta đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã cùng Thế Tôn nói lên những lời chào hỏi thân hữu. Sau khi nói lên những lời chào hỏi thân hữu, đáng ghi nhớ, bèn ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, du sĩ Vacchagotta bạch Thế Tôn: 'Thưa Tôn giả Gotama, con có nghe như sau: Sa-môn Gotama nói rằng: 'Chỉ nên cúng dường cho ta, không nên cúng dường cho người khác; chỉ nên cúng dường cho đệ tử của ta, không nên cúng dường cho đệ tử của người khác; chỉ cúng dường cho ta mới có quả lớn, cúng dường cho người khác không có quả lớn; chỉ cúng dường cho đệ tử của ta mới có quả lớn, cúng dường cho đệ tử của người khác không có quả lớn.' Thưa Tôn giả Gotama, những ai nói như vậy: 'Sa-môn Gotama nói rằng: 'Chỉ nên cúng dường cho ta, không nên cúng dường cho người khác. Chỉ nên cúng dường cho đệ tử của ta, không nên cúng dường cho đệ tử của người khác. Chỉ cúng dường cho ta mới có quả lớn, cúng dường cho người khác không có quả lớn. Chỉ cúng dường cho đệ tử của ta mới có quả lớn, cúng dường cho đệ tử của người khác không có quả lớn,' phải chăng họ đã nói đúng lời của Tôn giả Gotama, không phải là vu khống Tôn giả Gotama bằng điều không thật, và đã giải thích pháp đúng theo pháp, và không có một lời nói nào thuận pháp, hợp lý lại bị chỉ trích? Vì chúng con không muốn vu khống Tôn giả Gotama.'

‘‘යෙ තෙ, වච්ඡ, එවමාහංසු – ‘සමණො ගොතමො එවමාහ – මය්හමෙව දානං දාතබ්බං…පෙ… නාඤ්ඤෙසං සාවකානං දින්නං මහප්ඵල’න්ති න මෙ තෙ වුත්තවාදිනො. අබ්භාචික්ඛන්ති ච පන මං අසතා අභූතෙන. යො ඛො, වච්ඡ, පරං දානං දදන්තං වාරෙති සො තිණ්ණං අන්තරායකරො හොති, තිණ්ණං පාරිපන්ථිකො. කතමෙසං තිණ්ණං? දායකස්ස පුඤ්ඤන්තරායකරො හොති, පටිග්ගාහකානං ලාභන්තරායකරො හොති, පුබ්බෙව ඛො පනස්ස අත්තා ඛතො ච හොති උපහතො ච. යො ඛො, වච්ඡ, පරං දානං දදන්තං වාරෙති සො ඉමෙසං තිණ්ණං අන්තරායකරො හොති, තිණ්ණං පාරිපන්ථිකො.

Này Vaccha, những ai nói như vậy: 'Sa-môn Gotama nói rằng: 'Chỉ nên cúng dường cho ta... cúng dường cho đệ tử của người khác không có quả lớn,' họ không phải là người nói đúng lời của ta. Trái lại, họ đã vu khống ta bằng điều không có, không thật. Này Vaccha, người nào ngăn cản người khác đang bố thí, người ấy là người tạo ra chướng ngại cho ba điều, là kẻ cướp đoạt ba điều. Ba điều nào? Người ấy tạo ra chướng ngại cho phước báu của người thí chủ, tạo ra chướng ngại cho lợi lộc của những người nhận, và tự thân của người ấy đã bị tổn thương và hủy hoại từ trước. Này Vaccha, người nào ngăn cản người khác đang bố thí, người ấy là người tạo ra chướng ngại cho ba điều này, là kẻ cướp đoạt ba điều này.

‘‘අහං ඛො පන, වච්ඡ, එවං වදාමි – යෙ හි තෙ චන්දනිකාය වා ඔලිගල්ලෙ වා පාණා, තත්‍රපි යො ථාලිධොවනං වා සරාවධොවනං වා ඡඩ්ඩෙති – යෙ [Pg.162] තත්ථ පාණා තෙ තෙන යාපෙන්තූති, තතො නිදානම්පාහං, වච්ඡ, පුඤ්ඤස්ස ආගමං වදාමි. කො පන වාදො මනුස්සභූතෙ! අපි චාහං, වච්ඡ, සීලවතො දින්නං මහප්ඵලං වදාමි, නො තථා දුස්සීලස්ස, සො ච හොති පඤ්චඞ්ගවිප්පහීනො පඤ්චඞ්ගසමන්නාගතො.

Này Vaccha, ta lại nói như thế này: Dù cho có những chúng sanh ở trong hố rác hay cống rãnh, nếu có người đổ nước rửa bát hay nước rửa chén vào đó với ý nghĩ: 'Mong rằng các chúng sanh ở đây được nuôi sống nhờ vào thứ này,' ta nói rằng, này Vaccha, do nhân duyên đó mà có sự sanh khởi của phước báu. Huống nữa là cúng dường cho một con người! Hơn nữa, này Vaccha, ta nói rằng cúng dường cho người có giới thì có quả lớn, không như vậy đối với người không có giới. Và người ấy phải là người đã từ bỏ năm pháp và thành tựu năm pháp.

‘‘කතමානි පඤ්චඞ්ගානි පහීනානි හොන්ති? කාමච්ඡන්දො පහීනො හොති, බ්‍යාපාදො පහීනො හොති, ථිනමිද්ධං පහීනං හොති, උද්ධච්චකුක්කුච්චං පහීනං හොති, විචිකිච්ඡා පහීනා හොති. ඉමානි පඤ්චඞ්ගානි විප්පහීනානි හොන්ති.

Năm pháp nào đã được từ bỏ? Dục tham đã được từ bỏ, sân hận đã được từ bỏ, hôn trầm thụy miên đã được từ bỏ, trạo cử hối quá đã được từ bỏ, hoài nghi đã được từ bỏ. Năm pháp này đã được từ bỏ.

‘‘කතමෙහි පඤ්චහි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො හොති? අසෙක්ඛෙන සීලක්ඛන්ධෙන සමන්නාගතො හොති, අසෙක්ඛෙන සමාධික්ඛන්ධෙන සමන්නාගතො හොති, අසෙක්ඛෙන පඤ්ඤාක්ඛන්ධෙන සමන්නාගතො හොති, අසෙක්ඛෙන විමුත්තික්ඛන්ධෙන සමන්නාගතො හොති, අසෙක්ඛෙන විමුත්තිඤාණදස්සනක්ඛන්ධෙන සමන්නාගතො හොති; ඉමෙහි පඤ්චහි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො හොති. ඉති පඤ්චඞ්ගවිප්පහීනෙ පඤ්චඞ්ගසමන්නාගතෙ දින්නං මහප්ඵලන්ති වදාමී’’ති.

Thành tựu năm pháp nào? Vị ấy thành tựu uẩn giới vô học, thành tựu uẩn định vô học, thành tựu uẩn tuệ vô học, thành tựu uẩn giải thoát vô học, thành tựu uẩn giải thoát tri kiến vô học. Vị ấy thành tựu năm pháp này. Ta nói rằng cúng dường cho người đã từ bỏ năm pháp và thành tựu năm pháp như vậy thì có quả lớn.

‘‘ඉති කණ්හාසු සෙතාසු, රොහිණීසු හරීසු වා;

කම්මාසාසු සරූපාසු, ගොසු පාරෙවතාසු වා.

Dù là bò đen, bò trắng, bò hung, bò vàng; bò đốm, bò cùng màu, hay bò màu bồ câu.

‘‘යාසු කාසුචි එතාසු, දන්තො ජායති පුඞ්ගවො;

ධොරය්හො බලසම්පන්නො, කල්‍යාණජවනික්කමො;

තමෙව භාරෙ යුඤ්ජන්ති, නාස්ස වණ්ණං පරික්ඛරෙ.

Trong số những con bò ấy, con bò đực đầu đàn nào được thuần hóa, có sức mạnh, có khả năng mang ách, có dáng đi và tốc độ tốt đẹp; người ta chỉ giong con ấy vào ách, không xét đến màu lông của nó.

‘‘එවමෙවං මනුස්සෙසු, යස්මිං කස්මිඤ්චි ජාතියෙ;

ඛත්තියෙ බ්‍රාහ්මණෙ වෙස්සෙ, සුද්දෙ චණ්ඩාලපුක්කුසෙ.

Cũng vậy, trong loài người, thuộc bất kỳ dòng dõi nào; dù là Sát-đế-lỵ, Bà-la-môn, Phệ-xá, Thủ-đà-la, Chiên-đà-la hay Pukkusa.

‘‘යාසු කාසුචි එතාසු, දන්තො ජායති සුබ්බතො;

ධම්මට්ඨො සීලසම්පන්නො, සච්චවාදී හිරීමනො.

“Trong bất cứ dòng dõi nào, người nào được điều phục, khéo hành trì, an trú trong Pháp, đầy đủ giới hạnh, nói lời chân thật, có lòng tàm.

‘‘පහීනජාතිමරණො, බ්‍රහ්මචරියස්ස කෙවලී;

පන්නභාරො විසංයුත්තො, කතකිච්චො අනාසවො.

“Đã đoạn tận sanh và tử, đã hoàn tất trọn vẹn phạm hạnh, đã đặt gánh nặng xuống, không còn bị ràng buộc, việc cần làm đã làm xong, không còn lậu hoặc.

‘‘පාරගූ සබ්බධම්මානං, අනුපාදාය නිබ්බුතො;

තස්මිංයෙව විරජෙ ඛෙත්තෙ, විපුලා හොති දක්ඛිණා.

“Đã đến bờ kia của tất cả các pháp, đã tịch tịnh không còn chấp thủ. Chính trong thửa ruộng không còn bụi bẩn ấy, vật cúng dường trở nên quảng đại.

‘‘බාලා [Pg.163] ච අවිජානන්තා, දුම්මෙධා අස්සුතාවිනො;

බහිද්ධා දෙන්ති දානානි, න හි සන්තෙ උපාසරෙ.

“Những kẻ ngu si và không hiểu biết, thiểu trí, ít nghe, bố thí ở bên ngoài (giáo pháp), và chắc chắn không thân cận bậc thiện trí.

‘‘යෙ ච සන්තෙ උපාසන්ති, සප්පඤ්ඤෙ ධීරසම්මතෙ;

සද්ධා ච නෙසං සුගතෙ, මූලජාතා පතිට්ඨිතා.

“Còn những ai thân cận bậc thiện trí, bậc có trí tuệ, được người hiền trí tôn kính, tín tâm của họ đối với bậc Thiện Thệ được sanh khởi từ gốc rễ và được an lập vững chắc.

‘‘දෙවලොකඤ්ච තෙ යන්ති, කුලෙ වා ඉධ ජායරෙ;

අනුපුබ්බෙන නිබ්බානං, අධිගච්ඡන්ති පණ්ඩිතා’’ති. සත්තමං;

“Những bậc hiền trí ấy đi đến cõi trời, hoặc sanh vào dòng dõi (cao quý) ở đời này; và tuần tự chứng đắc Niết-bàn.” (Hết) bài kinh thứ bảy.

8. තිකණ්ණසුත්තං

8. Bài kinh Tikaṇṇa

59. අථ ඛො තිකණ්ණො බ්‍රාහ්මණො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං…පෙ… එකමන්තං නිසින්නො ඛො තිකණ්ණො බ්‍රාහ්මණො භගවතො සම්මුඛා තෙවිජ්ජානං සුදං බ්‍රාහ්මණානං වණ්ණං භාසති – ‘‘එවම්පි තෙවිජ්ජා බ්‍රාහ්මණා, ඉතිපි තෙවිජ්ජා බ්‍රාහ්මණා’’ති.

59. Rồi Bà-la-môn Tikaṇṇa đi đến nơi Thế Tôn; sau khi đến, ... ngồi xuống một bên. Bà-la-môn Tikaṇṇa đang ngồi một bên đã nói lên lời tán thán các vị Bà-la-môn tam minh trước mặt Thế Tôn: “Các vị Bà-la-môn tam minh là như thế này, các vị Bà-la-môn tam minh cũng là như thế này.”

‘‘යථා කථං පන, බ්‍රාහ්මණ, බ්‍රාහ්මණා බ්‍රාහ්මණං තෙවිජ්ජං පඤ්ඤාපෙන්තී’’ති? ‘‘ඉධ, භො ගොතම, බ්‍රාහ්මණො උභතො සුජාතො හොති මාතිතො ච පිතිතො ච, සංසුද්ධගහණිකො යාව සත්තමා පිතාමහයුගා, අක්ඛිත්තො අනුපක්කුට්ඨො ජාතිවාදෙන, අජ්ඣායකො, මන්තධරො, තිණ්ණං වෙදානං පාරගූ සනිඝණ්ඩුකෙටුභානං සාක්ඛරප්පභෙදානං ඉතිහාසපඤ්චමානං, පදකො, වෙය්‍යාකරණො, ලොකායතමහාපුරිසලක්ඛණෙසු අනවයොති. එවං ඛො, භො ගොතම, බ්‍රාහ්මණා තෙවිජ්ජං පඤ්ඤාපෙන්තී’’ති.

“Này Bà-la-môn, các vị Bà-la-môn tuyên bố một vị Bà-la-môn là tam minh theo cách nào?” “Thưa Tôn giả Gotama, ở đây, một vị Bà-la-môn có huyết thống trong sạch cả hai bên, từ mẹ và từ cha, thai tạng thanh tịnh cho đến bảy đời tổ phụ, không bị chê bai, không bị chỉ trích về phương diện dòng dõi; là người học tập và ghi nhớ các câu thần chú, thông suốt ba tập Vệ-đà, cùng với từ vựng (Nighaṇḍu), nghi thức (Keṭubha), ngữ nguyên (Akkharappabheda), và lịch sử (Itihāsa) là thứ năm; thông thạo văn phạm và ngữ pháp, và không thiếu sót trong thuận thế luận và các tướng của bậc đại nhân. Thưa Tôn giả Gotama, chính theo cách này mà các vị Bà-la-môn tuyên bố một người là tam minh.”

‘‘අඤ්ඤථා ඛො, බ්‍රාහ්මණ, බ්‍රාහ්මණා බ්‍රාහ්මණං තෙවිජ්ජං පඤ්ඤපෙන්ති, අඤ්ඤථා ච පන අරියස්ස විනයෙ තෙවිජ්ජො හොතී’’ති. ‘‘යථා කථං පන, භො ගොතම, අරියස්ස විනයෙ තෙවිජ්ජො හොති? සාධු මෙ භවං ගොතමො තථා ධම්මං දෙසෙතු යථා අරියස්ස විනයෙ තෙවිජ්ජො හොතී’’ති. ‘‘තෙන හි, බ්‍රාහ්මණ, සුණාහි, සාධුකං මනසි කරොහි; භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භො’’ති ඛො තිකණ්ණො බ්‍රාහ්මණො භගවතො පච්චස්සොසි. භගවා එතදවොච –

“Này Bà-la-môn, cách các vị Bà-la-môn tuyên bố một vị Bà-la-môn là tam minh là một đằng, và cách một người trở thành tam minh trong giới luật của bậc Thánh lại là một nẻo khác.” “Thưa Tôn giả Gotama, một người trở thành tam minh trong giới luật của bậc Thánh là như thế nào? Lành thay, mong Tôn giả Gotama thuyết Pháp cho con về cách một người trở thành tam minh trong giới luật của bậc Thánh.” “Vậy thì, này Bà-la-môn, hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.” “Vâng, thưa Tôn giả.” Bà-la-môn Tikaṇṇa vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:

‘‘ඉධ, බ්‍රාහ්මණ, භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. විතක්කවිචාරානං වූපසමා අජ්ඣත්තං සම්පසාදනං චෙතසො එකොදිභාවං අවිතක්කං අවිචාරං සමාධිජං පීතිසුඛං දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. පීතියා [Pg.164] ච විරාගා උපෙක්ඛකො ච විහරති සතො ච සම්පජානො, සුඛඤ්ච කායෙන පටිසංවෙදෙති යං තං අරියා ආචික්ඛන්ති – ‘උපෙක්ඛකො සතිමා සුඛවිහාරී’ති තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. සුඛස්ස ච පහානා දුක්ඛස්ස ච පහානා, පුබ්බෙව සොමනස්සදොමනස්සානං අත්ථඞ්ගමා අදුක්ඛමසුඛං උපෙක්ඛාසතිපාරිසුද්ධිං චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති.

“Này Bà-la-môn, ở đây, một vị Tỳ-khưu ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái có tầm, có tứ, với hỷ và lạc do ly dục sanh. Do làm lắng dịu tầm và tứ, vị ấy chứng và trú thiền thứ hai, một trạng thái không tầm, không tứ, với hỷ và lạc do định sanh, nội tĩnh nhất tâm. Do ly hỷ, vị ấy trú xả, chánh niệm, tỉnh giác, và cảm nhận lạc bằng thân, chứng và trú thiền thứ ba, một trạng thái mà các bậc Thánh gọi là ‘xả, niệm, lạc trú’. Do đoạn trừ lạc và khổ, và đã chấm dứt hỷ và ưu từ trước, vị ấy chứng và trú thiền thứ tư, một trạng thái không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh.

‘‘සො එවං සමාහිතෙ චිත්තෙ පරිසුද්ධෙ පරියොදාතෙ අනඞ්ගණෙ විගතූපක්කිලෙසෙ මුදුභූතෙ කම්මනියෙ ඨිතෙ ආනෙඤ්ජප්පත්තෙ පුබ්බෙනිවාසානුස්සතිඤාණාය චිත්තං අභිනින්නාමෙති. සො අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති, සෙය්‍යථිදං – එකම්පි ජාතිං ද්වෙපි ජාතියො තිස්සොපි ජාතියො චතස්සොපි ජාතියො පඤ්චපි ජාතියො දසපි ජාතියො වීසම්පි ජාතියො තිංසම්පි ජාතියො චත්තාරීසම්පි ජාතියො පඤ්ඤාසම්පි ජාතියො ජාතිසතම්පි ජාතිසහස්සම්පි ජාතිසතසහස්සම්පි, අනෙකෙපි සංවට්ටකප්පෙ අනෙකෙපි විවට්ටකප්පෙ අනෙකෙපි සංවට්ටවිවට්ටකප්පෙ – ‘අමුත්‍රාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො අමුත්‍ර උදපාදිං. තත්‍රාපාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො ඉධූපපන්නො’ති. ඉති සාකාරං සඋද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. අයමස්ස පඨමා විජ්ජා අධිගතා හොති; අවිජ්ජා විහතා, විජ්ජා උප්පන්නා; තමො විහතො, ආලොකො උප්පන්නො යථා තං අප්පමත්තස්ස ආතාපිනො පහිතත්තස්ස විහරතො.

“Khi tâm đã được định tĩnh, thanh tịnh, trong sáng, không cấu uế, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, và đạt đến bất động như vậy, vị ấy hướng tâm, dẫn tâm đến túc mạng minh. Vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ, như là: một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều kiếp hoại, nhiều kiếp thành, nhiều kiếp hoại và thành: ‘Ở nơi kia, ta có tên như thế, dòng họ như thế, dung sắc như thế, thức ăn như thế, trải nghiệm khổ lạc như thế, tuổi thọ như thế. Chết ở nơi đó, ta sanh lại ở chốn nọ. Ở nơi đó, ta cũng có tên như thế, dòng họ như thế, dung sắc như thế, thức ăn như thế, trải nghiệm khổ lạc như thế, tuổi thọ như thế. Chết ở nơi đó, ta sanh lại ở đây.’ Như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ với các nét đại cương và các chi tiết. Đây là minh thứ nhất mà vị ấy đã chứng đắc. Vô minh đã được đoạn trừ, minh đã sanh khởi; bóng tối đã bị xua tan, ánh sáng đã xuất hiện, như xảy ra cho người sống không phóng dật, nhiệt tâm, và tinh cần.

‘‘සො එවං සමාහිතෙ චිත්තෙ පරිසුද්ධෙ පරියොදාතෙ අනඞ්ගණෙ විගතූපක්කිලෙසෙ මුදුභූතෙ කම්මනියෙ ඨිතෙ ආනෙඤ්ජප්පත්තෙ සත්තානං චුතූපපාතඤාණාය චිත්තං අභිනින්නාමෙති. සො දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සත්තෙ පස්සති චවමානෙ උපපජ්ජමානෙ හීනෙ පණීතෙ සුවණ්ණෙ දුබ්බණ්ණෙ, සුගතෙ දුග්ගතෙ යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානාති – ‘ඉමෙ වත භොන්තො සත්තා කායදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා…පෙ… මනොදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා අරියානං උපවාදකා මිච්ඡාදිට්ඨිකා මිච්ඡාදිට්ඨිකම්මසමාදානා, තෙ කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපන්නා. ඉමෙ වා පන භොන්තො සත්තා කායසුචරිතෙන සමන්නාගතා, වචීසුචරිතෙන සමන්නාගතා, මනොසුචරිතෙන සමන්නාගතා [Pg.165] අරියානං අනුපවාදකා සම්මාදිට්ඨිකා සම්මාදිට්ඨිකම්මසමාදානා, තෙ කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපන්නා’ති. ඉති දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සත්තෙ පස්සති චවමානෙ උපපජ්ජමානෙ හීනෙ පණීතෙ සුවණ්ණෙ දුබ්බණ්ණෙ, සුගතෙ දුග්ගතෙ යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානාති. අයමස්ස දුතියා විජ්ජා අධිගතා හොති; අවිජ්ජා විහතා, විජ්ජා උප්පන්නා; තමො විහතො, ආලොකො උප්පන්නො යථා තං අප්පමත්තස්ස ආතාපිනො පහිතත්තස්ස විහරතො.

“Vị ấy, với tâm định tĩnh, thanh tịnh, trong sáng, không cấu uế, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, an trú, bất động như vậy, hướng tâm đến trí tuệ về sự sinh diệt của chúng sanh. Với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, vị ấy thấy các chúng sanh đang chết, đang sanh, hèn hạ, cao sang, xinh đẹp, xấu xí, thiện thú, ác thú; vị ấy biết rõ chúng sanh tùy theo nghiệp của họ: ‘Chư vị hiền giả, những chúng sanh này đã thành tựu thân ác hành, … khẩu ác hành, … ý ác hành, phỉ báng các bậc Thánh, có tà kiến, chấp thủ tà kiến nghiệp. Sau khi thân hoại mạng chung, họ sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Còn chư vị hiền giả, những chúng sanh này đã thành tựu thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành, không phỉ báng các bậc Thánh, có chánh kiến, chấp thủ chánh kiến nghiệp. Sau khi thân hoại mạng chung, họ sanh vào thiện thú, thiên giới, cõi đời này.’ Như vậy, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, vị ấy thấy các chúng sanh đang chết, đang sanh, hèn hạ, cao sang, xinh đẹp, xấu xí, thiện thú, ác thú; vị ấy biết rõ chúng sanh tùy theo nghiệp của họ. Đây là minh thứ hai vị ấy đã chứng đắc. Vô minh đã được đoạn trừ, minh đã sanh khởi; bóng tối đã được xua tan, ánh sáng đã sanh khởi, cũng như đối với người không dể duôi, tinh cần, quyết tâm an trú.”

‘‘සො එවං සමාහිතෙ චිත්තෙ පරිසුද්ධෙ පරියොදාතෙ අනඞ්ගණෙ විගතූපක්කිලෙසෙ මුදුභූතෙ කම්මනියෙ ඨිතෙ ආනෙඤ්ජප්පත්තෙ ආසවානං ඛයඤාණාය චිත්තං අභිනින්නාමෙති. සො ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛසමුදයො’ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛනිරොධො’ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති; ‘ඉමෙ ආසවා’ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං ආසවසමුදයො’ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං ආසවනිරොධො’ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං ආසවනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති. තස්ස එවං ජානතො එවං පස්සතො කාමාසවාපි චිත්තං විමුච්චති, භවාසවාපි චිත්තං විමුච්චති, අවිජ්ජාසවාපි චිත්තං විමුච්චති; විමුත්තස්මිං විමුත්තමිති ඤාණං හොති. ‘ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායා’ති පජානාති. අයමස්ස තතියා විජ්ජා අධිගතා හොති; අවිජ්ජා විහතා, විජ්ජා උප්පන්නා; තමො විහතො, ආලොකො උප්පන්නො යථා තං අප්පමත්තස්ස ආතාපිනො පහිතත්තස්ස විහරතො’’ති.

“Vị ấy, với tâm định tĩnh, thanh tịnh, trong sáng, không cấu uế, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, an trú, bất động như vậy, hướng tâm đến trí tuệ đoạn tận các lậu hoặc. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là Khổ’. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là Khổ Tập’. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là Khổ Diệt’. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là Con Đường đưa đến Khổ Diệt’. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là các lậu hoặc’. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là nguyên nhân của các lậu hoặc’. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là sự đoạn diệt các lậu hoặc’. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự đoạn diệt các lậu hoặc’. Nhờ biết như vậy, thấy như vậy, tâm của vị ấy giải thoát khỏi dục lậu, giải thoát khỏi hữu lậu, giải thoát khỏi vô minh lậu. Khi đã giải thoát, trí khởi lên: ‘Ta đã giải thoát’. Vị ấy biết: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa’. Đây là minh thứ ba vị ấy đã chứng đắc. Vô minh đã được đoạn trừ, minh đã sanh khởi; bóng tối đã được xua tan, ánh sáng đã sanh khởi, cũng như đối với người không dể duôi, tinh cần, quyết tâm an trú.”

‘‘අනුච්චාවචසීලස්ස, නිපකස්ස ච ඣායිනො;

චිත්තං යස්ස වසීභූතං, එකග්ගං සුසමාහිතං.

“Người có giới hạnh không cao không thấp, có trí tuệ, và chuyên thiền định; người có tâm đã được làm chủ, nhất tâm, và khéo định tĩnh.”

‘‘තං වෙ තමොනුදං ධීරං, තෙවිජ්ජං මච්චුහායිනං;

හිතං දෙවමනුස්සානං, ආහු සබ්බප්පහායිනං.

“Vị ấy, người xua tan bóng tối, bậc kiên định, người có tam minh, đã vượt qua cái chết, người mang lại lợi ích cho chư thiên và loài người, người ta gọi là bậc đã từ bỏ tất cả.”

‘‘තීහි විජ්ජාහි සම්පන්නං, අසම්මූළ්හවිහාරිනං;

බුද්ධං අන්තිමදෙහිනං, තං නමස්සන්ති ගොතමං.

“Vị ấy, người đầy đủ ba minh, sống không si mê, bậc Giác Ngộ mang thân cuối cùng, vị Gotama ấy, họ đều đảnh lễ.”

‘‘පුබ්බෙනිවාසං [Pg.166] යො වෙදී, සග්ගාපායඤ්ච පස්සති;

අථො ජාතික්ඛයං පත්තො, අභිඤ්ඤාවොසිතො මුනි.

“Người nào biết được các kiếp quá khứ, thấy được cõi trời và cõi khổ, và lại đạt đến sự đoạn tận của sanh, vị ấy là bậc thánh nhân đã viên mãn với thắng trí.”

‘‘එතාහි තීහි විජ්ජාහි, තෙවිජ්ජො හොති බ්‍රාහ්මණො;

තමහං වදාමි තෙවිජ්ජං, නාඤ්ඤං ලපිතලාපන’’න්ති.

“Với ba minh này, vị ấy là một Bà-la-môn tam minh. Ta gọi người ấy là người có tam minh, chứ không phải người khác chỉ biết lặp lại lời nói suông.”

‘‘එවං ඛො, බ්‍රාහ්මණ, අරියස්ස විනයෙ තෙවිජ්ජො හොතී’’ති. ‘‘අඤ්ඤථා, භො ගොතම, බ්‍රාහ්මණානං තෙවිජ්ජො, අඤ්ඤථා ච පන අරියස්ස විනයෙ තෙවිජ්ජො හොති. ඉමස්ස ච පන, භො ගොතම, අරියස්ස විනයෙ තෙවිජ්ජස්ස බ්‍රාහ්මණානං තෙවිජ්ජො කලං නාග්ඝති සොළසිං’’.

“Này Bà-la-môn, như vậy đó là người có tam minh trong giáo pháp của bậc Thánh.” “Tôn giả Gotama, người có tam minh của các Bà-la-môn là một lẽ, và người có tam minh trong giáo pháp của bậc Thánh lại là một lẽ khác. Tôn giả Gotama, người có tam minh của các Bà-la-môn không đáng một phần mười sáu của người có tam minh trong giáo pháp của bậc Thánh này.”

‘‘අභික්කන්තං, භො ගොතම…පෙ… උපාසකං මං භවං ගොතමො ධාරෙතු අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගත’’න්ති. අට්ඨමං.

“Thật vi diệu, Tôn giả Gotama! … Xin Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là một nam cư sĩ, kể từ hôm nay cho đến trọn đời đã quy y.” Hết kinh thứ tám.

9. ජාණුස්සොණිසුත්තං

9. Kinh Jāṇussoṇi

60. අථ ඛො ජාණුස්සොණි බ්‍රාහ්මණො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං…පෙ… එකමන්තං නිසින්නො ඛො ජාණුස්සොණි බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘යස්සස්සු, භො ගොතම, යඤ්ඤො වා සද්ධං වා ථාලිපාකො වා දෙය්‍යධම්මං වා, තෙවිජ්ජෙසු බ්‍රාහ්මණෙසු දානං දදෙය්‍යා’’ති. ‘‘යථා කථං පන, බ්‍රාහ්මණ, බ්‍රාහ්මණා තෙවිජ්ජං පඤ්ඤපෙන්තී’’ති? ‘‘ඉධ ඛො, භො ගොතම, බ්‍රාහ්මණො උභතො සුජාතො හොති මාතිතො ච පිතිතො ච සංසුද්ධගහණිකො යාව සත්තමා පිතාමහයුගා අක්ඛිත්තො අනුපක්කුට්ඨො ජාතිවාදෙන, අජ්ඣායකො මන්තධරො, තිණ්ණං වෙදානං පාරගූ සනිඝණ්ඩුකෙටුභානං සාක්ඛරප්පභෙදානං ඉතිහාසපඤ්චමානං, පදකො, වෙය්‍යාකරණො, ලොකායතමහාපුරිසලක්ඛණෙසු අනවයොති. එවං ඛො, භො ගොතම, බ්‍රාහ්මණා තෙවිජ්ජං පඤ්ඤපෙන්තී’’ති.

60. Lúc bấy giờ, Bà-la-môn Jāṇussoṇi đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, … ngồi xuống một bên, Bà-la-môn Jāṇussoṇi bạch với Thế Tôn rằng: “Tôn giả Gotama, nếu có người nào có vật tế lễ, hoặc lễ cúng cho người đã khuất, hoặc cháo nấu trong nồi, hoặc vật phẩm cúng dường, người ấy nên cúng dường cho các Bà-la-môn tam minh.” “Này Bà-la-môn, các Bà-la-môn định nghĩa người có tam minh như thế nào?” “Tôn giả Gotama, ở đây, một Bà-la-môn có huyết thống thuần khiết từ cả hai phía cha và mẹ, có dòng dõi trong sạch cho đến bảy đời tổ phụ, không bị chê bai, không bị chỉ trích về mặt xuất thân. Vị ấy là người học và trì tụng các câu chú, thông suốt ba bộ Vệ-đà cùng với các bộ chú giải, nghi thức, ngữ nguyên, và lịch sử là bộ thứ năm; là người tinh thông văn tự và ngữ pháp, và thành thạo về thế gian luận và tướng của bậc đại nhân. Tôn giả Gotama, như vậy đó là cách các Bà-la-môn định nghĩa người có tam minh.”

‘‘අඤ්ඤථා ඛො, බ්‍රාහ්මණ, බ්‍රාහ්මණා බ්‍රාහ්මණං තෙවිජ්ජං පඤ්ඤපෙන්ති, අඤ්ඤථා ච පන අරියස්ස විනයෙ තෙවිජ්ජො හොතී’’ති. ‘‘යථා කථං පන, භො ගොතම, අරියස්ස විනයෙ තෙවිජ්ජො හොති? සාධු මෙ භවං ගොතමො තථා ධම්මං දෙසෙතු යථා අරියස්ස විනයෙ තෙවිජ්ජො හොතී’’ති. ‘‘තෙන හි, බ්‍රාහ්මණ, සුණාහි, සාධුකං මනසි කරොහි; භාසිස්සාමී’’ති[Pg.167]. ‘‘එවං, භො’’ති ඛො ජාණුස්සොණි බ්‍රාහ්මණො භගවතො පච්චස්සොසි. භගවා එතදවොච –

“Này Bà-la-môn, cách các Bà-la-môn định nghĩa một Bà-la-môn có tam minh là một lẽ, và người có tam minh trong giáo pháp của bậc Thánh lại là một lẽ khác.” “Tôn giả Gotama, vậy người có tam minh trong giáo pháp của bậc Thánh là như thế nào? Lành thay, xin Tôn giả Gotama hãy thuyết pháp cho con về cách một người trở thành người có tam minh trong giáo pháp của bậc Thánh.” “Vậy thì, này Bà-la-môn, hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.” “Vâng, thưa Tôn giả.” Bà-la-môn Jāṇussoṇi vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

‘‘ඉධ පන, බ්‍රාහ්මණ, භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති.

Này Bà la môn, ở đây, vị Tỳ khưu ly dục... cho đến... chứng và trú thiền thứ tư.

‘‘සො එවං සමාහිතෙ චිත්තෙ පරිසුද්ධෙ පරියොදාතෙ අනඞ්ගණෙ විගතූපක්කිලෙසෙ මුදුභූතෙ කම්මනියෙ ඨිතෙ ආනෙඤ්ජප්පත්තෙ පුබ්බෙනිවාසානුස්සතිඤාණාය චිත්තං අභිනින්නාමෙති. සො අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති, සෙය්‍යථිදං – එකම්පි ජාතිං ද්වෙපි ජාතියො…පෙ… ඉති සාකාරං සඋද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. අයමස්ස පඨමා විජ්ජා අධිගතා හොති; අවිජ්ජා විහතා, විජ්ජා උප්පන්නා; තමො විහතො, ආලොකො උප්පන්නො යථා තං අප්පමත්තස්ස ආතාපිනො පහිතත්තස්ස විහරතො.

Vị ấy, với tâm định tĩnh, trong sạch, thanh tịnh, không cấu uế, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, đạt đến trạng thái bất động như vậy, hướng tâm đến Túc mạng minh. Vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ, như là: một đời, hai đời... cho đến... như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ với các khía cạnh và chi tiết. Đây là minh thứ nhất được vị ấy chứng đắc. Vô minh bị diệt trừ, minh được sanh khởi; bóng tối bị diệt trừ, ánh sáng được sanh khởi, cũng như đối với người sống không dể duôi, nhiệt tâm, tinh cần.

‘‘සො එවං සමාහිතෙ චිත්තෙ පරිසුද්ධෙ පරියොදාතෙ අනඞ්ගණෙ විගතූපක්කිලෙසෙ මුදුභූතෙ කම්මනියෙ ඨිතෙ ආනෙඤ්ජප්පත්තෙ සත්තානං චුතූපපාතඤාණාය චිත්තං අභිනින්නාමෙති. සො දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන…පෙ… යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානාති. අයමස්ස දුතියා විජ්ජා අධිගතා හොති; අවිජ්ජා විහතා, විජ්ජා උප්පන්නා; තමො විහතො, ආලොකො උප්පන්නො යථා තං අප්පමත්තස්ස ආතාපිනො පහිතත්තස්ස විහරතො.

Vị ấy, với tâm định tĩnh, trong sạch, thanh tịnh, không cấu uế, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, đạt đến trạng thái bất động như vậy, hướng tâm đến trí tuệ về sự sinh tử của chúng sanh. Vị ấy với thiên nhãn thuần tịnh, siêu nhân... cho đến... biết rõ chúng sanh tùy theo nghiệp của họ. Đây là minh thứ hai được vị ấy chứng đắc. Vô minh bị diệt trừ, minh được sanh khởi; bóng tối bị diệt trừ, ánh sáng được sanh khởi, cũng như đối với người sống không dể duôi, nhiệt tâm, tinh cần.

‘‘සො එවං සමාහිතෙ චිත්තෙ පරිසුද්ධෙ පරියොදාතෙ අනඞ්ගණෙ විගතූපක්කිලෙසෙ මුදුභූතෙ කම්මනියෙ ඨිතෙ ආනෙඤ්ජප්පත්තෙ ආසවානං ඛයඤාණාය චිත්තං අභිනින්නාමෙති. සො ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යථාභූතං පජානාති…පෙ… ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති; ‘ඉමෙ ආසවා’ති යථාභූතං පජානාති…පෙ… ‘අයං ආසවනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති. තස්ස එවං ජානතො එවං පස්සතො කාමාසවාපි චිත්තං විමුච්චති, භවාසවාපි චිත්තං විමුච්චති, අවිජ්ජාසවාපි චිත්තං විමුච්චති; විමුත්තස්මිං විමුත්තමිති ඤාණං හොති. ‘ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායා’ති පජානාති. අයමස්ස තතියා විජ්ජා අධිගතා හොති; අවිජ්ජා විහතා, විජ්ජා උප්පන්නා; තමො විහතො[Pg.168], ආලොකො උප්පන්නො යථා තං අප්පමත්තස්ස ආතාපිනො පහිතත්තස්ස විහරතො’’ති.

Vị ấy, với tâm định tĩnh, trong sạch, thanh tịnh, không cấu uế, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, đạt đến trạng thái bất động như vậy, hướng tâm đến Lậu tận minh. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là khổ’... cho đến... ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt’; vị ấy biết như thật: ‘Đây là các lậu hoặc’... cho đến... ‘Đây là con đường đưa đến lậu hoặc diệt.’ Nhờ biết như vậy, thấy như vậy, tâm của vị ấy được giải thoát khỏi dục lậu, hữu lậu, và vô minh lậu. Trong sự giải thoát, trí khởi lên: ‘Ta đã được giải thoát.’ Vị ấy biết: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’ Đây là minh thứ ba được vị ấy chứng đắc. Vô minh bị diệt trừ, minh được sanh khởi; bóng tối bị diệt trừ, ánh sáng được sanh khởi, cũng như đối với người sống không dể duôi, nhiệt tâm, tinh cần.

‘‘යො සීලබ්බතසම්පන්නො, පහිතත්තො සමාහිතො;

චිත්තං යස්ස වසීභූතං, එකග්ගං සුසමාහිතං.

Người nào đầy đủ giới và hạnh, tâm chuyên chú, định tĩnh; người có tâm đã được làm chủ, nhất tâm, khéo định tĩnh.

‘‘පුබ්බෙනිවාසං යො වෙදී, සග්ගාපායඤ්ච පස්සති;

අථො ජාතික්ඛයං පත්තො, අභිඤ්ඤාවොසිතො මුනි.

Người nào biết được đời trước, thấy được cõi trời và cõi khổ; lại nữa, đã đạt đến sự đoạn tận của sanh, là bậc mâu-ni đã viên mãn với thắng trí.

‘‘එතාහි තීහි විජ්ජාහි, තෙවිජ්ජො හොති බ්‍රාහ්මණො;

තමහං වදාමි තෙවිජ්ජං, නාඤ්ඤං ලපිතලාපන’’න්ති.

Với ba minh này, vị ấy là một Bà la môn tam minh. Ta gọi người ấy là người tam minh, chứ không phải người khác chỉ biết nói lặp lại lời nói.

‘‘එවං ඛො, බ්‍රාහ්මණ, අරියස්ස විනයෙ තෙවිජ්ජො හොතී’’ති. ‘‘අඤ්ඤථා, භො ගොතම, බ්‍රාහ්මණානං තෙවිජ්ජො, අඤ්ඤථා ච පන අරියස්ස විනයෙ තෙවිජ්ජො හොති. ඉමස්ස ච, භො ගොතම, අරියස්ස විනයෙ තෙවිජ්ජස්ස බ්‍රාහ්මණානං තෙවිජ්ජො කලං නාග්ඝති සොළසිං’’.

Này Bà la môn, như vậy, trong giới luật của bậc Thánh, có người tam minh. Thưa Tôn giả Gotama, người tam minh của các Bà la môn là khác, và người tam minh trong giới luật của bậc Thánh là khác. Thưa Tôn giả Gotama, người tam minh của các Bà la môn không bằng một phần mười sáu của người tam minh trong giới luật của bậc Thánh này.

‘‘අභික්කන්තං, භො ගොතම…පෙ… උපාසකං මං භවං ගොතමො ධාරෙතු අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගත’’න්ති. නවමං.

Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama... cho đến... Mong Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là một người cận sự nam đã quy y trọn đời kể từ hôm nay. Phẩm thứ chín.

10. සඞ්ගාරවසුත්තං

10. Kinh Saṅgārava

61. අථ ඛො සඞ්ගාරවො බ්‍රාහ්මණො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො සඞ්ගාරවො බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘මයමස්සු, භො ගොතම, බ්‍රාහ්මණා නාම. යඤ්ඤං යජාමපි යජාපෙමපි. තත්‍ර, භො ගොතම, යො චෙව යජති යො ච යජාපෙති සබ්බෙ තෙ අනෙකසාරීරිකං පුඤ්ඤප්පටිපදං පටිපන්නා හොන්ති, යදිදං යඤ්ඤාධිකරණං. යො පනායං, භො ගොතම, යස්ස වා තස්ස වා කුලා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො එකමත්තානං දමෙති, එකමත්තානං සමෙති, එකමත්තානං පරිනිබ්බාපෙති, එවමස්සායං එකසාරීරිකං පුඤ්ඤප්පටිපදං පටිපන්නො හොති, යදිදං පබ්බජ්ජාධිකරණ’’න්ති.

61. Khi ấy, Bà la môn Saṅgārava đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, ông cùng Thế Tôn trao đổi những lời chào hỏi thân mật. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân mật và đáng ghi nhớ, ông ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Bà la môn Saṅgārava bạch với Thế Tôn: ‘Thưa Tôn giả Gotama, chúng tôi là những người được gọi là Bà la môn. Chúng tôi thực hiện việc cúng tế và cũng khiến người khác thực hiện việc cúng tế. Thưa Tôn giả Gotama, ở đó, người nào cúng tế và người nào khiến người khác cúng tế, tất cả những người ấy đều đã thực hành con đường công đức cho nhiều người, đó là nhân vì sự cúng tế. Nhưng thưa Tôn giả Gotama, người nào, từ bất cứ gia tộc nào, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, chỉ điều phục một mình mình, chỉ làm an tịnh một mình mình, chỉ làm cho một mình mình được tịch tịnh, như vậy người này đã thực hành con đường công đức cho một người, đó là nhân vì sự xuất gia.’

‘‘තෙන හි, බ්‍රාහ්මණ, තඤ්ඤෙවෙත්ථ පටිපුච්ඡිස්සාමි. යථා තෙ ඛමෙය්‍ය තථා නං බ්‍යාකරෙය්‍යාසි. තං කිං මඤ්ඤසි, බ්‍රාහ්මණ, ඉධ තථාගතො ලොකෙ [Pg.169] උප්පජ්ජති අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවා. සො එවමාහ – ‘එථායං මග්ගො අයං පටිපදා යථාපටිපන්නො අහං අනුත්තරං බ්‍රහ්මචරියොගධං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙමි; එථ, තුම්හෙපි තථා පටිපජ්ජථ, යථාපටිපන්නා තුම්හෙපි අනුත්තරං බ්‍රහ්මචරියොගධං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරිස්සථා’ති. ඉති අයඤ්චෙව සත්ථා ධම්මං දෙසෙති, පරෙ ච තථත්ථාය පටිපජ්ජන්ති, තානි ඛො පන හොන්ති අනෙකානිපි සතානි අනෙකානිපි සහස්සානි අනෙකානිපි සතසහස්සානි.

Vậy thì, này Bà la môn, Ta sẽ hỏi lại ông về vấn đề này. Ông hãy trả lời theo như ông nghĩ. Này Bà la môn, ông nghĩ thế nào? Ở đây, một Như Lai sanh ra trong đời, là bậc A la hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Vị ấy nói như sau: ‘Hãy đến, đây là con đường, đây là pháp hành mà nhờ thực hành theo đó, Ta đã tự mình với thắng trí chứng ngộ và tuyên bố về mục tiêu vô thượng của đời sống phạm hạnh. Hãy đến, các ông cũng hãy thực hành như vậy, và nhờ thực hành theo đó, các ông cũng sẽ tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú trong mục tiêu vô thượng của đời sống phạm hạnh.’ Như vậy, vị Đạo sư này thuyết giảng Pháp, và những người khác thực hành vì mục tiêu ấy, và họ có đến hàng trăm, hàng ngàn, hàng trăm ngàn người.

‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, බ්‍රාහ්මණ, ඉච්චායං එවං සන්තෙ එකසාරීරිකා වා පුඤ්ඤප්පටිපදා හොති අනෙකසාරීරිකා වා, යදිදං පබ්බජ්ජාධිකරණ’’න්ති? ‘‘ඉච්චායම්පි, භො ගොතම, එවං සන්තෙ අනෙකසාරීරිකා පුඤ්ඤප්පටිපදා හොති, යදිදං පබ්බජ්ජාධිකරණ’’න්ති.

Này Bà la môn, ông nghĩ thế nào? Khi sự việc là như vậy, con đường công đức này là cho một người hay cho nhiều người, tức là nhân vì sự xuất gia? Thưa Tôn giả Gotama, khi sự việc là như vậy, con đường công đức này là cho nhiều người, tức là nhân vì sự xuất gia.

එවං වුත්තෙ ආයස්මා ආනන්දො සඞ්ගාරවං බ්‍රාහ්මණං එතදවොච – ‘‘ඉමාසං තෙ, බ්‍රාහ්මණ, ද්වින්නං පටිපදානං කතමා පටිපදා ඛමති අප්පත්ථතරා ච අප්පසමාරම්භතරා ච මහප්ඵලතරා ච මහානිසංසතරා චා’’ති? එවං වුත්තෙ සඞ්ගාරවො බ්‍රාහ්මණො ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච – ‘‘සෙය්‍යථාපි භවං ගොතමො භවං චානන්දො. එතෙ මෙ පුජ්ජා, එතෙ මෙ පාසංසා’’ති.

Khi được nói vậy, Tôn giả Ānanda nói với Bà-la-môn Saṅgārava: “Này Bà-la-môn, trong hai con đường thực hành này, ông chấp nhận con đường nào ít bận rộn hơn, ít phiền toái hơn, có kết quả to lớn hơn, và có lợi ích to lớn hơn?” Khi được nói vậy, Bà-la-môn Saṅgārava nói với Tôn giả Ānanda: “Cũng như Tôn giả Gotama và Tôn giả Ānanda. Những vị này tôi tôn kính, những vị này tôi tán thán.”

දුතියම්පි ඛො ආයස්මා ආනන්දො සඞ්ගාරවං බ්‍රාහ්මණං එතදවොච – ‘‘න ඛො ත්‍යාහං, බ්‍රාහ්මණ, එවං පුච්ඡාමි – ‘කෙ වා තෙ පුජ්ජා කෙ වා තෙ පාසංසා’ති? එවං ඛො ත්‍යාහං, බ්‍රාහ්මණ, පුච්ඡාමි – ‘ඉමාසං තෙ, බ්‍රාහ්මණ, ද්වින්නං පටිපදානං කතමා පටිපදා ඛමති අප්පත්ථතරා ච අප්පසමාරම්භතරා ච මහප්ඵලතරා ච මහානිසංසතරා චා’’’ති? දුතියම්පි ඛො සඞ්ගාරවො බ්‍රාහ්මණො ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච – ‘‘සෙය්‍යථාපි භවං ගොතමො භවං චානන්දො. එතෙ මෙ පුජ්ජා, එතෙ මෙ පාසංසා’’ති.

Lần thứ hai, Tôn giả Ānanda nói với Bà-la-môn Saṅgārava: “Này Bà-la-môn, tôi không hỏi ông rằng: ‘Những ai là người ông tôn kính, những ai là người ông tán thán?’ Mà tôi hỏi ông rằng: ‘Này Bà-la-môn, trong hai con đường thực hành này, ông chấp nhận con đường nào ít bận rộn hơn, ít phiền toái hơn, có kết quả to lớn hơn, và có lợi ích to lớn hơn?’” Lần thứ hai, Bà-la-môn Saṅgārava nói với Tôn giả Ānanda: “Cũng như Tôn giả Gotama và Tôn giả Ānanda. Những vị này tôi tôn kính, những vị này tôi tán thán.”

තතියම්පි ඛො ආයස්මා ආනන්දො සඞ්ගාරවං බ්‍රාහ්මණං එතදවොච – ‘‘න ඛො ත්‍යාහං, බ්‍රාහ්මණ, එවං පුච්ඡාමි – ‘කෙ වා තෙ පුජ්ජා කෙ වා තෙ පාසංසා’ති? එවං ඛො ත්‍යාහං, බ්‍රාහ්මණ, පුච්ඡාමි – ‘ඉමාසං තෙ, බ්‍රාහ්මණ, ද්වින්නං පටිපදානං කතමා පටිපදා ඛමති අප්පත්ථතරා ච අප්පසමාරම්භතරා ච මහප්ඵලතරා [Pg.170] ච මහානිසංසතරා චා’’’ති? තතියම්පි ඛො සඞ්ගාරවො බ්‍රාහ්මණො ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච – ‘‘සෙය්‍යථාපි භවං ගොතමො භවං චානන්දො. එතෙ මෙ පුජ්ජා, එතෙ මෙ පාසංසා’’ති.

Lần thứ ba, Tôn giả Ānanda nói với Bà-la-môn Saṅgārava: “Này Bà-la-môn, tôi không hỏi ông rằng: ‘Những ai là người ông tôn kính, những ai là người ông tán thán?’ Mà tôi hỏi ông rằng: ‘Này Bà-la-môn, trong hai con đường thực hành này, ông chấp nhận con đường nào ít bận rộn hơn, ít phiền toái hơn, có kết quả to lớn hơn, và có lợi ích to lớn hơn?’” Lần thứ ba, Bà-la-môn Saṅgārava nói với Tôn giả Ānanda: “Cũng như Tôn giả Gotama và Tôn giả Ānanda. Những vị này tôi tôn kính, những vị này tôi tán thán.”

අථ ඛො භගවතො එතදහොසි – ‘‘යාව තතියම්පි ඛො සඞ්ගාරවො බ්‍රාහ්මණො ආනන්දෙන සහධම්මිකං පඤ්හං පුට්ඨො සංසාදෙති නො විස්සජ්ජෙති. යංනූනාහං පරිමොචෙය්‍ය’’න්ති. අථ ඛො භගවා සඞ්ගාරවං බ්‍රාහ්මණං එතදවොච – ‘‘කා න්වජ්ජ, බ්‍රාහ්මණ, රාජන්තෙපුරෙ රාජපුරිසානං සන්නිසින්නානං සන්නිපතිතානං අන්තරාකථා උදපාදී’’ති? ‘‘අයං ඛ්වජ්ජ, භො ගොතම, රාජන්තෙපුරෙ රාජපුරිසානං සන්නිසින්නානං සන්නිපතිතානං අන්තරාකථා උදපාදි – ‘පුබ්බෙ සුදං අප්පතරා චෙව භික්ඛූ අහෙසුං බහුතරා ච උත්තරි මනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං දස්සෙසුං; එතරහි පන බහුතරා චෙව භික්ඛූ අප්පතරා ච උත්තරි මනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං දස්සෙන්තී’ති. අයං ඛ්වජ්ජ, භො ගොතම, රාජන්තෙපුරෙ රාජපුරිසානං සන්නිසින්නානං සන්නිපතිතානං අන්තරාකථා උදපාදී’’ති.

Bấy giờ, Thế Tôn khởi lên ý nghĩ này: “Đến lần thứ ba mà Bà-la-môn Saṅgārava, khi được Ānanda hỏi một câu hỏi hợp pháp, vẫn lẩn tránh, không trả lời. Ta hãy giải thoát cho họ.” Rồi Thế Tôn nói với Bà-la-môn Saṅgārava: “Này Bà-la-môn, hôm nay trong cung vua, khi các cận thần của vua đang ngồi họp lại với nhau, câu chuyện gì đã được khởi lên giữa họ?” “Thưa Tôn giả Gotama, hôm nay trong cung vua, khi các cận thần của vua đang ngồi họp lại với nhau, câu chuyện này đã được khởi lên: ‘Ngày xưa, các vị tỳ khưu thì ít hơn, nhưng nhiều vị đã biểu diễn thần thông phép lạ vượt trên các pháp của con người; còn ngày nay, các vị tỳ khưu thì nhiều hơn, nhưng ít vị biểu diễn thần thông phép lạ vượt trên các pháp của con người.’ Thưa Tôn giả Gotama, đó là câu chuyện đã được khởi lên hôm nay trong cung vua, khi các cận thần của vua đang ngồi họp lại với nhau.”

‘‘තීණි ඛො ඉමානි, බ්‍රාහ්මණ, පාටිහාරියානි. කතමානි තීණි? ඉද්ධිපාටිහාරියං, ආදෙසනාපාටිහාරියං, අනුසාසනීපාටිහාරියං. කතමඤ්ච, බ්‍රාහ්මණ, ඉද්ධිපාටිහාරියං? ඉධ, බ්‍රාහ්මණ, එකච්චො අනෙකවිහිතං ඉද්ධිවිධං පච්චනුභොති – ‘එකොපි හුත්වා බහුධා හොති, බහුධාපි හුත්වා එකො හොති; ආවිභාවං, තිරොභාවං; තිරොකුට්ටං තිරොපාකාරං තිරොපබ්බතං අසජ්ජමානො ගච්ඡති, සෙය්‍යථාපි ආකාසෙ; පථවියාපි උම්මුජ්ජනිමුජ්ජං කරොති, සෙය්‍යථාපි උදකෙ; උදකෙපි අභිජ්ජමානෙ ගච්ඡති, සෙය්‍යථාපි පථවියං; ආකාසෙපි පල්ලඞ්කෙන කමති, සෙය්‍යථාපි පක්ඛී සකුණො; ඉමෙපි චන්දිමසූරියෙ එවංමහිද්ධිකෙ එවංමහානුභාවෙ පාණිනා පරිමසති පරිමජ්ජති, යාව බ්‍රහ්මලොකාපි කායෙන වසං වත්තෙති’. ඉදං වුච්චති, බ්‍රාහ්මණ, ඉද්ධිපාටිහාරියං.

“Này Bà-la-môn, có ba loại phép lạ này. Ba loại nào? Phép lạ thần thông, phép lạ đoán tâm, và phép lạ giáo huấn. Và này Bà-la-môn, phép lạ thần thông là gì? Ở đây, này Bà-la-môn, có người thể nghiệm nhiều loại thần thông khác nhau: ‘Từ một người, vị ấy trở thành nhiều người; từ nhiều người, vị ấy trở thành một người; vị ấy hiện ra, biến mất; vị ấy đi xuyên qua tường, qua thành lũy, qua núi không bị cản trở, như đi trong không gian; vị ấy lặn xuống và trồi lên khỏi mặt đất, như ở trong nước; vị ấy đi trên nước không chìm, như đi trên đất liền; vị ấy ngồi kiết-già đi trong không gian, như con chim có cánh; vị ấy dùng tay chạm đến và xoa vuốt mặt trăng và mặt trời này, vốn có đại thần lực và đại oai lực như vậy; vị ấy dùng thân thể để thực thi quyền năng cho đến tận cõi Phạm thiên.’ Này Bà-la-môn, đây được gọi là phép lạ thần thông.

‘‘කතමඤ්ච, බ්‍රාහ්මණ, ආදෙසනාපාටිහාරියං? ඉධ, බ්‍රාහ්මණ, එකච්චො නිමිත්තෙන ආදිසති – ‘එවම්පි තෙ මනො, ඉත්ථම්පි තෙ මනො, ඉතිපි තෙ චිත්ත’න්ති. සො බහුං චෙපි ආදිසති තථෙව තං හොති, නො අඤ්ඤථා.

“Và này Bà-la-môn, phép lạ đoán tâm là gì? Ở đây, này Bà-la-môn, có người dựa vào dấu hiệu mà tuyên bố: ‘Tâm của ông là như thế này, tâm của ông là như thế kia, ý nghĩ của ông là như thế nọ.’ Dù vị ấy có tuyên bố nhiều đi nữa, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác được.

‘‘ඉධ [Pg.171] පන, බ්‍රාහ්මණ, එකච්චො න හෙව ඛො නිමිත්තෙන ආදිසති, අපි ච ඛො මනුස්සානං වා අමනුස්සානං වා දෙවතානං වා සද්දං සුත්වා ආදිසති – ‘එවම්පි තෙ මනො, ඉත්ථම්පි තෙ මනො, ඉතිපි තෙ චිත්ත’න්ති. සො බහුං චෙපි ආදිසති තථෙව තං හොති, නො අඤ්ඤථා.

“Lại nữa, này Bà-la-môn, ở đây có người không tuyên bố dựa vào dấu hiệu, mà sau khi nghe âm thanh của loài người, phi nhân, hay chư thiên, vị ấy tuyên bố: ‘Tâm của ông là như thế này, tâm của ông là như thế kia, ý nghĩ của ông là như thế nọ.’ Dù vị ấy có tuyên bố nhiều đi nữa, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác được.

‘‘ඉධ පන, බ්‍රාහ්මණ, එකච්චො න හෙව ඛො නිමිත්තෙන ආදිසති නපි මනුස්සානං වා අමනුස්සානං වා දෙවතානං වා සද්දං සුත්වා ආදිසති, අපි ච ඛො විතක්කයතො විචාරයතො විතක්කවිප්ඵාරසද්දං සුත්වා ආදිසති – ‘එවම්පි තෙ මනො, ඉත්ථම්පි තෙ මනො, ඉතිපි තෙ චිත්ත’න්ති. සො බහුං චෙපි ආදිසති තථෙව තං හොති, නො අඤ්ඤථා.

“Lại nữa, này Bà-la-môn, ở đây có người không tuyên bố dựa vào dấu hiệu, cũng không tuyên bố sau khi nghe âm thanh của loài người, phi nhân, hay chư thiên, mà là sau khi nghe được âm thanh phát ra từ sự suy tầm của người đang tư duy và quán sát, vị ấy tuyên bố: ‘Tâm của ông là như thế này, tâm của ông là như thế kia, ý nghĩ của ông là như thế nọ.’ Dù vị ấy có tuyên bố nhiều đi nữa, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác được.

‘‘ඉධ පන, බ්‍රාහ්මණ, එකච්චො න හෙව ඛො නිමිත්තෙන ආදිසති, නපි මනුස්සානං වා අමනුස්සානං වා දෙවතානං වා සද්දං සුත්වා ආදිසති, නපි විතක්කයතො විචාරයතො විතක්කවිප්ඵාරසද්දං සුත්වා ආදිසති, අපි ච ඛො අවිතක්කං අවිචාරං සමාධිං සමාපන්නස්ස චෙතසා චෙතො පරිච්ච පජානාති – ‘යථා ඉමස්ස භොතො මනොසඞ්ඛාරා පණිහිතා ඉමස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අමුං නාම විතක්කං විතක්කෙස්සතී’ති. සො බහුං චෙපි ආදිසති තථෙව තං හොති, නො අඤ්ඤථා. ඉදං වුච්චති, බ්‍රාහ්මණ, ආදෙසනාපාටිහාරියං.

“Lại nữa, này Bà-la-môn, ở đây có người không tuyên bố dựa vào dấu hiệu, cũng không tuyên bố sau khi nghe âm thanh của loài người, phi nhân, hay chư thiên, cũng không tuyên bố sau khi nghe được âm thanh phát ra từ sự suy tầm của người đang tư duy và quán sát, mà là sau khi dùng tâm của mình để thấu suốt tâm của một người đã nhập định không tầm không tứ, vị ấy biết rằng: ‘Tùy theo các tâm hành của vị này được sắp đặt, ngay sau tâm này, vị ấy sẽ khởi lên một tầm có tên như thế này.’ Dù vị ấy có tuyên bố nhiều đi nữa, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác được. Này Bà-la-môn, đây được gọi là phép lạ đoán tâm.”

‘‘කතමඤ්ච, බ්‍රාහ්මණ, අනුසාසනීපාටිහාරියං? ඉධ, බ්‍රාහ්මණ, එකච්චො එවමනුසාසති – ‘එවං විතක්කෙථ, මා එවං විතක්කයිත්ථ; එවං මනසි කරොථ, මා එවං මනසාකත්ථ; ඉදං පජහථ, ඉදං උපසම්පජ්ජ විහරථා’ති. ඉදං වුච්චති, බ්‍රාහ්මණ, අනුසාසනීපාටිහාරියං. ඉමානි ඛො, බ්‍රාහ්මණ, තීණි පාටිහාරියානි. ඉමෙසං තෙ, බ්‍රාහ්මණ, තිණ්ණං පාටිහාරියානං කතමං පාටිහාරියං ඛමති අභික්කන්තතරඤ්ච පණීතතරඤ්චා’’ති?

Này Bà-la-môn, giáo hóa thần thông là gì? Này Bà-la-môn, ở đây, có người giáo huấn như sau: ‘Hãy suy tư như thế này, đừng suy tư như thế kia; hãy tác ý như thế này, đừng tác ý như thế kia; hãy từ bỏ điều này, hãy thành tựu và an trú trong điều này.’ Này Bà-la-môn, đây được gọi là giáo hóa thần thông. Này Bà-la-môn, có ba loại thần thông này. Này Bà-la-môn, trong ba loại thần thông này, ông kham nhẫn loại thần thông nào, cho là thù thắng hơn và vi diệu hơn?

‘‘තත්‍ර, භො ගොතම, යදිදං පාටිහාරියං ඉධෙකච්චො අනෙකවිහිතං ඉද්ධිවිධං පච්චනුභොති…පෙ… යාව බ්‍රාහ්මලොකාපි කායෙන වසං වත්තෙති, ඉදං, භො ගොතම, පාටිහාරියං යොව නං කරොති සොව නං පටිසංවෙදෙති, යොව නං කරොති තස්සෙව තං හොති. ඉදං මෙ, භො ගොතම, පාටිහාරියං මායාසහධම්මරූපං විය ඛායති.

Thưa Tôn giả Gotama, trong các loại thần thông ấy, có loại thần thông mà ở đây, có người chứng nghiệm được nhiều loại thần thông khác nhau... cho đến cõi Phạm thiên cũng có thể dùng thân để điều khiển theo ý muốn. Thưa Tôn giả Gotama, loại thần thông này, người nào thực hiện thì người ấy cảm nhận, người nào thực hiện thì chỉ thuộc về người ấy mà thôi. Thưa Tôn giả Gotama, đối với tôi, loại thần thông này dường như có bản chất giống như ảo thuật.

‘‘යම්පිදං[Pg.172], භො ගොතම, පාටිහාරියං ඉධෙකච්චො නිමිත්තෙන ආදිසති – ‘එවම්පි තෙ මනො, ඉත්ථම්පි තෙ මනො, ඉතිපි තෙ චිත්ත’න්ති, සො බහුං චෙපි ආදිසති තථෙව තං හොති, නො අඤ්ඤථා. ඉධ පන, භො ගොතම, එකච්චො න හෙව ඛො නිමිත්තෙන ආදිසති, අපි ච ඛො මනුස්සානං වා අමනුස්සානං වා දෙවතානං වා සද්දං සුත්වා ආදිසති…පෙ… නපි මනුස්සානං වා අමනුස්සානං වා දෙවතානං වා සද්දං සුත්වා ආදිසති, අපි ච ඛො විතක්කයතො විචාරයතො විතක්කවිප්ඵාරසද්දං සුත්වා ආදිසති…පෙ… නපි විතක්කයතො විචාරයතො විතක්කවිප්ඵාරසද්දං සුත්වා ආදිසති, අපි ච ඛො අවිතක්කං අවිචාරං සමාධිං සමාපන්නස්ස චෙතසා චෙතො පරිච්ච පජානාති – ‘යථා ඉමස්ස භොතො මනොසඞ්ඛාරා පණිහිතා ඉමස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අම්හං නාම විතක්කං විතක්කෙස්සතී’ති, සො බහුං චෙපි ආදිසති තථෙව තං හොති, නො අඤ්ඤථා. ඉදම්පි, භො ගොතම, පාටිහාරියං යොව නං කරොති සොව නං පටිසංවෙදෙති, යොව නං කරොති තස්සෙව තං හොති. ඉදම්පි මෙ, භො ගොතම, පාටිහාරියං මායාසහධම්මරූපං විය ඛායති.

Thưa Tôn giả Gotama, lại có loại thần thông mà ở đây, có người dựa vào tướng mà nói rõ: ‘Tâm của ông như thế này, tâm của ông như thế kia, ý của ông là như vậy.’ Dù người ấy nói nhiều, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác. Lại nữa, thưa Tôn giả Gotama, ở đây có người không phải dựa vào tướng mà nói rõ, mà là sau khi nghe tiếng của loài người, phi nhân, hay chư thiên rồi nói rõ... Lại nữa, không phải sau khi nghe tiếng của loài người, phi nhân, hay chư thiên rồi nói rõ, mà là sau khi nghe âm thanh phát ra từ sự suy tư, tầm cầu của người đang suy tư, tầm cầu rồi nói rõ... Lại nữa, không phải sau khi nghe âm thanh phát ra từ sự suy tư, tầm cầu của người đang suy tư, tầm cầu rồi nói rõ, mà là với tâm của mình, biết rõ tâm của người đã nhập định vô tầm vô tứ: ‘Các tâm hành của vị này được định hướng như thế nào, thì ngay sau tâm này, vị ấy sẽ khởi lên một tầm có tên như thế này.’ Dù người ấy nói nhiều, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác. Thưa Tôn giả Gotama, loại thần thông này cũng vậy, người nào thực hiện thì người ấy cảm nhận, người nào thực hiện thì chỉ thuộc về người ấy mà thôi. Thưa Tôn giả Gotama, đối với tôi, loại thần thông này cũng dường như có bản chất giống như ảo thuật.

‘‘යඤ්ච ඛො ඉදං, භො ගොතම, පාටිහාරියං ඉධෙකච්චො එවං අනුසාසති – ‘එවං විතක්කෙථ, මා එවං විතක්කයිත්ථ; එවං මනසි කරොථ, මා එවං මනසාකත්ථ; ඉදං පජහථ, ඉදං උපසම්පජ්ජ විහරථා’ති. ඉදමෙව, භො ගොතම, පාටිහාරියං ඛමති ඉමෙසං තිණ්ණං පාටිහාරියානං අභික්කන්තතරඤ්ච පණීතතරඤ්ච.

Thưa Tôn giả Gotama, còn loại thần thông mà ở đây, có người giáo huấn như sau: ‘Hãy suy tư như thế này, đừng suy tư như thế kia; hãy tác ý như thế này, đừng tác ý như thế kia; hãy từ bỏ điều này, hãy thành tựu và an trú trong điều này.’ Thưa Tôn giả Gotama, chính loại thần thông này là điều tôi kham nhẫn, và trong ba loại thần thông, nó là thù thắng hơn và vi diệu hơn.

‘‘අච්ඡරියං, භො ගොතම, අබ්භුතං, භො ගොතම! යාවසුභාසිතමිදං භොතා ගොතමෙන ඉමෙහි ච මයං තීහි පාටිහාරියෙහි සමන්නාගතං භවන්තං ගොතමං ධාරෙම. භවඤ්හි ගොතමො අනෙකවිහිතං ඉද්ධිවිධං පච්චනුභොති…පෙ… යාව බ්‍රහ්මලොකාපි කායෙන වසං වත්තෙති, භවඤ්හි ගොතමො අවිතක්කං අවිචාරං සමාධිං සමාපන්නස්ස චෙතසා චෙතො පරිච්ච පජානාති – ‘යථා ඉමස්ස භොතො මනොසඞ්ඛාරා පණිහිතා ඉමස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අමුං නාම විතක්කං විතක්කෙස්සතී’ති. භවඤ්හි ගොතමො එවමනුසාසති – ‘එවං විතක්කෙථ, මා එවං විතක්කයිත්ථ; එවං මනසි කරොථ, මා එවං මනසාකත්ථ; ඉදං පජහථ, ඉදං උපසම්පජ්ජ විහරථා’’’ති.

Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Thật hy hữu, thưa Tôn giả Gotama! Tôn giả Gotama đã nói lời thật khéo! Chúng con ghi nhận Tôn giả Gotama là bậc đã thành tựu ba loại thần thông này. Vì Tôn giả Gotama chứng nghiệm được nhiều loại thần thông khác nhau... cho đến cõi Phạm thiên cũng có thể dùng thân để điều khiển theo ý muốn. Vì Tôn giả Gotama với tâm của mình, biết rõ tâm của người đã nhập định vô tầm vô tứ: ‘Các tâm hành của vị này được định hướng như thế nào, thì ngay sau tâm này, vị ấy sẽ khởi lên một tầm có tên như thế này.’ Vì Tôn giả Gotama giáo huấn như sau: ‘Hãy suy tư như thế này, đừng suy tư như thế kia; hãy tác ý như thế này, đừng tác ý như thế kia; hãy từ bỏ điều này, hãy thành tựu và an trú trong điều này.’

‘‘අද්ධා [Pg.173] ඛො ත්‍යාහං, බ්‍රාහ්මණ, ආසජ්ජ උපනීය වාචා භාසිතා; අපි ච ත්‍යාහං බ්‍යාකරිස්සාමි. අහඤ්හි, බ්‍රාහ්මණ, අනෙකවිහිතං ඉද්ධිවිධං පච්චනුභොමි…පෙ… යාව බ්‍රහ්මලොකාපි කායෙන වසං වත්තෙමි. අහඤ්හි, බ්‍රාහ්මණ, අවිතක්කං අවිචාරං සමාධිං සමාපන්නස්ස චෙතසා චෙතො පරිච්ච පජානාමි – ‘යථා ඉමස්ස භොතො මනොසඞ්ඛාරා පණිහිතා, ඉමස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අමුං නාම විතක්කං විතක්කෙස්සතී’ති. අහඤ්හි, බ්‍රාහ්මණ, එවමනුසාසාමි – ‘එවං විතක්කෙථ, මා එවං විතක්කයිත්ථ; එවං මනසි කරොථ, මා එවං මනසාකත්ථ; ඉදං පජහථ, ඉදං උපසම්පජ්ජ විහරථා’’’ති.

Này Bà-la-môn, chắc chắn lời nói này của ông là có ý công kích và so sánh, tuy nhiên Ta sẽ trả lời cho ông. Này Bà-la-môn, Ta chứng nghiệm được nhiều loại thần thông khác nhau... cho đến cõi Phạm thiên cũng có thể dùng thân để điều khiển theo ý muốn. Này Bà-la-môn, Ta với tâm của mình, biết rõ tâm của người đã nhập định vô tầm vô tứ: ‘Các tâm hành của vị này được định hướng như thế nào, thì ngay sau tâm này, vị ấy sẽ khởi lên một tầm có tên như thế này.’ Này Bà-la-môn, Ta giáo huấn như sau: ‘Hãy suy tư như thế này, đừng suy tư như thế kia; hãy tác ý như thế này, đừng tác ý như thế kia; hãy từ bỏ điều này, hãy thành tựu và an trú trong điều này.’

‘‘අත්ථි පන, භො ගොතම, අඤ්ඤො එකභික්ඛුපි යො ඉමෙහි තීහි පාටිහාරියෙහි සමන්නාගතො, අඤ්ඤත්‍ර භොතා ගොතමෙනා’’ති? ‘‘න ඛො, බ්‍රාහ්මණ, එකංයෙව සතං න ද්වෙ සතානි න තීණි සතානි න චත්තාරි සතානි න පඤ්ච සතානි, අථ ඛො භිය්‍යොව, යෙ භික්ඛූ ඉමෙහි තීහි පාටිහාරියෙහි සමන්නාගතා’’ති. ‘‘කහං පන, භො ගොතම, එතරහි තෙ භික්ඛූ විහරන්තී’’ති? ‘‘ඉමස්මිංයෙව ඛො, බ්‍රාහ්මණ, භික්ඛුසඞ්ඝෙ’’ති.

Thưa Tôn giả Gotama, ngoài Tôn giả Gotama ra, có vị Tỳ-khưu nào khác đã thành tựu ba loại thần thông này không? – Này Bà-la-môn, không phải chỉ một trăm, không phải hai trăm, không phải ba trăm, không phải bốn trăm, không phải năm trăm, mà còn nhiều hơn nữa các vị Tỳ-khưu đã thành tựu ba loại thần thông này. – Thưa Tôn giả Gotama, hiện nay các vị Tỳ-khưu ấy đang ở đâu? – Này Bà-la-môn, ngay trong Tăng chúng này.

‘‘අභික්කන්තං, භො ගොතම, අභික්කන්තං, භො ගොතම! සෙය්‍යථාපි භො ගොතම, නික්කුජ්ජිතං වා උක්කුජ්ජෙය්‍ය, පටිච්ඡන්නං වා විවරෙය්‍ය, මූළ්හස්ස වා මග්ගං ආචික්ඛෙය්‍ය, අන්ධකාරෙ වා තෙලපජ්ජොතං ධාරෙය්‍ය – ‘චක්ඛුමන්තො රූපානි දක්ඛන්තී’ති, එවමෙවං භොතා ගොතමෙන අනෙකපරියායෙන ධම්මො පකාසිතො. එසාහං භවන්තං ගොතමං සරණං ගච්ඡාමි, ධම්මඤ්ච භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච. උපාසකං මං භවං ගොතමො ධාරෙතු අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගත’’න්ති. දසමං.

Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Thưa Tôn giả Gotama, cũng như người ta có thể lật ngửa vật bị úp, mở ra vật bị che kín, chỉ đường cho người bị lạc, hay đem đèn dầu vào trong bóng tối để người có mắt có thể thấy các sắc, cũng vậy, Tôn giả Gotama đã dùng nhiều phương tiện để làm sáng tỏ Giáo pháp. Con xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp và quy y Tăng chúng. Mong Tôn giả Gotama ghi nhận con là một người cận sự nam đã quy y kể từ hôm nay cho đến trọn đời. Hết kinh thứ mười.

බ්‍රාහ්මණවග්ගො පඨමො.

Phẩm Bà-la-môn, thứ nhất.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm tắt:

ද්වෙ බ්‍රාහ්මණා චඤ්ඤතරො, පරිබ්බාජකෙන නිබ්බුතං;

පලොකවච්ඡො තිකණ්ණො, සොණි සඞ්ගාරවෙන චාති.

Hai vị Bà-la-môn và một vị khác, vị du sĩ, sự tịch tịnh; sự hoại diệt, Vaccha, Tikaṇṇa, Soṇi, và Saṅgārava.

(7) 2. මහාවග්ගො

(7) 2. Phẩm Lớn (Mahāvagga)

1. තිත්ථායතනාදිසුත්තං

1. Kinh Các Căn Cứ Của Ngoại Đạo

62. ‘‘තීණිමානි[Pg.174], භික්ඛවෙ, තිත්ථායතනානි යානි පණ්ඩිතෙහි සමනුයුඤ්ජියමානානි සමනුගාහියමානානි සමනුභාසියමානානි පරම්පි ගන්ත්වා අකිරියාය සණ්ඨහන්ති. කතමානි තීණි? සන්ති, භික්ඛවෙ, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – ‘යං කිඤ්චායං පුරිසපුග්ගලො පටිසංවෙදෙති සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා සබ්බං තං පුබ්බෙකතහෙතූ’ති. සන්ති, භික්ඛවෙ, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – ‘යං කිඤ්චායං පුරිසපුග්ගලො පටිසංවෙදෙති සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා සබ්බං තං ඉස්සරනිම්මානහෙතූ’ති. සන්ති, භික්ඛවෙ, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – ‘යං කිඤ්චායං පුරිසපුග්ගලො පටිසංවෙදෙති සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා සබ්බං තං අහෙතුඅප්පච්චයා’’’ති.

62. “Này các Tỳ khưu, có ba căn cứ của ngoại đạo này, khi được các bậc hiền trí tra vấn, thẩm sát, chất vấn, dù đi xa hơn nữa cũng đi đến chỗ chủ trương không hành động. Ba loại ấy là gì? Này các Tỳ khưu, có một số Sa-môn, Bà-la-môn có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều do nghiệp quá khứ.’ Này các Tỳ khưu, có một số Sa-môn, Bà-la-môn có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều do một vị hóa thần tạo ra.’ Này các Tỳ khưu, có một số Sa-môn, Bà-la-môn có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều không do nhân, không do duyên.’”

‘‘තත්‍ර, භික්ඛවෙ, යෙ තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – ‘යං කිඤ්චායං පුරිසපුග්ගලො පටිසංවෙදෙති සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා සබ්බං තං පුබ්බෙකතහෙතූ’ති, ත්‍යාහං උපසඞ්කමිත්වා එවං වදාමි – ‘සච්චං කිර තුම්හෙ ආයස්මන්තො එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – යං කිඤ්චායං පුරිසපුග්ගලො පටිසංවෙදෙති සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා සබ්බං තං පුබ්බෙකතහෙතූ’ති? තෙ ච මෙ එවං පුට්ඨා ‘ආමා’ති පටිජානන්ති. ත්‍යාහං එවං වදාමි – ‘තෙනහායස්මන්තො පාණාතිපාතිනො භවිස්සන්ති පුබ්බෙකතහෙතු, අදින්නාදායිනො භවිස්සන්ති පුබ්බෙකතහෙතු, අබ්‍රහ්මචාරිනො භවිස්සන්ති පුබ්බෙකතහෙතු, මුසාවාදිනො භවිස්සන්ති පුබ්බෙකතහෙතු, පිසුණවාචා භවිස්සන්ති පුබ්බෙකතහෙතු, ඵරුසවාචා භවිස්සන්ති පුබ්බෙකතහෙතු, සම්ඵප්පලාපිනො භවිස්සන්ති පුබ්බෙකතහෙතු, අභිජ්ඣාලුනො භවිස්සන්ති පුබ්බෙකතහෙතු, බ්‍යාපන්නචිත්තා භවිස්සන්ති පුබ්බෙකතහෙතු, මිච්ඡාදිට්ඨිකා භවිස්සන්ති පුබ්බෙකතහෙතු’’’.

“Này các Tỳ khưu, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều do nghiệp quá khứ,’ Ta đến gần họ và nói như sau: ‘Có thật chăng quý vị có thuyết như sau, có kiến giải như sau: “Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều do nghiệp quá khứ?”’ Khi được Ta hỏi như vậy, họ thừa nhận: ‘Thưa vâng.’ Ta nói với họ như sau: ‘Vậy thì, thưa quý vị, các vị sẽ trở thành người sát sanh do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người lấy của không cho do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người không phạm hạnh do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người nói dối do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người nói lời đâm thọc do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người nói lời thô ác do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người nói lời vô ích do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người có lòng tham lam do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người có tâm sân hận do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người có tà kiến do nghiệp quá khứ.’”

‘‘පුබ්බෙකතං ඛො පන, භික්ඛවෙ, සාරතො පච්චාගච්ඡතං න හොති ඡන්දො වා වායාමො වා ඉදං වා කරණීයං ඉදං වා අකරණීයන්ති. ඉති කරණීයාකරණීයෙ ඛො පන සච්චතො ථෙතතො අනුපලබ්භියමානෙ මුට්ඨස්සතීනං අනාරක්ඛානං විහරතං න හොති පච්චත්තං සහධම්මිකො සමණවාදො[Pg.175]. අයං ඛො මෙ, භික්ඛවෙ, තෙසු සමණබ්‍රාහ්මණෙසු එවංවාදීසු එවංදිට්ඨීසු පඨමො සහධම්මිකො නිග්ගහො හොති.

“Này các Tỳ khưu, đối với những người chấp thủ nghiệp quá khứ làm cốt lõi, sẽ không có ý muốn hay nỗ lực rằng ‘việc này nên làm’ hay ‘việc này không nên làm’. Như vậy, khi việc nên làm và không nên làm không được tìm thấy một cách chân thật, vững chắc, thì đối với những người sống thất niệm, không phòng hộ, sẽ không có một chủ thuyết Sa-môn nào hợp với chánh pháp cho riêng họ. Này các Tỳ khưu, đây là sự khiển trách hợp pháp đầu tiên của Ta đối với các Sa-môn, Bà-la-môn có thuyết như vậy, có kiến giải như vậy.

‘‘තත්‍ර, භික්ඛවෙ, යෙ තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – ‘යං කිඤ්චායං පුරිසපුග්ගලො පටිසංවෙදෙති සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා සබ්බං තං ඉස්සරනිම්මානහෙතූ’ති, ත්‍යාහං උපසඞ්කමිත්වා එවං වදාමි – ‘සච්චං කිර තුම්හෙ ආයස්මන්තො එවංවාදිනො එවදිට්ඨිනො – යං කිඤ්චායං පුරිසපුග්ගලො පටිසංවෙදෙති සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා සබ්බං තං ඉස්සරනිම්මානහෙතූ’ති? තෙ ච මෙ එවං පුට්ඨා ‘ආමා’ති පටිජානන්ති. ත්‍යාහං එවං වදාමි – ‘තෙනහායස්මන්තො පාණාතිපාතිනො භවිස්සන්ති ඉස්සරනිම්මානහෙතු, අදින්නාදායිනො භවිස්සන්ති ඉස්සරනිම්මානහෙතු, අබ්‍රහ්මචාරිනො භවිස්සන්ති ඉස්සරනිම්මානහෙතු, මුසාවාදිනො භවිස්සන්ති ඉස්සරනිම්මානහෙතු, පිසුණවාචා භවිස්සන්ති ඉස්සරනිම්මානහෙතු, ඵරුසවාචා භවිස්සන්ති ඉස්සරනිම්මානහෙතු, සම්ඵප්පලාපිනො භවිස්සන්ති ඉස්සරනිම්මානහෙතු, අභිජ්ඣාලුනො භවිස්සන්ති ඉස්සරනිම්මානහෙතු, බ්‍යාපන්නචිත්තා භවිස්සන්ති ඉස්සරනිම්මානහෙතු, මිච්ඡාදිට්ඨිකා භවිස්සන්ති ඉස්සරනිම්මානහෙතු’’’.

“Này các Tỳ khưu, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều do một vị hóa thần tạo ra,’ Ta đến gần họ và nói như sau: ‘Có thật chăng quý vị có thuyết như sau, có kiến giải như sau: “Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều do một vị hóa thần tạo ra?”’ Khi được Ta hỏi như vậy, họ thừa nhận: ‘Thưa vâng.’ Ta nói với họ như sau: ‘Vậy thì, thưa quý vị, các vị sẽ trở thành người sát sanh do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người lấy của không cho do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người không phạm hạnh do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người nói dối do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người nói lời đâm thọc do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người nói lời thô ác do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người nói lời vô ích do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người có lòng tham lam do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người có tâm sân hận do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người có tà kiến do một vị hóa thần tạo ra.’”

‘‘ඉස්සරනිම්මානං ඛො පන, භික්ඛවෙ, සාරතො පච්චාගච්ඡතං න හොති ඡන්දො වා වායාමො වා ඉදං වා කරණීයං ඉදං වා අකරණීයන්ති. ඉති කරණීයාකරණීයෙ ඛො පන සච්චතො ථෙතතො අනුපලබ්භියමානෙ මුට්ඨස්සතීනං අනාරක්ඛානං විහරතං න හොති පච්චත්තං සහධම්මිකො සමණවාදො. අයං ඛො මෙ, භික්ඛවෙ, තෙසු සමණබ්‍රාහ්මණෙසු එවංවාදීසු එවංදිට්ඨීසු දුතියො සහධම්මිකො නිග්ගහො හොති.

“Này các Tỳ khưu, đối với những người chấp thủ sự sáng tạo của một vị hóa thần làm cốt lõi, sẽ không có ý muốn hay nỗ lực rằng ‘việc này nên làm’ hay ‘việc này không nên làm’. Như vậy, khi việc nên làm và không nên làm không được tìm thấy một cách chân thật, vững chắc, thì đối với những người sống thất niệm, không phòng hộ, sẽ không có một chủ thuyết Sa-môn nào hợp với chánh pháp cho riêng họ. Này các Tỳ khưu, đây là sự khiển trách hợp pháp thứ hai của Ta đối với các Sa-môn, Bà-la-môn có thuyết như vậy, có kiến giải như vậy.

‘‘තත්‍ර, භික්ඛවෙ, යෙ තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – ‘යං කිං චායං පුරිසපුග්ගලො පටිසංවෙදෙති සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා සබ්බං තං අහෙතුඅප්පච්චයා’ති, ත්‍යාහං උපසඞ්කමිත්වා එවං වදාමි – ‘සච්චං කිර තුම්හෙ ආයස්මන්තො එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – යං කිං චායං පුරිසපුග්ගලො පටිසංවෙදෙති සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා සබ්බං තං අහෙතුඅප්පච්චයා’ති? තෙ ච මෙ එවං පුට්ඨා ‘ආමා’ති පටිජානන්ති. ත්‍යාහං එවං වදාමි – ‘තෙනහායස්මන්තො පාණාතිපාතිනො භවිස්සන්ති අහෙතුඅප්පච්චයා…පෙ… මිච්ඡාදිට්ඨිකා භවිස්සන්ති අහෙතුඅප්පච්චයා’’’.

‘‘අහෙතුඅප්පච්චයං [Pg.176] ඛො පන, භික්ඛවෙ, සාරතො පච්චාගච්ඡතං න හොති ඡන්දො වා වායාමො වා ඉදං වා කරණීයං ඉදං වා අකරණීයන්ති. ඉති කරණීයාකරණීයෙ ඛො පන සච්චතො ථෙතතො අනුපලබ්භියමානෙ මුට්ඨස්සතීනං අනාරක්ඛානං විහරතං න හොති පච්චත්තං සහධම්මිකො සමණවාදො. අයං ඛො මෙ, භික්ඛවෙ, තෙසු සමණබ්‍රාහ්මණෙසු එවංවාදීසු එවංදිට්ඨීසු තතියො සහධම්මිකො නිග්ගහො හොති.

Này các Tỳ khưu, đối với những người chấp thủ vào cốt lõi của thuyết vô nhân, vô duyên, thì không có ý muốn hay nỗ lực rằng ‘việc này nên làm’ hay ‘việc này không nên làm’. Như vậy, khi việc nên làm và không nên làm không được tìm thấy một cách chân thật, vững chắc, thì đối với những người sống thất niệm, không phòng hộ, không có sự tranh luận hợp pháp và riêng biệt của một Sa-môn. Này các Tỳ khưu, đây là sự khiển trách hợp pháp thứ ba của Ta đối với các Sa-môn, Bà-la-môn có lời nói và quan điểm như vậy.

‘‘ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි තිත්ථායතනානි යානි පණ්ඩිතෙහි සමනුයුඤ්ජියමානානි සමනුගාහියමානානි සමනුභාසියමානානි පරම්පි ගන්ත්වා අකිරියාය සණ්ඨහන්ති.

Này các Tỳ khưu, có ba cơ sở ngoại đạo này, khi được các bậc hiền trí thẩm vấn, tra xét, chất vấn, dù đi xa hơn nữa, chúng vẫn đứng vững trên thuyết vô hành.

‘‘අයං ඛො පන, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මො දෙසිතො අනිග්ගහිතො අසංකිලිට්ඨො අනුපවජ්ජො අප්පටිකුට්ඨො සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහි. කතමො ච, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මො දෙසිතො අනිග්ගහිතො අසංකිලිට්ඨො අනුපවජ්ජො අප්පටිකුට්ඨො සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහි? ඉමා ඡ ධාතුයොති, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මො දෙසිතො අනිග්ගහිතො අසංකිලිට්ඨො අනුපවජ්ජො අප්පටිකුට්ඨො සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහි. ඉමානි ඡ ඵස්සායතනානීති, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මො දෙසිතො අනිග්ගහිතො අසංකිලිට්ඨො අනුපවජ්ජො අප්පටිකුට්ඨො සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහි. ඉමෙ අට්ඨාරස මනොපවිචාරාති, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මො දෙසිතො අනිග්ගහිතො අසංකිලිට්ඨො අනුපවජ්ජො අප්පටිකුට්ඨො සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහි. ඉමානි චත්තාරි අරියසච්චානීති, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මො දෙසිතො අනිග්ගහිතො අසංකිලිට්ඨො අනුපවජ්ජො අප්පටිකුට්ඨො සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහි.

Này các Tỳ khưu, giáo pháp này đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Và này các Tỳ khưu, giáo pháp nào đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí? Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là sáu giới’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là sáu xứ xúc’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là mười tám sự thẩm sát của ý’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là bốn Thánh đế’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí.

‘‘ඉමා ඡ ධාතුයොති, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මො දෙසිතො අනිග්ගහිතො අසංකිලිට්ඨො අනුපවජ්ජො අප්පටිකුට්ඨො සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහීති. ඉති ඛො පනෙතං වුත්තං. කිඤ්චෙතං පටිච්ච වුත්තං? ඡයිමා, භික්ඛවෙ, ධාතුයො – පථවීධාතු, ආපොධාතු, තෙජොධාතු, වායොධාතු, ආකාසධාතු, විඤ්ඤාණධාතු. ඉමා ඡ ධාතුයොති, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මො දෙසිතො අනිග්ගහිතො අසංකිලිට්ඨො අනුපවජ්ජො අප්පටිකුට්ඨො සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහීති. ඉති යං තං වුත්තං, ඉදමෙතං පටිච්ච වුත්තං.

Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là sáu giới’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Điều này đã được nói như vậy. Dựa vào đâu mà điều này được nói? Này các Tỳ khưu, có sáu giới này: địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới, không giới, và thức giới. Giáo pháp ‘Đây là sáu giới’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Điều đã được nói như vậy là dựa vào đây mà nói.

‘‘ඉමානි [Pg.177] ඡ ඵස්සායතනානීති, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මො දෙසිතො අනිග්ගහිතො අසංකිලිට්ඨො අනුපවජ්ජො අප්පටිකුට්ඨො සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහීති. ඉති ඛො පනෙතං වුත්තං. කිඤ්චෙතං පටිච්ච වුත්තං? ඡයිමානි, භික්ඛවෙ, ඵස්සායතනානි – චක්ඛු ඵස්සායතනං, සොතං ඵස්සායතනං, ඝානං ඵස්සායතනං, ජිව්හා ඵස්සායතනං, කායො ඵස්සායතනං, මනො ඵස්සායතනං. ඉමානි ඡ ඵස්සායතනානීති, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මො දෙසිතො අනිග්ගහිතො අසංකිලිට්ඨො අනුපවජ්ජො අප්පටිකුට්ඨො සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහීති. ඉති යං තං වුත්තං, ඉදමෙතං පටිච්ච වුත්තං.

Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là sáu xứ xúc’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Điều này đã được nói như vậy. Dựa vào đâu mà điều này được nói? Này các Tỳ khưu, có sáu xứ xúc này: xứ xúc mắt, xứ xúc tai, xứ xúc mũi, xứ xúc lưỡi, xứ xúc thân, và xứ xúc ý. Giáo pháp ‘Đây là sáu xứ xúc’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Điều đã được nói như vậy là dựa vào đây mà nói.

‘‘ඉමෙ අට්ඨාරස මනොපවිචාරාති, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මො දෙසිතො අනිග්ගහිතො අසංකිලිට්ඨො අනුපවජ්ජො අප්පටිකුට්ඨො සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහීති. ඉති ඛො පනෙතං වුත්තං. කිඤ්චෙතං පටිච්ච වුත්තං? චක්ඛුනා රූපං දිස්වා සොමනස්සට්ඨානියං රූපං උපවිචරති දොමනස්සට්ඨානියං රූපං උපවිචරති උපෙක්ඛාට්ඨානියං රූපං උපවිචරති, සොතෙන සද්දං සුත්වා… ඝානෙන ගන්ධං ඝායිත්වා… ජිව්හාය රසං සායිත්වා… කායෙන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසිත්වා… මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය සොමනස්සට්ඨානියං ධම්මං උපවිචරති දොමනස්සට්ඨානියං ධම්මං උපවිචරති උපෙක්ඛාට්ඨානියං ධම්මං උපවිචරති. ඉමෙ අට්ඨාරස මනොපවිචාරාති, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මො දෙසිතො අනිග්ගහිතො අසංකිලිට්ඨො අනුපවජ්ජො අප්පටිකුට්ඨො සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහීති. ඉති යං තං වුත්තං, ඉදමෙතං පටිච්ච වුත්තං.

Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là mười tám sự thẩm sát của ý’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Điều này đã được nói như vậy. Dựa vào đâu mà điều này được nói? Khi mắt thấy sắc, người ấy thẩm sát sắc là cơ sở của hỷ, thẩm sát sắc là cơ sở của ưu, thẩm sát sắc là cơ sở của xả. Khi tai nghe tiếng... khi mũi ngửi mùi... khi lưỡi nếm vị... khi thân cảm xúc... khi ý biết pháp, người ấy thẩm sát pháp là cơ sở của hỷ, thẩm sát pháp là cơ sở của ưu, thẩm sát pháp là cơ sở của xả. Giáo pháp ‘Đây là mười tám sự thẩm sát của ý’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Điều đã được nói như vậy là dựa vào đây mà nói.

‘‘ඉමානි චත්තාරි අරියසච්චානීති, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මො දෙසිතො අනිග්ගහිතො අසංකිලිට්ඨො අනුපවජ්ජො අප්පටිකුට්ඨො සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහීති. ඉති ඛො පනෙතං වුත්තං. කිඤ්චෙතං පටිච්ච වුත්තං? ඡන්නං, භික්ඛවෙ, ධාතූනං උපාදාය ගබ්භස්සාවක්කන්ති හොති; ඔක්කන්තියා සති නාමරූපං, නාමරූපපච්චයා සළායතනං, සළායතනපච්චයා ඵස්සො, ඵස්සපච්චයා වෙදනා. වෙදියමානස්ස ඛො පනාහං, භික්ඛවෙ, ඉදං දුක්ඛන්ති පඤ්ඤපෙමි, අයං දුක්ඛසමුදයොති පඤ්ඤපෙමි, අයං දුක්ඛනිරොධොති පඤ්ඤපෙමි, අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදාති පඤ්ඤපෙමි.

Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là bốn Thánh đế’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Điều này đã được nói như vậy. Dựa vào đâu mà điều này được nói? Này các Tỳ khưu, do duyên sáu giới mà có sự nhập thai; khi có sự nhập thai thì có danh sắc; do duyên danh sắc mà có sáu xứ; do duyên sáu xứ mà có xúc; do duyên xúc mà có thọ. Này các Tỳ khưu, đối với người đang cảm thọ, Ta tuyên bố: ‘Đây là khổ’, Ta tuyên bố: ‘Đây là khổ tập’, Ta tuyên bố: ‘Đây là khổ diệt’, Ta tuyên bố: ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt’.

‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, දුක්ඛං අරියසච්චං? ජාතිපි දුක්ඛා, ජරාපි දුක්ඛා, ( ) මරණම්පි දුක්ඛං, සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසාපි දුක්ඛා, (අප්පියෙහි [Pg.178] සම්පයොගො දුක්ඛො, පියෙහි විප්පයොගො දුක්ඛො,) යම්පිච්ඡං න ලභති තම්පි දුක්ඛං. සංඛිත්තෙන පඤ්චුපාදානක්ඛන්ධා දුක්ඛා. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, දුක්ඛං අරියසච්චං.

Và này các Tỳ khưu, Thánh đế về Khổ là gì? Sanh là khổ, già là khổ, chết là khổ; sầu, bi, khổ, ưu, não cũng là khổ; điều mong muốn mà không được cũng là khổ. Tóm lại, năm thủ uẩn là khổ. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là Thánh đế về Khổ.

‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, දුක්ඛසමුදයං අරියසච්චං? අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා, සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං, විඤ්ඤාණපච්චයා නාමරූපං, නාමරූපපච්චයා සළායතනං, සළායතනපච්චයා ඵස්සො, ඵස්සපච්චයා වෙදනා, වෙදනාපච්චයා තණ්හා, තණ්හාපච්චයා උපාදානං, උපාදානපච්චයා භවො, භවපච්චයා ජාති, ජාතිපච්චයා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා සම්භවන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, දුක්ඛසමුදයං අරියසච්චං.

Này các Tỳ khưu, Thánh đế về sự tập khởi của khổ là gì? Do vô minh duyên, các hành sanh khởi; do hành duyên, thức sanh khởi; do thức duyên, danh sắc sanh khởi; do danh sắc duyên, sáu xứ sanh khởi; do sáu xứ duyên, xúc sanh khởi; do xúc duyên, thọ sanh khởi; do thọ duyên, ái sanh khởi; do ái duyên, thủ sanh khởi; do thủ duyên, hữu sanh khởi; do hữu duyên, sanh sanh khởi; do sanh duyên, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là Thánh đế về sự tập khởi của khổ.

‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, දුක්ඛනිරොධං අරියසච්චං? අවිජ්ජාය ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො, සඞ්ඛාරනිරොධා විඤ්ඤාණනිරොධො, විඤ්ඤාණනිරොධා නාමරූපනිරොධො, නාමරූපනිරොධා සළායතනනිරොධො, සළායතනනිරොධා ඵස්සනිරොධො, ඵස්සනිරොධා වෙදනානිරොධො, වෙදනානිරොධා තණ්හානිරොධො, තණ්හානිරොධා උපාදානනිරොධො, උපාදානනිරොධා භවනිරොධො, භවනිරොධා ජාතිනිරොධො, ජාතිනිරොධා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා නිරුජ්ඣන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොති. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, දුක්ඛනිරොධං අරියසච්චං.

Này các Tỳ khưu, Thánh đế về sự đoạn diệt của khổ là gì? Chính do sự ly tham và đoạn diệt vô minh một cách hoàn toàn không còn dư tàn nên hành diệt; do hành diệt nên thức diệt; do thức diệt nên danh sắc diệt; do danh sắc diệt nên sáu xứ diệt; do sáu xứ diệt nên xúc diệt; do xúc diệt nên thọ diệt; do thọ diệt nên ái diệt; do ái diệt nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt; do hữu diệt nên sanh diệt; do sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não đều được đoạn diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là Thánh đế về sự đoạn diệt của khổ.

‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා අරියසච්චං? අයමෙව අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො, සෙය්‍යථිදං – සම්මාදිට්ඨි, සම්මාසඞ්කප්පො, සම්මාවාචා, සම්මාකම්මන්තො, සම්මාආජීවො, සම්මාවායාමො, සම්මාසති, සම්මාසමාධි. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා අරියසච්චං. ‘ඉමානි චත්තාරි අරියසච්චානී’ති, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මො දෙසිතො අනිග්ගහිතො අසංකිලිට්ඨො අනුපවජ්ජො අප්පටිකුට්ඨො සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහීති. ඉති යං තං වුත්තං ඉදමෙතං පටිච්ච වුත්ත’’න්ති. පඨමං.

Này các Tỳ khưu, Thánh đế về con đường đưa đến sự đoạn diệt của khổ là gì? Chính là Thánh đạo Tám ngành này, tức là: chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là Thánh đế về con đường đưa đến sự đoạn diệt của khổ. Này các Tỳ khưu, 'Đây là bốn Thánh đế', Pháp này đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không đáng bị chỉ trích, không thể bị khinh chê bởi các Sa-môn, Bà-la-môn, và những người có trí. Lời đã được nói ra như vậy là do duyên vào điều này mà được nói. (Kinh) thứ nhất.

63. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, අමාතාපුත්තිකානි භයානීති අස්සුතවා පුථුජ්ජනො භාසති. කතමානි තීණි? හොති සො, භික්ඛවෙ, සමයො යං [Pg.179] මහාඅග්ගිඩාහො වුට්ඨාති. මහාඅග්ගිඩාහෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, වුට්ඨිතෙ තෙන ගාමාපි ඩය්හන්ති නිගමාපි ඩය්හන්ති නගරාපි ඩය්හන්ති. ගාමෙසුපි ඩය්හමානෙසු නිගමෙසුපි ඩය්හමානෙසු නගරෙසුපි ඩය්හමානෙසු තත්ථ මාතාපි පුත්තං නප්පටිලභති, පුත්තොපි මාතරං නප්පටිලභති. ඉදං, භික්ඛවෙ, පඨමං අමාතාපුත්තිකං භයන්ති අස්සුතවා පුථුජ්ජනො භාසති.

63. Này các Tỳ khưu, kẻ phàm phu ít nghe nói rằng: 'Có ba nỗi sợ hãi này, nơi đó mẹ con không thể nhận ra nhau'. Ba nỗi sợ hãi ấy là gì? Này các Tỳ khưu, có khi một trận đại hỏa hoạn xảy ra. Này các Tỳ khưu, khi trận đại hỏa hoạn xảy ra, nó thiêu rụi các làng mạc, thị trấn, và thành phố. Khi các làng mạc, thị trấn, và thành phố bị thiêu rụi, ở đó mẹ không tìm thấy con, con cũng không tìm thấy mẹ. Này các Tỳ khưu, kẻ phàm phu ít nghe nói rằng: 'Đây là nỗi sợ hãi thứ nhất, nơi đó mẹ con không thể nhận ra nhau'.

‘‘පුන චපරං, භික්ඛවෙ, හොති සො සමයො යං මහාමෙඝො වුට්ඨාති. මහාමෙඝෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, වුට්ඨිතෙ මහාඋදකවාහකො සඤ්ජායති. මහාඋදකවාහකෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, සඤ්ජායන්තෙ තෙන ගාමාපි වුය්හන්ති නිගමාපි වුය්හන්ති නගරාපි වුය්හන්ති. ගාමෙසුපි වුය්හමානෙසු නිගමෙසුපි වුය්හමානෙසු නගරෙසුපි වුය්හමානෙසු තත්ථ මාතාපි පුත්තං නප්පටිලභති, පුත්තොපි මාතරං නප්පටිලභති. ඉදං, භික්ඛවෙ, දුතියං අමාතාපුත්තිකං භයන්ති අස්සුතවා පුථුජ්ජනො භාසති.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, có khi một trận mưa lớn xảy ra. Này các Tỳ khưu, khi trận mưa lớn xảy ra, một trận lụt lớn phát sanh. Này các Tỳ khưu, khi trận lụt lớn phát sanh, nó cuốn trôi các làng mạc, thị trấn, và thành phố. Khi các làng mạc, thị trấn, và thành phố bị cuốn trôi, ở đó mẹ không tìm thấy con, con cũng không tìm thấy mẹ. Này các Tỳ khưu, kẻ phàm phu ít nghe nói rằng: 'Đây là nỗi sợ hãi thứ hai, nơi đó mẹ con không thể nhận ra nhau'.

‘‘පුන චපරං, භික්ඛවෙ, හොති සො සමයො යං භයං හොති අටවිසඞ්කොපො, චක්කසමාරුළ්හා ජානපදා පරියායන්ති. භයෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, සති අටවිසඞ්කොපෙ චක්කසමාරුළ්හෙසු ජානපදෙසු පරියායන්තෙසු තත්ථ මාතාපි පුත්තං නප්පටිලභති, පුත්තොපි මාතරං නප්පටිලභති. ඉදං, භික්ඛවෙ, තතියං අමාතාපුත්තිකං භයන්ති අස්සුතවා පුථුජ්ජනො භාසති. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි අමාතාපුත්තිකානි භයානීති අස්සුතවා පුථුජ්ජනො භාසති.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, có khi có nỗi sợ hãi về giặc cướp trong rừng, dân chúng trong xứ phải chất đồ lên xe và di tản. Này các Tỳ khưu, khi có nỗi sợ hãi về giặc cướp trong rừng, dân chúng trong xứ phải chất đồ lên xe và di tản, ở đó mẹ không tìm thấy con, con cũng không tìm thấy mẹ. Này các Tỳ khưu, kẻ phàm phu ít nghe nói rằng: 'Đây là nỗi sợ hãi thứ ba, nơi đó mẹ con không thể nhận ra nhau'. Này các Tỳ khưu, kẻ phàm phu ít nghe nói rằng: 'Đây là ba nỗi sợ hãi, nơi đó mẹ con không thể nhận ra nhau'.

‘‘තානි ඛො පනිමානි, භික්ඛවෙ, තීණි සමාතාපුත්තිකානියෙව භයානි අමාතාපුත්තිකානි භයානීති අස්සුතවා පුථුජ්ජනො භාසති. කතමානි තීණි? හොති සො, භික්ඛවෙ, සමයො යං මහාඅග්ගිඩාහො වුට්ඨාති. මහාඅග්ගිඩාහෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, වුට්ඨිතෙ තෙන ගාමාපි ඩය්හන්ති නිගමාපි ඩය්හන්ති නගරාපි ඩය්හන්ති. ගාමෙසුපි ඩය්හමානෙසු නිගමෙසුපි ඩය්හමානෙසු නගරෙසුපි ඩය්හමානෙසු හොති සො සමයො යං කදාචි කරහචි මාතාපි පුත්තං පටිලභති, පුත්තොපි මාතරං පටිලභති. ඉදං, භික්ඛවෙ, පඨමං සමාතාපුත්තිකංයෙව භයං අමාතාපුත්තිකං භයන්ති අස්සුතවා පුථුජ්ජනො භාසති.

Này các Tỳ khưu, có ba nỗi sợ hãi này, thực sự là nơi mẹ con có thể nhận ra nhau, nhưng kẻ phàm phu ít nghe lại nói rằng đó là những nỗi sợ hãi nơi mẹ con không thể nhận ra nhau. Ba nỗi sợ hãi ấy là gì? Này các Tỳ khưu, có khi một trận đại hỏa hoạn xảy ra. Này các Tỳ khưu, khi trận đại hỏa hoạn xảy ra, nó thiêu rụi các làng mạc, thị trấn, và thành phố. Khi các làng mạc, thị trấn, và thành phố bị thiêu rụi, có khi, vào một lúc nào đó, mẹ tìm thấy con, và con tìm thấy mẹ. Này các Tỳ khưu, đây là nỗi sợ hãi thứ nhất, thực sự là nơi mẹ con có thể nhận ra nhau, nhưng kẻ phàm phu ít nghe lại nói rằng đó là nỗi sợ hãi nơi mẹ con không thể nhận ra nhau.

‘‘පුන [Pg.180] චපරං, භික්ඛවෙ, හොති සො සමයො යං මහාමෙඝො වුට්ඨාති. මහාමෙඝෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, වුට්ඨිතෙ මහාඋදකවාහකො සඤ්ජායති. මහාඋදකවාහකෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, සඤ්ජාතෙ තෙන ගාමාපි වුය්හන්ති නිගමාපි වුය්හන්ති නගරාපි වුය්හන්ති. ගාමෙසුපි වුය්හමානෙසු නිගමෙසුපි වුය්හමානෙසු නගරෙසුපි වුය්හමානෙසු හොති සො සමයො යං කදාචි කරහචි මාතාපි පුත්තං පටිලභති, පුත්තොපි මාතරං පටිලභති. ඉදං, භික්ඛවෙ, දුතියං සමාතාපුත්තිකංයෙව භයං අමාතාපුත්තිකං භයන්ති අස්සුතවා පුථුජ්ජනො භාසති.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, có khi một trận mưa lớn xảy ra. Này các Tỳ khưu, khi trận mưa lớn xảy ra, một trận lụt lớn phát sanh. Này các Tỳ khưu, khi trận lụt lớn phát sanh, nó cuốn trôi các làng mạc, thị trấn, và thành phố. Khi các làng mạc, thị trấn, và thành phố bị cuốn trôi, có khi, vào một lúc nào đó, mẹ tìm thấy con, và con tìm thấy mẹ. Này các Tỳ khưu, đây là nỗi sợ hãi thứ hai, thực sự là nơi mẹ con có thể nhận ra nhau, nhưng kẻ phàm phu ít nghe lại nói rằng đó là nỗi sợ hãi nơi mẹ con không thể nhận ra nhau.

‘‘පුන චපරං, භික්ඛවෙ, හොති සො සමයො යං භයං හොති අටවිසඞ්කොපො, චක්කසමාරුළ්හා ජානපදා පරියායන්ති. භයෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, සති අටවිසඞ්කොපෙ චක්කසමාරුළ්හෙසු ජානපදෙසු පරියායන්තෙසු හොති සො සමයො යං කදාචි කරහචි මාතාපි පුත්තං පටිලභති, පුත්තොපි මාතරං පටිලභති. ඉදං, භික්ඛවෙ, තතියං සමාතාපුත්තිකංයෙව භයං අමාතාපුත්තිකං භයන්ති අස්සුතවා පුථුජ්ජනො භාසති. ‘‘ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි සමාතාපුත්තිකානියෙව භයානි අමාතාපුත්තිකානි භයානීති අස්සුතවා පුථුජ්ජනො භාසති’’.

Này các Tỳ khưu, lại nữa, có trường hợp khi có sự nguy hiểm, có sự tàn phá của giặc cướp trong rừng, dân chúng trong xứ chất đồ lên xe rồi chạy trốn. Này các Tỳ khưu, khi có sự nguy hiểm, có sự tàn phá của giặc cướp, khi dân chúng trong xứ chất đồ lên xe rồi chạy trốn, có trường hợp thỉnh thoảng, đôi khi, mẹ có thể gặp lại con, con cũng có thể gặp lại mẹ. Này các Tỳ khưu, sự nguy hiểm thứ ba này, vốn là sự nguy hiểm có mẹ có con, lại được kẻ phàm phu ít nghe gọi là sự nguy hiểm không mẹ không con. Này các Tỳ khưu, ba sự nguy hiểm này vốn là những sự nguy hiểm có mẹ có con, lại được kẻ phàm phu ít nghe gọi là những sự nguy hiểm không mẹ không con.

‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, අමාතාපුත්තිකානි භයානි. කතමානි තීණි? ජරාභයං, බ්‍යාධිභයං, මරණභයන්ති. න, භික්ඛවෙ, මාතා පුත්තං ජීරමානං එවං ලභති – ‘අහං ජීරාමි, මා මෙ පුත්තො ජීරී’ති; පුත්තො වා පන මාතරං ජීරමානං න එවං ලභති – ‘අහං ජීරාමි, මා මෙ මාතා ජීරී’’’ති.

Này các Tỳ khưu, có ba sự nguy hiểm không mẹ không con này. Ba sự nguy hiểm nào? Sự nguy hiểm của tuổi già, sự nguy hiểm của bệnh tật, và sự nguy hiểm của cái chết. Này các Tỳ khưu, người mẹ không thể có được điều này đối với người con đang già đi: ‘Ta sẽ già, mong rằng con của ta đừng già đi;’ và người con cũng không thể có được điều này đối với người mẹ đang già đi: ‘Con sẽ già, mong rằng mẹ của con đừng già đi.’

‘‘න, භික්ඛවෙ, මාතා පුත්තං බ්‍යාධියමානං එවං ලභති – ‘අහං බ්‍යාධියාමි, මා මෙ පුත්තො බ්‍යාධියී’ති; පුත්තො වා පන මාතරං බ්‍යාධියමානං න එවං ලභති – ‘අහං බ්‍යාධියාමි, මා මෙ මාතා බ්‍යාධියී’’’ති.

Này các Tỳ khưu, người mẹ không thể có được điều này đối với người con đang bị bệnh: ‘Ta sẽ bị bệnh, mong rằng con của ta đừng bị bệnh;’ và người con cũng không thể có được điều này đối với người mẹ đang bị bệnh: ‘Con sẽ bị bệnh, mong rằng mẹ của con đừng bị bệnh.’

‘‘න, භික්ඛවෙ, මාතා පුත්තං මීයමානං එවං ලභති – ‘අහං මීයාමි, මා මෙ පුත්තො මීයී’ති; පුත්තො වා පන මාතරං මීයමානං න එවං ලභති – ‘අහං මීයාමි, මා මෙ මාතා මීයී’ති. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි අමාතාපුත්තිකානි භයානී’’ති.

Này các Tỳ khưu, người mẹ không thể có được điều này đối với người con đang hấp hối: ‘Ta sẽ chết, mong rằng con của ta đừng chết;’ và người con cũng không thể có được điều này đối với người mẹ đang hấp hối: ‘Con sẽ chết, mong rằng mẹ của con đừng chết.’ Này các Tỳ khưu, đây là ba sự nguy hiểm không mẹ không con.

‘‘අත්ථි, භික්ඛවෙ, මග්ගො අත්ථි පටිපදා ඉමෙසඤ්ච තිණ්ණං සමාතාපුත්තිකානං භයානං ඉමෙසඤ්ච තිණ්ණං අමාතාපුත්තිකානං භයානං පහානාය සමතික්කමාය සංවත්තති. කතමො ච, භික්ඛවෙ, මග්ගො කතමා ච පටිපදා [Pg.181] ඉමෙසඤ්ච තිණ්ණං සමාතාපුත්තිකානං භයානං ඉමෙසඤ්ච තිණ්ණං අමාතාපුත්තිකානං භයානං පහානාය සමතික්කමාය සංවත්තති? අයමෙව අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො, සෙය්‍යථිදං – සම්මාදිට්ඨි, සම්මාසඞ්කපො, සම්මාවාචා, සම්මාකම්මන්තො, සම්මාආජීවො, සම්මාවායාමො, සම්මාසති, සම්මාසමාධි. අයං ඛො, භික්ඛවෙ, මග්ගො අයං පටිපදා ඉමෙසඤ්ච තිණ්ණං සමාතාපුත්තිකානං භයානං ඉමෙසඤ්ච තිණ්ණං අමාතාපුත්තිකානං භයානං පහානාය සමතික්කමාය සංවත්තතී’’ති. දුතියං.

Này các Tỳ khưu, có con đường, có pháp hành đưa đến sự từ bỏ, sự vượt qua ba sự nguy hiểm có mẹ có con này và ba sự nguy hiểm không mẹ không con này. Này các Tỳ khưu, con đường nào, pháp hành nào đưa đến sự từ bỏ, sự vượt qua ba sự nguy hiểm có mẹ có con này và ba sự nguy hiểm không mẹ không con này? Chính là Bát Thánh Đạo này, tức là: chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định. Này các Tỳ khưu, đây chính là con đường, đây chính là pháp hành đưa đến sự từ bỏ, sự vượt qua ba sự nguy hiểm có mẹ có con này và ba sự nguy hiểm không mẹ không con này. Hết phẩm thứ hai.

3. වෙනාගපුරසුත්තං

3. Kinh Venāgapura

64. එකං සමයං භගවා කොසලෙසු චාරිකං චරමානො මහතා භික්ඛුසඞ්ඝෙන සද්ධිං යෙන වෙනාගපුරං නාම කොසලානං බ්‍රාහ්මණගාමො තදවසරි. අස්සොසුං ඛො වෙනාගපුරිකා බ්‍රාහ්මණගහපතිකා – ‘‘සමණො ඛලු, භො, ගොතමො සක්‍යපුත්තො සක්‍යකුලා පබ්බජිතො වෙනාගපුරං අනුප්පත්තො. තං ඛො පන භවන්තං ගොතමං එවං කල්‍යාණො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගතො – ‘ඉතිපි සො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවා’ති. සො ඉමං ලොකං සදෙවකං සමාරකං සබ්‍රහ්මකං සස්සමණබ්‍රාහ්මණිං පජං සදෙවමනුස්සං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙති. සො ධම්මං දෙසෙති ආදිකල්‍යාණං මජ්ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්ථං සබ්‍යඤ්ජනං, කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං පකාසෙති. සාධු ඛො පන තථාරූපානං අරහතං දස්සනං හොතී’’ති.

64. Một thời, Thế Tôn đang du hành ở xứ Kosala cùng với đại chúng Tỳ khưu, Ngài đã đi đến một ngôi làng Bà la môn của xứ Kosala tên là Venāgapura. Các vị Bà la môn và gia chủ ở Venāgapura đã nghe rằng: ‘Này quý vị, nghe nói Sa-môn Gotama, là con trai của dòng họ Sakya, đã xuất gia từ dòng họ Sakya, đã đến Venāgapura. Tiếng lành đồn xa về Tôn giả Gotama ấy được truyền đi như sau: “Thế Tôn ấy là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.” Ngài, sau khi tự mình chứng ngộ với thắng trí, đã tuyên thuyết về thế giới này cùng với cõi trời, cõi Ma vương, cõi Phạm thiên, cùng với chúng Sa-môn và Bà la môn, cùng với các loài chư thiên và loài người. Ngài thuyết giảng giáo pháp toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn tự; Ngài trình bày đời sống phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Thật tốt lành thay, được yết kiến các bậc A-la-hán như vậy.’

අථ ඛො වෙනාගපුරිකා බ්‍රාහ්මණගහපතිකා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා අප්පෙකච්චෙ භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු, අප්පෙකච්චෙ භගවතා සද්ධිං සම්මොදිංසු, සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු, අප්පෙකච්චෙ යෙන භගවා තෙනඤ්ජලිං පණාමෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු, අප්පෙකච්චෙ නාමගොත්තං සාවෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු, අප්පෙකච්චෙ තුණ්හීභූතා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නො ඛො වෙනාගපුරිකො වච්ඡගොත්තො බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං එතදවොච –

Rồi các vị Bà la môn và gia chủ ở Venāgapura đã đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, một số người đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên, một số người cùng với Thế Tôn nói lời chào hỏi thân mật, sau khi trao đổi những lời nói đáng ghi nhớ, thân mật, họ ngồi xuống một bên, một số người chắp tay hướng về phía Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên, một số người xưng tên và họ rồi ngồi xuống một bên, một số người im lặng rồi ngồi xuống một bên. Khi đang ngồi một bên, vị Bà la môn Vacchagotta người làng Venāgapura đã bạch với Thế Tôn điều này:

‘‘අච්ඡරියං[Pg.182], භො ගොතම, අබ්භුතං, භො ගොතම! යාවඤ්චිදං භොතො ගොතමස්ස විප්පසන්නානි ඉන්ද්‍රියානි, පරිසුද්ධො ඡවිවණ්ණො පරියොදාතො. සෙය්‍යථාපි, භො ගොතම, සාරදං බදරපණ්ඩුං පරිසුද්ධං හොති පරියොදාතං; එවමෙවං භොතො ගොතමස්ස විප්පසන්නානි ඉන්ද්‍රියානි පරිසුද්ධො ඡවිවණ්ණො පරියොදාතො. සෙය්‍යථාපි, භො ගොතම, තාලපක්කං සම්පති බන්ධනා පමුත්තං පරිසුද්ධං හොති පරියොදාතං; එවමෙවං භොතො ගොතමස්ස විප්පසන්නානි ඉන්ද්‍රියානි පරිසුද්ධො ඡවිවණ්ණො පරියොදාතො. සෙය්‍යථාපි, භො ගොතම, නෙක්ඛං ජම්බොනදං දක්ඛකම්මාරපුත්තසුපරිකම්මකතං උක්කාමුඛෙ සුකුසලසම්පහට්ඨං පණ්ඩුකම්බලෙ නික්ඛිත්තං භාසතෙ ච තපතෙ ච විරොචති ච; එවමෙවං භොතො ගොතමස්ස විප්පසන්නානි ඉන්ද්‍රියානි පරිසුද්ධො ඡවිවණ්ණො පරියොදාතො. යානි තානි, භො ගොතම, උච්චාසයනමහාසයනානි, සෙය්‍යථිදං – ආසන්දි පල්ලඞ්කො ගොනකො චිත්තකො පටිකා පටලිකා තූලිකා විකතිකා උද්දලොමී එකන්තලොමී කට්ටිස්සං කොසෙය්‍යං කුත්තකං හත්ථත්ථරං අස්සත්ථරං රථත්ථරං අජිනප්පවෙණී කදලිමිගපවරපච්චත්ථරණං සඋත්තරච්ඡදං උභතොලොහිතකූපධානං, එවරූපානං නූන භවං ගොතමො උච්චාසයනමහාසයනානං නිකාමලාභී අකිච්ඡලාභී අකසිරලාභී’’ති.

“Thật là hy hữu, thưa Tôn giả Gotama! Thật là vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Các căn của Tôn giả Gotama thật là trong sáng, màu da thật là thanh tịnh, trong sạch! Ví như, thưa Tôn giả Gotama, trái táo dại mùa thu chín muồi, thật thanh tịnh, trong sạch; cũng vậy, các căn của Tôn giả Gotama thật trong sáng, màu da thật thanh tịnh, trong sạch. Ví như, thưa Tôn giả Gotama, trái thốt nốt chín vừa rụng khỏi cuống, thật thanh tịnh, trong sạch; cũng vậy, các căn của Tôn giả Gotama thật trong sáng, màu da thật thanh tịnh, trong sạch. Ví như, thưa Tôn giả Gotama, một đồng tiền vàng Diêm-phù-đàn, do người thợ vàng khéo léo hay con của người thợ vàng tài ba chế tác, được nung kỹ trong lò, đặt trên tấm vải màu vàng nhạt, nó chiếu sáng, rực rỡ, và chói lọi; cũng vậy, các căn của Tôn giả Gotama thật trong sáng, màu da thật thanh tịnh, trong sạch. Thưa Tôn giả Gotama, những loại giường cao và giường lớn như sau: ghế dài, ngai, thảm lông dài, thảm len nhiều màu, thảm len trắng, thảm len thêu hoa, nệm bông gòn, thảm len thêu hình sư tử, cọp, thảm len có lông hai bên, thảm len có lông một bên, thảm có đính vàng bạc châu báu, thảm lụa có đính châu báu, thảm len đủ cho mười sáu vũ nữ đứng múa, tấm trải lưng voi, tấm trải lưng ngựa, tấm trải trên xe, tấm trải làm bằng da sơn dương, tấm trải quý làm bằng da linh dương, có lọng che màu đỏ bên trên, có gối màu đỏ ở hai đầu. Chắc hẳn Tôn giả Gotama có thể tùy ý muốn, không khó khăn, không mệt nhọc, mà có được những loại giường cao và giường lớn như vậy phải không?”

‘‘යානි ඛො පන තානි, බ්‍රාහ්මණ, උච්චාසයනමහාසයනානි, සෙය්‍යථිදං – ආසන්දි පල්ලඞ්කො ගොනකො චිත්තකො පටිකා පටලිකා තූලිකා විකතිකා උද්දලොමී එකන්තලොමී කට්ටිස්සං කොසෙය්‍යං කුත්තකං හත්ථත්ථරං අස්සත්ථරං රථත්ථරං අජිනප්පවෙණී කදලිමිගපවරපච්චත්ථරණං සඋත්තරච්ඡදං උභතොලොහිතකූපධානං. දුල්ලභානි තානි පබ්බජිතානං ලද්ධා ච පන න කප්පන්ති.

“Này Bà-la-môn, những loại giường cao và giường lớn ấy, như là: ghế dài, ngai, thảm lông dài, thảm len nhiều màu, thảm len trắng, thảm len thêu hoa, nệm bông gòn, thảm len thêu hình sư tử, cọp, thảm len có lông hai bên, thảm len có lông một bên, thảm có đính vàng bạc châu báu, thảm lụa có đính châu báu, thảm len đủ cho mười sáu vũ nữ đứng múa, tấm trải lưng voi, tấm trải lưng ngựa, tấm trải trên xe, tấm trải làm bằng da sơn dương, tấm trải quý làm bằng da linh dương, có lọng che màu đỏ bên trên, có gối màu đỏ ở hai đầu. Những thứ ấy, người xuất gia khó có được, và dù có được cũng không được phép dùng.”

‘‘තීණි ඛො, ඉමානි, බ්‍රාහ්මණ, උච්චාසයනමහාසයනානි, යෙසාහං එතරහි නිකාමලාභී අකිච්ඡලාභී අකසිරලාභී. කතමානි තීණි? දිබ්බං උච්චාසයනමහාසයනං, බ්‍රහ්මං උච්චාසයනමහාසයනං, අරියං උච්චාසයනමහාසයනං. ඉමානි ඛො, බ්‍රාහ්මණ, තීණි උච්චාසයනමහාසයනානි, යෙසාහං එතරහි නිකාමලාභී අකිච්ඡලාභී අකසිරලාභී’’ති.

“Này Bà-la-môn, có ba loại giường cao và giường lớn này, mà Ta hiện nay có thể tùy ý muốn, không khó khăn, không mệt nhọc mà có được. Thế nào là ba? Giường cao và giường lớn thuộc cõi trời, giường cao và giường lớn thuộc cõi Phạm thiên, giường cao và giường lớn thuộc bậc Thánh. Này Bà-la-môn, đây là ba loại giường cao và giường lớn mà Ta hiện nay có thể tùy ý muốn, không khó khăn, không mệt nhọc mà có được.”

‘‘කතමං [Pg.183] පන තං, භො ගොතම, දිබ්බං උච්චාසයනමහාසයනං, යස්ස භවං ගොතමො එතරහි නිකාමලාභී අකිච්ඡලාභී අකසිරලාභී’’ති? ‘‘ඉධාහං, බ්‍රාහ්මණ, යං ගාමං වා නිගමං වා උපනිස්සාය විහරාමි, සො පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය තමෙව ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය පවිසාමි. සො පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතපටික්කන්තො වනන්තඤ්ඤෙව පවිසාමි. සො යදෙව තත්ථ හොන්ති තිණානි වා පණ්ණානි වා තානි එකජ්ඣං සඞ්ඝරිත්වා නිසීදාමි පල්ලඞ්කං ආභුජිත්වා උජුං කායං පණිධාය පරිමුඛං සතිං උපට්ඨපෙත්වා. සො විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරාමි; විතක්කවිචාරානං වූපසමා අජ්ඣත්තං සම්පසාදනං චෙතසො එකොදිභාවං අවිතක්කං අවිචාරං සමාධිජං පීතිසුඛං දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරාමි; පීතියා ච විරාගා උපෙක්ඛකො ච විහරාමි සතො ච සම්පජානො සුඛඤ්ච කායෙන පටිසංවෙදෙමි, යං තං අරියා ආචික්ඛන්ති – ‘උපෙක්ඛකො සතිමා සුඛවිහාරී’ති තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරාමි; සුඛස්ස ච පහානා දුක්ඛස්ස ච පහානා පුබ්බෙව සොමනස්සදොමනස්සානං අත්ථඞ්ගමා අදුක්ඛමසුඛං උපෙක්ඛාසතිපාරිසුද්ධිං චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරාමි. සො චෙ අහං, බ්‍රාහ්මණ, එවංභූතො චඞ්කමාමි, දිබ්බො මෙ එසො තස්මිං සමයෙ චඞ්කමො හොති. සො චෙ අහං, බ්‍රාහ්මණ, එවංභූතො තිට්ඨාමි, දිබ්බං මෙ එතං තස්මිං සමයෙ ඨානං හොති. සො චෙ අහං, බ්‍රාහ්මණ, එවංභූතො නිසීදාමි, දිබ්බං මෙ එතං තස්මිං සමයෙ ආසනං හොති. සො චෙ අහං, බ්‍රාහ්මණ, එවංභූතො සෙය්‍යං කප්පෙමි, දිබ්බං මෙ එතං තස්මිං සමයෙ උච්චාසයනමහාසයනං හොති. ඉදං ඛො, බ්‍රාහ්මණ, දිබ්බං උච්චාසයනමහාසයනං, යස්සාහං එතරහි නිකාමලාභී අකිච්ඡලාභී අකසිරලාභී’’ති.

“Thưa Tôn giả Gotama, thế nào là giường cao và giường lớn thuộc cõi trời mà Tôn giả hiện nay có thể tùy ý muốn, không khó khăn, không mệt nhọc mà có được?” “Này Bà-la-môn, ở đây, Ta trú ngụ gần một làng hay một thị trấn nào đó. Vào buổi sáng, Ta đắp y, mang bát, vào làng hay thị trấn ấy để khất thực. Sau bữa ăn, khi đã đi khất thực về, Ta đi vào một khu rừng. Ở đấy, Ta nhặt bất cứ cỏ hay lá cây nào có được, gom chúng lại một chỗ, rồi ngồi xuống, xếp bằng kiết-già, giữ thân ngay thẳng, an trú chánh niệm trước mặt. Ta ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ; do diệt tầm và tứ, Ta chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội tĩnh nhất tâm; do ly hỷ, Ta trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là ‘xả niệm lạc trú’, chứng và trú Thiền thứ ba; do xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, Ta chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh. Này Bà-la-môn, khi ở trong trạng thái như vậy, nếu Ta đi kinh hành, thì lúc ấy, sự kinh hành của Ta là sự kinh hành của cõi trời. Này Bà-la-môn, khi ở trong trạng thái như vậy, nếu Ta đứng, thì lúc ấy, chỗ đứng của Ta là chỗ đứng của cõi trời. Này Bà-la-môn, khi ở trong trạng thái như vậy, nếu Ta ngồi, thì lúc ấy, chỗ ngồi của Ta là chỗ ngồi của cõi trời. Này Bà-la-môn, khi ở trong trạng thái như vậy, nếu Ta nằm, thì lúc ấy, chỗ nằm của Ta là giường cao và giường lớn của cõi trời. Này Bà-la-môn, đây chính là giường cao và giường lớn thuộc cõi trời mà Ta hiện nay có thể tùy ý muốn, không khó khăn, không mệt nhọc mà có được.”

‘‘අච්ඡරියං, භො ගොතම, අබ්භුතං, භො ගොතම! කො චඤ්ඤො එවරූපස්ස දිබ්බස්ස උච්චාසයනමහාසයනස්ස නිකාමලාභී භවිස්සති අකිච්ඡලාභී අකසිරලාභී, අඤ්ඤත්‍ර භොතා ගොතමෙන!

“Thật là hy hữu, thưa Tôn giả Gotama! Thật là vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Ngoài Tôn giả Gotama ra, còn có ai khác có thể tùy ý muốn, không khó khăn, không mệt nhọc mà có được loại giường cao và giường lớn thuộc cõi trời như vậy!”

‘‘කතමං පන තං, භො ගොතම, බ්‍රහ්මං උච්චාසයනමහාසයනං, යස්ස භවං ගොතමො එතරහි නිකාමලාභී අකිච්ඡලාභී අකසිරලාභී’’ති? ‘‘ඉධාහං, බ්‍රාහ්මණ, යං ගාමං වා නිගමං වා උපනිස්සාය විහරාමි, සො පුබ්බණ්හසමයං [Pg.184] නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය තමෙව ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය පවිසාමි. සො පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතපටික්කන්තො වනන්තඤ්ඤෙව පවිසාමි. සො යදෙව තත්ථ හොන්ති තිණානි වා පණ්ණානි වා තානි එකජ්ඣං සඞ්ඝරිත්වා නිසීදාමි පල්ලඞ්කං ආභුජිත්වා උජුං කායං පණිධාය පරිමුඛං සතිං උපට්ඨපෙත්වා. සො මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා එකං දිසං ඵරිත්වා විහරාමි, තථා දුතියං, තථා තතියං, තථා චතුත්ථං, ඉති උද්ධමධො තිරියං සබ්බධි සබ්බත්තතාය සබ්බාවන්තං ලොකං මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්‍යාපජ්ඣෙන ඵරිත්වා විහරාමි. කරුණාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… මුදිතාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා එකං දිසං ඵරිත්වා විහරාමි, තථා දුතියං, තථා තතියං, තථා චතුත්ථං, ඉති උද්ධමධො තිරියං සබ්බධි සබ්බත්තතාය සබ්බාවන්තං ලොකං උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්‍යාපජ්ඣෙන ඵරිත්වා විහරාමි. සො චෙ අහං, බ්‍රාහ්මණ, එවංභූතො චඞ්කමාමි, බ්‍රහ්මා මෙ එසො තස්මිං සමයෙ චඞ්කමො හොති. සො චෙ අහං, බ්‍රාහ්මණ, එවංභූතො තිට්ඨාමි…පෙ… නිසීදාමි…පෙ… සෙය්‍යං කප්පෙමි, බ්‍රහ්මං මෙ එතං තස්මිං සමයෙ උච්චාසයනමහාසයනං හොති. ඉදං ඛො, බ්‍රාහ්මණ, බ්‍රහ්මං උච්චාසයනමහාසයනං, යස්සාහං එතරහි නිකාමලාභී අකිච්ඡලාභී අකසිරලාභී’’ති.

“Thưa Tôn giả Gotama, thế nào là giường nằm cao sang và tuyệt hảo thuộc cõi Phạm thiên, mà Tôn giả Gotama hiện nay có được theo ý muốn, có được không khó khăn, có được không phiền muộn?” “Này Bà-la-môn, ở đây, ta nương vào một ngôi làng hay một thị trấn nào đó để an trú. Vào buổi sáng, ta đắp y, mang y bát, rồi đi vào chính ngôi làng hay thị trấn ấy để khất thực. Sau bữa ăn, khi đã đi khất thực về, ta đi vào rừng. Ở đó, có những loại cỏ hay lá cây nào, ta gom chúng lại một chỗ, rồi ngồi kiết-già, giữ thân ngay thẳng, an trú chánh niệm trước mặt. Ta an trú, biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Cứ như thế, trên, dưới, ngang, khắp tất cả, cùng khắp thế giới, ta an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô biên, vô lượng, không hận, không sân. Với tâm câu hữu với bi... v.v... với tâm câu hữu với hỷ... v.v... với tâm câu hữu với xả, ta an trú biến mãn một phương, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Cứ như thế, trên, dưới, ngang, khắp tất cả, cùng khắp thế giới, ta an trú biến mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô biên, vô lượng, không hận, không sân. Này Bà-la-môn, nếu ta, trong trạng thái như vậy, đi kinh hành, thì vào lúc ấy, sự kinh hành đó của ta là sự kinh hành của Phạm thiên. Này Bà-la-môn, nếu ta, trong trạng thái như vậy, đứng... v.v... ngồi... v.v... nằm xuống, thì vào lúc ấy, đó chính là giường nằm cao sang và tuyệt hảo thuộc cõi Phạm thiên của ta. Này Bà-la-môn, đây chính là giường nằm cao sang và tuyệt hảo thuộc cõi Phạm thiên, mà ta hiện nay có được theo ý muốn, có được không khó khăn, có được không phiền muộn.”

‘‘අච්ඡරියං, භො ගොතම, අබ්භුතං, භො ගොතම! කො චඤ්ඤො එවරූපස්ස බ්‍රහ්මස්ස උච්චාසයනමහාසයනස්ස නිකාමලාභී භවිස්සති අකිච්ඡලාභී අකසිරලාභී, අඤ්ඤත්‍ර භොතා ගොතමෙන!

“Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama, thật hy hữu, thưa Tôn giả Gotama! Ngoài Tôn giả Gotama ra, còn ai khác có thể có được giường nằm cao sang và tuyệt hảo thuộc cõi Phạm thiên như vậy, có được theo ý muốn, có được không khó khăn, có được không phiền muộn!”

‘‘කතමං පන තං, භො ගොතම, අරියං උච්චාසයනමහාසයනං, යස්ස භවං ගොතමො එතරහි නිකාමලාභී අකිච්ඡලාභී අකසිරලාභී’’ති? ‘‘ඉධාහං, බ්‍රාහ්මණ, යං ගාමං වා නිගමං වා උපනිස්සාය විහරාමි, සො පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය තමෙව ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය පවිසාමි. සො පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතපටික්කන්තො වනන්තඤ්ඤෙව පවිසාමි. සො යදෙව තත්ථ හොන්ති තිණානි වා පණ්ණානි වා තානි එකජ්ඣං සඞ්ඝරිත්වා නිසීදාමි පල්ලඞ්කං ආභුජිත්වා උජුං කායං පණිධාය පරිමුඛං සතිං උපට්ඨපෙත්වා. සො එවං ජානාමි – ‘රාගො මෙ පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවංකතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො; දොසො මෙ පහීනො උච්ඡින්නමූලො [Pg.185] තාලාවත්ථුකතො අනභාවඞ්කතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො; මොහො මෙ පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවඞ්කතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො’. සො චෙ අහං, බ්‍රාහ්මණ, එවංභූතො චඞ්කමාමි, අරියො මෙ එසො තස්මිං සමයෙ චඞ්කමො හොති. සො චෙ අහං, බ්‍රාහ්මණ, එවංභූතො තිට්ඨාමි…පෙ… නිසීදාමි…පෙ… සෙය්‍යං කප්පෙමි, අරියං මෙ එතං තස්මිං සමයෙ උච්චාසයනමහාසයනං හොති. ඉදං ඛො, බ්‍රාහ්මණ, අරියං උච්චාසයනමහාසයනං, යස්සාහං එතරහි නිකාමලාභී අකිච්ඡලාභී අකසිරලාභී’’ති.

“Thưa Tôn giả Gotama, thế nào là giường nằm cao sang và tuyệt hảo của bậc Thánh, mà Tôn giả Gotama hiện nay có được theo ý muốn, có được không khó khăn, có được không phiền muộn?” “Này Bà-la-môn, ở đây, ta nương vào một ngôi làng hay một thị trấn nào đó để an trú. Vào buổi sáng, ta đắp y, mang y bát, rồi đi vào chính ngôi làng hay thị trấn ấy để khất thực. Sau bữa ăn, khi đã đi khất thực về, ta đi vào rừng. Ở đó, có những loại cỏ hay lá cây nào, ta gom chúng lại một chỗ, rồi ngồi kiết-già, giữ thân ngay thẳng, an trú chánh niệm trước mặt. Ta biết như sau: ‘Tham của ta đã được đoạn trừ, đã được cắt tận gốc rễ, đã được làm như thân cây ta-la, đã được làm cho không thể hiện hữu, không thể sanh khởi trong tương lai; sân của ta đã được đoạn trừ, đã được cắt tận gốc rễ, đã được làm như thân cây ta-la, đã được làm cho không thể hiện hữu, không thể sanh khởi trong tương lai; si của ta đã được đoạn trừ, đã được cắt tận gốc rễ, đã được làm như thân cây ta-la, đã được làm cho không thể hiện hữu, không thể sanh khởi trong tương lai’. Này Bà-la-môn, nếu ta, trong trạng thái như vậy, đi kinh hành, thì vào lúc ấy, sự kinh hành đó của ta là sự kinh hành của bậc Thánh. Này Bà-la-môn, nếu ta, trong trạng thái như vậy, đứng... v.v... ngồi... v.v... nằm xuống, thì vào lúc ấy, đó chính là giường nằm cao sang và tuyệt hảo của bậc Thánh của ta. Này Bà-la-môn, đây chính là giường nằm cao sang và tuyệt hảo của bậc Thánh, mà ta hiện nay có được theo ý muốn, có được không khó khăn, có được không phiền muộn.”

‘‘අච්ඡරියං, භො ගොතම, අබ්භුතං, භො ගොතම! කො චඤ්ඤො එවරූපස්ස අරියස්ස උච්චාසයනමහාසයනස්ස නිකාමලාමී භවිස්සති අකිච්ඡලාභී අකසිරලාභී, අඤ්ඤත්‍ර භොතා ගොතමෙන!

“Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama, thật hy hữu, thưa Tôn giả Gotama! Ngoài Tôn giả Gotama ra, còn ai khác có thể có được giường nằm cao sang và tuyệt hảo của bậc Thánh như vậy, có được theo ý muốn, có được không khó khăn, có được không phiền muộn!”

‘‘අභික්කන්තං, භො ගොතම, අභික්කන්තං, භො ගොතම! සෙය්‍යථාපි, භො ගොතම, නික්කුජ්ජිතං වා උක්කුජ්ජෙය්‍ය, පටිච්ඡන්නං වා විවරෙය්‍ය, මූළ්හස්ස වා මග්ගං ආචික්ඛෙය්‍ය, අන්ධකාරෙ වා තෙලපජ්ජොතං ධාරෙය්‍ය – ‘චක්ඛුමන්තො රූපානි දක්ඛන්තී’ති; එවමෙවං ඛො භොතා ගොතමෙන අනෙකපරියායෙන ධම්මො පකාසිතො. එතෙ මයං භවන්තං ගොතමං සරණං ගච්ඡාම ධම්මඤ්ච භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච. උපාසකෙ නො භවං ගොතමො ධාරෙතු අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතෙ සරණං ගතෙ’’ති. තතියං.

“Thật tuyệt vời, thưa Tôn giả Gotama, thật tuyệt vời, thưa Tôn giả Gotama! Thưa Tôn giả Gotama, cũng giống như người ta lật ngửa vật bị úp, hay mở ra vật bị che kín, hay chỉ đường cho người bị lạc, hay cầm ngọn đèn dầu trong bóng tối để người có mắt có thể thấy các sắc; cũng vậy, Chánh pháp đã được Tôn giả Gotama trình bày bằng nhiều phương tiện. Chúng con xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp và quy y Tỳ-khưu Tăng. Mong Tôn giả Gotama ghi nhận chúng con là những cận sự nam đã quy y kể từ hôm nay cho đến trọn đời.”

4. සරභසුත්තං

4. Kinh Sarabha

65. එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා රාජගහෙ විහරති ගිජ්ඣකූටෙ පබ්බතෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන සරභො නාම පරිබ්බාජකො අචිරපක්කන්තො හොති ඉමස්මා ධම්මවිනයා. සො රාජගහෙ පරිසති එවං වාචං භාසති – ‘‘අඤ්ඤාතො මයා සමණානං සක්‍යපුත්තිකානං ධම්මො. අඤ්ඤාය ච පනාහං සමණානං සක්‍යපුත්තිකානං ධම්මං එවාහං තස්මා ධම්මවිනයා අපක්කන්තො’’ති. අථ ඛො සම්බහුලා භික්ඛූ පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය රාජගහං පිණ්ඩාය පවිසිංසු. අස්සොසුං ඛො තෙ භික්ඛූ සරභස්ස පරිබ්බාජකස්ස රාජගහෙ පරිසති එවං වාචං භාසමානස්ස [Pg.186] – ‘‘අඤ්ඤාතො මයා සමණානං සක්‍යපුත්තිකානං ධම්මො. අඤ්ඤාය ච පනාහං සමණානං සක්‍යපුත්තිකානං ධම්මං එවාහං තස්මා ධම්මවිනයා අපක්කන්තො’’ති.

65. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú tại Rājagaha (Vương Xá), trên núi Gijjhakūṭa (Linh Thứu). Bấy giờ, có du sĩ tên là Sarabha vừa mới rời bỏ Pháp và Luật này. Vị ấy nói lời này giữa hội chúng ở Rājagaha: “Pháp của các Sa-môn Thích tử đã được tôi liễu tri. Và chính vì đã liễu tri Pháp của các Sa-môn Thích tử mà tôi đã rời bỏ Pháp và Luật ấy.” Bấy giờ, nhiều vị Tỳ-khưu vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, đi vào thành Rājagaha để khất thực. Các vị Tỳ-khưu ấy đã nghe du sĩ Sarabha nói lời này giữa hội chúng ở Rājagaha: “Pháp của các Sa-môn Thích tử đã được tôi liễu tri. Và chính vì đã liễu tri Pháp của các Sa-môn Thích tử mà tôi đã rời bỏ Pháp và Luật ấy.”

අථ ඛො තෙ භික්ඛූ රාජගහෙ පිණ්ඩාය චරිත්වා පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතපටික්කන්තා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නා ඛො තෙ භික්ඛූ භගවන්තං එතදවොචුං – ‘‘සරභො නාම, භන්තෙ, පරිබ්බාජකො අචිරපක්කන්තො ඉමස්මා ධම්මවිනයා. සො රාජගහෙ පරිසති එවං වාචං භාසති – ‘අඤ්ඤාතො මයා සමණානං සක්‍යපුත්තිකානං ධම්මො. අඤ්ඤාය ච පනාහං සමණානං සක්‍යපුත්තිකානං ධම්මං එවාහං තස්මා ධම්මවිනයා අපක්කන්තො’ති. සාධු භන්තෙ, භගවා යෙන සිප්පිනිකාතීරං පරිබ්බාජකාරාමො යෙන සරභො පරිබ්බාජකො තෙනුපසඞ්කමතු අනුකම්පං උපාදායා’’ති. අධිවාසෙසි භගවා තුණ්හීභාවෙන.

Bấy giờ, các vị tỳ khưu ấy, sau khi đi khất thực ở thành Rājagaha, sau bữa ăn, đã trở về từ nơi khất thực, đi đến chỗ đức Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, các vị tỳ khưu ấy bạch với đức Thế Tôn điều này: – Thưa ngài, có du sĩ tên là Sarabha vừa mới từ bỏ Pháp và Luật này. Vị ấy đã nói lời này trong hội chúng ở thành Rājagaha: ‘Giáo pháp của các sa-môn Thích tử đã được tôi biết rõ. Và chính vì đã biết rõ giáo pháp của các sa-môn Thích tử nên tôi đã từ bỏ Pháp và Luật ấy.’ Lành thay, thưa ngài, mong đức Thế Tôn vì lòng bi mẫn mà đi đến khu vườn của các du sĩ bên bờ sông Sippinikā, nơi có du sĩ Sarabha. Đức Thế Tôn đã im lặng nhận lời.

අථ ඛො භගවා සායන්හසමයං පටිසල්ලානා වුට්ඨිතො යෙන සිප්පිනිකාතීරං පරිබ්බාජකාරාමො යෙන සරභො පරිබ්බාජකො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදි. නිසජ්ජ ඛො භගවා සරභං පරිබ්බාජකං එතදවොච – ‘‘සච්චං කිර ත්වං, සරභ, එවං වදෙසි – ‘අඤ්ඤාතො මයා සමණානං සක්‍යපුත්තිකානං ධම්මො. අඤ්ඤාය ච පනාහං සමණානං සක්‍යපුත්තිකානං ධම්මං එවාහං තස්මා ධම්මවිනයා අපක්කන්තො’’’ති? එවං වුත්තෙ සරභො පරිබ්බාජකො තුණ්හී අහොසි.

Bấy giờ, vào buổi chiều, đức Thế Tôn rời khỏi nơi độc cư, đi đến khu vườn của các du sĩ bên bờ sông Sippinikā, nơi có du sĩ Sarabha; sau khi đến, ngài ngồi xuống trên chỗ ngồi đã được soạn sẵn. Sau khi ngồi, đức Thế Tôn nói với du sĩ Sarabha điều này: – Này Sarabha, có thật là ông đã nói như vầy: ‘Giáo pháp của các sa-môn Thích tử đã được tôi biết rõ. Và chính vì đã biết rõ giáo pháp của các sa-môn Thích tử nên tôi đã từ bỏ Pháp và Luật ấy’ phải không? Khi được nói vậy, du sĩ Sarabha đã giữ im lặng.

දුතියම්පි ඛො, භගවා සරභං පරිබ්බාජකං එතදවොච – ‘‘වදෙහි, සරභ, කින්ති තෙ අඤ්ඤාතො සමණානං සක්‍යපුත්තිකානං ධම්මො? සචෙ තෙ අපරිපූරං භවිස්සති, අහං පරිපූරෙස්සාමි. සචෙ පන තෙ පරිපූරං භවිස්සති, අහං අනුමොදිස්සාමී’’ති. දුතියම්පි ඛො සරභො පරිබ්බාජකො තුණ්හී අහොසි.

Lần thứ hai, đức Thế Tôn nói với du sĩ Sarabha điều này: – Này Sarabha, hãy nói đi, giáo pháp của các sa-môn Thích tử đã được ông biết rõ như thế nào? Nếu điều ấy đối với ông là chưa đầy đủ, ta sẽ làm cho đầy đủ. Còn nếu điều ấy đối với ông là đã đầy đủ, ta sẽ hoan hỷ. Lần thứ hai, du sĩ Sarabha cũng giữ im lặng.

තතියම්පි ඛො භගවා සරභං පරිබ්බාජකං එතදවොච – (‘‘යො ඛො සරභ පඤ්ඤායති සමණානං සක්‍යපුත්තිකානං ධම්මො) ‘‘වදෙහි, සරභ, කින්ති තෙ අඤ්ඤාතො සමණානං සක්‍යපුත්තිකානං ධම්මො? සචෙ තෙ අපරිපූරං [Pg.187] භවිස්සති, අහං පරිපූරෙස්සාමි. සචෙ පන තෙ පරිපූරං භවිස්සති, අහං අනුමොදිස්සාමී’’ති. තතියම්පි ඛො සරභො පරිබ්බාජකො තුණ්හී අහොසි.

Lần thứ ba, đức Thế Tôn nói với du sĩ Sarabha điều này: – Này Sarabha, hãy nói đi, giáo pháp của các sa-môn Thích tử đã được ông biết rõ như thế nào? Nếu điều ấy đối với ông là chưa đầy đủ, ta sẽ làm cho đầy đủ. Còn nếu điều ấy đối với ông là đã đầy đủ, ta sẽ hoan hỷ. Lần thứ ba, du sĩ Sarabha cũng giữ im lặng.

අථ ඛො තෙ පරිබ්බාජකා සරභං පරිබ්බාජකං එතදවොචුං – ‘‘යදෙව ඛො ත්වං, ආවුසො සරභ, සමණං ගොතමං යාචෙය්‍යාසි තදෙව තෙ සමණො ගොතමො පවාරෙති. වදෙහාවුසො සරභ, කින්ති තෙ අඤ්ඤාතො සමණානං සක්‍යපුත්තිකානං ධම්මො? සචෙ තෙ අපරිපූරං භවිස්සති, සමණො ගොතමො පරිපූරෙස්සති. සචෙ පන තෙ පරිපූරං භවිස්සති, සමණො ගොතමො අනුමොදිස්සතී’’ති. එවං වුත්තෙ සරභො පරිබ්බාජකො තුණ්හීභූතො මඞ්කුභූතො පත්තක්ඛන්ධො අධොමුඛො පජ්ඣායන්තො අප්පටිභානො නිසීදි.

Bấy giờ, các du sĩ ấy nói với du sĩ Sarabha điều này: – Này hiền giả Sarabha, chính điều mà hiền giả nên thỉnh cầu sa-môn Gotama thì chính sa-môn Gotama lại mời hiền giả. Này hiền giả Sarabha, hãy nói đi, giáo pháp của các sa-môn Thích tử đã được hiền giả biết rõ như thế nào? Nếu điều ấy đối với hiền giả là chưa đầy đủ, sa-môn Gotama sẽ làm cho đầy đủ. Còn nếu điều ấy đối với hiền giả là đã đầy đủ, sa-môn Gotama sẽ hoan hỷ. Khi được nói vậy, du sĩ Sarabha ngồi im lặng, bối rối, vai rũ xuống, mặt cúi gằm, trầm tư, không thể đối đáp.

අථ ඛො භගවා සරභං පරිබ්බාජකං තුණ්හීභූතං මඞ්කුභූතං පත්තක්ඛන්ධං අධොමුඛං පජ්ඣායන්තං අප්පටිභානං විදිත්වා තෙ පරිබ්බාජකෙ එතදවොච –

Bấy giờ, đức Thế Tôn, sau khi biết du sĩ Sarabha đang im lặng, bối rối, vai rũ xuống, mặt cúi gằm, trầm tư, không thể đối đáp, đã nói với các du sĩ ấy điều này:

‘‘යො ඛො මං, පරිබ්බාජකා, එවං වදෙය්‍ය – ‘සම්මාසම්බුද්ධස්ස තෙ පටිජානතො ඉමෙ ධම්මා අනභිසම්බුද්ධා’ති, තමහං තත්ථ සාධුකං සමනුයුඤ්ජෙය්‍යං සමනුගාහෙය්‍යං සමනුභාසෙය්‍යං. සො වත මයා සාධුකං සමනුයුඤ්ජියමානො සමනුගාහියමානො සමනුභාසියමානො අට්ඨානමෙතං අනවකාසො යං සො තිණ්ණං ඨානානං නාඤ්ඤතරං ඨානං නිගච්ඡෙය්‍ය, අඤ්ඤෙන වා අඤ්ඤං පටිචරිස්සති, බහිද්ධා කථං අපනාමෙස්සති, කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච පාතුකරිස්සති, තුණ්හීභූතො මඞ්කුභූතො පත්තක්ඛන්ධො අධොමුඛො පජ්ඣායන්තො අප්පටිභානො නිසීදිස්සති, සෙය්‍යථාපි සරභො පරිබ්බාජකො.

– Này các du sĩ, nếu có người nào nói với ta như vầy: ‘Trong khi ngài tự nhận là bậc Chánh Đẳng Giác, những pháp này vẫn chưa được ngài giác ngộ,’ ta sẽ thẩm vấn, tra xét, và gạn hỏi người ấy một cách kỹ lưỡng. Và người ấy, khi được ta thẩm vấn, tra xét, và gạn hỏi một cách kỹ lưỡng, không thể có trường hợp, không thể có cơ hội mà người ấy không rơi vào một trong ba tình trạng sau: hoặc là sẽ dùng chuyện khác để lảng tránh và dẫn câu chuyện ra ngoài đề; hoặc là sẽ biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn; hoặc là sẽ ngồi im lặng, bối rối, vai rũ xuống, mặt cúi gằm, trầm tư, không thể đối đáp, giống như du sĩ Sarabha.

‘‘යො ඛො මං, පරිබ්බාජකා, එවං වදෙය්‍ය – ‘ඛීණාසවස්ස තෙ පටිජානතො ඉමෙ ආසවා අපරික්ඛීණා’ති, තමහං තත්ථ සාධුකං සමනුයුඤ්ජෙය්‍යං සමනුගාහෙය්‍යං සමනුභාසෙය්‍යං. සො වත මයා සාධුකං සමනුයුඤ්ජියමානො සමනුගාහියමානො සමනුභාසියමානො අට්ඨානමෙතං අනවකාසො යං සො තිණ්ණං ඨානානං නාඤ්ඤතරං ඨානං නිගච්ඡෙය්‍ය, අඤ්ඤෙන වා අඤ්ඤං පටිචරිස්සති, බහිද්ධා කථං අපනාමෙස්සති, කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච [Pg.188] පාතුකරිස්සති, තුණ්හීභූතො මඞ්කුභූතො පත්තක්ඛන්ධො අධොමුඛො පජ්ඣායන්තො අප්පටිභානො නිසීදිස්සති, සෙය්‍යථාපි සරභො පරිබ්බාජකො.

– Này các du sĩ, nếu có người nào nói với ta như vầy: ‘Trong khi ngài tự nhận là bậc đã tận diệt các lậu hoặc, những lậu hoặc này vẫn chưa được ngài tận diệt,’ ta sẽ thẩm vấn, tra xét, và gạn hỏi người ấy một cách kỹ lưỡng. Và người ấy, khi được ta thẩm vấn, tra xét, và gạn hỏi một cách kỹ lưỡng, không thể có trường hợp, không thể có cơ hội mà người ấy không rơi vào một trong ba tình trạng sau: hoặc là sẽ dùng chuyện khác để lảng tránh và dẫn câu chuyện ra ngoài đề; hoặc là sẽ biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn; hoặc là sẽ ngồi im lặng, bối rối, vai rũ xuống, mặt cúi gằm, trầm tư, không thể đối đáp, giống như du sĩ Sarabha.

‘‘යො ඛො මං, පරිබ්බාජකා, එවං වදෙය්‍ය – ‘යස්ස ඛො පන තෙ අත්ථාය ධම්මො දෙසිතො, සො න නිය්‍යාති තක්කරස්ස සම්මා දුක්ඛක්ඛයායා’ති, තමහං තත්ථ සාධුකං සමනුයුඤ්ජෙය්‍යං සමනුගාහෙය්‍යං සමනුභාසෙය්‍යං. සො වත මයා සාධුකං සමනුයුඤ්ජියමානො සමනුගාහියමානො සමනුභාසියමානො අට්ඨානමෙතං අනවකාසො යං සො තිණ්ණං ඨානානං නාඤ්ඤතරං ඨානං නිගච්ඡෙය්‍ය, අඤ්ඤෙන වා අඤ්ඤං පටිචරිස්සති, බහිද්ධා කථං අපනාමෙස්සති, කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච පාතුකරිස්සති, තුණ්හීභූතො මඞ්කුභූතො පත්තක්ඛන්ධො අධොමුඛො පජ්ඣායන්තො අප්පටිභානො නිසීදිස්සති, සෙය්‍යථාපි සරභො පරිබ්බාජකො’’ති. අථ ඛො භගවා සිප්පිනිකාතීරෙ පරිබ්බාජකාරාමෙ තික්ඛත්තුං සීහනාදං නදිත්වා වෙහාසං පක්කාමි.

“Này các du sĩ, nếu có ai nói với Ta rằng: ‘Pháp mà ngài đã thuyết giảng vì mục đích nào đó, pháp ấy không đưa đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh cho người thực hành,’ thì Ta sẽ gạn hỏi, tra hỏi, chất vấn người ấy một cách kỹ lưỡng. Và này, khi bị Ta gạn hỏi, tra hỏi, chất vấn một cách kỹ lưỡng, không có lý do gì, không có trường hợp gì mà người ấy không rơi vào một trong ba trạng thái sau: hoặc sẽ dùng lời khác để che đậy lời khác, hoặc sẽ dẫn câu chuyện ra ngoài đề; hoặc sẽ biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn; hoặc sẽ ngồi im lặng, bối rối, vai rũ, mặt cúi gằm, trầm tư, không thể đối đáp, giống như du sĩ Sarabha vậy.” Sau đó, Thế Tôn, tại tu viện của các du sĩ bên bờ sông Sippinikā, đã rống lên tiếng rống sư tử ba lần rồi bay lên hư không.

අථ ඛො තෙ පරිබ්බාජකා අචිරපක්කන්තස්ස භගවතො සරභං පරිබ්බාජකං සමන්තතො වාචායසන්නිතොදකෙන සඤ්ජම්භරිමකංසු – ‘‘සෙය්‍යථාපි, ආවුසො සරභ, බ්‍රහාරඤ්ඤෙ ජරසිඞ්ගාලො ‘සීහනාදං නදිස්සාමී’ති සිඞ්ගාලකංයෙව නදති, භෙරණ්ඩකංයෙව නදති ; එවමෙවං ඛො ත්වං, ආවුසො සරභ, අඤ්ඤත්‍රෙව සමණෙන ගොතමෙන ‘සීහනාදං නදිස්සාමී’ති සිඞ්ගාලකංයෙව නදසි භෙරණ්ඩකංයෙව නදසි. සෙය්‍යථාපි, ආවුසො සරභ, අම්බුකසඤ්චරී ‘පුරිසකරවිතං රවිස්සාමී’ති අම්බුකසඤ්චරිරවිතංයෙව රවති; එවමෙවං ඛො ත්වං, ආවුසො සරභ, අඤ්ඤත්‍රෙව සමණෙන ගොතමෙන ‘පුරිසකරවිතං රවිස්සාමී’ති, අම්බුකසඤ්චරිරවිතංයෙව රවසි. සෙය්‍යථාපි, ආවුසො සරභ, උසභො සුඤ්ඤාය ගොසාලාය ගම්භීරං නදිතබ්බං මඤ්ඤති; එවමෙවං ඛො ත්වං, ආවුසො සරභ, අඤ්ඤත්‍රෙව සමණෙන ගොතමෙන ගම්භීරං නදිතබ්බං මඤ්ඤසී’’ති. අථ ඛො තෙ පරිබ්බාජකා සරභං පරිබ්බාජකං [Pg.189] සමන්තතො වාචායසන්නිතොදකෙන සඤ්ජම්භරිමකංසූති. චතුත්ථං.

Khi ấy, Thế Tôn vừa đi khỏi không lâu, các du sĩ kia đã dùng những lời lẽ sắc bén như gai nhọn đâm chọc du sĩ Sarabha từ mọi phía: ‘Này hiền giả Sarabha, ví như trong khu rừng lớn, một con chó rừng già nghĩ rằng: “Ta sẽ rống tiếng rống sư tử,” nhưng chỉ tru lên tiếng tru của chó rừng, tiếng tru ghê rợn; cũng vậy, này hiền giả Sarabha, khi vắng mặt Sa-môn Gotama, ngươi nghĩ rằng: “Ta sẽ rống tiếng rống sư tử,” nhưng chỉ tru lên tiếng tru của chó rừng, tiếng tru ghê rợn. Này hiền giả Sarabha, ví như một con gà mái nhỏ nghĩ rằng: “Ta sẽ gáy tiếng gáy của gà trống,” nhưng chỉ kêu lên tiếng kêu của gà mái; cũng vậy, này hiền giả Sarabha, khi vắng mặt Sa-môn Gotama, ngươi nghĩ rằng: “Ta sẽ gáy tiếng gáy của gà trống,” nhưng chỉ kêu lên tiếng kêu của gà mái. Này hiền giả Sarabha, ví như một con bò đực trong chuồng bò vắng vẻ tưởng rằng nó có thể rống lên một tiếng rống oai hùng; cũng vậy, này hiền giả Sarabha, khi vắng mặt Sa-môn Gotama, ngươi tưởng rằng mình có thể rống lên một tiếng rống oai hùng.’ Khi ấy, các du sĩ kia đã dùng những lời lẽ sắc bén như gai nhọn đâm chọc du sĩ Sarabha từ mọi phía. Hết.

5. කෙසමුත්තිසුත්තං

5. Kinh Kesamutti

66. එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා කොසලෙසු චාරිකං චරමානො මහතා භික්ඛුසඞ්ඝෙන සද්ධිං යෙන කෙසමුත්තං නාම කාලාමානං නිගමො තදවසරි. අස්සොසුං ඛො කෙසමුත්තියා කාලාමා – ‘‘සමණො ඛලු, භො, ගොතමො සක්‍යපුත්තො සක්‍යකුලා පබ්බජිතො කෙසමුත්තං අනුප්පත්තො. තං ඛො පන භවන්තං ගොතමං එවං කල්‍යාණො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගතො – ‘ඉතිපි සො භගවා…පෙ… සාධු ඛො පන තථාරූපානං අරහතං දස්සනං හොතී’’’ති.

66. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn đang du hành trong xứ Kosala cùng với đại chúng Tỳ-khưu, Ngài đi đến một thị trấn của dòng họ Kālāma tên là Kesamutta. Dân chúng Kālāma ở Kesamutta nghe tin rằng: ‘Thưa các ngài, Sa-môn Gotama, một Thích tử, đã xuất gia từ dòng họ Thích Ca, nay đã đến Kesamutta. Tiếng đồn tốt đẹp như sau đã được lan truyền về Tôn giả Gotama ấy: “Ngài là Thế Tôn... (v.v.)... Lành thay, được yết kiến một bậc A-la-hán như vậy.”’

අථ ඛො කෙසමුත්තියා කාලාමා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා අප්පෙකච්චෙ භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු, අප්පෙකච්චෙ භගවතා සද්ධිං සම්මොදිංසු, සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු, අප්පෙකච්චෙ යෙන භගවා තෙනඤ්ජලිං පණාමෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු, අප්පෙකච්චෙ නාමගොත්තං සාවෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු, අප්පෙකච්චෙ තුණ්හීභූතා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නා ඛො තෙ කෙසමුත්තියා කාලාමා භගවන්තං එතදවොචුං –

Khi ấy, dân chúng Kālāma ở Kesamutta đi đến chỗ Thế Tôn. Sau khi đến, một số người đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số người nói lời chào hỏi thân hữu với Thế Tôn, sau khi trao đổi những lời chào hỏi đáng ghi nhớ, họ ngồi xuống một bên; một số người chắp tay vái về phía Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số người xưng tên và dòng họ rồi ngồi xuống một bên; một số người im lặng ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, những người Kālāma ở Kesamutta ấy bạch với Thế Tôn như sau:

‘‘සන්ති, භන්තෙ, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කෙසමුත්තං ආගච්ඡන්ති. තෙ සකංයෙව වාදං දීපෙන්ති ජොතෙන්ති, පරප්පවාදං පන ඛුංසෙන්ති වම්භෙන්ති පරිභවන්ති ඔමක්ඛිං කරොන්ති. අපරෙපි, භන්තෙ, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කෙසමුත්තං ආගච්ඡන්ති. තෙපි සකංයෙව වාදං දීපෙන්ති ජොතෙන්ති, පරප්පවාදං පන ඛුංසෙන්ති වම්භෙන්ති පරිභවන්ති ඔමක්ඛිං කරොන්ති. තෙසං නො, භන්තෙ, අම්හාකං හොතෙව කඞ්ඛා හොති විචිකිච්ඡා – ‘කො සු නාම ඉමෙසං භවතං සමණබ්‍රාහ්මණානං සච්චං ආහ, කො මුසා’’’ති? ‘‘අලඤ්හි වො, කාලාමා, කඞ්ඛිතුං අලං විචිකිච්ඡිතුං. කඞ්ඛනීයෙව පන වො ඨානෙ විචිකිච්ඡා උප්පන්නා’’.

“Bạch Thế Tôn, có một số Sa-môn, Bà-la-môn đến Kesamutta. Họ chỉ trình bày, làm sáng tỏ học thuyết của mình, nhưng lại miệt thị, chê bai, khinh rẻ, và bác bỏ học thuyết của người khác. Bạch Thế Tôn, lại có những Sa-môn, Bà-la-môn khác đến Kesamutta. Họ cũng chỉ trình bày, làm sáng tỏ học thuyết của mình, nhưng lại miệt thị, chê bai, khinh rẻ, và bác bỏ học thuyết của người khác. Bạch Thế Tôn, đối với chúng con, có sự nghi ngờ, có sự do dự rằng: ‘Trong các vị Sa-môn, Bà-la-môn đáng kính này, ai nói thật, ai nói dối?’.” “Này các Kālāma, thật đáng cho các ngươi nghi ngờ, thật đáng cho các ngươi do dự. Sự do dự đã khởi lên trong các ngươi ở một điểm đáng phải nghi ngờ.”

‘‘එථ තුම්හෙ, කාලාමා, මා අනුස්සවෙන, මා පරම්පරාය, මා ඉතිකිරාය, මා පිටකසම්පදානෙන, මා තක්කහෙතු, මා නයහෙතු, මා ආකාරපරිවිතක්කෙන[Pg.190], මා දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා, මා භබ්බරූපතාය, මා සමණො නො ගරූති. යදා තුම්හෙ, කාලාමා, අත්තනාව ජානෙය්‍යාථ – ‘ඉමෙ ධම්මා අකුසලා, ඉමෙ ධම්මා සාවජ්ජා, ඉමෙ ධම්මා විඤ්ඤුගරහිතා, ඉමෙ ධම්මා සමත්තා සමාදින්නා අහිතාය දුක්ඛාය සංවත්තන්තී’’’ති, අථ තුම්හෙ, කාලාමා, පජහෙය්‍යාථ.

“Này các Kālāma, hãy đến đây. Chớ vội tin vì nghe nói lại, chớ vội tin vì theo truyền thống, chớ vội tin vì tin đồn, chớ vội tin vì được ghi trong kinh điển, chớ vội tin vì lý luận logic, chớ vội tin vì suy diễn, chớ vội tin vì xét đoán theo vẻ bề ngoài, chớ vội tin vì phù hợp với định kiến của mình, chớ vội tin vì người nói có vẻ đáng tin, chớ vội tin vì nghĩ rằng: ‘Vị Sa-môn này là thầy của chúng ta.’ Này các Kālāma, khi nào các ngươi tự mình biết rõ: ‘Những pháp này là bất thiện; những pháp này là có tội; những pháp này bị người trí chê bai; những pháp này khi được thực hành và chấp nhận, sẽ đưa đến bất hạnh và khổ đau,’ thì khi ấy, này các Kālāma, các ngươi hãy từ bỏ chúng.”

‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, කාලාමා, ලොභො පුරිසස්ස අජ්ඣත්තං උප්පජ්ජමානො උප්පජ්ජති හිතාය වා අහිතාය වා’’ති?

“Này các Kālāma, các ngươi nghĩ thế nào? Lòng tham, khi khởi lên bên trong một người, nó khởi lên vì lợi ích hay vì bất hạnh?”

‘‘අහිතාය, භන්තෙ’’.

“Vì bất hạnh, bạch Thế Tôn.”

‘‘ලුද්ධො පනායං, කාලාමා, පුරිසපුග්ගලො ලොභෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො පාණම්පි හනති, අදින්නම්පි ආදියති, පරදාරම්පි ගච්ඡති, මුසාපි භණති, පරම්පි තථත්තාය සමාදපෙති, යං ස හොති දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛායා’’ති.

“Này các Kālāma, người tham lam này, bị lòng tham chi phối, tâm bị chiếm đoạt, người ấy giết hại sinh mạng, lấy của không cho, tà dâm với vợ người, nói dối, và cũng xúi giục người khác làm như vậy, điều mà sẽ đưa đến bất hạnh và khổ đau lâu dài cho người ấy.”

‘‘එවං, භන්තෙ’’.

“Thưa vâng, bạch Thế Tôn.”

‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, කාලාමා, දොසො පුරිසස්ස අජ්ඣත්තං උප්පජ්ජමානො උප්පජ්ජති හිතාය වා අහිතාය වා’’ති?

“Này các Kālāma, các ngươi nghĩ thế nào? Lòng sân, khi khởi lên bên trong một người, nó khởi lên vì lợi ích hay vì bất hạnh?”

‘‘අහිතාය, භන්තෙ’’.

“Vì bất hạnh, bạch Thế Tôn.”

‘‘දුට්ඨො පනායං, කාලාමා, පුරිසපුග්ගලො දොසෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො පාණම්පි හනති, අදින්නම්පි ආදියති, පරදාරම්පි ගච්ඡති, මුසාපි භණති, පරම්පි තථත්තාය සමාදපෙති, යං ස හොති දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛායා’’ති.

Này các Kālāma, người đàn ông này, với tâm bị sân hận làm hư hỏng, bị sân hận chinh phục, bị sân hận chiếm đoạt, rồi đi đến sát sanh, lấy của không cho, tà dâm, nói dối, và xúi giục người khác làm như vậy, điều ấy sẽ đưa đến bất hạnh và đau khổ lâu dài cho người ấy.

‘‘එවං, භන්තෙ’’.

Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, කාලාමා, මොහො පුරිසස්ස අජ්ඣත්තං උප්පජ්ජමානො උප්පජ්ජති හිතාය වා අහිතාය වා’’ති?

Này các Kālāma, các ông nghĩ thế nào? Si, khi sanh khởi bên trong một người, là sanh khởi vì lợi ích hay không vì lợi ích?

‘‘අහිතාය, භන්තෙ’’.

Không vì lợi ích, bạch Thế Tôn.

‘‘මූළ්හො පනායං, කාලාමා, පුරිසපුග්ගලො මොහෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො පාණම්පි හනති, අදින්නම්පි ආදියති, පරදාරම්පි ගච්ඡති, මුසාපි භණති, පරම්පි තථත්තාය සමාදපෙති, යං ස හොති දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛායා’’ති.

Này các Kālāma, người đàn ông này, với tâm bị si mê làm hư hỏng, bị si mê chinh phục, bị si mê chiếm đoạt, rồi đi đến sát sanh, lấy của không cho, tà dâm, nói dối, và xúi giục người khác làm như vậy, điều ấy sẽ đưa đến bất hạnh và đau khổ lâu dài cho người ấy.

‘‘එවං, භන්තෙ’’.

Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, කාලාමා, ඉමෙ ධම්මා කුසලා වා අකුසලා වා’’ති?

Này các Kālāma, các ông nghĩ thế nào? Các pháp này là thiện hay bất thiện?

‘‘අකුසලා, භන්තෙ’’.

Là bất thiện, bạch Thế Tôn.

‘‘සාවජ්ජා වා අනවජ්ජා වා’’ති?

Là có tội hay không có tội?

‘‘සාවජ්ජා, භන්තෙ’’.

Là có tội, bạch Thế Tôn.

‘‘විඤ්ඤුගරහිතා වා විඤ්ඤුප්පසත්ථා වා’’ති?

Bị người trí chê trách hay được người trí tán thán?

‘‘විඤ්ඤුගරහිතා, භන්තෙ’’.

Bị người trí chê trách, bạch Thế Tôn.

‘‘සමත්තා සමාදින්නා අහිතාය දුක්ඛාය සංවත්තන්ති, නො වා? කථං වා එත්ථ හොතී’’ති[Pg.191]?

Khi được thực hành, được chấp nhận, chúng có đưa đến bất hạnh và đau khổ hay không? Ở đây, ý của các ông thế nào?

‘‘සමත්තා, භන්තෙ, සමාදින්නා අහිතාය දුක්ඛාය සංවත්තන්තීති. එවං නො එත්ථ හොතී’’ති.

Bạch Thế Tôn, khi được thực hành, được chấp nhận, chúng đưa đến bất hạnh và đau khổ. Ở đây, ý của chúng con là như vậy.

‘‘ඉති ඛො, කාලාමා, යං තං අවොචුම්හා – ‘එථ තුම්හෙ, කාලාමා! මා අනුස්සවෙන, මා පරම්පරාය, මා ඉතිකිරාය, මා පිටකසම්පදානෙන, මා තක්කහෙතු, මා නයහෙතු, මා ආකාරපරිවිතක්කෙන, මා දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා, මා භබ්බරූපතාය, මා සමණො නො ගරූති. යදා තුම්හෙ කාලාමා අත්තනාව ජානෙය්‍යාථ – ‘ඉමෙ ධම්මා අකුසලා, ඉමෙ ධම්මා සාවජ්ජා, ඉමෙ ධම්මා විඤ්ඤුගරහිතා, ඉමෙ ධම්මා සමත්තා සමාදින්නා අහිතාය දුක්ඛාය සංවත්තන්තීති, අථ තුම්හෙ, කාලාමා, පජහෙය්‍යාථා’ති, ඉති යං තං වුත්තං, ඉදමෙතං පටිච්ච වුත්තං.

Này các Kālāma, chính vì vậy mà Ta đã nói: ‘Này các Kālāma, chớ có tin vì nghe nói lại, chớ có tin vì theo truyền thống, chớ có tin vì nghe tin đồn, chớ có tin vì được ghi trong kinh điển, chớ có tin vì lý luận logic, chớ có tin vì suy diễn, chớ có tin vì xét đoán bề ngoài, chớ có tin vì phù hợp với quan điểm đã có, chớ có tin vì vị ấy có vẻ đáng tin, chớ có tin vì nghĩ rằng vị Sa-môn là thầy của mình. Này các Kālāma, khi nào các ông tự mình biết rằng: ‘Các pháp này là bất thiện; các pháp này là có tội; các pháp này bị người trí chê trách; các pháp này khi được thực hành, được chấp nhận, sẽ đưa đến bất hạnh và đau khổ’, thì này các Kālāma, các ông hãy từ bỏ chúng’. Lời nói ấy được nói ra là y cứ vào điều này.

‘‘එථ තුම්හෙ, කාලාමා, මා අනුස්සවෙන, මා පරම්පරාය, මා ඉතිකිරාය, මා පිටකසම්පදානෙන, මා තක්කහෙතු, මා නයහෙතු, මා ආකාරපරිවිතක්කෙන, මා දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා, මා භබ්බරූපතාය, මා සමණො නො ගරූති. යදා තුම්හෙ, කාලාමා, අත්තනාව ජානෙය්‍යාථ – ‘ඉමෙ ධම්මා කුසලා, ඉමෙ ධම්මා අනවජ්ජා, ඉමෙ ධම්මා විඤ්ඤුප්පසත්ථා, ඉමෙ ධම්මා සමත්තා සමාදින්නා හිතාය සුඛාය සංවත්තන්තී’ති, අථ තුම්හෙ, කාලාමා, උපසම්පජ්ජ විහරෙය්‍යාථ.

Này các Kālāma, chớ có tin vì nghe nói lại, chớ có tin vì theo truyền thống, chớ có tin vì nghe tin đồn, chớ có tin vì được ghi trong kinh điển, chớ có tin vì lý luận logic, chớ có tin vì suy diễn, chớ có tin vì xét đoán bề ngoài, chớ có tin vì phù hợp với quan điểm đã có, chớ có tin vì vị ấy có vẻ đáng tin, chớ có tin vì nghĩ rằng vị Sa-môn là thầy của mình. Này các Kālāma, khi nào các ông tự mình biết rằng: ‘Các pháp này là thiện; các pháp này là không có tội; các pháp này được người trí tán thán; các pháp này khi được thực hành, được chấp nhận, sẽ đưa đến lợi ích và an lạc’, thì này các Kālāma, các ông hãy thành tựu và an trú trong chúng.

‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, කාලාමා, අලොභො පුරිසස්ස අජ්ඣත්තං උප්පජ්ජමානො උප්පජ්ජති හිතාය වා අහිතාය වා’’ති?

Này các Kālāma, các ông nghĩ thế nào? Vô tham, khi sanh khởi bên trong một người, là sanh khởi vì lợi ích hay không vì lợi ích?

‘‘හිතාය, භන්තෙ’’.

Vì lợi ích, bạch Thế Tôn.

‘‘අලුද්ධො පනායං, කාලාමා, පුරිසපුග්ගලො ලොභෙන අනභිභූතො අපරියාදින්නචිත්තො නෙව පාණං හනති, න අදින්නං ආදියති, න පරදාරං ගච්ඡති, න මුසා භණති, න පරම්පි තථත්තාය සමාදපෙති, යං ස හොති දීඝරත්තං හිතාය සුඛායා’’ති.

Này các Kālāma, người đàn ông này, với tâm không tham, không bị tham chinh phục, không bị tham chiếm đoạt, rồi không sát sanh, không lấy của không cho, không tà dâm, không nói dối, và không xúi giục người khác làm như vậy, điều ấy sẽ đưa đến lợi ích và an lạc lâu dài cho người ấy.

‘‘එවං, භන්තෙ’’.

Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, කාලාමා, අදොසො පුරිසස්ස අජ්ඣත්තං උප්පජ්ජමානො උප්පජ්ජති…පෙ… අමොහො පුරිසස්ස අජ්ඣත්තං උප්පජ්ජමානො උප්පජ්ජති…පෙ… හිතාය සුඛායා’’ති.

Này các Kālāma, các ông nghĩ thế nào? Vô sân, khi sanh khởi bên trong một người... cho đến... Vô si, khi sanh khởi bên trong một người... cho đến... là vì lợi ích, vì an lạc?

‘‘එවං භන්තෙ’’.

Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, කාලාමා, ඉමෙ ධම්මා කුසලා වා අකුසලා වා’’ති?

Này các Kālāma, các ông nghĩ thế nào? Các pháp này là thiện hay bất thiện?

‘‘කුසලා, භන්තෙ’’.

Là thiện, bạch Thế Tôn.

‘‘සාවජ්ජා වා අනවජ්ජා වා’’ති?

Là có tội hay không có tội?

‘‘අනවජ්ජා, භන්තෙ’’.

Là không có tội, bạch Thế Tôn.

‘‘විඤ්ඤුගරහිතා වා විඤ්ඤුප්පසත්ථා වා’’ති?

Bị người trí chê trách hay được người trí tán thán?

‘‘විඤ්ඤුප්පසත්ථා, භන්තෙ’’.

Được người trí tán thán, bạch Thế Tôn.

‘‘සමත්තා සමාදින්නා [Pg.192] හිතාය සුඛාය සංවත්තන්ති නො වා? කථං වා එත්ථ හොතී’’ති?

Khi được thực hành, được chấp nhận, chúng có đưa đến lợi ích và an lạc hay không? Ở đây, ý của các ông thế nào?

‘‘සමත්තා, භන්තෙ, සමාදින්නා හිතාය සුඛාය සංවත්තන්ති. එවං නො එත්ථ හොතී’’ති.

Bạch Thế Tôn, khi được thực hành, được chấp nhận, chúng đưa đến lợi ích và an lạc. Ở đây, ý của chúng con là như vậy.

‘‘ඉති ඛො, කාලාමා, යං තං අවොචුම්හා – ‘එථ තුම්හෙ, කාලාමා! මා අනුස්සවෙන, මා පරම්පරාය, මා ඉතිකිරාය, මා පිටකසම්පදානෙන, මා තක්කහෙතු, මා නයහෙතු, මා ආකාරපරිවිතක්කෙන, මා දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා, මා භබ්බරූපතාය, මා සමණො නො ගරූති. යදා තුම්හෙ, කාලාමා, අත්තනාව ජානෙය්‍යාථ – ඉමෙ ධම්මා කුසලා, ඉමෙ ධම්මා අනවජ්ජා, ඉමෙ ධම්මා විඤ්ඤුප්පසත්ථා, ඉමෙ ධම්මා සමත්තා සමාදින්නා හිතාය සුඛාය සංවත්තන්තීති, අථ තුම්හෙ, කාලාමා, උපසම්පජ්ජ විහරෙය්‍යාථා’ති, ඉති යං තං වුත්තං ඉදමෙතං පටිච්ච වුත්තං.

“Này các Kālāma, như vậy, điều mà chúng tôi đã nói rằng: ‘Này các Kālāma, hãy đến đây! Chớ vội tin theo chỉ vì được nghe kể lại, chớ vội tin theo chỉ vì là truyền thống, chớ vội tin theo chỉ vì là tin đồn, chớ vội tin theo chỉ vì được ghi trong kinh điển, chớ vội tin theo chỉ vì lý luận suy diễn, chớ vội tin theo chỉ vì một phương pháp, chớ vội tin theo chỉ vì cân nhắc các lý lẽ, chớ vội tin theo chỉ vì phù hợp với định kiến đã được chấp nhận, chớ vội tin theo chỉ vì người nói có vẻ đáng tin, chớ vội tin theo chỉ vì nghĩ rằng ‘vị Sa-môn này là thầy của chúng ta’. Này các Kālāma, khi nào các ngươi tự mình biết rõ rằng: ‘Các pháp này là thiện, các pháp này không đáng chê trách, các pháp này được người trí tán thán, các pháp này khi được thực hành và chấp nhận sẽ đưa đến lợi ích và hạnh phúc’, thì này các Kālāma, các ngươi hãy thành tựu và an trú vào các pháp ấy.’ – lời nói ấy đã được nói ra là do duyên cớ này.”

‘‘ස ඛො සො, කාලාමා, අරියසාවකො එවං විගතාභිජ්ඣො විගතබ්‍යාපාදො අසම්මූළ්හො සම්පජානො පතිස්සතො මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා එකං දිසං ඵරිත්වා විහරති, තථා දුතියං, තථා තතියං, තථා චතුත්ථං, ඉති උද්ධමධො තිරියං සබ්බධි සබ්බත්තතාය සබ්බාවන්තං ලොකං මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්‍යාපජ්ඣෙන ඵරිත්වා විහරති. කරුණාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… මුදිතාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා එකං දිසං ඵරිත්වා විහරති, තථා දුතියං, තථා තතියං, තථා චතුත්ථං, ඉති උද්ධමධො තිරියං සබ්බධි සබ්බත්තතාය සබ්බාවන්තං ලොකං උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්‍යාපජ්ඣෙන ඵරිත්වා විහරති.

“Này các Kālāma, vị Thánh đệ tử ấy, với tâm không tham ái, không sân hận, không si mê, có tỉnh giác, có chánh niệm, an trú biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ, rồi phương thứ hai, rồi phương thứ ba, rồi phương thứ tư cũng như vậy. Cứ như thế, vị ấy an trú biến mãn khắp thế gian trên, dưới, ngang, khắp mọi nơi, cùng khắp, với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô lượng, không oán, không hận. Với tâm câu hữu với bi... (như trên)... với tâm câu hữu với hỷ... (như trên)... vị ấy an trú biến mãn một phương với tâm câu hữu với xả, rồi phương thứ hai, rồi phương thứ ba, rồi phương thứ tư cũng như vậy. Cứ như thế, vị ấy an trú biến mãn khắp thế gian trên, dưới, ngang, khắp mọi nơi, cùng khắp, với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô lượng, không oán, không hận.”

‘‘ස ඛො සො, කාලාමා, අරියසාවකො එවං අවෙරචිත්තො එවං අබ්‍යාපජ්ඣචිත්තො එවං අසංකිලිට්ඨචිත්තො එවං විසුද්ධචිත්තො. තස්ස දිට්ඨෙව ධම්මෙ චත්තාරො අස්සාසා අධිගතා හොන්ති. ‘සචෙ ඛො පන අත්ථි පරො ලොකො, අත්ථි සුකතදුක්කටානං කම්මානං ඵලං විපාකො, අථාහං කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජිස්සාමී’ති, අයමස්ස පඨමො අස්සාසො අධිගතො හොති.

“Này các Kālāma, vị Thánh đệ tử ấy, với tâm không oán hận như vậy, tâm không sân hận như vậy, tâm không ô nhiễm như vậy, tâm trong sạch như vậy. Ngay trong hiện tại, vị ấy đạt được bốn niềm an ủi. ‘Nếu quả thật có đời sau, có kết quả, có quả báo của các nghiệp thiện ác, thì sau khi thân hoại mạng chung, ta sẽ được sanh vào cõi lành, cõi trời.’ – đây là niềm an ủi thứ nhất mà vị ấy đạt được.”

‘‘‘සචෙ [Pg.193] ඛො පන නත්ථි පරො ලොකො, නත්ථි සුකතදුක්කටානං කම්මානං ඵලං විපාකො, අථාහං දිට්ඨෙව ධම්මෙ අවෙරං අබ්‍යාපජ්ඣං අනීඝං සුඛිං අත්තානං පරිහරාමී’ති, අයමස්ස දුතියො අස්සාසො අධිගතො හොති.

“‘Nếu quả thật không có đời sau, không có kết quả, không có quả báo của các nghiệp thiện ác, thì ngay trong hiện tại, ta giữ cho mình được an lạc, không oán hận, không sân hận, không phiền não.’ – đây là niềm an ủi thứ hai mà vị ấy đạt được.”

‘‘‘සචෙ ඛො පන කරොතො කරීයති පාපං, න ඛො පනාහං කස්සචි පාපං චෙතෙමි. අකරොන්තං ඛො පන මං පාපකම්මං කුතො දුක්ඛං ඵුසිස්සතී’ති, අයමස්ස තතියො අස්සාසො අධිගතො හොති.

“‘Nếu quả thật có việc làm ác gây ra (kết quả) ác, nhưng ta không có ý làm điều ác cho bất cứ ai, thì làm sao đau khổ có thể chạm đến ta, người không làm nghiệp ác?’ – đây là niềm an ủi thứ ba mà vị ấy đạt được.”

‘‘‘සචෙ ඛො පන කරොතො න කරීයති පාපං, අථාහං උභයෙනෙව විසුද්ධං අත්තානං සමනුපස්සාමී’ති, අයමස්ස චතුත්ථො අස්සාසො අධිගතො හොති.

“‘Nếu quả thật có việc làm ác nhưng không gây ra (kết quả) ác, thì ta thấy mình trong sạch cả hai phương diện.’ – đây là niềm an ủi thứ tư mà vị ấy đạt được.”

‘‘ස ඛො සො, කාලාමා, අරියසාවකො එවං අවෙරචිත්තො එවං අබ්‍යාපජ්ඣචිත්තො එවං අසංකිලිට්ඨචිත්තො එවං විසුද්ධචිත්තො. තස්ස දිට්ඨෙව ධම්මෙ ඉමෙ චත්තාරො අස්සාසා අධිගතා හොන්තී’’ති.

“Này các Kālāma, vị Thánh đệ tử ấy, với tâm không oán hận như vậy, tâm không sân hận như vậy, tâm không ô nhiễm như vậy, tâm trong sạch như vậy. Ngay trong hiện tại, vị ấy đã đạt được bốn niềm an ủi này.”

‘‘එවමෙතං, භගවා, එවමෙතං, සුගත! ස ඛො සො, භන්තෙ, අරියසාවකො එවං අවෙරචිත්තො එවං අබ්‍යාපජ්ඣචිත්තො එවං අසංකිලිට්ඨචිත්තො එවං විසුද්ධචිත්තො. තස්ස දිට්ඨෙව ධම්මෙ චත්තාරො අස්සාසා අධිගතා හොන්ති. ‘සචෙ ඛො පන අත්ථි පරො ලොකො, අත්ථි සුකතදුක්කටානං කම්මානං ඵලං විපාකො, අථාහං කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජිස්සාමී’ති, අයමස්ස පඨමො අස්සාසො අධිගතො හොති.

“Bạch Thế Tôn, đúng là như vậy! Bạch Thiện Thệ, đúng là như vậy! Bạch ngài, vị Thánh đệ tử ấy, với tâm không oán hận như vậy, tâm không sân hận như vậy, tâm không ô nhiễm như vậy, tâm trong sạch như vậy. Ngay trong hiện tại, vị ấy đạt được bốn niềm an ủi. ‘Nếu quả thật có đời sau, có kết quả, có quả báo của các nghiệp thiện ác, thì sau khi thân hoại mạng chung, ta sẽ được sanh vào cõi lành, cõi trời.’ – đây là niềm an ủi thứ nhất mà vị ấy đạt được.”

‘‘‘සචෙ ඛො පන නත්ථි පරො ලොකො, නත්ථි සුකතදුක්කටානං කම්මානං ඵලං විපාකො, අථාහං දිට්ඨෙව ධම්මෙ අවෙරං අබ්‍යාපජ්ඣං අනීඝං සුඛිං අත්තානං පරිහරාමී’ති, අයමස්ස දුතියො අස්සාසො අධිගතො හොති.

‘‘සචෙ ඛො පන කරොතො කරීයති පාපං, න ඛො පනාහං – කස්සචි පාපං චෙතෙමි, අකරොන්තං ඛො පන මං පාපකම්මං කුතො දුක්ඛං ඵුසිස්සතී’ති, අයමස්ස තතියො අස්සාසො අධිගතො හොති.

‘‘‘සචෙ [Pg.194] ඛො පන කරොතො න කරීයති පාපං, අථාහං උභයෙනෙව විසුද්ධං අත්තානං සමනුපස්සාමී’ති, අයමස්ස චතුත්ථො අස්සාසො අධිගතො හොති.

‘‘ස ඛො සො, භන්තෙ, අරියසාවකො එවං අවෙරචිත්තො එවං අබ්‍යාපජ්ඣචිත්තො එවං අසංකිලිට්ඨචිත්තො එවං විසුද්ධචිත්තො. තස්ස දිට්ඨෙව ධම්මෙ ඉමෙ චත්තාරො අස්සාසා අධිගතා හොන්ති.

“Bạch ngài, vị Thánh đệ tử ấy, với tâm không oán hận như vậy, tâm không sân hận như vậy, tâm không ô nhiễm như vậy, tâm trong sạch như vậy. Ngay trong hiện tại, vị ấy đã đạt được bốn niềm an ủi này.”

‘‘අභික්කන්තං, භන්තෙ…පෙ… එතෙ මයං, භන්තෙ, භගවන්තං සරණං ගච්ඡාම ධම්මඤ්ච භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච. උපාසකෙ නො, භන්තෙ, භගවා ධාරෙතු අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතෙ සරණං ගතෙ’’ති. පඤ්චමං.

“Bạch Thế Tôn, thật vi diệu!... (như trên)... Bạch Thế Tôn, chúng con xin quy y Thế Tôn, quy y Pháp và quy y Tăng chúng. Mong Thế Tôn nhận chúng con làm cư sĩ đã quy y kể từ hôm nay cho đến trọn đời.” (Kinh thứ năm).

6. සාළ්හසුත්තං

6. Kinh Sāḷha

67. එවං මෙ සුතං – එකං සමයං ආයස්මා නන්දකො සාවත්ථියං විහරති පුබ්බාරාමෙ මිගාරමාතුපාසාදෙ. අථ ඛො සාළ්හො ච මිගාරනත්තා සාණො ච සෙඛුනියනත්තා යෙනායස්මා නන්දකො තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං නන්දකං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නං ඛො සාළ්හං මිගාරනත්තාරං ආයස්මා නන්දකො එතදවොච –

67. Tôi nghe như vầy – một thời, Tôn giả Nandaka trú ở Sāvatthī, tại Pubbārāma, trong lâu đài của mẹ Migāra. Bấy giờ, Sāḷha cháu của Migāra và Sāṇa cháu của Sekhuniya đi đến chỗ Tôn giả Nandaka; sau khi đến, họ đảnh lễ Tôn giả Nandaka rồi ngồi xuống một bên. Khi Sāḷha cháu của Migāra đã ngồi xuống một bên, Tôn giả Nandaka nói với vị ấy như sau:

‘‘එථ තුම්හෙ, සාළ්හා, මා අනුස්සවෙන, මා පරම්පරාය, මා ඉතිකිරාය, මා පිටකසම්පදානෙන, මා තක්කහෙතු, මා නයහෙතු, මා ආකාරපරිවිතක්කෙන, මා දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා, මා භබ්බරූපතාය, මා සමණො නො ගරූති. යදා තුම්හෙ, සාළ්හා, අත්තනාව ජානෙය්‍යාථ ‘ඉමෙ ධම්මා අකුසලා, ඉමෙ ධම්මා සාවජ්ජා, ඉමෙ ධම්මා විඤ්ඤුගරහිතා, ඉමෙ ධම්මා සමත්තා සමාදින්නා අහිතාය දුක්ඛාය සංවත්තන්තී’ති, අථ තුම්හෙ සාළ්හා පජහෙය්‍යාථ.

Này các Sāḷā, các ngươi hãy đến đây. Chớ vội tin chỉ vì nghe nói lại, chớ vội tin chỉ vì theo truyền thống, chớ vội tin chỉ vì nghe tin đồn, chớ vội tin chỉ vì phù hợp kinh điển, chớ vội tin vì lý luận suông, chớ vội tin vì một phương pháp, chớ vội tin vì suy xét theo vẻ bề ngoài, chớ vội tin vì phù hợp với định kiến của mình, chớ vội tin vì trông có vẻ đáng tin, chớ vội tin vì nghĩ rằng: ‘Vị Sa-môn này là thầy của chúng ta’. Này các Sāḷā, khi nào các ngươi tự mình biết rõ: ‘Các pháp này là bất thiện, các pháp này là có tội, các pháp này bị người trí chê bai, các pháp này khi được thực hành và chấp nhận, sẽ đưa đến bất hạnh và đau khổ’, thì này các Sāḷā, các ngươi hãy từ bỏ chúng.

‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, සාළ්හා, අත්ථි ලොභො’’ති?

Này các Sāḷā, các ngươi nghĩ thế nào về điều này, có tham không?

‘‘එවං, භන්තෙ’’.

Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

‘‘අභිජ්ඣාති ඛො අහං, සාළ්හා, එතමත්ථං වදාමි. ලුද්ධො ඛො අයං, සාළ්හා, අභිජ්ඣාලු පාණම්පි හනති, අදින්නම්පි ආදියති, පරදාරම්පි ගච්ඡති, මුසාපි භණති, පරම්පි තථත්තාය සමාදපෙති, යං ස හොති දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛායා’’ති.

Này các Sāḷā, Ta gọi ý nghĩa này là ‘tham ái’. Này các Sāḷā, người tham lam này, có nhiều tham ái, giết hại sinh mạng, lấy của không cho, đi đến với vợ người khác, nói dối, và cũng xúi giục người khác làm như vậy, điều đó sẽ dẫn đến bất hạnh và đau khổ lâu dài cho người ấy.

‘‘එවං, භන්තෙ’’.

Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

‘‘තං [Pg.195] කිං මඤ්ඤථ, සාළ්හා, අත්ථි දොසො’’ති?

Này các Sāḷā, các ngươi nghĩ thế nào về điều này, có sân không?

‘‘එවං, භන්තෙ’’.

Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

‘‘බ්‍යාපාදොති ඛො අහං, සාළ්හා, එතමත්ථං වදාමි. දුට්ඨො ඛො අයං, සාළ්හා, බ්‍යාපන්නචිත්තො පාණම්පි හනති, අදින්නම්පි ආදියති, පරදාරම්පි ගච්ඡති, මුසාපි භණති, පරම්පි තථත්තාය සමාදපෙති, යං ස හොති දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛායා’’ති.

Này các Sāḷā, Ta gọi ý nghĩa này là ‘sân hận’. Này các Sāḷā, người sân hận này, có tâm bị sân hận làm hư hoại, giết hại sinh mạng, lấy của không cho, đi đến với vợ người khác, nói dối, và cũng xúi giục người khác làm như vậy, điều đó sẽ dẫn đến bất hạnh và đau khổ lâu dài cho người ấy.

‘‘එවං, භන්තෙ’’.

Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, සාළ්හා, අත්ථි මොහො’’ති?

Này các Sāḷā, các ngươi nghĩ thế nào về điều này, có si không?

‘‘එවං, භන්තෙ’’.

Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

‘‘අවිජ්ජාති ඛො අහං, සාළ්හා, එතමත්ථං වදාමි. මූළ්හො ඛො අයං, සාළ්හා, අවිජ්ජාගතො පාණම්පි හනති, අදින්නම්පි ආදියති, පරදාරම්පි ගච්ඡති, මුසාපි භණති, පරම්පි තථත්තාය සමාදපෙති, යං ස හොති දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛායා’’ති.

Này các Sāḷā, Ta gọi ý nghĩa này là ‘vô minh’. Này các Sāḷā, người si mê này, bị vô minh bao phủ, giết hại sinh mạng, lấy của không cho, đi đến với vợ người khác, nói dối, và cũng xúi giục người khác làm như vậy, điều đó sẽ dẫn đến bất hạnh và đau khổ lâu dài cho người ấy.

‘‘එවං, භන්තෙ’’.

Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, සාළ්හා, ඉමෙ ධම්මා කුසලා වා අකුසලා වා’’ති?

Này các Sāḷā, các ngươi nghĩ thế nào về điều này, các pháp này là thiện hay bất thiện?

‘‘අකුසලා, භන්තෙ’’.

Bạch Thế Tôn, là bất thiện.

‘‘සාවජ්ජා වා අනවජ්ජා වා’’ති?

Là có tội hay không có tội?

‘‘සාවජ්ජා, භන්තෙ’’.

Bạch Thế Tôn, là có tội.

‘‘විඤ්ඤුගරහිතා වා විඤ්ඤුප්පසත්ථා වා’’ති?

Bị người trí chê bai hay được người trí tán thán?

‘‘විඤ්ඤුගරහිතා, භන්තෙ’’.

Bạch Thế Tôn, bị người trí chê bai.

‘‘සමත්තා සමාදින්නා අහිතාය දුක්ඛාය සංවත්තන්ති, නො වා? කථං වා එත්ථ හොතී’’ති?

Khi được thực hành và chấp nhận, chúng dẫn đến bất hạnh và đau khổ, hay không? Về điều này, các ngươi nghĩ thế nào?

Bạch Thế Tôn, khi được thực hành và chấp nhận, chúng dẫn đến bất hạnh và đau khổ. Về điều này, chúng con nghĩ như vậy.

‘‘ඉති ඛො, සාළ්හා, යං තං අවොචුම්හා – ‘එථ තුම්හෙ, සාළ්හා, මා අනුස්සවෙන, මා පරම්පරාය, මා ඉතිකිරාය, මා පිටකසම්පදානෙන, මා තක්කහෙතු, මා නයහෙතු, මා ආකාරපරිවිතක්කෙන, මා දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා, මා භබ්බරූපතාය, මා සමණො නො ගරූති. යදා තුම්හෙ, සාළ්හා, අත්තනාව ජානෙය්‍යාථ – ඉමෙ ධම්මා අකුසලා, ඉමෙ ධම්මා සාවජ්ජා, ඉමෙ ධම්මා විඤ්ඤුගරහිතා, ඉමෙ ධම්මා සමත්තා සමාදින්නා අහිතාය දුක්ඛාය සංවත්තන්තීති, අථ තුම්හෙ, සාළ්හා, පජහෙය්‍යාථා’ති, ඉති යං තං වුත්තං ඉදමෙතං පටිච්ච වුත්තං.

Này các Sāḷā, như vậy, lời mà Ta đã nói: ‘Này các Sāḷā, các ngươi hãy đến đây. Chớ vội tin chỉ vì nghe nói lại, chớ vội tin chỉ vì theo truyền thống, chớ vội tin chỉ vì nghe tin đồn, chớ vội tin chỉ vì phù hợp kinh điển, chớ vội tin vì lý luận suông, chớ vội tin vì một phương pháp, chớ vội tin vì suy xét theo vẻ bề ngoài, chớ vội tin vì phù hợp với định kiến của mình, chớ vội tin vì trông có vẻ đáng tin, chớ vội tin vì nghĩ rằng: ‘Vị Sa-môn này là thầy của chúng ta’. Này các Sāḷā, khi nào các ngươi tự mình biết rõ: ‘Các pháp này là bất thiện, các pháp này là có tội, các pháp này bị người trí chê bai, các pháp này khi được thực hành và chấp nhận, sẽ đưa đến bất hạnh và đau khổ’, thì này các Sāḷā, các ngươi hãy từ bỏ chúng’, lời đã được nói đó là do duyên vào điều này mà được nói.

‘‘එථ තුම්හෙ, සාළ්හා, මා අනුස්සවෙන, මා පරම්පරාය, මා ඉතිකිරාය, මා පිටකසම්පදානෙන, මා තක්කහෙතු, මා නයහෙතු, මා ආකාරපරිවිතක්කෙන, මා දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා, මා භබ්බරූපතාය, මා සමණො නො ගරූති. යදා තුම්හෙ, සාළ්හා, අත්තනාව ජානෙය්‍යාථ – ‘ඉමෙ ධම්මා කුසලා, ඉමෙ ධම්මා අනවජ්ජා, ඉමෙ ධම්මා විඤ්ඤුප්පසත්ථා, ඉමෙ ධම්මා සමත්තා [Pg.196] සමාදින්නා හිතාය සුඛාය සංවත්තන්තී’ති, අථ තුම්හෙ, සාළ්හා, උපසම්පජ්ජ විහරෙය්‍යාථ.

Này các Sāḷā, các ngươi hãy đến đây. Chớ vội tin chỉ vì nghe nói lại, chớ vội tin chỉ vì theo truyền thống, chớ vội tin chỉ vì nghe tin đồn, chớ vội tin chỉ vì phù hợp kinh điển, chớ vội tin vì lý luận suông, chớ vội tin vì một phương pháp, chớ vội tin vì suy xét theo vẻ bề ngoài, chớ vội tin vì phù hợp với định kiến của mình, chớ vội tin vì trông có vẻ đáng tin, chớ vội tin vì nghĩ rằng: ‘Vị Sa-môn này là thầy của chúng ta’. Này các Sāḷā, khi nào các ngươi tự mình biết rõ: ‘Các pháp này là thiện, các pháp này là không có tội, các pháp này được người trí tán thán, các pháp này khi được thực hành và chấp nhận, sẽ đưa đến hạnh phúc và an lạc’, thì này các Sāḷā, các ngươi hãy thành tựu và an trú trong chúng.

‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, සාළ්හා, අත්ථි අලොභො’’ති?

Này các Sāḷā, các ngươi nghĩ thế nào về điều này, có vô tham không?

‘‘එවං, භන්තෙ’’.

Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

‘‘අනභිජ්ඣාති ඛො අහං, සාළ්හා, එතමත්ථං වදාමි. අලුද්ධො ඛො අයං, සාළ්හා, අනභිජ්ඣාලු නෙව පාණං හනති, න අදින්නං ආදියති, න පරදාරං ගච්ඡති, න මුසා භණති, පරම්පි න තථත්තාය සමාදපෙති, යං ස හොති දීඝරත්තං හිතාය සුඛායා’’ති.

Này các Sāḷā, Ta gọi ý nghĩa này là ‘vô tham ái’. Này các Sāḷā, người không tham lam này, không có nhiều tham ái, không giết hại sinh mạng, không lấy của không cho, không đi đến với vợ người khác, không nói dối, và cũng không xúi giục người khác làm như vậy, điều đó sẽ dẫn đến hạnh phúc và an lạc lâu dài cho người ấy.

‘‘එවං, භන්තෙ’’.

Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, සාළ්හා, අත්ථි අදොසො’’ති?

Này các Sāḷā, các ngươi nghĩ thế nào về điều này, có vô sân không?

‘‘එවං, භන්තෙ’’.

Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

‘‘අබ්‍යාපාදොති ඛො අහං, සාළ්හා, එතමත්ථං වදාමි. අදුට්ඨො ඛො අයං, සාළ්හා, අබ්‍යාපන්නචිත්තො නෙව පාණං හනති, න අදින්නං ආදියති, න පරදාරං ගච්ඡති, න මුසා භණති, පරම්පි න තථත්තාය සමාදපෙති, යං ස හොති දීඝරත්තං හිතාය සුඛායා’’ති.

Này các Sāḷā, Ta gọi ý nghĩa này là ‘vô sân hận’. Này các Sāḷā, người không sân hận này, có tâm không bị sân hận làm hư hoại, không giết hại sinh mạng, không lấy của không cho, không đi đến với vợ người khác, không nói dối, và cũng không xúi giục người khác làm như vậy, điều đó sẽ dẫn đến hạnh phúc và an lạc lâu dài cho người ấy.

‘‘එවං, භන්තෙ’’.

“Thưa vâng, bạch Ngài.”

‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, සාළ්හා, අත්ථි අමොහො’’ති?

“Này các người Sāḷā, các ông nghĩ thế nào về điều này, có sự không si mê không?”

‘‘එවං, භන්තෙ’’.

“Thưa có, bạch Ngài.”

‘‘විජ්ජාති ඛො අහං, සාළ්හා, එතමත්ථං වදාමි. අමූළ්හො ඛො අයං, සාළ්හා, විජ්ජාගතො නෙව පාණං හනති, න අදින්නං ආදියති, න පරදාරං ගච්ඡති, න මුසා භණති, පරම්පි න තථත්තාය සමාදපෙති, යං ස හොති දීඝරත්තං හිතාය සුඛායා’’ති.

“Này các người Sāḷā, Ta gọi ý nghĩa này là minh. Này các người Sāḷā, người không si mê này, đã đạt đến minh, không sát sanh, không lấy của không cho, không quan hệ bất chính với vợ người, không nói dối, cũng không xúi giục người khác làm như vậy, điều đó sẽ đưa đến lợi ích và hạnh phúc lâu dài.”

‘‘එවං, භන්තෙ’’.

“Thưa vâng, bạch Ngài.”

‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, සාළ්හා, ඉමෙ ධම්මා කුසලා වා අකුසලා වා’’ති?

“Này các người Sāḷā, các ông nghĩ thế nào về điều này, những pháp này là thiện hay bất thiện?”

‘‘කුසලා, භන්තෙ’’.

“Bạch Ngài, là thiện.”

‘‘සාවජ්ජා වා අනවජ්ජා වා’’ති?

“Là có tội lỗi hay không có tội lỗi?”

‘‘අනවජ්ජා, භන්තෙ’’.

“Bạch Ngài, là không có tội lỗi.”

‘‘විඤ්ඤුගරහිතා වා විඤ්ඤුප්පසත්ථා වා’’ති?

“Bị người trí chê bai hay được người trí tán thán?”

‘‘විඤ්ඤුප්පසත්ථා, භන්තෙ’’.

“Bạch Ngài, được người trí tán thán.”

‘‘සමත්තා සමාදින්නා හිතාය සුඛාය සංවත්තන්ති, නො වා? කථං වා එත්ථ හොතී’’ති?

“Khi được thực hành và hoàn thiện, chúng có đưa đến lợi ích và hạnh phúc hay không? Về điều này, các ông nghĩ thế nào?”

‘‘සමත්තා, භන්තෙ, සමාදින්නා හිතාය සුඛාය සංවත්තන්තීති. එවං නො එත්ථ හොතී’’ති.

“Bạch Ngài, khi được thực hành và hoàn thiện, chúng đưa đến lợi ích và hạnh phúc. Về điều này, chúng con nghĩ như vậy.”

‘‘ඉති ඛො, සාළ්හා, යං තං අවොචුම්හා – ‘එථ තුම්හෙ, සාළ්හා, මා අනුස්සවෙන, මා පරම්පරාය, මා ඉතිකිරාය, මා පිටකසම්පදානෙන, මා තක්කහෙතු, මා නයහෙතු, මා ආකාරපරිවිතක්කෙන, මා දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා, මා භබ්බරූපතාය, මා සමණො නො ගරූති. යදා තුම්හෙ, සාළ්හා, අත්තනාව ජානෙය්‍යාථ – ඉමෙ ධම්මා කුසලා, ඉමෙ ධම්මා අනවජ්ජා, ඉමෙ ධම්මා විඤ්ඤුප්පසත්ථා, ඉමෙ ධම්මා සමත්තා සමාදින්නා [Pg.197] දීඝරත්තං හිතාය සුඛාය සංවත්තන්තීති, අථ තුම්හෙ, සාළ්හා, උපසම්පජ්ජ විහරෙය්‍යාථා’ති, ඉති යං තං වුත්තං ඉදමෙතං පටිච්ච වුත්තං.

“Này các người Sāḷā, chính vì vậy mà Ta đã nói rằng: ‘Này các người Sāḷā, chớ có tin vì nghe nói lại, chớ có tin vì theo truyền thống, chớ có tin vì nghe đồn, chớ có tin vì kinh điển truyền lại, chớ có tin vì lý luận suy diễn, chớ có tin vì phương pháp luận, chớ có tin vì sự suy xét về các lý lẽ, chớ có tin vì đã thẩm xét và chấp nhận một quan điểm, chớ có tin vì thấy có vẻ hợp lý, chớ có tin vì nghĩ rằng vị Sa-môn này là thầy của chúng ta. Này các người Sāḷā, khi nào các ông tự mình biết rõ: ‘Những pháp này là thiện, những pháp này không có tội lỗi, những pháp này được người trí tán thán, những pháp này khi được thực hành và hoàn thiện sẽ đưa đến lợi ích và hạnh phúc lâu dài’, thì khi ấy, này các người Sāḷā, các ông hãy thành tựu và an trú vào chúng.’ Lời nói ấy đã được nói ra là dựa vào điều này.

‘‘ස ඛො සො, සාළ්හා, අරියසාවකො එවං විගතාභිජ්ඣො විගතබ්‍යාපාදො අසම්මූළ්හො සම්පජානො පතිස්සතො මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… කරුණා…පෙ… මුදිතා…පෙ… උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා එකං දිසං ඵරිත්වා විහරති, තථා දුතියං, තථා තතියං, තථා චතුත්ථං, ඉති උද්ධමධො තිරියං සබ්බධි සබ්බත්තතාය සබ්බාවන්තං ලොකං උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්‍යාපජ්ඣෙන ඵරිත්වා විහරති. සො එවං පජානාති – ‘අත්ථි ඉදං, අත්ථි හීනං, අත්ථි පණීතං, අත්ථි ඉමස්ස සඤ්ඤාගතස්ස උත්තරි නිස්සරණ’න්ති. තස්ස එවං ජානතො එවං පස්සතො කාමාසවාපි චිත්තං විමුච්චති, භවාසවාපි චිත්තං විමුච්චති, අවිජ්ජාසවාපි චිත්තං විමුච්චති; විමුත්තස්මිං විමුත්තමිති ඤාණං හොති. ‘ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායා’ති පජානාති.

“Này các người Sāḷā, vị Thánh đệ tử ấy, sau khi từ bỏ tham ái, từ bỏ sân hận, không si mê, tỉnh giác, chánh niệm, với tâm câu hữu với từ… này… với tâm câu hữu với bi… này… với tâm câu hữu với hỷ… này… với tâm câu hữu với xả, biến mãn một phương rồi an trú, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Cứ như thế, ở trên, ở dưới, bề ngang, ở khắp mọi nơi, xem tất cả như chính mình, biến mãn toàn thể thế giới với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô biên, không oán, không hận rồi an trú. Vị ấy biết rõ như sau: ‘Có cái này, có cái hạ liệt, có cái cao thượng, có sự giải thoát vượt lên trên nhận thức này.’ Đối với vị ấy, khi biết như vậy, thấy như vậy, tâm được giải thoát khỏi lậu hoặc của dục, tâm được giải thoát khỏi lậu hoặc của hữu, tâm được giải thoát khỏi lậu hoặc của vô minh. Khi đã giải thoát, trí khởi lên rằng: ‘Đã được giải thoát.’ Vị ấy biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lại trạng thái này nữa.’”

‘‘සො එවං පජානාති – ‘අහු පුබ්බෙ ලොභො, තදහු අකුසලං, සො එතරහි නත්ථි, ඉච්චෙතං කුසලං; අහු පුබ්බෙ දොසො…පෙ… අහු පුබ්බෙ මොහො, තදහු අකුසලං, සො එතරහි නත්ථි, ඉච්චෙතං කුසල’න්ති. සො දිට්ඨෙව ධම්මෙ නිච්ඡාතො නිබ්බුතො සීතිභූතො සුඛප්පටිසංවෙදී බ්‍රහ්මභූතෙන අත්තනා විහරතී’’ති. ඡට්ඨං.

“Vị ấy biết rõ như sau: ‘Trước đây đã có tham, điều đó là bất thiện; nay tham không còn nữa, sự không còn này là thiện. Trước đây đã có sân… này… trước đây đã có si, điều đó là bất thiện; nay si không còn nữa, sự không còn này là thiện.’ Vị ấy ngay trong hiện tại, không còn khao khát, đã được dập tắt, trở nên mát mẻ, cảm thọ lạc, sống với tự thân đã trở thành phạm thiên.” Hết bài kinh thứ sáu.

7. කථාවත්ථුසුත්තං

7. Kinh Những Nền Tảng Của Cuộc Bàn Luận

68. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, කථාවත්ථූනි. කතමානි තීණි? අතීතං වා, භික්ඛවෙ, අද්ධානං ආරබ්භ කථං කථෙය්‍ය – ‘එවං අහොසි අතීතමද්ධාන’න්ති. අනාගතං වා, භික්ඛවෙ, අද්ධානං ආරබ්භ කථං කථෙය්‍ය – ‘එවං භවිස්සති අනාගතමද්ධාන’න්ති. එතරහි වා, භික්ඛවෙ, පච්චුප්පන්නං අද්ධානං ආරබ්භ කථං කථෙය්‍ය – ‘එවං හොති එතරහි පච්චුප්පන්නමද්ධාන’’’න්ති.

68. “Này các Tỳ kheo, có ba nền tảng của cuộc bàn luận này. Thế nào là ba? Này các Tỳ kheo, có thể bàn luận về quá khứ rằng: ‘Trong quá khứ đã xảy ra như thế này.’ Hoặc, này các Tỳ kheo, có thể bàn luận về tương lai rằng: ‘Trong tương lai sẽ xảy ra như thế này.’ Hoặc, này các Tỳ kheo, có thể bàn luận về hiện tại rằng: ‘Trong hiện tại đang xảy ra như thế này.’”

‘‘කථාසම්පයොගෙන, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො වෙදිතබ්බො යදි වා කච්ඡො යදි වා අකච්ඡොති. සචායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො පඤ්හං පුට්ඨො සමානො එකංසබ්‍යාකරණීයං [Pg.198] පඤ්හං න එකංසෙන බ්‍යාකරොති, විභජ්ජබ්‍යාකරණීයං පඤ්හං න විභජ්ජ බ්‍යාකරොති, පටිපුච්ඡාබ්‍යාකරණීයං පඤ්හං න පටිපුච්ඡා බ්‍යාකරොති, ඨපනීයං පඤ්හං න ඨපෙති, එවං සන්තායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො අකච්ඡො හොති. සචෙ පනායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො පඤ්හං පුට්ඨො සමානො එකංසබ්‍යාකරණීයං පඤ්හං එකංසෙන බ්‍යාකරොති, විභජ්ජබ්‍යාකරණීයං පඤ්හං විභජ්ජ බ්‍යාකරොති, පටිපුච්ඡාබ්‍යාකරණීයං පඤ්හං පටිපුච්ඡා බ්‍යාකරොති, ඨපනීයං පඤ්හං ඨපෙති, එවං සන්තායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො කච්ඡො හොති.

“Này các Tỳ kheo, qua cuộc bàn luận, một người có thể được biết là người đáng để bàn luận hay không đáng để bàn luận. Này các Tỳ kheo, nếu một người, khi được hỏi một câu hỏi, không trả lời một cách dứt khoát câu hỏi cần được trả lời dứt khoát, không trả lời bằng cách phân tích câu hỏi cần được trả lời bằng cách phân tích, không trả lời bằng cách hỏi lại câu hỏi cần được trả lời bằng cách hỏi lại, và không gác lại câu hỏi cần được gác lại, thì này các Tỳ kheo, trong trường hợp như vậy, người đó là người không đáng để bàn luận. Nhưng nếu, này các Tỳ kheo, một người, khi được hỏi một câu hỏi, trả lời một cách dứt khoát câu hỏi cần được trả lời dứt khoát, trả lời bằng cách phân tích câu hỏi cần được trả lời bằng cách phân tích, trả lời bằng cách hỏi lại câu hỏi cần được trả lời bằng cách hỏi lại, và gác lại câu hỏi cần được gác lại, thì này các Tỳ kheo, trong trường hợp như vậy, người đó là người đáng để bàn luận.”

‘‘කථාසම්පයොගෙන, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො වෙදිතබ්බො යදි වා කච්ඡො යදි වා අකච්ඡොති. සචායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො පඤ්හං පුට්ඨො සමානො ඨානාඨානෙ න සණ්ඨාති පරිකප්පෙ න සණ්ඨාති අඤ්ඤාතවාදෙ න සණ්ඨාති පටිපදාය න සණ්ඨාති, එවං සන්තායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො අකච්ඡො හොති. සචෙ පනායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො පඤ්හං පුට්ඨො සමානො ඨානාඨානෙ සණ්ඨාති පරිකප්පෙ සණ්ඨාති අඤ්ඤාතවාදෙ සණ්ඨාති පටිපදාය සණ්ඨාති, එවං සන්තායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො කච්ඡො හොති.

“Này các Tỳ kheo, qua cuộc bàn luận, một người có thể được biết là người đáng để bàn luận hay không đáng để bàn luận. Này các Tỳ kheo, nếu một người, khi được hỏi một câu hỏi, không đứng vững trên điều hợp lý và không hợp lý, không đứng vững trên sự suy đoán, không đứng vững trên học thuyết đã được thừa nhận, không đứng vững trên phương pháp, thì này các Tỳ kheo, trong trường hợp như vậy, người đó là người không đáng để bàn luận. Nhưng nếu, này các Tỳ kheo, một người, khi được hỏi một câu hỏi, đứng vững trên điều hợp lý và không hợp lý, đứng vững trên sự suy đoán, đứng vững trên học thuyết đã được thừa nhận, và đứng vững trên phương pháp, thì này các Tỳ kheo, trong trường hợp như vậy, người đó là người đáng để bàn luận.”

‘‘කථාසම්පයොගෙන, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො වෙදිතබ්බො යදි වා කච්ඡො යදි වා අකච්ඡොති. සචායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො පඤ්හං පුට්ඨො සමානො අඤ්ඤෙනඤ්ඤං පටිචරති, බහිද්ධා කථං අපනාමෙති, කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච පාතුකරොති, එවං සන්තායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො අකච්ඡො හොති. සචෙ පනායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො පඤ්හං පුට්ඨො සමානො න අඤ්ඤෙනඤ්ඤං පටිචරති න බහිද්ධා කථං අපනාමෙති, න කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච පාතුකරොති, එවං සන්තායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො කච්ඡො හොති.

Này các tỳ khưu, thông qua việc đối thoại, một người cần được biết là người có thể đối thoại hay không thể đối thoại. Này các tỳ khưu, nếu người này, khi được hỏi một câu hỏi, lại trả lời quanh co, dẫn câu chuyện ra ngoài đề, biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn, thì này các tỳ khưu, trong trường hợp như vậy, người này là người không thể đối thoại. Còn nếu, này các tỳ khưu, người này, khi được hỏi một câu hỏi, không trả lời quanh co, không dẫn câu chuyện ra ngoài đề, không biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn, thì này các tỳ khưu, trong trường hợp như vậy, người này là người có thể đối thoại.

‘‘කථාසම්පයොගෙන, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො වෙදිතබ්බො යදි වා කච්ඡො යදි වා අකච්ඡොති. සචායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො පඤ්හං පුට්ඨො සමානො අභිහරති අභිමද්දති අනුපජග්ඝති ඛලිතං ගණ්හාති, එවං සන්තායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො අකච්ඡො හොති. සචෙ පනායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො පඤ්හං පුට්ඨො සමානො නාභිහරති නාභිමද්දති න අනුපජග්ඝති න ඛලිතං ගණ්හාති, එවං සන්තායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො කච්ඡො හොති.

Này các tỳ khưu, thông qua việc đối thoại, một người cần được biết là người có thể đối thoại hay không thể đối thoại. Này các tỳ khưu, nếu người này, khi được hỏi một câu hỏi, lại áp đảo, đàn áp, chế giễu, và bắt lỗi, thì này các tỳ khưu, trong trường hợp như vậy, người này là người không thể đối thoại. Còn nếu, này các tỳ khưu, người này, khi được hỏi một câu hỏi, không áp đảo, không đàn áp, không chế giễu, và không bắt lỗi, thì này các tỳ khưu, trong trường hợp như vậy, người này là người có thể đối thoại.

‘‘කථාසම්පයොගෙන[Pg.199], භික්ඛවෙ, පුග්ගලො වෙදිතබ්බො යදි වා සඋපනිසො යදි වා අනුපනිසොති. අනොහිතසොතො, භික්ඛවෙ, අනුපනිසො හොති, ඔහිතසොතො සඋපනිසො හොති. සො සඋපනිසො සමානො අභිජානාති එකං ධම්මං, පරිජානාති එකං ධම්මං, පජහති එකං ධම්මං, සච්ඡිකරොති එකං ධම්මං. සො අභිජානන්තො එකං ධම්මං, පරිජානන්තො එකං ධම්මං, පජහන්තො එකං ධම්මං, සච්ඡිකරොන්තො එකං ධම්මං සම්මාවිමුත්තිං ඵුසති. එතදත්ථා, භික්ඛවෙ, කථා; එතදත්ථා මන්තනා; එතදත්ථා උපනිසා; එතදත්ථං සොතාවධානං, යදිදං අනුපාදා චිත්තස්ස විමොක්ඛොති.

Này các tỳ khưu, thông qua việc đối thoại, một người cần được biết là người có nhân duyên hay không có nhân duyên. Này các tỳ khưu, người không lắng tai nghe là người không có nhân duyên, người lắng tai nghe là người có nhân duyên. Người có nhân duyên ấy, sau khi thắng tri một pháp, liễu tri một pháp, đoạn tận một pháp, chứng ngộ một pháp. Vị ấy, do thắng tri một pháp, liễu tri một pháp, đoạn tận một pháp, chứng ngộ một pháp, nên đã chạm đến chánh giải thoát. Này các tỳ khưu, cuộc đối thoại là vì mục đích ấy; sự bàn luận là vì mục đích ấy; nhân duyên là vì mục đích ấy; sự lắng tai nghe là vì mục đích ấy, tức là sự giải thoát của tâm do không còn chấp thủ.

‘‘යෙ විරුද්ධා සල්ලපන්ති, විනිවිට්ඨා සමුස්සිතා;

අනරියගුණමාසජ්ජ, අඤ්ඤොඤ්ඤවිවරෙසිනො.

Những kẻ đối nghịch, cố chấp, kiêu mạn, nói chuyện với nhau; công kích phẩm hạnh không phải của bậc Thánh, tìm kiếm lỗi lầm của nhau.

‘‘දුබ්භාසිතං වික්ඛලිතං, සම්පමොහං පරාජයං;

අඤ්ඤොඤ්ඤස්සාභිනන්දන්ති, තදරියො කථනාචරෙ.

Họ vui mừng với lời nói vụng về, sai lầm, sự bối rối, và thất bại của nhau. Bậc Thánh không nói năng theo cách ấy.

‘‘සචෙ චස්ස කථාකාමො, කාලමඤ්ඤාය පණ්ඩිතො;

ධම්මට්ඨපටිසංයුත්තා, යා අරියචරිතා කථා.

Nếu bậc trí giả muốn nói, sau khi biết thời điểm thích hợp, hãy nói lời nói tương ứng với Chánh pháp, lời nói mà các bậc Thánh thường dùng.

‘‘තං කථං කථයෙ ධීරො, අවිරුද්ධො අනුස්සිතො;

අනුන්නතෙන මනසා, අපළාසො අසාහසො.

Bậc hiền trí nên nói lời nói ấy, không đối nghịch, không kiêu mạn; với tâm không dao động, không tranh cạnh, không thô bạo.

‘‘අනුසූයායමානො සො, සම්මදඤ්ඤාය භාසති;

සුභාසිතං අනුමොදෙය්‍ය, දුබ්භට්ඨෙ නාපසාදයෙ.

Vị ấy nói sau khi đã hiểu biết đúng đắn, không ganh tỵ; nên hoan hỷ với lời thiện thuyết, không nên miệt thị lời nói vụng về.

‘‘උපාරම්භං න සික්ඛෙය්‍ය, ඛලිතඤ්ච න ගාහයෙ ;

නාභිහරෙ නාභිමද්දෙ, න වාචං පයුතං භණෙ.

Không nên học cách chỉ trích, không nên bắt lỗi sai lầm; không nên áp đảo, không nên đàn áp, không nên nói lời gây tranh cãi.

‘‘අඤ්ඤාතත්ථං පසාදත්ථං, සතං වෙ හොති මන්තනා;

එවං ඛො අරියා මන්තෙන්ති, එසා අරියාන මන්තනා;

එතදඤ්ඤාය මෙධාවී, න සමුස්සෙය්‍ය මන්තයෙ’’ති. සත්තමං;

Sự bàn luận của bậc thiện trí là để liễu tri và để tịnh tín. Thật vậy, các bậc Thánh bàn luận như thế, đó là sự bàn luận của các bậc Thánh. Bậc trí tuệ, sau khi biết điều này, nên bàn luận mà không kiêu mạn. Hết kinh thứ bảy.

8. අඤ්ඤතිත්ථියසුත්තං

8. Kinh Về Các Ngoại Đạo

69. ‘‘සචෙ, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං පුච්ඡෙය්‍යුං – ‘තයොමෙ, ආවුසො, ධම්මා. කතමෙ තයො? රාගො, දොසො, මොහො [Pg.200] – ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තයො ධම්මා. ඉමෙසං, ආවුසො, තිණ්ණං ධම්මානං කො විසෙසො කො අධිප්පයාසො කිං නානාකරණ’න්ති? එවං පුට්ඨා තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, තෙසං අඤ්ඤතිත්ථියානං පරිබ්බාජකානං කින්ති බ්‍යාකරෙය්‍යාථා’’ති? ‘‘භගවංමූලකා නො, භන්තෙ, ධම්මා භගවංනෙත්තිකා භගවංපටිසරණා. සාධු වත, භන්තෙ, භගවන්තංයෙව පටිභාතු එතස්ස භාසිතස්ස අත්ථො. භගවතො සුත්වා භික්ඛූ ධාරෙස්සන්තී’’ති. ‘‘තෙන හි, භික්ඛවෙ, සුණාථ, සාධුකං මනසි කරොථ; භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

69. Này các tỳ khưu, nếu các du sĩ ngoại đạo hỏi các ngươi như vầy: ‘Này chư hiền, có ba pháp này. Ba pháp nào? Tham, sân, si – này chư hiền, đó là ba pháp. Này chư hiền, sự đặc thù, sự khác biệt, sự sai khác của ba pháp này là gì?’ Này các tỳ khưu, khi được hỏi như vậy, các ngươi sẽ trả lời các du sĩ ngoại đạo ấy như thế nào? – Bạch Thế Tôn, các pháp của chúng con có Thế Tôn là gốc rễ, có Thế Tôn là người dẫn dắt, có Thế Tôn là nơi nương tựa. Lành thay, bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy làm sáng tỏ ý nghĩa của lời dạy này. Sau khi nghe từ Thế Tôn, các tỳ khưu sẽ ghi nhớ. – Vậy thì, này các tỳ khưu, hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng. – Xin vâng, bạch Thế Tôn. Các tỳ khưu ấy đã vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này:

‘‘සචෙ, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං පුච්ඡෙය්‍යුං – ‘තයොමෙ, ආවුසො, ධම්මා. කතමෙ තයො? රාගො, දොසො, මොහො – ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තයො ධම්මා; ඉමෙසං, ආවුසො, තිණ්ණං ධම්මානං කො විසෙසො කො අධිප්පයාසො කිං නානාකරණ’න්ති? එවං පුට්ඨා තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, තෙසං අඤ්ඤතිත්ථියානං පරිබ්බාජකානං එවං බ්‍යාකරෙය්‍යාථ – ‘රාගො ඛො, ආවුසො, අප්පසාවජ්ජො දන්ධවිරාගී, දොසො මහාසාවජ්ජො ඛිප්පවිරාගී, මොහො මහාසාවජ්ජො දන්ධවිරාගී’’’ ති.

Này các tỳ khưu, nếu các du sĩ ngoại đạo hỏi các ngươi như vầy: ‘Này chư hiền, có ba pháp này. Ba pháp nào? Tham, sân, si – này chư hiền, đó là ba pháp; này chư hiền, sự đặc thù, sự khác biệt, sự sai khác của ba pháp này là gì?’ Khi được hỏi như vậy, này các tỳ khưu, các ngươi hãy trả lời các du sĩ ngoại đạo ấy như vầy: ‘Này chư hiền, tham có ít tội lỗi, phai nhạt chậm; sân có nhiều tội lỗi, phai nhạt nhanh; si có nhiều tội lỗi, phai nhạt chậm.’

‘‘‘කො පනාවුසො, හෙතු කො පච්චයො යෙන අනුප්පන්නො වා රාගො උප්පජ්ජති උප්පන්නො වා රාගො භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය සංවත්තතී’ති? ‘සුභනිමිත්තන්තිස්ස වචනීයං. තස්ස සුභනිමිත්තං අයොනිසො මනසි කරොතො අනුප්පන්නො වා රාගො උප්පජ්ජති උප්පන්නො වා රාගො භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය සංවත්තති. අයං ඛො, ආවුසො, හෙතු අයං පච්චයො යෙන අනුප්පන්නො වා රාගො උප්පජ්ජති උප්පන්නො වා රාගො භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය සංවත්තතී’’’ති.

‘Này chư hiền, nhân nào, duyên nào khiến cho tham chưa sanh được sanh khởi, hoặc tham đã sanh được tăng trưởng, quảng đại?’ Phải trả lời rằng: ‘Tịnh tướng.’ Đối với người không như lý tác ý về tịnh tướng, tham chưa sanh được sanh khởi, hoặc tham đã sanh được tăng trưởng, quảng đại. Này chư hiền, đây là nhân, đây là duyên khiến cho tham chưa sanh được sanh khởi, hoặc tham đã sanh được tăng trưởng, quảng đại.

‘‘‘කො පනාවුසො, හෙතු කො පච්චයො යෙන අනුප්පන්නො වා දොසො උප්පජ්ජති උප්පන්නො වා දොසො භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය සංවත්තතී’ති? ‘පටිඝනිමිත්තං තිස්ස වචනීයං. තස්ස පටිඝනිමිත්තං අයොනිසො මනසි කරොතො අනුප්පන්නො වා දොසො උප්පජ්ජති උප්පන්නො වා දොසො භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය සංවත්තති. අයං ඛො, ආවුසො, හෙතු අයං පච්චයො යෙන අනුප්පන්නො වා දොසො උප්පජ්ජති උප්පන්නො වා දොසො භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය සංවත්තතී’’’ති.

‘Này chư hiền, nhân nào, duyên nào khiến cho sân chưa sanh được sanh khởi, hoặc sân đã sanh được tăng trưởng, quảng đại?’ Phải trả lời rằng: ‘Đối ngại tướng.’ Đối với người không như lý tác ý về đối ngại tướng, sân chưa sanh được sanh khởi, hoặc sân đã sanh được tăng trưởng, quảng đại. Này chư hiền, đây là nhân, đây là duyên khiến cho sân chưa sanh được sanh khởi, hoặc sân đã sanh được tăng trưởng, quảng đại.

‘‘‘කො පනාවුසො, හෙතු කො පච්චයො යෙන අනුප්පන්නො වා මොහො උප්පජ්ජති උප්පන්නො වා මොහො භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය සංවත්තතී’ති? ‘අයොනිසො මනසිකාරො තිස්ස වචනීයං. තස්ස අයොනිසො මනසි කරොතො අනුප්පන්නො වා මොහො උප්පජ්ජති උප්පන්නො වා මොහො භිය්‍යොභාවාය [Pg.201] වෙපුල්ලාය සංවත්තති. අයං ඛො, ආවුසො, හෙතු අයං පච්චයො යෙන අනුප්පන්නො වා මොහො උප්පජ්ජති උප්පන්නො වා මොහො භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය සංවත්තතී’’’ති.

Này chư hiền, nhân nào, duyên nào khiến cho si chưa sanh được sanh khởi, và si đã sanh được tăng trưởng, quảng đại? Nên trả lời rằng: 'Do tác ý không như lý'. Đối với người tác ý không như lý, si chưa sanh được sanh khởi, và si đã sanh được tăng trưởng, quảng đại. Này chư hiền, đây là nhân, đây là duyên khiến cho si chưa sanh được sanh khởi, và si đã sanh được tăng trưởng, quảng đại.

‘‘‘කො පනාවුසො, හෙතු කො පච්චයො යෙන අනුප්පන්නො චෙව රාගො නුප්පජ්ජති උප්පන්නො ච රාගො පහීයතී’ති? ‘අසුභනිමිත්තන්තිස්ස වචනීයං. තස්ස අසුභනිමිත්තං යොනිසො මනසි කරොතො අනුප්පන්නො චෙව රාගො නුප්පජ්ජති උප්පන්නො ච රාගො පහීයති. අයං ඛො, ආවුසො, හෙතු අයං පච්චයො යෙන අනුප්පන්නො චෙව රාගො නුප්පජ්ජති උප්පන්නො ච රාගො පහීයතී’’’ති.

Này chư hiền, nhân nào, duyên nào khiến cho tham chưa sanh không sanh khởi, và tham đã sanh được đoạn trừ? Nên trả lời rằng: 'Do tướng bất tịnh'. Đối với người tác ý như lý về tướng bất tịnh, tham chưa sanh không sanh khởi, và tham đã sanh được đoạn trừ. Này chư hiền, đây là nhân, đây là duyên khiến cho tham chưa sanh không sanh khởi, và tham đã sanh được đoạn trừ.

‘‘‘කො පනාවුසො, හෙතු කො පච්චයො යෙන අනුප්පන්නො චෙව දොසො නුප්පජ්ජති උප්පන්නො ච දොසො පහීයතී’ති? ‘මෙත්තා චෙතොවිමුත්තී තිස්ස වචනීයං. තස්ස මෙත්තං චෙතොවිමුත්තිං යොනිසො මනසි කරොතො අනුප්පන්නො චෙව දොසො නුප්පජ්ජති උප්පන්නො ච දොසො පහීයති. අයං ඛො, ආවුසො, හෙතු අයං පච්චයො යෙන අනුප්පන්නො චෙව දොසො නුප්පජ්ජති උප්පන්නො ච දොසො පහීයතී’’’ති.

Này chư hiền, nhân nào, duyên nào khiến cho sân chưa sanh không sanh khởi, và sân đã sanh được đoạn trừ? Nên trả lời rằng: 'Do từ tâm giải thoát'. Đối với người tác ý như lý về từ tâm giải thoát, sân chưa sanh không sanh khởi, và sân đã sanh được đoạn trừ. Này chư hiền, đây là nhân, đây là duyên khiến cho sân chưa sanh không sanh khởi, và sân đã sanh được đoạn trừ.

‘‘‘කො පනාවුසො, හෙතු කො පච්චයො යෙන අනුප්පන්නො චෙව මොහො නුප්පජ්ජති උප්පන්නො ච මොහො පහීයතී’ති? ‘යොනිසොමනසිකාරො තිස්ස වචනීයං. තස්ස යොනිසො මනසි කරොතො අනුප්පන්නො චෙව මොහො නුප්පජ්ජති උප්පන්නො ච මොහො පහීයති. අයං ඛො, ආවුසො, හෙතු අයං පච්චයො යෙන අනුප්පන්නො වා මොහො නුප්පජ්ජති උප්පන්නො ච මොහො පහීයතී’’’ති. අට්ඨමං.

Này chư hiền, nhân nào, duyên nào khiến cho si chưa sanh không sanh khởi, và si đã sanh được đoạn trừ? Nên trả lời rằng: 'Do tác ý như lý'. Đối với người tác ý như lý, si chưa sanh không sanh khởi, và si đã sanh được đoạn trừ. Này chư hiền, đây là nhân, đây là duyên khiến cho si chưa sanh không sanh khởi, và si đã sanh được đoạn trừ. (Kinh) thứ tám.

9. අකුසලමූලසුත්තං

9. Kinh Về Căn Bản Bất Thiện

70. ‘‘තීණිමානි[Pg.202], භික්ඛවෙ, අකුසලමූලානි. කතමානි තීණි? ලොභො අකුසලමූලං, දොසො අකුසලමූලං, මොහො අකුසලමූලං.

70. Này các Tỳ khưu, có ba căn bản bất thiện này. Thế nào là ba? Tham là căn bản bất thiện, sân là căn bản bất thiện, si là căn bản bất thiện.

‘‘යදපි, භික්ඛවෙ, ලොභො තදපි අකුසලමූලං ; යදපි ලුද්ධො අභිසඞ්ඛරොති කායෙන වාචාය මනසා තදපි අකුසලං ; යදපි ලුද්ධො ලොභෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො පරස්ස අසතා දුක්ඛං උප්පාදයති වධෙන වා බන්ධනෙන වා ජානියා වා ගරහාය වා පබ්බාජනාය වා බලවම්හි බලත්ථො ඉතිපි තදපි අකුසලං. ඉතිස්සමෙ ලොභජා ලොභනිදානා ලොභසමුදයා ලොභපච්චයා අනෙකෙ පාපකා අකුසලා ධම්මා සම්භවන්ති.

Này các Tỳ khưu, cái gì là tham, cái ấy là căn bản bất thiện. Bất cứ điều gì người có tham tạo tác qua thân, khẩu, ý, cái ấy cũng là bất thiện. Bất cứ khi nào người có tham, bị tham chi phối, tâm bị xâm chiếm, gây đau khổ cho người khác một cách vô cớ, bằng cách giết, trói, làm cho thiệt hại, khiển trách, hoặc trục xuất, với ý nghĩ: 'Ta có quyền lực, ta muốn dùng quyền lực', cái ấy cũng là bất thiện. Như vậy, đối với người ấy, nhiều pháp ác, bất thiện do tham sanh, do tham làm nhân, do tham tập khởi, do tham làm duyên, được sanh khởi.

‘‘යදපි, භික්ඛවෙ, දොසො තදපි අකුසලමූලං; යදපි දුට්ඨො අභිසඞ්ඛරොති කායෙන වාචාය මනසා තදපි අකුසලං; යදපි දුට්ඨො දොසෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො පරස්ස අසතා දුක්ඛං උප්පාදයති වධෙන වා බන්ධනෙන වා ජානියා වා ගරහාය වා පබ්බාජනාය වා බලවම්හි බලත්ථො ඉතිපි තදපි අකුසලං. ඉතිස්සමෙ දොසජා දොසනිදානා දොසසමුදයා දොසපච්චයා අනෙකෙ පාපකා අකුසලා ධම්මා සම්භවන්ති.

Này các Tỳ khưu, cái gì là sân, cái ấy là căn bản bất thiện. Bất cứ điều gì người có sân tạo tác qua thân, khẩu, ý, cái ấy cũng là bất thiện. Bất cứ khi nào người có sân, bị sân chi phối, tâm bị xâm chiếm, gây đau khổ cho người khác một cách vô cớ, bằng cách giết, trói, làm cho thiệt hại, khiển trách, hoặc trục xuất, với ý nghĩ: 'Ta có quyền lực, ta muốn dùng quyền lực', cái ấy cũng là bất thiện. Như vậy, đối với người ấy, nhiều pháp ác, bất thiện do sân sanh, do sân làm nhân, do sân tập khởi, do sân làm duyên, được sanh khởi.

‘‘යදපි, භික්ඛවෙ, මොහො තදපි අකුසලමූලං; යදපි මූළ්හො අභිසඞ්ඛරොති කායෙන වාචාය මනසා තදපි අකුසලං; යදපි මූළ්හො මොහෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො පරස්ස අසතා දුක්ඛං උප්පාදයති වධෙන වා බන්ධනෙන වා ජානියා වා ගරහාය වා පබ්බාජනාය වා බලවම්හි බලත්ථො ඉතිපි තදපි අකුසලං. ඉතිස්සමෙ මොහජා මොහනිදානා මොහසමුදයා මොහපච්චයා අනෙකෙ පාපකා අකුසලා ධම්මා සම්භවන්ති. එවරූපො චායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො වුච්චති අකාලවාදීතිපි, අභූතවාදීතිපි, අනත්ථවාදීතිපි, අධම්මවාදීතිපි, අවිනයවාදීතිපි.

Này các Tỳ khưu, cái gì là si, cái ấy là căn bản bất thiện. Bất cứ điều gì người si mê tạo tác qua thân, khẩu, ý, cái ấy cũng là bất thiện. Bất cứ khi nào người si mê, bị si chi phối, tâm bị xâm chiếm, gây đau khổ cho người khác một cách vô cớ, bằng cách giết, trói, làm cho thiệt hại, khiển trách, hoặc trục xuất, với ý nghĩ: 'Ta có quyền lực, ta muốn dùng quyền lực', cái ấy cũng là bất thiện. Như vậy, đối với người ấy, nhiều pháp ác, bất thiện do si sanh, do si làm nhân, do si tập khởi, do si làm duyên, được sanh khởi. Này các Tỳ khưu, một người như vậy được gọi là người nói phi thời, người nói không thật, người nói vô ích, người nói phi pháp, người nói phi luật.

‘‘කස්මා [Pg.203] චායං, භික්ඛවෙ, එවරූපො පුග්ගලො වුච්චති අකාලවාදීතිපි, අභූතවාදීතිපි, අනත්ථවාදීතිපි, අධම්මවාදීතිපි, අවිනයවාදීතිපි? තථාහායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො පරස්ස අසතා දුක්ඛං උප්පාදයති වධෙන වා බන්ධනෙන වා ජානියා වා ගරහාය වා පබ්බාජනාය වා බලවම්හි බලත්ථො ඉතිපි. භූතෙන ඛො පන වුච්චමානො අවජානාති, නො පටිජානාති; අභූතෙන වුච්චමානො න ආතප්පං කරොති, තස්ස නිබ්බෙඨනාය ඉතිපෙතං අතච්ඡං ඉතිපෙතං අභූතන්ති. තස්මා එවරූපො පුග්ගලො වුච්චති අකාලවාදීතිපි, අභූතවාදීතිපි, අනත්ථවාදීතිපි, අධම්මවාදීතිපි, අවිනයවාදීතිපි.

Này các Tỳ khưu, vì sao một người như vậy được gọi là người nói phi thời, người nói không thật, người nói vô ích, người nói phi pháp, người nói phi luật? Này các Tỳ khưu, người này gây đau khổ cho người khác một cách vô cớ, bằng cách giết, trói, làm cho thiệt hại, khiển trách, hoặc trục xuất, với ý nghĩ: 'Ta có quyền lực, ta muốn dùng quyền lực'. Khi được nói điều có thật, người ấy khinh thường, không thừa nhận. Khi được nói điều không thật, người ấy không nỗ lực để giải thích rằng: 'Điều này là không đúng sự thật, điều này là không có thật'. Vì vậy, một người như vậy được gọi là người nói phi thời, người nói không thật, người nói vô ích, người nói phi pháp, người nói phi luật.

‘‘එවරූපො, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ලොභජෙහි පාපකෙහි අකුසලෙහි ධම්මෙහි අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො දිට්ඨෙ චෙව ධම්මෙ දුක්ඛං විහරති, සවිඝාතං සඋපායාසං සපරිළාහං. කායස්ස ච භෙදා පරං මරණා දුග්ගති පාටිකඞ්ඛා.

Này các Tỳ khưu, một người như vậy, bị các pháp ác, bất thiện do tham sanh chi phối, tâm bị xâm chiếm, ngay trong hiện tại sống đau khổ, có phiền não, có ưu não, có nhiệt não. Sau khi thân hoại mạng chung, có thể chờ đợi ác thú.

‘‘දොසජෙහි…පෙ… මොහජෙහි පාපකෙහි අකුසලෙහි ධම්මෙහි අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො දිට්ඨෙ චෙව ධම්මෙ දුක්ඛං විහරති, සවිඝාතං සඋපායාසං සපරිළාහං. කායස්ස ච භෙදා පරං මරණා දුග්ගති පාටිකඞ්ඛා. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, සාලො වා ධවො වා ඵන්දනො වා තීහි මාලුවාලතාහි උද්ධස්තො පරියොනද්ධො අනයං ආපජ්ජති, බ්‍යසනං ආපජ්ජති, අනයබ්‍යසනං ආපජ්ජති; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, එවරූපො පුග්ගලො ලොභජෙහි පාපකෙහි අකුසලෙහි ධම්මෙහි අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො දිට්ඨෙ චෙව ධම්මෙ දුක්ඛං විහරති, සවිඝාතං සඋපායාසං සපරිළාහං. කායස්ස ච භෙදා පරං මරණා දුග්ගති පාටිකඞ්ඛා.

Do sân... cho đến... do si... bị các pháp ác, bất thiện chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, vị ấy sống đau khổ ngay trong hiện tại, với phiền não, với ưu não, với nhiệt não. Và sau khi thân hoại mạng chung, ác thú được chờ đợi. Này các Tỳ khưu, ví như cây sāla, hoặc cây dhava, hoặc cây phandana, bị ba loại dây leo māluvā tàn phá, bao phủ, đi đến bất hạnh, đi đến tai họa, đi đến bất hạnh và tai họa; cũng vậy, này các Tỳ khưu, hạng người như vậy, bị các pháp ác, bất thiện sanh từ tham chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, vị ấy sống đau khổ ngay trong hiện tại, với phiền não, với ưu não, với nhiệt não. Và sau khi thân hoại mạng chung, ác thú được chờ đợi.

‘‘දොසජෙහි…පෙ… මොහජෙහි පාපකෙහි අකුසලෙහි ධම්මෙහි අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො දිට්ඨෙ චෙව ධම්මෙ දුක්ඛං විහරති සවිඝාතං සඋපායාසං සපරිළාහං. කායස්ස ච භෙදා පරං මරණා දුග්ගති පාටිකඞ්ඛා. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි අකුසලමූලානීති.

‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, කුසලමූලානි. කතමානි තීණි? අලොභො කුසලමූලං, අදොසො කුසලමූලං, අමොහො කුසලමූලං.

Này các Tỳ khưu, có ba gốc rễ thiện này. Thế nào là ba? Vô tham là gốc rễ thiện, vô sân là gốc rễ thiện, vô si là gốc rễ thiện.

‘‘යදපි[Pg.204], භික්ඛවෙ, අලොභො තදපි කුසලමූලං ; යදපි අලුද්ධො අභිසඞ්ඛරොති කායෙන වාචාය මනසා තදපි කුසලං ; යදපි අලුද්ධො ලොභෙන අනභිභූතො අපරියාදින්නචිත්තො න පරස්ස අසතා දුක්ඛං උප්පාදයති වධෙන වා බන්ධනෙන වා ජානියා වා ගරහාය වා පබ්බාජනාය වා බලවම්හි බලත්ථො ඉතිපි තදපි කුසලං. ඉතිස්සමෙ අලොභජා අලොභනිදානා අලොභසමුදයා අලොභපච්චයා අනෙකෙ කුසලා ධම්මා සම්භවන්ති.

Này các Tỳ khưu, cái gì là vô tham, đó cũng là gốc rễ thiện; người không tham lam tạo tác điều gì bằng thân, khẩu, ý, đó cũng là thiện; người không tham lam, không bị tham chinh phục, tâm không bị chiếm đoạt, không gây khổ cho người khác một cách vô cớ, hoặc bằng cách giết, hoặc bằng cách trói buộc, hoặc bằng cách gây thiệt hại, hoặc bằng cách khiển trách, hoặc bằng cách trục xuất, với ý nghĩ 'ta có quyền lực, ta có sức mạnh', đó cũng là thiện. Như vậy, đối với vị ấy, nhiều pháp thiện sanh từ vô tham, có vô tham làm nhân, có vô tham làm nguồn sanh, có vô tham làm duyên, được sanh khởi.

‘‘යදපි, භික්ඛවෙ, අදොසො තදපි කුසලමූලං; යදපි අදුට්ඨො අභිසඞ්ඛරොති කායෙන වාචාය මනසා තදපි කුසලං; යදපි අදුට්ඨො දොසෙන අනභිභූතො අපරියාදින්නචිත්තො න පරස්ස අසතා දුක්ඛං උප්පාදයති වධෙන වා බන්ධනෙන වා ජානියා වා ගරහාය වා පබ්බාජනාය වා බලවම්හි බලත්ථො ඉතිපි තදපි කුසලං. ඉතිස්සමෙ අදොසජා අදොසනිදානා අදොසසමුදයා අදොසපච්චයා අනෙකෙ කුසලා ධම්මා සම්භවන්ති.

Này các Tỳ khưu, cái gì là vô sân, đó cũng là gốc rễ thiện; người không sân hận tạo tác điều gì bằng thân, khẩu, ý, đó cũng là thiện; người không sân hận, không bị sân chinh phục, tâm không bị chiếm đoạt, không gây khổ cho người khác một cách vô cớ, hoặc bằng cách giết, hoặc bằng cách trói buộc, hoặc bằng cách gây thiệt hại, hoặc bằng cách khiển trách, hoặc bằng cách trục xuất, với ý nghĩ 'ta có quyền lực, ta có sức mạnh', đó cũng là thiện. Như vậy, đối với vị ấy, nhiều pháp thiện sanh từ vô sân, có vô sân làm nhân, có vô sân làm nguồn sanh, có vô sân làm duyên, được sanh khởi.

‘‘යදපි, භික්ඛවෙ, අමොහො තදපි කුසලමූලං; යදපි අමූළ්හො අභිසඞ්ඛරොති කායෙන වාචාය මනසා තදපි කුසලං; යදපි අමූළ්හො මොහෙන අනභිභූතො අපරියාදින්නචිත්තො න පරස්ස අසතා දුක්ඛං උප්පාදයති වධෙන වා බන්ධනෙන වා ජානියා වා ගරහාය වා පබ්බාජනාය වා බලවම්හි බලත්ථො ඉතිපි තදපි කුසලං. ඉතිස්සමෙ අමොහජා අමොහනිදානා අමොහසමුදයා අමොහපච්චයා අනෙකෙ කුසලා ධම්මා සම්භවන්ති. එවරූපො චායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො වුච්චති කාලවාදීතිපි, භූතවාදීතිපි, අත්ථවාදීතිපි, ධම්මවාදීතිපි, විනයවාදීතිපි.

Này các Tỳ khưu, cái gì là vô si, đó cũng là gốc rễ thiện; người không si mê tạo tác điều gì bằng thân, khẩu, ý, đó cũng là thiện; người không si mê, không bị si chinh phục, tâm không bị chiếm đoạt, không gây khổ cho người khác một cách vô cớ, hoặc bằng cách giết, hoặc bằng cách trói buộc, hoặc bằng cách gây thiệt hại, hoặc bằng cách khiển trách, hoặc bằng cách trục xuất, với ý nghĩ 'ta có quyền lực, ta có sức mạnh', đó cũng là thiện. Như vậy, đối với vị ấy, nhiều pháp thiện sanh từ vô si, có vô si làm nhân, có vô si làm nguồn sanh, có vô si làm duyên, được sanh khởi. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy được gọi là người nói đúng thời, người nói đúng sự thật, người nói lời lợi ích, người nói đúng pháp, người nói đúng luật.

‘‘කස්මා චායං, භික්ඛවෙ, එවරූපො පුග්ගලො වුච්චති කාලවාදීතිපි, භූතවාදීතිපි, අත්ථවාදීතිපි, ධම්මවාදීතිපි, විනයවාදීතිපි? තථාහායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො න පරස්ස අසතා දුක්ඛං උප්පාදයති වධෙන වා බන්ධනෙන වා ජානියා වා ගරහාය වා පබ්බාජනාය වා බලවම්හි බලත්ථො ඉතිපි. භූතෙන ඛො පන වුච්චමානො පටිජානාති නො අවජානාති; අභූතෙන වුච්චමානො ආතප්පං කරොති තස්ස නිබ්බෙඨනාය – ‘ඉතිපෙතං අතච්ඡං, ඉතිපෙතං අභූත’න්ති[Pg.205]. තස්මා එවරූපො පුග්ගලො වුච්චති කාලවාදීතිපි, අත්ථවාදීතිපි, ධම්මවාදීතිපි, විනයවාදීතිපි.

Này các Tỳ khưu, tại sao hạng người như vậy được gọi là người nói đúng thời, người nói đúng sự thật, người nói lời lợi ích, người nói đúng pháp, người nói đúng luật? Này các Tỳ khưu, vì hạng người này không gây khổ cho người khác một cách vô cớ, hoặc bằng cách giết, hoặc bằng cách trói buộc, hoặc bằng cách gây thiệt hại, hoặc bằng cách khiển trách, hoặc bằng cách trục xuất, với ý nghĩ 'ta có quyền lực, ta có sức mạnh'. Hơn nữa, khi được nói với sự thật, vị ấy thừa nhận, không chối bỏ; khi bị nói điều không thật, vị ấy nỗ lực để giải thích: 'Điều này là không thật như vậy, điều này là không có như vậy'. Do đó, hạng người như vậy được gọi là người nói đúng thời, người nói lời lợi ích, người nói đúng pháp, người nói đúng luật.

‘‘එවරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස ලොභජා පාපකා අකුසලා ධම්මා පහීනා උච්ඡින්නමූලා තාලාවත්ථුකතා අනභාවංකතා ආයතිං අනුප්පාදධම්මා. දිට්ඨෙව ධම්මෙ සුඛං විහරති අවිඝාතං අනුපායාසං අපරිළාහං. දිට්ඨෙව ධම්මෙ පරිනිබ්බායති.

Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, các pháp ác, bất thiện sanh từ tham đã được đoạn tận, đã được cắt đứt tận gốc, đã được làm như thân cây thốt nốt, đã được làm cho không tồn tại, có pháp không sanh khởi trong tương lai. Vị ấy sống an lạc ngay trong hiện tại, không phiền não, không ưu não, không nhiệt não. Vị ấy viên tịch ngay trong hiện tại.

‘‘දොසජා…පෙ… පරිනිබ්බායති. මොහජා…පෙ… පරිනිබ්බායති. සෙය්‍යථාපි භික්ඛවෙ, සාලො වා ධවො වා ඵන්දනො වා තීහි මාලුවාලතාහි උද්ධස්තො පරියොනද්ධො. අථ පුරිසො ආගච්ඡෙය්‍ය කුද්දාල-පිටකං ආදාය. සො තං මාලුවාලතං මූලෙ ඡින්දෙය්‍ය, මූලෙ ඡෙත්වා පලිඛණෙය්‍ය, පලිඛණිත්වා මූලානි උද්ධරෙය්‍ය, අන්තමසො උසීරනාළිමත්තානිපි. සො තං මාලුවාලතං ඛණ්ඩාඛණ්ඩිකං ඡින්දෙය්‍ය, ඛණ්ඩාඛණ්ඩිකං ඡෙත්වා ඵාලෙය්‍ය, ඵාලෙත්වා සකලිකං සකලිකං කරෙය්‍ය, සකලිකං සකලිකං කරිත්වා වාතාතපෙ විසොසෙය්‍ය, වාතාතපෙ විසොසෙත්වා අග්ගිනා ඩහෙය්‍ය, අග්ගිනා ඩහිත්වා මසිං කරෙය්‍ය, මසිං කරිත්වා මහාවාතෙ වා ඔඵුණෙය්‍ය නදියා වා සීඝසොතාය පවාහෙය්‍ය. එවමස්ස තා, භික්ඛවෙ, මාලුවාලතා උච්ඡින්නමූලා තාලාවත්ථුකතා අනභාවංකතා ආයතිං අනුප්පාදධම්මා. එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, එවරූපස්ස පුග්ගලස්ස ලොභජා පාපකා අකුසලා ධම්මා පහීනා උච්ඡින්නමූලා තාලාවත්ථුකතා අනභාවංකතා ආයතිං අනුප්පාදධම්මා. දිට්ඨෙව ධම්මෙ සුඛං විහරති අවිඝාතං අනුපායාසං අපරිළාහං. දිට්ඨෙව ධම්මෙ පරිනිබ්බායති.

Sanh từ sân... cho đến... vị ấy viên tịch. Sanh từ si... cho đến... vị ấy viên tịch. Này các Tỳ khưu, ví như cây sāla, hoặc cây dhava, hoặc cây phandana, bị ba loại dây leo māluvā tàn phá, bao phủ. Rồi một người mang cuốc và giỏ đến. Người ấy chặt dây leo māluvā đó ở gốc, sau khi chặt ở gốc, người ấy đào lên, sau khi đào lên, người ấy nhổ lên các rễ, cho đến cả những rễ nhỏ bằng rễ cỏ hương bài. Người ấy chặt dây leo māluvā đó ra từng khúc, sau khi chặt ra từng khúc, người ấy chẻ ra, sau khi chẻ ra, người ấy làm thành từng mảnh vụn, sau khi làm thành từng mảnh vụn, người ấy phơi khô trong gió và nắng, sau khi phơi khô trong gió và nắng, người ấy đốt bằng lửa, sau khi đốt bằng lửa, người ấy làm thành tro, sau khi làm thành tro, người ấy hoặc tung vào trong gió lớn, hoặc cho trôi đi trong dòng sông chảy xiết. Này các Tỳ khưu, như vậy, những dây leo māluvā đó của người ấy được cắt đứt tận gốc, được làm như thân cây thốt nốt, được làm cho không tồn tại, có pháp không sanh khởi trong tương lai. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, các pháp ác, bất thiện sanh từ tham đã được đoạn tận, đã được cắt đứt tận gốc, đã được làm như thân cây thốt nốt, đã được làm cho không tồn tại, có pháp không sanh khởi trong tương lai. Vị ấy sống an lạc ngay trong hiện tại, không phiền não, không ưu não, không nhiệt não. Vị ấy viên tịch ngay trong hiện tại.

‘‘දොසජා …පෙ… මොහජා පාපකා අකුසලා ධම්මා පහීනා උච්ඡින්නමූලා තාලාවත්ථුකතා අනභාවංකතා ආයතිං අනුප්පාදධම්මා. දිට්ඨෙව ධම්මෙ සුඛං විහරති අවිඝාතං අනුපායාසං අපරිළාහං. දිට්ඨෙව ධම්මෙ පරිනිබ්බායති. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි කුසලමූලානී’’ති. නවමං.

Các pháp ác, bất thiện sanh từ sân... sanh từ si đã được đoạn tận, đã được cắt đứt tận gốc rễ, đã được làm cho như thân cây thốt nốt, đã được làm cho không thể hiện hữu, có đặc tính không sanh khởi trong tương lai. Vị ấy sống an lạc, không phiền não, không mệt nhọc, không nóng nảy ngay trong hiện tại. Vị ấy tịch tịnh ngay trong hiện tại. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba thiện căn. (Kinh) thứ chín.

10. උපොසථසුත්තං

10. Kinh Bố-tát

71. එවං [Pg.206] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති පුබ්බාරාමෙ මිගාරමාතුපාසාදෙ. අථ ඛො විසාඛා මිගාරමාතා තදහුපොසථෙ යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො විසාඛං මිගාරමාතරං භගවා එතදවොච – ‘‘හන්ද කුතො නු ත්වං, විසාඛෙ, ආගච්ඡසි දිවා දිවස්සා’’ති? ‘‘උපොසථාහං, භන්තෙ, අජ්ජ උපවසාමී’’ති.

71. Tôi nghe như vầy – một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Pubbārāma, trong lâu đài của mẹ Migāra. Bấy giờ, vào ngày Bố-tát, bà Visākhā, mẹ của Migāra, đi đến nơi Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với bà Visākhā, mẹ của Migāra, đang ngồi một bên: 'Này Visākhā, sao bà lại đến đây vào lúc ban ngày thế này?' 'Bạch Thế Tôn, hôm nay con đang thực hành Bố-tát.'

‘‘තයො ඛොමෙ, විසාඛෙ, උපොසථා. කතමෙ තයො? ගොපාලකුපොසථො, නිගණ්ඨුපොසථො, අරියුපොසථො. කථඤ්ච, විසාඛෙ, ගොපාලකුපොසථො හොති? සෙය්‍යථාපි, විසාඛෙ, ගොපාලකො සායන්හසමයෙ සාමිකානං ගාවො නිය්‍යාතෙත්වා ඉති පටිසඤ්චික්ඛති – ‘අජ්ජ ඛො ගාවො අමුකස්මිඤ්ච අමුකස්මිඤ්ච පදෙසෙ චරිංසු, අමුකස්මිඤ්ච අමුකස්මිඤ්ච පදෙසෙ පානීයානි පිවිංසු; ස්වෙ දානි ගාවො අමුකස්මිඤ්ච අමුකස්මිඤ්ච පදෙසෙ චරිස්සන්ති, අමුකස්මිඤ්ච අමුකස්මිඤ්ච පදෙසෙ පානීයානි පිවිස්සන්තී’ති; එවමෙවං ඛො, විසාඛෙ, ඉධෙකච්චො උපොසථිකො ඉති පටිසඤ්චික්ඛති – ‘අහං ඛ්වජ්ජ ඉදඤ්චිදඤ්ච ඛාදනීයං ඛාදිං, ඉදඤ්චිදඤ්ච භොජනීයං භුඤ්ජිං; ස්වෙ දානාහං ඉදඤ්චිදඤ්ච ඛාදනීයං ඛාදිස්සාමි, ඉදං චිදඤ්ච භොජනීයං භුඤ්ජිස්සාමී’ති. සො තෙන අභිජ්ඣාසහගතෙන චෙතසා දිවසං අතිනාමෙති. එවං ඛො විසාඛෙ, ගොපාලකුපොසථො හොති. එවං උපවුත්ථො ඛො, විසාඛෙ, ගොපාලකුපොසථො න මහප්ඵලො හොති න මහානිසංසො න මහාජුතිකො න මහාවිප්ඵාරො.

Này Visākhā, có ba loại Bố-tát này. Ba loại nào? Bố-tát của người chăn bò, Bố-tát của Nigaṇṭha, và Bố-tát của bậc Thánh. Và này Visākhā, thế nào là Bố-tát của người chăn bò? Ví như, này Visākhā, người chăn bò vào buổi chiều, sau khi giao lại đàn bò cho chủ, suy xét rằng: 'Hôm nay đàn bò đã ăn cỏ ở chỗ này, chỗ này, đã uống nước ở chỗ này, chỗ này; ngày mai đàn bò sẽ ăn cỏ ở chỗ này, chỗ này, sẽ uống nước ở chỗ này, chỗ này'. Cũng vậy, này Visākhā, ở đây có người thực hành Bố-tát suy xét rằng: 'Hôm nay ta đã ăn vật thực cứng loại này, loại này, đã ăn vật thực mềm loại này, loại này; ngày mai ta sẽ ăn vật thực cứng loại này, loại này, sẽ ăn vật thực mềm loại này, loại này'. Người ấy trải qua ngày với tâm tham ái như vậy. Này Visākhā, như vậy là Bố-tát của người chăn bò. Này Visākhā, Bố-tát của người chăn bò được thực hành như vậy không có quả lớn, không có lợi ích lớn, không có ánh sáng lớn, không có sự lan tỏa lớn.

‘‘කථඤ්ච, විසාඛෙ, නිගණ්ඨුපොසථො හොති? අත්ථි, විසාඛෙ, නිගණ්ඨා නාම සමණජාතිකා. තෙ සාවකං එවං සමාදපෙන්ති – ‘එහි ත්වං, අම්භො පුරිස, යෙ පුරත්ථිමාය දිසාය පාණා පරං යොජනසතං තෙසු දණ්ඩං නික්ඛිපාහි; යෙ පච්ඡිමාය දිසාය පාණා පරං යොජනසතං තෙසු දණ්ඩං නික්ඛිපාහි; යෙ උත්තරාය දිසාය පාණා පරං යොජනසතං තෙසු දණ්ඩං නික්ඛිපාහි; යෙ දක්ඛිණාය දිසාය පාණා පරං යොජනසතං තෙසු දණ්ඩං නික්ඛිපාහී’ති. ඉති එකච්චානං පාණානං අනුද්දයාය අනුකම්පාය සමාදපෙන්ති, එකච්චානං පාණානං නානුද්දයාය නානුකම්පාය සමාදපෙන්ති. තෙ තදහුපොසථෙ සාවකං එවං සමාදපෙන්ති – ‘එහි ත්වං, අම්භො පුරිස, සබ්බචෙලානි [Pg.207] නික්ඛිපිත්වා එවං වදෙහි – නාහං ක්වචනි කස්සචි කිඤ්චනතස්මිං, න ච මම ක්වචනි කත්ථචි කිඤ්චනතත්ථී’ති. ජානන්ති ඛො පනස්ස මාතාපිතරො – ‘අයං අම්හාකං පුත්තො’ති; සොපි ජානාති – ‘ඉමෙ මය්හං මාතාපිතරො’ති. ජානාති ඛො පනස්ස පුත්තදාරො – ‘අයං මය්හං භත්තා’ති; සොපි ජානාති – ‘අයං මය්හං පුත්තදාරො’ති. ජානන්ති ඛො පනස්ස දාසකම්මකරපොරිසා – ‘අයං අම්හාකං අය්‍යො’ති; සොපි ජානාති – ‘ඉමෙ මය්හං දාසකම්මකරපොරිසා’ති. ඉති යස්මිං සමයෙ සච්චෙ සමාදපෙතබ්බා මුසාවාදෙ තස්මිං සමයෙ සමාදපෙන්ති. ඉදං තස්ස මුසාවාදස්මිං වදාමි. සො තස්සා රත්තියා අච්චයෙන භොගෙ අදින්නංයෙව පරිභුඤ්ජති. ඉදං තස්ස අදින්නාදානස්මිං වදාමි. එවං ඛො, විසාඛෙ, නිගණ්ඨුපොසථො හොති. එවං උපවුත්ථො ඛො, විසාඛෙ, නිගණ්ඨුපොසථො න මහප්ඵලො හොති න මහානිසංසො න මහාජුතිකො න මහාවිප්ඵාරො.

Và này Visākhā, thế nào là Bố-tát của Nigaṇṭha? Này Visākhā, có một loại sa-môn tên là Nigaṇṭha. Họ khuyên dạy đệ tử như vầy: 'Này ông, hãy đến đây. Hãy từ bỏ gậy trượng đối với các chúng sanh ở phương đông, xa hơn một trăm do-tuần; hãy từ bỏ gậy trượng đối với các chúng sanh ở phương tây, xa hơn một trăm do-tuần; hãy từ bỏ gậy trượng đối với các chúng sanh ở phương bắc, xa hơn một trăm do-tuần; hãy từ bỏ gậy trượng đối với các chúng sanh ở phương nam, xa hơn một trăm do-tuần.' Như vậy, họ khuyên dạy lòng từ ái và bi mẫn đối với một số chúng sanh, nhưng không khuyên dạy lòng từ ái và bi mẫn đối với một số chúng sanh khác. Vào ngày Bố-tát, họ khuyên dạy đệ tử như vầy: 'Này ông, hãy đến đây. Hãy cởi bỏ tất cả y phục và nói như vầy: "Tôi không có gì dính mắc với bất cứ ai ở bất cứ đâu, và cũng không có gì của tôi dính mắc với bất cứ ai ở bất cứ đâu".' Nhưng cha mẹ của người ấy biết: 'Đây là con của chúng ta'; và người ấy cũng biết: 'Đây là cha mẹ của ta'. Vợ con của người ấy biết: 'Đây là chồng của chúng ta'; và người ấy cũng biết: 'Đây là vợ con của ta'. Tôi tớ và người làm công của người ấy biết: 'Đây là chủ của chúng ta'; và người ấy cũng biết: 'Đây là tôi tớ và người làm công của ta'. Như vậy, vào lúc cần phải khuyên dạy sự thật, họ lại khuyên dạy lời nói dối. Ta nói rằng điều này là lời nói dối của người ấy. Sau khi đêm đó trôi qua, người ấy hưởng thụ những tài sản không được cho. Ta nói rằng điều này là sự lấy của không cho của người ấy. Này Visākhā, như vậy là Bố-tát của Nigaṇṭha. Này Visākhā, Bố-tát của Nigaṇṭha được thực hành như vậy không có quả lớn, không có lợi ích lớn, không có ánh sáng lớn, không có sự lan tỏa lớn.

‘‘කථඤ්ච, විසාඛෙ, අරියුපොසථො හොති? උපක්කිලිට්ඨස්ස, විසාඛෙ, චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? ඉධ, විසාඛෙ, අරියසාවකො තථාගතං අනුස්සරති – ‘ඉතිපි සො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවා’ති. තස්ස තථාගතං අනුස්සරතො චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති. යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති, සෙය්‍යථාපි, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස සීසස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති.

Và này Visākhā, thế nào là Bố-tát của bậc Thánh? Này Visākhā, đó là sự gột rửa tâm ô uế bằng phương pháp. Và này Visākhā, thế nào là sự gột rửa tâm ô uế bằng phương pháp? Này Visākhā, ở đây, vị Thánh đệ tử tùy niệm Như Lai: 'Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn'. Khi vị ấy tùy niệm Như Lai, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi. Những tùy phiền não của tâm được đoạn trừ. Ví như, này Visākhā, đó là sự gột rửa cái đầu dơ bẩn bằng phương pháp.

‘‘කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස සීසස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? කක්කඤ්ච පටිච්ච මත්තිකඤ්ච පටිච්ච උදකඤ්ච පටිච්ච පුරිසස්ස ච තජ්ජං වායාමං පටිච්ච, එවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස සීසස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. එවමෙවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති.

Và này Visākhā, thế nào là sự gột rửa cái đầu dơ bẩn bằng phương pháp? Duyên vào bột, duyên vào đất sét, duyên vào nước, và duyên vào sự nỗ lực thích đáng của người ấy, này Visākhā, như vậy là sự gột rửa cái đầu dơ bẩn bằng phương pháp. Cũng vậy, này Visākhā, đó là sự gột rửa tâm ô uế bằng phương pháp.

‘‘කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? ඉධ, විසාඛෙ, අරියසාවකො තථාගතං අනුස්සරති – ‘ඉතිපි සො [Pg.208] භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවා’ති. තස්ස තථාගතං අනුස්සරතො චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති, යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති. අයං වුච්චති, විසාඛෙ – ‘අරියසාවකො බ්‍රහ්මුපොසථං උපවසති, බ්‍රහ්මුනා සද්ධිං සංවසති, බ්‍රහ්මඤ්චස්ස ආරබ්භ චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති, යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති’. එවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති.

Này Visākhā, thế nào là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp? Này Visākhā, ở đây, vị Thánh đệ tử tùy niệm Như Lai rằng: ‘Vì lý do này, vị Thế Tôn ấy là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.’ Khi vị ấy tùy niệm Như Lai, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, điều này được gọi là: ‘Vị Thánh đệ tử thực hành ngày trai giới Phạm Thiên, sống cùng với Phạm Thiên, và do duyên vào Phạm Thiên mà tâm của vị ấy được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ.’ Này Visākhā, như vậy là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp.

‘‘උපක්කිලිට්ඨස්ස, විසාඛෙ, චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? ඉධ, විසාඛෙ, අරියසාවකො ධම්මං අනුස්සරති – ‘ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො සන්දිට්ඨිකො අකාලිකො එහිපස්සිකො ඔපනෙය්‍යිකො පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහී’ති. තස්ස ධම්මං අනුස්සරතො චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති, යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති, සෙය්‍යථාපි, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස කායස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති.

Này Visākhā, có sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp. Và này Visākhā, thế nào là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp? Này Visākhā, ở đây, vị Thánh đệ tử tùy niệm Pháp rằng: ‘Pháp đã được Thế Tôn khéo thuyết giảng, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có tính hướng thượng, được người trí tự mình chứng hiểu.’ Khi vị ấy tùy niệm Pháp, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, cũng giống như có sự thanh lọc thân thể bị dơ bẩn bằng phương pháp.

‘‘කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස කායස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? සොත්තිඤ්ච පටිච්ච, චුණ්ණඤ්ච පටිච්ච, උදකඤ්ච පටිච්ච, පුරිසස්ස ච තජ්ජං වායාමං පටිච්ච. එවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස කායස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. එවමෙවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති.

Này Visākhā, thế nào là sự thanh lọc thân thể bị dơ bẩn bằng phương pháp? Là nhờ vào dụng cụ chà rửa, nhờ vào bột thơm, nhờ vào nước, và nhờ vào sự nỗ lực thích hợp của người ấy. Này Visākhā, như vậy là sự thanh lọc thân thể bị dơ bẩn bằng phương pháp. Cũng y như thế, này Visākhā, có sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp.

‘‘කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? ඉධ, විසාඛෙ, අරියසාවකො ධම්මං අනුස්සරති – ‘ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො සන්දිට්ඨිකො අකාලිකො එහිපස්සිකො ඔපනෙය්‍යිකො පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහී’ති. තස්ස ධම්මං අනුස්සරතො චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති, යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති. අයං වුච්චති, විසාඛෙ, ‘අරියසාවකො ධම්මුපොසථං උපවසති, ධම්මෙන සද්ධිං සංවසති, ධම්මඤ්චස්ස ආරබ්භ චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති, යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති’. එවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති.

Này Visākhā, thế nào là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp? Này Visākhā, ở đây, vị Thánh đệ tử tùy niệm Pháp rằng: ‘Pháp đã được Thế Tôn khéo thuyết giảng, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có tính hướng thượng, được người trí tự mình chứng hiểu.’ Khi vị ấy tùy niệm Pháp, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, điều này được gọi là: ‘Vị Thánh đệ tử thực hành ngày trai giới Pháp, sống cùng với Pháp, và do duyên vào Pháp mà tâm của vị ấy được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ.’ Này Visākhā, như vậy là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp.

‘‘උපක්කිලිට්ඨස්ස[Pg.209], විසාඛෙ, චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? ඉධ, විසාඛෙ, අරියසාවකො සඞ්ඝං අනුස්සරති – ‘සුප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො, උජුප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො, ඤායප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො, සාමීචිප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො, යදිදං චත්තාරි පුරිසයුගානි අට්ඨ පුරිසපුග්ගලා එස භගවතො සාවකසඞ්ඝො ආහුනෙය්‍යො පාහුනෙය්‍යො දක්ඛිණෙය්‍යො අඤ්ජලිකරණීයො අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්සා’ති. තස්ස සඞ්ඝං අනුස්සරතො චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති, යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති, සෙය්‍යථාපි, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස වත්ථස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති.

Này Visākhā, có sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp. Và này Visākhā, thế nào là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp? Này Visākhā, ở đây, vị Thánh đệ tử tùy niệm Tăng rằng: ‘Chúng Thánh đệ tử của Thế Tôn là bậc diệu hạnh, chúng Thánh đệ tử của Thế Tôn là bậc trực hạnh, chúng Thánh đệ tử của Thế Tôn là bậc như lý hạnh, chúng Thánh đệ tử của Thế Tôn là bậc chánh hạnh; tức là bốn đôi tám vị. Chúng Thánh đệ tử của Thế Tôn ấy là đáng được cúng dường, đáng được nghênh tiếp, đáng được bố thí, đáng được chắp tay, là phước điền vô thượng ở đời.’ Khi vị ấy tùy niệm Tăng, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, cũng giống như có sự giặt sạch tấm vải bị dơ bẩn bằng phương pháp.

‘‘කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස වත්ථස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? උස්මඤ්ච පටිච්ච, ඛාරඤ්ච පටිච්ච, ගොමයඤ්ච පටිච්ච, උදකඤ්ච පටිච්ච, පුරිසස්ස ච තජ්ජං වායාමං පටිච්ච. එවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස වත්ථස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. එවමෙවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති.

Này Visākhā, thế nào là sự giặt sạch tấm vải bị dơ bẩn bằng phương pháp? Là nhờ vào hơi nóng, nhờ vào chất kiềm, nhờ vào phân bò, nhờ vào nước, và nhờ vào sự nỗ lực thích hợp của người ấy. Này Visākhā, như vậy là sự giặt sạch tấm vải bị dơ bẩn bằng phương pháp. Cũng y như thế, này Visākhā, có sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp.

‘‘කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? ඉධ, විසාඛෙ, අරියසාවකො සඞ්ඝං අනුස්සරති – ‘සුප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො…පෙ… අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්සා’ති. තස්ස සඞ්ඝං අනුස්සරතො චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති, යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති. අයං වුච්චති, විසාඛෙ, ‘අරියසාවකො සඞ්ඝුපොසථං උපවසති, සඞ්ඝෙන සද්ධිං සංවසති, සඞ්ඝඤ්චස්ස ආරබ්භ චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති, යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති’. එවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති.

Này Visākhā, thế nào là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp? Này Visākhā, ở đây, vị Thánh đệ tử tùy niệm Tăng rằng: ‘Chúng Thánh đệ tử của Thế Tôn là bậc diệu hạnh, ... cho đến ... là phước điền vô thượng ở đời.’ Khi vị ấy tùy niệm Tăng, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, điều này được gọi là: ‘Vị Thánh đệ tử thực hành ngày trai giới Tăng, sống cùng với Tăng, và do duyên vào Tăng mà tâm của vị ấy được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ.’ Này Visākhā, như vậy là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp.

‘‘උපක්කිලිට්ඨස්ස, විසාඛෙ, චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? ඉධ, විසාඛෙ, අරියසාවකො අත්තනො සීලානි අනුස්සරති අඛණ්ඩානි [Pg.210] අච්ඡිද්දානි අසබලානි අකම්මාසානි භුජිස්සානි විඤ්ඤුප්පසත්ථානි අපරාමට්ඨානි සමාධිසංවත්තනිකානි. තස්ස සීලං අනුස්සරතො චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති, යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති, සෙය්‍යථාපි, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස ආදාසස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති.

“Này Visākhā, đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực. Và này Visākhā, thế nào là đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực? Này Visākhā, ở đây vị Thánh đệ tử tùy niệm về các giới của mình không bị sứt mẻ, không bị rách thủng, không bị tỳ vết, không bị lốm đốm, có tính giải thoát, được bậc trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến định. Khi vị ấy tùy niệm về giới, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những tùy phiền não của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, ví như đối với tấm gương bị dơ bẩn, có sự làm cho trong sạch bằng nỗ lực.”

‘‘කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස ආදාසස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? තෙලඤ්ච පටිච්ච, ඡාරිකඤ්ච පටිච්ච, වාලණ්ඩුපකඤ්ච පටිච්ච, පුරිසස්ස ච තජ්ජං වායාමං පටිච්ච. එවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස ආදාසස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. එවමෙවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති.

“Và này Visākhā, thế nào là đối với tấm gương bị dơ bẩn, có sự làm cho trong sạch bằng nỗ lực? Do duyên vào dầu, do duyên vào tro, do duyên vào miếng giẻ lau, và do duyên vào sự cố gắng thích hợp của người ấy. Này Visākhā, chính là như vậy, đối với tấm gương bị dơ bẩn, có sự làm cho trong sạch bằng nỗ lực. Này Visākhā, cũng tương tự như vậy, đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực.”

‘‘කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? ඉධ, විසාඛෙ, අරියසාවකො අත්තනො සීලානි අනුස්සරති අඛණ්ඩානි…පෙ… සමාධිසංවත්තනිකානි. තස්ස සීලං අනුස්සරතො චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති, යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති. අයං වුච්චති, විසාඛෙ, ‘අරියසාවකො සීලුපොසථං උපවසති, සීලෙන සද්ධිං සංවසති, සීලඤ්චස්ස ආරබ්භ චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති, යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති’. එවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති.

“Và này Visākhā, thế nào là đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực? Này Visākhā, ở đây vị Thánh đệ tử tùy niệm về các giới của mình không bị sứt mẻ, ... cho đến ... đưa đến định. Khi vị ấy tùy niệm về giới, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những tùy phiền não của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, vị Thánh đệ tử này được gọi là: ‘Vị ấy thực hành ngày Bố-tát về giới, vị ấy sống chung với giới, và do nương vào giới tâm của vị ấy được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những tùy phiền não của tâm được đoạn trừ’. Này Visākhā, chính là như vậy, đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực.”

‘‘උපක්කිලිට්ඨස්ස, විසාඛෙ, චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? ඉධ විසාඛෙ, අරියසාවකො දෙවතා අනුස්සරති – ‘සන්ති දෙවා චාතුමහාරාජිකා, සන්ති දෙවා තාවතිංසා, සන්ති දෙවා යාමා, සන්ති දෙවා තුසිතා, සන්ති දෙවා නිම්මානරතිනො, සන්ති දෙවා පරනිම්මිතවසවත්තිනො, සන්ති දෙවා බ්‍රහ්මකායිකා, සන්ති දෙවා තතුත්තරි. යථාරූපාය සද්ධාය සමන්නාගතා තා දෙවතා ඉතො චුතා තත්ථුපපන්නා, මය්හම්පි තථාරූපා සද්ධා සංවිජ්ජති. යථාරූපෙන සීලෙන සමන්නාගතා තා දෙවතා ඉතො චුතා තත්ථුපපන්නා, මය්හම්පි තථාරූපං සීලං සංවිජ්ජති. යථාරූපෙන සුතෙන සමන්නාගතා තා දෙවතා ඉතො චුතා තත්ථුපපන්නා, මය්හම්පි තථාරූපං සුතං සංවිජ්ජති. යථාරූපෙන චාගෙන සමන්නාගතා තා දෙවතා ඉතො චුතා තත්ථුපපන්නා, මය්හම්පි තථාරූපො චාගො සංවිජ්ජති. යථාරූපාය පඤ්ඤාය [Pg.211] සමන්නාගතා තා දෙවතා ඉතො චුතා තත්ථුපපන්නා, මය්හම්පි තථාරූපා පඤ්ඤා සංවිජ්ජතී’ති. තස්ස අත්තනො ච තාසඤ්ච දෙවතානං සද්ධඤ්ච සීලඤ්ච සුතඤ්ච චාගඤ්ච පඤ්ඤඤ්ච අනුස්සරතො චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති, යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති, සෙය්‍යථාපි, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස ජාතරූපස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති.

“Này Visākhā, đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực. Và này Visākhā, thế nào là đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực? Này Visākhā, ở đây vị Thánh đệ tử tùy niệm về các vị chư thiên: ‘Có các vị chư thiên cõi Tứ Đại Thiên Vương, có các vị chư thiên cõi Ba Mươi Ba, có các vị chư thiên cõi Dạ Ma, có các vị chư thiên cõi Đâu Suất, có các vị chư thiên cõi Hóa Lạc, có các vị chư thiên cõi Tha Hóa Tự Tại, có các vị chư thiên thuộc thân Phạm thiên, có các vị chư thiên cao hơn nữa. Các vị chư thiên ấy, do thành tựu với loại tín nào, sau khi mệnh chung từ nơi đây đã được sanh lên nơi ấy, loại tín tương tự như vậy cũng có ở nơi ta. Các vị chư thiên ấy, do thành tựu với loại giới nào, sau khi mệnh chung từ nơi đây đã được sanh lên nơi ấy, loại giới tương tự như vậy cũng có ở nơi ta. Các vị chư thiên ấy, do thành tựu với loại văn nào, sau khi mệnh chung từ nơi đây đã được sanh lên nơi ấy, loại văn tương tự như vậy cũng có ở nơi ta. Các vị chư thiên ấy, do thành tựu với loại thí nào, sau khi mệnh chung từ nơi đây đã được sanh lên nơi ấy, loại thí tương tự như vậy cũng có ở nơi ta. Các vị chư thiên ấy, do thành tựu với loại tuệ nào, sau khi mệnh chung từ nơi đây đã được sanh lên nơi ấy, loại tuệ tương tự như vậy cũng có ở nơi ta.’ Khi vị ấy tùy niệm về tín, giới, văn, thí, tuệ của chính mình và của các vị chư thiên ấy, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những tùy phiền não của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, ví như đối với vàng chưa gia công bị dơ bẩn, có sự làm cho trong sạch bằng nỗ lực.”

‘‘කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස ජාතරූපස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? උක්කඤ්ච පටිච්ච, ලොණඤ්ච පටිච්ච, ගෙරුකඤ්ච පටිච්ච, නාළිකසණ්ඩාසඤ්ච පටිච්ච, පුරිසස්ස ච තජ්ජං වායාමං පටිච්ච. එවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස ජාතරූපස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. එවමෙවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති.

“Và này Visākhā, thế nào là đối với vàng chưa gia công bị dơ bẩn, có sự làm cho trong sạch bằng nỗ lực? Do duyên vào lò luyện, do duyên vào đất mặn, do duyên vào đất son, do duyên vào ống thổi và cái kẹp, và do duyên vào sự cố gắng thích hợp của người ấy. Này Visākhā, chính là như vậy, đối với vàng chưa gia công bị dơ bẩn, có sự làm cho trong sạch bằng nỗ lực. Này Visākhā, cũng tương tự như vậy, đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực.”

‘‘කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? ඉධ, විසාඛෙ, අරියසාවකො දෙවතා අනුස්සරති – ‘සන්ති දෙවා චාතුමහාරාජිකා, සන්ති දෙවා තාවතිංසා…පෙ… සන්ති දෙවා තතුත්තරි. යථාරූපාය සද්ධාය සමන්නාගතා තා දෙවතා ඉතො චුතා තත්ථුපපන්නා, මය්හම්පි තථාරූපා සද්ධා සංවිජ්ජති. යථාරූපෙන සීලෙන…පෙ… සුතෙන…පෙ… චාගෙන…පෙ… පඤ්ඤාය සමන්නාගතා තා දෙවතා ඉතො චුතා තත්ථුපපන්නා, මය්හම්පි තථාරූපා පඤ්ඤා සංවිජ්ජතී’ති. තස්ස අත්තනො ච තාසඤ්ච දෙවතානං සද්ධඤ්ච සීලඤ්ච සුතඤ්ච චාගඤ්ච පඤ්ඤඤ්ච අනුස්සරතො චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති, යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති. අයං වුච්චති, විසාඛෙ, ‘අරියසාවකො දෙවතුපොසථං උපවසති, දෙවතාහි සද්ධිං සංවසති, දෙවතා ආරබ්භ චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති, යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති’. එවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති.

“Và này Visākhā, thế nào là đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực? Này Visākhā, ở đây vị Thánh đệ tử tùy niệm về các vị chư thiên: ‘Có các vị chư thiên cõi Tứ Đại Thiên Vương, có các vị chư thiên cõi Ba Mươi Ba, ... cho đến ... có các vị chư thiên cao hơn nữa. Các vị chư thiên ấy, do thành tựu với loại tín nào, sau khi mệnh chung từ nơi đây đã được sanh lên nơi ấy, loại tín tương tự như vậy cũng có ở nơi ta. Các vị chư thiên ấy, do thành tựu với loại giới nào, ... văn nào, ... thí nào, ... tuệ nào, sau khi mệnh chung từ nơi đây đã được sanh lên nơi ấy, loại tuệ tương tự như vậy cũng có ở nơi ta.’ Khi vị ấy tùy niệm về tín, giới, văn, thí, tuệ của chính mình và của các vị chư thiên ấy, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những tùy phiền não của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, vị Thánh đệ tử này được gọi là: ‘Vị ấy thực hành ngày Bố-tát về chư thiên, vị ấy sống chung với chư thiên, và do nương vào chư thiên tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những tùy phiền não của tâm được đoạn trừ’. Này Visākhā, chính là như vậy, đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực.”

‘‘ස ඛො සො, විසාඛෙ, අරියසාවකො ඉති පටිසඤ්චික්ඛති – ‘යාවජීවං අරහන්තො පාණාතිපාතං පහාය පාණාතිපාතා පටිවිරතා නිහිතදණ්ඩා නිහිතසත්ථා ලජ්ජී දයාපන්නා සබ්බපාණභූතහිතානුකම්පී විහරන්ති; අහම්පජ්ජ ඉමඤ්ච රත්තිං ඉමඤ්ච දිවසං පාණාතිපාතං පහාය පාණාතිපාතා පටිවිරතො නිහිතදණ්ඩො නිහිතසත්ථො ලජ්ජී දයාපන්නො සබ්බපාණභූතහිතානුකම්පී [Pg.212] විහරාමි. ඉමිනාපි අඞ්ගෙන අරහතං අනුකරොමි, උපොසථො ච මෙ උපවුත්ථො භවිස්සති.

Này Visākhā, vị Thánh đệ tử ấy suy xét như vầy: ‘Trọn đời, các bậc A-la-hán từ bỏ sát sanh, tránh xa sát sanh, đã đặt xuống gậy gộc, đã đặt xuống khí giới, có lòng tàm, có lòng bi mẫn, sống với lòng thương tưởng đến lợi ích cho tất cả chúng sanh hữu tình. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, từ bỏ sát sanh, tránh xa sát sanh, đặt xuống gậy gộc, đặt xuống khí giới, có lòng tàm, có lòng bi mẫn, sống với lòng thương tưởng đến lợi ích cho tất cả chúng sanh hữu tình. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành.

‘‘යාවජීවං අරහන්තො අදින්නාදානං පහාය අදින්නාදානා පටිවිරතා දින්නාදායී දින්නපාටිකඞ්ඛී, අථෙනෙන සුචිභූතෙන අත්තනා විහරන්ති; අහම්පජ්ජ ඉමඤ්ච රත්තිං ඉමඤ්ච දිවසං අදින්නාදානං පහාය අදින්නාදානා පටිවිරතො දින්නාදායී දින්නපාටිකඞ්ඛී, අථෙනෙන සුචිභූතෙන අත්තනා විහරාමි. ඉමිනාපි අඞ්ගෙන අරහතං අනුකරොමි, උපොසථො ච මෙ උපවුත්ථො භවිස්සති.

‘Trọn đời, các bậc A-la-hán từ bỏ lấy của không cho, tránh xa lấy của không cho, chỉ nhận vật đã cho, chỉ mong đợi vật đã cho, sống với tự thân trong sạch, không trộm cắp. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, từ bỏ lấy của không cho, tránh xa lấy của không cho, chỉ nhận vật đã cho, chỉ mong đợi vật đã cho, sống với tự thân trong sạch, không trộm cắp. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành.

‘‘යාවජීවං අරහන්තො අබ්‍රහ්මචරියං පහාය බ්‍රහ්මචාරී ආරාචාරී විරතා මෙථුනා ගාමධම්මා; අහම්පජ්ජ ඉමඤ්ච රත්තිං ඉමඤ්ච දිවසං අබ්‍රහ්මචරියං පහාය බ්‍රහ්මචාරී ආරාචාරී විරතො මෙථුනා ගාමධම්මා. ඉමිනාපි අඞ්ගෙන අරහතං අනුකරොමි, උපොසථො ච මෙ උපවුත්ථො භවිස්සති.

‘Trọn đời, các bậc A-la-hán từ bỏ hành vi không phạm hạnh, sống phạm hạnh, sống xa lìa, tránh xa sự dâm dục là pháp của dân làng. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, từ bỏ hành vi không phạm hạnh, sống phạm hạnh, sống xa lìa, tránh xa sự dâm dục là pháp của dân làng. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành.

‘‘යාවජීවං අරහන්තො මුසාවාදං පහාය මුසාවාදා පටිවිරතා සච්චවාදී සච්චසන්ධා ථෙතා පච්චයිකා අවිසංවාදකා ලොකස්ස; අහම්පජ්ජ ඉමඤ්ච රත්තිං ඉමඤ්ච දිවසං මුසාවාදං පහාය මුසාවාදා පටිවිරතො සච්චවාදී සච්චසන්ධො ථෙතො පච්චයිකො අවිසංවාදකො ලොකස්ස. ඉමිනාපි අඞ්ගෙන අරහතං අනුකරොමි, උපොසථො ච මෙ උපවුත්ථො භවිස්සති.

‘Trọn đời, các bậc A-la-hán từ bỏ nói dối, tránh xa nói dối, nói lời chân thật, kết hợp lời chân thật, có lời nói chắc chắn, có lời nói đáng tin cậy, không lừa dối thế gian. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, từ bỏ nói dối, tránh xa nói dối, nói lời chân thật, kết hợp lời chân thật, có lời nói chắc chắn, có lời nói đáng tin cậy, không lừa dối thế gian. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành.

‘‘යාවජීවං අරහන්තො සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානං පහාය සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානා පටිවිරතා; අහම්පජ්ජ ඉමඤ්ච රත්තිං ඉමඤ්ච දිවසං සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානං පහාය සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානා පටිවිරතො. ඉමිනාපි අඞ්ගෙන අරහතං අනුකරොමි, උපොසථො ච මෙ උපවුත්ථො භවිස්සති.

‘Trọn đời, các bậc A-la-hán từ bỏ việc uống rượu men, rượu nấu là cơ sở của sự dể duôi, tránh xa việc uống rượu men, rượu nấu là cơ sở của sự dể duôi. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, từ bỏ việc uống rượu men, rượu nấu là cơ sở của sự dể duôi, tránh xa việc uống rượu men, rượu nấu là cơ sở của sự dể duôi. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành.

‘‘යාවජීවං අරහන්තො එකභත්තිකා රත්තූපරතා විරතා විකාලභොජනා; අහම්පජ්ජ ඉමඤ්ච රත්තිං ඉමඤ්ච දිවසං එකභත්තිකො රත්තූපරතො විරතො විකාලභොජනා. ඉමිනාපි අඞ්ගෙන අරහතං අනුකරොමි, උපොසථො ච මෙ උපවුත්ථො භවිස්සති.

‘Trọn đời, các bậc A-la-hán ăn một bữa, từ bỏ ăn ban đêm, tránh xa ăn phi thời. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, ăn một bữa, từ bỏ ăn ban đêm, tránh xa ăn phi thời. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành.

‘‘යාවජීවං අරහන්තො නච්චගීතවාදිතවිසූකදස්සනමාලාගන්ධවිලෙපනධාරණමණ්ඩනවිභූසනට්ඨානා පටිවිරතා; අහම්පජ්ජ ඉමඤ්ච රත්තිං ඉමඤ්ච දිවසං නච්චගීතවාදිතවිසූකදස්සනමාලාගන්ධවිලෙපනධාරණමණ්ඩනවිභූසනට්ඨානා පටිවිරතො[Pg.213]. ඉමිනාපි අඞ්ගෙන අරහතං අනුකරොමි, උපොසථො ච මෙ උපවුත්ථො භවිස්සති.

‘Trọn đời, các bậc A-la-hán tránh xa việc múa, hát, chơi nhạc, xem các buổi trình diễn là trở ngại, việc trang điểm, tô điểm bằng cách đeo vòng hoa, thoa hương liệu và dầu thơm. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, tránh xa việc múa, hát, chơi nhạc, xem các buổi trình diễn là trở ngại, việc trang điểm, tô điểm bằng cách đeo vòng hoa, thoa hương liệu và dầu thơm. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành.

‘‘යාවජීවං අරහන්තො උච්චාසයනමහාසයනං පහාය උච්චාසයනමහාසයනා පටිවිරතා නීචසෙය්‍යං කප්පෙන්ති මඤ්චකෙ වා තිණසන්ථාරකෙ වා; අහම්පජ්ජ ඉමඤ්ච රත්තිං ඉමඤ්ච දිවසං උච්චාසයනමහාසයනං පහාය උච්චාසයනමහාසයනා පටිවිරතො නීචසෙය්‍යං කප්පෙමි මඤ්චකෙ වා තිණසන්ථාරකෙ වා. ඉමිනාපි අඞ්ගෙන අරහතං අනුකරොමි, උපොසථො ච මෙ උපවුත්ථො භවිස්සතී’’ති.

‘Trọn đời, các bậc A-la-hán từ bỏ giường cao, giường lớn, tránh xa giường cao, giường lớn, họ nằm ở chỗ thấp, hoặc trên giường nhỏ hoặc trên thảm cỏ. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, từ bỏ giường cao, giường lớn, tránh xa giường cao, giường lớn, ta nằm ở chỗ thấp, hoặc trên giường nhỏ hoặc trên thảm cỏ. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành.’

‘‘එවං ඛො, විසාඛෙ, අරියුපොසථො හොති. එවං උපවුත්ථො ඛො, විසාඛෙ, අරියුපොසථො මහප්ඵලො හොති මහානිසංසො මහාජුතිකො මහාවිප්ඵාරො’’.

Này Visākhā, ngày Bố-tát của bậc Thánh là như vậy. Này Visākhā, ngày Bố-tát của bậc Thánh được thực hành như vậy có quả lớn, có lợi ích lớn, có ánh sáng lớn, có sự lan tỏa lớn.

‘‘කීවමහප්ඵලො හොති කීවමහානිසංසො කීවමහාජුතිකො කීවමහාවිප්ඵාරො’’? ‘‘සෙය්‍යථාපි, විසාඛෙ, යො ඉමෙසං සොළසන්නං මහාජනපදානං පහූතරත්තරතනානං ඉස්සරියාධිපච්චං රජ්ජං කාරෙය්‍ය, සෙය්‍යථිදං – අඞ්ගානං, මගධානං, කාසීනං, කොසලානං, වජ්ජීනං, මල්ලානං, චෙතීනං, වඞ්ගානං, කුරූනං, පඤ්චාලානං, මච්ඡානං, සූරසෙනානං, අස්සකානං, අවන්තීනං, ගන්ධාරානං, කම්බොජානං, අට්ඨඞ්ගසමන්නාගතස්ස උපොසථස්ස එතං කලං නාග්ඝති සොළසිං. තං කිස්ස හෙතු? කපණං, විසාඛෙ, මානුසකං රජ්ජං දිබ්බං සුඛං උපනිධාය’’.

Quả lớn như thế nào, lợi ích lớn như thế nào, ánh sáng lớn như thế nào, sự lan tỏa lớn như thế nào? Này Visākhā, ví như người nào thực hiện vương quyền tối thượng trên mười sáu đại quốc này, đầy dẫy châu báu quý giá, tức là: Aṅga, Magadha, Kāsī, Kosala, Vajjī, Mallā, Ceti, Vaṅga, Kuru, Pañcāla, Maccha, Sūrasena, Assaka, Avantī, Gandhāra, Kamboja, (vương quyền ấy) không bằng một phần mười sáu của ngày Bố-tát gồm tám chi phần. Vì cớ sao? Này Visākhā, vương quyền của loài người là nhỏ nhoi khi so với hạnh phúc cõi trời.

‘‘යානි, විසාඛෙ, මානුසකානි පඤ්ඤාස වස්සානි, චාතුමහාරාජිකානං දෙවානං එසො එකො රත්තින්දිවො. තාය රත්තියා තිංසරත්තියො මාසො. තෙන මාසෙන ද්වාදසමාසියො සංවච්ඡරො. තෙන සංවච්ඡරෙන දිබ්බානි පඤ්ච වස්සසතානි චාතුමහාරාජිකානං දෙවානං ආයුප්පමාණං. ඨානං ඛො පනෙතං, විසාඛෙ, විජ්ජති යං ඉධෙකච්චො ඉත්ථී වා පුරිසො වා අට්ඨඞ්ගසමන්නාගතං උපොසථං උපවසිත්වා කායස්ස භෙදා පරං මරණා චාතුමහාරාජිකානං දෙවානං සහබ්‍යතං උපපජ්ජෙය්‍ය. ඉදං ඛො පනෙතං, විසාඛෙ, සන්ධාය භාසිතං – ‘කපණං මානුසකං රජ්ජං දිබ්බං සුඛං උපනිධාය’’’.

Này Visākhā, năm mươi năm của loài người là một ngày một đêm của chư thiên ở cõi Tứ Đại Thiên Vương. Ba mươi ngày đêm như vậy là một tháng. Mười hai tháng như vậy là một năm. Năm trăm năm trời như vậy là tuổi thọ của chư thiên ở cõi Tứ Đại Thiên Vương. Này Visākhā, có trường hợp này: khi một người nữ hay người nam nào đó ở đây, sau khi đã thực hành ngày Bố-tát gồm tám chi phần, sau khi thân hoại mạng chung, có thể sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi Tứ Đại Thiên Vương. Này Visākhā, chính vì nhắm đến điều này mà đã được nói rằng: ‘vương quyền của loài người là nhỏ nhoi khi so với hạnh phúc cõi trời’.

‘‘යං[Pg.214], විසාඛෙ, මානුසකං වස්සසතං, තාවතිංසානං දෙවානං එසො එකො රත්තින්දිවො. තාය රත්තියා තිංසරත්තියො මාසො. තෙන මාසෙන ද්වාදසමාසියො සංවච්ඡරො. තෙන සංවච්ඡරෙන දිබ්බං වස්සසහස්සං තාවතිංසානං දෙවානං ආයුප්පමාණං. ඨානං ඛො පනෙතං, විසාඛෙ, විජ්ජති යං ඉධෙකච්චො ඉත්ථී වා පුරිසො වා අට්ඨඞ්ගසමන්නාගතං උපොසථං උපවසිත්වා කායස්ස භෙදා පරං මරණා තාවතිංසානං දෙවානං සහබ්‍යතං උපපජ්ජෙය්‍ය. ඉදං ඛො පනෙතං, විසාඛෙ, සන්ධාය භාසිතං – ‘කපණං මානුසකං රජ්ජං දිබ්බං සුඛං උපනිධාය’’’.

Này Visākhā, một trăm năm của loài người là một ngày đêm của chư thiên ở cõi trời Ba Mươi Ba. Ba mươi ngày đêm như vậy là một tháng. Mười hai tháng như vậy là một năm. Một ngàn năm trời như vậy là tuổi thọ của chư thiên ở cõi trời Ba Mươi Ba. Này Visākhā, có trường hợp này, ở đây có người nữ hay người nam sau khi đã thọ trì Bát quan trai giới, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi trời Ba Mươi Ba. Này Visākhā, chính vì nhân duyên này mà Ta đã nói rằng: ‘Vương quyền của loài người thật là khốn cùng khi so sánh với hạnh phúc của chư thiên.’”

‘‘යානි, විසාඛෙ, මානුසකානි ද්වෙ වස්සසතානි, යාමානං දෙවානං එසො එකො රත්තින්දිවො. තාය රත්තියා තිංසරත්තියො මාසො. තෙන මාසෙන ද්වාදසමාසියො සංවච්ඡරො. තෙන සංවච්ඡරෙන දිබ්බානි ද්වෙ වස්සසහස්සානි යාමානං දෙවානං ආයුප්පමාණං. ඨානං ඛො පනෙතං, විසාඛෙ, විජ්ජති යං ඉධෙකච්චො ඉත්ථී වා පුරිසො වා අට්ඨඞ්ගසමන්නාගතං උපොසථං උපවසිත්වා කායස්ස භෙදා පරං මරණා යාමානං දෙවානං සහබ්‍යතං උපපජ්ජෙය්‍ය. ඉදං ඛො පනෙතං, විසාඛෙ, සන්ධාය භාසිතං – ‘කපණං මානුසකං රජ්ජං දිබ්බං සුඛං උපනිධාය’’’.

Này Visākhā, hai trăm năm của loài người là một ngày đêm của chư thiên ở cõi trời Dạ Ma. Ba mươi ngày đêm như vậy là một tháng. Mười hai tháng như vậy là một năm. Hai ngàn năm trời như vậy là tuổi thọ của chư thiên ở cõi trời Dạ Ma. Này Visākhā, có trường hợp này, ở đây có người nữ hay người nam sau khi đã thọ trì Bát quan trai giới, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi trời Dạ Ma. Này Visākhā, chính vì nhân duyên này mà Ta đã nói rằng: ‘Vương quyền của loài người thật là khốn cùng khi so sánh với hạnh phúc của chư thiên.’”

‘‘යානි, විසාඛෙ, මානුසකානි චත්තාරි වස්සසතානි, තුසිතානං දෙවානං එසො එකො රත්තින්දිවො. තාය රත්තියා තිංසරත්තියො මාසො. තෙන මාසෙන ද්වාදසමාසියො සංවච්ඡරො. තෙන සංවච්ඡරෙන දිබ්බානි චත්තාරි වස්සසහස්සානි තුසිතානං දෙවානං ආයුප්පමාණං. ඨානං ඛො පනෙතං, විසාඛෙ, විජ්ජති යං ඉධෙකච්චො ඉත්ථී වා පුරිසො වා අට්ඨඞ්ගසමන්නාගතං උපොසථං උපවසිත්වා කායස්ස භෙදා පරං මරණා තුසිතානං දෙවානං සහබ්‍යතං උපපජ්ජෙය්‍ය. ඉදං ඛො පනෙතං, විසාඛෙ, සන්ධාය භාසිතං – ‘කපණං මානුසකං රජ්ජං දිබ්බං සුඛං උපනිධාය’’’.

Này Visākhā, bốn trăm năm của loài người là một ngày đêm của chư thiên ở cõi trời Đâu Suất. Ba mươi ngày đêm như vậy là một tháng. Mười hai tháng như vậy là một năm. Bốn ngàn năm trời như vậy là tuổi thọ của chư thiên ở cõi trời Đâu Suất. Này Visākhā, có trường hợp này, ở đây có người nữ hay người nam sau khi đã thọ trì Bát quan trai giới, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi trời Đâu Suất. Này Visākhā, chính vì nhân duyên này mà Ta đã nói rằng: ‘Vương quyền của loài người thật là khốn cùng khi so sánh với hạnh phúc của chư thiên.’”

‘‘යානි, විසාඛෙ, මානුසකානි අට්ඨ වස්සසතානි, නිම්මානරතීනං දෙවානං එසො එකො රත්තින්දිවො. තාය රත්තියා තිංසරත්තියො මාසො. තෙන මාසෙන ද්වාදසමාසියො සංවච්ඡරො. තෙන සංවච්ඡරෙන දිබ්බානි අට්ඨ වස්සසහස්සානි නිම්මානරතීනං දෙවානං ආයුප්පමාණං. ඨානං ඛො පනෙතං, විසාඛෙ, විජ්ජති යං ඉධෙකච්චො ඉත්ථී වා පුරිසො වා අට්ඨඞ්ගසමන්නාගතං උපොසථං උපවසිත්වා කායස්ස භෙදා පරං මරණා නිම්මානරතීනං දෙවානං සහබ්‍යතං [Pg.215] උපපජ්ජෙය්‍ය. ඉදං ඛො පනෙතං, විසාඛෙ, සන්ධාය භාසිතං – ‘කපණං මානුසකං රජ්ජං දිබ්බං සුඛං උපනිධාය’’’.

Này Visākhā, tám trăm năm của loài người là một ngày đêm của chư thiên ở cõi trời Hóa Lạc. Ba mươi ngày đêm như vậy là một tháng. Mười hai tháng như vậy là một năm. Tám ngàn năm trời như vậy là tuổi thọ của chư thiên ở cõi trời Hóa Lạc. Này Visākhā, có trường hợp này, ở đây có người nữ hay người nam sau khi đã thọ trì Bát quan trai giới, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi trời Hóa Lạc. Này Visākhā, chính vì nhân duyên này mà Ta đã nói rằng: ‘Vương quyền của loài người thật là khốn cùng khi so sánh với hạnh phúc của chư thiên.’”

‘‘යානි, විසාඛෙ, මානුසකානි සොළස වස්සසතානි, පරනිම්මිතවසවත්තීනං දෙවානං එසො එකො රත්තින්දිවො. තාය රත්තියා තිංසරත්තියො මාසො. තෙන මාසෙන ද්වාදසමාසියො සංවච්ඡරො. තෙන සංවච්ඡරෙන දිබ්බානි සොළස වස්සසහස්සානි පරනිම්මිතවසවත්තීනං දෙවානං ආයුප්පමාණං. ඨානං ඛො පනෙතං, විසාඛෙ, විජ්ජති යං ඉධෙකච්චො ඉත්ථී වා පුරිසො වා අට්ඨඞ්ගසමන්නාගතං උපොසථං උපවසිත්වා කායස්ස භෙදා පරං මරණා පරනිම්මිතවසවත්තීනං දෙවානං සහබ්‍යතං උපපජ්ජෙය්‍ය. ඉදං ඛො පනෙතං, විසාඛෙ, සන්ධාය භාසිතං – ‘කපණං මානුසකං රජ්ජං දිබ්බං සුඛං උපනිධායා’’’ති.

Này Visākhā, một ngàn sáu trăm năm của loài người là một ngày đêm của chư thiên ở cõi trời Tha Hóa Tự Tại. Ba mươi ngày đêm như vậy là một tháng. Mười hai tháng như vậy là một năm. Mười sáu ngàn năm trời như vậy là tuổi thọ của chư thiên ở cõi trời Tha Hóa Tự Tại. Này Visākhā, có trường hợp này, ở đây có người nữ hay người nam sau khi đã thọ trì Bát quan trai giới, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi trời Tha Hóa Tự Tại. Này Visākhā, chính vì nhân duyên này mà Ta đã nói rằng: ‘Vương quyền của loài người thật là khốn cùng khi so sánh với hạnh phúc của chư thiên.’”

‘‘පාණං න හඤ්ඤෙ න චදින්නමාදියෙ,මුසා න භාසෙ න ච මජ්ජපො සියා;

අබ්‍රහ්මචරියා විරමෙය්‍ය මෙථුනා,රත්තිං න භුඤ්ජෙය්‍ය විකාලභොජනං.

Không nên sát sanh, không nên trộm cắp, không nên nói dối, không nên uống rượu; nên từ bỏ việc không phạm hạnh, tức là hành dâm; không nên ăn vào ban đêm, không nên ăn phi thời.

‘‘මාලං න ධාරෙ න ච ගන්ධමාචරෙ,මඤ්චෙ ඡමායං ව සයෙථ සන්ථතෙ;

එතඤ්හි අට්ඨඞ්ගිකමාහුපොසථං,බුද්ධෙන දුක්ඛන්තගුනා පකාසිතං.

Không nên đeo tràng hoa, không nên dùng hương liệu; nên nằm trên giường thấp hoặc trên đất, trên tấm trải. Đây được gọi là Bát quan trai giới, đã được đức Phật, bậc đã đạt đến sự chấm dứt khổ đau, tuyên thuyết.

‘‘චන්දො ච සූරියො ච උභො සුදස්සනා,ඔභාසයං අනුපරියන්ති යාවතා;

තමොනුදා තෙ පන අන්තලික්ඛගා,නභෙ පභාසන්ති දිසාවිරොචනා.

Cả mặt trăng và mặt trời, cả hai đều đẹp đẽ, xoay vần chiếu sáng khắp nơi. Chúng xua tan bóng tối, di chuyển trong không trung, tỏa sáng trên bầu trời, làm rực rỡ các phương.

‘‘එතස්මිං යං විජ්ජති අන්තරෙ ධනං,මුත්තා මණි වෙළුරියඤ්ච භද්දකං;

සිඞ්ගී සුවණ්ණං අථ වාපි කඤ්චනං,යං ජාතරූපං හටකන්ති වුච්චති.

Bất cứ tài sản nào có ở trong khoảng không gian này: ngọc trai, ngọc báu, và ngọc lưu ly tốt đẹp; vàng Siṅgī, hoặc vàng Kañcana, loại vàng ròng được gọi là Hāṭaka.

‘‘අට්ඨඞ්ගුපෙතස්ස [Pg.216] උපොසථස්ස,කලම්පි තෙ නානුභවන්ති සොළසිං;

චන්දප්පභා තාරගණා ච සබ්බෙ.‘‘තස්මා හි නාරී ච නරො ච සීලවා,අට්ඨඞ්ගුපෙතං උපවස්සුපොසථං;

පුඤ්ඤානි කත්වාන සුඛුද්‍රයානි,අනින්දිතා සග්ගමුපෙන්ති ඨාන’’න්ති. දසමං;

Tất cả những thứ ấy cũng không bằng một phần mười sáu của ngày trai giới gồm tám chi phần, cũng như tất cả các vì sao không bằng ánh sáng của mặt trăng. Do đó, người nữ hay người nam có giới đức, sau khi đã thọ trì ngày trai giới gồm tám chi phần, làm các phước nghiệp có kết quả an lạc, không bị chê trách, sẽ đi đến cảnh giới chư thiên. Hết phẩm thứ mười.

මහාවග්ගො සත්තමො.

Phẩm Lớn, thứ bảy.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm tắt của phẩm này:

තිත්ථභයඤ්ච වෙනාගො, සරභො කෙසමුත්තියා;

සාළ්හො චාපි කථාවත්ථු, තිත්ථියමූලුපොසථොති.

Tittha, Bhaya, và Venāga, Sarabha, Kesamuttiya; Sāḷha, và cả Kathāvatthu, Titthiya, Mūla, và Uposatha.

(8) 3. ආනන්දවග්ගො

(8) 3. Phẩm Ānanda

1. ඡන්නසුත්තං

1. Kinh Channa

72. එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. අථ ඛො ඡන්නො පරිබ්බාජකො යෙනායස්මා ආනන්දො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මතා ආනන්දෙන සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ඡන්නො පරිබ්බාජකො ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච – ‘‘තුම්හෙපි, ආවුසො ආනන්ද, රාගස්ස පහානං පඤ්ඤාපෙථ, දොසස්ස පහානං පඤ්ඤාපෙථ, මොහස්ස පහානං පඤ්ඤාපෙථාති. මයං ඛො, ආවුසො, රාගස්ස පහානං පඤ්ඤාපෙම, දොසස්ස පහානං පඤ්ඤාපෙම, මොහස්ස පහානං පඤ්ඤපෙමා’’ති.

72. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, trong tịnh xá của ông Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, du sĩ Channa đi đến chỗ Tôn giả Ānanda; sau khi đến, đã cùng Tôn giả Ānanda chào hỏi thân tình. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân tình, đáng ghi nhớ, vị ấy ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, du sĩ Channa nói với Tôn giả Ānanda điều này: “Thưa hiền giả Ānanda, có phải các ngài cũng tuyên bố sự đoạn trừ tham, tuyên bố sự đoạn trừ sân, tuyên bố sự đoạn trừ si chăng?” “Thưa hiền giả, quả thật chúng tôi tuyên bố sự đoạn trừ tham, tuyên bố sự đoạn trừ sân, tuyên bố sự đoạn trừ si.”

‘‘කිං පන තුම්හෙ, ආවුසො, රාගෙ ආදීනවං දිස්වා රාගස්ස පහානං පඤ්ඤාපෙථ, කිං දොසෙ ආදීනවං දිස්වා දොසස්ස පහානං පඤ්ඤාපෙථ, කිං මොහෙ ආදීනවං දිස්වා මොහස්ස පහානං පඤ්ඤාපෙථා’’ති?

“Nhưng thưa hiền giả, các ngài thấy sự nguy hại nào trong tham mà tuyên bố sự đoạn trừ tham, thấy sự nguy hại nào trong sân mà tuyên bố sự đoạn trừ sân, thấy sự nguy hại nào trong si mà tuyên bố sự đoạn trừ si?”

‘‘රත්තො [Pg.217] ඛො, ආවුසො, රාගෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො අත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති; රාගෙ පහීනෙ නෙවත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න චෙතසිකං දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. රත්තො ඛො, ආවුසො, රාගෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො කායෙන දුච්චරිතං චරති, වාචාය දුච්චරිතං චරති, මනසා දුච්චරිතං චරති; රාගෙ පහීනෙ නෙව කායෙන දුච්චරිතං චරති, න වාචාය දුච්චරිතං චරති, න මනසා දුච්චරිතං චරති. රත්තො ඛො, ආවුසො, රාගෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො අත්තත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති, පරත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති, උභයත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති; රාගෙ පහීනෙ අත්තත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති, පරත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති, උභයත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති. රාගො ඛො, ආවුසො, අන්ධකරණො අචක්ඛුකරණො අඤ්ඤාණකරණො පඤ්ඤානිරොධිකො විඝාතපක්ඛිකො අනිබ්බානසංවත්තනිකො.

“Thưa hiền giả, người bị tham ái, bị tham chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, suy nghĩ làm hại mình, suy nghĩ làm hại người, suy nghĩ làm hại cả hai, và cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Khi tham được đoạn trừ, vị ấy không suy nghĩ làm hại mình, không suy nghĩ làm hại người, không suy nghĩ làm hại cả hai, và không cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Thưa hiền giả, người bị tham ái, bị tham chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, hành ác hạnh qua thân, hành ác hạnh qua lời, hành ác hạnh qua ý. Khi tham được đoạn trừ, vị ấy không hành ác hạnh qua thân, không hành ác hạnh qua lời, không hành ác hạnh qua ý. Thưa hiền giả, người bị tham ái, bị tham chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, không biết như thật lợi ích của mình, không biết như thật lợi ích của người, không biết như thật lợi ích của cả hai. Khi tham được đoạn trừ, vị ấy biết như thật lợi ích của mình, biết như thật lợi ích của người, biết như thật lợi ích của cả hai. Thưa hiền giả, tham làm cho mù lòa, làm cho không có mắt, làm cho không có trí tuệ, làm tiêu diệt trí tuệ, thuộc phe khổ não, không đưa đến Niết-bàn.

‘‘දුට්ඨො ඛො, ආවුසො, දොසෙන…පෙ… මූළ්හො ඛො, ආවුසො, මොහෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො අත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති; මොහෙ පහීනෙ නෙවත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න චෙතසිකං දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. මූළ්හො ඛො, ආවුසො, මොහෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො කායෙන දුච්චරිතං චරති, වාචාය දුච්චරිතං චරති, මනසා දුච්චරිතං චරති; මොහෙ පහීනෙ නෙව කායෙන දුච්චරිතං චරති, න වාචාය දුච්චරිතං චරති, න මනසා දුච්චරිතං චරති. මූළ්හො ඛො, ආවුසො, මොහෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො අත්තත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති, පරත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති, උභයත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති; මොහෙ පහීනෙ අත්තත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති, පරත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති, උභයත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති. මොහො ඛො, ආවුසො, අන්ධකරණො අචක්ඛුකරණො අඤ්ඤාණකරණො පඤ්ඤානිරොධිකො විඝාතපක්ඛිකො අනිබ්බානසංවත්තනිකො. ඉදං ඛො මයං, ආවුසො, රාගෙ ආදීනවං දිස්වා රාගස්ස පහානං [Pg.218] පඤ්ඤාපෙම. ඉදං දොසෙ ආදීනවං දිස්වා දොසස්ස පහානං පඤ්ඤාපෙම. ඉදං මොහෙ ආදීනවං දිස්වා මොහස්ස පහානං පඤ්ඤාපෙමා’’ති.

“Thưa hiền giả, người bị sân hận, bị sân chinh phục... (v.v)... Thưa hiền giả, người bị si mê, bị si chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, suy nghĩ làm hại mình, suy nghĩ làm hại người, suy nghĩ làm hại cả hai, và cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Khi si được đoạn trừ, vị ấy không suy nghĩ làm hại mình, không suy nghĩ làm hại người, không suy nghĩ làm hại cả hai, và không cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Thưa hiền giả, người bị si mê, bị si chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, hành ác hạnh qua thân, hành ác hạnh qua lời, hành ác hạnh qua ý. Khi si được đoạn trừ, vị ấy không hành ác hạnh qua thân, không hành ác hạnh qua lời, không hành ác hạnh qua ý. Thưa hiền giả, người bị si mê, bị si chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, không biết như thật lợi ích của mình, không biết như thật lợi ích của người, không biết như thật lợi ích của cả hai. Khi si được đoạn trừ, vị ấy biết như thật lợi ích của mình, biết như thật lợi ích của người, biết như thật lợi ích của cả hai. Thưa hiền giả, si làm cho mù lòa, làm cho không có mắt, làm cho không có trí tuệ, làm tiêu diệt trí tuệ, thuộc phe khổ não, không đưa đến Niết-bàn. Thưa hiền giả, chính vì thấy sự nguy hại này trong tham mà chúng tôi tuyên bố sự đoạn trừ tham. Thấy sự nguy hại này trong sân mà chúng tôi tuyên bố sự đoạn trừ sân. Thấy sự nguy hại này trong si mà chúng tôi tuyên bố sự đoạn trừ si.”

‘‘අත්ථි පනාවුසො, මග්ගො අත්ථි පටිපදා එතස්ස රාගස්ස දොසස්ස මොහස්ස පහානායා’’ති? ‘‘අත්ථාවුසො, මග්ගො අත්ථි පටිපදා එතස්ස රාගස්ස දොසස්ස මොහස්ස පහානායා’’ති. ‘‘කතමො පනාවුසො, මග්ගො කතමා පටිපදා එතස්ස රාගස්ස දොසස්ස මොහස්ස පහානායා’’ති? ‘‘අයමෙව අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො, සෙය්‍යථිදං – සම්මාදිට්ඨි…පෙ… සම්මාසමාධි. අයං ඛො, ආවුසො, මග්ගො අයං පටිපදා එතස්ස රාගස්ස දොසස්ස මොහස්ස පහානායා’’ති. ‘‘භද්දකො ඛො, ආවුසො, මග්ගො භද්දිකා පටිපදා එතස්ස රාගස්ස දොසස්ස මොහස්ස පහානාය. අලඤ්ච පනාවුසො ආනන්ද, අප්පමාදායා’’ති. පඨමං.

“Thưa hiền giả, vậy có con đường, có pháp hành để đoạn trừ tham, sân, si này không?” “Thưa hiền giả, có con đường, có pháp hành để đoạn trừ tham, sân, si này.” “Thưa hiền giả, vậy con đường ấy là gì, pháp hành ấy là gì để đoạn trừ tham, sân, si này?” “Chính là Thánh đạo Tám ngành này, tức là: Chánh kiến... (v.v)... Chánh định. Thưa hiền giả, đây chính là con đường, đây chính là pháp hành để đoạn trừ tham, sân, si này.” “Thưa hiền giả, con đường thật tốt lành, pháp hành thật tốt lành để đoạn trừ tham, sân, si này. Và thưa hiền giả Ānanda, thật đáng để không dể duôi.”

2. ආජීවකසුත්තං

2. Kinh Ājīvaka

73. එකං සමයං ආයස්මා ආනන්දො කොසම්බියං විහරති ඝොසිතාරාමෙ. අථ ඛො අඤ්ඤතරො ආජීවකසාවකො ගහපති යෙනායස්මා ආනන්දො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං ආනන්දං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො සො ආජීවකසාවකො ගහපති ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච –

73. Một thời, Tôn giả Ānanda trú ở Kosambī, tại tu viện Ghosita. Bấy giờ, một vị gia chủ là đệ tử của phái Ājīvaka đi đến chỗ Tôn giả Ānanda; sau khi đến, vị ấy đảnh lễ Tôn giả Ānanda rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, vị gia chủ là đệ tử của phái Ājīvaka ấy nói với Tôn giả Ānanda điều này:

‘‘කෙසං නො, භන්තෙ ආනන්ද, ධම්මො ස්වාක්ඛාතො? කෙ ලොකෙ සුප්පටිපන්නා? කෙ ලොකෙ සුකතා’’ති ? ‘‘තෙන හි, ගහපති, තඤ්ඤෙවෙත්ථ පටිපුච්ඡිස්සාමි, යථා තෙ ඛමෙය්‍ය තථා නං බ්‍යාකරෙය්‍යාසි. තං කිං මඤ්ඤසි, ගහපති, යෙ රාගස්ස පහානාය ධම්මං දෙසෙන්ති, දොසස්ස පහානාය ධම්මං දෙසෙන්ති, මොහස්ස පහානාය ධම්මං දෙසෙන්ති, තෙසං ධම්මො ස්වාක්ඛාතො නො වා? කථං වා තෙ එත්ථ හොතී’’ති? ‘‘යෙ, භන්තෙ, රාගස්ස පහානාය ධම්මං දෙසෙන්ති, දොසස්ස පහානාය ධම්මං දෙසෙන්ති, මොහස්ස පහානාය ධම්මං දෙසෙන්ති, තෙසං ධම්මො ස්වාක්ඛාතො. එවං මෙ එත්ථ හොතී’’ති.

“Thưa ngài Ānanda, Pháp của những ai được khéo thuyết giảng? Ai là những người khéo hành trì ở đời? Ai là những người đã khéo làm ở đời?” “Này gia chủ, nếu vậy, tôi sẽ hỏi lại ông về vấn đề này. Ông hãy trả lời theo như ông kham nhẫn. Này gia chủ, ông nghĩ thế nào về điều này: những vị thuyết giảng Pháp để đoạn trừ tham, thuyết giảng Pháp để đoạn trừ sân, thuyết giảng Pháp để đoạn trừ si, Pháp của các vị ấy có được khéo thuyết giảng hay không? Về vấn đề này, ý của ông thế nào?” “Thưa ngài, những vị thuyết giảng Pháp để đoạn trừ tham, thuyết giảng Pháp để đoạn trừ sân, thuyết giảng Pháp để đoạn trừ si, Pháp của các vị ấy được khéo thuyết giảng. Về vấn đề này, ý của tôi là như vậy.”

‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, ගහපති, යෙ රාගස්ස පහානාය පටිපන්නා, දොසස්ස පහානාය පටිපන්නා, මොහස්ස පහානාය පටිපන්නා, තෙ ලොකෙ සුප්පටිපන්නා [Pg.219] නො වා? කථං වා තෙ එත්ථ හොතී’’ති? ‘‘යෙ, භන්තෙ, රාගස්ස පහානාය පටිපන්නා, දොසස්ස පහානාය පටිපන්නා, මොහස්ස පහානාය පටිපන්නා, තෙ ලොකෙ සුප්පටිපන්නා. එවං මෙ එත්ථ හොතී’’ති.

“Này gia chủ, ông nghĩ thế nào về điều này: những vị hành trì để đoạn trừ tham, hành trì để đoạn trừ sân, hành trì để đoạn trừ si, các vị ấy có phải là những người khéo hành trì ở đời hay không? Về vấn đề này, ý của ông thế nào?” “Thưa ngài, những vị hành trì để đoạn trừ tham, hành trì để đoạn trừ sân, hành trì để đoạn trừ si, các vị ấy là những người khéo hành trì ở đời. Về vấn đề này, ý của tôi là như vậy.”

‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, ගහපති, යෙසං රාගො පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවංකතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො, යෙසං දොසො පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවඞ්කතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො, යෙසං මොහො පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවංකතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො, තෙ ලොකෙ සුකතා නො වා? කථං වා තෙ එත්ථ හොතී’’ති? ‘‘යෙසං, භන්තෙ, රාගො පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවංකතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො, යෙසං දොසො පහීනො…පෙ… යෙසං මොහො පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවංකතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො, තෙ ලොකෙ සුකතා. එවං මෙ එත්ථ හොතී’’ති.

“Này gia chủ, ông nghĩ thế nào về điều này: những vị nào đã đoạn trừ tham, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây thốt nốt, đã làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai; những vị nào đã đoạn trừ sân, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây thốt nốt, đã làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai; những vị nào đã đoạn trừ si, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây thốt nốt, đã làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai, các vị ấy có phải là những người đã khéo làm ở đời hay không? Về vấn đề này, ý của ông thế nào?” “Thưa ngài, những vị nào đã đoạn trừ tham, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây thốt nốt, đã làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai; những vị nào đã đoạn trừ sân... (như trên)... những vị nào đã đoạn trừ si, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây thốt nốt, đã làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai, các vị ấy là những người đã khéo làm ở đời. Về vấn đề này, ý của tôi là như vậy.”

‘‘ඉති ඛො, ගහපති, තයාවෙතං බ්‍යාකතං – ‘යෙ, භන්තෙ, රාගස්ස පහානාය ධම්මං දෙසෙන්ති, දොසස්ස පහානාය ධම්මං දෙසෙන්ති, මොහස්ස පහානාය ධම්මං දෙසෙන්ති, තෙසං ධම්මො ස්වාක්ඛාතො’ති. තයාවෙතං බ්‍යාකතං – ‘යෙ, භන්තෙ, රාගස්ස පහානාය පටිපන්නා, දොසස්ස පහානාය පටිපන්නා, මොහස්ස පහානාය පටිපන්නා, තෙ ලොකෙ සුප්පටිපන්නා’ති. තයාවෙතං බ්‍යාකතං – ‘යෙසං, භන්තෙ, රාගො පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවඞ්කතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො, යෙසං දොසො පහීනො…පෙ… යෙසං මොහො පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවඞ්කතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො, තෙ ලොකෙ සුකතා’’’ති.

“Như vậy, này gia chủ, chính ông đã trả lời rằng: ‘Thưa ngài, những vị thuyết giảng Pháp để đoạn trừ tham, thuyết giảng Pháp để đoạn trừ sân, thuyết giảng Pháp để đoạn trừ si, Pháp của các vị ấy được khéo thuyết giảng.’ Chính ông đã trả lời rằng: ‘Thưa ngài, những vị hành trì để đoạn trừ tham, hành trì để đoạn trừ sân, hành trì để đoạn trừ si, các vị ấy là những người khéo hành trì ở đời.’ Chính ông đã trả lời rằng: ‘Thưa ngài, những vị nào đã đoạn trừ tham, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây thốt nốt, đã làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai; những vị nào đã đoạn trừ sân... (như trên)... những vị nào đã đoạn trừ si, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây thốt nốt, đã làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai, các vị ấy là những người đã khéo làm ở đời.’”

‘‘අච්ඡරියං, භන්තෙ, අබ්භුතං, භන්තෙ! න චෙව නාම සධම්මුක්කංසනා භවිස්සති, න ච පරධම්මාපසාදනා. ආයතනෙව ධම්මදෙසනා, අත්ථො ච වුත්තො, අත්තා ච අනුපනීතො. තුම්හෙ, භන්තෙ ආනන්ද, රාගස්ස පහානාය ධම්මං දෙසෙථ, දොසස්ස…පෙ… මොහස්ස පහනාය ධම්මං දෙසෙථ. තුම්හාකං, භන්තෙ ආනන්ද, ධම්මො ස්වාක්ඛාතො. තුම්හෙ, භන්තෙ ආනන්ද, රාගස්ස පහානාය [Pg.220] පටිපන්නා, දොසස්ස…පෙ… මොහස්ස පහානාය පටිපන්නා. තුම්හෙ, භන්තෙ, ලොකෙ සුප්පටිපන්නා. තුම්හාකං, භන්තෙ ආනන්ද, රාගො පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවඞ්කතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො, තුම්හාකං දොසො පහීනො…පෙ… තුම්හාකං මොහො පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවඞ්කතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො. තුම්හෙ ලොකෙ සුකතා.

“Thật vi diệu, thưa ngài! Thật hy hữu, thưa ngài! Quả thật không có sự tán dương tự pháp, cũng không có sự chê bai tha pháp. Chỉ thuyết giảng Pháp trong phạm vi hợp lý, nghĩa lý đã được nói lên, mà bản thân lại không được đề cao. Thưa ngài Ānanda, các ngài thuyết giảng Pháp để đoạn trừ tham, ... để đoạn trừ sân, ... để đoạn trừ si. Thưa ngài Ānanda, Pháp của các ngài được khéo thuyết giảng. Thưa ngài Ānanda, các ngài hành trì để đoạn trừ tham, ... để đoạn trừ sân, ... để đoạn trừ si. Thưa ngài, các ngài là những người khéo hành trì ở đời. Thưa ngài Ānanda, tham của các ngài đã được đoạn trừ, đã được cắt đứt tận gốc rễ, đã được làm cho như thân cây thốt nốt, đã được làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai; sân của các ngài đã được đoạn trừ... (như trên)... si của các ngài đã được đoạn trừ, đã được cắt đứt tận gốc rễ, đã được làm cho như thân cây thốt nốt, đã được làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai. Các ngài là những người đã khéo làm ở đời.”

‘‘අභික්කන්තං, භන්තෙ, අභික්කන්තං, භන්තෙ! සෙය්‍යථාපි, භන්තෙ, නික්කුජ්ජිතං වා උක්කුජ්ජෙය්‍ය, පටිච්ඡන්නං වා විවරෙය්‍ය, මූළ්හස්ස වා මග්ගං ආචික්ඛෙය්‍ය, අන්ධකාරෙ වා තෙලපජ්ජොතං ධාරෙය්‍ය – ‘චක්ඛුමන්තො රූපානි දක්ඛන්තී’ති; එවමෙවං අය්‍යෙන ආනන්දෙන අනෙකපරියායෙන ධම්මො පකාසිතො. එසාහං, භන්තෙ ආනන්ද, තං භගවන්තං සරණං ගච්ඡාමි ධම්මඤ්ච භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච. උපාසකං මං අය්‍යො ආනන්දො ධාරෙතු, අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගත’’න්ති. දුතියං.

“Thật tuyệt vời, thưa ngài! Thật tuyệt vời, thưa ngài! Thưa ngài, ví như người ta lật ngửa vật bị úp, hay mở ra vật bị che kín, hay chỉ đường cho người bị lạc, hay đem đèn dầu vào trong bóng tối để người có mắt có thể thấy các sắc; cũng vậy, Pháp đã được ngài Ānanda tuyên thuyết bằng nhiều phương tiện. Thưa ngài Ānanda, con xin quy y đức Thế Tôn ấy, quy y Pháp và quy y Tỳ khưu Tăng. Mong ngài Ānanda hãy ghi nhận con là một cận sự nam đã quy y kể từ hôm nay cho đến trọn đời.” Kinh thứ hai.

3. මහානාමසක්කසුත්තං

3. Kinh Mahānāma người dòng Sakka

74. එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සක්කෙසු විහරති කපිලවත්ථුස්මිං නිග්‍රොධාරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන භගවා ගිලානාවුට්ඨිතො හොති අචිරවුට්ඨිතො ගෙලඤ්ඤා. අථ ඛො මහානාමො සක්කො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො මහානාමො සක්කො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘දීඝරත්තාහං, භන්තෙ, භගවතා එවං ධම්මං දෙසිතං ආජානාමි – ‘සමාහිතස්ස ඤාණං, නො අසමාහිතස්සා’ති. සමාධි නු ඛො, භන්තෙ, පුබ්බෙ, පච්ඡා ඤාණං; උදාහු ඤාණං පුබ්බෙ, පච්ඡා සමාධී’’ති? අථ ඛො ආයස්මතො ආනන්දස්ස එතදහොසි – ‘‘භගවා ඛො ගිලානවුට්ඨිතො අචිරවුට්ඨිතො ගෙලඤ්ඤා. අයඤ්ච මහානාමො සක්කො භගවන්තං අතිගම්භීරං පඤ්හං පුච්ඡති. යංනූනාහං මහානාමං සක්කං එකමන්තං අපනෙත්වා ධම්මං දෙසෙය්‍ය’’න්ති.

74. Tôi nghe như vầy: Một thời, đức Thế Tôn trú tại tu viện Nigrodha ở Kapilavatthu, trong xứ của những người Sakka. Vào lúc bấy giờ, đức Thế Tôn vừa mới bình phục sau cơn bệnh, không lâu sau khi khỏi bệnh. Khi ấy, Mahānāma người dòng Sakka đi đến chỗ đức Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Mahānāma người dòng Sakka bạch với đức Thế Tôn rằng: “Thưa ngài, từ lâu con đã biết Pháp được đức Thế Tôn thuyết giảng như vầy: ‘Trí tuệ có nơi người có định, không có nơi người không có định.’ Thưa ngài, có phải định có trước, trí tuệ có sau; hay là trí tuệ có trước, định có sau?” Bấy giờ, Tôn giả Ānanda khởi lên ý nghĩ này: “Đức Thế Tôn vừa mới bình phục sau cơn bệnh, không lâu sau khi khỏi bệnh. Và Mahānāma người dòng Sakka này lại hỏi đức Thế Tôn một câu hỏi quá thâm sâu. Ta hãy dẫn Mahānāma người dòng Sakka đến một nơi riêng biệt và thuyết Pháp cho ông ấy thì hay biết mấy.”

අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො මහානාමං සක්කං බාහායං ගහෙත්වා එකමන්තං අපනෙත්වා මහානාමං සක්කං එතදවොච – ‘‘සෙඛම්පි ඛො, මහානාම, සීලං වුත්තං භගවතා, අසෙඛම්පි සීලං වුත්තං භගවතා; සෙඛොපි සමාධි වුත්තො භගවතා, අසෙඛොපි සමාධි වුත්තො භගවතා; සෙඛාපි පඤ්ඤා වුත්තා භගවතා, අසෙඛාපි පඤ්ඤා වුත්තා භගවතා. කතමඤ්ච, මහානාම[Pg.221], සෙඛං සීලං? ඉධ, මහානාම, භික්ඛු සීලවා හොති පාතිමොක්ඛසංවරසංවුතො විහරති…පෙ… සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. ඉදං වුච්චති, මහානාම, සෙඛං සීලං’’.

Bấy giờ, Tôn giả Ānanda nắm tay Mahānāma người dòng Sakka, dẫn đến một nơi riêng và nói với Mahānāma người dòng Sakka điều này: Này Mahānāma, giới của bậc hữu học đã được Thế Tôn thuyết giảng, và giới của bậc vô học cũng đã được Thế Tôn thuyết giảng; định của bậc hữu học đã được Thế Tôn thuyết giảng, và định của bậc vô học cũng đã được Thế Tôn thuyết giảng; tuệ của bậc hữu học đã được Thế Tôn thuyết giảng, và tuệ của bậc vô học cũng đã được Thế Tôn thuyết giảng. Và này Mahānāma, thế nào là giới của bậc hữu học? Này Mahānāma, ở đây vị Tỳ khưu có giới hạnh, sống được phòng hộ bởi sự thu thúc của Pātimokkha... (v.v.)... thọ trì và thực hành các học giới. Này Mahānāma, đây được gọi là giới của bậc hữu học.

‘‘කතමො ච, මහානාම, සෙඛො සමාධි? ඉධ, මහානාම, භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං වුච්චති, මහානාම, සෙඛො සමාධි.

Và này Mahānāma, thế nào là định của bậc hữu học? Này Mahānāma, ở đây vị Tỳ khưu ly dục... (v.v.)... chứng và trú thiền thứ tư. Này Mahānāma, đây được gọi là định của bậc hữu học.

‘‘කතමා ච, මහානාම, සෙඛා පඤ්ඤා? ඉධ, මහානාම, භික්ඛු ඉදං දුක්ඛන්ති යථාභූතං පජානාති…පෙ… අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදාති යථාභූතං පජානාති. අයං වුච්චති, මහානාම, සෙඛා පඤ්ඤා.

Và này Mahānāma, thế nào là tuệ của bậc hữu học? Này Mahānāma, ở đây vị Tỳ khưu tuệ tri như thật: ‘Đây là khổ’... (v.v.)... tuệ tri như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt khổ’. Này Mahānāma, đây được gọi là tuệ của bậc hữu học.

‘‘ස ඛො සො, මහානාම, අරියසාවකො එවං සීලසම්පන්නො එවං සමාධිසම්පන්නො එවං පඤ්ඤාසම්පන්නො ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. එවං ඛො, මහානාම, සෙඛම්පි සීලං වුත්තං භගවතා, අසෙඛම්පි සීලං වුත්තං භගවතා; සෙඛොපි සමාධි වුත්තො භගවතා, අසෙඛොපි සමාධි වුත්තො භගවතා; සෙඛාපි පඤ්ඤා වුත්තා භගවතා, අසෙඛාපි පඤ්ඤා වුත්තා භගවතා’’ති. තතියං.

Này Mahānāma, vị Thánh đệ tử ấy, sau khi đã đầy đủ giới như vậy, đầy đủ định như vậy, đầy đủ tuệ như vậy, do sự đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc. Này Mahānāma, như vậy, giới của bậc hữu học đã được Thế Tôn thuyết giảng, và giới của bậc vô học cũng đã được Thế Tôn thuyết giảng; định của bậc hữu học đã được Thế Tôn thuyết giảng, và định của bậc vô học cũng đã được Thế Tôn thuyết giảng; tuệ của bậc hữu học đã được Thế Tôn thuyết giảng, và tuệ của bậc vô học cũng đã được Thế Tôn thuyết giảng. Hết bài kinh thứ ba.

4. නිගණ්ඨසුත්තං

4. Kinh Nigaṇṭha

75. එකං සමයං ආයස්මා ආනන්දො වෙසාලියං විහරති මහාවනෙ කූටාගාරසාලායං. අථ ඛො අභයො ච ලිච්ඡවි පණ්ඩිතකුමාරකො ච ලිච්ඡවි යෙනායස්මා ආනන්දො තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං ආනන්දං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නො ඛො අභයො ලිච්ඡවි ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච – ‘‘නිගණ්ඨො, භන්තෙ, නාටපුත්තො සබ්බඤ්ඤූ සබ්බදස්සාවී අපරිසෙසං ඤාණදස්සනං පටිජානාති – ‘චරතො ච මෙ තිට්ඨතො ච සුත්තස්ස ච ජාගරස්ස ච සතතං සමිතං ඤාණදස්සනං පච්චුපට්ඨිත’න්ති. සො පුරාණානං කම්මානං තපසා බ්‍යන්තීභාවං පඤ්ඤපෙති නවානං කම්මානං අකරණා සෙතුඝාතං. ඉති කම්මක්ඛයා දුක්ඛක්ඛයො, දුක්ඛක්ඛයා වෙදනාක්ඛයො, වෙදනාක්ඛයා සබ්බං දුක්ඛං නිජ්ජිණ්ණං භවිස්සති – එවමෙතිස්සා සන්දිට්ඨිකාය නිජ්ජරාය [Pg.222] විසුද්ධියා සමතික්කමො හොති. ඉධ, භන්තෙ, භගවා කිමාහා’’ති?

75. Một thời, Tôn giả Ānanda trú tại Vesālī, trong Đại Lâm, tại ngôi giảng đường có nóc nhọn. Bấy giờ, Licchavi Abhaya và Licchavi Paṇḍitakumāraka đi đến chỗ Tôn giả Ānanda; sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả Ānanda rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Licchavi Abhaya nói với Tôn giả Ānanda điều này: Thưa Tôn giả, Nigaṇṭha Nāṭaputta tự nhận là bậc toàn tri, toàn kiến, tuyên bố có tri kiến không còn dư sót: ‘Khi ta đi, đứng, ngủ hay thức, tri kiến luôn luôn, liên tục hiện khởi nơi ta.’ Vị ấy chế định sự chấm dứt nghiệp cũ bằng khổ hạnh, và sự ngăn chặn do không tạo nghiệp mới. Như vậy, do nghiệp diệt nên khổ diệt; do khổ diệt nên thọ diệt; do thọ diệt nên tất cả khổ sẽ được tiêu mòn. Như thế, sự vượt qua (vòng luân hồi) xảy ra nhờ sự thanh tịnh bằng cách làm tiêu mòn (phiền não) có thể thấy ngay. Thưa Tôn giả, về vấn đề này, Thế Tôn nói như thế nào?

‘‘තිස්සො ඛො ඉමා, අභය, නිජ්ජරා විසුද්ධියො තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන සම්මදක්ඛාතා සත්තානං විසුද්ධියා සොකපරිදෙවානං සමතික්කමාය දුක්ඛදොමනස්සානං අත්ථඞ්ගමාය ඤායස්ස අධිගමාය නිබ්බානස්ස සච්ඡිකිරියාය. කතමා තිස්සො? ඉධ, අභය, භික්ඛු සීලවා හොති…පෙ… සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. සො නවඤ්ච කම්මං න කරොති, පුරාණඤ්ච කම්මං ඵුස්ස ඵුස්ස බ්‍යන්තීකරොති. සන්දිට්ඨිකා නිජ්ජරා අකාලිකා එහිපස්සිකා ඔපනෙය්‍යිකා පච්චත්තං වෙදිතබ්බා විඤ්ඤූහීති.

Này Abhaya, có ba sự thanh tịnh làm tiêu mòn (phiền não) này đã được Thế Tôn, bậc Tri Giả, bậc Kiến Giả, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác ấy khéo thuyết giảng, để thanh tịnh chúng sanh, để vượt qua sầu bi, để chấm dứt khổ ưu, để chứng đạt chánh trí, để giác ngộ Niết-bàn. Thế nào là ba? Này Abhaya, ở đây vị Tỳ khưu có giới hạnh... (v.v.)... thọ trì và thực hành các học giới. Vị ấy không tạo nghiệp mới, và làm cho nghiệp cũ chấm dứt dần dần. Sự tiêu mòn (phiền não) này là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu.

‘‘ස ඛො සො, අභය, භික්ඛු එවං සීලසම්පන්නො විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. විතක්කවිචාරානං වූපසමා අජ්ඣත්තං සම්පසාදනං චෙතසො එකොදිභාවං අවිතක්කං අවිචාරං සමාධිජං පීතිසුඛං දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. පීතියා ච විරාගා උපෙක්ඛකො ච විහරති සතො ච සම්පජානො, සුඛඤ්ච කායෙන පටිසංවෙදෙති යං තං අරියා ආචික්ඛන්ති – ‘උපෙක්ඛකො සතිමා සුඛවිහාරී’ති තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. සුඛස්ස ච පහානා දුක්ඛස්ස ච පහානා, පුබ්බෙව සොමනස්සදොමනස්සානං අත්ථඞ්ගමා අදුක්ඛමසුඛං උපෙක්ඛාසතිපාරිසුද්ධිං චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. සො නවඤ්ච කම්මං න කරොති, පුරාණඤ්ච කම්මං ඵුස්ස ඵුස්ස බ්‍යන්තීකරොති. සන්දිට්ඨිකා නිජ්ජරා අකාලිකා එහිපස්සිකා ඔපනෙය්‍යිකා පච්චත්තං වෙදිතබ්බා විඤ්ඤූහීති.

Này Abhaya, vị Tỳ khưu ấy, sau khi đã đầy đủ giới như vậy, ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Do làm cho tầm và tứ lắng dịu, vị ấy chứng và trú thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, nội tĩnh nhất tâm, không tầm không tứ. Do ly hỷ, vị ấy trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là ‘xả niệm lạc trú’, chứng và trú thiền thứ ba. Do xả lạc, xả khổ, diệt trừ hỷ ưu đã cảm thọ trước, vị ấy chứng và trú thiền thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh. Vị ấy không tạo nghiệp mới, và làm cho nghiệp cũ chấm dứt dần dần. Sự tiêu mòn (phiền não) này là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu.

‘‘ස ඛො සො, අභය, භික්ඛු එවං සමාධිසම්පන්නො ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. සො නවඤ්ච කම්මං න කරොති, පුරාණඤ්ච කම්මං ඵුස්ස ඵුස්ස බ්‍යන්තීකරොති. සන්දිට්ඨිකා නිජ්ජරා අකාලිකා එහිපස්සිකා ඔපනෙය්‍යිකා පච්චත්තං වෙදිතබ්බා විඤ්ඤූහීති. ඉමා ඛො, අභය, තිස්සො නිජ්ජරා විසුද්ධියො තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන සම්මදක්ඛාතා සත්තානං විසුද්ධියා සොකපරිදෙවානං සමතික්කමාය දුක්ඛදොමනස්සානං අත්ථඞ්ගමාය ඤායස්ස අධිගමාය නිබ්බානස්ස සච්ඡිකිරියායා’’ති.

Này Abhaya, vị Tỳ khưu ấy, sau khi đã đầy đủ định như vậy, do sự đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc. Vị ấy không tạo nghiệp mới, và làm cho nghiệp cũ chấm dứt dần dần. Sự tiêu mòn (phiền não) này là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu. Này Abhaya, đây là ba sự thanh tịnh làm tiêu mòn (phiền não) đã được Thế Tôn, bậc Tri Giả, bậc Kiến Giả, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác ấy khéo thuyết giảng, để thanh tịnh chúng sanh, để vượt qua sầu bi, để chấm dứt khổ ưu, để chứng đạt chánh trí, để giác ngộ Niết-bàn.

එවං වුත්තෙ පණ්ඩිතකුමාරකො ලිච්ඡවි අභයං ලිච්ඡවිං එතදවොච – ‘‘කිං පන ත්වං, සම්ම අභය, ආයස්මතො ආනන්දස්ස සුභාසිතං සුභාසිතතො නාබ්භනුමොදසී’’ති? ‘‘ක්‍යාහං, සම්ම පණ්ඩිතකුමාරක, ආයස්මතො ආනන්දස්ස සුභාසිතං සුභාසිතතො නාබ්භනුමොදිස්සාමි! මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍ය යො ආයස්මතො ආනන්දස්ස සුභාසිතං සුභාසිතතො නාබ්භනුමොදෙය්‍යා’’ති. චතුත්ථං.

Khi được nói như vậy, hoàng tử Paṇḍitakumāraka người Licchavi nói với hoàng tử Abhaya người Licchavi điều này: "Này hiền hữu Abhaya, tại sao hiền hữu không hoan hỷ tán thán lời khéo nói của Tôn giả Ānanda là lời khéo nói?" "Này hiền hữu Paṇḍitakumāraka, tại sao tôi lại không hoan hỷ tán thán lời khéo nói của Tôn giả Ānanda là lời khéo nói chứ! Đầu của người nào không hoan hỷ tán thán lời khéo nói của Tôn giả Ānanda là lời khéo nói, có thể bị vỡ ra." (Kinh) thứ tư.

5. නිවෙසකසුත්තං

5. Kinh An Trú

76. අථ [Pg.223] ඛො ආයස්මා ආනන්දො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො ආයස්මන්තං ආනන්දං භගවා එතදවොච –

76. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói điều này với Tôn giả Ānanda đang ngồi một bên:

‘‘යෙ, ආනන්ද, අනුකම්පෙය්‍යාථ යෙ ච සොතබ්බං මඤ්ඤෙය්‍යුං මිත්තා වා අමච්චා වා ඤාතී වා සාලොහිතා වා තෙ වො, ආනන්ද, තීසු ඨානෙසු සමාදපෙතබ්බා නිවෙසෙතබ්බා පතිට්ඨාපෙතබ්බා. කතමෙසු තීසු? බුද්ධෙ අවෙච්චප්පසාදෙ සමාදපෙතබ්බා නිවෙසෙතබ්බා පතිට්ඨාපෙතබ්බා – ‘ඉතිපි සො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි; සත්ථා දෙවමනුස්සානං, බුද්ධො භගවා’ති, ධම්මෙ අවෙච්චප්පසාදෙ සමාදපෙතබ්බා නිවෙසෙතබ්බා පතිට්ඨාපෙතබ්බා – ‘ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො සන්දිට්ඨිකො අකාලිකො එහිපස්සිකො ඔපනෙය්‍යිකො පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහී’ති, සඞ්ඝෙ අවෙච්චප්පසාදෙ සමාදපෙතබ්බා නිවෙසෙතබ්බා පතිට්ඨාපෙතබ්බා – ‘සුප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො උජුප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො ඤායප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො සාමීචිප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො, යදිදං චත්තාරි පුරිසයුගානි අට්ඨ පුරිසපුග්ගලා එස භගවතො සාවකසඞ්ඝො ආහුනෙය්‍යො පාහුනෙය්‍යො දක්ඛිණෙය්‍යො අඤ්ජලිකරණීයො අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්සා’’’ති.

"Này Ānanda, những ai mà các ngươi có lòng thương tưởng, và những ai nghĩ rằng lời nói của các ngươi đáng được lắng nghe, dù là bạn bè, thân hữu, bà con, hay huyết thống, này Ānanda, các ngươi nên khích lệ, làm cho an trú, làm cho an lập họ trong ba điều. Trong ba điều nào? Các ngươi nên khích lệ, làm cho an trú, làm cho an lập họ trong niềm tin bất động đối với đức Phật: ‘Đây là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.’ Các ngươi nên khích lệ, làm cho an trú, làm cho an lập họ trong niềm tin bất động đối với Pháp: ‘Pháp đã được Thế Tôn khéo thuyết giảng, thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình chứng hiểu.’ Các ngươi nên khích lệ, làm cho an trú, làm cho an lập họ trong niềm tin bất động đối với Tăng: ‘Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc Diệu Hạnh, Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc Trực Hạnh, Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc Như Lý Hạnh, Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc Chánh Hạnh; tức là bốn đôi tám vị. Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn này là bậc đáng được cúng dường, đáng được tiếp đón, đáng được bố thí, đáng được chắp tay, là phước điền vô thượng ở đời.’"

‘‘සියා, ආනන්ද, චතුන්නං මහාභූතානං අඤ්ඤථත්තං – පථවීධාතුයා ආපොධාතුයා තෙජොධාතුයා වායොධාතුයා, න ත්වෙව බුද්ධෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතස්ස අරියසාවකස්ස සියා අඤ්ඤථත්තං තත්‍රිදං අඤ්ඤථත්තං. සො වතානන්ද, බුද්ධෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතො අරියසාවකො නිරයං වා තිරච්ඡානයොනිං වා පෙත්තිවිසයං වා උපපජ්ජිස්සතීති නෙතං ඨානං විජ්ජති.

"Này Ānanda, có thể có sự biến đổi của bốn đại giới – địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới; nhưng không thể có sự biến đổi đối với vị Thánh đệ tử đã thành tựu niềm tin bất động vào đức Phật. Ở đây, đây là sự biến đổi. Này Ānanda, rằng vị Thánh đệ tử đã thành tựu niềm tin bất động vào đức Phật sẽ sanh vào địa ngục, loài súc sanh, hay cõi ngạ quỷ – trường hợp này không thể xảy ra."

‘‘සියා, ආනන්ද, චතුන්නං මහාභූතානං අඤ්ඤථත්තං – පථවීධාතුයා ආපොධාතුයා තෙජොධාතුයා වායොධාතුයා, න ත්වෙව ධම්මෙ…පෙ… න ත්වෙව සඞ්ඝෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතස්ස අරියසාවකස්ස සියා අඤ්ඤථත්තං තත්‍රිදං අඤ්ඤථත්තං. සො වතානන්ද, සඞ්ඝෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතො [Pg.224] අරියසාවකො නිරයං වා තිරච්ඡානයොනිං වා පෙත්තිවිසයං වා උපපජ්ජිස්සතීති නෙතං ඨානං විජ්ජති.

"Này Ānanda, có thể có sự biến đổi của bốn đại giới – địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới; nhưng không thể có sự biến đổi đối với vị Thánh đệ tử đã thành tựu niềm tin bất động vào Pháp... ...vào Tăng. Ở đây, đây là sự biến đổi. Này Ānanda, rằng vị Thánh đệ tử đã thành tựu niềm tin bất động vào Tăng sẽ sanh vào địa ngục, loài súc sanh, hay cõi ngạ quỷ – trường hợp này không thể xảy ra."

‘‘යෙ, ආනන්ද, අනුකම්පෙය්‍යාථ යෙ ච සොතබ්බං මඤ්ඤෙය්‍යුං මිත්තා වා අමච්චා වා ඤාතී වා සාලොහිතා වා තෙ වො, ආනන්ද, ඉමෙසු තීසු ඨානෙසු සමාදපෙතබ්බා නිවෙසෙතබ්බා පතිට්ඨාපෙතබ්බා’’ති. පඤ්චමං.

6. පඨමභවසුත්තං

6. Kinh Hữu (Thứ Nhất)

77. අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා ආනන්දො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘භවො, භවොති, භන්තෙ, වුච්චති. කිත්තාවතා නු ඛො, භන්තෙ, භවො හොතී’’ති?

77. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn điều này: "Bạch Thế Tôn, được gọi là 'hữu, hữu'. Bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào thì có hữu?"

‘‘කාමධාතුවෙපක්කඤ්ච, ආනන්ද, කම්මං නාභවිස්ස, අපි නු ඛො කාමභවො පඤ්ඤායෙථා’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘ඉති ඛො, ආනන්ද, කම්මං ඛෙත්තං, විඤ්ඤාණං බීජං, තණ්හා ස්නෙහො. අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං හීනාය ධාතුයා විඤ්ඤාණං පතිට්ඨිතං එවං ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති හොති. ( )

"Này Ānanda, nếu không có nghiệp đưa đến quả trong cõi Dục, thì Dục hữu có thể được biết đến chăng?" "Bạch Thế Tôn, chắc chắn là không." "Như vậy, này Ānanda, nghiệp là thửa ruộng, thức là hạt giống, ái là chất ẩm. Đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, thức được an trú trong cõi thấp kém. Như vậy, trong tương lai có sự tái sanh và hiện hữu mới."

‘‘රූපධාතුවෙපක්කඤ්ච, ආනන්ද, කම්මං නාභවිස්ස, අපි නු ඛො රූපභවො පඤ්ඤායෙථා’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘ඉති ඛො ආනන්ද, කම්මං ඛෙත්තං, විඤ්ඤාණං බීජං, තණ්හා ස්නෙහො. අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං මජ්ඣිමාය ධාතුයා විඤ්ඤාණං පතිට්ඨිතං එවං ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති හොති. ( )

"Này Ānanda, nếu không có nghiệp đưa đến quả trong cõi Sắc, thì Sắc hữu có thể được biết đến chăng?" "Bạch Thế Tôn, chắc chắn là không." "Như vậy, này Ānanda, nghiệp là thửa ruộng, thức là hạt giống, ái là chất ẩm. Đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, thức được an trú trong cõi trung bình. Như vậy, trong tương lai có sự tái sanh và hiện hữu mới."

‘‘අරූපධාතුවෙපක්කඤ්ච, ආනන්ද, කම්මං නාභවිස්ස, අපි නු ඛො අරූපභවො පඤ්ඤායෙථා’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘ඉති ඛො, ආනන්ද, කම්මං ඛෙත්තං, විඤ්ඤාණං බීජං, තණ්හා ස්නෙහො. අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං පණීතාය ධාතුයා විඤ්ඤාණං පතිට්ඨිතං එවං ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති හොති. එවං ඛො, ආනන්ද, භවො හොතී’’ති. ඡට්ඨං.

"Này Ānanda, nếu không có nghiệp đưa đến quả trong cõi Vô Sắc, thì Vô Sắc hữu có thể được biết đến chăng?" "Bạch Thế Tôn, chắc chắn là không." "Như vậy, này Ānanda, nghiệp là thửa ruộng, thức là hạt giống, ái là chất ẩm. Đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, thức được an trú trong cõi cao thượng. Như vậy, trong tương lai có sự tái sanh và hiện hữu mới. Này Ānanda, như vậy là có hữu." (Kinh) thứ sáu.

7. දුතියභවසුත්තං

7. Kinh Hữu (Thứ Hai)

78. අථ [Pg.225] ඛො ආයස්මා ආනන්දො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි…පෙ… ආයස්මා ආනන්දො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘භවො, භවොති, භන්තෙ, වුච්චති. කිත්තාවතා නු ඛො, භන්තෙ, භවො හොතී’’ති?

78. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn... ...Tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn điều này: "Bạch Thế Tôn, được gọi là 'hữu, hữu'. Bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào thì có hữu?"

‘‘කාමධාතුවෙපක්කඤ්ච, ආනන්ද, කම්මං නාභවිස්ස, අපි නු ඛො කාමභවො පඤ්ඤායෙථා’’ති? ‘‘නො හෙතං භන්තෙ’’. ‘‘ඉති ඛො, ආනන්ද, කම්මං ඛෙත්තං, විඤ්ඤාණං බීජං, තණ්හා ස්නෙහො. අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං හීනාය ධාතුයා චෙතනා පතිට්ඨිතා පත්ථනා පතිට්ඨිතා එවං ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති හොති’’.

“Này Ānanda, nếu nghiệp có quả dị thục ở cõi Dục không hiện hữu, thì Dục hữu có thể được biết đến chăng?” “Bạch Thế Tôn, điều ấy không thể được.” “Này Ānanda, chính vì thế, nghiệp là thửa ruộng, thức là hạt giống, ái là chất ẩm. Đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, tư được an lập, nguyện được an lập ở trong hạ giới. Như vậy, sự tái sanh vào đời sau được hiện hữu.”

‘‘රූපධාතුවෙපක්කඤ්ච, ආනන්ද, කම්මං නාභවිස්ස, අපි නු ඛො රූපභවො පඤ්ඤායෙථා’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘ඉති ඛො, ආනන්ද, කම්මං ඛෙත්තං, විඤ්ඤාණං බීජං, තණ්හා ස්නෙහො. අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං මජ්ඣිමාය ධාතුයා චෙතනා පතිට්ඨිතා පත්ථනා පතිට්ඨිතා එවං ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති හොති’’.

“Này Ānanda, nếu nghiệp có quả dị thục ở cõi Sắc không hiện hữu, thì Sắc hữu có thể được biết đến chăng?” “Bạch Thế Tôn, điều ấy không thể được.” “Này Ānanda, chính vì thế, nghiệp là thửa ruộng, thức là hạt giống, ái là chất ẩm. Đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, tư được an lập, nguyện được an lập ở trong trung giới. Như vậy, sự tái sanh vào đời sau được hiện hữu.”

‘‘අරූපධාතුවෙපක්කඤ්ච, ආනන්ද, කම්මං නාභවිස්ස, අපි නු ඛො අරූපභවො පඤ්ඤායෙථා’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘ඉති ඛො, ආනන්ද, කම්මං ඛෙත්තං, විඤ්ඤාණං බීජං, තණ්හා ස්නෙහො. අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං පණීතාය ධාතුයා චෙතනා පතිට්ඨිතා පත්ථනා පතිට්ඨිතා එවං ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති හොති. එවං ඛො, ආනන්ද, භවො හොතී’’ති. සත්තමං.

“Này Ānanda, nếu nghiệp có quả dị thục ở cõi Vô Sắc không hiện hữu, thì Vô Sắc hữu có thể được biết đến chăng?” “Bạch Thế Tôn, điều ấy không thể được.” “Này Ānanda, chính vì thế, nghiệp là thửa ruộng, thức là hạt giống, ái là chất ẩm. Đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, tư được an lập, nguyện được an lập ở trong thượng giới. Như vậy, sự tái sanh vào đời sau được hiện hữu. Này Ānanda, sự hiện hữu là như vậy đó.” (Kinh thứ bảy)

8. සීලබ්බතසුත්තං

8. Kinh Giới Cấm

79. අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො ආයස්මන්තං ආනන්දං භගවා එතදවොච – ‘‘සබ්බං නු ඛො, ආනන්ද, සීලබ්බතං ජීවිතං බ්‍රහ්මචරියං උපට්ඨානසාරං සඵල’’න්ති? ‘‘න ඛ්වෙත්ථ, භන්තෙ, එකංසෙනා’’ති. ‘‘තෙන හානන්ද, විභජස්සූ’’ති.

79. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Ānanda đang ngồi một bên rằng: “Này Ānanda, có phải tất cả giới cấm, đời sống, phạm hạnh, và sự phục vụ cốt lõi đều có kết quả không?” “Bạch Thế Tôn, ở đây không thể trả lời một cách dứt khoát.” “Vậy thì, này Ānanda, hãy phân tích đi.”

‘‘යඤ්හිස්ස, භන්තෙ, සීලබ්බතං ජීවිතං බ්‍රහ්මචරියං උපට්ඨානසාරං සෙවතො අකුසලා ධම්මා අභිවඩ්ඪන්ති කුසලා ධම්මා පරිහායන්ති, එවරූපං සීලබ්බතං ජීවිතං [Pg.226] බ්‍රහ්මචරියං උපට්ඨානසාරං අඵලං. යඤ්ච ඛ්වාස්ස, භන්තෙ, සීලබ්බතං ජීවිතං බ්‍රහ්මචරියං උපට්ඨානසාරං සෙවතො අකුසලා ධම්මා පරිහායන්ති, කුසලා ධම්මා අභිවඩ්ඪන්ති, එවරූපං සීලබ්බතං ජීවිතං බ්‍රහ්මචරියං උපට්ඨානසාරං සඵල’’න්ති. ඉදමවොච ආයස්මා ආනන්දො; සමනුඤ්ඤො සත්ථා අහොසි.

“Bạch Thế Tôn, khi thực hành giới cấm, đời sống, phạm hạnh, và sự phục vụ cốt lõi nào mà các pháp bất thiện tăng trưởng, các pháp thiện suy giảm, thì loại giới cấm, đời sống, phạm hạnh, và sự phục vụ cốt lõi như vậy là không có kết quả. Và bạch Thế Tôn, khi thực hành giới cấm, đời sống, phạm hạnh, và sự phục vụ cốt lõi nào mà các pháp bất thiện suy giảm, các pháp thiện tăng trưởng, thì loại giới cấm, đời sống, phạm hạnh, và sự phục vụ cốt lõi như vậy là có kết quả.” Tôn giả Ānanda đã nói như vậy; và bậc Đạo Sư đã hài lòng.

අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො ‘‘සමනුඤ්ඤො මෙ සත්ථා’’ති, උට්ඨායාසනා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා පක්කාමි. අථ ඛො භගවා අචිරපක්කන්තෙ ආයස්මන්තෙ ආනන්දෙ භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘සෙඛො, භික්ඛවෙ, ආනන්දො; න ච පනස්ස සුලභරූපො සමසමො පඤ්ඤායා’’ති. අට්ඨමං.

Rồi Tôn giả Ānanda, nghĩ rằng: “Bậc Đạo Sư đã hài lòng với ta,” liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, đi nhiễu quanh theo chiều bên phải rồi ra đi. Sau khi Tôn giả Ānanda ra đi không bao lâu, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: “Này các Tỳ khưu, Ānanda là bậc hữu học; nhưng về trí tuệ, không dễ gì tìm được người ngang bằng với vị ấy.” (Kinh thứ tám)

9. ගන්ධජාතසුත්තං

9. Kinh Các Loại Hương

80. අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා ආනන්දො භගවන්තං එතදවොච –

80. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn rằng:

‘‘තීණිමානි, භන්තෙ, ගන්ධජාතානි, යෙසං අනුවාතංයෙව ගන්ධො ගච්ඡති, නො පටිවාතං. කතමානි තීණි? මූලගන්ධො, සාරගන්ධො, පුප්ඵගන්ධො – ඉමානි ඛො, භන්තෙ, තීණි ගන්ධජාතානි, යෙසං අනුවාතංයෙව ගන්ධො ගච්ඡති, නො පටිවාතං. අත්ථි නු ඛො, භන්තෙ, කිඤ්චි ගන්ධජාතං යස්ස අනුවාතම්පි ගන්ධො ගච්ඡති, පටිවාතම්පි ගන්ධො ගච්ඡති, අනුවාතපටිවාතම්පි ගන්ධො ගච්ඡතී’’ති?

“Bạch Thế Tôn, có ba loại hương này, hương của chúng chỉ bay theo chiều gió, không bay ngược chiều gió. Ba loại ấy là gì? Hương rễ, hương lõi cây, và hương hoa – bạch Thế Tôn, đây là ba loại hương mà hương của chúng chỉ bay theo chiều gió, không bay ngược chiều gió. Bạch Thế Tôn, có loại hương nào mà hương của nó bay được cả xuôi gió, ngược gió, và cả xuôi lẫn ngược gió không?”

‘‘අත්ථානන්ද, කිඤ්චි ගන්ධජාතං යස්ස අනුවාතම්පි ගන්ධො ගච්ඡති, පටිවාතම්පි ගන්ධො ගච්ඡති, අනුවාතපටිවාතම්පි ගන්ධො ගච්ඡතී’’ති. ‘‘කතමඤ්ච පන, භන්තෙ, ගන්ධජාතං යස්ස අනුවාතම්පි ගන්ධො ගච්ඡති, පටිවාතම්පි ගන්ධො ගච්ඡති, අනුවාතපටිවාතම්පි ගන්ධො ගච්ඡතී’’ති?

“Này Ānanda, có loại hương mà hương của nó bay được cả xuôi gió, ngược gió, và cả xuôi lẫn ngược gió.” “Bạch Thế Tôn, vậy loại hương nào mà hương của nó bay được cả xuôi gió, ngược gió, và cả xuôi lẫn ngược gió?”

‘‘ඉධානන්ද, යස්මිං ගාමෙ වා නිගමෙ වා ඉත්ථී වා පුරිසො වා බුද්ධං සරණං ගතො හොති, ධම්මං සරණං ගතො හොති, සඞ්ඝං සරණං ගතො හොති, පාණාතිපාතා පටිවිරතො හොති, අදින්නාදානා පටිවිරතො හොති, කාමෙසුමිච්ඡාචාරා පටිවිරතො හොති, මුසාවාදා පටිවිරතො හොති, සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානා පටිවිරතො හොති[Pg.227], සීලවා හොති කල්‍යාණධම්මො, විගතමලමච්ඡෙරෙන චෙතසා අගාරං අජ්ඣාවසති මුත්තචාගො පයතපාණි වොස්සග්ගරතො යාචයොගො දානසංවිභාගරතො.

“Này Ānanda, ở đây, trong làng hay thị trấn nào, có người nữ hay người nam đã quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng, từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ dùng các loại rượu men, rượu nấu là cơ sở của sự dễ duôi; vị ấy có giới hạnh, có thiện pháp, sống tại gia với tâm không còn cấu uế của xan tham, bố thí rộng rãi, tay sạch sẽ, ưa thích xả ly, sẵn sàng cho người xin, ưa thích chia sớt trong việc bố thí.

‘‘තස්ස දිසාසු සමණබ්‍රාහ්මණා වණ්ණං භාසන්ති – ‘අමුකස්මිං නාම ගාමෙ වා නිගමෙ වා ඉත්ථී වා පුරිසො වා බුද්ධං සරණං ගතො හොති, ධම්මං සරණං ගතො හොති, සඞ්ඝං සරණං ගතො හොති, පාණාතිපාතා පටිවිරතො හොති, අදින්නාදානා පටිවිරතො හොති, කාමෙසුමිච්ඡාචාරා පටිවිරතො හොති, මුසාවාදා පටිවිරතො හොති, සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානා පටිවිරතො හොති, සීලවා හොති කල්‍යාණධම්මො, විගතමලමච්ඡෙරෙන චෙතසා අගාරං අජ්ඣාවසති මුත්තචාගො පයතපාණි වොස්සග්ගරතො යාචයොගො දානසංවිභාගරතො’’’ති.

“Các Sa-môn và Bà-la-môn ở các phương tán thán danh tiếng của vị ấy: ‘Tại làng hay thị trấn tên là..., có người nữ hay người nam đã quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng, từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ dùng các loại rượu men, rượu nấu là cơ sở của sự dễ duôi; vị ấy có giới hạnh, có thiện pháp, sống tại gia với tâm không còn cấu uế của xan tham, bố thí rộng rãi, tay sạch sẽ, ưa thích xả ly, sẵn sàng cho người xin, ưa thích chia sớt trong việc bố thí.’”

‘‘දෙවතාපිස්ස වණ්ණං භාසන්ති – ‘අමුකස්මිං නාම ගාමෙ වා නිගමෙ වා ඉත්ථී වා පුරිසො වා බුද්ධං සරණං ගතො හොති, ධම්මං සරණං ගතො හොති, සඞ්ඝං සරණං ගතො හොති, පාණාතිපාතා පටිවිරතො හොති…පෙ… සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානා පටිවිරතො හොති, සීලවා හොති කල්‍යාණධම්මො, විගතමලමච්ඡෙරෙන චෙතසා අගාරං අජ්ඣාවසති මුත්තචාගො පයතපාණි වොස්සග්ගරතො යාචයොගො දානසංවිභාගරතො’ති. ඉදං ඛො තං, ආනන්ද, ගන්ධජාතං යස්ස අනුවාතම්පි ගන්ධො ගච්ඡති, පටිවාතම්පි ගන්ධො ගච්ඡති, අනුවාතපටිවාතම්පි ගන්ධො ගච්ඡතී’’ති.

“Chư thiên cũng tán thán vị ấy rằng: ‘Tại ngôi làng hay thị trấn kia, có người nữ hay người nam đã quy y Phật, đã quy y Pháp, đã quy y Tăng, đã từ bỏ sát sanh... cho đến... đã từ bỏ dùng các chất say, rượu men, rượu nấu, là những thứ gây ra sự dể duôi, là người có giới, có thiện pháp, với tâm không còn cấu uế của xan tham, sống tại gia, là người có bố thí rộng rãi, có bàn tay trong sạch, ưa thích xả ly, dễ được cầu xin, ưa thích bố thí và chia sẻ’. Này Ānanda, đây chính là loại hương thơm mà hương của nó bay được cả xuôi gió, bay được cả ngược gió, và bay được cả xuôi gió lẫn ngược gió.”

‘‘න පුප්ඵගන්ධො පටිවාතමෙති,න චන්දනං තගරමල්ලිකා වා;

සතඤ්ච ගන්ධො පටිවාතමෙති,සබ්බා දිසා සප්පුරිසො පවායතී’’ති. නවමං;

“Hương của các loài hoa không bay ngược gió, hương chiên-đàn, hương đa-già-la, hay hương lài cũng vậy; nhưng hương của bậc chân nhân thì bay ngược gió, bậc chân nhân tỏa hương khắp mọi phương trời.” Hết kinh thứ chín.

10. චූළනිකාසුත්තං

10. Kinh Tiểu Thiên Giới

81. අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා ආනන්දො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘සම්මුඛාමෙතං, භන්තෙ, භගවතො [Pg.228] සුතං සම්මුඛා පටිග්ගහිතං – ‘භගවතො, ආනන්ද, සිඛිස්ස අභිභූ නාම සාවකො බ්‍රහ්මලොකෙ ඨිතො සහස්සිලොකධාතුං සරෙන විඤ්ඤාපෙසී’ති. භගවා පන, භන්තෙ, අරහං සම්මාසම්බුද්ධො කීවතකං පහොති සරෙන විඤ්ඤාපෙතු’’න්ති? ‘‘සාවකො සො, ආනන්ද, අප්පමෙය්‍යා තථාගතා’’ති.

81. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, điều này con đã được nghe, đã được thọ trì từ chính kim khẩu của Thế Tôn: ‘Này Ānanda, vị đệ tử của Thế Tôn Sikhī tên là Abhibhū, khi đang đứng ở cõi Phạm thiên, đã có thể làm cho một ngàn thế giới nghe được tiếng của mình’. Vậy bạch Thế Tôn, Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, có thể làm cho tiếng của mình được nghe xa đến đâu?” “Này Ānanda, vị ấy là một vị đệ tử. Các vị Như Lai thì không thể đo lường được.”

දුතියම්පි ඛො ආයස්මා ආනන්දො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘සම්මුඛා මෙතං, භන්තෙ, භගවතො සුතං සම්මුඛා පටිග්ගහිතං – ‘භගවතො, ආනන්ද, සිඛිස්ස අභිභූ නාම සාවකො බ්‍රහ්මලොකෙ ඨිතො සහස්සිලොකධාතුං සරෙන විඤ්ඤාපෙසී’ති. භගවා පන, භන්තෙ, අරහං සම්මාසම්බුද්ධො කීවතකං පහොති සරෙන විඤ්ඤාපෙතු’’න්ති? ‘‘සාවකො සො, ආනන්ද, අප්පමෙය්‍යා තථාගතා’’ති.

Lần thứ hai, Tôn giả Ānanda lại bạch với Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, điều này con đã được nghe, đã được thọ trì từ chính kim khẩu của Thế Tôn: ‘Này Ānanda, vị đệ tử của Thế Tôn Sikhī tên là Abhibhū, khi đang đứng ở cõi Phạm thiên, đã có thể làm cho một ngàn thế giới nghe được tiếng của mình’. Vậy bạch Thế Tôn, Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, có thể làm cho tiếng của mình được nghe xa đến đâu?” “Này Ānanda, vị ấy là một vị đệ tử. Các vị Như Lai thì không thể đo lường được.”

තතියම්පි ඛො ආයස්මා ආනන්දො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘සම්මුඛාමෙතං, භන්තෙ, භගවතො සුතං සම්මුඛා පටිග්ගහිතං – ‘භගවතො, ආනන්ද, සිඛිස්ස අභිභූ නාම සාවකො බ්‍රහ්මලොකෙ ඨිතො සහස්සිලොකධාතුං සරෙන විඤ්ඤාපෙසී’ති. භගවා පන, භන්තෙ, අරහං සම්මාසම්බුද්ධො කීවතකං පහොති සරෙන විඤ්ඤාපෙතු’’න්ති? ‘‘සුතා තෙ, ආනන්ද, සහස්සී චූළනිකා ලොකධාතූ’’ති? ‘‘එතස්ස, භගවා, කාලො; එතස්ස, සුගත, කාලො! යං භගවා භාසෙය්‍ය. භගවතො සුත්වා භික්ඛූ ධාරෙස්සන්තී’’ති. ‘‘තෙනහානන්ද, සුණාහි සාධුකං මනසි කරොහි, භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො ආයස්මා ආනන්දො භගවතො පච්චස්සොසි. භගවා එතදවොච –

Lần thứ ba, Tôn giả Ānanda lại bạch với Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, điều này con đã được nghe, đã được thọ trì từ chính kim khẩu của Thế Tôn: ‘Này Ānanda, vị đệ tử của Thế Tôn Sikhī tên là Abhibhū, khi đang đứng ở cõi Phạm thiên, đã có thể làm cho một ngàn thế giới nghe được tiếng của mình’. Vậy bạch Thế Tôn, Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, có thể làm cho tiếng của mình được nghe xa đến đâu?” “Này Ānanda, ông đã từng nghe về tiểu thiên thế giới chưa?” “Bạch Thế Tôn, nay chính là thời điểm; bạch Thiện Thệ, nay chính là thời điểm! Điều gì Thế Tôn sẽ nói, sau khi nghe từ Thế Tôn, các Tỳ khưu sẽ thọ trì điều ấy.” “Vậy thì, này Ānanda, hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.” “Vâng, bạch Thế Tôn.” Tôn giả Ānanda vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này:

‘‘යාවතා, ආනන්ද, චන්දිමසූරියා පරිහරන්ති, දිසා භන්ති විරොචනා, තාව සහස්සධා ලොකො. තස්මිං සහස්සධා ලොකෙ සහස්සං චන්දානං, සහස්සං සූරියානං, සහස්සං සිනෙරුපබ්බතරාජානං, සහස්සං ජම්බුදීපානං, සහස්සං අපරගොයානානං, සහස්සං උත්තරකුරූනං, සහස්සං පුබ්බවිදෙහානං, චත්තාරි මහාසමුද්දසහස්සානි, චත්තාරි මහාරාජසහස්සානි, සහස්සං චාතුමහාරාජිකානං, සහස්සං තාවතිංසානං, සහස්සං යාමානං, සහස්සං තුසිතානං, සහස්සං නිම්මානරතීනං, සහස්සං පරනිම්මිතවසවත්තීනං, සහස්සං බ්‍රහ්මලොකානං – අයං වුච්චතානන්ද, සහස්සී චූළනිකා ලොකධාතු.

“Này Ānanda, trong phạm vi mặt trăng và mặt trời di chuyển, chiếu sáng các phương trời, có một ngàn thế giới. Trong một ngàn thế giới ấy, có một ngàn mặt trăng, một ngàn mặt trời, một ngàn vua núi Sineru, một ngàn châu Diêm-phù-đề, một ngàn châu Tây-ngưu-hóa, một ngàn châu Bắc-câu-lô, một ngàn châu Đông-thắng-thần, bốn ngàn đại dương, bốn ngàn vị đại vương, một ngàn cõi trời Tứ Đại Thiên Vương, một ngàn cõi trời Ba Mươi Ba, một ngàn cõi trời Dạ-ma, một ngàn cõi trời Đâu-suất, một ngàn cõi trời Hóa Lạc, một ngàn cõi trời Tha Hóa Tự Tại, một ngàn cõi Phạm thiên. Này Ānanda, đây được gọi là tiểu thiên thế giới.

‘‘යාවතානන්ද[Pg.229], සහස්සී චූළනිකා ලොකධාතු තාව සහස්සධා ලොකො. අයං වුච්චතානන්ද, ද්විසහස්සී මජ්ඣිමිකා ලොකධාතු.

“Này Ānanda, một thế giới hệ bao gồm một ngàn lần một tiểu thiên thế giới. Này Ānanda, đây được gọi là trung thiên thế giới.

‘‘යාවතානන්ද, ද්විසහස්සී මජ්ඣිමිකා ලොකධාතු තාව සහස්සධා ලොකො. අයං වුච්චතානන්ද, තිසහස්සී මහාසහස්සී ලොකධාතු.

“Này Ānanda, một thế giới hệ bao gồm một ngàn lần một trung thiên thế giới. Này Ānanda, đây được gọi là đại thiên thế giới.

‘‘ආකඞ්ඛමානො, ආනන්ද, තථාගතො තිසහස්සිමහාසහස්සිලොකධාතුං සරෙන විඤ්ඤාපෙය්‍ය, යාවතා පන ආකඞ්ඛෙය්‍යා’’ති.

“Này Ānanda, nếu muốn, Như Lai có thể làm cho tiếng của mình được nghe khắp đại thiên thế giới, hoặc xa hơn nữa, tùy theo ý muốn.”

‘‘යථා කථං පන, භන්තෙ, භගවා තිසහස්සිමහාසහස්සිලොකධාතුං සරෙන විඤ්ඤාපෙය්‍ය, යාවතා පන ආකඞ්ඛෙය්‍යා’’ති? ‘‘ඉධානන්ද, තථාගතො තිසහස්සිමහාසහස්සිලොකධාතුං ඔභාසෙන ඵරෙය්‍ය. යදා තෙ සත්තා තං ආලොකං සඤ්ජානෙය්‍යුං, අථ තථාගතො ඝොසං කරෙය්‍ය සද්දමනුස්සාවෙය්‍ය. එවං ඛො, ආනන්ද, තථාගතො තිසහස්සිමහාසහස්සිලොකධාතුං සරෙන විඤ්ඤාපෙය්‍ය, යාවතා පන ආකඞ්ඛෙය්‍යා’’ති.

“Bạch Thế Tôn, nhưng làm thế nào Thế Tôn có thể làm cho tiếng của mình được nghe khắp đại thiên thế giới, hoặc xa hơn nữa, tùy theo ý muốn?” “Này Ānanda, ở đây, Như Lai dùng ánh quang minh chiếu khắp đại thiên thế giới. Khi các chúng sanh ấy nhận biết được ánh sáng đó, bấy giờ Như Lai phát ra âm thanh, làm cho tiếng của mình được nghe. Này Ānanda, chính là như vậy Như Lai làm cho tiếng của mình được nghe khắp đại thiên thế giới, hoặc xa hơn nữa, tùy theo ý muốn.”

එවං වුත්තෙ ආයස්මා ආනන්දො (ආයස්මන්තං උදායිං) එතදවොච – ‘‘ලාභා වත මෙ, සුලද්ධං වත මෙ, යස්ස මෙ සත්ථා එවංමහිද්ධිකො එවංමහානුභාවො’’ති. එවං වුත්තෙ ආයස්මා උදායී ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච – ‘‘කිං තුය්හෙත්ථ, ආවුසො ආනන්ද, යදි තෙ සත්ථා එවංමහිද්ධිකො එවංමහානුභාවො’’ති? එවං වුත්තෙ භගවා ආයස්මන්තං උදායිං එතදවොච – ‘‘මා හෙවං, උදායි, මා හෙවං, උදායි. සචෙ, උදායි, ආනන්දො අවීතරාගො කාලං කරෙය්‍ය, තෙන චිත්තප්පසාදෙන සත්තක්ඛත්තුං දෙවෙසු දෙවරජ්ජං කාරෙය්‍ය, සත්තක්ඛත්තුං ඉමස්මිංයෙව ජම්බුදීපෙ මහාරජ්ජං කාරෙය්‍ය. අපි ච, උදායි, ආනන්දො දිට්ඨෙව ධම්මෙ පරිනිබ්බායිස්සතී’’ති. දසමං.

Khi được nói vậy, Tôn giả Ānanda nói với (Tôn giả Udāyī): “Thật là lợi ích cho tôi! Thật là khéo được cho tôi, khi vị Đạo sư của tôi có đại thần lực, có đại oai lực như vậy!” Khi được nói vậy, Tôn giả Udāyī nói với Tôn giả Ānanda: “Này hiền giả Ānanda, có ích lợi gì cho ông, nếu vị Đạo sư của ông có đại thần lực, có đại oai lực như vậy?” Khi được nói vậy, Thế Tôn nói với Tôn giả Udāyī: “Này Udāyī, chớ nói vậy! Này Udāyī, chớ nói vậy! Này Udāyī, nếu Ānanda mệnh chung khi chưa ly tham, với tâm tịnh tín ấy, vị ấy sẽ bảy lần làm vua cõi trời, và bảy lần làm đại vương ngay tại châu Diêm-phù-đề này. Hơn nữa, này Udāyī, Ānanda sẽ chứng đắc Niết-bàn ngay trong đời này.” Hết kinh thứ mười.

ආනන්දවග්ගො තතියො.

Phẩm Ānanda, thứ ba.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm tắt:

ඡන්නො ආජීවකො සක්කො, නිගණ්ඨො ච නිවෙසකො;

දුවෙ භවා සීලබ්බතං, ගන්ධජාතඤ්ච චූළනීති.

Channa, Ājīvaka, Sakka, Nigaṇṭha, và Nivesaka; hai kinh về Bhava, Sīlabbata, Gandhajāta, và Cūḷanī.

(9) 4. සමණවග්ගො

(9) 4. Phẩm Sa-môn (Samaṇavaggo)

1. සමණසුත්තං

1. Kinh Sa-môn (Samaṇasutta)

82. ‘‘තීණිමානි[Pg.230], භික්ඛවෙ, සමණස්ස සමණියානි සමණකරණීයානි. කතමානි තීණි? අධිසීලසික්ඛාසමාදානං, අධිචිත්තසික්ඛාසමාදානං, අධිපඤ්ඤාසික්ඛාසමාදානං – ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි සමණස්ස සමණියානි සමණකරණීයානි.

82. Này các Tỳ khưu, có ba điều này là những điều thích hợp với Sa-môn, là những phận sự của Sa-môn. Ba điều nào? Sự thực hành tăng thượng giới học, sự thực hành tăng thượng tâm học, sự thực hành tăng thượng tuệ học. Này các Tỳ khưu, đây là ba điều thích hợp với Sa-môn, là những phận sự của Sa-môn.

‘‘තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘තිබ්බො නො ඡන්දො භවිස්සති අධිසීලසික්ඛාසමාදානෙ, තිබ්බො නො ඡන්දො භවිස්සති අධිචිත්තසික්ඛාසමාදානෙ, තිබ්බො නො ඡන්දො භවිස්සති අධිපඤ්ඤාසික්ඛාසමාදානෙ’ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. පඨමං.

Do vậy, này các Tỳ khưu, các thầy nên tu học như vầy: ‘Chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thực hành tăng thượng giới học, chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thực hành tăng thượng tâm học, chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thực hành tăng thượng tuệ học.’ Này các Tỳ khưu, các thầy nên tu học như vậy.

2. ගද්‍රභසුත්තං

2. Kinh Con Lừa (Gadrabhasutta)

83. ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, ගද්‍රභො ගොගණං පිට්ඨිතො පිට්ඨිතො අනුබන්ධො හොති – ‘අහම්පි දම්මො, අහම්පි දම්මො’ති. තස්ස න තාදිසො වණ්ණො හොති සෙය්‍යථාපි ගුන්නං, න තාදිසො සරො හොති සෙය්‍යථාපි ගුන්නං, න තාදිසං පදං හොති සෙය්‍යථාපි ගුන්නං. සො ගොගණංයෙව පිට්ඨිතො පිට්ඨිතො අනුබන්ධො හොති – ‘අහම්පි දම්මො, අහම්පි දම්මො’’’ති.

83. Này các Tỳ khưu, ví như con lừa đi theo sau đàn bò, và kêu lên: ‘Ta cũng là bò, ta cũng là bò.’ Nhưng nó không có màu sắc giống như của bò, không có tiếng kêu giống như của bò, không có dấu chân giống như của bò. Nó chỉ đi theo sau đàn bò và kêu lên: ‘Ta cũng là bò, ta cũng là bò.’

‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො භික්ඛු භික්ඛුසඞ්ඝං පිට්ඨිතො පිට්ඨිතො අනුබන්ධො හොති – ‘අහම්පි භික්ඛු, අහම්පි භික්ඛූ’ති. තස්ස න තාදිසො ඡන්දො හොති අධිසීලසික්ඛාසමාදානෙ සෙය්‍යථාපි අඤ්ඤෙසං භික්ඛූනං, න තාදිසො ඡන්දො හොති අධිචිත්තසික්ඛාසමාදානෙ සෙය්‍යථාපි අඤ්ඤෙසං භික්ඛූනං, න තාදිසො ඡන්දො හොති අධිපඤ්ඤාසික්ඛාසමාදානෙ සෙය්‍යථාපි අඤ්ඤෙසං භික්ඛූනං. සො භික්ඛුසඞ්ඝංයෙව පිට්ඨිතො පිට්ඨිතො අනුබන්ධො හොති – ‘අහම්පි භික්ඛු, අහම්පි භික්ඛූ’’’ති.

Cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có Tỳ khưu đi theo sau chúng Tỳ khưu, và nói rằng: ‘Ta cũng là Tỳ khưu, ta cũng là Tỳ khưu.’ Nhưng vị ấy không có ước muốn thực hành tăng thượng giới học giống như các Tỳ khưu khác, không có ước muốn thực hành tăng thượng tâm học giống như các Tỳ khưu khác, không có ước muốn thực hành tăng thượng tuệ học giống như các Tỳ khưu khác. Vị ấy chỉ đi theo sau chúng Tỳ khưu và nói rằng: ‘Ta cũng là Tỳ khưu, ta cũng là Tỳ khưu.’

‘‘තස්මාතිහ[Pg.231], භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘තිබ්බො නො ඡන්දො භවිස්සති අධිසීලසික්ඛාසමාදානෙ, තිබ්බො නො ඡන්දො භවිස්සති අධිචිත්තසික්ඛාසමාදානෙ, තිබ්බො නො ඡන්දො භවිස්සති අධිපඤ්ඤාසික්ඛාසමාදානෙ’ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. දුතියං.

3. ඛෙත්තසුත්තං

3. Kinh thửa ruộng (Khettasutta)

84. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, කස්සකස්ස ගහපතිස්ස පුබ්බෙ කරණීයානි. කතමානි තීණි? ඉධ, භික්ඛවෙ, කස්සකො ගහපති පටිකච්චෙව ඛෙත්තං සුකට්ඨං කරොති සුමතිකතං. පටිකච්චෙව ඛෙත්තං සුකට්ඨං කරිත්වා සුමතිකතං කාලෙන බීජානි පතිට්ඨාපෙති. කාලෙන බීජානි පතිට්ඨාපෙත්වා සමයෙන උදකං අභිනෙතිපි අපනෙතිපි. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි කස්සකස්ස ගහපතිස්ස පුබ්බෙ කරණීයානි.

84. Này các Tỳ khưu, có ba việc này là những việc cần làm trước của người gia chủ nông phu. Ba việc nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, người gia chủ nông phu trước hết cày bừa thửa ruộng cho thật kỹ. Sau khi cày bừa thửa ruộng cho thật kỹ, vị ấy gieo hạt đúng thời. Sau khi gieo hạt đúng thời, vị ấy dẫn nước vào và tháo nước ra đúng lúc. Này các Tỳ khưu, đây là ba việc cần làm trước của người gia chủ nông phu.

‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, තීණිමානි භික්ඛුස්ස පුබ්බෙ කරණීයානි. කතමානි තීණි? අධිසීලසික්ඛාසමාදානං, අධිචිත්තසික්ඛාසමාදානං, අධිපඤ්ඤාසික්ඛාසමාදානං – ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි භික්ඛුස්ස පුබ්බෙ කරණීයානි.

Cũng vậy, này các Tỳ khưu, có ba việc này là những việc cần làm trước của Tỳ khưu. Ba việc nào? Sự thực hành tăng thượng giới học, sự thực hành tăng thượng tâm học, sự thực hành tăng thượng tuệ học. Này các Tỳ khưu, đây là ba việc cần làm trước của Tỳ khưu.

4. වජ්ජිපුත්තසුත්තං

4. Kinh Vajjiputta (Vajjiputtasutta)

85. එකං සමයං භගවා වෙසාලියං විහරති මහාවනෙ කූටාගාරසාලායං. අථ ඛො අඤ්ඤතරො වජ්ජිපුත්තකො භික්ඛු යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො සො වජ්ජිපුත්තකො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච – ‘‘සාධිකමිදං, භන්තෙ, දියඩ්ඪසික්ඛාපදසතං අන්වද්ධමාසං උද්දෙසං ආගච්ඡති. නාහං[Pg.232], භන්තෙ, එත්ථ සක්කොමි සික්ඛිතු’’න්ති. ‘‘සක්ඛිස්සසි පන ත්වං, භික්ඛු, තීසු සික්ඛාසු සික්ඛිතුං – අධිසීලසික්ඛාය, අධිචිත්තසික්ඛාය අධිපඤ්ඤාසික්ඛායා’’ති? ‘‘සක්කොමහං, භන්තෙ, තීසු සික්ඛාසු සික්ඛිතුං – අධිසීලසික්ඛාය, අධිචිත්තසික්ඛාය, අධිපඤ්ඤාසික්ඛායා’’ති. ‘‘තස්මාතිහ ත්වං, භික්ඛු, තීසු සික්ඛාසු සික්ඛස්සු – අධිසීලසික්ඛාය, අධිචිත්තසික්ඛාය, අධිපඤ්ඤාසික්ඛාය’’.

85. Một thời, Thế Tôn trú ở Vesālī, tại Đại Lâm, trong ngôi giảng đường có nóc nhọn. Bấy giờ, một Tỳ khưu Vajjiputta đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tỳ khưu Vajjiputta ấy bạch với Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, có hơn một trăm năm mươi học giới này, cứ mỗi nửa tháng lại được tuyên đọc. Bạch Thế Tôn, con không thể tu học trong các học giới ấy.’ ‘Này Tỳ khưu, vậy thầy có thể tu học trong ba học pháp này không: tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học, và tăng thượng tuệ học?’ ‘Bạch Thế Tôn, con có thể tu học trong ba học pháp này: tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học, và tăng thượng tuệ học.’ ‘Vậy thì, này Tỳ khưu, thầy hãy tu học trong ba học pháp này: tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học, và tăng thượng tuệ học.’

‘‘යතො ඛො ත්වං, භික්ඛු, අධිසීලම්පි සික්ඛිස්සසි, අධිචිත්තම්පි සික්ඛිස්සසි, අධිපඤ්ඤම්පි සික්ඛිස්සසි, තස්ස තුය්හං භික්ඛු අධිසීලම්පි සික්ඛතො අධිචිත්තම්පි සික්ඛතො අධිපඤ්ඤම්පි සික්ඛතො රාගො පහීයිස්සති, දොසො පහීයිස්සති, මොහො පහීයිස්සති. සො ත්වං රාගස්ස පහානා දොසස්ස පහානා මොහස්ස පහානා යං අකුසලං න තං කරිස්සසි, යං පාපං න තං සෙවිස්සසී’’ති.

Này Tỳ khưu, khi nào thầy tu học tăng thượng giới, tu học tăng thượng tâm, và tu học tăng thượng tuệ, thì này Tỳ khưu, trong khi thầy tu học tăng thượng giới, tu học tăng thượng tâm, và tu học tăng thượng tuệ, tham sẽ được đoạn tận, sân sẽ được đoạn tận, si sẽ được đoạn tận. Do đoạn tận tham, đoạn tận sân, đoạn tận si, thầy sẽ không làm điều bất thiện, sẽ không thực hành điều ác.

අථ ඛො සො භික්ඛු අපරෙන සමයෙන අධිසීලම්පි සික්ඛි, අධිචිත්තම්පි සික්ඛි, අධිපඤ්ඤම්පි සික්ඛි. තස්ස අධිසීලම්පි සික්ඛතො අධිචිත්තම්පි සික්ඛතො අධිපඤ්ඤම්පි සික්ඛතො රාගො පහීයි, දොසො පහීයි, මොහො පහීයි. සො රාගස්ස පහානා දොසස්ස පහානා මොහස්ස පහානා යං අකුසලං තං නාකාසි, යං පාපං තං න සෙවීති. චතුත්ථං.

Rồi, sau một thời gian, Tỳ khưu ấy đã tu học tăng thượng giới, đã tu học tăng thượng tâm, và đã tu học tăng thượng tuệ. Trong khi vị ấy tu học tăng thượng giới, tu học tăng thượng tâm, và tu học tăng thượng tuệ, tham đã được đoạn tận, sân đã được đoạn tận, si đã được đoạn tận. Do đoạn tận tham, đoạn tận sân, đoạn tận si, vị ấy đã không làm điều bất thiện, đã không thực hành điều ác.

5. සෙක්ඛසුත්තං

5. Kinh Hữu học (Sekkhasutta)

86. අථ ඛො අඤ්ඤතරො භික්ඛු යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො සො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච –

86. Bấy giờ, một vị tỳ khưu đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, vị ấy đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, vị tỳ khưu ấy bạch với Thế Tôn rằng:

‘‘‘සෙඛො, සෙඛො’ති, භන්තෙ, වුච්චති. කිත්තාවතා නු ඛො, භන්තෙ, සෙඛො හොතී’’ති? ‘‘සික්ඛතීති ඛො, භික්ඛු, තස්මා සෙඛොති වුච්චති. කිඤ්ච සික්ඛති? අධිසීලම්පි සික්ඛති, අධිචිත්තම්පි සික්ඛති, අධිපඤ්ඤම්පි සික්ඛති. සික්ඛතීති ඛො, භික්ඛු, තස්මා සෙඛොති වුච්චතී’’ති.

– Bạch Thế Tôn, được gọi là ‘hữu học, hữu học’. Bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào thì được gọi là hữu học? – Này tỳ khưu, vì còn phải học tập nên được gọi là hữu học. Và học tập điều gì? Vị ấy học tập về tăng thượng giới, học tập về tăng thượng tâm, học tập về tăng thượng tuệ. Này tỳ khưu, vì còn phải học tập nên được gọi là hữu học.

‘‘සෙඛස්ස සික්ඛමානස්ස, උජුමග්ගානුසාරිනො;

ඛයස්මිං පඨමං ඤාණං, තතො අඤ්ඤා අනන්තරා.

Đối với vị hữu học đang học tập, đang đi theo con đường ngay thẳng, trước tiên trí tuệ khởi lên trong sự đoạn tận, sau đó là chánh trí theo liền sau.

‘‘තතො අඤ්ඤාවිමුත්තස්ස, ඤාණං වෙ හොති තාදිනො;

අකුප්පා මෙ විමුත්තීති, භවසංයොජනක්ඛයෙ’’ති. පඤ්චමං;

( )

Sau đó, đối với bậc như vậy đã được giải thoát bằng chánh trí, trí tuệ khởi lên rằng: ‘Sự giải thoát của ta là bất động,’ trong sự đoạn tận hữu kiết sử. (Kinh) thứ năm.

6. පඨමසික්ඛාසුත්තං

6. Kinh Học Tập Thứ Nhất

87. ‘‘සාධිකමිදං[Pg.233], භික්ඛවෙ, දියඩ්ඪසික්ඛාපදසතං අන්වද්ධමාසං උද්දෙසං ආගච්ඡති, යත්ථ අත්තකාමා කුලපුත්තා සික්ඛන්ති. තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, සික්ඛා යත්ථෙතං සබ්බං සමොධානං ගච්ඡති. කතමා තිස්සො? අධිසීලසික්ඛා, අධිචිත්තසික්ඛා අධිපඤ්ඤාසික්ඛා – ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො සික්ඛා, යත්ථෙතං සබ්බං සමොධානං ගච්ඡති.

87. – Này các tỳ khưu, hơn một trăm năm mươi học giới này được tụng đọc mỗi nửa tháng, trong đó các thiện gia nam tử mong cầu lợi ích cho bản thân thực hành học tập. Này các tỳ khưu, có ba học pháp này, nơi mà tất cả các điều ấy được gom lại. Ba học pháp nào? Học pháp về tăng thượng giới, học pháp về tăng thượng tâm, học pháp về tăng thượng tuệ. Này các tỳ khưu, đây là ba học pháp, nơi mà tất cả các điều ấy được gom lại.

– Này các tỳ khưu, ở đây, có vị tỳ khưu thực hành viên mãn các giới, thực hành có chừng mực về định, thực hành có chừng mực về tuệ. Vị ấy có vi phạm và cũng có ra khỏi những học giới nhỏ nhặt, vụn vặt. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vì ở đây Ta không nói là không có khả năng (phạm tội). Và đối với những học giới nào là căn bản của phạm hạnh, tương xứng với phạm hạnh, thì ở đó vị ấy có giới vững chắc, có giới kiên cố, và thọ trì tu học trong các học giới. Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử, trở thành bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc, chắc chắn, hướng đến chánh giác.

‘‘ඉධ පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලෙසු පරිපූරකාරී හොති සමාධිස්මිං මත්තසො කාරී පඤ්ඤාය මත්තසො කාරී. සො යානි තානි ඛුද්දානුඛුද්දකානි සික්ඛාපදානි තානි ආපජ්ජතිපි වුට්ඨාතිපි. තං කිස්ස හෙතු? න හි මෙත්ථ, භික්ඛවෙ, අභබ්බතා වුත්තා. යානි ච ඛො තානි සික්ඛාපදානි ආදිබ්‍රහ්මචරියකානි බ්‍රහ්මචරියසාරුප්පානි තත්ථ ධුවසීලො ච හොති ඨිතසීලො ච, සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. සො තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා රාගදොසමොහානං තනුත්තා සකදාගාමී හොති, සකිදෙව ඉමං ලොකං ආගන්ත්වා දුක්ඛස්සන්තං කරොති.

– Lại nữa, này các tỳ khưu, ở đây, có vị tỳ khưu thực hành viên mãn các giới, thực hành có chừng mực về định, thực hành có chừng mực về tuệ. Vị ấy có vi phạm và cũng có ra khỏi những học giới nhỏ nhặt, vụn vặt. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vì ở đây Ta không nói là không có khả năng (phạm tội). Và đối với những học giới nào là căn bản của phạm hạnh, tương xứng với phạm hạnh, thì ở đó vị ấy có giới vững chắc, có giới kiên cố, và thọ trì tu học trong các học giới. Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử, do làm muội lược tham, sân, si, trở thành bậc Nhất lai; chỉ một lần nữa trở lại thế gian này, vị ấy sẽ chấm dứt khổ đau.

– Lại nữa, này các tỳ khưu, ở đây, có vị tỳ khưu thực hành viên mãn các giới, thực hành viên mãn về định, thực hành có chừng mực về tuệ. Vị ấy có vi phạm và cũng có ra khỏi những học giới nhỏ nhặt, vụn vặt. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vì ở đây Ta không nói là không có khả năng (phạm tội). Và đối với những học giới nào là căn bản của phạm hạnh, tương xứng với phạm hạnh, thì ở đó vị ấy có giới vững chắc, có giới kiên cố, và thọ trì tu học trong các học giới. Vị ấy, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là bậc hóa sanh, sẽ đạt Bát-niết-bàn tại đó, không còn trở lại từ thế giới ấy.

‘‘ඉධ පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලෙසු පරිපූරකාරී හොති සමාධිස්මිං පරිපූරකාරී පඤ්ඤාය පරිපූරකාරී. සො යානි තානි ඛුද්දානුඛුද්දකානි සික්ඛාපදානි තානි ආපජ්ජතිපි වුට්ඨාතිපි. තං කිස්ස හෙතු? න හි මෙත්ථ, භික්ඛවෙ, අභබ්බතා වුත්තා. යානි ච ඛො තානි සික්ඛාපදානි ආදිබ්‍රහ්මචරියකානි බ්‍රහ්මචරියසාරුප්පානි තත්ථ ධුවසීලො ච හොති ඨිතසීලො ච, සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. සො ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති.

– Lại nữa, này các tỳ khưu, ở đây, có vị tỳ khưu thực hành viên mãn các giới, thực hành viên mãn về định, thực hành viên mãn về tuệ. Vị ấy có vi phạm và cũng có ra khỏi những học giới nhỏ nhặt, vụn vặt. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vì ở đây Ta không nói là không có khả năng (phạm tội). Và đối với những học giới nào là căn bản của phạm hạnh, tương xứng với phạm hạnh, thì ở đó vị ấy có giới vững chắc, có giới kiên cố, và thọ trì tu học trong các học giới. Vị ấy, do đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.

‘‘ඉති ඛො, භික්ඛවෙ, පදෙසං පදෙසකාරී ආරාධෙති පරිපූරං පරිපූරකාරී. අවඤ්ඣානි ත්වෙවාහං, භික්ඛවෙ, සික්ඛාපදානි වදාමී’’ති. ඡට්ඨං.

– Như vậy, này các tỳ khưu, người thực hành một phần thì thành tựu một phần; người thực hành viên mãn thì thành tựu viên mãn. Này các tỳ khưu, Ta tuyên bố rằng các học giới không phải là vô ích. (Kinh) thứ sáu.

7. දුතියසික්ඛාසුත්තං

7. Kinh Học Tập Thứ Hai

88. ‘‘සාධිකමිදං, භික්ඛවෙ, දියඩ්ඪසික්ඛාපදසතං අන්වද්ධමාසං උද්දෙසං ආගච්ඡති යත්ථ අත්තකාමා කුලපුත්තා සික්ඛන්ති. තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, සික්ඛා යත්ථෙතං සබ්බං සමොධානං ගච්ඡති. කතමා තිස්සො? අධිසීලසික්ඛා, අධිචිත්තසික්ඛා, අධිපඤ්ඤාසික්ඛා – ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො සික්ඛා යත්ථෙතං සබ්බං සමොධානං ගච්ඡති.

88. – Này các tỳ khưu, hơn một trăm năm mươi học giới này được tụng đọc mỗi nửa tháng, trong đó các thiện gia nam tử mong cầu lợi ích cho bản thân thực hành học tập. Này các tỳ khưu, có ba học pháp này, nơi mà tất cả các điều ấy được gom lại. Ba học pháp nào? Học pháp về tăng thượng giới, học pháp về tăng thượng tâm, học pháp về tăng thượng tuệ. Này các tỳ khưu, đây là ba học pháp, nơi mà tất cả các điều ấy được gom lại.

‘‘ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලෙසු පරිපූරකාරී හොති සමාධිස්මිං මත්තසො කාරී පඤ්ඤාය මත්තසො කාරී. සො යානි තානි ඛුද්දානුඛුද්දකානි සික්ඛාපදානි තානි ආපජ්ජතිපි වුට්ඨාතිපි. තං කිස්ස හෙතු? න හි මෙත්ථ, භික්ඛවෙ, අභබ්බතා වුත්තා. යානි ච ඛො තානි සික්ඛාපදානි ආදිබ්‍රහ්මචරියකානි බ්‍රහ්මචරියසාරුප්පානි තත්ථ ධුවසීලො ච හොති ඨිතසීලො ච, සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. සො තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා සත්තක්ඛත්තුපරමො හොති. සත්තක්ඛත්තුපරමං දෙවෙ ච මනුස්සෙ ච සන්ධාවිත්වා සංසරිත්වා දුක්ඛස්සන්තං කරොති. සො තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා කොලංකොලො හොති, ද්වෙ වා තීණි වා කුලානි සන්ධාවිත්වා සංසරිත්වා දුක්ඛස්සන්තං කරොති. සො තිණ්ණං [Pg.235] සංයොජනානං පරික්ඛයා එකබීජී හොති, එකංයෙව මානුසකං භවං නිබ්බත්තෙත්වා දුක්ඛස්සන්තං කරොති. සො තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා රාගදොසමොහානං තනුත්තා සකදාගාමී හොති, සකිදෙව ඉමං ලොකං ආගන්ත්වා දුක්ඛස්සන්තං කරොති.

“Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu thực hành viên mãn các giới, thực hành có chừng mực về định, thực hành có chừng mực về tuệ. Vị ấy có khi vi phạm, có khi xuất khỏi những học giới nhỏ nhặt và vụn vặt. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vì ở đây, Ta đã không nói đến sự không xứng đáng (của bậc Thánh). Còn đối với những học giới là nền tảng của phạm hạnh, tương xứng với phạm hạnh, ở đó vị ấy có giới vững chắc, có giới kiên cố, thọ trì và thực hành các học giới. Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử, trở thành bậc Thất lai tối đa. Sau khi lang thang, luân hồi tối đa bảy lần giữa cõi trời và cõi người, vị ấy chấm dứt khổ đau. Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử, trở thành bậc Gia Tộc, sau khi lang thang, luân hồi qua hai hoặc ba gia tộc, vị ấy chấm dứt khổ đau. Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử, trở thành bậc Nhất Chủng, sau khi tái sanh vào một kiếp người duy nhất, vị ấy chấm dứt khổ đau. Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử và do làm muội lược tham, sân, si, trở thành bậc Nhất lai, sau khi trở lại thế gian này chỉ một lần, vị ấy chấm dứt khổ đau.”

‘‘ඉධ පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලෙසු පරිපූරකාරී හොති සමාධිස්මිං පරිපූරකාරී පඤ්ඤාය මත්තසො කාරී. සො යානි තානි ඛුද්දානුඛුද්දකානි සික්ඛාපදානි තානි ආපජ්ජතිපි වුට්ඨාතිපි. තං කිස්ස හෙතු? න හි මෙත්ථ, භික්ඛවෙ, අභබ්බතා වුත්තා. යානි ච ඛො තානි සික්ඛාපදානි ආදිබ්‍රහ්මචරියකානි බ්‍රහ්මචරියසාරුප්පානි තත්ථ ධුවසීලො ච හොති ඨිතසීලො ච, සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. සො පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා උද්ධංසොතො අකනිට්ඨගාමී. සො පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා සසඞ්ඛාරපරිනිබ්බායී හොති. සො පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා අසඞ්ඛාරපරිනිබ්බායී හොති. සො පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා උපහච්චපරිනිබ්බායී හොති. සො පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා අන්තරාපරිනිබ්බායී හොති.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu thực hành viên mãn các giới, thực hành viên mãn về định, thực hành có chừng mực về tuệ. Vị ấy có khi vi phạm, có khi xuất khỏi những học giới nhỏ nhặt và vụn vặt. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vì ở đây, Ta đã không nói đến sự không xứng đáng (của bậc Thánh). Còn đối với những học giới là nền tảng của phạm hạnh, tương xứng với phạm hạnh, ở đó vị ấy có giới vững chắc, có giới kiên cố, thọ trì và thực hành các học giới. Vị ấy, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là bậc Thượng lưu sanh đến cõi Sắc Cứu Cánh. Vị ấy, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, trở thành bậc Bát-niết-bàn hữu hành. Vị ấy, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, trở thành bậc Bát-niết-bàn vô hành. Vị ấy, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, trở thành bậc Bát-niết-bàn tổn giảm. Vị ấy, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, trở thành bậc Bát-niết-bàn trung gian.”

‘‘ඉධ පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලෙසු පරිපූරකාරී හොති සමාධිස්මිං පරිපූරකාරී පඤ්ඤාය පරිපූරකාරී. සො යානි තානි ධුවසීලො ච හොති ඨිතසීලො ච, සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. සො ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu thực hành viên mãn các giới, thực hành viên mãn về định, và thực hành viên mãn về tuệ. Vị ấy có giới vững chắc và có giới kiên cố, thọ trì và thực hành trong các học giới. Vị ấy, do đoạn tận các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, thành tựu và an trú tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc ngay trong hiện tại.”

‘‘ඉති ඛො, භික්ඛවෙ, පදෙසං පදෙසකාරී ආරාධෙති, පරිපූරං පරිපූරකාරී, අවඤ්ඣානි ත්වෙවාහං, භික්ඛවෙ, සික්ඛාපදානි වදාමී’’ති. සත්තමං.

“Này các Tỳ khưu, như vậy, người thực hành từng phần thành tựu được từng phần; người thực hành viên mãn thành tựu được viên mãn. Này các Tỳ khưu, Ta tuyên bố rằng các học giới là không vô ích.” (Kinh thứ bảy.)

8. තතියසික්ඛාසුත්තං

8. Kinh Học Pháp (Thứ Ba)

89. ‘‘සාධිකමිදං, භික්ඛවෙ, දියඩ්ඪසික්ඛාපදසතං අන්වද්ධමාසං උද්දෙසං ආගච්ඡති යත්ථ අත්තකාමා කුලපුත්තා සික්ඛන්ති. තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, සික්ඛා [Pg.236] යත්ථෙතං සබ්බං සමොධානං ගච්ඡති. කතමා තිස්සො? අධිසීලසික්ඛා, අධිචිත්තසික්ඛා, අධිපඤ්ඤාසික්ඛා – ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො සික්ඛා යත්ථෙතං සබ්බං සමොධානං ගච්ඡති.

89. “Này các Tỳ khưu, hơn một trăm năm mươi học giới này được đem ra đọc mỗi nửa tháng, nơi mà các thiện nam tử mong cầu lợi ích cho bản thân thực hành. Này các Tỳ khưu, có ba pháp học này, nơi mà tất cả (các học giới) ấy được bao gồm. Ba pháp nào? Tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học, và tăng thượng tuệ học. Này các Tỳ khưu, chính ba pháp học này là nơi mà tất cả (các học giới) ấy được bao gồm.”

‘‘ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලෙසු පරිපූරකාරී හොති සමාධිස්මිං පරිපූරකාරී පඤ්ඤාය පරිපූරකාරී. සො යානි තානි ඛුද්දානුඛුද්දකානි සික්ඛාපදානි තානි ආපජ්ජතිපි වුට්ඨාතිපි. තං කිස්ස හෙතු? න හි මෙත්ථ, භික්ඛවෙ, අභබ්බතා වුත්තා. යානි ච ඛො තානි සික්ඛාපදානි ආදිබ්‍රහ්මචරියකානි බ්‍රහ්මචරියසාරුප්පානි තත්ථ ධුවසීලො ච හොති ඨිතසීලො ච, සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. සො ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. තං වා පන අනභිසම්භවං අප්පටිවිජ්ඣං පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා අන්තරාපරිනිබ්බායී හොති. තං වා පන අනභිසම්භවං අප්පටිවිජ්ඣං පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා උපහච්චපරිනිබ්බායී හොති. තං වා පන අනභිසම්භවං අප්පටිවිජ්ඣං පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා අසඞ්ඛාරපරිනිබ්බායී හොති. තං වා පන අනභිසම්භවං අප්පටිවිජ්ඣං පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා සසඞ්ඛාරපරිනිබ්බායී හොති. තං වා පන අනභිසම්භවං අප්පටිවිජ්ඣං පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා උද්ධංසොතො හොති අකනිට්ඨගාමී තං වා පන අනභිසම්භවං අප්පටිවිජ්ඣං තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා, රාගදොසමොහානං තනුත්තා සකදාගාමී හොති, සකිදෙව ඉමං ලොකං ආගන්ත්වා දුක්ඛස්සන්තං කරොති. තං වා පන අනභිසම්භවං අප්පටිවිජ්ඣං තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා එකබීජී හොති, එකංයෙව මානුසකං භවං නිබ්බත්තෙත්වා දුක්ඛස්සන්තං කරොති. තං වා පන අනභිසම්භවං අප්පටිවිජ්ඣං තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා කොලංකොලො හොති, ද්වෙ වා තීණි වා කුලානි සන්ධාවිත්වා සංසරිත්වා දුක්ඛස්සන්තං කරොති. තං වා පන අනභිසම්භවං අප්පටිවිජ්ඣං තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා සත්තක්ඛත්තුපරමො හොති, සත්තක්ඛත්තුපරමං දෙවෙ ච මනුස්සෙ ච සන්ධාවිත්වා සංසරිත්වා දුක්ඛස්සන්තං කරොති.

“Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu là người thực hành viên mãn trong các giới, là người thực hành viên mãn trong định, là người thực hành viên mãn trong tuệ. Vị ấy có khi phạm vào các học giới nhỏ nhặt và vụn vặt, và có khi xuất khỏi (tội ấy). Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vì ở đây, Như Lai đã không nói rằng đó là sự bất khả năng (đối với Thánh đạo). Và đối với những học giới căn bản cho phạm hạnh, tương xứng với phạm hạnh, ở đó vị ấy có giới vững chắc, có giới bền vững, chấp nhận và tu học trong các học giới. Vị ấy, do đoạn tận các lậu hoặc, tự mình với thắng trí, chứng ngộ và đạt đến tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc ngay trong hiện tại. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy là bậc Trung gian Bát-niết-bàn. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy là bậc Tổn hại Bát-niết-bàn. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy là bậc Vô hành Bát-niết-bàn. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy là bậc Hữu hành Bát-niết-bàn. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy là bậc Thượng lưu, đi đến cõi Sắc Cứu Cánh. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận ba kiết sử, và do làm muội lược tham, sân, si, vị ấy là bậc Nhất lai, chỉ một lần trở lại thế gian này rồi chấm dứt khổ đau. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận ba kiết sử, vị ấy là bậc Nhất chủng, chỉ sanh lại một lần trong thân người rồi chấm dứt khổ đau. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận ba kiết sử, vị ấy là bậc Gia Tộc, sau khi đi qua, luân hồi trong hai hoặc ba gia tộc rồi chấm dứt khổ đau. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận ba kiết sử, vị ấy là bậc Thất lai, sau khi đi qua, luân hồi tối đa bảy lần giữa chư Thiên và loài người rồi chấm dứt khổ đau.”

‘‘ඉති ඛො, භික්ඛවෙ, පරිපූරං පරිපූරකාරී ආරාධෙති පදෙසං පදෙසකාරී. අවඤ්ඣානිත්වෙවාහං, භික්ඛවෙ, සික්ඛාපදානි වදාමී’’ති. අට්ඨමං.

“Này các Tỳ khưu, như vậy, người thực hành viên mãn thành tựu được quả vị viên mãn, người thực hành một phần thành tựu được quả vị một phần. Này các Tỳ khưu, Như Lai tuyên bố rằng các học giới không phải là vô ích.” (Kinh thứ) tám.

9. පඨමසික්ඛත්තයසුත්තං

9. Kinh Ba Học Pháp (thứ nhất)

90. ‘‘තිස්සො [Pg.237] ඉමා, භික්ඛවෙ, සික්ඛා. කතමා තිස්සො? අධිසීලසික්ඛා, අධිචිත්තසික්ඛා, අධිපඤ්ඤාසික්ඛා.

90. “Này các Tỳ khưu, có ba học pháp này. Thế nào là ba? Tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học, và tăng thượng tuệ học.”

‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, අධිසීලසික්ඛා? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලවා හොති…පෙ… සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, අධිසීලසික්ඛා.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là tăng thượng giới học? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu có giới hạnh... (v.v.)... chấp nhận và tu học trong các học giới. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tăng thượng giới học.”

‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, අධිචිත්තසික්ඛා? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, අධිචිත්තසික්ඛා.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là tăng thượng tâm học? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu ly dục... (v.v.)... chứng và trú thiền thứ tư. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tăng thượng tâm học.”

‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, අධිපඤ්ඤාසික්ඛා? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යථාභූතං පජානාති…පෙ… ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, අධිපඤ්ඤාසික්ඛා. ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො සික්ඛා’’ති. නවමං.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là tăng thượng tuệ học? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu tuệ tri như thật: ‘Đây là khổ’... (v.v.)... tuệ tri như thật: ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt’. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tăng thượng tuệ học. Này các Tỳ khưu, đây là ba học pháp.” (Kinh thứ) chín.

10. දුතියසික්ඛත්තයසුත්තං

10. Kinh Ba Học Pháp (thứ hai)

91. ‘‘තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, සික්ඛා. කතමා තිස්සො? අධිසීලසික්ඛා, අධිචිත්තසික්ඛා, අධිපඤ්ඤාසික්ඛා.

91. “Này các Tỳ khưu, có ba học pháp này. Thế nào là ba? Tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học, và tăng thượng tuệ học.”

‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, අධිපඤ්ඤාසික්ඛා? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, අධිපඤ්ඤා සික්ඛා. ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො සික්ඛා’’ති.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là tăng thượng tuệ học? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu do đoạn tận các lậu hoặc, tự mình với thắng trí, chứng ngộ và đạt đến tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc ngay trong hiện tại. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tăng thượng tuệ học. Này các Tỳ khưu, đây là ba học pháp.”

‘‘අධිසීලං [Pg.238] අධිචිත්තං, අධිපඤ්ඤඤ්ච වීරියවා;

ථාමවා ධිතිමා ඣායී, සතො ගුත්තින්ද්‍රියො චරෙ.

“Bậc tinh cần, có sức mạnh, kiên trì, thiền định, chánh niệm, hộ trì các căn, hãy thực hành tăng thượng giới, tăng thượng tâm, và tăng thượng tuệ.”

‘‘යථා පුරෙ තථා පච්ඡා, යථා පච්ඡා තථා පුරෙ;

යථා අධො තථා උද්ධං, යථා උද්ධං තථා අධො.

“Như trước thế nào, sau cũng thế ấy; như sau thế nào, trước cũng thế ấy. Như dưới thế nào, trên cũng thế ấy; như trên thế nào, dưới cũng thế ấy.”

‘‘යථා දිවා තථා රත්තිං, යථා රත්තිං තථා දිවා;

අභිභුය්‍ය දිසා සබ්බා, අප්පමාණසමාධිනා.

“Như ngày thế nào, đêm cũng thế ấy; như đêm thế nào, ngày cũng thế ấy. Với định vô lượng, chinh phục tất cả các phương.”

‘‘තමාහු සෙඛං පටිපදං, අථො සංසුද්ධචාරියං ;

තමාහු ලොකෙ සම්බුද්ධං, ධීරං පටිපදන්තගුං.

“Vị ấy, người đang trên đạo lộ, lại có hạnh thanh tịnh, được gọi là bậc Hữu học. Vị ấy, bậc hiền trí, đã đi đến cuối con đường, được gọi là bậc Chánh Giác trong thế gian.”

‘‘විඤ්ඤාණස්ස නිරොධෙන, තණ්හාක්ඛයවිමුත්තිනො;

පජ්ජොතස්සෙව නිබ්බානං, විමොක්ඛො හොති චෙතසො’’ති. දසමං;

“Với sự diệt tận của thức, đối với người đã giải thoát nhờ đoạn tận ái, sự giải thoát của tâm giống như ngọn đèn đã tắt.” (Kinh thứ) mười.

11. සඞ්කවාසුත්තං

11. Kinh Saṅkavā

92. එකං සමයං භගවා කොසලෙසු චාරිකං චරමානො මහතා භික්ඛුසඞ්ඝෙන සද්ධිං යෙන සඞ්කවා නාම කොසලානං නිගමො තදවසරි. තත්‍ර සුදං භගවා සඞ්කවායං විහරති. තෙන ඛො පන සමයෙන කස්සපගොත්තො නාම භික්ඛු සඞ්කවායං ආවාසිකො හොති. තත්‍ර සුදං භගවා සික්ඛාපදපටිසංයුත්තාය ධම්මියා කථාය භික්ඛූ සන්දස්සෙති සමාදපෙති සමුත්තෙජෙති සම්පහංසෙති. අථ ඛො කස්සපගොත්තස්ස භික්ඛුනො භගවති සික්ඛාපදපටිසංයුත්තාය ධම්මියා කථාය භික්ඛූ සන්දස්සෙන්තෙ සමාදපෙන්තෙ සමුත්තෙජෙන්තෙ සම්පහංසෙන්තෙ අහුදෙව අක්ඛන්ති අහු අප්පච්චයො – ‘‘අධිසල්ලිඛතෙවායං සමණො’’ති. අථ ඛො භගවා සඞ්කවායං යථාභිරන්තං විහරිත්වා යෙන රාජගහං තෙන චාරිකං පක්කාමි. අනුපුබ්බෙන චාරිකං චරමානො යෙන රාජගහං තදවසරි. තත්‍ර සුදං භගවා රාජගහෙ විහරති.

92. Một thời, Thế Tôn đang du hành ở xứ Kosala cùng với đại chúng Tỳ-khưu, ngài đi đến một thị trấn của xứ Kosala tên là Saṅkavā. Tại đó, Thế Tôn trú ở Saṅkavā. Vào lúc ấy, có vị Tỳ-khưu tên là Kassapagotta là người trú tại Saṅkavā. Tại đó, Thế Tôn dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu. Bấy giờ, khi Thế Tôn đang dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu, Tỳ-khưu Kassapagotta khởi lên sự bất mãn, không hài lòng: “Vị Sa-môn này quá khắt khe.” Sau đó, Thế Tôn, sau khi trú ở Saṅkavā tùy thích, đã lên đường du hành đến Rājagaha. Du hành tuần tự, ngài đến Rājagaha. Tại đó, Thế Tôn trú ở Rājagaha.

අථ ඛො කස්සපගොත්තස්ස භික්ඛුනො අචිරපක්කන්තස්ස භගවතො අහුදෙව කුක්කුච්චං අහු විප්පටිසාරො – ‘‘අලාභා වත මෙ, න වත මෙ ලාභා[Pg.239]; දුල්ලද්ධං වත මෙ, න වත මෙ සුලද්ධං; යස්ස මෙ භගවති සික්ඛාපදපටිසංයුත්තාය ධම්මියා කථාය භික්ඛූ සන්දස්සෙන්තෙ සමාදපෙන්තෙ සමුත්තෙජෙන්තෙ සම්පහංසෙන්තෙ අහුදෙව අක්ඛන්ති අහු අප්පච්චයො – ‘අධිසල්ලිඛතෙවායං සමණො’ති. යංනූනාහං යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමෙය්‍යං; උපසඞ්කමිත්වා භගවතො සන්තිකෙ අච්චයං අච්චයතො දෙසෙය්‍ය’’න්ති. අථ ඛො කස්සපගොත්තො භික්ඛු සෙනාසනං සංසාමෙත්වා පත්තචීවරමාදාය යෙන රාජගහං තෙන පක්කාමි. අනුපුබ්බෙන යෙන රාජගහං යෙන ගිජ්ඣකූටො පබ්බතො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො කස්සපගොත්තො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච –

Bấy giờ, không lâu sau khi Thế Tôn ra đi, Tỳ-khưu Kassapagotta khởi lên sự hối hận, ăn năn: “Thật không lợi cho ta, thật ta không được lợi! Thật ta đã được không tốt, thật ta đã không được tốt! Bởi vì khi Thế Tôn đang dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu, ta đã khởi lên sự bất mãn, không hài lòng: ‘Vị Sa-môn này quá khắt khe.’ Ta nên đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, ta nên thú nhận lỗi lầm đúng như lỗi lầm trước mặt Thế Tôn.” Bấy giờ, Tỳ-khưu Kassapagotta dọn dẹp chỗ ở, lấy y bát, rồi lên đường đến Rājagaha. Tuần tự đi đến Rājagaha, đến núi Gijjhakūṭa, đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, vị ấy đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tỳ-khưu Kassapagotta bạch với Thế Tôn điều này:

‘‘එකමිදං, භන්තෙ, සමයං භගවා සඞ්කවායං විහරති, සඞ්කවා නාම කොසලානං නිගමො. තත්‍ර, භන්තෙ, භගවා සික්ඛාපදපටිසංයුත්තාය ධම්මියා කථාය භික්ඛූ සන්දස්සෙසි සමාදපෙසි සමුත්තෙජෙසි සම්පහංසෙසි. තස්ස මය්හං භගවති සික්ඛාපදපටිසංයුත්තාය ධම්මියා කථාය භික්ඛූ සන්දස්සෙන්තෙ සමාදපෙන්තෙ සමුත්තෙජෙන්තෙ සම්පහංසෙන්තෙ අහුදෙව අක්ඛන්ති අහු අප්පච්චයො – ‘අධිසල්ලිඛතෙවායං සමණො’ති. අථ ඛො භගවා සඞ්කවායං යථාභිරන්තං විහරිත්වා යෙන රාජගහං තෙන චාරිකං පක්කාමි. ( ) තස්ස මය්හං, භන්තෙ, අචිරපක්කන්තස්ස භගවතො අහුදෙව කුක්කුච්චං අහු විප්පටිසාරො – අලාභා වත මෙ, න වත මෙ ලාභා; දුල්ලද්ධං වත මෙ, න වත මෙ සුලද්ධං; යස්ස මෙ භගවති සික්ඛාපදපටිසංයුත්තාය ධම්මියා කථාය භික්ඛූ සන්දස්සෙන්තෙ සමාදපෙන්තෙ සමුත්තෙජෙන්තෙ සම්පහංසෙන්තෙ අහුදෙව අක්ඛන්ති අහු අප්පච්චයො – ‘අධිසල්ලිඛතෙවායං සමණො’ති. යංනූනාහං යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමෙය්‍යං; උපසඞ්කමිත්වා භගවතො සන්තිකෙ අච්චයං අච්චයතො දෙසෙය්‍යන්ති. අච්චයො මං, භන්තෙ, අච්චගමා යථාබාලං යථාමූළ්හං යථාඅකුසලං යස්ස මෙ භගවති සික්ඛාපදපටිසංයුත්තාය ධම්මියා කථාය භික්ඛූ සන්දස්සෙන්තෙ සමාදපෙන්තෙ සමුත්තෙජෙන්තෙ සම්පහංසෙන්තෙ අහුදෙව අක්ඛන්ති අහු අප්පච්චයො – ‘අධිසල්ලිඛතෙවායං සමණො’ති. තස්ස [Pg.240] මෙ, භන්තෙ, භගවා අච්චයං අච්චයතො පටිග්ගණ්හාතු, ආයතිං සංවරායා’’ති.

“Bạch Thế Tôn, một thời, Thế Tôn trú ở Saṅkavā, một thị trấn của xứ Kosala. Tại đó, bạch Thế Tôn, Thế Tôn đã dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu. Khi Thế Tôn đang dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu, con đã khởi lên sự bất mãn, không hài lòng: ‘Vị Sa-môn này quá khắt khe.’ Sau đó, Thế Tôn, sau khi trú ở Saṅkavā tùy thích, đã lên đường du hành đến Rājagaha. Bạch Thế Tôn, không lâu sau khi Thế Tôn ra đi, con đã khởi lên sự hối hận, ăn năn: ‘Thật không lợi cho ta, thật ta không được lợi! Thật ta đã được không tốt, thật ta đã không được tốt! Bởi vì khi Thế Tôn đang dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu, con đã khởi lên sự bất mãn, không hài lòng: ‘Vị Sa-môn này quá khắt khe.’ Ta nên đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, ta nên thú nhận lỗi lầm đúng như lỗi lầm trước mặt Thế Tôn.’ Bạch Thế Tôn, lỗi lầm đã xâm chiếm con do ngu si, do mê mờ, do bất thiện, bởi vì khi Thế Tôn đang dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu, con đã khởi lên sự bất mãn, không hài lòng: ‘Vị Sa-môn này quá khắt khe.’ Bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy chấp nhận lỗi lầm này của con đúng như lỗi lầm, để con được thu thúc trong tương lai.”

‘‘තග්ඝ තං, කස්සප, අච්චයො අච්චගමා යථාබාලං යථාමූළ්හං යථාඅකුසලං, යස්ස තෙ මයි සික්ඛාපදපටිසංයුත්තාය ධම්මියා කථාය භික්ඛූ සන්දස්සෙන්තෙ සමාදපෙන්තෙ සමුත්තෙජෙන්තෙ සම්පහංසෙන්තෙ අහුදෙව අක්ඛන්ති අහු අප්පච්චයො – ‘අධිසල්ලිඛතෙවායං සමණො’ති. යතො ච ඛො ත්වං, කස්සප, අච්චයං අච්චයතො දිස්වා යථාධම්මං පටිකරොසි, තං තෙ මයං පටිග්ගණ්හාම. වුද්ධිහෙසා, කස්සප, අරියස්ස විනයෙ යො අච්චයං අච්චයතො දිස්වා යථාධම්මං පටිකරොති, ආයතිං සංවරං ආපජ්ජති.

“Thật vậy, này Kassapa, lỗi lầm đã xâm chiếm ngươi do ngu si, do mê mờ, do bất thiện, bởi vì khi ta đang dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu, ngươi đã khởi lên sự bất mãn, không hài lòng: ‘Vị Sa-môn này quá khắt khe.’ Và bởi vì ngươi, này Kassapa, sau khi thấy lỗi lầm đúng như lỗi lầm, đã sửa chữa đúng theo Pháp, nên chúng ta chấp nhận lỗi lầm đó của ngươi. Này Kassapa, đây là sự tăng trưởng trong giới luật của bậc Thánh: người nào thấy lỗi lầm đúng như lỗi lầm, sửa chữa đúng theo Pháp, và đạt đến sự thu thúc trong tương lai.

‘‘ථෙරො චෙපි, කස්සප, භික්ඛු හොති න සික්ඛාකාමො න සික්ඛාසමාදානස්ස වණ්ණවාදී, යෙ චඤ්ඤෙ භික්ඛූ න සික්ඛාකාමා තෙ ච න සික්ඛාය සමාදපෙති, යෙ චඤ්ඤෙ භික්ඛූ සික්ඛාකාමා තෙසඤ්ච න වණ්ණං භණති භූතං තච්ඡං කාලෙන, එවරූපස්සාහං, කස්සප, ථෙරස්ස භික්ඛුනො න වණ්ණං භණාමි. තං කිස්ස හෙතු? සත්ථා හිස්ස වණ්ණං භණතීති අඤ්ඤෙ නං භික්ඛූ භජෙය්‍යුං, යෙ නං භජෙය්‍යුං ත්‍යාස්ස දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජෙය්‍යුං, ය්‍යාස්ස දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජෙය්‍යුං තෙසං තං අස්ස දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛායාති. තස්මාහං, කස්සප, එවරූපස්ස ථෙරස්ස භික්ඛුනො න වණ්ණං භණාමි.

“Này Kassapa, cho dù một Tỳ-khưu là trưởng lão, nhưng không ham muốn học giới, không tán thán việc thực hành học giới, cũng không khích lệ các Tỳ-khưu khác vốn không ham muốn học giới trong việc học giới, và không tán thán đúng sự thật, đúng lúc đối với các Tỳ-khưu khác ham muốn học giới, Ta không tán thán vị Tỳ-khưu trưởng lão như vậy. Vì sao vậy? Vì nếu các Tỳ-khưu khác nghĩ: ‘Bậc Đạo Sư tán thán vị ấy,’ họ sẽ thân cận vị ấy. Những ai thân cận vị ấy sẽ bắt chước theo gương của vị ấy. Đối với những ai bắt chước theo gương của vị ấy, điều đó sẽ dẫn đến bất hạnh, đau khổ lâu dài. Vì vậy, này Kassapa, Ta không tán thán vị Tỳ-khưu trưởng lão như vậy.

‘‘මජ්ඣිමො චෙපි, කස්සප, භික්ඛු හොති…පෙ… නවො චෙපි, කස්සප, භික්ඛු හොති න සික්ඛාකාමො න සික්ඛාසමාදානස්ස වණ්ණවාදී, යෙ චඤ්ඤෙ භික්ඛූ න සික්ඛාකාමා තෙ ච න සික්ඛාය සමාදපෙති, යෙ චඤ්ඤෙ භික්ඛූ සික්ඛාකාමා තෙසඤ්ච න වණ්ණං භණති භූතං තච්ඡං කාලෙන, එවරූපස්සාහං, කස්සප, නවස්ස භික්ඛුනො න වණ්ණං භණාමි. තං කිස්ස හෙතු? සත්ථා හිස්ස වණ්ණං භණතීති අඤ්ඤෙ නං භික්ඛූ භජෙය්‍යුං, යෙ නං භජෙය්‍යුං ත්‍යාස්ස දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජෙය්‍යුං, ය්‍යාස්ස දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජෙය්‍යුං තෙසං තං අස්ස දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛායාති. තස්මාහං, කස්සප, එවරූපස්ස නවස්ස භික්ඛුනො න වණ්ණං භණාමි.

Này Kassapa, cho dù là vị tỳ khưu trung lạp ... cho đến ... Này Kassapa, cho dù là vị tỳ khưu tân tỳ, không muốn học tập, không tán thán sự thọ trì học pháp, và cũng không khuyến khích các vị tỳ khưu khác không muốn học tập trong việc học tập, và cũng không nói lên lời tán dương đúng sự thật, đúng thời đối với các vị tỳ khưu khác muốn học tập, này Kassapa, Ta không tán thán hạng tỳ khưu tân tỳ như vậy. Vì cớ sao? Vì nếu Bậc Đạo Sư tán thán vị ấy, các tỳ khưu khác sẽ thân cận vị ấy. Những vị nào thân cận vị ấy sẽ bắt chước theo việc làm của vị ấy. Đối với những vị bắt chước theo việc làm của vị ấy, điều ấy sẽ đưa đến bất hạnh, khổ đau lâu dài. Vì thế, này Kassapa, Ta không tán thán hạng tỳ khưu tân tỳ như vậy.

‘‘ථෙරො [Pg.241] චෙපි, කස්සප, භික්ඛු හොති සික්ඛාකාමො සික්ඛාසමාදානස්ස වණ්ණවාදී, යෙ චඤ්ඤෙ භික්ඛූ න සික්ඛාකාමා තෙ ච සික්ඛාය සමාදපෙති, යෙ චඤ්ඤෙ භික්ඛූ සික්ඛාකාමා තෙසඤ්ච වණ්ණං භණති භූතං තච්ඡං කාලෙන, එවරූපස්සාහං, කස්සප, ථෙරස්ස භික්ඛුනො වණ්ණං භණාමි. තං කිස්ස හෙතු? සත්ථා හිස්ස වණ්ණං භණතීති අඤ්ඤෙ නං භික්ඛූ භජෙය්‍යුං, යෙ නං භජෙය්‍යුං ත්‍යාස්ස දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජෙය්‍යුං, ය්‍යාස්ස දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජෙය්‍යුං තෙසං තං අස්ස දීඝරත්තං හිතාය සුඛායාති. තස්මාහං, කස්සප, එවරූපස්ස ථෙරස්ස භික්ඛුනො වණ්ණං භණාමි.

Này Kassapa, cho dù là vị tỳ khưu trưởng lão, muốn học tập, tán thán sự thọ trì học pháp, và khuyến khích các vị tỳ khưu khác không muốn học tập trong việc học tập, và cũng nói lên lời tán dương đúng sự thật, đúng thời đối với các vị tỳ khưu khác muốn học tập, này Kassapa, Ta tán thán hạng tỳ khưu trưởng lão như vậy. Vì cớ sao? Vì nếu Bậc Đạo Sư tán thán vị ấy, các tỳ khưu khác sẽ thân cận vị ấy. Những vị nào thân cận vị ấy sẽ bắt chước theo việc làm của vị ấy. Đối với những vị bắt chước theo việc làm của vị ấy, điều ấy sẽ đưa đến hạnh phúc, an lạc lâu dài. Vì thế, này Kassapa, Ta tán thán hạng tỳ khưu trưởng lão như vậy.

‘‘මජ්ඣිමො චෙපි, කස්සප, භික්ඛු හොති සික්ඛාකාමො…පෙ… නවො චෙපි, කස්සප, භික්ඛු හොති සික්ඛාකාමො සික්ඛාසමාදානස්ස වණ්ණවාදී, යෙ චඤ්ඤෙ භික්ඛූ න සික්ඛාකාමා තෙ ච සික්ඛාය සමාදපෙති, යෙ චඤ්ඤෙ භික්ඛූ සික්ඛාකාමා තෙසඤ්ච වණ්ණං භණති භූතං තච්ඡං කාලෙන, එවරූපස්සාහං, කස්සප, නවස්ස භික්ඛුනො වණ්ණං භණාමි. තං කිස්ස හෙතු? සත්ථා හිස්ස වණ්ණං භණතීති අඤ්ඤෙ නං භික්ඛූ භජෙය්‍යුං, යෙ නං භජෙය්‍යුං ත්‍යාස්ස දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජෙය්‍යුං, ය්‍යාස්ස දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජෙය්‍යුං තෙසං තං අස්ස දීඝරත්තං හිතාය සුඛායාති. තස්මාහං, කස්සප, එවරූපස්ස නවස්ස භික්ඛුනො වණ්ණං භණාමී’’ති. එකාදසමං.

Này Kassapa, cho dù là vị tỳ khưu trung lạp, muốn học tập ... cho đến ... Này Kassapa, cho dù là vị tỳ khưu tân tỳ, muốn học tập, tán thán sự thọ trì học pháp, và khuyến khích các vị tỳ khưu khác không muốn học tập trong việc học tập, và cũng nói lên lời tán dương đúng sự thật, đúng thời đối với các vị tỳ khưu khác muốn học tập, này Kassapa, Ta tán thán hạng tỳ khưu tân tỳ như vậy. Vì cớ sao? Vì nếu Bậc Đạo Sư tán thán vị ấy, các tỳ khưu khác sẽ thân cận vị ấy. Những vị nào thân cận vị ấy sẽ bắt chước theo việc làm của vị ấy. Đối với những vị bắt chước theo việc làm của vị ấy, điều ấy sẽ đưa đến hạnh phúc, an lạc lâu dài. Vì thế, này Kassapa, Ta tán thán hạng tỳ khưu tân tỳ như vậy. (Kinh) thứ mười một.

සමණවග්ගො නවමො.

Phẩm Sa Môn, thứ chín.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

සමණො ගද්‍රභො ඛෙත්තං, වජ්ජිපුත්තො ච සෙක්ඛකං;

තයො ච සික්ඛනා වුත්තා, ද්වෙ සික්ඛා සඞ්කවාය චාති.

Sa Môn, con lừa, thửa ruộng, Vajjiputta và người hữu học; Ba bài kinh về sự học tập đã được thuyết giảng, hai bài kinh về học pháp, và Saṅkava.

(10) 5. ලොණකපල්ලවග්ගො

(10) 5. Phẩm Hạt Muối

1. අච්චායිකසුත්තං

1. Kinh Việc Khẩn Cấp

93. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, කස්සකස්ස ගහපතිස්ස අච්චායිකානි කරණීයානි. කතමානි තීණි? ඉධ, භික්ඛවෙ, කස්සකො ගහපති සීඝං සීඝං ඛෙත්තං සුකට්ඨං කරොති සුමතිකතං. සීඝං සීඝං ඛෙත්තං සුකට්ඨං කරිත්වා [Pg.242] සුමතිකතං සීඝං සීඝං බීජානි පතිට්ඨාපෙති. සීඝං සීඝං බීජානි පතිට්ඨාපෙත්වා සීඝං සීඝං උදකං අභිනෙතිපි අපනෙතිපි. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි කස්සකස්ස ගහපතිස්ස අච්චායිකානි කරණීයානි. තස්ස ඛො තං, භික්ඛවෙ, කස්සකස්ස ගහපතිස්ස නත්ථි සා ඉද්ධි වා ආනුභාවො වා – ‘අජ්ජෙව මෙ ධඤ්ඤානි ජායන්තු, ස්වෙව ගබ්භීනි හොන්තු, උත්තරස්වෙව පච්චන්තූ’ති. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, හොති සො සමයො යං තස්ස කස්සකස්ස ගහපතිස්ස තානි ධඤ්ඤානි උතුපරිණාමීනි ජායන්තිපි ගබ්භීනිපි හොන්ති පච්චන්තිපි.

93. Này các tỳ khưu, có ba công việc khẩn cấp này của người gia chủ nông phu. Ba việc gì? Này các tỳ khưu, ở đây, người gia chủ nông phu nhanh chóng cày bừa kỹ lưỡng thửa ruộng. Sau khi nhanh chóng cày bừa kỹ lưỡng thửa ruộng, vị ấy nhanh chóng gieo hạt giống. Sau khi nhanh chóng gieo hạt giống, vị ấy nhanh chóng dẫn nước vào và tháo nước ra. Này các tỳ khưu, đây là ba công việc khẩn cấp của người gia chủ nông phu. Này các tỳ khưu, người gia chủ nông phu ấy không có thần thông hay oai lực này: ‘Mong rằng lúa của ta hôm nay nảy mầm, ngày mai mang thai, ngày kia chín rộ!’ Nhưng này các tỳ khưu, có một thời điểm khi những hạt lúa của người gia chủ nông phu ấy, do sự biến chuyển của thời tiết, sẽ nảy mầm, mang thai, và chín rộ.

‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, තීණිමානි භික්ඛුස්ස අච්චායිකානි කරණීයානි. කතමානි තීණි? අධිසීලසික්ඛාසමාදානං, අධිචිත්තසික්ඛාසමාදානං, අධිපඤ්ඤාසික්ඛාසමාදානං – ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි භික්ඛුස්ස අච්චායිකානි කරණීයානි. තස්ස ඛො තං, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො නත්ථි සා ඉද්ධි වා අනුභාවො වා – ‘අජ්ජෙව මෙ අනුපාදාය ආසවෙහි චිත්තං විමුච්චතු ස්වෙ වා උත්තරස්වෙ වා’ති. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, හොති සො සමයො යං තස්ස භික්ඛුනො අධිසීලම්පි සික්ඛතො අධිචිත්තම්පි සික්ඛතො අධිපඤ්ඤම්පි සික්ඛතො අනුපාදාය ආසවෙහි චිත්තං විමුච්චති.

Cũng vậy, này các tỳ khưu, có ba công việc khẩn cấp này của vị tỳ khưu. Ba việc gì? Sự thọ trì học pháp về tăng thượng giới, sự thọ trì học pháp về tăng thượng tâm, sự thọ trì học pháp về tăng thượng tuệ. Này các tỳ khưu, đây là ba công việc khẩn cấp của vị tỳ khưu. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu ấy không có thần thông hay oai lực này: ‘Mong rằng tâm của ta hôm nay, hoặc ngày mai, hoặc ngày kia, được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không còn chấp thủ!’ Nhưng này các tỳ khưu, có một thời điểm khi vị tỳ khưu ấy, trong khi thực hành tăng thượng giới, thực hành tăng thượng tâm, và thực hành tăng thượng tuệ, tâm của vị ấy sẽ được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không còn chấp thủ.

‘‘තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘තිබ්බො නො ඡන්දො භවිස්සති අධිසීලසික්ඛාසමාදානෙ, තිබ්බො ඡන්දො භවිස්සති අධිචිත්තසික්ඛාසමාදානෙ, තිබ්බො ඡන්දො භවිස්සති අධිපඤ්ඤාසික්ඛාසමාදානෙ’ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. පඨමං.

Vì thế, này các tỳ khưu, các thầy phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thọ trì học pháp về tăng thượng giới, chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thọ trì học pháp về tăng thượng tâm, chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thọ trì học pháp về tăng thượng tuệ.’ Này các tỳ khưu, các thầy phải học tập như vậy. Kinh thứ nhất.

2. පවිවෙකසුත්තං

2. Kinh Viễn Ly

94. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා පවිවෙකානි පඤ්ඤාපෙන්ති. කතමානි තීණි? චීවරපවිවෙකං, පිණ්ඩපාතපවිවෙකං, සෙනාසනපවිවෙකං.

94. Này các tỳ khưu, các du sĩ ngoại đạo quy định ba sự viễn ly này. Ba sự gì? Viễn ly về y phục, viễn ly về vật thực khất thực, viễn ly về sàng tọa.

‘‘තත්‍රිදං, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා චීවරපවිවෙකස්මිං පඤ්ඤාපෙන්ති, සාණානිපි ධාරෙන්ති, මසාණානිපි ධාරෙන්ති, ඡවදුස්සානිපි ධාරෙන්ති, පංසුකූලානිපි ධාරෙන්ති, තිරීටානිපි ධාරෙන්ති, අජිනම්පි ධාරෙන්ති, අජිනක්ඛිපම්පි ධාරෙන්ති, කුසචීරම්පි ධාරෙන්ති, වාකචීරම්පි ධාරෙන්ති, ඵලකචීරම්පි ධාරෙන්ති, කෙසකම්බලම්පි ධාරෙන්ති, වාලකම්බලම්පි ධාරෙන්ති, උලූකපක්ඛිකම්පි [Pg.243] ධාරෙන්ති. ඉදං ඛො, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා චීවරපවිවෙකස්මිං පඤ්ඤාපෙන්ති.

Này các tỳ khưu, ở đây, các du sĩ ngoại đạo quy định về sự viễn ly y phục như sau: họ mặc y bằng vải gai, họ mặc y bằng vải gai pha trộn, họ mặc y bằng vải liệm tử thi, họ mặc y phấn tảo, họ mặc y bằng vỏ cây, họ mặc da thú, họ mặc y bằng da thú có cả móng, họ mặc y bằng cỏ kusa, họ mặc y bằng vỏ cây sợi, họ mặc y bằng vỏ cây bào, họ mặc y bằng tóc người, họ mặc y bằng lông đuôi ngựa, họ mặc y bằng lông cánh cú. Này các tỳ khưu, đây là cách các du sĩ ngoại đạo quy định về sự viễn ly y phục.

‘‘තත්‍රිදං, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා පිණ්ඩපාතපවිවෙකස්මිං පඤ්ඤාපෙන්ති. සාකභක්ඛාපි හොන්ති, සාමාකභක්ඛාපි හොන්ති, නීවාරභක්ඛාපි හොන්ති, දද්දුලභක්ඛාපි හොන්ති, හටභක්ඛාපි හොන්ති, කණභක්ඛාපි හොන්ති, ආචාමභක්ඛාපි හොන්ති, පිඤ්ඤාකභක්ඛාපි හොන්ති, තිණභක්ඛාපි හොන්ති, ගොමයභක්ඛාපි හොන්ති, වනමූලඵලාහාරා යාපෙන්ති පවත්තඵලභොජී. ඉදං ඛො, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා පිණ්ඩපාතපවිවෙකස්මිං පඤ්ඤාපෙන්ති.

“Này các Tỳ khưu, ở đây, các du sĩ ngoại đạo quy định về sự viễn ly đối với vật thực khất thực như sau. Họ ăn rau, họ ăn lúa hoang, họ ăn gạo lức, họ ăn da vụn, họ ăn rêu, họ ăn cám, họ ăn nước cháo, họ ăn bánh dầu, họ ăn cỏ, họ ăn phân bò, họ sống bằng rễ cây và trái cây trong rừng, ăn những trái cây rụng. Này các Tỳ khưu, đây là cách các du sĩ ngoại đạo quy định về sự viễn ly đối với vật thực khất thực.”

‘‘තත්‍රිදං, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා සෙනාසනපවිවෙකස්මිං පඤ්ඤාපෙන්ති අරඤ්ඤං රුක්ඛමූලං සුසානං වනපත්ථං අබ්භොකාසං පලාලපුඤ්ජං භුසාගාරං. ඉදං ඛො, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා සෙනාසනපවිවෙකස්මිං පඤ්ඤාපෙන්ති. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා පවිවෙකානි පඤ්ඤාපෙන්ති.

“Này các Tỳ khưu, ở đây, các du sĩ ngoại đạo quy định về sự viễn ly đối với chỗ ở như sau: trong rừng, dưới gốc cây, nghĩa địa, nơi hoang vu, ngoài trời, đống rơm, nhà trấu. Này các Tỳ khưu, đây là cách các du sĩ ngoại đạo quy định về sự viễn ly đối với chỗ ở. Này các Tỳ khưu, đây là ba sự viễn ly mà các du sĩ ngoại đạo quy định.”

‘‘තීණි ඛො පනිමානි, භික්ඛවෙ, ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ භික්ඛුනො පවිවෙකානි. කතමානි තීණි? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලවා ච හොති, දුස්සීල්‍යඤ්චස්ස පහීනං හොති, තෙන ච විවිත්තො හොති; සම්මාදිට්ඨිකො ච හොති, මිච්ඡාදිට්ඨි චස්ස පහීනා හොති, තාය ච විවිත්තො හොති; ඛීණාසවො ච හොති, ආසවා චස්ස පහීනා හොන්ති, තෙහි ච විවිත්තො හොති. යතො ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලවා හොති, දුස්සීල්‍යඤ්චස්ස පහීනං හොති, තෙන ච විවිත්තො හොති; සම්මාදිට්ඨිකො ච හොති, මිච්ඡාදිට්ඨි චස්ස පහීනා හොති, තාය ච විවිත්තො හොති; ඛීණාසවො ච හොති, ආසවා චස්ස පහීනා හොන්ති, තෙහි ච විවිත්තො හොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ‘භික්ඛු අග්ගප්පත්තො සාරප්පත්තො සුද්ධො සාරෙ පතිට්ඨිතො’’’.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, trong Pháp và Luật này, có ba sự viễn ly này của vị Tỳ khưu. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu có giới hạnh, và ác giới của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi nó; vị ấy có chánh kiến, và tà kiến của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi nó; vị ấy là bậc lậu tận, và các lậu hoặc của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi chúng. Này các Tỳ khưu, khi nào vị Tỳ khưu có giới hạnh, ác giới của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi nó; vị ấy có chánh kiến, tà kiến của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi nó; vị ấy là bậc lậu tận, các lậu hoặc của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi chúng. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu này được gọi là ‘bậc đã đạt đến tối thượng, đã đạt đến cốt lõi, thanh tịnh, an trú trong cốt lõi’.”

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, කස්සකස්ස ගහපතිස්ස සම්පන්නං සාලික්ඛෙත්තං. තමෙනං කස්සකො ගහපති සීඝං සීඝං ලවාපෙය්‍ය. සීඝං සීඝං ලවාපෙත්වා සීඝං සීඝං සඞ්ඝරාපෙය්‍ය. සීඝං සීඝං සඞ්ඝරාපෙත්වා සීඝං සීඝං [Pg.244] උබ්බහාපෙය්‍ය. සීඝං සීඝං උබ්බහාපෙත්වා සීඝං සීඝං පුඤ්ජං කාරාපෙය්‍ය. සීඝං සීඝං පුඤ්ජං කාරාපෙත්වා සීඝං සීඝං මද්දාපෙය්‍ය. සීඝං සීඝං මද්දාපෙත්වා සීඝං සීඝං පලාලානි උද්ධරාපෙය්‍ය. සීඝං සීඝං පලාලානි උද්ධරාපෙත්වා සීඝං සීඝං භුසිකං උද්ධරාපෙය්‍ය. සීඝං සීඝං භුසිකං උද්ධරාපෙත්වා සීඝං සීඝං ඔපුනාපෙය්‍ය. සීඝං සීඝං ඔපුනාපෙත්වා සීඝං සීඝං අතිහරාපෙය්‍ය. සීඝං සීඝං අතිහරාපෙත්වා සීඝං සීඝං කොට්ටාපෙය්‍ය. සීඝං සීඝං කොට්ටාපෙත්වා සීඝං සීඝං ථුසානි උද්ධරාපෙය්‍ය. එවමස්සු තානි, භික්ඛවෙ, කස්සකස්ස ගහපතිස්ස ධඤ්ඤානි අග්ගප්පත්තානි සාරප්පත්තානි සුද්ධානි සාරෙ පතිට්ඨිතානි.

“Này các Tỳ khưu, ví như một thửa ruộng lúa sāli của một người nông dân gia chủ đã được mùa. Người nông dân gia chủ ấy nên cho gặt mau mau. Cho gặt mau mau xong, nên cho gom lại mau mau. Cho gom lại mau mau xong, nên cho mang đi mau mau. Cho mang đi mau mau xong, nên cho chất thành đống mau mau. Cho chất thành đống mau mau xong, nên cho đập lúa mau mau. Cho đập lúa mau mau xong, nên cho loại bỏ rơm mau mau. Cho loại bỏ rơm mau mau xong, nên cho loại bỏ trấu mau mau. Cho loại bỏ trấu mau mau xong, nên cho rê sẩy mau mau. Cho rê sẩy mau mau xong, nên cho chuyển đi mau mau. Cho chuyển đi mau mau xong, nên cho giã mau mau. Cho giã mau mau xong, nên cho loại bỏ cám mau mau. Này các Tỳ khưu, như vậy, những hạt lúa ấy của người nông dân gia chủ sẽ đạt đến tối thượng, đạt đến cốt lõi, thanh tịnh, an trú trong cốt lõi.”

‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, යතො භික්ඛු සීලවා ච හොති, දුස්සීල්‍යඤ්චස්ස පහීනං හොති, තෙන ච විවිත්තො හොති; සම්මාදිට්ඨිකො ච හොති, මිච්ඡාදිට්ඨි චස්ස පහීනා හොති, තාය ච විවිත්තො හොති; ඛීණාසවො ච හොති, ආසවා චස්ස පහීනා හොන්ති, තෙහි ච විවිත්තො හොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ‘භික්ඛු අග්ගප්පත්තො සාරප්පත්තො සුද්ධො සාරෙ පතිට්ඨිතො’’’ති. දුතියං.

“Này các Tỳ khưu, cũng vậy, khi nào vị Tỳ khưu có giới hạnh, và ác giới của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi nó; vị ấy có chánh kiến, và tà kiến của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi nó; vị ấy là bậc lậu tận, và các lậu hoặc của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi chúng. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu này được gọi là ‘bậc đã đạt đến tối thượng, đã đạt đến cốt lõi, thanh tịnh, an trú trong cốt lõi’.” Hết kinh thứ hai.

3. සරදසුත්තං

3. Kinh Mùa Thu

95. ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, සරදසමයෙ විද්ධෙ විගතවලාහකෙ දෙවෙ ආදිච්චො නභං අබ්භුස්සක්කමානො සබ්බං ආකාසගතං තමගතං අභිවිහච්ච භාසතෙ ච තපතෙ ච විරොචති ච.

95. “Này các Tỳ khưu, ví như vào mùa thu, khi bầu trời trong sáng, không có mây, mặt trời mọc lên trên không trung, xua tan mọi bóng tối trong không gian, chiếu sáng, tỏa nhiệt, và rực rỡ.”

‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, යතො අරියසාවකස්ස විරජං වීතමලං ධම්මචක්ඛුං උප්පජ්ජති, සහ දස්සනුප්පාදා, භික්ඛවෙ, අරියසාවකස්ස තීණි සංයොජනානි පහීයන්ති – සක්කායදිට්ඨි, විචිකිච්ඡා, සීලබ්බතපරාමාසො.

“Này các Tỳ khưu, cũng vậy, khi nào Pháp nhãn không bụi, không uế nhiễm khởi lên cho vị Thánh đệ tử, này các Tỳ khưu, cùng với sự khởi lên của cái thấy, ba kiết sử của vị Thánh đệ tử được đoạn trừ – đó là thân kiến, hoài nghi, và giới cấm thủ.”

‘‘අථාපරං ද්වීහි ධම්මෙහි නිය්‍යාති අභිජ්ඣාය ච බ්‍යාපාදෙන ච. සො විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. තස්මිං චෙ, භික්ඛවෙ, සමයෙ අරියසාවකො කාලං කරෙය්‍ය, නත්ථි තං සංයොජනං යෙන [Pg.245] සංයොජනෙන සංයුත්තො අරියසාවකො පුන ඉමං ලොකං ආගච්ඡෙය්‍යා’’ති. තතියං.

“Rồi sau đó, vị ấy thoát khỏi hai pháp: tham ái và sân hận. Vị ấy ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Này các Tỳ khưu, nếu vào lúc ấy, vị Thánh đệ tử mệnh chung, không có kiết sử nào mà do bị trói buộc bởi kiết sử ấy, vị Thánh đệ tử ấy sẽ trở lại thế giới này nữa.” Hết kinh thứ ba.

4. පරිසාසුත්තං

4. Kinh Hội Chúng

96. ‘‘තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, පරිසා. කතමා තිස්සො? අග්ගවතී පරිසා, වග්ගා පරිසා, සමග්ගා පරිසා.

96. “Này các Tỳ khưu, có ba loại hội chúng này. Thế nào là ba? Hội chúng có những bậc tối thượng, hội chúng bị chia rẽ, và hội chúng hòa hợp.”

‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, අග්ගවතී පරිසා? ඉධ, භික්ඛවෙ, යස්සං පරිසායං ථෙරා භික්ඛූ න බාහුලිකා හොන්ති න සාථලිකා, ඔක්කමනෙ නික්ඛිත්තධුරා පවිවෙකෙ පුබ්බඞ්ගමා, වීරියං ආරභන්ති අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය, තෙසං පච්ඡිමා ජනතා දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජති. සාපි හොති න බාහුලිකා න සාථලිකා ඔක්කමනෙ නික්ඛිත්තධුරා පවිවෙකෙ පුබ්බඞ්ගමා, වීරියං ආරභති අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, අග්ගවතී පරිසා.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là hội chúng có những bậc tối thượng? Này các Tỳ khưu, ở đây, trong hội chúng nào mà các vị Tỳ khưu trưởng lão không sống sung túc, không sống buông thả, đã từ bỏ gánh nặng trong việc đi xuống, là những người đi đầu trong sự viễn ly, tinh tấn nỗ lực để đạt được những gì chưa đạt, để chứng được những gì chưa chứng, để thực hiện được những gì chưa thực hiện. Thế hệ đến sau noi theo tấm gương của họ. Thế hệ ấy cũng không sống sung túc, không sống buông thả, đã từ bỏ gánh nặng trong việc đi xuống, là người đi đầu trong sự viễn ly, tinh tấn nỗ lực để đạt được những gì chưa đạt, để chứng được những gì chưa chứng, để thực hiện được những gì chưa thực hiện. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là hội chúng có những bậc tối thượng.”

‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, වග්ගා පරිසා? ඉධ, භික්ඛවෙ, යස්සං පරිසායං භික්ඛූ භණ්ඩනජාතා කලහජාතා විවාදාපන්නා අඤ්ඤමඤ්ඤං මුඛසත්තීහි විතුදන්තා විහරන්ති, අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, වග්ගා පරිසා.

Này các Tỳ khưu, thế nào là hội chúng chia rẽ? Này các Tỳ khưu, ở đây, trong hội chúng nào mà các vị Tỳ khưu sanh ra tranh cãi, sanh ra cãi vã, đi đến tranh luận, sống đâm chọt lẫn nhau bằng những ngọn giáo miệng, này các Tỳ khưu, đây được gọi là hội chúng chia rẽ.

‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, සමග්ගා පරිසා? ඉධ, භික්ඛවෙ, යස්සං පරිසායං භික්ඛූ සමග්ගා සම්මොදමානා අවිවදමානා ඛීරොදකීභූතා අඤ්ඤමඤ්ඤං පියචක්ඛූහි සම්පස්සන්තා විහරන්ති, අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, සමග්ගා පරිසා.

Này các Tỳ khưu, thế nào là hội chúng hòa hợp? Này các Tỳ khưu, ở đây, trong hội chúng nào mà các vị Tỳ khưu sống hòa hợp, hoan hỷ, không tranh cãi, như sữa hòa với nước, nhìn nhau bằng cặp mắt thân thương, này các Tỳ khưu, đây được gọi là hội chúng hòa hợp.

‘‘යස්මිං, භික්ඛවෙ, සමයෙ භික්ඛූ සමග්ගා සම්මොදමානා අවිවදමානා ඛීරොදකීභූතා අඤ්ඤමඤ්ඤං පියචක්ඛූහි සම්පස්සන්තා විහරන්ති, බහුං, භික්ඛවෙ, භික්ඛූ තස්මිං සමයෙ පුඤ්ඤං පසවන්ති. බ්‍රහ්මං, භික්ඛවෙ, විහාරං තස්මිං සමයෙ භික්ඛූ විහරන්ති, යදිදං මුදිතාය චෙතොවිමුත්තියා. පමුදිතස්ස පීති ජායති, පීතිමනස්ස කායො පස්සම්භති, පස්සද්ධකායො සුඛං වෙදියති, සුඛිනො චිත්තං සමාධියති.

Này các Tỳ khưu, vào lúc nào các vị Tỳ khưu sống hòa hợp, hoan hỷ, không tranh cãi, như sữa hòa với nước, nhìn nhau bằng cặp mắt thân thương, này các Tỳ khưu, vào lúc ấy các vị Tỳ khưu tạo ra nhiều phước báu. Này các Tỳ khưu, vào lúc ấy các vị Tỳ khưu trú trong phạm trú, tức là tâm giải thoát do hỷ. Người hoan hỷ thì hỷ sanh, người có tâm hỷ thì thân được khinh an, người có thân khinh an cảm thọ lạc, người có lạc thì tâm được định tĩnh.

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, උපරිපබ්බතෙ ථුල්ලඵුසිතකෙ දෙවෙ වස්සන්තෙ තං උදකං යථානින්නං පවත්තමානං පබ්බතකන්දරපදරසාඛා පරිපූරෙති, පබ්බතකන්දරපදරසාඛා පරිපූරා කුසොබ්භෙ පරිපූරෙන්ති, කුසොබ්භා පරිපූරා මහාසොබ්භෙ [Pg.246] පරිපූරෙන්ති, මහාසොබ්භා පරිපූරා කුන්නදියො පරිපූරෙන්ති, කුන්නදියො පරිපූරා මහානදියො පරිපූරෙන්ති, මහානදියො පරිපූරා සමුද්දං පරිපූරෙන්ති.

Này các Tỳ khưu, ví như trên đỉnh núi, khi trời mưa hạt lớn, nước ấy chảy theo chỗ trũng làm đầy các hang núi, khe núi, kẽ nứt; các hang núi, khe núi, kẽ nứt đầy rồi làm đầy các hố nhỏ; các hố nhỏ đầy rồi làm đầy các hố lớn; các hố lớn đầy rồi làm đầy các sông nhỏ; các sông nhỏ đầy rồi làm đầy các sông lớn; các sông lớn đầy rồi làm đầy biển cả.

‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, යස්මිං සමයෙ භික්ඛූ සමග්ගා සම්මොදමානා අවිවදමානා ඛීරොදකීභූතා අඤ්ඤමඤ්ඤං පියචක්ඛූහි සම්පස්සන්තා විහරන්ති, බහුං, භික්ඛවෙ, භික්ඛූ තස්මිං සමයෙ පුඤ්ඤං පසවන්ති. බ්‍රහ්මං, භික්ඛවෙ, විහාරං තස්මිං සමයෙ භික්ඛූ විහරන්ති, යදිදං මුදිතාය චෙතොවිමුත්තියා. පමුදිතස්ස පීති ජායති, පීතිමනස්ස කායො පස්සම්භති, පස්සද්ධකායො සුඛං වෙදියති, සුඛිනො චිත්තං සමාධියති. ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො පරිසා’’ති. චතුත්ථං.

Cũng vậy, này các Tỳ khưu, vào lúc nào các vị Tỳ khưu sống hòa hợp, hoan hỷ, không tranh cãi, như sữa hòa với nước, nhìn nhau bằng cặp mắt thân thương, này các Tỳ khưu, vào lúc ấy các vị Tỳ khưu tạo ra nhiều phước báu. Này các Tỳ khưu, vào lúc ấy các vị Tỳ khưu trú trong phạm trú, tức là tâm giải thoát do hỷ. Người hoan hỷ thì hỷ sanh, người có tâm hỷ thì thân được khinh an, người có thân khinh an cảm thọ lạc, người có lạc thì tâm được định tĩnh. Này các Tỳ khưu, quả thật có ba loại hội chúng này. (Hết) kinh thứ tư.

5. පඨමආජානීයසුත්තං

5. Kinh Ngựa Nòi (Thứ Nhất)

97. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො රඤ්ඤො භද්‍රො අස්සාජානීයො රාජාරහො හොති රාජභොග්ගො, රඤ්ඤො අඞ්ගන්තෙව සඞ්ඛ්‍යං ගච්ඡති. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, රඤ්ඤො භද්‍රො අස්සාජානීයො වණ්ණසම්පන්නො ච හොති බලසම්පන්නො ච ජවසම්පන්නො ච. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො රඤ්ඤො භද්‍රො අස්සාජානීයො රාජාරහො හොති රාජභොග්ගො, රඤ්ඤො අඞ්ගන්තෙව සඞ්ඛ්‍යං ගච්ඡති. එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු ආහුනෙය්‍යො හොති පාහුනෙය්‍යො දක්ඛිණෙය්‍යො අඤ්ජලිකරණීයො අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්ස. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු වණ්ණසම්පන්නො ච හොති බලසම්පන්නො ච ජවසම්පන්නො ච.

97. Này các Tỳ khưu, con ngựa nòi tốt của vua, được thành tựu ba yếu tố, thì xứng đáng với vua, là vật dụng của vua, được kể là một bộ phận của vua. Do ba yếu tố nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, con ngựa nòi tốt của vua vừa có sắc đẹp, vừa có sức mạnh, vừa có tốc độ. Này các Tỳ khưu, quả thật, con ngựa nòi tốt của vua, được thành tựu ba yếu tố này, thì xứng đáng với vua, là vật dụng của vua, được kể là một bộ phận của vua. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu được thành tựu ba pháp thì đáng được cúng dường, đáng được tiếp đãi, đáng được dâng cúng, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng của thế gian. Do ba pháp nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu vừa có sắc đẹp, vừa có sức mạnh, vừa có tốc độ.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු වණ්ණසම්පන්නො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලවා හොති, පාතිමොක්ඛසංවරසංවුතො විහරති ආචාරගොචරසම්පන්නො අණුමත්තෙසු වජ්ජෙසු භයදස්සාවී, සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු වණ්ණසම්පන්නො හොති.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có sắc đẹp? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu có giới, sống được thu thúc bởi sự thu thúc của Pātimokkha, có đầy đủ oai nghi và hành xứ, thấy sự nguy hiểm trong các lỗi nhỏ nhặt, thọ trì và học tập trong các học giới. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có sắc đẹp.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු බලසම්පන්නො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ආරද්ධවීරියො විහරති අකුසලානං ධම්මානං පහානාය කුසලානං ධම්මානං [Pg.247] උපසම්පදාය ථාමවා දළ්හපරක්කමො අනික්ඛිත්තධුරො කුසලෙසු ධම්මෙසු. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු බලසම්පන්නො හොති.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có sức mạnh? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu sống tinh tấn, nỗ lực để đoạn trừ các pháp bất thiện, để thành tựu các pháp thiện, có nghị lực, kiên trì, không từ bỏ gánh nặng trong các pháp thiện. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có sức mạnh.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ජවසම්පන්නො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යථාභූතං පජානාති; ‘අයං දුක්ඛසමුදයො’ති යථාභූතං පජානාති; ‘අයං දුක්ඛනිරොධො’ති යථාභූතං පජානාති; ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ජවසම්පන්නො හොති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු ආහුනෙය්‍යො හොති පාහුනෙය්‍යො දක්ඛිණෙය්‍යො අඤ්ජලිකරණීයො අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්සා’’ති. පඤ්චමං.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có tốc độ? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu biết như thật: ‘Đây là khổ’; biết như thật: ‘Đây là nguyên nhân của khổ’; biết như thật: ‘Đây là sự diệt khổ’; biết như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt khổ’. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có tốc độ. Này các Tỳ khưu, quả thật, vị Tỳ khưu được thành tựu ba pháp này thì đáng được cúng dường, đáng được tiếp đãi, đáng được dâng cúng, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng của thế gian. (Hết) kinh thứ năm.

6. දුතියආජානීයසුත්තං

6. Kinh Ngựa Nòi (Thứ Hai)

98. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො රඤ්ඤො භද්‍රො අස්සාජානීයො රාජාරහො හොති රාජභොග්ගො, රඤ්ඤො අඞ්ගන්තෙව සඞ්ඛයං ගච්ඡති. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, රඤ්ඤො භද්‍රො අස්සාජානීයො වණ්ණසම්පන්නො ච හොති බලසම්පන්නො ච ජවසම්පන්නො ච. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො රඤ්ඤො භද්‍රො අස්සාජානීයො රාජාරහො හොති රාජභොග්ගො, රඤ්ඤො අඞ්ගන්තෙව සඞ්ඛ්‍යං ගච්ඡති. එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු ආහුනෙය්‍යො හොති…පෙ… අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්ස. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු වණ්ණසම්පන්නො ච හොති බලසම්පන්නො ච ජවසම්පන්නො ච.

98. Này các Tỳ khưu, con ngựa nòi tốt của vua, được thành tựu ba yếu tố, thì xứng đáng với vua, là vật dụng của vua, được kể là một bộ phận của vua. Do ba yếu tố nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, con ngựa nòi tốt của vua vừa có sắc đẹp, vừa có sức mạnh, vừa có tốc độ. Này các Tỳ khưu, quả thật, con ngựa nòi tốt của vua, được thành tựu ba yếu tố này, thì xứng đáng với vua, là vật dụng của vua, được kể là một bộ phận của vua. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu được thành tựu ba pháp thì đáng được cúng dường... (cho đến)... là ruộng phước vô thượng của thế gian. Do ba pháp nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu vừa có sắc đẹp, vừa có sức mạnh, vừa có tốc độ.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු වණ්ණසම්පන්නො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලවා හොති…පෙ… සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු වණ්ණසම්පන්නො හොති.

“Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu có được sắc đẹp? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu có giới đức, ... cho đến ... thọ trì và tu tập các học giới. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu có được sắc đẹp.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු බලසම්පන්නො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ආරද්ධවීරියො විහරති අකුසලානං ධම්මානං පහානාය කුසලානං ධම්මානං උපසම්පදාය ථාමවා දළ්හපරක්කමො අනික්ඛිත්තධුරො කුසලෙසු ධම්මෙසු. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු බලසම්පන්නො හොති.

“Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu có được sức mạnh? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu sống tinh cần tinh tấn để đoạn trừ các pháp bất thiện, để thành tựu các pháp thiện, có nghị lực, kiên trì nỗ lực, không từ bỏ trách nhiệm đối với các pháp thiện. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu có được sức mạnh.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ජවසම්පන්නො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා ඔපපාතිකො හොති තත්ථ පරිනිබ්බායී [Pg.248] අනාවත්තිධම්මො තස්මා ලොකා. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ජවසම්පන්නො හොති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු ආහුනෙය්‍යො හොති…පෙ… අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්සා’’ති. ඡට්ඨං.

“Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu có được tốc độ? Này các tỳ khưu, ở đây, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị tỳ khưu được hóa sanh, tại đấy nhập Niết Bàn, không còn trở lại từ thế giới ấy nữa. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu có được tốc độ. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có được ba pháp này thì xứng đáng được cúng dường, ... cho đến ... là ruộng phước vô thượng cho thế gian.” Hết kinh thứ sáu.

7. තතියආජානීයසුත්තං

7. Kinh Con Tuấn Mã (thứ ba)

99. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො රඤ්ඤො භද්‍රො අස්සාජානීයො රාජාරහො හොති රාජභොග්ගො, රඤ්ඤො අඞ්ගන්තෙව සඞ්ඛයං ගච්ඡති. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, රඤ්ඤො භද්‍රො අස්සාජානීයො වණ්ණසම්පන්නො ච හොති බලසම්පන්නො ච ජවසම්පන්නො ච. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො රඤ්ඤො භද්‍රො අස්සාජානීයො රාජාරහො හොති රාජභොග්ගො, රඤ්ඤො අඞ්ගන්තෙව සඞ්ඛ්‍යං ගච්ඡති. එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු ආහුනෙය්‍යො හොති පාහුනෙය්‍යො දක්ඛිණෙය්‍යො අඤ්ජලිකරණීයො අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්ස. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු වණ්ණසම්පන්නො ච හොති බලසම්පන්නො ච ජවසම්පන්නො ච.

99. “Này các tỳ khưu, con tuấn mã thuần chủng của nhà vua, khi có được ba yếu tố, thì xứng đáng với nhà vua, là vật dụng của nhà vua, và được xem là một trong những yếu tố của nhà vua. Thế nào là ba? Này các tỳ khưu, ở đây, con tuấn mã thuần chủng của nhà vua có được sắc đẹp, có được sức mạnh, và có được tốc độ. Này các tỳ khưu, con tuấn mã thuần chủng của nhà vua, khi có được ba yếu tố này, thì xứng đáng với nhà vua, là vật dụng của nhà vua, và được xem là một trong những yếu tố của nhà vua. Cũng vậy, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có được ba pháp thì xứng đáng được cúng dường, xứng đáng được khoản đãi, xứng đáng được bố thí, xứng đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng cho thế gian. Thế nào là ba? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu có được sắc đẹp, có được sức mạnh, và có được tốc độ.

“Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu có được sắc đẹp? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu có giới đức, sống phòng hộ với sự phòng hộ của giới bổn Pātimokkha, có đầy đủ oai nghi và nơi hành xứ, thấy sự nguy hiểm trong các lỗi nhỏ nhặt, thọ trì và tu tập các học giới. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu có được sắc đẹp.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ජවසම්පන්නො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ජවසම්පන්නො හොති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු ආහුනෙය්‍යො හොති…පෙ… අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්සා’’ති. සත්තමං.

“Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu có được tốc độ? Này các tỳ khưu, ở đây, do đoạn tận các lậu hoặc, vị tỳ khưu tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú ngay trong hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu có được tốc độ. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có được ba pháp này thì xứng đáng được cúng dường, ... cho đến ... là ruộng phước vô thượng cho thế gian.” Hết kinh thứ bảy.

8. පොත්ථකසුත්තං

8. Kinh Vải Bố

100. ‘‘නවොපි[Pg.249], භික්ඛවෙ, පොත්ථකො දුබ්බණ්ණො ච හොති දුක්ඛසම්ඵස්සො ච අප්පග්ඝො ච; මජ්ඣිමොපි, භික්ඛවෙ, පොත්ථකො දුබ්බණ්ණො ච හොති දුක්ඛසම්ඵස්සො ච අප්පග්ඝො ච; ජිණ්ණොපි, භික්ඛවෙ, පොත්ථකො දුබ්බණ්ණො ච හොති දුක්ඛසම්ඵස්සො ච අප්පග්ඝො ච. ජිණ්ණම්පි, භික්ඛවෙ, පොත්ථකං උක්ඛලිපරිමජ්ජනං වා කරොන්ති සඞ්කාරකූටෙ වා නං ඡඩ්ඩෙන්ති.

100. “Này các tỳ khưu, tấm vải bố mới cũng có màu sắc xấu, xúc chạm thô ráp, và giá trị thấp. Này các tỳ khưu, tấm vải bố đã dùng rồi cũng có màu sắc xấu, xúc chạm thô ráp, và giá trị thấp. Này các tỳ khưu, tấm vải bố cũ nát cũng có màu sắc xấu, xúc chạm thô ráp, và giá trị thấp. Này các tỳ khưu, tấm vải bố cũ nát ấy, người ta dùng để lau nồi hoặc vứt bỏ vào đống rác.

‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, නවො චෙපි භික්ඛු හොති දුස්සීලො පාපධම්මො. ඉදමස්ස දුබ්බණ්ණතාය වදාමි. සෙය්‍යථාපි සො, භික්ඛවෙ, පොත්ථකො දුබ්බණ්ණො තථූපමාහං, භික්ඛවෙ, ඉමං පුග්ගලං වදාමි. යෙ ඛො පනස්ස සෙවන්ති භජන්ති පයිරුපාසන්ති දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජන්ති, තෙසං තං හොති දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛාය. ඉදමස්ස දුක්ඛසම්ඵස්සතාය වදාමි. සෙය්‍යථාපි සො, භික්ඛවෙ, පොත්ථකො දුක්ඛසම්ඵස්සො තථූපමාහං, භික්ඛවෙ, ඉමං පුග්ගලං වදාමි. යෙසං ඛො පන සො පටිග්ගණ්හාති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරං, තෙසං තං න මහප්ඵලං හොති න මහානිසංසං. ඉදමස්ස අප්පග්ඝතාය වදාමි. සෙය්‍යථාපි සො, භික්ඛවෙ, පොත්ථකො අප්පග්ඝො තථූපමාහං, භික්ඛවෙ, ඉමං පුග්ගලං වදාමි. මජ්ඣිමො චෙපි, භික්ඛවෙ, භික්ඛු හොති…පෙ… ථෙරො චෙපි, භික්ඛවෙ, භික්ඛු හොති දුස්සීලො පාපධම්මො, ඉදමස්ස දුබ්බණ්ණතාය වදාමි. සෙය්‍යථාපි සො, භික්ඛවෙ, පොත්ථකො දුබ්බණ්ණො තථූපමාහං, භික්ඛවෙ, ඉමං පුග්ගලං වදාමි. යෙ ඛො පනස්ස සෙවන්ති භජන්ති පයිරුපාසන්ති දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජන්ති, තෙසං තං හොති දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛාය. ඉදමස්ස දුක්ඛසම්ඵස්සතාය වදාමි. සෙය්‍යථාපි සො, භික්ඛවෙ, පොත්ථකො දුක්ඛසම්ඵස්සො තථූපමාහං, භික්ඛවෙ, ඉමං පුග්ගලං වදාමි. යෙසං ඛො පන සො පටිග්ගණ්හාති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරං, තෙසං තං න මහප්ඵලං හොති න මහානිසංසං. ඉදමස්ස අප්පග්ඝතාය වදාමි. සෙය්‍යථාපි සො, භික්ඛවෙ, පොත්ථකො අප්පග්ඝො තථූපමාහං, භික්ඛවෙ, ඉමං පුග්ගලං වදාමි.

“Này các Tỳ khưu, cũng tương tự như thế, nếu có vị tỳ khưu mới tu là người ác giới, có ác pháp. Ta nói rằng đây là sự xấu xí của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải gai ấy xấu xí, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Những ai phục vụ, thân cận, gần gũi, và bắt chước theo gương của vị ấy, điều đó sẽ dẫn đến bất hạnh và đau khổ lâu dài cho họ. Ta nói rằng đây là sự xúc chạm khó chịu của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải gai ấy có sự xúc chạm khó chịu, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Vị ấy nhận lãnh y phục, vật thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh từ những người nào, việc đó không mang lại quả lớn, không có phước báu lớn cho họ. Ta nói rằng đây là sự vô giá trị của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải gai ấy vô giá trị, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Này các Tỳ khưu, nếu có vị tỳ khưu trung niên... (như trên)... Này các Tỳ khưu, nếu có vị tỳ khưu trưởng lão là người ác giới, có ác pháp, Ta nói rằng đây là sự xấu xí của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải gai ấy xấu xí, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Những ai phục vụ, thân cận, gần gũi, và bắt chước theo gương của vị ấy, điều đó sẽ dẫn đến bất hạnh và đau khổ lâu dài cho họ. Ta nói rằng đây là sự xúc chạm khó chịu của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải gai ấy có sự xúc chạm khó chịu, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Vị ấy nhận lãnh y phục, vật thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh từ những người nào, việc đó không mang lại quả lớn, không có phước báu lớn cho họ. Ta nói rằng đây là sự vô giá trị của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải gai ấy vô giá trị, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế.”

‘‘එවරූපො චායං, භික්ඛවෙ, ථෙරො භික්ඛු සඞ්ඝමජ්ඣෙ භණති. තමෙනං භික්ඛූ එවමාහංසු – ‘කිං නු ඛො තුය්හං බාලස්ස අබ්‍යත්තස්ස භණිතෙන, ත්වම්පි නාම භණිතබ්බං මඤ්ඤසී’ති! සො කුපිතො අනත්තමනො තථාරූපිං වාචං නිච්ඡාරෙති [Pg.250] යථාරූපාය වාචාය සඞ්ඝො තං උක්ඛිපති, සඞ්කාරකූටෙව නං පොත්ථකං.

“Này các Tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu trưởng lão như vậy nói năng giữa Tăng chúng. Các tỳ khưu khác nói với vị ấy rằng: ‘Lời nói của ông, một kẻ ngu si, không rành rẽ, thì có ích gì? Ông mà cũng nghĩ rằng mình nên nói hay sao!’. Vị ấy tức giận, không hài lòng, thốt ra những lời lẽ mà vì những lời lẽ ấy, Tăng chúng trục xuất vị ấy, giống như người ta vứt tấm vải gai kia vào đống rác.”

‘‘නවම්පි, භික්ඛවෙ, කාසිකං වත්ථං වණ්ණවන්තඤ්චෙව හොති සුඛසම්ඵස්සඤ්ච මහග්ඝඤ්ච; මජ්ඣිමම්පි, භික්ඛවෙ, කාසිකං වත්ථං වණ්ණවන්තඤ්චෙව හොති සුඛසම්ඵස්සඤ්ච මහග්ඝඤ්ච; ජිණ්ණම්පි, භික්ඛවෙ, කාසිකං වත්ථං වණ්ණවන්තඤ්චෙව හොති සුඛසම්ඵස්සඤ්ච මහග්ඝඤ්ච. ජිණ්ණම්පි, භික්ඛවෙ, කාසිකං වත්ථං රතනපලිවෙඨනං වා කරොති ගන්ධකරණ්ඩකෙ වා නං පක්ඛිපන්ති.

“Này các Tỳ khưu, tấm vải lụa Kāsi mới vừa đẹp, vừa có xúc chạm êm ái, vừa có giá trị lớn. Này các Tỳ khưu, tấm vải lụa Kāsi đã dùng rồi cũng vừa đẹp, vừa có xúc chạm êm ái, vừa có giá trị lớn. Này các Tỳ khưu, tấm vải lụa Kāsi cũ cũng vừa đẹp, vừa có xúc chạm êm ái, vừa có giá trị lớn. Này các Tỳ khưu, tấm vải lụa Kāsi cũ, người ta dùng để gói báu vật hoặc cất giữ trong hộp đựng hương thơm.”

‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, නවො චෙපි භික්ඛු හොති සීලවා කල්‍යාණධම්මො, ඉදමස්ස සුවණ්ණතාය වදාමි. සෙය්‍යථාපි තං, භික්ඛවෙ, කාසිකං වත්ථං වණ්ණවන්තං තථූපමාහං, භික්ඛවෙ, ඉමං පුග්ගලං වදාමි. යෙ ඛො පනස්ස සෙවන්ති භජන්ති පයිරුපාසන්ති දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජන්ති, තෙසං තං හොති දීඝරත්තං හිතාය සුඛාය. ඉදමස්ස සුඛසම්ඵස්සතාය වදාමි. සෙය්‍යථාපි තං, භික්ඛවෙ, කාසිකං වත්ථං සුඛසම්ඵස්සං තථූපමාහං, භික්ඛවෙ, ඉමං පුග්ගලං වදාමි. යෙසං ඛො පන සො පටිග්ගණ්හාති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරං, තෙසං තං මහප්ඵලං හොති මහානිසංසං. ඉදමස්ස මහග්ඝතාය වදාමි. සෙය්‍යථාපි තං, භික්ඛවෙ, කාසිකං වත්ථං මහග්ඝං තථූපමාහං, භික්ඛවෙ, ඉමං පුග්ගලං වදාමි. මජ්ඣිමො චෙපි, භික්ඛවෙ, භික්ඛු හොති…පෙ… ථෙරො චෙපි, භික්ඛවෙ, භික්ඛු හොති…පෙ… පුග්ගලං වදාමි.

“Này các Tỳ khưu, cũng tương tự như thế, nếu có vị tỳ khưu mới tu là người có giới hạnh, có thiện pháp. Ta nói rằng đây là vẻ đẹp của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải lụa Kāsi ấy đẹp, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Những ai phục vụ, thân cận, gần gũi, và bắt chước theo gương của vị ấy, điều đó sẽ dẫn đến hạnh phúc và an lạc lâu dài cho họ. Ta nói rằng đây là sự xúc chạm êm ái của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải lụa Kāsi ấy có sự xúc chạm êm ái, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Vị ấy nhận lãnh y phục, vật thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh từ những người nào, việc đó mang lại quả lớn, có phước báu lớn cho họ. Ta nói rằng đây là sự giá trị cao của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải lụa Kāsi ấy có giá trị cao, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Này các Tỳ khưu, nếu có vị tỳ khưu trung niên... (như trên)... Này các Tỳ khưu, nếu có vị tỳ khưu trưởng lão... (như trên)... Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế.”

‘‘එවරූපො චායං, භික්ඛවෙ, ථෙරො භික්ඛු සඞ්ඝමජ්ඣෙ භණති. තමෙනං භික්ඛූ එවමාහංසු – ‘අප්පසද්දා ආයස්මන්තො හොථ, ථෙරො භික්ඛු ධම්මඤ්ච විනයඤ්ච භණතී’ති. තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘කාසිකවත්ථූපමා භවිස්සාම, න පොත්ථකූපමා’ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. අට්ඨමං.

“Này các Tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu trưởng lão như vậy nói năng giữa Tăng chúng. Các tỳ khưu khác nói với nhau rằng: ‘Chư hiền hãy im lặng, vị tỳ khưu trưởng lão đang nói về Pháp và Luật’. Do đó, này các Tỳ khưu, các ông phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ giống như tấm vải lụa Kāsi, không giống như tấm vải gai’. Này các Tỳ khưu, các ông phải học tập như vậy.” (Kinh thứ) tám.

9. ලොණකපල්ලසුත්තං

9. Kinh Hạt Muối

101. ‘‘යො, භික්ඛවෙ, එවං වදෙය්‍ය – ‘යථා යථායං පුරිසො කම්මං කරොති තථා තථා තං පටිසංවෙදියතී’ති, එවං සන්තං, භික්ඛවෙ, බ්‍රහ්මචරියවාසො න හොති, ඔකාසො න පඤ්ඤායති සම්මා දුක්ඛස්ස අන්තකිරියාය[Pg.251]. යො ච ඛො, භික්ඛවෙ, එවං වදෙය්‍ය – ‘යථා යථා වෙදනීයං අයං පුරිසො කම්මං කරොති තථා තථාස්ස විපාකං පටිසංවෙදියතී’ති, එවං සන්තං, භික්ඛවෙ, බ්‍රහ්මචරියවාසො හොති, ඔකාසො පඤ්ඤායති සම්මා දුක්ඛස්ස අන්තකිරියාය. ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චස්ස පුග්ගලස්ස අප්පමත්තකම්පි පාපකම්මං කතං තමෙනං නිරයං උපනෙති. ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චස්ස පුග්ගලස්ස තාදිසංයෙව අප්පමත්තකං පාපකම්මං කතං දිට්ඨධම්මවෙදනීයං හොති, නා’ණුපි ඛායති, කිං බහුදෙව.

101. “Này các Tỳ khưu, nếu có người nói như sau: ‘Người này làm nghiệp như thế nào thì sẽ cảm thọ quả báo đúng như thế ấy’, nếu là như vậy, này các Tỳ khưu, thì không có đời sống phạm hạnh, không có cơ hội để chấm dứt hoàn toàn khổ đau. Nhưng này các Tỳ khưu, nếu có người nói như sau: ‘Người này làm nghiệp đáng được cảm thọ như thế nào thì sẽ cảm thọ quả báo của nó đúng như thế ấy’, nếu là như vậy, này các Tỳ khưu, thì có đời sống phạm hạnh, có cơ hội để chấm dứt hoàn toàn khổ đau. Này các Tỳ khưu, ở đây, có người làm một ác nghiệp nhỏ, nghiệp ấy đưa người đó vào địa ngục. Nhưng này các Tỳ khưu, ở đây lại có người khác cũng làm một ác nghiệp nhỏ tương tự như vậy, nghiệp ấy được cảm thọ ngay trong hiện tại, và (trong tương lai) không thấy có quả báo dù là nhỏ nhất, huống nữa là nhiều.”

‘‘කථංරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස අප්පමත්තකම්පි පාපකම්මං කතං තමෙනං නිරයං උපනෙති? ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො අභාවිතකායො හොති අභාවිතසීලො අභාවිතචිත්තො අභාවිතපඤ්ඤො පරිත්තො අප්පාතුමො අප්පදුක්ඛවිහාරී. එවරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස අප්පමත්තකම්පි පාපකම්මං කතං තමෙනං නිරයං උපනෙති.

“Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào, dù chỉ một ác nghiệp nhỏ đã làm cũng đưa người ấy đến địa ngục? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ, là người nhỏ bé, tự thân nhỏ bé, sống trong đau khổ nhỏ nhoi. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, dù chỉ một ác nghiệp nhỏ đã làm cũng đưa người ấy đến địa ngục.”

‘‘කථංරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස තාදිසංයෙව අප්පමත්තකං පාපකම්මං කතං දිට්ඨධම්මවෙදනීයං හොති, නා’ණුපි ඛායති, කිං බහුදෙව? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො භාවිතකායො හොති භාවිතසීලො භාවිතචිත්තො භාවිතපඤ්ඤො අපරිත්තො මහත්තො අප්පමාණවිහාරී. එවරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස තාදිසංයෙව අප්පමත්තකං පාපකම්මං කතං දිට්ඨධම්මවෙදනීයං හොති, නාණුපි ඛායති, කිං බහුදෙව.

“Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào, một ác nghiệp nhỏ tương tự như vậy đã làm lại trở thành (quả) cảm thọ trong hiện tại, dù một chút (quả ở đời sau) cũng không hiện bày, huống nữa là nhiều? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người đã tu tập về thân, đã tu tập về giới, đã tu tập về tâm, đã tu tập về tuệ, không phải là người nhỏ bé, là người vĩ đại, sống vô lượng. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, một ác nghiệp nhỏ tương tự như vậy đã làm trở thành (quả) cảm thọ trong hiện tại, dù một chút (quả ở đời sau) cũng không hiện bày, huống nữa là nhiều.”

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, පුරිසො ලොණකපල්ලං පරිත්තෙ උදකමල්ලකෙ පක්ඛිපෙය්‍ය. තං කිං මඤ්ඤථ, භික්ඛවෙ, අපි නු තං පරිත්තං උදකං අමුනා ලොණකපල්ලෙන ලොණං අස්ස අපෙය්‍ය’’න්ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. ‘‘තං කිස්ස හෙතු’’? ‘‘අදුඤ්හි, භන්තෙ, පරිත්තං උදකකපල්ලකෙ උදකං, තං අමුනා ලොණකපල්ලෙන ලොණං අස්ස අපෙය්‍ය’’න්ති. ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, පුරිසො ලොණකපල්ලකං ගඞ්ගාය නදියා පක්ඛිපෙය්‍ය. තං කිං මඤ්ඤථ, භික්ඛවෙ, අපි නු සා ගඞ්ගා නදී අමුනා ලොණකපල්ලෙන ලොණං අස්ස අපෙය්‍යා’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘තං කිස්ස හෙතු’’? ‘‘අසු හි, භන්තෙ, ගඞ්ගාය නදියා මහා උදකක්ඛන්ධො සො අමුනා ලොණකපල්ලෙන ලොණො න අස්ස අපෙය්‍යො’’ති.

“Này các Tỳ khưu, ví như có người bỏ một cục muối vào trong một cái chén nước nhỏ. Này các Tỳ khưu, các ngươi nghĩ thế nào, liệu một ít nước ấy có trở nên mặn, không thể uống được vì cục muối kia không?” “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” “Vì lý do gì?” “Bạch Thế Tôn, vì rằng trong chén nước có ít nước, nên nó trở nên mặn, không thể uống được vì cục muối kia.” “Này các Tỳ khưu, ví như có người bỏ một cục muối vào sông Gaṅgā. Này các Tỳ khưu, các ngươi nghĩ thế nào, liệu sông Gaṅgā kia có trở nên mặn, không thể uống được vì cục muối kia không?” “Bạch Thế Tôn, không phải vậy.” “Vì lý do gì?” “Bạch Thế Tôn, vì rằng ở sông Gaṅgā có khối nước lớn, nên nó không trở nên mặn, không thể uống được vì cục muối kia.”

‘‘එවමෙවං [Pg.252] ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චස්ස පුග්ගලස්ස අප්පමත්තකම්පි පාපකම්මං කතං තමෙනං නිරයං උපනෙති. ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චස්ස පුග්ගලස්ස තාදිසංයෙව අප්පමත්තකං පාපකම්මං කතං දිට්ඨධම්මවෙදනීයං හොති, නාණුපි ඛායති, කිං බහුදෙව.

“Này các Tỳ khưu, cũng giống như vậy, ở đây, đối với một hạng người, dù chỉ một ác nghiệp nhỏ đã làm cũng đưa người ấy đến địa ngục. Này các Tỳ khưu, ở đây, đối với một hạng người, một ác nghiệp nhỏ tương tự như vậy đã làm lại trở thành (quả) cảm thọ trong hiện tại, dù một chút (quả ở đời sau) cũng không hiện bày, huống nữa là nhiều.”

‘‘කථංරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස අප්පමත්තකම්පි පාපකම්මං කතං තමෙනං නිරයං උපනෙති? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො අභාවිතකායො හොති අභාවිතසීලො අභාවිතචිත්තො අභාවිතපඤ්ඤො පරිත්තො අප්පාතුමො අප්පදුක්ඛවිහාරී. එවරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස අප්පමත්තකම්පි පාපකම්මං කතං තමෙනං නිරයං උපනෙති.

‘‘කථංරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස තාදිසංයෙව අප්පමත්තකං පාපකම්මං කතං දිට්ඨධම්මවෙදනීයං හොති, නාණුපි ඛායති, කිං බහුදෙව? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො භාවිතකායො හොති භාවිතසීලො භාවිතචිත්තො භාවිතපඤ්ඤො අපරිත්තො මහත්තො අප්පමාණවිහාරී. එවරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස තාදිසංයෙව අප්පමත්තකං පාපකම්මං කතං දිට්ඨධම්මවෙදනීයං හොති, නාණුපි ඛායති, කිං බහුදෙව.

‘‘ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො අඩ්ඪකහාපණෙනපි බන්ධනං නිගච්ඡති, කහාපණෙනපි බන්ධනං නිගච්ඡති, කහාපණසතෙනපි බන්ධනං නිගච්ඡති. ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො අඩ්ඪකහාපණෙනපි න බන්ධනං නිගච්ඡති, කහාපණෙනපි න බන්ධනං නිගච්ඡති, කහාපණසතෙනපි න බන්ධනං නිගච්ඡති.

“Này các Tỳ khưu, ở đây, có người vì nửa kahāpaṇa cũng bị trói buộc, vì một kahāpaṇa cũng bị trói buộc, vì một trăm kahāpaṇa cũng bị trói buộc. Này các Tỳ khưu, ở đây, có người vì nửa kahāpaṇa cũng không bị trói buộc, vì một kahāpaṇa cũng không bị trói buộc, vì một trăm kahāpaṇa cũng không bị trói buộc.”

‘‘කථංරූපො, භික්ඛවෙ, අඩ්ඪකහාපණෙනපි බන්ධනං නිගච්ඡති, කහාපණෙනපි බන්ධනං නිගච්ඡති, කහාපණසතෙනපි බන්ධනං නිගච්ඡති? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො දලිද්දො හොති අප්පස්සකො අප්පභොගො. එවරූපො, භික්ඛවෙ, අඩ්ඪකහාපණෙනපි බන්ධනං නිගච්ඡති, කහාපණෙනපි බන්ධනං නිගච්ඡති, කහාපණසතෙනපි බන්ධනං නිගච්ඡති.

“Này các Tỳ khưu, hạng người như thế nào vì nửa kahāpaṇa cũng bị trói buộc, vì một kahāpaṇa cũng bị trói buộc, vì một trăm kahāpaṇa cũng bị trói buộc? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người nghèo khó, ít tài sản, ít của cải. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy vì nửa kahāpaṇa cũng bị trói buộc, vì một kahāpaṇa cũng bị trói buộc, vì một trăm kahāpaṇa cũng bị trói buộc.”

‘‘කථංරූපො, භික්ඛවෙ, අඩ්ඪකහාපණෙනපි න බන්ධනං නිගච්ඡති, කහාපණෙනපි න බන්ධනං නිගච්ඡති, කහාපණසතෙනපි න බන්ධනං නිගච්ඡති? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො අඩ්ඪො හොති මහද්ධනො මහාභොගො. එවරූපො, භික්ඛවෙ, අඩ්ඪකහාපණෙනපි න බන්ධනං නිගච්ඡති, කහාපණෙනපි න බන්ධනං නිගච්ඡති, කහාපණසතෙනපි න බන්ධනං නිගච්ඡති. එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චස්ස පුග්ගලස්ස අප්පමත්තකං පාපකම්මං කතං. තමෙනං නිරයං උපනෙති. ඉධ[Pg.253], භික්ඛවෙ, එකච්චස්ස පුග්ගලස්ස තාදිසංයෙව අප්පමත්තකං පාපකම්මං කතං දිට්ඨධම්මවෙදනීයං හොති, නාණුපි ඛායති, කිං බහුදෙව.

“Này các Tỳ khưu, hạng người như thế nào vì nửa kahāpaṇa cũng không bị trói buộc, vì một kahāpaṇa cũng không bị trói buộc, vì một trăm kahāpaṇa cũng không bị trói buộc? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người giàu có, nhiều tài sản, nhiều của cải. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy vì nửa kahāpaṇa cũng không bị trói buộc, vì một kahāpaṇa cũng không bị trói buộc, vì một trăm kahāpaṇa cũng không bị trói buộc. Cũng giống như vậy, này các Tỳ khưu, ở đây, đối với một hạng người, một ác nghiệp nhỏ đã làm. Nó đưa người ấy đến địa ngục. Này các Tỳ khưu, ở đây, đối với một hạng người, một ác nghiệp nhỏ tương tự như vậy đã làm lại trở thành (quả) cảm thọ trong hiện tại, dù một chút (quả ở đời sau) cũng không hiện bày, huống nữa là nhiều.”

‘‘කථංරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස අප්පමත්තකං පාපකම්මං කතං, තමෙනං නිරයං උපනෙති? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො අභාවිතකායො හොති අභාවිතසීලො අභාවිතචිත්තො අභාවිතපඤ්ඤො පරිත්තො අප්පාතුමො අප්පදුක්ඛවිහාරී. එවරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස තාදිසංයෙව අප්පමත්තකං පාපකම්මං කතං තමෙනං නිරයං උපනෙති.

“Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào, một ác nghiệp nhỏ đã làm, nó đưa người ấy đến địa ngục? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ, là người nhỏ bé, tự thân nhỏ bé, sống trong đau khổ nhỏ nhoi. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, một ác nghiệp nhỏ tương tự như vậy đã làm cũng đưa người ấy đến địa ngục.”

“Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào, một ác nghiệp nhỏ tương tự đã được thực hiện lại trở thành quả báo phải cảm thọ ngay trong hiện tại, dù chỉ một chút cũng không hiện rõ, huống nữa là nhiều? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người đã tu tập về thân, đã tu tập về giới, đã tu tập về tâm, đã tu tập về tuệ, không nhỏ bé, vĩ đại, sống với tâm vô lượng. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, một ác nghiệp nhỏ tương tự đã được thực hiện lại trở thành quả báo phải cảm thọ ngay trong hiện tại, dù chỉ một chút cũng không hiện rõ, huống nữa là nhiều.”

‘‘ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො භාවිතකායො හොති භාවිතසීලො භාවිතචිත්තො භාවිතපඤ්ඤො අපරිත්තො මහත්තො අප්පමාණවිහාරී. එවරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස තාදිසංයෙව අප්පමත්තකං පාපකම්මං කතං දිට්ඨධම්මවෙදනීයං හොති, නාණුපි ඛායති, කිං බහුදෙව. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, ඔරබ්භිකො වා උරබ්භඝාතකො වා අප්පෙකච්චං උරබ්භං අදින්නං ආදියමානං පහොති හන්තුං වා බන්ධිතුං වා ජාපෙතුං වා යථාපච්චයං වා කාතුං, අප්පෙකච්චං උරබ්භං අදින්නං ආදියමානං නප්පහොති හන්තුං වා බන්ධිතුං වා ජාපෙතුං වා යථාපච්චයං වා කාතුං.

“Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người đã tu tập về thân, đã tu tập về giới, đã tu tập về tâm, đã tu tập về tuệ, không nhỏ bé, vĩ đại, sống với tâm vô lượng. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, một ác nghiệp nhỏ tương tự đã được thực hiện lại trở thành quả báo phải cảm thọ ngay trong hiện tại, dù chỉ một chút cũng không hiện rõ, huống nữa là nhiều. Ví như, này các Tỳ khưu, người đồ tể giết cừu hoặc người bán thịt cừu, đối với một người nào đó đang lấy con cừu không được cho, có thể giết, hoặc trói, hoặc phạt tiền, hoặc làm theo ý muốn; và đối với một người nào đó đang lấy con cừu không được cho, không thể giết, hoặc trói, hoặc phạt tiền, hoặc làm theo ý muốn.”

‘‘කථංරූපං, භික්ඛවෙ, ඔරබ්භිකො වා උරබ්භඝාතකො වා උරබ්භං අදින්නං ආදියමානං පහොති හන්තුං වා බන්ධිතුං වා ජාපෙතුං වා යථාපච්චයං වා කාතුං? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො දලිද්දො හොති අප්පස්සකො අප්පභොගො. එවරූපං, භික්ඛවෙ, ඔරබ්භිකො වා උරබ්භඝාතකො වා උරබ්භං අදින්නං ආදියමානං පහොති හන්තුං වා බන්ධිතුං වා ජාපෙතුං වා යථාපච්චයං වා කාතුං.

“Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào mà người đồ tể giết cừu hoặc người bán thịt cừu, khi người ấy đang lấy con cừu không được cho, có thể giết, hoặc trói, hoặc phạt tiền, hoặc làm theo ý muốn? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người nghèo khó, ít tài sản, ít của cải. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, người đồ tể giết cừu hoặc người bán thịt cừu, khi người ấy đang lấy con cừu không được cho, có thể giết, hoặc trói, hoặc phạt tiền, hoặc làm theo ý muốn.”

‘‘කථංරූපං, භික්ඛවෙ, ඔරබ්භිකො වා උරබ්භඝාතකො වා උරබ්භං අදින්නං ආදියමානං නප්පහොති හන්තුං වා බන්ධිතුං වා ජාපෙතුං වා යථාපච්චයං වා කාතුං[Pg.254]. ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො අඩ්ඪො හොති මහද්ධනො මහාභොගො රාජා වා රාජමහාමත්තො වා. එවරූපං, භික්ඛවෙ, ඔරබ්භිකො වා උරබ්භඝාතකො වා උරබ්භං අදින්නං ආදියමානං නප්පහොති හන්තුං වා බන්ධිතුං වා ජාපෙතුං වා යථාපච්චයං වා කාතුං. අඤ්ඤදත්ථු පඤ්ජලිකොව නං යාචති – ‘දෙහි මෙ, මාරිස, උරබ්භං වා උරබ්භධනං වා’ති. එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චස්ස පුග්ගලස්ස තාදිසංයෙව අප්පමත්තකම්පි පාපකම්මං කතං තමෙනං නිරයං උපනෙති. ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චස්ස පුග්ගලස්ස තාදිසංයෙව අප්පමත්තකං පාපකම්මං කතං දිට්ඨධම්මවෙදනීයං හොති, නාණුපි ඛායති, කිං බහුදෙව.

“Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào mà người đồ tể giết cừu hoặc người bán thịt cừu, khi người ấy đang lấy con cừu không được cho, không thể giết, hoặc trói, hoặc phạt tiền, hoặc làm theo ý muốn? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người giàu có, nhiều tài sản, nhiều của cải, là vua chúa hoặc đại thần của vua. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, người đồ tể giết cừu hoặc người bán thịt cừu, khi người ấy đang lấy con cừu không được cho, không thể giết, hoặc trói, hoặc phạt tiền, hoặc làm theo ý muốn. Trái lại, người ấy phải chắp tay van xin rằng: ‘Thưa ngài, xin hãy cho tôi con cừu hoặc tiền mua cừu’. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người mà một ác nghiệp nhỏ tương tự đã được thực hiện cũng đưa người ấy đến địa ngục. Nhưng ở đây, này các Tỳ khưu, có hạng người mà một ác nghiệp nhỏ tương tự đã được thực hiện lại trở thành quả báo phải cảm thọ ngay trong hiện tại, dù chỉ một chút cũng không hiện rõ, huống nữa là nhiều.”

“Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào mà một ác nghiệp nhỏ đã được thực hiện cũng đưa người ấy đến địa ngục? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ, nhỏ bé, tâm lượng hẹp hòi, sống trong khổ đau nhỏ mọn. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, một ác nghiệp nhỏ đã được thực hiện cũng đưa người ấy đến địa ngục.”

‘‘යො, භික්ඛවෙ, එවං වදෙය්‍ය – ‘යථා යථායං පුරිසො කම්මං කරොති තථා තථා තං පටිසංවෙදෙතී’ති, එවං සන්තං, භික්ඛවෙ, බ්‍රහ්මචරියවාසො න හොති, ඔකාසො න පඤ්ඤායති සම්මා දුක්ඛස්ස අන්තකිරියාය. යො ච ඛො, භික්ඛවෙ, එවං වදෙය්‍ය – ‘යථා යථා වෙදනීයං අයං පුරිසො කම්මං කරොති තථා තථා තස්ස විපාකං පටිසංවෙදෙතී’ති, එවං සන්තං, භික්ඛවෙ, බ්‍රහ්මචරියවාසො හොති, ඔකාසො පඤ්ඤායති සම්මා දුක්ඛස්ස අන්තකිරියායා’’ති. නවමං.

“Này các Tỳ khưu, người nào nói như sau: ‘Người này làm nghiệp như thế nào thì sẽ cảm thọ quả báo như thế ấy’, nếu là như vậy, này các Tỳ khưu, thì không có đời sống phạm hạnh, không có cơ hội để chân chánh chấm dứt khổ đau. Và này các Tỳ khưu, người nào nói như sau: ‘Người này làm nghiệp đáng phải cảm thọ như thế nào thì sẽ cảm thọ quả báo của nó như thế ấy’, nếu là như vậy, này các Tỳ khưu, thì có đời sống phạm hạnh, có cơ hội để chân chánh chấm dứt khổ đau.” Hết phẩm thứ chín.

10. පංසුධොවකසුත්තං

10. Kinh Người Giặt Bụi

102. ‘‘සන්ති[Pg.255], භික්ඛවෙ, ජාතරූපස්ස ඔළාරිකා උපක්කිලෙසා පංසුවාලුකා සක්ඛරකඨලා. තමෙනං පංසුධොවකො වා පංසුධොවකන්තෙවාසී වා දොණියං ආකිරිත්වා ධොවති සන්ධොවති නිද්ධොවති. තස්මිං පහීනෙ තස්මිං බ්‍යන්තීකතෙ සන්ති ජාතරූපස්ස මජ්ඣිමසහගතා උපක්කිලෙසා සුඛුමසක්ඛරා ථූලවාලුකා. තමෙනං පංසුධොවකො වා පංසුධොවකන්තෙවාසී වා ධොවති සන්ධොවති නිද්ධොවති. තස්මිං පහීනෙ තස්මිං බ්‍යන්තීකතෙ සන්ති ජාතරූපස්ස සුඛුමසහගතා උපක්කිලෙසා සුඛුමවාලුකා කාළජල්ලිකා. තමෙනං පංසුධොවකො වා පංසුධොවකන්තෙවාසී වා ධොවති සන්ධොවති නිද්ධොවති. තස්මිං පහීනෙ තස්මිං බ්‍යන්තීකතෙ අථාපරං සුවණ්ණසිකතාවසිස්සන්ති. තමෙනං සුවණ්ණකාරො වා සුවණ්ණකාරන්තෙවාසී වා ජාතරූපං මූසායං පක්ඛිපිත්වා ධමති සන්ධමති නිද්ධමති. තං හොති ජාතරූපං ධන්තං සන්ධන්තං නිද්ධන්තං අනිද්ධන්තකසාවං, න චෙව මුදු හොති න ච කම්මනියං, න ච පභස්සරං පභඞ්ගු ච, න ච සම්මා උපෙති කම්මාය. හොති සො, භික්ඛවෙ, සමයො යං සුවණ්ණකාරො වා සුවණ්ණකාරන්තෙවාසී වා තං ජාතරූපං ධමති සන්ධමති නිද්ධමති. තං හොති ජාතරූපං ධන්තං සන්ධන්තං නිද්ධන්තං නිද්ධන්තකසාවං, මුදු ච හොති කම්මනියඤ්ච පභස්සරඤ්ච, න ච පභඞ්ගු, සම්මා උපෙති කම්මාය. යස්සා යස්සා ච පිලන්ධනවිකතියා ආකඞ්ඛති – යදි පට්ටිකාය, යදි කුණ්ඩලාය, යදි ගීවෙය්‍යකෙ, යදි සුවණ්ණමාලාය – තඤ්චස්ස අත්ථං අනුභොති.

102. “Này các Tỳ khưu, vàng có những cấu uế thô lậu: bụi đất, cát, sỏi đá, mảnh sành. Người thợ đãi vàng hay đệ tử của người thợ đãi vàng đổ chúng vào máng rồi đãi, đãi kỹ, đãi sạch. Khi những thứ ấy đã được loại bỏ, đã được làm cho biến mất, vàng vẫn còn những cấu uế cỡ trung bình: sỏi nhỏ, cát thô. Người thợ đãi vàng hay đệ tử của người thợ đãi vàng lại đãi, đãi kỹ, đãi sạch. Khi những thứ ấy đã được loại bỏ, đã được làm cho biến mất, vàng vẫn còn những cấu uế vi tế: cát mịn, bụi đen. Người thợ đãi vàng hay đệ tử của người thợ đãi vàng lại đãi, đãi kỹ, đãi sạch. Khi những thứ ấy đã được loại bỏ, đã được làm cho biến mất, sau đó chỉ còn lại cát vàng. Người thợ luyện vàng hay đệ tử của người thợ luyện vàng cho vàng ấy vào nồi nấu rồi thổi, thổi đều, thổi mạnh. Vàng ấy được thổi, được thổi đều, được thổi mạnh, nhưng cặn bã chưa được loại bỏ hết, thì nó không mềm mại, không dễ uốn nắn, không sáng chói, và giòn gãy, không thể dùng để chế tác được. Này các Tỳ khưu, có lúc người thợ luyện vàng hay đệ tử của người thợ luyện vàng thổi, thổi đều, thổi mạnh vàng ấy. Vàng ấy được thổi, được thổi đều, được thổi mạnh, cặn bã đã được loại bỏ hết, thì nó trở nên mềm mại, dễ uốn nắn, sáng chói, và không giòn gãy, có thể dùng để chế tác được. Và người ấy muốn làm bất cứ loại trang sức nào – dù là tấm vàng, đôi bông tai, vòng cổ, hay vòng hoa vàng – nó đều đáp ứng được mục đích ấy.”

‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, සන්ති අධිචිත්තමනුයුත්තස්ස භික්ඛුනො ඔළාරිකා උපක්කිලෙසා කායදුච්චරිතං වචීදුච්චරිතං මනොදුච්චරිතං, තමෙනං සචෙතසො භික්ඛු දබ්බජාතිකො පජහති විනොදෙති බ්‍යන්තීකරොති අනභාවං ගමෙති. තස්මිං පහීනෙ තස්මිං බ්‍යන්තීකතෙ සන්ති අධිචිත්තමනුයුත්තස්ස භික්ඛුනො මජ්ඣිමසහගතා උපක්කිලෙසා කාමවිතක්කො බ්‍යාපාදවිතක්කො විහිංසාවිතක්කො, තමෙනං සචෙතසො භික්ඛු දබ්බජාතිකො පජහති විනොදෙති බ්‍යන්තීකරොති අනභාවං ගමෙති. තස්මිං [Pg.256] පහීනෙ තස්මිං බ්‍යන්තීකතෙ සන්ති අධිචිත්තමනුයුත්තස්ස භික්ඛුනො සුඛුමසහගතා උපක්කිලෙසා ඤාතිවිතක්කො ජනපදවිතක්කො අනවඤ්ඤත්තිපටිසංයුත්තො විතක්කො, තමෙනං සචෙතසො භික්ඛු දබ්බජාතිකො පජහති විනොදෙති බ්‍යන්තීකරොති අනභාවං ගමෙති. තස්මිං පහීනෙ තස්මිං බ්‍යන්තීකතෙ අථාපරං ධම්මවිතක්කාවසිස්සති. සො හොති සමාධි න චෙව සන්තො න ච පණීතො නප්පටිප්පස්සද්ධලද්ධො න එකොදිභාවාධිගතො සසඞ්ඛාරනිග්ගය්හවාරිතගතො හොති. සො, භික්ඛවෙ, සමයො යං තං චිත්තං අජ්ඣත්තංයෙව සන්තිට්ඨති සන්නිසීදති එකොදි හොති සමාධියති. සො හොති සමාධි සන්තො පණීතො පටිප්පස්සද්ධිලද්ධො එකොදිභාවාධිගතො න සසඞ්ඛාරනිග්ගය්හවාරිතගතො. යස්ස යස්ස ච අභිඤ්ඤා සච්ඡිකරණීයස්ස ධම්මස්ස චිත්තං අභිනින්නාමෙති අභිඤ්ඤා සච්ඡිකිරියාය තත්‍ර තත්‍රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සතිආයතනෙ.

“Này các Tỳ khưu, cũng vậy, đối với vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm, có những cấu uế thô lậu: thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành. Vị Tỳ khưu có trí, sáng suốt, từ bỏ chúng, loại trừ chúng, làm cho chúng biến mất, đưa chúng đến chỗ không còn tồn tại. Khi những thứ ấy đã được loại bỏ, đã được làm cho biến mất, đối với vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm, vẫn còn những cấu uế cỡ trung bình: dục tầm, sân tầm, hại tầm. Vị Tỳ khưu có trí, sáng suốt, từ bỏ chúng, loại trừ chúng, làm cho chúng biến mất, đưa chúng đến chỗ không còn tồn tại. Khi những thứ ấy đã được loại bỏ, đã được làm cho biến mất, đối với vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm, vẫn còn những cấu uế vi tế: tầm về quyến thuộc, tầm về quốc độ, tầm liên quan đến việc không bị khinh rẻ. Vị Tỳ khưu có trí, sáng suốt, từ bỏ chúng, loại trừ chúng, làm cho chúng biến mất, đưa chúng đến chỗ không còn tồn tại. Khi những thứ ấy đã được loại bỏ, đã được làm cho biến mất, sau đó chỉ còn lại các tầm về Pháp. Định ấy không tĩnh lặng, không cao thượng, không đạt được sự an tịnh, không đạt được nhất tâm, và được duy trì bằng sự nỗ lực cố gắng chế ngự. Này các Tỳ khưu, có lúc tâm ấy được an trú, lắng đọng, nhất tâm, và định tĩnh ngay trong nội tâm. Định ấy trở nên tĩnh lặng, cao thượng, đạt được sự an tịnh, đạt được nhất tâm, và không được duy trì bằng sự nỗ lực cố gắng chế ngự. Và vị ấy hướng tâm đến bất cứ pháp nào cần được chứng ngộ bằng thắng trí để chứng ngộ, vị ấy đều đạt được khả năng chứng thực ngay tại đó, khi có cơ sở.”

‘‘සො සචෙ ආකඞ්ඛති – ‘අනෙකවිහිතං ඉද්ධිවිධං පච්චනුභවෙය්‍යං – එකොපි හුත්වා බහුධා අස්සං, බහුධාපි හුත්වා එකො අස්සං; ආවිභාවං, තිරොභාවං; තිරොකුට්ටං තිරොපාකාරං තිරොපබ්බතං අසජ්ජමානො ගච්ඡෙය්‍යං, සෙය්‍යථාපි ආකාසෙ; පථවියාපි උම්මුජ්ජනිමුජ්ජං කරෙය්‍යං, සෙය්‍යථාපි උදකෙ; උදකෙපි අභිජ්ජමානෙ ගච්ඡෙය්‍යං, සෙය්‍යථාපි පථවියං; ආකාසෙපි පල්ලඞ්කෙන කමෙය්‍යං, සෙය්‍යථාපි පක්ඛී සකුණො; ඉමෙපි චන්දිමසූරියෙ එවංමහිද්ධිකෙ එවංමහානුභාවෙ පාණිනා පරිමසෙය්‍යං පරිමජ්ජෙය්‍යං; යාව බ්‍රහ්මලොකාපි කායෙන වසං වත්තෙය්‍ය’න්ති, තත්‍ර තත්‍රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සතිආයතනෙ.

“Nếu vị ấy mong muốn: ‘Mong rằng ta có thể trải nghiệm nhiều loại thần thông: một thân hiện thành nhiều thân, nhiều thân hiện thành một thân; hiện hình, biến mất; đi xuyên qua vách, qua tường, qua núi không bị trở ngại, như đi trong hư không; độn thổ và trồi lên trong đất liền như ở trong nước; đi trên nước không chìm, như đi trên đất liền; ngồi kiết-già đi trong hư không như loài chim có cánh; với bàn tay, chạm và vuốt ve cả mặt trăng và mặt trời, những vật có đại thần lực, đại oai lực như vậy; có thể dùng thân để tác động quyền lực cho đến tận cõi Phạm thiên’, vị ấy đều đạt được khả năng chứng thực ngay tại đó, khi có cơ sở.”

‘‘සො සචෙ ආකඞ්ඛති – ‘දිබ්බාය සොතධාතුයා විසුද්ධාය අතික්කන්තමානුසිකාය උභො සද්දෙ සුණෙය්‍යං දිබ්බෙ ච මානුසෙ ච යෙ දූරෙ සන්තිකෙ චා’ති, තත්‍ර තත්‍රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සතිආයතනෙ.

“Nếu vị ấy mong muốn: ‘Mong rằng với thiên nhĩ giới thanh tịnh, siêu việt cõi người, ta có thể nghe được cả hai loại âm thanh, của chư thiên và của loài người, dù ở xa hay ở gần’, vị ấy đều đạt được khả năng chứng thực ngay tại đó, khi có cơ sở.”

‘‘සො [Pg.257] සචෙ ආකඞ්ඛති – ‘පරසත්තානං පරපුග්ගලානං චෙතසා චෙතො පරිච්ච පජානෙය්‍යං – සරාගං වා චිත්තං සරාගං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං, වීතරාගං වා චිත්තං වීතරාගං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං; සදොසං වා චිත්තං සදොසං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං, වීතදොසං වා චිත්තං වීතදොසං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං; සමොහං වා චිත්තං සමොහං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං, වීතමොහං වා චිත්තං වීතමොහං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං; සංඛිත්තං වා චිත්තං සංඛිත්තං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං, වික්ඛිත්තං වා චිත්තං වික්ඛිත්තං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං; මහග්ගතං වා චිත්තං මහග්ගතං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං, අමහග්ගතං වා චිත්තං අමහග්ගතං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං; සඋත්තරං වා චිත්තං සඋත්තරං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං, අනුත්තරං වා චිත්තං අනුත්තරං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං; සමාහිතං වා චිත්තං සමාහිතං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං, අසමාහිතං වා චිත්තං අසමාහිතං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං; විමුත්තං වා චිත්තං විමුත්තං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං, අවිමුත්තං වා චිත්තං අවිමුත්තං චිත්තන්ති පජානෙය්‍ය’න්ති, තත්‍ර තත්‍රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සතිආයතනෙ.

“Vị ấy nếu mong muốn rằng: ‘Mong rằng ta, với tâm của mình, có thể bao quát và thấu hiểu tâm của các chúng sanh khác, của các cá nhân khác. Ta có thể biết được tâm có tham là tâm có tham; hoặc tâm không tham là tâm không tham; tâm có sân là tâm có sân; hoặc tâm không sân là tâm không sân; tâm có si là tâm có si; hoặc tâm không si là tâm không si; tâm co rút là tâm co rút; hoặc tâm tán loạn là tâm tán loạn; tâm quảng đại là tâm quảng đại; hoặc tâm không quảng đại là tâm không quảng đại; tâm hữu hạn là tâm hữu hạn; hoặc tâm vô thượng là tâm vô thượng; tâm có định là tâm có định; hoặc tâm không có định là tâm không có định; tâm giải thoát là tâm giải thoát; hoặc tâm không giải thoát là tâm không giải thoát.’ – thì vị ấy đạt được khả năng chứng ngộ ngay tại nơi ấy, khi có nhân duyên.

‘‘සො සචෙ ආකඞ්ඛති – ‘අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරෙය්‍යං, සෙය්‍යථිදං – එකම්පි ජාතිං ද්වෙපි ජාතියො තිස්සොපි ජාතියො චතස්සොපි ජාතියො පඤ්චපි ජාතියො දසපි ජාතියො වීසම්පි ජාතියො තිංසම්පි ජාතියො චත්තාලීසම්පි ජාතියො පඤ්ඤාසම්පි ජාතියො ජාතිසතම්පි ජාතිසහස්සම්පි ජාතිසතසහස්සම්පි අනෙකෙපි සංවට්ටකප්පෙ අනෙකෙපි විවට්ටකප්පෙ අනෙකෙපි සංවට්ටවිවට්ටකප්පෙ – අමුත්‍රාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො අමුත්‍ර උදපාදිං; තත්‍රාපාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො ඉධූපපන්නොති, ඉති සාකාරං සඋද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරෙය්‍ය’න්ති, තත්‍ර තත්‍රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සතිආයතනෙ.

“Vị ấy nếu mong muốn rằng: ‘Mong rằng ta có thể nhớ lại nhiều đời sống quá khứ khác nhau, cụ thể là: một kiếp, hai kiếp, ba kiếp, bốn kiếp, năm kiếp, mười kiếp, hai mươi kiếp, ba mươi kiếp, bốn mươi kiếp, năm mươi kiếp, một trăm kiếp, một ngàn kiếp, một trăm ngàn kiếp, nhiều kiếp hoại, nhiều kiếp thành, nhiều kiếp thành hoại. Ở nơi kia, ta đã có tên như thế, dòng họ như thế, dung sắc như thế, thức ăn như thế, đã trải nghiệm khổ lạc như thế, có tuổi thọ giới hạn như thế. Sau khi chết ở nơi ấy, ta đã sanh ra ở nơi kia. Ở đó, ta cũng có tên như thế, dòng họ như thế, dung sắc như thế, thức ăn như thế, đã trải nghiệm khổ lạc như thế, có tuổi thọ giới hạn như thế. Sau khi chết ở nơi ấy, ta đã sanh ra ở đây.’ – như vậy, mong rằng ta có thể nhớ lại nhiều đời sống quá khứ khác nhau với các đặc điểm và chi tiết của chúng.’ – thì vị ấy đạt được khả năng chứng ngộ ngay tại nơi ấy, khi có nhân duyên.

‘‘සො සචෙ ආකඞ්ඛති – ‘දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සත්තෙ පස්සෙය්‍යං චවමානෙ උපපජ්ජමානෙ හීනෙ පණීතෙ සුවණ්ණෙ දුබ්බණ්ණෙ, සුගතෙ දුග්ගතෙ යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානෙය්‍යං – ඉමෙ වත භොන්තො සත්තා කායදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා වචීදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා මනොදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා අරියානං උපවාදකා මිච්ඡාදිට්ඨිකා මිච්ඡාදිට්ඨිකම්මසමාදානා[Pg.258], තෙ කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපන්නා; ඉමෙ වා පන භොන්තො සත්තා කායසුචරිතෙන සමන්නාගතා වචීසුචරිතෙන සමන්නාගතා මනොසුචරිතෙන සමන්නාගතා අරියානං අනුපවාදකා සම්මාදිට්ඨිකා සම්මාදිට්ඨිකම්මසමාදානා, තෙ කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපන්නාති, ඉති දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සත්තෙ පස්සෙය්‍යං චවමානෙ උපපජ්ජමානෙ හීනෙ පණීතෙ සුවණ්ණෙ දුබ්බණ්ණෙ, සුගතෙ දුග්ගතෙ යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානෙය්‍ය’න්ති, තත්‍ර තත්‍රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සතිආයතනෙ.

“Vị ấy nếu mong muốn rằng: ‘Mong rằng ta, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu việt hơn mắt người thường, có thể thấy các chúng sanh đang chết đi, đang sanh ra; những chúng sanh hạ liệt, cao sang, xinh đẹp, xấu xí, đi về thiện thú, ác thú; mong rằng ta có thể biết rõ chúng sanh tùy theo nghiệp của họ. Này các bạn, những chúng sanh này đã thực hành thân ác hạnh, khẩu ác hạnh, ý ác hạnh, phỉ báng các bậc Thánh, có tà kiến, chấp thủ hành động theo tà kiến. Sau khi thân hoại mạng chung, họ đã sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Còn những chúng sanh này, này các bạn, đã thực hành thân thiện hạnh, khẩu thiện hạnh, ý thiện hạnh, không phỉ báng các bậc Thánh, có chánh kiến, chấp thủ hành động theo chánh kiến. Sau khi thân hoại mạng chung, họ đã sanh vào thiện thú, thiên giới.’ – như vậy, mong rằng ta, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu việt hơn mắt người thường, có thể thấy các chúng sanh đang chết đi, đang sanh ra; những chúng sanh hạ liệt, cao sang, xinh đẹp, xấu xí, đi về thiện thú, ác thú; mong rằng ta có thể biết rõ chúng sanh tùy theo nghiệp của họ.’ – thì vị ấy đạt được khả năng chứng ngộ ngay tại nơi ấy, khi có nhân duyên.

‘‘සො සචෙ ආකඞ්ඛති – ‘ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරෙය්‍ය’න්ති, තත්‍ර තත්‍රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සතිආයතනෙ’’ති. දසමං.

“Vị ấy nếu mong muốn rằng: ‘Mong rằng ta, do sự đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ và đạt đến tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc, và an trú trong đó.’ – thì vị ấy đạt được khả năng chứng ngộ ngay tại nơi ấy, khi có nhân duyên.” Hết phẩm thứ mười.

11. නිමිත්තසුත්තං

11. Kinh Tướng

103. ‘‘අධිචිත්තමනුයුත්තෙන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනා තීණි නිමිත්තානි කාලෙන කාලං මනසි කාතබ්බානි – කාලෙන කාලං සමාධිනිමිත්තං මනසි කාතබ්බං, කාලෙන කාලං පග්ගහනිමිත්තං මනසි කාතබ්බං, කාලෙන කාලං උපෙක්ඛානිමිත්තං මනසි කාතබ්බං. සචෙ, භික්ඛවෙ, අධිචිත්තමනුයුත්තො භික්ඛු එකන්තං සමාධිනිමිත්තංයෙව මනසි කරෙය්‍ය, ඨානං තං චිත්තං කොසජ්ජාය සංවත්තෙය්‍ය. සචෙ, භික්ඛවෙ, අධිචිත්තමනුයුත්තො භික්ඛු එකන්තං පග්ගහනිමිත්තංයෙව මනසි කරෙය්‍ය, ඨානං තං චිත්තං උද්ධච්චාය සංවත්තෙය්‍ය. සචෙ, භික්ඛවෙ, අධිචිත්තමනුයුත්තො භික්ඛු එකන්තං උපෙක්ඛානිමිත්තංයෙව මනසි කරෙය්‍ය, ඨානං තං චිත්තං න සම්මා සමාධියෙය්‍ය ආසවානං ඛයාය. යතො ච ඛො, භික්ඛවෙ, අධිචිත්තමනුයුත්තො භික්ඛු කාලෙන කාලං සමාධිනිමිත්තං මනසි කරොති, කාලෙන කාලං පග්ගහනිමිත්තං මනසි කරොති, කාලෙන කාලං උපෙක්ඛානිමිත්තං මනසි කරොති, තං හොති චිත්තං මුදුඤ්ච කම්මනියඤ්ච පභස්සරඤ්ච, න ච පභඞ්ගු, සම්මා සමාධියති ආසවානං ඛයාය.

103. “Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm nên thỉnh thoảng tác ý đến ba tướng: thỉnh thoảng nên tác ý đến định tướng, thỉnh thoảng nên tác ý đến cần tướng, thỉnh thoảng nên tác ý đến xả tướng. Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm mà chỉ chuyên nhất tác ý đến định tướng, thì tâm ấy có thể sẽ thiên về biếng nhác. Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm mà chỉ chuyên nhất tác ý đến cần tướng, thì tâm ấy có thể sẽ thiên về trạo cử. Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm mà chỉ chuyên nhất tác ý đến xả tướng, thì tâm ấy có thể sẽ không được định tĩnh một cách chân chánh để đoạn tận các lậu hoặc. Nhưng này các Tỳ khưu, khi vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm thỉnh thoảng tác ý đến định tướng, thỉnh thoảng tác ý đến cần tướng, thỉnh thoảng tác ý đến xả tướng, thì tâm ấy trở nên nhu nhuyến, dễ sử dụng, trong sáng, không bị hư hoại, và được định tĩnh một cách chân chánh để đoạn tận các lậu hoặc.

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, සුවණ්ණකාරො වා සුවණ්ණකාරන්තෙවාසී වා උක්කං බන්ධෙය්‍ය, උක්කං බන්ධිත්වා උක්කාමුඛං ආලිම්පෙය්‍ය, උක්කාමුඛං ආලිම්පෙත්වා සණ්ඩාසෙන [Pg.259] ජාතරූපං ගහෙත්වා උක්කාමුඛෙ පක්ඛිපෙය්‍ය, උක්කාමුඛෙ පක්ඛිපිත්වා කාලෙන කාලං අභිධමති, කාලෙන කාලං උදකෙන පරිප්ඵොසෙති, කාලෙන කාලං අජ්ඣුපෙක්ඛති. සචෙ, භික්ඛවෙ, සුවණ්ණකාරො වා සුවණ්ණකාරන්තෙවාසී වා තං ජාතරූපං එකන්තං අභිධමෙය්‍ය, ඨානං තං ජාතරූපං ඩහෙය්‍ය. සචෙ, භික්ඛවෙ, සුවණ්ණකාරො වා සුවණ්ණකාරන්තෙවාසී වා තං ජාතරූපං එකන්තං උදකෙන පරිප්ඵොසෙය්‍ය, ඨානං තං ජාතරූපං නිබ්බාපෙය්‍ය. සචෙ, භික්ඛවෙ, සුවණ්ණකාරො වා සුවණ්ණකාරන්තෙවාසී වා තං ජාතරූපං එකන්තං අජ්ඣුපෙක්ඛෙය්‍ය, ඨානං තං ජාතරූපං න සම්මා පරිපාකං ගච්ඡෙය්‍ය. යතො ච ඛො, භික්ඛවෙ, සුවණ්ණකාරො වා සුවණ්ණකාරන්තෙවාසී වා තං ජාතරූපං කාලෙන කාලං අභිධමති, කාලෙන කාලං උදකෙන පරිප්ඵොසෙති, කාලෙන කාලං අජ්ඣුපෙක්ඛති, තං හොති ජාතරූපං මුදුඤ්ච කම්මනියඤ්ච පභස්සරඤ්ච, න ච පභඞ්ගු, සම්මා උපෙති කම්මාය. යස්සා යස්සා ච පිලන්ධනවිකතියා ආකඞ්ඛති – යදි පට්ටිකාය, යදි කුණ්ඩලාය, යදි ගීවෙය්‍යකෙ, යදි සුවණ්ණමාලාය – තඤ්චස්ස අත්ථං අනුභොති.

Này các Tỳ khưu, ví như người thợ vàng hay đệ tử của người thợ vàng xây một cái lò, sau khi xây lò xong, đốt miệng lò. Sau khi đốt miệng lò, dùng kẹp gắp vàng thỏi đặt vào miệng lò. Sau khi đặt vào miệng lò, thỉnh thoảng thổi lửa, thỉnh thoảng vẩy nước, thỉnh thoảng quan sát. Này các Tỳ khưu, nếu người thợ vàng hay đệ tử của người thợ vàng chỉ một mực thổi lửa vào vàng thỏi ấy, có khả năng vàng thỏi ấy sẽ bị cháy. Này các Tỳ khưu, nếu người thợ vàng hay đệ tử của người thợ vàng chỉ một mực vẩy nước vào vàng thỏi ấy, có khả năng vàng thỏi ấy sẽ bị nguội đi. Này các Tỳ khưu, nếu người thợ vàng hay đệ tử của người thợ vàng chỉ một mực quan sát vàng thỏi ấy, có khả năng vàng thỏi ấy sẽ không được luyện chín tới một cách hoàn hảo. Nhưng này các Tỳ khưu, khi nào người thợ vàng hay đệ tử của người thợ vàng thỉnh thoảng thổi lửa, thỉnh thoảng vẩy nước, thỉnh thoảng quan sát vàng thỏi ấy, thì vàng thỏi ấy trở nên mềm mại, dễ uốn, sáng chói, và không giòn gãy, sẵn sàng để chế tác. Vị ấy muốn làm bất cứ loại trang sức nào – dù là dây chuyền, bông tai, vòng cổ, hay vòng hoa vàng – nó đều đáp ứng được mục đích ấy.

‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, අධිචිත්තමනුයුත්තෙන භික්ඛුනා තීණි නිමිත්තානි කාලෙන කාලං මනසි කාතබ්බානි – කාලෙන කාලං සමාධිනිමිත්තං මනසි කාතබ්බං, කාලෙන කාලං පග්ගහනිමිත්තං මනසි කාතබ්බං, කාලෙන කාලං උපෙක්ඛානිමිත්තං මනසි කාතබ්බං. සචෙ, භික්ඛවෙ, අධිචිත්තමනුයුත්තො භික්ඛු එකන්තං සමාධිනිමිත්තංයෙව මනසි කරෙය්‍ය, ඨානං තං චිත්තං කොසජ්ජාය සංවත්තෙය්‍ය. සචෙ, භික්ඛවෙ, අධිචිත්තමනුයුත්තො භික්ඛු එකන්තං පග්ගහනිමිත්තංයෙව මනසි කරෙය්‍ය, ඨානං තං චිත්තං උද්ධච්චාය සංවත්තෙය්‍ය. සචෙ, භික්ඛවෙ, අධිචිත්තමනුයුත්තො භික්ඛු එකන්තං උපෙක්ඛානිමිත්තංයෙව මනසි කරෙය්‍ය, ඨානං තං චිත්තං න සම්මා සමාධියෙය්‍ය ආසවානං ඛයාය. යතො ච ඛො, භික්ඛවෙ, අධිචිත්තමනුයුත්තො භික්ඛු කාලෙන කාලං සමාධිනිමිත්තං මනසි කරොති, කාලෙන කාලං පග්ගහනිමිත්තං මනසි කරොති, කාලෙන කාලං උපෙක්ඛානිමිත්තං මනසි කරොති, තං හොති චිත්තං මුදුඤ්ච කම්මනියඤ්ච පභස්සරඤ්ච, න ච පභඞ්ගු, සම්මා සමාධියති ආසවානං ඛයාය. යස්ස යස්ස ච අභිඤ්ඤාසච්ඡිකරණීයස්ස ධම්මස්ස චිත්තං අභිනින්නාමෙති අභිඤ්ඤාසච්ඡිකිරියාය, තත්‍ර තත්‍රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සතිආයතනෙ.

Cũng vậy, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm nên thỉnh thoảng tác ý đến ba tướng: thỉnh thoảng nên tác ý đến định tướng, thỉnh thoảng nên tác ý đến tinh tấn tướng, thỉnh thoảng nên tác ý đến xả tướng. Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm chỉ một mực tác ý đến định tướng, có khả năng tâm ấy sẽ thiên về biếng nhác. Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm chỉ một mực tác ý đến tinh tấn tướng, có khả năng tâm ấy sẽ thiên về trạo cử. Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm chỉ một mực tác ý đến xả tướng, có khả năng tâm ấy sẽ không được định tĩnh một cách hoàn hảo để đoạn tận các lậu hoặc. Nhưng này các Tỳ khưu, khi nào vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm thỉnh thoảng tác ý đến định tướng, thỉnh thoảng tác ý đến tinh tấn tướng, thỉnh thoảng tác ý đến xả tướng, thì tâm ấy trở nên mềm mại, dễ sử dụng, sáng chói, và không giòn gãy, được định tĩnh một cách hoàn hảo để đoạn tận các lậu hoặc. Vị ấy hướng tâm đến pháp nào cần được chứng ngộ bằng thắng trí để chứng ngộ, vị ấy đạt được khả năng chứng ngộ trong từng trường hợp ấy, khi có cơ sở (cho sự chứng ngộ).

‘‘සො [Pg.260] සචෙ ආකඞ්ඛති – ‘අනෙකවිහිතං ඉද්ධිවිධං පච්චනුභවෙය්‍යං…පෙ… (ඡ අභිඤ්ඤා විත්ථාරෙතබ්බා) ආසවානං ඛයා…පෙ… සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරෙය්‍ය’න්ති, තත්‍ර තත්‍රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සතිආයතනෙ’’ති. එකාදසමං.

Nếu vị ấy mong muốn: ‘Mong rằng ta có thể trải nghiệm các loại thần thông đa dạng... (v.v.)... (sáu thắng trí cần được trình bày chi tiết)... do đoạn tận các lậu hoặc... (v.v.)... sau khi tự mình chứng ngộ, ta có thể an trú’, vị ấy đạt được khả năng chứng ngộ trong từng trường hợp ấy, khi có cơ sở (cho sự chứng ngộ). Kinh thứ mười một.

ලොණකපල්ලවග්ගො පඤ්චමො.

Phẩm Loṇakapalla, thứ năm.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm tắt của phẩm ấy:

අච්චායිකං පවිවෙකං, සරදො පරිසා තයො;

ආජානීයා පොත්ථකො ච, ලොණං ධොවති නිමිත්තානීති.

Accāyika, Paviveka, Sarada, ba Parisā; ba Ājānīya, Potthaka, Loṇa, Dhovati, và Nimittāni.

දුතියො පණ්ණාසකො සමත්තො.

Năm mươi kinh thứ hai đã hoàn tất.

3. තතියපණ්ණාසකං

3. Năm Mươi Kinh Thứ Ba

(11) 1. සම්බොධවග්ගො

(11) 1. Phẩm Giác Ngộ

1. පුබ්බෙවසම්බොධසුත්තං

1. Kinh Trước Khi Giác Ngộ

104. ‘‘පුබ්බෙව [Pg.261] මෙ, භික්ඛවෙ, සම්බොධා අනභිසම්බුද්ධස්ස බොධිසත්තස්සෙව සතො එතදහොසි – ‘කො නු ඛො ලොකෙ අස්සාදො, කො ආදීනවො, කිං නිස්සරණ’න්ති? තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, එතදහොසි – ‘යං ඛො ලොකං පටිච්ච උප්පජ්ජති සුඛං සොමනස්සං, අයං ලොකෙ අස්සාදො. යං ලොකො අනිච්චො දුක්ඛො විපරිණාමධම්මො, අයං ලොකෙ ආදීනවො. යො ලොකෙ ඡන්දරාගවිනයො ඡන්දරාගප්පහානං, ඉදං ලොකෙ නිස්සරණ’න්ති. යාවකීවඤ්චාහං, භික්ඛවෙ, එවං ලොකස්ස අස්සාදඤ්ච අස්සාදතො ආදීනවඤ්ච ආදීනවතො නිස්සරණඤ්ච නිස්සරණතො යථාභූතං නාබ්භඤ්ඤාසිං, නෙව තාවාහං, භික්ඛවෙ, සදෙවකෙ ලොකෙ සමාරකෙ සබ්‍රහ්මකෙ සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය ‘අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුද්ධො’ති පච්චඤ්ඤාසිං. යතො ච ඛ්වාහං, භික්ඛවෙ, එවං ලොකස්ස අස්සාදඤ්ච අස්සාදතො ආදීනවඤ්ච ආදීනවතො නිස්සරණඤ්ච නිස්සරණතො යථාභූතං අබ්භඤ්ඤාසිං, අථාහං, භික්ඛවෙ, සදෙවකෙ ලොකෙ සමාරකෙ සබ්‍රහ්මකෙ සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය ‘අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුද්ධො’ති පච්චඤ්ඤාසිං. ඤාණඤ්ච පන මෙ දස්සනං උදපාදි – ‘අකුප්පා මෙ විමුත්ති, අයමන්තිමා ජාති, නත්ථි දානි පුනබ්භවො’’’ති. පඨමං.

104. Này các Tỳ khưu, trước khi giác ngộ, khi Ta còn là Bồ Tát chưa giác ngộ, Ta đã suy nghĩ thế này: ‘Vị ngọt của thế gian là gì, sự nguy hiểm là gì, lối thoát là gì?’ Này các Tỳ khưu, rồi Ta lại suy nghĩ thế này: ‘Bất cứ lạc và hỷ nào phát sinh duyên vào thế gian, đó là vị ngọt của thế gian. Thế gian là vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, đó là sự nguy hiểm của thế gian. Sự điều phục và đoạn trừ tham dục trong thế gian, đó là lối thoát khỏi thế gian.’ Này các Tỳ khưu, cho đến khi nào Ta chưa thực sự liễu tri như thật về vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hiểm là sự nguy hiểm, và lối thoát là lối thoát, thì này các Tỳ khưu, khi ấy Ta chưa tuyên bố đã chứng đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Giác trong thế giới này cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, cùng với chúng Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người. Và này các Tỳ khưu, khi nào Ta đã thực sự liễu tri như thật về vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hiểm là sự nguy hiểm, và lối thoát là lối thoát, thì này các Tỳ khưu, khi ấy Ta mới tuyên bố đã chứng đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Giác trong thế giới này cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, cùng với chúng Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người. Tri và kiến khởi lên nơi Ta: ‘Tâm giải thoát của Ta là bất động. Đây là đời sống cuối cùng. Nay không còn tái sinh nữa.’ Kinh thứ nhất.

2. පඨමඅස්සාදසුත්තං

2. Kinh Vị Ngọt (thứ nhất)

105. ‘‘ලොකස්සාහං, භික්ඛවෙ, අස්සාදපරියෙසනං අචරිං. යො ලොකෙ අස්සාදො තදජ්ඣගමං. යාවතකො ලොකෙ අස්සාදො, පඤ්ඤාය මෙ සො සුදිට්ඨො. ලොකස්සාහං, භික්ඛවෙ, ආදීනවපරියෙසනං අචරිං[Pg.262]. යො ලොකෙ ආදීනවො තදජ්ඣගමං. යාවතකො ලොකෙ ආදීනවො, පඤ්ඤාය මෙ සො සුදිට්ඨො. ලොකස්සාහං, භික්ඛවෙ, නිස්සරණපරියෙසනං අචරිං. යං ලොකෙ නිස්සරණං තදජ්ඣගමං. යාවතකං ලොකෙ නිස්සරණං, පඤ්ඤාය මෙ තං සුදිට්ඨං. යාවකීවඤ්චාහං, භික්ඛවෙ, ලොකස්ස අස්සාදඤ්ච අස්සාදතො ආදීනවඤ්ච ආදීනවතො නිස්සරණඤ්ච නිස්සරණතො යථාභූතං නාබ්භඤ්ඤාසිං, නෙව තාවාහං, භික්ඛවෙ, සදෙවකෙ ලොකෙ සමාරකෙ සබ්‍රහ්මකෙ සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය ‘අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුද්ධො’ති පච්චඤ්ඤාසිං. යතො ච ඛ්වාහං, භික්ඛවෙ, ලොකස්ස අස්සාදඤ්ච අස්සාදතො ආදීනවඤ්ච ආදීනවතො නිස්සරණඤ්ච නිස්සරණතො යථාභූතං අබ්භඤ්ඤාසිං, අථාහං, භික්ඛවෙ, සදෙවකෙ ලොකෙ සමාරකෙ සබ්‍රහ්මකෙ සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය ‘අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුද්ධො’ති පච්චඤ්ඤාසිං. ඤාණඤ්ච පන මෙ දස්සනං උදපාදි – ‘අකුප්පා මෙ විමුත්ති, අයමන්තිමා ජාති, නත්ථි දානි පුනබ්භවො’’’ති. දුතියං.

105. “Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm vị ngọt của thế gian. Vị ngọt nào có ở thế gian, Ta đã chứng ngộ điều ấy. Bất cứ vị ngọt nào có ở thế gian, điều ấy đã được Ta khéo thấy bằng trí tuệ. Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm sự nguy hại của thế gian. Sự nguy hại nào có ở thế gian, Ta đã chứng ngộ điều ấy. Bất cứ sự nguy hại nào có ở thế gian, điều ấy đã được Ta khéo thấy bằng trí tuệ. Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm sự xuất ly khỏi thế gian. Sự xuất ly nào có ở thế gian, Ta đã chứng ngộ điều ấy. Bất cứ sự xuất ly nào có ở thế gian, điều ấy đã được Ta khéo thấy bằng trí tuệ. Này các Tỳ khưu, cho đến khi nào Ta chưa thật sự thắng tri vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, và sự xuất ly là sự xuất ly đúng theo thực tánh, thì này các Tỳ khưu, cho đến khi ấy, Ta đã không tuyên bố rằng Ta đã giác ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác trong thế gian cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, trong chúng sanh cùng với Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người. Và này các Tỳ khưu, kể từ khi Ta đã thật sự thắng tri vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, và sự xuất ly là sự xuất ly đúng theo thực tánh, bấy giờ, này các Tỳ khưu, Ta đã tuyên bố rằng Ta đã giác ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác trong thế gian cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, trong chúng sanh cùng với Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người. Và tri kiến đã khởi lên nơi Ta: ‘Tâm giải thoát của Ta là bất động. Đây là kiếp sống cuối cùng. Nay không còn tái sanh nữa.’”

3. දුතියඅස්සාදසුත්තං

3. Kinh Vị Ngọt (thứ hai)

106. ‘‘නො චෙදං, භික්ඛවෙ, ලොකෙ අස්සාදො අභවිස්ස, නයිදං සත්තා ලොකෙ සාරජ්ජෙය්‍යුං. යස්මා ච ඛො, භික්ඛවෙ, අත්ථි ලොකෙ අස්සාදො, තස්මා සත්තා ලොකෙ සාරජ්ජන්ති. නො චෙදං, භික්ඛවෙ, ලොකෙ ආදීනවො අභවිස්ස, නයිදං සත්තා ලොකෙ නිබ්බින්දෙය්‍යුං. යස්මා ච ඛො, භික්ඛවෙ, අත්ථි ලොකෙ ආදීනවො, තස්මා සත්තා ලොකෙ නිබ්බින්දන්ති. නො චෙදං, භික්ඛවෙ, ලොකෙ නිස්සරණං අභවිස්ස, නයිදං සත්තා ලොකම්හා නිස්සරෙය්‍යුං. යස්මා ච ඛො, භික්ඛවෙ, අත්ථි ලොකෙ නිස්සරණං, තස්මා සත්තා ලොකම්හා නිස්සරන්ති. යාවකීවඤ්ච, භික්ඛවෙ, සත්තා ලොකස්ස අස්සාදඤ්ච අස්සාදතො ආදීනවඤ්ච ආදීනවතො නිස්සරණඤ්ච නිස්සරණතො යථාභූතං නාබ්භඤ්ඤාසුං, නෙව තාව, භික්ඛවෙ, සත්තා සදෙවකා ලොකා සමාරකා සබ්‍රහ්මකා සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය නිස්සටා විසංයුත්තා විප්පමුත්තා විමරියාදීකතෙන චෙතසා විහරිංසු. යතො ච ඛො, භික්ඛවෙ, සත්තා ලොකස්ස [Pg.263] අස්සාදඤ්ච අස්සාදතො ආදීනවඤ්ච ආදීනවතො නිස්සරණඤ්ච නිස්සරණතො යථාභූතං අබ්භඤ්ඤාසුං, අථ, භික්ඛවෙ, සත්තා සදෙවකා ලොකා සමාරකා සබ්‍රහ්මකා සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය නිස්සටා විසංයුත්තා විප්පමුත්තා විමරියාදීකතෙන චෙතසා විහරන්තී’’ති. තතියං.

106. “Này các Tỳ khưu, nếu ở thế gian này không có vị ngọt, các chúng sanh này đã không tham đắm ở thế gian. Và này các Tỳ khưu, chính vì có vị ngọt ở thế gian, nên các chúng sanh tham đắm ở thế gian. Này các Tỳ khưu, nếu ở thế gian này không có sự nguy hại, các chúng sanh này đã không nhàm chán ở thế gian. Và này các Tỳ khưu, chính vì có sự nguy hại ở thế gian, nên các chúng sanh nhàm chán ở thế gian. Này các Tỳ khưu, nếu ở thế gian này không có sự xuất ly, các chúng sanh này đã không thể xuất ly khỏi thế gian. Và này các Tỳ khưu, chính vì có sự xuất ly ở thế gian, nên các chúng sanh xuất ly khỏi thế gian. Này các Tỳ khưu, cho đến khi nào các chúng sanh chưa thật sự thắng tri vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, và sự xuất ly là sự xuất ly đúng theo thực tánh, thì này các Tỳ khưu, cho đến khi ấy, các chúng sanh đã không thoát khỏi, không tách rời, không giải thoát khỏi thế gian cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, khỏi chúng sanh cùng với Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, và đã không an trú với tâm không bị giới hạn. Và này các Tỳ khưu, kể từ khi các chúng sanh đã thật sự thắng tri vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, và sự xuất ly là sự xuất ly đúng theo thực tánh, bấy giờ, này các Tỳ khưu, các chúng sanh đã thoát khỏi, đã tách rời, đã giải thoát khỏi thế gian cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, khỏi chúng sanh cùng với Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, và an trú với tâm không bị giới hạn.”

4. සමණබ්‍රාහ්මණසුත්තං

4. Kinh Sa-môn và Bà-la-môn

107. ‘‘යෙ කෙචි, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා ලොකස්ස අස්සාදඤ්ච අස්සාදතො ආදීනවඤ්ච ආදීනවතො නිස්සරණඤ්ච නිස්සරණතො යථාභූතං නප්පජානන්ති, න මෙ තෙ, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා සමණෙසු වා සමණසම්මතා බ්‍රාහ්මණෙසු වා බ්‍රාහ්මණසම්මතා, න ච පන තෙ ආයස්මන්තො සාමඤ්ඤත්ථං වා බ්‍රහ්මඤ්ඤත්ථං වා දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරන්ති. යෙ ච ඛො කෙචි, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා ලොකස්ස අස්සාදඤ්ච අස්සාදතො ආදීනවඤ්ච ආදීනවතො නිස්සරණඤ්ච නිස්සරණතො යථාභූතං පජානන්ති, තෙ ඛො, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා සමණෙසු වා සමණසම්මතා බ්‍රාහ්මණෙසු වා බ්‍රාහ්මණසම්මතා, තෙ ච පනායස්මන්තො සාමඤ්ඤත්ථඤ්ච බ්‍රහ්මඤ්ඤත්ථඤ්ච දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරන්තී’’ති. චතුත්ථං.

107. “Này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào không như thật tuệ tri vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, và sự xuất ly là sự xuất ly, thì này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy không được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, hay không được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn. Và những vị tôn giả ấy đã không tự mình thắng tri, chứng ngộ, và thành tựu mục đích của Sa-môn hạnh hay mục đích của Phạm hạnh ngay trong hiện tại mà an trú. Và này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào như thật tuệ tri vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, và sự xuất ly là sự xuất ly, thì này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, và được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn. Và những vị tôn giả ấy đã tự mình thắng tri, chứng ngộ, và thành tựu mục đích của Sa-môn hạnh và mục đích của Phạm hạnh ngay trong hiện tại mà an trú.”

5. රුණ්ණසුත්තං

5. Kinh Tiếng Khóc

108. ‘‘රුණ්ණමිදං, භික්ඛවෙ, අරියස්ස විනයෙ යදිදං ගීතං. උම්මත්තකමිදං, භික්ඛවෙ, අරියස්ස විනයෙ යදිදං නච්චං. කොමාරකමිදං, භික්ඛවෙ, අරියස්ස විනයෙ යදිදං අතිවෙලං දන්තවිදංසකහසිතං. තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, සෙතුඝාතො ගීතෙ, සෙතුඝාතො නච්චෙ, අලං වො ධම්මප්පමොදිතානං සතං සිතං සිතමත්තායා’’ති. පඤ්චමං.

108. “Này các Tỳ khưu, trong giới luật của bậc Thánh, cái gọi là ca hát chính là tiếng khóc. Này các Tỳ khưu, trong giới luật của bậc Thánh, cái gọi là nhảy múa chính là sự điên cuồng. Này các Tỳ khưu, trong giới luật của bậc Thánh, cái gọi là cười quá mức đến độ hở răng chính là sự non nớt. Vì vậy, này các Tỳ khưu, hãy đoạn tuyệt đối với ca hát, hãy đoạn tuyệt đối với nhảy múa. Đối với các ngươi là những bậc hiền thiện, hoan hỷ trong Giáo Pháp, chỉ cần mỉm cười là đủ rồi.”

6. අතිත්තිසුත්තං

6. Kinh Không Thỏa Mãn

109. ‘‘තිණ්ණං, භික්ඛවෙ, පටිසෙවනාය නත්ථි තිත්ති. කතමෙසං තිණ්ණං? සොප්පස්ස, භික්ඛවෙ, පටිසෙවනාය නත්ථි තිත්ති. සුරාමෙරයපානස්ස, භික්ඛවෙ, පටිසෙවනාය [Pg.264] නත්ථි තිත්ති. මෙථුනධම්මසමාපත්තියා, භික්ඛවෙ, පටිසෙවනාය නත්ථි තිත්ති. ඉමෙසං, භික්ඛවෙ, තිණ්ණං පටිසෙවනාය නත්ථි තිත්තී’’ති. ඡට්ඨං.

109. “Này các Tỳ khưu, có ba việc này, khi thực hành thì không có sự thỏa mãn. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, khi thực hành việc ngủ nghỉ thì không có sự thỏa mãn. Này các Tỳ khưu, khi thực hành việc uống rượu và các chất say thì không có sự thỏa mãn. Này các Tỳ khưu, khi thực hành việc giao hợp thì không có sự thỏa mãn. Này các Tỳ khưu, có ba việc này, khi thực hành thì không có sự thỏa mãn.”

7. අරක්ඛිතසුත්තං

7. Kinh Không Hộ Trì

110. අථ ඛො අනාථපිණ්ඩිකො ගහපති යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො අනාථපිණ්ඩිකං ගහපතිං භගවා එතදවොච – ‘‘චිත්තෙ, ගහපති, අරක්ඛිතෙ කායකම්මම්පි අරක්ඛිතං හොති, වචීකම්මම්පි අරක්ඛිතං හොති, මනොකම්මම්පි අරක්ඛිතං හොති. තස්ස අරක්ඛිතකායකම්මන්තස්ස අරක්ඛිතවචීකම්මන්තස්ස අරක්ඛිතමනොකම්මන්තස්ස කායකම්මම්පි අවස්සුතං හොති, වචීකම්මම්පි අවස්සුතං හොති, මනොකම්මම්පි අවස්සුතං හොති. තස්ස අවස්සුතකායකම්මන්තස්ස අවස්සුතවචීකම්මන්තස්ස අවස්සුතමනොකම්මන්තස්ස කායකම්මම්පි පූතිකං හොති, වචීකම්මම්පි පූතිකං හොති, මනොකම්මම්පි පූතිකං හොති. තස්ස පූතිකායකම්මන්තස්ස පූතිවචීකම්මන්තස්ස පූතිමනොකම්මන්තස්ස න භද්දකං මරණං හොති, න භද්දිකා කාලඞ්කිරියා.

110. Rồi gia chủ Anāthapiṇḍika đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với gia chủ Anāthapiṇḍika đang ngồi một bên: – Này gia chủ, khi tâm không được phòng hộ, thân nghiệp cũng không được phòng hộ, khẩu nghiệp cũng không được phòng hộ, ý nghiệp cũng không được phòng hộ. Đối với người có thân nghiệp không được phòng hộ, khẩu nghiệp không được phòng hộ, ý nghiệp không được phòng hộ thì thân nghiệp cũng bị thấm ướt, khẩu nghiệp cũng bị thấm ướt, ý nghiệp cũng bị thấm ướt. Đối với người có thân nghiệp bị thấm ướt, khẩu nghiệp bị thấm ướt, ý nghiệp bị thấm ướt thì thân nghiệp cũng bị hôi thối, khẩu nghiệp cũng bị hôi thối, ý nghiệp cũng bị hôi thối. Đối với người có thân nghiệp hôi thối, khẩu nghiệp hôi thối, ý nghiệp hôi thối thì cái chết không được tốt đẹp, sự qua đời không được tốt đẹp.

‘‘සෙය්‍යථාපි, ගහපති, කූටාගාරෙ දුච්ඡන්නෙ කූටම්පි අරක්ඛිතං හොති, ගොපානසියොපි අරක්ඛිතා හොන්ති, භිත්තිපි අරක්ඛිතා හොති; කූටම්පි අවස්සුතං හොති, ගොපානසියොපි අවස්සුතා හොන්ති, භිත්තිපි අවස්සුතා හොති; කූටම්පි පූතිකං හොති, ගොපානසියොපි පූතිකා හොන්ති, භිත්තිපි පූතිකා හොති.

– Ví như, này gia chủ, trong một ngôi nhà có nóc nhọn được lợp vụng về, nóc nhọn cũng không được che chở, các kèo nhà cũng không được che chở, vách tường cũng không được che chở; nóc nhọn cũng bị thấm ướt, các kèo nhà cũng bị thấm ướt, vách tường cũng bị thấm ướt; nóc nhọn cũng bị mục nát, các kèo nhà cũng bị mục nát, vách tường cũng bị mục nát.

‘‘එවමෙවං ඛො, ගහපති, චිත්තෙ අරක්ඛිතෙ කායකම්මම්පි අරක්ඛිතං හොති, වචීකම්මම්පි අරක්ඛිතං හොති, මනොකම්මම්පි අරක්ඛිතං හොති. තස්ස අරක්ඛිතකායකම්මන්තස්ස අරක්ඛිතවචීකම්මන්තස්ස අරක්ඛිතමනොකම්මන්තස්ස කායකම්මම්පි අවස්සුතං හොති, වචීකම්මම්පි අවස්සුතං හොති, මනොකම්මම්පි අවස්සුතං හොති. තස්ස අවස්සුතකායකම්මන්තස්ස අවස්සුතවචීකම්මන්තස්ස අවස්සුතමනොකම්මන්තස්ස කායකම්මම්පි පූතිකං හොති, වචීකම්මම්පි පූතිකං හොති, මනොකම්මම්පි පූතිකං හොති. තස්ස පූතිකායකම්මන්තස්ස පූතිවචීකම්මන්තස්ස පූතිමනොකම්මන්තස්ස න භද්දකං මරණං හොති, න භද්දිකා කාලඞ්කිරියා.

– Cũng thế ấy, này gia chủ, khi tâm không được phòng hộ, thân nghiệp cũng không được phòng hộ, khẩu nghiệp cũng không được phòng hộ, ý nghiệp cũng không được phòng hộ. Đối với người có thân nghiệp không được phòng hộ, khẩu nghiệp không được phòng hộ, ý nghiệp không được phòng hộ thì thân nghiệp cũng bị thấm ướt, khẩu nghiệp cũng bị thấm ướt, ý nghiệp cũng bị thấm ướt. Đối với người có thân nghiệp bị thấm ướt, khẩu nghiệp bị thấm ướt, ý nghiệp bị thấm ướt thì thân nghiệp cũng bị hôi thối, khẩu nghiệp cũng bị hôi thối, ý nghiệp cũng bị hôi thối. Đối với người có thân nghiệp hôi thối, khẩu nghiệp hôi thối, ý nghiệp hôi thối thì cái chết không được tốt đẹp, sự qua đời không được tốt đẹp.

‘‘චිත්තෙ[Pg.265], ගහපති, රක්ඛිතෙ කායකම්මම්පි රක්ඛිතං හොති, වචීකම්මම්පි රක්ඛිතං හොති, මනොකම්මම්පි රක්ඛිතං හොති. තස්ස රක්ඛිතකායකම්මන්තස්ස රක්ඛිතවචීකම්මන්තස්ස රක්ඛිතමනොකම්මන්තස්ස කායකම්මම්පි අනවස්සුතං හොති, වචීකම්මම්පි අනවස්සුතං හොති, මනොකම්මම්පි අනවස්සුතං හොති. තස්ස අනවස්සුතකායකම්මන්තස්ස අනවස්සුතවචීකම්මන්තස්ස අනවස්සුතමනොකම්මන්තස්ස කායකම්මම්පි අපූතිකං හොති, වචීකම්මම්පි අපූතිකං හොති, මනොකම්මම්පි අපූතිකං හොති. තස්ස අපූතිකායකම්මන්තස්ස අපූතිවචීකම්මන්තස්ස අපූතිමනොකම්මන්තස්ස භද්දකං මරණං හොති, භද්දිකා කාලඞ්කිරියා.

– Này gia chủ, khi tâm được phòng hộ, thân nghiệp cũng được phòng hộ, khẩu nghiệp cũng được phòng hộ, ý nghiệp cũng được phòng hộ. Đối với người có thân nghiệp được phòng hộ, khẩu nghiệp được phòng hộ, ý nghiệp được phòng hộ thì thân nghiệp cũng không bị thấm ướt, khẩu nghiệp cũng không bị thấm ướt, ý nghiệp cũng không bị thấm ướt. Đối với người có thân nghiệp không bị thấm ướt, khẩu nghiệp không bị thấm ướt, ý nghiệp không bị thấm ướt thì thân nghiệp cũng không bị hôi thối, khẩu nghiệp cũng không bị hôi thối, ý nghiệp cũng không bị hôi thối. Đối với người có thân nghiệp không hôi thối, khẩu nghiệp không hôi thối, ý nghiệp không hôi thối thì cái chết được tốt đẹp, sự qua đời được tốt đẹp.

‘‘සෙය්‍යථාපි, ගහපති, කූටාගාරෙ සුච්ඡන්නෙ කූටම්පි රක්ඛිතං හොති, ගොපානසියොපි රක්ඛිතා හොන්ති, භිත්තිපි රක්ඛිතා හොති; කූටම්පි අනවස්සුතං හොති, ගොපානසියොපි අනවස්සුතා හොන්ති, භිත්තිපි අනවස්සුතා හොති; කූටම්පි අපූතිකං හොති, ගොපානසියොපි අපූතිකා හොන්ති, භිත්තිපි අපූතිකා හොති.

– Ví như, này gia chủ, trong một ngôi nhà có nóc nhọn được lợp khéo léo, nóc nhọn cũng được che chở, các kèo nhà cũng được che chở, vách tường cũng được che chở; nóc nhọn cũng không bị thấm ướt, các kèo nhà cũng không bị thấm ướt, vách tường cũng không bị thấm ướt; nóc nhọn cũng không bị mục nát, các kèo nhà cũng không bị mục nát, vách tường cũng không bị mục nát.

එවමෙවං ඛො, ගහපති, චිත්තෙ රක්ඛිතෙ කායකම්මම්පි රක්ඛිතං හොති, වචීකම්මම්පි රක්ඛිතං හොති, මනොකම්මම්පි රක්ඛිතං හොති. තස්ස රක්ඛිතකායකම්මන්තස්ස රක්ඛිතවචීකම්මන්තස්ස රක්ඛිතමනොකම්මන්තස්ස කායකම්මම්පි අනවස්සුතං හොති, වචීකම්මම්පි අනවස්සුතං හොති, මනොකම්මම්පි අනවස්සුතං හොති. තස්ස අනවස්සුතකායකම්මන්තස්ස අනවස්සුතවචීකම්මන්තස්ස අනවස්සුතමනොකම්මන්තස්ස කායකම්මම්පි අපූතිකං හොති, වචීකම්මම්පි අපූතිකං හොති, මනොකම්මම්පි අපූතිකං හොති. තස්ස අපූතිකායකම්මන්තස්ස අපූතිවචීකම්මන්තස්ස අපූතිමනොකම්මන්තස්ස භද්දකං මරණං හොති, භද්දිකා කාලඞ්කිරියා’’ති. සත්තමං.

Cũng thế ấy, này gia chủ, khi tâm được phòng hộ, thân nghiệp cũng được phòng hộ, khẩu nghiệp cũng được phòng hộ, ý nghiệp cũng được phòng hộ. Đối với người có thân nghiệp được phòng hộ, khẩu nghiệp được phòng hộ, ý nghiệp được phòng hộ thì thân nghiệp cũng không bị thấm ướt, khẩu nghiệp cũng không bị thấm ướt, ý nghiệp cũng không bị thấm ướt. Đối với người có thân nghiệp không bị thấm ướt, khẩu nghiệp không bị thấm ướt, ý nghiệp không bị thấm ướt thì thân nghiệp cũng không bị hôi thối, khẩu nghiệp cũng không bị hôi thối, ý nghiệp cũng không bị hôi thối. Đối với người có thân nghiệp không hôi thối, khẩu nghiệp không hôi thối, ý nghiệp không hôi thối thì cái chết được tốt đẹp, sự qua đời được tốt đẹp. (Kinh) thứ bảy.

8. බ්‍යාපන්නසුත්තං

8. Kinh Byāpanna (Hư Hỏng)

111. එකමන්තං නිසින්නං ඛො අනාථපිණ්ඩිකං ගහපතිං භගවා එතදවොච – ‘‘චිත්තෙ, ගහපති, බ්‍යාපන්නෙ කායකම්මම්පි බ්‍යාපන්නං හොති, වචීකම්මම්පි බ්‍යාපන්නං හොති, මනොකම්මම්පි බ්‍යාපන්නං හොති. තස්ස බ්‍යාපන්නකායකම්මන්තස්ස බ්‍යාපන්නවචීකම්මන්තස්ස බ්‍යාපන්නමනොකම්මන්තස්ස න භද්දකං මරණං හොති, න භද්දිකා කාලඞ්කිරියා. සෙය්‍යථාපි, ගහපති, කූටාගාරෙ දුච්ඡන්නෙ කූටම්පි බ්‍යාපන්නං හොති, ගොපානසියොපි බ්‍යාපන්නා හොන්ති, භිත්තිපි බ්‍යාපන්නා [Pg.266] හොති; එවමෙවං ඛො, ගහපති, චිත්තෙ බ්‍යාපන්නෙ කායකම්මම්පි බ්‍යාපන්නං හොති, වචීකම්මම්පි බ්‍යාපන්නං හොති, මනොකම්මම්පි බ්‍යාපන්නං හොති. තස්ස බ්‍යාපන්නකායකම්මන්තස්ස බ්‍යාපන්නවචීකම්මන්තස්ස බ්‍යාපන්නමනොකම්මන්තස්ස න භද්දකං මරණං හොති, න භද්දිකා කාලඞ්කිරියා.

111. Thế Tôn nói với gia chủ Anāthapiṇḍika đang ngồi một bên: – Này gia chủ, khi tâm bị hư hỏng, thân nghiệp cũng bị hư hỏng, khẩu nghiệp cũng bị hư hỏng, ý nghiệp cũng bị hư hỏng. Đối với người có thân nghiệp bị hư hỏng, khẩu nghiệp bị hư hỏng, ý nghiệp bị hư hỏng thì cái chết không được tốt đẹp, sự qua đời không được tốt đẹp. Ví như, này gia chủ, trong một ngôi nhà có nóc nhọn được lợp vụng về, nóc nhọn cũng bị hư hỏng, các kèo nhà cũng bị hư hỏng, vách tường cũng bị hư hỏng; cũng thế ấy, này gia chủ, khi tâm bị hư hỏng, thân nghiệp cũng bị hư hỏng, khẩu nghiệp cũng bị hư hỏng, ý nghiệp cũng bị hư hỏng. Đối với người có thân nghiệp bị hư hỏng, khẩu nghiệp bị hư hỏng, ý nghiệp bị hư hỏng thì cái chết không được tốt đẹp, sự qua đời không được tốt đẹp.

‘‘චිත්තෙ, ගහපති, අබ්‍යාපන්නෙ කායකම්මම්පි අබ්‍යාපන්නං හොති, වචීකම්මම්පි අබ්‍යාපන්නං හොති, මනොකම්මම්පි අබ්‍යාපන්නං හොති. තස්ස අබ්‍යාපන්නකායකම්මන්තස්ස අබ්‍යාපන්නවචීකම්මන්තස්ස අබ්‍යාපන්නමනොකම්මන්තස්ස භද්දකං මරණං හොති, භද්දිකා කාලඞ්කිරියා. සෙය්‍යථාපි, ගහපති, කූටාගාරෙ සුච්ඡන්නෙ කූටම්පි අබ්‍යාපන්නං හොති, ගොපානසියොපි අබ්‍යාපන්නා හොන්ති, භිත්තිපි අබ්‍යාපන්නා හොති; එවමෙවං ඛො, ගහපති, චිත්තෙ අබ්‍යාපන්නෙ කායකම්මම්පි අබ්‍යාපන්නං හොති, වචීකම්මම්පි අබ්‍යාපන්නං හොති, මනොකම්මම්පි අබ්‍යාපන්නං හොති. තස්ස අබ්‍යාපන්නකායකම්මන්තස්ස…පෙ… අබ්‍යාපන්නමනොකම්මන්තස්ස භද්දකං මරණං හොති, භද්දිකා කාලඞ්කිරියා’’ති. අට්ඨමං.

“Này gia chủ, khi tâm không bị hư hoại thì thân nghiệp cũng không bị hư hoại, khẩu nghiệp cũng không bị hư hoại, ý nghiệp cũng không bị hư hoại. Đối với người có thân nghiệp không bị hư hoại, khẩu nghiệp không bị hư hoại, ý nghiệp không bị hư hoại thì cái chết là tốt đẹp, sự qua đời là tốt đẹp. Ví như, này gia chủ, ở ngôi nhà có nóc nhọn được lợp kỹ thì nóc nhọn cũng không bị hư hoại, các cây rui cũng không bị hư hoại, bức tường cũng không bị hư hoại; cũng vậy, này gia chủ, khi tâm không bị hư hoại thì thân nghiệp cũng không bị hư hoại, khẩu nghiệp cũng không bị hư hoại, ý nghiệp cũng không bị hư hoại. Đối với người có thân nghiệp không bị hư hoại... ... ý nghiệp không bị hư hoại thì cái chết là tốt đẹp, sự qua đời là tốt đẹp.” (Kinh) thứ tám.

9. පඨමනිදානසුත්තං

9. Kinh Nhân Duyên Thứ Nhất

112. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, නිදානානි කම්මානං සමුදයාය. කතමානි තීණි? ලොභො නිදානං කම්මානං සමුදයාය, දොසො නිදානං කම්මානං සමුදයාය, මොහො නිදානං කම්මානං සමුදයාය. යං, භික්ඛවෙ, ලොභපකතං කම්මං ලොභජං ලොභනිදානං ලොභසමුදයං, තං කම්මං අකුසලං තං කම්මං සාවජ්ජං තං කම්මං දුක්ඛවිපාකං, තං කම්මං කම්මසමුදයාය සංවත්තති, න තං කම්මං කම්මනිරොධාය සංවත්තති. යං, භික්ඛවෙ, දොසපකතං කම්මං දොසජං දොසනිදානං දොසසමුදයං, තං කම්මං අකුසලං තං කම්මං සාවජ්ජං තං කම්මං දුක්ඛවිපාකං, තං කම්මං කම්මසමුදයාය සංවත්තති, න තං කම්මං කම්මනිරොධාය සංවත්තති. යං, භික්ඛවෙ, මොහපකතං කම්මං මොහජං මොහනිදානං මොහසමුදයං, තං කම්මං අකුසලං තං කම්මං සාවජ්ජං තං කම්මං දුක්ඛවිපාකං, තං කම්මං කම්මසමුදයාය සංවත්තති, න තං කම්මං කම්මනිරොධාය සංවත්තති. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි නිදානානි කම්මානං සමුදයාය.

112. “Này các Tỳ khưu, có ba nhân duyên này cho sự phát sanh của các nghiệp. Thế nào là ba? Tham là nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp, sân là nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp, si là nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được thực hiện do tham, sanh từ tham, có tham làm nhân duyên, có tham làm nguồn gốc phát sanh, nghiệp ấy là bất thiện, nghiệp ấy là có tội lỗi, nghiệp ấy có quả khổ, nghiệp ấy dẫn đến sự phát sanh của nghiệp, nghiệp ấy không dẫn đến sự đoạn diệt của nghiệp. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được thực hiện do sân, sanh từ sân, có sân làm nhân duyên, có sân làm nguồn gốc phát sanh, nghiệp ấy là bất thiện, nghiệp ấy là có tội lỗi, nghiệp ấy có quả khổ, nghiệp ấy dẫn đến sự phát sanh của nghiệp, nghiệp ấy không dẫn đến sự đoạn diệt của nghiệp. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được thực hiện do si, sanh từ si, có si làm nhân duyên, có si làm nguồn gốc phát sanh, nghiệp ấy là bất thiện, nghiệp ấy là có tội lỗi, nghiệp ấy có quả khổ, nghiệp ấy dẫn đến sự phát sanh của nghiệp, nghiệp ấy không dẫn đến sự đoạn diệt của nghiệp. Này các Tỳ khưu, đây là ba nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp.”

‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, නිදානානි කම්මානං සමුදයාය. කතමානි තීණි? අලොභො නිදානං කම්මානං සමුදයාය, අදොසො නිදානං කම්මානං සමුදයාය, අමොහො නිදානං කම්මානං සමුදයාය. යං, භික්ඛවෙ, අලොභපකතං කම්මං අලොභජං අලොභනිදානං අලොභසමුදයං, තං [Pg.267] කම්මං කුසලං තං කම්මං අනවජ්ජං තං කම්මං සුඛවිපාකං, තං කම්මං කම්මනිරොධාය සංවත්තති, න තං කම්මං කම්මසමුදයාය සංවත්තති. යං, භික්ඛවෙ, අදොසපකතං කම්මං අදොසජං අදොසනිදානං අදොසසමුදයං, තං කම්මං කුසලං තං කම්මං අනවජ්ජං තං කම්මං සුඛවිපාකං, තං කම්මං කම්මනිරොධාය සංවත්තති, න තං කම්මං කම්මසමුදයාය සංවත්තති. යං, භික්ඛවෙ, අමොහපකතං කම්මං අමොහජං අමොහනිදානං අමොහසමුදයං, තං කම්මං කුසලං තං කම්මං අනවජ්ජං තං කම්මං සුඛවිපාකං, තං කම්මං කම්මනිරොධාය සංවත්තති, න තං කම්මං කම්මසමුදයාය සංවත්තති. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි නිදානානි කම්මානං සමුදයායා’’ති. නවමං.

“Này các Tỳ khưu, có ba nhân duyên này cho sự phát sanh của các nghiệp. Thế nào là ba? Vô tham là nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp, vô sân là nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp, vô si là nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được thực hiện do vô tham, sanh từ vô tham, có vô tham làm nhân duyên, có vô tham làm nguồn gốc phát sanh, nghiệp ấy là thiện, nghiệp ấy là không có tội lỗi, nghiệp ấy có quả vui, nghiệp ấy dẫn đến sự đoạn diệt của nghiệp, nghiệp ấy không dẫn đến sự phát sanh của nghiệp. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được thực hiện do vô sân, sanh từ vô sân, có vô sân làm nhân duyên, có vô sân làm nguồn gốc phát sanh, nghiệp ấy là thiện, nghiệp ấy là không có tội lỗi, nghiệp ấy có quả vui, nghiệp ấy dẫn đến sự đoạn diệt của nghiệp, nghiệp ấy không dẫn đến sự phát sanh của nghiệp. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được thực hiện do vô si, sanh từ vô si, có vô si làm nhân duyên, có vô si làm nguồn gốc phát sanh, nghiệp ấy là thiện, nghiệp ấy là không có tội lỗi, nghiệp ấy có quả vui, nghiệp ấy dẫn đến sự đoạn diệt của nghiệp, nghiệp ấy không dẫn đến sự phát sanh của nghiệp. Này các Tỳ khưu, đây là ba nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp.” (Kinh) thứ chín.

10. දුතියනිදානසුත්තං

10. Kinh Nhân Duyên Thứ Hai

113. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, නිදානානි කම්මානං සමුදයාය. කතමානි තීණි? අතීතෙ, භික්ඛවෙ, ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො ජායති; අනාගතෙ, භික්ඛවෙ, ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො ජායති; පච්චුප්පන්නෙ, භික්ඛවෙ, ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො ජායති. කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, අතීතෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො ජායති? අතීතෙ, භික්ඛවෙ, ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ චෙතසා අනුවිතක්කෙති අනුවිචාරෙති. තස්ස අතීතෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ චෙතසා අනුවිතක්කයතො අනුවිචාරයතො ඡන්දො ජායති. ඡන්දජාතො තෙහි ධම්මෙහි සංයුත්තො හොති. එතමහං, භික්ඛවෙ, සංයොජනං වදාමි යො චෙතසො සාරාගො. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, අතීතෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො ජායති.

113. “Này các Tỳ khưu, có ba nhân duyên này cho sự phát sanh của các nghiệp. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, do nương vào các pháp ở quá khứ là cơ sở của dục và tham, dục được sanh khởi; này các Tỳ khưu, do nương vào các pháp ở vị lai là cơ sở của dục và tham, dục được sanh khởi; này các Tỳ khưu, do nương vào các pháp ở hiện tại là cơ sở của dục và tham, dục được sanh khởi. Và này các Tỳ khưu, thế nào là do nương vào các pháp ở quá khứ là cơ sở của dục và tham, dục được sanh khởi? Này các Tỳ khưu, do nương vào các pháp ở quá khứ là cơ sở của dục và tham, vị ấy tầm cầu và tứ sát bằng tâm. Đối với vị ấy, do nương vào các pháp ở quá khứ là cơ sở của dục và tham mà tầm cầu và tứ sát bằng tâm, dục được sanh khởi. Khi dục đã sanh khởi, vị ấy bị trói buộc với các pháp ấy. Này các Tỳ khưu, Ta gọi sự tham ái mãnh liệt của tâm này là kiết sử. Này các Tỳ khưu, chính là như vậy, do nương vào các pháp ở quá khứ là cơ sở của dục và tham, dục được sanh khởi.”

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, අනාගතෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො ජායති? අනාගතෙ, භික්ඛවෙ, ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ චෙතසා අනුවිතක්කෙති අනුවිචාරෙති. තස්ස අනාගතෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ චෙතසා අනුවිතක්කයතො අනුවිචාරයතො ඡන්දො ජායති. ඡන්දජාතො තෙහි ධම්මෙහි සංයුත්තො හොති. එතමහං, භික්ඛවෙ, සංයොජනං වදාමි යො චෙතසො සාරාගො. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, අනාගතෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො ජායති.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là do nương vào các pháp ở vị lai là cơ sở của dục và tham, dục được sanh khởi? Này các Tỳ khưu, do nương vào các pháp ở vị lai là cơ sở của dục và tham, vị ấy tầm cầu và tứ sát bằng tâm. Đối với vị ấy, do nương vào các pháp ở vị lai là cơ sở của dục và tham mà tầm cầu và tứ sát bằng tâm, dục được sanh khởi. Khi dục đã sanh khởi, vị ấy bị trói buộc với các pháp ấy. Này các Tỳ khưu, Ta gọi sự tham ái mãnh liệt của tâm này là kiết sử. Này các Tỳ khưu, chính là như vậy, do nương vào các pháp ở vị lai là cơ sở của dục và tham, dục được sanh khởi.”

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පච්චුප්පන්නෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො ජායති? පච්චුප්පන්නෙ, භික්ඛවෙ, ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ චෙතසා අනුවිතක්කෙති [Pg.268] අනුවිචාරෙති. තස්ස පච්චුප්පන්නෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ චෙතසා අනුවිතක්කයතො අනුවිචාරයතො ඡන්දො ජායති. ඡන්දජාතො තෙහි ධම්මෙහි සංයුත්තො හොති. එතමහං, භික්ඛවෙ, සංයොජනං වදාමි යො චෙතසො සාරාගො. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, පච්චුප්පන්නෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො ජායති. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි නිදානානි කම්මානං සමුදයාය.

“Này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, dục ái sanh khởi như thế nào? Này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, vị ấy suy tầm, tư sát bằng tâm. Đối với vị ấy, do duyên vào các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, do suy tầm, tư sát bằng tâm, dục ái sanh khởi. Khi dục ái đã sanh, vị ấy bị trói buộc bởi các pháp ấy. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng sự tham ái của tâm chính là kiết sử. Này các Tỳ khưu, chính do như vậy, do duyên vào các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, dục ái sanh khởi. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba nguyên nhân cho sự sanh khởi của các nghiệp.”

‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, නිදානානි කම්මානං සමුදයාය. කතමානි තීණි? අතීතෙ, භික්ඛවෙ, ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො න ජායති; අනාගතෙ භික්ඛවෙ, ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො න ජායති; පච්චුප්පන්නෙ, භික්ඛවෙ, ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො න ජායති. කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, අතීතෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො න ජායති? අතීතානං, භික්ඛවෙ, ඡන්දරාගට්ඨානියානං ධම්මානං ආයතිං විපාකං පජානාති. ආයතිං විපාකං විදිත්වා තදභිනිවත්තෙති. තදභිනිවත්තෙත්වා චෙතසා අභිනිවිජ්ඣිත්වා පඤ්ඤාය අතිවිජ්ඣ පස්සති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, අතීතෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො න ජායති.

“Này các Tỳ khưu, có ba nguyên nhân này cho sự sanh khởi của các nghiệp. Những gì là ba? Này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở quá khứ là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi; này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở vị lai là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi; này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi. Và này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở quá khứ là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi như thế nào? Này các Tỳ khưu, vị ấy biết rõ quả dị thục trong tương lai của các pháp ở quá khứ là nền tảng của dục tham. Sau khi biết rõ quả dị thục trong tương lai, vị ấy loại trừ nó. Sau khi đã loại trừ nó, sau khi đã thâm nhập bằng tâm, vị ấy thấy bằng cách thấu suốt với trí tuệ. Này các Tỳ khưu, chính do như vậy, do duyên vào các pháp ở quá khứ là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi.”

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, අනාගතෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො න ජායති? අනාගතානං, භික්ඛවෙ, ඡන්දරාගට්ඨානියානං ධම්මානං ආයතිං විපාකං පජානාති. ආයතිං විපාකං විදිත්වා තදභිනිවත්තෙති. තදභිනිවත්තෙත්වා චෙතසා අභිනිවිජ්ඣිත්වා පඤ්ඤාය අතිවිජ්ඣ පස්සති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, අනාගතෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො න ජායති.

“Và này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở vị lai là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi như thế nào? Này các Tỳ khưu, vị ấy biết rõ quả dị thục trong tương lai của các pháp ở vị lai là nền tảng của dục tham. Sau khi biết rõ quả dị thục trong tương lai, vị ấy loại trừ nó. Sau khi đã loại trừ nó, sau khi đã thâm nhập bằng tâm, vị ấy thấy bằng cách thấu suốt với trí tuệ. Này các Tỳ khưu, chính do như vậy, do duyên vào các pháp ở vị lai là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi.”

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පච්චුප්පන්නෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො න ජායති? පච්චුප්පන්නානං, භික්ඛවෙ, ඡන්දරාගට්ඨානියානං ධම්මානං ආයතිං විපාකං පජානාති, ආයතිං විපාකං විදිත්වා තදභිනිවත්තෙති, තදභිනිවත්තෙත්වා චෙතසා අභිනිවිජ්ඣිත්වා පඤ්ඤාය අතිවිජ්ඣ පස්සති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, පච්චුප්පන්නෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො න ජායති. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි නිදානානි කම්මානං සමුදයායා’’ති. දසමං.

“Và này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi như thế nào? Này các Tỳ khưu, vị ấy biết rõ quả dị thục trong tương lai của các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, sau khi biết rõ quả dị thục trong tương lai, vị ấy loại trừ nó, sau khi đã loại trừ nó, sau khi đã thâm nhập bằng tâm, vị ấy thấy bằng cách thấu suốt với trí tuệ. Này các Tỳ khưu, chính do như vậy, do duyên vào các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba nguyên nhân cho sự đoạn tận của các nghiệp.” (Kinh) thứ mười.

සම්බොධවග්ගො පඨමො.

Phẩm Giác Ngộ, thứ nhất.

තස්සුද්දානං –

Phần Tóm Lược:

පුබ්බෙව [Pg.269] දුවෙ අස්සාදා, සමණො රුණ්ණපඤ්චමං;

අතිත්ති ද්වෙ ච වුත්තානි, නිදානානි අපරෙ දුවෙති.

Trước tiên, hai Vị Ngọt, Sa Môn, thứ năm là Khóc Lóc; Không Thỏa Mãn, hai kinh được thuyết giảng, và hai kinh Nguyên Nhân khác.

(12) 2. ආපායිකවග්ගො

(12) 2. Phẩm Cõi Dữ

1. ආපායිකසුත්තං

1. Kinh Cõi Dữ

114. ‘‘තයොමෙ, භික්ඛවෙ, ආපායිකා නෙරයිකා ඉදමප්පහාය. කතමෙ තයො? යො ච අබ්‍රහ්මචාරී බ්‍රහ්මචාරිපටිඤ්ඤො, යො ච සුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං චරන්තං අමූලකෙන අබ්‍රහ්මචරියෙන අනුද්ධංසෙති, යො චායං එවංවාදී එවංදිට්ඨි – ‘නත්ථි කාමෙසු දොසො’ති, සො තාය කාමෙසු පාතබ්‍යතං ආපජ්ජති. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො ආපායිකා නෙරයිකා ඉදමප්පහායා’’ති. පඨමං.

114. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này, do không từ bỏ điều này, nên phải sanh vào cõi dữ, vào địa ngục. Những gì là ba? Người không sống phạm hạnh nhưng tự nhận là người sống phạm hạnh; người dùng sự không phạm hạnh không có căn cứ để vu khống người đang sống đời phạm hạnh thanh tịnh; và người có lời nói và quan điểm như sau: ‘Không có tội lỗi trong các dục,’ và do vậy, vị ấy đi đến chỗ tham gia vào các dục. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba hạng người, do không từ bỏ điều này, nên phải sanh vào cõi dữ, vào địa ngục.” (Kinh) thứ nhất.

2. දුල්ලභසුත්තං

2. Kinh Khó Gặp

115. ‘‘තිණ්ණං, භික්ඛවෙ, පාතුභාවො දුල්ලභො ලොකස්මිං. කතමෙසං තිණ්ණං? තථාගතස්ස, භික්ඛවෙ, අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස පාතුභාවො දුල්ලභො ලොකස්මිං, තථාගතප්පවෙදිතස්ස ධම්මවිනයස්ස දෙසෙතා පුග්ගලො දුල්ලභො ලොකස්මිං, කතඤ්ඤූ කතවෙදී පුග්ගලො දුල්ලභො ලොකස්මිං. ඉමෙසං ඛො, භික්ඛවෙ, තිණ්ණං පාතුභාවො දුල්ලභො ලොකස්මි’’න්ති. දුතියං.

115. “Này các Tỳ khưu, sự xuất hiện của ba hạng người này là khó gặp ở trên đời. Những gì là ba? Này các Tỳ khưu, sự xuất hiện của một vị Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác là khó gặp ở trên đời. Người có thể thuyết giảng Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết là khó gặp ở trên đời. Người biết ơn và đền ơn là khó gặp ở trên đời. Này các Tỳ khưu, sự xuất hiện của ba hạng người này là khó gặp ở trên đời.” (Kinh) thứ hai.

3. අප්පමෙය්‍යසුත්තං

3. Kinh Không Thể Đo Lường

116. ‘‘තයොමෙ, භික්ඛවෙ, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? සුප්පමෙය්‍යො, දුප්පමෙය්‍යො, අප්පමෙය්‍යො. කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො සුප්පමෙය්‍යො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො උද්ධතො හොති උන්නළො චපලො මුඛරො විකිණ්ණවාචො මුට්ඨස්සති අසම්පජානො අසමාහිතො විබ්භන්තචිත්තො පාකතින්ද්‍රියො. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො සුප්පමෙය්‍යො.

116. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Những gì là ba? Người dễ đo lường, người khó đo lường, và người không thể đo lường. Và này các Tỳ khưu, thế nào là người dễ đo lường? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người trạo cử, kiêu mạn, dao động, lắm lời, nói năng phân tán, thất niệm, không tỉnh giác, không định tĩnh, tâm tán loạn, các căn buông thả. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người dễ đo lường.”

‘‘කතමො [Pg.270] ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො දුප්පමෙය්‍යො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො අනුද්ධතො හොති අනුන්නළො අචපලො අමුඛරො අවිකිණ්ණවාචො උපට්ඨිතස්සති සම්පජානො සමාහිතො එකග්ගචිත්තො සංවුතින්ද්‍රියො. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො දුප්පමෙය්‍යො.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là người khó đo lường? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người không trạo cử, không kiêu mạn, không dao động, không lắm lời, không nói năng phân tán, an trú chánh niệm, tỉnh giác, định tĩnh, tâm chuyên nhất, các căn được thu thúc. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người khó đo lường.”

‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො අප්පමෙය්‍යො? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අරහං හොති ඛීණාසවො. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො අප්පමෙය්‍යො. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මි’’න්ති. තතියං.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là người không thể đo lường? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người không thể đo lường. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.” (Kinh) thứ ba.

4. ආනෙඤ්ජසුත්තං

4. Kinh Bất Động

117. ‘‘තයොමෙ, භික්ඛවෙ, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථඞ්ගමා නානත්තසඤ්ඤානං අමනසිකාරා ‘අනන්තො ආකාසො’ති ආකාසානඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සො තදස්සාදෙති තං නිකාමෙති තෙන ච විත්තිං ආපජ්ජති, තත්‍ර ඨිතො තදධිමුත්තො තබ්බහුලවිහාරී අපරිහීනො කාලං කුරුමානො ආකාසානඤ්චායතනූපගානං දෙවානං සහබ්‍යතං උපපජ්ජති. ආකාසානඤ්චායතනූපගානං, භික්ඛවෙ, දෙවානං වීසති කප්පසහස්සානි ආයුප්පමාණං. තත්ථ පුථුජ්ජනො යාවතායුකං ඨත්වා යාවතකං තෙසං දෙවානං ආයුප්පමාණං තං සබ්බං ඛෙපෙත්වා නිරයම්පි ගච්ඡති තිරච්ඡානයොනිම්පි ගච්ඡති පෙත්තිවිසයම්පි ගච්ඡති. භගවතො පන සාවකො තත්ථ යාවතායුකං ඨත්වා යාවතකං තෙසං දෙවානං ආයුප්පමාණං තං සබ්බං ඛෙපෙත්වා තස්මිංයෙව භවෙ පරිනිබ්බායති. අයං ඛො, භික්ඛවෙ, විසෙසො අයං අධිප්පයාසො ඉදං නානාකරණං සුතවතො අරියසාවකස්ස අස්සුතවතා පුථුජ්ජනෙන, යදිදං ගතියා උපපත්තියා.

117. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người, do hoàn toàn vượt qua các sắc tưởng, do làm cho các đối ngại tưởng biến mất, do không tác ý đến các dị tưởng, vị ấy nghĩ rằng: ‘Hư không là vô biên,’ và chứng đạt rồi an trú vào Không Vô Biên Xứ. Vị ấy thưởng thức trạng thái ấy, khao khát trạng thái ấy, và tìm thấy sự hoan hỷ trong đó. Vị ấy an trú ở đấy, hướng tâm đến đấy, thường an trú trong trạng thái ấy, không bị thối chuyển, khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi Không Vô Biên Xứ. Này các Tỳ khưu, tuổi thọ của chư thiên ở cõi Không Vô Biên Xứ là hai mươi ngàn đại kiếp. Ở đấy, kẻ phàm phu sau khi sống hết tuổi thọ, sau khi đã tận hưởng trọn vẹn tuổi thọ của chư thiên ấy, liền đi đến địa ngục, đi đến loài súc sanh, đi đến cõi ngạ quỷ. Nhưng vị đệ tử của Đức Thế Tôn, sau khi sống hết tuổi thọ ở đấy, sau khi đã tận hưởng trọn vẹn tuổi thọ của chư thiên ấy, liền nhập Vô Dư Niết Bàn ngay trong kiếp sống ấy. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự đặc thù, đây là sự khác biệt, đây là sự sai khác giữa vị Thánh đệ tử có nghe pháp và kẻ phàm phu không nghe pháp, tức là về cảnh giới và sự tái sanh.”

‘‘පුන චපරං, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො පුග්ගලො සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘අනන්තං විඤ්ඤාණ’න්ති විඤ්ඤාණඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සො තදස්සාදෙති තං නිකාමෙති තෙන ච විත්තිං ආපජ්ජති, තත්‍ර ඨිතො තදධිමුත්තො තබ්බහුලවිහාරී අපරිහීනො කාලං කුරුමානො විඤ්ඤාණඤ්චායතනූපගානං දෙවානං සහබ්‍යතං උපපජ්ජති. විඤ්ඤාණඤ්චායතනූපගානං, භික්ඛවෙ, දෙවානං චත්තාරීසං කප්පසහස්සානි ආයුප්පමාණං. තත්ථ [Pg.271] පුථුජ්ජනො යාවතායුකං ඨත්වා යාවතකං තෙසං දෙවානං ආයුප්පමාණං තං සබ්බං ඛෙපෙත්වා නිරයම්පි ගච්ඡති තිරච්ඡානයොනිම්පි ගච්ඡති පෙත්තිවිසයම්පි ගච්ඡති. භගවතො පන සාවකො තත්ථ යාවතායුකං ඨත්වා යාවතකං තෙසං දෙවානං ආයුප්පමාණං තං සබ්බං ඛෙපෙත්වා තස්මිංයෙව භවෙ පරිනිබ්බායති. අයං ඛො, භික්ඛවෙ, විසෙසො අයං අධිප්පයාසො ඉදං නානාකරණං සුතවතො අරියසාවකස්ස අස්සුතවතා පුථුජ්ජනෙන, යදිදං ගතියා උපපත්තියා.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người, do hoàn toàn vượt qua Không Vô Biên Xứ, vị ấy nghĩ rằng: ‘Thức là vô biên,’ và chứng đạt rồi an trú vào Thức Vô Biên Xứ. Vị ấy thưởng thức trạng thái ấy, khao khát trạng thái ấy, và tìm thấy sự hoan hỷ trong đó. Vị ấy an trú ở đấy, hướng tâm đến đấy, thường an trú trong trạng thái ấy, không bị thối chuyển, khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi Thức Vô Biên Xứ. Này các Tỳ khưu, tuổi thọ của chư thiên ở cõi Thức Vô Biên Xứ là bốn mươi ngàn đại kiếp. Ở đấy, kẻ phàm phu sau khi sống hết tuổi thọ, sau khi đã tận hưởng trọn vẹn tuổi thọ của chư thiên ấy, liền đi đến địa ngục, đi đến loài súc sanh, đi đến cõi ngạ quỷ. Nhưng vị đệ tử của Đức Thế Tôn, sau khi sống hết tuổi thọ ở đấy, sau khi đã tận hưởng trọn vẹn tuổi thọ của chư thiên ấy, liền nhập Vô Dư Niết Bàn ngay trong kiếp sống ấy. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự đặc thù, đây là sự khác biệt, đây là sự sai khác giữa vị Thánh đệ tử có nghe pháp và kẻ phàm phu không nghe pháp, tức là về cảnh giới và sự tái sanh.”

‘‘පුන චපරං, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො පුග්ගලො සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘නත්ථි කිඤ්චී’ති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සො තදස්සාදෙති තං නිකාමෙති තෙන ච විත්තිං ආපජ්ජති, තත්‍ර ඨිතො තදධිමුත්තො තබ්බහුලවිහාරී අපරිහීනො කාලං කුරුමානො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනූපගානං දෙවානං සහබ්‍යතං උපපජ්ජති. ආකිඤ්චඤ්ඤායතනූපගානං, භික්ඛවෙ, දෙවානං සට්ඨි කප්පසහස්සානි ආයුප්පමාණං. තත්ථ පුථුජ්ජනො යාවතායුකං ඨත්වා යාවතකං තෙසං දෙවානං ආයුප්පමාණං තං සබ්බං ඛෙපෙත්වා නිරයම්පි ගච්ඡති තිරච්ඡානයොනිම්පි ගච්ඡති පෙත්තිවිසයම්පි ගච්ඡති. භගවතො පන සාවකො තත්ථ යාවතායුකං ඨත්වා යාවතකං තෙසං දෙවානං ආයුප්පමාණං තං සබ්බං ඛෙපෙත්වා තස්මිංයෙව භවෙ පරිනිබ්බායති. අයං ඛො, භික්ඛවෙ, විසෙසො, අයං අධිප්පයාසො ඉදං නානාකරණං සුතවතො අරියසාවකස්ස අස්සුතවතා පුථුජ්ජනෙන, යදිදං ගතියා උපපත්තියා. ‘ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මි’’’න්ති. චතුත්ථං.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người, do hoàn toàn vượt qua Thức Vô Biên Xứ, vị ấy nghĩ rằng: ‘Không có gì cả,’ và chứng đạt rồi an trú vào Vô Sở Hữu Xứ. Vị ấy thưởng thức trạng thái ấy, khao khát trạng thái ấy, và tìm thấy sự hoan hỷ trong đó. Vị ấy an trú ở đấy, hướng tâm đến đấy, thường an trú trong trạng thái ấy, không bị thối chuyển, khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi Vô Sở Hữu Xứ. Này các Tỳ khưu, tuổi thọ của chư thiên ở cõi Vô Sở Hữu Xứ là sáu mươi ngàn đại kiếp. Ở đấy, kẻ phàm phu sau khi sống hết tuổi thọ, sau khi đã tận hưởng trọn vẹn tuổi thọ của chư thiên ấy, liền đi đến địa ngục, đi đến loài súc sanh, đi đến cõi ngạ quỷ. Nhưng vị đệ tử của Đức Thế Tôn, sau khi sống hết tuổi thọ ở đấy, sau khi đã tận hưởng trọn vẹn tuổi thọ của chư thiên ấy, liền nhập Vô Dư Niết Bàn ngay trong kiếp sống ấy. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự đặc thù, đây là sự khác biệt, đây là sự sai khác giữa vị Thánh đệ tử có nghe pháp và kẻ phàm phu không nghe pháp, tức là về cảnh giới và sự tái sanh. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.”

5. විපත්තිසම්පදාසුත්තං

5. Kinh Thất Bại và Thành Tựu

118. ‘‘තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, විපත්තියො. කතමා තිස්සො? සීලවිපත්ති, චිත්තවිපත්ති, දිට්ඨිවිපත්ති. කතමා ච, භික්ඛවෙ, සීලවිපත්ති? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පාණාතිපාතී හොති, අදින්නාදායී හොති, කාමෙසුමිච්ඡාචාරී හොති, මුසාවාදී හොති, පිසුණවාචො හොති, ඵරුසවාචො හොති, සම්ඵප්පලාපී හොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, සීලවිපත්ති.

118. “Này các Tỳ khưu, có ba sự thất bại này. Thế nào là ba? Thất bại về giới, thất bại về tâm, và thất bại về tri kiến. Và này các Tỳ khưu, thế nào là thất bại về giới? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người sát sanh, lấy của không cho, tà hạnh trong các dục, nói dối, nói lời đâm thọc, nói lời thô ác, nói lời phù phiếm. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là thất bại về giới.”

‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, චිත්තවිපත්ති? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො අභිජ්ඣාලු හොති බ්‍යාපන්නචිත්තො. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, චිත්තවිපත්ති.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là thất bại về tâm? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người tham lam và có tâm sân hận. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là thất bại về tâm.”

‘‘කතමා [Pg.272] ච, භික්ඛවෙ, දිට්ඨිවිපත්ති? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො මිච්ඡාදිට්ඨිකො හොති විපරීතදස්සනො – ‘නත්ථි දින්නං, නත්ථි යිට්ඨං, නත්ථි හුතං, නත්ථි සුකතදුක්කටානං, කම්මානං ඵලං විපාකො, නත්ථි අයං ලොකො, නත්ථි පරො ලොකො, නත්ථි මාතා, නත්ථි පිතා, නත්ථි සත්තා ඔපපාතිකා, නත්ථි ලොකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා සම්මග්ගතා සම්මාපටිපන්නා යෙ ඉමඤ්ච ලොකං පරඤ්ච ලොකං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙන්තී’ති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, දිට්ඨිවිපත්ති. සීලවිපත්තිහෙතු වා, භික්ඛවෙ, සත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජන්ති; චිත්තවිපත්තිහෙතු වා, භික්ඛවෙ, සත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජන්ති; දිට්ඨිවිපත්තිහෙතු වා, භික්ඛවෙ, සත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජන්ති. ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො විපත්තියොති.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là thất bại về tri kiến? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người có tà kiến, có cái thấy sai lạc rằng: ‘Không có sự bố thí, không có sự cúng dường, không có sự tế lễ; không có kết quả của các nghiệp thiện ác; không có đời này, không có đời sau; không có mẹ, không có cha; không có các chúng sanh hóa sanh; ở đời không có các vị Sa-môn, Bà-la-môn chân chánh, thực hành chân chánh, những người đã tự mình chứng ngộ bằng thắng trí và tuyên bố về đời này và đời sau.’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là thất bại về tri kiến. Này các Tỳ khưu, do nhân là thất bại về giới, các chúng sanh sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục; Này các Tỳ khưu, do nhân là thất bại về tâm, các chúng sanh sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục; Này các Tỳ khưu, do nhân là thất bại về tri kiến, các chúng sanh sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Tỳ khưu, đây là ba sự thất bại.”

‘‘තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, සම්පදා. කතමා තිස්සො? සීලසම්පදා, චිත්තසම්පදා, දිට්ඨිසම්පදා. කතමා ච, භික්ඛවෙ, සීලසම්පදා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පාණාතිපාතා පටිවිරතො හොති, අදින්නාදානා පටිවිරතො හොති, කාමෙසුමිච්ඡාචාරා පටිවිරතො හොති, මුසාවාදා පටිවිරතො හොති, පිසුණාය වාචාය පටිවිරතො හොති, ඵරුසාය වාචාය පටිවිරතො හොති, සම්ඵප්පලාපා පටිවිරතො හොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, සීලසම්පදා.

Này các Tỳ khưu, có ba sự thành tựu này. Thế nào là ba? Giới thành tựu, tâm thành tựu, và kiến thành tựu. Và này các Tỳ khưu, thế nào là giới thành tựu? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói đôi chiều, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời vô ích. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là giới thành tựu.

‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, චිත්තසම්පදා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො අනභිජ්ඣාලු හොති අබ්‍යාපන්නචිත්තො. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, චිත්තසම්පදා.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là tâm thành tựu? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người không tham lam, có tâm không sân hận. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tâm thành tựu.

‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, දිට්ඨිසම්පදා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො සම්මාදිට්ඨිකො හොති අවිපරීතදස්සනො – ‘අත්ථි දින්නං, අත්ථි යිට්ඨං, අත්ථි හුතං, අත්ථි සුකතදුක්කටානං කම්මානං ඵලං විපාකො, අත්ථි අයං ලොකො, අත්ථි පරො ලොකො, අත්ථි මාතා, අත්ථි පිතා, අත්ථි සත්තා ඔපපාතිකා, අත්ථි ලොකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා සම්මග්ගතා සම්මාපටිපන්නා යෙ ඉමඤ්ච ලොකං පරඤ්ච ලොකං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙන්තී’ති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, දිට්ඨිසම්පදා. සීලසම්පදාහෙතු වා, භික්ඛවෙ, සත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජන්ති; චිත්තසම්පදාහෙතු වා, භික්ඛවෙ, සත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජන්ති[Pg.273]; දිට්ඨිසම්පදාහෙතු වා, භික්ඛවෙ, සත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජන්ති. ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො සම්පදා’’ති. පඤ්චමං.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là kiến thành tựu? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người có chánh kiến, có tri kiến không sai lạc rằng: ‘Có sự bố thí, có sự cúng dường, có sự tế lễ; có quả dị thục của các nghiệp thiện ác; có đời này, có đời sau; có mẹ, có cha; có các chúng sanh hóa sanh; ở đời có các vị Sa-môn, Bà-la-môn chánh hướng, chánh hạnh, những vị đã tự mình với thắng trí chứng ngộ đời này và đời sau rồi tuyên thuyết.’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là kiến thành tựu. Này các Tỳ khưu, do nhân giới thành tựu, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới. Này các Tỳ khưu, do nhân tâm thành tựu, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới. Này các Tỳ khưu, do nhân kiến thành tựu, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới. Này các Tỳ khưu, quả thật, đây là ba sự thành tựu. (Kinh thứ) năm.

6. අපණ්ණකසුත්තං

6. Kinh Apaṇṇaka

119. ‘‘තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, විපත්තියො. කතමා තිස්සො? සීලවිපත්ති, චිත්තවිපත්ති, දිට්ඨිවිපත්ති. කතමා ච, භික්ඛවෙ, සීලවිපත්ති? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පාණාතිපාතී හොති…පෙ… සම්ඵප්පලාපී හොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, සීලවිපත්ති.

119. Này các Tỳ khưu, có ba sự hư hoại này. Thế nào là ba? Giới hư hoại, tâm hư hoại, kiến hư hoại. Và này các Tỳ khưu, thế nào là giới hư hoại? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người sát sanh... cho đến... nói lời vô ích. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là giới hư hoại.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là tâm hư hoại? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người tham lam, có tâm sân hận. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tâm hư hoại.

‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, දිට්ඨිවිපත්ති? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො මිච්ඡාදිට්ඨිකො හොති විපරීතදස්සනො – ‘නත්ථි දින්නං, නත්ථි යිට්ඨං…පෙ… යෙ ඉමඤ්ච ලොකං පරඤ්ච ලොකං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙන්තී’ති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, දිට්ඨිවිපත්ති. සීලවිපත්තිහෙතු වා, භික්ඛවෙ…පෙ… දිට්ඨිවිපත්තිහෙතු වා, භික්ඛවෙ, සත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජන්ති. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, අපණ්ණකො මණි උද්ධං ඛිත්තො යෙන යෙනෙව පතිට්ඨාති සුප්පතිට්ඨිතංයෙව පතිට්ඨාති; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, සීලවිපත්තිහෙතු වා සත්තා…පෙ… උපපජ්ජන්ති. ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො විපත්තියොති.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là kiến hư hoại? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người có tà kiến, có tri kiến sai lạc rằng: ‘Không có sự bố thí, không có sự cúng dường... cho đến... những vị đã tự mình với thắng trí chứng ngộ đời này và đời sau rồi tuyên thuyết.’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là kiến hư hoại. Này các Tỳ khưu, do nhân giới hư hoại... cho đến... Này các Tỳ khưu, do nhân kiến hư hoại, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Tỳ khưu, ví như viên ngọc báu không sai lệch khi được tung lên, nó rơi xuống và đứng vững ở bất cứ mặt nào; cũng vậy, này các Tỳ khưu, do nhân giới hư hoại, các chúng sanh... cho đến... được sanh ra. Này các Tỳ khưu, quả thật, đây là ba sự hư hoại.

‘‘තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, සම්පදා. කතමා තිස්සො? සීලසම්පදා, චිත්තසම්පදා, දිට්ඨිසම්පදා. කතමා ච, භික්ඛවෙ, සීලසම්පදා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පාණාතිපාතා පටිවිරතො හොති…පෙ… අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, සීලසම්පදා.

Này các Tỳ khưu, có ba sự thành tựu này. Thế nào là ba? Giới thành tựu, tâm thành tựu, kiến thành tựu. Và này các Tỳ khưu, thế nào là giới thành tựu? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người từ bỏ sát sanh... cho đến... Này các Tỳ khưu, đây được gọi là giới thành tựu.

‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, දිට්ඨිසම්පදා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො සම්මාදිට්ඨිකො හොති අවිපරීතදස්සනො – ‘අත්ථි දින්නං, අත්ථි යිට්ඨං…පෙ… යෙ ඉමඤ්ච ලොකං පරඤ්ච ලොකං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙන්තී’ති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, දිට්ඨිසම්පදා. සීලසම්පදාහෙතු වා, භික්ඛවෙ, සත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජන්ති. චිත්තසම්පදාහෙතු වා…පෙ… දිට්ඨිසම්පදාහෙතු [Pg.274] වා, භික්ඛවෙ, සත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජන්ති. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, අපණ්ණකො මණි උද්ධං ඛිත්තො යෙන යෙනෙව පතිට්ඨාති සුප්පතිට්ඨිතංයෙව පතිට්ඨාති; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, සීලසම්පදාහෙතු වා සත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජන්ති, චිත්තසම්පදාහෙතු වා සත්තා…පෙ… දිට්ඨිසම්පදාහෙතු වා සත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජන්ති. ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො සම්පදා’’ති. ඡට්ඨං.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là kiến thành tựu? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người có chánh kiến, có tri kiến không sai lạc rằng: ‘Có sự bố thí, có sự cúng dường... cho đến... những vị đã tự mình với thắng trí chứng ngộ đời này và đời sau rồi tuyên thuyết.’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là kiến thành tựu. Này các Tỳ khưu, do nhân giới thành tựu, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới. Do nhân tâm thành tựu... cho đến... Này các Tỳ khưu, do nhân kiến thành tựu, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới. Này các Tỳ khưu, ví như viên ngọc báu không sai lệch khi được tung lên, nó rơi xuống và đứng vững ở bất cứ mặt nào; cũng vậy, này các Tỳ khưu, do nhân giới thành tựu, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới; do nhân tâm thành tựu, các chúng sanh... cho đến... do nhân kiến thành tựu, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới. Này các Tỳ khưu, quả thật, đây là ba sự thành tựu. (Kinh thứ) sáu.

7. කම්මන්තසුත්තං

7. Kinh Kammanta

120. ‘‘තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, විපත්තියො. කතමා තිස්සො? කම්මන්තවිපත්ති, ආජීවවිපත්ති, දිට්ඨිවිපත්ති. කතමා ච, භික්ඛවෙ, කම්මන්තවිපත්ති? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පාණාතිපාතී හොති…පෙ… සම්ඵප්පලාපී හොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, කම්මන්තවිපත්ති.

120. Này các Tỳ khưu, có ba sự hư hoại này. Thế nào là ba? Hành động hư hoại, sinh kế hư hoại, và kiến hư hoại. Và này các Tỳ khưu, thế nào là hành động hư hoại? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người sát sanh... cho đến... nói lời vô ích. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là hành động hư hoại.

‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, ආජීවවිපත්ති? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො මිච්ඡාආජීවො හොති, මිච්ඡාආජීවෙන ජීවිකං කප්පෙති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ආජීවවිපත්ති.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là sinh kế hư hoại? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người có tà mạng, nuôi mạng bằng tà mạng. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là sinh kế hư hoại.

Này các tỳ khưu, thế nào là sự hư hoại về tri kiến? Này các tỳ khưu, ở đây, có người có tà kiến, có cái thấy sai lạc rằng: ‘Không có (quả của) sự bố thí, không có (quả của) sự cúng dường ... cho đến ... không có các vị sa môn, bà la môn đã tự mình chứng ngộ với thắng trí về đời này và đời sau rồi tuyên thuyết.’ Này các tỳ khưu, đây được gọi là sự hư hoại về tri kiến. Này các tỳ khưu, quả thật có ba sự hư hoại này.

‘‘තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, සම්පදා. කතමා තිස්සො? කම්මන්තසම්පදා, ආජීවසම්පදා, දිට්ඨිසම්පදා. කතමා ච, භික්ඛවෙ, කම්මන්තසම්පදා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පාණාතිපාතා පටිවිරතො හොති…පෙ… සම්ඵප්පලාපා පටිවිරතො හොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, කම්මන්තසම්පදා.

Này các tỳ khưu, có ba sự thành tựu này. Thế nào là ba? Sự thành tựu về hành vi, sự thành tựu về sinh kế, sự thành tựu về tri kiến. Và này các tỳ khưu, thế nào là sự thành tựu về hành vi? Này các tỳ khưu, ở đây, có người từ bỏ việc sát sanh ... cho đến ... từ bỏ lời nói phù phiếm. Này các tỳ khưu, đây được gọi là sự thành tựu về hành vi.

‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, ආජීවසම්පදා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො සම්මාආජීවො හොති, සම්මාආජීවෙන ජීවිකං කප්පෙති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ආජීවසම්පදා.

Và này các tỳ khưu, thế nào là sự thành tựu về sinh kế? Này các tỳ khưu, ở đây, có người có chánh mạng, mưu sinh bằng chánh mạng. Này các tỳ khưu, đây được gọi là sự thành tựu về sinh kế.

‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, දිට්ඨිසම්පදා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො සම්මාදිට්ඨිකො හොති අවිපරීතදස්සනො – ‘අත්ථි දින්නං, අත්ථි යිට්ඨං…පෙ… යෙ ඉමඤ්ච ලොකං පරඤ්ච [Pg.275] ලොකං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙන්තී’ති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, දිට්ඨිසම්පදා. ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො සම්පදා’’ති. සත්තමං.

Và này các tỳ khưu, thế nào là sự thành tựu về tri kiến? Này các tỳ khưu, ở đây, có người có chánh kiến, có cái thấy không sai lạc rằng: ‘Có (quả của) sự bố thí, có (quả của) sự cúng dường ... cho đến ... có các vị sa môn, bà la môn đã tự mình chứng ngộ với thắng trí về đời này và đời sau rồi tuyên thuyết.’ Này các tỳ khưu, đây được gọi là sự thành tựu về tri kiến. Này các tỳ khưu, quả thật có ba sự thành tựu này. (Kinh thứ) bảy.

8. පඨමසොචෙය්‍යසුත්තං

8. Kinh Về Sự Trong Sạch Thứ Nhất

121. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, සොචෙය්‍යානි. කතමානි තීණි? කායසොචෙය්‍යං, වචීසොචෙය්‍යං, මනොසොචෙය්‍යං. කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, කායසොචෙය්‍යං? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පාණාතිපාතා පටිවිරතො හොති, අදින්නාදානා පටිවිරතො හොති, කාමෙසුමිච්ඡාචාරා පටිවිරතො හොති. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, කායසොචෙය්‍යං.

121. Này các tỳ khưu, có ba sự trong sạch này. Thế nào là ba? Thân trong sạch, khẩu trong sạch, ý trong sạch. Và này các tỳ khưu, thế nào là thân trong sạch? Này các tỳ khưu, ở đây, có người từ bỏ việc sát sanh, từ bỏ việc lấy của không cho, từ bỏ việc tà hạnh trong các dục. Này các tỳ khưu, đây được gọi là thân trong sạch.

‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, වචීසොචෙය්‍යං? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො මුසාවාදා පටිවිරතො හොති, පිසුණාය වාචාය පටිවිරතො හොති, ඵරුසාය වාචාය පටිවිරතො හොති, සම්ඵප්පලාපා පටිවිරතො හොති. ඉදං වුච්චති භික්ඛවෙ, වචීසොචෙය්‍යං.

Và này các tỳ khưu, thế nào là khẩu trong sạch? Này các tỳ khưu, ở đây, có người từ bỏ lời nói dối, từ bỏ lời nói đâm thọc, từ bỏ lời nói thô ác, từ bỏ lời nói phù phiếm. Này các tỳ khưu, đây được gọi là khẩu trong sạch.

‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, මනොසොචෙය්‍යං? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො අනභිජ්ඣාලු හොති අබ්‍යාපන්නචිත්තො සම්මාදිට්ඨිකො. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, මනොසොචෙය්‍යං. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි සොචෙය්‍යානී’’ති. අට්ඨමං.

Và này các tỳ khưu, thế nào là ý trong sạch? Này các tỳ khưu, ở đây, có người không tham lam, có tâm không sân hận, có chánh kiến. Này các tỳ khưu, đây được gọi là ý trong sạch. Này các tỳ khưu, quả thật có ba sự trong sạch này. (Kinh thứ) tám.

9. දුතියසොචෙය්‍යසුත්තං

9. Kinh Về Sự Trong Sạch Thứ Hai

122. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, සොචෙය්‍යානි. කතමානි තීණි? කායසොචෙය්‍යං, වචීසොචෙය්‍යං, මනොසොචෙය්‍යං. කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, කායසොචෙය්‍යං? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු පාණාතිපාතා පටිවිරතො හොති, අදින්නාදානා පටිවිරතො හොති, අබ්‍රහ්මචරියා පටිවිරතො හොති. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, කායසොචෙය්‍යං.

122. Này các tỳ khưu, có ba sự trong sạch này. Thế nào là ba? Thân trong sạch, khẩu trong sạch, ý trong sạch. Và này các tỳ khưu, thế nào là thân trong sạch? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu từ bỏ việc sát sanh, từ bỏ việc lấy của không cho, từ bỏ việc phi phạm hạnh. Này các tỳ khưu, đây được gọi là thân trong sạch.

‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, වචීසොචෙය්‍යං? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු මුසාවාදා පටිවිරතො හොති, පිසුණාය වාචාය පටිවිරතො හොති, ඵරුසාය වාචාය පටිවිරතො හොති, සම්ඵප්පලාපා පටිවිරතො හොති. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, වචීසොචෙය්‍යං.

Và này các tỳ khưu, thế nào là khẩu trong sạch? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu từ bỏ lời nói dối, từ bỏ lời nói đâm thọc, từ bỏ lời nói thô ác, từ bỏ lời nói phù phiếm. Này các tỳ khưu, đây được gọi là khẩu trong sạch.

‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, මනොසොචෙය්‍යං? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සන්තං වා අජ්ඣත්තං කාමච්ඡන්දං – ‘අත්ථි මෙ අජ්ඣත්තං කාමච්ඡන්දො’ති පජානාති; අසන්තං වා අජ්ඣත්තං කාමච්ඡන්දං – ‘නත්ථි මෙ අජ්ඣත්තං කාමච්ඡන්දො’ති පජානාති; යථා ච අනුප්පන්නස්ස කාමච්ඡන්දස්ස [Pg.276] උප්පාදො හොති, තඤ්ච පජානාති; යථා ච උප්පන්නස්ස කාමච්ඡන්දස්ස පහානං හොති, තඤ්ච පජානාති; යථා ච පහීනස්ස කාමච්ඡන්දස්ස ආයතිං අනුප්පාදො හොති, තඤ්ච පජානාති; සන්තං වා අජ්ඣත්තං බ්‍යාපාදං – ‘අත්ථි මෙ අජ්ඣත්තං බ්‍යාපාදො’ති පජානාති; අසන්තං වා අජ්ඣත්තං බ්‍යාපාදං – ‘නත්ථි මෙ අජ්ඣත්තං බ්‍යාපාදො’ති පජානාති; යථා ච අනුප්පන්නස්ස බ්‍යාපාදස්ස උප්පාදො හොති, තඤ්ච පජානාති; යථා ච උප්පන්නස්ස බ්‍යාපාදස්ස පහානං හොති, තඤ්ච පජානාති; යථා ච පහීනස්ස බ්‍යාපාදස්ස ආයතිං අනුප්පාදො හොති, තඤ්ච පජානාති; සන්තං වා අජ්ඣත්තං ථිනමිද්ධං – ‘අත්ථි මෙ අජ්ඣත්තං ථිනමිද්ධ’න්ති පජානාති; අසන්තං වා අජ්ඣත්තං ථිනමිද්ධං – ‘නත්ථි මෙ අජ්ඣත්තං ථිනමිද්ධ’න්ති පජානාති; යථා ච අනුප්පන්නස්ස ථිනමිද්ධස්ස උප්පාදො හොති, තඤ්ච පජානාති; යථා ච උප්පන්නස්ස ථිනමිද්ධස්ස පහානං හොති, තඤ්ච පජානාති; යථා ච පහීනස්ස ථිනමිද්ධස්ස ආයතිං අනුප්පාදො හොති, තඤ්ච පජානාති; සන්තං වා අජ්ඣත්තං උද්ධච්චකුක්කුච්චං – ‘අත්ථි මෙ අජ්ඣත්තං උද්ධච්චකුක්කුච්ච’න්ති පජානාති; අසන්තං වා අජ්ඣත්තං උද්ධච්චකුක්කුච්චං – ‘නත්ථි මෙ අජ්ඣත්තං උද්ධච්චකුක්කුච්ච’න්ති පජානාති; යථා ච අනුප්පන්නස්ස උද්ධච්චකුක්කුච්චස්ස උප්පාදො හොති, තඤ්ච පජානාති; යථා ච උප්පන්නස්ස උද්ධච්චකුක්කුච්චස්ස පහානං හොති, තඤ්ච පජානාති; යථා ච පහීනස්ස උද්ධච්චකුක්කුච්චස්ස ආයතිං අනුප්පාදො හොති, තඤ්ච පජානාති; සන්තං වා අජ්ඣත්තං විචිකිච්ඡං – ‘අත්ථි මෙ අජ්ඣත්තං විචිකිච්ඡා’ති පජානාති; අසන්තං වා අජ්ඣත්තං විචිකිච්ඡං – ‘නත්ථි මෙ අජ්ඣත්තං විචිකිච්ඡා’ති පජානාති; යථා ච අනුප්පන්නාය විචිකිච්ඡාය උප්පාදො හොති, තඤ්ච පජානාති; යථා ච උප්පන්නාය විචිකිච්ඡාය පහානං හොති, තඤ්ච පජානාති; යථා ච පහීනාය විචිකිච්ඡාය ආයතිං අනුප්පාදො හොති, තඤ්ච පජානාති. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, මනොසොචෙය්‍යං. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි සොචෙය්‍යානීති.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là ý thanh tịnh? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu, khi có tham dục ở nội tâm, tuệ tri: ‘Có tham dục ở nội tâm tôi’; hoặc khi không có tham dục ở nội tâm, tuệ tri: ‘Không có tham dục ở nội tâm tôi’; và tuệ tri như thế nào tham dục chưa sanh được sanh khởi; và tuệ tri như thế nào tham dục đã sanh được đoạn trừ; và tuệ tri như thế nào tham dục đã được đoạn trừ trong tương lai không sanh khởi nữa; khi có sân ở nội tâm, tuệ tri: ‘Có sân ở nội tâm tôi’; hoặc khi không có sân ở nội tâm, tuệ tri: ‘Không có sân ở nội tâm tôi’; và tuệ tri như thế nào sân chưa sanh được sanh khởi; và tuệ tri như thế nào sân đã sanh được đoạn trừ; và tuệ tri như thế nào sân đã được đoạn trừ trong tương lai không sanh khởi nữa; khi có hôn trầm thụy miên ở nội tâm, tuệ tri: ‘Có hôn trầm thụy miên ở nội tâm tôi’; hoặc khi không có hôn trầm thụy miên ở nội tâm, tuệ tri: ‘Không có hôn trầm thụy miên ở nội tâm tôi’; và tuệ tri như thế nào hôn trầm thụy miên chưa sanh được sanh khởi; và tuệ tri như thế nào hôn trầm thụy miên đã sanh được đoạn trừ; và tuệ tri như thế nào hôn trầm thụy miên đã được đoạn trừ trong tương lai không sanh khởi nữa; khi có trạo cử hối quá ở nội tâm, tuệ tri: ‘Có trạo cử hối quá ở nội tâm tôi’; hoặc khi không có trạo cử hối quá ở nội tâm, tuệ tri: ‘Không có trạo cử hối quá ở nội tâm tôi’; và tuệ tri như thế nào trạo cử hối quá chưa sanh được sanh khởi; và tuệ tri như thế nào trạo cử hối quá đã sanh được đoạn trừ; và tuệ tri như thế nào trạo cử hối quá đã được đoạn trừ trong tương lai không sanh khởi nữa; khi có nghi ở nội tâm, tuệ tri: ‘Có nghi ở nội tâm tôi’; hoặc khi không có nghi ở nội tâm, tuệ tri: ‘Không có nghi ở nội tâm tôi’; và tuệ tri như thế nào nghi chưa sanh được sanh khởi; và tuệ tri như thế nào nghi đã sanh được đoạn trừ; và tuệ tri như thế nào nghi đã được đoạn trừ trong tương lai không sanh khởi nữa. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là ý thanh tịnh. Này các Tỳ khưu, quả thật có ba sự thanh tịnh này.”

‘‘කායසුචිං වචීසුචිං, චෙතොසුචිං අනාසවං;

සුචිං සොචෙය්‍යසම්පන්නං, ආහු නින්හාතපාපක’’න්ති. නවමං;

“Người có thân thanh tịnh, khẩu thanh tịnh, ý thanh tịnh, không còn lậu hoặc; người thanh tịnh, đầy đủ sự trong sạch, đã gột rửa các điều ác, được gọi là bậc thanh tịnh.” (Hết) kinh thứ chín.

10. මොනෙය්‍යසුත්තං

10. Kinh Bậc Mâu-ni

123. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, මොනෙය්‍යානි. කතමානි තීණි? කායමොනෙය්‍යං, වචීමොනෙය්‍යං, මනොමොනෙය්‍යං. කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, කායමොනෙය්‍යං[Pg.277]? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු පාණාතිපාතා පටිවිරතො හොති, අදින්නාදානා පටිවිරතො හොති, අබ්‍රහ්මචරියා පටිවිරතො හොති. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, කායමොනෙය්‍යං.

123. “Này các Tỳ khưu, có ba loại mâu-ni này. Thế nào là ba? Thân mâu-ni, khẩu mâu-ni, và ý mâu-ni. Và này các Tỳ khưu, thế nào là thân mâu-ni? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ hành vi không phạm hạnh. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là thân mâu-ni.”

‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, වචීමොනෙය්‍යං? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු මුසාවාදා පටිවිරතො හොති, පිසුණාය වාචාය පටිවිරතො හොති, ඵරුසාය වාචාය පටිවිරතො හොති, සම්ඵප්පලාපා පටිවිරතො හොති. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, වචීමොනෙය්‍යං.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là khẩu mâu-ni? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu từ bỏ nói dối, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời phù phiếm. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là khẩu mâu-ni.”

‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, මනොමොනෙය්‍යං? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, මනොමොනෙය්‍යං. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි මොනෙය්‍යානී’’ති.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là ý mâu-ni? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu, do đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là ý mâu-ni. Này các Tỳ khưu, quả thật có ba loại mâu-ni này.”

‘‘කායමුනිං වචීමුනිං, චෙතොමුනිං අනාසවං;

මුනිං මොනෙය්‍යසම්පන්නං, ආහු සබ්බප්පහායින’’න්ති. දසමං;

“Bậc mâu-ni về thân, bậc mâu-ni về khẩu, bậc mâu-ni về ý, không còn lậu hoặc; bậc mâu-ni, đầy đủ sự thông thái, được gọi là người đã từ bỏ tất cả.” (Hết) kinh thứ mười.

ආපායිකවග්ගො ද්වාදසමො.

Phẩm Āpāyika, thứ mười hai.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

ආපායිකො දුල්ලභො අප්පමෙය්‍යං, ආනෙඤ්ජවිපත්තිසම්පදා;

අපණ්ණකො ච කම්මන්තො, ද්වෙ සොචෙය්‍යානි මොනෙය්‍යන්ති.

Āpāyika, Dullabha, Appameyya, Āneñja, Vipatti và Sampadā; Apaṇṇaka và Kammanta, hai kinh Soceyya và Moneyya.

(13) 3. කුසිනාරවග්ගො

(13) 3. Phẩm Kusinārā

1. කුසිනාරසුත්තං

1. Kinh Kusinārā

124. එකං සමයං භගවා කුසිනාරායං විහරති බලිහරණෙ වනසණ්ඩෙ. තත්‍ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘භික්ඛවො’’ති. ‘‘භදන්තෙ’’ති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

124. Một thời, Thế Tôn trú ở Kusinārā, tại khu rừng Baliharaṇa. Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: ‘Này các Tỳ khưu.’ ‘Bạch Thế Tôn,’ các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

‘‘ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අඤ්ඤතරං ගාමං වා නිගමං වා උපනිස්සාය විහරති. තමෙනං ගහපති වා ගහපතිපුත්තො වා උපසඞ්කමිත්වා ස්වාතනාය භත්තෙන නිමන්තෙති[Pg.278]. ආකඞ්ඛමානො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අධිවාසෙති. සො තස්සා රත්තියා අච්චයෙන පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය යෙන තස්ස ගහපතිස්ස වා ගහපතිපුත්තස්ස වා නිවෙසනං තෙනුපසඞ්කමති; උපසඞ්කමිත්වා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදති. තමෙනං සො ගහපති වා ගහපතිපුත්තො වා පණීතෙන ඛාදනීයෙන භොජනීයෙන සහත්ථා සන්තප්පෙති සම්පවාරෙති.

“Này các Tỳ khưu, ở đây, có vị Tỳ khưu sống nương vào một ngôi làng hay một thị trấn nào đó. Rồi một gia chủ hay con của gia chủ đến gần vị ấy và mời dùng bữa vào ngày mai. Này các Tỳ khưu, nếu muốn, vị Tỳ khưu nhận lời. Sau khi đêm ấy đã qua, vào buổi sáng, vị ấy đắp y, mang bát và y, đi đến trú sở của gia chủ ấy hay con của gia chủ ấy; sau khi đến, vị ấy ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Gia chủ ấy hay con của gia chủ ấy tự tay phục vụ, làm cho vị ấy thỏa mãn và hài lòng với các món ăn thượng vị, loại cứng và loại mềm.”

‘‘තස්ස එවං හොති – ‘සාධු වත ම්‍යායං ගහපති වා ගහපතිපුත්තො වා පණීතෙන ඛාදනීයෙන භොජනීයෙන සහත්ථා සන්තප්පෙති සම්පවාරෙතී’ති. එවම්පිස්ස හොති – ‘අහො වත මායං ගහපති වා ගහපතිපුත්තො වා ආයතිම්පි එවරූපෙන පණීතෙන ඛාදනීයෙන භොජනීයෙන සහත්ථා සන්තප්පෙය්‍ය සම්පවාරෙය්‍යා’ති! සො තං පිණ්ඩපාතං ගථිතො මුච්ඡිතො අජ්ඣොසන්නො අනාදීනවදස්සාවී අනිස්සරණපඤ්ඤො පරිභුඤ්ජති. සො තත්ථ කාමවිතක්කම්පි විතක්කෙති, බ්‍යාපාදවිතක්කම්පි විතක්කෙති, විහිංසාවිතක්කම්පි විතක්කෙති. එවරූපස්සාහං, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො දින්නං න මහප්ඵලන්ති වදාමි. තං කිස්ස හෙතු? පමත්තො හි, භික්ඛවෙ, භික්ඛු විහරති.

Vị ấy khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Thật tốt thay, vị gia chủ này hoặc con trai của vị gia chủ này đã tự tay làm cho ta thỏa mãn, hài lòng với các món ăn loại cứng và loại mềm thật thượng hạng’. Vị ấy lại khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Ôi, thật tốt thay, nếu vị gia chủ này hoặc con trai của vị gia chủ này trong tương lai cũng sẽ tự tay làm cho ta thỏa mãn, hài lòng với các món ăn loại cứng và loại mềm thượng hạng tương tự như thế này!’. Vị ấy thọ dụng vật thực khất thực ấy với tâm tham đắm, say mê, bị trói buộc, không thấy được sự nguy hại, không có trí tuệ về sự thoát ly. Vị ấy ở nơi ấy khởi lên cả dục tầm, cả sân tầm, cả hại tầm. Này các tỳ khưu, Ta tuyên bố rằng sự cúng dường đến vị tỳ khưu như vậy không có quả báu lớn. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, là vì vị tỳ khưu ấy sống trong sự dễ duôi.

‘‘ඉධ පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අඤ්ඤතරං ගාමං වා නිගමං වා උපනිස්සාය විහරති. තමෙනං ගහපති වා ගහපතිපුත්තො වා උපසඞ්කමිත්වා ස්වාතනාය භත්තෙන නිමන්තෙති. ආකඞ්ඛමානො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අධිවාසෙති. සො තස්සා රත්තියා අච්චයෙන පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය යෙන තස්ස ගහපතිස්ස වා ගහපතිපුත්තස්ස වා නිවෙසනං තෙනුපසඞ්කමති; උපසඞ්කමිත්වා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදති. තමෙනං සො ගහපති වා ගහපතිපුත්තො වා පණීතෙන ඛාදනීයෙන භොජනීයෙන සහත්ථා සන්තප්පෙති සම්පවාරෙති.

Lại nữa, này các tỳ khưu, ở đây có vị tỳ khưu sống nương tựa vào một ngôi làng hoặc một thị trấn nào đó. Rồi một vị gia chủ hoặc con trai của vị gia chủ đến gặp vị ấy và thỉnh mời dùng bữa vào ngày mai. Này các tỳ khưu, nếu muốn, vị tỳ khưu ấy nhận lời. Sau khi đêm ấy đã qua, vào buổi sáng, vị ấy đắp y, mang bát và y, đi đến trú xá của vị gia chủ hoặc con trai của vị gia chủ ấy; sau khi đến, vị ấy ngồi xuống trên chỗ ngồi đã được soạn sẵn. Rồi vị gia chủ ấy hoặc con trai của vị gia chủ ấy tự tay làm cho vị ấy thỏa mãn, hài lòng với các món ăn loại cứng và loại mềm thật thượng hạng.

‘‘තස්ස න එවං හොති – ‘සාධු වත ම්‍යායං ගහපති වා ගහපතිපුත්තො වා පණීතෙන ඛාදනීයෙන භොජනීයෙන සහත්ථා සන්තප්පෙති සම්පවාරෙතී’ති. එවම්පිස්ස න හොති – ‘අහො වත මායං ගහපති වා ගහපතිපුත්තො වා ආයතිම්පි එවරූපෙන පණීතෙන ඛාදනීයෙන භොජනීයෙන සහත්ථා සන්තප්පෙය්‍ය සම්පවාරෙය්‍යා’ති! සො තං පිණ්ඩපාතං අගථිතො අමුච්ඡිතො අනජ්ඣොසන්නො ආදීනවදස්සාවී නිස්සරණපඤ්ඤො පරිභුඤ්ජති. සො තත්ථ නෙක්ඛම්මවිතක්කම්පි [Pg.279] විතක්කෙති, අබ්‍යාපාදවිතක්කම්පි විතක්කෙති, අවිහිංසාවිතක්කම්පි විතක්කෙති. එවරූපස්සාහං, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො දින්නං මහප්ඵලන්ති වදාමි. තං කිස්ස හෙතු? අප්පමත්තො හි, භික්ඛවෙ, භික්ඛු විහරතී’’ති. පඨමං.

Vị ấy không khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Thật tốt thay, vị gia chủ này hoặc con trai của vị gia chủ này đã tự tay làm cho ta thỏa mãn, hài lòng với các món ăn loại cứng và loại mềm thật thượng hạng’. Vị ấy cũng không khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Ôi, thật tốt thay, nếu vị gia chủ này hoặc con trai của vị gia chủ này trong tương lai cũng sẽ tự tay làm cho ta thỏa mãn, hài lòng với các món ăn loại cứng và loại mềm thượng hạng tương tự như thế này!’. Vị ấy thọ dụng vật thực khất thực ấy với tâm không tham đắm, không say mê, không bị trói buộc, thấy được sự nguy hại, có trí tuệ về sự thoát ly. Vị ấy ở nơi ấy khởi lên cả ly dục tầm, cả vô sân tầm, cả vô hại tầm. Này các tỳ khưu, Ta tuyên bố rằng sự cúng dường đến vị tỳ khưu như vậy có quả báu lớn. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, là vì vị tỳ khưu ấy sống trong sự không dễ duôi. Hết bài kinh thứ nhất.

2. භණ්ඩනසුත්තං

2. Kinh Bhaṇḍana (Tranh Cãi)

125. ‘‘යස්සං, භික්ඛවෙ, දිසායං භික්ඛූ භණ්ඩනජාතා කලහජාතා විවාදාපන්නා අඤ්ඤමඤ්ඤං මුඛසත්තීහි විතුදන්තා විහරන්ති, මනසි කාතුම්පි මෙ එසා, භික්ඛවෙ, දිසා න ඵාසු හොති, පගෙව ගන්තුං! නිට්ඨමෙත්ථ ගච්ඡාමි – ‘අද්ධා තෙ ආයස්මන්තො තයො ධම්මෙ පජහිංසු, තයො ධම්මෙ බහුලමකංසු. කතමෙ තයො ධම්මෙ පජහිංසු? නෙක්ඛම්මවිතක්කං, අබ්‍යාපාදවිතක්කං, අවිහිංසාවිතක්කං – ඉමෙ තයො ධම්මෙ පජහිංසු. කතමෙ තයො ධම්මෙ බහුලමකංසු? කාමවිතක්කං, බ්‍යාපාදවිතක්කං, විහිංසාවිතක්කං – ඉමෙ තයො ධම්මෙ බහුලමකංසු’. යස්සං, භික්ඛවෙ, දිසායං භික්ඛූ භණ්ඩනජාතා කලහජාතා විවාදාපන්නා අඤ්ඤමඤ්ඤං මුඛසත්තීහි විතුදන්තා විහරන්ති, මනසි කාතුම්පි මෙ එසා, භික්ඛවෙ, දිසා න ඵාසු හොති, පගෙව ගන්තුං! නිට්ඨමෙත්ථ ගච්ඡාමි – ‘අද්ධා තෙ ආයස්මන්තො ඉමෙ තයො ධම්මෙ පජහිංසු, ඉමෙ තයො ධම්මෙ බහුලමකංසු’’’.

125. Này các tỳ khưu, ở phương nào mà các vị tỳ khưu sống trong sự tranh cãi, xung đột, bất hòa, đâm chọc nhau bằng những ngọn giáo miệng, này các tỳ khưu, phương ấy Ta còn không cảm thấy thoải mái để hướng tâm đến, huống nữa là đi đến! Ta đi đến kết luận ở đây rằng: ‘Chắc chắn các vị tôn giả ấy đã từ bỏ ba pháp và đã thực hành nhiều lần ba pháp’. Ba pháp nào đã bị từ bỏ? Ly dục tầm, vô sân tầm, và vô hại tầm – ba pháp này đã bị từ bỏ. Ba pháp nào đã được thực hành nhiều lần? Dục tầm, sân tầm, và hại tầm – ba pháp này đã được thực hành nhiều lần. Này các tỳ khưu, ở phương nào mà các vị tỳ khưu sống trong sự tranh cãi, xung đột, bất hòa, đâm chọc nhau bằng những ngọn giáo miệng, này các tỳ khưu, phương ấy Ta còn không cảm thấy thoải mái để hướng tâm đến, huống nữa là đi đến! Ta đi đến kết luận ở đây rằng: ‘Chắc chắn các vị tôn giả ấy đã từ bỏ ba pháp này và đã thực hành nhiều lần ba pháp này’.

‘‘යස්සං පන, භික්ඛවෙ, දිසායං භික්ඛූ සමග්ගා සම්මොදමානා අවිවදමානා ඛීරොදකීභූතා අඤ්ඤමඤ්ඤං පියචක්ඛූහි සම්පස්සන්තා විහරන්ති, ගන්තුම්පි මෙ එසා, භික්ඛවෙ, දිසා ඵාසු හොති, පගෙව මනසි කාතුං! නිට්ඨමෙත්ථ ගච්ඡාමි – ‘අද්ධා තෙ ආයස්මන්තො තයො ධම්මෙ පජහිංසු, තයො ධම්මෙ බහුලමකංසු. කතමෙ තයො ධම්මෙ පජහිංසු? කාමවිතක්කං, බ්‍යාපාදවිතක්කං, විහිංසාවිතක්කං – ඉමෙ තයො ධම්මෙ පජහිංසු. කතමෙ තයො ධම්මෙ බහුලමකංසු? නෙක්ඛම්මවිතක්කං, අබ්‍යාපාදවිතක්කං, අවිහිංසාවිතක්කං – ඉමෙ තයො ධම්මෙ බහුලමකංසු’. යස්සං, භික්ඛවෙ, දිසායං භික්ඛූ සමග්ගා සම්මොදමානා අවිවදමානා ඛීරොදකීභූතා අඤ්ඤමඤ්ඤං පියචක්ඛූහි සම්පස්සන්තා විහරන්ති, ගන්තුම්පි මෙ එසා, භික්ඛවෙ, දිසා ඵාසු හොති, පගෙව මනසි කාතුං! නිට්ඨමෙත්ථ ගච්ඡාමි – ‘අද්ධා තෙ ආයස්මන්තො ඉමෙ තයො ධම්මෙ පජහිංසු, ඉමෙ තයො ධම්මෙ බහුලමකංසූ’’’ති. දුතියං.

Lại nữa, này các tỳ khưu, ở phương nào mà các vị tỳ khưu sống hòa hợp, hoan hỷ, không tranh cãi, như nước với sữa, nhìn nhau bằng cặp mắt thân ái, này các tỳ khưu, phương ấy Ta cảm thấy thoải mái để đi đến, huống nữa là hướng tâm đến! Ta đi đến kết luận ở đây rằng: ‘Chắc chắn các vị tôn giả ấy đã từ bỏ ba pháp và đã thực hành nhiều lần ba pháp’. Ba pháp nào đã bị từ bỏ? Dục tầm, sân tầm, và hại tầm – ba pháp này đã bị từ bỏ. Ba pháp nào đã được thực hành nhiều lần? Ly dục tầm, vô sân tầm, và vô hại tầm – ba pháp này đã được thực hành nhiều lần. Này các tỳ khưu, ở phương nào mà các vị tỳ khưu sống hòa hợp, hoan hỷ, không tranh cãi, như nước với sữa, nhìn nhau bằng cặp mắt thân ái, này các tỳ khưu, phương ấy Ta cảm thấy thoải mái để đi đến, huống nữa là hướng tâm đến! Ta đi đến kết luận ở đây rằng: ‘Chắc chắn các vị tôn giả ấy đã từ bỏ ba pháp này và đã thực hành nhiều lần ba pháp này’. Hết bài kinh thứ hai.

3. ගොතමකචෙතියසුත්තං

3. Kinh Gotamakacetiya (Tháp Miếu Gotamaka)

126. එකං [Pg.280] සමයං භගවා වෙසාලියං විහරති ගොතමකෙ චෙතියෙ. තත්‍ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘භික්ඛවො’’ති. ‘‘භදන්තෙ’’ති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

126. Một thời, Thế Tôn trú ở Vesālī, tại tháp miếu Gotamaka. Tại đấy, Thế Tôn gọi các tỳ khưu: ‘Này các tỳ khưu’. ‘Bạch Thế Tôn’, các tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:

‘‘අභිඤ්ඤායාහං, භික්ඛවෙ, ධම්මං දෙසෙමි, නො අනභිඤ්ඤාය. සනිදානාහං, භික්ඛවෙ, ධම්මං දෙසෙමි, නො අනිදානං. සප්පාටිහාරියාහං, භික්ඛවෙ, ධම්මං දෙසෙමි, නො අප්පාටිහාරියං. තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, අභිඤ්ඤාය ධම්මං දෙසයතො නො අනභිඤ්ඤාය, සනිදානං ධම්මං දෙසයතො නො අනිදානං, සප්පාටිහාරියං ධම්මං දෙසයතො නො අප්පාටිහාරියං, කරණීයො ඔවාදො, කරණීයා අනුසාසනී. අලඤ්ච පන වො, භික්ඛවෙ, තුට්ඨියා, අලං අත්තමනතාය, අලං සොමනස්සාය – ‘සම්මාසම්බුද්ධො භගවා, ස්වාක්ඛාතො ධම්මො, සුප්පටිපන්නො සඞ්ඝො’’’ති.

"Này các Tỳ khưu, Ta thuyết Pháp với thắng trí, không phải không có thắng trí. Này các Tỳ khưu, Ta thuyết Pháp có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Này các Tỳ khưu, Ta thuyết Pháp có hiệu nghiệm, không phải không có hiệu nghiệm. Này các Tỳ khưu, đối với Ta, người thuyết Pháp với thắng trí, không phải không có thắng trí; người thuyết Pháp có nhân duyên, không phải không có nhân duyên; người thuyết Pháp có hiệu nghiệm, không phải không có hiệu nghiệm, thì lời giáo huấn cần phải được thực hiện, lời chỉ dạy cần phải được thực hiện. Và này các Tỳ khưu, chỉ cần các ngươi hoan hỷ, chỉ cần các ngươi mãn ý, chỉ cần các ngươi vui mừng rằng: ‘Thế Tôn là bậc Chánh Đẳng Giác, Pháp được khéo thuyết, Tăng chúng là bậc thiện hạnh’."

ඉදමවොච භගවා. අත්තමනා තෙ භික්ඛූ භගවතො භාසිතං අභිනන්දුන්ති. ඉමස්මිඤ්ච පන වෙය්‍යාකරණස්මිං භඤ්ඤමානෙ සහස්සී ලොකධාතු අකම්පිත්ථාති. තතියං.

Thế Tôn đã nói lời này. Các Tỳ khưu ấy hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Thế Tôn. Và khi bài pháp văn xuôi này được thuyết giảng, một ngàn thế giới đã rung chuyển. Hết phẩm thứ ba.

4. භරණ්ඩුකාලාමසුත්තං

4. Kinh Bharaṇḍu Kālāma

127. එකං සමයං භගවා කොසලෙසු චාරිකං චරමානො යෙන කපිලවත්ථු තදවසරි. අස්සොසි ඛො මහානාමො සක්කො – ‘‘භගවා කිර කපිලවත්ථුං අනුප්පත්තො’’ති. අථ ඛො මහානාමො සක්කො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං අට්ඨාසි. එකමන්තං ඨිතං ඛො මහානාමං සක්කං භගවා එතදවොච –

127. Một thời, Thế Tôn đang du hành ở xứ Kosala, đã đi đến Kapilavatthu. Vương tử Mahānāma dòng Sakka đã nghe rằng: “Nghe nói Thế Tôn đã đến Kapilavatthu.” Rồi vương tử Mahānāma dòng Sakka đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng một bên. Thế Tôn đã nói điều này với vương tử Mahānāma dòng Sakka đang đứng một bên:

‘‘ගච්ඡ, මහානාම, කපිලවත්ථුස්මිං, තථාරූපං ආවසථං ජාන යත්ථජ්ජ මයං එකරත්තිං විහරෙය්‍යාමා’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො මහානාමො සක්කො භගවතො පටිස්සුත්වා කපිලවත්ථුං පවිසිත්වා කෙවලකප්පං කපිලවත්ථුං අන්වාහිණ්ඩන්තො නාද්දස කපිලවත්ථුස්මිං තථාරූපං ආවසථං යත්ථජ්ජ භගවා එකරත්තිං විහරෙය්‍ය.

“Này Mahānāma, hãy đi, hãy tìm ở Kapilavatthu một nơi ở thích hợp để hôm nay chúng ta có thể ở lại một đêm.” “Vâng, bạch Thế Tôn.” Vương tử Mahānāma dòng Sakka đã vâng lời Thế Tôn, đi vào Kapilavatthu, đi khắp toàn bộ Kapilavatthu nhưng không tìm thấy ở Kapilavatthu một nơi ở thích hợp để hôm nay Thế Tôn có thể ở lại một đêm.

අථ ඛො මහානාමො සක්කො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං එතදවොච – ‘‘නත්ථි, භන්තෙ, කපිලවත්ථුස්මිං තථාරූපො ආවසථො [Pg.281] යත්ථජ්ජ භගවා එකරත්තිං විහරෙය්‍ය. අයං, භන්තෙ, භරණ්ඩු කාලාමො භගවතො පුරාණසබ්‍රහ්මචාරී. තස්සජ්ජ භගවා අස්සමෙ එකරත්තිං විහරතූ’’ති. ‘‘ගච්ඡ, මහානාම, සන්ථරං පඤ්ඤපෙහී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො මහානාමො සක්කො භගවතො පටිස්සුත්වා යෙන භරණ්ඩුස්ස කාලාමස්ස අස්සමො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා සන්ථරං පඤ්ඤාපෙත්වා උදකං ඨපෙත්වා පාදානං ධොවනාය යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං එතදවොච – ‘‘සන්ථතො, භන්තෙ, සන්ථාරො, උදකං ඨපිතං පාදානං ධොවනාය. යස්සදානි, භන්තෙ, භගවා කාලං මඤ්ඤතී’’ති.

Rồi vương tử Mahānāma dòng Sakka đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã nói với Thế Tôn điều này: “Bạch Thế Tôn, ở Kapilavatthu không có nơi ở thích hợp để hôm nay Thế Tôn có thể ở lại một đêm. Bạch Thế Tôn, vị Bharaṇḍu Kālāma này là bạn đồng phạm hạnh cũ của Thế Tôn. Hôm nay, xin Thế Tôn hãy ở lại một đêm trong am thất của vị ấy.” “Này Mahānāma, hãy đi, hãy sửa soạn chỗ nghỉ.” “Vâng, bạch Thế Tôn.” Vương tử Mahānāma dòng Sakka đã vâng lời Thế Tôn, đi đến am thất của Bharaṇḍu Kālāma; sau khi đến, đã sửa soạn chỗ nghỉ, đặt nước rửa chân, rồi đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã nói với Thế Tôn điều này: “Bạch Thế Tôn, chỗ nghỉ đã được sửa soạn, nước rửa chân đã được đặt sẵn. Bạch Thế Tôn, nay Thế Tôn hãy làm theo thời mà Ngài nghĩ là thích hợp.”

අථ ඛො භගවා යෙන භරණ්ඩුස්ස කාලාමස්ස අස්සමො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදි. නිසජ්ජ ඛො භගවා පාදෙ පක්ඛාලෙසි. අථ ඛො මහානාමස්ස සක්කස්ස එතදහොසි – ‘‘අකාලො ඛො අජ්ජ භගවන්තං පයිරුපාසිතුං. කිලන්තො භගවා. ස්වෙ දානාහං භගවන්තං පයිරුපාසිස්සාමී’’ති භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා පක්කාමි.

Rồi Thế Tôn đi đến am thất của Bharaṇḍu Kālāma; sau khi đến, đã ngồi xuống trên chỗ ngồi đã được sửa soạn. Sau khi ngồi, Thế Tôn đã rửa chân. Rồi vương tử Mahānāma dòng Sakka đã suy nghĩ thế này: “Hôm nay không phải là lúc thích hợp để hầu cận Thế Tôn. Thế Tôn đã mệt mỏi. Ngày mai ta sẽ hầu cận Thế Tôn.” Sau khi đảnh lễ Thế Tôn và đi nhiễu bên phải, ông đã ra về.

අථ ඛො මහානාමො සක්කො තස්සා රත්තියා අච්චයෙන යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො මහානාමං සක්කං භගවා එතදවොච – ‘‘තයො ඛොමෙ, මහානාම, සත්ථාරො සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? ඉධ, මහානාම, එකච්චො සත්ථා කාමානං පරිඤ්ඤං පඤ්ඤාපෙති; න රූපානං පරිඤ්ඤං පඤ්ඤාපෙති, න වෙදනානං පරිඤ්ඤං පඤ්ඤාපෙති. ඉධ පන, මහානාම, එකච්චො සත්ථා කාමානං පරිඤ්ඤං පඤ්ඤාපෙති, රූපානං පරිඤ්ඤං පඤ්ඤාපෙති; න වෙදනානං පරිඤ්ඤං පඤ්ඤාපෙති. ඉධ පන, මහානාම, එකච්චො සත්ථා කාමානං පරිඤ්ඤං පඤ්ඤාපෙති, රූපානං පරිඤ්ඤං පඤ්ඤාපෙති, වෙදනානං පරිඤ්ඤං පඤ්ඤාපෙති. ඉමෙ ඛො, මහානාම, තයො සත්ථාරො සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. ‘ඉමෙසං, මහානාම, තිණ්ණං සත්ථාරානං එකා නිට්ඨා උදාහු පුථු නිට්ඨා’’’ති?

Rồi vương tử Mahānāma dòng Sakka, sau khi đêm ấy đã qua, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã ngồi một bên. Thế Tôn đã nói điều này với vương tử Mahānāma dòng Sakka đang ngồi một bên: “Này Mahānāma, có ba vị đạo sư này hiện hữu, có mặt ở đời. Thế nào là ba? Này Mahānāma, ở đây, có vị đạo sư chế định sự liễu tri các dục; không chế định sự liễu tri các sắc, không chế định sự liễu tri các thọ. Lại nữa, này Mahānāma, ở đây, có vị đạo sư chế định sự liễu tri các dục, chế định sự liễu tri các sắc; không chế định sự liễu tri các thọ. Lại nữa, này Mahānāma, ở đây, có vị đạo sư chế định sự liễu tri các dục, chế định sự liễu tri các sắc, và chế định sự liễu tri các thọ. Này Mahānāma, đây là ba vị đạo sư hiện hữu, có mặt ở đời. ‘Này Mahānāma, ba vị đạo sư này có cùng một đích đến hay có đích đến khác nhau?’”

එවං වුත්තෙ භරණ්ඩු කාලාමො මහානාමං සක්කං එතදවොච – ‘‘එකාති, මහානාම, වදෙහී’’ති. එවං වුත්තෙ භගවා මහානාමං සක්කං එතදවොච – ‘‘නානාති, මහානාම, වදෙහී’’ති. දුතියම්පි ඛො භරණ්ඩු කාලාමො මහානාමං සක්කං එතදවොච – ‘‘එකාති, මහානාම, වදෙහී’’ති. දුතියම්පි ඛො භගවා මහානාමං සක්කං එතදවොච – ‘‘නානාති, මහානාම, වදෙහී’’ති. තතියම්පි ඛො භරණ්ඩු කාලාමො මහානාමං සක්කං එතදවොච – ‘‘එකාති, මහානාම[Pg.282], වදෙහී’’ති. තතියම්පි ඛො භගවා මහානාමං සක්කං එතදවොච – ‘‘නානාති, මහානාම, වදෙහී’’ති.

Khi được nói như vậy, Bharaṇḍu Kālāma đã nói với vương tử Mahānāma dòng Sakka điều này: “Này Mahānāma, hãy nói là: ‘Giống nhau’.” Khi được nói như vậy, Thế Tôn đã nói với vương tử Mahānāma dòng Sakka điều này: “Này Mahānāma, hãy nói là: ‘Khác nhau’.” Lần thứ hai, Bharaṇḍu Kālāma cũng nói với vương tử Mahānāma dòng Sakka: “Này Mahānāma, hãy nói là: ‘Giống nhau’.” Lần thứ hai, Thế Tôn cũng nói với vương tử Mahānāma dòng Sakka: “Này Mahānāma, hãy nói là: ‘Khác nhau’.” Lần thứ ba, Bharaṇḍu Kālāma cũng nói với vương tử Mahānāma dòng Sakka: “Này Mahānāma, hãy nói là: ‘Giống nhau’.” Lần thứ ba, Thế Tôn cũng nói với vương tử Mahānāma dòng Sakka: “Này Mahānāma, hãy nói là: ‘Khác nhau’.”

අථ ඛො භරණ්ඩු කාලාමස්ස එතදහොසි – ‘‘මහෙසක්ඛස්ස වතම්හි මහානාමස්ස සක්කස්ස සම්මුඛා සමණෙන ගොතමෙන යාවතතියං අපසාදිතො. යංනූනාහං කපිලවත්ථුම්හා පක්කමෙය්‍ය’’න්ති. අථ ඛො භරණ්ඩු කාලාමො කපිලවත්ථුම්හා පක්කාමි. යං කපිලවත්ථුම්හා පක්කාමි තථා පක්කන්තොව අහොසි න පුන පච්චාගච්ඡීති. චතුත්ථං.

Rồi Bharaṇḍu Kālāma đã suy nghĩ thế này: “Thật vậy, ta đã bị Sa-môn Gotama bác bỏ đến lần thứ ba ngay trước mặt vương tử Mahānāma dòng Sakka, một người có thế lực lớn. Hay là ta nên rời khỏi Kapilavatthu.” Rồi Bharaṇḍu Kālāma đã rời khỏi Kapilavatthu. Khi ông rời khỏi Kapilavatthu, ông đã ra đi như vậy và không bao giờ quay trở lại. Hết phẩm thứ tư.

5. හත්ථකසුත්තං

5. Kinh Hatthaka

128. එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. අථ ඛො හත්ථකො දෙවපුත්තො අභික්කන්තාය රත්තියා අභික්කන්තවණ්ණො කෙවලකප්පං ජෙතවනං ඔභාසෙත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා – ‘‘භගවතො පුරතො ඨස්සාමී’’ති ඔසීදතිමෙව සංසීදතිමෙව, න සක්කොති සණ්ඨාතුං. සෙය්‍යථාපි නාම සප්පි වා තෙලං වා වාලුකාය ආසිත්තං ඔසීදතිමෙව සංසීදතිමෙව, න සණ්ඨාති; එවමෙවං හත්ථකො දෙවපුත්තො – ‘‘භගවතො පුරතො ඨස්සාමී’’ති ඔසීදතිමෙව සංසීදතිමෙව, න සක්කොති සණ්ඨාතුං.

128. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, thiên tử Hatthaka, vào lúc đêm đã khuya, với dung sắc thù thắng, làm toàn thể Jetavana sáng rực, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ đứng trước mặt Thế Tôn,’ vị ấy cứ bị lún xuống, cứ bị chìm xuống, không thể đứng vững được. Ví như bơ hay dầu được đổ trên cát, nó cứ bị lún xuống, cứ bị chìm xuống, không đứng vững được; cũng vậy, thiên tử Hatthaka, (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ đứng trước mặt Thế Tôn,’ vị ấy cứ bị lún xuống, cứ bị chìm xuống, không thể đứng vững được.

අථ ඛො භගවා හත්ථකං දෙවපුත්තං එතදවොච – ‘‘ඔළාරිකං, හත්ථක, අත්තභාවං අභිනිම්මිනාහී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති, ඛො හත්ථකො දෙවපුත්තො භගවතො පටිස්සුත්වා ඔළාරිකං අත්තභාවං අභිනිම්මිනිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං අට්ඨාසි. එකමන්තං ඨිතං ඛො හත්ථකං දෙවපුත්තං භගවා එතදවොච –

Bấy giờ, Thế Tôn nói với thiên tử Hatthaka điều này: ‘Này Hatthaka, hãy hóa hiện một thân thể thô.’ ‘Vâng, bạch Thế Tôn,’ thiên tử Hatthaka vâng đáp Thế Tôn, hóa hiện một thân thể thô, đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng một bên. Thế Tôn nói với thiên tử Hatthaka đang đứng một bên điều này:

‘‘යෙ තෙ, හත්ථක, ධම්මා පුබ්බෙ මනුස්සභූතස්ස පවත්තිනො අහෙසුං, අපි නු තෙ තෙ ධම්මා එතරහි පවත්තිනො’’ති? ‘‘යෙ ච මෙ, භන්තෙ, ධම්මා පුබ්බෙ මනුස්සභූතස්ස පවත්තිනො අහෙසුං, තෙ ච මෙ ධම්මා එතරහි පවත්තිනො; යෙ ච මෙ, භන්තෙ, ධම්මා පුබ්බෙ මනුස්සභූතස්ස නප්පවත්තිනො අහෙසුං, තෙ ච මෙ ධම්මා එතරහි පවත්තිනො. සෙය්‍යථාපි, භන්තෙ, භගවා එතරහි ආකිණ්ණො විහරති භික්ඛූහි භික්ඛුනීහි උපාසකෙහි උපාසිකාහි රාජූහි [Pg.283] රාජමහාමත්තෙහි තිත්ථියෙහි තිත්ථියසාවකෙහි; එවමෙවං ඛො අහං, භන්තෙ, ආකිණ්ණො විහරාමි දෙවපුත්තෙහි. දූරතොපි, භන්තෙ, දෙවපුත්තා ආගච්ඡන්ති හත්ථකස්ස දෙවපුත්තස්ස සන්තිකෙ ‘ධම්මං සොස්සාමා’ති. තිණ්ණාහං, භන්තෙ, ධම්මානං අතිත්තො අප්පටිවානො කාලඞ්කතො. කතමෙසං තිණ්ණං? භගවතො අහං, භන්තෙ, දස්සනස්ස අතිත්තො අප්පටිවානො කාලඞ්කතො; සද්ධම්මසවනස්සාහං, භන්තෙ, අතිත්තො අප්පටිවානො කාලඞ්කතො; සඞ්ඝස්සාහං, භන්තෙ, උපට්ඨානස්ස අතිත්තො අප්පටිවානො කාලඞ්කතො. ඉමෙසං ඛො අහං, භන්තෙ, තිණ්ණං ධම්මානං අතිත්තො අප්පටිවානො කාලඞ්කතො’’ති.

‘Này Hatthaka, những pháp mà ngươi đã thực hành khi còn là người, những pháp ấy bây giờ có còn được thực hành không?’ ‘Bạch Thế Tôn, những pháp mà con đã thực hành khi còn là người, những pháp ấy bây giờ con vẫn thực hành; và bạch Thế Tôn, những pháp mà con chưa từng thực hành khi còn là người, những pháp ấy bây giờ con cũng thực hành. Bạch Thế Tôn, cũng như Thế Tôn bây giờ sống giữa các Tỳ khưu, Tỳ khưu ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, các vua chúa, các đại thần, các người theo ngoại đạo, và các đệ tử của họ; cũng vậy, bạch Thế Tôn, con sống giữa các thiên tử. Bạch Thế Tôn, từ xa, các thiên tử cũng đến gần thiên tử Hatthaka (nghĩ rằng): ‘Chúng ta sẽ nghe Pháp.’ Bạch Thế Tôn, con đã mệnh chung mà không thỏa mãn, không nhàm chán đối với ba pháp. Ba pháp nào? Bạch Thế Tôn, con đã mệnh chung mà không thỏa mãn, không nhàm chán đối với việc diện kiến Thế Tôn; bạch Thế Tôn, con đã mệnh chung mà không thỏa mãn, không nhàm chán đối với việc nghe diệu pháp; bạch Thế Tôn, con đã mệnh chung mà không thỏa mãn, không nhàm chán đối với việc phục vụ Tăng chúng. Bạch Thế Tôn, con đã mệnh chung mà không thỏa mãn, không nhàm chán đối với ba pháp này.’

‘‘නාහං භගවතො දස්සනස්ස, තිත්තිමජ්ඣගා කුදාචනං;

සඞ්ඝස්ස උපට්ඨානස්ස, සද්ධම්මසවනස්ස ච.

Con chưa bao giờ đạt được sự thỏa mãn, đối với việc diện kiến Thế Tôn, đối với việc phục vụ Tăng chúng, và đối với việc nghe diệu pháp.

‘‘අධිසීලං සික්ඛමානො, සද්ධම්මසවනෙ රතො;

තිණ්ණං ධම්මානං අතිත්තො, හත්ථකො අවිහං ගතො’’ති. පඤ්චමං;

‘Thực hành tăng thượng giới, ưa thích nghe diệu pháp, không thỏa mãn với ba pháp, Hatthaka đã đi đến cõi Aviha (Vô Phiền).’ Kinh thứ năm.

6. කටුවියසුත්තං

6. Kinh Kaṭuviya (Miếng Đồ Ăn Thừa)

129. එකං සමයං භගවා බාරාණසියං විහරති ඉසිපතනෙ මිගදායෙ. අථ ඛො භගවා පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය බාරාණසිං පිණ්ඩාය පාවිසි. අද්දසා ඛො භගවා ගොයොගපිලක්ඛස්මිං පිණ්ඩාය චරමානො අඤ්ඤතරං භික්ඛුං රිත්තස්සාදං බාහිරස්සාදං මුට්ඨස්සතිං අසම්පජානං අසමාහිතං විබ්භන්තචිත්තං පාකතින්ද්‍රියං. දිස්වා තං භික්ඛුං එතදවොච –

129. Một thời, Thế Tôn trú ở Bārāṇasī, tại Isipatana, Migadāya. Bấy giờ, vào buổi sáng, Thế Tôn đắp y, mang y bát, vào thành Bārāṇasī để khất thực. Khi đang đi khất thực ở gần cây đa Goyoga, Thế Tôn thấy một Tỳ khưu nọ, người có vị giác trống rỗng, có vị giác bên ngoài, thất niệm, không tỉnh giác, không định tĩnh, tâm tán loạn, các căn buông thả. Thấy vậy, Ngài nói với vị Tỳ khưu ấy điều này:

‘‘මා ඛො ත්වං, භික්ඛු, අත්තානං කටුවියමකාසි. තං වත භික්ඛු කටුවියකතං අත්තානං ආමගන්ධෙන අවස්සුතං මක්ඛිකා නානුපතිස්සන්ති නාන්වාස්සවිස්සන්තීති, නෙතං ඨානං විජ්ජතී’’ති. අථ ඛො සො භික්ඛු භගවතා ඉමිනා ඔවාදෙන ඔවදිතො සංවෙගමාපාදි. අථ ඛො භගවා බාරාණසියං පිණ්ඩාය චරිත්වා පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතපටික්කන්තො භික්ඛූ ආමන්තෙසි –

‘Này Tỳ khưu, chớ làm cho tự thân mình giống như miếng đồ ăn thừa. Này Tỳ khưu, đối với người đã tự làm cho mình giống như miếng đồ ăn thừa, bị ướt đẫm bởi mùi hôi tanh, mà các con ruồi sẽ không bu đến, sẽ không bám theo, trường hợp ấy không xảy ra.’ Bấy giờ, vị Tỳ khưu ấy, được Thế Tôn khuyên dạy bằng lời giáo huấn này, đã đạt đến sự xúc động. Bấy giờ, Thế Tôn, sau khi đi khất thực ở Bārāṇasī, lúc về sau buổi ăn, sau khi đi khất thực trở về, đã gọi các Tỳ khưu:

‘‘ඉධාහං, භික්ඛවෙ, පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය බාරාණසිං [Pg.284] පිණ්ඩාය පාවිසිං. අද්දසං ඛො අහං, භික්ඛවෙ, ගොයොගපිලක්ඛස්මිං පිණ්ඩාය චරමානො අඤ්ඤතරං භික්ඛුං රිත්තස්සාදං බාහිරස්සාදං මුට්ඨස්සතිං අසම්පජානං අසමාහිතං විබ්භන්තචිත්තං පාකතින්ද්‍රියං. දිස්වා තං භික්ඛුං එතදවොචං –

‘Này các Tỳ khưu, hôm nay, vào buổi sáng, Ta đắp y, mang y bát, vào thành Bārāṇasī để khất thực. Này các Tỳ khưu, khi đang đi khất thực ở gần cây đa Goyoga, Ta thấy một Tỳ khưu nọ, người có vị giác trống rỗng, có vị giác bên ngoài, thất niệm, không tỉnh giác, không định tĩnh, tâm tán loạn, các căn buông thả. Thấy vậy, Ta nói với vị Tỳ khưu ấy điều này:

‘‘‘මා ඛො ත්වං, භික්ඛු, අත්තානං කටුවියමකාසි. තං වත භික්ඛු කටුවියකතං අත්තානං ආමගන්ධෙන අවස්සුතං මක්ඛිකා නානුපතිස්සන්ති නාන්වාස්සවිස්සන්තීති, නෙතං ඨානං විජ්ජතී’ති. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, සො භික්ඛු මයා ඉමිනා ඔවාදෙන ඔවදිතො සංවෙගමාපාදී’’ති. එවං වුත්තෙ අඤ්ඤතරො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච – ‘‘කිං නු ඛො, භන්තෙ, කටුවියං? කො ආමගන්ධො? කා මක්ඛිකා’’ති?

‘‘Này Tỳ khưu, chớ làm cho tự thân mình giống như miếng đồ ăn thừa. Này Tỳ khưu, đối với người đã tự làm cho mình giống như miếng đồ ăn thừa, bị ướt đẫm bởi mùi hôi tanh, mà các con ruồi sẽ không bu đến, sẽ không bám theo, trường hợp ấy không xảy ra.’ Này các Tỳ khưu, bấy giờ, vị Tỳ khưu ấy, được Ta khuyên dạy bằng lời giáo huấn này, đã đạt đến sự xúc động.’ Khi được nói vậy, một Tỳ khưu khác bạch với Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, thế nào là miếng đồ ăn thừa? Thế nào là mùi hôi tanh? Thế nào là các con ruồi?’

‘‘අභිජ්ඣා ඛො, භික්ඛු, කටුවියං; බ්‍යාපාදො ආමගන්ධො; පාපකා අකුසලා විතක්කා මක්ඛිකා. තං වත, භික්ඛු, කටුවියකතං අත්තානං ආමගන්ධෙන අවස්සුතං මක්ඛිකා නානුපතිස්සන්ති නාන්වාස්සවිස්සන්තීති, නෙතං ඨානං විජ්ජතී’’ති.

‘Này Tỳ khưu, tham ái chính là miếng đồ ăn thừa; sân hận chính là mùi hôi tanh; các tư duy xấu ác, bất thiện chính là các con ruồi. Này Tỳ khưu, đối với người đã tự làm cho mình giống như miếng đồ ăn thừa, bị ướt đẫm bởi mùi hôi tanh, mà các con ruồi sẽ không bu đến, sẽ không bám theo, trường hợp ấy không xảy ra.’

‘‘අගුත්තං චක්ඛුසොතස්මිං, ඉන්ද්‍රියෙසු අසංවුතං;

මක්ඛිකානුපතිස්සන්ති, සඞ්කප්පා රාගනිස්සිතා.

‘Không phòng hộ ở mắt và tai, không thu thúc trong các căn, các con ruồi sẽ bu đến, tức là các ý nghĩ dựa vào tham ái.

‘‘කටුවියකතො භික්ඛු, ආමගන්ධෙ අවස්සුතො;

ආරකා හොති නිබ්බානා, විඝාතස්සෙව භාගවා.

‘Vị Tỳ khưu đã trở thành miếng đồ ăn thừa, bị ướt đẫm bởi mùi hôi tanh, thì xa lìa Nibbāna, chỉ có phần trong sự phiền não.

‘‘ගාමෙ වා යදි වාරඤ්ඤෙ, අලද්ධා සමථමත්තනො ;

පරෙති බාලො දුම්මෙධො, මක්ඛිකාහි පුරක්ඛතො.

‘Dù ở làng hay ở rừng, kẻ ngu si, trí tuệ thấp kém, không đạt được sự an tịnh cho tự thân, đi lang thang, bị các con ruồi vây quanh.

‘‘යෙ ච සීලෙන සම්පන්නා, පඤ්ඤායූපසමෙරතා;

උපසන්තා සුඛං සෙන්ති, නාසයිත්වාන මක්ඛිකා’’ති. ඡට්ඨං;

‘Còn những ai đầy đủ giới hạnh, ưa thích sự an tịnh bằng trí tuệ, các vị ấy, sau khi đã diệt trừ các con ruồi, được an tịnh, sống an lạc.’ Kinh thứ sáu.

7. පඨමඅනුරුද්ධසුත්තං

7. Kinh Anuruddha thứ nhất

130. අථ ඛො ආයස්මා අනුරුද්ධො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා අනුරුද්ධො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘ඉධාහං, භන්තෙ, දිබ්බෙන චක්ඛුනා [Pg.285] විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන යෙභුය්‍යෙන පස්සාමි මාතුගාමං කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජමානං. කතිහි නු ඛො, භන්තෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො මාතුගාමො කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජතී’’ති?

130. Rồi Tôn giả Anuruddha đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Anuruddha bạch Thế Tôn: – Bạch Thế Tôn, ở đây, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, con thấy phần lớn người nữ, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Bạch Thế Tôn, do thành tựu bao nhiêu pháp mà người nữ, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục?

‘‘තීහි ඛො, අනුරුද්ධ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො මාතුගාමො කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජති. කතමෙහි තීහි? ඉධ, අනුරුද්ධ, මාතුගාමො පුබ්බණ්හසමයං මච්ඡෙරමලපරියුට්ඨිතෙන චෙතසා අගාරං අජ්ඣාවසති, මජ්ඣන්හිකසමයං ඉස්සාපරියුට්ඨිතෙන චෙතසා අගාරං අජ්ඣාවසති, සායන්හසමයං කාමරාගපරියුට්ඨිතෙන චෙතසා අගාරං අජ්ඣාවසති. ඉමෙහි ඛො, අනුරුද්ධ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො මාතුගාමො කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජතී’’ති. සත්තමං.

– Này Anuruddha, do thành tựu ba pháp, người nữ, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Thế nào là ba? Này Anuruddha, ở đây, người nữ vào buổi sáng, sống trong gia đình với tâm bị cấu uế xan tham xâm chiếm; vào buổi trưa, sống trong gia đình với tâm bị tật đố xâm chiếm; vào buổi chiều, sống trong gia đình với tâm bị tham dục xâm chiếm. Này Anuruddha, do thành tựu ba pháp này, người nữ, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. (Kinh) thứ bảy.

8. දුතියඅනුරුද්ධසුත්තං

8. Kinh Anuruddha thứ hai

131. අථ ඛො ආයස්මා අනුරුද්ධො යෙනායස්මා සාරිපුත්තො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මතා සාරිපුත්තෙන සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා අනුරුද්ධො ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං එතදවොච – ‘‘ඉධාහං, ආවුසො සාරිපුත්ත, දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සහස්සං ලොකං ඔලොකෙමි. ආරද්ධං ඛො පන මෙ වීරියං අසල්ලීනං, උපට්ඨිතා සති අසම්මුට්ඨා, පස්සද්ධො කායො අසාරද්ධො, සමාහිතං චිත්තං එකග්ගං. අථ ච පන මෙ නානුපාදාය ආසවෙහි චිත්තං විමුච්චතී’’ති.

131. Rồi Tôn giả Anuruddha đi đến chỗ Tôn giả Sāriputta; sau khi đến, cùng Tôn giả Sāriputta nói lên những lời chào hỏi thân hữu. Sau khi nói lên những lời chào hỏi thân hữu, đáng ghi nhớ, liền ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Anuruddha nói với Tôn giả Sāriputta: – Này Hiền giả Sāriputta, ở đây, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, tôi nhìn thấy một ngàn thế giới. Và tinh tấn của tôi được khơi dậy, không lùi bước; niệm được an trú, không quên lãng; thân được khinh an, không bồn chồn; tâm được định tĩnh, nhất tâm. Tuy vậy, tâm của tôi vẫn không được giải thoát khỏi các lậu hoặc, do không còn chấp thủ.

‘‘යං ඛො තෙ, ආවුසො අනුරුද්ධ, එවං හොති – ‘අහං දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සහස්සං ලොකං වොලොකෙමී’ති, ඉදං තෙ මානස්මිං. යම්පි තෙ, ආවුසො අනුරුද්ධ, එවං හොති – ‘ආරද්ධං ඛො පන මෙ වීරියං අසල්ලීනං, උපට්ඨිතා සති අසම්මුට්ඨා, පස්සද්ධො කායො අසාරද්ධො, සමාහිතං චිත්තං එකග්ග’න්ති, ඉදං තෙ උද්ධච්චස්මිං. යම්පි තෙ, ආවුසො අනුරුද්ධ, එවං හොති – ‘අථ ච පන මෙ නානුපාදාය ආසවෙහි චිත්තං විමුච්චතී’ති, ඉදං [Pg.286] තෙ කුක්කුච්චස්මිං. සාධු වතායස්මා අනුරුද්ධො ඉමෙ තයො ධම්මෙ පහාය, ඉමෙ තයො ධම්මෙ අමනසිකරිත්වා අමතාය ධාතුයා චිත්තං උපසංහරතූ’’ති.

– Này Hiền giả Anuruddha, khi Hiền giả nghĩ rằng: ‘Với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, tôi nhìn thấy một ngàn thế giới,’ đó là mạn của Hiền giả. Khi Hiền giả nghĩ rằng: ‘Và tinh tấn của tôi được khơi dậy, không lùi bước; niệm được an trú, không quên lãng; thân được khinh an, không bồn chồn; tâm được định tĩnh, nhất tâm,’ đó là trạo cử của Hiền giả. Khi Hiền giả nghĩ rằng: ‘Tuy vậy, tâm của tôi vẫn không được giải thoát khỏi các lậu hoặc, do không còn chấp thủ,’ đó là hối quá của Hiền giả. Lành thay, mong Tôn giả Anuruddha hãy từ bỏ ba pháp này, không tác ý đến ba pháp này, và hướng tâm đến giới bất tử.

අථ ඛො ආයස්මා අනුරුද්ධො අපරෙන සමයෙන ඉමෙ තයො ධම්මෙ පහාය, ඉමෙ තයො ධම්මෙ අමනසිකරිත්වා අමතාය ධාතුයා චිත්තං උපසංහරි. අථ ඛො ආයස්මා අනුරුද්ධො එකො වූපකට්ඨො අප්පමත්තො ආතාපී පහිතත්තො විහරන්තො නචිරස්සෙව – යස්සත්ථාය කුලපුත්තා සම්මදෙව අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති, තදනුත්තරං – බ්‍රහ්මචරියපරියොසානං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහාසි. ‘‘ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායා’’ති අබ්භඤ්ඤාසි. අඤ්ඤතරො ච පනායස්මා අනුරුද්ධො අරහතං අහොසීති. අට්ඨමං.

Rồi Tôn giả Anuruddha, vào một thời gian khác, đã từ bỏ ba pháp này, không tác ý đến ba pháp này, và hướng tâm đến giới bất tử. Rồi Tôn giả Anuruddha, sống một mình, viễn ly, không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần, không bao lâu đã tự mình với thắng trí, chứng ngộ, đạt đến và an trú ngay trong hiện tại mục đích vô thượng của phạm hạnh mà vì nó các thiện nam tử đã chân chánh xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Vị ấy biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’ Và Tôn giả Anuruddha đã trở thành một trong các vị A-la-hán. (Kinh) thứ tám.

9. පටිච්ඡන්නසුත්තං

9. Kinh Che Đậy

132. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, පටිච්ඡන්නානි ආවහන්ති, නො විවටානි. කතමානි තීණි? මාතුගාමො, භික්ඛවෙ, පටිච්ඡන්නො ආවහති, නො විවටො; බ්‍රාහ්මණානං, භික්ඛවෙ, මන්තා පටිච්ඡන්නා ආවහන්ති, නො විවටා; මිච්ඡාදිට්ඨි, භික්ඛවෙ, පටිච්ඡන්නා ආවහති, නො විවටා. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි පටිච්ඡන්නානි ආවහන්ති, නො විවටානි.

132. – Này các Tỳ khưu, có ba điều này được che đậy thì mới phát huy tác dụng, không phải khi phơi bày. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, người nữ được che đậy thì mới phát huy tác dụng, không phải khi phơi bày; này các Tỳ khưu, các câu mật chú của Bà-la-môn được che đậy thì mới phát huy tác dụng, không phải khi phơi bày; này các Tỳ khưu, tà kiến được che đậy thì mới phát huy tác dụng, không phải khi phơi bày. Này các Tỳ khưu, đây là ba điều được che đậy thì mới phát huy tác dụng, không phải khi phơi bày.

‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, විවටානි විරොචන්ති, නො පටිච්ඡන්නානි. කතමානි තීණි? චන්දමණ්ඩලං, භික්ඛවෙ, විවටං විරොචති, නො පටිච්ඡන්නං; සූරියමණ්ඩලං, භික්ඛවෙ, විවටං විරොචති, නො පටිච්ඡන්නං; තථාගතප්පවෙදිතො ධම්මවිනයො, භික්ඛවෙ, විවටො විරොචති, නො පටිච්ඡන්නො. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි විවටානි විරොචන්ති, නො පටිච්ඡන්නානී’’ති. නවමං.

– Này các Tỳ khưu, có ba điều này được phơi bày thì mới tỏa sáng, không phải khi che đậy. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, mặt trăng được phơi bày thì mới tỏa sáng, không phải khi che đậy; này các Tỳ khưu, mặt trời được phơi bày thì mới tỏa sáng, không phải khi che đậy; này các Tỳ khưu, Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng được phơi bày thì mới tỏa sáng, không phải khi che đậy. Này các Tỳ khưu, đây là ba điều được phơi bày thì mới tỏa sáng, không phải khi che đậy. (Kinh) thứ chín.

10. ලෙඛසුත්තං

10. Kinh Nét Chữ

133. ‘‘තයොමෙ, භික්ඛවෙ, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? පාසාණලෙඛූපමො පුග්ගලො, පථවිලෙඛූපමො පුග්ගලො, උදකලෙඛූපමො පුග්ගලො. කතමො ච, භික්ඛවෙ, පාසාණලෙඛූපමො පුග්ගලො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො අභිණ්හං කුජ්ඣති. සො ච ඛ්වස්ස කොධො [Pg.287] දීඝරත්තං අනුසෙති. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, පාසාණෙ ලෙඛා න ඛිප්පං ලුජ්ජති වාතෙන වා උදකෙන වා, චිරට්ඨිතිකා හොති; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො පුග්ගලො අභිණ්හං කුජ්ඣති. සො ච ඛ්වස්ස කොධො දීඝරත්තං අනුසෙති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පාසාණලෙඛූපමො පුග්ගලො.

133. – Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là ba? Hạng người như nét chữ khắc trên đá, hạng người như nét chữ vẽ trên đất, và hạng người như nét chữ vẽ trên nước. Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người như nét chữ khắc trên đá? Ở đây, này các Tỳ khưu, có hạng người thường hay phẫn nộ. Và cơn phẫn nộ ấy của người ấy tồn tại lâu dài. Ví như, này các Tỳ khưu, nét chữ khắc trên đá không mau lẹ bị xóa mất bởi gió hay bởi nước, nó tồn tại lâu dài; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người thường hay phẫn nộ. Và cơn phẫn nộ ấy của người ấy tồn tại lâu dài. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là hạng người như nét chữ khắc trên đá.

‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පථවිලෙඛූපමො පුග්ගලො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො අභිණ්හං කුජ්ඣති. සො ච ඛ්වස්ස කොධො න දීඝරත්තං අනුසෙති. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, පථවියා ලෙඛා ඛිප්පං ලුජ්ජති වාතෙන වා උදකෙන වා, න චිරට්ඨිතිකා හොති; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො පුග්ගලො අභිණ්හං කුජ්ඣති. සො ච ඛ්වස්ස කොධො න දීඝරත්තං අනුසෙති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පථවිලෙඛූපමො පුග්ගලො.

Này các Tỳ khưu, thế nào là người giống như vết vạch trên đất? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người thường hay phẫn nộ. Và cơn phẫn nộ của người ấy không tồn tại lâu dài. Này các Tỳ khưu, ví như vết vạch trên đất nhanh chóng bị xóa đi bởi gió hoặc bởi nước, không tồn tại lâu dài; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có người thường hay phẫn nộ. Và cơn phẫn nộ của người ấy không tồn tại lâu dài. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người giống như vết vạch trên đất.

‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, උදකලෙඛූපමො පුග්ගලො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො ආගාළ්හෙනපි වුච්චමානො ඵරුසෙනපි වුච්චමානො අමනාපෙනපි වුච්චමානො සන්ධියතිමෙව සංසන්දතිමෙව සම්මොදතිමෙව. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, උදකෙ ලෙඛා ඛිප්පංයෙව පටිවිගච්ඡති, න චිරට්ඨිතිකා හොති; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො පුග්ගලො ආගාළ්හෙනපි වුච්චමානො ඵරුසෙනපි වුච්චමානො අමනාපෙනපි වුච්චමානො සන්ධියතිමෙව සංසන්දතිමෙව සම්මොදතිමෙව. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, උදකලෙඛූපමො පුග්ගලො. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මි’’න්ති. දසමං.

Này các Tỳ khưu, thế nào là người giống như vết vạch trên nước? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người dù bị nói lời nặng nề, dù bị nói lời thô lỗ, dù bị nói lời không vừa ý, vẫn hòa hợp, vẫn thân thiện, vẫn vui vẻ. Này các Tỳ khưu, ví như vết vạch trên nước liền biến mất, không tồn tại lâu dài; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có người dù bị nói lời nặng nề, dù bị nói lời thô lỗ, dù bị nói lời không vừa ý, vẫn hòa hợp, vẫn thân thiện, vẫn vui vẻ. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người giống như vết vạch trên nước. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này có mặt, hiện hữu trong thế gian. (Kinh) thứ mười.

කුසිනාරවග්ගො තෙරසමො.

Phẩm Kusināra, thứ mười ba.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

කුසිනාරභණ්ඩනා චෙව, ගොතමභරණ්ඩුහත්ථකො;

කටුවියං ද්වෙ අනුරුද්ධා, පටිච්ඡන්නං ලෙඛෙන තෙ දසාති.

Kusināra, và Bhaṇḍana, Gotama, Bharaṇḍu, Hatthaka; Kaṭuviya, hai kinh Anuruddha, Paṭicchanna, và Lekha, đó là mười kinh.

(14) 4. යොධාජීවවග්ගො

(14) 4. Phẩm Người Lính Chiến (Yodhājīva)

1. යොධාජීවසුත්තං

1. Kinh Người Lính Chiến

134. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො යොධාජීවො රාජාරහො හොති රාජභොග්ගො, රඤ්ඤො අඞ්ගන්තෙව සඞ්ඛ්‍යං ගච්ඡති. කතමෙහි තීහි[Pg.288]? ඉධ, භික්ඛවෙ, යොධාජීවො දූරෙ පාතී ච හොති අක්ඛණවෙධී ච මහතො ච කායස්ස පදාලෙතා. ඉමෙහි, ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො යොධාජීවො රාජාරහො හොති රාජභොග්ගො, රඤ්ඤො අඞ්ගන්තෙව සඞ්ඛ්‍යං ගච්ඡති. එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු ආහුනෙය්‍යො හොති…පෙ… අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්ස. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු දූරෙ පාතී ච හොති අක්ඛණවෙධී ච මහතො ච කායස්ස පදාලෙතා.

134. Này các Tỳ khưu, người lính chiến hội đủ ba yếu tố thì xứng đáng với vua, được vua dùng, và được xem là một bộ phận của nhà vua. Ba yếu tố nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, người lính chiến có thể bắn xa, là một xạ thủ, và có thể xuyên thủng vật thể lớn. Này các Tỳ khưu, người lính chiến hội đủ ba yếu tố này thì xứng đáng với vua, được vua dùng, và được xem là một bộ phận của nhà vua. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu hội đủ ba yếu tố thì xứng đáng được cúng dường... là ruộng phước vô thượng cho đời. Ba yếu tố nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu có thể bắn xa, là một xạ thủ, và có thể xuyên thủng vật thể lớn.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු දූරෙ පාතී හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු යං කිඤ්චි රූපං අතීතානාගතපච්චුප්පන්නං අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා ඔළාරිකං වා සුඛුමං වා හීනං වා පණීතං වා යං දූරෙ සන්තිකෙ වා, සබ්බං රූපං – ‘නෙතං මම, නෙසොහමස්මි, න මෙසො අත්තා’ති එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සති. යා කාචි වෙදනා අතීතානාගතපච්චුප්පන්නා අජ්ඣත්තා වා බහිද්ධා වා ඔළාරිකා වා සුඛුමා වා හීනා වා පණීතා වා යා දූරෙ සන්තිකෙ වා, සබ්බං වෙදනං – ‘නෙතං මම, නෙසොහමස්මි, න මෙසො අත්තා’ති එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සති. යා කාචි සඤ්ඤා අතීතානාගතපච්චුප්පන්නා අජ්ඣත්තා වා බහිද්ධා වා ඔළාරිකා වා සුඛුමා වා හීනා වා පණීතා වා යා දූරෙ සන්තිකෙ වා, සබ්බං සඤ්ඤං – ‘නෙතං මම, නෙසොහමස්මි, න මෙසො අත්තා’ති එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සති. යෙ කෙචි සඞ්ඛාරා අතීතානාගතපච්චුප්පන්නා අජ්ඣත්තා වා බහිද්ධා වා ඔළාරිකා වා සුඛුමා වා හීනා වා පණීතා වා යෙ දූරෙ සන්තිකෙ වා, සබ්බෙ සඞ්ඛාරෙ – ‘නෙතං මම, නෙසොහමස්මි, න මෙසො අත්තා’ති එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සති. යං කිඤ්චි විඤ්ඤාණං අතීතානාගතපච්චුප්පන්නං අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා ඔළාරිකං වා සුඛුමං වා හීනං වා පණීතං වා යං දූරෙ සන්තිකෙ වා, සබ්බං විඤ්ඤාණං – ‘නෙතං මම, නෙසොහමස්මි, න මෙසො අත්තා’ති එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු දූරෙ පාතී හොති.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có thể bắn xa? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu đối với bất cứ sắc nào, dù quá khứ, tương lai, hay hiện tại, ở trong hay ở ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, vị ấy thấy tất cả sắc với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Đối với bất cứ thọ nào, dù quá khứ, tương lai, hay hiện tại, ở trong hay ở ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, vị ấy thấy tất cả thọ với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Đối với bất cứ tưởng nào, dù quá khứ, tương lai, hay hiện tại, ở trong hay ở ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, vị ấy thấy tất cả tưởng với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Đối với bất cứ hành nào, dù quá khứ, tương lai, hay hiện tại, ở trong hay ở ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, vị ấy thấy tất cả các hành với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Đối với bất cứ thức nào, dù quá khứ, tương lai, hay hiện tại, ở trong hay ở ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, vị ấy thấy tất cả thức với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có thể bắn xa.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අක්ඛණවෙධී හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යථාභූතං පජානාති; ‘අයං දුක්ඛසමුදයො’ති යථාභූතං පජානාති; ‘අයං දුක්ඛනිරොධො’ති යථාභූතං පජානාති; ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී [Pg.289] පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අක්ඛණවෙධී හොති.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu là một xạ thủ? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu biết như thật: ‘Đây là khổ,’ biết như thật: ‘Đây là nguồn gốc của khổ,’ biết như thật: ‘Đây là sự diệt khổ,’ biết như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt khổ.’ Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu là một xạ thủ.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු මහතො කායස්ස පදාලෙතා හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු මහන්තං අවිජ්ජාක්ඛන්ධං පදාලෙති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු මහතො කායස්ස පදාලෙතා හොති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු ආහුනෙය්‍යො හොති…පෙ… අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්සා’’ති. පඨමං.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có thể xuyên thủng vật thể lớn? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu xuyên thủng khối vô minh to lớn. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có thể xuyên thủng vật thể lớn. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu hội đủ ba pháp này thì xứng đáng được cúng dường... là ruộng phước vô thượng cho đời. (Kinh) thứ nhất.

2. පරිසාසුත්තං

2. Kinh Hội Chúng

135. ‘‘තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, පරිසා. කතමා තිස්සො? උක්කාචිතවිනීතා පරිසා, පටිපුච්ඡාවිනීතා පරිසා, යාවතාවිනීතා පරිසා – ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො පරිසා’’ති. දුතියං.

135. Này các Tỳ khưu, có ba loại hội chúng này. Ba loại nào? Hội chúng được giáo huấn qua lời giảng giải, hội chúng được giáo huấn qua sự hỏi đáp, và hội chúng chỉ được giáo huấn ở một mức độ nhất định. Này các Tỳ khưu, đây là ba loại hội chúng. (Kinh) thứ hai.

3. මිත්තසුත්තං

3. Kinh Người Bạn

136. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො මිත්තො සෙවිතබ්බො. කතමෙහි තීහි? ( ) දුද්දදං දදාති, දුක්කරං කරොති, දුක්ඛමං ඛමති – ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො මිත්තො සෙවිතබ්බො’’ති. තතියං.

136. Này các Tỳ khưu, người bạn hội đủ ba yếu tố thì nên kết giao. Ba yếu tố nào? Người ấy cho vật khó cho, làm việc khó làm, nhẫn chịu điều khó nhẫn. Này các Tỳ khưu, người bạn hội đủ ba yếu tố này thì nên kết giao. (Kinh) thứ ba.

4. උප්පාදාසුත්තං

4. Kinh Sự Sanh Khởi

137. ‘‘උප්පාදා වා, භික්ඛවෙ, තථාගතානං අනුප්පාදා වා තථාගතානං, ඨිතාව සා ධාතු ධම්මට්ඨිතතා ධම්මනියාමතා. සබ්බෙ සඞ්ඛාරා අනිච්චා. තං තථාගතො අභිසම්බුජ්ඣති අභිසමෙති. අභිසම්බුජ්ඣිත්වා අභිසමෙත්වා ආචික්ඛති දෙසෙති පඤ්ඤාපෙති පට්ඨපෙති විවරති විභජති උත්තානීකරොති – ‘සබ්බෙ සඞ්ඛාරා අනිච්චා’ති. උප්පාදා වා, භික්ඛවෙ, තථාගතානං අනුප්පාදා වා තථාගතානං ඨිතාව සා ධාතු ධම්මට්ඨිතතා ධම්මනියාමතා. සබ්බෙ සඞ්ඛාරා දුක්ඛා. තං තථාගතො අභිසම්බුජ්ඣති අභිසමෙති. අභිසම්බුජ්ඣිත්වා [Pg.290] අභිසමෙත්වා ආචික්ඛති දෙසෙති පඤ්ඤාපෙති පට්ඨපෙති විවරති විභජති උත්තානීකරොති – ‘සබ්බෙ සඞ්ඛාරා දුක්ඛා’ති. උප්පාදා වා, භික්ඛවෙ, තථාගතානං අනුප්පාදා වා තථාගතානං ඨිතාව සා ධාතු ධම්මට්ඨිතතා ධම්මනියාමතා. සබ්බෙ ධම්මා අනත්තා. තං තථාගතො අභිසම්බුජ්ඣති අභිසමෙති. අභිසම්බුජ්ඣිත්වා අභිසමෙත්වා ආචික්ඛති දෙසෙති පඤ්ඤාපෙති පට්ඨපෙති විවරති විභජති උත්තානීකරොති – ‘සබ්බෙ ධම්මා අනත්තා’’’ති. චතුත්ථං.

137. “Này các Tỳ khưu, dù các đức Như Lai có xuất hiện hay không xuất hiện, yếu tố ấy vẫn an trú, là định tánh của pháp, là quy luật của pháp. Tất cả các pháp hữu vi là vô thường. Điều ấy, Như Lai tự mình giác ngộ, tự mình chứng đạt. Sau khi đã tự mình giác ngộ, tự mình chứng đạt, Ngài chỉ dạy, thuyết giảng, trình bày, thiết lập, khai thị, phân tích, làm cho sáng tỏ rằng: ‘Tất cả các pháp hữu vi là vô thường’. Này các Tỳ khưu, dù các đức Như Lai có xuất hiện hay không xuất hiện, yếu tố ấy vẫn an trú, là định tánh của pháp, là quy luật của pháp. Tất cả các pháp hữu vi là khổ. Điều ấy, Như Lai tự mình giác ngộ, tự mình chứng đạt. Sau khi đã tự mình giác ngộ, tự mình chứng đạt, Ngài chỉ dạy, thuyết giảng, trình bày, thiết lập, khai thị, phân tích, làm cho sáng tỏ rằng: ‘Tất cả các pháp hữu vi là khổ’. Này các Tỳ khưu, dù các đức Như Lai có xuất hiện hay không xuất hiện, yếu tố ấy vẫn an trú, là định tánh của pháp, là quy luật của pháp. Tất cả các pháp là vô ngã. Điều ấy, Như Lai tự mình giác ngộ, tự mình chứng đạt. Sau khi đã tự mình giác ngộ, tự mình chứng đạt, Ngài chỉ dạy, thuyết giảng, trình bày, thiết lập, khai thị, phân tích, làm cho sáng tỏ rằng: ‘Tất cả các pháp là vô ngã’.”

5. කෙසකම්බලසුත්තං

5. Kinh Vải Dệt Bằng Tóc

138. ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, යානි කානිචි තන්තාවුතානං වත්ථානං, කෙසකම්බලො තෙසං පටිකිට්ඨො අක්ඛායති. කෙසකම්බලො, භික්ඛවෙ, සීතෙ සීතො, උණ්හෙ උණ්හො, දුබ්බණ්ණො, දුග්ගන්ධො, දුක්ඛසම්ඵස්සො. එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, යානි කානිචි පුථුසමණබ්‍රාහ්මණවාදානං මක්ඛලිවාදො තෙසං පටිකිට්ඨො අක්ඛායති.

138. “Này các Tỳ khưu, ví như trong tất cả các loại vải dệt bằng sợi, tấm vải dệt bằng tóc người được xem là loại hạ tiện nhất. Này các Tỳ khưu, tấm vải dệt bằng tóc người thì lạnh trong mùa lạnh, nóng trong mùa nóng, màu sắc xấu xí, mùi hôi thối, xúc chạm khó chịu. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, trong tất cả các học thuyết của nhiều Sa-môn, Bà-la-môn, học thuyết của Makkhali được xem là hạ tiện nhất.

‘‘මක්ඛලි, භික්ඛවෙ, මොඝපුරිසො එවංවාදී එවංදිට්ඨි – ‘නත්ථි කම්මං, නත්ථි කිරියං, නත්ථි වීරිය’න්ති. යෙපි තෙ, භික්ඛවෙ, අහෙසුං අතීතමද්ධානං අරහන්තො සම්මාසම්බුද්ධා, තෙපි භගවන්තො කම්මවාදා චෙව අහෙසුං කිරියවාදා ච වීරියවාදා ච. තෙපි, භික්ඛවෙ, මක්ඛලි මොඝපුරිසො පටිබාහති – ‘නත්ථි කම්මං, නත්ථි කිරියං, නත්ථි වීරිය’න්ති. යෙපි තෙ, භික්ඛවෙ, භවිස්සන්ති අනාගතමද්ධානං අරහන්තො සම්මාසම්බුද්ධා, තෙපි භගවන්තො කම්මවාදා චෙව භවිස්සන්ති කිරියවාදා ච වීරියවාදා ච. තෙපි, භික්ඛවෙ, මක්ඛලි මොඝපුරිසො පටිබාහති – ‘නත්ථි කම්මං, නත්ථි කිරියං, නත්ථි වීරිය’න්ති. අහම්පි, භික්ඛවෙ, එතරහි අරහං සම්මාසම්බුද්ධො කම්මවාදො චෙව කිරියවාදො ච වීරියවාදො ච. මම්පි, භික්ඛවෙ, මක්ඛලි මොඝපුරිසො පටිබාහති – ‘නත්ථි කම්මං, නත්ථි කිරියං, නත්ථි වීරිය’’’න්ති.

“Này các Tỳ khưu, kẻ ngu si Makkhali có lời nói như vầy, có quan điểm như vầy: ‘Không có nghiệp, không có hành động, không có tinh tấn’. Này các Tỳ khưu, những vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong quá khứ, các đức Thế Tôn ấy cũng là những người chủ trương có nghiệp, chủ trương có hành động, và chủ trương có tinh tấn. Này các Tỳ khưu, kẻ ngu si Makkhali cũng bác bỏ các vị ấy rằng: ‘Không có nghiệp, không có hành động, không có tinh tấn’. Này các Tỳ khưu, những vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong tương lai, các đức Thế Tôn ấy cũng sẽ là những người chủ trương có nghiệp, chủ trương có hành động, và chủ trương có tinh tấn. Này các Tỳ khưu, kẻ ngu si Makkhali cũng bác bỏ các vị ấy rằng: ‘Không có nghiệp, không có hành động, không có tinh tấn’. Này các Tỳ khưu, ngay trong hiện tại, Ta là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, cũng là người chủ trương có nghiệp, chủ trương có hành động, và chủ trương có tinh tấn. Này các Tỳ khưu, kẻ ngu si Makkhali cũng bác bỏ cả Ta rằng: ‘Không có nghiệp, không có hành động, không có tinh tấn’.”

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, නදීමුඛෙ ඛිප්පං උඩ්ඩෙය්‍ය බහූනං මච්ඡානං අහිතාය දුක්ඛාය අනයාය බ්‍යසනාය; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, මක්ඛලි මොඝපුරිසො මනුස්සඛිප්පං මඤ්ඤෙ ලොකෙ උප්පන්නො බහූනං සත්තානං අහිතාය දුක්ඛාය අනයාය බ්‍යසනායා’’ති. පඤ්චමං.

“Này các Tỳ khưu, ví như ở cửa sông, người ta giăng một cái đó, đem lại sự không lợi ích, đau khổ, không may mắn, và tai họa cho nhiều loài cá; cũng vậy, này các Tỳ khưu, kẻ ngu si Makkhali, Ta nghĩ, đã sinh ra trong đời như một cái đó bẫy người, đem lại sự không lợi ích, đau khổ, không may mắn, và tai họa cho nhiều chúng sanh.”

6. සම්පදාසුත්තං

6. Kinh Sự Toàn Hảo

139. ‘‘තිස්සො [Pg.291] ඉමා, භික්ඛවෙ, සම්පදා. කතමා තිස්සො? සද්ධාසම්පදා, සීලසම්පදා, පඤ්ඤාසම්පදා – ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො සම්පදා’’ති. ඡට්ඨං.

139. “Này các Tỳ khưu, có ba sự toàn hảo này. Ba là gì? Tín toàn hảo, giới toàn hảo, tuệ toàn hảo. Này các Tỳ khưu, đây là ba sự toàn hảo.”

7. වුද්ධිසුත්තං

7. Kinh Sự Tăng Trưởng

140. ‘‘තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, වුද්ධියො. කතමා තිස්සො? සද්ධාවුද්ධි, සීලවුද්ධි, පඤ්ඤාවුද්ධි – ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො වුද්ධියො’’ති. සත්තමං.

140. “Này các Tỳ khưu, có ba sự tăng trưởng này. Ba là gì? Sự tăng trưởng về tín, sự tăng trưởng về giới, sự tăng trưởng về tuệ. Này các Tỳ khưu, đây là ba sự tăng trưởng.”

8. අස්සඛළුඞ්කසුත්තං

8. Kinh Ngựa Non

141. ‘‘තයො ච, භික්ඛවෙ, අස්සඛළුඞ්කෙ දෙසෙස්සාමි තයො ච පුරිසඛළුඞ්කෙ. තං සුණාථ, සාධුකං මනසි කරොථ; භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

141. “Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng về ba loại ngựa non và ba loại người non trẻ. Các ngươi hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý, Ta sẽ nói.” “Vâng, bạch Thế Tôn,” các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:

‘‘කතමෙ ච, භික්ඛවෙ, තයො අස්සඛළුඞ්කා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො අස්සඛළුඞ්කො ජවසම්පන්නො හොති; න වණ්ණසම්පන්නො, න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො. ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො අස්සඛළුඞ්කො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච; න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො. ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො අස්සඛළුඞ්කො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච ආරොහපරිණාහසම්පන්නො ච. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො අස්සඛළුඞ්කා.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là ba loại ngựa non? Này các Tỳ khưu, ở đây, có loại ngựa non có tốc độ, nhưng không có vẻ đẹp, không có tầm vóc và thân hình cân đối. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại ngựa non có tốc độ và có vẻ đẹp, nhưng không có tầm vóc và thân hình cân đối. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại ngựa non có tốc độ, có vẻ đẹp, và có cả tầm vóc và thân hình cân đối. Này các Tỳ khưu, đây là ba loại ngựa non.

‘‘කතමෙ ච, භික්ඛවෙ, තයො පුරිසඛළුඞ්කා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුරිසඛළුඞ්කො ජවසම්පන්නො හොති; න වණ්ණසම්පන්නො, න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො. ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුරිසඛළුඞ්කො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච; න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො. ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුරිසඛළුඞ්කො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච ආරොහපරිණාහසම්පන්නො ච.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là ba loại người non trẻ? Này các Tỳ khưu, ở đây, có loại người non trẻ có tốc độ, nhưng không có vẻ đẹp, không có tầm vóc và thân hình cân đối. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại người non trẻ có tốc độ và có vẻ đẹp, nhưng không có tầm vóc và thân hình cân đối. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại người non trẻ có tốc độ, có vẻ đẹp, và có cả tầm vóc và thân hình cân đối.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පුරිසඛළුඞ්කො ජවසම්පන්නො හොති; න වණ්ණසම්පන්නො න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යථාභූතං පජානාති…පෙ… ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති. ඉදමස්ස ජවස්මිං වදාමි. අභිධම්මෙ ඛො පන අභිවිනයෙ පඤ්හං පුට්ඨො සංසාදෙති [Pg.292], නො විස්සජ්ජෙති. ඉදමස්ස න වණ්ණස්මිං වදාමි. න ඛො පන ලාභී හොති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානං. ඉදමස්ස න ආරොහපරිණාහස්මිං වදාමි. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, පුරිසඛළුඞ්කො ජවසම්පන්නො හොති; න වණ්ණසම්පන්නො, න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො.

“Này các Tỳ khưu, thế nào là người trẻ tuổi có được tốc lực, nhưng không có được vẻ đẹp, không có được vóc dáng? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ’, ... cho đến ... tuệ tri như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt khổ’. Điều này, Ta nói là tốc lực của vị ấy. Tuy nhiên, khi được hỏi về Thắng Pháp và Tạng Luật, vị ấy do dự, không trả lời được. Điều này, Ta nói là không phải vẻ đẹp của vị ấy. Và vị ấy không nhận được y phục, vật thực, sàng tọa, thuốc men trị bệnh. Điều này, Ta nói là không phải vóc dáng của vị ấy. Này các Tỳ khưu, như vậy là người trẻ tuổi có được tốc lực, nhưng không có được vẻ đẹp, không có được vóc dáng.”

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පුරිසඛළුඞ්කො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච; න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යථාභූතං පජානාති…පෙ… ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති. ඉදමස්ස ජවස්මිං වදාමි. අභිධම්මෙ ඛො පන අභිවිනයෙ පඤ්හං පුට්ඨො විස්සජ්ජෙති, නො සංසාදෙති. ඉදමස්ස වණ්ණස්මිං වදාමි. න පන ලාභී හොති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානං. ඉදමස්ස න ආරොහපරිණාහස්මිං වදාමි. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, පුරිසඛළුඞ්කො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච; න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො.

“Này các Tỳ khưu, thế nào là người trẻ tuổi có được tốc lực và có được vẻ đẹp, nhưng không có được vóc dáng? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ’, ... cho đến ... tuệ tri như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt khổ’. Điều này, Ta nói là tốc lực của vị ấy. Tuy nhiên, khi được hỏi về Thắng Pháp và Tạng Luật, vị ấy trả lời được, không do dự. Điều này, Ta nói là vẻ đẹp của vị ấy. Nhưng vị ấy không nhận được y phục, vật thực, sàng tọa, thuốc men trị bệnh. Điều này, Ta nói là không phải vóc dáng của vị ấy. Này các Tỳ khưu, như vậy là người trẻ tuổi có được tốc lực và có được vẻ đẹp, nhưng không có được vóc dáng.”

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පුරිසඛළුඞ්කො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච ආරොහපරිණාහසම්පන්නො ච? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යථාභූතං පජානාති…පෙ… ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති. ඉදමස්ස ජවස්මිං වදාමි. අභිධම්මෙ ඛො පන අභිවිනයෙ පඤ්හං පුට්ඨො විස්සජ්ජෙති, නො සංසාදෙති. ඉදමස්ස වණ්ණස්මිං වදාමි. ලාභී ඛො පන හොති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානං. ඉදමස්ස ආරොහපරිණාහස්මිං වදාමි. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, පුරිසඛළුඞ්කො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච ආරොහපරිණාහසම්පන්නො ච. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුරිසඛළුඞ්කා’’ති. අට්ඨමං.

“Này các Tỳ khưu, thế nào là người trẻ tuổi có được tốc lực, có được vẻ đẹp, và có được vóc dáng? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ’, ... cho đến ... tuệ tri như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt khổ’. Điều này, Ta nói là tốc lực của vị ấy. Tuy nhiên, khi được hỏi về Thắng Pháp và Tạng Luật, vị ấy trả lời được, không do dự. Điều này, Ta nói là vẻ đẹp của vị ấy. Và vị ấy nhận được y phục, vật thực, sàng tọa, thuốc men trị bệnh. Điều này, Ta nói là vóc dáng của vị ấy. Này các Tỳ khưu, như vậy là người trẻ tuổi có được tốc lực, có được vẻ đẹp, và có được vóc dáng. Này các Tỳ khưu, đây là ba loại người trẻ tuổi.” (Kinh thứ tám).

9. අස්සපරස්සසුත්තං

9. Kinh Assaparassa (Ngựa Tốt)

142. ‘‘තයො ච, භික්ඛවෙ, අස්සපරස්සෙ දෙසෙස්සාමි තයො ච පුරිසපරස්සෙ. තං සුණාථ, සාධුකං මනසි කරොථ; භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

142. “Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng về ba loại ngựa tốt và ba loại người tốt. Các con hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý, Ta sẽ nói.” – “Vâng, bạch Thế Tôn.” – các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này:

‘‘කතමෙ [Pg.293] ච, භික්ඛවෙ, තයො අස්සපරස්සා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො අස්සපරස්සො ජවසම්පන්නො හොති; න වණ්ණසම්පන්නො න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො. ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො අස්සපරස්සො ජවසම්පන්නො හොති වණ්ණසම්පන්නො ච; න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො. ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො අස්සපරස්සො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච ආරොහපරිණාහසම්පන්නො ච. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො අස්සපරස්සා.

“Này các Tỳ khưu, thế nào là ba loại ngựa tốt? Này các Tỳ khưu, ở đây, có loại ngựa tốt có được tốc lực, nhưng không có được vẻ đẹp, không có được vóc dáng. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại ngựa tốt có được tốc lực và có được vẻ đẹp, nhưng không có được vóc dáng. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại ngựa tốt có được tốc lực, có được vẻ đẹp, và có được vóc dáng. Này các Tỳ khưu, đây là ba loại ngựa tốt.”

‘‘කතමෙ ච, භික්ඛවෙ, තයො පුරිසපරස්සා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුරිසපරස්සො ජවසම්පන්නො හොති; න වණ්ණසම්පන්නො න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො. ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුරිසපරස්සො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච; න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො. ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුරිසපරස්සො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච ආරොහපරිණාහසම්පන්නො ච.

“Này các Tỳ khưu, thế nào là ba loại người tốt? Này các Tỳ khưu, ở đây, có loại người tốt có được tốc lực, nhưng không có được vẻ đẹp, không có được vóc dáng. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại người tốt có được tốc lực và có được vẻ đẹp, nhưng không có được vóc dáng. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại người tốt có được tốc lực, có được vẻ đẹp, và có được vóc dáng.”

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පුරිසපරස්සො ජවසම්පන්නො හොති; න වණ්ණසම්පන්නො, න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා ඔපපාතිකො හොති තත්ථ පරිනිබ්බායී අනාවත්තිධම්මො තස්මා ලොකා. ඉදමස්ස ජවස්මිං වදාමි. අභිධම්මෙ ඛො පන අභිවිනියෙ පඤ්හං පුට්ඨො සංසාදෙති, නො විස්සජ්ජෙති. ඉදමස්ස න වණ්ණස්මිං වදාමි. න ඛො පන ලාභී හොති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානං. ඉදමස්ස න ආරොහපරිණාහස්මිං වදාමි. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, පුරිසපරස්සො ජවසම්පන්නො හොති; න වණ්ණසම්පන්නො, න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො.

“Này các Tỳ khưu, thế nào là người tốt có được tốc lực, nhưng không có được vẻ đẹp, không có được vóc dáng? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy nhập Niết Bàn, không còn trở lại thế giới này nữa. Điều này, Ta nói là tốc lực của vị ấy. Tuy nhiên, khi được hỏi về Thắng Pháp và Tạng Luật, vị ấy do dự, không trả lời được. Điều này, Ta nói là không phải vẻ đẹp của vị ấy. Và vị ấy không nhận được y phục, vật thực, sàng tọa, thuốc men trị bệnh. Điều này, Ta nói là không phải vóc dáng của vị ấy. Này các Tỳ khưu, như vậy là người tốt có được tốc lực, nhưng không có được vẻ đẹp, không có được vóc dáng.”

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පුරිසපරස්සො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච, න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා ඔපපාතිකො හොති තත්ථ පරිනිබ්බායී අනාවත්තිධම්මො තස්මා ලොකා. ඉදමස්ස ජවස්මිං වදාමි. අභිධම්මෙ ඛො පන අභිවිනයෙ පඤ්හං පුට්ඨො විස්සජ්ජෙති, නො සංසාදෙති. ඉදමස්ස වණ්ණස්මිං වදාමි. න ඛො පන ලාභී හොති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානං. ඉදමස්ස න ආරොහපරිණාහස්මිං වදාමි. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, පුරිසපරස්සො ජවසම්පන්නො ච හොති; වණ්ණසම්පන්නො ච, න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො.

“Này các Tỳ khưu, thế nào là người tốt có được tốc lực và có được vẻ đẹp, nhưng không có được vóc dáng? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy nhập Niết Bàn, không còn trở lại thế giới này nữa. Điều này, Ta nói là tốc lực của vị ấy. Tuy nhiên, khi được hỏi về Thắng Pháp và Tạng Luật, vị ấy trả lời được, không do dự. Điều này, Ta nói là vẻ đẹp của vị ấy. Và vị ấy không nhận được y phục, vật thực, sàng tọa, thuốc men trị bệnh. Điều này, Ta nói là không phải vóc dáng của vị ấy. Này các Tỳ khưu, như vậy là người tốt có được tốc lực và có được vẻ đẹp, nhưng không có được vóc dáng.”

‘‘කථඤ්ච[Pg.294], භික්ඛවෙ, පුරිසපරස්සො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච ආරොහපරිණාහසම්පන්නො ච? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා ඔපපාතිකො හොති තත්ථ පරිනිබ්බායී අනාවත්තිධම්මො තස්මා ලොකා. ඉදමස්ස ජවස්මිං වදාමි. අභිධම්මෙ ඛො පන අභිවිනයෙ පඤ්හං පුට්ඨො විස්සජ්ජෙති, නො සංසාදෙති. ඉදමස්ස වණ්ණස්මිං වදාමි. ලාභී ඛො පන හොති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානං. ඉදමස්ස ආරොහපරිණාහස්මිං වදාමි. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, පුරිසපරස්සො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච ආරොහපරිණාහසම්පන්නො ච. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුරිසපරස්සා’’ති. නවමං.

“Này các tỳ khưu, thế nào là người xuất chúng được thành tựu về tốc lực, được thành tựu về dung sắc, và được thành tựu về tầm vóc và thể chất? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu do đã đoạn trừ năm hạ phần kiết sử nên là vị hóa sanh, tại đấy sẽ nhập Niết Bàn, có đặc tính không trở lại từ thế giới ấy. Ta nói rằng đây là tốc lực của vị ấy. Lại nữa, khi được hỏi câu hỏi về Thắng Pháp và Thắng Luật, vị ấy trả lời được, không do dự. Ta nói rằng đây là dung sắc của vị ấy. Lại nữa, vị ấy là người nhận được y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh. Ta nói rằng đây là tầm vóc và thể chất của vị ấy. Này các tỳ khưu, như vậy là người xuất chúng được thành tựu về tốc lực, được thành tựu về dung sắc, và được thành tựu về tầm vóc và thể chất. Này các tỳ khưu, đây là ba hạng người xuất chúng.” (Kinh) thứ chín.

10. අස්සාජානීයසුත්තං

10. Kinh Assājānīya (Tuấn Mã)

143. ‘‘තයො ච, භික්ඛවෙ, භද්‍රෙ අස්සාජානීයෙ දෙසෙස්සාමි තයො ච භද්‍රෙ පුරිසාජානීයෙ. තං සුණාථ, සාධුකං මනසි කරොථ; භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

143. “Này các tỳ khưu, Ta sẽ giảng về ba loại tuấn mã hiền thiện và ba loại người hiền thiện như tuấn mã. Các ngươi hãy lắng nghe điều ấy, hãy khéo tác ý; Ta sẽ nói.” “Xin vâng, bạch Thế Tôn.” các vị tỳ khưu ấy đã vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này:

‘‘කතමෙ ච, භික්ඛවෙ, තයො භද්‍රා අස්සාජානීයා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො භද්‍රො අස්සාජානීයො …පෙ… ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච ආරොහපරිණාහසම්පන්නො ච. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො භද්‍රා අස්සාජානීයා.

“Này các tỳ khưu, thế nào là ba loại tuấn mã hiền thiện? Này các tỳ khưu, ở đây, có loại tuấn mã hiền thiện ... được thành tựu về tốc lực, được thành tựu về dung sắc, và được thành tựu về tầm vóc và thể chất. Này các tỳ khưu, đây là ba loại tuấn mã hiền thiện.

‘‘කතමෙ ච භික්ඛවෙ, තයො භද්‍රා පුරිසාජානීයා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො භද්‍රො පුරිසාජානීයො…පෙ… ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච ආරොහපරිණාහසම්පන්නො ච.

“Này các tỳ khưu, thế nào là ba loại người hiền thiện như tuấn mã? Này các tỳ khưu, ở đây, có loại người hiền thiện như tuấn mã ... được thành tựu về tốc lực, được thành tựu về dung sắc, và được thành tựu về tầm vóc và thể chất.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භද්‍රො පුරිසාජානීයො…පෙ… ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච ආරොහපරිණාහසම්පන්නො ච? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. ඉදමස්ස ජවස්මිං වදාමි. අභිධම්මෙ ඛො පන අභිවිනයෙ පඤ්හං පුට්ඨො විස්සජ්ජෙති, නො සංසාදෙති. ඉදමස්ස වණ්ණස්මිං වදාමි. ලාභී ඛො පන හොති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානං. ඉදමස්ස ආරොහපරිණාහස්මිං වදාමි. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භද්‍රො පුරිසාජානීයො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො [Pg.295] ච ආරොහපරිණාහසම්පන්නො ච. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො භද්‍රා පුරිසාජානීයා’’ති. දසමං.

“Này các tỳ khưu, thế nào là người hiền thiện như tuấn mã ... được thành tựu về tốc lực, được thành tựu về dung sắc, và được thành tựu về tầm vóc và thể chất? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu do đã đoạn tận các lậu hoặc nên tự mình với thắng trí chứng ngộ và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại. Ta nói rằng đây là tốc lực của vị ấy. Lại nữa, khi được hỏi câu hỏi về Thắng Pháp và Thắng Luật, vị ấy trả lời được, không do dự. Ta nói rằng đây là dung sắc của vị ấy. Lại nữa, vị ấy là người nhận được y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh. Ta nói rằng đây là tầm vóc và thể chất của vị ấy. Này các tỳ khưu, như vậy là người hiền thiện như tuấn mã được thành tựu về tốc lực, được thành tựu về dung sắc, và được thành tựu về tầm vóc và thể chất. Này các tỳ khưu, đây là ba loại người hiền thiện như tuấn mã.” (Kinh) thứ mười.

11. පඨමමොරනිවාපසුත්තං

11. Kinh Moranivāpa Thứ Nhất

144. එකං සමයං භගවා රාජගහෙ විහරති මොරනිවාපෙ පරිබ්බාජකාරාමෙ. තත්‍ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘භික්ඛවො’’ති. ‘‘භදන්තෙ’’ති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

144. Một thời, Thế Tôn trú ở Rājagaha, tại khu vườn của các du sĩ ở Moranivāpa. Tại đấy, Thế Tôn đã gọi các tỳ khưu: “Này các tỳ khưu.” “Xin vâng, bạch Thế Tôn.” các vị tỳ khưu ấy đã vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này:

‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු අච්චන්තනිට්ඨො හොති අච්චන්තයොගක්ඛෙමී අච්චන්තබ්‍රහ්මචාරී අච්චන්තපරියොසානො සෙට්ඨො දෙවමනුස්සානං. කතමෙහි තීහි? අසෙක්ඛෙන සීලක්ඛන්ධෙන, අසෙක්ඛෙන සමාධික්ඛන්ධෙන, අසෙක්ඛෙන පඤ්ඤාක්ඛන්ධෙන. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු අච්චන්තනිට්ඨො හොති අච්චන්තයොගක්ඛෙමී අච්චන්තබ්‍රහ්මචාරී අච්චන්තපරියොසානො සෙට්ඨො දෙවමනුස්සාන’’න්ති. එකාදසමං.

“Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu được thành tựu ba pháp là người đã đạt đến mục đích tối hậu, đã đạt đến sự an ổn tối hậu khỏi các ách trược, là người sống đời phạm hạnh tối hậu, đã đạt đến sự kết thúc tối hậu, là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người. Ba pháp nào? Với uẩn giới vô học, với uẩn định vô học, với uẩn tuệ vô học. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu được thành tựu ba pháp này là người đã đạt đến mục đích tối hậu, đã đạt đến sự an ổn tối hậu khỏi các ách trược, là người sống đời phạm hạnh tối hậu, đã đạt đến sự kết thúc tối hậu, là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người.” (Kinh) thứ mười một.

12. දුතියමොරනිවාපසුත්තං

12. Kinh Moranivāpa Thứ Hai

145. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු අච්චන්තනිට්ඨො හොති අච්චන්තයොගක්ඛෙමී අච්චන්තබ්‍රහ්මචාරී අච්චන්තපරියොසානො සෙට්ඨො දෙවමනුස්සානං. කතමෙහි තීහි? ඉද්ධිපාටිහාරියෙන, ආදෙසනාපාටිහාරියෙන, අනුසාසනීපාටිහාරියෙන – ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු අච්චන්තනිට්ඨො හොති අච්චන්තයොගක්ඛෙමී අච්චන්තබ්‍රහ්මචාරී අච්චන්තපරියොසානො සෙට්ඨො දෙවමනුස්සාන’’න්ති. ද්වාදසමං.

145. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu được thành tựu ba pháp là người đã đạt đến mục đích tối hậu, đã đạt đến sự an ổn tối hậu khỏi các ách trược, là người sống đời phạm hạnh tối hậu, đã đạt đến sự kết thúc tối hậu, là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người. Ba pháp nào? Với thần thông, với ký tâm thông, với giáo hóa thông. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu được thành tựu ba pháp này là người đã đạt đến mục đích tối hậu, đã đạt đến sự an ổn tối hậu khỏi các ách trược, là người sống đời phạm hạnh tối hậu, đã đạt đến sự kết thúc tối hậu, là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người.” (Kinh) thứ mười hai.

13. තතියමොරනිවාපසුත්තං

13. Kinh Moranivāpa Thứ Ba

146. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු අච්චන්තනිට්ඨො හොති අච්චන්තයොගක්ඛෙමී අච්චන්තබ්‍රහ්මචාරී අච්චන්තපරියොසානො සෙට්ඨො දෙවමනුස්සානං. කතමෙහි තීහි? සම්මාදිට්ඨියා, සම්මාඤාණෙන, සම්මාවිමුත්තියා – ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු අච්චන්තනිට්ඨො [Pg.296] හොති අච්චන්තයොගක්ඛෙමී අච්චන්තබ්‍රහ්මචාරී අච්චන්තපරියොසානො සෙට්ඨො දෙවමනුස්සාන’’න්ති. තෙරසමං.

146. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu được thành tựu ba pháp là người đã đạt đến mục đích tối hậu, đã đạt đến sự an ổn tối hậu khỏi các ách trược, là người sống đời phạm hạnh tối hậu, đã đạt đến sự kết thúc tối hậu, là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người. Ba pháp nào? Với chánh kiến, với chánh trí, với chánh giải thoát. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu được thành tựu ba pháp này là người đã đạt đến mục đích tối hậu, đã đạt đến sự an ổn tối hậu khỏi các ách trược, là người sống đời phạm hạnh tối hậu, đã đạt đến sự kết thúc tối hậu, là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người.” (Kinh) thứ mười ba.

යොධාජීවවග්ගො චුද්දසමො.

Phẩm Yodhājīva, thứ mười bốn.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

යොධො පරිසමිත්තඤ්ච, උප්පාදා කෙසකම්බලො;

සම්පදා වුද්ධි තයො, අස්සා තයො මොරනිවාපිනොති.

Yodho, parisā, và mitta, uppādā, kesakambalo; Sampadā, vuddhi, ba (kinh), assā, ba (kinh) ở Moranivāpa.

(15) 5. මඞ්ගලවග්ගො

(15) 5. Phẩm Maṅgala

1. අකුසලසුත්තං

1. Kinh Akusala (Bất Thiện)

147. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං නිරයෙ. කතමෙහි තීහි? අකුසලෙන කායකම්මෙන, අකුසලෙන වචීකම්මෙන, අකුසලෙන මනොකම්මෙන – ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං නිරයෙ.

147. “Này các tỳ khưu, người được thành tựu ba pháp thì giống như được mang đi và đặt vào, cũng vậy, (được đặt vào) cảnh địa ngục. Ba pháp nào? Với thân nghiệp bất thiện, với khẩu nghiệp bất thiện, với ý nghiệp bất thiện. Này các tỳ khưu, người được thành tựu ba pháp này thì giống như được mang đi và đặt vào, cũng vậy, (được đặt vào) cảnh địa ngục.

‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං සග්ගෙ. කතමෙහි තීහි? කුසලෙන කායකම්මෙන, කුසලෙන වචීකම්මෙන, කුසලෙන මනොකම්මෙන – ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං සග්ගෙ’’ති. පඨමං.

“Này các tỳ khưu, người được thành tựu ba pháp thì giống như được mang đi và đặt vào, cũng vậy, (được đặt vào) cõi trời. Ba pháp nào? Với thân nghiệp thiện, với khẩu nghiệp thiện, với ý nghiệp thiện. Này các tỳ khưu, người được thành tựu ba pháp này thì giống như được mang đi và đặt vào, cũng vậy, (được đặt vào) cõi trời.” (Kinh) thứ nhất.

2. සාවජ්ජසුත්තං

2. Kinh Sāvajja (Có Tội Lỗi)

148. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං නිරයෙ. කතමෙහි තීහි? සාවජ්ජෙන කායකම්මෙන, සාවජ්ජෙන වචීකම්මෙන, සාවජ්ජෙන මනොකම්මෙන – ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං නිරයෙ.

148. Này các Tỳ khưu, người thành tựu ba pháp, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, bị đặt vào địa ngục. Ba pháp nào? Thân nghiệp có tội lỗi, khẩu nghiệp có tội lỗi, ý nghiệp có tội lỗi. Này các Tỳ khưu, người thành tựu ba pháp này, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, bị đặt vào địa ngục.

‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං සග්ගෙ. කතමෙහි තීහි? අනවජ්ජෙන කායකම්මෙන, අනවජ්ජෙන වචීකම්මෙන, අනවජ්ජෙන මනොකම්මෙන – ඉමෙහි ඛො…පෙ… එවං සග්ගෙ’’ති. දුතියං.

Này các Tỳ khưu, người thành tựu ba pháp, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, được đặt vào cõi trời. Ba pháp nào? Thân nghiệp không có tội lỗi, khẩu nghiệp không có tội lỗi, ý nghiệp không có tội lỗi. Này các Tỳ khưu, do ba pháp này... cho đến... cũng vậy, được đặt vào cõi trời. (Kinh thứ hai).

3. විසමසුත්තං

3. Kinh Visama (Không Đồng Đều)

149. ‘‘තීහි[Pg.297], භික්ඛවෙ…පෙ… විසමෙන කායකම්මෙන, විසමෙන වචීකම්මෙන, විසමෙන මනොකම්මෙන – ඉමෙහි ඛො…පෙ… එවං නිරයෙ.

149. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp không đồng đều, khẩu nghiệp không đồng đều, ý nghiệp không đồng đều. Do ba pháp này... cho đến... cũng vậy, bị đặt vào địa ngục.

‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි…පෙ… සමෙන කායකම්මෙන, සමෙන වචීකම්මෙන, සමෙන මනොකම්මෙන – ඉමෙහි ඛො…පෙ… එවං සග්ගෙ’’ති. තතියං.

Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp đồng đều, khẩu nghiệp đồng đều, ý nghiệp đồng đều. Do ba pháp này... cho đến... cũng vậy, được đặt vào cõi trời. (Kinh thứ ba).

4. අසුචිසුත්තං

4. Kinh Asuci (Không Trong Sạch)

150. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ…පෙ… අසුචිනා කායකම්මෙන, අසුචිනා වචීකම්මෙන, අසුචිනා මනොකම්මෙන – ඉමෙහි ඛො…පෙ… එවං නිරයෙ.

150. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp không trong sạch, khẩu nghiệp không trong sạch, ý nghiệp không trong sạch. Do ba pháp này... cho đến... cũng vậy, bị đặt vào địa ngục.

‘‘තීහි, භික්ඛවෙ…පෙ… සුචිනා කායකම්මෙන, සුචිනා වචීකම්මෙන, සුචිනා මනොකම්මෙන – ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං සග්ගෙ’’ති. චතුත්ථං.

Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp trong sạch, khẩu nghiệp trong sạch, ý nghiệp trong sạch. Này các Tỳ khưu, người thành tựu ba pháp này, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, được đặt vào cõi trời. (Kinh thứ tư).

5. පඨමඛතසුත්තං

5. Kinh Khata thứ nhất (Bị Tổn Hại)

151. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො අබ්‍යත්තො අසප්පුරිසො ඛතං උපහතං අත්තානං පරිහරති, සාවජ්ජො ච හොති සානුවජ්ජො ච විඤ්ඤූනං, බහුඤ්ච අපුඤ්ඤං පසවති. කතමෙහි තීහි? අකුසලෙන කායකම්මෙන, අකුසලෙන වචීකම්මෙන, අකුසලෙන මනොකම්මෙන – ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො අබ්‍යත්තො අසප්පුරිසො ඛතං උපහතං අත්තානං පරිහරති, සාවජ්ජො ච හොති සානුවජ්ජො ච විඤ්ඤූනං, බහුඤ්ච අපුඤ්ඤං පසවති.

151. Này các Tỳ khưu, người ngu, không thông thái, không phải bậc chân nhân, khi thành tựu ba pháp, tự mình mang lấy thân bị tổn hại, bị hủy hoại, có tội lỗi, bị người trí quở trách, và tạo ra nhiều điều vô phước. Ba pháp nào? Thân nghiệp bất thiện, khẩu nghiệp bất thiện, ý nghiệp bất thiện. Này các Tỳ khưu, người ngu, không thông thái, không phải bậc chân nhân, khi thành tựu ba pháp này, tự mình mang lấy thân bị tổn hại, bị hủy hoại, có tội lỗi, bị người trí quở trách, và tạo ra nhiều điều vô phước.

‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වියත්තො සප්පුරිසො අක්ඛතං අනුපහතං අත්තානං පරිහරති, අනවජ්ජො ච හොති අනනුවජ්ජො ච විඤ්ඤූනං, බහුඤ්ච පුඤ්ඤං පසවති. කතමෙහි තීහි? කුසලෙන කායකම්මෙන, කුසලෙන වචීකම්මෙන, කුසලෙන මනොකම්මෙන…පෙ…. පඤ්චමං.

Này các Tỳ khưu, bậc hiền trí, thông thái, bậc chân nhân, khi thành tựu ba pháp, tự mình mang lấy thân không bị tổn hại, không bị hủy hoại, không có tội lỗi, không bị người trí quở trách, và tạo ra nhiều điều phước thiện. Ba pháp nào? Thân nghiệp thiện, khẩu nghiệp thiện, ý nghiệp thiện... cho đến... (Kinh thứ năm).

6. දුතියඛතසුත්තං

6. Kinh Khata thứ hai

152. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ…පෙ… සාවජ්ජෙන කායකම්මෙන, සාවජ්ජෙන වචීකම්මෙන, සාවජ්ජෙන මනොකම්මෙන…පෙ….

152. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp có tội lỗi, khẩu nghiệp có tội lỗi, ý nghiệp có tội lỗi... cho đến...

‘‘තීහි[Pg.298], භික්ඛවෙ…පෙ… අනවජ්ජෙන කායකම්මෙන, අනවජ්ජෙන වචීකම්මෙන, අනවජ්ජෙන මනොකම්මෙන…පෙ…. ඡට්ඨං.

Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp không có tội lỗi, khẩu nghiệp không có tội lỗi, ý nghiệp không có tội lỗi... cho đến... (Kinh thứ sáu).

7. තතියඛතසුත්තං

7. Kinh Khata thứ ba

153. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ…පෙ… විසමෙන කායකම්මෙන, විසමෙන වචීකම්මෙන, විසමෙන මනොකම්මෙන…පෙ….

153. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp không đồng đều, khẩu nghiệp không đồng đều, ý nghiệp không đồng đều... cho đến...

‘‘තීහි, භික්ඛවෙ…පෙ… සමෙන කායකම්මෙන, සමෙන වචීකම්මෙන, සමෙන මනොකම්මෙන…පෙ…. සත්තමං.

Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp đồng đều, khẩu nghiệp đồng đều, ý nghiệp đồng đều... cho đến... (Kinh thứ bảy).

8. චතුත්ථඛතසුත්තං

8. Kinh Khata thứ tư

154. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ…පෙ… අසුචිනා කායකම්මෙන, අසුචිනා වචීකම්මෙන, අසුචිනා මනොකම්මෙන…පෙ….

154. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp không trong sạch, khẩu nghiệp không trong sạch, ý nghiệp không trong sạch... cho đến...

‘‘තීහි, භික්ඛවෙ…පෙ… සුචිනා කායකම්මෙන, සුචිනා වචීකම්මෙන, සුචිනා මනොකම්මෙන – ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වියත්තො සප්පුරිසො අක්ඛතං අනුපහතං අත්තානං පරිහරති, අනවජ්ජො ච හොති අනනුවජ්ජො ච විඤ්ඤූනං, බහුඤ්ච පුඤ්ඤං පසවතී’’ති. අට්ඨමං.

Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp trong sạch, khẩu nghiệp trong sạch, ý nghiệp trong sạch. Này các Tỳ khưu, bậc hiền trí, thông thái, bậc chân nhân, khi thành tựu ba pháp này, tự mình mang lấy thân không bị tổn hại, không bị hủy hoại, không có tội lỗi, không bị người trí quở trách, và tạo ra nhiều điều phước thiện. (Kinh thứ tám).

9. වන්දනාසුත්තං

9. Kinh Vandanā (Sự Đảnh Lễ)

155. ‘‘තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, වන්දනා. කතමා තිස්සො? කායෙන, වාචාය, මනසා – ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො වන්දනා’’ති. නවමං.

155. Này các Tỳ khưu, có ba sự đảnh lễ này. Ba sự nào? Bằng thân, bằng lời, bằng ý. Này các Tỳ khưu, đây là ba sự đảnh lễ. (Kinh thứ chín).

10. පුබ්බණ්හසුත්තං

10. Kinh Pubbaṇha (Buổi Sáng)

156. ‘‘යෙ, භික්ඛවෙ, සත්තා පුබ්බණ්හසමයං කායෙන සුචරිතං චරන්ති, වාචාය සුචරිතං චරන්ති, මනසා සුචරිතං චරන්ති, සුපුබ්බණ්හො, භික්ඛවෙ, තෙසං සත්තානං.

156. Này các Tỳ khưu, những chúng sanh nào vào buổi sáng thực hành thiện hạnh bằng thân, thực hành thiện hạnh bằng lời, thực hành thiện hạnh bằng ý, này các Tỳ khưu, đối với những chúng sanh ấy, đó là một buổi sáng tốt lành.

‘‘යෙ, භික්ඛවෙ, සත්තා මජ්ඣන්හිකසමයං කායෙන සුචරිතං චරන්ති, වාචාය සුචරිතං චරන්ති, මනසා සුචරිතං චරන්ති, සුමජ්ඣන්හිකො, භික්ඛවෙ, තෙසං සත්තානං.

Này các Tỳ khưu, những chúng sanh nào vào buổi trưa thực hành thiện hạnh bằng thân, thực hành thiện hạnh bằng lời, thực hành thiện hạnh bằng ý, này các Tỳ khưu, đối với những chúng sanh ấy, đó là một buổi trưa tốt lành.

‘‘යෙ[Pg.299], භික්ඛවෙ, සත්තා සායන්හසමයං කායෙන සුචරිතං චරන්ති, වාචාය සුචරිතං චරන්ති, මනසා සුචරිතං චරන්ති, සුසායන්හො, භික්ඛවෙ, තෙසං සත්තාන’’න්ති.

Này các Tỳ khưu, những chúng sanh nào vào buổi chiều thực hành thiện hạnh bằng thân, thực hành thiện hạnh bằng lời, thực hành thiện hạnh bằng ý, này các Tỳ khưu, đối với những chúng sanh ấy, đó là một buổi chiều tốt lành.

‘‘සුනක්ඛත්තං සුමඞ්ගලං, සුප්පභාතං සුහුට්ඨිතං ;

සුඛණො සුමුහුත්තො ච, සුයිට්ඨං බ්‍රහ්මචාරිසු.

Sao tốt, điềm lành, rạng đông tốt, thức dậy tốt; Khoảnh khắc tốt, thời khắc tốt, và sự cúng dường tốt đẹp đến những vị phạm hạnh.

‘‘පදක්ඛිණං කායකම්මං, වාචාකම්මං පදක්ඛිණං;

පදක්ඛිණං මනොකම්මං, පණීධි තෙ පදක්ඛිණෙ ;

පදක්ඛිණානි කත්වාන, ලභන්තත්ථෙ පදක්ඛිණෙ.

Thân nghiệp thuận lợi, khẩu nghiệp thuận lợi; Ý nghiệp thuận lợi, và ước nguyện của họ cũng thuận lợi. Sau khi làm những điều thuận lợi, họ đạt được những lợi ích thuận lợi.

‘‘තෙ අත්ථලද්ධා සුඛිතා, විරුළ්හා බුද්ධසාසනෙ;

අරොගා සුඛිතා හොථ, සහ සබ්බෙහි ඤාතිභී’’ති. දසමං;

Những người ấy, sau khi đạt được lợi ích, được an lạc, tăng trưởng trong giáo pháp của Đức Phật; Mong rằng họ được không bệnh, an lạc, cùng với tất cả bà con quyến thuộc. (Kinh thứ mười).

මඞ්ගලවග්ගො පඤ්චමො.

Phẩm Maṅgala (Điềm Lành), thứ năm.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

අකුසලඤ්ච සාවජ්ජං, විසමාසුචිනා සහ;

චතුරො ඛතා වන්දනා, පුබ්බණ්හෙන ච තෙ දසාති.

Bất thiện và có tội, không đồng đều cùng với không trong sạch; Bốn sự tự hủy hoại, sự đảnh lễ, cùng với buổi sáng, mười kinh ấy.

තතියො පණ්ණාසකො සමත්තො.

Dứt năm mươi kinh thứ ba.

(16) 6. අචෙලකවග්ගො

(16) 6. Phẩm Acelaka (Lõa Thể)

157-163. ‘‘තිස්සො [Pg.300] ඉමා, භික්ඛවෙ, පටිපදා. කතමා තිස්සො? ආගාළ්හා පටිපදා, නිජ්ඣාමා පටිපදා, මජ්ඣිමා පටිපදා. කතමා ච, භික්ඛවෙ, ආගාළ්හා පටිපදා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො එවංවාදී හොති එවංදිට්ඨි – ‘නත්ථි කාමෙසු දොසො’ති. සො කාමෙසු පාතබ්‍යතං ආපජ්ජති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ආගාළ්හා පටිපදා.

157-163. – Này các tỳ khưu, có ba pháp hành này. Thế nào là ba? Pháp hành bám víu, pháp hành thiêu đốt, và pháp hành trung đạo. Và này các tỳ khưu, thế nào là pháp hành bám víu? Này các tỳ khưu, ở đây, có người có lời nói như vầy, có quan điểm như vầy: ‘Không có tội lỗi trong các dục.’ Vị ấy rơi vào sự buông thả trong các dục. Này các tỳ khưu, đây được gọi là pháp hành bám víu.

‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, නිජ්ඣාමා පටිපදා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො අචෙලකො හොති මුත්තාචාරො, හත්ථාපලෙඛනො, න එහිභදන්තිකො, න තිට්ඨභදන්තිකො, නාභිහටං න උද්දිස්සකතං න නිමන්තනං සාදියති. සො න කුම්භිමුඛා පටිග්ගණ්හාති, න කළොපිමුඛා පටිග්ගණ්හාති න එළකමන්තරං න දණ්ඩමන්තරං න මුසලමන්තරං න ද්වින්නං භුඤ්ජමානානං න ගබ්භිනියා න පායමානාය න පුරිසන්තරගතාය න සඞ්කිත්තීසු න යත්ථ සා උපට්ඨිතො හොති න යත්ථ මක්ඛිකා සණ්ඩසණ්ඩචාරිනී න මච්ඡං න මංසං න සුරං න මෙරයං, න ථුසොදකං පිවති. සො එකාගාරිකො වා හොති එකාලොපිකො, ද්වාගාරිකො වා හොති ද්වාලොපිකො… සත්තාගාරිකො වා හොති සත්තාලොපිකො; එකිස්සාපි දත්තියා යාපෙති, ද්වීහිපි දත්තීහි යාපෙති… සත්තහිපි දත්තීහි යාපෙති; එකාහිකම්පි ආහාරං ආහාරෙති, ද්වාහිකම්පි ආහාරං ආහාරෙති… සත්තාහිකම්පි ආහාරං ආහාරෙති – ඉති එවරූපං අද්ධමාසිකම්පි පරියායභත්තභොජනානුයොගමනුයුත්තො විහරති.

– Và này các tỳ khưu, thế nào là pháp hành thiêu đốt? Này các tỳ khưu, ở đây, có người là kẻ lõa thể, có hành vi phóng túng, liếm tay cho sạch, không chấp nhận lời mời ‘xin mời đến,’ không chấp nhận lời mời ‘xin hãy đứng lại,’ không nhận vật thực được mang đến, không nhận vật thực được làm riêng cho mình, không nhận lời mời. Vị ấy không nhận từ miệng nồi, không nhận từ miệng bát, không nhận ở ngưỡng cửa, không nhận ở giữa cây gậy, không nhận ở giữa cái chày, không nhận từ hai người đang ăn, không nhận từ người phụ nữ có thai, không nhận từ người phụ nữ đang cho con bú, không nhận từ người phụ nữ đang giao hợp với người đàn ông, không nhận vật thực từ nơi quyên góp, không nhận ở nơi có con chó đang chờ, không nhận ở nơi có ruồi bu, không ăn cá, không ăn thịt, không uống rượu nấu, không uống rượu men, không uống nước gạo lên men. Vị ấy chỉ nhận ở một nhà, chỉ ăn một miếng; hoặc nhận ở hai nhà, ăn hai miếng; … hoặc nhận ở bảy nhà, ăn bảy miếng. Vị ấy nuôi mạng với một chén nhỏ, với hai chén nhỏ, … với bảy chén nhỏ. Vị ấy ăn một ngày một lần, ăn hai ngày một lần, … ăn bảy ngày một lần. Như vậy, vị ấy sống thực hành theo lối ăn các bữa ăn theo phiên cho đến nửa tháng.

සො සාකභක්ඛොපි හොති, සාමාකභක්ඛොපි හොති, නීවාරභක්ඛොපි හොති, දද්දුලභක්ඛොපි හොති, හටභක්ඛොපි හොති, කණ්හභක්ඛොපි හොති, ආචාමභක්ඛොපි හොති, පිඤ්ඤාකභක්ඛොපි හොති, තිණභක්ඛොපි හොති, ගොමයභක්ඛොපි හොති, වනමූලඵලාහාරො යාපෙති පවත්තඵලභොජී.

Vị ấy ăn rau, ăn hạt kê, ăn lúa hoang, ăn da vụn, ăn rêu, ăn cám, ăn nước cháo, ăn bã hạt có dầu, ăn cỏ, ăn phân bò. Vị ấy nuôi mạng bằng rễ và trái cây trong rừng, sống bằng các loại trái cây rụng.

සො සාණානිපි ධාරෙති, මසාණානිපි ධාරෙති, ඡවදුස්සානිපි ධාරෙති, පංසුකූලානිපි ධාරෙති, තිරීටානිපි ධාරෙති, අජිනම්පි ධාරෙති, අජිනක්ඛිපම්පි ධාරෙති, කුසචීරම්පි ධාරෙති, වාකචීරම්පි ධාරෙති, ඵලකචීරම්පි ධාරෙති, කෙසකම්බලම්පි ධාරෙති, වාළකම්බලම්පි ධාරෙති, උලූකපක්ඛිකම්පි [Pg.301] ධාරෙති, කෙසමස්සුලොචකොපි හොති කෙසමස්සුලොචනානුයොගමනුයුත්තො, උබ්භට්ඨකොපි හොති ආසනපටික්ඛිත්තො, උක්කුටිකොපි හොති උක්කුටිකප්පධානමනුයුත්තො, කණ්ටකාපස්සයිකොපි හොති කණ්ටකාපස්සයෙ සෙය්‍යං කප්පෙති, සායතතියකම්පි උදකොරොහනානුයොගමනුයුත්තො විහරති – ඉති එවරූපං අනෙකවිහිතං කායස්ස ආතාපනපරිතාපනානුයොගමනුයුත්තො විහරති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, නිජ්ඣාමා පටිපදා.

Vị ấy mặc y bằng vải gai, mặc y bằng vải gai pha trộn, mặc y bằng vải liệm người chết, mặc y bằng vải lượm từ đống rác, mặc y bằng vỏ cây, mặc y bằng da thú, mặc y bằng áo choàng da, mặc y bằng cỏ kusa, mặc y bằng sợi vỏ cây, mặc y bằng tấm ván, mặc y bằng tóc người, mặc y bằng lông đuôi ngựa, mặc y bằng lông cánh cú. Vị ấy nhổ râu tóc, chuyên tâm thực hành việc nhổ râu tóc. Vị ấy đứng thẳng, từ chối chỗ ngồi. Vị ấy ngồi xổm, chuyên tâm thực hành việc ngồi xổm. Vị ấy nằm trên giường gai, thực hành việc nằm trên giường gai. Vị ấy sống thực hành việc xuống nước ba lần mỗi ngày. Như vậy, vị ấy sống chuyên tâm thực hành theo nhiều cách khác nhau để hành hạ, thiêu đốt thân thể. Này các tỳ khưu, đây được gọi là pháp hành thiêu đốt.

‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, මජ්ඣිමා පටිපදා? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු කායෙ කායානුපස්සී විහරති ආතාපී සම්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣාදොමනස්සං; වෙදනාසු…පෙ… චිත්තෙ…පෙ… ධම්මෙසු ධම්මානුපස්සී විහරති ආතාපී සම්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣාදොමනස්සං. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, මජ්ඣිමා පටිපදා. ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො පටිපදා’’ති.

– Và này các tỳ khưu, thế nào là pháp hành trung đạo? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu sống quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, để nhiếp phục tham ưu ở đời; ở nơi các cảm thọ...; ở nơi tâm...; vị ấy sống quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, để nhiếp phục tham ưu ở đời. Này các tỳ khưu, đây được gọi là pháp hành trung đạo. Này các tỳ khưu, quả thật có ba pháp hành này.

‘‘තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, පටිපදා. කතමා තිස්සො? ආගාළ්හා පටිපදා, නිජ්ඣාමා පටිපදා, මජ්ඣිමා පටිපදා. කතමා ච, භික්ඛවෙ, ආගාළ්හා පටිපදා…පෙ… අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ආගාළ්හා පටිපදා.

– Này các tỳ khưu, có ba pháp hành này. Thế nào là ba? Pháp hành bám víu, pháp hành thiêu đốt, và pháp hành trung đạo. Và này các tỳ khưu, thế nào là pháp hành bám víu? ... Này các tỳ khưu, đây được gọi là pháp hành bám víu.

‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, නිජ්ඣාමා පටිපදා…පෙ… අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, නිජ්ඣාමා පටිපදා.

– Và này các tỳ khưu, thế nào là pháp hành thiêu đốt? ... Này các tỳ khưu, đây được gọi là pháp hành thiêu đốt.

‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, මජ්ඣිමා පටිපදා? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අනුප්පන්නානං පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං අනුප්පාදාය ඡන්දං ජනෙති වායමති වීරියං ආරභති චිත්තං පග්ගණ්හාති පදහති; උප්පන්නානං පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං පහානාය ඡන්දං ජනෙති වායමති වීරියං ආරභති චිත්තං පග්ගණ්හාති පදහති; අනුප්පන්නානං කුසලානං ධම්මානං උප්පාදාය ඡන්දං ජනෙති වායමති වීරියං ආරභති චිත්තං පග්ගණ්හාති පදහති; උප්පන්නානං කුසලානං ධම්මානං ඨිතියා අසම්මොසාය භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා ඡන්දං ජනෙති වායමති වීරියං ආරභති චිත්තං පග්ගණ්හාති පදහති….

– Và này các tỳ khưu, thế nào là pháp hành trung đạo? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu đối với các pháp ác, bất thiện chưa sanh, vị ấy khởi lên ý muốn không cho sanh khởi, tinh tấn, nỗ lực, nâng đỡ tâm và cố gắng; đối với các pháp ác, bất thiện đã sanh, vị ấy khởi lên ý muốn để đoạn tận, tinh tấn, nỗ lực, nâng đỡ tâm và cố gắng; đối với các pháp thiện chưa sanh, vị ấy khởi lên ý muốn cho được sanh khởi, tinh tấn, nỗ lực, nâng đỡ tâm và cố gắng; đối với các pháp thiện đã sanh, vị ấy khởi lên ý muốn cho được duy trì, không cho lu mờ, cho được tăng trưởng, quảng đại, tu tập, viên mãn, vị ấy khởi lên ý muốn, tinh tấn, nỗ lực, nâng đỡ tâm và cố gắng...

‘‘ඡන්දසමාධිපධානසඞ්ඛාරසමන්නාගතං ඉද්ධිපාදං භාවෙති වීරියසමාධි…පෙ… චිත්තසමාධි…පෙ… වීමංසාසමාධිපධානසඞ්ඛාරසමන්නාගතං ඉද්ධිපාදං භාවෙති…පෙ….

Vị ấy tu tập thần túc được trang bị với định và các hành tinh tấn dựa trên ý muốn; vị ấy tu tập thần túc được trang bị với định và các hành tinh tấn dựa trên tinh tấn; ... vị ấy tu tập thần túc được trang bị với định và các hành tinh tấn dựa trên tâm; ... vị ấy tu tập thần túc được trang bị với định và các hành tinh tấn dựa trên thẩm sát...

‘‘සද්ධින්ද්‍රියං භාවෙති… වීරියින්ද්‍රියං භාවෙති… සතින්ද්‍රියං භාවෙති… සමාධින්ද්‍රියං භාවෙති… පඤ්ඤින්ද්‍රියං භාවෙති….

Vị ấy tu tập tín quyền... tu tập tấn quyền... tu tập niệm quyền... tu tập định quyền... tu tập tuệ quyền...

‘‘සද්ධාබලං [Pg.302] භාවෙති… වීරියබලං භාවෙති… සතිබලං භාවෙති… සමාධිබලං භාවෙති… පඤ්ඤාබලං භාවෙති….

Vị ấy tu tập tín lực... tu tập tấn lực... tu tập niệm lực... tu tập định lực... tu tập tuệ lực...

‘‘සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති… ධම්මවිචයසම්බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති… වීරියසම්බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති… පීතිසම්බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති… පස්සද්ධිසම්බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති… සමාධිසම්බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති… උපෙක්ඛාසම්බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති….

“Vị ấy tu tập niệm giác chi... tu tập trạch pháp giác chi... tu tập tinh tấn giác chi... tu tập hỷ giác chi... tu tập khinh an giác chi... tu tập định giác chi... tu tập xả giác chi...”

‘‘සම්මාදිට්ඨිං භාවෙති… සම්මාසඞ්කප්පං භාවෙති… සම්මාවාචං භාවෙති… සම්මාකම්මන්තං භාවෙති … සම්මාආජීවං භාවෙති… සම්මාවායාමං භාවෙති… සම්මාසතිං භාවෙති… සම්මාසමාධිං භාවෙති…. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, මජ්ඣිමා පටිපදා. ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො පටිපදා’’ති.

“Vị ấy tu tập chánh kiến... tu tập chánh tư duy... tu tập chánh ngữ... tu tập chánh nghiệp... tu tập chánh mạng... tu tập chánh tinh tấn... tu tập chánh niệm... tu tập chánh định... Này các tỳ khưu, đây được gọi là con đường trung đạo. Này các tỳ khưu, quả thật có ba con đường này.”

අචෙලකවග්ගො ඡට්ඨො.

Phẩm Acelaka là thứ sáu.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

සතිපට්ඨානං සම්මප්පධානං, ඉද්ධිපාදින්ද්‍රියෙන ච;

බලං බොජ්ඣඞ්ගො මග්ගො ච, පටිපදාය යොජයෙති.

Niệm xứ, chánh cần, và như ý túc, các căn; Lực, giác chi, và đạo, nên được hợp lại trong con đường thực hành.

(17) 7. කම්මපථපෙය්‍යාලං

(17) 7. Phần Rút Gọn về Con Đường của Nghiệp

164-183. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං නිරයෙ. කතමෙහි තීහි? අත්තනා ච පාණාතිපාතී හොති, පරඤ්ච පාණාතිපාතෙ සමාදපෙති, පාණාතිපාතෙ ච සමනුඤ්ඤො හොති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං නිරයෙ.

164-183. “Này các tỳ khưu, người sở hữu ba pháp, như thể được mang đi và đặt vào, cũng vậy, bị đặt vào địa ngục. Ba pháp nào? Tự mình sát sanh, khuyến khích người khác sát sanh, và đồng tình với việc sát sanh. Này các tỳ khưu, quả thật người sở hữu ba pháp này, như thể được mang đi và đặt vào, cũng vậy, bị đặt vào địa ngục.

‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං සග්ගෙ. කතමෙහි තීහි? අත්තනා ච පාණාතිපාතා පටිවිරතො හොති, පරඤ්ච පාණාතිපාතා වෙරමණියා සමාදපෙති, පාණාතිපාතා වෙරමණියා ච සමනුඤ්ඤො හොති….

“Này các tỳ khưu, người sở hữu ba pháp, như thể được mang đi và đặt vào, cũng vậy, được đặt vào cõi trời. Ba pháp nào? Tự mình từ bỏ sát sanh, khuyến khích người khác từ bỏ sát sanh, và đồng tình với việc từ bỏ sát sanh...”

‘‘අත්තනා ච අදින්නාදායී හොති, පරඤ්ච අදින්නාදානෙ සමාදපෙති, අදින්නාදානෙ ච සමනුඤ්ඤො හොති….

“Tự mình lấy của không cho, khuyến khích người khác lấy của không cho, và đồng tình với việc lấy của không cho...”

‘‘අත්තනා ච අදින්නාදානා පටිවිරතො හොති, පරඤ්ච අදින්නාදානා වෙරමණියා සමාදපෙති, අදින්නාදානා වෙරමණියා ච සමනුඤ්ඤො හොති….

“Tự mình từ bỏ lấy của không cho, khuyến khích người khác từ bỏ lấy của không cho, và đồng tình với việc từ bỏ lấy của không cho...”

‘‘අත්තනා [Pg.303] ච කාමෙසුමිච්ඡාචාරී හොති, පරඤ්ච කාමෙසුමිච්ඡාචාරෙ සමාදපෙති, කාමෙසුමිච්ඡාචාරෙ ච සමනුඤ්ඤො හොති….

“Tự mình tà hạnh trong các dục, khuyến khích người khác tà hạnh trong các dục, và đồng tình với việc tà hạnh trong các dục...”

‘‘අත්තනා ච කාමෙසුමිච්ඡාචාරා පටිවිරතො හොති, පරඤ්ච කාමෙසුමිච්ඡාචාරා වෙරමණියා සමාදපෙති, කාමෙසුමිච්ඡාචාරා වෙරමණියා ච සමනුඤ්ඤො හොති….

“Tự mình từ bỏ tà hạnh trong các dục, khuyến khích người khác từ bỏ tà hạnh trong các dục, và đồng tình với việc từ bỏ tà hạnh trong các dục...”

‘‘අත්තනා ච මුසාවාදී හොති, පරඤ්ච මුසාවාදෙ සමාදපෙති, මුසාවාදෙ ච සමනුඤ්ඤො හොති….

“Tự mình nói dối, khuyến khích người khác nói dối, và đồng tình với việc nói dối...”

‘‘අත්තනා ච මුසාවාදා පටිවිරතො හොති, පරඤ්ච මුසාවාදා වෙරමණියා සමාදපෙති, මුසාවාදා වෙරමණියා ච සමනුඤ්ඤො හොති….

“Tự mình từ bỏ nói dối, khuyến khích người khác từ bỏ nói dối, và đồng tình với việc từ bỏ nói dối...”

‘‘අත්තනා ච පිසුණවාචො හොති, පරඤ්ච පිසුණාය වාචාය සමාදපෙති, පිසුණාය වාචාය ච සමනුඤ්ඤො හොති….

“Tự mình nói lời đâm thọc, khuyến khích người khác nói lời đâm thọc, và đồng tình với việc nói lời đâm thọc...”

‘‘අත්තනා ච පිසුණාය වාචාය පටිවිරතො හොති, පරඤ්ච පිසුණාය වාචාය වෙරමණියා සමාදපෙති, පිසුණාය වාචාය වෙරමණියා ච සමනුඤ්ඤො හොති….

“Tự mình từ bỏ nói lời đâm thọc, khuyến khích người khác từ bỏ nói lời đâm thọc, và đồng tình với việc từ bỏ nói lời đâm thọc...”

‘‘අත්තනා ච ඵරුසවාචො හොති, පරඤ්ච ඵරුසාය වාචාය සමාදපෙති, ඵරුසාය වාචාය ච සමනුඤ්ඤො හොති….

“Tự mình nói lời thô ác, khuyến khích người khác nói lời thô ác, và đồng tình với việc nói lời thô ác...”

‘‘අත්තනා ච ඵරුසාය වාචාය පටිවිරතො හොති, පරඤ්ච ඵරුසාය වාචාය වෙරමණියා සමාදපෙති, ඵරුසාය වාචාය වෙරමණියා ච සමනුඤ්ඤො හොති….

“Tự mình từ bỏ nói lời thô ác, khuyến khích người khác từ bỏ nói lời thô ác, và đồng tình với việc từ bỏ nói lời thô ác...”

‘‘අත්තනා ච සම්ඵප්පලාපී හොති, පරඤ්ච සම්ඵප්පලාපෙ සමාදපෙති, සම්ඵප්පලාපෙ ච සමනුඤ්ඤො හොති….

“Tự mình nói lời vô ích, khuyến khích người khác nói lời vô ích, và đồng tình với việc nói lời vô ích...”

‘‘අත්තනා ච සම්ඵප්පලාපා පටිවිරතො හොති, පරඤ්ච සම්ඵප්පලාපා වෙරමණියා සමාදපෙති, සම්ඵප්පලාපා වෙරමණියා ච සමනුඤ්ඤො හොති….

“Tự mình từ bỏ nói lời vô ích, khuyến khích người khác từ bỏ nói lời vô ích, và đồng tình với việc từ bỏ nói lời vô ích...”

‘‘අත්තනා ච අභිජ්ඣාලු හොති, පරඤ්ච අභිජ්ඣාය සමාදපෙති, අභිජ්ඣාය ච සමනුඤ්ඤො හොති….

“Tự mình có lòng tham ái, khuyến khích người khác có lòng tham ái, và đồng tình với lòng tham ái...”

‘‘අත්තනා ච අනභිජ්ඣාලු හොති, පරඤ්ච අනභිජ්ඣාය සමාදපෙති, අනභිජ්ඣාය ච සමනුඤ්ඤො හොති….

“Tự mình không có lòng tham ái, khuyến khích người khác không có lòng tham ái, và đồng tình với việc không có lòng tham ái...”

‘‘අත්තනා [Pg.304] ච බ්‍යාපන්නචිත්තො හොති, පරඤ්ච බ්‍යාපාදෙ සමාදපෙති, බ්‍යාපාදෙ ච සමනුඤ්ඤො හොති….

“Tự mình có tâm sân hận, khuyến khích người khác có tâm sân hận, và đồng tình với tâm sân hận...”

‘‘අත්තනා ච අබ්‍යාපන්නචිත්තො හොති, පරඤ්ච අබ්‍යාපාදෙ සමාදපෙති, අබ්‍යාපාදෙ ච සමනුඤ්ඤො හොති….

“Tự mình có tâm không sân hận, khuyến khích người khác có tâm không sân hận, và đồng tình với tâm không sân hận...”

‘‘අත්තනා ච මිච්ඡාදිට්ඨිකො හොති, පරඤ්ච මිච්ඡාදිට්ඨියා සමාදපෙති, මිච්ඡාදිට්ඨියා ච සමනුඤ්ඤො හොති ….

“Tự mình có tà kiến, khuyến khích người khác có tà kiến, và đồng tình với tà kiến...”

‘‘අත්තනා ච සම්මාදිට්ඨිකො හොති, පරඤ්ච සම්මාදිට්ඨියා සමාදපෙති, සම්මාදිට්ඨියා ච සමනුඤ්ඤො හොති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං සග්ගෙ’’ති.

“Tự mình có chánh kiến, khuyến khích người khác có chánh kiến, và đồng tình với chánh kiến. Này các tỳ khưu, quả thật người sở hữu ba pháp này, như thể được mang đi và đặt vào, cũng vậy, được đặt vào cõi trời.”

කම්මපථපෙය්‍යාලං නිට්ඨිතං.

Phần Rút Gọn về Con Đường của Nghiệp đã hoàn tất.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

පාණං අදින්නමිච්ඡා ච, මුසාවාදී ච පිසුණා;

ඵරුසා සම්ඵප්පලාපො ච, අභිජ්ඣා බ්‍යාපාදදිට්ඨි ච;

කම්මපථෙසු පෙය්‍යාලං, තිකකෙන නියොජයෙති.

Sát sanh, lấy của không cho, và tà hạnh, nói dối và lời đâm thọc; Lời thô ác và lời vô ích, tham ái, sân hận, và tà kiến; Trong các con đường của nghiệp, phần rút gọn nên được áp dụng theo từng bộ ba.

(18) 8. රාගපෙය්‍යාලං

(18) 8. Phần Rút Gọn về Tham Ái

184. ‘‘රාගස්ස, භික්ඛවෙ, අභිඤ්ඤාය තයො ධම්මා භාවෙතබ්බා. කතමෙ තයො? සුඤ්ඤතො සමාධි, අනිමිත්තො සමාධි, අප්පණිහිතො සමාධි – රාගස්ස, භික්ඛවෙ, අභිඤ්ඤාය ඉමෙ තයො ධම්මා භාවෙතබ්බා. ( )

184. “Này các Tỳ khưu, để thắng tri tham ái, ba pháp cần phải được tu tập. Thế nào là ba? Không định, vô tướng định, và vô nguyện định. Này các Tỳ khưu, để thắng tri tham ái, ba pháp này cần phải được tu tập.”

‘‘රාගස්ස[Pg.305], භික්ඛවෙ, පරිඤ්ඤාය…පෙ… පරික්ඛයාය… පහානාය… ඛයාය… වයාය… විරාගාය… නිරොධාය… චාගාය… පටිනිස්සග්ගාය ඉමෙ තයො ධම්මා භාවෙතබ්බා.

“Này các Tỳ khưu, để liễu tri tham ái... (tương tự)... để làm cho kiệt tận... để đoạn tận... để làm cho tiêu mất... để làm cho hoại diệt... để ly tham... để đoạn diệt... để từ bỏ... để xả ly, ba pháp này cần phải được tu tập.”

‘‘දොසස්ස… මොහස්ස… කොධස්ස… උපනාහස්ස… මක්ඛස්ස… පලාසස්ස… ඉස්සාය… මච්ඡරියස්ස… මායාය… සාඨෙය්‍යස්ස… ථම්භස්ස… සාරම්භස්ස… මානස්ස… අතිමානස්ස… මදස්ස… පමාදස්ස අභිඤ්ඤාය… පරිඤ්ඤාය… පරික්ඛයාය… පහානාය… ඛයාය… වයාය… විරාගාය… නිරොධාය… චාගාය… පටිනිස්සග්ගාය ඉමෙ තයො ධම්මා භාවෙතබ්බා’’ති.

“Đối với sân... si... phẫn nộ... hiềm hận... gièm pha... não hại... tật đố... xan tham... man trá... xảo quyệt... ngoan cố... tranh cạnh... kiêu mạn... quá mạn... say sưa... phóng dật, để thắng tri... để liễu tri... để làm cho kiệt tận... để đoạn tận... để làm cho tiêu mất... để làm cho hoại diệt... để ly tham... để đoạn diệt... để từ bỏ... để xả ly, ba pháp này cần phải được tu tập.”

(ඉදමවොච භගවා. අත්තමනා තෙ භික්ඛූ භගවතො භාසිතං අභිනන්දුන්ති.)

(Thế Tôn đã thuyết giảng như vậy. Các Tỳ khưu ấy hoan hỷ tín thọ lời dạy của Thế Tôn.)

රාගපෙය්‍යාලං නිට්ඨිතං.

Phần Tương Ưng Tham Ái được chấm dứt.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm này:

රාගං දොසඤ්ච මොහඤ්ච, කොධූපනාහපඤ්චමං;

මක්ඛපළාසඉස්සා ච, මච්ඡරිමායාසාඨෙය්‍යා.

Tham, sân và si, phẫn nộ, hiềm hận là thứ năm; Gièm pha, não hại, và tật đố, xan tham, man trá, xảo quyệt.

ථම්භසාරම්භමානඤ්ච, අතිමානමදස්ස ච;

පමාදා සත්තරස වුත්තා, රාගපෙය්‍යාලනිස්සිතා.

Ngoan cố, tranh cạnh, và kiêu mạn, quá mạn và say sưa; Phóng dật, mười bảy pháp này được nói, liên quan đến phần tương ưng tham ái.

එතෙ ඔපම්මයුත්තෙන, ආපාදෙන අභිඤ්ඤාය;

පරිඤ්ඤාය පරික්ඛයා, පහානක්ඛයබ්බයෙන;

විරාගනිරොධචාගං, පටිනිස්සග්ගෙ ඉමෙ දස.

Đối với những pháp này, có thắng tri, liễu tri, kiệt tận, đoạn tận, tiêu mất, hoại diệt; Ly tham, đoạn diệt, từ bỏ, và xả ly, đây là mười pháp.

සුඤ්ඤතො අනිමිත්තො ච, අප්පණිහිතො ච තයො;

සමාධිමූලකා පෙය්‍යාලෙසුපි වවත්ථිතා චාති.

Không, vô tướng, và vô nguyện, là ba; Các pháp này có định làm gốc rễ, được thiết lập trong các phần tương ưng.

තිකනිපාතපාළි නිට්ඨිතා.

Kinh Tạng Phẩm Ba Pháp được chấm dứt.

বাংলা
পালি	অট্ঠকথা	টীকা	অন্ন
1101 পারাজিক পালি 1102 পাচিত্তিয় পালি 1103 মহাবগ্গ পালি (বিনয়) 1104 চূলবগ্গ পালি 1105 পরিবার পালি	1201 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-১ 1202 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-২ 1203 পাচিত্তিয় অট্ঠকথা 1204 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (বিনয়) 1205 চূলবগ্গ অট্ঠকথা 1206 পরিবার অট্ঠকথা	1301 সারত্থদীপনী টীকা-১ 1302 সারত্থদীপনী টীকা-২ 1303 সারত্থদীপনী টীকা-৩	1401 দ্বেমাতিকাপালি 1402 বিনয়সংগহ অট্ঠকথা 1403 বজিরবুদ্ধি টীকা 1404 বিমতিবিনোদনী টীকা-১ 1405 বিমতিবিনোদনী টীকা-২ 1406 বিনয়ালংকার টীকা-১ 1407 বিনয়ালংকার টীকা-২ 1408 কঙ্খাবিতরণীপুরাণ টীকা 1409 বিনয়বিনিচ্ছয়-উত্তরবিনিচ্ছয় 1410 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-১ 1411 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-২ 1412 পাচিত্যাদিযোজনাপালি 1413 খুদ্ধসিক্খা-মূলসিক্খা 8401 বিসুদ্ধিমগ্গ-১ 8402 বিসুদ্ধিমগ্গ-২ 8403 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-১ 8404 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-২ 8405 বিসুদ্ধিমগ্গ নিদানকথা 8406 দীঘনিকায় (পু-বি) 8407 মজ্ঝিমনিকায় (পু-বি) 8408 সংযুত্তনিকায় (পু-বি) 8409 অঙ্গুত্তরনিকায় (পু-বি) 8410 বিনয়পিটক (পু-বি) 8411 অভিধম্মপিটক (পু-বি) 8412 অট্ঠকথা (পু-বি) 8413 নিরুত্তিদীপনী 8414 পরমত্থদীপনী সংগহমহাটীকাপাঠ 8415 অনুদীপনীপাঠ 8416 পট্ঠানুদ্দেস দীপনীপাঠ 8417 নমক্কারটীকা 8418 মহাপণামপাঠ 8419 লক্খণাতো বুদ্ধথোমনাগাথা 8420 সুতবন্দনা 8421 কমলাঞ্জলি 8422 জিনালংকার 8423 পজ্জমধু 8424 বুদ্ধগুণগাথাবলী 8425 চূলগন্থবংস 8426 মহাবংস 8427 সাসনবংস 8428 কচ্চায়নব্যাকরণং 8429 মোগ্গল্লানব্যাকরণং 8430 সদ্দনীতিপ্পকরণং (পদমালা) 8431 সদ্দনীতিপ্পকরণং (ধাতুমালা) 8432 পদরূপসিদ্ধি 8433 মোগ্গল্লানপঞ্চিকা 8434 পযোগসিদ্ধিপাঠ 8435 বুত্তোদয়পাঠ 8436 অভিধানপ্পদীপিকাপাঠ 8437 অভিধানপ্পদীপিকাটীকা 8438 সুবোধালংকারপাঠ 8439 সুবোধালংকারটীকা 8440 বালাবতার গণ্ঠিপদত্থবিনিচ্ছয়সার 8441 লোকনীতি 8442 সুত্তন্তনীতি 8443 সূরস্সতীনীতি 8444 মহারহনীতি 8445 ধম্মনীতি 8446 কবিদপ্পণনীতি 8447 নীতিমঞ্জরী 8448 নরদক্খদীপনী 8449 চতুরারক্খদীপনী 8450 চাণক্যনীতি 8451 রসবাহিনী 8452 সীমাবিসোধনীপাঠ 8453 বেস্সন্তরগীতি 8454 মোগ্গল্লান বুত্তিবিবরণপঞ্চিকা 8455 থূপবংস 8456 দাঠাবংস 8457 ধাতুপাঠবিলাসিনিয়া 8458 ধাতুবংস 8459 হত্থবনগল্লবিহারবংস 8460 জিনচরিতয় 8461 জিনবংসদীপং 8462 তেলকটাহগাথা 8463 মিলিদটীকা 8464 পদমঞ্জরী 8465 পদসাধনং 8466 সদ্দবিন্দুপকরণং 8467 কচ্চায়নধাতুমঞ্জুসা 8468 সামন্তকূটবণ্ণনা
2101 সীলক্খন্ধবগ্গ পালি 2102 মহাবগ্গ পালি (দীঘ) 2103 পাথিকবগ্গ পালি	2201 সীলক্খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 2202 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (দীঘ) 2203 পাথিকবগ্গ অট্ঠকথা	2301 সীলক্খন্ধবগ্গ টীকা 2302 মহাবগ্গ টীকা (দীঘ) 2303 পাথিকবগ্গ টীকা 2304 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-১ 2305 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-২
3101 মূলপণ্ণাস পালি 3102 মজ্ঝিমপণ্ণাস পালি 3103 উপরিপণ্ণাস পালি	3201 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-১ 3202 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-২ 3203 মজ্ঝিমপণ্ণাস অট্ঠকথা 3204 উপরিপণ্ণাস অট্ঠকথা	3301 মূলপণ্ণাস টীকা 3302 মজ্ঝিমপণ্ণাস টীকা 3303 উপরিপণ্ণাস টীকা
4101 সগাথাবগ্গ পালি 4102 নিদানবগ্গ পালি 4103 খন্ধবগ্গ পালি 4104 সলায়তনবগ্গ পালি 4105 মহাবগ্গ পালি (সংযুত্ত)	4201 সগাথাবগ্গ অট্ঠকথা 4202 নিদানবগ্গ অট্ঠকথা 4203 খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 4204 সলায়তনবগ্গ অট্ঠকথা 4205 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (সংযুত্ত)	4301 সগাথাবগ্গ টীকা 4302 নিদানবগ্গ টীকা 4303 খন্ধবগ্গ টীকা 4304 সলায়তনবগ্গ টীকা 4305 মহাবগ্গ টীকা (সংযুত্ত)
5101 এককনিপাত পালি 5102 দুকনিপাত পালি 5103 তিকনিপাত পালি 5104 চতুক্কনিপাত পালি 5105 পঞ্চকনিপাত পালি 5106 ছক্কনিপাত পালি 5107 সত্তকনিপাত পালি 5108 অট্ঠকাদিনিপাত পালি 5109 নবকনিপাত পালি 5110 দশকনিপাত পালি 5111 একাদশকনিপাত পালি	5201 এককনিপাত অট্ঠকথা 5202 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত অট্ঠকথা 5203 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত অট্ঠকথা 5204 অট্ঠকাদিনিপাত অট্ঠকথা	5301 এককনিপাত টীকা 5302 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত টীকা 5303 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত টীকা 5304 অট্ঠকাদিনিপাত টীকা
6101 খুদ্ধকপাঠ পালি 6102 ধম্মপদ পালি 6103 উদান পালি 6104 ইতিবুত্তক পালি 6105 সুত্তনিপাত পালি 6106 বিমানবত্থু পালি 6107 পেতবত্থু পালি 6108 থেরগাথা পালি 6109 থেরীগাথা পালি 6110 অপদান পালি-১ 6111 অপদান পালি-২ 6112 বুদ্ধবংস পালি 6113 চরিয়াপিটক পালি 6114 জাতক পালি-১ 6115 জাতক পালি-২ 6116 মহানিদ্দেস পালি 6117 চূলনিদ্দেস পালি 6118 পটিসম্ভিদামগ্গ পালি 6119 নেত্তিপ্পকরণ পালি 6120 মিলিন্দপঞ্হ পালি 6121 পেটকোপদেস পালি	6201 খুদ্ধকপাঠ অট্ঠকথা 6202 ধম্মপদ অট্ঠকথা-১ 6203 ধম্মপদ অট্ঠকথা-২ 6204 উদান অট্ঠকথা 6205 ইতিবুত্তক অট্ঠকথা 6206 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-১ 6207 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-২ 6208 বিমানবত্থু অট্ঠকথা 6209 পেতবত্থু অট্ঠকথা 6210 থেরগাথা অট্ঠকথা-১ 6211 থেরগাথা অট্ঠকথা-২ 6212 থেরীগাথা অট্ঠকথা 6213 অপদান অট্ঠকথা-১ 6214 অপদান অট্ঠকথা-২ 6215 বুদ্ধবংস অট্ঠকথা 6216 চরিয়াপিটক অট্ঠকথা 6217 জাতক অট্ঠকথা-১ 6218 জাতক অট্ঠকথা-২ 6219 জাতক অট্ঠকথা-৩ 6220 জাতক অট্ঠকথা-৪ 6221 জাতক অট্ঠকথা-৫ 6222 জাতক অট্ঠকথা-৬ 6223 জাতক অট্ঠকথা-৭ 6224 মহানিদ্দেস অট্ঠকথা 6225 চূলনিদ্দেস অট্ঠকথা 6226 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-১ 6227 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-২ 6228 নেত্তিপ্পকরণ অট্ঠকথা	6301 নেত্তিপ্পকরণ টীকা 6302 নেত্তিবিভাবিনী
7101 ধম্মসংগণী পালি 7102 বিভঙ্গ পালি 7103 ধাতুকথা পালি 7104 পুগ্গলপঞ্ঞাত্তি পালি 7105 কথাবত্থু পালি 7106 যমক পালি-১ 7107 যমক পালি-২ 7108 যমক পালি-৩ 7109 পট্ঠান পালি-১ 7110 পট্ঠান পালি-২ 7111 পট্ঠান পালি-৩ 7112 পট্ঠান পালি-৪ 7113 পট্ঠান পালি-৫	7201 ধম্মসংগণি অট্ঠকথা 7202 সম্মোহবিনোদনী অট্ঠকথা 7203 পঞ্চপকরণ অট্ঠকথা	7301 ধম্মসংগণী-মূলটীকা 7302 বিভঙ্গ-মূলটীকা 7303 পঞ্চপকরণ-মূলটীকা 7304 ধম্মসংগণী-অনুটীকা 7305 পঞ্চপকরণ-অনুটীকা 7306 অভিধম্মাবতারো-নামরূপপরিচ্ছেদো 7307 অভিধম্মত্থসংগহো 7308 অভিধম্মাবতার-পুরাণটীকা 7309 অভিধম্মমাতিকাপালি

中文
巴利	義註	複註	藏外典籍
1101 巴拉基咖（波羅夷） 1102 巴吉帝亞（波逸提） 1103 大品（律藏） 1104 小品 1105 附隨	1201 巴拉基咖（波羅夷）義註-1 1202 巴拉基咖（波羅夷）義註-2 1203 巴吉帝亞（波逸提）義註 1204 大品義註（律藏） 1205 小品義註 1206 附隨義註	1301 心義燈-1 1302 心義燈-2 1303 心義燈-3	1401 疑惑度脫 1402 律攝註釋 1403 金剛智疏 1404 疑難解除疏-1 1405 疑難解除疏-2 1406 律莊嚴疏-1 1407 律莊嚴疏-2 1408 古老解惑疏 1409 律抉擇-上抉擇 1410 律抉擇疏-1 1411 律抉擇疏-2 1412 巴吉帝亞等啟請經 1413 小戒學-根本戒學 8401 清淨道論-1 8402 清淨道論-2 8403 清淨道大複註-1 8404 清淨道大複註-2 8405 清淨道論導論 8406 長部問答 8407 中部問答 8408 相應部問答 8409 增支部問答 8410 律藏問答 8411 論藏問答 8412 義注問答 8413 語言學詮釋手冊 8414 勝義顯揚 8415 隨燈論誦 8416 發趣論燈論 8417 禮敬文 8418 大禮敬文 8419 依相讚佛偈 8420 經讚 8421 蓮花供 8422 勝者莊嚴 8423 語蜜 8424 佛德偈集 8425 小史 8427 佛教史 8426 大史 8429 目犍連文法 8428 迦旃延文法 8430 文法寶鑑（詞幹篇） 8431 文法寶鑑（詞根篇） 8432 詞形成論 8433 目犍連五章 8434 應用成就讀本 8435 音韻論讀本 8436 阿毗曇燈讀本 8437 阿毗曇燈疏 8438 妙莊嚴論讀本 8439 妙莊嚴論疏 8440 初學入門義抉擇精要 8446 詩王智論 8447 智論花鬘 8445 法智論 8444 大羅漢智論 8441 世間智論 8442 經典智論 8443 勇士百智論 8450 考底利耶智論 8448 人眼燈 8449 四護衛燈 8451 妙味之流 8452 界清淨 8453 韋桑達拉頌 8454 目犍連語釋五章 8455 塔史 8456 佛牙史 8457 詞根讀本注釋 8458 舍利史 8459 象頭山寺史 8460 勝者行傳 8461 勝者宗燈 8462 油鍋偈 8463 彌蘭王問疏 8464 詞花鬘 8465 詞成就論 8466 正理滴論 8467 迦旃延詞根注 8468 邊境山注釋
2101 戒蘊品 2102 大品（長部） 2103 波梨品	2201 戒蘊品註義註 2202 大品義註（長部） 2203 波梨品義註	2301 戒蘊品疏 2302 大品複註（長部） 2303 波梨品複註 2304 戒蘊品新複註-1 2305 戒蘊品新複註-2
3101 根本五十經 3102 中五十經 3103 後五十經	3201 根本五十義註-1 3202 根本五十義註-2 3203 中五十義註 3204 後五十義註	3301 根本五十經複註 3302 中五十經複註 3303 後五十經複註
4101 有偈品 4102 因緣品 4103 蘊品 4104 六處品 4105 大品（相應部）	4201 有偈品義注 4202 因緣品義注 4203 蘊品義注 4204 六處品義注 4205 大品義注（相應部）	4301 有偈品複註 4302 因緣品註 4303 蘊品複註 4304 六處品複註 4305 大品複註（相應部）
5101 一集經 5102 二集經 5103 三集經 5104 四集經 5105 五集經 5106 六集經 5107 七集經 5108 八集等經 5109 九集經 5110 十集經 5111 十一集經	5201 一集義註 5202 二、三、四集義註 5203 五、六、七集義註 5204 八、九、十、十一集義註	5301 一集複註 5302 二、三、四集複註 5303 五、六、七集複註 5304 八集等複註
6101 小誦 6102 法句經 6103 自說 6104 如是語 6105 經集 6106 天宮事 6107 餓鬼事 6108 長老偈 6109 長老尼偈 6110 譬喻-1 6111 譬喻-2 6112 諸佛史 6113 所行藏 6114 本生-1 6115 本生-2 6116 大義釋 6117 小義釋 6118 無礙解道 6119 導論 6120 彌蘭王問 6121 藏釋	6201 小誦義注 6202 法句義注-1 6203 法句義注-2 6204 自說義注 6205 如是語義註 6206 經集義注-1 6207 經集義注-2 6208 天宮事義注 6209 餓鬼事義注 6210 長老偈義注-1 6211 長老偈義注-2 6212 長老尼義注 6213 譬喻義注-1 6214 譬喻義注-2 6215 諸佛史義注 6216 所行藏義注 6217 本生義注-1 6218 本生義注-2 6219 本生義注-3 6220 本生義注-4 6221 本生義注-5 6222 本生義注-6 6223 本生義注-7 6224 大義釋義注 6225 小義釋義注 6226 無礙解道義注-1 6227 無礙解道義注-2 6228 導論義注	6301 導論複註 6302 導論明解
7101 法集論 7102 分別論 7103 界論 7104 人施設論 7105 論事 7106 雙論-1 7107 雙論-2 7108 雙論-3 7109 發趣論-1 7110 發趣論-2 7111 發趣論-3 7112 發趣論-4 7113 發趣論-5	7201 法集論義註 7202 分別論義註（迷惑冰消） 7203 五部論義註	7301 法集論根本複註 7302 分別論根本複註 7303 五論根本複註 7304 法集論複註 7305 五論複註 7306 阿毘達摩入門 7307 攝阿毘達磨義論 7308 阿毘達摩入門古複註 7309 阿毘達摩論母

English
Pali Canon	Commentaries	Sub-commentaries	Other
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Français
Canon Pali	Commentaires	Sous-commentaires	Autres
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Deutsch
Pali-Kanon	Kommentare	Subkommentare	Sonstige
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

हिंदी
पाली कैनन	कमेंट्री	उप-टिप्पणियाँ	अन्य
1101 पाराजिक पाळि 1102 पाचित्तिय पाळि 1103 महावग्ग पाळि (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळि 1105 परिवार पाळि	1201 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-1 1202 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-2 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा	1301 सारत्थदीपनी टीका-1 1302 सारत्थदीपनी टीका-2 1303 सारत्थदीपनी टीका-3	1401 द्वेमातिकापाळि 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-1 1405 विमतिविनोदनी टीका-2 1406 विनयालंकार टीका-1 1407 विनयालंकार टीका-2 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-1 1411 विनयविनिच्छय टीका-2 1412 पाचित्यादियोजनापाळि 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-1 8402 विसुद्धिमग्ग-2 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-1 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-2 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अङ्गुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी सङ्गहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवन्दना 8421 कमलाञ्जलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगन्थवंस 8427 सासनवंस 8426 महावंस 8429 मोग्गल्लानब्याकरणं 8428 कच्चायनब्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपञ्चिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गण्ठिपदत्थविनिच्छयसार 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमञ्जरी 8445 धम्मनीति 8444 महारहनीति 8441 लोकनीति 8442 सुत्तन्तनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8450 चाणक्यनीति 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8451 रसवाहिनी 8452 सीमविसोधनीपाठ 8453 वेस्सन्तरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपञ्चिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमञ्जरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिन्दुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमञ्जुसा 8468 सामन्तकूटवण्णना
2101 सीलक्खन्धवग्ग पाळि 2102 महावग्ग पाळि (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळि	2201 सीलक्खन्धवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा	2301 सीलक्खन्धवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-1 2305 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-2
3101 मूलपण्णास पाळि 3102 मज्झिमपण्णास पाळि 3103 उपरिपण्णास पाळि	3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-1 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-2 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा	3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळि 4102 निदानवग्ग पाळि 4103 खन्धवग्ग पाळि 4104 सळायतनवग्ग पाळि 4105 महावग्ग पाळि (संयुत्त)	4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खन्धवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)	4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खन्धवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळि 5102 दुकनिपात पाळि 5103 तिकनिपात पाळि 5104 चतुक्कनिपात पाळि 5105 पञ्चकनिपात पाळि 5106 छक्कनिपात पाळि 5107 सत्तकनिपात पाळि 5108 अट्ठकादिनिपात पाळि 5109 नवकनिपात पाळि 5110 दसकनिपात पाळि 5111 एकादसकनिपात पाळि	5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा	5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळि 6102 धम्मपद पाळि 6103 उदान पाळि 6104 इतिवुत्तक पाळि 6105 सुत्तनिपात पाळि 6106 विमानवत्थु पाळि 6107 पेतवत्थु पाळि 6108 थेरगाथा पाळि 6109 थेरीगाथा पाळि 6110 अपदान पाळि-1 6111 अपदान पाळि-2 6112 बुद्धवंस पाळि 6113 चरियापिटक पाळि 6114 जातक पाळि-1 6115 जातक पाळि-2 6116 महानिद्देस पाळि 6117 चूळनिद्देस पाळि 6118 पटिसम्भिदामग्ग पाळि 6119 नेत्तिप्पकरण पाळि 6120 मिलिन्दपञ्ह पाळि 6121 पेटकोपदेस पाळि	6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-1 6203 धम्मपद अट्ठकथा-2 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-1 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-2 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-1 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-2 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-1 6214 अपदान अट्ठकथा-2 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-1 6218 जातक अट्ठकथा-2 6219 जातक अट्ठकथा-3 6220 जातक अट्ठकथा-4 6221 जातक अट्ठकथा-5 6222 जातक अट्ठकथा-6 6223 जातक अट्ठकथा-7 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-1 6227 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-2 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा	6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसङ्गणी पाळि 7102 विभङ्ग पाळि 7103 धातुकथा पाळि 7104 पुग्गलपञ्ञत्ति पाळि 7105 कथावत्थु पाळि 7106 यमक पाळि-1 7107 यमक पाळि-2 7108 यमक पाळि-3 7109 पट्ठान पाळि-1 7110 पट्ठान पाळि-2 7111 पट्ठान पाळि-3 7112 पट्ठान पाळि-4 7113 पट्ठान पाळि-5	7201 धम्मसङ्गणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पञ्चपकरण अट्ठकथा	7301 धम्मसङ्गणी-मूलटीका 7302 विभङ्ग-मूलटीका 7303 पञ्चपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसङ्गणी-अनुटीका 7305 पञ्चपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसङ्गहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळि

Indonesia
Kanon Pali	Komentar	Sub-komentar	Lainnya
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

日文
パーリ仏典	註釈書	副註釈書	その他
1101 パーラージカ・パーリ 1102 パーチッティヤ・パーリ 1103 マハーヴァッガ・パーリ（ヴィナヤ） 1104 チューラヴァッガ・パーリ 1105 パリヴァーラ・パーリ	1201 パーラージカカンダ・アッタカター-1 1202 パーラージカカンダ・アッタカター-2 1203 パーチッティヤ・アッタカター 1204 マハーヴァッガ・アッタカター（ヴィナヤ） 1205 チューラヴァッガ・アッタカター 1206 パリヴァーラ・アッタカター	1301 サーラッタディーパニー・ティーカー-1 1302 サーラッタディーパニー・ティーカー-2 1303 サーラッタディーパニー・ティーカー-3	1401 ドヴェマーティカー・パーリ 1402 ヴィナヤサンガハ・アッタカター 1403 ヴァジラブッディ・ティーカー 1404 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-1 1405 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-2 1406 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-1 1407 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-2 1408 カンカーウィタラニープラーナ・ティーカー 1409 ヴィナヤヴィニッチャヤ-ウッタラヴィニッチャヤ 1410 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-1 1411 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-2 1412 パーチッティヤーディヨージャナー・パーリ 1413 クッダシッカー-ムーラシッカー 8401 ヴィスッディマッガ-1 8402 ヴィスッディマッガ-2 8403 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-1 8404 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-2 8405 ヴィスッディマッガ・ニダーナカター 8406 ディーガニカーヤ（プ・ヴィ） 8407 マッジマニカーヤ（プ・ヴィ） 8408 サンユッタニカーヤ（プ・ヴィ） 8409 アングッタラニカーヤ（プ・ヴィ） 8410 ヴィナヤピタカ（プ・ヴィ） 8411 アビダンマピタカ（プ・ヴィ） 8412 アッタカター（プ・ヴィ） 8413 ニルッティディーパニー 8414 パラマッタディーパニー・サンガハマハーティカーパータ 8415 アヌディーパニーパータ 8416 パッターヌッデーサ・ディーパニーパータ 8417 ナマッカラ・ティーカー 8418 マハーパナーマ・パータ 8419 ラッカナート・ブッダトーマナーガーター 8420 スタヴァンダナー 8421 カマラーニャジャリ 8422 ジナランカーラ 8423 パッジャマドゥ 8424 ブッダグナガーター・ヴァリー 8425 チューラガンタヴァンサ 8427 サーサナヴァンサ 8426 マハーヴァンサ 8429 モッガラーナ・ビャーカラナン 8428 カッチャーヤナ・ビャーカラナン 8430 サッダニーティッパカラナン（パダマーラー） 8431 サッダニーティッパカラナン（ダートゥマーラー） 8432 パダルーパシッディ 8433 モッガラーナ・パンチカー 8434 パヨーガシッディ・パータ 8435 ヴットーダヤ・パータ 8436 アビダーナッパディーピカー・パータ 8437 アビダーナッパディーピカー・ティーカー 8438 スボーダーランカーラ・パータ 8439 スボーダーランカーラ・ティーカー 8440 バーラーヴァターラ・ガンティパダッタヴィニッチャヤサーラ 8446 カヴィダッパナニーティ 8447 ニーティマンジャリー 8445 ダンマニーティ 8444 マハーラハニーティ 8441 ローカニーティ 8442 スタンタニーティ 8443 スーラッサティニーティ 8450 チャーナキャニーティ 8448 ナラダッカディーパニー 8449 チャトゥラーラッカディーパニー 8451 ラサヴァーヒニー 8452 シーマヴィソーダニー・パータ 8453 ヴェッサンタラ・ギーティ 8454 モッガラーナ・ヴッティヴィヴァラナパンチカー 8455 トゥーパヴァンサ 8456 ダーターヴァンサ 8457 ダートゥパータヴィラーヴィシニヤー 8458 ダートゥヴァンサ 8459 ハッタヴァナッガラヴィハーラヴァンサ 8460 ジナチャリタヤ 8461 ジナヴァンサディーパン 8462 テーラカターガーター 8463 ミリダ・ティーカー 8464 パダマンジャリー 8465 パダサーダナン 8466 サッダビンドゥパカラナン 8467 カッチャーヤナ・ダートゥマンジューサー 8468 サーマンタクータ・ヴァンナナー
2101 シーラッカンダワッガ・パーリ 2102 マハーワッガ・パーリ（ディーガ） 2103 パーティカワッガ・パーリ	2201 シーラッカンダワッガ・アッタカター 2202 マハーワッガ・アッタカター（ディーガ） 2203 パーティカワッガ・アッタカター	2301 シーラッカンダワッガ・ティーカー 2302 マハーワッガ・ティーカー（ディーガ） 2303 パーティカワッガ・ティーカー 2304 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-1 2305 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-2
3101 ムーラパンナーサ・パーリ 3102 マッジマパンナーサ・パーリ 3103 ウパリパンナーサ・パーリ	3201 ムーラパンナーサ・アッタカター-1 3202 ムーラパンナーサ・アッタカター-2 3203 マッジマパンナーサ・アッタカター 3204 ウパリパンナーサ・アッタカター	3301 ムーラパンナーサ・ティーカー 3302 マッジマパンナーサ・ティーカー 3303 ウパリパンナーサ・ティーカー
4101 サガーター・ワッガ・パーリ 4102 ニダーナ・ワッガ・パーリ 4103 カンダ・ワッガ・パーリ 4104 サラーヤタナ・ワッガ・パーリ 4105 マハーワッガ・パーリ（サンユッタ）	4201 サガーター・ワッガ・アッタカター 4202 ニダーナ・ワッガ・アッタカター 4203 カンダ・ワッガ・アッタカター 4204 サラーヤタナ・ワッガ・アッタカター 4205 マハーワッガ・アッタカター（サンユッタ）	4301 サガーター・ワッガ・ティーカー 4302 ニダーナ・ワッガ・ティーカー 4303 カンダ・ワッガ・ティーカー 4304 サラーヤタナ・ワッガ・ティーカー 4305 マハーワッガ・ティーカー（サンユッタ）
5101 エーカカニパータ・パーリ 5102 ドゥカニパータ・パーリ 5103 ティカニパータ・パーリ 5104 チャトゥッカニパータ・パーリ 5105 パンチャカニパータ・パーリ 5106 チャッカニパータ・パーリ 5107 サッタカニパータ・パーリ 5108 アッタカーディニパータ・パーリ 5109 ナヴァカニパータ・パーリ 5110 ダサカニパータ・パーリ 5111 エーカーダサカニパータ・パーリ	5201 エーカカニパータ・アッタカター 5202 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・アッタカター 5203 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・アッタカター 5204 アッタカーディニパータ・アッタカター	5301 エーカカニパータ・ティーカー 5302 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・ティーカー 5303 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・ティーカー 5304 アッタカーディニパータ・ティーカー
6101 クッダカパータ・パーリ 6102 ダンマパダ・パーリ 6103 ウダーナ・パーリ 6104 イティヴッタカ・パーリ 6105 スッタニパータ・パーリ 6106 ヴィマーナヴァットゥ・パーリ 6107 ペーヴァットゥ・パーリ 6108 テーラガーター・パーリ 6109 テーリーガーター・パーリ 6110 アパダーナ・パーリ-1 6111 アパダーナ・パーリ-2 6112 ブッダヴァンサ・パーリ 6113 チャリヤーピタカ・パーリ 6114 ジャータカ・パーリ-1 6115 ジャータカ・パーリ-2 6116 マハーニッデーサ・パーリ 6117 チューラニッデーサ・パーリ 6118 パティサンビダーマッガ・パーリ 6119 ネッティッパカラナ・パーリ 6120 ミリンダパンハ・パーリ 6121 ペータコーパデーサ・パーリ	6201 クッダカパータ・アッタカター 6202 ダンマパダ・アッタカター-1 6203 ダンマパダ・アッタカター-2 6204 ウダーナ・アッタカター 6205 イティヴッタカ・アッタカター 6206 スッタニパータ・アッタカター-1 6207 スッタニパータ・アッタカター-2 6208 ヴィマーナヴァットゥ・アッタカター 6209 ペータヴァットゥ・アッタカター 6210 テーラガーター・アッタカター-1 6211 テーラガーター・アッタカター-2 6212 テーリーガーター・アッタカター 6213 アパダーナ・アッタカター-1 6214 アパダーナ・アッタカター-2 6215 ブッダヴァンサ・アッタカター 6216 チャリヤーピタカ・アッタカター 6217 ジャータカ・アッタカター-1 6218 ジャータカ・アッタカター-2 6219 ジャータカ・アッタカター-3 6220 ジャータカ・アッタカター-4 6221 ジャータカ・アッタカター-5 6222 ジャータカ・アッタカター-6 6223 ジャータカ・アッタカター-7 6224 マハーニッデーサ・アッタカター 6225 チューラニッデーサ・アッタカター 6226 パティサンビダーマッガ・アッタカター-1 6227 パティサンビダーマッガ・アッタカター-2 6228 ネッティッパカラナ・アッタカター	6301 ネッティッパカラナ・ティーカー 6302 ネッティヴィバーヴィニー
7101 ダンマサンガニー・パーリ 7102 ヴィバンガ・パーリ 7103 ダートゥカター・パーリ 7104 プッガラパンニャッティ・パーリ 7105 カター・ヴァットゥ・パーリ 7106 ヤマカ・パーリ-1 7107 ヤマカ・パーリ-2 7108 ヤマカ・パーリ-3 7109 パッターナ・パーリ-1 7110 パッターナ・パーリ-2 7111 パッターナ・パーリ-3 7112 パッターナ・パーリ-4 7113 パッターナ・パーリ-5	7201 ダンマサンガニ・アッタカター 7202 サンモーハヴィノーダニー・アッタカター 7203 パンチャパカラナ・アッタカター	7301 ダンマサンガニー・ムーラティーカー 7302 ヴィバンガ・ムーラティーカー 7303 パンチャパカラナ・ムーラティーカー 7304 ダンマサンガニー・アヌティーカー 7305 パンチャパカラナ・アヌティーカー 7306 アビダンマーヴァターロ・ナーマルーパパリッチェード 7307 アビダンマッタ・サンガホ 7308 アビダンマーヴァターラ・プラーナティーカー 7309 アビダンマ・マーティカーパーリ

ខ្មែរ
ព្រះត្រៃបិដកបាលី	អដ្ឋកថា	ដីកា	ផ្សេងទៀត
1101 បារាជិកបាឡិ 1102 បាចិត្តិយបាឡិ 1103 មហាវគ្គបាឡិ (វិន័យ) 1104 ចូឡវគ្គបាឡិ 1105 បរិវារបាឡិ	1201 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-១ 1202 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-២ 1203 បាចិត្តិយអដ្ឋកថា 1204 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (វិន័យ) 1205 ចូឡវគ្គអដ្ឋកថា 1206 បរិវារអដ្ឋកថា	1301 សារត្ថទីបនីដីកា-១ 1302 សារត្ថទីបនីដីកា-២ 1303 សារត្ថទីបនីដីកា-៣	1401 ទ្វេមាតិកាបាឡិ 1402 វិនយសង្គហអដ្ឋកថា 1403 វជិរពុទ្ធិដីកា 1404 វិមតិវិនោទនីដីកា-១ 1405 វិមតិវិនោទនីដីកា-២ 1406 វិនយាលង្ការដីកា-១ 1407 វិនយាលង្ការដីកា-២ 1408 កង្ខាវិតរណីបុរាណដីកា 1409 វិនយវិនិច្ឆយ-ឧត្តរវិនិច្ឆយ 1410 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-១ 1411 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-២ 1412 បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ 1413 ខុទ្ទសិក្ខា-មូលសិក្ខា 8401 វិសុទ្ធិមគ្គ-១ 8402 វិសុទ្ធិមគ្គ-២ 8403 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-១ 8404 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-២ 8405 វិសុទ្ធិមគ្គ និទានកថា 8406 ទីឃនិកាយ (បុ-វិ) 8407 មជ្ឈិមនិកាយ (បុ-វិ) 8408 សំយុត្តនិកាយ (បុ-វិ) 8409 អង្គុត្តរនិកាយ (បុ-វិ) 8410 វិនយបិដក (បុ-វិ) 8411 អភិធម្មបិដក (បុ-វិ) 8412 អដ្ឋកថា (បុ-វិ) 8413 និរុត្តិទីបនី 8414 បរមត្ថទីបនី សង្គហមហាដីកាបាឋ 8415 អនុទីបនីបាឋ 8416 បដ្ឋានុទ្ទេស ទីបនីបាឋ 8417 នមក្ការដីកា 8418 មហាបណាមបាឋ 8419 លក្ខណាតោ ពុទ្ធថោមនាគាថា 8420 សុតវន្ទនា 8421 កមលាញ្ជលិ 8422 ជិនាលង្ការ 8423 បជ្ជមធុ 8424 ពុទ្ធគុណគាថាវលី 8425 ចូឡគន្ថវង្ស 8427 សាសនវង្ស 8426 មហាវង្ស 8429 មោគ្គល្លានព្យាករណំ 8428 កច្ចាយនព្យាករណំ 8430 សទ្ទនីតិប្បករណំ (បទមាលា) 8431 សទ្ទនីតិប្បករណំ (ធាតុមាលា) 8432 បទរូបសិទ្ធិ 8433 មោគ្គល្លានបញ្ចិកា 8434 បយោគសិទ្ធិបាឋ 8435 វុត្តោទយបាឋ 8436 អភិធានប្បទីបិកាបាឋ 8437 អភិធានប្បទីបិកាដីកា 8438 សុពោធាលង្ការបាឋ 8439 សុពោធាលង្ការដីកា 8440 បាលាវតារ គណ្ឋិបទត្ថវិនិច្ឆយសារ 8446 កវិទប្បណនីតិ 8447 នីតិមញ្ជរី 8445 ធម្មនីតិ 8444 មហារហនីតិ 8441 លោកនីតិ 8442 សុត្តន្តនីតិ 8443 សូរស្សតិនីតិ 8450 ចាណក្យនីតិ 8448 នរទក្ខទីបនី 8449 ចតុរារក្ខទីបនី 8451 រសវាហិនី 8452 សីមវិសោធនីបាឋ 8453 វេស្សន្តរគីតិ 8454 មោគ្គល្លាន វុត្តិវិវរណបញ្ចិកា 8455 ថូបវង្ស 8456 ទាឋាវង្ស 8457 ធាតុបាឋវិលាសិនិយា 8458 ធាតុវង្ស 8459 ហត្ថវនគល្លវិហារវង្ស 8460 ជិនចរិតយ 8461 ជិនវង្សទីបំ 8462 តេលកដាហគាថា 8463 មិលិទដីកា 8464 បទមញ្ជរី 8465 បទសាធនំ 8466 សទ្ទពិន្ទុបករណំ 8467 កច្ចាយនធាតុមញ្ជុសា 8468 សាមន្តកូដវណ្ណនា
2101 សីលក្ខន្ធវគ្គបាឡិ 2102 មហាវគ្គបាឡិ (ទីឃ) 2103 បាថិកវគ្គបាឡិ	2201 សីលក្ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 2202 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (ទីឃ) 2203 បាថិកវគ្គអដ្ឋកថា	2301 សីលក្ខន្ធវគ្គដីកា 2302 មហាវគ្គដីកា (ទីឃ) 2303 បាថិកវគ្គដីកា 2304 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-១ 2305 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-២
3101 មូលបណ្ណាសបាឡិ 3102 មជ្ឈិមបណ្ណាសបាឡិ 3103 ឧបរិបណ្ណាសបាឡិ	3201 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-១ 3202 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-២ 3203 មជ្ឈិមបណ្ណាសអដ្ឋកថា 3204 ឧបរិបណ្ណាសអដ្ឋកថា	3301 មូលបណ្ណាសដីកា 3302 មជ្ឈិមបណ្ណាសដីកា 3303 ឧបរិបណ្ណាសដីកា
4101 សគាថាវគ្គបាឡិ 4102 និទានវគ្គបាឡិ 4103 ខន្ធវគ្គបាឡិ 4104 សឡាយតនវគ្គបាឡិ 4105 មហាវគ្គបាឡិ (សំយុត្ត)	4201 សគាថាវគ្គអដ្ឋកថា 4202 និទានវគ្គអដ្ឋកថា 4203 ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 4204 សឡាយតនវគ្គអដ្ឋកថា 4205 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (សំយុត្ត)	4301 សគាថាវគ្គដីកា 4302 និទានវគ្គដីកា 4303 ខន្ធវគ្គដីកា 4304 សឡាយតនវគ្គដីកា 4305 មហាវគ្គដីកា (សំយុត្ត)
5101 ឯកកនិបាតបាឡិ 5102 ទុកនិបាតបាឡិ 5103 តិកនិបាតបាឡិ 5104 ចតុក្កនិបាតបាឡិ 5105 បញ្ចកនិបាតបាឡិ 5106 ឆក្កនិបាតបាឡិ 5107 សត្តកនិបាតបាឡិ 5108 អដ្ឋកាទិនិបាតបាឡិ 5109 នវកនិបាតបាឡិ 5110 ទសកនិបាតបាឡិ 5111 ឯកាទសកនិបាតបាឡិ	5201 ឯកកនិបាតអដ្ឋកថា 5202 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតអដ្ឋកថា 5203 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតអដ្ឋកថា 5204 អដ្ឋកាទិនិបាតអដ្ឋកថា	5301 ឯកកនិបាតដីកា 5302 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតដីកា 5303 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតដីកា 5304 អដ្ឋកាទិនិបាតដីកា
6101 ខុទ្ទកបាឋបាឡិ 6102 ធម្មបទបាឡិ 6103 ឧទានបាឡិ 6104 ឥតិវុត្តកបាឡិ 6105 សុត្តនិបាតបាឡិ 6106 វិមានវត្ថុបាឡិ 6107 បេតវត្ថុបាឡិ 6108 ថេរគាថាបាឡិ 6109 ថេរីគាថាបាឡិ 6110 អបទានបាឡិ-១ 6111 អបទានបាឡិ-២ 6112 ពុទ្ធវង្សបាឡិ 6113 ចរិយាបិដកបាឡិ 6114 ជាតកបាឡិ-១ 6115 ជាតកបាឡិ-២ 6116 មហានិទ្ទេសបាឡិ 6117 ចូឡនិទ្ទេសបាឡិ 6118 បដិសម្ភិទាមគ្គបាឡិ 6119 នេត្តិប្បករណបាឡិ 6120 មិលិន្ទបញ្ហាបាឡិ 6121 បេដកោបទេសបាឡិ	6201 ខុទ្ទកបាឋអដ្ឋកថា 6202 ធម្មបទអដ្ឋកថា-១ 6203 ធម្មបទអដ្ឋកថា-២ 6204 ឧទានអដ្ឋកថា 6205 ឥតិវុត្តកអដ្ឋកថា 6206 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-១ 6207 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-២ 6208 វិមានវត្ថុអដ្ឋកថា 6209 បេតវត្ថុអដ្ឋកថា 6210 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-១ 6211 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-២ 6212 ថេរីគាថាអដ្ឋកថា 6213 អបទានអដ្ឋកថា-១ 6214 អបទានអដ្ឋកថា-២ 6215 ពុទ្ធវង្សអដ្ឋកថា 6216 ចរិយាបិដកអដ្ឋកថា 6217 ជាតកអដ្ឋកថា-១ 6218 ជាតកអដ្ឋកថា-២ 6219 ជាតកអដ្ឋកថា-៣ 6220 ជាតកអដ្ឋកថា-៤ 6221 ជាតកអដ្ឋកថា-៥ 6222 ជាតកអដ្ឋកថា-៦ 6223 ជាតកអដ្ឋកថា-៧ 6224 មហានិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6225 ចូឡនិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6226 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-១ 6227 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-២ 6228 នេត្តិប្បករណអដ្ឋកថា	6301 នេត្តិប្បករណដីកា 6302 នេត្តិវិភាវិនី
7101 ធម្មសង្គណីបាឡិ 7102 វិភង្គបាឡិ 7103 ធាតុកថាបាឡិ 7104 បុគ្គលបញ្ញត្តិបាឡិ 7105 កថាវត្ថុបាឡិ 7106 យមកបាឡិ-១ 7107 យមកបាឡិ-២ 7108 យមកបាឡិ-៣ 7109 បដ្ឋានបាឡិ-១ 7110 បដ្ឋានបាឡិ-២ 7111 បដ្ឋានបាឡិ-៣ 7112 បដ្ឋានបាឡិ-៤ 7113 បដ្ឋានបាឡិ-៥	7201 ធម្មសង្គណិអដ្ឋកថា 7202 សម្មោហវិនោទនីអដ្ឋកថា 7203 បញ្ចបករណអដ្ឋកថា	7301 ធម្មសង្គណី-មូលដីកា 7302 វិភង្គ-មូលដីកា 7303 បញ្ចបករណ-មូលដីកា 7304 ធម្មសង្គណី-អនុដីកា 7305 បញ្ចបករណ-អនុដីកា 7306 អភិធម្មាវតារោ-នាមរូបបរិច្ឆេទោ 7307 អភិធម្មត្ថសង្គហោ 7308 អភិធម្មាវតារ-បុរាណដីកា 7309 អភិធម្មមាតិកាបាឡិ

한국인
팔리 대장경	주석서	부주석서	기타
1101 빠라지카 빨리 1102 빠찟띠야 빨리 1103 마하왁가 빨리 (비나야) 1104 출라왁가 빨리 1105 빠리와라 빨리	1201 빠라지까깐다 앗타카타-1 1202 빠라지까깐다 앗타카타-2 1203 빠찟띠야 앗타카타 1204 마하왁가 앗타카타 (비나야) 1205 출라왁가 앗타카타 1206 빠리와라 앗타카타	1301 사랏타디빠니 띠까-1 1302 사랏타디빠니 띠까-2 1303 사랏타디빠니 띠까-3	1401 드베마띠까빨리 1402 위나야상가하 앗타카타 1403 와지라붓디 띠까 1404 위마띠위노다니 띠까-1 1405 위마띠위노다니 띠까-2 1406 위나야랑까라 띠까-1 1407 위나야랑까라 띠까-2 1408 깡카위따라니뿌라나 띠까 1409 위나야위닛차야-웃따라위닛차야 1410 위나야위닛차야 띠까-1 1411 위나야위닛차야 띠까-2 1412 빠찟땨디요자나빨리 1413 쿳닷시카-물라시카 8401 위숟디막가-1 8402 위숟디막가-2 8403 위숟디막가-마하띠까-1 8404 위숟디막가-마하띠까-2 8405 위숟디막가 니다나까타 8406 디가니까야 (뿌-위) 8407 맛지마니까야 (뿌-위) 8408 삼윳따니까야 (뿌-위) 8409 앙굳따라니까야 (뿌-위) 8410 위나야삐따까 (뿌-위) 8411 아비담마삐따까 (뿌-위) 8412 앗타카타 (뿌-위) 8413 니룻띠디빠니 8414 빠라맛타디빠니 상가하마하띠까빠타 8415 아누디빠니빠타 8416 빳타누ㄸ데사 디빠니빠타 8417 나막까라띠까 8418 마하빠나마빠타 8419 락카나또 붓다토마나가타 8420 수타완다나 8421 까말란자리 8422 지나랑까라 8423 빳자마두 8424 붓다구나가타왈리 8425 출라간타왕사 8427 사사나왕사 8426 마하왕사 8429 목갈라나뱌까라낭 8428 깟차야나뱌까라낭 8430 삿다니띠빠까라낭 (빠다말라) 8431 삿다니띠빠까라낭 (다두말라) 8432 빠다루빠싣디 8433 목갈라나빤찌까 8434 빠요가싣디빠타 8435 붇또다야빠타 8436 아비다나빠디피까빠타 8437 아비다나빠디피까띠까 8438 수보다랑까라빠타 8439 수보다랑까라띠까 8440 발라와따라 간티빠닷타위닛차야사라 8446 까위닷빠나니띠 8447 니띠만자리 8445 담마니띠 8444 마하라하니띠 8441 로까니띠 8442 숫딴따니띠 8443 수랏사띠니띠 8450 짜낙야니띠 8448 나라닥카디빠니 8449 짜뚜라락카디빠니 8451 라사와히니 8452 시마위소다니빠타 8453 웨산따라기띠 8454 목갈라나 붇띠위와라나빤찌까 8455 투빠왕사 8456 다타왕사 8457 다두빠타윌라시니야 8458 다두왕사 8459 핟타와나갈라위하라왕사 8460 지나짜리따야 8461 지나왕사디빵 8462 떼라까타하가타 8463 밀리다띠까 8464 빠다만자리 8465 빠다사다낭 8466 삿다빈두빠까라낭 8467 깟차야나다두만주사 8468 사만따꿋타완나나
2101 실락칸다왁가 빨리 2102 마하왁가 빨리 (디가) 2103 빠티까왁가 빨리	2201 실락칸다왁가 앗타카타 2202 마하왁가 앗타카타 (디가) 2203 빠티까왁가 앗타카타	2301 실락칸다왁가 띠까 2302 마하왁가 띠까 (디가) 2303 빠티까왁가 띠까 2304 실락칸다왁가-아비나와띠까-1 2305 실락칸다왁가-아비나와띠까-2
3101 물라빤나사 빨리 3102 맛지마빤나사 빨리 3103 우빠리빤나사 빨리	3201 물라빤나사 앗타카타-1 3202 물라빤나사 앗타카타-2 3203 맛지마빤나사 앗타카타 3204 우빠리빤나사 앗타카타	3301 물라빤나사 띠까 3302 맛지마빤나사 띠까 3303 우빠리빤나사 띠까
4101 사가타왁가 빨리 4102 니다나왁가 빨리 4103 칸다왁가 빨리 4104 살라야따나왁가 빨리 4105 마하왁가 빨리 (삼윳따)	4201 사가타왁가 앗타카타 4202 니다나왁가 앗타카타 4203 칸다왁가 앗타카타 4204 살라야따나왁가 앗타카타 4205 마하왁가 앗타카타 (삼윳따)	4301 사가타왁가 띠까 4302 니다나왁가 띠까 4303 칸다왁가 띠까 4304 살라야따나왁가 띠까 4305 마하왁가 띠까 (삼윳따)
5101 에까까니빠따 빨리 5102 두까니빠따 빨리 5103 띠까니빠따 빨리 5104 짜뚝까니빠따 빨리 5105 빤짜까니빠따 빨리 5106 착까니빠따 빨리 5107 삿따까니빠따 빨리 5108 앗타까디니빠따 빨리 5109 나와까니빠따 빨리 5110 다사까니빠따 빨리 5111 에까다사까니빠따 빨리	5201 에까까니빠따 앗타카타 5202 두까-띠까-짜뚝까니빠따 앗타카타 5203 빤짜까-착까-삿따까니빠따 앗타카타 5204 앗타까디니빠따 앗타카타	5301 에까까니빠따 띠까 5302 두까-띠까-짜뚝까니빠따 띠까 5303 빤짜까-착까-삿따까니빠따 띠까 5304 앗타까디니빠따 띠까
6101 쿳닥까빠타 빨리 6102 담마빠다 빨리 6103 우다나 빨리 6104 이띠웃따까 빨리 6105 숫따니빠따 빨리 6106 위마나왓투 빨리 6107 베따왓투 빨리 6108 테라가타 빨리 6109 테리가타 빨리 6110 아빠다나 빨리-1 6111 아빠다나 빨리-2 6112 붓다왕사 빨리 6113 짜리야삐따까 빨리 6114 자따까 빨리-1 6115 자따까 빨리-2 6116 마하닷데사 빨리 6117 출라닷데사 빨리 6118 빠티삼비다막가 빨리 6119 넷띠빠까라나 빨리 6120 밀린다빤하 빨리 6121 뻬따꼬빠데사 빨리	6201 쿳닥까빠타 앗타카타 6202 담마빠다 앗타카타-1 6203 담마빠다 앗타카타-2 6204 우다나 앗타카타 6205 이띠웃따까 앗타카타 6206 숫따니빠따 앗타카타-1 6207 숫따니빠따 앗타카타-2 6208 위마나왓투 앗타카타 6209 베따왓투 앗타카타 6210 테라가타 앗타카타-1 6211 테라가타 앗타카타-2 6212 테리가타 앗타카타 6213 아빠다나 앗타카타-1 6214 아빠다나 앗타카타-2 6215 붓다왕사 앗타카타 6216 짜리야삐따까 앗타카타 6217 자따까 앗타카타-1 6218 자따까 앗타카타-2 6219 자따까 앗타카타-3 6220 자따까 앗타카타-4 6221 자따까 앗타카타-5 6222 자따까 앗타카타-6 6223 자따까 앗타카타-7 6224 마하닷데사 앗타카타 6225 출라닷데사 앗타카타 6226 빠티삼비다막가 앗타카타-1 6227 빠티삼비다막가 앗타카타-2 6228 넷띠빠까라나 앗타카타	6301 넷띠빠까라나 띠까 6302 넷띠위바비니
7101 담마상가니 빨리 7102 위방가 빨리 7103 다뚜까타 빨리 7104 뿍갈라빤냣띠 빨리 7105 까타왓투 빨리 7106 야마까 빨리-1 7107 야마까 빨리-2 7108 야마까 빨리-3 7109 빳타나 빨리-1 7110 빳타나 빨리-2 7111 빳타나 빨리-3 7112 빳타나 빨리-4 7113 빳타나 빨리-5	7201 담마상가니 앗타카타 7202 삼모하위노다니 앗타카타 7203 빤짜빠까라나 앗타카타	7301 담마상가니-물라띠까 7302 위방가-물라띠까 7303 빤짜빠까라나-물라띠까 7304 담마상가니-아누띠까 7305 빤짜빠까라나-아누띠까 7306 아비담마와따로-나마루빠빠릳체도 7307 아비담맛타상가호 7308 아비담마와따라-뿌라나띠까 7309 아비담마마띠까빨리

ອັກສອນລາວ
ປາລີ	ອັດຖະກະຖາ	ຏີກາ	ອັນຍາ
1101 ປາຣາຊິກະ ປາລີ 1102 ປາຈິດຕິຍະ ປາລີ 1103 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ວິໄນ) 1104 ຈູລະວັກຄະ ປາລີ 1105 ປະລິວາລະ ປາລີ	1201 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-1 1202 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-2 1203 ປາຈິດຕິຍະ ອັດຖະກະຖາ 1204 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ວິໄນ) 1205 ຈູລະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 1206 ປະລິວາລະ ອັດຖະກະຖາ	1301 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-1 1302 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-2 1303 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-3	1401 ທເວມາຕິກາປາລີ 1402 ວິນະຍະສັງຄະຫະ ອັດຖະກະຖາ 1403 ວະຊິລະພຸດທິ ຏີກາ 1404 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-1 1405 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-2 1406 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-1 1407 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-2 1408 ກັງຂາວິຕະຣະນີປຸຣານະ ຏີກາ 1409 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ-ອຸຕຕະຣະວິນິດສະຍະ 1410 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-1 1411 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-2 1412 ປາຈິຕະຍາທິໂຍຊະນາປາລີ 1413 ຂຸທະທະສິກຂາ-ມູລະສິກຂາ 8401 ວິສຸດທິມັກຄະ-1 8402 ວິສຸດທິມັກຄະ-2 8403 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-1 8404 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-2 8405 ວິສຸດທິມັກຄະ ນິທານະກະຖາ 8406 ທີຆະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8407 ມັດຊິມະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8408 ສັງຍຸຕຕະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8409 ອັງຄຸຕຕະລະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8410 ວິນະຍະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8411 ອະພິທັມມະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8412 ອັດຖະກະຖາ (ປຸ-ວິ) 8413 ນິລຸຕຕິທີປະນີ 8414 ປະຣະມັດຖະທີປະນີ ສັງຄະຫະມະຫາຏີກາປາຖະ 8415 ອະນຸທີປະນີປາຖະ 8416 ປັດຖານຸທເທສະ ທີປະນີປາຖະ 8417 ນະມັກກາລະຏີກາ 8418 ມະຫາປະຖາມະປາຖະ 8419 ລັກຂະນາໂຕ ພຸດທະຖະມະນາຄາຖາ 8420 ສຸຕະວັນທະນາ 8421 ກະມະລາຍຈະລິ 8422 ຊິນາລັງກາລະ 8423 ປັດຊະມະທຸ 8424 ພຸດທະຄຸນະຄາຖາວະລີ 8425 ຈູລະຄັນຖະວັງສະ 8426 ມະຫາວັງສະ 8427 ສາສະນະວັງສະ 8428 ກັດຈາຍະນະພະຍາກະລະນັງ 8429 ມົກຄັນທານະພະຍາກະລະນັງ 8430 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ປະທະມາລາ) 8431 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ຘາຕຸມາລາ) 8432 ປະທະຣູປະສິດທິ 8433 ໂມຄັນທານະປັນຈິກາ 8434 ປະໂຍຄະສິດທິປາຖະ 8435 ວຸຕະໂທຍະປາຖະ 8436 ອະພິທານະປະປະທີປິກາປາຖະ 8437 ອະພິທານະປະປະທີປິກາຏີກາ 8438 ສຸໂພທາລັງກາລະປາຖະ 8439 ສຸໂພທາລັງກາລະຏີກາ 8440 ພາລາວະຕາລະ ຄັນຖິປະທັດຖະວິນິດສະຍະສາລະ 8441 ໂລກະນີຕິ 8442 ສຸດຕັນຕະນີຕິ 8443 ສູລັດສະຕິນີຕິ 8444 ມະຫາລະຫະນີຕິ 8445 ທັມມະນີຕິ 8446 ກະວິທັບປະຖານີຕິ 8447 ນີຕິມັນຊະລີ 8448 ນະລະທັກຂະທີປະນີ 8449 ຈະຕຸຣາລັກຂະທີປະນີ 8450 ຈານັກຍະນີຕິ 8451 ລະສະວາຫິນີ 8452 ສີມາວິໂສທະນີປາຖະ 8453 ເວສສັນຕະລະຄີຕິ 8454 ໂມຄັນທານະ ວຸຕຕິວິວະລະນະປັນຈິກາ 8455 ຖູປະວັງສະ 8456 ທາຐາວັງສະ 8457 ຘາຕຸປາຖະວິລາສິນີຍາ 8458 ຘາຕຸວັງສະ 8459 ຫັດຖະວະນະຄັນລະວິຫາລະວັງສະ 8460 ຊິນະຈະລິຕະຍະ 8461 ຊິນະວັງສະທີປັງ 8462 ເຕລະກະຕາຫາຄາຖາ 8463 ມິລິທະຏີກາ 8464 ປະທະມັນຊະລີ 8465 ປະທະສາຘະນັງ 8466 ສັດທະພິນທຸປະກະລະນັງ 8467 ກັດຈາຍະນະຘາຕຸມັນຊຸສາ 8468 ສາມັນຕະກູຏະວັນນະນາ
2101 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 2102 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ທີຆະ) 2103 ປາຖິກະວັກຄະ ປາລີ	2201 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 2202 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ທີຆະ) 2203 ປາຖິກະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ	2301 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 2302 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ທີຆະ) 2303 ປາຖິກະວັກຄະ ຏີກາ 2304 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-1 2305 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-2
3101 ມູລະປັນຍາສະ ປາລີ 3102 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ປາລີ 3103 ອຸປະລິປັນຍາສະ ປາລີ	3201 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-1 3202 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-2 3203 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ 3204 ອຸປະລິປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ	3301 ມູລະປັນຍາສະ ຏີກາ 3302 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ຏີກາ 3303 ອຸປະລິປັນຍາສະ ຏີກາ
4101 ສະຄາຖາວັກຄະ ປາລີ 4102 ນິທານະວັກຄະ ປາລີ 4103 ຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 4104 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ປາລີ 4105 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ສັງຍຸຕຕະ)	4201 ສະຄາຖາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4202 ນິທານະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4203 ຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4204 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4205 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ສັງຍຸຕຕະ)	4301 ສະຄາຖາວັກຄະ ຏີກາ 4302 ນິທານະວັກຄະ ຏີກາ 4303 ຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 4304 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ຏີກາ 4305 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ສັງຍຸຕຕະ)
5101 ເອກະກະນິປາຕະ ປາລີ 5102 ທຸກະນິປາຕະ ປາລີ 5103 ຕິກະນິປາຕະ ປາລີ 5104 ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ປາລີ 5105 ປັຈຈະກະນິປາຕະ ປາລີ 5106 ຉັກກະນິປາຕະ ປາລີ 5107 ສັດຕະກະນິປາຕະ ປາລີ 5108 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ປາລີ 5109 ນະວະກະນິປາຕະ ປາລີ 5110 ທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ 5111 ເອກາທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ	5201 ເອກະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5202 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5203 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5204 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ	5301 ເອກະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5302 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ຏີກາ 5303 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5304 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ຏີກາ
6101 ຂຸທະທະກະປາຖະ ປາລີ 6102 ທຳມະປະທະ ປາລີ 6103 ອຸທານະ ປາລີ 6104 ອິຕິວຸຕຕະກະ ປາລີ 6105 ສຸດຕະນິປາຕະ ປາລີ 6106 ວິມານະວັດຖຸ ປາລີ 6107 ເປຕະວັດຖຸ ປາລີ 6108 ເຖລະຄາຖາ ປາລີ 6109 ເຖລີຄາຖາ ປາລີ 6110 ອະປະທານະ ປາລີ-1 6111 ອະປະທານະ ປາລີ-2 6112 ພຸດທະວັງສະ ປາລີ 6113 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ປາລີ 6114 ຊາຕະກະ ປາລີ-1 6115 ຊາຕະກະ ປາລີ-2 6116 ມະຫານິທເທສະ ປາລີ 6117 ຈູລະນິທເທສະ ປາລີ 6118 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ປາລີ 6119 ເນຕຕິປະກະລະນະ ປາລີ 6120 ມິລິນທະປັນຫາ ປາລີ 6121 ເປຏະກົປເທສະ ປາລີ	6201 ຂຸທະທະກະປາຖະ ອັດຖະກະຖາ 6202 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-1 6203 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-2 6204 ອຸທານະ ອັດຖະກະຖາ 6205 ອິຕິວຸຕຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6206 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-1 6207 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-2 6208 ວິມານະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6209 ເປຕະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6210 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-1 6211 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-2 6212 ເຖລີຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ 6213 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-1 6214 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-2 6215 ພຸດທະວັງສະ ອັດຖະກະຖາ 6216 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6217 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-1 6218 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-2 6219 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-3 6220 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-4 6221 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-5 6222 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-6 6223 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-7 6224 ມະຫານິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6225 ຈູລະນິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6226 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-1 6227 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-2 6228 ເນຕຕິປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ	6301 ເນຕຕິປະກະລະນະ ຏີກາ 6302 ເນຕຕິວິພາວິນີ
7101 ທຳມະສັງຄະນີ ປາລີ 7102 ວິພັງຄະ ປາລີ 7103 ຘາຕຸກະຖາ ປາລີ 7104 ປຸກຄະລະປັນຍັດຕິ ປາລີ 7105 ກະຖາວັດຖຸ ປາລີ 7106 ຍະມະກະ ປາລີ-1 7107 ຍະມະກະ ປາລີ-2 7108 ຍະມະກະ ປາລີ-3 7109 ປັດຖານະ ປາລີ-1 7110 ປັດຖານະ ປາລີ-2 7111 ປັດຖານະ ປາລີ-3 7112 ປັດຖານະ ປາລີ-4 7113 ປັດຖານະ ປາລີ-5	7201 ທຳມະສັງຄະນິ ອັດຖະກະຖາ 7202 ສັມໂມຫະວິໂນທະນີ ອັດຖະກະຖາ 7203 ປັຈຈະປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ	7301 ທຳມະສັງຄະນີ-ມູລະຏີກາ 7302 ວິພັງຄະ-ມູລະຏີກາ 7303 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ມູລະຏີກາ 7304 ທຳມະສັງຄະນີ-ອະນຸຏີກາ 7305 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ອະນຸຏີກາ 7306 ອະພິທັມມາວະຕາໂຣ-ນາມະຣູປະປະຣິຈເທໂທ 7307 ອະພິທັມມັດຖະສັງຄະໂຫ 7308 ອະພິທັມມາວະຕາລະ-ປຸຣານະຏີກາ 7309 ອະພິທັມມາມາຕິກາປາລີ

मराठी
पाळी	अट्ठकथा	टीका	अन्य
1101 पाराजिक पाळी 1102 पाचित्तिय पाळी 1103 महावग्ग पाळी (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळी 1105 परिवार पाळी	1201 पाराजिककंड अट्ठकथा-१ 1202 पाराजिककंड अट्ठकथा-२ 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा	1301 सारत्थदीपनी टीका-१ 1302 सारत्थदीपनी टीका-२ 1303 सारत्थदीपनी टीका-३	1401 द्वेमातिकापाळी 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-१ 1405 विमतिविनोदनी टीका-२ 1406 विनयालंकार टीका-१ 1407 विनयालंकार टीका-२ 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-१ 1411 विनयविनिच्छय टीका-२ 1412 पाचित्यादियोजनापाळी 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-१ 8402 विसुद्धिमग्ग-२ 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-१ 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-२ 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अंगुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी संगहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवंदना 8421 कमलांजलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगंथवंस 8426 महावंस 8427 सासनवंस 8428 कच्चायनव्याकरणं 8429 मोग्गल्लानव्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपंचिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गंठिपदत्थविनिच्छयसार 8441 लोकनीति 8442 सुत्तंतनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8444 महारहनीति 8445 धम्मनीति 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमंजरी 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8450 चाणक्यनीति 8451 रसवाहिनी 8452 सीमाविसोधनीपाठ 8453 वेस्संतरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपंचिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमंजरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिंदुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमंजुसा 8468 सामंतकूटवण्णना
2101 सीलक्खंधवग्ग पाळी 2102 महावग्ग पाळी (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळी	2201 सीलक्खंधवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा	2301 सीलक्खंधवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-१ 2305 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-२
3101 मूलपण्णास पाळी 3102 मज्झिमपण्णास पाळी 3103 उपरिपण्णास पाळी	3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-१ 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-२ 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा	3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळी 4102 निदानवग्ग पाळी 4103 खंधवग्ग पाळी 4104 सळायतनवग्ग पाळी 4105 महावग्ग पाळी (संयुत्त)	4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खंधवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)	4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खंधवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळी 5102 दुकनिपात पाळी 5103 तिकनिपात पाळी 5104 चतुक्कनिपात पाळी 5105 पंचकनिपात पाळी 5106 छक्कनिपात पाळी 5107 सत्तकनिपात पाळी 5108 अट्ठकादिनिपात पाळी 5109 नवकनिपात पाळी 5110 दसकनिपात पाळी 5111 एकादसकनिपात पाळी	5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा	5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळी 6102 धम्मपद पाळी 6103 उदान पाळी 6104 इतिवुत्तक पाळी 6105 सुत्तनिपात पाळी 6106 विमानवत्थु पाळी 6107 पेतवत्थु पाळी 6108 थेरगाथा पाळी 6109 थेरीगाथा पाळी 6110 अपदान पाळी-१ 6111 अपदान पाळी-२ 6112 बुद्धवंस पाळी 6113 चरियापिटक पाळी 6114 जातक पाळी-१ 6115 जातक पाळी-२ 6116 महानिद्देस पाळी 6117 चूळनिद्देस पाळी 6118 पटिसंभिदामग्ग पाळी 6119 नेत्तिप्पकरण पाळी 6120 मिलिंदपंह पाळी 6121 पेटकोपदेस पाळी	6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-१ 6203 धम्मपद अट्ठकथा-२ 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-१ 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-२ 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-१ 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-२ 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-१ 6214 अपदान अट्ठकथा-२ 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-१ 6218 जातक अट्ठकथा-२ 6219 जातक अट्ठकथा-३ 6220 जातक अट्ठकथा-४ 6221 जातक अट्ठकथा-५ 6222 जातक अट्ठकथा-६ 6223 जातक अट्ठकथा-७ 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-१ 6227 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-२ 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा	6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसंगणी पाळी 7102 विभंग पाळी 7103 धातुकथा पाळी 7104 पुग्गलपंयत्ति पाळी 7105 कथावत्थु पाळी 7106 यमक पाळी-१ 7107 यमक पाळी-२ 7108 यमक पाळी-३ 7109 पट्ठान पाळी-१ 7110 पट्ठान पाळी-२ 7111 पट्ठान पाळी-३ 7112 पट्ठान पाळी-४ 7113 पट्ठान पाळी-५	7201 धम्मसंगणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पंचपकरण अट्ठकथा	7301 धम्मसंगणी-मूलटीका 7302 विभंग-मूलटीका 7303 पंचपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसंगणी-अनुटीका 7305 पंचपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसंगहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळी

မြန်မာ
ပါဠိတော်	အဋ္ဌကထာ	ဋီကာ	အခြား
1101 ပါရာဇိက ပါဠိ 1102 ပါစိတ္တိယ ပါဠိ 1103 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဝိနယ) 1104 စူဠဝဂ္ဂ ပါဠိ 1105 ပရိဝါရ ပါဠိ	1201 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၁ 1202 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၂ 1203 ပါစိတ္တိယ အဋ္ဌကထာ 1204 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဝိနယ) 1205 စူဠဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 1206 ပရိဝါရ အဋ္ဌကထာ	1301 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၁ 1302 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၂ 1303 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၃	1401 ဒွေမာတိကာပါဠိ 1402 ဝိနယသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ 1403 ဝဇိရဗုဒ္ဓိ ဋီကာ 1404 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၁ 1405 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၂ 1406 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၁ 1407 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၂ 1408 ကင်္ခာဝိတရဏီပုရာဏ ဋီကာ 1409 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ-ဥတ္တရဝိနိစ္ဆယ 1410 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၁ 1411 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၂ 1412 ပါစိတျာဒိယောဇနာပါဠိ 1413 ခုဒ္ဒသိက္ခာ-မူလသိက္ခာ 8401 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၁ 8402 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၂ 8403 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၁ 8404 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၂ 8405 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ နိဒါနကထာ 8406 ဒီဃနိကာယ (ပု-ဝိ) 8407 မဇ္ဈိမနိကာယ (ပု-ဝိ) 8408 သံယုတ္တနိကာယ (ပု-ဝိ) 8409 အင်္ဂုတ္တရနိကာယ (ပု-ဝိ) 8410 ဝိနယပိဋက (ပု-ဝိ) 8411 အဘိဓမ္မပိဋက (ပု-ဝိ) 8412 အဋ္ဌကထာ (ပု-ဝိ) 8413 နိရုတ္တိဒီပနီ 8414 ပရမတ္ထဒီပနီ သင်္ဂဟမဟာဋီကာပါဌ 8415 အနုဒီပနီပါဌ 8416 ပဋ္ဌာနုဒ္ဒေသ ဒီပနီပါဌ 8417 နမက္ကာရဋီကာ 8418 မဟာပဏာမပါဌ 8419 လက္ခဏာတော ဗုဒ္ဓထောမနာဂါထာ 8420 သုတဝန္ဒနာ 8421 ကမလာဉ္ဇလိ 8422 ဇိနာလင်္ကာရ 8423 ပဇ္ဇမဓု 8424 ဗုဒ္ဓဂုဏဂါထာဝလီ 8425 စူဠဂန္ထဝံသ 8427 သာသနဝံသ 8426 မဟာဝံသ 8429 မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏံ 8428 ကစ္စာယနဗျာကရဏံ 8430 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ပဒမာလာ) 8431 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ဓါတုမာလာ) 8432 ပဒရူပသိဒ္ဓိ 8433 မောဂလ္လာနပဉ္စိကာ 8434 ပယောဂသိဒ္ဓိပါဌ 8435 ဝုတ္တောဒယပါဌ 8436 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာပါဌ 8437 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာဋီကာ 8438 သုဗောဓါလင်္ကာရပါဌ 8439 သုဗောဓါလင်္ကာရဋီကာ 8440 ဗာလာဝတာရ ဂဏ္ဌိပဒတ္ထဝိနိစ္ဆယသာရ 8446 ကဝိဒပ္ပဏနီတိ 8447 နီတိမဉ္ဇရီ 8445 ဓမ္မနီတိ 8444 မဟာရဟနီတိ 8441 လောကနီတိ 8442 သုတ္တန္တနီတိ 8443 သူရဿတိနီတိ 8450 စာဏကျနီတိ 8448 နရဒက္ခဒီပနီ 8449 စတုရာရက္ခဒီပနီ 8451 ရသဝါဟိနီ 8452 သီမဝိသောဓနီပါဌ 8453 ဝေဿန္တရဂီတိ 8454 မောဂ္ဂလ္လာန ဝုတ္တိဝိဝရဏပဉ္စိကာ 8455 ထူပဝံသ 8456 ဒါဌာဝံသ 8457 ဓါတုပါဌဝိလာသိနိယာ 8458 ဓါတုဝံသ 8459 ဟတ္ထဝနဂလ္လဝိဟာရဝံသ 8460 ဇိနစရိတယ 8461 ဇိနဝံသဒီပံ 8462 တေလကဋာဟဂါထာ 8463 မိလိဒဋီကာ 8464 ပဒမဉ္ဇရီ 8465 ပဒသာဓနံ 8466 သဒ္ဒဗိန္ဒုပကရဏံ 8467 ကစ္စာယနဓါတုမဉ္ဇုသာ 8468 သာမန္တကူဋဝဏ္ဏနာ
2101 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 2102 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဒီဃ) 2103 ပါထိကဝဂ္ဂ ပါဠိ	2201 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 2202 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဒီဃ) 2203 ပါထိကဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ	2301 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 2302 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (ဒီဃ) 2303 ပါထိကဝဂ္ဂ ဋီကာ 2304 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၁ 2305 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၂
3101 မူလပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3102 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3103 ဥပရိပဏ္ဏာသ ပါဠိ	3201 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၁ 3202 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၂ 3203 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ 3204 ဥပရိပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ	3301 မူလပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3302 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3303 ဥပရိပဏ္ဏာသ ဋီကာ
4101 သဂါထာဝဂ္ဂ ပါဠိ 4102 နိဒါနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4103 ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 4104 သဠာယတနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4105 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (သံယုတ္တ)	4201 သဂါထာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4202 နိဒါနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4203 ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4204 သဠာယတနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4205 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (သံယုတ္တ)	4301 သဂါထာဝဂ္ဂ ဋီကာ 4302 နိဒါနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4303 ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 4304 သဠာယတနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4305 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (သံယုတ္တ)
5101 ဧကကနိပါတ ပါဠိ 5102 ဒုကနိပါတ ပါဠိ 5103 တိကနိပါတ ပါဠိ 5104 စတုက္ကနိပါတ ပါဠိ 5105 ပဉ္စကနိပါတ ပါဠိ 5106 ဆက္ကနိပါတ ပါဠိ 5107 သတ္တကနိပါတ ပါဠိ 5108 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ပါဠိ 5109 နဝကနိပါတ ပါဠိ 5110 ဒသကနိပါတ ပါဠိ 5111 ဧကာဒသကနိပါတ ပါဠိ	5201 ဧကကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5202 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5203 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5204 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ အဋ္ဌကထာ	5301 ဧကကနိပါတ ဋီကာ 5302 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ ဋီကာ 5303 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ ဋီကာ 5304 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ဋီကာ
6101 ခုဒ္ဒကပါဌ ပါဠိ 6102 ဓမ္မပဒ ပါဠိ 6103 ဥဒါန ပါဠိ 6104 ဣတိဝုတ္တက ပါဠိ 6105 သုတ္တနိပါတ ပါဠိ 6106 ဝိမာနဝတ္ထု ပါဠိ 6107 ပေတဝတ္ထု ပါဠိ 6108 ထေရဂါထာ ပါဠိ 6109 ထေရီဂါထာ ပါဠိ 6110 အပဒါန ပါဠိ-၁ 6111 အပဒါန ပါဠိ-၂ 6112 ဗုဒ္ဓဝံသ ပါဠိ 6113 စရိယာပိဋက ပါဠိ 6114 ဇာတက ပါဠိ-၁ 6115 ဇာတက ပါဠိ-၂ 6116 မဟာနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6117 စူဠနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6118 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ ပါဠိ 6119 နေတ္တိပ္ပကရဏ ပါဠိ 6120 မိလိန္ဒပဉှ ပါဠိ 6121 ပေဋကောပဒေသ ပါဠိ	6201 ခုဒ္ဒကပါဌ အဋ္ဌကထာ 6202 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၁ 6203 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၂ 6204 ဥဒါန အဋ္ဌကထာ 6205 ဣတိဝုတ္တက အဋ္ဌကထာ 6206 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၁ 6207 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၂ 6208 ဝိမာနဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6209 ပေတဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6210 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၁ 6211 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၂ 6212 ထေရီဂါထာ အဋ္ဌကထာ 6213 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၁ 6214 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၂ 6215 ဗုဒ္ဓဝံသ အဋ္ဌကထာ 6216 စရိယာပိဋက အဋ္ဌကထာ 6217 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၁ 6218 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၂ 6219 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၃ 6220 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၄ 6221 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၅ 6222 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၆ 6223 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၇ 6224 မဟာနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6225 စူဠနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6226 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၁ 6227 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၂ 6228 နေတ္တိပ္ပကရဏ အဋ္ဌကထာ	6301 နေတ္တိပ္ပကရဏ ဋီကာ 6302 နေတ္တိဝိဘာဝိနီ
7101 ဓမ္မသင်္ဂဏီ ပါဠိ 7102 ဝိဘင်္ဂ ပါဠိ 7103 ဓါတုကထာ ပါဠိ 7104 ပုဂ္ဂလပညတ္တိ ပါဠိ 7105 ကထာဝတ္ထု ပါဠိ 7106 ယမက ပါဠိ-၁ 7107 ယမက ပါဠိ-၂ 7108 ယမက ပါဠိ-၃ 7109 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၁ 7110 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၂ 7111 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၃ 7112 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၄ 7113 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၅	7201 ဓမ္မသင်္ဂဏိ အဋ္ဌကထာ 7202 သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာ 7203 ပဉ္စပကရဏ အဋ္ဌကထာ	7301 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-မူလဋီကာ 7302 ဝိဘင်္ဂ-မူလဋီကာ 7303 ပဉ္စပကရဏ-မူလဋီကာ 7304 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-အနုဋီကာ 7305 ပဉ္စပကရဏ-အနုဋီကာ 7306 အဘိဓမ္မာဝတာရော-နာမရူပပရိစ္ဆေဒေါ 7307 အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟော 7308 အဘိဓမ္မာဝတာရ-ပုရာဏဋီကာ 7309 အဘိဓမ္မမာတိကာပါဠိ

português
Páli	Aṭṭhakathā	Ṭīkā	Outro
1101 Ofensas Graves (Pārājika) 1102 Ofensas Leves (Pācittiya) 1103 Grande Seção do Vīnaya (Mahāvagga) 1104 Pequena Seção do Vīnaya (Cūḷavagga) 1105 Apêndice do Vīnaya (Parivāra)	1201 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 1 1202 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 2 1203 Comentário das Ofensas Leves 1204 Comentário da Grande Seção do Vīnaya 1205 Comentário da Pequena Seção do Vīnaya 1206 Comentário do Apêndice do Vīnaya	1301 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 1 1302 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 2 1303 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 3	1401 Texto das Duas Matrizes 1402 Comentário do Compêndio do Vīnaya 1403 Subcomentário de Vajirabuddhi 1404 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 1 1405 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 2 1406 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 1 1407 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 2 1408 Antigo Subcomentário que Supera Dúvidas 1409 Decisão sobre o Vīnaya e Decisão Superior 1410 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 1 1411 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 2 1412 Texto da Aplicação das Regras 1413 Pequeno Treinamento e Treinamento Fundamental 8401 Caminho da Purificação - Vol. 1 8402 Caminho da Purificação - Vol. 2 8403 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 1 8404 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 2 8405 História da Origem do Caminho da Purificação 8406 Coleção dos Longos Discursos (índice Pāli-Vietnamita) 8407 Coleção dos Discursos Médios (índice Pāli-Vietnamita) 8408 Coleção dos Discursos Agrupados (índice Pāli-Vietnamita) 8409 Coleção dos Discursos Numerados (índice Pāli-Vietnamita) 8410 Cesto da Disciplina (índice Pāli-Vietnamita) 8411 Cesto do Abhidhamma (índice Pāli-Vietnamita) 8412 Comentários (índice Pāli-Vietnamita) 8413 Elucidação da Etimologia 8414 Grande Subcomentário do Compêndio que Elucida o Sentido Supremo 8415 Texto do Subcomentário Elucidativo 8416 Texto Elucidativo sobre a Exposição das Condições 8417 Subcomentário da Saudação 8418 Grande Texto de Saudação 8419 Versos de Louvor a Buda pelos Sinais 8420 Saudação com Recitação 8421 Oferenda de Lótus 8422 Ornamento dos Vencedores 8423 Mel dos Versos 8424 Coleção de Versos sobre as Qualidades de Buda 8425 Pequena Crônica dos Livros 8427 Crônica do Ensinamento 8426 Grande Crônica 8429 Gramática de Moggallāna 8428 Gramática de Kaccāyana 8430 Tratado sobre a Gramática - Série de Palavras 8431 Tratado sobre a Gramática - Série de Raízes 8432 Realização das Formas das Palavras 8433 Comentário de Moggallāna 8434 Texto sobre a Realização da Aplicação 8435 Texto sobre a Origem dos Versos 8436 Texto do Dicionário Iluminado 8437 Subcomentário do Dicionário Iluminado 8438 Texto sobre o Ornamento da Boa Compreensão 8439 Subcomentário do Ornamento da Boa Compreensão 8440 Essência da Decisão sobre os Termos do Glossário de Bālāvatāra 8446 Ética do Poeta 8447 Coleção de Ética 8445 Ética do Dhamma 8444 Grande Ética Secreta 8441 Ética do Mundo 8442 Ética dos Suttas 8443 Ética do Herói 8450 Ética de Cāṇakya 8448 Elucidação sobre os Perigos para os Homens 8449 Elucidação sobre as Quatro Proteções 8451 O Fluxo do Sabor - Histórias Edificantes 8452 Texto sobre a Purificação dos Limites 8453 Canto de Vessantara 8454 Explicação do Comentário de Moggallāna 8455 Crônica das Estupas 8456 Crônica da Relíquia do Dente 8457 O Esplendor da Leitura dos Elementos 8458 Crônica das Relíquias 8459 Crônica do Mosteiro de Hatthavanagalla 8460 História do Vencedor 8461 Ilha da Linhagem dos Vencedores 8462 Versos da Panela de Óleo 8463 Subcomentário de Milinda 8464 Cacho de Flores de Palavras 8465 Realização das Palavras 8466 Tratado sobre os Pontos da Gramática 8467 Coleção de Raízes de Kaccāyana 8468 Descrição do Pico de Sāmantakūṭa
2101 Seção da Moralidade - Dīgha 2102 Grande Seção - Dīgha 2103 Seção de Pāthika - Dīgha	2201 Comentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2202 Comentário da Grande Seção - Dīgha 2203 Comentário da Seção de Pāthika - Dīgha	2301 Subcomentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2302 Subcomentário da Grande Seção - Dīgha 2303 Subcomentário da Seção de Pāthika - Dīgha 2304 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 1 2305 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 2
3101 Cinquenta Discursos Fundamentais - Majjhima 3102 Cinquenta Discursos Médios - Majjhima 3103 Cinquenta Discursos Superiores - Majjhima	3201 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 1 3202 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 2 3203 Comentário dos Cinquenta Médios 3204 Comentário dos Cinquenta Superiores	3301 Subcomentário dos Cinquenta Fundamentais 3302 Subcomentário dos Cinquenta Médios 3303 Subcomentário dos Cinquenta Superiores
4101 Seção com Versos - Saṃyutta 4102 Seção das Causas - Saṃyutta 4103 Seção dos Agregados - Saṃyutta 4104 Seção das Seis Bases dos Sentidos - Saṃyutta 4105 Grande Seção - Saṃyutta	4201 Comentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4202 Comentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4203 Comentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4204 Comentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4205 Comentário da Grande Seção - Saṃyutta	4301 Subcomentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4302 Subcomentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4303 Subcomentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4304 Subcomentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4305 Subcomentário da Grande Seção - Saṃyutta
5101 Grupos de Um - Aṅguttara 5102 Grupos de Dois - Aṅguttara 5103 Grupos de Três - Aṅguttara 5104 Grupos de Quatro - Aṅguttara 5105 Grupos de Cinco - Aṅguttara 5106 Grupos de Seis - Aṅguttara 5107 Grupos de Sete - Aṅguttara 5108 Grupos de Oito, etc. - Aṅguttara 5109 Grupos de Nove - Aṅguttara 5110 Grupos de Dez - Aṅguttara 5111 Grupos de Onze - Aṅguttara	5201 Comentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5202 Comentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5203 Comentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5204 Comentário dos Grupos de Oito, etc.	5301 Subcomentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5302 Subcomentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5303 Subcomentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5304 Subcomentário dos Grupos de Oito, etc.
6101 Pequena Leitura (Khuddakapāṭha) 6102 Versos do Dhamma (Dhammapada) 6103 Exclamações Inspiradas (Udāna) 6104 Assim Foi Dito (Itivuttaka) 6105 Coleção de Discursos (Suttanipāta) 6106 Histórias das Mansões Celestiais 6107 Histórias dos Fantasmas 6108 Versos dos Monges Anciãos 6109 Versos das Monjas Anciãs 6110 Histórias Passadas - Vol. 1 6111 Histórias Passadas - Vol. 2 6112 História dos Budas (Buddhavaṃsa) 6113 Cesto das Condutas (Cariyāpiṭaka) 6114 Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6115 Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6116 Grande Exposição (Mahāniddesa) 6117 Pequena Exposição (Cūḷaniddesa) 6118 Caminho da Discriminação Analítica 6119 O Guia (Nettippakaraṇa) 6120 As Perguntas de Milinda 6121 Instrução do Cesto (Peṭakopadesa)	6201 Comentário da Pequena Leitura 6202 Comentário do Dhammapada - Vol. 1 6203 Comentário do Dhammapada - Vol. 2 6204 Comentário do Udāna 6205 Comentário do Itivuttaka 6206 Comentário do Suttanipāta - Vol. 1 6207 Comentário do Suttanipāta - Vol. 2 6208 Comentário das Histórias das Mansões 6209 Comentário das Histórias dos Fantasmas 6210 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 1 6211 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 2 6212 Comentário dos Versos das Monjas 6213 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 1 6214 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 2 6215 Comentário da História dos Budas 6216 Comentário do Cesto das Condutas 6217 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6218 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6219 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 3 6220 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 4 6221 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 5 6222 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 6 6223 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 7 6224 Comentário da Grande Exposição 6225 Comentário da Pequena Exposição 6226 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 1 6227 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 2 6228 Comentário do Guia	6301 Subcomentário do Guia 6302 Elucidação do Guia
7101 Enumeração dos Fenômenos (Dhammasaṅgaṇī) 7102 Análise (Vibhaṅga) 7103 Discurso sobre os Elementos (Dhātukathā) 7104 Designação das Pessoas (Puggalapaññatti) 7105 Pontos da Discussão (Kathāvatthu) 7106 O Livro dos Pares - Vol. 1 7107 O Livro dos Pares - Vol. 2 7108 O Livro dos Pares - Vol. 3 7109 Condições de Originação - Vol. 1 7110 Condições de Originação - Vol. 2 7111 Condições de Originação - Vol. 3 7112 Condições de Originação - Vol. 4 7113 Condições de Originação - Vol. 5	7201 Comentário da Enumeração dos Fenômenos 7202 Comentário que Dissipa a Confusão 7203 Comentário dos Cinco Tratados	7301 Subcomentário Principal da Enumeração dos Fenômenos 7302 Subcomentário Principal da Análise 7303 Subcomentário Principal dos Cinco Tratados 7304 Subcomentário Secundário da Enumeração dos Fenômenos 7305 Subcomentário Secundário dos Cinco Tratados 7306 Introdução ao Abhidhamma - Análise de Nome e Forma 7307 Compêndio do Abhidhamma 7308 Antigo Subcomentário da Introdução ao Abhidhamma 7309 Matriz do Abhidhamma

русский
Палийский канон	Комментарии	Субкомментарии	Другое
1101 Параджика-пали 1102 Пачиттия-пали 1103 Махавагга-пали (Виная) 1104 Чулавагга-пали 1105 Паривара-пали	1201 Параджиканда-аттхакатха-1 1202 Параджиканда-аттхакатха-2 1203 Пачиттия-аттхакатха 1204 Махавагга-аттхакатха (Виная) 1205 Чулавагга-аттхакатха 1206 Паривара-аттхакатха	1301 Сараттхадипани-тика-1 1302 Сараттхадипани-тика-2 1303 Сараттхадипани-тика-3	1401 Двематика-пали 1402 Винаясангаха-аттхакатха 1403 Ваджирабуддхи-тика 1404 Вимативинодани-тика-1 1405 Вимативинодани-тика-2 1406 Винаяланкара-тика-1 1407 Винаяланкара-тика-2 1408 Канкхавитаранипурана-тика 1409 Винаявиниччая-уттаравиниччая 1410 Винаявиниччая-тика-1 1411 Винаявиниччая-тика-2 1412 Пачиттиядийоджана-пали 1413 Кхуддасиккха-муласиккха 8401 Висуддхимагга-1 8402 Висуддхимагга-2 8403 Висуддхимагга-махатика-1 8404 Висуддхимагга-махатика-2 8405 Висуддхимагга-ниданакатха 8406 Дигханикая (пу-ви) 8407 Мадджхиманикая (пу-ви) 8408 Самъюттаникая (пу-ви) 8409 Ангуттараникая (пу-ви) 8410 Винаяпитака (пу-ви) 8411 Абхидхаммапитака (пу-ви) 8412 Аттхакатха (пу-ви) 8413 Нируттидипани 8414 Параматтхадипани Сангахамахатикапатха 8415 Анудипанипатха 8416 Паттхануддеса дипанипатха 8417 Намаккаратика 8418 Махапанамапатха 8419 Лаккханато буддхатхоманагатха 8420 Сутавандана 8421 Камаланджали 8422 Джиналанкара 8423 Паджамадху 8424 Буддхагунагатхавали 8425 Чулагантхавамса 8427 Сасанавамса 8426 Махавамса 8429 Моггалланабьякарана 8428 Каччаянабьякарана 8430 Садданитиппакарана (падамала) 8431 Садданитиппакарана (дхатумала) 8432 Падарупасиддхи 8433 Могалланапанчика 8434 Пайогасиддхипатха 8435 Вуттодаяпатха 8436 Абхидханаппадипикапатха 8437 Абхидханаппадипикатика 8438 Субодхаланкарапатха 8439 Субодхаланкаратика 8440 Балаватара гантхипадаттхавиниччаясара 8446 Кавидаппананити 8447 Нитиманджари 8445 Дхамманити 8444 Махараханити 8441 Локанити 8442 Суттантанити 8443 Сурассатинити 8450 Чанакьянити 8448 Нарадаккхадипани 8449 Чатурараккхадипани 8451 Расавахини 8452 Симависодханипатха 8453 Вессантарагити 8454 Моггаллана вуттививаранапанчика 8455 Тхупавамса 8456 Датхавамса 8457 Дхатупатхавиласиния 8458 Дхатувамса 8459 Хаттхаванагаллавихаравамса 8460 Джиначаритая 8461 Джинавамсадипа 8462 Телакатахагатха 8463 Милидатика 8464 Падаманджари 8465 Падасадхана 8466 Саддабиндупакарана 8467 Каччаянадхатуманджуса 8468 Самантакутаваннана
2101 Силаккхандхавагга-пали 2102 Махавагга-пали (Дигха) 2103 Патхикавагга-пали	2201 Силаккхандхавагга-аттхакатха 2202 Махавагга-аттхакатха (Дигха) 2203 Патхикавагга-аттхакатха	2301 Силаккхандхавагга-тика 2302 Махавагга-тика (Дигха) 2303 Патхикавагга-тика 2304 Силаккхандхавагга-абхинаватика-1 2305 Силаккхандхавагга-абхинаватика-2
3101 Мулапаннаса-пали 3102 Мадджхимапаннаса-пали 3103 Упарипаннаса-пали	3201 Мулапаннаса-аттхакатха-1 3202 Мулапаннаса-аттхакатха-2 3203 Мадджхимапаннаса-аттхакатха 3204 Упарипаннаса-аттхакатха	3301 Мулапаннаса-тика 3302 Мадджхимапаннаса-тика 3303 Упарипаннаса-тика
4101 Сагатхавагга-пали 4102 Ниданавагга-пали 4103 Кхандхавагга-пали 4104 Салаятанавагга-пали 4105 Махавагга-пали (Самъютта)	4201 Сагатхавагга-аттхакатха 4202 Ниданавагга-аттхакатха 4203 Кхандхавагга-аттхакатха 4204 Салаятанавагга-аттхакатха 4205 Махавагга-аттхакатха (Самъютта)	4301 Сагатхавагга-тика 4302 Ниданавагга-тика 4303 Кхандхавагга-тика 4304 Салаятанавагга-тика 4305 Махавагга-тика (Самъютта)
5101 Экаканипата-пали 5102 Дуканипата-пали 5103 Тиканипата-пали 5104 Чатукканипата-пали 5105 Панчаканипата-пали 5106 Чхакканипата-пали 5107 Саттаканипата-пали 5108 Аттхакадинипата-пали 5109 Наваканипата-пали 5110 Дасаканипата-пали 5111 Экадасаканипата-пали	5201 Экаканипата-аттхакатха 5202 Дука-тика-чатукканипата-аттхакатха 5203 Панчака-чхакка-саттаканипата-аттхакатха 5204 Аттхакадинипата-аттхакатха	5301 Экаканипата-тика 5302 Дука-тика-чатукканипата-тика 5303 Панчака-чхакка-саттаканипата-тика 5304 Аттхакадинипата-тика
6101 Кхуддакапатха-пали 6102 Дхаммапада-пали 6103 Удана-пали 6104 Итивуттака-пали 6105 Суттанипата-пали 6106 Виманаваттху-пали 6107 Петаваттху-пали 6108 Тхерагатха-пали 6109 Тхеригатха-пали 6110 Ападана-пали-1 6111 Ападана-пали-2 6112 Буддхавамса-пали 6113 Чарияпитака-пали 6114 Джатака-пали-1 6115 Джатака-пали-2 6116 Маханиддеса-пали 6117 Чуланиддеса-пали 6118 Патисамбхидамагга-пали 6119 Неттиппакарана-пали 6120 Милиндапаньха-пали 6121 Петакопадеса-пали	6201 Кхуддакапатха-аттхакатха 6202 Дхаммапада-аттхакатха-1 6203 Дхаммапада-аттхакатха-2 6204 Удана-аттхакатха 6205 Итивуттака-аттхакатха 6206 Суттанипата-аттхакатха-1 6207 Суттанипата-аттхакатха-2 6208 Виманаваттху-аттхакатха 6209 Петаваттху-аттхакатха 6210 Тхерагатха-аттхакатха-1 6211 Тхерагатха-аттхакатха-2 6212 Тхеригатха-аттхакатха 6213 Ападана-аттхакатха-1 6214 Ападана-аттхакатха-2 6215 Буддхавамса-аттхакатха 6216 Чарияпитака-аттхакатха 6217 Джатака-аттхакатха-1 6218 Джатака-аттхакатха-2 6219 Джатака-аттхакатха-3 6220 Джатака-аттхакатха-4 6221 Джатака-аттхакатха-5 6222 Джатака-аттхакатха-6 6223 Джатака-аттхакатха-7 6224 Маханиддеса-аттхакатха 6225 Чуланиддеса-аттхакатха 6226 Патисамбхидамагга-аттхакатха-1 6227 Патисамбхидамагга-аттхакатха-2 6228 Неттиппакарана-аттхакатха	6301 Неттиппакарана-тика 6302 Неттивибхавини
7101 Дхаммасангани-пали 7102 Вибханга-пали 7103 Дхатукатха-пали 7104 Пуггалапаннятти-пали 7105 Катхаваттху-пали 7106 Ямака-пали-1 7107 Ямака-пали-2 7108 Ямака-пали-3 7109 Паттхана-пали-1 7110 Паттхана-пали-2 7111 Паттхана-пали-3 7112 Паттхана-пали-4 7113 Паттхана-пали-5	7201 Дхаммасангани-аттхакатха 7202 Саммохивинодани-аттхакатха 7203 Панчапакарана-аттхакатха	7301 Дхаммасангани-мулатика 7302 Вибханга-мулатика 7303 Панчапакарана-мулатика 7304 Дхаммасангани-анутика 7305 Панчапакарана-анутика 7306 Абхидхаммаватаро-намарупапариччхедо 7307 Абхидхамматтхасангахо 7308 Абхидхаммаватара-пуранатика 7309 Абхидхаммаматика-пали

සිංහල
පාලි කැනනය	විවරණ	අටුවා	වෙනත්
1101 පාරාජික පාළි 1102 පාචිත්තිය පාළි 1103 මහාවග්ග පාළි (විනය) 1104 චූළවග්ග පාළි 1105 පරිවාර පාළි	1201 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-1 1202 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-2 1203 පාචිත්තිය අට්ඨකථා 1204 මහාවග්ග අට්ඨකථා (විනය) 1205 චූළවග්ග අට්ඨකථා 1206 පරිවාර අට්ඨකථා	1301 සාරත්ථදීපනී ටීකා-1 1302 සාරත්ථදීපනී ටීකා-2 1303 සාරත්ථදීපනී ටීකා-3	1401 ද්වෙමාතිකාපාළි 1402 විනයසංගහ අට්ඨකථා 1403 වජිරබුද්ධි ටීකා 1404 විමතිවිනෝදනී ටීකා-1 1405 විමතිවිනෝදනී ටීකා-2 1406 විනයාලංකාර ටීකා-1 1407 විනයාලංකාර ටීකා-2 1408 කඞ්ඛාවිතරණීපුරාණ ටීකා 1409 විනයවිනිච්ඡය-උත්තරවිනිච්ඡය 1410 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-1 1411 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-2 1412 පාචිත්යාදියෝජනාපාළි 1413 ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා 8401 විසුද්ධිමග්ග-1 8402 විසුද්ධිමග්ග-2 8403 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-1 8404 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-2 8405 විසුද්ධිමග්ග නිදානකථා 8406 දීඝනිකාය (පු-වි) 8407 මජ්ඣිමනිකාය (පු-වි) 8408 සංයුත්තනිකාය (පු-වි) 8409 අඞ්ගුත්තරනිකාය (පු-වි) 8410 විනයපිටක (පු-වි) 8411 අභිධම්මපිටක (පු-වි) 8412 අට්ඨකථා (පු-වි) 8413 නිරුත්තිදීපනී 8414 පරමත්ථදීපනී සඞ්ගහමහාටීකාපාඨ 8415 අනුදීපනීපාඨ 8416 පට්ඨානුද්දේස දීපනීපාඨ 8417 නමක්කාරටීකා 8418 මහාපණාමපාඨ 8419 ලක්ඛණාතෝ බුද්ධථෝමනාගාථා 8420 සුතවන්දනා 8421 කමලාඤ්ජලි 8422 ජිනාලඞ්කාර 8423 පජ්ජමධු 8424 බුද්ධගුණගාථාවලී 8425 චූළගන්ථවංස 8427 සාසනවංස 8426 මහාවංස 8429 මොග්ගල්ලානබ්යාකරණං 8428 කච්චායනබ්යාකරණං 8430 සද්දනීතිප්පකරණං (පදමාලා) 8431 සද්දනීතිප්පකරණං (ධාතුමාලා) 8432 පදරූපසිද්ධි 8433 මොග්ගල්ලානපඤ්චිකා 8434 පයෝගසිද්ධිපාඨ 8435 වුත්තෝදයපාඨ 8436 අභිධානප්පදීපිකාපාඨ 8437 අභිධානප්පදීපිකාටීකා 8438 සුබෝධාලඞ්කාරපාඨ 8439 සුබෝධාලඞ්කාරටීකා 8440 බාලාවතාර ගණ්ඨිපදත්ථවිනිච්ඡයසාර 8446 කවිදප්පණනීති 8447 නීතිමඤ්ජරී 8445 ධම්මනීති 8444 මහාරහනීති 8441 ලෝකනීති 8442 සුත්තන්තනීති 8443 සූරස්සතිනීති 8450 චාණක්යනීති 8448 නරදක්ඛදීපනී 8449 චතුරාරක්ඛදීපනී 8451 රසවාහිනී 8452 සීමවිසෝධනීපාඨ 8453 වෙස්සන්තරගීති 8454 මොග්ගල්ලාන වුත්තිවිවරණපඤ්චිකා 8455 ථූපවංස 8456 දාඨාවංස 8457 ධාතුපාඨවිලාසිනියා 8458 ධාතුවංස 8459 හත්ථවනගල්ලවිහාරවංස 8460 ජිනචරිතය 8461 ජිනවංසදීපං 8462 තේලකටාහගාථා 8463 මිලිදටීකා 8464 පදමඤ්ජරී 8465 පදසාධනං 8466 සද්දබින්දුපකරණං 8467 කච්චායනධාතුමඤ්ජුසා 8468 සාමන්තකූටවණ්ණනා
2101 සීලක්ඛන්ධවග්ග පාළි 2102 මහාවග්ග පාළි (දීඝ) 2103 පාථිකවග්ග පාළි	2201 සීලක්ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 2202 මහාවග්ග අට්ඨකථා (දීඝ) 2203 පාථිකවග්ග අට්ඨකථා	2301 සීලක්ඛන්ධවග්ග ටීකා 2302 මහාවග්ග ටීකා (දීඝ) 2303 පාථිකවග්ග ටීකා 2304 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-1 2305 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-2
3101 මූලපණ්ණාස පාළි 3102 මජ්ඣිමපණ්ණාස පාළි 3103 උපරිපණ්ණාස පාළි	3201 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-1 3202 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-2 3203 මජ්ඣිමපණ්ණාස අට්ඨකථා 3204 උපරිපණ්ණාස අට්ඨකථා	3301 මූලපණ්ණාස ටීකා 3302 මජ්ඣිමපණ්ණාස ටීකා 3303 උපරිපණ්ණාස ටීකා
4101 සගාථාවග්ග පාළි 4102 නිදානවග්ග පාළි 4103 ඛන්ධවග්ග පාළි 4104 සළායතනවග්ග පාළි 4105 මහාවග්ග පාළි (සංයුත්ත)	4201 සගාථාවග්ග අට්ඨකථා 4202 නිදානවග්ග අට්ඨකථා 4203 ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 4204 සළායතනවග්ග අට්ඨකථා 4205 මහාවග්ග අට්ඨකථා (සංයුත්ත)	4301 සගාථාවග්ග ටීකා 4302 නිදානවග්ග ටීකා 4303 ඛන්ධවග්ග ටීකා 4304 සළායතනවග්ග ටීකා 4305 මහාවග්ග ටීකා (සංයුත්ත)
5101 එකකනිපාත පාළි 5102 දුකනිපාත පාළි 5103 තිකනිපාත පාළි 5104 චතුක්කනිපාත පාළි 5105 පඤ්චකනිපාත පාළි 5106 ඡක්කනිපාත පාළි 5107 සත්තකනිපාත පාළි 5108 අට්ඨකාදිනිපාත පාළි 5109 නවකනිපාත පාළි 5110 දසකනිපාත පාළි 5111 එකාදසකනිපාත පාළි	5201 එකකනිපාත අට්ඨකථා 5202 දුක-තික-චතුක්කනිපාත අට්ඨකථා 5203 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත අට්ඨකථා 5204 අට්ඨකාදිනිපාත අට්ඨකථා	5301 එකකනිපාත ටීකා 5302 දුක-තික-චතුක්කනිපාත ටීකා 5303 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත ටීකා 5304 අට්ඨකාදිනිපාත ටීකා
6101 ඛුද්දකපාඨ පාළි 6102 ධම්මපද පාළි 6103 උදාන පාළි 6104 ඉතිවුත්තක පාළි 6105 සුත්තනිපාත පාළි 6106 විමානවත්ථු පාළි 6107 පේතවත්ථු පාළි 6108 ථේරගාථා පාළි 6109 ථේරීගාථා පාළි 6110 අපදාන පාළි-1 6111 අපදාන පාළි-2 6112 බුද්ධවංස පාළි 6113 චරියාපිටක පාළි 6114 ජාතක පාළි-1 6115 ජාතක පාළි-2 6116 මහානිද්දේස පාළි 6117 චූළනිද්දේස පාළි 6118 පටිසම්භිදාමග්ග පාළි 6119 නෙත්තිප්පකරණ පාළි 6120 මිලින්දපඤ්හ පාළි 6121 පේටකෝපදේස පාළි	6201 ඛුද්දකපාඨ අට්ඨකථා 6202 ධම්මපද අට්ඨකථා-1 6203 ධම්මපද අට්ඨකථා-2 6204 උදාන අට්ඨකථා 6205 ඉතිවුත්තක අට්ඨකථා 6206 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-1 6207 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-2 6208 විමානවත්ථු අට්ඨකථා 6209 පේතවත්ථු අට්ඨකථා 6210 ථේරගාථා අට්ඨකථා-1 6211 ථේරගාථා අට්ඨකථා-2 6212 ථේරීගාථා අට්ඨකථා 6213 අපදාන අට්ඨකථා-1 6214 අපදාන අට්ඨකථා-2 6215 බුද්ධවංස අට්ඨකථා 6216 චරියාපිටක අට්ඨකථා 6217 ජාතක අට්ඨකථා-1 6218 ජාතක අට්ඨකථා-2 6219 ජාතක අට්ඨකථා-3 6220 ජාතක අට්ඨකථා-4 6221 ජාතක අට්ඨකථා-5 6222 ජාතක අට්ඨකථා-6 6223 ජාතක අට්ඨකථා-7 6224 මහානිද්දේස අට්ඨකථා 6225 චූළනිද්දේස අට්ඨකථා 6226 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-1 6227 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-2 6228 නෙත්තිප්පකරණ අට්ඨකථා	6301 නෙත්තිප්පකරණ ටීකා 6302 නෙත්තිවිභාවිනී
7101 ධම්මසංගණී පාළි 7102 විභඞ්ග පාළි 7103 ධාතුකථා පාළි 7104 පුග්ගලපඤ්ඤත්ති පාළි 7105 කථාවත්ථු පාළි 7106 යමක පාළි-1 7107 යමක පාළි-2 7108 යමක පාළි-3 7109 පට්ඨාන පාළි-1 7110 පට්ඨාන පාළි-2 7111 පට්ඨාන පාළි-3 7112 පට්ඨාන පාළි-4 7113 පට්ඨාන පාළි-5	7201 ධම්මසංගණි අට්ඨකථා 7202 සම්මෝහවිනෝදනී අට්ඨකථා 7203 පඤ්චපකරණ අට්ඨකථා	7301 ධම්මසංගණී-මූලටීකා 7302 විභඞ්ග-මූලටීකා 7303 පඤ්චපකරණ-මූලටීකා 7304 ධම්මසංගණී-අනුටීකා 7305 පඤ්චපකරණ-අනුටීකා 7306 අභිධම්මාවතාරෝ-නාමරූපපරිච්ඡේදෝ 7307 අභිධම්මත්ථසංගහෝ 7308 අභිධම්මාවතාර-පුරාණටීකා 7309 අභිධම්මමාතිකාපාළි

Español
El Canon Pali	Los Comentarios	Los Subcomentarios	Otros
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

แบบไทย
บาลีแคน	ข้อคิดเห็น	คำอธิบายย่อย	อื่น
1101 ปาราชิกปาฬิ 1102 ปาจิตติยปาฬิ 1103 มหาวคฺคปาฬิ (วินัย) 1104 จูฬวคฺคปาฬิ 1105 ปริวารปาฬิ	1201 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๑ 1202 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๒ 1203 ปาจิตฺติยอฏฺฐกถา 1204 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (วินัย) 1205 จูฬวคฺคอฏฺฐกถา 1206 ปริวารอฏฺฐกถา	1301 สารตฺถทีปนีฏีกา-๑ 1302 สารตฺถทีปนีฏีกา-๒ 1303 สารตฺถทีปนีฏีกา-๓	1401 ทเวมาติกาปาฬิ 1402 วินยสํคหอฏฺฐกถา 1403 วชิรพุทฺธิฏีกา 1404 วิมติวิโนทนีฏีกา-๑ 1405 วิมติวิโนทนีฏีกา-๒ 1406 วินยาลงฺการฏีกา-๑ 1407 วินยาลงฺการฏีกา-๒ 1408 กงฺขาวิตรณีปุราณฏีกา 1409 วินยวินิจฉย-อุตฺตรวินิจฉย 1410 วินยวินิจฉยฏีกา-๑ 1411 วินยวินิจฉยฏีกา-๒ 1412 ปาจิตฺยาทิโยชนาปาฬิ 1413 ขุทฺทสิกฺขา-มูลสิกฺขา 8401 วิสุทฺธิมคฺค-๑ 8402 วิสุทฺธิมคฺค-๒ 8403 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๑ 8404 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๒ 8405 วิสุทฺธิมคฺค-นิทานกถา 8406 ทีฆนิกาย (ปุ-วิ) 8407 มชฺฌิมนิกาย (ปุ-วิ) 8408 สํยุตฺตนิกาย (ปุ-วิ) 8409 องฺคุตฺตรนิกาย (ปุ-วิ) 8410 วินยปิฎก (ปุ-วิ) 8411 อภิธมฺมปิฎก (ปุ-วิ) 8412 อฏฺฐกถา (ปุ-วิ) 8413 นิรุตฺติทีปนี 8414 ปรมตฺถทีปนี สงฺคหมหาฏีกาปาฐ 8415 อนุทีปนีปาฐ 8416 ปฎฺฐานุทฺเทสทีปนีปาฐ 8417 นมกฺการฏีกา 8418 มหาปณามปาฐ 8419 ลกฺขณาโต พุทฺธโถมนาคาถา 8420 สุตวทน 8421 กมลาญฺชลิ 8422 ชินาลงฺการ 8423 ปชฺชมธุ 8424 พุทฺธคุณคาถาวลี 8425 จูฬคนฺถวํส 8427 สาสนวํส 8426 มหาวํส 8429 โมคฺคลฺลานพฺยากรณํ 8428 กจฺจายนพฺยากรณํ 8430 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ปทมาลา) 8431 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ธาตุมาลา) 8432 ปทรูปสิทฺธิ 8433 โมคคฺลานปญฺจิกา 8434 ปโยคสิทฺธิปาฐ 8435 วุตฺโตทยปาฐ 8436 อภิธานปฺปทีปิกาปาฐ 8437 อภิธานปฺปทีปิกาฏีกา 8438 สุโพธาลงฺการปาฐ 8439 สุโพธาลงฺการฏีกา 8440 พาลาวตาร คณฺฐิปทตฺถวินิจฺฉยสาร 8446 กวิทปฺปณนีติ 8447 นีติมญฺชรี 8445 ธมฺมนีติ 8444 มหารหนีติ 8441 โลกนีติ 8442 สุตฺตนฺตนีติ 8443 สูรสฺสตินีติ 8450 จาณกฺยนีติ 8448 นรทกฺขทีปนี 8449 จตุราวรกฺขทีปนี 8451 รสวาหินี 8452 สีมวิโสธนีปาฐ 8453 เวสฺสนฺตรคีติ 8454 โมคฺคลฺลาน วุตฺติวิวรณปญฺจิกา 8455 ถูปวํส 8456 ทาฐาวํส 8457 ธาตุปาฐวิลาสินิยา 8458 ธาตุวํส 8459 หตฺถวนคัลลวิหารวํส 8460 ชนจริตย 8461 ชนวํสทีปํ 8462 เตลกฏาหคาถา 8463 มิลิทฏีกา 8464 ปทมญฺชรี 8465 ปทสาธนํ 8466 สทฺทพินฺทุปกรณํ 8467 กจฺจายนธาตุมญฺชุสา 8468 สามนฺตกูฏวณฺณนา
2101 สีลกฺขนฺธวคฺคปาฬิ 2102 มหาวคฺคปาฬิ (ทีฆ) 2103 ปาถิกวคฺคปาฬิ	2201 สีลกฺขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 2202 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (ทีฆ) 2203 ปาถิกวคฺคอฏฺฐกถา	2301 สีลกฺขนฺธวคฺคฏีกา 2302 มหาวคฺคฏีกา (ทีฆ) 2303 ปาถิกวคฺคฏีกา 2304 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๑ 2305 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๒
3101 มูลปณฺณาสปาฬิ 3102 มชฺฌิมปณฺณาสปาฬิ 3103 อุปริปณฺณาสปาฬิ	3201 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๑ 3202 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๒ 3203 มชฺฌิมปณฺณาสอฏฺฐกถา 3204 อุปริปณฺณาสอฏฺฐกถา	3301 มูลปณฺณาสฏีกา 3302 มชฺฌิมปณฺณาสฏีกา 3303 อุปริปณฺณาสฏีกา
4101 สคาถาวคฺคปาฬิ 4102 นิทานวคฺคปาฬิ 4103 ขนฺธวคฺคปาฬิ 4104 สฬายตนวคฺคปาฬิ 4105 มหาวคฺคปาฬิ (สํยุตฺต)	4201 สคาถาวคฺคอฏฺฐกถา 4202 นิทานวคฺคอฏฺฐกถา 4203 ขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 4204 สฬายตนวคฺคอฏฺฐกถา 4205 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (สํยุตฺต)	4301 สคาถาวคฺคฏีกา 4302 นิทานวคฺคฏีกา 4303 ขนฺธวคฺคฏีกา 4304 สฬายตนวคฺคฏีกา 4305 มหาวคฺคฏีกา (สํยุตฺต)
5101 เอกกนิปาตปาฬิ 5102 ทุกนิปาตปาฬิ 5103 ติกนิปาตปาฬิ 5104 จตุกฺกนิปาตปาฬิ 5105 ปญฺจกนิปาตปาฬิ 5106 ฉกฺกนิปาตปาฬิ 5107 สตฺตกนิปาตปาฬิ 5108 อฏฺฐกาทินิปาตปาฬิ 5109 นวกนิปาตปาฬิ 5110 ทสกนิปาตปาฬิ 5111 เอกาทสกนิปาตปาฬิ	5201 เอกกนิปาตอฏฺฐกถา 5202 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตอฏฺฐกถา 5203 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตอฏฺฐกถา 5204 อฏฺฐกาทินิปาตอฏฺฐกถา	5301 เอกกนิปาตฏีกา 5302 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตฏีกา 5303 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตฏีกา 5304 อฏฺฐกาทินิปาตฏีกา
6101 ขุทฺทกปาฐปาฬิ 6102 ธมฺมปทปาฬิ 6103 อุทานปาฬิ 6104 อิติวุตฺตกปาฬิ 6105 สุตฺตนิบาตปาฬิ 6106 วิมานวตฺถุปาฬิ 6107 เปตวตฺถุปาฬิ 6108 เถรคาถาปาฬิ 6109 เถรีคาถาปาฬิ 6110 อปทานปาฬิ-๑ 6111 อปทานปาฬิ-๒ 6112 พุทธวงฺสปาฬิ 6113 จริยาปิฏกปาฬิ 6114 ชาตกปาฬิ-๑ 6115 ชาตกปาฬิ-๒ 6116 มหานิทฺเทสปาฬิ 6117 จูฬนิทฺเทสปาฬิ 6118 ปฏิสมฺภิทามคฺคปาฬิ 6119 เนตฺติปฺปกฺรณปาฬิ 6120 มิลินฺทปญฺหาปาฬิ 6121 เปฏโกปเทสปาฬิ	6201 ขุทฺทกปาฐอฏฺฐกถา 6202 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๑ 6203 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๒ 6204 อุทานอฏฺฐกถา 6205 อิติวุตฺตกอฏฺฐกถา 6206 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๑ 6207 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๒ 6208 วิมานวตฺถุอฏฺฐกถา 6209 เปตวตฺถุอฏฺฐกถา 6210 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๑ 6211 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๒ 6212 เถรีคาถาอฏฺฐกถา 6213 อปทานอฏฺฐกถา-๑ 6214 อปทานอฏฺฐกถา-๒ 6215 พุทธวงฺสอฏฺฐกถา 6216 จริยาปิฏกอฏฺฐกถา 6217 ชาตกอฏฺฐกถา-๑ 6218 ชาตกอฏฺฐกถา-๒ 6219 ชาตกอฏฺฐกถา-๓ 6220 ชาตกอฏฺฐกถา-๔ 6221 ชาตกอฏฺฐกถา-๕ 6222 ชาตกอฏฺฐกถา-๖ 6223 ชาตกอฏฺฐกถา-๗ 6224 มหานิทฺเทสอฏฺฐกถา 6225 จูฬนิทฺเทสอฏฺฐกถา 6226 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๑ 6227 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๒ 6228 เนตฺติปฺปกฺรณอฏฺฐกถา	6301 เนตฺติปฺปกฺรณฏีกา 6302 เนตฺติวิภาวินี
7101 ธมฺมสงฺคณีปาฬิ 7102 วิภงฺคปาฬิ 7103 ธาตุกถาปาฬิ 7104 ปุคฺคลปญฺญตฺติปาฬิ 7105 กถาวตฺถุปาฬิ 7106 ยมกปาฬิ-๑ 7107 ยมกปาฬิ-๒ 7108 ยมกปาฬิ-๓ 7109 ปฎฺฐานปาฬิ-๑ 7110 ปฎฺฐานปาฬิ-๒ 7111 ปฎฺฐานปาฬิ-๓ 7112 ปฎฺฐานปาฬิ-๔ 7113 ปฎฺฐานปาฬิ-๕	7201 ธมฺมสงฺคณิอฏฺฐกถา 7202 สมฺโมหวินิทนีอฏฺฐกถา 7203 ปญฺจปกรณอฏฺฐกถา	7301 ธมฺมสงฺคณีมูลฏีกา 7302 วิภงฺคมูลฏีกา 7303 ปญฺจปกรณมูลฏีกา 7304 ธมฺมสงฺคณีอนุฏีกา 7305 ปญฺจปกรณอนุฏีกา 7306 อภิธมฺมาวตาโร-นามรูปปริจฺเฉโท 7307 อภิธมฺมตฺถสงฺคโห 7308 อภิธมฺมาวตาร-ปุราณฏีกา 7309 อภิธมฺมมาติกาปาฬิ

བོད་མི
པཱ་ལི་གསུང་རབ།	འགྲེལ་བཤད།	འགྲེལ་བཤད་ཕྲན།	གཞན།
1101 ཕ་ར་ཇི་ཀ་པཱ་ལི། 1102 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་པཱ་ལི། 1103 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (ཝི་ན་ཡ) 1104 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 1105 པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི།	1201 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 1202 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 1203 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1204 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (ཝི་ན་ཡ) 1205 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1206 པ་རི་ཝཱ་ར་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	1301 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1302 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1303 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༣	1401 དྭེ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི། 1402 ཝི་ན་ཡ་སངྒ་ཧ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1403 ཝ་ཇི་ར་བུད་དྷི་ཊཱི་ཀཱ། 1404 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1405 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1406 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1407 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1408 ཀངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎཱི་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 1409 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཨུ་ཏྟ་ར་ཝི་ནི་ཙ་ཡ། 1410 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1411 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1412 པཱ་ཙི་ཏྱཱ་དི་ཡོ་ཇ་ནཱ་པཱ་ལི། 1413 ཁུད་ད་སིཀྑཱ་མཱུ་ལ་སིཀྑཱ། 8401 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༡ 8402 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༢ 8403 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 8404 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 8405 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ། 8406 དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8407 མཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8408 སཾ་ཡུཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8409 ཨངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8410 ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8411 ཨ་བྷི་དྷམྨ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8412 ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (པུ་ཝི) 8413 ནི་རུཏྟི་དཱི་པ་ནཱི། 8414 པ་ར་མཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་སངྒ་ཧ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8415 ཨ་ནུ་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8416 པཊྛཱ་ནུདྡེ་ས་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8417 ན་མཀྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8418 མ་ཧཱ་པ་ཎཱ་མ་པཱ་ཋ། 8419 ལཀྑ་ཎཱ་ཏོ་བུདྡྷ་ཐོ་མ་ནཱ་གཱ་ཐཱ། 8420 སུ་ཏ་ཝནྡ་ནཱ། 8421 ཀ་མ་ལཱཉྫ་ལི། 8422 ཇི་ནཱ་ལངྐཱ་ར། 8423 པཛྫ་མ་དྷུ། 8424 བུདྡྷ་གུ་ཎ་གཱ་ཐཱ་ཝ་ལཱི། 8425 ཙཱུ་ལ་གནྠ་ཝཾ་ས། 8427 སཱ་ས་ན་ཝཾ་ས། 8426 མ་ཧཱ་ཝཾ་ས། 8429 མོགྒ་ལླཱ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8428 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8430 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (པ་ད་མཱ་ལཱ) 8431 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ) 8432 པ་ད་རཱུ་པ་སིད་དྷི། 8433 མོ་ག་ལླཱ་ན་པཉྩ་ཀཱ། 8434 པ་ཡོ་ག་སིད་དྷི་པཱ་ཋ། 8435 བུཏྟོ་ད་ཡ་པཱ་ཋ། 8436 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8437 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཊཱི་ཀཱ། 8438 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་པཱ་ཋ། 8439 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8440 བཱ་ལཱ་ཝ་ཏཱ་ར་གཎྛི་པ་དཏྠ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་སཱ་ར། 8446 ཀ་ཝི་དཔྤ་ཎ་ནཱི་ཏི། 8447 ནཱི་ཏི་མཉྫ་རཱི། 8445 དྷམྨ་ནཱི་ཏི། 8444 མ་ཧཱ་ར་ཧ་ནཱི་ཏི། 8441 ལོ་ཀ་ནཱི་ཏི། 8442 སུཏྟནྟ་ནཱ་ཏི། 8443 སཱུ་རསྶ་ཏི་ནཱི་ཏི། 8450 ཙཱ་ཎཀྱ་ནཱི་ཏི། 8448 ན་ར་དཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8449 ཙ་ཏུ་རཱ་རཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8451 ར་ས་ཝཱ་ཧི་ནཱི། 8452 སཱི་མ་ཝི་སོ་ད་ནཱི་པཱ་ཋ། 8453 ཝེསྶནྟ་ར་གཱི་ཏི། 8454 མོགྒ་ལླཱ་ན་བུཏྟི་ཝི་ཝ་ར་ཎ་པཉྩ་ཀཱ། 8455 ཐཱུ་པ་ཝཾ་ས། 8456 དཱ་ཊྷཱ་ཝཾ་ས། 8457 དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ། 8458 དྷཱ་ཏུ་ཝཾ་ས། 8459 ཧཏྠ་ཝ་ན་གལླ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཾ་ས། 8460 ཇི་ན་ཙ་རི་ཏ་ཡ། 8461 ཇི་ན་ཝཾ་ས་དཱི་པཾ། 8462 ཏེ་ལ་ཀ་ཊཱ་ཧ་གཱ་ཐཱ། 8463 མི་ལི་ད་ཊཱི་ཀཱ། 8464 པ་ད་མཉྫ་རཱི། 8465 པ་ད་སཱ་ད་ནཾ། 8466 སདྡ་བིནྡུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ། 8467 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་དྷཱ་ཏུ་མཉྫུ་སཱ། 8468 སཱ་མནྟ་ཀཱུ་ཊ་ཝཎྞ་ནཱ།
2101 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 2102 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (དཱི་གྷ) 2103 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་པཱ་ལི།	2201 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 2202 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (དཱི་གྷ) 2203 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	2301 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2302 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (དཱི་གྷ) 2303 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2304 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 2305 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༢
3101 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3102 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3103 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།	3201 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 3202 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 3203 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 3204 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	3301 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3302 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3303 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
4101 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4102 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4103 ཁནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4104 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4105 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (སཾ་ཡུཏྟ)	4201 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4202 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4203 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4204 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4205 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)	4301 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4302 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4303 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4304 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4305 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)
5101 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5102 དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5103 ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5104 ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5105 པཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5106 ཆཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5107 སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5108 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5109 ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5110 ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5111 ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།	5201 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5202 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5203 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5204 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	5301 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5302 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5303 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5304 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
6101 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་པཱ་ལི། 6102 དྷམྨ་པ་ད་པཱ་ལི། 6103 ཨུ་དཱ་ན་པཱ་ལི། 6104 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་པཱ་ལི། 6105 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 6106 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6107 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6108 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6109 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6110 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 6111 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 6112 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་པཱ་ལི། 6113 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་པཱ་ལི། 6114 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 6115 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 6116 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6117 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6118 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་པཱ་ལི། 6119 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་པཱ་ལི། 6120 མི་ལིནྡ་པཉྷ་པཱ་ལི། 6121 པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་ས་པཱ་ལི།	6201 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6202 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6203 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6204 ཨུ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6205 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6206 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6207 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6208 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6209 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6210 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6211 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6212 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6213 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6214 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6215 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6216 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6217 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6218 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6219 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༣ 6220 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༤ 6221 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༥ 6222 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༦ 6223 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༧ 6224 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6225 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6226 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6227 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6228 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	6301 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 6302 ནེཏྟི་ཝི་བྷཱི་ནཱི།
7101 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་པཱ་ལི། 7102 ཝི་བྷངྒ་པཱ་ལི། 7103 དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ལི། 7104 པུགྒ་ལ་པཉྙཏྟི་པཱ་ལི། 7105 ཀ་ཐཱ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 7106 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 7107 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 7108 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༣ 7109 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 7110 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 7111 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༣ 7112 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༤ 7113 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༥	7201 དྷམྨ་སངྒ་ཎི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7202 སམྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7203 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	7301 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7302 ཝི་བྷངྒ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7303 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7304 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7305 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7306 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་རོ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ། 7307 ཨ་བྷི་དྷམྨཏྠ་སངྒ་ཧོ། 7308 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 7309 ཨ་བྷི་དྷམྨ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི།

Tiếng Việt
Kinh điển Pali	Chú giải	Phụ chú giải	Khác
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Tạng Luật) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 1 1202 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 2 1203 Chú Giải Pācittiya 1204 Chú Giải Mahāvagga (Tạng Luật) 1205 Chú Giải Cūḷavagga 1206 Chú Giải Parivāra	1301 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 1 1302 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 2 1303 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Chú Giải Vinayasaṅgaha 1403 Phụ Chú Giải Vajirabuddhi 1404 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 1 1405 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 2 1406 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 1 1407 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 2 1408 Phụ Chú Giải Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 1 1411 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Thanh Tịnh Đạo - 1 8402 Thanh Tịnh Đạo - 2 8403 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 1 8404 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 2 8405 Lời Tựa Thanh Tịnh Đạo 8406 Trường Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8407 Trung Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8408 Tương Ưng Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8409 Tăng Chi Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8410 Tạng Luật (Vấn Đáp) 8411 Tạng Vi Diệu Pháp (Vấn Đáp) 8412 Chú Giải (Vấn Đáp) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Phụ Chú Giải Namakkāra 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Phụ Chú Giải Abhidhānappadīpikā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Phụ Chú Giải Subodhālaṅkāra 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8444 Mahārahanīti 8445 Dhammanīti 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8450 Cāṇakyanīti 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Phụ Chú Giải Milinda 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Trường Bộ) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2202 Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2203 Chú Giải Pāthikavagga	2301 Phụ Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2302 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2303 Phụ Chú Giải Pāthikavagga 2304 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 1 2305 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 1 3202 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 2 3203 Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3204 Chú Giải Uparipaṇṇāsa	3301 Phụ Chú Giải Mūlapaṇṇāsa 3302 Phụ Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3303 Phụ Chú Giải Uparipaṇṇāsa
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Tương Ưng Bộ)	4201 Chú Giải Sagāthāvagga 4202 Chú Giải Nidānavagga 4203 Chú Giải Khandhavagga 4204 Chú Giải Saḷāyatanavagga 4205 Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)	4301 Phụ Chú Giải Sagāthāvagga 4302 Phụ Chú Giải Nidānavagga 4303 Phụ Chú Giải Khandhavagga 4304 Phụ Chú Giải Saḷāyatanavagga 4305 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Chú Giải Ekakanipāta 5202 Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5203 Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5204 Chú Giải Aṭṭhakādinipāta	5301 Phụ Chú Giải Ekakanipāta 5302 Phụ Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5303 Phụ Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5304 Phụ Chú Giải Aṭṭhakādinipāta
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi - 1 6111 Apadāna Pāḷi - 2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi - 1 6115 Jātaka Pāḷi - 2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Chú Giải Khuddakapāṭha 6202 Chú Giải Dhammapada - 1 6203 Chú Giải Dhammapada - 2 6204 Chú Giải Udāna 6205 Chú Giải Itivuttaka 6206 Chú Giải Suttanipāta - 1 6207 Chú Giải Suttanipāta - 2 6208 Chú Giải Vimānavatthu 6209 Chú Giải Petavatthu 6210 Chú Giải Theragāthā - 1 6211 Chú Giải Theragāthā - 2 6212 Chú Giải Therīgāthā 6213 Chú Giải Apadāna - 1 6214 Chú Giải Apadāna - 2 6215 Chú Giải Buddhavaṃsa 6216 Chú Giải Cariyāpiṭaka 6217 Chú Giải Jātaka - 1 6218 Chú Giải Jātaka - 2 6219 Chú Giải Jātaka - 3 6220 Chú Giải Jātaka - 4 6221 Chú Giải Jātaka - 5 6222 Chú Giải Jātaka - 6 6223 Chú Giải Jātaka - 7 6224 Chú Giải Mahāniddesa 6225 Chú Giải Cūḷaniddesa 6226 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 1 6227 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 2 6228 Chú Giải Nettippakaraṇa	6301 Phụ Chú Giải Nettippakaraṇa 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi - 1 7107 Yamaka Pāḷi - 2 7108 Yamaka Pāḷi - 3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi - 1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi - 2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi - 3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi - 4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi - 5	7201 Chú Giải Dhammasaṅgaṇi 7202 Chú Giải Sammohavinodanī 7203 Chú Giải Pañcapakaraṇa	7301 Phụ Chú Giải Gốc Dhammasaṅgaṇī 7302 Phụ Chú Giải Gốc Vibhaṅga 7303 Phụ Chú Giải Gốc Pañcapakaraṇa 7304 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Dhammasaṅgaṇī 7305 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Pañcapakaraṇa 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Phụ Chú Giải Cổ Điển Abhidhammāvatāra 7309 Abhidhammamātikāpāḷi
. නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස. Con xin đảnh lễ Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, đấng Chánh Đẳng Chánh Giác. අඞ්ගුත්තරනිකායො Kinh Tăng Chi Bộ තිකනිපාතපාළි Phẩm Ba Pháp 1. පඨමපණ්ණාසකං Năm Mươi Kinh Đầu Tiên 1. බාලවග්ගො 1. Phẩm Người Ngu 1. භයසුත්තං 1. Kinh Sợ Hãi 1. එවං [Pg.99] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තත්‍ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘භික්ඛවො’’ති. ‘‘භදන්තෙ ’’ති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච – 1. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: “Này các Tỳ khưu”. “Bạch Thế Tôn”, các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau: ‘‘යානි කානිචි, භික්ඛවෙ, භයානි උප්පජ්ජන්ති සබ්බානි තානි බාලතො උප්පජ්ජන්ති, නො පණ්ඩිතතො. යෙ කෙචි උපද්දවා උප්පජ්ජන්ති සබ්බෙ තෙ බාලතො උප්පජ්ජන්ති, නො පණ්ඩිතතො. යෙ කෙචි උපසග්ගා උප්පජ්ජන්ති සබ්බෙ තෙ බාලතො උප්පජ්ජන්ති, නො පණ්ඩිතතො. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, නළාගාරා වා තිණාගාරා වා අග්ගි මුත්තො කූටාගාරානිපි ඩහති උල්ලිත්තාවලිත්තානි නිවාතානි ඵුසිතග්ගළානි පිහිතවාතපානානි; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, යානි කානිචි භයානි උප්පජ්ජන්ති සබ්බානි තානි බාලතො උප්පජ්ජන්ති, නො පණ්ඩිතතො. යෙ කෙචි උපද්දවා උප්පජ්ජන්ති සබ්බෙ තෙ බාලතො උප්පජ්ජන්ති, නො පණ්ඩිතතො. යෙ කෙචි උපසග්ගා උප්පජ්ජන්ති සබ්බෙ තෙ බාලතො උප්පජ්ජන්ති, නො පණ්ඩිතතො. 1. “Này các Tỳ khưu, bất cứ những sợ hãi nào khởi lên, tất cả chúng đều khởi lên từ người ngu, không phải từ người trí. Bất cứ những tai họa nào khởi lên, tất cả chúng đều khởi lên từ người ngu, không phải từ người trí. Bất cứ những hiểm nguy nào khởi lên, tất cả chúng đều khởi lên từ người ngu, không phải từ người trí. Này các Tỳ khưu, ví như ngọn lửa phát ra từ một ngôi nhà lợp bằng sậy hay một ngôi nhà lợp bằng cỏ, nó cũng đốt cháy luôn cả những ngôi nhà có nóc nhọn, được trát vữa trong ngoài, kín gió, cài then, đóng kín cửa sổ; cũng vậy, này các Tỳ khưu, bất cứ những sợ hãi nào khởi lên, tất cả chúng đều khởi lên từ người ngu, không phải từ người trí. Bất cứ những tai họa nào khởi lên, tất cả chúng đều khởi lên từ người ngu, không phải từ người trí. Bất cứ những hiểm nguy nào khởi lên, tất cả chúng đều khởi lên từ người ngu, không phải từ người trí. ‘‘ඉති [Pg.100] ඛො, භික්ඛවෙ, සප්පටිභයො බාලො, අප්පටිභයො පණ්ඩිතො. සඋපද්දවො බාලො, අනුපද්දවො පණ්ඩිතො. සඋපසග්ගො බාලො, අනුපසග්ගො පණ්ඩිතො. නත්ථි, භික්ඛවෙ, පණ්ඩිතතො භයං, නත්ථි පණ්ඩිතතො උපද්දවො, නත්ථි පණ්ඩිතතො උපසග්ගො. “Như vậy, này các Tỳ khưu, người ngu có sợ hãi, người trí không có sợ hãi. Người ngu có tai họa, người trí không có tai họa. Người ngu có hiểm nguy, người trí không có hiểm nguy. Này các Tỳ khưu, từ người trí không có sợ hãi, từ người trí không có tai họa, từ người trí không có hiểm nguy. ‘‘තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘යෙහි තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො වෙදිතබ්බො තෙ තයො ධම්මෙ අභිනිවජ්ජෙත්වා, යෙහි තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වෙදිතබ්බො තෙ තයො ධම්මෙ සමාදාය වත්තිස්සාමා’ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. පඨමං. “Do vậy, này các Tỳ khưu, các con phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ tránh xa ba pháp mà do đó một người được biết là kẻ ngu, và chúng ta sẽ thực hành ba pháp mà do đó một người được biết là bậc trí’. Này các Tỳ khưu, các con phải học tập như vậy.” (Kinh thứ nhất) 2. ලක්ඛණසුත්තං 2. Kinh Tướng 2. ‘‘කම්මලක්ඛණො, භික්ඛවෙ, බාලො, කම්මලක්ඛණො පණ්ඩිතො, අපදානසොභනී පඤ්ඤාති. තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො වෙදිතබ්බො. කතමෙහි තීහි? කායදුච්චරිතෙන, වචීදුච්චරිතෙන, මනොදුච්චරිතෙන. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො වෙදිතබ්බො. “Này các Tỳ khưu, người ngu được nhận biết qua hành động, người trí được nhận biết qua hành động, trí tuệ tỏa sáng qua việc làm. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là kẻ ngu. Thế nào là ba? Thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là kẻ ngu. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වෙදිතබ්බො. කතමෙහි තීහි? කායසුචරිතෙන, වචීසුචරිතෙන, මනොසුචරිතෙන. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වෙදිතබ්බො. 2. “Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là bậc trí. Thế nào là ba? Thân làm thiện, miệng nói thiện, ý nghĩ thiện. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là bậc trí. ‘‘තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘යෙහි තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො වෙදිතබ්බො තෙ තයො ධම්මෙ අභිනිවජ්ජෙත්වා, යෙහි තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වෙදිතබ්බො තෙ තයො ධම්මෙ සමාදාය වත්තිස්සාමා’ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. දුතියං. 2. “Do vậy, này các Tỳ khưu, các con phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ tránh xa ba pháp mà do đó một người được biết là kẻ ngu, và chúng ta sẽ thực hành ba pháp mà do đó một người được biết là bậc trí’. Này các Tỳ khưu, các con phải học tập như vậy.” (Kinh thứ hai) 3. චින්තීසුත්තං 3. Kinh Suy Tư 3. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, බාලස්ස බාලලක්ඛණානි බාලනිමිත්තානි බාලාපදානානි. කතමානි තීණි? ඉධ, භික්ඛවෙ, බාලො දුච්චින්තිතචින්තී ච හොති දුබ්භාසිතභාසී ච දුක්කටකම්මකාරී ච. නො චෙදං, භික්ඛවෙ, බාලො දුච්චින්තිතචින්තී ච අභවිස්ස දුබ්භාසිතභාසී ච දුක්කටකම්මකාරී ච, කෙන නං පණ්ඩිතා ජානෙය්‍යුං – ‘බාලො අයං භවං අසප්පුරිසො’ති? යස්මා [Pg.101] ච ඛො, භික්ඛවෙ, බාලො දුච්චින්තිතචින්තී ච හොති දුබ්භාසිතභාසී ච දුක්කටකම්මකාරී ච තස්මා නං පණ්ඩිතා ජානන්ති – ‘බාලො අයං භවං අසප්පුරිසො’ති. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි බාලස්ස බාලලක්ඛණානි බාලනිමිත්තානි බාලාපදානානි. “Này các Tỳ khưu, có ba điều này là đặc điểm của người ngu, là dấu hiệu của người ngu, là biểu hiện của người ngu. Thế nào là ba? Ở đây, này các Tỳ khưu, người ngu suy nghĩ những điều xấu, nói những lời xấu, và làm những việc xấu. Này các Tỳ khưu, nếu người ngu không suy nghĩ những điều xấu, không nói những lời xấu, và không làm những việc xấu, thì làm sao những người trí biết được rằng: ‘Vị này là người ngu, là người không chân chính’? Nhưng vì, này các Tỳ khưu, người ngu suy nghĩ những điều xấu, nói những lời xấu, và làm những việc xấu, nên những người trí biết rằng: ‘Vị này là người ngu, là người không chân chính’. Này các Tỳ khưu, đây là ba đặc điểm của người ngu, dấu hiệu của người ngu, biểu hiện của người ngu. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, පණ්ඩිතස්ස පණ්ඩිතලක්ඛණානි පණ්ඩිතනිමිත්තානි පණ්ඩිතාපදානානි. කතමානි තීණි? ඉධ, භික්ඛවෙ, පණ්ඩිතො සුචින්තිතචින්තී ච හොති සුභාසිතභාසී ච සුකතකම්මකාරී ච. නො චෙදං, භික්ඛවෙ, පණ්ඩිතො සුචින්තිතචින්තී ච අභවිස්ස සුභාසිතභාසී ච සුකතකම්මකාරී ච, කෙන නං පණ්ඩිතා ජානෙය්‍යුං – ‘පණ්ඩිතො අයං භවං සප්පුරිසො’ති? යස්මා ච ඛො, භික්ඛවෙ, පණ්ඩිතො සුචින්තිතචින්තී ච හොති සුභාසිතභාසී ච සුකතකම්මකාරී ච තස්මා නං පණ්ඩිතා ජානන්ති – ‘පණ්ඩිතො අයං භවං සප්පුරිසො’ති. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි පණ්ඩිතස්ස පණ්ඩිතලක්ඛණානි පණ්ඩිතනිමිත්තානි පණ්ඩිතාපදානානි. තස්මාතිහ…. තතියං. “Này các Tỳ khưu, có ba điều này là đặc điểm của người trí, là dấu hiệu của người trí, là biểu hiện của người trí. Thế nào là ba? Ở đây, này các Tỳ khưu, người trí suy nghĩ những điều tốt, nói những lời tốt, và làm những việc tốt. Này các Tỳ khưu, nếu người trí không suy nghĩ những điều tốt, không nói những lời tốt, và không làm những việc tốt, thì làm sao những người trí biết được rằng: ‘Vị này là người trí, là người chân chính’? Nhưng vì, này các Tỳ khưu, người trí suy nghĩ những điều tốt, nói những lời tốt, và làm những việc tốt, nên những người trí biết rằng: ‘Vị này là người trí, là người chân chính’. Này các Tỳ khưu, đây là ba đặc điểm của người trí, dấu hiệu của người trí, biểu hiện của người trí. Do vậy... (Kinh thứ ba) 4. අච්චයසුත්තං 4. Kinh Lỗi Lầm 4. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො වෙදිතබ්බො. කතමෙහි තීහි? අච්චයං අච්චයතො න පස්සති, අච්චයං අච්චයතො දිස්වා යථාධම්මං නප්පටිකරොති, පරස්ස ඛො පන අච්චයං දෙසෙන්තස්ස යථාධම්මං නප්පටිග්ගණ්හාති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො වෙදිතබ්බො. 3. “Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là kẻ ngu. Thế nào là ba? Không thấy lỗi lầm là lỗi lầm; thấy lỗi lầm là lỗi lầm nhưng không sửa chữa đúng pháp; khi người khác thú nhận lỗi lầm, không chấp nhận đúng pháp. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là kẻ ngu. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වෙදිතබ්බො. කතමෙහි තීහි? අච්චයං අච්චයතො පස්සති, අච්චයං අච්චයතො දිස්වා යථාධම්මං පටිකරොති, පරස්ස ඛො පන අච්චයං දෙසෙන්තස්ස යථාධම්මං පටිග්ගණ්හාති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වෙදිතබ්බො. තස්මාතිහ…. චතුත්ථං. 3. “Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là bậc trí. Thế nào là ba? Thấy lỗi lầm là lỗi lầm; thấy lỗi lầm là lỗi lầm và sửa chữa đúng pháp; khi người khác thú nhận lỗi lầm, chấp nhận đúng pháp. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là bậc trí. Do vậy... (Kinh thứ tư) 5. අයොනිසොසුත්තං 5. Kinh Phi Như Lý 5. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො වෙදිතබ්බො. කතමෙහි තීහි? අයොනිසො පඤ්හං කත්තා හොති, අයොනිසො පඤ්හං විස්සජ්ජෙතා හොති, පරස්ස ඛො පන යොනිසො පඤ්හං විස්සජ්ජිතං පරිමණ්ඩලෙහි [Pg.102] පදබ්‍යඤ්ජනෙහි සිලිට්ඨෙහි උපගතෙහි නාබ්භනුමොදිතා හොති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො වෙදිතබ්බො. 5. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp nên được biết là kẻ ngu. Ba pháp nào? (1) Đặt câu hỏi không như lý. (2) Trả lời câu hỏi không như lý. (3) Và đối với câu hỏi được người khác trả lời như lý, với các từ ngữ và văn tự tròn trịa, trôi chảy, hợp lý, lại không hoan hỷ. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này nên được biết là kẻ ngu. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වෙදිතබ්බො. කතමෙහි තීහි? යොනිසො පඤ්හං කත්තා හොති, යොනිසො පඤ්හං විස්සජ්ජෙතා හොති, පරස්ස ඛො පන යොනිසො පඤ්හං විස්සජ්ජිතං පරිමණ්ඩලෙහි පදබ්‍යඤ්ජනෙහි සිලිට්ඨෙහි උපගතෙහි අබ්භනුමොදිතා හොති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වෙදිතබ්බො. තස්මාතිහ…. පඤ්චමං. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp nên được biết là người trí. Ba pháp nào? (1) Đặt câu hỏi như lý. (2) Trả lời câu hỏi như lý. (3) Và đối với câu hỏi được người khác trả lời như lý, với các từ ngữ và văn tự tròn trịa, trôi chảy, hợp lý, lại hoan hỷ. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này nên được biết là người trí. Do vậy... Kinh thứ năm. 6. අකුසලසුත්තං 6. Kinh Bất Thiện 6. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො වෙදිතබ්බො. කතමෙහි තීහි? අකුසලෙන කායකම්මෙන, අකුසලෙන වචීකම්මෙන, අකුසලෙන මනොකම්මෙන. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො වෙදිතබ්බො. 6. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp nên được biết là kẻ ngu. Ba pháp nào? Với thân nghiệp bất thiện, với khẩu nghiệp bất thiện, với ý nghiệp bất thiện. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này nên được biết là kẻ ngu. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වෙදිතබ්බො. කතමෙහි තීහි? කුසලෙන කායකම්මෙන, කුසලෙන වචීකම්මෙන, කුසලෙන මනොකම්මෙන. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වෙදිතබ්බො. තස්මාතිහ…. ඡට්ඨං. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp nên được biết là người trí. Ba pháp nào? Với thân nghiệp thiện, với khẩu nghiệp thiện, với ý nghiệp thiện. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này nên được biết là người trí. Do vậy... Kinh thứ sáu. 7. සාවජ්ජසුත්තං 7. Kinh Có Tội 7. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො වෙදිතබ්බො. කතමෙහි තීහි? සාවජ්ජෙන කායකම්මෙන, සාවජ්ජෙන වචීකම්මෙන, සාවජ්ජෙන මනොකම්මෙන…පෙ… අනවජ්ජෙන කායකම්මෙන, අනවජ්ජෙන වචීකම්මෙන, අනවජ්ජෙන මනොකම්මෙන…පෙ…. සත්තමං. 7. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp nên được biết là kẻ ngu. Ba pháp nào? Với thân nghiệp có tội, với khẩu nghiệp có tội, với ý nghiệp có tội...v.v... với thân nghiệp không có tội, với khẩu nghiệp không có tội, với ý nghiệp không có tội...v.v... Kinh thứ bảy. 8. සබ්‍යාබජ්ඣසුත්තං 8. Kinh Có Tổn Hại 8. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො වෙදිතබ්බො. කතමෙහි තීහි? සබ්‍යාබජ්ඣෙන කායකම්මෙන, සබ්‍යාබජ්ඣෙන වචීකම්මෙන, සබ්‍යාබජ්ඣෙන මනොකම්මෙන…පෙ… අබ්‍යාබජ්ඣෙන කායකම්මෙන, අබ්‍යාබජ්ඣෙන වචීකම්මෙන[Pg.103], අබ්‍යාබජ්ඣෙන මනොකම්මෙන. ඉමෙහි, ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වෙදිතබ්බො. 8. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp nên được biết là kẻ ngu. Ba pháp nào? Với thân nghiệp có tổn hại, với khẩu nghiệp có tổn hại, với ý nghiệp có tổn hại...v.v... với thân nghiệp không có tổn hại, với khẩu nghiệp không có tổn hại, với ý nghiệp không có tổn hại. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này nên được biết là người trí. ‘‘තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘යෙහි තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො වෙදිතබ්බො තෙ තයො ධම්මෙ අභිනිවජ්ජෙත්වා, යෙහි තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වෙදිතබ්බො තෙ තයො ධම්මෙ සමාදාය වත්තිස්සාමා’ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. අට්ඨමං. Này các Tỳ khưu, do vậy, các con phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ tránh xa ba pháp mà người có đủ chúng được biết là kẻ ngu, và chúng ta sẽ thực hành ba pháp mà người có đủ chúng được biết là người trí’. Này các Tỳ khưu, các con phải học tập như vậy. Kinh thứ tám. 9. ඛතසුත්තං 9. Kinh Bị Hủy Hoại 9. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො අබ්‍යත්තො අසප්පුරිසො ඛතං උපහතං අත්තානං පරිහරති, සාවජ්ජො ච හොති සානුවජ්ජො ච විඤ්ඤූනං, බහුඤ්ච අපුඤ්ඤං පසවති. කතමෙහි තීහි? කායදුච්චරිතෙන, වචීදුච්චරිතෙන, මනොදුච්චරිතෙන. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො අබ්‍යත්තො අසප්පුරිසො ඛතං උපහතං අත්තානං පරිහරති, සාවජ්ජො ච හොති සානුවජ්ජො ච විඤ්ඤූනං, බහුඤ්ච අපුඤ්ඤං පසවති. 9. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp, là kẻ ngu, không khéo léo, không phải bậc chân nhân, tự mình mang lấy thân bị hủy hoại, bị tổn thương, có tội lỗi, bị người trí khiển trách, và tạo ra nhiều điều bất thiện. Ba pháp nào? Với thân ác hạnh, với khẩu ác hạnh, với ý ác hạnh. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này, là kẻ ngu, không khéo léo, không phải bậc chân nhân, tự mình mang lấy thân bị hủy hoại, bị tổn thương, có tội lỗi, bị người trí khiển trách, và tạo ra nhiều điều bất thiện. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වියත්තො සප්පුරිසො අක්ඛතං අනුපහතං අත්තානං පරිහරති, අනවජ්ජො ච හොති අනනුවජ්ජො ච විඤ්ඤූනං, බහුඤ්ච පුඤ්ඤං පසවති. කතමෙහි තීහි? කායසුචරිතෙන, වචීසුචරිතෙන, මනොසුචරිතෙන. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වියත්තො සප්පුරිසො අක්ඛතං අනුපහතං අත්තානං පරිහරති, අනවජ්ජො ච හොති අනනුවජ්ජො ච විඤ්ඤූනං, බහුඤ්ච පුඤ්ඤං පසවතී’’ති. නවමං. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp, là người trí, khéo léo, là bậc chân nhân, tự mình mang lấy thân không bị hủy hoại, không bị tổn thương, không có tội lỗi, không bị người trí khiển trách, và tạo ra nhiều điều phước thiện. Ba pháp nào? Với thân thiện hạnh, với khẩu thiện hạnh, với ý thiện hạnh. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này, là người trí, khéo léo, là bậc chân nhân, tự mình mang lấy thân không bị hủy hoại, không bị tổn thương, không có tội lỗi, không bị người trí khiển trách, và tạo ra nhiều điều phước thiện. Kinh thứ chín. 10. මලසුත්තං 10. Kinh Cấu Uế 10. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො තයො මලෙ අප්පහාය යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං නිරයෙ. කතමෙහි තීහි? දුස්සීලො ච හොති, දුස්සීල්‍යමලඤ්චස්ස අප්පහීනං හොති; ඉස්සුකී ච හොති, ඉස්සාමලඤ්චස්ස අප්පහීනං හොති; මච්ඡරී ච හොති, මච්ඡෙරමලඤ්චස්ස අප්පහීනං හොති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො ඉමෙ තයො මලෙ අප්පහාය යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං නිරයෙ. 10. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp, do không từ bỏ ba cấu uế, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, (người ấy) bị đặt vào địa ngục. Ba pháp nào? (1) Là người ác giới, và cấu uế của ác giới nơi người ấy chưa được từ bỏ. (2) Là người tật đố, và cấu uế của tật đố nơi người ấy chưa được từ bỏ. (3) Là người xan tham, và cấu uế của xan tham nơi người ấy chưa được từ bỏ. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này, do không từ bỏ ba cấu uế này, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, (người ấy) bị đặt vào địa ngục. ‘‘තීහි[Pg.104], භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො තයො මලෙ පහාය යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං සග්ගෙ. කතමෙහි තීහි? සීලවා ච හොති, දුස්සීල්‍යමලඤ්චස්ස පහීනං හොති; අනිස්සුකී ච හොති, ඉස්සාමලඤ්චස්ස පහීනං හොති; අමච්ඡරී ච හොති, මච්ඡෙරමලඤ්චස්ස පහීනං හොති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො ඉමෙ තයො මලෙ පහාය යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං සග්ගෙ’’ති. දසමං. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp, do đã từ bỏ ba cấu uế, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, (người ấy) được đặt vào cõi trời. Ba pháp nào? (1) Là người có giới, và cấu uế của ác giới nơi người ấy đã được từ bỏ. (2) Là người không tật đố, và cấu uế của tật đố nơi người ấy đã được từ bỏ. (3) Là người không xan tham, và cấu uế của xan tham nơi người ấy đã được từ bỏ. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này, do đã từ bỏ ba cấu uế này, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, (người ấy) được đặt vào cõi trời. Kinh thứ mười. බාලවග්ගො පඨමො. Phẩm Kẻ Ngu, thứ nhất. තස්සුද්දානං – Phần tóm lược của phẩm ấy: භයං ලක්ඛණචින්තී ච, අච්චයඤ්ච අයොනිසො; අකුසලඤ්ච සාවජ්ජං, සබ්‍යාබජ්ඣඛතං මලන්ති. Sợ hãi, đặc tướng, và suy nghĩ, lỗi lầm và không như lý; bất thiện và có tội, có tổn hại, bị hủy hoại, và cấu uế. 2. රථකාරවග්ගො 2. Phẩm Người Làm Xe 1. ඤාතසුත්තං 1. Kinh Nổi Tiếng 11. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො ඤාතො භික්ඛු බහුජනඅහිතාය පටිපන්නො හොති බහුජනදුක්ඛාය, බහුනො ජනස්ස අනත්ථාය අහිතාය දුක්ඛාය දෙවමනුස්සානං. කතමෙහි තීහි? අනනුලොමිකෙ කායකම්මෙ සමාදපෙති, අනනුලොමිකෙ වචීකම්මෙ සමාදපෙති, අනනුලොමිකෙසු ධම්මෙසු සමාදපෙති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො ඤාතො භික්ඛු බහුජනඅහිතාය පටිපන්නො හොති බහුජනදුක්ඛාය, බහුනො ජනස්ස අනත්ථාය අහිතාය දුක්ඛාය දෙවමනුස්සානං. 11. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nổi tiếng, thành tựu ba pháp, là người thực hành vì không lợi ích cho đa số, vì đau khổ cho đa số, vì không mục đích, không lợi ích, vì đau khổ cho chư thiên và loài người. Do ba pháp nào? Vị ấy khuyến khích trong thân nghiệp không thích hợp, khuyến khích trong khẩu nghiệp không thích hợp, khuyến khích trong các pháp không thích hợp. Này các Tỳ khưu, chính do ba pháp này, vị Tỳ khưu nổi tiếng, thành tựu ba pháp, là người thực hành vì không lợi ích cho đa số, vì đau khổ cho đa số, vì không mục đích, không lợi ích, vì đau khổ cho chư thiên và loài người. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො ඤාතො භික්ඛු බහුජනහිතාය පටිපන්නො හොති බහුජනසුඛාය, බහුනො ජනස්ස අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. කතමෙහි තීහි? අනුලොමිකෙ කායකම්මෙ සමාදපෙති, අනුලොමිකෙ වචීකම්මෙ සමාදපෙති, අනුලොමිකෙසු ධම්මෙසු සමාදපෙති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො ඤාතො භික්ඛු බහුජනහිතාය පටිපන්නො හොති බහුජනසුඛාය, බහුනො ජනස්ස අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සාන’’න්ති. පඨමං. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nổi tiếng, thành tựu ba pháp, là người thực hành vì lợi ích cho đa số, vì an lạc cho đa số, vì mục đích, vì lợi ích, vì an lạc cho chư thiên và loài người. Do ba pháp nào? Vị ấy khuyến khích trong thân nghiệp thích hợp, khuyến khích trong khẩu nghiệp thích hợp, khuyến khích trong các pháp thích hợp. Này các Tỳ khưu, chính do ba pháp này, vị Tỳ khưu nổi tiếng, thành tựu ba pháp, là người thực hành vì lợi ích cho đa số, vì an lạc cho đa số, vì mục đích, vì lợi ích, vì an lạc cho chư thiên và loài người. Hết phẩm thứ nhất. 2. සාරණීයසුත්තං 2. Kinh Cần Ghi Nhớ 12. ‘‘තීණිමානි[Pg.105], භික්ඛවෙ, රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාවසිත්තස්ස යාවජීවං සාරණීයානි භවන්ති. කතමානි තීණි? යස්මිං, භික්ඛවෙ, පදෙසෙ රාජා ඛත්තියො මුද්ධාවසිත්තො ජාතො හොති. ඉදං, භික්ඛවෙ, පඨමං රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාවසිත්තස්ස යාවජීවං සාරණීයං හොති. 12. Này các Tỳ khưu, có ba nơi này mà vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh cần phải ghi nhớ trọn đời. Ba nơi nào? Này các Tỳ khưu, nơi nào vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh được sanh ra. Này các Tỳ khưu, đây là nơi thứ nhất mà vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh cần phải ghi nhớ trọn đời. ‘‘පුන චපරං, භික්ඛවෙ, යස්මිං පදෙසෙ රාජා ඛත්තියො මුද්ධාවසිත්තො හොති. ඉදං, භික්ඛවෙ, දුතියං රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාවසිත්තස්ස යාවජීවං සාරණීයං හොති. Lại nữa, này các Tỳ khưu, nơi nào vị vua dòng Sát-đế-lỵ được làm lễ quán đảnh. Này các Tỳ khưu, đây là nơi thứ hai mà vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh cần phải ghi nhớ trọn đời. ‘‘පුන චපරං, භික්ඛවෙ, යස්මිං පදෙසෙ රාජා ඛත්තියො මුද්ධාවසිත්තො සඞ්ගාමං අභිවිජිනිත්වා විජිතසඞ්ගාමො තමෙව සඞ්ගාමසීසං අජ්ඣාවසති. ඉදං, භික්ඛවෙ, තතියං රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාවසිත්තස්ස යාවජීවං සාරණීයං හොති. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාවසිත්තස්ස යාවජීවං සාරණීයානි භවන්ති. Lại nữa, này các Tỳ khưu, nơi nào vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, sau khi chiến thắng trận mạc, đã chiến thắng và trú tại, cai quản chính nơi chiến trường ấy. Này các Tỳ khưu, đây là nơi thứ ba mà vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh cần phải ghi nhớ trọn đời. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba nơi mà vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh cần phải ghi nhớ trọn đời. ‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, තීණිමානි භික්ඛුස්ස යාවජීවං සාරණීයානි භවන්ති. කතමානි තීණි? යස්මිං, භික්ඛවෙ, පදෙසෙ භික්ඛු කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො හොති. ඉදං, භික්ඛවෙ, පඨමං භික්ඛුස්ස යාවජීවං සාරණීයං හොති. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, có ba nơi này mà vị Tỳ khưu cần phải ghi nhớ trọn đời. Ba nơi nào? Này các Tỳ khưu, nơi nào vị Tỳ khưu cạo bỏ râu tóc, đắp y cà-sa, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia. Này các Tỳ khưu, đây là nơi thứ nhất mà vị Tỳ khưu cần phải ghi nhớ trọn đời. ‘‘පුන චපරං, භික්ඛවෙ, යස්මිං පදෙසෙ භික්ඛු ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛසමුදයො’ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛනිරොධො’ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති. ඉදං, භික්ඛවෙ, දුතියං භික්ඛුස්ස යාවජීවං සාරණීයං හොති. Lại nữa, này các Tỳ khưu, nơi nào vị Tỳ khưu tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ’, tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ Tập’, tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ Diệt’, tuệ tri như thật: ‘Đây là Con Đường Đưa Đến Khổ Diệt’. Này các Tỳ khưu, đây là nơi thứ hai mà vị Tỳ khưu cần phải ghi nhớ trọn đời. ‘‘පුන චපරං, භික්ඛවෙ, යස්මිං පදෙසෙ භික්ඛු ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. ඉදං, භික්ඛවෙ, තතියං භික්ඛුස්ස යාවජීවං සාරණීයං හොති. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි භික්ඛුස්ස යාවජීවං සාරණීයානි භවන්තී’’ති. දුතියං. Lại nữa, này các Tỳ khưu, nơi nào vị Tỳ khưu, do đoạn tận các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại. Này các Tỳ khưu, đây là nơi thứ ba mà vị Tỳ khưu cần phải ghi nhớ trọn đời. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba nơi mà vị Tỳ khưu cần phải ghi nhớ trọn đời. Hết phẩm thứ hai. 3. ආසංසසුත්තං 3. Kinh Hy Vọng 13. ‘‘තයොමෙ[Pg.106], භික්ඛවෙ, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? නිරාසො, ආසංසො, විගතාසො. කතමො ච, භික්ඛවෙ පුග්ගලො නිරාසො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො නීචෙ කුලෙ පච්චාජාතො හොති, චණ්ඩාලකුලෙ වා වෙනකුලෙ වා නෙසාදකුලෙ වා රථකාරකුලෙ වා පුක්කුසකුලෙ වා දලිද්දෙ අප්පන්නපානභොජනෙ කසිරවුත්තිකෙ, යත්ථ කසිරෙන ඝාසච්ඡාදො ලබ්භති. සො ච හොති දුබ්බණ්ණො දුද්දසිකො ඔකොටිමකො බව්හාබාධො කාණො වා කුණී වා ඛඤ්ජො වා පක්ඛහතො වා, න ලාභී අන්නස්ස පානස්ස වත්ථස්ස යානස්ස මාලාගන්ධවිලෙපනස්ස සෙය්‍යාවසථපදීපෙය්‍යස්ස. සො සුණාති – ‘ඉත්ථන්නාමො කිර ඛත්තියො ඛත්තියෙහි ඛත්තියාභිසෙකෙන අභිසිත්තො’ති. තස්ස න එවං හොති – ‘කුදාස්සු නාම මම්පි ඛත්තියා ඛත්තියාභිසෙකෙන අභිසිඤ්චිස්සන්තී’ති! අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො නිරාසො. 13. Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Người không hy vọng, người có hy vọng, và người đã hết hy vọng. Và này các Tỳ khưu, thế nào là người không hy vọng? Ở đây, này các Tỳ khưu, có người sanh vào gia đình hạ tiện, hoặc gia đình người Chiên-đà-la, hoặc gia đình người đan tre, hoặc gia đình người đi săn, hoặc gia đình người làm xe, hoặc gia đình người đổ rác; nghèo khổ, ít đồ ăn thức uống, sinh kế khó khăn, khó khăn mới có được cơm ăn áo mặc. Và người ấy xấu xí, khó nhìn, thấp lùn, nhiều bệnh tật; hoặc mù, hoặc què tay, hoặc què chân, hoặc bại liệt; không nhận được đồ ăn, thức uống, vải mặc, xe cộ, vòng hoa, hương liệu, thuốc thoa, giường nằm, trú sở, đèn đuốc. Người ấy nghe rằng: ‘Vị Sát-đế-lỵ tên là... đã được các vị Sát-đế-lỵ làm lễ quán đảnh.’ Vị ấy không nghĩ rằng: ‘Khi nào các vị Sát-đế-lỵ sẽ làm lễ quán đảnh cho ta?’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người không hy vọng. ‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ආසංසො? ඉධ, භික්ඛවෙ, රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාවසිත්තස්ස ජෙට්ඨො පුත්තො හොති ආභිසෙකො අනභිසිත්තො අචලප්පත්තො. සො සුණාති – ‘ඉත්ථන්නාමො කිර ඛත්තියො ඛත්තියෙහි ඛත්තියාභිසෙකෙන අභිසිත්තො’ති. තස්ස එවං හොති – ‘කුදාස්සු නාම මම්පි ඛත්තියා ඛත්තියාභිසෙකෙන අභිසිඤ්චිස්සන්තී’ති! අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ආසංසො. Và này các Tỳ khưu, thế nào là người có hy vọng? Ở đây, này các Tỳ khưu, có người con trai trưởng của vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, xứng đáng được quán đảnh, chưa được quán đảnh, đã đến tuổi trưởng thành. Vị ấy nghe rằng: ‘Vị Sát-đế-lỵ tên là... đã được các vị Sát-đế-lỵ làm lễ quán đảnh.’ Vị ấy nghĩ rằng: ‘Khi nào các vị Sát-đế-lỵ sẽ làm lễ quán đảnh cho ta?’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có hy vọng. ‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො විගතාසො? ඉධ, භික්ඛවෙ, රාජා හොති ඛත්තියො මුද්ධාවසිත්තො. සො සුණාති – ‘ඉත්ථන්නාමො කිර ඛත්තියො ඛත්තියෙහි ඛත්තියාභිසෙකෙන අභිසිත්තො’ති. තස්ස න එවං හොති – ‘කුදාස්සු නාම මම්පි ඛත්තියා ඛත්තියාභිසෙකෙන අභිසිඤ්චිස්සන්තී’ති! තං කිස්ස හෙතු? යා හිස්ස, භික්ඛවෙ, පුබ්බෙ අනභිසිත්තස්ස අභිසෙකාසා සා පටිප්පස්සද්ධා. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො විගතාසො. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. Này các Tỳ khưu, thế nào là người đã hết mong mỏi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có vị vua thuộc dòng Sát-đế-lỵ đã được làm lễ quán đảnh. Vị ấy nghe rằng: ‘Vị vua Sát-đế-lỵ tên là... đã được các vị Sát-đế-lỵ làm lễ quán đảnh.’ Vị ấy không khởi lên ý nghĩ như vầy: ‘Khi nào các vị Sát-đế-lỵ sẽ làm lễ quán đảnh cho ta?’ Vì cớ sao? Này các Tỳ khưu, vì rằng sự mong mỏi được quán đảnh của vị ấy khi trước chưa được quán đảnh, nay đã được lắng dịu. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người đã hết mong mỏi. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này có mặt, hiện hữu ở trên đời. ‘‘එවමෙවං [Pg.107] ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා භික්ඛූසු. කතමෙ තයො? නිරාසො, ආසංසො, විගතාසො. කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො නිරාසො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො දුස්සීලො හොති පාපධම්මො අසුචි සඞ්කස්සරසමාචාරො පටිච්ඡන්නකම්මන්තො අස්සමණො සමණපටිඤ්ඤො අබ්‍රහ්මචාරී බ්‍රහ්මචාරිපටිඤ්ඤො අන්තොපූති අවස්සුතො කසම්බුජාතො. සො සුණාති – ‘ඉත්ථන්නාමො කිර භික්ඛු ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරතී’ති. තස්ස න එවං හොති – ‘කුදාස්සු නාම අහම්පි ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරිස්සාමී’ති! අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො නිරාසො. Này các Tỳ khưu, cũng vậy, có ba hạng người này có mặt, hiện hữu giữa các Tỳ khưu. Ba hạng nào? Người không mong mỏi, người có mong mỏi, và người đã hết mong mỏi. Này các Tỳ khưu, thế nào là người không mong mỏi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người ác giới, có pháp ác, không trong sạch, hành vi đáng ngờ, hành động che giấu, không phải Sa-môn nhưng tự nhận là Sa-môn, không sống phạm hạnh nhưng tự nhận sống phạm hạnh, bên trong thối rữa, bị rỉ chảy, sinh ra như rác rưởi. Vị ấy nghe rằng: ‘Vị Tỳ khưu tên là... do đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại.’ Vị ấy không khởi lên ý nghĩ như vầy: ‘Khi nào ta cũng sẽ, do đoạn tận các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại?’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người không mong mỏi. ‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ආසංසො? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලවා හොති කල්‍යාණධම්මො. සො සුණාති ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරතී’ති. තස්ස එවං හොති – ‘කුදාස්සු නාම අහම්පි ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරිස්සාමී’ති! අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ආසංසො. Này các Tỳ khưu, thế nào là người có mong mỏi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có vị Tỳ khưu có giới hạnh, có thiện pháp. Vị ấy nghe (rằng vị Tỳ khưu tên là...) do đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại. Vị ấy khởi lên ý nghĩ như vầy: ‘Khi nào ta cũng sẽ, do đoạn tận các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại?’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có mong mỏi. ‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො විගතාසො? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අරහං හොති ඛීණාසවො. සො සුණාති – ‘ඉත්ථන්නාමො කිර භික්ඛු ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරතී’ති. තස්ස න එවං හොති – ‘කුදාස්සු නාම අහම්පි ආසවානං ඛයා…පෙ… සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරිස්සාමී’ති! තං කිස්ස හෙතු? යා හිස්ස, භික්ඛවෙ, පුබ්බෙ අවිමුත්තස්ස විමුත්තාසා සා පටිප්පස්සද්ධා. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො විගතාසො. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා භික්ඛූසූ’’ති. තතියං. Này các Tỳ khưu, thế nào là người đã hết mong mỏi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có vị Tỳ khưu là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc. Vị ấy nghe rằng: ‘Vị Tỳ khưu tên là... do đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại.’ Vị ấy không khởi lên ý nghĩ như vầy: ‘Khi nào ta cũng sẽ, do đoạn tận các lậu hoặc... chứng ngộ, đạt đến và an trú?’ Vì cớ sao? Này các Tỳ khưu, vì rằng sự mong mỏi được giải thoát của vị ấy khi trước chưa được giải thoát, nay đã được lắng dịu. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người đã hết mong mỏi. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này có mặt, hiện hữu giữa các Tỳ khưu. Hết kinh thứ ba. 4. චක්කවත්තිසුත්තං 4. Kinh Chuyển Luân Vương 14. ‘‘යොපි සො, භික්ඛවෙ, රාජා චක්කවත්තී ධම්මිකො ධම්මරාජා සොපි න අරාජකං චක්කං වත්තෙතී’’ති. එවං වුත්තෙ අඤ්ඤතරො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච [Pg.108] – ‘‘කො පන, භන්තෙ, රඤ්ඤො චක්කවත්තිස්ස ධම්මිකස්ස ධම්මරඤ්ඤො රාජා’’ති ? ‘‘ධම්මො, භික්ඛූ’’ති භගවා අවොච – ‘‘ඉධ, භික්ඛු, රාජා චක්කවත්තී ධම්මිකො ධම්මරාජා ධම්මංයෙව නිස්සාය ධම්මං සක්කරොන්තො ධම්මං ගරුං කරොන්තො ධම්මං අපචායමානො ධම්මද්ධජො ධම්මකෙතු ධම්මාධිපතෙය්‍යො ධම්මිකං රක්ඛාවරණගුත්තිං සංවිදහති අන්තොජනස්මිං’’. 14. Này các Tỳ khưu, ngay cả vị vua Chuyển luân, là vị vua đúng Pháp, Pháp vương, vị ấy cũng không thể vận hành bánh xe (pháp) nếu không có một vị vua (để nương tựa). Khi được nói như vậy, một Tỳ khưu bạch với Đức Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, vậy ai là vua của vị vua Chuyển luân, vị vua đúng Pháp, Pháp vương?’ Đức Thế Tôn nói: ‘Này Tỳ khưu, đó là Pháp. Này Tỳ khưu, ở đây, vị vua Chuyển luân, vị vua đúng Pháp, Pháp vương, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, quý trọng Pháp, cung kính Pháp, lấy Pháp làm cờ, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ, thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng Pháp cho những người trong hoàng tộc.’ ‘‘පුන චපරං, භික්ඛු, රාජා චක්කවත්තී ධම්මිකො ධම්මරාජා ධම්මංයෙව නිස්සාය ධම්මං සක්කරොන්තො ධම්මං ගරුං කරොන්තො ධම්මං අපචායමානො ධම්මද්ධජො ධම්මකෙතු ධම්මාධිපතෙය්‍යො ධම්මිකං රක්ඛාවරණගුත්තිං සංවිදහති ඛත්තියෙසු, අනුයන්තෙසු, බලකායස්මිං, බ්‍රාහ්මණගහපතිකෙසු, නෙගමජානපදෙසු, සමණබ්‍රාහ්මණෙසු, මිගපක්ඛීසු. ස ඛො සො භික්ඛු රාජා චක්කවත්තී ධම්මිකො ධම්මරාජා ධම්මංයෙව නිස්සාය ධම්මං සක්කරොන්තො ධම්මං ගරුං කරොන්තො ධම්මං අපචායමානො ධම්මද්ධජො ධම්මකෙතු ධම්මාධිපතෙය්‍යො ධම්මිකං රක්ඛාවරණගුත්තිං සංවිදහිත්වා අන්තොජනස්මිං, ධම්මිකං රක්ඛාවරණගුත්තිං සංවිදහිත්වා ඛත්තියෙසු, අනුයන්තෙසු, බලකායස්මිං, බ්‍රාහ්මණගහපතිකෙසු, නෙගමජානපදෙසු, සමණබ්‍රාහ්මණෙසු, මිගපක්ඛීසු, ධම්මෙනෙව චක්කං වත්තෙති. තං හොති චක්කං අප්පටිවත්තියං කෙනචි මනුස්සභූතෙන පච්චත්ථිකෙන පාණිනා. Lại nữa, này Tỳ khưu, vị vua Chuyển luân, vị vua đúng Pháp, Pháp vương, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, quý trọng Pháp, cung kính Pháp, lấy Pháp làm cờ, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ, thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng Pháp cho các vị Sát-đế-lỵ, các chư hầu, quân đội, các vị Bà-la-môn và gia chủ, dân chúng thị thành và thôn quê, các vị Sa-môn và Bà-la-môn, cho đến các loài thú và chim. Này Tỳ khưu, vị vua Chuyển luân ấy, vị vua đúng Pháp, Pháp vương, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, quý trọng Pháp, cung kính Pháp, lấy Pháp làm cờ, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ, sau khi đã thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng Pháp cho những người trong hoàng tộc, sau khi đã thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng Pháp cho các vị Sát-đế-lỵ, các chư hầu, quân đội, các vị Bà-la-môn và gia chủ, dân chúng thị thành và thôn quê, các vị Sa-môn và Bà-la-môn, cho đến các loài thú và chim, vị ấy vận hành bánh xe (pháp) chỉ bằng Pháp. Bánh xe ấy không thể bị một chúng sinh nào là người, là kẻ thù địch, đẩy lui được. ‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛු, තථාගතො අරහං සම්මාසම්බුද්ධො ධම්මිකො ධම්මරාජා ධම්මංයෙව නිස්සාය ධම්මං සක්කරොන්තො ධම්මං ගරුං කරොන්තො ධම්මං අපචායමානො ධම්මද්ධජො ධම්මකෙතු ධම්මාධිපතෙය්‍යො ධම්මිකං රක්ඛාවරණගුත්තිං සංවිදහති කායකම්මස්මිං – ‘එවරූපං කායකම්මං සෙවිතබ්බං, එවරූපං කායකම්මං න සෙවිතබ්බ’’’න්ති. Này Tỳ khưu, cũng vậy, Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, là vị vua đúng Pháp, Pháp vương, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, quý trọng Pháp, cung kính Pháp, lấy Pháp làm cờ, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ, thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng Pháp đối với thân nghiệp rằng: ‘Thân nghiệp như thế này nên thực hành, thân nghiệp như thế này không nên thực hành.’ ‘‘පුන චපරං, භික්ඛු, තථාගතො අරහං සම්මාසම්බුද්ධො ධම්මිකො ධම්මරාජා ධම්මංයෙව නිස්සාය ධම්මං සක්කරොන්තො ධම්මං ගරුං කරොන්තො ධම්මං අපචායමානො ධම්මද්ධජො ධම්මකෙතු ධම්මාධිපතෙය්‍යො ධම්මිකං රක්ඛාවරණගුත්තිං සංවිදහති වචීකම්මස්මිං – ‘එවරූපං වචීකම්මං සෙවිතබ්බං, එවරූපං වචීකම්මං න සෙවිතබ්බ’න්ති…පෙ… මනොකම්මස්මිං – ‘එවරූපං මනොකම්මං සෙවිතබ්බං, එවරූපං මනොකම්මං න සෙවිතබ්බ’’’න්ති. Này các Tỳ khưu, lại nữa, Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, là vị vua Pháp, bậc hộ trì Pháp, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, cung kính Pháp, tôn sùng Pháp, lấy Pháp làm cờ xí, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ tể, thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng theo Pháp đối với khẩu nghiệp rằng: ‘Khẩu nghiệp như thế này nên thực hành, khẩu nghiệp như thế này không nên thực hành’... v.v... đối với ý nghiệp rằng: ‘Ý nghiệp như thế này nên thực hành, ý nghiệp như thế này không nên thực hành’. ‘‘ස [Pg.109] ඛො සො, භික්ඛු, තථාගතො අරහං සම්මාසම්බුද්ධො ධම්මිකො ධම්මරාජා ධම්මංයෙව නිස්සාය ධම්මං සක්කරොන්තො ධම්මං ගරුං කරොන්තො ධම්මං අපචායමානො ධම්මද්ධජො ධම්මකෙතු ධම්මාධිපතෙය්‍යො ධම්මිකං රක්ඛාවරණගුත්තිං සංවිදහිත්වා කායකම්මස්මිං, ධම්මිකං රක්ඛාවරණගුත්තිං සංවිදහිත්වා වචීකම්මස්මිං, ධම්මිකං රක්ඛාවරණගුත්තිං සංවිදහිත්වා මනොකම්මස්මිං, ධම්මෙනෙව අනුත්තරං ධම්මචක්කං පවත්තෙති. තං හොති චක්කං අප්පටිවත්තියං සමණෙන වා බ්‍රාහ්මණෙන වා දෙවෙන වා මාරෙන වා බ්‍රහ්මුනා වා කෙනචි වා ලොකස්මි’’න්ති. චතුත්ථං. Này Tỳ khưu, chính Như Lai ấy, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, là vị vua Pháp, bậc hộ trì Pháp, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, cung kính Pháp, tôn sùng Pháp, lấy Pháp làm cờ xí, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ tể, sau khi đã thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng theo Pháp đối với thân nghiệp, sau khi đã thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng theo Pháp đối với khẩu nghiệp, sau khi đã thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng theo Pháp đối với ý nghiệp, Ngài chuyển bánh xe Pháp vô thượng đúng theo Pháp. Bánh xe ấy không thể bị ngăn cản bởi bất kỳ Sa-môn, Bà-la-môn, chư thiên, Ma vương, Phạm thiên, hay bất kỳ ai khác trong thế gian. Hết kinh thứ tư. 5. සචෙතනසුත්තං 5. Kinh Sacetana 15. එකං සමයං භගවා බාරාණසියං විහරති ඉසිපතනෙ මිගදායෙ. තත්‍ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘භික්ඛවො’’ති. ‘‘භදන්තෙ’’ති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච – 15. Một thời, Thế Tôn trú tại Bārāṇasī, ở Isipatana, trong Vườn Lộc Uyển. Tại đó, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: 'Này các Tỳ khưu.' 'Bạch Thế Tôn,' các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau: ‘‘භූතපුබ්බං, භික්ඛවෙ, රාජා අහොසි සචෙතනො නාම. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා සචෙතනො රථකාරං ආමන්තෙසි – ‘ඉතො මෙ, සම්ම රථකාර, ඡන්නං මාසානං අච්චයෙන සඞ්ගාමො භවිස්සති. සක්ඛිස්සසි මෙ, සම්ම රථකාර, නවං චක්කයුගං කාතු’න්ති? ‘සක්කොමි දෙවා’ති ඛො, භික්ඛවෙ, රථකාරො රඤ්ඤො සචෙතනස්ස පච්චස්සොසි. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රථකාරො ඡහි මාසෙහි ඡාරත්තූනෙහි එකං චක්කං නිට්ඨාපෙසි. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා සචෙතනො රථකාරං ආමන්තෙසි – ‘ඉතො මෙ, සම්ම රථකාර, ඡන්නං දිවසානං අච්චයෙන සඞ්ගාමො භවිස්සති, නිට්ඨිතං නවං චක්කයුග’න්ති? ‘ඉමෙහි ඛො, දෙව, ඡහි මාසෙහි ඡාරත්තූනෙහි එකං චක්කං නිට්ඨිත’න්ති. ‘සක්ඛිස්සසි පන මෙ, සම්ම රථකාර, ඉමෙහි ඡහි දිවසෙහි දුතියං චක්කං නිට්ඨාපෙතු’න්ති? ‘සක්කොමි දෙවා’ති ඛො, භික්ඛවෙ, රථකාරො ඡහි දිවසෙහි දුතියං චක්කං නිට්ඨාපෙත්වා නවං චක්කයුගං ආදාය යෙන රාජා සචෙතනො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා රාජානං සචෙතනං එතදවොච – ‘ඉදං තෙ, දෙව, නවං චක්කයුගං නිට්ඨිත’න්ති. ‘යඤ්ච තෙ ඉදං, සම්ම රථකාර, චක්කං ඡහි මාසෙහි නිට්ඨිතං ඡාරත්තූනෙහි යඤ්ච තෙ ඉදං චක්කං ඡහි දිවසෙහි නිට්ඨිතං, ඉමෙසං කිං නානාකරණං? නෙසාහං කිඤ්චි නානාකරණං පස්සාමී’ති. ‘අත්ථෙසං, දෙව, නානාකරණං. පස්සතු දෙවො නානාකරණ’’’න්ති. Này các Tỳ khưu, thuở xưa, có một vị vua tên là Sacetana. Khi ấy, này các Tỳ khưu, vua Sacetana cho gọi người thợ làm xe và nói: 'Này bạn thợ xe, sáu tháng nữa ta sẽ có một trận chiến. Này bạn thợ xe, bạn có thể làm cho ta một cặp bánh xe mới không?' 'Tâu Đại vương, thần có thể làm được.' Này các Tỳ khưu, người thợ làm xe đã vâng lời vua Sacetana. Khi ấy, này các Tỳ khưu, trong sáu tháng thiếu sáu đêm, người thợ làm xe đã hoàn thành một chiếc bánh xe. Bấy giờ, này các Tỳ khưu, vua Sacetana cho gọi người thợ làm xe và nói: 'Này bạn thợ xe, sáu ngày nữa ta sẽ có một trận chiến, cặp bánh xe mới đã hoàn thành chưa?' 'Tâu Đại vương, trong sáu tháng thiếu sáu đêm này, một chiếc bánh xe đã được hoàn thành.' 'Vậy này bạn thợ xe, trong sáu ngày này, bạn có thể hoàn thành chiếc bánh xe thứ hai cho ta không?' 'Tâu Đại vương, thần có thể làm được.' Này các Tỳ khưu, trong sáu ngày, người thợ làm xe đã hoàn thành chiếc bánh xe thứ hai, rồi mang cặp bánh xe mới đến yết kiến vua Sacetana; sau khi đến, ông tâu với vua Sacetana rằng: 'Tâu Đại vương, đây là cặp bánh xe mới của ngài đã được hoàn thành.' 'Này bạn thợ xe, chiếc bánh xe mà bạn làm trong sáu tháng thiếu sáu đêm và chiếc bánh xe mà bạn làm trong sáu ngày, chúng có gì khác nhau? Ta không thấy có gì khác nhau cả.' 'Tâu Đại vương, chúng có sự khác nhau. Xin Đại vương hãy xem sự khác nhau đó.' ‘‘අථ [Pg.110] ඛො, භික්ඛවෙ, රථකාරො යං තං චක්කං ඡහි දිවසෙහි නිට්ඨිතං තං පවත්තෙසි. තං පවත්තිතං සමානං යාවතිකා අභිසඞ්ඛාරස්ස ගති තාවතිකං ගන්ත්වා චිඞ්ගුලායිත්වා භූමියං පපති. යං පන තං චක්කං ඡහි මාසෙහි නිට්ඨිතං ඡාරත්තූනෙහි තං පවත්තෙසි. තං පවත්තිතං සමානං යාවතිකා අභිසඞ්ඛාරස්ස ගති තාවතිකං ගන්ත්වා අක්ඛාහතං මඤ්ඤෙ අට්ඨාසි. Khi ấy, này các Tỳ khưu, người thợ làm xe lăn chiếc bánh xe đã được hoàn thành trong sáu ngày. Chiếc bánh xe ấy, sau khi được lăn đi, chạy hết đà của lực đẩy, rồi quay vòng và ngã xuống đất. Còn chiếc bánh xe được hoàn thành trong sáu tháng thiếu sáu đêm, ông cũng lăn nó đi. Chiếc bánh xe ấy, sau khi được lăn đi, chạy hết đà của lực đẩy, rồi đứng yên như thể được gắn vào trục xe. ‘‘‘කො නු ඛො, සම්ම රථකාර, හෙතු කො පච්චයො යමිදං චක්කං ඡහි දිවසෙහි නිට්ඨිතං තං පවත්තිතං සමානං යාවතිකා අභිසඞ්ඛාරස්ස ගති තාවතිකං ගන්ත්වා චිඞ්ගුලායිත්වා භූමියං පපති? කො පන, සම්ම රථකාර, හෙතු කො පච්චයො යමිදං චක්කං ඡහි මාසෙහි නිට්ඨිතං ඡාරත්තූනෙහි තං පවත්තිතං සමානං යාවතිකා අභිසඞ්ඛාරස්ස ගති තාවතිකං ගන්ත්වා අක්ඛාහතං මඤ්ඤෙ අට්ඨාසී’ති? ‘යමිදං, දෙව, චක්කං ඡහි දිවසෙහි නිට්ඨිතං තස්ස නෙමිපි සවඞ්කා සදොසා සකසාවා, අරාපි සවඞ්කා සදොසා සකසාවා, නාභිපි සවඞ්කා සදොසා සකසාවා. තං නෙමියාපි සවඞ්කත්තා සදොසත්තා සකසාවත්තා, අරානම්පි සවඞ්කත්තා සදොසත්තා සකසාවත්තා, නාභියාපි සවඞ්කත්තා සදොසත්තා සකසාවත්තා පවත්තිතං සමානං යාවතිකා අභිසඞ්ඛාරස්ස ගති තාවතිකං ගන්ත්වා චිඞ්ගුලායිත්වා භූමියං පපති. යං පන තං, දෙව, චක්කං ඡහි මාසෙහි නිට්ඨිතං ඡාරත්තූනෙහි තස්ස නෙමිපි අවඞ්කා අදොසා අකසාවා, අරාපි අවඞ්කා අදොසා අකසාවා, නාභිපි අවඞ්කා අදොසා අකසාවා. තං නෙමියාපි අවඞ්කත්තා අදොසත්තා අකසාවත්තා, අරානම්පි අවඞ්කත්තා අදොසත්තා අකසාවත්තා, නාභියාපි අවඞ්කත්තා අදොසත්තා අකසාවත්තා පවත්තිතං සමානං යාවතිකා අභිසඞ්ඛාරස්ස ගති තාවතිකං ගන්ත්වා අක්ඛාහතං මඤ්ඤෙ අට්ඨාසී’’’ති. 'Này bạn thợ xe, do nguyên nhân gì, do duyên gì mà chiếc bánh xe được hoàn thành trong sáu ngày này, sau khi được lăn đi, chạy hết đà của lực đẩy, rồi quay vòng và ngã xuống đất? Và này bạn thợ xe, do nguyên nhân gì, do duyên gì mà chiếc bánh xe được hoàn thành trong sáu tháng thiếu sáu đêm này, sau khi được lăn đi, chạy hết đà của lực đẩy, rồi đứng yên như thể được gắn vào trục xe?' 'Tâu Đại vương, chiếc bánh xe được hoàn thành trong sáu ngày, vành của nó cong, có lỗi, có tì vết; nan hoa của nó cũng cong, có lỗi, có tì vết; trục của nó cũng cong, có lỗi, có tì vết. Do vành xe cong, có lỗi, có tì vết; do các nan hoa cong, có lỗi, có tì vết; và do trục xe cong, có lỗi, có tì vết, nên khi được lăn đi, nó chạy hết đà của lực đẩy, rồi quay vòng và ngã xuống đất. Còn tâu Đại vương, chiếc bánh xe được hoàn thành trong sáu tháng thiếu sáu đêm, vành của nó không cong, không có lỗi, không có tì vết; nan hoa của nó cũng không cong, không có lỗi, không có tì vết; trục của nó cũng không cong, không có lỗi, không có tì vết. Do vành xe không cong, không có lỗi, không có tì vết; do các nan hoa không cong, không có lỗi, không có tì vết; và do trục xe không cong, không có lỗi, không có tì vết, nên khi được lăn đi, nó chạy hết đà của lực đẩy, rồi đứng yên như thể được gắn vào trục xe.' ‘‘සියා ඛො පන, භික්ඛවෙ, තුම්හාකං එවමස්ස – ‘අඤ්ඤො නූන තෙන සමයෙන සො රථකාරො අහොසී’ති! න ඛො පනෙතං, භික්ඛවෙ, එවං දට්ඨබ්බං. අහං තෙන සමයෙන සො රථකාරො අහොසිං. තදාහං, භික්ඛවෙ, කුසලො දාරුවඞ්කානං දාරුදොසානං දාරුකසාවානං. එතරහි ඛො පනාහං, භික්ඛවෙ, අරහං සම්මාසම්බුද්ධො කුසලො කායවඞ්කානං කායදොසානං [Pg.111] කායකසාවානං, කුසලො වචීවඞ්කානං වචීදොසානං වචීකසාවානං, කුසලො මනොවඞ්කානං මනොදොසානං මනොකසාවානං. යස්ස කස්සචි, භික්ඛවෙ, භික්ඛුස්ස වා භික්ඛුනියා වා කායවඞ්කො අප්පහීනො කායදොසො කායකසාවො, වචීවඞ්කො අප්පහීනො වචීදොසො වචීකසාවො, මනොවඞ්කො අප්පහීනො මනොදොසො මනොකසාවො, එවං පපතිතා තෙ, භික්ඛවෙ, ඉමස්මා ධම්මවිනයා, සෙය්‍යථාපි තං චක්කං ඡහි දිවසෙහි නිට්ඨිතං. Này các Tỳ khưu, các ngươi có thể nghĩ rằng: 'Vào lúc ấy, người thợ xe kia chắc hẳn là một người khác!' Này các Tỳ khưu, không nên nghĩ như vậy. Chính Ta vào lúc ấy là người thợ xe kia. Này các Tỳ khưu, khi ấy Ta thiện xảo về những chỗ cong của gỗ, những khuyết điểm của gỗ, những chỗ mục của gỗ. Còn bây giờ, này các Tỳ khưu, Ta là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, thiện xảo về sự cong vẹo của thân, khuyết điểm của thân, sự mục nát của thân; thiện xảo về sự cong vẹo của lời nói, khuyết điểm của lời nói, sự mục nát của lời nói; thiện xảo về sự cong vẹo của ý, khuyết điểm của ý, sự mục nát của ý. Này các Tỳ khưu, bất cứ Tỳ khưu hay Tỳ khưu ni nào mà sự cong vẹo của thân chưa được đoạn trừ, khuyết điểm của thân, sự mục nát của thân chưa được đoạn trừ; sự cong vẹo của lời nói chưa được đoạn trừ, khuyết điểm của lời nói, sự mục nát của lời nói chưa được đoạn trừ; sự cong vẹo của ý chưa được đoạn trừ, khuyết điểm của ý, sự mục nát của ý chưa được đoạn trừ, thì này các Tỳ khưu, họ đã sa ngã khỏi Pháp và Luật này, giống như bánh xe kia được làm xong trong sáu ngày. ‘‘යස්ස කස්සචි, භික්ඛවෙ, භික්ඛුස්ස වා භික්ඛුනියා වා කායවඞ්කො පහීනො කායදොසො කායකසාවො, වචීවඞ්කො පහීනො වචීදොසො වචීකසාවො, මනොවඞ්කො පහීනො මනොදොසො මනොකසාවො, එවං පතිට්ඨිතා තෙ, භික්ඛවෙ, ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ, සෙය්‍යථාපි තං චක්කං ඡහි මාසෙහි නිට්ඨිතං ඡාරත්තූනෙහි. Này các Tỳ khưu, bất cứ Tỳ khưu hay Tỳ khưu ni nào mà sự cong vẹo của thân đã được đoạn trừ, khuyết điểm của thân, sự mục nát của thân đã được đoạn trừ; sự cong vẹo của lời nói đã được đoạn trừ, khuyết điểm của lời nói, sự mục nát của lời nói đã được đoạn trừ; sự cong vẹo của ý đã được đoạn trừ, khuyết điểm của ý, sự mục nát của ý đã được đoạn trừ, thì này các Tỳ khưu, họ được an trú trong Pháp và Luật này, giống như bánh xe kia được làm xong trong sáu tháng thiếu sáu đêm. ‘‘තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘කායවඞ්කං පජහිස්සාම කායදොසං කායකසාවං, වචීවඞ්කං පජහිස්සාම වචීදොසං වචීකසාවං, මනොවඞ්කං පජහිස්සාම මනොදොසං මනොකසාව’න්ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. පඤ්චමං. Này các Tỳ khưu, vì vậy, ở đây các ngươi phải học tập như sau: 'Chúng ta sẽ từ bỏ sự cong vẹo của thân, khuyết điểm của thân, sự mục nát của thân; chúng ta sẽ từ bỏ sự cong vẹo của lời nói, khuyết điểm của lời nói, sự mục nát của lời nói; chúng ta sẽ từ bỏ sự cong vẹo của ý, khuyết điểm của ý, sự mục nát của ý'. Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy. (Kinh) thứ năm. 6. අපණ්ණකසුත්තං 6. Kinh Apaṇṇaka 16. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු අපණ්ණකපටිපදං පටිපන්නො හොති, යොනි චස්ස ආරද්ධා හොති ආසවානං ඛයාය. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ඉන්ද්‍රියෙසු ගුත්තද්වාරො හොති, භොජනෙ මත්තඤ්ඤූ හොති, ජාගරියං අනුයුත්තො හොති. 16. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào hội đủ ba pháp sẽ là người thực hành con đường không sai lạc, và vị ấy đã khởi sự một cách hợp lý để đoạn tận các lậu hoặc. Ba pháp nào? Ở đây, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu hộ trì các căn, tiết độ trong ăn uống, và chuyên tâm tỉnh thức. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ඉන්ද්‍රියෙසු ගුත්තද්වාරො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු චක්ඛුනා රූපං දිස්වා න නිමිත්තග්ගාහී හොති නානුබ්‍යඤ්ජනග්ගාහී. යත්වාධිකරණමෙනං චක්ඛුන්ද්‍රියං අසංවුතං විහරන්තං අභිජ්ඣාදොමනස්සා පාපකා අකුසලා ධම්මා අන්වාස්සවෙය්‍යුං තස්ස සංවරාය පටිපජ්ජති, රක්ඛති චක්ඛුන්ද්‍රියං, චක්ඛුන්ද්‍රියෙ සංවරං ආපජ්ජති. සොතෙන සද්දං සුත්වා… ඝානෙන ගන්ධං ඝායිත්වා… ජිව්හාය රසං සායිත්වා… කායෙන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසිත්වා… මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය න නිමිත්තග්ගාහී හොති නානුබ්‍යඤ්ජනග්ගාහී. යත්වාධිකරණමෙනං [Pg.112] මනින්ද්‍රියං අසංවුතං විහරන්තං අභිජ්ඣාදොමනස්සා පාපකා අකුසලා ධම්මා අන්වාස්සවෙය්‍යුං තස්ස සංවරාය පටිපජ්ජති, රක්ඛති මනින්ද්‍රියං, මනින්ද්‍රියෙ සංවරං ආපජ්ජති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ඉන්ද්‍රියෙසු ගුත්තද්වාරො හොති. Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu hộ trì các căn? Ở đây, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu sau khi thấy một sắc bằng mắt, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Vì lý do nào mà nếu vị ấy sống không phòng hộ nhãn căn, các pháp bất thiện, xấu ác như tham ái và ưu bi sẽ xâm nhập, vị ấy thực hành để phòng hộ căn ấy, bảo vệ nhãn căn, đạt đến sự phòng hộ trong nhãn căn. Sau khi nghe một tiếng bằng tai... sau khi ngửi một mùi bằng mũi... sau khi nếm một vị bằng lưỡi... sau khi cảm nhận một xúc bằng thân... sau khi nhận biết một pháp bằng ý, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Vì lý do nào mà nếu vị ấy sống không phòng hộ ý căn, các pháp bất thiện, xấu ác như tham ái và ưu bi sẽ xâm nhập, vị ấy thực hành để phòng hộ căn ấy, bảo vệ ý căn, đạt đến sự phòng hộ trong ý căn. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu hộ trì các căn. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු භොජනෙ මත්තඤ්ඤූ හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු පටිසඞ්ඛා යොනිසො ආහාරං ආහාරෙති – ‘නෙව දවාය න මදාය න මණ්ඩනාය න විභූසනාය, යාවදෙව ඉමස්ස කායස්ස ඨිතියා යාපනාය විහිංසූපරතියා බ්‍රහ්මචරියානුග්ගහාය, ඉති පුරාණඤ්ච වෙදනං පටිහඞ්ඛාමි, නවඤ්ච වෙදනං න උප්පාදෙස්සාමි, යාත්‍රා ච මෙ භවිස්සති අනවජ්ජතා ච ඵාසුවිහාරො චා’ති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු භොජනෙ මත්තඤ්ඤූ හොති. Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu tiết độ trong ăn uống? Ở đây, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu sau khi suy xét một cách hợp lý, thọ dụng vật thực: 'Không phải để vui đùa, không phải để đam mê, không phải để trang sức, không phải để làm đẹp, mà chỉ để thân này được duy trì và tồn tại, để chấm dứt sự khổ não, để hỗ trợ cho đời sống phạm hạnh. Như vậy, ta sẽ diệt trừ cảm thọ cũ và không để cảm thọ mới phát sinh. Ta sẽ được sống, không bị chê trách và được an ổn.' Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu tiết độ trong ăn uống. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ජාගරියං අනුයුත්තො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු දිවසං චඞ්කමෙන නිසජ්ජාය ආවරණීයෙහි ධම්මෙහි චිත්තං පරිසොධෙති, රත්තියා පඨමං යාමං චඞ්කමෙන නිසජ්ජාය ආවරණීයෙහි ධම්මෙහි චිත්තං පරිසොධෙති, රත්තියා මජ්ඣිමං යාමං දක්ඛිණෙන පස්සෙන සීහසෙය්‍යං කප්පෙති පාදෙ පාදං අච්චාධාය සතො සම්පජානො උට්ඨානසඤ්ඤං මනසි කරිත්වා, රත්තියා පච්ඡිමං යාමං පච්චුට්ඨාය චඞ්කමෙන නිසජ්ජාය ආවරණීයෙහි ධම්මෙහි චිත්තං පරිසොධෙති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ජාගරියං අනුයුත්තො හොති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු අපණ්ණකපටිපදං පටිපන්නො හොති, යොනි චස්ස ආරද්ධා හොති ආසවානං ඛයායා’’ති. ඡට්ඨං. Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu chuyên tâm tỉnh thức? Ở đây, này các Tỳ khưu, ban ngày, vị Tỳ khưu đi kinh hành và ngồi, gột sạch tâm khỏi các pháp chướng ngại. Canh đầu của đêm, vị ấy đi kinh hành và ngồi, gột sạch tâm khỏi các pháp chướng ngại. Canh giữa của đêm, vị ấy nằm xuống trong tư thế con sư tử về phía hông phải, gác chân lên chân, chánh niệm, tỉnh giác, tác ý về tưởng thức dậy. Canh cuối của đêm, sau khi thức dậy, vị ấy đi kinh hành và ngồi, gột sạch tâm khỏi các pháp chướng ngại. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu chuyên tâm tỉnh thức. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào hội đủ ba pháp này sẽ là người thực hành con đường không sai lạc, và vị ấy đã khởi sự một cách hợp lý để đoạn tận các lậu hoặc. (Kinh) thứ sáu. 7. අත්තබ්‍යාබාධසුත්තං 7. Kinh Tự Gây Tổn Hại 17. ‘‘තයොමෙ, භික්ඛවෙ, ධම්මා අත්තබ්‍යාබාධායපි සංවත්තන්ති, පරබ්‍යාබාධායපි සංවත්තන්ති, උභයබ්‍යාබාධායපි සංවත්තන්ති. කතමෙ තයො? කායදුච්චරිතං, වචීදුච්චරිතං, මනොදුච්චරිතං. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො ධම්මා අත්තබ්‍යාබාධායපි සංවත්තන්ති, පරබ්‍යාබාධායපි සංවත්තන්ති, උභයබ්‍යාබාධායපි සංවත්තන්ති. 17. Này các Tỳ khưu, có ba pháp này đưa đến tự hại, đưa đến hại người, và đưa đến hại cả hai. Ba pháp nào? Thân ác hạnh, khẩu ác hạnh, và ý ác hạnh. Này các Tỳ khưu, ba pháp này đưa đến tự hại, đưa đến hại người, và đưa đến hại cả hai. ‘‘තයොමෙ, භික්ඛවෙ, ධම්මා නෙවත්තබ්‍යාබාධායපි සංවත්තන්ති, න පරබ්‍යාබාධායපි සංවත්තන්ති, න උභයබ්‍යාබාධායපි සංවත්තන්ති. කතමෙ තයො? කායසුචරිතං, වචීසුචරිතං, මනොසුචරිතං. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො [Pg.113] ධම්මා නෙවත්තබ්‍යාබාධායපි සංවත්තන්ති, න පරබ්‍යාබාධායපි සංවත්තන්ති, න උභයබ්‍යාබාධායපි සංවත්තන්තී’’ති. සත්තමං. Này các Tỳ khưu, có ba pháp này không đưa đến tự hại, không đưa đến hại người, và không đưa đến hại cả hai. Ba pháp nào? Thân thiện hạnh, khẩu thiện hạnh, và ý thiện hạnh. Này các Tỳ khưu, ba pháp này không đưa đến tự hại, không đưa đến hại người, và không đưa đến hại cả hai. (Kinh) thứ bảy. 8. දෙවලොකසුත්තං 8. Kinh Cõi Trời 18. ‘‘සචෙ වො, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං පුච්ඡෙය්‍යුං – ‘දෙවලොකූපපත්තියා, ආවුසො, සමණෙ ගොතමෙ බ්‍රහ්මචරියං වුස්සථා’ති? නනු තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, එවං පුට්ඨා අට්ටීයෙය්‍යාථ හරායෙය්‍යාථ ජිගුච්ඡෙය්‍යාථා’’ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. ‘‘ඉති කිර තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, දිබ්බෙන ආයුනා අට්ටීයථ හරායථ ජිගුච්ඡථ, දිබ්බෙන වණ්ණෙන දිබ්බෙන සුඛෙන දිබ්බෙන යසෙන දිබ්බෙනාධිපතෙය්‍යෙන අට්ටීයථ හරායථ ජිගුච්ඡථ; පගෙව ඛො පන, භික්ඛවෙ, තුම්හෙහි කායදුච්චරිතෙන අට්ටීයිතබ්බං හරායිතබ්බං ජිගුච්ඡිතබ්බං, වචීදුච්චරිතෙන… මනොදුච්චරිතෙන අට්ටීයිතබ්බං හරායිතබ්බං ජිගුච්ඡිතබ්බ’’න්ති. අට්ඨමං. 18. “Này các tỳ khưu, nếu các du sĩ ngoại đạo hỏi các ngươi như vầy: ‘Này chư hiền, có phải các vị sống đời phạm hạnh với Sa-môn Gotama là để được sanh vào cõi trời không?’ Này các tỳ khưu, khi được hỏi như vậy, há các ngươi không cảm thấy bực bội, hổ thẹn, và ghê tởm hay sao?” “Bạch Thế Tôn, đúng là như vậy.” “Này các tỳ khưu, như vậy, các ngươi bực bội, hổ thẹn, ghê tởm với tuổi thọ cõi trời, với sắc đẹp cõi trời, với lạc thú cõi trời, với danh vọng cõi trời, với quyền lực cõi trời; thì này các tỳ khưu, các ngươi lại càng phải bực bội, hổ thẹn, ghê tởm hơn nữa đối với thân ác hạnh, khẩu ác hạnh, ý ác hạnh.” Kinh thứ tám. 9. පඨමපාපණිකසුත්තං 9. Kinh Người Bán Hàng, phần thứ nhất. 19. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පාපණිකො අභබ්බො අනධිගතං වා භොගං අධිගන්තුං, අධිගතං වා භොගං ඵාතිං කාතුං. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, පාපණිකො පුබ්බණ්හසමයං න සක්කච්චං කම්මන්තං අධිට්ඨාති, මජ්ඣන්හිකසමයං න සක්කච්චං කම්මන්තං අධිට්ඨාති, සායන්හසමයං න සක්කච්චං කම්මන්තං අධිට්ඨාති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පාපණිකො අභබ්බො අනධිගතං වා භොගං අධිගන්තුං, අධිගතං වා භොගං ඵාතිං කාතුං. 19. “Này các tỳ khưu, người bán hàng có đủ ba yếu tố thì không có khả năng đạt được của cải chưa đạt được, hoặc làm cho của cải đã đạt được được tăng trưởng. Ba yếu tố nào? Này các tỳ khưu, ở đây, người bán hàng vào buổi sáng không chú tâm cẩn thận vào công việc, vào buổi trưa không chú tâm cẩn thận vào công việc, vào buổi chiều không chú tâm cẩn thận vào công việc. Này các tỳ khưu, người bán hàng có đủ ba yếu tố này thì không có khả năng đạt được của cải chưa đạt được, hoặc làm cho của cải đã đạt được được tăng trưởng. ‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු අභබ්බො අනධිගතං වා කුසලං ධම්මං අධිගන්තුං, අධිගතං වා කුසලං ධම්මං ඵාතිං කාතුං. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු පුබ්බණ්හසමයං න සක්කච්චං සමාධිනිමිත්තං අධිට්ඨාති, මජ්ඣන්හිකසමයං න සක්කච්චං සමාධිනිමිත්තං අධිට්ඨාති, සායන්හසමයං න සක්කච්චං සමාධිනිමිත්තං අධිට්ඨාති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු අභබ්බො අනධිගතං වා කුසලං ධම්මං අධිගන්තුං, අධිගතං වා කුසලං ධම්මං ඵාතිං කාතුං. “Cũng vậy, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có đủ ba pháp thì không có khả năng đạt được thiện pháp chưa đạt được, hoặc làm cho thiện pháp đã đạt được được tăng trưởng. Ba pháp nào? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu vào buổi sáng không chú tâm cẩn thận vào định tướng, vào buổi trưa không chú tâm cẩn thận vào định tướng, vào buổi chiều không chú tâm cẩn thận vào định tướng. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có đủ ba pháp này thì không có khả năng đạt được thiện pháp chưa đạt được, hoặc làm cho thiện pháp đã đạt được được tăng trưởng. ‘‘තීහි[Pg.114], භික්ඛවෙ, අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පාපණිකො භබ්බො අනධිගතං වා භොගං අධිගන්තුං, අධිගතං වා භොගං ඵාතිං කාතුං. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, පාපණිකො පුබ්බණ්හසමයං සක්කච්චං කම්මන්තං අධිට්ඨාති, මජ්ඣන්හිකසමයං…පෙ… සායන්හසමයං සක්කච්චං කම්මන්තං අධිට්ඨාති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පාපණිකො භබ්බො අනධිගතං වා භොගං අධිගන්තුං, අධිගතං වා භොගං ඵාතිං කාතුං. “Này các tỳ khưu, người bán hàng có đủ ba yếu tố thì có khả năng đạt được của cải chưa đạt được, hoặc làm cho của cải đã đạt được được tăng trưởng. Ba yếu tố nào? Này các tỳ khưu, ở đây, người bán hàng vào buổi sáng chú tâm cẩn thận vào công việc, vào buổi trưa... vào buổi chiều chú tâm cẩn thận vào công việc. Này các tỳ khưu, người bán hàng có đủ ba yếu tố này thì có khả năng đạt được của cải chưa đạt được, hoặc làm cho của cải đã đạt được được tăng trưởng. ‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු භබ්බො අනධිගතං වා කුසලං ධම්මං අධිගන්තුං, අධිගතං වා කුසලං ධම්මං ඵාතිං කාතුං. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු පුබ්බණ්හසමයං සක්කච්චං සමාධිනිමිත්තං අධිට්ඨාති, මජ්ඣන්හිකසමයං…පෙ… සායන්හසමයං සක්කච්චං සමාධිනිමිත්තං අධිට්ඨාති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු භබ්බො අනධිගතං වා කුසලං ධම්මං අධිගන්තුං, අධිගතං වා කුසලං ධම්මං ඵාතිං කාතු’’න්ති. නවමං. “Cũng vậy, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có đủ ba pháp thì có khả năng đạt được thiện pháp chưa đạt được, hoặc làm cho thiện pháp đã đạt được được tăng trưởng. Ba pháp nào? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu vào buổi sáng chú tâm cẩn thận vào định tướng, vào buổi trưa... vào buổi chiều chú tâm cẩn thận vào định tướng. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có đủ ba pháp này thì có khả năng đạt được thiện pháp chưa đạt được, hoặc làm cho thiện pháp đã đạt được được tăng trưởng.” Kinh thứ chín. 10. දුතියපාපණිකසුත්තං 10. Kinh Người Bán Hàng, phần thứ hai. 20. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පාපණිකො නචිරස්සෙව මහත්තං වෙපුල්ලත්තං පාපුණාති භොගෙසු. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, පාපණිකො චක්ඛුමා ච හොති විධුරො ච නිස්සයසම්පන්නො ච. කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පාපණිකො චක්ඛුමා හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, පාපණිකො පණියං ජානාති – ‘ඉදං පණියං එවං කීතං, එවං වික්කයමානං, එත්තකං මූලං භවිස්සති, එත්තකො උදයො’ති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, පාපණිකො චක්ඛුමා හොති. 20. “Này các tỳ khưu, người bán hàng có đủ ba yếu tố, không bao lâu sẽ đạt được sự to lớn, sự dồi dào về của cải. Ba yếu tố nào? Này các tỳ khưu, ở đây, người bán hàng có mắt, tháo vát, và có được sự hỗ trợ. Và này các tỳ khưu, thế nào là người bán hàng có mắt? Này các tỳ khưu, ở đây, người bán hàng biết về hàng hóa: ‘Hàng hóa này mua như thế này, bán như thế này, sẽ có vốn chừng này, và lợi nhuận chừng này.’ Này các tỳ khưu, như vậy là người bán hàng có mắt. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පාපණිකො විධුරො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, පාපණිකො කුසලො හොති පණියං කෙතුඤ්ච වික්කෙතුඤ්ච. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, පාපණිකො විධුරො හොති. “Và này các tỳ khưu, thế nào là người bán hàng tháo vát? Này các tỳ khưu, ở đây, người bán hàng khéo léo trong việc mua và bán hàng hóa. Này các tỳ khưu, như vậy là người bán hàng tháo vát. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පාපණිකො නිස්සයසම්පන්නො හොති? ඉධ භික්ඛවෙ, පාපණිකං යෙ තෙ ගහපතී වා ගහපතිපුත්තා වා අඩ්ඪා මහද්ධනා මහාභොගා තෙ එවං ජානන්ති – ‘අයං ඛො භවං පාපණිකො චක්ඛුමා විධුරො [Pg.115] ච පටිබලො පුත්තදාරඤ්ච පොසෙතුං, අම්හාකඤ්ච කාලෙන කාලං අනුප්පදාතු’න්ති. තෙ නං භොගෙහි නිපතන්ති – ‘ඉතො, සම්ම පාපණික, භොගෙ කරිත්වා පුත්තදාරඤ්ච පොසෙහි, අම්හාකඤ්ච කාලෙන කාලං අනුප්පදෙහී’ති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, පාපණිකො නිස්සයසම්පන්නො හොති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පාපණිකො නචිරස්සෙව මහත්තං වෙපුල්ලත්තං පාපුණාති භොගෙසු. “Và này các tỳ khưu, thế nào là người bán hàng có được sự hỗ trợ? Này các tỳ khưu, ở đây, có những gia chủ hoặc con của gia chủ giàu có, nhiều của cải, nhiều tài sản, họ biết về người bán hàng ấy như sau: ‘Người bán hàng đáng kính này có mắt, tháo vát, và có khả năng nuôi dưỡng vợ con và trả lại cho chúng ta theo thời hạn.’ Họ mời gọi người ấy với của cải: ‘Này bạn bán hàng, hãy lấy của cải này để kinh doanh, nuôi dưỡng vợ con, và trả lại cho chúng tôi theo thời hạn.’ Này các tỳ khưu, như vậy là người bán hàng có được sự hỗ trợ. Này các tỳ khưu, người bán hàng có đủ ba yếu tố này, không bao lâu sẽ đạt được sự to lớn, sự dồi dào về của cải. ‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු නචිරස්සෙව මහත්තං වෙපුල්ලත්තං පාපුණාති කුසලෙසු ධම්මෙසු. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු චක්ඛුමා ච හොති විධුරො ච නිස්සයසම්පන්නො ච. කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු චක්ඛුමා හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛසමුදයො’ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛනිරොධො’ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු චක්ඛුමා හොති. Này các Tỳ khưu, cũng vậy, vị Tỳ khưu thành tựu ba pháp, không bao lâu sẽ đạt đến sự vĩ đại, sự rộng lớn trong các thiện pháp. Ba pháp nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu có mắt, có sự tinh cần đặc biệt, và có sự nương tựa đầy đủ. Và này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có mắt? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu tuệ tri như thật: ‘Đây là khổ,’ tuệ tri như thật: ‘Đây là khổ tập,’ tuệ tri như thật: ‘Đây là khổ diệt,’ tuệ tri như thật: ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt.’ Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có mắt. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු විධුරො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ආරද්ධවීරියො විහරති අකුසලානං ධම්මානං පහානාය, කුසලානං ධම්මානං උපසම්පදාය, ථාමවා දළ්හපරක්කමො අනික්ඛිත්තධුරො කුසලෙසු ධම්මෙසු. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු විධුරො හොති. Và này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có sự tinh cần đặc biệt? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu sống tinh cần tinh tấn để đoạn trừ các bất thiện pháp, để thành tựu các thiện pháp, có nghị lực, kiên trì, không từ bỏ gánh nặng trong các thiện pháp. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có sự tinh cần đặc biệt. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු නිස්සයසම්පන්නො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු යෙ තෙ භික්ඛූ බහුස්සුතා ආගතාගමා ධම්මධරා විනයධරා මාතිකාධරා තෙ කාලෙන කාලං උපසඞ්කමිත්වා පරිපුච්ඡති පරිපඤ්හති – ‘ඉදං, භන්තෙ, කථං, ඉමස්ස කො අත්ථො’ති? තස්ස තෙ ආයස්මන්තො අවිවටඤ්චෙව විවරන්ති, අනුත්තානීකතඤ්ච උත්තානීකරොන්ති, අනෙකවිහිතෙසු ච කඞ්ඛාඨානියෙසු ධම්මෙසු කඞ්ඛං පටිවිනොදෙන්ති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු නිස්සයසම්පන්නො හොති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු නචිරස්සෙව මහත්තං වෙපුල්ලත්තං පාපුණාති කුසලෙසු ධම්මෙසූ’’ති. දසමං. Và này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có sự nương tựa đầy đủ? Này các Tỳ khưu, ở đây, có những vị Tỳ khưu đa văn, thông thuộc truyền thống, trì pháp, trì luật, trì mẫu đề. Vị Tỳ khưu thỉnh thoảng đến gần các vị ấy và hỏi, chất vấn: ‘Thưa Tôn giả, điều này là thế nào, ý nghĩa của điều này là gì?’ Các vị Tôn giả ấy mở ra những gì chưa được mở, làm cho sáng tỏ những gì chưa được làm sáng tỏ, và xua tan sự nghi ngờ trong nhiều pháp đáng nghi ngờ. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có sự nương tựa đầy đủ. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu thành tựu ba pháp này, không bao lâu sẽ đạt đến sự vĩ đại, sự rộng lớn trong các thiện pháp. (Kinh) thứ mười. රථකාරවග්ගො දුතියො. Phẩm Người Thợ Xe, thứ hai. පඨමභාණවාරො නිට්ඨිතො. Phần Tụng Đọc Đầu Tiên đã kết thúc. තස්සුද්දානං – Phần tóm lược của phẩm ấy: ඤාතො [Pg.116] සාරණීයො භික්ඛු, චක්කවත්තී සචෙතනො; අපණ්ණකත්තා දෙවො ච, දුවෙ පාපණිකෙන චාති. Ñāta, Sāraṇīya, Tỳ khưu, Chuyển Luân Vương, Sacetana; Không Sai Lầm, Tự Thân, Chư Thiên, và hai Người Bán Hàng. 3. පුග්ගලවග්ගො 3. Phẩm Người 1. සමිද්ධසුත්තං 1. Kinh Samiddha 21. එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. අථ ඛො ආයස්මා ච සමිද්ධො ආයස්මා ච මහාකොට්ඨිකො යෙනායස්මා සාරිපුත්තො තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මතා සාරිපුත්තෙන සද්ධිං සම්මොදිංසු. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නං ඛො ආයස්මන්තං සමිද්ධං ආයස්මා සාරිපුත්තො එතදවොච – 21. Tôi nghe như vầy—Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, Tôn giả Samiddha và Tôn giả Mahākoṭṭhika đi đến chỗ Tôn giả Sāriputta; sau khi đến, họ cùng Tôn giả Sāriputta trao đổi lời chào hỏi thân thiện. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân thiện và đáng ghi nhớ, họ ngồi xuống một bên. Khi Tôn giả Samiddha đã ngồi xuống một bên, Tôn giả Sāriputta nói với vị ấy như sau: ‘‘තයොමෙ, ආවුසො සමිද්ධ, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? කායසක්ඛී, දිට්ඨිප්පත්තො, සද්ධාවිමුත්තො. ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. ඉමෙසං, ආවුසො, තිණ්ණං පුග්ගලානං කතමො තෙ පුග්ගලො ඛමති අභික්කන්තතරො ච පණීතතරො චා’’ති? Này hiền giả Samiddha, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Thân chứng, Kiến đáo, và Tín giải thoát. Này hiền giả, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Này hiền giả, trong ba hạng người này, hiền giả ưa thích hạng người nào là ưu việt hơn và cao thượng hơn? ‘‘තයොමෙ, ආවුසො සාරිපුත්ත, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? කායසක්ඛී, දිට්ඨිප්පත්තො, සද්ධාවිමුත්තො. ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. ඉමෙසං, ආවුසො, තිණ්ණං පුග්ගලානං ය්වායං පුග්ගලො සද්ධාවිමුත්තො, අයං මෙ පුග්ගලො ඛමති ඉමෙසං තිණ්ණං පුග්ගලානං අභික්කන්තතරො ච පණීතතරො ච. තං කිස්ස හෙතු? ඉමස්ස, ආවුසො, පුග්ගලස්ස සද්ධින්ද්‍රියං අධිමත්ත’’න්ති. Này hiền giả Sāriputta, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Thân chứng, Kiến đáo, Tín giải thoát. Này hiền giả, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Này hiền giả, trong ba hạng người này, hạng người Tín giải thoát, tôi ưa thích hạng người này là ưu việt hơn và cao thượng hơn trong ba hạng người này. Vì sao vậy? Này hiền giả, vì tín quyền của hạng người này vượt trội. අථ ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො ආයස්මන්තං මහාකොට්ඨිකං එතදවොච – ‘‘තයොමෙ, ආවුසො කොට්ඨික, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං[Pg.117]. කතමෙ තයො? කායසක්ඛී, දිට්ඨිප්පත්තො, සද්ධාවිමුත්තො. ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. ඉමෙසං, ආවුසො, තිණ්ණං පුග්ගලානං කතමො තෙ පුග්ගලො ඛමති අභික්කන්තතරො ච පණීතතරො චා’’ති? Bấy giờ, Tôn giả Sāriputta nói với Tôn giả Mahākoṭṭhika như sau: ‘Này hiền giả Koṭṭhika, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Thân chứng, Kiến đáo, Tín giải thoát. Này hiền giả, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Này hiền giả, trong ba hạng người này, hiền giả ưa thích hạng người nào là ưu việt hơn và cao thượng hơn?’ ‘‘තයොමෙ, ආවුසො සාරිපුත්ත, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? කායසක්ඛී, දිට්ඨිප්පත්තො, සද්ධාවිමුත්තො. ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. ඉමෙසං, ආවුසො, තිණ්ණං පුග්ගලානං ය්වායං පුග්ගලො කායසක්ඛී, අයං මෙ පුග්ගලො ඛමති ඉමෙසං තිණ්ණං පුග්ගලානං අභික්කන්තතරො ච පණීතතරො ච. තං කිස්ස හෙතු? ඉමස්ස, ආවුසො, පුග්ගලස්ස සමාධින්ද්‍රියං අධිමත්ත’’න්ති. Này hiền giả Sāriputta, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Thân chứng, Kiến đáo, Tín giải thoát. Này hiền giả, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Này hiền giả, trong ba hạng người này, hạng người Thân chứng, tôi ưa thích hạng người này là ưu việt hơn và cao thượng hơn trong ba hạng người này. Vì sao vậy? Này hiền giả, vì định quyền của hạng người này vượt trội. අථ ඛො ආයස්මා මහාකොට්ඨිකො ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං එතදවොච – ‘‘තයොමෙ, ආවුසො සාරිපුත්ත, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? කායසක්ඛී, දිට්ඨිප්පත්තො, සද්ධාවිමුත්තො. ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. ඉමෙසං, ආවුසො, තිණ්ණං පුග්ගලානං කතමො තෙ පුග්ගලො ඛමති අභික්කන්තතරො ච පණීතතරො චා’’ති? Bấy giờ, Tôn giả Mahākoṭṭhika nói với Tôn giả Sāriputta như sau: ‘Này hiền giả Sāriputta, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Thân chứng, Kiến đáo, Tín giải thoát. Này hiền giả, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Này hiền giả, trong ba hạng người này, hiền giả ưa thích hạng người nào là ưu việt hơn và cao thượng hơn?’ ‘‘තයොමෙ, ආවුසො කොට්ඨික, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? කායසක්ඛී, දිට්ඨිප්පත්තො, සද්ධාවිමුත්තො. ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. ඉමෙසං, ආවුසො, තිණ්ණං පුග්ගලානං ය්වායං පුග්ගලො දිට්ඨිප්පත්තො, අයං මෙ පුග්ගලො ඛමති ඉමෙසං තිණ්ණං පුග්ගලානං අභික්කන්තතරො ච පණීතතරො ච. තං කිස්ස හෙතු? ඉමස්ස, ආවුසො, පුග්ගලස්ස පඤ්ඤින්ද්‍රියං අධිමත්ත’’න්ති. Này hiền giả Koṭṭhika, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Thân chứng, Kiến đáo, Tín giải thoát. Này hiền giả, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Này hiền giả, trong ba hạng người này, hạng người Kiến đáo, tôi ưa thích hạng người này là ưu việt hơn và cao thượng hơn trong ba hạng người này. Vì sao vậy? Này hiền giả, vì tuệ quyền của hạng người này vượt trội. අථ ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො ආයස්මන්තඤ්ච සමිද්ධං ආයස්මන්තඤ්ච මහාකොට්ඨිකං එතදවොච – ‘‘බ්‍යාකතං ඛො, ආවුසො, අම්හෙහි සබ්බෙහෙව යථාසකං පටිභානං. ආයාමාවුසො, යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිස්සාම; උපසඞ්කමිත්වා භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙස්සාම. යථා නො භගවා බ්‍යාකරිස්සති තථා නං ධාරෙස්සාමා’’ති. ‘‘එවමාවුසො’’ති ඛො ආයස්මා ච සමිද්ධො ආයස්මා ච මහාකොට්ඨිකො ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස [Pg.118] පච්චස්සොසුං. අථ ඛො ආයස්මා ච සාරිපුත්තො ආයස්මා ච සමිද්ධො ආයස්මා ච මහාකොට්ඨිකො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො යාවතකො අහොසි ආයස්මතා ච සමිද්ධෙන ආයස්මතා ච මහාකොට්ඨිකෙන සද්ධිං කථාසල්ලාපො තං සබ්බං භගවතො ආරොචෙසි. Bấy giờ, Tôn giả Sāriputta nói với Tôn giả Samiddha và Tôn giả Mahākoṭṭhika rằng: – Thưa các Hiền giả, tất cả chúng ta đã trả lời tùy theo sự biện giải của mỗi người. Này các Hiền giả, chúng ta hãy đi đến nơi Thế Tôn đang ngự, sau khi đến, chúng ta sẽ trình bày sự việc này lên Thế Tôn. Thế Tôn sẽ giải thích cho chúng ta như thế nào, chúng ta sẽ thọ trì như thế ấy. – Thưa Hiền giả, vâng ạ. Tôn giả Samiddha và Tôn giả Mahākoṭṭhika đã vâng lời Tôn giả Sāriputta. Rồi Tôn giả Sāriputta, Tôn giả Samiddha, và Tôn giả Mahākoṭṭhika đã đi đến nơi Thế Tôn đang ngự; sau khi đến, họ đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, Tôn giả Sāriputta đã trình bày lại toàn bộ cuộc đối thoại đã diễn ra với Tôn giả Samiddha và Tôn giả Mahākoṭṭhika lên Thế Tôn. ‘‘න ඛ්වෙත්ථ, සාරිපුත්ත, සුකරං එකංසෙන බ්‍යාකාතුං – ‘අයං ඉමෙසං තිණ්ණං පුග්ගලානං අභික්කන්තතරො ච පණීතතරො චා’ති. ඨානඤ්හෙතං, සාරිපුත්ත, විජ්ජති ය්වායං පුග්ගලො සද්ධාවිමුත්තො ස්වාස්ස අරහත්තාය පටිපන්නො, ය්වායං පුග්ගලො කායසක්ඛී ස්වාස්ස සකදාගාමී වා අනාගාමී වා, යො චායං පුග්ගලො දිට්ඨිප්පත්තො සොපස්ස සකදාගාමී වා අනාගාමී වා. – Này Sāriputta, ở đây không dễ để trả lời một cách dứt khoát rằng: ‘Vị này trong ba hạng người này là ưu việt hơn, là thù thắng hơn.’ Này Sāriputta, có trường hợp này: vị Tín giải thoát có thể là người đang thực hành để chứng đắc A-la-hán quả, vị Thân chứng có thể là bậc Nhất lai hoặc bậc Bất lai, và vị Kiến đáo cũng có thể là bậc Nhất lai hoặc bậc Bất lai. ‘‘න ඛ්වෙත්ථ, සාරිපුත්ත, සුකරං එකංසෙන බ්‍යාකාතුං – ‘අයං ඉමෙසං තිණ්ණං පුග්ගලානං අභික්කන්තතරො ච පණීතතරො චා’ති. ඨානඤ්හෙතං, සාරිපුත්ත, විජ්ජති ය්වායං පුග්ගලො කායසක්ඛී ස්වාස්ස අරහත්තාය පටිපන්නො, ය්වායං පුග්ගලො සද්ධාවිමුත්තො ස්වාස්ස සකදාගාමී වා අනාගාමී වා, යො චායං පුග්ගලො දිට්ඨිප්පත්තො සොපස්ස සකදාගාමී වා අනාගාමී වා. – Này Sāriputta, ở đây không dễ để trả lời một cách dứt khoát rằng: ‘Vị này trong ba hạng người này là ưu việt hơn, là thù thắng hơn.’ Này Sāriputta, có trường hợp này: vị Thân chứng có thể là người đang thực hành để chứng đắc A-la-hán quả, vị Tín giải thoát có thể là bậc Nhất lai hoặc bậc Bất lai, và vị Kiến đáo cũng có thể là bậc Nhất lai hoặc bậc Bất lai. ‘‘න ඛ්වෙත්ථ, සාරිපුත්ත, සුකරං එකංසෙන බ්‍යාකාතුං – ‘අයං ඉමෙසං තිණ්ණං පුග්ගලානං අභික්කන්තතරො ච පණීතතරො චා’ති. ඨානඤ්හෙතං, සාරිපුත්ත, විජ්ජති ය්වායං පුග්ගලො දිට්ඨිප්පත්තො ස්වාස්ස අරහත්තාය පටිපන්නො, ය්වායං පුග්ගලො සද්ධාවිමුත්තො ස්වාස්ස සකදාගාමී වා අනාගාමී වා, යො චායං පුග්ගලො කායසක්ඛී සොපස්ස සකදාගාමී වා අනාගාමී වා. – Này Sāriputta, ở đây không dễ để trả lời một cách dứt khoát rằng: ‘Vị này trong ba hạng người này là ưu việt hơn, là thù thắng hơn.’ Này Sāriputta, có trường hợp này: vị Kiến đáo có thể là người đang thực hành để chứng đắc A-la-hán quả, vị Tín giải thoát có thể là bậc Nhất lai hoặc bậc Bất lai, và vị Thân chứng cũng có thể là bậc Nhất lai hoặc bậc Bất lai. ‘‘න ඛ්වෙත්ථ, සාරිපුත්ත, සුකරං එකංසෙන බ්‍යාකාතුං – ‘අයං ඉමෙසං තිණ්ණං පුග්ගලානං අභික්කන්තතරො ච පණීතතරො චා’’’ති. පඨමං. – Này Sāriputta, ở đây không dễ để trả lời một cách dứt khoát rằng: ‘Vị này trong ba hạng người này là ưu việt hơn, là thù thắng hơn.’ (Kinh) thứ nhất. 2. ගිලානසුත්තං 2. Kinh Bệnh Nhân 22. ‘‘තයොමෙ, භික්ඛවෙ, ගිලානා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො ගිලානො ලභන්තො වා සප්පායානි භොජනානි අලභන්තො වා සප්පායානි භොජනානි, ලභන්තො වා සප්පායානි භෙසජ්ජානි අලභන්තො වා සප්පායානි භෙසජ්ජානි, ලභන්තො වා [Pg.119] පතිරූපං උපට්ඨාකං අලභන්තො වා පතිරූපං උපට්ඨාකං නෙව වුට්ඨාති තම්හා ආබාධා. 22. – Này các Tỳ khưu, có ba hạng bệnh nhân này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng bệnh nhân, dù có được hay không có được các loại thực phẩm thích hợp, dù có được hay không có được các loại dược phẩm thích hợp, dù có được hay không có được người chăm sóc thích đáng, vẫn không thể bình phục khỏi căn bệnh ấy. ‘‘ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො ගිලානො ලභන්තො වා සප්පායානි භොජනානි අලභන්තො වා සප්පායානි භොජනානි, ලභන්තො වා සප්පායානි භෙසජ්ජානි අලභන්තො වා සප්පායානි භෙසජ්ජානි, ලභන්තො වා පතිරූපං උපට්ඨාකං අලභන්තො වා පතිරූපං උපට්ඨාකං වුට්ඨාති තම්හා ආබාධා. – Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng bệnh nhân, dù có được hay không có được các loại thực phẩm thích hợp, dù có được hay không có được các loại dược phẩm thích hợp, dù có được hay không có được người chăm sóc thích đáng, vẫn có thể bình phục khỏi căn bệnh ấy. ‘‘ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො ගිලානො ලභන්තොව සප්පායානි භොජනානි නො අලභන්තො, ලභන්තොව සප්පායානි භෙසජ්ජානි නො අලභන්තො, ලභන්තොව පතිරූපං උපට්ඨාකං නො අලභන්තො වුට්ඨාති තම්හා ආබාධා. – Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng bệnh nhân bình phục khỏi căn bệnh ấy khi có được thực phẩm thích hợp, chứ không phải khi không có được; khi có được dược phẩm thích hợp, chứ không phải khi không có được; khi có được người chăm sóc thích đáng, chứ không phải khi không có được. ‘‘තත්‍ර, භික්ඛවෙ, ය්වායං ගිලානො ලභන්තොව සප්පායානි භොජනානි නො අලභන්තො, ලභන්තොව සප්පායානි භෙසජ්ජානි නො අලභන්තො, ලභන්තොව පතිරූපං උපට්ඨාකං නො අලභන්තො වුට්ඨාති තම්හා ආබාධා, ඉමං ඛො, භික්ඛවෙ, ගිලානං පටිච්ච ගිලානභත්තං අනුඤ්ඤාතං ගිලානභෙසජ්ජං අනුඤ්ඤාතං ගිලානුපට්ඨාකො අනුඤ්ඤාතො. ඉමඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, ගිලානං පටිච්ච අඤ්ඤෙපි ගිලානා උපට්ඨාතබ්බා. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො ගිලානා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. – Này các Tỳ khưu, trong ba hạng bệnh nhân ấy, hạng bệnh nhân nào bình phục khỏi căn bệnh ấy khi có được thực phẩm thích hợp, chứ không phải khi không có được; khi có được dược phẩm thích hợp, chứ không phải khi không có được; khi có được người chăm sóc thích đáng, chứ không phải khi không có được; này các Tỳ khưu, chính vì duyên cớ hạng bệnh nhân này mà vật thực cho người bệnh đã được cho phép, dược phẩm cho người bệnh đã được cho phép, người chăm sóc bệnh nhân đã được cho phép. Và này các Tỳ khưu, cũng vì duyên cớ hạng bệnh nhân này mà những người bệnh khác cũng cần được chăm sóc. Này các Tỳ khưu, đó là ba hạng bệnh nhân hiện hữu, có mặt ở trên đời. ‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, තයොමෙ ගිලානූපමා පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො ලභන්තො වා තථාගතං දස්සනාය අලභන්තො වා තථාගතං දස්සනාය, ලභන්තො වා තථාගතප්පවෙදිතං ධම්මවිනයං සවනාය අලභන්තො වා තථාගතප්පවෙදිතං ධම්මවිනයං සවනාය නෙව ඔක්කමති නියාමං කුසලෙසු ධම්මෙසු සම්මත්තං. – Cũng thế ấy, này các Tỳ khưu, có ba hạng người tương tự như bệnh nhân này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người, dù có được hay không có được thấy Như Lai, dù có được hay không có được nghe Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, vẫn không thể đi vào định pháp, chánh pháp trong các thiện pháp. ‘‘ඉධ, පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො ලභන්තො වා තථාගතං දස්සනාය අලභන්තො වා තථාගතං දස්සනාය, ලභන්තො වා තථාගතප්පවෙදිතං ධම්මවිනයං සවනාය අලභන්තො වා තථාගතප්පවෙදිතං ධම්මවිනයං සවනාය ඔක්කමති නියාමං කුසලෙසු ධම්මෙසු සම්මත්තං. – Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người, dù có được hay không có được thấy Như Lai, dù có được hay không có được nghe Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, vẫn có thể đi vào định pháp, chánh pháp trong các thiện pháp. ‘‘ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො ලභන්තොව තථාගතං දස්සනාය නො අලභන්තො, ලභන්තොව තථාගතප්පවෙදිතං ධම්මවිනයං සවනාය නො අලභන්තො ඔක්කමති නියාමං කුසලෙසු ධම්මෙසු සම්මත්තං. – Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người đi vào định pháp, chánh pháp trong các thiện pháp khi có được thấy Như Lai, chứ không phải khi không có được; khi có được nghe Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, chứ không phải khi không có được. ‘‘තත්‍ර[Pg.120], භික්ඛවෙ, ය්වායං පුග්ගලො ලභන්තොව තථාගතං දස්සනාය නො අලභන්තො, ලභන්තොව තථාගතප්පවෙදිතං ධම්මවිනයං සවනාය නො අලභන්තො ඔක්කමති නියාමං කුසලෙසු ධම්මෙසු සම්මත්තං, ඉමං ඛො භික්ඛවෙ, පුග්ගලං පටිච්ච ධම්මදෙසනා අනුඤ්ඤාතා. ඉමඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, පුග්ගලං පටිච්ච අඤ්ඤෙසම්පි ධම්මො දෙසෙතබ්බො. ‘‘ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො ගිලානූපමා පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මි’’න්ති. දුතියං. Này các Tỳ khưu, trong số ấy, có hạng người chỉ khi được thấy Như Lai mới đi vào sự xác định, sự chánh định trong các thiện pháp, chứ không phải khi không được thấy; chỉ khi được nghe Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng mới đi vào sự xác định, sự chánh định trong các thiện pháp, chứ không phải khi không được nghe. Này các Tỳ khưu, chính vì duyên với hạng người này mà việc thuyết pháp đã được cho phép. Và này các Tỳ khưu, cũng chính vì duyên với hạng người này mà Pháp cũng nên được thuyết giảng cho những người khác. Này các Tỳ khưu, ba hạng người ví như người bệnh này đang hiện hữu, có mặt ở trên đời. Hết kinh thứ hai. 3. සඞ්ඛාරසුත්තං 3. Kinh Về Các Hành 23. ‘‘තයොමෙ, භික්ඛවෙ, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො සබ්‍යාබජ්ඣං කායසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති, සබ්‍යාබජ්ඣං වචීසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති, සබ්‍යාබජ්ඣං මනොසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති. සො සබ්‍යාබජ්ඣං කායසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරිත්වා, සබ්‍යාබජ්ඣං වචීසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරිත්වා, සබ්‍යාබජ්ඣං මනොසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරිත්වා සබ්‍යාබජ්ඣං ලොකං උපපජ්ජති. තමෙනං සබ්‍යාබජ්ඣං ලොකං උපපන්නං සමානං සබ්‍යාබජ්ඣා ඵස්සා ඵුසන්ති. සො සබ්‍යාබජ්ඣෙහි ඵස්සෙහි ඵුට්ඨො සමානො සබ්‍යාබජ්ඣං වෙදනං වෙදයති එකන්තදුක්ඛං, සෙය්‍යථාපි සත්තා නෙරයිකා. 23. Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này đang hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người tạo tác thân hành có phiền não, tạo tác khẩu hành có phiền não, tạo tác ý hành có phiền não. Sau khi đã tạo tác thân hành có phiền não, khẩu hành có phiền não, ý hành có phiền não, người ấy sanh vào thế giới có phiền não. Khi đã sanh vào thế giới có phiền não, các xúc có phiền não chạm đến người ấy. Do được các xúc có phiền não chạm đến, người ấy cảm thọ cảm giác có phiền não, thuần khổ, ví như các chúng sanh ở địa ngục. ‘‘ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො අබ්‍යාබජ්ඣං කායසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති, අබ්‍යාබජ්ඣං වචීසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති, අබ්‍යාබජ්ඣං මනොසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති. සො අබ්‍යාබජ්ඣං කායසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරිත්වා, අබ්‍යාබජ්ඣං වචීසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරිත්වා, අබ්‍යාබජ්ඣං මනොසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරිත්වා අබ්‍යාබජ්ඣං ලොකං උපපජ්ජති. තමෙනං අබ්‍යාබජ්ඣං ලොකං උපපන්නං සමානං අබ්‍යාබජ්ඣා ඵස්සා ඵුසන්ති. සො අබ්‍යාබජ්ඣෙහි ඵස්සෙහි ඵුට්ඨො සමානො අබ්‍යාබජ්ඣං වෙදනං වෙදයති එකන්තසුඛං, සෙය්‍යථාපි දෙවා සුභකිණ්හා. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người tạo tác thân hành không phiền não, tạo tác khẩu hành không phiền não, tạo tác ý hành không phiền não. Sau khi đã tạo tác thân hành không phiền não, khẩu hành không phiền não, ý hành không phiền não, người ấy sanh vào thế giới không phiền não. Khi đã sanh vào thế giới không phiền não, các xúc không phiền não chạm đến người ấy. Do được các xúc không phiền não chạm đến, người ấy cảm thọ cảm giác không phiền não, thuần lạc, ví như chư thiên ở cõi Biến Tịnh. ‘‘ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො සබ්‍යාබජ්ඣම්පි අබ්‍යාබජ්ඣම්පි කායසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති, සබ්‍යාබජ්ඣම්පි අබ්‍යාබජ්ඣම්පි වචීසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති, සබ්‍යාබජ්ඣම්පි අබ්‍යාබජ්ඣම්පි මනොසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති. සො සබ්‍යාබජ්ඣම්පි අබ්‍යාබජ්ඣම්පි කායසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරිත්වා, සබ්‍යාබජ්ඣම්පි අබ්‍යාබජ්ඣම්පි වචීසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරිත්වා, සබ්‍යාබජ්ඣම්පි අබ්‍යාබජ්ඣම්පි මනොසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරිත්වා සබ්‍යාබජ්ඣම්පි අබ්‍යාබජ්ඣම්පි ලොකං උපපජ්ජති. තමෙනං සබ්‍යාබජ්ඣම්පි අබ්‍යාබජ්ඣම්පි ලොකං [Pg.121] උපපන්නං සමානං සබ්‍යාබජ්ඣාපි අබ්‍යාබජ්ඣාපි ඵස්සා ඵුසන්ති. සො සබ්‍යාබජ්ඣෙහිපි අබ්‍යාබජ්ඣෙහිපි ඵස්සෙහි ඵුට්ඨො සමානො සබ්‍යාබජ්ඣම්පි අබ්‍යාබජ්ඣම්පි වෙදනං වෙදයති වොකිණ්ණසුඛදුක්ඛං, සෙය්‍යථාපි මනුස්සා එකච්චෙ ච දෙවා එකච්චෙ ච විනිපාතිකා. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මි’’න්ති. තතියං. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người tạo tác thân hành vừa có phiền não vừa không phiền não, tạo tác khẩu hành vừa có phiền não vừa không phiền não, tạo tác ý hành vừa có phiền não vừa không phiền não. Sau khi đã tạo tác thân hành vừa có phiền não vừa không phiền não, khẩu hành vừa có phiền não vừa không phiền não, ý hành vừa có phiền não vừa không phiền não, người ấy sanh vào thế giới vừa có phiền não vừa không phiền não. Khi đã sanh vào thế giới vừa có phiền não vừa không phiền não, các xúc vừa có phiền não vừa không phiền não chạm đến người ấy. Do được các xúc vừa có phiền não vừa không phiền não chạm đến, người ấy cảm thọ cảm giác vừa có phiền não vừa không phiền não, có lạc và khổ xen lẫn, ví như loài người, một số chư thiên, và một số chúng sanh trong đọa xứ. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này đang hiện hữu, có mặt ở trên đời. Hết kinh thứ ba. 4. බහුකාරසුත්තං 4. Kinh Về Người Giúp Đỡ Nhiều 24. ‘‘තයොමෙ, භික්ඛවෙ, පුග්ගලා පුග්ගලස්ස බහුකාරා. කතමෙ තයො? යං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලං ආගම්ම පුග්ගලො බුද්ධං සරණං ගතො හොති, ධම්මං සරණං ගතො හොති, සඞ්ඝං සරණං ගතො හොති; අයං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ඉමස්ස පුග්ගලස්ස බහුකාරො. 24. Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này giúp đỡ nhiều cho một người. Ba hạng nào? Này các Tỳ khưu, do duyên với một người mà một người khác đã quy y Phật, đã quy y Pháp, đã quy y Tăng. Này các Tỳ khưu, người này đã giúp đỡ nhiều cho người kia. ‘‘පුන චපරං, භික්ඛවෙ, යං පුග්ගලං ආගම්ම පුග්ගලො ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛසමුදයො’ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛනිරොධො’ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති; අයං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ඉමස්ස පුග්ගලස්ස බහුකාරො. Lại nữa, này các Tỳ khưu, do duyên với một người mà một người khác tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ’, tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ Tập’, tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ Diệt’, tuệ tri như thật: ‘Đây là Con Đường Đưa Đến Khổ Diệt’. Này các Tỳ khưu, người này đã giúp đỡ nhiều cho người kia. ‘‘පුන චපරං, භික්ඛවෙ, යං පුග්ගලං ආගම්ම පුග්ගලො ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති; අයං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ඉමස්ස පුග්ගලස්ස බහුකාරො. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුග්ගලා පුග්ගලස්ස බහුකාරා. Lại nữa, này các Tỳ khưu, do duyên với một người mà một người khác, do sự đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại. Này các Tỳ khưu, người này đã giúp đỡ nhiều cho người kia. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này đã giúp đỡ nhiều cho một người. ‘‘ඉමෙහි ච පන, භික්ඛවෙ, තීහි පුග්ගලෙහි ඉමස්ස පුග්ගලස්ස නත්ථඤ්ඤො පුග්ගලො බහුකාරොති වදාමි. ඉමෙසං පන, භික්ඛවෙ, තිණ්ණං පුග්ගලානං ඉමිනා පුග්ගලෙන න සුප්පතිකාරං වදාමි, යදිදං අභිවාදනපච්චුට්ඨානඅඤ්ජලිකම්මසාමීචිකම්මචීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසන-ගිලානපච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානුප්පදානෙනා’’ති. චතුත්ථං. Và này các Tỳ khưu, Ta nói rằng đối với người này, không có người nào khác giúp đỡ nhiều hơn ba hạng người này. Lại nữa, này các Tỳ khưu, Ta nói rằng người này không dễ đền đáp công ơn của ba hạng người kia, tức là bằng việc đảnh lễ, đứng dậy đón rước, chắp tay, hành vi tôn kính, cúng dường y phục, vật thực, chỗ ở, và dược phẩm trị bệnh. Hết kinh thứ tư. 5. වජිරූපමසුත්තං 5. Kinh Ví Dụ Kim Cương 25. ‘‘තයොමෙ, භික්ඛවෙ, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? අරුකූපමචිත්තො පුග්ගලො, විජ්ජූපමචිත්තො පුග්ගලො, වජිරූපමචිත්තො පුග්ගලො. කතමො ච, භික්ඛවෙ, අරුකූපමචිත්තො පුග්ගලො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො කොධනො හොති උපායාසබහුලො අප්පම්පි [Pg.122] වුත්තො සමානො අභිසජ්ජති කුප්පති බ්‍යාපජ්ජති පතිත්ථීයති කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච පාතුකරොති. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, දුට්ඨාරුකො කට්ඨෙන වා කඨලාය වා ඝට්ටිතො භිය්‍යොසොමත්තාය ආසවං දෙති ; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො පුග්ගලො කොධනො හොති උපායාසබහුලො අප්පම්පි වුත්තො සමානො අභිසජ්ජති කුප්පති බ්‍යාපජ්ජති පතිත්ථීයති කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච පාතුකරොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, අරුකූපමචිත්තො පුග්ගලො. 25. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Thế nào là ba? Người có tâm ví như vết thương mưng mủ, người có tâm ví như tia chớp, và người có tâm ví như kim cương. Và này các Tỳ khưu, thế nào là người có tâm ví như vết thương mưng mủ? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người hay phẫn nộ, nhiều phiền muộn; dù chỉ bị nói một chút cũng trở nên bực tức, tức giận, sân hận, trở nên cứng đầu, và biểu lộ sự phẫn nộ, sân hận, và bất mãn. Này các Tỳ khưu, ví như vết thương mưng mủ, khi bị va chạm bởi khúc cây hay mảnh sành, lại càng chảy mủ nhiều hơn; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người hay phẫn nộ, nhiều phiền muộn; dù chỉ bị nói một chút cũng trở nên bực tức, tức giận, sân hận, trở nên cứng đầu, và biểu lộ sự phẫn nộ, sân hận, và bất mãn. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có tâm ví như vết thương mưng mủ.” ‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, විජ්ජූපමචිත්තො පුග්ගලො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛසමුදයො’ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛනිරොධො’ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති. සෙය්‍යථාපි භික්ඛවෙ, චක්ඛුමා පුරිසො රත්තන්ධකාරතිමිසායං විජ්ජන්තරිකාය රූපානි පස්සෙය්‍ය; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො පුග්ගලො ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යථාභූතං පජානාති…පෙ… ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, විජ්ජූපමචිත්තො පුග්ගලො. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là người có tâm ví như tia chớp? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người tuệ tri như thật rằng: ‘Đây là Khổ’, tuệ tri như thật rằng: ‘Đây là nguồn sanh của Khổ’, tuệ tri như thật rằng: ‘Đây là sự diệt Khổ’, tuệ tri như thật rằng: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt Khổ’. Này các Tỳ khưu, ví như người có mắt, trong đêm tối mịt mùng, nhờ ánh chớp mà thấy được các sắc; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người tuệ tri như thật rằng: ‘Đây là Khổ’... (như trên)... tuệ tri như thật rằng: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt Khổ’. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có tâm ví như tia chớp.” ‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, වජිරූපමචිත්තො පුග්ගලො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, වජිරස්ස නත්ථි කිඤ්චි අභෙජ්ජං මණි වා පාසාණො වා; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො පුග්ගලො ආසවානං ඛයා…පෙ… උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, වජිරූපමචිත්තො පුග්ගලො. ‘ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මි’’’න්ති. පඤ්චමං. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là người có tâm ví như kim cương? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người do đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc. Này các Tỳ khưu, ví như đối với kim cương, không có gì là không thể phá vỡ, dù là ngọc hay đá; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người do đoạn tận các lậu hoặc... (như trên)... đạt đến và an trú. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có tâm ví như kim cương. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.” Hết kinh thứ năm. 6. සෙවිතබ්බසුත්තං 6. Kinh Về Người Nên Thân Cận 26. ‘‘තයොමෙ, භික්ඛවෙ, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? අත්ථි, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො න සෙවිතබ්බො න භජිතබ්බො න පයිරුපාසිතබ්බො. අත්ථි, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො සෙවිතබ්බො භජිතබ්බො පයිරුපාසිතබ්බො. අත්ථි, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො සක්කත්වා ගරුං කත්වා සෙවිතබ්බො භජිතබ්බො පයිරුපාසිතබ්බො. කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො [Pg.123] න සෙවිතබ්බො න භජිතබ්බො න පයිරුපාසිතබ්බො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො හීනො හොති සීලෙන සමාධිනා පඤ්ඤාය. එවරූපො, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො න සෙවිතබ්බො න භජිතබ්බො න පයිරුපාසිතබ්බො අඤ්ඤත්‍ර අනුද්දයා අඤ්ඤත්‍ර අනුකම්පා. 26. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, có hạng người không nên thân cận, không nên giao du, không nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, có hạng người nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, có hạng người sau khi cung kính, tôn trọng, nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi. Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người không nên thân cận, không nên giao du, không nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người thua kém về giới, định, và tuệ. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy không nên thân cận, không nên giao du, không nên gần gũi, ngoại trừ vì lòng thương xót, ngoại trừ vì lòng bi mẫn.” ‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො සෙවිතබ්බො භජිතබ්බො පයිරුපාසිතබ්බො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො සදිසො හොති සීලෙන සමාධිනා පඤ්ඤාය. එවරූපො, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො සෙවිතබ්බො භජිතබ්බො පයිරුපාසිතබ්බො. තං කිස්ස හෙතු? සීලසාමඤ්ඤගතානං සතං සීලකථා ච නො භවිස්සති, සා ච නො පවත්තිනී භවිස්සති, සා ච නො ඵාසු භවිස්සති. සමාධිසාමඤ්ඤගතානං සතං සමාධිකථා ච නො භවිස්සති, සා ච නො පවත්තිනී භවිස්සති, සා ච නො ඵාසු භවිස්සති. පඤ්ඤාසාමඤ්ඤගතානං සතං පඤ්ඤාකථා ච නො භවිස්සති, සා ච නො පවත්තිනී භවිස්සති, සා ච නො ඵාසු භවිස්සතීති. තස්මා එවරූපො පුග්ගලො සෙවිතබ්බො භජිතබ්බො පයිරුපාසිතබ්බො. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người ngang bằng về giới, định, và tuệ. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi. Vì sao vậy? Vì rằng khi chúng ta, những người tương đồng về giới, (gặp nhau), sẽ có cuộc nói chuyện về giới, và cuộc nói chuyện ấy sẽ được tiếp diễn, và cuộc nói chuyện ấy sẽ mang lại sự thoải mái cho chúng ta. Khi chúng ta, những người tương đồng về định, (gặp nhau), sẽ có cuộc nói chuyện về định, và cuộc nói chuyện ấy sẽ được tiếp diễn, và cuộc nói chuyện ấy sẽ mang lại sự thoải mái cho chúng ta. Khi chúng ta, những người tương đồng về tuệ, (gặp nhau), sẽ có cuộc nói chuyện về tuệ, và cuộc nói chuyện ấy sẽ được tiếp diễn, và cuộc nói chuyện ấy sẽ mang lại sự thoải mái cho chúng ta. Do đó, hạng người như vậy nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi.” ‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො සක්කත්වා ගරුං කත්වා සෙවිතබ්බො භජිතබ්බො පයිරුපාසිතබ්බො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො අධිකො හොති සීලෙන සමාධිනා පඤ්ඤාය. එවරූපො, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො සක්කත්වා ගරුං කත්වා සෙවිතබ්බො භජිතබ්බො පයිරුපාසිතබ්බො. තං කිස්ස හෙතු? ඉති අපරිපූරං වා සීලක්ඛන්ධං පරිපූරෙස්සාමි, පරිපූරං වා සීලක්ඛන්ධං තත්ථ තත්ථ පඤ්ඤාය අනුග්ගහෙස්සාමි; අපරිපූරං වා සමාධික්ඛන්ධං පරිපූරෙස්සාමි, පරිපූරං වා සමාධික්ඛන්ධං තත්ථ තත්ථ පඤ්ඤාය අනුග්ගහෙස්සාමි; අපරිපූරං වා පඤ්ඤාක්ඛන්ධං පරිපූරෙස්සාමි, පරිපූරං වා පඤ්ඤාක්ඛන්ධං තත්ථ තත්ථ පඤ්ඤාය අනුග්ගහෙස්සාමීති. තස්මා එවරූපො පුග්ගලො සක්කත්වා ගරුං කත්වා සෙවිතබ්බො භජිතබ්බො පයිරුපාසිතබ්බො. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මි’’න්ති. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người sau khi cung kính, tôn trọng, nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người vượt trội hơn về giới, định, và tuệ. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy sau khi cung kính, tôn trọng, nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi. Vì sao vậy? Vì rằng (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ làm cho trọn vẹn giới uẩn chưa trọn vẹn, hoặc ta sẽ dùng trí tuệ để hỗ trợ giới uẩn đã trọn vẹn ở các phương diện khác nhau; ta sẽ làm cho trọn vẹn định uẩn chưa trọn vẹn, hoặc ta sẽ dùng trí tuệ để hỗ trợ định uẩn đã trọn vẹn ở các phương diện khác nhau; ta sẽ làm cho trọn vẹn tuệ uẩn chưa trọn vẹn, hoặc ta sẽ dùng trí tuệ để hỗ trợ tuệ uẩn đã trọn vẹn ở các phương diện khác nhau.’ Do đó, hạng người như vậy sau khi cung kính, tôn trọng, nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.” ‘‘නිහීයති පුරිසො නිහීනසෙවී,න ච හායෙථ කදාචි තුල්‍යසෙවී; සෙට්ඨමුපනමං උදෙති ඛිප්පං,තස්මා අත්තනො උත්තරිං භජෙථා’’ති. ඡට්ඨං; “Người giao du với kẻ thấp kém, sẽ bị suy thoái, Người giao du với người ngang bằng, sẽ không suy thoái; Người gần gũi bậc cao thượng, mau chóng được thăng tiến, Do đó, hãy giao du với người vượt trội hơn mình.” Hết kinh thứ sáu. 7. ජිගුච්ඡිතබ්බසුත්තං 7. Kinh Về Người Đáng Chê Trách 27. ‘‘තයොමෙ[Pg.124], භික්ඛවෙ, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? අත්ථි, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ජිගුච්ඡිතබ්බො න සෙවිතබ්බො න භජිතබ්බො න පයිරුපාසිතබ්බො. අත්ථි, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො අජ්ඣුපෙක්ඛිතබ්බො න සෙවිතබ්බො න භජිතබ්බො න පයිරුපාසිතබ්බො. අත්ථි, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො සෙවිතබ්බො භජිතබ්බො පයිරුපාසිතබ්බො. කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ජිගුච්ඡිතබ්බො න සෙවිතබ්බො න භජිතබ්බො න පයිරුපාසිතබ්බො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො දුස්සීලො හොති පාපධම්මො අසුචි සඞ්කස්සරසමාචාරො පටිච්ඡන්නකම්මන්තො, අස්සමණො සමණපටිඤ්ඤො, අබ්‍රහ්මචාරී බ්‍රහ්මචාරිපටිඤ්ඤො, අන්තොපූති අවස්සුතො කසම්බුජාතො. එවරූපො, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ජිගුච්ඡිතබ්බො න සෙවිතබ්බො න භජිතබ්බො න පයිරුපාසිතබ්බො. තං කිස්ස හෙතු? කිඤ්චාපි, භික්ඛවෙ, එවරූපස්ස පුග්ගලස්ස න දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජති, අථ ඛො නං පාපකො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගච්ඡති – ‘පාපමිත්තො පුරිසපුග්ගලො පාපසහායො පාපසම්පවඞ්කො’ති. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, අහි ගූථගතො කිඤ්චාපි න දංසති, අථ ඛො නං මක්ඛෙති; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, කිඤ්චාපි එවරූපස්ස පුග්ගලස්ස න දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජති, අථ ඛො නං පාපකො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගච්ඡති – ‘පාපමිත්තො පුරිසපුග්ගලො පාපසහායො පාපසම්පවඞ්කො’ති. තස්මා එවරූපො පුග්ගලො ජිගුච්ඡිතබ්බො න සෙවිතබ්බො න භජිතබ්බො න පයිරුපාසිතබ්බො. 27. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng người nào? Này các Tỳ khưu, có hạng người đáng ghê tởm, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, có hạng người đáng xả bỏ, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, có hạng người nên giao du, nên thân cận, nên gần gũi. Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người đáng ghê tởm, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người ác giới, có pháp ác, không trong sạch, có hành vi đáng ngờ, có việc làm che giấu, không phải là Sa-môn nhưng tự nhận là Sa-môn, không sống phạm hạnh nhưng tự nhận là người sống phạm hạnh, bên trong thối rữa, bị rỉ chảy, là đồ rác rưởi. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy là đáng ghê tởm, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, dầu cho không bắt chước theo việc làm của hạng người như vậy, nhưng tiếng xấu vẫn lan truyền về người ấy: ‘Người này có bạn ác, có bạn đồng hành xấu, có khuynh hướng theo bạn xấu.’ Ví như, này các Tỳ khưu, con rắn rơi vào hố phân, dầu cho nó không cắn, nhưng nó vẫn làm vấy bẩn; cũng vậy, này các Tỳ khưu, dầu cho không bắt chước theo việc làm của hạng người như vậy, nhưng tiếng xấu vẫn lan truyền về người ấy: ‘Người này có bạn ác, có bạn đồng hành xấu, có khuynh hướng theo bạn xấu.’ Do đó, hạng người như vậy là đáng ghê tởm, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi.” ‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො අජ්ඣුපෙක්ඛිතබ්බො න සෙවිතබ්බො න භජිතබ්බො න පයිරුපාසිතබ්බො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො කොධනො හොති උපායාසබහුලො, අප්පම්පි වුත්තො සමානො අභිසජ්ජති කුප්පති බ්‍යාපජ්ජති පතිත්ථීයති, කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච පාතුකරොති. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, දුට්ඨාරුකො කට්ඨෙන වා කඨලාය වා ඝට්ටිතො භිය්‍යොසොමත්තාය ආසවං දෙති; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ…පෙ… සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, තින්දුකාලාතං කට්ඨෙන වා කඨලාය වා ඝට්ටිතං භිය්‍යොසොමත්තාය චිච්චිටායති චිටිචිටායති; එවමෙවං ඛො භික්ඛවෙ…පෙ… සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, ගූථකූපො කට්ඨෙන වා කඨලාය වා ඝට්ටිතො භිය්‍යොසොමත්තාය දුග්ගන්ධො හොති; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො පුග්ගලො [Pg.125] කොධනො හොති උපායාසබහුලො, අප්පම්පි වුත්තො සමානො අභිසජ්ජති කුප්පති බ්‍යාපජ්ජති පතිත්ථීයති, කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච පාතුකරොති. එවරූපො, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො අජ්ඣුපෙක්ඛිතබ්බො න සෙවිතබ්බො න භජිතබ්බො න පයිරුපාසිතබ්බො. තං කිස්ස හෙතු? අක්කොසෙය්‍යපි මං පරිභාසෙය්‍යපි මං අනත්ථම්පි මං කරෙය්‍යාති. තස්මා එවරූපො පුග්ගලො අජ්ඣුපෙක්ඛිතබ්බො න සෙවිතබ්බො න භජිතබ්බො න පයිරුපාසිතබ්බො. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người đáng xả bỏ, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người hay phẫn nộ, nhiều phiền muộn, dù bị nói chút ít, người ấy vẫn bực tức, tức giận, nổi xung, trở nên cứng rắn, và biểu lộ sự phẫn nộ, sân hận, và bất bình. Ví như, này các Tỳ khưu, vết thương mưng mủ, khi bị que cây hay mảnh sành cọ vào, lại càng chảy mủ nhiều hơn; cũng vậy, này các Tỳ khưu... Ví như, này các Tỳ khưu, khúc củi mun đang cháy, khi bị que cây hay mảnh sành cọ vào, lại càng nổ lách tách, kêu xèo xèo; cũng vậy, này các Tỳ khưu... Ví như, này các Tỳ khưu, hố phân, khi bị que cây hay mảnh sành cọ vào, lại càng bốc mùi hôi thối; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người hay phẫn nộ, nhiều phiền muộn, dù bị nói chút ít, người ấy vẫn bực tức, tức giận, nổi xung, trở nên cứng rắn, và biểu lộ sự phẫn nộ, sân hận, và bất bình. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy là đáng xả bỏ, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi. Vì sao vậy? (Nghĩ rằng:) ‘Người ấy có thể mắng nhiếc ta, có thể lăng mạ ta, có thể làm hại ta.’ Do đó, hạng người như vậy là đáng xả bỏ, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi.” ‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො සෙවිතබ්බො භජිතබ්බො පයිරුපාසිතබ්බො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො සීලවා හොති කල්‍යාණධම්මො. එවරූපො, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො සෙවිතබ්බො භජිතබ්බො පයිරුපාසිතබ්බො. තං කිස්ස හෙතු? කිඤ්චාපි, භික්ඛවෙ, එවරූපස්ස පුග්ගලස්ස න දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජති, අථ ඛො නං කල්‍යාණො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගච්ඡති – ‘කල්‍යාණමිත්තො පුරිසපුග්ගලො කල්‍යාණසහායො කල්‍යාණසම්පවඞ්කො’ති. තස්මා එවරූපො පුග්ගලො සෙවිතබ්බො භජිතබ්බො පයිරුපාසිතබ්බො. ‘ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මි’’’න්ති. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người nên giao du, nên thân cận, nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người có giới hạnh, có thiện pháp. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy là nên giao du, nên thân cận, nên gần gũi. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, dầu cho không bắt chước theo việc làm của hạng người như vậy, nhưng tiếng tốt vẫn lan truyền về người ấy: ‘Người này có bạn tốt, có bạn đồng hành tốt, có khuynh hướng theo bạn tốt.’ Do đó, hạng người như vậy là nên giao du, nên thân cận, nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, quả thật ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.” ‘‘නිහීයති පුරිසො නිහීනසෙවී,න ච හායෙථ කදාචි තුල්‍යසෙවී; සෙට්ඨමුපනමං උදෙති ඛිප්පං,තස්මා අත්තනො උත්තරිං භජෙථා’’ති. සත්තමං; “Người giao du với kẻ thấp kém sẽ bị suy thoái, người giao du với người ngang bằng sẽ không bao giờ suy thoái; người gần gũi bậc cao thượng sẽ nhanh chóng thăng tiến. Do đó, hãy thân cận người hơn mình.” 8. ගූථභාණීසුත්තං 8. Kinh Người Nói Lời Như Phân 28. ‘‘තයොමෙ, භික්ඛවෙ, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? ගූථභාණී, පුප්ඵභාණී, මධුභාණී. කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ගූථභාණී? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො සභග්ගතො වා පරිසග්ගතො වා ඤාතිමජ්ඣගතො වා පූගමජ්ඣගතො වා රාජකුලමජ්ඣගතො වා අභිනීතො සක්ඛිපුට්ඨො – ‘එහම්භො පුරිස, යං ජානාසි තං වදෙහී’ති. සො අජානං වා ආහ ‘ජානාමී’ති, ජානං වා ආහ ‘න ජානාමී’ති, අපස්සං වා ආහ ‘පස්සාමී’ති, පස්සං වා ආහ ‘න [Pg.126] පස්සාමී’ති ; ඉති අත්තහෙතු වා පරහෙතු වා ආමිසකිඤ්චික්ඛහෙතු වා සම්පජානමුසා භාසිතා හොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ගූථභාණී. 28. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng người nào? Người nói lời như phân, người nói lời như hoa, và người nói lời như mật. Và này các Tỳ khưu, thế nào là người nói lời như phân? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người đi đến hội trường, hoặc đến hội chúng, hoặc giữa bà con, hoặc giữa đoàn thể, hoặc giữa hoàng tộc, được đưa ra làm nhân chứng và được hỏi: ‘Này ông, điều gì ông biết, hãy nói ra.’ Người ấy không biết lại nói ‘tôi biết’, hoặc biết lại nói ‘tôi không biết’; không thấy lại nói ‘tôi thấy’, hoặc thấy lại nói ‘tôi không thấy’; như vậy, vì bản thân, hoặc vì người khác, hoặc vì một chút lợi lộc vật chất nào đó, người ấy cố ý nói dối. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người nói lời như phân.” ‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො පුප්ඵභාණී? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො සභග්ගතො වා පරිසග්ගතො වා ඤාතිමජ්ඣගතො වා පූගමජ්ඣගතො වා රාජකුලමජ්ඣගතො වා අභිනීතො සක්ඛිපුට්ඨො – ‘එහම්භො පුරිස, යං පජානාසි තං වදෙහී’ති, සො අජානං වා ආහ ‘න ජානාමී’ති, ජානං වා ආහ ‘ජානාමී’ති, අපස්සං වා ආහ ‘න පස්සාමී’ති, පස්සං වා ආහ ‘පස්සාමී’ති; ඉති අත්තහෙතු වා පරහෙතු වා ආමිසකිඤ්චික්ඛහෙතු වා න සම්පජානමුසා භාසිතා හොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො පුප්ඵභාණී. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là người nói lời như hoa? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người đi đến hội trường, hoặc đến hội chúng, hoặc giữa bà con, hoặc giữa đoàn thể, hoặc giữa hoàng tộc, được đưa ra làm nhân chứng và được hỏi: ‘Này ông, điều gì ông biết, hãy nói ra.’ Người ấy không biết thì nói ‘tôi không biết’, hoặc biết thì nói ‘tôi biết’; không thấy thì nói ‘tôi không thấy’, hoặc thấy thì nói ‘tôi thấy’; như vậy, vì bản thân, hoặc vì người khác, hoặc vì một chút lợi lộc vật chất nào đó, người ấy không cố ý nói dối. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người nói lời như hoa.” ‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො මධුභාණී? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො ඵරුසං වාචං පහාය ඵරුසාය වාචාය පටිවිරතො හොති; යා සා වාචා නෙලා කණ්ණසුඛා පෙමනීයා හදයඞ්ගමා පොරී බහුජනකන්තා බහුජනමනාපා තථාරූපිං වාචං භාසිතා හොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො මධුභාණී. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මි’’න්ති. අට්ඨමං. “Này các Tỳ khưu, thế nào là người nói lời ngọt ngào như mật? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người từ bỏ lời nói thô ác, tránh xa lời nói thô ác. Vị ấy nói những lời không lỗi lầm, êm tai, dễ thương, lọt lòng, tao nhã, được nhiều người ưa thích, được nhiều người quý mến. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người nói lời ngọt ngào như mật. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.” Hết kinh thứ tám. 9. අන්ධසුත්තං 9. Kinh Người Mù 29. ‘‘තයොමෙ, භික්ඛවෙ, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? අන්ධො, එකචක්ඛු, ද්විචක්ඛු. කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො අන්ධො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චස්ස පුග්ගලස්ස තථාරූපං චක්ඛු න හොති යථාරූපෙන චක්ඛුනා අනධිගතං වා භොගං අධිගච්ඡෙය්‍ය අධිගතං වා භොගං ඵාතිං කරෙය්‍ය ; තථාරූපම්පිස්ස චක්ඛු න හොති යථාරූපෙන චක්ඛුනා කුසලාකුසලෙ ධම්මෙ ජානෙය්‍ය, සාවජ්ජානවජ්ජෙ ධම්මෙ ජානෙය්‍ය, හීනප්පණීතෙ ධම්මෙ ජානෙය්‍ය, කණ්හසුක්කසප්පටිභාගෙ ධම්මෙ ජානෙය්‍ය. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො අන්ධො. 29. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Thế nào là ba? Người mù, người một mắt, và người hai mắt. Này các Tỳ khưu, thế nào là người mù? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người không có con mắt để có thể thủ đắc tài sản chưa thủ đắc, hay làm tăng trưởng tài sản đã thủ đắc; và vị ấy cũng không có con mắt để có thể biết các pháp thiện và bất thiện, biết các pháp có tội và không có tội, biết các pháp hạ liệt và cao thượng, biết các pháp đen và trắng có đối lập. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người mù. ‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො එකචක්ඛු? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චස්ස පුග්ගලස්ස තථාරූපං චක්ඛු හොති යථාරූපෙන චක්ඛුනා අනධිගතං වා භොගං [Pg.127] අධිගච්ඡෙය්‍ය අධිගතං වා භොගං ඵාතිං කරෙය්‍ය; තථාරූපං පනස්ස චක්ඛු න හොති යථාරූපෙන චක්ඛුනා කුසලාකුසලෙ ධම්මෙ ජානෙය්‍ය, සාවජ්ජානවජ්ජෙ ධම්මෙ ජානෙය්‍ය, හීනප්පණීතෙ ධම්මෙ ජානෙය්‍ය, කණ්හසුක්කසප්පටිභාගෙ ධම්මෙ ජානෙය්‍ය. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො එකචක්ඛු. “Này các Tỳ khưu, thế nào là người một mắt? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người có con mắt để có thể thủ đắc tài sản chưa thủ đắc, hay làm tăng trưởng tài sản đã thủ đắc; nhưng vị ấy không có con mắt để có thể biết các pháp thiện và bất thiện, biết các pháp có tội và không có tội, biết các pháp hạ liệt và cao thượng, biết các pháp đen và trắng có đối lập. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người một mắt. ‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ද්විචක්ඛු? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චස්ස පුග්ගලස්ස තථාරූපං චක්ඛු හොති යථාරූපෙන චක්ඛුනා අනධිගතං වා භොගං අධිගච්ඡෙය්‍ය, අධිගතං වා භොගං ඵාතිං කරෙය්‍ය; තථාරූපම්පිස්ස චක්ඛු හොති යථාරූපෙන චක්ඛුනා කුසලාකුසලෙ ධම්මෙ ජානෙය්‍ය; සාවජ්ජානවජ්ජෙ ධම්මෙ ජානෙය්‍ය, හීනප්පණීතෙ ධම්මෙ ජානෙය්‍ය, කණ්හසුක්කසප්පටිභාගෙ ධම්මෙ ජානෙය්‍ය. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ද්විචක්ඛු. ‘ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මි’’’න්ති. “Này các Tỳ khưu, thế nào là người hai mắt? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người có con mắt để có thể thủ đắc tài sản chưa thủ đắc, hay làm tăng trưởng tài sản đã thủ đắc; và vị ấy cũng có con mắt để có thể biết các pháp thiện và bất thiện; biết các pháp có tội và không có tội, biết các pháp hạ liệt và cao thượng, biết các pháp đen và trắng có đối lập. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người hai mắt. ‘Này các Tỳ khưu, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.’” ‘‘න චෙව භොගා තථාරූපා, න ච පුඤ්ඤානි කුබ්බති; උභයත්ථ කලිග්ගාහො, අන්ධස්ස හතචක්ඛුනො. “Người mù, kẻ hỏng mắt, không có tài sản như vậy, cũng không làm các phước thiện; kẻ ấy bị thất bại ở cả hai nơi. ‘‘අථාපරායං අක්ඛාතො, එකචක්ඛු ච පුග්ගලො; ධම්මාධම්මෙන සඨොසො, භොගානි පරියෙසති. “Lại nữa, người một mắt được nói đến là kẻ xảo trá, tìm kiếm tài sản bằng cả chánh pháp và phi pháp. ‘‘ථෙය්‍යෙන කූටකම්මෙන, මුසාවාදෙන චූභයං; කුසලො හොති සඞ්ඝාතුං, කාමභොගී ච මානවො; ඉතො සො නිරයං ගන්ත්වා, එකචක්ඛු විහඤ්ඤති. “Bằng cách trộm cắp, lừa đảo, và nói dối, cả hai cách; kẻ ấy khéo léo trong việc tích lũy. Người một mắt, kẻ hưởng thụ các dục, sau khi từ đây đi đến địa ngục, liền bị đau khổ. ‘‘ද්විචක්ඛු පන අක්ඛාතො, සෙට්ඨො පුරිසපුග්ගලො; ධම්මලද්ධෙහි භොගෙහි, උට්ඨානාධිගතං ධනං. “Còn người hai mắt được gọi là bậc tối thượng, người có tài sản do nỗ lực kiếm được, với của cải thu được một cách hợp pháp. ‘‘දදාති සෙට්ඨසඞ්කප්පො, අබ්‍යග්ගමානසො නරො; උපෙති භද්දකං ඨානං, යත්ථ ගන්ත්වා න සොචති. “Người ấy bố thí với ý định cao thượng, tâm không dao động; người ấy đến được nơi tốt lành, nơi mà sau khi đến sẽ không còn sầu muộn. ‘‘අන්ධඤ්ච එකචක්ඛුඤ්ච, ආරකා පරිවජ්ජයෙ; ද්විචක්ඛුං පන සෙවෙථ, සෙට්ඨං පුරිසපුග්ගල’’න්ති. නවමං; “Hãy tránh xa người mù và người một mắt. Hãy thân cận với người hai mắt, bậc tối thượng.” Hết kinh thứ chín. 10. අවකුජ්ජසුත්තං 10. Kinh Trí Tuệ Úp Ngược 30. ‘‘තයොමෙ[Pg.128], භික්ඛවෙ, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? අවකුජ්ජපඤ්ඤො පුග්ගලො, උච්ඡඞ්ගපඤ්ඤො පුග්ගලො, පුථුපඤ්ඤො පුග්ගලො. කතමො ච, භික්ඛවෙ, අවකුජ්ජපඤ්ඤො පුග්ගලො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො ආරාමං ගන්තා හොති අභික්ඛණං භික්ඛූනං සන්තිකෙ ධම්මස්සවනාය. තස්ස භික්ඛූ ධම්මං දෙසෙන්ති ආදිකල්‍යාණං මජ්ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්ථං සබ්‍යඤ්ජනං, කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං පකාසෙන්ති. සො තස්මිං ආසනෙ නිසින්නො තස්සා කථාය නෙව ආදිං මනසි කරොති, න මජ්ඣං මනසි කරොති, න පරියොසානං මනසි කරොති; වුට්ඨිතොපි තම්හා ආසනා තස්සා කථාය නෙව ආදිං මනසි කරොති, න මජ්ඣං මනසි කරොති, න පරියොසානං මනසි කරොති. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, කුම්භො නික්කුජ්ජො තත්‍ර උදකං ආසිත්තං විවට්ටති, නො සණ්ඨාති; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො පුග්ගලො ආරාමං ගන්තා හොති අභික්ඛණං භික්ඛූනං සන්තිකෙ ධම්මස්සවනාය. තස්ස භික්ඛූ ධම්මං දෙසෙන්ති ආදිකල්‍යාණං මජ්ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්ථං සබ්‍යඤ්ජනං, කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං පකාසෙන්ති. සො තස්මිං ආසනෙ නිසින්නො තස්සා කථාය නෙව ආදිං මනසි කරොති, න මජ්ඣං මනසි කරොති, න පරියොසානං මනසි කරොති; වුට්ඨිතොපි තම්හා ආසනා තස්සා කථාය නෙවාදිං මනසි කරොති, න මජ්ඣං මනසි කරොති, න පරියොසානං මනසි කරොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, අවකුජ්ජපඤ්ඤො පුග්ගලො. 30. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Thế nào là ba? Người có trí tuệ úp ngược, người có trí tuệ như vạt áo, và người có trí tuệ rộng lớn. Này các Tỳ khưu, thế nào là người có trí tuệ úp ngược? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người thường xuyên đi đến tu viện để nghe Pháp từ các Tỳ khưu. Các Tỳ khưu thuyết Pháp cho vị ấy, pháp toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú, trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Khi đang ngồi ở chỗ đó, vị ấy không tác ý đến phần đầu, không tác ý đến phần giữa, không tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy. Và sau khi đứng dậy khỏi chỗ ngồi, vị ấy cũng không tác ý đến phần đầu, không tác ý đến phần giữa, không tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy. Này các Tỳ khưu, ví như một cái bình bị úp ngược, nước đổ vào đó sẽ chảy đi chứ không đọng lại. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây, có người thường xuyên đi đến tu viện để nghe Pháp từ các Tỳ khưu. Các Tỳ khưu thuyết Pháp cho vị ấy, pháp toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú, trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Khi đang ngồi ở chỗ đó, vị ấy không tác ý đến phần đầu, không tác ý đến phần giữa, không tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy. Và sau khi đứng dậy khỏi chỗ ngồi, vị ấy cũng không tác ý đến phần đầu, không tác ý đến phần giữa, không tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có trí tuệ úp ngược. ‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, උච්ඡඞ්ගපඤ්ඤො පුග්ගලො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො ආරාමං ගන්තා හොති අභික්ඛණං භික්ඛූනං සන්තිකෙ ධම්මස්සවනාය. තස්ස භික්ඛූ ධම්මං දෙසෙන්ති ආදිකල්‍යාණං මජ්ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්ථං සබ්‍යඤ්ජනං, කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං පකාසෙන්ති. සො තස්මිං ආසනෙ නිසින්නො තස්සා කථාය ආදිම්පි මනසි කරොති, මජ්ඣම්පි මනසි කරොති, පරියොසානම්පි මනසි කරොති; වුට්ඨිතො ච ඛො තම්හා ආසනා තස්සා කථාය නෙවාදිං මනසි කරොති, න මජ්ඣං මනසි කරොති, න පරියොසානං මනසි කරොති. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, පුරිසස්ස උච්ඡඞ්ගෙ නානාඛජ්ජකානි ආකිණ්ණානි – තිලා තණ්ඩුලා මොදකා බදරා. සො තම්හා ආසනා වුට්ඨහන්තො සතිසම්මොසා පකිරෙය්‍ය[Pg.129]. එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො පුග්ගලො ආරාමං ගන්තා හොති අභික්ඛණං භික්ඛූනං සන්තිකෙ ධම්මස්සවනාය. තස්ස භික්ඛූ ධම්මං දෙසෙන්ති ආදිකල්‍යාණං මජ්ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්ථං සබ්‍යඤ්ජනං, කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං පකාසෙන්ති. සො තස්මිං ආසනෙ නිසින්නො තස්සා කථාය ආදිම්පි මනසි කරොති, මජ්ඣම්පි මනසි කරොති, පරියොසානම්පි මනසි කරොති; වුට්ඨිතො ච ඛො තම්හා ආසනා තස්සා කථාය නෙව ආදිං මනසි කරොති, න මජ්ඣං මනසි කරොති, න පරියොසානං මනසි කරොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, උච්ඡඞ්ගපඤ්ඤො පුග්ගලො. “Này các Tỳ khưu, thế nào là người có trí tuệ vạt áo? Ở đây, này các Tỳ khưu, có người thường xuyên đi đến tu viện, đến gần các vị Tỳ khưu để nghe Pháp. Các vị Tỳ khưu thuyết Pháp cho người ấy, pháp ấy toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú; các Ngài trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Người ấy, trong khi ngồi ở chỗ đó, tác ý đến phần đầu, tác ý đến phần giữa, và tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy; nhưng khi đã đứng dậy khỏi chỗ ngồi đó, người ấy không còn tác ý đến phần đầu, không tác ý đến phần giữa, không tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy nữa. Ví như, này các Tỳ khưu, trong vạt áo của một người có chứa đầy các loại đồ ăn vặt khác nhau – như mè, gạo, bánh ngọt, táo ta. Khi đứng dậy khỏi chỗ ngồi đó, do thất niệm, người ấy làm rơi vãi cả ra. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có người thường xuyên đi đến tu viện, đến gần các vị Tỳ khưu để nghe Pháp. Các vị Tỳ khưu thuyết Pháp cho người ấy, pháp ấy toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú; các Ngài trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Người ấy, trong khi ngồi ở chỗ đó, tác ý đến phần đầu, tác ý đến phần giữa, và tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy; nhưng khi đã đứng dậy khỏi chỗ ngồi đó, người ấy không còn tác ý đến phần đầu, không tác ý đến phần giữa, không tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy nữa. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có trí tuệ vạt áo.” ‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුථුපඤ්ඤො පුග්ගලො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො ආරාමං ගන්තා හොති අභික්ඛණං භික්ඛූනං සන්තිකෙ ධම්මස්සවනාය. තස්ස භික්ඛූ ධම්මං දෙසෙන්ති ආදිකල්‍යාණං මජ්ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්ථං සබ්‍යඤ්ජනං, කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං පකාසෙන්ති. සො තස්මිං ආසනෙ නිසින්නො තස්සා කථාය ආදිම්පි මනසි කරොති, මජ්ඣම්පි මනසි කරොති, පරියොසානම්පි මනසි කරොති; වුට්ඨිතොපි තම්හා ආසනා තස්සා කථාය ආදිම්පි මනසි කරොති, මජ්ඣම්පි මනසි කරොති, පරියොසානම්පි මනසි කරොති. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, කුම්භො උක්කුජ්ජො තත්‍ර උදකං ආසිත්තං සණ්ඨාති නො විවට්ටති; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො පුග්ගලො ආරාමං ගන්තා හොති අභික්ඛණං භික්ඛූනං සන්තිකෙ ධම්මස්සවනාය. තස්ස භික්ඛූ ධම්මං දෙසෙන්ති ආදිකල්‍යාණං මජ්ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්ථං සබ්‍යඤ්ජනං, කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං පකාසෙන්ති. සො තස්මිං ආසනෙ නිසින්නො තස්සා කථාය ආදිම්පි මනසි කරොති, මජ්ඣම්පි මනසි කරොති, පරියොසානම්පි මනසි කරොති; වුට්ඨිතොපි තම්හා ආසනා තස්සා කථාය ආදිම්පි මනසි කරොති, මජ්ඣම්පි මනසි කරොති, පරියොසානම්පි මනසි කරොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුථුපඤ්ඤො පුග්ගලො. ‘ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මි’’’න්ති. “Này các Tỳ khưu, thế nào là người có trí tuệ rộng lớn? Ở đây, này các Tỳ khưu, có người thường xuyên đi đến tu viện, đến gần các vị Tỳ khưu để nghe Pháp. Các vị Tỳ khưu thuyết Pháp cho người ấy, pháp ấy toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú; các Ngài trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Người ấy, trong khi ngồi ở chỗ đó, tác ý đến phần đầu, tác ý đến phần giữa, và tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy; và cả khi đã đứng dậy khỏi chỗ ngồi đó, người ấy vẫn tác ý đến phần đầu, tác ý đến phần giữa, và tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy. Ví như, này các Tỳ khưu, một cái bình được đặt ngửa lên, nước được đổ vào đó sẽ được giữ lại, không chảy đi mất; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có người thường xuyên đi đến tu viện, đến gần các vị Tỳ khưu để nghe Pháp. Các vị Tỳ khưu thuyết Pháp cho người ấy, pháp ấy toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú; các Ngài trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Người ấy, trong khi ngồi ở chỗ đó, tác ý đến phần đầu, tác ý đến phần giữa, và tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy; và cả khi đã đứng dậy khỏi chỗ ngồi đó, người ấy vẫn tác ý đến phần đầu, tác ý đến phần giữa, và tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có trí tuệ rộng lớn. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này có mặt, hiện hữu trong thế gian.” ‘‘අවකුජ්ජපඤ්ඤො පුරිසො, දුම්මෙධො අවිචක්ඛණො; අභික්ඛණම්පි චෙ හොති, ගන්තා භික්ඛූන සන්තිකෙ. “Người trí tuệ úp ngược, kẻ ngu si không sáng suốt; Dầu cho thường xuyên lui tới, đến gần các vị Tỳ khưu.” ‘‘ආදිං කථාය මජ්ඣඤ්ච, පරියොසානඤ්ච තාදිසො; උග්ගහෙතුං න සක්කොති, පඤ්ඤා හිස්ස න විජ්ජති. “Người như thế, phần đầu, phần giữa, và cả phần cuối của bài pháp; Chẳng thể nào tiếp thu được, vì người ấy không có trí tuệ.” ‘‘උච්ඡඞ්ගපඤ්ඤො [Pg.130] පුරිසො, සෙය්‍යො එතෙන වුච්චති; අභික්ඛණම්පි චෙ හොති, ගන්තා භික්ඛූන සන්තිකෙ. “Người trí tuệ vạt áo, được gọi là hơn người kia; Dầu cho thường xuyên lui tới, đến gần các vị Tỳ khưu.” ‘‘ආදිං කථාය මජ්ඣඤ්ච, පරියොසානඤ්ච තාදිසො; නිසින්නො ආසනෙ තස්මිං, උග්ගහෙත්වාන බ්‍යඤ්ජනං; වුට්ඨිතො නප්පජානාති, ගහිතං හිස්ස මුස්සති. “Người như thế, phần đầu, phần giữa, và cả phần cuối của bài pháp; Trong khi ngồi ở chỗ đó, đã tiếp thu được văn cú; Nhưng khi đứng dậy lại không hiểu, điều đã tiếp thu liền quên mất.” ‘‘පුථුපඤ්ඤො ච පුරිසො, සෙය්‍යො එතෙහි වුච්චති; අභික්ඛණම්පි චෙ හොති, ගන්තා භික්ඛූන සන්තිකෙ. “Còn người trí tuệ rộng lớn, được gọi là hơn những người kia; Dầu cho thường xuyên lui tới, đến gần các vị Tỳ khưu.” ‘‘ආදිං කථාය මජ්ඣඤ්ච, පරියොසානඤ්ච තාදිසො; නිසින්නො ආසනෙ තස්මිං, උග්ගහෙත්වාන බ්‍යඤ්ජනං. “Người như thế, phần đầu, phần giữa, và cả phần cuối của bài pháp; Trong khi ngồi ở chỗ đó, đã tiếp thu được văn cú.” ‘‘ධාරෙති සෙට්ඨසඞ්කප්පො, අබ්‍යග්ගමානසො නරො; ධම්මානුධම්මප්පටිපන්නො, දුක්ඛස්සන්තකරො සියා’’ති. දසමං; “Người có tư duy cao thượng, tâm không dao động, ghi nhớ được (pháp ấy); Thực hành pháp và tùy pháp, có thể chấm dứt khổ đau.” (Kinh thứ mười) පුග්ගලවග්ගො තතියො. Phẩm Người, thứ ba. තස්සුද්දානං – Phần tóm lược của phẩm ấy: සමිද්ධ -ගිලාන-සඞ්ඛාරා, බහුකාරා වජිරෙන ච; සෙවි-ජිගුච්ඡ-ගූථභාණී, අන්ධො ච අවකුජ්ජතාති. Samiddha, người bệnh, các hành, người giúp nhiều, và Vajira; Người đáng thân cận, đáng chán ghét, người nói lời hôi thối, người mù, và người trí tuệ úp ngược. 4. දෙවදූතවග්ගො 4. Phẩm Sứ Giả Của Trời 1.සබ්‍රහ්මකසුත්තං 1. Kinh Về Phạm Thiên 31. ‘‘සබ්‍රහ්මකානි, භික්ඛවෙ, තානි කුලානි යෙසං පුත්තානං මාතාපිතරො අජ්ඣාගාරෙ පූජිතා හොන්ති. සපුබ්බාචරියකානි, භික්ඛවෙ, තානි කුලානි යෙසං පුත්තානං මාතාපිතරො අජ්ඣාගාරෙ පූජිතා හොන්ති. සාහුනෙය්‍යානි, භික්ඛවෙ, තානි කුලානි යෙසං පුත්තානං මාතාපිතරො අජ්ඣාගාරෙ පූජිතා හොන්ති. ‘බ්‍රහ්මා’ති, භික්ඛවෙ, මාතාපිතූනං එතං අධිවචනං. ‘පුබ්බාචරියා’ති, භික්ඛවෙ, මාතාපිතූනං එතං අධිවචනං. ‘ආහුනෙය්‍යා’ති[Pg.131], භික්ඛවෙ, මාතාපිතූනං එතං අධිවචනං. තං කිස්ස හෙතු? බහුකාරා, භික්ඛවෙ, මාතාපිතරො පුත්තානං, ආපාදකා පොසකා, ඉමස්ස ලොකස්ස දස්සෙතාරොති. 31. “Này các Tỳ khưu, những gia đình nào mà trong đó con cái tôn kính cha mẹ tại nhà, những gia đình ấy được xem là sống cùng với Phạm Thiên. Này các Tỳ khưu, những gia đình nào mà trong đó con cái tôn kính cha mẹ tại nhà, những gia đình ấy được xem là sống cùng với các vị thầy đầu tiên. Này các Tỳ khưu, những gia đình nào mà trong đó con cái tôn kính cha mẹ tại nhà, những gia đình ấy được xem là sống cùng với những người đáng được cúng dường. Này các Tỳ khưu, ‘Phạm Thiên’ là một danh xưng để chỉ cha mẹ. Này các Tỳ khưu, ‘Các vị thầy đầu tiên’ là một danh xưng để chỉ cha mẹ. Này các Tỳ khưu, ‘Những người đáng được cúng dường’ là một danh xưng để chỉ cha mẹ. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, cha mẹ giúp đỡ con cái rất nhiều, là người tạo ra, người nuôi dưỡng, người chỉ bày thế gian này.” ‘‘බ්‍රහ්මාති මාතාපිතරො, පුබ්බාචරියාති වුච්චරෙ; ආහුනෙය්‍යා ච පුත්තානං, පජාය අනුකම්පකා. “Cha mẹ là Phạm Thiên, được gọi là thầy đầu tiên; Và đáng được con cái cúng dường, là những người thương tưởng đến con cháu.” ‘‘තස්මා හි නෙ නමස්සෙය්‍ය, සක්කරෙය්‍ය ච පණ්ඩිතො; අන්නෙන අථ පානෙන, වත්ථෙන සයනෙන ච; උච්ඡාදනෙන න්හාපනෙන, පාදානං ධොවනෙන ච. Do vậy, người con hiền trí nên đảnh lễ, và nên tôn kính các ngài; bằng đồ ăn và thức uống, bằng y phục và giường nằm; bằng việc xoa bóp, tắm rửa, và rửa chân. ‘‘තාය නං පාරිචරියාය, මාතාපිතූසු පණ්ඩිතා; ඉධෙව නං පසංසන්ති, පෙච්ච සග්ගෙ පමොදතී’’ති. පඨමං; Do sự phụng dưỡng cha mẹ như vậy, các bậc hiền trí tán thán người ấy ngay trong đời này; sau khi mệnh chung, người ấy hoan hỷ ở cõi trời. Hết kinh thứ nhất. 2. ආනන්දසුත්තං 2. Kinh Ānanda 32. අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා ආනන්දො භගවන්තං එතදවොච – 32. Lúc bấy giờ, Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn lời này: ‘‘සියා නු ඛො, භන්තෙ, භික්ඛුනො තථාරූපො සමාධිපටිලාභො යථා ඉමස්මිඤ්ච සවිඤ්ඤාණකෙ කායෙ අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා නාස්සු, බහිද්ධා ච සබ්බනිමිත්තෙසු අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා නාස්සු; යඤ්ච චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං උපසම්පජ්ජ විහරතො අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා න හොන්ති තඤ්ච චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං උපසම්පජ්ජ විහරෙය්‍යා’’ති? ‘‘සියා, ආනන්ද, භික්ඛුනො තථාරූපො සමාධිපටිලාභො යථා ඉමස්මිඤ්ච සවිඤ්ඤාණකෙ කායෙ අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා නාස්සු, බහිද්ධා ච සබ්බනිමිත්තෙසු අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා නාස්සු; යඤ්ච චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං උපසම්පජ්ජ විහරතො අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා න හොන්ති තඤ්ච චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං උපසම්පජ්ජ විහරෙය්‍යා’’ති. “Bạch Thế Tôn, có thể nào có được cho vị tỳ khưu sự chứng đắc định như vậy, để trong thân có thức này, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và đối với tất cả tướng bên ngoài, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và vị ấy an trú, thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát nào mà khi an trú trong đó, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt, vị ấy an trú thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy chăng?” “Này Ānanda, có thể có được cho vị tỳ khưu sự chứng đắc định như vậy, để trong thân có thức này, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và đối với tất cả tướng bên ngoài, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và vị ấy an trú, thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát nào mà khi an trú trong đó, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt, vị ấy an trú thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy.” ‘‘යථා කථං පන, භන්තෙ, සියා භික්ඛුනො තථාරූපො සමාධිපටිලාභො යථා ඉමස්මිඤ්ච සවිඤ්ඤාණකෙ කායෙ අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා නාස්සු, බහිද්ධා ච සබ්බනිමිත්තෙසු අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා [Pg.132] නාස්සු; යඤ්ච චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං උපසම්පජ්ජ විහරතො අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා න හොන්ති තඤ්ච චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං උපසම්පජ්ජ විහරෙය්‍යා’’ති? “Bạch Thế Tôn, nhưng làm thế nào để vị tỳ khưu có thể có được sự chứng đắc định như vậy, để trong thân có thức này, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và đối với tất cả tướng bên ngoài, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và vị ấy an trú, thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát nào mà khi an trú trong đó, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt, vị ấy an trú thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy chăng?” ‘‘ඉධානන්ද, භික්ඛුනො එවං හොති – ‘එතං සන්තං එතං පණීතං යදිදං සබ්බසඞ්ඛාරසමථො සබ්බූපධිපටිනිස්සග්ගො තණ්හාක්ඛයො විරාගො නිරොධො නිබ්බාන’න්ති. එවං ඛො, ආනන්ද, සියා භික්ඛුනො තථාරූපො සමාධිපටිලාභො යථා ඉමස්මිඤ්ච සවිඤ්ඤාණකෙ කායෙ අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා නාස්සු, බහිද්ධා ච සබ්බනිමිත්තෙසු අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා නාස්සු; යඤ්ච චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං උපසම්පජ්ජ විහරතො අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා න හොන්ති තඤ්ච චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං උපසම්පජ්ජ විහරෙය්‍යා’’ති. “Này Ānanda, ở đây, vị tỳ khưu khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Đây là tịch tịnh, đây là vi diệu, tức là sự an tịnh tất cả các hành, sự từ bỏ tất cả các sanh y, sự đoạn tận ái, sự ly tham, sự đoạn diệt, Niết-bàn’. Này Ānanda, như vậy vị tỳ khưu có thể có được sự chứng đắc định như vậy, để trong thân có thức này, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và đối với tất cả tướng bên ngoài, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và vị ấy an trú, thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát nào mà khi an trú trong đó, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt, vị ấy an trú thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy.” ‘‘ඉදඤ්ච පන මෙතං, ආනන්ද, සන්ධාය භාසිතං පාරායනෙ පුණ්ණකපඤ්හෙ – “Này Ānanda, chính vì điều này mà Ta đã nói trong phẩm Pārāyana, trong câu hỏi của Puṇṇaka:” ‘‘සඞ්ඛාය ලොකස්මිං පරොපරානි,යස්සිඤ්ජිතං නත්ථි කුහිඤ්චි ලොකෙ; සන්තො විධූමො අනීඝො නිරාසො,අතාරි සො ජාතිජරන්ති බ්‍රූමී’’ති. දුතියං; “Người đã quán xét trong thế gian những gì cao thấp, người mà không có sự dao động ở bất cứ đâu trong thế gian; vị ấy tịch tịnh, không khói, không phiền não, không hy vọng. Ta nói rằng vị ấy đã vượt qua sanh và già.” Hết kinh thứ hai. 3. සාරිපුත්තසුත්තං 3. Kinh Sāriputta 33. අථ ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං භගවා එතදවොච – ‘‘සංඛිත්තෙනපි ඛො අහං, සාරිපුත්ත, ධම්මං දෙසෙය්‍යං; විත්ථාරෙනපි ඛො අහං, සාරිපුත්ත, ධම්මං දෙසෙය්‍යං; සංඛිත්තවිත්ථාරෙනපි ඛො අහං, සාරිපුත්ත, ධම්මං දෙසෙය්‍යං; අඤ්ඤාතාරො ච දුල්ලභා’’ති. ‘‘එතස්ස, භගවා, කාලො, එතස්ස, සුගත, කාලො යං භගවා සංඛිත්තෙනපි ධම්මං දෙසෙය්‍ය, විත්ථාරෙනපි ධම්මං දෙසෙය්‍ය, සංඛිත්තවිත්ථාරෙනපි ධම්මං දෙසෙය්‍ය. භවිස්සන්ති ධම්මස්ස අඤ්ඤාතාරො’’ති. 33. Lúc bấy giờ, Tôn giả Sāriputta đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Thế Tôn nói với Tôn giả Sāriputta lời này: “Này Sāriputta, Ta có thể thuyết pháp một cách tóm tắt; này Sāriputta, Ta có thể thuyết pháp một cách chi tiết; này Sāriputta, Ta có thể thuyết pháp vừa tóm tắt vừa chi tiết; nhưng người hiểu biết thì thật khó tìm.” “Bạch Thế Tôn, đây là thời, bạch Thiện Thệ, đây là thời để Thế Tôn thuyết pháp một cách tóm tắt, chi tiết, hoặc vừa tóm tắt vừa chi tiết. Sẽ có những người hiểu được Pháp.” ‘‘තස්මාතිහ, සාරිපුත්ත, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘ඉමස්මිඤ්ච සවිඤ්ඤාණකෙ කායෙ අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා න භවිස්සන්ති, බහිද්ධා ච සබ්බනිමිත්තෙසු අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා න භවිස්සන්ති, යඤ්ච චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං [Pg.133] උපසම්පජ්ජ විහරතො අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා න හොන්ති තඤ්ච චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං උපසම්පජ්ජ විහරිස්සාමා’ති. එවඤ්හි ඛො, සාරිපුත්ත, සික්ඛිතබ්බං. “Do vậy, này Sāriputta, ở đây, các con phải học tập như sau: ‘Trong thân có thức này, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn sẽ không có mặt; và đối với tất cả tướng bên ngoài, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn sẽ không có mặt; và chúng ta sẽ an trú, thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát nào mà khi an trú trong đó, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt’. Này Sāriputta, các con phải học tập như vậy.” ‘‘යතො ච ඛො, සාරිපුත්ත, භික්ඛුනො ඉමස්මිඤ්ච සවිඤ්ඤාණකෙ කායෙ අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා න හොන්ති, බහිද්ධා ච සබ්බනිමිත්තෙසු අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා න හොන්ති, යඤ්ච චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං උපසම්පජ්ජ විහරතො අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා න හොන්ති තඤ්ච චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං උපසම්පජ්ජ විහරති; අයං වුච්චති, සාරිපුත්ත – ‘භික්ඛු අච්ඡෙච්ඡි තණ්හං, විවත්තයි සංයොජනං, සම්මා මානාභිසමයා අන්තමකාසි දුක්ඛස්ස’. ඉදඤ්ච පන මෙතං, සාරිපුත්ත, සන්ධාය භාසිතං පාරායනෙ උදයපඤ්හෙ – “Này Sāriputta, khi nào vị tỳ khưu, trong thân có thức này, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt; và đối với tất cả tướng bên ngoài, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt; và vị ấy an trú, thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát nào mà khi an trú trong đó, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt, vị ấy an trú thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy; này Sāriputta, vị tỳ khưu này được gọi là: ‘đã cắt đứt ái, đã tháo bỏ kiết sử, do chánh trí tuệ về mạn mà đã chấm dứt khổ’. Này Sāriputta, chính vì điều này mà Ta đã nói trong phẩm Pārāyana, trong câu hỏi của Udaya:” ‘‘පහානං කාමසඤ්ඤානං, දොමනස්සාන චූභයං; ථිනස්ස ච පනූදනං, කුක්කුච්චානං නිවාරණං. “Sự đoạn trừ cả hai: tưởng về dục và ưu; sự xua tan hôn trầm; sự ngăn ngừa trạo hối.” ‘‘උපෙක්ඛාසතිසංසුද්ධං, ධම්මතක්කපුරෙජවං; අඤ්ඤාවිමොක්ඛං පබ්‍රූමි, අවිජ්ජාය පභෙදන’’න්ති. තතියං; “Thanh tịnh bởi xả và niệm, với tư duy về Pháp đi trước; Ta tuyên bố đó là sự giải thoát bằng trí tuệ, sự phá vỡ vô minh.” Hết kinh thứ ba. 4. නිදානසුත්තං 4. Kinh Nhân Duyên 34. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, නිදානානි කම්මානං සමුදයාය. කතමානි තීණි? ලොභො නිදානං කම්මානං සමුදයාය, දොසො නිදානං කම්මානං සමුදයාය, මොහො නිදානං කම්මානං සමුදයාය. 34. “Này các tỳ khưu, có ba nhân duyên này cho sự sanh khởi của các nghiệp. Ba là gì? Tham là nhân duyên cho sự sanh khởi của các nghiệp, sân là nhân duyên cho sự sanh khởi của các nghiệp, si là nhân duyên cho sự sanh khởi của các nghiệp.” ‘‘යං, භික්ඛවෙ, ලොභපකතං කම්මං ලොභජං ලොභනිදානං ලොභසමුදයං, යත්ථස්ස අත්තභාවො නිබ්බත්තති තත්ථ තං කම්මං විපච්චති. යත්ථ තං කම්මං විපච්චති තත්ථ තස්ස කම්මස්ස විපාකං පටිසංවෙදෙති, දිට්ඨෙ වා ධම්මෙ උපපජ්ජ වා අපරෙ වා පරියායෙ. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do tham, sanh từ tham, có tham làm nhân, có tham làm duyên khởi; nơi nào thân mạng của người ấy được sanh ra, nơi ấy nghiệp ấy trổ quả. Nơi nào nghiệp ấy trổ quả, nơi ấy người ấy cảm nhận quả của nghiệp ấy, hoặc trong hiện tại, hoặc trong đời sau, hoặc trong một đời khác nữa. ‘‘යං[Pg.134], භික්ඛවෙ, දොසපකතං කම්මං දොසජං දොසනිදානං දොසසමුදයං, යත්ථස්ස අත්තභාවො නිබ්බත්තති තත්ථ තං කම්මං විපච්චති. යත්ථ තං කම්මං විපච්චති තත්ථ තස්ස කම්මස්ස විපාකං පටිසංවෙදෙති, දිට්ඨෙ වා ධම්මෙ උපපජ්ජ වා අපරෙ වා පරියායෙ. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do sân, sanh từ sân, có sân làm nhân, có sân làm duyên khởi; nơi nào thân mạng của người ấy được sanh ra, nơi ấy nghiệp ấy trổ quả. Nơi nào nghiệp ấy trổ quả, nơi ấy người ấy cảm nhận quả của nghiệp ấy, hoặc trong hiện tại, hoặc trong đời sau, hoặc trong một đời khác nữa. ‘‘යං, භික්ඛවෙ, මොහපකතං කම්මං මොහජං මොහනිදානං මොහසමුදයං, යත්ථස්ස අත්තභාවො නිබ්බත්තති තත්ථ තං කම්මං විපච්චති. යත්ථ තං කම්මං විපච්චති තත්ථ තස්ස කම්මස්ස විපාකං පටිසංවෙදෙති, දිට්ඨෙ වා ධම්මෙ උපපජ්ජ වා අපරෙ වා පරියායෙ. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do si, sanh từ si, có si làm nhân, có si làm duyên khởi; nơi nào thân mạng của người ấy được sanh ra, nơi ấy nghiệp ấy trổ quả. Nơi nào nghiệp ấy trổ quả, nơi ấy người ấy cảm nhận quả của nghiệp ấy, hoặc trong hiện tại, hoặc trong đời sau, hoặc trong một đời khác nữa. ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, බීජානි අඛණ්ඩානි අපූතීනි අවාතාතපහතානි සාරාදානි සුඛසයිතානි සුඛෙත්තෙ සුපරිකම්මකතාය භූමියා නික්ඛිත්තානි. දෙවො ච සම්මාධාරං අනුප්පවෙච්ඡෙය්‍ය. එවස්සු තානි, භික්ඛවෙ, බීජානි වුද්ධිං විරුළ්හිං වෙපුල්ලං ආපජ්ජෙය්‍යුං. එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, යං ලොභපකතං කම්මං ලොභජං ලොභනිදානං ලොභසමුදයං, යත්ථස්ස අත්තභාවො නිබ්බත්තති තත්ථ තං කම්මං විපච්චති. යත්ථ තං කම්මං විපච්චති තත්ථ තස්ස කම්මස්ස විපාකං පටිසංවෙදෙති, දිට්ඨෙ වා ධම්මෙ උපපජ්ජ වා අපරෙ වා පරියායෙ. Này các Tỳ khưu, ví như có những hạt giống không bị bể, không bị thối, không bị hư hại bởi gió và nắng, có chất lượng tốt, được cất giữ cẩn thận, được gieo vào thửa ruộng tốt, trên mảnh đất được chuẩn bị kỹ lưỡng. Và trời mưa đều đặn. Này các Tỳ khưu, như vậy những hạt giống ấy sẽ được tăng trưởng, phát triển, và dồi dào. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do tham, sanh từ tham, có tham làm nhân, có tham làm duyên khởi; nơi nào thân mạng của người ấy được sanh ra, nơi ấy nghiệp ấy trổ quả. Nơi nào nghiệp ấy trổ quả, nơi ấy người ấy cảm nhận quả của nghiệp ấy, hoặc trong hiện tại, hoặc trong đời sau, hoặc trong một đời khác nữa. ‘‘යං දොසපකතං කම්මං…පෙ… යං මොහපකතං කම්මං මොහජං මොහනිදානං මොහසමුදයං, යත්ථස්ස අත්තභාවො නිබ්බත්තති තත්ථ තං කම්මං විපච්චති. යත්ථ තං කම්මං විපච්චති තත්ථ තස්ස කම්මස්ස විපාකං පටිසංවෙදෙති, දිට්ඨෙ වා ධම්මෙ උපපජ්ජ වා අපරෙ වා පරියායෙ. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි නිදානානි කම්මානං සමුදයාය. Nghiệp nào được làm do sân... ... Nghiệp nào được làm do si, sanh từ si, có si làm nhân, có si làm duyên khởi; nơi nào thân mạng của người ấy được sanh ra, nơi ấy nghiệp ấy trổ quả. Nơi nào nghiệp ấy trổ quả, nơi ấy người ấy cảm nhận quả của nghiệp ấy, hoặc trong hiện tại, hoặc trong đời sau, hoặc trong một đời khác nữa. Này các Tỳ khưu, đây là ba nhân cho sự sanh khởi của các nghiệp. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, නිදානානි කම්මානං සමුදයාය. කතමානි තීණි? අලොභො නිදානං කම්මානං සමුදයාය, අදොසො නිදානං කම්මානං සමුදයාය, අමොහො නිදානං කම්මානං සමුදයාය. Này các Tỳ khưu, có ba nhân này cho sự sanh khởi của các nghiệp. Thế nào là ba? Vô tham là nhân cho sự sanh khởi của các nghiệp, vô sân là nhân cho sự sanh khởi của các nghiệp, vô si là nhân cho sự sanh khởi của các nghiệp. ‘‘යං, භික්ඛවෙ, අලොභපකතං කම්මං අලොභජං අලොභනිදානං අලොභසමුදයං, ලොභෙ විගතෙ එවං තං කම්මං පහීනං හොති උච්ඡින්නමූලං තාලාවත්ථුකතං අනභාවඞ්කතං ආයතිං අනුප්පාදධම්මං. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do vô tham, sanh từ vô tham, có vô tham làm nhân, có vô tham làm duyên khởi; khi tham đã được đoạn trừ, nghiệp ấy như vậy được từ bỏ, bị cắt đứt gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. ‘‘යං, භික්ඛවෙ, අදොසපකතං කම්මං අදොසජං අදොසනිදානං අදොසසමුදයං, දොසෙ විගතෙ එවං තං කම්මං පහීනං හොති උච්ඡින්නමූලං තාලාවත්ථුකතං අනභාවඞ්කතං ආයතිං අනුප්පාදධම්මං. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do vô sân, sanh từ vô sân, có vô sân làm nhân, có vô sân làm duyên khởi; khi sân đã được đoạn trừ, nghiệp ấy như vậy được từ bỏ, bị cắt đứt gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. ‘‘යං[Pg.135], භික්ඛවෙ, අමොහපකතං කම්මං අමොහජං අමොහනිදානං අමොහසමුදයං, මොහෙ විගතෙ එවං තං කම්මං පහීනං හොති උච්ඡින්නමූලං තාලාවත්ථුකතං අනභාවඞ්කතං ආයතිං අනුප්පාදධම්මං. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do vô si, sanh từ vô si, có vô si làm nhân, có vô si làm duyên khởi; khi si đã được đoạn trừ, nghiệp ấy như vậy được từ bỏ, bị cắt đứt gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, බීජානි අඛණ්ඩානි අපූතීනි අවාතාතපහතානි සාරාදානි සුඛසයිතානි. තානි පුරිසො අග්ගිනා ඩහෙය්‍ය. අග්ගිනා ඩහිත්වා මසිං කරෙය්‍ය. මසිං කරිත්වා මහාවාතෙ වා ඔඵුණෙය්‍ය නදියා වා සීඝසොතාය පවාහෙය්‍ය. එවස්සු තානි, භික්ඛවෙ, බීජානි උච්ඡින්නමූලානි තාලාවත්ථුකතානි අනභාවඞ්කතානි ආයතිං අනුප්පාදධම්මානි. එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, යං අලොභපකතං කම්මං අලොභජං අලොභනිදානං අලොභසමුදයං, ලොභෙ විගතෙ එවං තං කම්මං පහීනං හොති උච්ඡින්නමූලං තාලාවත්ථුකතං අනභාවඞ්කතං ආයතිං අනුප්පාදධම්මං. Này các Tỳ khưu, ví như có những hạt giống không bị bể, không bị thối, không bị hư hại bởi gió và nắng, có chất lượng tốt, được cất giữ cẩn thận. Một người sẽ đốt chúng trong lửa. Sau khi đốt trong lửa, người ấy sẽ nghiền thành tro. Sau khi nghiền thành tro, người ấy sẽ sàng sảy trong gió lớn hoặc cuốn trôi trong dòng sông chảy xiết. Này các Tỳ khưu, như vậy những hạt giống ấy bị cắt đứt gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do vô tham, sanh từ vô tham, có vô tham làm nhân, có vô tham làm duyên khởi; khi tham đã được đoạn trừ, nghiệp ấy như vậy được từ bỏ, bị cắt đứt gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. ‘‘යං අදොසපකතං කම්මං…පෙ… යං අමොහපකතං කම්මං අමොහජං අමොහනිදානං අමොහසමුදයං, මොහෙ විගතෙ එවං තං කම්මං පහීනං හොති…පෙ… ආයතිං අනුප්පාදධම්මං. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි නිදානානි කම්මානං සමුදයායා’’ති. Nghiệp nào được làm do vô sân... ... Nghiệp nào được làm do vô si, sanh từ vô si, có vô si làm nhân, có vô si làm duyên khởi; khi si đã được đoạn trừ, nghiệp ấy như vậy được từ bỏ... ... không có tính chất sanh khởi trong tương lai. Này các Tỳ khưu, đây là ba nhân cho sự sanh khởi của các nghiệp. ‘‘ලොභජං දොසජඤ්චෙව, මොහජඤ්චාපවිද්දසු; යං තෙන පකතං කම්මං, අප්පං වා යදි වා බහුං; ඉධෙව තං වෙදනියං, වත්ථු අඤ්ඤං න විජ්ජති. Kẻ ngu si tạo ra nghiệp, hoặc ít hoặc nhiều, sanh từ tham, từ sân, và từ si; nghiệp ấy phải được cảm nhận ngay tại đây, không có cơ sở nào khác. ‘‘තස්මා ලොභඤ්ච දොසඤ්ච, මොහජඤ්චාපි විද්දසු; විජ්ජං උප්පාදයං භික්ඛු, සබ්බා දුග්ගතියො ජහෙ’’ති. චතුත්ථං; Vì vậy, người trí tuệ từ bỏ nghiệp sanh từ tham, sân, và si. Vị Tỳ khưu, khi làm sanh khởi minh kiến, sẽ từ bỏ tất cả các ác thú. 5. හත්ථකසුත්තං 5. Kinh Hatthaka 35. එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා ආළවියං විහරති ගොමග්ගෙ සිංසපාවනෙ පණ්ණසන්ථරෙ. අථ ඛො හත්ථකො ආළවකො ජඞ්ඝාවිහාරං අනුචඞ්කමමානො අනුවිචරමානො අද්දස භගවන්තං ගොමග්ගෙ සිංසපාවනෙ පණ්ණසන්ථරෙ නිසින්නං. දිස්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො හත්ථකො ආළවකො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘කච්චි, භන්තෙ, භගවා සුඛමසයිත්ථා’’ති? ‘‘එවං[Pg.136], කුමාර, සුඛමසයිත්ථං. යෙ ච පන ලොකෙ සුඛං සෙන්ති, අහං තෙසං අඤ්ඤතරො’’ති. 35. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở xứ Āḷavī, trên con đường dành cho bò, trong khu rừng Siṃsapā, trên một tấm trải bằng lá. Bấy giờ, vương tử Hatthaka người xứ Āḷavī, trong khi đi kinh hành để dãn gân cốt, đã thấy Thế Tôn đang ngồi trên con đường dành cho bò, trong khu rừng Siṃsapā, trên một tấm trải bằng lá. Sau khi thấy, vị ấy đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, vương tử Hatthaka người xứ Āḷavī bạch với Thế Tôn rằng: 'Bạch Thế Tôn, ngài có ngủ ngon không ạ?' 'Này vương tử, đúng vậy, ta đã ngủ ngon. Và này vương tử, trong số những người ngủ ngon trên đời, ta là một trong số họ.' ‘‘සීතා, භන්තෙ, හෙමන්තිකා රත්ති, අන්තරට්ඨකො හිමපාතසමයො, ඛරා ගොකණ්ටකහතා භූමි, තනුකො පණ්ණසන්ථරො, විරළානි රුක්ඛස්ස පත්තානි, සීතානි කාසායානි වත්ථානි, සීතො ච වෙරම්භො වාතො වායති. අථ ච පන භගවා එවමාහ – ‘එවං, කුමාර, සුඛමසයිත්ථං. යෙ ච පන ලොකෙ සුඛං සෙන්ති, අහං තෙසං අඤ්ඤතරො’’’ති. “Bạch Thế Tôn, đêm mùa đông thật lạnh lẽo, đây là thời kỳ tuyết rơi trong tám ngày giữa hai tháng, mặt đất thì gồ ghề, bị dấu chân bò làm cho cứng lại, lớp lá trải nằm thì mỏng, lá cây thì thưa thớt, y cà-sa thì lạnh, và ngọn gió lạnh buốt thổi đến. Thế mà Thế Tôn lại nói rằng: ‘Này vương tử, Ta đã ngủ an lạc. Và những ai ngủ an lạc ở trên đời, Ta là một trong số những người ấy’.” ‘‘තෙන හි, කුමාර, තඤ්ඤෙවෙත්ථ පටිපුච්ඡිස්සාමි. යථා තෙ ඛමෙය්‍ය තථා නං බ්‍යාකරෙය්‍යාසි. තං කිං මඤ්ඤසි, කුමාර, ඉධස්ස ගහපතිස්ස වා ගහපතිපුත්තස්ස වා කූටාගාරං උල්ලිත්තාවලිත්තං නිවාතං ඵුසිතග්ගළං පිහිතවාතපානං. තත්‍රස්ස පල්ලඞ්කො ගොනකත්ථතො පටිකත්ථතො පටලිකත්ථතො කදලිමිගපවරපච්චත්ථරණො සඋත්තරච්ඡදො උභතො ලොහිතකූපධානො; තෙලප්පදීපො චෙත්ථ ඣායෙය්‍ය ; චතස්සො ච පජාපතියො මනාපාමනාපෙන පච්චුපට්ඨිතා අස්සු. තං කිං මඤ්ඤසි, කුමාර, සුඛං වා සො සයෙය්‍ය නො වා? කථං වා තෙ එත්ථ හොතී’’ති? ‘‘සුඛං සො, භන්තෙ, සයෙය්‍ය. යෙ ච පන ලොකෙ සුඛං සෙන්ති, සො තෙසං අඤ්ඤතරො’’ති. “Này vương tử, nếu vậy, Ta sẽ hỏi lại vương tử về vấn đề này. Vương tử hãy trả lời theo như ý của mình. Này vương tử, vương tử nghĩ thế nào? Giả sử ở đây có một gia chủ hoặc con của gia chủ, có một ngôi lầu có đỉnh nhọn, được trát vữa trong ngoài, kín gió, cửa đóng then cài, cửa sổ đóng kín. Trong đó có một chiếc giường được trải bằng thảm len, trải bằng tấm nệm len trắng, trải bằng tấm thảm thêu hoa, được phủ bằng tấm da sơn dương hảo hạng, có mái che bên trên, có gối màu đỏ ở hai đầu; và đèn dầu được thắp sáng; và có bốn người vợ hầu hạ một cách khả ái. Này vương tử, vương tử nghĩ thế nào, người ấy ngủ có an lạc hay không? Vương tử nghĩ sao về điều này?” “Bạch Thế Tôn, người ấy ngủ an lạc. Và những ai ngủ an lạc ở trên đời, người ấy là một trong số những người ấy.” ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, කුමාර, අපි නු තස්ස ගහපතිස්ස වා ගහපතිපුත්තස්ස වා උප්පජ්ජෙය්‍යුං රාගජා පරිළාහා කායිකා වා චෙතසිකා වා යෙහි සො රාගජෙහි පරිළාහෙහි පරිඩය්හමානො දුක්ඛං සයෙය්‍යා’’ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති. “Này vương tử, vương tử nghĩ thế nào? Liệu có thể khởi lên nơi người gia chủ ấy hoặc con của gia chủ ấy những sự nóng nảy do tham ái sanh, hoặc thuộc về thân, hoặc thuộc về tâm, mà do bị những sự nóng nảy do tham ái ấy thiêu đốt, người ấy phải ngủ trong đau khổ không?” “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” ‘‘යෙහි ඛො සො, කුමාර, ගහපති වා ගහපතිපුත්තො වා රාගජෙහි පරිළාහෙහි පරිඩය්හමානො දුක්ඛං සයෙය්‍ය, සො රාගො තථාගතස්ස පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවඞ්කතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො. තස්මාහං සුඛමසයිත්ථං. “Này vương tử, những sự nóng nảy do tham ái sanh nào mà người gia chủ hoặc con của gia chủ bị thiêu đốt và phải ngủ trong đau khổ, tham ái ấy đã được Như Lai đoạn tận, nhổ tận gốc rễ, làm cho như cây thốt nốt cụt ngọn, làm cho không thể tái sanh, có pháp không sanh khởi trong tương lai. Vì thế, Ta đã ngủ an lạc. ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, කුමාර, අපි නු තස්ස ගහපතිස්ස වා ගහපතිපුත්තස්ස වා උප්පජ්ජෙය්‍යුං දොසජා පරිළාහා…පෙ… මොහජා පරිළාහා කායිකා වා චෙතසිකා වා යෙහි සො මොහජෙහි පරිළාහෙහි පරිඩය්හමානො දුක්ඛං සයෙය්‍යා’’ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති. “Này vương tử, vương tử nghĩ thế nào? Liệu có thể khởi lên nơi người gia chủ ấy hoặc con của gia chủ ấy những sự nóng nảy do sân hận sanh... những sự nóng nảy do si mê sanh, hoặc thuộc về thân, hoặc thuộc về tâm, mà do bị những sự nóng nảy do si mê ấy thiêu đốt, người ấy phải ngủ trong đau khổ không?” “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” ‘‘යෙ [Pg.137] හි ඛො සො, කුමාර, ගහපති වා ගහපතිපුත්තො වා මොහජෙහි පරිළාහෙහි පරිඩය්හමානො දුක්ඛං සයෙය්‍ය, සො මොහො තථාගතස්ස පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවඞ්කතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො. තස්මාහං සුඛමසයිත්ථ’’න්ති. “Này vương tử, những sự nóng nảy do si mê sanh nào mà người gia chủ hoặc con của gia chủ bị thiêu đốt và phải ngủ trong đau khổ, si mê ấy đã được Như Lai đoạn tận, nhổ tận gốc rễ, làm cho như cây thốt nốt cụt ngọn, làm cho không thể tái sanh, có pháp không sanh khởi trong tương lai. Vì thế, Ta đã ngủ an lạc.” ‘‘සබ්බදා වෙ සුඛං සෙති, බ්‍රාහ්මණො පරිනිබ්බුතො; යො න ලිම්පති කාමෙසු, සීතිභූතො නිරූපධි. “Vị Bà-la-môn đã tịch tịnh, luôn luôn ngủ trong an lạc; Vị ấy không dính mắc trong các dục, đã trở nên mát mẻ, không còn chấp thủ. ‘‘සබ්බා ආසත්තියො ඡෙත්වා, විනෙය්‍ය හදයෙ දරං; උපසන්තො සුඛං සෙති, සන්තිං පප්පුය්‍ය චෙතසො’’ති. පඤ්චමං; “Sau khi cắt đứt mọi ái luyến, nhiếp phục phiền não trong tâm; Vị đã an tịnh, ngủ trong an lạc, đạt được sự an tịnh của tâm.” 6. දෙවදූතසුත්තං 6. Kinh Sứ Giả Của Trời 36. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, දෙවදූතානි. කතමානි තීණි? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො කායෙන දුච්චරිතං චරති, වාචාය දුච්චරිතං චරති, මනසා දුච්චරිතං චරති. සො කායෙන දුච්චරිතං චරිත්වා, වාචාය දුච්චරිතං චරිත්වා, මනසා දුච්චරිතං චරිත්වා කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජති. තමෙනං, භික්ඛවෙ, නිරයපාලා නානාබාහාසු ගහෙත්වා යමස්ස රඤ්ඤො දස්සෙන්ති – ‘අයං, දෙව, පුරිසො අමත්තෙය්‍යො අපෙත්තෙය්‍යො අසාමඤ්ඤො අබ්‍රහ්මඤ්ඤො, න කුලෙ ජෙට්ඨාපචායී. ඉමස්ස දෙවො දණ්ඩං පණෙතූ’’’ති. 36. “Này các Tỳ khưu, có ba sứ giả của trời này. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người làm điều ác bằng thân, làm điều ác bằng lời, làm điều ác bằng ý. Người ấy, sau khi làm điều ác bằng thân, làm điều ác bằng lời, làm điều ác bằng ý, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi khổ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Tỳ khưu, các ngục tốt ở địa ngục nắm lấy người ấy ở hai cánh tay và trình lên vua Yama rằng: ‘Tâu Thiên vương, người này không hiếu kính mẹ, không hiếu kính cha, không kính trọng Sa-môn, không kính trọng Bà-la-môn, không kính trọng bậc trưởng thượng trong gia tộc. Xin Thiên vương hãy trừng phạt người này’.” ‘‘තමෙනං, භික්ඛවෙ, යමො රාජා පඨමං දෙවදූතං සමනුයුඤ්ජති සමනුගාහති සමනුභාසති – ‘අම්භො, පුරිස, න ත්වං අද්දස මනුස්සෙසු පඨමං දෙවදූතං පාතුභූත’න්ති? සො එවමාහ – ‘නාද්දසං, භන්තෙ’’’ති. “Này các Tỳ khưu, vua Yama hỏi, tra xét, thẩm vấn người ấy về sứ giả của trời thứ nhất: ‘Này người kia, ngươi đã không thấy sứ giả của trời thứ nhất xuất hiện giữa loài người sao?’ Người ấy nói rằng: ‘Bạch ngài, con đã không thấy’.” ‘‘තමෙනං, භික්ඛවෙ, යමො රාජා එවමාහ – ‘අම්භො පුරිස, න ත්වං අද්දස මනුස්සෙසු ඉත්ථිං වා පුරිසං වා ආසීතිකං වා නාවුතිකං වා වස්සසතිකං වා ජාතියා ජිණ්ණං ගොපානසිවඞ්කං භොග්ගං දණ්ඩපරායණං පවෙධමානං ගච්ඡන්තං ආතුරං ගතයොබ්බනං ඛණ්ඩදන්තං පලිතකෙසං විලූනං ඛල්ලිතසිරං වලිතං තිලකාහතගත්ත’න්ති? සො එවමාහ – ‘අද්දසං, භන්තෙ’’’ති. “Này các Tỳ khưu, vua Yama nói với người ấy như sau: ‘Này người kia, ngươi đã không thấy ở giữa loài người một người đàn bà hay đàn ông, tám mươi, chín mươi, hay một trăm tuổi, già yếu, lưng còng như nóc nhà, thân gù, phải chống gậy, đi run rẩy, bệnh hoạn, tuổi trẻ đã qua, răng rụng, tóc bạc, tóc rụng, đầu hói, da nhăn, thân thể lốm đốm tàn nhang sao?’ Người ấy nói rằng: ‘Bạch ngài, con đã thấy’.” ‘‘තමෙනං[Pg.138], භික්ඛවෙ, යමො රාජා එවමාහ – ‘අම්භො, පුරිස, තස්ස තෙ විඤ්ඤුස්ස සතො මහල්ලකස්ස න එතදහොසි – අහම්පි ඛොම්හි ජරාධම්මො ජරං අනතීතො, හන්දාහං කල්‍යාණං කරොමි, කායෙන වාචාය මනසා’ති? සො එවමාහ – ‘නාසක්ඛිස්සං, භන්තෙ. පමාදස්සං, භන්තෙ’’’ති. “Này các Tỳ khưu, vua Yama nói với người ấy như sau: ‘Này người kia, ngươi là người có trí, có tuổi, sao đã không có ý nghĩ này: – Ta cũng có pháp già, không thể vượt qua được sự già, thôi thì ta hãy làm điều thiện bằng thân, bằng lời, và bằng ý?’ Người ấy nói rằng: ‘Bạch ngài, con đã không thể làm được. Bạch ngài, con đã phóng dật’.” ‘‘තමෙනං, භික්ඛවෙ, යමො රාජා එවමාහ – ‘අම්භො, පුරිස, පමාදතාය න කල්‍යාණමකාසි කායෙන වාචාය මනසා. තග්ඝ ත්වං, අම්භො පුරිස, තථා කරිස්සන්ති යථා තං පමත්තං. තං ඛො පන තෙ එතං පාපකම්මං නෙව මාතරා කතං, න පිතරා කතං, න භාතරා කතං, න භගිනියා කතං, න මිත්තාමච්චෙහි කතං, න ඤාතිසාලොහිතෙහි කතං, න දෙවතාහි කතං, න සමණබ්‍රාහ්මණෙහි කතං; අථ ඛො තයාවෙතං පාපකම්මං කතං, ත්වඤ්ඤෙවෙතස්ස විපාකං පටිසංවෙදිස්සසී’’’ති. “Này các Tỳ khưu, vua Yama nói với người ấy như sau: ‘Này người kia, do sự phóng dật, ngươi đã không làm điều thiện bằng thân, bằng lời, và bằng ý. Chắc chắn, này người kia, họ sẽ xử ngươi tương xứng với sự phóng dật ấy. Và ác nghiệp này của ngươi không phải do mẹ làm, không phải do cha làm, không phải do anh em làm, không phải do chị em làm, không phải do bạn bè thân hữu làm, không phải do quyến thuộc làm, không phải do chư thiên làm, không phải do các Sa-môn, Bà-la-môn làm; mà chính ngươi đã làm ác nghiệp này, và chính ngươi sẽ phải gánh chịu quả báo của nó’.” ‘‘තමෙනං, භික්ඛවෙ, යමො රාජා පඨමං දෙවදූතං සමනුයුඤ්ජිත්වා සමනුගාහිත්වා සමනුභාසිත්වා, දුතියං දෙවදූතං සමනුයුඤ්ජති සමනුගාහති සමනුභාසති – ‘අම්භො පුරිස, න ත්වං අද්දස මනුස්සෙසු දුතියං දෙවදූතං පාතුභූත’න්ති? සො එවමාහ – ‘නාද්දසං, භන්තෙ’ති. ‘‘තමෙනං, භික්ඛවෙ, යමො රාජා එවමාහ – ‘අම්භො පුරිස, න ත්වං අද්දස මනුස්සෙසු ඉත්ථිං වා පුරිසං වා ආබාධිකං දුක්ඛිතං බාළ්හගිලානං, සකෙ මුත්තකරීසෙ පලිපන්නං සෙමානං, අඤ්ඤෙහි වුට්ඨාපියමානං, අඤ්ඤෙහි සංවෙසියමාන’න්ති? සො එවමාහ – ‘අද්දසං, භන්තෙ’’’ති. Này các Tỳ khưu, vua Yama, sau khi đã thẩm vấn, tra hỏi, và giải thích về thiên sứ thứ nhất, liền thẩm vấn, tra hỏi, và giải thích về thiên sứ thứ hai: 'Này người kia, ngươi đã không thấy thiên sứ thứ hai xuất hiện giữa cõi người sao?' Người ấy thưa rằng: 'Thưa ngài, con đã không thấy.' Này các Tỳ khưu, vua Yama lại nói như vầy: 'Này người kia, ngươi đã không thấy ở cõi người một người nữ hay một người nam bị bệnh, đau khổ, ốm nặng, nằm vấy bẩn trong phân và nước tiểu của chính mình, được người khác đỡ dậy, được người khác đặt nằm xuống sao?' Người ấy thưa rằng: 'Thưa ngài, con đã thấy.' ‘‘තමෙනං, භික්ඛවෙ, යමො රාජා එවමාහ – ‘අම්භො පුරිස, තස්ස තෙ විඤ්ඤුස්ස සතො මහල්ලකස්ස න එතදහොසි – අහම්පි ඛොම්හි බ්‍යාධිධම්මො බ්‍යාධිං අනතීතො, හන්දාහං කල්‍යාණං කරොමි කායෙන වාචාය මනසා’ති? සො එවමාහ – ‘නාසක්ඛිස්සං, භන්තෙ. පමාදස්සං, භන්තෙ’’’ති. Này các Tỳ khưu, vua Yama nói như vầy: 'Này người kia, đối với ngươi là người có trí, có hiểu biết, lớn tuổi, ý nghĩ này đã không khởi lên sao: 'Ta cũng có pháp bị bệnh, không thoát khỏi bệnh. Vậy ta hãy làm điều thiện bằng thân, khẩu, ý'? Người ấy thưa rằng: 'Thưa ngài, con đã không thể làm được. Thưa ngài, con đã phóng dật.' ‘‘තමෙනං, භික්ඛවෙ, යමො රාජා එවමාහ – ‘අම්භො පුරිස, පමාදතාය න කල්‍යාණමකාසි කායෙන වාචාය මනසා. තග්ඝ ත්වං, අම්භො පුරිස, තථා කරිස්සන්ති යථා තං පමත්තං. තං ඛො පන තෙ එතං පාපකම්මං නෙව මාතරා කතං, න පිතරා කතං, න භාතරා කතං, න භගිනියා කතං, න මිත්තාමච්චෙහි [Pg.139] කතං, න ඤාතිසාලොහිතෙහි කතං, න දෙවතාහි කතං, න සමණබ්‍රාහ්මණෙහි කතං; අථ ඛො තයාවෙතං පාපකම්මං කතං. ත්වඤ්ඤෙවෙතස්ස විපාකං පටිසංවෙදිස්සසී’’’ති. Này các Tỳ khưu, vua Yama nói như vầy: 'Này người kia, vì phóng dật, ngươi đã không làm điều thiện bằng thân, khẩu, ý. Chắc chắn, này người kia, họ sẽ xử ngươi tương xứng với sự phóng dật của ngươi. Ác nghiệp này của ngươi không phải do mẹ làm, không phải do cha làm, không phải do anh em làm, không phải do chị em làm, không phải do bạn bè thân hữu làm, không phải do quyến thuộc huyết thống làm, không phải do chư thiên làm, không phải do Sa-môn, Bà-la-môn làm; mà chính ngươi đã làm ác nghiệp này. Chính ngươi sẽ phải cảm thọ quả báo của nó.' ‘‘තමෙනං, භික්ඛවෙ, යමො රාජා දුතියං දෙවදූතං සමනුයුඤ්ජිත්වා සමනුගාහිත්වා සමනුභාසිත්වා, තතියං දෙවදූතං සමනුයුඤ්ජති සමනුගාහති සමනුභාසති – ‘අම්භො පුරිස, න ත්වං අද්දස මනුස්සෙසු තතියං දෙවදූතං පාතුභූත’න්ති? සො එවමාහ – ‘නාද්දසං, භන්තෙ’’’ති. Này các Tỳ khưu, vua Yama, sau khi đã thẩm vấn, tra hỏi, và giải thích về thiên sứ thứ hai, liền thẩm vấn, tra hỏi, và giải thích về thiên sứ thứ ba: 'Này người kia, ngươi đã không thấy thiên sứ thứ ba xuất hiện giữa cõi người sao?' Người ấy thưa rằng: 'Thưa ngài, con đã không thấy.' ‘‘තමෙනං, භික්ඛවෙ, යමො රාජා එවමාහ – ‘අම්භො පුරිස, න ත්වං අද්දස මනුස්සෙසු ඉත්ථිං වා පුරිසං වා එකාහමතං වා ද්වීහමතං වා තීහමතං වා උද්ධුමාතකං විනීලකං විපුබ්බකජාත’න්ති? සො එවමාහ – ‘අද්දසං, භන්තෙ’’’ති. Này các Tỳ khưu, vua Yama nói như vầy: 'Này người kia, ngươi đã không thấy ở cõi người một người nữ hay một người nam đã chết một ngày, hoặc hai ngày, hoặc ba ngày, thân thể sình trương, xanh bầm, và rữa nát sao?' Người ấy thưa rằng: 'Thưa ngài, con đã thấy.' ‘‘තමෙනං, භික්ඛවෙ, යමො රාජා එවමාහ – ‘අම්භො පුරිස, තස්ස තෙ විඤ්ඤුස්ස සතො මහල්ලකස්ස න එතදහොසි – අහම්පි ඛොම්හි මරණධම්මො මරණං අනතීතො, හන්දාහං කල්‍යාණං කරොමි කායෙන වාචාය මනසා’ති? සො එවමාහ – ‘නාසක්ඛිස්සං, භන්තෙ. පමාදස්සං, භන්තෙ’’’ති. Này các Tỳ khưu, vua Yama nói như vầy: 'Này người kia, đối với ngươi là người có trí, có hiểu biết, lớn tuổi, ý nghĩ này đã không khởi lên sao: 'Ta cũng có pháp bị chết, không thoát khỏi cái chết. Vậy ta hãy làm điều thiện bằng thân, khẩu, ý'? Người ấy thưa rằng: 'Thưa ngài, con đã không thể làm được. Thưa ngài, con đã phóng dật.' ‘‘තමෙනං, භික්ඛවෙ, යමො රාජා එවමාහ – ‘අම්භො පුරිස, පමාදතාය න කල්‍යාණමකාසි කායෙන වාචාය මනසා. තග්ඝ ත්වං, අම්භො පුරිස, තථා කරිස්සන්ති යථා තං පමත්තං. තං ඛො පන තෙ එතං පාපකම්මං නෙව මාතරා කතං, න පිතරා කතං, න භාතරා කතං, න භගිනියා කතං, න මිත්තාමච්චෙහි කතං, න ඤාතිසාලොහිතෙහි කතං, න දෙවතාහි කතං, න සමණබ්‍රාහ්මණෙහි කතං; අථ ඛො තයාවෙතං පාපකම්මං කතං. ත්වඤ්ඤෙවෙතස්ස විපාකං පටිසංවෙදිස්සසී’’’ති. Này các Tỳ khưu, vua Yama nói như vầy: 'Này người kia, vì phóng dật, ngươi đã không làm điều thiện bằng thân, khẩu, ý. Chắc chắn, này người kia, họ sẽ xử ngươi tương xứng với sự phóng dật của ngươi. Ác nghiệp này của ngươi không phải do mẹ làm, không phải do cha làm, không phải do anh em làm, không phải do chị em làm, không phải do bạn bè thân hữu làm, không phải do quyến thuộc huyết thống làm, không phải do chư thiên làm, không phải do Sa-môn, Bà-la-môn làm; mà chính ngươi đã làm ác nghiệp này. Chính ngươi sẽ phải cảm thọ quả báo của nó.' ‘‘තමෙනං, භික්ඛවෙ, යමො රාජා තතියං දෙවදූතං සමනුයුඤ්ජිත්වා සමනුගාහිත්වා සමනුභාසිත්වා තුණ්හී හොති. තමෙනං, භික්ඛවෙ, නිරයපාලා පඤ්චවිධබන්ධනං නාම කාරණං කරොන්ති. තත්තං අයොඛිලං හත්ථෙ ගමෙන්ති. තත්තං අයොඛිලං දුතියස්මිං හත්ථෙ ගමෙන්ති. තත්තං අයොඛිලං පාදෙ ගමෙන්ති. තත්තං අයොඛිලං දුතියස්මිං පාදෙ ගමෙන්ති. තත්තං අයොඛිලං මජ්ඣෙ උරස්මිං ගමෙන්ති. සො තත්ථ දුක්ඛා තිබ්බා ඛරා කටුකා වෙදනා වෙදියති, න ච තාව කාලඞ්කරොති යාව න තං පාපකම්මං බ්‍යන්තීහොති. Này các Tỳ khưu, vua Yama, sau khi đã thẩm vấn, tra hỏi, và giải thích về thiên sứ thứ ba, liền im lặng. Này các Tỳ khưu, các ngục tốt liền áp dụng cho người ấy hình phạt gọi là ngũ hình. Họ đóng một cọc sắt nung đỏ vào tay. Họ đóng một cọc sắt nung đỏ vào tay thứ hai. Họ đóng một cọc sắt nung đỏ vào chân. Họ đóng một cọc sắt nung đỏ vào chân thứ hai. Họ đóng một cọc sắt nung đỏ vào giữa ngực. Ở đó, người ấy cảm thọ những cảm giác đau đớn, dữ dội, khốc liệt, cay đắng. Và người ấy không chết cho đến khi ác nghiệp ấy chưa được tiêu trừ. ‘‘තමෙනං[Pg.140], භික්ඛවෙ, නිරයපාලා සංවෙසෙත්වා කුධාරීහි තච්ඡන්ති. සො තත්ථ දුක්ඛා තිබ්බා ඛරා කටුකා වෙදනා වෙදියති, න ච තාව කාලඞ්කරොති යාව න තං පාපකම්මං බ්‍යන්තීහොති. Này các Tỳ khưu, các ngục tốt đặt người ấy nằm xuống rồi dùng rìu băm vằm. Ở đó, người ấy cảm thọ những cảm giác đau đớn, dữ dội, khốc liệt, cay đắng. Và người ấy không chết cho đến khi ác nghiệp ấy chưa được tiêu trừ. ‘‘තමෙනං, භික්ඛවෙ, නිරයපාලා උද්ධංපාදං අධොසිරං ගහෙත්වා වාසීහි තච්ඡන්ති…පෙ… තමෙනං, භික්ඛවෙ, නිරයපාලා රථෙ යොජෙත්වා ආදිත්තාය භූමියා සම්පජ්ජලිතාය සජොතිභූතාය සාරෙන්තිපි පච්චාසාරෙන්තිපි…පෙ… තමෙනං, භික්ඛවෙ, නිරයපාලා මහන්තං අඞ්ගාරපබ්බතං ආදිත්තං සම්පජ්ජලිතං සජොතිභූතං ආරොපෙන්තිපි ඔරොපෙන්තිපි…පෙ… තමෙනං, භික්ඛවෙ, නිරයපාලා උද්ධංපාදං අධොසිරං ගහෙත්වා තත්තාය ලොහකුම්භියා පක්ඛිපන්ති, ආදිත්තාය සම්පජ්ජලිතාය සජොතිභූතාය. සො තත්ථ ඵෙණුද්දෙහකං පච්චමානො සකිම්පි උද්ධං ගච්ඡති, සකිම්පි අධො ගච්ඡති, සකිම්පි තිරියං ගච්ඡති. සො තත්ථ දුක්ඛා තිබ්බා ඛරා කටුකා වෙදනා වෙදියති, න ච තාව කාලං කරොති යාව න තං පාපකම්මං බ්‍යන්තීහොති. තමෙනං, භික්ඛවෙ, නිරයපාලා මහානිරයෙ පක්ඛිපන්ති. සො ඛො පන, භික්ඛවෙ, මහානිරයො – Này các Tỳ khưu, các ngục tốt nắm lấy người ấy, chân hướng lên, đầu chúc xuống, rồi dùng đục đẽo... Này các Tỳ khưu, các ngục tốt thắng người ấy vào cỗ xe rồi kéo tới kéo lui trên mặt đất đang bốc cháy, rực lửa, ngùn ngụt... Này các Tỳ khưu, các ngục tốt bắt người ấy leo lên rồi đi xuống một ngọn núi than hồng vĩ đại đang bốc cháy, rực lửa, ngùn ngụt... Này các Tỳ khưu, các ngục tốt nắm lấy người ấy, chân hướng lên, đầu chúc xuống, rồi quăng vào một cái vạc bằng sắt đang nóng, bốc cháy, rực lửa, ngùn ngụt. Ở đó, người ấy bị nấu sôi sùng sục, có lúc trồi lên, có lúc chìm xuống, có lúc trôi ngang. Ở đó, người ấy cảm thọ những cảm giác đau đớn, dữ dội, khốc liệt, cay đắng. Và người ấy không chết cho đến khi ác nghiệp ấy chưa được tiêu trừ. Này các Tỳ khưu, các ngục tốt quăng người ấy vào đại địa ngục. Và này các Tỳ khưu, đại địa ngục ấy thì – ‘‘චතුක්කණ්ණො චතුද්වාරො, විභත්තො භාගසො මිතො; අයොපාකාරපරියන්තො, අයසා පටිකුජ්ජිතො. Có bốn góc, bốn cửa, được phân chia thành các phần bằng nhau; được bao quanh bởi tường sắt, được lợp mái bằng sắt. ‘‘තස්ස අයොමයා භූමි, ජලිතා තෙජසා යුතා; සමන්තා යොජනසතං, ඵරිත්වා තිට්ඨති සබ්බදා’’ති. “Mặt đất của địa ngục ấy làm bằng sắt, rực cháy, kết hợp với lửa; bao trùm khắp nơi một trăm do-tuần, tồn tại luôn luôn như vậy.” ‘‘භූතපුබ්බං, භික්ඛවෙ, යමස්ස රඤ්ඤො එතදහොසි – ‘යෙ කිර, භො, ලොකෙ පාපකානි කම්මානි කරොන්ති තෙ එවරූපා විවිධා කම්මකාරණා කරීයන්ති. අහො වතාහං මනුස්සත්තං ලභෙය්‍යං, තථාගතො ච ලොකෙ උප්පජ්ජෙය්‍ය අරහං සම්මාසම්බුද්ධො, තඤ්චාහං භගවන්තං පයිරුපාසෙය්‍යං. සො ච මෙ භගවා ධම්මං දෙසෙය්‍ය, තස්ස චාහං භගවතො ධම්මං ආජානෙය්‍ය’න්ති. තං ඛො පනාහං, භික්ඛවෙ, න අඤ්ඤස්ස සමණස්ස වා බ්‍රාහ්මණස්ස වා සුත්වා එවං වදාමි, අපි ච ඛො, භික්ඛවෙ, යදෙව මෙ සාමං ඤාතං සාමං දිට්ඨං සාමං විදිතං තදෙවාහං වදාමී’’ති. “Này các Tỳ khưu, thuở xưa, vua Yama đã có ý nghĩ này: ‘Này các ông, những ai ở đời làm các nghiệp ác, họ bị trừng phạt bằng nhiều hình phạt khác nhau như thế này. Ôi, mong sao ta được sanh làm người, và mong sao một vị Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác xuất hiện ở đời. Và mong sao ta được hầu cận Đức Thế Tôn ấy. Và mong sao Đức Thế Tôn ấy thuyết pháp cho ta, và mong sao ta hiểu được pháp của Đức Thế Tôn ấy.’ Này các Tỳ khưu, điều này Ta nói không phải do nghe từ một Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác. Mà này các Tỳ khưu, chính Ta tự biết, tự thấy, tự liễu tri điều gì, Ta chỉ nói lên điều đó mà thôi.” ‘‘චොදිතා [Pg.141] දෙවදූතෙහි, යෙ පමජ්ජන්ති මාණවා; තෙ දීඝරත්තං සොචන්ති, හීනකායූපගා නරා. “Những người trẻ tuổi nào, khi được các sứ giả của thần chết thúc giục mà vẫn phóng dật, những người ấy, tái sanh vào thân phận thấp hèn, phải sầu muộn trong một thời gian dài.” ‘‘යෙ ච ඛො දෙවදූතෙහි, සන්තො සප්පුරිසා ඉධ; චොදිතා නප්පමජ්ජන්ති, අරියධම්මෙ කුදාචනං. “Còn những bậc thiện nhân, những bậc hiền thiện ở đời này, khi được các sứ giả của thần chết thúc giục, không bao giờ phóng dật trong Thánh pháp.” ‘‘උපාදානෙ භයං දිස්වා, ජාතිමරණසම්භවෙ; අනුපාදා විමුච්චන්ති, ජාතිමරණසඞ්ඛයෙ. “Thấy sự nguy hiểm trong chấp thủ, là nguyên nhân của sanh và tử, họ không còn chấp thủ, được giải thoát trong sự chấm dứt của sanh và tử.” ‘‘තෙ අප්පමත්තා සුඛිනො, දිට්ඨධම්මාභිනිබ්බුතා; සබ්බවෙරභයාතීතා, සබ්බදුක්ඛං උපච්චගු’’න්ති. ඡට්ඨං; “Họ, những người không phóng dật, sống an lạc, tịch tịnh ngay trong hiện tại; vượt qua mọi oán thù và sợ hãi, họ đã vượt qua tất cả khổ đau.” 7. චතුමහාරාජසුත්තං 7. Kinh Tứ Đại Thiên Vương 37. ‘‘අට්ඨමියං, භික්ඛවෙ, පක්ඛස්ස චතුන්නං මහාරාජානං අමච්චා පාරිසජ්ජා ඉමං ලොකං අනුවිචරන්ති – ‘කච්චි බහූ මනුස්සා මනුස්සෙසු මත්තෙය්‍යා පෙත්තෙය්‍යා සාමඤ්ඤා බ්‍රහ්මඤ්ඤා කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිනො උපොසථං උපවසන්ති පටිජාගරොන්ති පුඤ්ඤානි කරොන්තී’ති. චාතුද්දසිං, භික්ඛවෙ, පක්ඛස්ස චතුන්නං මහාරාජානං පුත්තා ඉමං ලොකං අනුවිචරන්ති – ‘කච්චි බහූ මනුස්සා මනුස්සෙසු මත්තෙය්‍යා පෙත්තෙය්‍යා සාමඤ්ඤා බ්‍රහ්මඤ්ඤා කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිනො උපොසථං උපවසන්ති පටිජාගරොන්ති පුඤ්ඤානි කරොන්තී’ති. තදහු, භික්ඛවෙ, උපොසථෙ පන්නරසෙ චත්තාරො මහාරාජානො සාමඤ්ඤෙව ඉමං ලොකං අනුවිචරන්ති – ‘කච්චි බහූ මනුස්සා මනුස්සෙසු මත්තෙය්‍යා පෙත්තෙය්‍යා සාමඤ්ඤා බ්‍රහ්මඤ්ඤා කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිනො උපොසථං උපවසන්ති පටිජාගරොන්ති පුඤ්ඤානි කරොන්තී’’’ති. 37. “Này các Tỳ khưu, vào ngày mồng tám của mỗi nửa tháng, các vị đại thần tùy tùng của Tứ Đại Thiên Vương đi tuần tra thế gian này: ‘Có nhiều người trong loài người hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, tôn kính Sa-môn, tôn kính Bà-la-môn, kính trọng các bậc trưởng thượng trong gia đình, có giữ ngày Bố-tát, có tỉnh thức, có làm các công đức không?’ Này các Tỳ khưu, vào ngày mười bốn của mỗi nửa tháng, các vương tử của Tứ Đại Thiên Vương đi tuần tra thế gian này: ‘Có nhiều người trong loài người hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, tôn kính Sa-môn, tôn kính Bà-la-môn, kính trọng các bậc trưởng thượng trong gia đình, có giữ ngày Bố-tát, có tỉnh thức, có làm các công đức không?’ Này các Tỳ khưu, vào chính ngày Bố-tát mười lăm, chính Tứ Đại Thiên Vương đi tuần tra thế gian này: ‘Có nhiều người trong loài người hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, tôn kính Sa-môn, tôn kính Bà-la-môn, kính trọng các bậc trưởng thượng trong gia đình, có giữ ngày Bố-tát, có tỉnh thức, có làm các công đức không?’” ‘‘සචෙ, භික්ඛවෙ, අප්පකා හොන්ති මනුස්සා මනුස්සෙසු මත්තෙය්‍යා පෙත්තෙය්‍යා සාමඤ්ඤා බ්‍රහ්මඤ්ඤා කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිනො උපොසථං උපවසන්ති පටිජාගරොන්ති පුඤ්ඤානි කරොන්ති. තමෙනං, භික්ඛවෙ, චත්තාරො මහාරාජානො දෙවානං තාවතිංසානං සුධම්මාය සභාය සන්නිසින්නානං සන්නිපතිතානං ආරොචෙන්ති – ‘අප්පකා ඛො, මාරිසා, මනුස්සා මනුස්සෙසු මත්තෙය්‍යා පෙත්තෙය්‍යා සාමඤ්ඤා බ්‍රහ්මඤ්ඤා කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිනො උපොසථං උපවසන්ති පටිජාගරොන්ති පුඤ්ඤානි කරොන්තී’ති. තෙන ඛො, භික්ඛවෙ[Pg.142], දෙවා තාවතිංසා අනත්තමනා හොන්ති – ‘දිබ්බා වත, භො, කායා පරිහායිස්සන්ති, පරිපූරිස්සන්ති අසුරකායා’’’ති. “Này các Tỳ khưu, nếu có ít người trong loài người hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, tôn kính Sa-môn, tôn kính Bà-la-môn, kính trọng các bậc trưởng thượng trong gia đình, giữ ngày Bố-tát, tỉnh thức, làm các công đức, thì này các Tỳ khưu, Tứ Đại Thiên Vương báo cáo điều đó lên các vị trời ở cõi Ba Mươi Ba, đang hội họp tại pháp đường Sudhammā: ‘Thưa quý ngài, thật ít người trong loài người hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, tôn kính Sa-môn, tôn kính Bà-la-môn, kính trọng các bậc trưởng thượng trong gia đình, giữ ngày Bố-tát, tỉnh thức, làm các công đức.’ Do đó, này các Tỳ khưu, các vị trời ở cõi Ba Mươi Ba không vui lòng và nói: ‘Ôi, các cõi trời sẽ suy giảm, các cõi a-tu-la sẽ tăng thịnh!’” ‘‘සචෙ පන, භික්ඛවෙ, බහූ හොන්ති මනුස්සා මනුස්සෙසු මත්තෙය්‍යා පෙත්තෙය්‍යා සාමඤ්ඤා බ්‍රහ්මඤ්ඤා කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිනො උපොසථං උපවසන්ති පටිජාගරොන්ති පුඤ්ඤානි කරොන්ති. තමෙනං, භික්ඛවෙ, චත්තාරො මහාරාජානො දෙවානං තාවතිංසානං සුධම්මාය සභාය සන්නිසින්නානං සන්නිපතිතානං ආරොචෙන්ති – ‘බහූ ඛො, මාරිසා, මනුස්සා මනුස්සෙසු මත්තෙය්‍යා පෙත්තෙය්‍යා සාමඤ්ඤා බ්‍රහ්මඤ්ඤා කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිනො උපොසථං උපවසන්ති පටිජාගරොන්ති පුඤ්ඤානි කරොන්තී’ති. තෙන, භික්ඛවෙ, දෙවා තාවතිංසා අත්තමනා හොන්ති – ‘දිබ්බා වත, භො, කායා පරිපූරිස්සන්ති, පරිහායිස්සන්ති අසුරකායා’’’ති. “Còn nếu, này các Tỳ khưu, có nhiều người trong loài người hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, tôn kính Sa-môn, tôn kính Bà-la-môn, kính trọng các bậc trưởng thượng trong gia đình, giữ ngày Bố-tát, tỉnh thức, làm các công đức, thì này các Tỳ khưu, Tứ Đại Thiên Vương báo cáo điều đó lên các vị trời ở cõi Ba Mươi Ba, đang hội họp tại pháp đường Sudhammā: ‘Thưa quý ngài, thật nhiều người trong loài người hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, tôn kính Sa-môn, tôn kính Bà-la-môn, kính trọng các bậc trưởng thượng trong gia đình, giữ ngày Bố-tát, tỉnh thức, làm các công đức.’ Do đó, này các Tỳ khưu, các vị trời ở cõi Ba Mươi Ba vui mừng và nói: ‘Ôi, các cõi trời sẽ tăng thịnh, các cõi a-tu-la sẽ suy giảm!’” ‘‘භූතපුබ්බං, භික්ඛවෙ, සක්කො දෙවානමින්දො දෙවෙ තාවතිංසෙ අනුනයමානො තායං වෙලායං ඉමං ගාථං අභාසි – “Này các Tỳ khưu, thuở xưa, Sakka, vua của các vị trời, trong khi khuyến khích các vị trời ở cõi Ba Mươi Ba, vào lúc ấy đã nói lên bài kệ này:” ‘‘චාතුද්දසිං පඤ්චදසිං, යා ච පක්ඛස්ස අට්ඨමී; පාටිහාරියපක්ඛඤ්ච, අට්ඨඞ්ගසුසමාගතං; උපොසථං උපවසෙය්‍ය, යොපිස්ස මාදිසො නරො’’ති. “Vào ngày mười bốn, mười lăm, và ngày mồng tám của mỗi nửa tháng, và trong những ngày đặc biệt của kỳ trai giới, đầy đủ tám giới, người nào muốn được như ta, hãy thực hành ngày Bố-tát.” ‘‘සා ඛො පනෙසා, භික්ඛවෙ, සක්කෙන දෙවානමින්දෙන ගාථා දුග්ගීතා න සුගීතා දුබ්භාසිතා න සුභාසිතා. තං කිස්ස හෙතු? සක්කො හි, භික්ඛවෙ, දෙවානමින්දො අවීතරාගො අවීතදොසො අවීතමොහො. “Này các Tỳ khưu, bài kệ ấy của Sakka, vua của các vị trời, đã được hát lên một cách tồi tệ, không phải hay ho; được nói ra một cách tồi tệ, không phải khéo léo. Vì sao vậy? Vì này các Tỳ khưu, Sakka, vua của các vị trời, chưa thoát khỏi tham, chưa thoát khỏi sân, chưa thoát khỏi si.” ‘‘යො ච ඛො සො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අරහං ඛීණාසවො වුසිතවා බ්‍රහ්මචරියො කතකරණීයො ඔහිතභාරො අනුප්පත්තසදත්ථො පරික්ඛීණභවසංයොජනො සම්මදඤ්ඤා විමුත්තො, තස්ස ඛො එතං, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො කල්ලං වචනාය – “Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc, đã sống đời Phạm hạnh, đã làm những việc cần làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã đạt được mục đích tối hậu, đã đoạn tận hữu kiết sử, đã giải thoát nhờ chánh trí, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ấy mới thích hợp để nói lên lời này:” ‘‘චාතුද්දසිං පඤ්චදසිං, යා ච පක්ඛස්ස අට්ඨමී; පාටිහාරියපක්ඛඤ්ච, අට්ඨඞ්ගසුසමාගතං; උපොසථං උපවසෙය්‍ය, යොපිස්ස මාදිසො නරො’’ති. “Vào ngày mười bốn, mười lăm, và ngày mồng tám của mỗi nửa tháng, và trong những ngày đặc biệt của kỳ trai giới, đầy đủ tám giới, người nào muốn được như ta, hãy thực hành ngày Bố-tát.” ‘‘තං [Pg.143] කිස්ස හෙතු? සො හි, භික්ඛවෙ, භික්ඛු වීතරාගො වීතදොසො වීතමොහො’’ති. සත්තමං. “Vì sao vậy? Vì này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ấy đã thoát khỏi tham, đã thoát khỏi sân, đã thoát khỏi si.” 8. දුතියචතුමහාරාජසුත්තං 8. Kinh Tứ Đại Thiên Vương Thứ Hai 38. ‘‘භූතපුබ්බං, භික්ඛවෙ, සක්කො දෙවානමින්දො දෙවෙ තාවතිංසෙ අනුනයමානො තායං වෙලායං ඉමං ගාථං අභාසි – 38. “Này các Tỳ khưu, thuở xưa, Sakka, vua của các vị trời, trong khi khuyến khích các vị trời ở cõi Ba Mươi Ba, vào lúc ấy đã nói lên bài kệ này:” ‘‘චාතුද්දසිං පඤ්චදසිං, යා ච පක්ඛස්ස අට්ඨමී; පාටිහාරියපක්ඛඤ්ච, අට්ඨඞ්ගසුසමාගතං; උපොසථං උපවසෙය්‍ය, යොපිස්ස මාදිසො නරො’’ති. “Vào ngày mười bốn, mười lăm, và ngày mồng tám của mỗi nửa tháng, và trong những ngày đặc biệt của kỳ trai giới, đầy đủ tám giới, người nào muốn được như ta, hãy thực hành ngày Bố-tát.” ‘‘සා ඛො පනෙසා, භික්ඛවෙ, සක්කෙන දෙවානමින්දෙන ගාථා දුග්ගීතා න සුගීතා දුබ්භාසිතා න සුභාසිතා. තං කිස්ස හෙතු? සක්කො හි, භික්ඛවෙ, දෙවානමින්දො අපරිමුත්තො ජාතියා ජරාය මරණෙන සොකෙහි පරිදෙවෙහි දුක්ඛෙහි දොමනස්සෙහි උපායාසෙහි, අපරිමුත්තො දුක්ඛස්මාති වදාමි. Này các Tỳ khưu, bài kệ ấy do Sakka, vua của chư thiên, đã hát không hay, không phải hát hay; đã nói không tốt, không phải nói tốt. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vì Sakka, vua của chư thiên, chưa giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng vị ấy chưa giải thoát khỏi khổ. ‘‘යො ච ඛො සො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අරහං ඛීණාසවො වුසිතවා කතකරණීයො ඔහිතභාරො අනුප්පත්තසදත්ථො පරික්ඛීණභවසංයොජනො සම්මදඤ්ඤා විමුත්තො, තස්ස ඛො එතං, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො කල්ලං වචනාය – Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc, đã hoàn thành phạm hạnh, việc cần làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã đạt được mục đích tối hậu, đã đoạn tận hữu kiết sử, đã giải thoát nhờ chánh trí, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ấy mới thích hợp để nói rằng: ‘‘චාතුද්දසිං පඤ්චදසිං, යා ච පක්ඛස්ස අට්ඨමී; පාටිහාරියපක්ඛඤ්ච, අට්ඨඞ්ගසුසමාගතං; උපොසථං උපවසෙය්‍ය, යොපිස්ස මාදිසො නරො’’ති. ‘Vào ngày mười bốn, mười lăm, và ngày mùng tám của mỗi nửa tháng, và vào những ngày đặc biệt của kỳ lễ, người nào giống như ta, nên thực hành ngày Bố-tát, đầy đủ tám chi phần.’ ‘‘තං කිස්ස හෙතු? සො හි, භික්ඛවෙ, භික්ඛු පරිමුත්තො ජාතියා ජරාය මරණෙන සොකෙහි පරිදෙවෙහි දුක්ඛෙහි දොමනස්සෙහි උපායාසෙහි, පරිමුත්තො දුක්ඛස්මාති වදාමී’’ති. අට්ඨමං. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vì vị Tỳ khưu ấy đã giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng vị ấy đã giải thoát khỏi khổ. (Kinh thứ tám). 9. සුඛුමාලසුත්තං 9. Kinh Tế Nhị 39. ‘‘සුඛුමාලො අහං, භික්ඛවෙ, පරමසුඛුමාලො අච්චන්තසුඛුමාලො. මම සුදං, භික්ඛවෙ, පිතු නිවෙසනෙ පොක්ඛරණියො කාරිතා හොන්ති. එකත්ථ සුදං, භික්ඛවෙ, උප්පලං වප්පති, එකත්ථ පදුමං, එකත්ථ පුණ්ඩරීකං, යාවදෙව මමත්ථාය. න ඛො පනස්සාහං, භික්ඛවෙ, අකාසිකං චන්දනං ධාරෙමි. කාසිකං[Pg.144], භික්ඛවෙ, සු මෙ තං වෙඨනං හොති, කාසිකා කඤ්චුකා, කාසිකං නිවාසනං, කාසිකො උත්තරාසඞ්ගො. රත්තින්දිවං ඛො පන මෙ සු තං, භික්ඛවෙ, සෙතච්ඡත්තං ධාරීයති – ‘මා නං ඵුසි සීතං වා උණ්හං වා තිණං වා රජො වා උස්සාවො වා’’’ති. 39. Này các Tỳ khưu, Ta được nuôi dưỡng tế nhị, rất tế nhị, vô cùng tế nhị. Này các Tỳ khưu, trong cung điện của phụ thân Ta, người ta đã cho đào các hồ sen: một hồ trồng sen xanh, một hồ trồng sen hồng, một hồ trồng sen trắng, tất cả chỉ vì lợi ích cho Ta. Này các Tỳ khưu, Ta không dùng loại gỗ đàn hương nào không phải từ xứ Kāsī. Này các Tỳ khưu, khăn đội đầu của Ta là từ xứ Kāsī, áo trong của Ta là từ xứ Kāsī, y phục của Ta là từ xứ Kāsī, áo choàng của Ta là từ xứ Kāsī. Này các Tỳ khưu, cả ngày lẫn đêm, một chiếc lọng trắng được che cho Ta, với ý nghĩ: ‘Mong rằng lạnh, nóng, cỏ, bụi, hay sương đừng chạm vào người.’ ‘‘තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, තයො පාසාදා අහෙසුං – එකො හෙමන්තිකො, එකො ගිම්හිකො, එකො වස්සිකො. සො ඛො අහං, භික්ඛවෙ, වස්සිකෙ පාසාදෙ වස්සිකෙ චත්තාරො මාසෙ නිප්පුරිසෙහි තූරියෙහි පරිචාරයමානො න හෙට්ඨාපාසාදං ඔරොහාමි. යථා ඛො පන, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤෙසං නිවෙසනෙ දාසකම්මකරපොරිසස්ස කණාජකං භොජනං දීයති බිලඞ්ගදුතියං, එවමෙවස්සු මෙ, භික්ඛවෙ, පිතු නිවෙසනෙ දාසකම්මකරපොරිසස්ස සාලිමංසොදනො දීයති. Này các Tỳ khưu, Ta có ba cung điện: một cho mùa đông, một cho mùa hè, và một cho mùa mưa. Này các Tỳ khưu, tại cung điện mùa mưa, trong suốt bốn tháng mùa mưa, Ta được các nữ nhạc công phục vụ, không có nam nhân nào, và Ta không đi xuống tầng dưới của cung điện. Này các Tỳ khưu, cũng như trong nhà của những người khác, người ta cho người hầu và kẻ làm công ăn cơm tấm với nước dấm, thì cũng vậy, này các Tỳ khưu, trong cung điện của phụ thân Ta, người ta cho người hầu và kẻ làm công ăn cơm nấu bằng gạo thơm với thịt. ‘‘තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, එවරූපාය ඉද්ධියා සමන්නාගතස්ස එවරූපෙන ච සුඛුමාලෙන එතදහොසි – ‘අස්සුතවා ඛො පුථුජ්ජනො අත්තනා ජරාධම්මො සමානො ජරං අනතීතො පරං ජිණ්ණං දිස්වා අට්ටීයති හරායති ජිගුච්ඡති අත්තානංයෙව අතිසිත්වා, අහම්පි ඛොම්හි ජරාධම්මො ජරං අනතීතො. අහඤ්චෙව ඛො පන ජරාධම්මො සමානො ජරං අනතීතො පරං ජිණ්ණං දිස්වා අට්ටීයෙය්‍යං හරායෙය්‍යං ජිගුච්ඡෙය්‍යං න මෙතං අස්ස පතිරූප’න්ති. තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, ඉති පටිසඤ්චික්ඛතො යො යොබ්බනෙ යොබ්බනමදො සො සබ්බසො පහීයි. Này các Tỳ khưu, trong khi Ta sống với sự sung túc như vậy, với sự tế nhị như vậy, ý nghĩ này đã khởi lên trong Ta: ‘Kẻ phàm phu ít nghe, tự mình có bản chất phải già, chưa vượt qua được sự già, khi thấy một người khác già nua, liền cảm thấy lo lắng, hổ thẹn, ghê tởm, mà quên mất chính mình. Ta cũng có bản chất phải già, chưa vượt qua được sự già. Nếu ta, người có bản chất phải già, chưa vượt qua được sự già, lại cảm thấy lo lắng, hổ thẹn, ghê tởm khi thấy một người khác già nua, thì điều đó không thích hợp với Ta.’ Này các Tỳ khưu, khi Ta suy xét như vậy, mọi sự kiêu mạn về tuổi trẻ đã hoàn toàn biến mất trong Ta. ‘‘අස්සුතවා ඛො පුථුජ්ජනො අත්තනා බ්‍යාධිධම්මො සමානො බ්‍යාධිං අනතීතො පරං බ්‍යාධිතං දිස්වා අට්ටීයති හරායති ජිගුච්ඡති අත්තානංයෙව අතිසිත්වා – ‘අහම්පි ඛොම්හි බ්‍යාධිධම්මො බ්‍යාධිං අනතීතො, අහඤ්චෙව ඛො පන බ්‍යාධිධම්මො සමානො බ්‍යාධිං අනතීතො පරං බ්‍යාධිකං දිස්වා අට්ටීයෙය්‍යං හරායෙය්‍යං ජිගුච්ඡෙය්‍යං, න මෙතං අස්ස පතිරූප’න්ති. තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, ඉති පටිසඤ්චික්ඛතො යො ආරොග්‍යෙ ආරොග්‍යමදො සො සබ්බසො පහීයි. Kẻ phàm phu ít nghe, tự mình có bản chất phải bệnh, chưa vượt qua được bệnh tật, khi thấy một người khác bệnh hoạn, liền cảm thấy lo lắng, hổ thẹn, ghê tởm, mà quên mất chính mình. ‘Ta cũng có bản chất phải bệnh, chưa vượt qua được bệnh tật. Nếu ta, người có bản chất phải bệnh, chưa vượt qua được bệnh tật, lại cảm thấy lo lắng, hổ thẹn, ghê tởm khi thấy một người khác bệnh hoạn, thì điều đó không thích hợp với Ta.’ Này các Tỳ khưu, khi Ta suy xét như vậy, mọi sự kiêu mạn về sức khỏe đã hoàn toàn biến mất trong Ta. ‘‘අස්සුතවා ඛො පුථුජ්ජනො අත්තනා මරණධම්මො සමානො මරණං අනතීතො පරං මතං දිස්වා අට්ටීයති හරායති ජිගුච්ඡති අත්තානංයෙව අතිසිත්වා – ‘අහම්පි ඛොම්හි මරණධම්මො, මරණං අනතීතො, අහං චෙව ඛො පන [Pg.145] මරණධම්මො සමානො මරණං අනතීතො පරං මතං දිස්වා අට්ටීයෙය්‍යං හරායෙය්‍යං ජිගුච්ඡෙය්‍යං, න මෙතං අස්ස පතිරූප’න්ති. තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, ඉති පටිසඤ්චික්ඛතො යො ජීවිතෙ ජීවිතමදො සො සබ්බසො පහීයී’’ති. Kẻ phàm phu ít nghe, tự mình có bản chất phải chết, chưa vượt qua được cái chết, khi thấy một người khác đã chết, liền cảm thấy lo lắng, hổ thẹn, ghê tởm, mà quên mất chính mình. ‘Ta cũng có bản chất phải chết, chưa vượt qua được cái chết. Nếu ta, người có bản chất phải chết, chưa vượt qua được cái chết, lại cảm thấy lo lắng, hổ thẹn, ghê tởm khi thấy một người khác đã chết, thì điều đó không thích hợp với Ta.’ Này các Tỳ khưu, khi Ta suy xét như vậy, mọi sự kiêu mạn về sự sống đã hoàn toàn biến mất trong Ta. ‘‘තයොමෙ, භික්ඛවෙ, මදා. කතමෙ තයො? යොබ්බනමදො, ආරොග්‍යමදො, ජීවිතමදො. යොබ්බනමදමත්තො වා, භික්ඛවෙ, අස්සුතවා පුථුජ්ජනො කායෙන දුච්චරිතං චරති, වාචාය දුච්චරිතං චරති, මනසා දුච්චරිතං චරති. සො කායෙන දුච්චරිතං චරිත්වා, වාචාය දුච්චරිතං චරිත්වා, මනසා දුච්චරිතං චරිත්වා කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජති. ආරොග්‍යමදමත්තො වා, භික්ඛවෙ, අස්සුතවා පුථුජ්ජනො…පෙ… ජීවිතමදමත්තො වා, භික්ඛවෙ, අස්සුතවා පුථුජ්ජනො කායෙන දුච්චරිතං චරති, වාචාය දුච්චරිතං චරති, මනසා දුච්චරිතං චරති. සො කායෙන දුච්චරිතං චරිත්වා, වාචාය දුච්චරිතං චරිත්වා, මනසා දුච්චරිතං චරිත්වා කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජති. Này các Tỳ khưu, có ba loại kiêu mạn này. Ba loại nào? Kiêu mạn về tuổi trẻ, kiêu mạn về sức khỏe, và kiêu mạn về sự sống. Này các Tỳ khưu, do say sưa với sự kiêu mạn về tuổi trẻ, kẻ phàm phu ít nghe làm điều ác qua thân, làm điều ác qua lời, làm điều ác qua ý. Sau khi làm điều ác qua thân, lời, và ý, khi thân hoại mạng chung, người ấy sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Tỳ khưu, do say sưa với sự kiêu mạn về sức khỏe, kẻ phàm phu ít nghe... Này các Tỳ khưu, do say sưa với sự kiêu mạn về sự sống, kẻ phàm phu ít nghe làm điều ác qua thân, làm điều ác qua lời, làm điều ác qua ý. Sau khi làm điều ác qua thân, lời, và ý, khi thân hoại mạng chung, người ấy sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. ‘‘යොබ්බනමදමත්තො වා, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සික්ඛං පච්චක්ඛාය හීනායාවත්තති. ආරොග්‍යමදමත්තො වා, භික්ඛවෙ, භික්ඛු…පෙ… ජීවිතමදමත්තො වා, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සික්ඛං පච්චක්ඛාය හීනායාවත්තතී’’ති. Này các Tỳ khưu, do say sưa với sự kiêu mạn về tuổi trẻ, một vị Tỳ khưu từ bỏ học giới và hoàn tục. Này các Tỳ khưu, do say sưa với sự kiêu mạn về sức khỏe, một vị Tỳ khưu... Này các Tỳ khưu, do say sưa với sự kiêu mạn về sự sống, một vị Tỳ khưu từ bỏ học giới và hoàn tục. ‘‘බ්‍යාධිධම්මා ජරාධම්මා, අථො මරණධම්මිනො; යථාධම්මා තථාසන්තා, ජිගුච්ඡන්ති පුථුජ්ජනා. “Có pháp bịnh, có pháp già, lại thêm có pháp chết; Phàm phu vốn có các pháp như vậy, lại sanh lòng ghê tởm.” ‘‘අහඤ්චෙ තං ජිගුච්ඡෙය්‍යං, එවංධම්මෙසු පාණිසු; න මෙතං පතිරූපස්ස, මම එවං විහාරිනො. “Nếu ta lại ghê tởm, đối với chúng sanh có các pháp như vậy; Điều ấy không thích hợp, đối với ta là người sống như vậy.” ‘‘සොහං එවං විහරන්තො, ඤත්වා ධම්මං නිරූපධිං; ආරොග්‍යෙ යොබ්බනස්මිඤ්ච, ජීවිතස්මිඤ්ච යෙ මදා. “Ta, người sống như vậy, đã biết được Pháp vô sanh y; những say đắm nào trong sự không bịnh, trong tuổi trẻ, và trong sự sống,” ‘‘සබ්බෙ මදෙ අභිභොස්මි, නෙක්ඛම්මෙ දට්ඨු ඛෙමතං; තස්ස මෙ අහු උස්සාහො, නිබ්බානං අභිපස්සතො. “Ta đã vượt qua tất cả những say đắm ấy, thấy được sự an ổn trong pháp xuất ly. Đối với ta, người thấy rõ Niết-bàn, nỗ lực đã được khởi lên.” ‘‘නාහං භබ්බො එතරහි, කාමානි පටිසෙවිතුං; අනිවත්ති භවිස්සාමි, බ්‍රහ්මචරියපරායණො’’ති. නවමං; “Nay ta không có thể, để hưởng thụ các dục; Ta sẽ không thối chuyển, với phạm hạnh là mục đích.” Phẩm thứ chín. 10. ආධිපතෙය්‍යසුත්තං 10. Kinh Quyền Lực 40. ‘‘තීණිමානි[Pg.146], භික්ඛවෙ, ආධිපතෙය්‍යානි. කතමානි තීණි? අත්තාධිපතෙය්‍යං, ලොකාධිපතෙය්‍යං, ධම්මාධිපතෙය්‍යං. කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, අත්තාධිපතෙය්‍යං? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අරඤ්ඤගතො වා රුක්ඛමූලගතො වා සුඤ්ඤාගාරගතො වා ඉති පටිසඤ්චික්ඛති – ‘න ඛො පනාහං චීවරහෙතු අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො. න පිණ්ඩපාතහෙතු, න සෙනාසනහෙතු, න ඉතිභවාභවහෙතු අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො. අපි ච ඛොම්හි ඔතිණ්ණො ජාතියා ජරාය මරණෙන සොකෙහි පරිදෙවෙහි දුක්ඛෙහි දොමනස්සෙහි උපායාසෙහි, දුක්ඛොතිණ්ණො දුක්ඛපරෙතො. අප්පෙව නාම ඉමස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස අන්තකිරියා පඤ්ඤායෙථාති. අහඤ්චෙව ඛො පන යාදිසකෙ කාමෙ ඔහාය අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො තාදිසකෙ වා කාමෙ පරියෙසෙය්‍යං තතො වා පාපිට්ඨතරෙ, න මෙතං පතිරූප’න්ති. සො ඉති පටිසඤ්චික්ඛති – ‘ආරද්ධං ඛො පන මෙ වීරියං භවිස්සති අසල්ලීනං, උපට්ඨිතා සති අසම්මුට්ඨා, පස්සද්ධො කායො අසාරද්ධො, සමාහිතං චිත්තං එකග්ග’න්ති. සො අත්තානංයෙව අධිපතිං කරිත්වා අකුසලං පජහති, කුසලං භාවෙති, සාවජ්ජං පජහති, අනවජ්ජං භාවෙති, සුද්ධං අත්තානං පරිහරති. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, අත්තාධිපතෙය්‍යං. 40. “Này các Tỳ khưu, có ba quyền lực này. Thế nào là ba? Lấy tự ngã làm chủ, lấy thế gian làm chủ, lấy Pháp làm chủ. Và này các Tỳ khưu, thế nào là lấy tự ngã làm chủ? Ở đây, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu đi đến khu rừng, hoặc đi đến gốc cây, hoặc đi đến ngôi nhà trống, rồi suy xét như sau: ‘Ta xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, không phải vì y, không phải vì vật thực khất thực, không phải vì sàng tọa, không phải vì sự hiện hữu hay không hiện hữu này nọ. Mà thật sự, ta bị chìm ngập bởi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não; bị khổ chìm ngập, bị khổ áp đảo. Mong rằng sự chấm dứt toàn bộ khối khổ này có thể được biết đến.’ ‘Ta, sau khi đã từ bỏ những dục lạc như vậy để xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, nếu lại đi tìm kiếm những dục lạc tương tự hoặc tệ hơn nữa, điều ấy không thích hợp với ta.’ Vị ấy suy xét như sau: ‘Tinh tấn của ta sẽ được khởi lên, không thụ động; niệm sẽ được thiết lập, không quên lãng; thân sẽ được khinh an, không bồn chồn; tâm sẽ được định tĩnh, nhất tâm.’ Vị ấy, lấy chính mình làm chủ, từ bỏ điều bất thiện, tu tập điều thiện; từ bỏ điều có tội, tu tập điều không có tội; giữ gìn tự thân trong sạch. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là lấy tự ngã làm chủ. ‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, ලොකාධිපතෙය්‍යං? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අරඤ්ඤගතො වා රුක්ඛමූලගතො වා සුඤ්ඤාගාරගතො වා ඉති පටිසඤ්චික්ඛති – ‘න ඛො පනාහං චීවරහෙතු අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො. න පිණ්ඩපාතහෙතු, න සෙනාසනහෙතු, න ඉතිභවාභවහෙතු අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො. අපි ච ඛොම්හි ඔතිණ්ණො ජාතියා ජරාය මරණෙන සොකෙහි පරිදෙවෙහි දුක්ඛෙහි දොමනස්සෙහි උපායාසෙහි, දුක්ඛොතිණ්ණො දුක්ඛපරෙතො. අප්පෙව නාම ඉමස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස අන්තකිරියා පඤ්ඤායෙථා’ති. අහඤ්චෙව ඛො පන එවං පබ්බජිතො සමානො කාමවිතක්කං වා විතක්කෙය්‍යං, බ්‍යාපාදවිතක්කං වා විතක්කෙය්‍යං, විහිංසාවිතක්කං වා විතක්කෙය්‍යං, මහා ඛො පනායං ලොකසන්නිවාසො. මහන්තස්මිං ඛො පන ලොකසන්නිවාසෙ සන්ති සමණබ්‍රාහ්මණා ඉද්ධිමන්තො දිබ්බචක්ඛුකා පරචිත්තවිදුනො. තෙ දූරතොපි පස්සන්ති, ආසන්නාපි න දිස්සන්ති, චෙතසාපි චිත්තං පජානන්ති. තෙපි මං එවං ජානෙය්‍යුං – ‘පස්සථ, භො, ඉමං කුලපුත්තං [Pg.147] සද්ධා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො සමානො වොකිණ්ණො විහරති පාපකෙහි අකුසලෙහි ධම්මෙහී’ති. දෙවතාපි ඛො සන්ති ඉද්ධිමන්තිනියො දිබ්බචක්ඛුකා පරචිත්තවිදුනියො. තා දූරතොපි පස්සන්ති, ආසන්නාපි න දිස්සන්ති, චෙතසාපි චිත්තං ජානන්ති. තාපි මං එවං ජානෙය්‍යුං – ‘පස්සථ, භො, ඉමං කුලපුත්තං සද්ධා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො සමානො වොකිණ්ණො විහරති පාපකෙහි අකුසලෙහි ධම්මෙහී’ති. සො ඉති පටිසඤ්චික්ඛති – ‘ආරද්ධං ඛො පන මෙ වීරියං භවිස්සති අසල්ලීනං, උපට්ඨිතා සති අසම්මුට්ඨා, පස්සද්ධො කායො අසාරද්ධො, සමාහිතං චිත්තං එකග්ග’න්ති. සො ලොකංයෙව අධිපතිං කරිත්වා අකුසලං පජහති, කුසලං භාවෙති, සාවජ්ජං පජහති, අනවජ්ජං භාවෙති, සුද්ධං අත්තානං පරිහරති. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ලොකාධිපතෙය්‍යං. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là lấy thế gian làm chủ? Ở đây, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu đi đến khu rừng, hoặc đi đến gốc cây, hoặc đi đến ngôi nhà trống, rồi suy xét như sau: ‘Ta xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, không phải vì y, không phải vì vật thực khất thực, không phải vì sàng tọa, không phải vì sự hiện hữu hay không hiện hữu này nọ. Mà thật sự, ta bị chìm ngập bởi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não; bị khổ chìm ngập, bị khổ áp đảo. Mong rằng sự chấm dứt toàn bộ khối khổ này có thể được biết đến.’ ‘Ta, đã xuất gia như vậy, nếu lại khởi lên dục tầm, hoặc sân tầm, hoặc hại tầm, (thì thật không đáng). Thế giới này thật rộng lớn. Trong thế giới rộng lớn này, có những vị Sa-môn, Bà-la-môn có thần thông, có thiên nhãn, biết được tâm của người khác. Các vị ấy thấy được từ xa, dù ở gần cũng không bị thấy, và biết được tâm của người khác bằng tâm của mình. Các vị ấy cũng sẽ biết về ta như sau: ‘Này quý vị, hãy xem người thiện nam tử này, đã do lòng tin mà xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, lại sống trộn lẫn với các pháp ác, bất thiện.’ Cũng có những vị chư thiên có thần thông, có thiên nhãn, biết được tâm của người khác. Các vị ấy thấy được từ xa, dù ở gần cũng không bị thấy, và biết được tâm của người khác bằng tâm của mình. Các vị ấy cũng sẽ biết về ta như sau: ‘Này quý vị, hãy xem người thiện nam tử này, đã do lòng tin mà xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, lại sống trộn lẫn với các pháp ác, bất thiện.’ Vị ấy suy xét như sau: ‘Tinh tấn của ta sẽ được khởi lên, không thụ động; niệm sẽ được thiết lập, không quên lãng; thân sẽ được khinh an, không bồn chồn; tâm sẽ được định tĩnh, nhất tâm.’ Vị ấy, lấy thế gian làm chủ, từ bỏ điều bất thiện, tu tập điều thiện; từ bỏ điều có tội, tu tập điều không có tội; giữ gìn tự thân trong sạch. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là lấy thế gian làm chủ. ‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, ධම්මාධිපතෙය්‍යං? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අරඤ්ඤගතො වා රුක්ඛමූලගතො වා සුඤ්ඤාගාරගතො වා ඉති පටිසඤ්චික්ඛති – ‘න ඛො පනාහං චීවරහෙතු අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො. න පිණ්ඩපාතහෙතු, න සෙනාසනහෙතු, න ඉතිභවාභවහෙතු අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො. අපි ච ඛොම්හි ඔතිණ්ණො ජාතියා ජරාය මරණෙන සොකෙහි පරිදෙවෙහි දුක්ඛෙහි දොමනස්සෙහි උපායාසෙහි, දුක්ඛොතිණ්ණො දුක්ඛපරෙතො. අප්පෙව නාම ඉමස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස අන්තකිරියා පඤ්ඤායෙථාති. ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො සන්දිට්ඨිකො අකාලිකො එහිපස්සිකො ඔපනෙය්‍යිකො පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහීති. සන්ති ඛො පන මෙ සබ්‍රහ්මචාරී ජානං පස්සං විහරන්ති. අහඤ්චෙව ඛො පන එවං ස්වාක්ඛාතෙ ධම්මවිනයෙ පබ්බජිතො සමානො කුසීතො විහරෙය්‍යං පමත්තො, න මෙතං අස්ස පතිරූප’න්ති. සො ඉති පටිසඤ්චික්ඛති – ‘ආරද්ධං ඛො පන මෙ වීරියං භවිස්සති අසල්ලීනං, උපට්ඨිතා සති අසම්මුට්ඨා, පස්සද්ධො කායො අසාරද්ධො, සමාහිතං චිත්තං එකග්ග’න්ති. සො ධම්මංයෙව අධිපතිං කරිත්වා අකුසලං පජහති, කුසලං භාවෙති, සාවජ්ජං පජහති, අනවජ්ජං භාවෙති, සුද්ධං අත්තානං පරිහරති. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ධම්මාධිපතෙය්‍යං. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි ආධිපතෙය්‍යානී’’ති. Này các Tỳ khưu, thế nào là Pháp chủ? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu đi đến khu rừng, hoặc đi đến gốc cây, hoặc đi đến ngôi nhà trống, rồi suy xét như vầy: ‘Ta xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình không phải vì y phục. Không phải vì vật thực khất thực, không phải vì sàng tọa, không phải vì sự hiện hữu thế này hay thế khác. Mà thật vậy, ta bị chìm đắm trong sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não; bị khổ lấn át, bị khổ xâm chiếm. Mong rằng sự chấm dứt toàn bộ khối khổ này có thể được biết đến.’ Pháp đã được Thế Tôn khéo thuyết giảng, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để thấy, có tính hướng thượng, được người trí tự mình liễu tri. Lại nữa, có các vị đồng phạm hạnh của ta đang sống, biết và thấy (Pháp ấy). Nếu ta, đã xuất gia trong Pháp và Luật được khéo thuyết giảng như vậy, lại sống lười biếng, phóng dật, thì điều ấy không thích hợp với ta.’ Vị ấy suy xét như vầy: ‘Tinh tấn của ta sẽ được khởi xướng, không thối chuyển; niệm sẽ được thiết lập, không quên lãng; thân sẽ được khinh an, không bứt rứt; tâm sẽ được định tĩnh, nhất tâm.’ Vị ấy, lấy Pháp làm chủ, từ bỏ điều bất thiện, tu tập điều thiện; từ bỏ điều có tội, tu tập điều không có tội; giữ gìn tự thân trong sạch. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là Pháp chủ. Này các Tỳ khưu, có ba sự làm chủ này. ‘‘නත්ථි ලොකෙ රහො නාම, පාපකම්මං පකුබ්බතො; අත්තා තෙ පුරිස ජානාති, සච්චං වා යදි වා මුසා. Trong thế gian, không có nơi nào gọi là kín đáo đối với người làm ác nghiệp. Hỡi người, tự thân ngươi biết, dù là thật hay là dối. ‘‘කල්‍යාණං [Pg.148] වත භො සක්ඛි, අත්තානං අතිමඤ්ඤසි; යො සන්තං අත්තනි පාපං, අත්තානං පරිගූහසි. Hỡi các bạn, ngươi xem thường tự thân, một nhân chứng tốt đẹp thay, khi ngươi che giấu điều ác có trong chính mình. ‘‘පස්සන්ති දෙවා ච තථාගතා ච,ලොකස්මිං බාලං විසමං චරන්තං; තස්මා හි අත්තාධිපතෙය්‍යකො ච,ලොකාධිපො ච නිපකො ච ඣායී. Chư Thiên và các bậc Như Lai thấy kẻ ngu trong thế gian hành xử bất chính. Do đó, người có tự ngã làm chủ, người có thế gian làm chủ, người trí tuệ, và người thiền định, ‘‘ධම්මාධිපො ච අනුධම්මචාරී,න හීයති සච්චපරක්කමො මුනි; පසය්හ මාරං අභිභුය්‍ය අන්තකං,යො ච ඵුසී ජාතික්ඛයං පධානවා; සො තාදිසො ලොකවිදූ සුමෙධො,සබ්බෙසු ධම්මෙසු අතම්මයො මුනී’’ති. දසමං; người có Pháp làm chủ và sống thuận theo Pháp, bậc thánh có nỗ lực chân chánh, thì không bị suy thoái. Người nào có sự tinh tấn, chế ngự Ma vương, chiến thắng thần chết, đạt đến sự đoạn tận sanh; người như vậy, biết rõ thế gian, có trí tuệ tốt, bậc thánh không bị ái dục chi phối trong tất cả các pháp, không bị suy thoái. Hết bài kinh thứ mười. දෙවදූතවග්ගො චතුත්ථො. Phẩm Thiên Sứ, thứ tư. තස්සුද්දානං – Phần tóm lược của phẩm ấy: බ්‍රහ්ම ආනන්ද සාරිපුත්තො, නිදානං හත්ථකෙන ච; දූතා දුවෙ ච රාජානො, සුඛුමාලාධිපතෙය්‍යෙන චාති. Brahma, Ānanda, Sāriputta, Nidāna, và Hatthaka; Dūta, hai kinh Rājāno, Sukhumāla, và Ādhipateyya. 5. චූළවග්ගො 5. Phẩm Nhỏ 1. සම්මුඛීභාවසුත්තං 1. Kinh Hiện Diện 41. ‘‘තිණ්ණං, භික්ඛවෙ, සම්මුඛීභාවා සද්ධො කුලපුත්තො බහුං පුඤ්ඤං පසවති. කතමෙසං තිණ්ණං? සද්ධාය, භික්ඛවෙ, සම්මුඛීභාවා සද්ධො කුලපුත්තො බහුං පුඤ්ඤං පසවති. දෙය්‍යධම්මස්ස, භික්ඛවෙ, සම්මුඛීභාවා සද්ධො කුලපුත්තො බහුං පුඤ්ඤං පසවති. දක්ඛිණෙය්‍යානං, භික්ඛවෙ, සම්මුඛීභාවා සද්ධො කුලපුත්තො බහුං පුඤ්ඤං පසවති. ඉමෙසං ඛො, භික්ඛවෙ, තිණ්ණං සම්මුඛීභාවා සද්ධො කුලපුත්තො බහුං පුඤ්ඤං පසවතී’’ති. පඨමං. 41. Này các Tỳ khưu, do sự hiện diện của ba pháp, người thiện nam tử có lòng tin tạo ra nhiều phước báu. Ba pháp nào? Này các Tỳ khưu, do sự hiện diện của lòng tin, người thiện nam tử có lòng tin tạo ra nhiều phước báu. Này các Tỳ khưu, do sự hiện diện của vật thí, người thiện nam tử có lòng tin tạo ra nhiều phước báu. Này các Tỳ khưu, do sự hiện diện của những người đáng cúng dường, người thiện nam tử có lòng tin tạo ra nhiều phước báu. Này các Tỳ khưu, chính do sự hiện diện của ba pháp này, người thiện nam tử có lòng tin tạo ra nhiều phước báu. Hết bài kinh thứ nhất. 2. තිඨානසුත්තං 2. Kinh Ba Trường Hợp 42. ‘‘තීහි[Pg.149], භික්ඛවෙ, ඨානෙහි සද්ධො පසන්නො වෙදිතබ්බො. කතමෙහි තීහි? සීලවන්තානං දස්සනකාමො හොති, සද්ධම්මං සොතුකාමො හොති, විගතමලමච්ඡෙරෙන චෙතසා අගාරං අජ්ඣාවසති මුත්තචාගො පයතපාණි වොස්සග්ගරතො යාචයොගො දානසංවිභාගරතො. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ඨානෙහි සද්ධො පසන්නො වෙදිතබ්බො’’. 42. Này các Tỳ khưu, người có lòng tin, người tịnh tín, cần được biết qua ba trường hợp. Ba trường hợp nào? (Vị ấy) muốn thấy những người có giới, muốn nghe diệu pháp, sống tại gia với tâm không còn cấu uế của xan tham, bố thí rộng rãi, tay sạch sẽ, vui thích xả ly, đáng được cầu xin, vui thích trong việc cho và chia sẻ. Này các Tỳ khưu, chính do ba trường hợp này, người có lòng tin, người tịnh tín, cần được biết. ‘‘දස්සනකාමො සීලවතං, සද්ධම්මං සොතුමිච්ඡති; විනයෙ මච්ඡෙරමලං, ස වෙ සද්ධොති වුච්චතී’’ති. දුතියං; Người muốn thấy những người có giới, muốn nghe diệu pháp, loại trừ cấu uế của xan tham, người ấy thật được gọi là người có lòng tin. Hết bài kinh thứ hai. 3. අත්ථවසසුත්තං 3. Kinh Lợi Ích 43. ‘‘තයො, භික්ඛවෙ, අත්ථවසෙ සම්පස්සමානෙන අලමෙව පරෙසං ධම්මං දෙසෙතුං. කතමෙ තයො? යො ධම්මං දෙසෙති සො අත්ථප්පටිසංවෙදී ච හොති ධම්මප්පටිසංවෙදී ච. යො ධම්මං සුණාති සො අත්ථප්පටිසංවෙදී ච හොති ධම්මප්පටිසංවෙදී ච. යො චෙව ධම්මං දෙසෙති යො ච ධම්මං සුණාති උභො අත්ථප්පටිසංවෙදිනො ච හොන්ති ධම්මප්පටිසංවෙදිනො ච. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො අත්ථවසෙ සම්පස්සමානෙන අලමෙව පරෙසං ධම්මං දෙසෙතු’’න්ති. තතියං. 43. Này các Tỳ khưu, khi thấy rõ ba lợi ích này, thật là thích hợp để thuyết pháp cho người khác. Ba lợi ích nào? Người thuyết pháp hiểu rõ cả nghĩa và văn. Người nghe pháp hiểu rõ cả nghĩa và văn. Cả người thuyết pháp và người nghe pháp đều hiểu rõ cả nghĩa và văn. Này các Tỳ khưu, khi thấy rõ ba lợi ích này, thật là thích hợp để thuyết pháp cho người khác. Hết bài kinh thứ ba. 4. කථාපවත්තිසුත්තං 4. Kinh Cuộc Đàm Thoại 44. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ඨානෙහි කථා පවත්තිනී හොති. කතමෙහි තීහි? යො ධම්මං දෙසෙති සො අත්ථප්පටිසංවෙදී ච හොති ධම්මප්පටිසංවෙදී ච. යො ධම්මං සුණාති සො අත්ථප්පටිසංවෙදී ච හොති ධම්මප්පටිසංවෙදී ච. යො චෙව ධම්මං දෙසෙති යො ච ධම්මං සුණාති උභො අත්ථප්පටිසංවෙදිනො ච හොන්ති ධම්මප්පටිසංවෙදිනො ච. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ඨානෙහි කථා පවත්තිනී හොතී’’ති. චතුත්ථං. 44. Này các Tỳ khưu, do ba trường hợp, cuộc đàm thoại được diễn ra. Ba trường hợp nào? Người thuyết pháp hiểu rõ cả nghĩa và văn. Người nghe pháp hiểu rõ cả nghĩa và văn. Cả người thuyết pháp và người nghe pháp đều hiểu rõ cả nghĩa và văn. Này các Tỳ khưu, chính do ba trường hợp này, cuộc đàm thoại được diễn ra. Hết bài kinh thứ tư. 5. පණ්ඩිතසුත්තං 5. Kinh Bậc Hiền Trí 45. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, පණ්ඩිතපඤ්ඤත්තානි සප්පුරිසපඤ්ඤත්තානි. කතමානි තීණි? දානං, භික්ඛවෙ, පණ්ඩිතපඤ්ඤත්තං සප්පුරිසපඤ්ඤත්තං. පබ්බජ්ජා, භික්ඛවෙ[Pg.150], පණ්ඩිතපඤ්ඤත්තා සප්පුරිසපඤ්ඤත්තා. මාතාපිතූනං, භික්ඛවෙ, උපට්ඨානං පණ්ඩිතපඤ්ඤත්තං සප්පුරිසපඤ්ඤත්තං. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි පණ්ඩිතපඤ්ඤත්තානි සප්පුරිසපඤ්ඤත්තානී’’ති. 45. Này các Tỳ khưu, có ba điều này được các bậc hiền trí, các bậc chân nhân chế định. Ba điều nào? Này các Tỳ khưu, bố thí được các bậc hiền trí, các bậc chân nhân chế định. Này các Tỳ khưu, xuất gia được các bậc hiền trí, các bậc chân nhân chế định. Này các Tỳ khưu, phụng dưỡng cha mẹ được các bậc hiền trí, các bậc chân nhân chế định. Này các Tỳ khưu, chính ba điều này được các bậc hiền trí, các bậc chân nhân chế định. ‘‘සබ්භි දානං උපඤ්ඤත්තං, අහිංසා සංයමො දමො; මාතාපිතු උපට්ඨානං, සන්තානං බ්‍රහ්මචාරිනං. Các bậc chân nhân đã chế định việc bố thí, việc không làm hại, sự tự chế, sự điều phục, và việc phụng dưỡng cha mẹ của những bậc hiền thiện, sống phạm hạnh. ‘‘සතං එතානි ඨානානි, යානි සෙවෙථ පණ්ඩිතො; අරියො දස්සනසම්පන්නො, ස ලොකං භජතෙ සිව’’න්ති. පඤ්චමං; Ðây là ba pháp của bậc chân nhân, mà bậc hiền trí nên thực hành; bậc Thánh thành tựu tri kiến, vị ấy đạt đến cảnh giới an ổn. 6. සීලවන්තසුත්තං 6. Kinh Vị Giữ Giới 46. ‘‘යං, භික්ඛවෙ, සීලවන්තො පබ්බජිතා ගාමං වා නිගමං වා උපනිස්සාය විහරන්ති. තත්ථ මනුස්සා තීහි ඨානෙහි බහුං පුඤ්ඤං පසවන්ති. කතමෙහි තීහි? කායෙන, වාචාය, මනසා. යං, භික්ඛවෙ, සීලවන්තො පබ්බජිතා ගාමං වා නිගමං වා උපනිස්සාය විහරන්ති. තත්ථ මනුස්සා ඉමෙහි තීහි ඨානෙහි බහුං පුඤ්ඤං පසවන්තී’’ති. ඡට්ඨං. 46. Này các Tỳ khưu, các vị xuất gia có giới đức nương tựa vào một làng hay một thị trấn nào để sống, tại nơi ấy, những người dân tạo ra nhiều phước báu bằng ba cách. Thế nào là ba? Bằng thân, bằng lời, và bằng ý. Này các Tỳ khưu, các vị xuất gia có giới đức nương tựa vào một làng hay một thị trấn nào để sống, tại nơi ấy, những người dân tạo ra nhiều phước báu bằng ba cách này. 7. සඞ්ඛතලක්ඛණසුත්තං 7. Kinh Đặc Tướng Của Pháp Hữu Vi 47. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛතස්ස සඞ්ඛතලක්ඛණානි. කතමානි තීණි? උප්පාදො පඤ්ඤායති, වයො පඤ්ඤායති, ඨිතස්ස අඤ්ඤථත්තං පඤ්ඤායති. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි සඞ්ඛතස්ස සඞ්ඛතලක්ඛණානී’’ති. සත්තමං. 47. Này các Tỳ khưu, có ba đặc tướng này của pháp hữu vi. Thế nào là ba? Sự sanh khởi được biết đến, sự hoại diệt được biết đến, sự biến đổi của cái đang tồn tại được biết đến. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba đặc tướng của pháp hữu vi. 8. අසඞ්ඛතලක්ඛණසුත්තං 8. Kinh Đặc Tướng Của Pháp Vô Vi 48. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, අසඞ්ඛතස්ස අසඞ්ඛතලක්ඛණානි. කතමානි තීණි? න උප්පාදො පඤ්ඤායති, න වයො පඤ්ඤායති, න ඨිතස්ස අඤ්ඤථත්තං පඤ්ඤායති. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි අසඞ්ඛතස්ස අසඞ්ඛතලක්ඛණානී’’ති. අට්ඨමං. 48. Này các Tỳ khưu, có ba đặc tướng này của pháp vô vi. Thế nào là ba? Sự sanh khởi không được biết đến, sự hoại diệt không được biết đến, sự biến đổi của cái đang tồn tại không được biết đến. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba đặc tướng của pháp vô vi. 9. පබ්බතරාජසුත්තං 9. Kinh Vua Núi 49. ‘‘හිමවන්තං, භික්ඛවෙ, පබ්බතරාජං නිස්සාය මහාසාලා තීහි වඩ්ඪීහි වඩ්ඪන්ති. කතමාහි තීහි? සාඛාපත්තපලාසෙන වඩ්ඪන්ති, තචපපටිකාය වඩ්ඪන්ති[Pg.151], ඵෙග්ගුසාරෙන වඩ්ඪන්ති. හිමවන්තං, භික්ඛවෙ, පබ්බතරාජං නිස්සාය මහාසාලා ඉමාහි තීහි වඩ්ඪීහි වඩ්ඪන්ති. 49. Này các Tỳ khưu, nương tựa vào Hy-mã-lạp sơn, vua của các loài núi, các cây sala lớn tăng trưởng bằng ba sự tăng trưởng. Thế nào là ba? Chúng tăng trưởng về cành, lá, và chồi non; chúng tăng trưởng về vỏ cây và lớp vỏ ngoài; chúng tăng trưởng về giác cây và lõi cây. Này các Tỳ khưu, nương tựa vào Hy-mã-lạp sơn, vua của các loài núi, các cây sala lớn tăng trưởng bằng ba sự tăng trưởng này. ‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, සද්ධං කුලපතිං නිස්සාය අන්තො ජනො තීහි වඩ්ඪීහි වඩ්ඪති. කතමාහි තීහි? සද්ධාය වඩ්ඪති, සීලෙන වඩ්ඪති, පඤ්ඤාය වඩ්ඪති. සද්ධං, භික්ඛවෙ, කුලපතිං නිස්සාය අන්තො ජනො ඉමාහි තීහි වඩ්ඪීහි වඩ්ඪතී’’ති. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, nương tựa vào một vị gia chủ có đức tin, những người trong gia đình tăng trưởng bằng ba sự tăng trưởng. Thế nào là ba? Tăng trưởng về đức tin, tăng trưởng về giới, tăng trưởng về trí tuệ. Này các Tỳ khưu, nương tựa vào một vị gia chủ có đức tin, những người trong gia đình tăng trưởng bằng ba sự tăng trưởng này. ‘‘යථාපි පබ්බතො සෙලො, අරඤ්ඤස්මිං බ්‍රහාවනෙ; තං රුක්ඛා උපනිස්සාය, වඩ්ඪන්තෙ තෙ වනප්පතී. Ví như ngọn núi đá trong khu rừng lớn hoang vắng; nương tựa vào núi ấy, các cây cối, các chúa tể của rừng, được tăng trưởng. ‘‘තථෙව සීලසම්පන්නං, සද්ධං කුලපතිං ඉධ; උපනිස්සාය වඩ්ඪන්ති, පුත්තදාරා ච බන්ධවා; අමච්චා ඤාතිසඞ්ඝා ච, යෙ චස්ස අනුජීවිනො. Cũng vậy, ở đời này, nương tựa vào vị gia chủ có đức tin, thành tựu giới hạnh, mà vợ con, thân bằng quyến thuộc, các bạn bè thân thiết, bà con họ hàng, và những người sống nương nhờ vị ấy được tăng trưởng. ‘‘ත්‍යාස්ස සීලවතො සීලං, චාගං සුචරිතානි ච; පස්සමානානුකුබ්බන්ති, අත්තමත්ථං විචක්ඛණා. Những người sáng suốt, thấy rõ lợi ích của mình, khi thấy giới hạnh, sự bố thí, và các thiện hạnh của vị có giới đức ấy, họ liền noi theo. ‘‘ඉධ ධම්මං චරිත්වාන, මග්ගං සුගතිගාමිනං; නන්දිනො දෙවලොකස්මිං, මොදන්ති කාමකාමිනො’’ති. නවමං; Sau khi thực hành Pháp ở đời này, con đường đưa đến thiện thú, những người tìm cầu dục lạc, hoan hỷ, vui hưởng trong cõi trời. 10. ආතප්පකරණීයසුත්තං 10. Kinh Cần Phải Nỗ Lực 50. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ඨානෙහි ආතප්පං කරණීයං. කතමෙහි තීහි? අනුප්පන්නානං පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං අනුප්පාදාය ආතප්පං කරණීයං, අනුප්පන්නානං කුසලානං ධම්මානං උප්පාදාය ආතප්පං කරණීයං, උප්පන්නානං සාරීරිකානං වෙදනානං දුක්ඛානං තිබ්බානං ඛරානං කටුකානං අසාතානං අමනාපානං පාණහරානං අධිවාසනාය ආතප්පං කරණීයං. ඉමෙහි තීහි, භික්ඛවෙ, ඨානෙහි ආතප්පං කරණීයං. 50. Này các Tỳ khưu, cần phải nỗ lực trong ba trường hợp. Thế nào là ba? Cần phải nỗ lực để các pháp ác, bất thiện chưa sanh không sanh khởi; cần phải nỗ lực để các pháp thiện chưa sanh được sanh khởi; cần phải nỗ lực để chịu đựng các cảm thọ thuộc về thân đã sanh khởi, đau đớn, mãnh liệt, dữ dội, cay đắng, không vừa ý, không thích ý, đoạt mạng. Này các Tỳ khưu, cần phải nỗ lực trong ba trường hợp này. ‘‘යතො ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අනුප්පන්නානං පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං අනුප්පාදාය ආතප්පං කරොති, අනුප්පන්නානං කුසලානං ධම්මානං උප්පාදාය ආතප්පං කරොති, උප්පන්නානං සාරීරිකානං වෙදනානං දුක්ඛානං තිබ්බානං ඛරානං කටුකානං අසාතානං අමනාපානං පාණහරානං අධිවාසනාය ආතප්පං [Pg.152] කරොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ආතාපී නිපකො සතො සම්මා දුක්ඛස්ස අන්තකිරියායා’’ති. දසමං. Này các Tỳ khưu, khi một Tỳ khưu nỗ lực để các pháp ác, bất thiện chưa sanh không sanh khởi; nỗ lực để các pháp thiện chưa sanh được sanh khởi; và nỗ lực để chịu đựng các cảm thọ thuộc về thân đã sanh khởi, đau đớn, mãnh liệt, dữ dội, cay đắng, không vừa ý, không thích ý, đoạt mạng; này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ấy được gọi là người nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, để chơn chánh chấm dứt khổ đau. 11. මහාචොරසුත්තං 11. Kinh Tên Đại Đạo Tặc 51. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො මහාචොරො සන්ධිම්පි ඡින්දති, නිල්ලොපම්පි හරති, එකාගාරිකම්පි කරොති, පරිපන්ථෙපි තිට්ඨති. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, මහාචොරො විසමනිස්සිතො ච හොති, ගහනනිස්සිතො ච හොති, බලවනිස්සිතො ච හොති. කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, මහාචොරො විසමනිස්සිතො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, මහාචොරො නදීවිදුග්ගං වා නිස්සිතො හොති පබ්බතවිසමං වා. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, මහාචොරො විසමනිස්සිතො හොති. 51. Này các Tỳ khưu, một tên đại đạo tặc có đủ ba yếu tố sẽ khoét vách, cướp bóc, cướp một nhà, và đứng chặn đường. Thế nào là ba? Ở đây, này các Tỳ khưu, tên đại đạo tặc nương tựa vào nơi hiểm trở, nương tựa vào nơi rậm rạp, và nương tựa vào người có quyền thế. Và này các Tỳ khưu, thế nào là tên đại đạo tặc nương tựa vào nơi hiểm trở? Ở đây, này các Tỳ khưu, tên đại đạo tặc nương tựa vào nơi sông ngòi khó qua lại hoặc nơi núi non không bằng phẳng. Như vậy, này các Tỳ khưu, là tên đại đạo tặc nương tựa vào nơi hiểm trở. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, මහාචොරො ගහනනිස්සිතො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, මහාචොරො තිණගහනං වා නිස්සිතො හොති, රුක්ඛගහනං වා රොධං වා මහාවනසණ්ඩං වා. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, මහාචොරො ගහනනිස්සිතො හොති. Và này các Tỳ khưu, thế nào là tên đại đạo tặc nương tựa vào nơi rậm rạp? Ở đây, này các Tỳ khưu, tên đại đạo tặc nương tựa vào bụi cỏ, hoặc bụi cây, hoặc khu rừng rậm, hoặc khu rừng lớn. Như vậy, này các Tỳ khưu, là tên đại đạo tặc nương tựa vào nơi rậm rạp. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, මහාචොරො බලවනිස්සිතො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, මහාචොරො රාජානං වා රාජමහාමත්තානං වා නිස්සිතො හොති. තස්ස එවං හොති – ‘සචෙ මං කොචි කිඤ්චි වක්ඛති, ඉමෙ මෙ රාජානො වා රාජමහාමත්තා වා පරියොධාය අත්ථං භණිස්සන්තී’ති. සචෙ නං කොචි කිඤ්චි ආහ, ත්‍යාස්ස රාජානො වා රාජමහාමත්තා වා පරියොධාය අත්ථං භණන්ති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, මහාචොරො බලවනිස්සිතො හොති. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො මහාචොරො සන්ධිම්පි ඡින්දති, නිල්ලොපම්පි හරති, එකාගාරිකම්පි කරොති, පරිපන්ථෙපි තිට්ඨති. Và này các Tỳ khưu, thế nào là tên đại đạo tặc nương tựa vào người có quyền thế? Ở đây, này các Tỳ khưu, tên đại đạo tặc nương tựa vào các vị vua hoặc các vị đại thần của vua. Y suy nghĩ như sau: ‘Nếu có ai nói điều gì về ta, các vị vua hoặc các vị đại thần này sẽ nói lời bênh vực cho ta.’ Và nếu có ai nói điều gì về y, các vị vua hoặc các vị đại thần ấy liền nói lời bênh vực cho y. Như vậy, này các Tỳ khưu, là tên đại đạo tặc nương tựa vào người có quyền thế. Này các Tỳ khưu, một tên đại đạo tặc có đủ ba yếu tố này sẽ khoét vách, cướp bóc, cướp một nhà, và đứng chặn đường. ‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පාපභික්ඛු ඛතං උපහතං අත්තානං පරිහරති, සාවජ්ජො ච හොති සානුවජ්ජො ච විඤ්ඤූනං, බහුඤ්ච අපුඤ්ඤං පසවති. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, පාපභික්ඛු විසමනිස්සිතො ච හොති ගහනනිස්සිතො ච බලවනිස්සිතො ච. Này các Tỳ khưu, cũng tương tự như vậy, vị Tỳ khưu ác đức có đủ ba pháp thì tự mình mang lấy thân thể bị tổn thương, bị hủy hoại, có tội lỗi, bị người trí khiển trách, và tạo ra nhiều điều phi phước đức. Do ba pháp nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào sự không đồng đều, nương tựa vào rừng rậm, và nương tựa vào kẻ có quyền thế. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පාපභික්ඛු විසමනිස්සිතො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, පාපභික්ඛු විසමෙන කායකම්මෙන සමන්නාගතො හොති, විසමෙන වචීකම්මෙන [Pg.153] සමන්නාගතො හොති, විසමෙන මනොකම්මෙන සමන්නාගතො හොති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, පාපභික්ඛු විසමනිස්සිතො හොති. Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào sự không đồng đều? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu ác đức có thân nghiệp không đồng đều, có khẩu nghiệp không đồng đều, có ý nghiệp không đồng đều. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào sự không đồng đều. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පාපභික්ඛු ගහනනිස්සිතො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, පාපභික්ඛු මිච්ඡාදිට්ඨිකො හොති, අන්තග්ගාහිකාය දිට්ඨියා සමන්නාගතො හොති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, පාපභික්ඛු ගහනනිස්සිතො හොති. Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào rừng rậm? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu ác đức có tà kiến, có đủ loại kiến chấp cực đoan. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào rừng rậm. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පාපභික්ඛු බලවනිස්සිතො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, පාපභික්ඛු රාජානං වා රාජමහාමත්තානං වා නිස්සිතො හොති. තස්ස එවං හොති – ‘සචෙ මං කොචි කිඤ්චි වක්ඛති, ඉමෙ මෙ රාජානො වා රාජමහාමත්තා වා පරියොධාය අත්ථං භණිස්සන්තී’ති. සචෙ නං කොචි කිඤ්චි ආහ, ත්‍යාස්ස රාජානො වා රාජමහාමත්තා වා පරියොධාය අත්ථං භණන්ති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, පාපභික්ඛු බලවනිස්සිතො හොති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො පාපභික්ඛු ඛතං උපහතං අත්තානං පරිහරති, සාවජ්ජො ච හොති සානුවජ්ජො ච විඤ්ඤූනං, බහුඤ්ච අපුඤ්ඤං පසවතී’’ති. එකාදසමං. Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào kẻ có quyền thế? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào vua chúa hoặc các đại thần của vua. Vị ấy nghĩ rằng: ‘Nếu có ai nói điều gì về ta, những vị vua này hoặc những vị đại thần này sẽ bảo vệ và nói lời lợi ích cho ta.’ Nếu có ai nói điều gì về vị ấy, những vị vua ấy hoặc những vị đại thần ấy sẽ bảo vệ và nói lời lợi ích cho vị ấy. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào kẻ có quyền thế. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ác đức có đủ ba pháp này thì tự mình mang lấy thân thể bị tổn thương, bị hủy hoại, có tội lỗi, bị người trí khiển trách, và tạo ra nhiều điều phi phước đức. (Kinh) thứ mười một. චූළවග්ගො පඤ්චමො. Phẩm Nhỏ, thứ năm. තස්සුද්දානං – Phần tóm tắt của phẩm ấy: සම්මුඛී ඨානත්ථවසං, පවත්ති පණ්ඩිත සීලවං; සඞ්ඛතං පබ්බතාතප්පං, මහාචොරෙනෙකාදසාති. Sammukhī, Ṭhāna, Pavatti, Paṇḍita, Sīlavaṃ; Saṅkhataṃ, Pabbata, Ātappaṃ, và Mahācora, là mười một kinh. පඨමො පණ්ණාසකො සමත්තො. Năm mươi kinh đầu tiên đã hoàn tất. 2. දුතියපණ්ණාසකං 2. Năm mươi kinh thứ hai (6) 1. බ්‍රාහ්මණවග්ගො (6) 1. Phẩm Bà-la-môn 1. පඨමද්වෙබ්‍රාහ්මණසුත්තං 1. Kinh Hai Vị Bà-la-môn Thứ Nhất 52. අථ [Pg.154] ඛො ද්වෙ බ්‍රාහ්මණා ජිණ්ණා වුද්ධා මහල්ලකා අද්ධගතා වයොඅනුප්පත්තා වීසවස්සසතිකා ජාතියා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං සම්මොදිංසු. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නා ඛො තෙ බ්‍රාහ්මණා භගවන්තං එතදවොචුං – ‘‘මයමස්සු, භො ගොතම, බ්‍රාහ්මණා ජිණ්ණා වුද්ධා මහල්ලකා අද්ධගතා වයොඅනුප්පත්තා වීසවස්සසතිකා ජාතියා; තෙ චම්හා අකතකල්‍යාණා අකතකුසලා අකතභීරුත්තාණා. ඔවදතු නො භවං ගොතමො, අනුසාසතු නො භවං ගොතමො යං අම්හාකං අස්ස දීඝරත්තං හිතාය සුඛායා’’ති. 52. Lúc bấy giờ, có hai vị Bà-la-môn già cả, cao niên, bậc trưởng thượng, đã đi hết cuộc đời, đã đến tuổi già, một trăm hai mươi tuổi đời, đi đến chỗ Thế Tôn. Sau khi đến, họ cùng Thế Tôn nói lên những lời chào hỏi thân hữu. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân hữu đáng ghi nhớ, họ ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, hai vị Bà-la-môn ấy bạch với Thế Tôn rằng: 'Thưa Tôn giả Gotama, chúng tôi là những Bà-la-môn già cả, cao niên, bậc trưởng thượng, đã đi hết cuộc đời, đã đến tuổi già, một trăm hai mươi tuổi đời; chúng tôi chưa làm điều lành, chưa làm điều thiện, chưa tạo nơi nương tựa khỏi sợ hãi. Mong Tôn giả Gotama hãy giáo huấn chúng tôi, mong Tôn giả Gotama hãy chỉ dạy chúng tôi, điều gì sẽ mang lại lợi ích và hạnh phúc lâu dài cho chúng tôi.' ‘‘තග්ඝ තුම්හෙ, බ්‍රාහ්මණා, ජිණ්ණා වුද්ධා මහල්ලකා අද්ධගතා වයොඅනුප්පත්තා වීසවස්සසතිකා ජාතියා; තෙ චත්ථ අකතකල්‍යාණා අකතකුසලා අකතභීරුත්තාණා. උපනීයති ඛො අයං, බ්‍රාහ්මණා, ලොකො ජරාය බ්‍යාධිනා මරණෙන. එවං උපනීයමානෙ ඛො, බ්‍රාහ්මණා, ලොකෙ ජරාය බ්‍යාධිනා මරණෙන, යො ඉධ කායෙන සංයමො වාචාය සංයමො මනසා සංයමො, තං තස්ස පෙතස්ස තාණඤ්ච ලෙණඤ්ච දීපඤ්ච සරණඤ්ච පරායණඤ්චා’’ති. Này các Bà-la-môn, quả thật các ông đã già cả, cao niên, bậc trưởng thượng, đã đi hết cuộc đời, đã đến tuổi già, một trăm hai mươi tuổi đời; các ông chưa làm điều lành, chưa làm điều thiện, chưa tạo nơi nương tựa khỏi sợ hãi. Này các Bà-la-môn, thế gian này bị dẫn đi bởi già, bệnh, và chết. Này các Bà-la-môn, khi thế gian bị dẫn đi như vậy bởi già, bệnh, và chết, thì sự thu thúc bằng thân, sự thu thúc bằng lời, sự thu thúc bằng ý ở đời này, chính là nơi bảo vệ, nơi ẩn náu, là hòn đảo, là nơi nương tựa, là nơi cứu cánh cho người đã qua đời. ‘‘උපනීයති ජීවිතමප්පමායු,ජරූපනීතස්ස න සන්ති තාණා; එතං භයං මරණෙ පෙක්ඛමානො,පුඤ්ඤානි කයිරාථ සුඛාවහානි. Mạng sống bị dẫn đi, tuổi thọ ngắn ngủi, Với người bị tuổi già dẫn đi, không có nơi nương tựa. Thấy rõ sự đáng sợ này trong cái chết, Hãy làm các công đức mang lại hạnh phúc. ‘‘යොධ කායෙන සංයමො, වාචාය උද චෙතසා; තං තස්ස පෙතස්ස සුඛාය හොති,යං ජීවමානො පකරොති පුඤ්ඤ’’න්ති. පඨමං; Sự thu thúc bằng thân, bằng lời, hay bằng ý ở đời này, công đức mà người ấy làm khi còn sống, điều đó mang lại hạnh phúc cho người ấy sau khi qua đời. Kinh thứ nhất. 2. දුතියද්වෙබ්‍රාහ්මණසුත්තං 2. Kinh Hai Vị Bà-la-môn Thứ Hai 53. අථ [Pg.155] ඛො ද්වෙ බ්‍රාහ්මණා ජිණ්ණා වුද්ධා මහල්ලකා අද්ධගතා වයොඅනුප්පත්තා වීසවස්සසතිකා ජාතියා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නා ඛො තෙ බ්‍රාහ්මණා භගවන්තං එතදවොචුං – ‘‘මයමස්සු, භො ගොතම, බ්‍රාහ්මණා ජිණ්ණා වුද්ධා මහල්ලකා අද්ධගතා වයොඅනුප්පත්තා වීසවස්සසතිකා ජාතියා; තෙ චම්හා අකතකල්‍යාණා අකතකුසලා අකතභීරුත්තාණා. ඔවදතු නො භවං ගොතමො, අනුසාසතු නො භවං ගොතමො යං අම්හාකං අස්ස දීඝරත්තං හිතාය සුඛායා’’ති. 53. Lúc bấy giờ, có hai vị Bà-la-môn già cả, cao niên, bậc trưởng thượng, đã đi hết cuộc đời, đã đến tuổi già, một trăm hai mươi tuổi đời, đi đến chỗ Thế Tôn. Sau khi đến, họ đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, hai vị Bà-la-môn ấy bạch với Thế Tôn rằng: 'Thưa Tôn giả Gotama, chúng tôi là những Bà-la-môn già cả, cao niên, bậc trưởng thượng, đã đi hết cuộc đời, đã đến tuổi già, một trăm hai mươi tuổi đời; chúng tôi chưa làm điều lành, chưa làm điều thiện, chưa tạo nơi nương tựa khỏi sợ hãi. Mong Tôn giả Gotama hãy giáo huấn chúng tôi, mong Tôn giả Gotama hãy chỉ dạy chúng tôi, điều gì sẽ mang lại lợi ích và hạnh phúc lâu dài cho chúng tôi.' ‘‘තග්ඝ තුම්හෙ, බ්‍රාහ්මණා, ජිණ්ණා වුද්ධා මහල්ලකා අද්ධගතා වයොඅනුප්පත්තා වීසවස්සසතිකා ජාතියා; තෙ චත්ථ අකතකල්‍යාණා අකතකුසලා අකතභීරුත්තාණා. ආදිත්තො ඛො අයං, බ්‍රාහ්මණා, ලොකො ජරාය බ්‍යාධිනා මරණෙන. එවං ආදිත්තෙ ඛො, බ්‍රාහ්මණා, ලොකෙ ජරාය බ්‍යාධිනා මරණෙන, යො ඉධ කායෙන සංයමො වාචාය සංයමො මනසා සංයමො, තං තස්ස පෙතස්ස තාණඤ්ච ලෙණඤ්ච දීපඤ්ච සරණඤ්ච පරායණඤ්චා’’ති. Này các Bà-la-môn, quả thật các ông đã già cả, cao niên, bậc trưởng thượng, đã đi hết cuộc đời, đã đến tuổi già, một trăm hai mươi tuổi đời; các ông chưa làm điều lành, chưa làm điều thiện, chưa tạo nơi nương tựa khỏi sợ hãi. Này các Bà-la-môn, thế gian này đang bị thiêu đốt bởi già, bệnh, và chết. Này các Bà-la-môn, khi thế gian đang bị thiêu đốt như vậy bởi già, bệnh, và chết, thì sự thu thúc bằng thân, sự thu thúc bằng lời, sự thu thúc bằng ý ở đời này, chính là nơi bảo vệ, nơi ẩn náu, là hòn đảo, là nơi nương tựa, là nơi cứu cánh cho người đã qua đời. ‘‘ආදිත්තස්මිං අගාරස්මිං, යං නීහරති භාජනං; තං තස්ස හොති අත්ථාය, නො ච යං තත්ථ ඩය්හති. Khi ngôi nhà đang cháy, vật dụng nào được mang ra ngoài; vật dụng đó có ích cho người ấy, chứ không phải vật bị cháy ở trong đó. ‘‘එවං ආදිත්තො ඛො ලොකො, ජරාය මරණෙන ච; නීහරෙථෙව දානෙන, දින්නං හොති සුනීහතං. Cũng vậy, thế gian đang bị thiêu đốt bởi già và chết; hãy mang ra ngoài bằng sự bố thí, vật đã cho đi là được mang ra ngoài tốt đẹp. ‘‘යොධ කායෙන සංයමො, වාචාය උද චෙතසා; තං තස්ස පෙතස්ස සුඛාය හොති,යං ජීවමානො පකරොති පුඤ්ඤ’’න්ති. දුතියං; Sự thu thúc bằng thân, bằng lời, hay bằng ý ở đời này, công đức mà người ấy làm khi còn sống, điều đó mang lại hạnh phúc cho người ấy sau khi qua đời. Kinh thứ hai. 3. අඤ්ඤතරබ්‍රාහ්මණසුත්තං 3. Kinh Một Vị Bà-la-môn Khác 54. අථ ඛො අඤ්ඤතරො බ්‍රාහ්මණො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං සම්මොදි…පෙ… එකමන්තං නිසින්නො ඛො සො බ්‍රාහ්මණො [Pg.156] භගවන්තං එතදවොච – ‘‘‘සන්දිට්ඨිකො ධම්මො සන්දිට්ඨිකො ධම්මො’ති, භො ගොතම, වුච්චති. කිත්තාවතා නු ඛො, භො ගොතම, සන්දිට්ඨිකො ධම්මො හොති අකාලිකො එහිපස්සිකො ඔපනෙය්‍යිකො පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහී’’ති? 54. Bấy giờ, một vị Bà-la-môn đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã cùng với Thế Tôn nói lên những lời chào đón hỏi thăm... vân vân... Sau khi ngồi xuống một bên, vị Bà-la-môn ấy bạch với Thế Tôn lời này: ‘Thưa Tôn giả Gotama, được nói rằng: “Pháp là thiết thực hiện tại, Pháp là thiết thực hiện tại.” Thưa Tôn giả Gotama, cho đến mức độ nào, Pháp là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu?’ ‘‘රත්තො ඛො, බ්‍රාහ්මණ, රාගෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො අත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. රාගෙ පහීනෙ නෙවත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න චෙතසිකං දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. (රත්තො ඛො…පෙ… කායෙන දුච්චරිතං චරති, වාචාය දුච්චරිතං චරති, මනසා දුච්චරිතං චරති. රාගෙ පහීනා නෙව කායෙන දුච්චරිතං චරති, න වාචාය දුච්චරිතං චරති, න මනසා දුච්චරිතං චරති. රත්තො ඛො…පෙ… අත්තත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති, පරත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති, උභයත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති. රාගෙ පහීනෙ අත්තත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති, පරත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති, උභයත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති.) එවම්පි ඛො, බ්‍රාහ්මණ, සන්දිට්ඨිකො ධම්මො හොති…පෙ…. ‘Này Bà-la-môn, người tham ái, bị tham ái chinh phục, tâm bị xâm chiếm, suy nghĩ làm hại mình, suy nghĩ làm hại người, suy nghĩ làm hại cả hai, và cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Khi tham ái được đoạn tận, vị ấy không suy nghĩ làm hại mình, không suy nghĩ làm hại người, không suy nghĩ làm hại cả hai, và không cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. (Người tham ái... vân vân... làm ác hạnh về thân, làm ác hạnh về lời, làm ác hạnh về ý. Khi tham ái được đoạn tận, vị ấy không làm ác hạnh về thân, không làm ác hạnh về lời, không làm ác hạnh về ý. Người tham ái... vân vân... không biết như thật lợi ích của mình, không biết như thật lợi ích của người, không biết như thật lợi ích của cả hai. Khi tham ái được đoạn tận, vị ấy biết như thật lợi ích của mình, biết như thật lợi ích của người, biết như thật lợi ích của cả hai.) Này Bà-la-môn, như vậy Pháp là thiết thực hiện tại... vân vân... ‘‘දුට්ඨො ඛො, බ්‍රාහ්මණ, දොසෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො අත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. දොසෙ පහීනෙ නෙවත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. එවම්පි ඛො, බ්‍රාහ්මණ, සන්දිට්ඨිකො ධම්මො හොති…පෙ…. ‘Này Bà-la-môn, người sân hận, bị sân hận chinh phục, tâm bị xâm chiếm, suy nghĩ làm hại mình, suy nghĩ làm hại người, suy nghĩ làm hại cả hai, và cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Khi sân hận được đoạn tận, vị ấy không suy nghĩ làm hại mình, không suy nghĩ làm hại người, không suy nghĩ làm hại cả hai, và không cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Này Bà-la-môn, như vậy Pháp là thiết thực hiện tại... vân vân... ‘‘මූළ්හො ඛො, බ්‍රාහ්මණ, මොහෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො අත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. මොහෙ පහීනෙ නෙවත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න චෙතසිකං දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති[Pg.157]. එවං ඛො, බ්‍රාහ්මණ, සන්දිට්ඨිකො ධම්මො හොති අකාලිකො එහිපස්සිකො ඔපනෙය්‍යිකො පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහී’’ති. ‘Này Bà-la-môn, người si mê, bị si mê chinh phục, tâm bị xâm chiếm, suy nghĩ làm hại mình, suy nghĩ làm hại người, suy nghĩ làm hại cả hai, và cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Khi si mê được đoạn tận, vị ấy không suy nghĩ làm hại mình, không suy nghĩ làm hại người, không suy nghĩ làm hại cả hai, và không cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Này Bà-la-môn, như vậy Pháp là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu.’ ‘‘අභික්කන්තං, භො ගොතම, අභික්කන්තං, භො ගොතම! සෙය්‍යථාපි, භො ගොතම, නික්කුජ්ජිතං වා උක්කුජ්ජෙය්‍ය, පටිච්ඡන්නං වා විවරෙය්‍ය, මූළ්හස්ස වා මග්ගං ආචික්ඛෙය්‍ය, අන්ධකාරෙ වා තෙලපජ්ජොතං ධාරෙය්‍ය – ‘චක්ඛුමන්තො රූපානි දක්ඛන්තී’ති; එවමෙවං භොතා ගොතමෙන අනෙකපරියායෙන ධම්මො පකාසිතො. එසාහං භවන්තං ගොතමං සරණං ගච්ඡාමි ධම්මඤ්ච භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච. උපාසකං මං භවං ගොතමො ධාරෙතු අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගත’’න්ති. තතියං. ‘Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Thưa Tôn giả Gotama, cũng giống như người ta lật ngửa vật bị úp, hay mở ra vật bị che kín, hay chỉ đường cho người bị lạc, hay đem đèn dầu vào trong bóng tối để người có mắt có thể thấy các sắc; cũng vậy, Chánh pháp đã được Tôn giả Gotama trình bày bằng nhiều phương tiện. Con nay xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp và quy y Tỳ-khưu Tăng. Mong Tôn giả Gotama nhận con làm người cận sự nam, đã quy y kể từ hôm nay cho đến trọn đời.’ Kinh thứ ba. 4. පරිබ්බාජකසුත්තං 4. Kinh Du Sĩ 55. අථ ඛො අඤ්ඤතරො බ්‍රාහ්මණපරිබ්බාජකො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා…පෙ… එකමන්තං නිසින්නො ඛො සො බ්‍රාහ්මණපරිබ්බාජකො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘‘සන්දිට්ඨිකො ධම්මො සන්දිට්ඨිකො ධම්මො’ති, භො ගොතම, වුච්චති. කිත්තාවතා නු ඛො, භො ගොතම, සන්දිට්ඨිකො ධම්මො හොති අකාලිකො එහිපස්සිකො ඔපනෙය්‍යිකො පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහී’’ති? 55. Bấy giờ, một vị du sĩ Bà-la-môn đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến... vân vân... Sau khi ngồi xuống một bên, vị du sĩ Bà-la-môn ấy bạch với Thế Tôn lời này: ‘Thưa Tôn giả Gotama, được nói rằng: “Pháp là thiết thực hiện tại, Pháp là thiết thực hiện tại.” Thưa Tôn giả Gotama, cho đến mức độ nào, Pháp là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu?’ ‘‘රත්තො ඛො, බ්‍රාහ්මණ, රාගෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො අත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. රාගෙ පහීනෙ නෙවත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. ‘Này Bà-la-môn, người tham ái, bị tham ái chinh phục, tâm bị xâm chiếm, suy nghĩ làm hại mình, suy nghĩ làm hại người, suy nghĩ làm hại cả hai, và cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Khi tham ái được đoạn tận, vị ấy không suy nghĩ làm hại mình, không suy nghĩ làm hại người, không suy nghĩ làm hại cả hai, và không cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. ‘‘රත්තො ඛො, බ්‍රාහ්මණ, රාගෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො කායෙන දුච්චරිතං චරති, වාචාය දුච්චරිතං චරති, මනසා දුච්චරිතං චරති. රාගෙ පහීනෙ නෙව කායෙන දුච්චරිතං චරති, න වාචාය දුච්චරිතං චරති, න මනසා දුච්චරිතං චරති. ‘Này Bà-la-môn, người tham ái, bị tham ái chinh phục, tâm bị xâm chiếm, làm ác hạnh về thân, làm ác hạnh về lời, làm ác hạnh về ý. Khi tham ái được đoạn tận, vị ấy không làm ác hạnh về thân, không làm ác hạnh về lời, không làm ác hạnh về ý. ‘‘රත්තො ඛො, බ්‍රාහ්මණ, රාගෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො අත්තත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති, පරත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති, උභයත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති. රාගෙ පහීනෙ අත්තත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති[Pg.158], පරත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති, උභයත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති. එවම්පි ඛො, බ්‍රාහ්මණ, සන්දිට්ඨිකො ධම්මො හොති…පෙ…. ‘Này Bà-la-môn, người tham ái, bị tham ái chinh phục, tâm bị xâm chiếm, không biết như thật lợi ích của mình, không biết như thật lợi ích của người, không biết như thật lợi ích của cả hai. Khi tham ái được đoạn tận, vị ấy biết như thật lợi ích của mình, biết như thật lợi ích của người, biết như thật lợi ích của cả hai. Này Bà-la-môn, như vậy Pháp là thiết thực hiện tại... vân vân... ‘‘දුට්ඨො ඛො, බ්‍රාහ්මණ, දොසෙන…පෙ… මූළ්හො ඛො, බ්‍රාහ්මණ, මොහෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො අත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. මොහෙ පහීනෙ නෙවත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න චෙතසිකං දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. "Này Bà-la-môn, người bị sân hận... (lược)... Này Bà-la-môn, người si mê, bị si chi phối, tâm bị xâm chiếm, có ý định làm hại mình, có ý định làm hại người, có ý định làm hại cả hai, và cảm thọ nỗi khổ ưu thuộc về tâm. Khi si đã được đoạn tận, vị ấy không có ý định làm hại mình, không có ý định làm hại người, không có ý định làm hại cả hai, và không cảm thọ nỗi khổ ưu thuộc về tâm." ‘‘මූළ්හො ඛො, බ්‍රාහ්මණ, මොහෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො, කායෙන දුච්චරිතං චරති, වාචාය දුච්චරිතං චරති, මනසා දුච්චරිතං චරති. මොහෙ පහීනෙ නෙව කායෙන දුච්චරිතං චරති, න වාචාය දුච්චරිතං චරති, න මනසා දුච්චරිතං චරති. "Này Bà-la-môn, người si mê, bị si chi phối, tâm bị xâm chiếm, thực hành ác hạnh về thân, thực hành ác hạnh về lời, thực hành ác hạnh về ý. Khi si đã được đoạn tận, vị ấy không thực hành ác hạnh về thân, không thực hành ác hạnh về lời, không thực hành ác hạnh về ý." ‘‘මූළ්හො ඛො, බ්‍රාහ්මණ, මොහෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො අත්තත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති, පරත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති, උභයත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති. මොහෙ පහීනෙ අත්තත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති, පරත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති, උභයත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති. එවං ඛො, බ්‍රාහ්මණ, සන්දිට්ඨිකො ධම්මො හොති අකාලිකො එහිපස්සිකො ඔපනෙය්‍යිකො පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහී’’ති. "Này Bà-la-môn, người si mê, bị si chi phối, tâm bị xâm chiếm, không biết như thật lợi ích của mình, không biết như thật lợi ích của người, không biết như thật lợi ích của cả hai. Khi si đã được đoạn tận, vị ấy biết như thật lợi ích của mình, biết như thật lợi ích của người, biết như thật lợi ích của cả hai. Này Bà-la-môn, Pháp là như vậy, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có tính hướng thượng, được người trí tự mình liễu tri." ‘‘අභික්කන්තං, භො ගොතම…පෙ… උපාසකං මං භවං ගොතමො ධාරෙතු අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගත’’න්ති. චතුත්ථං. "Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama!... (lược)... Mong Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là người cận sự nam đã quy y cho đến trọn đời, kể từ hôm nay." Hết kinh thứ tư. 5. නිබ්බුතසුත්තං 5. Kinh Tịch Tĩnh 56. අථ ඛො ජාණුස්සොණි බ්‍රාහ්මණො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ජාණුස්සොණි බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘‘සන්දිට්ඨිකං නිබ්බානං සන්දිට්ඨිකං නිබ්බාන’න්ති, භො ගොතම, වුච්චති. කිත්තාවතා නු ඛො, භො ගොතම, සන්දිට්ඨිකං නිබ්බානං හොති අකාලිකං එහිපස්සිකං ඔපනෙය්‍යිකං පච්චත්තං වෙදිතබ්බං විඤ්ඤූහී’’ති? 56. Rồi Bà-la-môn Jāṇussoṇi đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Bà-la-môn Jāṇussoṇi bạch với Thế Tôn: "Thưa Tôn giả Gotama, người ta nói: 'Niết-bàn thiết thực hiện tại, Niết-bàn thiết thực hiện tại'. Thưa Tôn giả Gotama, cho đến mức độ nào thì Niết-bàn là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có tính hướng thượng, được người trí tự mình liễu tri?" ‘‘රත්තො [Pg.159] ඛො, බ්‍රාහ්මණ, රාගෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො අත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. රාගෙ පහීනෙ නෙවත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. එවම්පි ඛො, බ්‍රාහ්මණ, සන්දිට්ඨිකං නිබ්බානං හොති. "Này Bà-la-môn, người tham ái, bị tham chi phối, tâm bị xâm chiếm, có ý định làm hại mình, có ý định làm hại người, có ý định làm hại cả hai, và cảm thọ nỗi khổ ưu thuộc về tâm. Khi tham đã được đoạn tận, vị ấy không có ý định làm hại mình, không có ý định làm hại người, không có ý định làm hại cả hai, và không cảm thọ nỗi khổ ưu thuộc về tâm. Này Bà-la-môn, Niết-bàn là thiết thực hiện tại cũng là như vậy." ‘‘දුට්ඨො ඛො, බ්‍රාහ්මණ…පෙ… මූළ්හො ඛො, බ්‍රාහ්මණ, මොහෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො අත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. මොහෙ පහීනෙ නෙවත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න චෙතසිකං දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. එවම්පි ඛො, බ්‍රාහ්මණ, සන්දිට්ඨිකං නිබ්බානං හොති. "Này Bà-la-môn, người bị sân hận... (lược)... Này Bà-la-môn, người si mê, bị si chi phối, tâm bị xâm chiếm, có ý định làm hại mình, có ý định làm hại người, có ý định làm hại cả hai, và cảm thọ nỗi khổ ưu thuộc về tâm. Khi si đã được đoạn tận, vị ấy không có ý định làm hại mình, không có ý định làm hại người, không có ý định làm hại cả hai, và không cảm thọ nỗi khổ ưu thuộc về tâm. Này Bà-la-môn, Niết-bàn là thiết thực hiện tại cũng là như vậy." ‘‘යතො ඛො අයං, බ්‍රාහ්මණ, අනවසෙසං රාගක්ඛයං පටිසංවෙදෙති, අනවසෙසං දොසක්ඛයං පටිසංවෙදෙති, අනවසෙසං මොහක්ඛයං පටිසංවෙදෙති; එවං ඛො, බ්‍රාහ්මණ, සන්දිට්ඨිකං නිබ්බානං හොති අකාලිකං එහිපස්සිකං ඔපනෙය්‍යිකං පච්චත්තං වෙදිතබ්බං විඤ්ඤූහී’’ති. ‘‘අභික්කන්තං, භො ගොතම…පෙ… උපාසකං මං භවං ගොතමො ධාරෙතු අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගත’’න්ති. පඤ්චමං. "Này Bà-la-môn, khi nào vị này cảm thọ sự đoạn tận tham không còn dư tàn, cảm thọ sự đoạn tận sân không còn dư tàn, cảm thọ sự đoạn tận si không còn dư tàn; này Bà-la-môn, Niết-bàn là như vậy, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có tính hướng thượng, được người trí tự mình liễu tri." "Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama!... (lược)... Mong Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là người cận sự nam đã quy y cho đến trọn đời, kể từ hôm nay." Hết kinh thứ năm. 6. පලොකසුත්තං 6. Kinh Hủy Diệt 57. අථ ඛො අඤ්ඤතරො බ්‍රාහ්මණමහාසාලො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි…පෙ… එකමන්තං නිසින්නො ඛො සො බ්‍රාහ්මණමහාසාලො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘සුතං මෙතං, භො ගොතම, පුබ්බකානං බ්‍රාහ්මණානං වුද්ධානං මහල්ලකානං ආචරියපාචරියානං භාසමානානං – ‘පුබ්බෙ සුදං අයං ලොකො අවීචි මඤ්ඤෙ ඵුටො අහොසි මනුස්සෙහි, කුක්කුටසංපාතිකා ගාමනිගමරාජධානියො’ති. කො නු ඛො, භො ගොතම, හෙතු කො පච්චයො යෙනෙතරහි මනුස්සානං ඛයො හොති, තනුත්තං පඤ්ඤායති, ගාමාපි [Pg.160] අගාමා හොන්ති, නිගමාපි අනිගමා හොන්ති, නගරාපි අනගරා හොන්ති, ජනපදාපි අජනපදා හොන්තී’’ති? 57. Rồi một vị Bà-la-môn đại phú đi đến chỗ Thế Tôn... (lược)... ngồi một bên, vị Bà-la-môn đại phú ấy bạch với Thế Tôn: "Thưa Tôn giả Gotama, con đã được nghe các vị Bà-la-môn đời trước, những bậc trưởng lão, cao niên, là thầy và thầy của các thầy, nói rằng: 'Thuở xưa, thế gian này dường như đông đúc người, giống như địa ngục A-tỳ, và các làng mạc, thị trấn, kinh thành san sát nhau như chuồng gà.' Do nhân gì, do duyên gì, thưa Tôn giả Gotama, mà ngày nay dân số bị suy giảm, sự thưa thớt được thấy rõ, các làng mạc trở thành không phải làng mạc, các thị trấn trở thành không phải thị trấn, các thành phố trở thành không phải thành phố, các xứ sở trở thành không phải xứ sở?" ‘‘එතරහි, බ්‍රාහ්මණ, මනුස්සා අධම්මරාගරත්තා විසමලොභාභිභූතා මිච්ඡාධම්මපරෙතා. තෙ අධම්මරාගරත්තා විසමලොභාභිභූතා මිච්ඡාධම්මපරෙතා තිණ්හානි සත්ථානි ගහෙත්වා අඤ්ඤමඤ්ඤං ජීවිතා වොරොපෙන්ති, තෙන බහූ මනුස්සා කාලං කරොන්ති. අයම්පි ඛො, බ්‍රාහ්මණ, හෙතු අයං පච්චයො යෙනෙතරහි මනුස්සානං ඛයො හොති, තනුත්තං පඤ්ඤායති, ගාමාපි අගාමා හොන්ති, නිගමාපි අනිගමා හොන්ති, නගරාපි අනගරා හොන්ති, ජනපදාපි අජනපදා හොන්ති. "Này Bà-la-môn, ngày nay con người bị tham phi pháp lôi cuốn, bị tham không đồng đều chi phối, bị tà pháp xâm chiếm. Họ, bị tham phi pháp lôi cuốn, bị tham không đồng đều chi phối, bị tà pháp xâm chiếm, cầm lấy những vũ khí sắc bén, đoạt mạng sống của nhau. Do đó, nhiều người bị chết. Này Bà-la-môn, đây cũng là nhân, đây là duyên mà ngày nay dân số bị suy giảm, sự thưa thớt được thấy rõ, các làng mạc trở thành không phải làng mạc, các thị trấn trở thành không phải thị trấn, các thành phố trở thành không phải thành phố, các xứ sở trở thành không phải xứ sở." ‘‘පුන චපරං, බ්‍රාහ්මණ, එතරහි මනුස්සා අධම්මරාගරත්තා විසමලොභාභිභූතා මිච්ඡාධම්මපරෙතා. තෙසං අධම්මරාගරත්තානං විසමලොභාභිභූතානං මිච්ඡාධම්මපරෙතානං දෙවො න සම්මාධාරං අනුප්පවෙච්ඡති. තෙන දුබ්භික්ඛං හොති දුස්සස්සං සෙතට්ඨිකං සලාකාවුත්තං. තෙන බහූ මනුස්සා කාලං කරොන්ති. අයම්පි ඛො, බ්‍රාහ්මණ, හෙතු අයං පච්චයො යෙනෙතරහි මනුස්සානං ඛයො හොති, තනුත්තං පඤ්ඤායති, ගාමාපි අගාමා හොන්ති, නිගමාපි අනිගමා හොන්ති, නගරාපි අනගරා හොන්ති, ජනපදාපි අජනපදා හොන්ති. Này Bà-la-môn, lại nữa, hiện nay loài người bị tham lam phi pháp chi phối, bị tham lam không chánh đáng áp đảo, bị tà pháp xâm chiếm. Đối với những người bị tham lam phi pháp chi phối, bị tham lam không chánh đáng áp đảo, bị tà pháp xâm chiếm ấy, trời không mưa thuận gió hòa. Do đó, nạn đói xảy ra, mùa màng thất bát, cây cối xơ xác, phải sống bằng phiếu. Do đó, nhiều người bị chết. Này Bà-la-môn, đây cũng là nhân, đây cũng là duyên khiến cho hiện nay loài người bị suy giảm, dân số thưa thớt, các làng mạc trở thành không phải làng mạc, các thị trấn trở thành không phải thị trấn, các thành phố trở thành không phải thành phố, các xứ sở trở thành không phải xứ sở. ‘‘පුන චපරං, බ්‍රාහ්මණ, එතරහි මනුස්සා අධම්මරාගරත්තා විසමලොභාභිභූතා මිච්ඡාධම්මපරෙතා. තෙසං අධම්මරාගරත්තානං විසමලොභාභිභූතානං මිච්ඡාධම්මපරෙතානං යක්ඛා වාළෙ අමනුස්සෙ ඔස්සජ්ජන්ති, තෙන බහූ මනුස්සා කාලං කරොන්ති. අයම්පි ඛො, බ්‍රාහ්මණ, හෙතු අයං පච්චයො යෙනෙතරහි මනුස්සානං ඛයො හොති, තනුත්තං පඤ්ඤායති, ගාමාපි අගාමා හොන්ති, නිගමාපි අනිගමා හොන්ති, නගරාපි අනගරා හොන්ති, ජනපදාපි අජනපදා හොන්තී’’ති. Này Bà-la-môn, lại nữa, hiện nay loài người bị tham lam phi pháp chi phối, bị tham lam không chánh đáng áp đảo, bị tà pháp xâm chiếm. Đối với những người bị tham lam phi pháp chi phối, bị tham lam không chánh đáng áp đảo, bị tà pháp xâm chiếm ấy, các dạ-xoa thả ra những phi nhân hung dữ, do đó nhiều người bị chết. Này Bà-la-môn, đây cũng là nhân, đây cũng là duyên khiến cho hiện nay loài người bị suy giảm, dân số thưa thớt, các làng mạc trở thành không phải làng mạc, các thị trấn trở thành không phải thị trấn, các thành phố trở thành không phải thành phố, các xứ sở trở thành không phải xứ sở. ‘‘අභික්කන්තං, භො ගොතම…පෙ… උපාසකං මං භවං ගොතමො ධාරෙතු අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගත’’න්ති. ඡට්ඨං. Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama... Kính mong Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là một người cận sự nam, kể từ hôm nay cho đến trọn đời đã quy y. Hết kinh thứ sáu. 7. වච්ඡගොත්තසුත්තං 7. Kinh Vacchagotta 58. අථ [Pg.161] ඛො වච්ඡගොත්තො පරිබ්බාජකො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො වච්ඡගොත්තො පරිබ්බාජකො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘සුතං මෙතං, භො ගොතම, සමණො ගොතමො එවමාහ – ‘මය්හමෙව දානං දාතබ්බං, නාඤ්ඤෙසං දානං දාතබ්බං; මය්හමෙව සාවකානං දානං දාතබ්බං, නාඤ්ඤෙසං සාවකානං දානං දාතබ්බං; මය්හමෙව දින්නං මහප්ඵලං, නාඤ්ඤෙසං දින්නං මහප්ඵලං; මය්හමෙව සාවකානං දින්නං මහප්ඵලං, නාඤ්ඤෙසං සාවකානං දින්නං මහප්ඵල’න්ති. යෙ තෙ, භො ගොතම, එවමාහංසු ‘සමණො ගොතමො එවමාහ මය්හමෙව දානං දාතබ්බං, නාඤ්ඤෙසං දානං දාතබ්බං. මය්හමෙව සාවකානං දානං දාතබ්බං, නාඤ්ඤෙසං සාවකානං දානං දාතබ්බං. මය්හමෙව දින්නං මහප්ඵලං, නාඤ්ඤෙසං දින්නං මහප්ඵලං. මය්හමෙව සාවකානං දින්නං මහප්ඵලං, නාඤ්ඤෙසං සාවකානං දින්නං මහප්ඵල’න්ති. කච්චි තෙ භොතො ගොතමස්ස වුත්තවාදිනො ච භවන්තං ගොතමං අභූතෙන අබ්භාචික්ඛන්ති, ධම්මස්ස චානුධම්මං බ්‍යාකරොන්ති, න ච කොචි සහධම්මිකො වාදානුපාතො ගාරය්හං ඨානං ආගච්ඡති? අනබ්භක්ඛාතුකාමා හි මයං භවන්තං ගොතම’’න්ති. 58. Khi ấy, du sĩ Vacchagotta đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã cùng Thế Tôn nói lên những lời chào hỏi thân hữu. Sau khi nói lên những lời chào hỏi thân hữu, đáng ghi nhớ, bèn ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, du sĩ Vacchagotta bạch Thế Tôn: 'Thưa Tôn giả Gotama, con có nghe như sau: Sa-môn Gotama nói rằng: 'Chỉ nên cúng dường cho ta, không nên cúng dường cho người khác; chỉ nên cúng dường cho đệ tử của ta, không nên cúng dường cho đệ tử của người khác; chỉ cúng dường cho ta mới có quả lớn, cúng dường cho người khác không có quả lớn; chỉ cúng dường cho đệ tử của ta mới có quả lớn, cúng dường cho đệ tử của người khác không có quả lớn.' Thưa Tôn giả Gotama, những ai nói như vậy: 'Sa-môn Gotama nói rằng: 'Chỉ nên cúng dường cho ta, không nên cúng dường cho người khác. Chỉ nên cúng dường cho đệ tử của ta, không nên cúng dường cho đệ tử của người khác. Chỉ cúng dường cho ta mới có quả lớn, cúng dường cho người khác không có quả lớn. Chỉ cúng dường cho đệ tử của ta mới có quả lớn, cúng dường cho đệ tử của người khác không có quả lớn,' phải chăng họ đã nói đúng lời của Tôn giả Gotama, không phải là vu khống Tôn giả Gotama bằng điều không thật, và đã giải thích pháp đúng theo pháp, và không có một lời nói nào thuận pháp, hợp lý lại bị chỉ trích? Vì chúng con không muốn vu khống Tôn giả Gotama.' ‘‘යෙ තෙ, වච්ඡ, එවමාහංසු – ‘සමණො ගොතමො එවමාහ – මය්හමෙව දානං දාතබ්බං…පෙ… නාඤ්ඤෙසං සාවකානං දින්නං මහප්ඵල’න්ති න මෙ තෙ වුත්තවාදිනො. අබ්භාචික්ඛන්ති ච පන මං අසතා අභූතෙන. යො ඛො, වච්ඡ, පරං දානං දදන්තං වාරෙති සො තිණ්ණං අන්තරායකරො හොති, තිණ්ණං පාරිපන්ථිකො. කතමෙසං තිණ්ණං? දායකස්ස පුඤ්ඤන්තරායකරො හොති, පටිග්ගාහකානං ලාභන්තරායකරො හොති, පුබ්බෙව ඛො පනස්ස අත්තා ඛතො ච හොති උපහතො ච. යො ඛො, වච්ඡ, පරං දානං දදන්තං වාරෙති සො ඉමෙසං තිණ්ණං අන්තරායකරො හොති, තිණ්ණං පාරිපන්ථිකො. Này Vaccha, những ai nói như vậy: 'Sa-môn Gotama nói rằng: 'Chỉ nên cúng dường cho ta... cúng dường cho đệ tử của người khác không có quả lớn,' họ không phải là người nói đúng lời của ta. Trái lại, họ đã vu khống ta bằng điều không có, không thật. Này Vaccha, người nào ngăn cản người khác đang bố thí, người ấy là người tạo ra chướng ngại cho ba điều, là kẻ cướp đoạt ba điều. Ba điều nào? Người ấy tạo ra chướng ngại cho phước báu của người thí chủ, tạo ra chướng ngại cho lợi lộc của những người nhận, và tự thân của người ấy đã bị tổn thương và hủy hoại từ trước. Này Vaccha, người nào ngăn cản người khác đang bố thí, người ấy là người tạo ra chướng ngại cho ba điều này, là kẻ cướp đoạt ba điều này. ‘‘අහං ඛො පන, වච්ඡ, එවං වදාමි – යෙ හි තෙ චන්දනිකාය වා ඔලිගල්ලෙ වා පාණා, තත්‍රපි යො ථාලිධොවනං වා සරාවධොවනං වා ඡඩ්ඩෙති – යෙ [Pg.162] තත්ථ පාණා තෙ තෙන යාපෙන්තූති, තතො නිදානම්පාහං, වච්ඡ, පුඤ්ඤස්ස ආගමං වදාමි. කො පන වාදො මනුස්සභූතෙ! අපි චාහං, වච්ඡ, සීලවතො දින්නං මහප්ඵලං වදාමි, නො තථා දුස්සීලස්ස, සො ච හොති පඤ්චඞ්ගවිප්පහීනො පඤ්චඞ්ගසමන්නාගතො. Này Vaccha, ta lại nói như thế này: Dù cho có những chúng sanh ở trong hố rác hay cống rãnh, nếu có người đổ nước rửa bát hay nước rửa chén vào đó với ý nghĩ: 'Mong rằng các chúng sanh ở đây được nuôi sống nhờ vào thứ này,' ta nói rằng, này Vaccha, do nhân duyên đó mà có sự sanh khởi của phước báu. Huống nữa là cúng dường cho một con người! Hơn nữa, này Vaccha, ta nói rằng cúng dường cho người có giới thì có quả lớn, không như vậy đối với người không có giới. Và người ấy phải là người đã từ bỏ năm pháp và thành tựu năm pháp. ‘‘කතමානි පඤ්චඞ්ගානි පහීනානි හොන්ති? කාමච්ඡන්දො පහීනො හොති, බ්‍යාපාදො පහීනො හොති, ථිනමිද්ධං පහීනං හොති, උද්ධච්චකුක්කුච්චං පහීනං හොති, විචිකිච්ඡා පහීනා හොති. ඉමානි පඤ්චඞ්ගානි විප්පහීනානි හොන්ති. Năm pháp nào đã được từ bỏ? Dục tham đã được từ bỏ, sân hận đã được từ bỏ, hôn trầm thụy miên đã được từ bỏ, trạo cử hối quá đã được từ bỏ, hoài nghi đã được từ bỏ. Năm pháp này đã được từ bỏ. ‘‘කතමෙහි පඤ්චහි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො හොති? අසෙක්ඛෙන සීලක්ඛන්ධෙන සමන්නාගතො හොති, අසෙක්ඛෙන සමාධික්ඛන්ධෙන සමන්නාගතො හොති, අසෙක්ඛෙන පඤ්ඤාක්ඛන්ධෙන සමන්නාගතො හොති, අසෙක්ඛෙන විමුත්තික්ඛන්ධෙන සමන්නාගතො හොති, අසෙක්ඛෙන විමුත්තිඤාණදස්සනක්ඛන්ධෙන සමන්නාගතො හොති; ඉමෙහි පඤ්චහි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො හොති. ඉති පඤ්චඞ්ගවිප්පහීනෙ පඤ්චඞ්ගසමන්නාගතෙ දින්නං මහප්ඵලන්ති වදාමී’’ති. Thành tựu năm pháp nào? Vị ấy thành tựu uẩn giới vô học, thành tựu uẩn định vô học, thành tựu uẩn tuệ vô học, thành tựu uẩn giải thoát vô học, thành tựu uẩn giải thoát tri kiến vô học. Vị ấy thành tựu năm pháp này. Ta nói rằng cúng dường cho người đã từ bỏ năm pháp và thành tựu năm pháp như vậy thì có quả lớn. ‘‘ඉති කණ්හාසු සෙතාසු, රොහිණීසු හරීසු වා; කම්මාසාසු සරූපාසු, ගොසු පාරෙවතාසු වා. Dù là bò đen, bò trắng, bò hung, bò vàng; bò đốm, bò cùng màu, hay bò màu bồ câu. ‘‘යාසු කාසුචි එතාසු, දන්තො ජායති පුඞ්ගවො; ධොරය්හො බලසම්පන්නො, කල්‍යාණජවනික්කමො; තමෙව භාරෙ යුඤ්ජන්ති, නාස්ස වණ්ණං පරික්ඛරෙ. Trong số những con bò ấy, con bò đực đầu đàn nào được thuần hóa, có sức mạnh, có khả năng mang ách, có dáng đi và tốc độ tốt đẹp; người ta chỉ giong con ấy vào ách, không xét đến màu lông của nó. ‘‘එවමෙවං මනුස්සෙසු, යස්මිං කස්මිඤ්චි ජාතියෙ; ඛත්තියෙ බ්‍රාහ්මණෙ වෙස්සෙ, සුද්දෙ චණ්ඩාලපුක්කුසෙ. Cũng vậy, trong loài người, thuộc bất kỳ dòng dõi nào; dù là Sát-đế-lỵ, Bà-la-môn, Phệ-xá, Thủ-đà-la, Chiên-đà-la hay Pukkusa. ‘‘යාසු කාසුචි එතාසු, දන්තො ජායති සුබ්බතො; ධම්මට්ඨො සීලසම්පන්නො, සච්චවාදී හිරීමනො. “Trong bất cứ dòng dõi nào, người nào được điều phục, khéo hành trì, an trú trong Pháp, đầy đủ giới hạnh, nói lời chân thật, có lòng tàm. ‘‘පහීනජාතිමරණො, බ්‍රහ්මචරියස්ස කෙවලී; පන්නභාරො විසංයුත්තො, කතකිච්චො අනාසවො. “Đã đoạn tận sanh và tử, đã hoàn tất trọn vẹn phạm hạnh, đã đặt gánh nặng xuống, không còn bị ràng buộc, việc cần làm đã làm xong, không còn lậu hoặc. ‘‘පාරගූ සබ්බධම්මානං, අනුපාදාය නිබ්බුතො; තස්මිංයෙව විරජෙ ඛෙත්තෙ, විපුලා හොති දක්ඛිණා. “Đã đến bờ kia của tất cả các pháp, đã tịch tịnh không còn chấp thủ. Chính trong thửa ruộng không còn bụi bẩn ấy, vật cúng dường trở nên quảng đại. ‘‘බාලා [Pg.163] ච අවිජානන්තා, දුම්මෙධා අස්සුතාවිනො; බහිද්ධා දෙන්ති දානානි, න හි සන්තෙ උපාසරෙ. “Những kẻ ngu si và không hiểu biết, thiểu trí, ít nghe, bố thí ở bên ngoài (giáo pháp), và chắc chắn không thân cận bậc thiện trí. ‘‘යෙ ච සන්තෙ උපාසන්ති, සප්පඤ්ඤෙ ධීරසම්මතෙ; සද්ධා ච නෙසං සුගතෙ, මූලජාතා පතිට්ඨිතා. “Còn những ai thân cận bậc thiện trí, bậc có trí tuệ, được người hiền trí tôn kính, tín tâm của họ đối với bậc Thiện Thệ được sanh khởi từ gốc rễ và được an lập vững chắc. ‘‘දෙවලොකඤ්ච තෙ යන්ති, කුලෙ වා ඉධ ජායරෙ; අනුපුබ්බෙන නිබ්බානං, අධිගච්ඡන්ති පණ්ඩිතා’’ති. සත්තමං; “Những bậc hiền trí ấy đi đến cõi trời, hoặc sanh vào dòng dõi (cao quý) ở đời này; và tuần tự chứng đắc Niết-bàn.” (Hết) bài kinh thứ bảy. 8. තිකණ්ණසුත්තං 8. Bài kinh Tikaṇṇa 59. අථ ඛො තිකණ්ණො බ්‍රාහ්මණො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං…පෙ… එකමන්තං නිසින්නො ඛො තිකණ්ණො බ්‍රාහ්මණො භගවතො සම්මුඛා තෙවිජ්ජානං සුදං බ්‍රාහ්මණානං වණ්ණං භාසති – ‘‘එවම්පි තෙවිජ්ජා බ්‍රාහ්මණා, ඉතිපි තෙවිජ්ජා බ්‍රාහ්මණා’’ති. 59. Rồi Bà-la-môn Tikaṇṇa đi đến nơi Thế Tôn; sau khi đến, ... ngồi xuống một bên. Bà-la-môn Tikaṇṇa đang ngồi một bên đã nói lên lời tán thán các vị Bà-la-môn tam minh trước mặt Thế Tôn: “Các vị Bà-la-môn tam minh là như thế này, các vị Bà-la-môn tam minh cũng là như thế này.” ‘‘යථා කථං පන, බ්‍රාහ්මණ, බ්‍රාහ්මණා බ්‍රාහ්මණං තෙවිජ්ජං පඤ්ඤාපෙන්තී’’ති? ‘‘ඉධ, භො ගොතම, බ්‍රාහ්මණො උභතො සුජාතො හොති මාතිතො ච පිතිතො ච, සංසුද්ධගහණිකො යාව සත්තමා පිතාමහයුගා, අක්ඛිත්තො අනුපක්කුට්ඨො ජාතිවාදෙන, අජ්ඣායකො, මන්තධරො, තිණ්ණං වෙදානං පාරගූ සනිඝණ්ඩුකෙටුභානං සාක්ඛරප්පභෙදානං ඉතිහාසපඤ්චමානං, පදකො, වෙය්‍යාකරණො, ලොකායතමහාපුරිසලක්ඛණෙසු අනවයොති. එවං ඛො, භො ගොතම, බ්‍රාහ්මණා තෙවිජ්ජං පඤ්ඤාපෙන්තී’’ති. “Này Bà-la-môn, các vị Bà-la-môn tuyên bố một vị Bà-la-môn là tam minh theo cách nào?” “Thưa Tôn giả Gotama, ở đây, một vị Bà-la-môn có huyết thống trong sạch cả hai bên, từ mẹ và từ cha, thai tạng thanh tịnh cho đến bảy đời tổ phụ, không bị chê bai, không bị chỉ trích về phương diện dòng dõi; là người học tập và ghi nhớ các câu thần chú, thông suốt ba tập Vệ-đà, cùng với từ vựng (Nighaṇḍu), nghi thức (Keṭubha), ngữ nguyên (Akkharappabheda), và lịch sử (Itihāsa) là thứ năm; thông thạo văn phạm và ngữ pháp, và không thiếu sót trong thuận thế luận và các tướng của bậc đại nhân. Thưa Tôn giả Gotama, chính theo cách này mà các vị Bà-la-môn tuyên bố một người là tam minh.” ‘‘අඤ්ඤථා ඛො, බ්‍රාහ්මණ, බ්‍රාහ්මණා බ්‍රාහ්මණං තෙවිජ්ජං පඤ්ඤපෙන්ති, අඤ්ඤථා ච පන අරියස්ස විනයෙ තෙවිජ්ජො හොතී’’ති. ‘‘යථා කථං පන, භො ගොතම, අරියස්ස විනයෙ තෙවිජ්ජො හොති? සාධු මෙ භවං ගොතමො තථා ධම්මං දෙසෙතු යථා අරියස්ස විනයෙ තෙවිජ්ජො හොතී’’ති. ‘‘තෙන හි, බ්‍රාහ්මණ, සුණාහි, සාධුකං මනසි කරොහි; භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භො’’ති ඛො තිකණ්ණො බ්‍රාහ්මණො භගවතො පච්චස්සොසි. භගවා එතදවොච – “Này Bà-la-môn, cách các vị Bà-la-môn tuyên bố một vị Bà-la-môn là tam minh là một đằng, và cách một người trở thành tam minh trong giới luật của bậc Thánh lại là một nẻo khác.” “Thưa Tôn giả Gotama, một người trở thành tam minh trong giới luật của bậc Thánh là như thế nào? Lành thay, mong Tôn giả Gotama thuyết Pháp cho con về cách một người trở thành tam minh trong giới luật của bậc Thánh.” “Vậy thì, này Bà-la-môn, hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.” “Vâng, thưa Tôn giả.” Bà-la-môn Tikaṇṇa vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này: ‘‘ඉධ, බ්‍රාහ්මණ, භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. විතක්කවිචාරානං වූපසමා අජ්ඣත්තං සම්පසාදනං චෙතසො එකොදිභාවං අවිතක්කං අවිචාරං සමාධිජං පීතිසුඛං දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. පීතියා [Pg.164] ච විරාගා උපෙක්ඛකො ච විහරති සතො ච සම්පජානො, සුඛඤ්ච කායෙන පටිසංවෙදෙති යං තං අරියා ආචික්ඛන්ති – ‘උපෙක්ඛකො සතිමා සුඛවිහාරී’ති තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. සුඛස්ස ච පහානා දුක්ඛස්ස ච පහානා, පුබ්බෙව සොමනස්සදොමනස්සානං අත්ථඞ්ගමා අදුක්ඛමසුඛං උපෙක්ඛාසතිපාරිසුද්ධිං චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. “Này Bà-la-môn, ở đây, một vị Tỳ-khưu ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái có tầm, có tứ, với hỷ và lạc do ly dục sanh. Do làm lắng dịu tầm và tứ, vị ấy chứng và trú thiền thứ hai, một trạng thái không tầm, không tứ, với hỷ và lạc do định sanh, nội tĩnh nhất tâm. Do ly hỷ, vị ấy trú xả, chánh niệm, tỉnh giác, và cảm nhận lạc bằng thân, chứng và trú thiền thứ ba, một trạng thái mà các bậc Thánh gọi là ‘xả, niệm, lạc trú’. Do đoạn trừ lạc và khổ, và đã chấm dứt hỷ và ưu từ trước, vị ấy chứng và trú thiền thứ tư, một trạng thái không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh. ‘‘සො එවං සමාහිතෙ චිත්තෙ පරිසුද්ධෙ පරියොදාතෙ අනඞ්ගණෙ විගතූපක්කිලෙසෙ මුදුභූතෙ කම්මනියෙ ඨිතෙ ආනෙඤ්ජප්පත්තෙ පුබ්බෙනිවාසානුස්සතිඤාණාය චිත්තං අභිනින්නාමෙති. සො අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති, සෙය්‍යථිදං – එකම්පි ජාතිං ද්වෙපි ජාතියො තිස්සොපි ජාතියො චතස්සොපි ජාතියො පඤ්චපි ජාතියො දසපි ජාතියො වීසම්පි ජාතියො තිංසම්පි ජාතියො චත්තාරීසම්පි ජාතියො පඤ්ඤාසම්පි ජාතියො ජාතිසතම්පි ජාතිසහස්සම්පි ජාතිසතසහස්සම්පි, අනෙකෙපි සංවට්ටකප්පෙ අනෙකෙපි විවට්ටකප්පෙ අනෙකෙපි සංවට්ටවිවට්ටකප්පෙ – ‘අමුත්‍රාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො අමුත්‍ර උදපාදිං. තත්‍රාපාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො ඉධූපපන්නො’ති. ඉති සාකාරං සඋද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. අයමස්ස පඨමා විජ්ජා අධිගතා හොති; අවිජ්ජා විහතා, විජ්ජා උප්පන්නා; තමො විහතො, ආලොකො උප්පන්නො යථා තං අප්පමත්තස්ස ආතාපිනො පහිතත්තස්ස විහරතො. “Khi tâm đã được định tĩnh, thanh tịnh, trong sáng, không cấu uế, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, và đạt đến bất động như vậy, vị ấy hướng tâm, dẫn tâm đến túc mạng minh. Vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ, như là: một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều kiếp hoại, nhiều kiếp thành, nhiều kiếp hoại và thành: ‘Ở nơi kia, ta có tên như thế, dòng họ như thế, dung sắc như thế, thức ăn như thế, trải nghiệm khổ lạc như thế, tuổi thọ như thế. Chết ở nơi đó, ta sanh lại ở chốn nọ. Ở nơi đó, ta cũng có tên như thế, dòng họ như thế, dung sắc như thế, thức ăn như thế, trải nghiệm khổ lạc như thế, tuổi thọ như thế. Chết ở nơi đó, ta sanh lại ở đây.’ Như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ với các nét đại cương và các chi tiết. Đây là minh thứ nhất mà vị ấy đã chứng đắc. Vô minh đã được đoạn trừ, minh đã sanh khởi; bóng tối đã bị xua tan, ánh sáng đã xuất hiện, như xảy ra cho người sống không phóng dật, nhiệt tâm, và tinh cần. ‘‘සො එවං සමාහිතෙ චිත්තෙ පරිසුද්ධෙ පරියොදාතෙ අනඞ්ගණෙ විගතූපක්කිලෙසෙ මුදුභූතෙ කම්මනියෙ ඨිතෙ ආනෙඤ්ජප්පත්තෙ සත්තානං චුතූපපාතඤාණාය චිත්තං අභිනින්නාමෙති. සො දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සත්තෙ පස්සති චවමානෙ උපපජ්ජමානෙ හීනෙ පණීතෙ සුවණ්ණෙ දුබ්බණ්ණෙ, සුගතෙ දුග්ගතෙ යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානාති – ‘ඉමෙ වත භොන්තො සත්තා කායදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා…පෙ… මනොදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා අරියානං උපවාදකා මිච්ඡාදිට්ඨිකා මිච්ඡාදිට්ඨිකම්මසමාදානා, තෙ කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපන්නා. ඉමෙ වා පන භොන්තො සත්තා කායසුචරිතෙන සමන්නාගතා, වචීසුචරිතෙන සමන්නාගතා, මනොසුචරිතෙන සමන්නාගතා [Pg.165] අරියානං අනුපවාදකා සම්මාදිට්ඨිකා සම්මාදිට්ඨිකම්මසමාදානා, තෙ කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපන්නා’ති. ඉති දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සත්තෙ පස්සති චවමානෙ උපපජ්ජමානෙ හීනෙ පණීතෙ සුවණ්ණෙ දුබ්බණ්ණෙ, සුගතෙ දුග්ගතෙ යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානාති. අයමස්ස දුතියා විජ්ජා අධිගතා හොති; අවිජ්ජා විහතා, විජ්ජා උප්පන්නා; තමො විහතො, ආලොකො උප්පන්නො යථා තං අප්පමත්තස්ස ආතාපිනො පහිතත්තස්ස විහරතො. “Vị ấy, với tâm định tĩnh, thanh tịnh, trong sáng, không cấu uế, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, an trú, bất động như vậy, hướng tâm đến trí tuệ về sự sinh diệt của chúng sanh. Với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, vị ấy thấy các chúng sanh đang chết, đang sanh, hèn hạ, cao sang, xinh đẹp, xấu xí, thiện thú, ác thú; vị ấy biết rõ chúng sanh tùy theo nghiệp của họ: ‘Chư vị hiền giả, những chúng sanh này đã thành tựu thân ác hành, … khẩu ác hành, … ý ác hành, phỉ báng các bậc Thánh, có tà kiến, chấp thủ tà kiến nghiệp. Sau khi thân hoại mạng chung, họ sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Còn chư vị hiền giả, những chúng sanh này đã thành tựu thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành, không phỉ báng các bậc Thánh, có chánh kiến, chấp thủ chánh kiến nghiệp. Sau khi thân hoại mạng chung, họ sanh vào thiện thú, thiên giới, cõi đời này.’ Như vậy, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, vị ấy thấy các chúng sanh đang chết, đang sanh, hèn hạ, cao sang, xinh đẹp, xấu xí, thiện thú, ác thú; vị ấy biết rõ chúng sanh tùy theo nghiệp của họ. Đây là minh thứ hai vị ấy đã chứng đắc. Vô minh đã được đoạn trừ, minh đã sanh khởi; bóng tối đã được xua tan, ánh sáng đã sanh khởi, cũng như đối với người không dể duôi, tinh cần, quyết tâm an trú.” ‘‘සො එවං සමාහිතෙ චිත්තෙ පරිසුද්ධෙ පරියොදාතෙ අනඞ්ගණෙ විගතූපක්කිලෙසෙ මුදුභූතෙ කම්මනියෙ ඨිතෙ ආනෙඤ්ජප්පත්තෙ ආසවානං ඛයඤාණාය චිත්තං අභිනින්නාමෙති. සො ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛසමුදයො’ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛනිරොධො’ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති; ‘ඉමෙ ආසවා’ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං ආසවසමුදයො’ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං ආසවනිරොධො’ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං ආසවනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති. තස්ස එවං ජානතො එවං පස්සතො කාමාසවාපි චිත්තං විමුච්චති, භවාසවාපි චිත්තං විමුච්චති, අවිජ්ජාසවාපි චිත්තං විමුච්චති; විමුත්තස්මිං විමුත්තමිති ඤාණං හොති. ‘ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායා’ති පජානාති. අයමස්ස තතියා විජ්ජා අධිගතා හොති; අවිජ්ජා විහතා, විජ්ජා උප්පන්නා; තමො විහතො, ආලොකො උප්පන්නො යථා තං අප්පමත්තස්ස ආතාපිනො පහිතත්තස්ස විහරතො’’ති. “Vị ấy, với tâm định tĩnh, thanh tịnh, trong sáng, không cấu uế, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, an trú, bất động như vậy, hướng tâm đến trí tuệ đoạn tận các lậu hoặc. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là Khổ’. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là Khổ Tập’. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là Khổ Diệt’. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là Con Đường đưa đến Khổ Diệt’. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là các lậu hoặc’. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là nguyên nhân của các lậu hoặc’. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là sự đoạn diệt các lậu hoặc’. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự đoạn diệt các lậu hoặc’. Nhờ biết như vậy, thấy như vậy, tâm của vị ấy giải thoát khỏi dục lậu, giải thoát khỏi hữu lậu, giải thoát khỏi vô minh lậu. Khi đã giải thoát, trí khởi lên: ‘Ta đã giải thoát’. Vị ấy biết: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa’. Đây là minh thứ ba vị ấy đã chứng đắc. Vô minh đã được đoạn trừ, minh đã sanh khởi; bóng tối đã được xua tan, ánh sáng đã sanh khởi, cũng như đối với người không dể duôi, tinh cần, quyết tâm an trú.” ‘‘අනුච්චාවචසීලස්ස, නිපකස්ස ච ඣායිනො; චිත්තං යස්ස වසීභූතං, එකග්ගං සුසමාහිතං. “Người có giới hạnh không cao không thấp, có trí tuệ, và chuyên thiền định; người có tâm đã được làm chủ, nhất tâm, và khéo định tĩnh.” ‘‘තං වෙ තමොනුදං ධීරං, තෙවිජ්ජං මච්චුහායිනං; හිතං දෙවමනුස්සානං, ආහු සබ්බප්පහායිනං. “Vị ấy, người xua tan bóng tối, bậc kiên định, người có tam minh, đã vượt qua cái chết, người mang lại lợi ích cho chư thiên và loài người, người ta gọi là bậc đã từ bỏ tất cả.” ‘‘තීහි විජ්ජාහි සම්පන්නං, අසම්මූළ්හවිහාරිනං; බුද්ධං අන්තිමදෙහිනං, තං නමස්සන්ති ගොතමං. “Vị ấy, người đầy đủ ba minh, sống không si mê, bậc Giác Ngộ mang thân cuối cùng, vị Gotama ấy, họ đều đảnh lễ.” ‘‘පුබ්බෙනිවාසං [Pg.166] යො වෙදී, සග්ගාපායඤ්ච පස්සති; අථො ජාතික්ඛයං පත්තො, අභිඤ්ඤාවොසිතො මුනි. “Người nào biết được các kiếp quá khứ, thấy được cõi trời và cõi khổ, và lại đạt đến sự đoạn tận của sanh, vị ấy là bậc thánh nhân đã viên mãn với thắng trí.” ‘‘එතාහි තීහි විජ්ජාහි, තෙවිජ්ජො හොති බ්‍රාහ්මණො; තමහං වදාමි තෙවිජ්ජං, නාඤ්ඤං ලපිතලාපන’’න්ති. “Với ba minh này, vị ấy là một Bà-la-môn tam minh. Ta gọi người ấy là người có tam minh, chứ không phải người khác chỉ biết lặp lại lời nói suông.” ‘‘එවං ඛො, බ්‍රාහ්මණ, අරියස්ස විනයෙ තෙවිජ්ජො හොතී’’ති. ‘‘අඤ්ඤථා, භො ගොතම, බ්‍රාහ්මණානං තෙවිජ්ජො, අඤ්ඤථා ච පන අරියස්ස විනයෙ තෙවිජ්ජො හොති. ඉමස්ස ච පන, භො ගොතම, අරියස්ස විනයෙ තෙවිජ්ජස්ස බ්‍රාහ්මණානං තෙවිජ්ජො කලං නාග්ඝති සොළසිං’’. “Này Bà-la-môn, như vậy đó là người có tam minh trong giáo pháp của bậc Thánh.” “Tôn giả Gotama, người có tam minh của các Bà-la-môn là một lẽ, và người có tam minh trong giáo pháp của bậc Thánh lại là một lẽ khác. Tôn giả Gotama, người có tam minh của các Bà-la-môn không đáng một phần mười sáu của người có tam minh trong giáo pháp của bậc Thánh này.” ‘‘අභික්කන්තං, භො ගොතම…පෙ… උපාසකං මං භවං ගොතමො ධාරෙතු අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගත’’න්ති. අට්ඨමං. “Thật vi diệu, Tôn giả Gotama! … Xin Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là một nam cư sĩ, kể từ hôm nay cho đến trọn đời đã quy y.” Hết kinh thứ tám. 9. ජාණුස්සොණිසුත්තං 9. Kinh Jāṇussoṇi 60. අථ ඛො ජාණුස්සොණි බ්‍රාහ්මණො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං…පෙ… එකමන්තං නිසින්නො ඛො ජාණුස්සොණි බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘යස්සස්සු, භො ගොතම, යඤ්ඤො වා සද්ධං වා ථාලිපාකො වා දෙය්‍යධම්මං වා, තෙවිජ්ජෙසු බ්‍රාහ්මණෙසු දානං දදෙය්‍යා’’ති. ‘‘යථා කථං පන, බ්‍රාහ්මණ, බ්‍රාහ්මණා තෙවිජ්ජං පඤ්ඤපෙන්තී’’ති? ‘‘ඉධ ඛො, භො ගොතම, බ්‍රාහ්මණො උභතො සුජාතො හොති මාතිතො ච පිතිතො ච සංසුද්ධගහණිකො යාව සත්තමා පිතාමහයුගා අක්ඛිත්තො අනුපක්කුට්ඨො ජාතිවාදෙන, අජ්ඣායකො මන්තධරො, තිණ්ණං වෙදානං පාරගූ සනිඝණ්ඩුකෙටුභානං සාක්ඛරප්පභෙදානං ඉතිහාසපඤ්චමානං, පදකො, වෙය්‍යාකරණො, ලොකායතමහාපුරිසලක්ඛණෙසු අනවයොති. එවං ඛො, භො ගොතම, බ්‍රාහ්මණා තෙවිජ්ජං පඤ්ඤපෙන්තී’’ති. 60. Lúc bấy giờ, Bà-la-môn Jāṇussoṇi đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, … ngồi xuống một bên, Bà-la-môn Jāṇussoṇi bạch với Thế Tôn rằng: “Tôn giả Gotama, nếu có người nào có vật tế lễ, hoặc lễ cúng cho người đã khuất, hoặc cháo nấu trong nồi, hoặc vật phẩm cúng dường, người ấy nên cúng dường cho các Bà-la-môn tam minh.” “Này Bà-la-môn, các Bà-la-môn định nghĩa người có tam minh như thế nào?” “Tôn giả Gotama, ở đây, một Bà-la-môn có huyết thống thuần khiết từ cả hai phía cha và mẹ, có dòng dõi trong sạch cho đến bảy đời tổ phụ, không bị chê bai, không bị chỉ trích về mặt xuất thân. Vị ấy là người học và trì tụng các câu chú, thông suốt ba bộ Vệ-đà cùng với các bộ chú giải, nghi thức, ngữ nguyên, và lịch sử là bộ thứ năm; là người tinh thông văn tự và ngữ pháp, và thành thạo về thế gian luận và tướng của bậc đại nhân. Tôn giả Gotama, như vậy đó là cách các Bà-la-môn định nghĩa người có tam minh.” ‘‘අඤ්ඤථා ඛො, බ්‍රාහ්මණ, බ්‍රාහ්මණා බ්‍රාහ්මණං තෙවිජ්ජං පඤ්ඤපෙන්ති, අඤ්ඤථා ච පන අරියස්ස විනයෙ තෙවිජ්ජො හොතී’’ති. ‘‘යථා කථං පන, භො ගොතම, අරියස්ස විනයෙ තෙවිජ්ජො හොති? සාධු මෙ භවං ගොතමො තථා ධම්මං දෙසෙතු යථා අරියස්ස විනයෙ තෙවිජ්ජො හොතී’’ති. ‘‘තෙන හි, බ්‍රාහ්මණ, සුණාහි, සාධුකං මනසි කරොහි; භාසිස්සාමී’’ති[Pg.167]. ‘‘එවං, භො’’ති ඛො ජාණුස්සොණි බ්‍රාහ්මණො භගවතො පච්චස්සොසි. භගවා එතදවොච – “Này Bà-la-môn, cách các Bà-la-môn định nghĩa một Bà-la-môn có tam minh là một lẽ, và người có tam minh trong giáo pháp của bậc Thánh lại là một lẽ khác.” “Tôn giả Gotama, vậy người có tam minh trong giáo pháp của bậc Thánh là như thế nào? Lành thay, xin Tôn giả Gotama hãy thuyết pháp cho con về cách một người trở thành người có tam minh trong giáo pháp của bậc Thánh.” “Vậy thì, này Bà-la-môn, hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.” “Vâng, thưa Tôn giả.” Bà-la-môn Jāṇussoṇi vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau: ‘‘ඉධ පන, බ්‍රාහ්මණ, භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. Này Bà la môn, ở đây, vị Tỳ khưu ly dục... cho đến... chứng và trú thiền thứ tư. ‘‘සො එවං සමාහිතෙ චිත්තෙ පරිසුද්ධෙ පරියොදාතෙ අනඞ්ගණෙ විගතූපක්කිලෙසෙ මුදුභූතෙ කම්මනියෙ ඨිතෙ ආනෙඤ්ජප්පත්තෙ පුබ්බෙනිවාසානුස්සතිඤාණාය චිත්තං අභිනින්නාමෙති. සො අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති, සෙය්‍යථිදං – එකම්පි ජාතිං ද්වෙපි ජාතියො…පෙ… ඉති සාකාරං සඋද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. අයමස්ස පඨමා විජ්ජා අධිගතා හොති; අවිජ්ජා විහතා, විජ්ජා උප්පන්නා; තමො විහතො, ආලොකො උප්පන්නො යථා තං අප්පමත්තස්ස ආතාපිනො පහිතත්තස්ස විහරතො. Vị ấy, với tâm định tĩnh, trong sạch, thanh tịnh, không cấu uế, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, đạt đến trạng thái bất động như vậy, hướng tâm đến Túc mạng minh. Vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ, như là: một đời, hai đời... cho đến... như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ với các khía cạnh và chi tiết. Đây là minh thứ nhất được vị ấy chứng đắc. Vô minh bị diệt trừ, minh được sanh khởi; bóng tối bị diệt trừ, ánh sáng được sanh khởi, cũng như đối với người sống không dể duôi, nhiệt tâm, tinh cần. ‘‘සො එවං සමාහිතෙ චිත්තෙ පරිසුද්ධෙ පරියොදාතෙ අනඞ්ගණෙ විගතූපක්කිලෙසෙ මුදුභූතෙ කම්මනියෙ ඨිතෙ ආනෙඤ්ජප්පත්තෙ සත්තානං චුතූපපාතඤාණාය චිත්තං අභිනින්නාමෙති. සො දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන…පෙ… යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානාති. අයමස්ස දුතියා විජ්ජා අධිගතා හොති; අවිජ්ජා විහතා, විජ්ජා උප්පන්නා; තමො විහතො, ආලොකො උප්පන්නො යථා තං අප්පමත්තස්ස ආතාපිනො පහිතත්තස්ස විහරතො. Vị ấy, với tâm định tĩnh, trong sạch, thanh tịnh, không cấu uế, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, đạt đến trạng thái bất động như vậy, hướng tâm đến trí tuệ về sự sinh tử của chúng sanh. Vị ấy với thiên nhãn thuần tịnh, siêu nhân... cho đến... biết rõ chúng sanh tùy theo nghiệp của họ. Đây là minh thứ hai được vị ấy chứng đắc. Vô minh bị diệt trừ, minh được sanh khởi; bóng tối bị diệt trừ, ánh sáng được sanh khởi, cũng như đối với người sống không dể duôi, nhiệt tâm, tinh cần. ‘‘සො එවං සමාහිතෙ චිත්තෙ පරිසුද්ධෙ පරියොදාතෙ අනඞ්ගණෙ විගතූපක්කිලෙසෙ මුදුභූතෙ කම්මනියෙ ඨිතෙ ආනෙඤ්ජප්පත්තෙ ආසවානං ඛයඤාණාය චිත්තං අභිනින්නාමෙති. සො ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යථාභූතං පජානාති…පෙ… ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති; ‘ඉමෙ ආසවා’ති යථාභූතං පජානාති…පෙ… ‘අයං ආසවනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති. තස්ස එවං ජානතො එවං පස්සතො කාමාසවාපි චිත්තං විමුච්චති, භවාසවාපි චිත්තං විමුච්චති, අවිජ්ජාසවාපි චිත්තං විමුච්චති; විමුත්තස්මිං විමුත්තමිති ඤාණං හොති. ‘ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායා’ති පජානාති. අයමස්ස තතියා විජ්ජා අධිගතා හොති; අවිජ්ජා විහතා, විජ්ජා උප්පන්නා; තමො විහතො[Pg.168], ආලොකො උප්පන්නො යථා තං අප්පමත්තස්ස ආතාපිනො පහිතත්තස්ස විහරතො’’ති. Vị ấy, với tâm định tĩnh, trong sạch, thanh tịnh, không cấu uế, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, đạt đến trạng thái bất động như vậy, hướng tâm đến Lậu tận minh. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là khổ’... cho đến... ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt’; vị ấy biết như thật: ‘Đây là các lậu hoặc’... cho đến... ‘Đây là con đường đưa đến lậu hoặc diệt.’ Nhờ biết như vậy, thấy như vậy, tâm của vị ấy được giải thoát khỏi dục lậu, hữu lậu, và vô minh lậu. Trong sự giải thoát, trí khởi lên: ‘Ta đã được giải thoát.’ Vị ấy biết: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’ Đây là minh thứ ba được vị ấy chứng đắc. Vô minh bị diệt trừ, minh được sanh khởi; bóng tối bị diệt trừ, ánh sáng được sanh khởi, cũng như đối với người sống không dể duôi, nhiệt tâm, tinh cần. ‘‘යො සීලබ්බතසම්පන්නො, පහිතත්තො සමාහිතො; චිත්තං යස්ස වසීභූතං, එකග්ගං සුසමාහිතං. Người nào đầy đủ giới và hạnh, tâm chuyên chú, định tĩnh; người có tâm đã được làm chủ, nhất tâm, khéo định tĩnh. ‘‘පුබ්බෙනිවාසං යො වෙදී, සග්ගාපායඤ්ච පස්සති; අථො ජාතික්ඛයං පත්තො, අභිඤ්ඤාවොසිතො මුනි. Người nào biết được đời trước, thấy được cõi trời và cõi khổ; lại nữa, đã đạt đến sự đoạn tận của sanh, là bậc mâu-ni đã viên mãn với thắng trí. ‘‘එතාහි තීහි විජ්ජාහි, තෙවිජ්ජො හොති බ්‍රාහ්මණො; තමහං වදාමි තෙවිජ්ජං, නාඤ්ඤං ලපිතලාපන’’න්ති. Với ba minh này, vị ấy là một Bà la môn tam minh. Ta gọi người ấy là người tam minh, chứ không phải người khác chỉ biết nói lặp lại lời nói. ‘‘එවං ඛො, බ්‍රාහ්මණ, අරියස්ස විනයෙ තෙවිජ්ජො හොතී’’ති. ‘‘අඤ්ඤථා, භො ගොතම, බ්‍රාහ්මණානං තෙවිජ්ජො, අඤ්ඤථා ච පන අරියස්ස විනයෙ තෙවිජ්ජො හොති. ඉමස්ස ච, භො ගොතම, අරියස්ස විනයෙ තෙවිජ්ජස්ස බ්‍රාහ්මණානං තෙවිජ්ජො කලං නාග්ඝති සොළසිං’’. Này Bà la môn, như vậy, trong giới luật của bậc Thánh, có người tam minh. Thưa Tôn giả Gotama, người tam minh của các Bà la môn là khác, và người tam minh trong giới luật của bậc Thánh là khác. Thưa Tôn giả Gotama, người tam minh của các Bà la môn không bằng một phần mười sáu của người tam minh trong giới luật của bậc Thánh này. ‘‘අභික්කන්තං, භො ගොතම…පෙ… උපාසකං මං භවං ගොතමො ධාරෙතු අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගත’’න්ති. නවමං. Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama... cho đến... Mong Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là một người cận sự nam đã quy y trọn đời kể từ hôm nay. Phẩm thứ chín. 10. සඞ්ගාරවසුත්තං 10. Kinh Saṅgārava 61. අථ ඛො සඞ්ගාරවො බ්‍රාහ්මණො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො සඞ්ගාරවො බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘මයමස්සු, භො ගොතම, බ්‍රාහ්මණා නාම. යඤ්ඤං යජාමපි යජාපෙමපි. තත්‍ර, භො ගොතම, යො චෙව යජති යො ච යජාපෙති සබ්බෙ තෙ අනෙකසාරීරිකං පුඤ්ඤප්පටිපදං පටිපන්නා හොන්ති, යදිදං යඤ්ඤාධිකරණං. යො පනායං, භො ගොතම, යස්ස වා තස්ස වා කුලා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො එකමත්තානං දමෙති, එකමත්තානං සමෙති, එකමත්තානං පරිනිබ්බාපෙති, එවමස්සායං එකසාරීරිකං පුඤ්ඤප්පටිපදං පටිපන්නො හොති, යදිදං පබ්බජ්ජාධිකරණ’’න්ති. 61. Khi ấy, Bà la môn Saṅgārava đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, ông cùng Thế Tôn trao đổi những lời chào hỏi thân mật. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân mật và đáng ghi nhớ, ông ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Bà la môn Saṅgārava bạch với Thế Tôn: ‘Thưa Tôn giả Gotama, chúng tôi là những người được gọi là Bà la môn. Chúng tôi thực hiện việc cúng tế và cũng khiến người khác thực hiện việc cúng tế. Thưa Tôn giả Gotama, ở đó, người nào cúng tế và người nào khiến người khác cúng tế, tất cả những người ấy đều đã thực hành con đường công đức cho nhiều người, đó là nhân vì sự cúng tế. Nhưng thưa Tôn giả Gotama, người nào, từ bất cứ gia tộc nào, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, chỉ điều phục một mình mình, chỉ làm an tịnh một mình mình, chỉ làm cho một mình mình được tịch tịnh, như vậy người này đã thực hành con đường công đức cho một người, đó là nhân vì sự xuất gia.’ ‘‘තෙන හි, බ්‍රාහ්මණ, තඤ්ඤෙවෙත්ථ පටිපුච්ඡිස්සාමි. යථා තෙ ඛමෙය්‍ය තථා නං බ්‍යාකරෙය්‍යාසි. තං කිං මඤ්ඤසි, බ්‍රාහ්මණ, ඉධ තථාගතො ලොකෙ [Pg.169] උප්පජ්ජති අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවා. සො එවමාහ – ‘එථායං මග්ගො අයං පටිපදා යථාපටිපන්නො අහං අනුත්තරං බ්‍රහ්මචරියොගධං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙමි; එථ, තුම්හෙපි තථා පටිපජ්ජථ, යථාපටිපන්නා තුම්හෙපි අනුත්තරං බ්‍රහ්මචරියොගධං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරිස්සථා’ති. ඉති අයඤ්චෙව සත්ථා ධම්මං දෙසෙති, පරෙ ච තථත්ථාය පටිපජ්ජන්ති, තානි ඛො පන හොන්ති අනෙකානිපි සතානි අනෙකානිපි සහස්සානි අනෙකානිපි සතසහස්සානි. Vậy thì, này Bà la môn, Ta sẽ hỏi lại ông về vấn đề này. Ông hãy trả lời theo như ông nghĩ. Này Bà la môn, ông nghĩ thế nào? Ở đây, một Như Lai sanh ra trong đời, là bậc A la hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Vị ấy nói như sau: ‘Hãy đến, đây là con đường, đây là pháp hành mà nhờ thực hành theo đó, Ta đã tự mình với thắng trí chứng ngộ và tuyên bố về mục tiêu vô thượng của đời sống phạm hạnh. Hãy đến, các ông cũng hãy thực hành như vậy, và nhờ thực hành theo đó, các ông cũng sẽ tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú trong mục tiêu vô thượng của đời sống phạm hạnh.’ Như vậy, vị Đạo sư này thuyết giảng Pháp, và những người khác thực hành vì mục tiêu ấy, và họ có đến hàng trăm, hàng ngàn, hàng trăm ngàn người. ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, බ්‍රාහ්මණ, ඉච්චායං එවං සන්තෙ එකසාරීරිකා වා පුඤ්ඤප්පටිපදා හොති අනෙකසාරීරිකා වා, යදිදං පබ්බජ්ජාධිකරණ’’න්ති? ‘‘ඉච්චායම්පි, භො ගොතම, එවං සන්තෙ අනෙකසාරීරිකා පුඤ්ඤප්පටිපදා හොති, යදිදං පබ්බජ්ජාධිකරණ’’න්ති. Này Bà la môn, ông nghĩ thế nào? Khi sự việc là như vậy, con đường công đức này là cho một người hay cho nhiều người, tức là nhân vì sự xuất gia? Thưa Tôn giả Gotama, khi sự việc là như vậy, con đường công đức này là cho nhiều người, tức là nhân vì sự xuất gia. එවං වුත්තෙ ආයස්මා ආනන්දො සඞ්ගාරවං බ්‍රාහ්මණං එතදවොච – ‘‘ඉමාසං තෙ, බ්‍රාහ්මණ, ද්වින්නං පටිපදානං කතමා පටිපදා ඛමති අප්පත්ථතරා ච අප්පසමාරම්භතරා ච මහප්ඵලතරා ච මහානිසංසතරා චා’’ති? එවං වුත්තෙ සඞ්ගාරවො බ්‍රාහ්මණො ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච – ‘‘සෙය්‍යථාපි භවං ගොතමො භවං චානන්දො. එතෙ මෙ පුජ්ජා, එතෙ මෙ පාසංසා’’ති. Khi được nói vậy, Tôn giả Ānanda nói với Bà-la-môn Saṅgārava: “Này Bà-la-môn, trong hai con đường thực hành này, ông chấp nhận con đường nào ít bận rộn hơn, ít phiền toái hơn, có kết quả to lớn hơn, và có lợi ích to lớn hơn?” Khi được nói vậy, Bà-la-môn Saṅgārava nói với Tôn giả Ānanda: “Cũng như Tôn giả Gotama và Tôn giả Ānanda. Những vị này tôi tôn kính, những vị này tôi tán thán.” දුතියම්පි ඛො ආයස්මා ආනන්දො සඞ්ගාරවං බ්‍රාහ්මණං එතදවොච – ‘‘න ඛො ත්‍යාහං, බ්‍රාහ්මණ, එවං පුච්ඡාමි – ‘කෙ වා තෙ පුජ්ජා කෙ වා තෙ පාසංසා’ති? එවං ඛො ත්‍යාහං, බ්‍රාහ්මණ, පුච්ඡාමි – ‘ඉමාසං තෙ, බ්‍රාහ්මණ, ද්වින්නං පටිපදානං කතමා පටිපදා ඛමති අප්පත්ථතරා ච අප්පසමාරම්භතරා ච මහප්ඵලතරා ච මහානිසංසතරා චා’’’ති? දුතියම්පි ඛො සඞ්ගාරවො බ්‍රාහ්මණො ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච – ‘‘සෙය්‍යථාපි භවං ගොතමො භවං චානන්දො. එතෙ මෙ පුජ්ජා, එතෙ මෙ පාසංසා’’ති. Lần thứ hai, Tôn giả Ānanda nói với Bà-la-môn Saṅgārava: “Này Bà-la-môn, tôi không hỏi ông rằng: ‘Những ai là người ông tôn kính, những ai là người ông tán thán?’ Mà tôi hỏi ông rằng: ‘Này Bà-la-môn, trong hai con đường thực hành này, ông chấp nhận con đường nào ít bận rộn hơn, ít phiền toái hơn, có kết quả to lớn hơn, và có lợi ích to lớn hơn?’” Lần thứ hai, Bà-la-môn Saṅgārava nói với Tôn giả Ānanda: “Cũng như Tôn giả Gotama và Tôn giả Ānanda. Những vị này tôi tôn kính, những vị này tôi tán thán.” තතියම්පි ඛො ආයස්මා ආනන්දො සඞ්ගාරවං බ්‍රාහ්මණං එතදවොච – ‘‘න ඛො ත්‍යාහං, බ්‍රාහ්මණ, එවං පුච්ඡාමි – ‘කෙ වා තෙ පුජ්ජා කෙ වා තෙ පාසංසා’ති? එවං ඛො ත්‍යාහං, බ්‍රාහ්මණ, පුච්ඡාමි – ‘ඉමාසං තෙ, බ්‍රාහ්මණ, ද්වින්නං පටිපදානං කතමා පටිපදා ඛමති අප්පත්ථතරා ච අප්පසමාරම්භතරා ච මහප්ඵලතරා [Pg.170] ච මහානිසංසතරා චා’’’ති? තතියම්පි ඛො සඞ්ගාරවො බ්‍රාහ්මණො ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච – ‘‘සෙය්‍යථාපි භවං ගොතමො භවං චානන්දො. එතෙ මෙ පුජ්ජා, එතෙ මෙ පාසංසා’’ති. Lần thứ ba, Tôn giả Ānanda nói với Bà-la-môn Saṅgārava: “Này Bà-la-môn, tôi không hỏi ông rằng: ‘Những ai là người ông tôn kính, những ai là người ông tán thán?’ Mà tôi hỏi ông rằng: ‘Này Bà-la-môn, trong hai con đường thực hành này, ông chấp nhận con đường nào ít bận rộn hơn, ít phiền toái hơn, có kết quả to lớn hơn, và có lợi ích to lớn hơn?’” Lần thứ ba, Bà-la-môn Saṅgārava nói với Tôn giả Ānanda: “Cũng như Tôn giả Gotama và Tôn giả Ānanda. Những vị này tôi tôn kính, những vị này tôi tán thán.” අථ ඛො භගවතො එතදහොසි – ‘‘යාව තතියම්පි ඛො සඞ්ගාරවො බ්‍රාහ්මණො ආනන්දෙන සහධම්මිකං පඤ්හං පුට්ඨො සංසාදෙති නො විස්සජ්ජෙති. යංනූනාහං පරිමොචෙය්‍ය’’න්ති. අථ ඛො භගවා සඞ්ගාරවං බ්‍රාහ්මණං එතදවොච – ‘‘කා න්වජ්ජ, බ්‍රාහ්මණ, රාජන්තෙපුරෙ රාජපුරිසානං සන්නිසින්නානං සන්නිපතිතානං අන්තරාකථා උදපාදී’’ති? ‘‘අයං ඛ්වජ්ජ, භො ගොතම, රාජන්තෙපුරෙ රාජපුරිසානං සන්නිසින්නානං සන්නිපතිතානං අන්තරාකථා උදපාදි – ‘පුබ්බෙ සුදං අප්පතරා චෙව භික්ඛූ අහෙසුං බහුතරා ච උත්තරි මනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං දස්සෙසුං; එතරහි පන බහුතරා චෙව භික්ඛූ අප්පතරා ච උත්තරි මනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං දස්සෙන්තී’ති. අයං ඛ්වජ්ජ, භො ගොතම, රාජන්තෙපුරෙ රාජපුරිසානං සන්නිසින්නානං සන්නිපතිතානං අන්තරාකථා උදපාදී’’ති. Bấy giờ, Thế Tôn khởi lên ý nghĩ này: “Đến lần thứ ba mà Bà-la-môn Saṅgārava, khi được Ānanda hỏi một câu hỏi hợp pháp, vẫn lẩn tránh, không trả lời. Ta hãy giải thoát cho họ.” Rồi Thế Tôn nói với Bà-la-môn Saṅgārava: “Này Bà-la-môn, hôm nay trong cung vua, khi các cận thần của vua đang ngồi họp lại với nhau, câu chuyện gì đã được khởi lên giữa họ?” “Thưa Tôn giả Gotama, hôm nay trong cung vua, khi các cận thần của vua đang ngồi họp lại với nhau, câu chuyện này đã được khởi lên: ‘Ngày xưa, các vị tỳ khưu thì ít hơn, nhưng nhiều vị đã biểu diễn thần thông phép lạ vượt trên các pháp của con người; còn ngày nay, các vị tỳ khưu thì nhiều hơn, nhưng ít vị biểu diễn thần thông phép lạ vượt trên các pháp của con người.’ Thưa Tôn giả Gotama, đó là câu chuyện đã được khởi lên hôm nay trong cung vua, khi các cận thần của vua đang ngồi họp lại với nhau.” ‘‘තීණි ඛො ඉමානි, බ්‍රාහ්මණ, පාටිහාරියානි. කතමානි තීණි? ඉද්ධිපාටිහාරියං, ආදෙසනාපාටිහාරියං, අනුසාසනීපාටිහාරියං. කතමඤ්ච, බ්‍රාහ්මණ, ඉද්ධිපාටිහාරියං? ඉධ, බ්‍රාහ්මණ, එකච්චො අනෙකවිහිතං ඉද්ධිවිධං පච්චනුභොති – ‘එකොපි හුත්වා බහුධා හොති, බහුධාපි හුත්වා එකො හොති; ආවිභාවං, තිරොභාවං; තිරොකුට්ටං තිරොපාකාරං තිරොපබ්බතං අසජ්ජමානො ගච්ඡති, සෙය්‍යථාපි ආකාසෙ; පථවියාපි උම්මුජ්ජනිමුජ්ජං කරොති, සෙය්‍යථාපි උදකෙ; උදකෙපි අභිජ්ජමානෙ ගච්ඡති, සෙය්‍යථාපි පථවියං; ආකාසෙපි පල්ලඞ්කෙන කමති, සෙය්‍යථාපි පක්ඛී සකුණො; ඉමෙපි චන්දිමසූරියෙ එවංමහිද්ධිකෙ එවංමහානුභාවෙ පාණිනා පරිමසති පරිමජ්ජති, යාව බ්‍රහ්මලොකාපි කායෙන වසං වත්තෙති’. ඉදං වුච්චති, බ්‍රාහ්මණ, ඉද්ධිපාටිහාරියං. “Này Bà-la-môn, có ba loại phép lạ này. Ba loại nào? Phép lạ thần thông, phép lạ đoán tâm, và phép lạ giáo huấn. Và này Bà-la-môn, phép lạ thần thông là gì? Ở đây, này Bà-la-môn, có người thể nghiệm nhiều loại thần thông khác nhau: ‘Từ một người, vị ấy trở thành nhiều người; từ nhiều người, vị ấy trở thành một người; vị ấy hiện ra, biến mất; vị ấy đi xuyên qua tường, qua thành lũy, qua núi không bị cản trở, như đi trong không gian; vị ấy lặn xuống và trồi lên khỏi mặt đất, như ở trong nước; vị ấy đi trên nước không chìm, như đi trên đất liền; vị ấy ngồi kiết-già đi trong không gian, như con chim có cánh; vị ấy dùng tay chạm đến và xoa vuốt mặt trăng và mặt trời này, vốn có đại thần lực và đại oai lực như vậy; vị ấy dùng thân thể để thực thi quyền năng cho đến tận cõi Phạm thiên.’ Này Bà-la-môn, đây được gọi là phép lạ thần thông. ‘‘කතමඤ්ච, බ්‍රාහ්මණ, ආදෙසනාපාටිහාරියං? ඉධ, බ්‍රාහ්මණ, එකච්චො නිමිත්තෙන ආදිසති – ‘එවම්පි තෙ මනො, ඉත්ථම්පි තෙ මනො, ඉතිපි තෙ චිත්ත’න්ති. සො බහුං චෙපි ආදිසති තථෙව තං හොති, නො අඤ්ඤථා. “Và này Bà-la-môn, phép lạ đoán tâm là gì? Ở đây, này Bà-la-môn, có người dựa vào dấu hiệu mà tuyên bố: ‘Tâm của ông là như thế này, tâm của ông là như thế kia, ý nghĩ của ông là như thế nọ.’ Dù vị ấy có tuyên bố nhiều đi nữa, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác được. ‘‘ඉධ [Pg.171] පන, බ්‍රාහ්මණ, එකච්චො න හෙව ඛො නිමිත්තෙන ආදිසති, අපි ච ඛො මනුස්සානං වා අමනුස්සානං වා දෙවතානං වා සද්දං සුත්වා ආදිසති – ‘එවම්පි තෙ මනො, ඉත්ථම්පි තෙ මනො, ඉතිපි තෙ චිත්ත’න්ති. සො බහුං චෙපි ආදිසති තථෙව තං හොති, නො අඤ්ඤථා. “Lại nữa, này Bà-la-môn, ở đây có người không tuyên bố dựa vào dấu hiệu, mà sau khi nghe âm thanh của loài người, phi nhân, hay chư thiên, vị ấy tuyên bố: ‘Tâm của ông là như thế này, tâm của ông là như thế kia, ý nghĩ của ông là như thế nọ.’ Dù vị ấy có tuyên bố nhiều đi nữa, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác được. ‘‘ඉධ පන, බ්‍රාහ්මණ, එකච්චො න හෙව ඛො නිමිත්තෙන ආදිසති නපි මනුස්සානං වා අමනුස්සානං වා දෙවතානං වා සද්දං සුත්වා ආදිසති, අපි ච ඛො විතක්කයතො විචාරයතො විතක්කවිප්ඵාරසද්දං සුත්වා ආදිසති – ‘එවම්පි තෙ මනො, ඉත්ථම්පි තෙ මනො, ඉතිපි තෙ චිත්ත’න්ති. සො බහුං චෙපි ආදිසති තථෙව තං හොති, නො අඤ්ඤථා. “Lại nữa, này Bà-la-môn, ở đây có người không tuyên bố dựa vào dấu hiệu, cũng không tuyên bố sau khi nghe âm thanh của loài người, phi nhân, hay chư thiên, mà là sau khi nghe được âm thanh phát ra từ sự suy tầm của người đang tư duy và quán sát, vị ấy tuyên bố: ‘Tâm của ông là như thế này, tâm của ông là như thế kia, ý nghĩ của ông là như thế nọ.’ Dù vị ấy có tuyên bố nhiều đi nữa, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác được. ‘‘ඉධ පන, බ්‍රාහ්මණ, එකච්චො න හෙව ඛො නිමිත්තෙන ආදිසති, නපි මනුස්සානං වා අමනුස්සානං වා දෙවතානං වා සද්දං සුත්වා ආදිසති, නපි විතක්කයතො විචාරයතො විතක්කවිප්ඵාරසද්දං සුත්වා ආදිසති, අපි ච ඛො අවිතක්කං අවිචාරං සමාධිං සමාපන්නස්ස චෙතසා චෙතො පරිච්ච පජානාති – ‘යථා ඉමස්ස භොතො මනොසඞ්ඛාරා පණිහිතා ඉමස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අමුං නාම විතක්කං විතක්කෙස්සතී’ති. සො බහුං චෙපි ආදිසති තථෙව තං හොති, නො අඤ්ඤථා. ඉදං වුච්චති, බ්‍රාහ්මණ, ආදෙසනාපාටිහාරියං. “Lại nữa, này Bà-la-môn, ở đây có người không tuyên bố dựa vào dấu hiệu, cũng không tuyên bố sau khi nghe âm thanh của loài người, phi nhân, hay chư thiên, cũng không tuyên bố sau khi nghe được âm thanh phát ra từ sự suy tầm của người đang tư duy và quán sát, mà là sau khi dùng tâm của mình để thấu suốt tâm của một người đã nhập định không tầm không tứ, vị ấy biết rằng: ‘Tùy theo các tâm hành của vị này được sắp đặt, ngay sau tâm này, vị ấy sẽ khởi lên một tầm có tên như thế này.’ Dù vị ấy có tuyên bố nhiều đi nữa, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác được. Này Bà-la-môn, đây được gọi là phép lạ đoán tâm.” ‘‘කතමඤ්ච, බ්‍රාහ්මණ, අනුසාසනීපාටිහාරියං? ඉධ, බ්‍රාහ්මණ, එකච්චො එවමනුසාසති – ‘එවං විතක්කෙථ, මා එවං විතක්කයිත්ථ; එවං මනසි කරොථ, මා එවං මනසාකත්ථ; ඉදං පජහථ, ඉදං උපසම්පජ්ජ විහරථා’ති. ඉදං වුච්චති, බ්‍රාහ්මණ, අනුසාසනීපාටිහාරියං. ඉමානි ඛො, බ්‍රාහ්මණ, තීණි පාටිහාරියානි. ඉමෙසං තෙ, බ්‍රාහ්මණ, තිණ්ණං පාටිහාරියානං කතමං පාටිහාරියං ඛමති අභික්කන්තතරඤ්ච පණීතතරඤ්චා’’ති? Này Bà-la-môn, giáo hóa thần thông là gì? Này Bà-la-môn, ở đây, có người giáo huấn như sau: ‘Hãy suy tư như thế này, đừng suy tư như thế kia; hãy tác ý như thế này, đừng tác ý như thế kia; hãy từ bỏ điều này, hãy thành tựu và an trú trong điều này.’ Này Bà-la-môn, đây được gọi là giáo hóa thần thông. Này Bà-la-môn, có ba loại thần thông này. Này Bà-la-môn, trong ba loại thần thông này, ông kham nhẫn loại thần thông nào, cho là thù thắng hơn và vi diệu hơn? ‘‘තත්‍ර, භො ගොතම, යදිදං පාටිහාරියං ඉධෙකච්චො අනෙකවිහිතං ඉද්ධිවිධං පච්චනුභොති…පෙ… යාව බ්‍රාහ්මලොකාපි කායෙන වසං වත්තෙති, ඉදං, භො ගොතම, පාටිහාරියං යොව නං කරොති සොව නං පටිසංවෙදෙති, යොව නං කරොති තස්සෙව තං හොති. ඉදං මෙ, භො ගොතම, පාටිහාරියං මායාසහධම්මරූපං විය ඛායති. Thưa Tôn giả Gotama, trong các loại thần thông ấy, có loại thần thông mà ở đây, có người chứng nghiệm được nhiều loại thần thông khác nhau... cho đến cõi Phạm thiên cũng có thể dùng thân để điều khiển theo ý muốn. Thưa Tôn giả Gotama, loại thần thông này, người nào thực hiện thì người ấy cảm nhận, người nào thực hiện thì chỉ thuộc về người ấy mà thôi. Thưa Tôn giả Gotama, đối với tôi, loại thần thông này dường như có bản chất giống như ảo thuật. ‘‘යම්පිදං[Pg.172], භො ගොතම, පාටිහාරියං ඉධෙකච්චො නිමිත්තෙන ආදිසති – ‘එවම්පි තෙ මනො, ඉත්ථම්පි තෙ මනො, ඉතිපි තෙ චිත්ත’න්ති, සො බහුං චෙපි ආදිසති තථෙව තං හොති, නො අඤ්ඤථා. ඉධ පන, භො ගොතම, එකච්චො න හෙව ඛො නිමිත්තෙන ආදිසති, අපි ච ඛො මනුස්සානං වා අමනුස්සානං වා දෙවතානං වා සද්දං සුත්වා ආදිසති…පෙ… නපි මනුස්සානං වා අමනුස්සානං වා දෙවතානං වා සද්දං සුත්වා ආදිසති, අපි ච ඛො විතක්කයතො විචාරයතො විතක්කවිප්ඵාරසද්දං සුත්වා ආදිසති…පෙ… නපි විතක්කයතො විචාරයතො විතක්කවිප්ඵාරසද්දං සුත්වා ආදිසති, අපි ච ඛො අවිතක්කං අවිචාරං සමාධිං සමාපන්නස්ස චෙතසා චෙතො පරිච්ච පජානාති – ‘යථා ඉමස්ස භොතො මනොසඞ්ඛාරා පණිහිතා ඉමස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අම්හං නාම විතක්කං විතක්කෙස්සතී’ති, සො බහුං චෙපි ආදිසති තථෙව තං හොති, නො අඤ්ඤථා. ඉදම්පි, භො ගොතම, පාටිහාරියං යොව නං කරොති සොව නං පටිසංවෙදෙති, යොව නං කරොති තස්සෙව තං හොති. ඉදම්පි මෙ, භො ගොතම, පාටිහාරියං මායාසහධම්මරූපං විය ඛායති. Thưa Tôn giả Gotama, lại có loại thần thông mà ở đây, có người dựa vào tướng mà nói rõ: ‘Tâm của ông như thế này, tâm của ông như thế kia, ý của ông là như vậy.’ Dù người ấy nói nhiều, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác. Lại nữa, thưa Tôn giả Gotama, ở đây có người không phải dựa vào tướng mà nói rõ, mà là sau khi nghe tiếng của loài người, phi nhân, hay chư thiên rồi nói rõ... Lại nữa, không phải sau khi nghe tiếng của loài người, phi nhân, hay chư thiên rồi nói rõ, mà là sau khi nghe âm thanh phát ra từ sự suy tư, tầm cầu của người đang suy tư, tầm cầu rồi nói rõ... Lại nữa, không phải sau khi nghe âm thanh phát ra từ sự suy tư, tầm cầu của người đang suy tư, tầm cầu rồi nói rõ, mà là với tâm của mình, biết rõ tâm của người đã nhập định vô tầm vô tứ: ‘Các tâm hành của vị này được định hướng như thế nào, thì ngay sau tâm này, vị ấy sẽ khởi lên một tầm có tên như thế này.’ Dù người ấy nói nhiều, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác. Thưa Tôn giả Gotama, loại thần thông này cũng vậy, người nào thực hiện thì người ấy cảm nhận, người nào thực hiện thì chỉ thuộc về người ấy mà thôi. Thưa Tôn giả Gotama, đối với tôi, loại thần thông này cũng dường như có bản chất giống như ảo thuật. ‘‘යඤ්ච ඛො ඉදං, භො ගොතම, පාටිහාරියං ඉධෙකච්චො එවං අනුසාසති – ‘එවං විතක්කෙථ, මා එවං විතක්කයිත්ථ; එවං මනසි කරොථ, මා එවං මනසාකත්ථ; ඉදං පජහථ, ඉදං උපසම්පජ්ජ විහරථා’ති. ඉදමෙව, භො ගොතම, පාටිහාරියං ඛමති ඉමෙසං තිණ්ණං පාටිහාරියානං අභික්කන්තතරඤ්ච පණීතතරඤ්ච. Thưa Tôn giả Gotama, còn loại thần thông mà ở đây, có người giáo huấn như sau: ‘Hãy suy tư như thế này, đừng suy tư như thế kia; hãy tác ý như thế này, đừng tác ý như thế kia; hãy từ bỏ điều này, hãy thành tựu và an trú trong điều này.’ Thưa Tôn giả Gotama, chính loại thần thông này là điều tôi kham nhẫn, và trong ba loại thần thông, nó là thù thắng hơn và vi diệu hơn. ‘‘අච්ඡරියං, භො ගොතම, අබ්භුතං, භො ගොතම! යාවසුභාසිතමිදං භොතා ගොතමෙන ඉමෙහි ච මයං තීහි පාටිහාරියෙහි සමන්නාගතං භවන්තං ගොතමං ධාරෙම. භවඤ්හි ගොතමො අනෙකවිහිතං ඉද්ධිවිධං පච්චනුභොති…පෙ… යාව බ්‍රහ්මලොකාපි කායෙන වසං වත්තෙති, භවඤ්හි ගොතමො අවිතක්කං අවිචාරං සමාධිං සමාපන්නස්ස චෙතසා චෙතො පරිච්ච පජානාති – ‘යථා ඉමස්ස භොතො මනොසඞ්ඛාරා පණිහිතා ඉමස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අමුං නාම විතක්කං විතක්කෙස්සතී’ති. භවඤ්හි ගොතමො එවමනුසාසති – ‘එවං විතක්කෙථ, මා එවං විතක්කයිත්ථ; එවං මනසි කරොථ, මා එවං මනසාකත්ථ; ඉදං පජහථ, ඉදං උපසම්පජ්ජ විහරථා’’’ති. Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Thật hy hữu, thưa Tôn giả Gotama! Tôn giả Gotama đã nói lời thật khéo! Chúng con ghi nhận Tôn giả Gotama là bậc đã thành tựu ba loại thần thông này. Vì Tôn giả Gotama chứng nghiệm được nhiều loại thần thông khác nhau... cho đến cõi Phạm thiên cũng có thể dùng thân để điều khiển theo ý muốn. Vì Tôn giả Gotama với tâm của mình, biết rõ tâm của người đã nhập định vô tầm vô tứ: ‘Các tâm hành của vị này được định hướng như thế nào, thì ngay sau tâm này, vị ấy sẽ khởi lên một tầm có tên như thế này.’ Vì Tôn giả Gotama giáo huấn như sau: ‘Hãy suy tư như thế này, đừng suy tư như thế kia; hãy tác ý như thế này, đừng tác ý như thế kia; hãy từ bỏ điều này, hãy thành tựu và an trú trong điều này.’ ‘‘අද්ධා [Pg.173] ඛො ත්‍යාහං, බ්‍රාහ්මණ, ආසජ්ජ උපනීය වාචා භාසිතා; අපි ච ත්‍යාහං බ්‍යාකරිස්සාමි. අහඤ්හි, බ්‍රාහ්මණ, අනෙකවිහිතං ඉද්ධිවිධං පච්චනුභොමි…පෙ… යාව බ්‍රහ්මලොකාපි කායෙන වසං වත්තෙමි. අහඤ්හි, බ්‍රාහ්මණ, අවිතක්කං අවිචාරං සමාධිං සමාපන්නස්ස චෙතසා චෙතො පරිච්ච පජානාමි – ‘යථා ඉමස්ස භොතො මනොසඞ්ඛාරා පණිහිතා, ඉමස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා අමුං නාම විතක්කං විතක්කෙස්සතී’ති. අහඤ්හි, බ්‍රාහ්මණ, එවමනුසාසාමි – ‘එවං විතක්කෙථ, මා එවං විතක්කයිත්ථ; එවං මනසි කරොථ, මා එවං මනසාකත්ථ; ඉදං පජහථ, ඉදං උපසම්පජ්ජ විහරථා’’’ති. Này Bà-la-môn, chắc chắn lời nói này của ông là có ý công kích và so sánh, tuy nhiên Ta sẽ trả lời cho ông. Này Bà-la-môn, Ta chứng nghiệm được nhiều loại thần thông khác nhau... cho đến cõi Phạm thiên cũng có thể dùng thân để điều khiển theo ý muốn. Này Bà-la-môn, Ta với tâm của mình, biết rõ tâm của người đã nhập định vô tầm vô tứ: ‘Các tâm hành của vị này được định hướng như thế nào, thì ngay sau tâm này, vị ấy sẽ khởi lên một tầm có tên như thế này.’ Này Bà-la-môn, Ta giáo huấn như sau: ‘Hãy suy tư như thế này, đừng suy tư như thế kia; hãy tác ý như thế này, đừng tác ý như thế kia; hãy từ bỏ điều này, hãy thành tựu và an trú trong điều này.’ ‘‘අත්ථි පන, භො ගොතම, අඤ්ඤො එකභික්ඛුපි යො ඉමෙහි තීහි පාටිහාරියෙහි සමන්නාගතො, අඤ්ඤත්‍ර භොතා ගොතමෙනා’’ති? ‘‘න ඛො, බ්‍රාහ්මණ, එකංයෙව සතං න ද්වෙ සතානි න තීණි සතානි න චත්තාරි සතානි න පඤ්ච සතානි, අථ ඛො භිය්‍යොව, යෙ භික්ඛූ ඉමෙහි තීහි පාටිහාරියෙහි සමන්නාගතා’’ති. ‘‘කහං පන, භො ගොතම, එතරහි තෙ භික්ඛූ විහරන්තී’’ති? ‘‘ඉමස්මිංයෙව ඛො, බ්‍රාහ්මණ, භික්ඛුසඞ්ඝෙ’’ති. Thưa Tôn giả Gotama, ngoài Tôn giả Gotama ra, có vị Tỳ-khưu nào khác đã thành tựu ba loại thần thông này không? – Này Bà-la-môn, không phải chỉ một trăm, không phải hai trăm, không phải ba trăm, không phải bốn trăm, không phải năm trăm, mà còn nhiều hơn nữa các vị Tỳ-khưu đã thành tựu ba loại thần thông này. – Thưa Tôn giả Gotama, hiện nay các vị Tỳ-khưu ấy đang ở đâu? – Này Bà-la-môn, ngay trong Tăng chúng này. ‘‘අභික්කන්තං, භො ගොතම, අභික්කන්තං, භො ගොතම! සෙය්‍යථාපි භො ගොතම, නික්කුජ්ජිතං වා උක්කුජ්ජෙය්‍ය, පටිච්ඡන්නං වා විවරෙය්‍ය, මූළ්හස්ස වා මග්ගං ආචික්ඛෙය්‍ය, අන්ධකාරෙ වා තෙලපජ්ජොතං ධාරෙය්‍ය – ‘චක්ඛුමන්තො රූපානි දක්ඛන්තී’ති, එවමෙවං භොතා ගොතමෙන අනෙකපරියායෙන ධම්මො පකාසිතො. එසාහං භවන්තං ගොතමං සරණං ගච්ඡාමි, ධම්මඤ්ච භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච. උපාසකං මං භවං ගොතමො ධාරෙතු අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගත’’න්ති. දසමං. Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Thưa Tôn giả Gotama, cũng như người ta có thể lật ngửa vật bị úp, mở ra vật bị che kín, chỉ đường cho người bị lạc, hay đem đèn dầu vào trong bóng tối để người có mắt có thể thấy các sắc, cũng vậy, Tôn giả Gotama đã dùng nhiều phương tiện để làm sáng tỏ Giáo pháp. Con xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp và quy y Tăng chúng. Mong Tôn giả Gotama ghi nhận con là một người cận sự nam đã quy y kể từ hôm nay cho đến trọn đời. Hết kinh thứ mười. බ්‍රාහ්මණවග්ගො පඨමො. Phẩm Bà-la-môn, thứ nhất. තස්සුද්දානං – Phần tóm tắt: ද්වෙ බ්‍රාහ්මණා චඤ්ඤතරො, පරිබ්බාජකෙන නිබ්බුතං; පලොකවච්ඡො තිකණ්ණො, සොණි සඞ්ගාරවෙන චාති. Hai vị Bà-la-môn và một vị khác, vị du sĩ, sự tịch tịnh; sự hoại diệt, Vaccha, Tikaṇṇa, Soṇi, và Saṅgārava. (7) 2. මහාවග්ගො (7) 2. Phẩm Lớn (Mahāvagga) 1. තිත්ථායතනාදිසුත්තං 1. Kinh Các Căn Cứ Của Ngoại Đạo 62. ‘‘තීණිමානි[Pg.174], භික්ඛවෙ, තිත්ථායතනානි යානි පණ්ඩිතෙහි සමනුයුඤ්ජියමානානි සමනුගාහියමානානි සමනුභාසියමානානි පරම්පි ගන්ත්වා අකිරියාය සණ්ඨහන්ති. කතමානි තීණි? සන්ති, භික්ඛවෙ, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – ‘යං කිඤ්චායං පුරිසපුග්ගලො පටිසංවෙදෙති සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා සබ්බං තං පුබ්බෙකතහෙතූ’ති. සන්ති, භික්ඛවෙ, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – ‘යං කිඤ්චායං පුරිසපුග්ගලො පටිසංවෙදෙති සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා සබ්බං තං ඉස්සරනිම්මානහෙතූ’ති. සන්ති, භික්ඛවෙ, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – ‘යං කිඤ්චායං පුරිසපුග්ගලො පටිසංවෙදෙති සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා සබ්බං තං අහෙතුඅප්පච්චයා’’’ති. 62. “Này các Tỳ khưu, có ba căn cứ của ngoại đạo này, khi được các bậc hiền trí tra vấn, thẩm sát, chất vấn, dù đi xa hơn nữa cũng đi đến chỗ chủ trương không hành động. Ba loại ấy là gì? Này các Tỳ khưu, có một số Sa-môn, Bà-la-môn có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều do nghiệp quá khứ.’ Này các Tỳ khưu, có một số Sa-môn, Bà-la-môn có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều do một vị hóa thần tạo ra.’ Này các Tỳ khưu, có một số Sa-môn, Bà-la-môn có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều không do nhân, không do duyên.’” ‘‘තත්‍ර, භික්ඛවෙ, යෙ තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – ‘යං කිඤ්චායං පුරිසපුග්ගලො පටිසංවෙදෙති සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා සබ්බං තං පුබ්බෙකතහෙතූ’ති, ත්‍යාහං උපසඞ්කමිත්වා එවං වදාමි – ‘සච්චං කිර තුම්හෙ ආයස්මන්තො එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – යං කිඤ්චායං පුරිසපුග්ගලො පටිසංවෙදෙති සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා සබ්බං තං පුබ්බෙකතහෙතූ’ති? තෙ ච මෙ එවං පුට්ඨා ‘ආමා’ති පටිජානන්ති. ත්‍යාහං එවං වදාමි – ‘තෙනහායස්මන්තො පාණාතිපාතිනො භවිස්සන්ති පුබ්බෙකතහෙතු, අදින්නාදායිනො භවිස්සන්ති පුබ්බෙකතහෙතු, අබ්‍රහ්මචාරිනො භවිස්සන්ති පුබ්බෙකතහෙතු, මුසාවාදිනො භවිස්සන්ති පුබ්බෙකතහෙතු, පිසුණවාචා භවිස්සන්ති පුබ්බෙකතහෙතු, ඵරුසවාචා භවිස්සන්ති පුබ්බෙකතහෙතු, සම්ඵප්පලාපිනො භවිස්සන්ති පුබ්බෙකතහෙතු, අභිජ්ඣාලුනො භවිස්සන්ති පුබ්බෙකතහෙතු, බ්‍යාපන්නචිත්තා භවිස්සන්ති පුබ්බෙකතහෙතු, මිච්ඡාදිට්ඨිකා භවිස්සන්ති පුබ්බෙකතහෙතු’’’. “Này các Tỳ khưu, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều do nghiệp quá khứ,’ Ta đến gần họ và nói như sau: ‘Có thật chăng quý vị có thuyết như sau, có kiến giải như sau: “Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều do nghiệp quá khứ?”’ Khi được Ta hỏi như vậy, họ thừa nhận: ‘Thưa vâng.’ Ta nói với họ như sau: ‘Vậy thì, thưa quý vị, các vị sẽ trở thành người sát sanh do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người lấy của không cho do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người không phạm hạnh do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người nói dối do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người nói lời đâm thọc do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người nói lời thô ác do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người nói lời vô ích do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người có lòng tham lam do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người có tâm sân hận do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người có tà kiến do nghiệp quá khứ.’” ‘‘පුබ්බෙකතං ඛො පන, භික්ඛවෙ, සාරතො පච්චාගච්ඡතං න හොති ඡන්දො වා වායාමො වා ඉදං වා කරණීයං ඉදං වා අකරණීයන්ති. ඉති කරණීයාකරණීයෙ ඛො පන සච්චතො ථෙතතො අනුපලබ්භියමානෙ මුට්ඨස්සතීනං අනාරක්ඛානං විහරතං න හොති පච්චත්තං සහධම්මිකො සමණවාදො[Pg.175]. අයං ඛො මෙ, භික්ඛවෙ, තෙසු සමණබ්‍රාහ්මණෙසු එවංවාදීසු එවංදිට්ඨීසු පඨමො සහධම්මිකො නිග්ගහො හොති. “Này các Tỳ khưu, đối với những người chấp thủ nghiệp quá khứ làm cốt lõi, sẽ không có ý muốn hay nỗ lực rằng ‘việc này nên làm’ hay ‘việc này không nên làm’. Như vậy, khi việc nên làm và không nên làm không được tìm thấy một cách chân thật, vững chắc, thì đối với những người sống thất niệm, không phòng hộ, sẽ không có một chủ thuyết Sa-môn nào hợp với chánh pháp cho riêng họ. Này các Tỳ khưu, đây là sự khiển trách hợp pháp đầu tiên của Ta đối với các Sa-môn, Bà-la-môn có thuyết như vậy, có kiến giải như vậy. ‘‘තත්‍ර, භික්ඛවෙ, යෙ තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – ‘යං කිඤ්චායං පුරිසපුග්ගලො පටිසංවෙදෙති සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා සබ්බං තං ඉස්සරනිම්මානහෙතූ’ති, ත්‍යාහං උපසඞ්කමිත්වා එවං වදාමි – ‘සච්චං කිර තුම්හෙ ආයස්මන්තො එවංවාදිනො එවදිට්ඨිනො – යං කිඤ්චායං පුරිසපුග්ගලො පටිසංවෙදෙති සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා සබ්බං තං ඉස්සරනිම්මානහෙතූ’ති? තෙ ච මෙ එවං පුට්ඨා ‘ආමා’ති පටිජානන්ති. ත්‍යාහං එවං වදාමි – ‘තෙනහායස්මන්තො පාණාතිපාතිනො භවිස්සන්ති ඉස්සරනිම්මානහෙතු, අදින්නාදායිනො භවිස්සන්ති ඉස්සරනිම්මානහෙතු, අබ්‍රහ්මචාරිනො භවිස්සන්ති ඉස්සරනිම්මානහෙතු, මුසාවාදිනො භවිස්සන්ති ඉස්සරනිම්මානහෙතු, පිසුණවාචා භවිස්සන්ති ඉස්සරනිම්මානහෙතු, ඵරුසවාචා භවිස්සන්ති ඉස්සරනිම්මානහෙතු, සම්ඵප්පලාපිනො භවිස්සන්ති ඉස්සරනිම්මානහෙතු, අභිජ්ඣාලුනො භවිස්සන්ති ඉස්සරනිම්මානහෙතු, බ්‍යාපන්නචිත්තා භවිස්සන්ති ඉස්සරනිම්මානහෙතු, මිච්ඡාදිට්ඨිකා භවිස්සන්ති ඉස්සරනිම්මානහෙතු’’’. “Này các Tỳ khưu, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều do một vị hóa thần tạo ra,’ Ta đến gần họ và nói như sau: ‘Có thật chăng quý vị có thuyết như sau, có kiến giải như sau: “Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều do một vị hóa thần tạo ra?”’ Khi được Ta hỏi như vậy, họ thừa nhận: ‘Thưa vâng.’ Ta nói với họ như sau: ‘Vậy thì, thưa quý vị, các vị sẽ trở thành người sát sanh do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người lấy của không cho do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người không phạm hạnh do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người nói dối do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người nói lời đâm thọc do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người nói lời thô ác do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người nói lời vô ích do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người có lòng tham lam do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người có tâm sân hận do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người có tà kiến do một vị hóa thần tạo ra.’” ‘‘ඉස්සරනිම්මානං ඛො පන, භික්ඛවෙ, සාරතො පච්චාගච්ඡතං න හොති ඡන්දො වා වායාමො වා ඉදං වා කරණීයං ඉදං වා අකරණීයන්ති. ඉති කරණීයාකරණීයෙ ඛො පන සච්චතො ථෙතතො අනුපලබ්භියමානෙ මුට්ඨස්සතීනං අනාරක්ඛානං විහරතං න හොති පච්චත්තං සහධම්මිකො සමණවාදො. අයං ඛො මෙ, භික්ඛවෙ, තෙසු සමණබ්‍රාහ්මණෙසු එවංවාදීසු එවංදිට්ඨීසු දුතියො සහධම්මිකො නිග්ගහො හොති. “Này các Tỳ khưu, đối với những người chấp thủ sự sáng tạo của một vị hóa thần làm cốt lõi, sẽ không có ý muốn hay nỗ lực rằng ‘việc này nên làm’ hay ‘việc này không nên làm’. Như vậy, khi việc nên làm và không nên làm không được tìm thấy một cách chân thật, vững chắc, thì đối với những người sống thất niệm, không phòng hộ, sẽ không có một chủ thuyết Sa-môn nào hợp với chánh pháp cho riêng họ. Này các Tỳ khưu, đây là sự khiển trách hợp pháp thứ hai của Ta đối với các Sa-môn, Bà-la-môn có thuyết như vậy, có kiến giải như vậy. ‘‘තත්‍ර, භික්ඛවෙ, යෙ තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – ‘යං කිං චායං පුරිසපුග්ගලො පටිසංවෙදෙති සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා සබ්බං තං අහෙතුඅප්පච්චයා’ති, ත්‍යාහං උපසඞ්කමිත්වා එවං වදාමි – ‘සච්චං කිර තුම්හෙ ආයස්මන්තො එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – යං කිං චායං පුරිසපුග්ගලො පටිසංවෙදෙති සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා සබ්බං තං අහෙතුඅප්පච්චයා’ති? තෙ ච මෙ එවං පුට්ඨා ‘ආමා’ති පටිජානන්ති. ත්‍යාහං එවං වදාමි – ‘තෙනහායස්මන්තො පාණාතිපාතිනො භවිස්සන්ති අහෙතුඅප්පච්චයා…පෙ… මිච්ඡාදිට්ඨිකා භවිස්සන්ති අහෙතුඅප්පච්චයා’’’. “Này các Tỳ khưu, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều không do nhân, không do duyên,’ Ta đến gần họ và nói như sau: ‘Có thật chăng quý vị có thuyết như sau, có kiến giải như sau: “Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều không do nhân, không do duyên?”’ Khi được Ta hỏi như vậy, họ thừa nhận: ‘Thưa vâng.’ Ta nói với họ như sau: ‘Vậy thì, thưa quý vị, các vị sẽ trở thành người sát sanh không do nhân, không do duyên; …v.v… sẽ trở thành người có tà kiến không do nhân, không do duyên.’” ‘‘අහෙතුඅප්පච්චයං [Pg.176] ඛො පන, භික්ඛවෙ, සාරතො පච්චාගච්ඡතං න හොති ඡන්දො වා වායාමො වා ඉදං වා කරණීයං ඉදං වා අකරණීයන්ති. ඉති කරණීයාකරණීයෙ ඛො පන සච්චතො ථෙතතො අනුපලබ්භියමානෙ මුට්ඨස්සතීනං අනාරක්ඛානං විහරතං න හොති පච්චත්තං සහධම්මිකො සමණවාදො. අයං ඛො මෙ, භික්ඛවෙ, තෙසු සමණබ්‍රාහ්මණෙසු එවංවාදීසු එවංදිට්ඨීසු තතියො සහධම්මිකො නිග්ගහො හොති. Này các Tỳ khưu, đối với những người chấp thủ vào cốt lõi của thuyết vô nhân, vô duyên, thì không có ý muốn hay nỗ lực rằng ‘việc này nên làm’ hay ‘việc này không nên làm’. Như vậy, khi việc nên làm và không nên làm không được tìm thấy một cách chân thật, vững chắc, thì đối với những người sống thất niệm, không phòng hộ, không có sự tranh luận hợp pháp và riêng biệt của một Sa-môn. Này các Tỳ khưu, đây là sự khiển trách hợp pháp thứ ba của Ta đối với các Sa-môn, Bà-la-môn có lời nói và quan điểm như vậy. ‘‘ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි තිත්ථායතනානි යානි පණ්ඩිතෙහි සමනුයුඤ්ජියමානානි සමනුගාහියමානානි සමනුභාසියමානානි පරම්පි ගන්ත්වා අකිරියාය සණ්ඨහන්ති. Này các Tỳ khưu, có ba cơ sở ngoại đạo này, khi được các bậc hiền trí thẩm vấn, tra xét, chất vấn, dù đi xa hơn nữa, chúng vẫn đứng vững trên thuyết vô hành. ‘‘අයං ඛො පන, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මො දෙසිතො අනිග්ගහිතො අසංකිලිට්ඨො අනුපවජ්ජො අප්පටිකුට්ඨො සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහි. කතමො ච, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මො දෙසිතො අනිග්ගහිතො අසංකිලිට්ඨො අනුපවජ්ජො අප්පටිකුට්ඨො සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහි? ඉමා ඡ ධාතුයොති, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මො දෙසිතො අනිග්ගහිතො අසංකිලිට්ඨො අනුපවජ්ජො අප්පටිකුට්ඨො සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහි. ඉමානි ඡ ඵස්සායතනානීති, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මො දෙසිතො අනිග්ගහිතො අසංකිලිට්ඨො අනුපවජ්ජො අප්පටිකුට්ඨො සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහි. ඉමෙ අට්ඨාරස මනොපවිචාරාති, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මො දෙසිතො අනිග්ගහිතො අසංකිලිට්ඨො අනුපවජ්ජො අප්පටිකුට්ඨො සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහි. ඉමානි චත්තාරි අරියසච්චානීති, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මො දෙසිතො අනිග්ගහිතො අසංකිලිට්ඨො අනුපවජ්ජො අප්පටිකුට්ඨො සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහි. Này các Tỳ khưu, giáo pháp này đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Và này các Tỳ khưu, giáo pháp nào đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí? Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là sáu giới’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là sáu xứ xúc’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là mười tám sự thẩm sát của ý’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là bốn Thánh đế’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. ‘‘ඉමා ඡ ධාතුයොති, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මො දෙසිතො අනිග්ගහිතො අසංකිලිට්ඨො අනුපවජ්ජො අප්පටිකුට්ඨො සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහීති. ඉති ඛො පනෙතං වුත්තං. කිඤ්චෙතං පටිච්ච වුත්තං? ඡයිමා, භික්ඛවෙ, ධාතුයො – පථවීධාතු, ආපොධාතු, තෙජොධාතු, වායොධාතු, ආකාසධාතු, විඤ්ඤාණධාතු. ඉමා ඡ ධාතුයොති, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මො දෙසිතො අනිග්ගහිතො අසංකිලිට්ඨො අනුපවජ්ජො අප්පටිකුට්ඨො සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහීති. ඉති යං තං වුත්තං, ඉදමෙතං පටිච්ච වුත්තං. Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là sáu giới’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Điều này đã được nói như vậy. Dựa vào đâu mà điều này được nói? Này các Tỳ khưu, có sáu giới này: địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới, không giới, và thức giới. Giáo pháp ‘Đây là sáu giới’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Điều đã được nói như vậy là dựa vào đây mà nói. ‘‘ඉමානි [Pg.177] ඡ ඵස්සායතනානීති, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මො දෙසිතො අනිග්ගහිතො අසංකිලිට්ඨො අනුපවජ්ජො අප්පටිකුට්ඨො සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහීති. ඉති ඛො පනෙතං වුත්තං. කිඤ්චෙතං පටිච්ච වුත්තං? ඡයිමානි, භික්ඛවෙ, ඵස්සායතනානි – චක්ඛු ඵස්සායතනං, සොතං ඵස්සායතනං, ඝානං ඵස්සායතනං, ජිව්හා ඵස්සායතනං, කායො ඵස්සායතනං, මනො ඵස්සායතනං. ඉමානි ඡ ඵස්සායතනානීති, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මො දෙසිතො අනිග්ගහිතො අසංකිලිට්ඨො අනුපවජ්ජො අප්පටිකුට්ඨො සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහීති. ඉති යං තං වුත්තං, ඉදමෙතං පටිච්ච වුත්තං. Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là sáu xứ xúc’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Điều này đã được nói như vậy. Dựa vào đâu mà điều này được nói? Này các Tỳ khưu, có sáu xứ xúc này: xứ xúc mắt, xứ xúc tai, xứ xúc mũi, xứ xúc lưỡi, xứ xúc thân, và xứ xúc ý. Giáo pháp ‘Đây là sáu xứ xúc’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Điều đã được nói như vậy là dựa vào đây mà nói. ‘‘ඉමෙ අට්ඨාරස මනොපවිචාරාති, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මො දෙසිතො අනිග්ගහිතො අසංකිලිට්ඨො අනුපවජ්ජො අප්පටිකුට්ඨො සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහීති. ඉති ඛො පනෙතං වුත්තං. කිඤ්චෙතං පටිච්ච වුත්තං? චක්ඛුනා රූපං දිස්වා සොමනස්සට්ඨානියං රූපං උපවිචරති දොමනස්සට්ඨානියං රූපං උපවිචරති උපෙක්ඛාට්ඨානියං රූපං උපවිචරති, සොතෙන සද්දං සුත්වා… ඝානෙන ගන්ධං ඝායිත්වා… ජිව්හාය රසං සායිත්වා… කායෙන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසිත්වා… මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය සොමනස්සට්ඨානියං ධම්මං උපවිචරති දොමනස්සට්ඨානියං ධම්මං උපවිචරති උපෙක්ඛාට්ඨානියං ධම්මං උපවිචරති. ඉමෙ අට්ඨාරස මනොපවිචාරාති, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මො දෙසිතො අනිග්ගහිතො අසංකිලිට්ඨො අනුපවජ්ජො අප්පටිකුට්ඨො සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහීති. ඉති යං තං වුත්තං, ඉදමෙතං පටිච්ච වුත්තං. Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là mười tám sự thẩm sát của ý’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Điều này đã được nói như vậy. Dựa vào đâu mà điều này được nói? Khi mắt thấy sắc, người ấy thẩm sát sắc là cơ sở của hỷ, thẩm sát sắc là cơ sở của ưu, thẩm sát sắc là cơ sở của xả. Khi tai nghe tiếng... khi mũi ngửi mùi... khi lưỡi nếm vị... khi thân cảm xúc... khi ý biết pháp, người ấy thẩm sát pháp là cơ sở của hỷ, thẩm sát pháp là cơ sở của ưu, thẩm sát pháp là cơ sở của xả. Giáo pháp ‘Đây là mười tám sự thẩm sát của ý’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Điều đã được nói như vậy là dựa vào đây mà nói. ‘‘ඉමානි චත්තාරි අරියසච්චානීති, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මො දෙසිතො අනිග්ගහිතො අසංකිලිට්ඨො අනුපවජ්ජො අප්පටිකුට්ඨො සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහීති. ඉති ඛො පනෙතං වුත්තං. කිඤ්චෙතං පටිච්ච වුත්තං? ඡන්නං, භික්ඛවෙ, ධාතූනං උපාදාය ගබ්භස්සාවක්කන්ති හොති; ඔක්කන්තියා සති නාමරූපං, නාමරූපපච්චයා සළායතනං, සළායතනපච්චයා ඵස්සො, ඵස්සපච්චයා වෙදනා. වෙදියමානස්ස ඛො පනාහං, භික්ඛවෙ, ඉදං දුක්ඛන්ති පඤ්ඤපෙමි, අයං දුක්ඛසමුදයොති පඤ්ඤපෙමි, අයං දුක්ඛනිරොධොති පඤ්ඤපෙමි, අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදාති පඤ්ඤපෙමි. Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là bốn Thánh đế’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Điều này đã được nói như vậy. Dựa vào đâu mà điều này được nói? Này các Tỳ khưu, do duyên sáu giới mà có sự nhập thai; khi có sự nhập thai thì có danh sắc; do duyên danh sắc mà có sáu xứ; do duyên sáu xứ mà có xúc; do duyên xúc mà có thọ. Này các Tỳ khưu, đối với người đang cảm thọ, Ta tuyên bố: ‘Đây là khổ’, Ta tuyên bố: ‘Đây là khổ tập’, Ta tuyên bố: ‘Đây là khổ diệt’, Ta tuyên bố: ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt’. ‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, දුක්ඛං අරියසච්චං? ජාතිපි දුක්ඛා, ජරාපි දුක්ඛා, ( ) මරණම්පි දුක්ඛං, සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසාපි දුක්ඛා, (අප්පියෙහි [Pg.178] සම්පයොගො දුක්ඛො, පියෙහි විප්පයොගො දුක්ඛො,) යම්පිච්ඡං න ලභති තම්පි දුක්ඛං. සංඛිත්තෙන පඤ්චුපාදානක්ඛන්ධා දුක්ඛා. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, දුක්ඛං අරියසච්චං. Và này các Tỳ khưu, Thánh đế về Khổ là gì? Sanh là khổ, già là khổ, chết là khổ; sầu, bi, khổ, ưu, não cũng là khổ; điều mong muốn mà không được cũng là khổ. Tóm lại, năm thủ uẩn là khổ. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là Thánh đế về Khổ. ‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, දුක්ඛසමුදයං අරියසච්චං? අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා, සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං, විඤ්ඤාණපච්චයා නාමරූපං, නාමරූපපච්චයා සළායතනං, සළායතනපච්චයා ඵස්සො, ඵස්සපච්චයා වෙදනා, වෙදනාපච්චයා තණ්හා, තණ්හාපච්චයා උපාදානං, උපාදානපච්චයා භවො, භවපච්චයා ජාති, ජාතිපච්චයා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා සම්භවන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, දුක්ඛසමුදයං අරියසච්චං. Này các Tỳ khưu, Thánh đế về sự tập khởi của khổ là gì? Do vô minh duyên, các hành sanh khởi; do hành duyên, thức sanh khởi; do thức duyên, danh sắc sanh khởi; do danh sắc duyên, sáu xứ sanh khởi; do sáu xứ duyên, xúc sanh khởi; do xúc duyên, thọ sanh khởi; do thọ duyên, ái sanh khởi; do ái duyên, thủ sanh khởi; do thủ duyên, hữu sanh khởi; do hữu duyên, sanh sanh khởi; do sanh duyên, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là Thánh đế về sự tập khởi của khổ. ‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, දුක්ඛනිරොධං අරියසච්චං? අවිජ්ජාය ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො, සඞ්ඛාරනිරොධා විඤ්ඤාණනිරොධො, විඤ්ඤාණනිරොධා නාමරූපනිරොධො, නාමරූපනිරොධා සළායතනනිරොධො, සළායතනනිරොධා ඵස්සනිරොධො, ඵස්සනිරොධා වෙදනානිරොධො, වෙදනානිරොධා තණ්හානිරොධො, තණ්හානිරොධා උපාදානනිරොධො, උපාදානනිරොධා භවනිරොධො, භවනිරොධා ජාතිනිරොධො, ජාතිනිරොධා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා නිරුජ්ඣන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොති. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, දුක්ඛනිරොධං අරියසච්චං. Này các Tỳ khưu, Thánh đế về sự đoạn diệt của khổ là gì? Chính do sự ly tham và đoạn diệt vô minh một cách hoàn toàn không còn dư tàn nên hành diệt; do hành diệt nên thức diệt; do thức diệt nên danh sắc diệt; do danh sắc diệt nên sáu xứ diệt; do sáu xứ diệt nên xúc diệt; do xúc diệt nên thọ diệt; do thọ diệt nên ái diệt; do ái diệt nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt; do hữu diệt nên sanh diệt; do sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não đều được đoạn diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là Thánh đế về sự đoạn diệt của khổ. ‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා අරියසච්චං? අයමෙව අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො, සෙය්‍යථිදං – සම්මාදිට්ඨි, සම්මාසඞ්කප්පො, සම්මාවාචා, සම්මාකම්මන්තො, සම්මාආජීවො, සම්මාවායාමො, සම්මාසති, සම්මාසමාධි. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා අරියසච්චං. ‘ඉමානි චත්තාරි අරියසච්චානී’ති, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මො දෙසිතො අනිග්ගහිතො අසංකිලිට්ඨො අනුපවජ්ජො අප්පටිකුට්ඨො සමණෙහි බ්‍රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහීති. ඉති යං තං වුත්තං ඉදමෙතං පටිච්ච වුත්ත’’න්ති. පඨමං. Này các Tỳ khưu, Thánh đế về con đường đưa đến sự đoạn diệt của khổ là gì? Chính là Thánh đạo Tám ngành này, tức là: chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là Thánh đế về con đường đưa đến sự đoạn diệt của khổ. Này các Tỳ khưu, 'Đây là bốn Thánh đế', Pháp này đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không đáng bị chỉ trích, không thể bị khinh chê bởi các Sa-môn, Bà-la-môn, và những người có trí. Lời đã được nói ra như vậy là do duyên vào điều này mà được nói. (Kinh) thứ nhất. 63. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, අමාතාපුත්තිකානි භයානීති අස්සුතවා පුථුජ්ජනො භාසති. කතමානි තීණි? හොති සො, භික්ඛවෙ, සමයො යං [Pg.179] මහාඅග්ගිඩාහො වුට්ඨාති. මහාඅග්ගිඩාහෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, වුට්ඨිතෙ තෙන ගාමාපි ඩය්හන්ති නිගමාපි ඩය්හන්ති නගරාපි ඩය්හන්ති. ගාමෙසුපි ඩය්හමානෙසු නිගමෙසුපි ඩය්හමානෙසු නගරෙසුපි ඩය්හමානෙසු තත්ථ මාතාපි පුත්තං නප්පටිලභති, පුත්තොපි මාතරං නප්පටිලභති. ඉදං, භික්ඛවෙ, පඨමං අමාතාපුත්තිකං භයන්ති අස්සුතවා පුථුජ්ජනො භාසති. 63. Này các Tỳ khưu, kẻ phàm phu ít nghe nói rằng: 'Có ba nỗi sợ hãi này, nơi đó mẹ con không thể nhận ra nhau'. Ba nỗi sợ hãi ấy là gì? Này các Tỳ khưu, có khi một trận đại hỏa hoạn xảy ra. Này các Tỳ khưu, khi trận đại hỏa hoạn xảy ra, nó thiêu rụi các làng mạc, thị trấn, và thành phố. Khi các làng mạc, thị trấn, và thành phố bị thiêu rụi, ở đó mẹ không tìm thấy con, con cũng không tìm thấy mẹ. Này các Tỳ khưu, kẻ phàm phu ít nghe nói rằng: 'Đây là nỗi sợ hãi thứ nhất, nơi đó mẹ con không thể nhận ra nhau'. ‘‘පුන චපරං, භික්ඛවෙ, හොති සො සමයො යං මහාමෙඝො වුට්ඨාති. මහාමෙඝෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, වුට්ඨිතෙ මහාඋදකවාහකො සඤ්ජායති. මහාඋදකවාහකෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, සඤ්ජායන්තෙ තෙන ගාමාපි වුය්හන්ති නිගමාපි වුය්හන්ති නගරාපි වුය්හන්ති. ගාමෙසුපි වුය්හමානෙසු නිගමෙසුපි වුය්හමානෙසු නගරෙසුපි වුය්හමානෙසු තත්ථ මාතාපි පුත්තං නප්පටිලභති, පුත්තොපි මාතරං නප්පටිලභති. ඉදං, භික්ඛවෙ, දුතියං අමාතාපුත්තිකං භයන්ති අස්සුතවා පුථුජ්ජනො භාසති. Lại nữa, này các Tỳ khưu, có khi một trận mưa lớn xảy ra. Này các Tỳ khưu, khi trận mưa lớn xảy ra, một trận lụt lớn phát sanh. Này các Tỳ khưu, khi trận lụt lớn phát sanh, nó cuốn trôi các làng mạc, thị trấn, và thành phố. Khi các làng mạc, thị trấn, và thành phố bị cuốn trôi, ở đó mẹ không tìm thấy con, con cũng không tìm thấy mẹ. Này các Tỳ khưu, kẻ phàm phu ít nghe nói rằng: 'Đây là nỗi sợ hãi thứ hai, nơi đó mẹ con không thể nhận ra nhau'. ‘‘පුන චපරං, භික්ඛවෙ, හොති සො සමයො යං භයං හොති අටවිසඞ්කොපො, චක්කසමාරුළ්හා ජානපදා පරියායන්ති. භයෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, සති අටවිසඞ්කොපෙ චක්කසමාරුළ්හෙසු ජානපදෙසු පරියායන්තෙසු තත්ථ මාතාපි පුත්තං නප්පටිලභති, පුත්තොපි මාතරං නප්පටිලභති. ඉදං, භික්ඛවෙ, තතියං අමාතාපුත්තිකං භයන්ති අස්සුතවා පුථුජ්ජනො භාසති. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි අමාතාපුත්තිකානි භයානීති අස්සුතවා පුථුජ්ජනො භාසති. Lại nữa, này các Tỳ khưu, có khi có nỗi sợ hãi về giặc cướp trong rừng, dân chúng trong xứ phải chất đồ lên xe và di tản. Này các Tỳ khưu, khi có nỗi sợ hãi về giặc cướp trong rừng, dân chúng trong xứ phải chất đồ lên xe và di tản, ở đó mẹ không tìm thấy con, con cũng không tìm thấy mẹ. Này các Tỳ khưu, kẻ phàm phu ít nghe nói rằng: 'Đây là nỗi sợ hãi thứ ba, nơi đó mẹ con không thể nhận ra nhau'. Này các Tỳ khưu, kẻ phàm phu ít nghe nói rằng: 'Đây là ba nỗi sợ hãi, nơi đó mẹ con không thể nhận ra nhau'. ‘‘තානි ඛො පනිමානි, භික්ඛවෙ, තීණි සමාතාපුත්තිකානියෙව භයානි අමාතාපුත්තිකානි භයානීති අස්සුතවා පුථුජ්ජනො භාසති. කතමානි තීණි? හොති සො, භික්ඛවෙ, සමයො යං මහාඅග්ගිඩාහො වුට්ඨාති. මහාඅග්ගිඩාහෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, වුට්ඨිතෙ තෙන ගාමාපි ඩය්හන්ති නිගමාපි ඩය්හන්ති නගරාපි ඩය්හන්ති. ගාමෙසුපි ඩය්හමානෙසු නිගමෙසුපි ඩය්හමානෙසු නගරෙසුපි ඩය්හමානෙසු හොති සො සමයො යං කදාචි කරහචි මාතාපි පුත්තං පටිලභති, පුත්තොපි මාතරං පටිලභති. ඉදං, භික්ඛවෙ, පඨමං සමාතාපුත්තිකංයෙව භයං අමාතාපුත්තිකං භයන්ති අස්සුතවා පුථුජ්ජනො භාසති. Này các Tỳ khưu, có ba nỗi sợ hãi này, thực sự là nơi mẹ con có thể nhận ra nhau, nhưng kẻ phàm phu ít nghe lại nói rằng đó là những nỗi sợ hãi nơi mẹ con không thể nhận ra nhau. Ba nỗi sợ hãi ấy là gì? Này các Tỳ khưu, có khi một trận đại hỏa hoạn xảy ra. Này các Tỳ khưu, khi trận đại hỏa hoạn xảy ra, nó thiêu rụi các làng mạc, thị trấn, và thành phố. Khi các làng mạc, thị trấn, và thành phố bị thiêu rụi, có khi, vào một lúc nào đó, mẹ tìm thấy con, và con tìm thấy mẹ. Này các Tỳ khưu, đây là nỗi sợ hãi thứ nhất, thực sự là nơi mẹ con có thể nhận ra nhau, nhưng kẻ phàm phu ít nghe lại nói rằng đó là nỗi sợ hãi nơi mẹ con không thể nhận ra nhau. ‘‘පුන [Pg.180] චපරං, භික්ඛවෙ, හොති සො සමයො යං මහාමෙඝො වුට්ඨාති. මහාමෙඝෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, වුට්ඨිතෙ මහාඋදකවාහකො සඤ්ජායති. මහාඋදකවාහකෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, සඤ්ජාතෙ තෙන ගාමාපි වුය්හන්ති නිගමාපි වුය්හන්ති නගරාපි වුය්හන්ති. ගාමෙසුපි වුය්හමානෙසු නිගමෙසුපි වුය්හමානෙසු නගරෙසුපි වුය්හමානෙසු හොති සො සමයො යං කදාචි කරහචි මාතාපි පුත්තං පටිලභති, පුත්තොපි මාතරං පටිලභති. ඉදං, භික්ඛවෙ, දුතියං සමාතාපුත්තිකංයෙව භයං අමාතාපුත්තිකං භයන්ති අස්සුතවා පුථුජ්ජනො භාසති. Lại nữa, này các Tỳ khưu, có khi một trận mưa lớn xảy ra. Này các Tỳ khưu, khi trận mưa lớn xảy ra, một trận lụt lớn phát sanh. Này các Tỳ khưu, khi trận lụt lớn phát sanh, nó cuốn trôi các làng mạc, thị trấn, và thành phố. Khi các làng mạc, thị trấn, và thành phố bị cuốn trôi, có khi, vào một lúc nào đó, mẹ tìm thấy con, và con tìm thấy mẹ. Này các Tỳ khưu, đây là nỗi sợ hãi thứ hai, thực sự là nơi mẹ con có thể nhận ra nhau, nhưng kẻ phàm phu ít nghe lại nói rằng đó là nỗi sợ hãi nơi mẹ con không thể nhận ra nhau. ‘‘පුන චපරං, භික්ඛවෙ, හොති සො සමයො යං භයං හොති අටවිසඞ්කොපො, චක්කසමාරුළ්හා ජානපදා පරියායන්ති. භයෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, සති අටවිසඞ්කොපෙ චක්කසමාරුළ්හෙසු ජානපදෙසු පරියායන්තෙසු හොති සො සමයො යං කදාචි කරහචි මාතාපි පුත්තං පටිලභති, පුත්තොපි මාතරං පටිලභති. ඉදං, භික්ඛවෙ, තතියං සමාතාපුත්තිකංයෙව භයං අමාතාපුත්තිකං භයන්ති අස්සුතවා පුථුජ්ජනො භාසති. ‘‘ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි සමාතාපුත්තිකානියෙව භයානි අමාතාපුත්තිකානි භයානීති අස්සුතවා පුථුජ්ජනො භාසති’’. Này các Tỳ khưu, lại nữa, có trường hợp khi có sự nguy hiểm, có sự tàn phá của giặc cướp trong rừng, dân chúng trong xứ chất đồ lên xe rồi chạy trốn. Này các Tỳ khưu, khi có sự nguy hiểm, có sự tàn phá của giặc cướp, khi dân chúng trong xứ chất đồ lên xe rồi chạy trốn, có trường hợp thỉnh thoảng, đôi khi, mẹ có thể gặp lại con, con cũng có thể gặp lại mẹ. Này các Tỳ khưu, sự nguy hiểm thứ ba này, vốn là sự nguy hiểm có mẹ có con, lại được kẻ phàm phu ít nghe gọi là sự nguy hiểm không mẹ không con. Này các Tỳ khưu, ba sự nguy hiểm này vốn là những sự nguy hiểm có mẹ có con, lại được kẻ phàm phu ít nghe gọi là những sự nguy hiểm không mẹ không con. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, අමාතාපුත්තිකානි භයානි. කතමානි තීණි? ජරාභයං, බ්‍යාධිභයං, මරණභයන්ති. න, භික්ඛවෙ, මාතා පුත්තං ජීරමානං එවං ලභති – ‘අහං ජීරාමි, මා මෙ පුත්තො ජීරී’ති; පුත්තො වා පන මාතරං ජීරමානං න එවං ලභති – ‘අහං ජීරාමි, මා මෙ මාතා ජීරී’’’ති. Này các Tỳ khưu, có ba sự nguy hiểm không mẹ không con này. Ba sự nguy hiểm nào? Sự nguy hiểm của tuổi già, sự nguy hiểm của bệnh tật, và sự nguy hiểm của cái chết. Này các Tỳ khưu, người mẹ không thể có được điều này đối với người con đang già đi: ‘Ta sẽ già, mong rằng con của ta đừng già đi;’ và người con cũng không thể có được điều này đối với người mẹ đang già đi: ‘Con sẽ già, mong rằng mẹ của con đừng già đi.’ ‘‘න, භික්ඛවෙ, මාතා පුත්තං බ්‍යාධියමානං එවං ලභති – ‘අහං බ්‍යාධියාමි, මා මෙ පුත්තො බ්‍යාධියී’ති; පුත්තො වා පන මාතරං බ්‍යාධියමානං න එවං ලභති – ‘අහං බ්‍යාධියාමි, මා මෙ මාතා බ්‍යාධියී’’’ති. Này các Tỳ khưu, người mẹ không thể có được điều này đối với người con đang bị bệnh: ‘Ta sẽ bị bệnh, mong rằng con của ta đừng bị bệnh;’ và người con cũng không thể có được điều này đối với người mẹ đang bị bệnh: ‘Con sẽ bị bệnh, mong rằng mẹ của con đừng bị bệnh.’ ‘‘න, භික්ඛවෙ, මාතා පුත්තං මීයමානං එවං ලභති – ‘අහං මීයාමි, මා මෙ පුත්තො මීයී’ති; පුත්තො වා පන මාතරං මීයමානං න එවං ලභති – ‘අහං මීයාමි, මා මෙ මාතා මීයී’ති. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි අමාතාපුත්තිකානි භයානී’’ති. Này các Tỳ khưu, người mẹ không thể có được điều này đối với người con đang hấp hối: ‘Ta sẽ chết, mong rằng con của ta đừng chết;’ và người con cũng không thể có được điều này đối với người mẹ đang hấp hối: ‘Con sẽ chết, mong rằng mẹ của con đừng chết.’ Này các Tỳ khưu, đây là ba sự nguy hiểm không mẹ không con. ‘‘අත්ථි, භික්ඛවෙ, මග්ගො අත්ථි පටිපදා ඉමෙසඤ්ච තිණ්ණං සමාතාපුත්තිකානං භයානං ඉමෙසඤ්ච තිණ්ණං අමාතාපුත්තිකානං භයානං පහානාය සමතික්කමාය සංවත්තති. කතමො ච, භික්ඛවෙ, මග්ගො කතමා ච පටිපදා [Pg.181] ඉමෙසඤ්ච තිණ්ණං සමාතාපුත්තිකානං භයානං ඉමෙසඤ්ච තිණ්ණං අමාතාපුත්තිකානං භයානං පහානාය සමතික්කමාය සංවත්තති? අයමෙව අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො, සෙය්‍යථිදං – සම්මාදිට්ඨි, සම්මාසඞ්කපො, සම්මාවාචා, සම්මාකම්මන්තො, සම්මාආජීවො, සම්මාවායාමො, සම්මාසති, සම්මාසමාධි. අයං ඛො, භික්ඛවෙ, මග්ගො අයං පටිපදා ඉමෙසඤ්ච තිණ්ණං සමාතාපුත්තිකානං භයානං ඉමෙසඤ්ච තිණ්ණං අමාතාපුත්තිකානං භයානං පහානාය සමතික්කමාය සංවත්තතී’’ති. දුතියං. Này các Tỳ khưu, có con đường, có pháp hành đưa đến sự từ bỏ, sự vượt qua ba sự nguy hiểm có mẹ có con này và ba sự nguy hiểm không mẹ không con này. Này các Tỳ khưu, con đường nào, pháp hành nào đưa đến sự từ bỏ, sự vượt qua ba sự nguy hiểm có mẹ có con này và ba sự nguy hiểm không mẹ không con này? Chính là Bát Thánh Đạo này, tức là: chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định. Này các Tỳ khưu, đây chính là con đường, đây chính là pháp hành đưa đến sự từ bỏ, sự vượt qua ba sự nguy hiểm có mẹ có con này và ba sự nguy hiểm không mẹ không con này. Hết phẩm thứ hai. 3. වෙනාගපුරසුත්තං 3. Kinh Venāgapura 64. එකං සමයං භගවා කොසලෙසු චාරිකං චරමානො මහතා භික්ඛුසඞ්ඝෙන සද්ධිං යෙන වෙනාගපුරං නාම කොසලානං බ්‍රාහ්මණගාමො තදවසරි. අස්සොසුං ඛො වෙනාගපුරිකා බ්‍රාහ්මණගහපතිකා – ‘‘සමණො ඛලු, භො, ගොතමො සක්‍යපුත්තො සක්‍යකුලා පබ්බජිතො වෙනාගපුරං අනුප්පත්තො. තං ඛො පන භවන්තං ගොතමං එවං කල්‍යාණො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගතො – ‘ඉතිපි සො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවා’ති. සො ඉමං ලොකං සදෙවකං සමාරකං සබ්‍රහ්මකං සස්සමණබ්‍රාහ්මණිං පජං සදෙවමනුස්සං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙති. සො ධම්මං දෙසෙති ආදිකල්‍යාණං මජ්ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්ථං සබ්‍යඤ්ජනං, කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං පකාසෙති. සාධු ඛො පන තථාරූපානං අරහතං දස්සනං හොතී’’ති. 64. Một thời, Thế Tôn đang du hành ở xứ Kosala cùng với đại chúng Tỳ khưu, Ngài đã đi đến một ngôi làng Bà la môn của xứ Kosala tên là Venāgapura. Các vị Bà la môn và gia chủ ở Venāgapura đã nghe rằng: ‘Này quý vị, nghe nói Sa-môn Gotama, là con trai của dòng họ Sakya, đã xuất gia từ dòng họ Sakya, đã đến Venāgapura. Tiếng lành đồn xa về Tôn giả Gotama ấy được truyền đi như sau: “Thế Tôn ấy là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.” Ngài, sau khi tự mình chứng ngộ với thắng trí, đã tuyên thuyết về thế giới này cùng với cõi trời, cõi Ma vương, cõi Phạm thiên, cùng với chúng Sa-môn và Bà la môn, cùng với các loài chư thiên và loài người. Ngài thuyết giảng giáo pháp toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn tự; Ngài trình bày đời sống phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Thật tốt lành thay, được yết kiến các bậc A-la-hán như vậy.’ අථ ඛො වෙනාගපුරිකා බ්‍රාහ්මණගහපතිකා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා අප්පෙකච්චෙ භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු, අප්පෙකච්චෙ භගවතා සද්ධිං සම්මොදිංසු, සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු, අප්පෙකච්චෙ යෙන භගවා තෙනඤ්ජලිං පණාමෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු, අප්පෙකච්චෙ නාමගොත්තං සාවෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු, අප්පෙකච්චෙ තුණ්හීභූතා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නො ඛො වෙනාගපුරිකො වච්ඡගොත්තො බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං එතදවොච – Rồi các vị Bà la môn và gia chủ ở Venāgapura đã đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, một số người đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên, một số người cùng với Thế Tôn nói lời chào hỏi thân mật, sau khi trao đổi những lời nói đáng ghi nhớ, thân mật, họ ngồi xuống một bên, một số người chắp tay hướng về phía Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên, một số người xưng tên và họ rồi ngồi xuống một bên, một số người im lặng rồi ngồi xuống một bên. Khi đang ngồi một bên, vị Bà la môn Vacchagotta người làng Venāgapura đã bạch với Thế Tôn điều này: ‘‘අච්ඡරියං[Pg.182], භො ගොතම, අබ්භුතං, භො ගොතම! යාවඤ්චිදං භොතො ගොතමස්ස විප්පසන්නානි ඉන්ද්‍රියානි, පරිසුද්ධො ඡවිවණ්ණො පරියොදාතො. සෙය්‍යථාපි, භො ගොතම, සාරදං බදරපණ්ඩුං පරිසුද්ධං හොති පරියොදාතං; එවමෙවං භොතො ගොතමස්ස විප්පසන්නානි ඉන්ද්‍රියානි පරිසුද්ධො ඡවිවණ්ණො පරියොදාතො. සෙය්‍යථාපි, භො ගොතම, තාලපක්කං සම්පති බන්ධනා පමුත්තං පරිසුද්ධං හොති පරියොදාතං; එවමෙවං භොතො ගොතමස්ස විප්පසන්නානි ඉන්ද්‍රියානි පරිසුද්ධො ඡවිවණ්ණො පරියොදාතො. සෙය්‍යථාපි, භො ගොතම, නෙක්ඛං ජම්බොනදං දක්ඛකම්මාරපුත්තසුපරිකම්මකතං උක්කාමුඛෙ සුකුසලසම්පහට්ඨං පණ්ඩුකම්බලෙ නික්ඛිත්තං භාසතෙ ච තපතෙ ච විරොචති ච; එවමෙවං භොතො ගොතමස්ස විප්පසන්නානි ඉන්ද්‍රියානි පරිසුද්ධො ඡවිවණ්ණො පරියොදාතො. යානි තානි, භො ගොතම, උච්චාසයනමහාසයනානි, සෙය්‍යථිදං – ආසන්දි පල්ලඞ්කො ගොනකො චිත්තකො පටිකා පටලිකා තූලිකා විකතිකා උද්දලොමී එකන්තලොමී කට්ටිස්සං කොසෙය්‍යං කුත්තකං හත්ථත්ථරං අස්සත්ථරං රථත්ථරං අජිනප්පවෙණී කදලිමිගපවරපච්චත්ථරණං සඋත්තරච්ඡදං උභතොලොහිතකූපධානං, එවරූපානං නූන භවං ගොතමො උච්චාසයනමහාසයනානං නිකාමලාභී අකිච්ඡලාභී අකසිරලාභී’’ති. “Thật là hy hữu, thưa Tôn giả Gotama! Thật là vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Các căn của Tôn giả Gotama thật là trong sáng, màu da thật là thanh tịnh, trong sạch! Ví như, thưa Tôn giả Gotama, trái táo dại mùa thu chín muồi, thật thanh tịnh, trong sạch; cũng vậy, các căn của Tôn giả Gotama thật trong sáng, màu da thật thanh tịnh, trong sạch. Ví như, thưa Tôn giả Gotama, trái thốt nốt chín vừa rụng khỏi cuống, thật thanh tịnh, trong sạch; cũng vậy, các căn của Tôn giả Gotama thật trong sáng, màu da thật thanh tịnh, trong sạch. Ví như, thưa Tôn giả Gotama, một đồng tiền vàng Diêm-phù-đàn, do người thợ vàng khéo léo hay con của người thợ vàng tài ba chế tác, được nung kỹ trong lò, đặt trên tấm vải màu vàng nhạt, nó chiếu sáng, rực rỡ, và chói lọi; cũng vậy, các căn của Tôn giả Gotama thật trong sáng, màu da thật thanh tịnh, trong sạch. Thưa Tôn giả Gotama, những loại giường cao và giường lớn như sau: ghế dài, ngai, thảm lông dài, thảm len nhiều màu, thảm len trắng, thảm len thêu hoa, nệm bông gòn, thảm len thêu hình sư tử, cọp, thảm len có lông hai bên, thảm len có lông một bên, thảm có đính vàng bạc châu báu, thảm lụa có đính châu báu, thảm len đủ cho mười sáu vũ nữ đứng múa, tấm trải lưng voi, tấm trải lưng ngựa, tấm trải trên xe, tấm trải làm bằng da sơn dương, tấm trải quý làm bằng da linh dương, có lọng che màu đỏ bên trên, có gối màu đỏ ở hai đầu. Chắc hẳn Tôn giả Gotama có thể tùy ý muốn, không khó khăn, không mệt nhọc, mà có được những loại giường cao và giường lớn như vậy phải không?” ‘‘යානි ඛො පන තානි, බ්‍රාහ්මණ, උච්චාසයනමහාසයනානි, සෙය්‍යථිදං – ආසන්දි පල්ලඞ්කො ගොනකො චිත්තකො පටිකා පටලිකා තූලිකා විකතිකා උද්දලොමී එකන්තලොමී කට්ටිස්සං කොසෙය්‍යං කුත්තකං හත්ථත්ථරං අස්සත්ථරං රථත්ථරං අජිනප්පවෙණී කදලිමිගපවරපච්චත්ථරණං සඋත්තරච්ඡදං උභතොලොහිතකූපධානං. දුල්ලභානි තානි පබ්බජිතානං ලද්ධා ච පන න කප්පන්ති. “Này Bà-la-môn, những loại giường cao và giường lớn ấy, như là: ghế dài, ngai, thảm lông dài, thảm len nhiều màu, thảm len trắng, thảm len thêu hoa, nệm bông gòn, thảm len thêu hình sư tử, cọp, thảm len có lông hai bên, thảm len có lông một bên, thảm có đính vàng bạc châu báu, thảm lụa có đính châu báu, thảm len đủ cho mười sáu vũ nữ đứng múa, tấm trải lưng voi, tấm trải lưng ngựa, tấm trải trên xe, tấm trải làm bằng da sơn dương, tấm trải quý làm bằng da linh dương, có lọng che màu đỏ bên trên, có gối màu đỏ ở hai đầu. Những thứ ấy, người xuất gia khó có được, và dù có được cũng không được phép dùng.” ‘‘තීණි ඛො, ඉමානි, බ්‍රාහ්මණ, උච්චාසයනමහාසයනානි, යෙසාහං එතරහි නිකාමලාභී අකිච්ඡලාභී අකසිරලාභී. කතමානි තීණි? දිබ්බං උච්චාසයනමහාසයනං, බ්‍රහ්මං උච්චාසයනමහාසයනං, අරියං උච්චාසයනමහාසයනං. ඉමානි ඛො, බ්‍රාහ්මණ, තීණි උච්චාසයනමහාසයනානි, යෙසාහං එතරහි නිකාමලාභී අකිච්ඡලාභී අකසිරලාභී’’ති. “Này Bà-la-môn, có ba loại giường cao và giường lớn này, mà Ta hiện nay có thể tùy ý muốn, không khó khăn, không mệt nhọc mà có được. Thế nào là ba? Giường cao và giường lớn thuộc cõi trời, giường cao và giường lớn thuộc cõi Phạm thiên, giường cao và giường lớn thuộc bậc Thánh. Này Bà-la-môn, đây là ba loại giường cao và giường lớn mà Ta hiện nay có thể tùy ý muốn, không khó khăn, không mệt nhọc mà có được.” ‘‘කතමං [Pg.183] පන තං, භො ගොතම, දිබ්බං උච්චාසයනමහාසයනං, යස්ස භවං ගොතමො එතරහි නිකාමලාභී අකිච්ඡලාභී අකසිරලාභී’’ති? ‘‘ඉධාහං, බ්‍රාහ්මණ, යං ගාමං වා නිගමං වා උපනිස්සාය විහරාමි, සො පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය තමෙව ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය පවිසාමි. සො පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතපටික්කන්තො වනන්තඤ්ඤෙව පවිසාමි. සො යදෙව තත්ථ හොන්ති තිණානි වා පණ්ණානි වා තානි එකජ්ඣං සඞ්ඝරිත්වා නිසීදාමි පල්ලඞ්කං ආභුජිත්වා උජුං කායං පණිධාය පරිමුඛං සතිං උපට්ඨපෙත්වා. සො විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරාමි; විතක්කවිචාරානං වූපසමා අජ්ඣත්තං සම්පසාදනං චෙතසො එකොදිභාවං අවිතක්කං අවිචාරං සමාධිජං පීතිසුඛං දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරාමි; පීතියා ච විරාගා උපෙක්ඛකො ච විහරාමි සතො ච සම්පජානො සුඛඤ්ච කායෙන පටිසංවෙදෙමි, යං තං අරියා ආචික්ඛන්ති – ‘උපෙක්ඛකො සතිමා සුඛවිහාරී’ති තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරාමි; සුඛස්ස ච පහානා දුක්ඛස්ස ච පහානා පුබ්බෙව සොමනස්සදොමනස්සානං අත්ථඞ්ගමා අදුක්ඛමසුඛං උපෙක්ඛාසතිපාරිසුද්ධිං චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරාමි. සො චෙ අහං, බ්‍රාහ්මණ, එවංභූතො චඞ්කමාමි, දිබ්බො මෙ එසො තස්මිං සමයෙ චඞ්කමො හොති. සො චෙ අහං, බ්‍රාහ්මණ, එවංභූතො තිට්ඨාමි, දිබ්බං මෙ එතං තස්මිං සමයෙ ඨානං හොති. සො චෙ අහං, බ්‍රාහ්මණ, එවංභූතො නිසීදාමි, දිබ්බං මෙ එතං තස්මිං සමයෙ ආසනං හොති. සො චෙ අහං, බ්‍රාහ්මණ, එවංභූතො සෙය්‍යං කප්පෙමි, දිබ්බං මෙ එතං තස්මිං සමයෙ උච්චාසයනමහාසයනං හොති. ඉදං ඛො, බ්‍රාහ්මණ, දිබ්බං උච්චාසයනමහාසයනං, යස්සාහං එතරහි නිකාමලාභී අකිච්ඡලාභී අකසිරලාභී’’ති. “Thưa Tôn giả Gotama, thế nào là giường cao và giường lớn thuộc cõi trời mà Tôn giả hiện nay có thể tùy ý muốn, không khó khăn, không mệt nhọc mà có được?” “Này Bà-la-môn, ở đây, Ta trú ngụ gần một làng hay một thị trấn nào đó. Vào buổi sáng, Ta đắp y, mang bát, vào làng hay thị trấn ấy để khất thực. Sau bữa ăn, khi đã đi khất thực về, Ta đi vào một khu rừng. Ở đấy, Ta nhặt bất cứ cỏ hay lá cây nào có được, gom chúng lại một chỗ, rồi ngồi xuống, xếp bằng kiết-già, giữ thân ngay thẳng, an trú chánh niệm trước mặt. Ta ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ; do diệt tầm và tứ, Ta chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội tĩnh nhất tâm; do ly hỷ, Ta trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là ‘xả niệm lạc trú’, chứng và trú Thiền thứ ba; do xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, Ta chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh. Này Bà-la-môn, khi ở trong trạng thái như vậy, nếu Ta đi kinh hành, thì lúc ấy, sự kinh hành của Ta là sự kinh hành của cõi trời. Này Bà-la-môn, khi ở trong trạng thái như vậy, nếu Ta đứng, thì lúc ấy, chỗ đứng của Ta là chỗ đứng của cõi trời. Này Bà-la-môn, khi ở trong trạng thái như vậy, nếu Ta ngồi, thì lúc ấy, chỗ ngồi của Ta là chỗ ngồi của cõi trời. Này Bà-la-môn, khi ở trong trạng thái như vậy, nếu Ta nằm, thì lúc ấy, chỗ nằm của Ta là giường cao và giường lớn của cõi trời. Này Bà-la-môn, đây chính là giường cao và giường lớn thuộc cõi trời mà Ta hiện nay có thể tùy ý muốn, không khó khăn, không mệt nhọc mà có được.” ‘‘අච්ඡරියං, භො ගොතම, අබ්භුතං, භො ගොතම! කො චඤ්ඤො එවරූපස්ස දිබ්බස්ස උච්චාසයනමහාසයනස්ස නිකාමලාභී භවිස්සති අකිච්ඡලාභී අකසිරලාභී, අඤ්ඤත්‍ර භොතා ගොතමෙන! “Thật là hy hữu, thưa Tôn giả Gotama! Thật là vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Ngoài Tôn giả Gotama ra, còn có ai khác có thể tùy ý muốn, không khó khăn, không mệt nhọc mà có được loại giường cao và giường lớn thuộc cõi trời như vậy!” ‘‘කතමං පන තං, භො ගොතම, බ්‍රහ්මං උච්චාසයනමහාසයනං, යස්ස භවං ගොතමො එතරහි නිකාමලාභී අකිච්ඡලාභී අකසිරලාභී’’ති? ‘‘ඉධාහං, බ්‍රාහ්මණ, යං ගාමං වා නිගමං වා උපනිස්සාය විහරාමි, සො පුබ්බණ්හසමයං [Pg.184] නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය තමෙව ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය පවිසාමි. සො පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතපටික්කන්තො වනන්තඤ්ඤෙව පවිසාමි. සො යදෙව තත්ථ හොන්ති තිණානි වා පණ්ණානි වා තානි එකජ්ඣං සඞ්ඝරිත්වා නිසීදාමි පල්ලඞ්කං ආභුජිත්වා උජුං කායං පණිධාය පරිමුඛං සතිං උපට්ඨපෙත්වා. සො මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා එකං දිසං ඵරිත්වා විහරාමි, තථා දුතියං, තථා තතියං, තථා චතුත්ථං, ඉති උද්ධමධො තිරියං සබ්බධි සබ්බත්තතාය සබ්බාවන්තං ලොකං මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්‍යාපජ්ඣෙන ඵරිත්වා විහරාමි. කරුණාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… මුදිතාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා එකං දිසං ඵරිත්වා විහරාමි, තථා දුතියං, තථා තතියං, තථා චතුත්ථං, ඉති උද්ධමධො තිරියං සබ්බධි සබ්බත්තතාය සබ්බාවන්තං ලොකං උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්‍යාපජ්ඣෙන ඵරිත්වා විහරාමි. සො චෙ අහං, බ්‍රාහ්මණ, එවංභූතො චඞ්කමාමි, බ්‍රහ්මා මෙ එසො තස්මිං සමයෙ චඞ්කමො හොති. සො චෙ අහං, බ්‍රාහ්මණ, එවංභූතො තිට්ඨාමි…පෙ… නිසීදාමි…පෙ… සෙය්‍යං කප්පෙමි, බ්‍රහ්මං මෙ එතං තස්මිං සමයෙ උච්චාසයනමහාසයනං හොති. ඉදං ඛො, බ්‍රාහ්මණ, බ්‍රහ්මං උච්චාසයනමහාසයනං, යස්සාහං එතරහි නිකාමලාභී අකිච්ඡලාභී අකසිරලාභී’’ති. “Thưa Tôn giả Gotama, thế nào là giường nằm cao sang và tuyệt hảo thuộc cõi Phạm thiên, mà Tôn giả Gotama hiện nay có được theo ý muốn, có được không khó khăn, có được không phiền muộn?” “Này Bà-la-môn, ở đây, ta nương vào một ngôi làng hay một thị trấn nào đó để an trú. Vào buổi sáng, ta đắp y, mang y bát, rồi đi vào chính ngôi làng hay thị trấn ấy để khất thực. Sau bữa ăn, khi đã đi khất thực về, ta đi vào rừng. Ở đó, có những loại cỏ hay lá cây nào, ta gom chúng lại một chỗ, rồi ngồi kiết-già, giữ thân ngay thẳng, an trú chánh niệm trước mặt. Ta an trú, biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Cứ như thế, trên, dưới, ngang, khắp tất cả, cùng khắp thế giới, ta an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô biên, vô lượng, không hận, không sân. Với tâm câu hữu với bi... v.v... với tâm câu hữu với hỷ... v.v... với tâm câu hữu với xả, ta an trú biến mãn một phương, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Cứ như thế, trên, dưới, ngang, khắp tất cả, cùng khắp thế giới, ta an trú biến mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô biên, vô lượng, không hận, không sân. Này Bà-la-môn, nếu ta, trong trạng thái như vậy, đi kinh hành, thì vào lúc ấy, sự kinh hành đó của ta là sự kinh hành của Phạm thiên. Này Bà-la-môn, nếu ta, trong trạng thái như vậy, đứng... v.v... ngồi... v.v... nằm xuống, thì vào lúc ấy, đó chính là giường nằm cao sang và tuyệt hảo thuộc cõi Phạm thiên của ta. Này Bà-la-môn, đây chính là giường nằm cao sang và tuyệt hảo thuộc cõi Phạm thiên, mà ta hiện nay có được theo ý muốn, có được không khó khăn, có được không phiền muộn.” ‘‘අච්ඡරියං, භො ගොතම, අබ්භුතං, භො ගොතම! කො චඤ්ඤො එවරූපස්ස බ්‍රහ්මස්ස උච්චාසයනමහාසයනස්ස නිකාමලාභී භවිස්සති අකිච්ඡලාභී අකසිරලාභී, අඤ්ඤත්‍ර භොතා ගොතමෙන! “Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama, thật hy hữu, thưa Tôn giả Gotama! Ngoài Tôn giả Gotama ra, còn ai khác có thể có được giường nằm cao sang và tuyệt hảo thuộc cõi Phạm thiên như vậy, có được theo ý muốn, có được không khó khăn, có được không phiền muộn!” ‘‘කතමං පන තං, භො ගොතම, අරියං උච්චාසයනමහාසයනං, යස්ස භවං ගොතමො එතරහි නිකාමලාභී අකිච්ඡලාභී අකසිරලාභී’’ති? ‘‘ඉධාහං, බ්‍රාහ්මණ, යං ගාමං වා නිගමං වා උපනිස්සාය විහරාමි, සො පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය තමෙව ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය පවිසාමි. සො පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතපටික්කන්තො වනන්තඤ්ඤෙව පවිසාමි. සො යදෙව තත්ථ හොන්ති තිණානි වා පණ්ණානි වා තානි එකජ්ඣං සඞ්ඝරිත්වා නිසීදාමි පල්ලඞ්කං ආභුජිත්වා උජුං කායං පණිධාය පරිමුඛං සතිං උපට්ඨපෙත්වා. සො එවං ජානාමි – ‘රාගො මෙ පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවංකතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො; දොසො මෙ පහීනො උච්ඡින්නමූලො [Pg.185] තාලාවත්ථුකතො අනභාවඞ්කතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො; මොහො මෙ පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවඞ්කතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො’. සො චෙ අහං, බ්‍රාහ්මණ, එවංභූතො චඞ්කමාමි, අරියො මෙ එසො තස්මිං සමයෙ චඞ්කමො හොති. සො චෙ අහං, බ්‍රාහ්මණ, එවංභූතො තිට්ඨාමි…පෙ… නිසීදාමි…පෙ… සෙය්‍යං කප්පෙමි, අරියං මෙ එතං තස්මිං සමයෙ උච්චාසයනමහාසයනං හොති. ඉදං ඛො, බ්‍රාහ්මණ, අරියං උච්චාසයනමහාසයනං, යස්සාහං එතරහි නිකාමලාභී අකිච්ඡලාභී අකසිරලාභී’’ති. “Thưa Tôn giả Gotama, thế nào là giường nằm cao sang và tuyệt hảo của bậc Thánh, mà Tôn giả Gotama hiện nay có được theo ý muốn, có được không khó khăn, có được không phiền muộn?” “Này Bà-la-môn, ở đây, ta nương vào một ngôi làng hay một thị trấn nào đó để an trú. Vào buổi sáng, ta đắp y, mang y bát, rồi đi vào chính ngôi làng hay thị trấn ấy để khất thực. Sau bữa ăn, khi đã đi khất thực về, ta đi vào rừng. Ở đó, có những loại cỏ hay lá cây nào, ta gom chúng lại một chỗ, rồi ngồi kiết-già, giữ thân ngay thẳng, an trú chánh niệm trước mặt. Ta biết như sau: ‘Tham của ta đã được đoạn trừ, đã được cắt tận gốc rễ, đã được làm như thân cây ta-la, đã được làm cho không thể hiện hữu, không thể sanh khởi trong tương lai; sân của ta đã được đoạn trừ, đã được cắt tận gốc rễ, đã được làm như thân cây ta-la, đã được làm cho không thể hiện hữu, không thể sanh khởi trong tương lai; si của ta đã được đoạn trừ, đã được cắt tận gốc rễ, đã được làm như thân cây ta-la, đã được làm cho không thể hiện hữu, không thể sanh khởi trong tương lai’. Này Bà-la-môn, nếu ta, trong trạng thái như vậy, đi kinh hành, thì vào lúc ấy, sự kinh hành đó của ta là sự kinh hành của bậc Thánh. Này Bà-la-môn, nếu ta, trong trạng thái như vậy, đứng... v.v... ngồi... v.v... nằm xuống, thì vào lúc ấy, đó chính là giường nằm cao sang và tuyệt hảo của bậc Thánh của ta. Này Bà-la-môn, đây chính là giường nằm cao sang và tuyệt hảo của bậc Thánh, mà ta hiện nay có được theo ý muốn, có được không khó khăn, có được không phiền muộn.” ‘‘අච්ඡරියං, භො ගොතම, අබ්භුතං, භො ගොතම! කො චඤ්ඤො එවරූපස්ස අරියස්ස උච්චාසයනමහාසයනස්ස නිකාමලාමී භවිස්සති අකිච්ඡලාභී අකසිරලාභී, අඤ්ඤත්‍ර භොතා ගොතමෙන! “Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama, thật hy hữu, thưa Tôn giả Gotama! Ngoài Tôn giả Gotama ra, còn ai khác có thể có được giường nằm cao sang và tuyệt hảo của bậc Thánh như vậy, có được theo ý muốn, có được không khó khăn, có được không phiền muộn!” ‘‘අභික්කන්තං, භො ගොතම, අභික්කන්තං, භො ගොතම! සෙය්‍යථාපි, භො ගොතම, නික්කුජ්ජිතං වා උක්කුජ්ජෙය්‍ය, පටිච්ඡන්නං වා විවරෙය්‍ය, මූළ්හස්ස වා මග්ගං ආචික්ඛෙය්‍ය, අන්ධකාරෙ වා තෙලපජ්ජොතං ධාරෙය්‍ය – ‘චක්ඛුමන්තො රූපානි දක්ඛන්තී’ති; එවමෙවං ඛො භොතා ගොතමෙන අනෙකපරියායෙන ධම්මො පකාසිතො. එතෙ මයං භවන්තං ගොතමං සරණං ගච්ඡාම ධම්මඤ්ච භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච. උපාසකෙ නො භවං ගොතමො ධාරෙතු අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතෙ සරණං ගතෙ’’ති. තතියං. “Thật tuyệt vời, thưa Tôn giả Gotama, thật tuyệt vời, thưa Tôn giả Gotama! Thưa Tôn giả Gotama, cũng giống như người ta lật ngửa vật bị úp, hay mở ra vật bị che kín, hay chỉ đường cho người bị lạc, hay cầm ngọn đèn dầu trong bóng tối để người có mắt có thể thấy các sắc; cũng vậy, Chánh pháp đã được Tôn giả Gotama trình bày bằng nhiều phương tiện. Chúng con xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp và quy y Tỳ-khưu Tăng. Mong Tôn giả Gotama ghi nhận chúng con là những cận sự nam đã quy y kể từ hôm nay cho đến trọn đời.” 4. සරභසුත්තං 4. Kinh Sarabha 65. එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා රාජගහෙ විහරති ගිජ්ඣකූටෙ පබ්බතෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන සරභො නාම පරිබ්බාජකො අචිරපක්කන්තො හොති ඉමස්මා ධම්මවිනයා. සො රාජගහෙ පරිසති එවං වාචං භාසති – ‘‘අඤ්ඤාතො මයා සමණානං සක්‍යපුත්තිකානං ධම්මො. අඤ්ඤාය ච පනාහං සමණානං සක්‍යපුත්තිකානං ධම්මං එවාහං තස්මා ධම්මවිනයා අපක්කන්තො’’ති. අථ ඛො සම්බහුලා භික්ඛූ පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය රාජගහං පිණ්ඩාය පවිසිංසු. අස්සොසුං ඛො තෙ භික්ඛූ සරභස්ස පරිබ්බාජකස්ස රාජගහෙ පරිසති එවං වාචං භාසමානස්ස [Pg.186] – ‘‘අඤ්ඤාතො මයා සමණානං සක්‍යපුත්තිකානං ධම්මො. අඤ්ඤාය ච පනාහං සමණානං සක්‍යපුත්තිකානං ධම්මං එවාහං තස්මා ධම්මවිනයා අපක්කන්තො’’ති. 65. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú tại Rājagaha (Vương Xá), trên núi Gijjhakūṭa (Linh Thứu). Bấy giờ, có du sĩ tên là Sarabha vừa mới rời bỏ Pháp và Luật này. Vị ấy nói lời này giữa hội chúng ở Rājagaha: “Pháp của các Sa-môn Thích tử đã được tôi liễu tri. Và chính vì đã liễu tri Pháp của các Sa-môn Thích tử mà tôi đã rời bỏ Pháp và Luật ấy.” Bấy giờ, nhiều vị Tỳ-khưu vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, đi vào thành Rājagaha để khất thực. Các vị Tỳ-khưu ấy đã nghe du sĩ Sarabha nói lời này giữa hội chúng ở Rājagaha: “Pháp của các Sa-môn Thích tử đã được tôi liễu tri. Và chính vì đã liễu tri Pháp của các Sa-môn Thích tử mà tôi đã rời bỏ Pháp và Luật ấy.” අථ ඛො තෙ භික්ඛූ රාජගහෙ පිණ්ඩාය චරිත්වා පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතපටික්කන්තා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නා ඛො තෙ භික්ඛූ භගවන්තං එතදවොචුං – ‘‘සරභො නාම, භන්තෙ, පරිබ්බාජකො අචිරපක්කන්තො ඉමස්මා ධම්මවිනයා. සො රාජගහෙ පරිසති එවං වාචං භාසති – ‘අඤ්ඤාතො මයා සමණානං සක්‍යපුත්තිකානං ධම්මො. අඤ්ඤාය ච පනාහං සමණානං සක්‍යපුත්තිකානං ධම්මං එවාහං තස්මා ධම්මවිනයා අපක්කන්තො’ති. සාධු භන්තෙ, භගවා යෙන සිප්පිනිකාතීරං පරිබ්බාජකාරාමො යෙන සරභො පරිබ්බාජකො තෙනුපසඞ්කමතු අනුකම්පං උපාදායා’’ති. අධිවාසෙසි භගවා තුණ්හීභාවෙන. Bấy giờ, các vị tỳ khưu ấy, sau khi đi khất thực ở thành Rājagaha, sau bữa ăn, đã trở về từ nơi khất thực, đi đến chỗ đức Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, các vị tỳ khưu ấy bạch với đức Thế Tôn điều này: – Thưa ngài, có du sĩ tên là Sarabha vừa mới từ bỏ Pháp và Luật này. Vị ấy đã nói lời này trong hội chúng ở thành Rājagaha: ‘Giáo pháp của các sa-môn Thích tử đã được tôi biết rõ. Và chính vì đã biết rõ giáo pháp của các sa-môn Thích tử nên tôi đã từ bỏ Pháp và Luật ấy.’ Lành thay, thưa ngài, mong đức Thế Tôn vì lòng bi mẫn mà đi đến khu vườn của các du sĩ bên bờ sông Sippinikā, nơi có du sĩ Sarabha. Đức Thế Tôn đã im lặng nhận lời. අථ ඛො භගවා සායන්හසමයං පටිසල්ලානා වුට්ඨිතො යෙන සිප්පිනිකාතීරං පරිබ්බාජකාරාමො යෙන සරභො පරිබ්බාජකො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදි. නිසජ්ජ ඛො භගවා සරභං පරිබ්බාජකං එතදවොච – ‘‘සච්චං කිර ත්වං, සරභ, එවං වදෙසි – ‘අඤ්ඤාතො මයා සමණානං සක්‍යපුත්තිකානං ධම්මො. අඤ්ඤාය ච පනාහං සමණානං සක්‍යපුත්තිකානං ධම්මං එවාහං තස්මා ධම්මවිනයා අපක්කන්තො’’’ති? එවං වුත්තෙ සරභො පරිබ්බාජකො තුණ්හී අහොසි. Bấy giờ, vào buổi chiều, đức Thế Tôn rời khỏi nơi độc cư, đi đến khu vườn của các du sĩ bên bờ sông Sippinikā, nơi có du sĩ Sarabha; sau khi đến, ngài ngồi xuống trên chỗ ngồi đã được soạn sẵn. Sau khi ngồi, đức Thế Tôn nói với du sĩ Sarabha điều này: – Này Sarabha, có thật là ông đã nói như vầy: ‘Giáo pháp của các sa-môn Thích tử đã được tôi biết rõ. Và chính vì đã biết rõ giáo pháp của các sa-môn Thích tử nên tôi đã từ bỏ Pháp và Luật ấy’ phải không? Khi được nói vậy, du sĩ Sarabha đã giữ im lặng. දුතියම්පි ඛො, භගවා සරභං පරිබ්බාජකං එතදවොච – ‘‘වදෙහි, සරභ, කින්ති තෙ අඤ්ඤාතො සමණානං සක්‍යපුත්තිකානං ධම්මො? සචෙ තෙ අපරිපූරං භවිස්සති, අහං පරිපූරෙස්සාමි. සචෙ පන තෙ පරිපූරං භවිස්සති, අහං අනුමොදිස්සාමී’’ති. දුතියම්පි ඛො සරභො පරිබ්බාජකො තුණ්හී අහොසි. Lần thứ hai, đức Thế Tôn nói với du sĩ Sarabha điều này: – Này Sarabha, hãy nói đi, giáo pháp của các sa-môn Thích tử đã được ông biết rõ như thế nào? Nếu điều ấy đối với ông là chưa đầy đủ, ta sẽ làm cho đầy đủ. Còn nếu điều ấy đối với ông là đã đầy đủ, ta sẽ hoan hỷ. Lần thứ hai, du sĩ Sarabha cũng giữ im lặng. තතියම්පි ඛො භගවා සරභං පරිබ්බාජකං එතදවොච – (‘‘යො ඛො සරභ පඤ්ඤායති සමණානං සක්‍යපුත්තිකානං ධම්මො) ‘‘වදෙහි, සරභ, කින්ති තෙ අඤ්ඤාතො සමණානං සක්‍යපුත්තිකානං ධම්මො? සචෙ තෙ අපරිපූරං [Pg.187] භවිස්සති, අහං පරිපූරෙස්සාමි. සචෙ පන තෙ පරිපූරං භවිස්සති, අහං අනුමොදිස්සාමී’’ති. තතියම්පි ඛො සරභො පරිබ්බාජකො තුණ්හී අහොසි. Lần thứ ba, đức Thế Tôn nói với du sĩ Sarabha điều này: – Này Sarabha, hãy nói đi, giáo pháp của các sa-môn Thích tử đã được ông biết rõ như thế nào? Nếu điều ấy đối với ông là chưa đầy đủ, ta sẽ làm cho đầy đủ. Còn nếu điều ấy đối với ông là đã đầy đủ, ta sẽ hoan hỷ. Lần thứ ba, du sĩ Sarabha cũng giữ im lặng. අථ ඛො තෙ පරිබ්බාජකා සරභං පරිබ්බාජකං එතදවොචුං – ‘‘යදෙව ඛො ත්වං, ආවුසො සරභ, සමණං ගොතමං යාචෙය්‍යාසි තදෙව තෙ සමණො ගොතමො පවාරෙති. වදෙහාවුසො සරභ, කින්ති තෙ අඤ්ඤාතො සමණානං සක්‍යපුත්තිකානං ධම්මො? සචෙ තෙ අපරිපූරං භවිස්සති, සමණො ගොතමො පරිපූරෙස්සති. සචෙ පන තෙ පරිපූරං භවිස්සති, සමණො ගොතමො අනුමොදිස්සතී’’ති. එවං වුත්තෙ සරභො පරිබ්බාජකො තුණ්හීභූතො මඞ්කුභූතො පත්තක්ඛන්ධො අධොමුඛො පජ්ඣායන්තො අප්පටිභානො නිසීදි. Bấy giờ, các du sĩ ấy nói với du sĩ Sarabha điều này: – Này hiền giả Sarabha, chính điều mà hiền giả nên thỉnh cầu sa-môn Gotama thì chính sa-môn Gotama lại mời hiền giả. Này hiền giả Sarabha, hãy nói đi, giáo pháp của các sa-môn Thích tử đã được hiền giả biết rõ như thế nào? Nếu điều ấy đối với hiền giả là chưa đầy đủ, sa-môn Gotama sẽ làm cho đầy đủ. Còn nếu điều ấy đối với hiền giả là đã đầy đủ, sa-môn Gotama sẽ hoan hỷ. Khi được nói vậy, du sĩ Sarabha ngồi im lặng, bối rối, vai rũ xuống, mặt cúi gằm, trầm tư, không thể đối đáp. අථ ඛො භගවා සරභං පරිබ්බාජකං තුණ්හීභූතං මඞ්කුභූතං පත්තක්ඛන්ධං අධොමුඛං පජ්ඣායන්තං අප්පටිභානං විදිත්වා තෙ පරිබ්බාජකෙ එතදවොච – Bấy giờ, đức Thế Tôn, sau khi biết du sĩ Sarabha đang im lặng, bối rối, vai rũ xuống, mặt cúi gằm, trầm tư, không thể đối đáp, đã nói với các du sĩ ấy điều này: ‘‘යො ඛො මං, පරිබ්බාජකා, එවං වදෙය්‍ය – ‘සම්මාසම්බුද්ධස්ස තෙ පටිජානතො ඉමෙ ධම්මා අනභිසම්බුද්ධා’ති, තමහං තත්ථ සාධුකං සමනුයුඤ්ජෙය්‍යං සමනුගාහෙය්‍යං සමනුභාසෙය්‍යං. සො වත මයා සාධුකං සමනුයුඤ්ජියමානො සමනුගාහියමානො සමනුභාසියමානො අට්ඨානමෙතං අනවකාසො යං සො තිණ්ණං ඨානානං නාඤ්ඤතරං ඨානං නිගච්ඡෙය්‍ය, අඤ්ඤෙන වා අඤ්ඤං පටිචරිස්සති, බහිද්ධා කථං අපනාමෙස්සති, කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච පාතුකරිස්සති, තුණ්හීභූතො මඞ්කුභූතො පත්තක්ඛන්ධො අධොමුඛො පජ්ඣායන්තො අප්පටිභානො නිසීදිස්සති, සෙය්‍යථාපි සරභො පරිබ්බාජකො. – Này các du sĩ, nếu có người nào nói với ta như vầy: ‘Trong khi ngài tự nhận là bậc Chánh Đẳng Giác, những pháp này vẫn chưa được ngài giác ngộ,’ ta sẽ thẩm vấn, tra xét, và gạn hỏi người ấy một cách kỹ lưỡng. Và người ấy, khi được ta thẩm vấn, tra xét, và gạn hỏi một cách kỹ lưỡng, không thể có trường hợp, không thể có cơ hội mà người ấy không rơi vào một trong ba tình trạng sau: hoặc là sẽ dùng chuyện khác để lảng tránh và dẫn câu chuyện ra ngoài đề; hoặc là sẽ biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn; hoặc là sẽ ngồi im lặng, bối rối, vai rũ xuống, mặt cúi gằm, trầm tư, không thể đối đáp, giống như du sĩ Sarabha. ‘‘යො ඛො මං, පරිබ්බාජකා, එවං වදෙය්‍ය – ‘ඛීණාසවස්ස තෙ පටිජානතො ඉමෙ ආසවා අපරික්ඛීණා’ති, තමහං තත්ථ සාධුකං සමනුයුඤ්ජෙය්‍යං සමනුගාහෙය්‍යං සමනුභාසෙය්‍යං. සො වත මයා සාධුකං සමනුයුඤ්ජියමානො සමනුගාහියමානො සමනුභාසියමානො අට්ඨානමෙතං අනවකාසො යං සො තිණ්ණං ඨානානං නාඤ්ඤතරං ඨානං නිගච්ඡෙය්‍ය, අඤ්ඤෙන වා අඤ්ඤං පටිචරිස්සති, බහිද්ධා කථං අපනාමෙස්සති, කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච [Pg.188] පාතුකරිස්සති, තුණ්හීභූතො මඞ්කුභූතො පත්තක්ඛන්ධො අධොමුඛො පජ්ඣායන්තො අප්පටිභානො නිසීදිස්සති, සෙය්‍යථාපි සරභො පරිබ්බාජකො. – Này các du sĩ, nếu có người nào nói với ta như vầy: ‘Trong khi ngài tự nhận là bậc đã tận diệt các lậu hoặc, những lậu hoặc này vẫn chưa được ngài tận diệt,’ ta sẽ thẩm vấn, tra xét, và gạn hỏi người ấy một cách kỹ lưỡng. Và người ấy, khi được ta thẩm vấn, tra xét, và gạn hỏi một cách kỹ lưỡng, không thể có trường hợp, không thể có cơ hội mà người ấy không rơi vào một trong ba tình trạng sau: hoặc là sẽ dùng chuyện khác để lảng tránh và dẫn câu chuyện ra ngoài đề; hoặc là sẽ biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn; hoặc là sẽ ngồi im lặng, bối rối, vai rũ xuống, mặt cúi gằm, trầm tư, không thể đối đáp, giống như du sĩ Sarabha. ‘‘යො ඛො මං, පරිබ්බාජකා, එවං වදෙය්‍ය – ‘යස්ස ඛො පන තෙ අත්ථාය ධම්මො දෙසිතො, සො න නිය්‍යාති තක්කරස්ස සම්මා දුක්ඛක්ඛයායා’ති, තමහං තත්ථ සාධුකං සමනුයුඤ්ජෙය්‍යං සමනුගාහෙය්‍යං සමනුභාසෙය්‍යං. සො වත මයා සාධුකං සමනුයුඤ්ජියමානො සමනුගාහියමානො සමනුභාසියමානො අට්ඨානමෙතං අනවකාසො යං සො තිණ්ණං ඨානානං නාඤ්ඤතරං ඨානං නිගච්ඡෙය්‍ය, අඤ්ඤෙන වා අඤ්ඤං පටිචරිස්සති, බහිද්ධා කථං අපනාමෙස්සති, කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච පාතුකරිස්සති, තුණ්හීභූතො මඞ්කුභූතො පත්තක්ඛන්ධො අධොමුඛො පජ්ඣායන්තො අප්පටිභානො නිසීදිස්සති, සෙය්‍යථාපි සරභො පරිබ්බාජකො’’ති. අථ ඛො භගවා සිප්පිනිකාතීරෙ පරිබ්බාජකාරාමෙ තික්ඛත්තුං සීහනාදං නදිත්වා වෙහාසං පක්කාමි. “Này các du sĩ, nếu có ai nói với Ta rằng: ‘Pháp mà ngài đã thuyết giảng vì mục đích nào đó, pháp ấy không đưa đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh cho người thực hành,’ thì Ta sẽ gạn hỏi, tra hỏi, chất vấn người ấy một cách kỹ lưỡng. Và này, khi bị Ta gạn hỏi, tra hỏi, chất vấn một cách kỹ lưỡng, không có lý do gì, không có trường hợp gì mà người ấy không rơi vào một trong ba trạng thái sau: hoặc sẽ dùng lời khác để che đậy lời khác, hoặc sẽ dẫn câu chuyện ra ngoài đề; hoặc sẽ biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn; hoặc sẽ ngồi im lặng, bối rối, vai rũ, mặt cúi gằm, trầm tư, không thể đối đáp, giống như du sĩ Sarabha vậy.” Sau đó, Thế Tôn, tại tu viện của các du sĩ bên bờ sông Sippinikā, đã rống lên tiếng rống sư tử ba lần rồi bay lên hư không. අථ ඛො තෙ පරිබ්බාජකා අචිරපක්කන්තස්ස භගවතො සරභං පරිබ්බාජකං සමන්තතො වාචායසන්නිතොදකෙන සඤ්ජම්භරිමකංසු – ‘‘සෙය්‍යථාපි, ආවුසො සරභ, බ්‍රහාරඤ්ඤෙ ජරසිඞ්ගාලො ‘සීහනාදං නදිස්සාමී’ති සිඞ්ගාලකංයෙව නදති, භෙරණ්ඩකංයෙව නදති ; එවමෙවං ඛො ත්වං, ආවුසො සරභ, අඤ්ඤත්‍රෙව සමණෙන ගොතමෙන ‘සීහනාදං නදිස්සාමී’ති සිඞ්ගාලකංයෙව නදසි භෙරණ්ඩකංයෙව නදසි. සෙය්‍යථාපි, ආවුසො සරභ, අම්බුකසඤ්චරී ‘පුරිසකරවිතං රවිස්සාමී’ති අම්බුකසඤ්චරිරවිතංයෙව රවති; එවමෙවං ඛො ත්වං, ආවුසො සරභ, අඤ්ඤත්‍රෙව සමණෙන ගොතමෙන ‘පුරිසකරවිතං රවිස්සාමී’ති, අම්බුකසඤ්චරිරවිතංයෙව රවසි. සෙය්‍යථාපි, ආවුසො සරභ, උසභො සුඤ්ඤාය ගොසාලාය ගම්භීරං නදිතබ්බං මඤ්ඤති; එවමෙවං ඛො ත්වං, ආවුසො සරභ, අඤ්ඤත්‍රෙව සමණෙන ගොතමෙන ගම්භීරං නදිතබ්බං මඤ්ඤසී’’ති. අථ ඛො තෙ පරිබ්බාජකා සරභං පරිබ්බාජකං [Pg.189] සමන්තතො වාචායසන්නිතොදකෙන සඤ්ජම්භරිමකංසූති. චතුත්ථං. Khi ấy, Thế Tôn vừa đi khỏi không lâu, các du sĩ kia đã dùng những lời lẽ sắc bén như gai nhọn đâm chọc du sĩ Sarabha từ mọi phía: ‘Này hiền giả Sarabha, ví như trong khu rừng lớn, một con chó rừng già nghĩ rằng: “Ta sẽ rống tiếng rống sư tử,” nhưng chỉ tru lên tiếng tru của chó rừng, tiếng tru ghê rợn; cũng vậy, này hiền giả Sarabha, khi vắng mặt Sa-môn Gotama, ngươi nghĩ rằng: “Ta sẽ rống tiếng rống sư tử,” nhưng chỉ tru lên tiếng tru của chó rừng, tiếng tru ghê rợn. Này hiền giả Sarabha, ví như một con gà mái nhỏ nghĩ rằng: “Ta sẽ gáy tiếng gáy của gà trống,” nhưng chỉ kêu lên tiếng kêu của gà mái; cũng vậy, này hiền giả Sarabha, khi vắng mặt Sa-môn Gotama, ngươi nghĩ rằng: “Ta sẽ gáy tiếng gáy của gà trống,” nhưng chỉ kêu lên tiếng kêu của gà mái. Này hiền giả Sarabha, ví như một con bò đực trong chuồng bò vắng vẻ tưởng rằng nó có thể rống lên một tiếng rống oai hùng; cũng vậy, này hiền giả Sarabha, khi vắng mặt Sa-môn Gotama, ngươi tưởng rằng mình có thể rống lên một tiếng rống oai hùng.’ Khi ấy, các du sĩ kia đã dùng những lời lẽ sắc bén như gai nhọn đâm chọc du sĩ Sarabha từ mọi phía. Hết. 5. කෙසමුත්තිසුත්තං 5. Kinh Kesamutti 66. එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා කොසලෙසු චාරිකං චරමානො මහතා භික්ඛුසඞ්ඝෙන සද්ධිං යෙන කෙසමුත්තං නාම කාලාමානං නිගමො තදවසරි. අස්සොසුං ඛො කෙසමුත්තියා කාලාමා – ‘‘සමණො ඛලු, භො, ගොතමො සක්‍යපුත්තො සක්‍යකුලා පබ්බජිතො කෙසමුත්තං අනුප්පත්තො. තං ඛො පන භවන්තං ගොතමං එවං කල්‍යාණො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගතො – ‘ඉතිපි සො භගවා…පෙ… සාධු ඛො පන තථාරූපානං අරහතං දස්සනං හොතී’’’ති. 66. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn đang du hành trong xứ Kosala cùng với đại chúng Tỳ-khưu, Ngài đi đến một thị trấn của dòng họ Kālāma tên là Kesamutta. Dân chúng Kālāma ở Kesamutta nghe tin rằng: ‘Thưa các ngài, Sa-môn Gotama, một Thích tử, đã xuất gia từ dòng họ Thích Ca, nay đã đến Kesamutta. Tiếng đồn tốt đẹp như sau đã được lan truyền về Tôn giả Gotama ấy: “Ngài là Thế Tôn... (v.v.)... Lành thay, được yết kiến một bậc A-la-hán như vậy.”’ අථ ඛො කෙසමුත්තියා කාලාමා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා අප්පෙකච්චෙ භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු, අප්පෙකච්චෙ භගවතා සද්ධිං සම්මොදිංසු, සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු, අප්පෙකච්චෙ යෙන භගවා තෙනඤ්ජලිං පණාමෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු, අප්පෙකච්චෙ නාමගොත්තං සාවෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු, අප්පෙකච්චෙ තුණ්හීභූතා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නා ඛො තෙ කෙසමුත්තියා කාලාමා භගවන්තං එතදවොචුං – Khi ấy, dân chúng Kālāma ở Kesamutta đi đến chỗ Thế Tôn. Sau khi đến, một số người đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số người nói lời chào hỏi thân hữu với Thế Tôn, sau khi trao đổi những lời chào hỏi đáng ghi nhớ, họ ngồi xuống một bên; một số người chắp tay vái về phía Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số người xưng tên và dòng họ rồi ngồi xuống một bên; một số người im lặng ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, những người Kālāma ở Kesamutta ấy bạch với Thế Tôn như sau: ‘‘සන්ති, භන්තෙ, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කෙසමුත්තං ආගච්ඡන්ති. තෙ සකංයෙව වාදං දීපෙන්ති ජොතෙන්ති, පරප්පවාදං පන ඛුංසෙන්ති වම්භෙන්ති පරිභවන්ති ඔමක්ඛිං කරොන්ති. අපරෙපි, භන්තෙ, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කෙසමුත්තං ආගච්ඡන්ති. තෙපි සකංයෙව වාදං දීපෙන්ති ජොතෙන්ති, පරප්පවාදං පන ඛුංසෙන්ති වම්භෙන්ති පරිභවන්ති ඔමක්ඛිං කරොන්ති. තෙසං නො, භන්තෙ, අම්හාකං හොතෙව කඞ්ඛා හොති විචිකිච්ඡා – ‘කො සු නාම ඉමෙසං භවතං සමණබ්‍රාහ්මණානං සච්චං ආහ, කො මුසා’’’ති? ‘‘අලඤ්හි වො, කාලාමා, කඞ්ඛිතුං අලං විචිකිච්ඡිතුං. කඞ්ඛනීයෙව පන වො ඨානෙ විචිකිච්ඡා උප්පන්නා’’. “Bạch Thế Tôn, có một số Sa-môn, Bà-la-môn đến Kesamutta. Họ chỉ trình bày, làm sáng tỏ học thuyết của mình, nhưng lại miệt thị, chê bai, khinh rẻ, và bác bỏ học thuyết của người khác. Bạch Thế Tôn, lại có những Sa-môn, Bà-la-môn khác đến Kesamutta. Họ cũng chỉ trình bày, làm sáng tỏ học thuyết của mình, nhưng lại miệt thị, chê bai, khinh rẻ, và bác bỏ học thuyết của người khác. Bạch Thế Tôn, đối với chúng con, có sự nghi ngờ, có sự do dự rằng: ‘Trong các vị Sa-môn, Bà-la-môn đáng kính này, ai nói thật, ai nói dối?’.” “Này các Kālāma, thật đáng cho các ngươi nghi ngờ, thật đáng cho các ngươi do dự. Sự do dự đã khởi lên trong các ngươi ở một điểm đáng phải nghi ngờ.” ‘‘එථ තුම්හෙ, කාලාමා, මා අනුස්සවෙන, මා පරම්පරාය, මා ඉතිකිරාය, මා පිටකසම්පදානෙන, මා තක්කහෙතු, මා නයහෙතු, මා ආකාරපරිවිතක්කෙන[Pg.190], මා දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා, මා භබ්බරූපතාය, මා සමණො නො ගරූති. යදා තුම්හෙ, කාලාමා, අත්තනාව ජානෙය්‍යාථ – ‘ඉමෙ ධම්මා අකුසලා, ඉමෙ ධම්මා සාවජ්ජා, ඉමෙ ධම්මා විඤ්ඤුගරහිතා, ඉමෙ ධම්මා සමත්තා සමාදින්නා අහිතාය දුක්ඛාය සංවත්තන්තී’’’ති, අථ තුම්හෙ, කාලාමා, පජහෙය්‍යාථ. “Này các Kālāma, hãy đến đây. Chớ vội tin vì nghe nói lại, chớ vội tin vì theo truyền thống, chớ vội tin vì tin đồn, chớ vội tin vì được ghi trong kinh điển, chớ vội tin vì lý luận logic, chớ vội tin vì suy diễn, chớ vội tin vì xét đoán theo vẻ bề ngoài, chớ vội tin vì phù hợp với định kiến của mình, chớ vội tin vì người nói có vẻ đáng tin, chớ vội tin vì nghĩ rằng: ‘Vị Sa-môn này là thầy của chúng ta.’ Này các Kālāma, khi nào các ngươi tự mình biết rõ: ‘Những pháp này là bất thiện; những pháp này là có tội; những pháp này bị người trí chê bai; những pháp này khi được thực hành và chấp nhận, sẽ đưa đến bất hạnh và khổ đau,’ thì khi ấy, này các Kālāma, các ngươi hãy từ bỏ chúng.” ‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, කාලාමා, ලොභො පුරිසස්ස අජ්ඣත්තං උප්පජ්ජමානො උප්පජ්ජති හිතාය වා අහිතාය වා’’ති? “Này các Kālāma, các ngươi nghĩ thế nào? Lòng tham, khi khởi lên bên trong một người, nó khởi lên vì lợi ích hay vì bất hạnh?” ‘‘අහිතාය, භන්තෙ’’. “Vì bất hạnh, bạch Thế Tôn.” ‘‘ලුද්ධො පනායං, කාලාමා, පුරිසපුග්ගලො ලොභෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො පාණම්පි හනති, අදින්නම්පි ආදියති, පරදාරම්පි ගච්ඡති, මුසාපි භණති, පරම්පි තථත්තාය සමාදපෙති, යං ස හොති දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛායා’’ති. “Này các Kālāma, người tham lam này, bị lòng tham chi phối, tâm bị chiếm đoạt, người ấy giết hại sinh mạng, lấy của không cho, tà dâm với vợ người, nói dối, và cũng xúi giục người khác làm như vậy, điều mà sẽ đưa đến bất hạnh và khổ đau lâu dài cho người ấy.” ‘‘එවං, භන්තෙ’’. “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” ‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, කාලාමා, දොසො පුරිසස්ස අජ්ඣත්තං උප්පජ්ජමානො උප්පජ්ජති හිතාය වා අහිතාය වා’’ති? “Này các Kālāma, các ngươi nghĩ thế nào? Lòng sân, khi khởi lên bên trong một người, nó khởi lên vì lợi ích hay vì bất hạnh?” ‘‘අහිතාය, භන්තෙ’’. “Vì bất hạnh, bạch Thế Tôn.” ‘‘දුට්ඨො පනායං, කාලාමා, පුරිසපුග්ගලො දොසෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො පාණම්පි හනති, අදින්නම්පි ආදියති, පරදාරම්පි ගච්ඡති, මුසාපි භණති, පරම්පි තථත්තාය සමාදපෙති, යං ස හොති දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛායා’’ති. Này các Kālāma, người đàn ông này, với tâm bị sân hận làm hư hỏng, bị sân hận chinh phục, bị sân hận chiếm đoạt, rồi đi đến sát sanh, lấy của không cho, tà dâm, nói dối, và xúi giục người khác làm như vậy, điều ấy sẽ đưa đến bất hạnh và đau khổ lâu dài cho người ấy. ‘‘එවං, භන්තෙ’’. Thưa vâng, bạch Thế Tôn. ‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, කාලාමා, මොහො පුරිසස්ස අජ්ඣත්තං උප්පජ්ජමානො උප්පජ්ජති හිතාය වා අහිතාය වා’’ති? Này các Kālāma, các ông nghĩ thế nào? Si, khi sanh khởi bên trong một người, là sanh khởi vì lợi ích hay không vì lợi ích? ‘‘අහිතාය, භන්තෙ’’. Không vì lợi ích, bạch Thế Tôn. ‘‘මූළ්හො පනායං, කාලාමා, පුරිසපුග්ගලො මොහෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො පාණම්පි හනති, අදින්නම්පි ආදියති, පරදාරම්පි ගච්ඡති, මුසාපි භණති, පරම්පි තථත්තාය සමාදපෙති, යං ස හොති දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛායා’’ති. Này các Kālāma, người đàn ông này, với tâm bị si mê làm hư hỏng, bị si mê chinh phục, bị si mê chiếm đoạt, rồi đi đến sát sanh, lấy của không cho, tà dâm, nói dối, và xúi giục người khác làm như vậy, điều ấy sẽ đưa đến bất hạnh và đau khổ lâu dài cho người ấy. ‘‘එවං, භන්තෙ’’. Thưa vâng, bạch Thế Tôn. ‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, කාලාමා, ඉමෙ ධම්මා කුසලා වා අකුසලා වා’’ති? Này các Kālāma, các ông nghĩ thế nào? Các pháp này là thiện hay bất thiện? ‘‘අකුසලා, භන්තෙ’’. Là bất thiện, bạch Thế Tôn. ‘‘සාවජ්ජා වා අනවජ්ජා වා’’ති? Là có tội hay không có tội? ‘‘සාවජ්ජා, භන්තෙ’’. Là có tội, bạch Thế Tôn. ‘‘විඤ්ඤුගරහිතා වා විඤ්ඤුප්පසත්ථා වා’’ති? Bị người trí chê trách hay được người trí tán thán? ‘‘විඤ්ඤුගරහිතා, භන්තෙ’’. Bị người trí chê trách, bạch Thế Tôn. ‘‘සමත්තා සමාදින්නා අහිතාය දුක්ඛාය සංවත්තන්ති, නො වා? කථං වා එත්ථ හොතී’’ති[Pg.191]? Khi được thực hành, được chấp nhận, chúng có đưa đến bất hạnh và đau khổ hay không? Ở đây, ý của các ông thế nào? ‘‘සමත්තා, භන්තෙ, සමාදින්නා අහිතාය දුක්ඛාය සංවත්තන්තීති. එවං නො එත්ථ හොතී’’ති. Bạch Thế Tôn, khi được thực hành, được chấp nhận, chúng đưa đến bất hạnh và đau khổ. Ở đây, ý của chúng con là như vậy. ‘‘ඉති ඛො, කාලාමා, යං තං අවොචුම්හා – ‘එථ තුම්හෙ, කාලාමා! මා අනුස්සවෙන, මා පරම්පරාය, මා ඉතිකිරාය, මා පිටකසම්පදානෙන, මා තක්කහෙතු, මා නයහෙතු, මා ආකාරපරිවිතක්කෙන, මා දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා, මා භබ්බරූපතාය, මා සමණො නො ගරූති. යදා තුම්හෙ කාලාමා අත්තනාව ජානෙය්‍යාථ – ‘ඉමෙ ධම්මා අකුසලා, ඉමෙ ධම්මා සාවජ්ජා, ඉමෙ ධම්මා විඤ්ඤුගරහිතා, ඉමෙ ධම්මා සමත්තා සමාදින්නා අහිතාය දුක්ඛාය සංවත්තන්තීති, අථ තුම්හෙ, කාලාමා, පජහෙය්‍යාථා’ති, ඉති යං තං වුත්තං, ඉදමෙතං පටිච්ච වුත්තං. Này các Kālāma, chính vì vậy mà Ta đã nói: ‘Này các Kālāma, chớ có tin vì nghe nói lại, chớ có tin vì theo truyền thống, chớ có tin vì nghe tin đồn, chớ có tin vì được ghi trong kinh điển, chớ có tin vì lý luận logic, chớ có tin vì suy diễn, chớ có tin vì xét đoán bề ngoài, chớ có tin vì phù hợp với quan điểm đã có, chớ có tin vì vị ấy có vẻ đáng tin, chớ có tin vì nghĩ rằng vị Sa-môn là thầy của mình. Này các Kālāma, khi nào các ông tự mình biết rằng: ‘Các pháp này là bất thiện; các pháp này là có tội; các pháp này bị người trí chê trách; các pháp này khi được thực hành, được chấp nhận, sẽ đưa đến bất hạnh và đau khổ’, thì này các Kālāma, các ông hãy từ bỏ chúng’. Lời nói ấy được nói ra là y cứ vào điều này. ‘‘එථ තුම්හෙ, කාලාමා, මා අනුස්සවෙන, මා පරම්පරාය, මා ඉතිකිරාය, මා පිටකසම්පදානෙන, මා තක්කහෙතු, මා නයහෙතු, මා ආකාරපරිවිතක්කෙන, මා දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා, මා භබ්බරූපතාය, මා සමණො නො ගරූති. යදා තුම්හෙ, කාලාමා, අත්තනාව ජානෙය්‍යාථ – ‘ඉමෙ ධම්මා කුසලා, ඉමෙ ධම්මා අනවජ්ජා, ඉමෙ ධම්මා විඤ්ඤුප්පසත්ථා, ඉමෙ ධම්මා සමත්තා සමාදින්නා හිතාය සුඛාය සංවත්තන්තී’ති, අථ තුම්හෙ, කාලාමා, උපසම්පජ්ජ විහරෙය්‍යාථ. Này các Kālāma, chớ có tin vì nghe nói lại, chớ có tin vì theo truyền thống, chớ có tin vì nghe tin đồn, chớ có tin vì được ghi trong kinh điển, chớ có tin vì lý luận logic, chớ có tin vì suy diễn, chớ có tin vì xét đoán bề ngoài, chớ có tin vì phù hợp với quan điểm đã có, chớ có tin vì vị ấy có vẻ đáng tin, chớ có tin vì nghĩ rằng vị Sa-môn là thầy của mình. Này các Kālāma, khi nào các ông tự mình biết rằng: ‘Các pháp này là thiện; các pháp này là không có tội; các pháp này được người trí tán thán; các pháp này khi được thực hành, được chấp nhận, sẽ đưa đến lợi ích và an lạc’, thì này các Kālāma, các ông hãy thành tựu và an trú trong chúng. ‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, කාලාමා, අලොභො පුරිසස්ස අජ්ඣත්තං උප්පජ්ජමානො උප්පජ්ජති හිතාය වා අහිතාය වා’’ති? Này các Kālāma, các ông nghĩ thế nào? Vô tham, khi sanh khởi bên trong một người, là sanh khởi vì lợi ích hay không vì lợi ích? ‘‘හිතාය, භන්තෙ’’. Vì lợi ích, bạch Thế Tôn. ‘‘අලුද්ධො පනායං, කාලාමා, පුරිසපුග්ගලො ලොභෙන අනභිභූතො අපරියාදින්නචිත්තො නෙව පාණං හනති, න අදින්නං ආදියති, න පරදාරං ගච්ඡති, න මුසා භණති, න පරම්පි තථත්තාය සමාදපෙති, යං ස හොති දීඝරත්තං හිතාය සුඛායා’’ති. Này các Kālāma, người đàn ông này, với tâm không tham, không bị tham chinh phục, không bị tham chiếm đoạt, rồi không sát sanh, không lấy của không cho, không tà dâm, không nói dối, và không xúi giục người khác làm như vậy, điều ấy sẽ đưa đến lợi ích và an lạc lâu dài cho người ấy. ‘‘එවං, භන්තෙ’’. Thưa vâng, bạch Thế Tôn. ‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, කාලාමා, අදොසො පුරිසස්ස අජ්ඣත්තං උප්පජ්ජමානො උප්පජ්ජති…පෙ… අමොහො පුරිසස්ස අජ්ඣත්තං උප්පජ්ජමානො උප්පජ්ජති…පෙ… හිතාය සුඛායා’’ති. Này các Kālāma, các ông nghĩ thế nào? Vô sân, khi sanh khởi bên trong một người... cho đến... Vô si, khi sanh khởi bên trong một người... cho đến... là vì lợi ích, vì an lạc? ‘‘එවං භන්තෙ’’. Thưa vâng, bạch Thế Tôn. ‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, කාලාමා, ඉමෙ ධම්මා කුසලා වා අකුසලා වා’’ති? Này các Kālāma, các ông nghĩ thế nào? Các pháp này là thiện hay bất thiện? ‘‘කුසලා, භන්තෙ’’. Là thiện, bạch Thế Tôn. ‘‘සාවජ්ජා වා අනවජ්ජා වා’’ති? Là có tội hay không có tội? ‘‘අනවජ්ජා, භන්තෙ’’. Là không có tội, bạch Thế Tôn. ‘‘විඤ්ඤුගරහිතා වා විඤ්ඤුප්පසත්ථා වා’’ති? Bị người trí chê trách hay được người trí tán thán? ‘‘විඤ්ඤුප්පසත්ථා, භන්තෙ’’. Được người trí tán thán, bạch Thế Tôn. ‘‘සමත්තා සමාදින්නා [Pg.192] හිතාය සුඛාය සංවත්තන්ති නො වා? කථං වා එත්ථ හොතී’’ති? Khi được thực hành, được chấp nhận, chúng có đưa đến lợi ích và an lạc hay không? Ở đây, ý của các ông thế nào? ‘‘සමත්තා, භන්තෙ, සමාදින්නා හිතාය සුඛාය සංවත්තන්ති. එවං නො එත්ථ හොතී’’ති. Bạch Thế Tôn, khi được thực hành, được chấp nhận, chúng đưa đến lợi ích và an lạc. Ở đây, ý của chúng con là như vậy. ‘‘ඉති ඛො, කාලාමා, යං තං අවොචුම්හා – ‘එථ තුම්හෙ, කාලාමා! මා අනුස්සවෙන, මා පරම්පරාය, මා ඉතිකිරාය, මා පිටකසම්පදානෙන, මා තක්කහෙතු, මා නයහෙතු, මා ආකාරපරිවිතක්කෙන, මා දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා, මා භබ්බරූපතාය, මා සමණො නො ගරූති. යදා තුම්හෙ, කාලාමා, අත්තනාව ජානෙය්‍යාථ – ඉමෙ ධම්මා කුසලා, ඉමෙ ධම්මා අනවජ්ජා, ඉමෙ ධම්මා විඤ්ඤුප්පසත්ථා, ඉමෙ ධම්මා සමත්තා සමාදින්නා හිතාය සුඛාය සංවත්තන්තීති, අථ තුම්හෙ, කාලාමා, උපසම්පජ්ජ විහරෙය්‍යාථා’ති, ඉති යං තං වුත්තං ඉදමෙතං පටිච්ච වුත්තං. “Này các Kālāma, như vậy, điều mà chúng tôi đã nói rằng: ‘Này các Kālāma, hãy đến đây! Chớ vội tin theo chỉ vì được nghe kể lại, chớ vội tin theo chỉ vì là truyền thống, chớ vội tin theo chỉ vì là tin đồn, chớ vội tin theo chỉ vì được ghi trong kinh điển, chớ vội tin theo chỉ vì lý luận suy diễn, chớ vội tin theo chỉ vì một phương pháp, chớ vội tin theo chỉ vì cân nhắc các lý lẽ, chớ vội tin theo chỉ vì phù hợp với định kiến đã được chấp nhận, chớ vội tin theo chỉ vì người nói có vẻ đáng tin, chớ vội tin theo chỉ vì nghĩ rằng ‘vị Sa-môn này là thầy của chúng ta’. Này các Kālāma, khi nào các ngươi tự mình biết rõ rằng: ‘Các pháp này là thiện, các pháp này không đáng chê trách, các pháp này được người trí tán thán, các pháp này khi được thực hành và chấp nhận sẽ đưa đến lợi ích và hạnh phúc’, thì này các Kālāma, các ngươi hãy thành tựu và an trú vào các pháp ấy.’ – lời nói ấy đã được nói ra là do duyên cớ này.” ‘‘ස ඛො සො, කාලාමා, අරියසාවකො එවං විගතාභිජ්ඣො විගතබ්‍යාපාදො අසම්මූළ්හො සම්පජානො පතිස්සතො මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා එකං දිසං ඵරිත්වා විහරති, තථා දුතියං, තථා තතියං, තථා චතුත්ථං, ඉති උද්ධමධො තිරියං සබ්බධි සබ්බත්තතාය සබ්බාවන්තං ලොකං මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්‍යාපජ්ඣෙන ඵරිත්වා විහරති. කරුණාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… මුදිතාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා එකං දිසං ඵරිත්වා විහරති, තථා දුතියං, තථා තතියං, තථා චතුත්ථං, ඉති උද්ධමධො තිරියං සබ්බධි සබ්බත්තතාය සබ්බාවන්තං ලොකං උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්‍යාපජ්ඣෙන ඵරිත්වා විහරති. “Này các Kālāma, vị Thánh đệ tử ấy, với tâm không tham ái, không sân hận, không si mê, có tỉnh giác, có chánh niệm, an trú biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ, rồi phương thứ hai, rồi phương thứ ba, rồi phương thứ tư cũng như vậy. Cứ như thế, vị ấy an trú biến mãn khắp thế gian trên, dưới, ngang, khắp mọi nơi, cùng khắp, với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô lượng, không oán, không hận. Với tâm câu hữu với bi... (như trên)... với tâm câu hữu với hỷ... (như trên)... vị ấy an trú biến mãn một phương với tâm câu hữu với xả, rồi phương thứ hai, rồi phương thứ ba, rồi phương thứ tư cũng như vậy. Cứ như thế, vị ấy an trú biến mãn khắp thế gian trên, dưới, ngang, khắp mọi nơi, cùng khắp, với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô lượng, không oán, không hận.” ‘‘ස ඛො සො, කාලාමා, අරියසාවකො එවං අවෙරචිත්තො එවං අබ්‍යාපජ්ඣචිත්තො එවං අසංකිලිට්ඨචිත්තො එවං විසුද්ධචිත්තො. තස්ස දිට්ඨෙව ධම්මෙ චත්තාරො අස්සාසා අධිගතා හොන්ති. ‘සචෙ ඛො පන අත්ථි පරො ලොකො, අත්ථි සුකතදුක්කටානං කම්මානං ඵලං විපාකො, අථාහං කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජිස්සාමී’ති, අයමස්ස පඨමො අස්සාසො අධිගතො හොති. “Này các Kālāma, vị Thánh đệ tử ấy, với tâm không oán hận như vậy, tâm không sân hận như vậy, tâm không ô nhiễm như vậy, tâm trong sạch như vậy. Ngay trong hiện tại, vị ấy đạt được bốn niềm an ủi. ‘Nếu quả thật có đời sau, có kết quả, có quả báo của các nghiệp thiện ác, thì sau khi thân hoại mạng chung, ta sẽ được sanh vào cõi lành, cõi trời.’ – đây là niềm an ủi thứ nhất mà vị ấy đạt được.” ‘‘‘සචෙ [Pg.193] ඛො පන නත්ථි පරො ලොකො, නත්ථි සුකතදුක්කටානං කම්මානං ඵලං විපාකො, අථාහං දිට්ඨෙව ධම්මෙ අවෙරං අබ්‍යාපජ්ඣං අනීඝං සුඛිං අත්තානං පරිහරාමී’ති, අයමස්ස දුතියො අස්සාසො අධිගතො හොති. “‘Nếu quả thật không có đời sau, không có kết quả, không có quả báo của các nghiệp thiện ác, thì ngay trong hiện tại, ta giữ cho mình được an lạc, không oán hận, không sân hận, không phiền não.’ – đây là niềm an ủi thứ hai mà vị ấy đạt được.” ‘‘‘සචෙ ඛො පන කරොතො කරීයති පාපං, න ඛො පනාහං කස්සචි පාපං චෙතෙමි. අකරොන්තං ඛො පන මං පාපකම්මං කුතො දුක්ඛං ඵුසිස්සතී’ති, අයමස්ස තතියො අස්සාසො අධිගතො හොති. “‘Nếu quả thật có việc làm ác gây ra (kết quả) ác, nhưng ta không có ý làm điều ác cho bất cứ ai, thì làm sao đau khổ có thể chạm đến ta, người không làm nghiệp ác?’ – đây là niềm an ủi thứ ba mà vị ấy đạt được.” ‘‘‘සචෙ ඛො පන කරොතො න කරීයති පාපං, අථාහං උභයෙනෙව විසුද්ධං අත්තානං සමනුපස්සාමී’ති, අයමස්ස චතුත්ථො අස්සාසො අධිගතො හොති. “‘Nếu quả thật có việc làm ác nhưng không gây ra (kết quả) ác, thì ta thấy mình trong sạch cả hai phương diện.’ – đây là niềm an ủi thứ tư mà vị ấy đạt được.” ‘‘ස ඛො සො, කාලාමා, අරියසාවකො එවං අවෙරචිත්තො එවං අබ්‍යාපජ්ඣචිත්තො එවං අසංකිලිට්ඨචිත්තො එවං විසුද්ධචිත්තො. තස්ස දිට්ඨෙව ධම්මෙ ඉමෙ චත්තාරො අස්සාසා අධිගතා හොන්තී’’ති. “Này các Kālāma, vị Thánh đệ tử ấy, với tâm không oán hận như vậy, tâm không sân hận như vậy, tâm không ô nhiễm như vậy, tâm trong sạch như vậy. Ngay trong hiện tại, vị ấy đã đạt được bốn niềm an ủi này.” ‘‘එවමෙතං, භගවා, එවමෙතං, සුගත! ස ඛො සො, භන්තෙ, අරියසාවකො එවං අවෙරචිත්තො එවං අබ්‍යාපජ්ඣචිත්තො එවං අසංකිලිට්ඨචිත්තො එවං විසුද්ධචිත්තො. තස්ස දිට්ඨෙව ධම්මෙ චත්තාරො අස්සාසා අධිගතා හොන්ති. ‘සචෙ ඛො පන අත්ථි පරො ලොකො, අත්ථි සුකතදුක්කටානං කම්මානං ඵලං විපාකො, අථාහං කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජිස්සාමී’ති, අයමස්ස පඨමො අස්සාසො අධිගතො හොති. “Bạch Thế Tôn, đúng là như vậy! Bạch Thiện Thệ, đúng là như vậy! Bạch ngài, vị Thánh đệ tử ấy, với tâm không oán hận như vậy, tâm không sân hận như vậy, tâm không ô nhiễm như vậy, tâm trong sạch như vậy. Ngay trong hiện tại, vị ấy đạt được bốn niềm an ủi. ‘Nếu quả thật có đời sau, có kết quả, có quả báo của các nghiệp thiện ác, thì sau khi thân hoại mạng chung, ta sẽ được sanh vào cõi lành, cõi trời.’ – đây là niềm an ủi thứ nhất mà vị ấy đạt được.” ‘‘‘සචෙ ඛො පන නත්ථි පරො ලොකො, නත්ථි සුකතදුක්කටානං කම්මානං ඵලං විපාකො, අථාහං දිට්ඨෙව ධම්මෙ අවෙරං අබ්‍යාපජ්ඣං අනීඝං සුඛිං අත්තානං පරිහරාමී’ති, අයමස්ස දුතියො අස්සාසො අධිගතො හොති. “‘Nếu quả thật không có đời sau, không có kết quả, không có quả báo của các nghiệp thiện ác, thì ngay trong hiện tại, ta giữ cho mình được an lạc, không oán hận, không sân hận, không phiền não.’ – đây là niềm an ủi thứ hai mà vị ấy đạt được.” ‘‘සචෙ ඛො පන කරොතො කරීයති පාපං, න ඛො පනාහං – කස්සචි පාපං චෙතෙමි, අකරොන්තං ඛො පන මං පාපකම්මං කුතො දුක්ඛං ඵුසිස්සතී’ති, අයමස්ස තතියො අස්සාසො අධිගතො හොති. “‘Nếu quả thật có việc làm ác gây ra (kết quả) ác, nhưng ta không có ý làm điều ác cho bất cứ ai, thì làm sao đau khổ có thể chạm đến ta, người không làm nghiệp ác?’ – đây là niềm an ủi thứ ba mà vị ấy đạt được.” ‘‘‘සචෙ [Pg.194] ඛො පන කරොතො න කරීයති පාපං, අථාහං උභයෙනෙව විසුද්ධං අත්තානං සමනුපස්සාමී’ති, අයමස්ස චතුත්ථො අස්සාසො අධිගතො හොති. “‘Nếu quả thật có việc làm ác nhưng không gây ra (kết quả) ác, thì ta thấy mình trong sạch cả hai phương diện.’ – đây là niềm an ủi thứ tư mà vị ấy đạt được.” ‘‘ස ඛො සො, භන්තෙ, අරියසාවකො එවං අවෙරචිත්තො එවං අබ්‍යාපජ්ඣචිත්තො එවං අසංකිලිට්ඨචිත්තො එවං විසුද්ධචිත්තො. තස්ස දිට්ඨෙව ධම්මෙ ඉමෙ චත්තාරො අස්සාසා අධිගතා හොන්ති. “Bạch ngài, vị Thánh đệ tử ấy, với tâm không oán hận như vậy, tâm không sân hận như vậy, tâm không ô nhiễm như vậy, tâm trong sạch như vậy. Ngay trong hiện tại, vị ấy đã đạt được bốn niềm an ủi này.” ‘‘අභික්කන්තං, භන්තෙ…පෙ… එතෙ මයං, භන්තෙ, භගවන්තං සරණං ගච්ඡාම ධම්මඤ්ච භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච. උපාසකෙ නො, භන්තෙ, භගවා ධාරෙතු අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතෙ සරණං ගතෙ’’ති. පඤ්චමං. “Bạch Thế Tôn, thật vi diệu!... (như trên)... Bạch Thế Tôn, chúng con xin quy y Thế Tôn, quy y Pháp và quy y Tăng chúng. Mong Thế Tôn nhận chúng con làm cư sĩ đã quy y kể từ hôm nay cho đến trọn đời.” (Kinh thứ năm). 6. සාළ්හසුත්තං 6. Kinh Sāḷha 67. එවං මෙ සුතං – එකං සමයං ආයස්මා නන්දකො සාවත්ථියං විහරති පුබ්බාරාමෙ මිගාරමාතුපාසාදෙ. අථ ඛො සාළ්හො ච මිගාරනත්තා සාණො ච සෙඛුනියනත්තා යෙනායස්මා නන්දකො තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං නන්දකං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නං ඛො සාළ්හං මිගාරනත්තාරං ආයස්මා නන්දකො එතදවොච – 67. Tôi nghe như vầy – một thời, Tôn giả Nandaka trú ở Sāvatthī, tại Pubbārāma, trong lâu đài của mẹ Migāra. Bấy giờ, Sāḷha cháu của Migāra và Sāṇa cháu của Sekhuniya đi đến chỗ Tôn giả Nandaka; sau khi đến, họ đảnh lễ Tôn giả Nandaka rồi ngồi xuống một bên. Khi Sāḷha cháu của Migāra đã ngồi xuống một bên, Tôn giả Nandaka nói với vị ấy như sau: ‘‘එථ තුම්හෙ, සාළ්හා, මා අනුස්සවෙන, මා පරම්පරාය, මා ඉතිකිරාය, මා පිටකසම්පදානෙන, මා තක්කහෙතු, මා නයහෙතු, මා ආකාරපරිවිතක්කෙන, මා දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා, මා භබ්බරූපතාය, මා සමණො නො ගරූති. යදා තුම්හෙ, සාළ්හා, අත්තනාව ජානෙය්‍යාථ ‘ඉමෙ ධම්මා අකුසලා, ඉමෙ ධම්මා සාවජ්ජා, ඉමෙ ධම්මා විඤ්ඤුගරහිතා, ඉමෙ ධම්මා සමත්තා සමාදින්නා අහිතාය දුක්ඛාය සංවත්තන්තී’ති, අථ තුම්හෙ සාළ්හා පජහෙය්‍යාථ. Này các Sāḷā, các ngươi hãy đến đây. Chớ vội tin chỉ vì nghe nói lại, chớ vội tin chỉ vì theo truyền thống, chớ vội tin chỉ vì nghe tin đồn, chớ vội tin chỉ vì phù hợp kinh điển, chớ vội tin vì lý luận suông, chớ vội tin vì một phương pháp, chớ vội tin vì suy xét theo vẻ bề ngoài, chớ vội tin vì phù hợp với định kiến của mình, chớ vội tin vì trông có vẻ đáng tin, chớ vội tin vì nghĩ rằng: ‘Vị Sa-môn này là thầy của chúng ta’. Này các Sāḷā, khi nào các ngươi tự mình biết rõ: ‘Các pháp này là bất thiện, các pháp này là có tội, các pháp này bị người trí chê bai, các pháp này khi được thực hành và chấp nhận, sẽ đưa đến bất hạnh và đau khổ’, thì này các Sāḷā, các ngươi hãy từ bỏ chúng. ‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, සාළ්හා, අත්ථි ලොභො’’ති? Này các Sāḷā, các ngươi nghĩ thế nào về điều này, có tham không? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. Bạch Thế Tôn, đúng vậy. ‘‘අභිජ්ඣාති ඛො අහං, සාළ්හා, එතමත්ථං වදාමි. ලුද්ධො ඛො අයං, සාළ්හා, අභිජ්ඣාලු පාණම්පි හනති, අදින්නම්පි ආදියති, පරදාරම්පි ගච්ඡති, මුසාපි භණති, පරම්පි තථත්තාය සමාදපෙති, යං ස හොති දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛායා’’ති. Này các Sāḷā, Ta gọi ý nghĩa này là ‘tham ái’. Này các Sāḷā, người tham lam này, có nhiều tham ái, giết hại sinh mạng, lấy của không cho, đi đến với vợ người khác, nói dối, và cũng xúi giục người khác làm như vậy, điều đó sẽ dẫn đến bất hạnh và đau khổ lâu dài cho người ấy. ‘‘එවං, භන්තෙ’’. Bạch Thế Tôn, đúng vậy. ‘‘තං [Pg.195] කිං මඤ්ඤථ, සාළ්හා, අත්ථි දොසො’’ති? Này các Sāḷā, các ngươi nghĩ thế nào về điều này, có sân không? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. Bạch Thế Tôn, đúng vậy. ‘‘බ්‍යාපාදොති ඛො අහං, සාළ්හා, එතමත්ථං වදාමි. දුට්ඨො ඛො අයං, සාළ්හා, බ්‍යාපන්නචිත්තො පාණම්පි හනති, අදින්නම්පි ආදියති, පරදාරම්පි ගච්ඡති, මුසාපි භණති, පරම්පි තථත්තාය සමාදපෙති, යං ස හොති දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛායා’’ති. Này các Sāḷā, Ta gọi ý nghĩa này là ‘sân hận’. Này các Sāḷā, người sân hận này, có tâm bị sân hận làm hư hoại, giết hại sinh mạng, lấy của không cho, đi đến với vợ người khác, nói dối, và cũng xúi giục người khác làm như vậy, điều đó sẽ dẫn đến bất hạnh và đau khổ lâu dài cho người ấy. ‘‘එවං, භන්තෙ’’. Bạch Thế Tôn, đúng vậy. ‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, සාළ්හා, අත්ථි මොහො’’ති? Này các Sāḷā, các ngươi nghĩ thế nào về điều này, có si không? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. Bạch Thế Tôn, đúng vậy. ‘‘අවිජ්ජාති ඛො අහං, සාළ්හා, එතමත්ථං වදාමි. මූළ්හො ඛො අයං, සාළ්හා, අවිජ්ජාගතො පාණම්පි හනති, අදින්නම්පි ආදියති, පරදාරම්පි ගච්ඡති, මුසාපි භණති, පරම්පි තථත්තාය සමාදපෙති, යං ස හොති දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛායා’’ති. Này các Sāḷā, Ta gọi ý nghĩa này là ‘vô minh’. Này các Sāḷā, người si mê này, bị vô minh bao phủ, giết hại sinh mạng, lấy của không cho, đi đến với vợ người khác, nói dối, và cũng xúi giục người khác làm như vậy, điều đó sẽ dẫn đến bất hạnh và đau khổ lâu dài cho người ấy. ‘‘එවං, භන්තෙ’’. Bạch Thế Tôn, đúng vậy. ‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, සාළ්හා, ඉමෙ ධම්මා කුසලා වා අකුසලා වා’’ති? Này các Sāḷā, các ngươi nghĩ thế nào về điều này, các pháp này là thiện hay bất thiện? ‘‘අකුසලා, භන්තෙ’’. Bạch Thế Tôn, là bất thiện. ‘‘සාවජ්ජා වා අනවජ්ජා වා’’ති? Là có tội hay không có tội? ‘‘සාවජ්ජා, භන්තෙ’’. Bạch Thế Tôn, là có tội. ‘‘විඤ්ඤුගරහිතා වා විඤ්ඤුප්පසත්ථා වා’’ති? Bị người trí chê bai hay được người trí tán thán? ‘‘විඤ්ඤුගරහිතා, භන්තෙ’’. Bạch Thế Tôn, bị người trí chê bai. ‘‘සමත්තා සමාදින්නා අහිතාය දුක්ඛාය සංවත්තන්ති, නො වා? කථං වා එත්ථ හොතී’’ති? Khi được thực hành và chấp nhận, chúng dẫn đến bất hạnh và đau khổ, hay không? Về điều này, các ngươi nghĩ thế nào? ‘‘සමත්තා, භන්තෙ, සමාදින්නා අහිතාය දුක්ඛාය සංවත්තන්තීති. එවං නො එත්ථ හොතී’’ති. Bạch Thế Tôn, khi được thực hành và chấp nhận, chúng dẫn đến bất hạnh và đau khổ. Về điều này, chúng con nghĩ như vậy. ‘‘ඉති ඛො, සාළ්හා, යං තං අවොචුම්හා – ‘එථ තුම්හෙ, සාළ්හා, මා අනුස්සවෙන, මා පරම්පරාය, මා ඉතිකිරාය, මා පිටකසම්පදානෙන, මා තක්කහෙතු, මා නයහෙතු, මා ආකාරපරිවිතක්කෙන, මා දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා, මා භබ්බරූපතාය, මා සමණො නො ගරූති. යදා තුම්හෙ, සාළ්හා, අත්තනාව ජානෙය්‍යාථ – ඉමෙ ධම්මා අකුසලා, ඉමෙ ධම්මා සාවජ්ජා, ඉමෙ ධම්මා විඤ්ඤුගරහිතා, ඉමෙ ධම්මා සමත්තා සමාදින්නා අහිතාය දුක්ඛාය සංවත්තන්තීති, අථ තුම්හෙ, සාළ්හා, පජහෙය්‍යාථා’ති, ඉති යං තං වුත්තං ඉදමෙතං පටිච්ච වුත්තං. Này các Sāḷā, như vậy, lời mà Ta đã nói: ‘Này các Sāḷā, các ngươi hãy đến đây. Chớ vội tin chỉ vì nghe nói lại, chớ vội tin chỉ vì theo truyền thống, chớ vội tin chỉ vì nghe tin đồn, chớ vội tin chỉ vì phù hợp kinh điển, chớ vội tin vì lý luận suông, chớ vội tin vì một phương pháp, chớ vội tin vì suy xét theo vẻ bề ngoài, chớ vội tin vì phù hợp với định kiến của mình, chớ vội tin vì trông có vẻ đáng tin, chớ vội tin vì nghĩ rằng: ‘Vị Sa-môn này là thầy của chúng ta’. Này các Sāḷā, khi nào các ngươi tự mình biết rõ: ‘Các pháp này là bất thiện, các pháp này là có tội, các pháp này bị người trí chê bai, các pháp này khi được thực hành và chấp nhận, sẽ đưa đến bất hạnh và đau khổ’, thì này các Sāḷā, các ngươi hãy từ bỏ chúng’, lời đã được nói đó là do duyên vào điều này mà được nói. ‘‘එථ තුම්හෙ, සාළ්හා, මා අනුස්සවෙන, මා පරම්පරාය, මා ඉතිකිරාය, මා පිටකසම්පදානෙන, මා තක්කහෙතු, මා නයහෙතු, මා ආකාරපරිවිතක්කෙන, මා දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා, මා භබ්බරූපතාය, මා සමණො නො ගරූති. යදා තුම්හෙ, සාළ්හා, අත්තනාව ජානෙය්‍යාථ – ‘ඉමෙ ධම්මා කුසලා, ඉමෙ ධම්මා අනවජ්ජා, ඉමෙ ධම්මා විඤ්ඤුප්පසත්ථා, ඉමෙ ධම්මා සමත්තා [Pg.196] සමාදින්නා හිතාය සුඛාය සංවත්තන්තී’ති, අථ තුම්හෙ, සාළ්හා, උපසම්පජ්ජ විහරෙය්‍යාථ. Này các Sāḷā, các ngươi hãy đến đây. Chớ vội tin chỉ vì nghe nói lại, chớ vội tin chỉ vì theo truyền thống, chớ vội tin chỉ vì nghe tin đồn, chớ vội tin chỉ vì phù hợp kinh điển, chớ vội tin vì lý luận suông, chớ vội tin vì một phương pháp, chớ vội tin vì suy xét theo vẻ bề ngoài, chớ vội tin vì phù hợp với định kiến của mình, chớ vội tin vì trông có vẻ đáng tin, chớ vội tin vì nghĩ rằng: ‘Vị Sa-môn này là thầy của chúng ta’. Này các Sāḷā, khi nào các ngươi tự mình biết rõ: ‘Các pháp này là thiện, các pháp này là không có tội, các pháp này được người trí tán thán, các pháp này khi được thực hành và chấp nhận, sẽ đưa đến hạnh phúc và an lạc’, thì này các Sāḷā, các ngươi hãy thành tựu và an trú trong chúng. ‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, සාළ්හා, අත්ථි අලොභො’’ති? Này các Sāḷā, các ngươi nghĩ thế nào về điều này, có vô tham không? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. Bạch Thế Tôn, đúng vậy. ‘‘අනභිජ්ඣාති ඛො අහං, සාළ්හා, එතමත්ථං වදාමි. අලුද්ධො ඛො අයං, සාළ්හා, අනභිජ්ඣාලු නෙව පාණං හනති, න අදින්නං ආදියති, න පරදාරං ගච්ඡති, න මුසා භණති, පරම්පි න තථත්තාය සමාදපෙති, යං ස හොති දීඝරත්තං හිතාය සුඛායා’’ති. Này các Sāḷā, Ta gọi ý nghĩa này là ‘vô tham ái’. Này các Sāḷā, người không tham lam này, không có nhiều tham ái, không giết hại sinh mạng, không lấy của không cho, không đi đến với vợ người khác, không nói dối, và cũng không xúi giục người khác làm như vậy, điều đó sẽ dẫn đến hạnh phúc và an lạc lâu dài cho người ấy. ‘‘එවං, භන්තෙ’’. Bạch Thế Tôn, đúng vậy. ‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, සාළ්හා, අත්ථි අදොසො’’ති? Này các Sāḷā, các ngươi nghĩ thế nào về điều này, có vô sân không? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. Bạch Thế Tôn, đúng vậy. ‘‘අබ්‍යාපාදොති ඛො අහං, සාළ්හා, එතමත්ථං වදාමි. අදුට්ඨො ඛො අයං, සාළ්හා, අබ්‍යාපන්නචිත්තො නෙව පාණං හනති, න අදින්නං ආදියති, න පරදාරං ගච්ඡති, න මුසා භණති, පරම්පි න තථත්තාය සමාදපෙති, යං ස හොති දීඝරත්තං හිතාය සුඛායා’’ති. Này các Sāḷā, Ta gọi ý nghĩa này là ‘vô sân hận’. Này các Sāḷā, người không sân hận này, có tâm không bị sân hận làm hư hoại, không giết hại sinh mạng, không lấy của không cho, không đi đến với vợ người khác, không nói dối, và cũng không xúi giục người khác làm như vậy, điều đó sẽ dẫn đến hạnh phúc và an lạc lâu dài cho người ấy. ‘‘එවං, භන්තෙ’’. “Thưa vâng, bạch Ngài.” ‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, සාළ්හා, අත්ථි අමොහො’’ති? “Này các người Sāḷā, các ông nghĩ thế nào về điều này, có sự không si mê không?” ‘‘එවං, භන්තෙ’’. “Thưa có, bạch Ngài.” ‘‘විජ්ජාති ඛො අහං, සාළ්හා, එතමත්ථං වදාමි. අමූළ්හො ඛො අයං, සාළ්හා, විජ්ජාගතො නෙව පාණං හනති, න අදින්නං ආදියති, න පරදාරං ගච්ඡති, න මුසා භණති, පරම්පි න තථත්තාය සමාදපෙති, යං ස හොති දීඝරත්තං හිතාය සුඛායා’’ති. “Này các người Sāḷā, Ta gọi ý nghĩa này là minh. Này các người Sāḷā, người không si mê này, đã đạt đến minh, không sát sanh, không lấy của không cho, không quan hệ bất chính với vợ người, không nói dối, cũng không xúi giục người khác làm như vậy, điều đó sẽ đưa đến lợi ích và hạnh phúc lâu dài.” ‘‘එවං, භන්තෙ’’. “Thưa vâng, bạch Ngài.” ‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, සාළ්හා, ඉමෙ ධම්මා කුසලා වා අකුසලා වා’’ති? “Này các người Sāḷā, các ông nghĩ thế nào về điều này, những pháp này là thiện hay bất thiện?” ‘‘කුසලා, භන්තෙ’’. “Bạch Ngài, là thiện.” ‘‘සාවජ්ජා වා අනවජ්ජා වා’’ති? “Là có tội lỗi hay không có tội lỗi?” ‘‘අනවජ්ජා, භන්තෙ’’. “Bạch Ngài, là không có tội lỗi.” ‘‘විඤ්ඤුගරහිතා වා විඤ්ඤුප්පසත්ථා වා’’ති? “Bị người trí chê bai hay được người trí tán thán?” ‘‘විඤ්ඤුප්පසත්ථා, භන්තෙ’’. “Bạch Ngài, được người trí tán thán.” ‘‘සමත්තා සමාදින්නා හිතාය සුඛාය සංවත්තන්ති, නො වා? කථං වා එත්ථ හොතී’’ති? “Khi được thực hành và hoàn thiện, chúng có đưa đến lợi ích và hạnh phúc hay không? Về điều này, các ông nghĩ thế nào?” ‘‘සමත්තා, භන්තෙ, සමාදින්නා හිතාය සුඛාය සංවත්තන්තීති. එවං නො එත්ථ හොතී’’ති. “Bạch Ngài, khi được thực hành và hoàn thiện, chúng đưa đến lợi ích và hạnh phúc. Về điều này, chúng con nghĩ như vậy.” ‘‘ඉති ඛො, සාළ්හා, යං තං අවොචුම්හා – ‘එථ තුම්හෙ, සාළ්හා, මා අනුස්සවෙන, මා පරම්පරාය, මා ඉතිකිරාය, මා පිටකසම්පදානෙන, මා තක්කහෙතු, මා නයහෙතු, මා ආකාරපරිවිතක්කෙන, මා දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා, මා භබ්බරූපතාය, මා සමණො නො ගරූති. යදා තුම්හෙ, සාළ්හා, අත්තනාව ජානෙය්‍යාථ – ඉමෙ ධම්මා කුසලා, ඉමෙ ධම්මා අනවජ්ජා, ඉමෙ ධම්මා විඤ්ඤුප්පසත්ථා, ඉමෙ ධම්මා සමත්තා සමාදින්නා [Pg.197] දීඝරත්තං හිතාය සුඛාය සංවත්තන්තීති, අථ තුම්හෙ, සාළ්හා, උපසම්පජ්ජ විහරෙය්‍යාථා’ති, ඉති යං තං වුත්තං ඉදමෙතං පටිච්ච වුත්තං. “Này các người Sāḷā, chính vì vậy mà Ta đã nói rằng: ‘Này các người Sāḷā, chớ có tin vì nghe nói lại, chớ có tin vì theo truyền thống, chớ có tin vì nghe đồn, chớ có tin vì kinh điển truyền lại, chớ có tin vì lý luận suy diễn, chớ có tin vì phương pháp luận, chớ có tin vì sự suy xét về các lý lẽ, chớ có tin vì đã thẩm xét và chấp nhận một quan điểm, chớ có tin vì thấy có vẻ hợp lý, chớ có tin vì nghĩ rằng vị Sa-môn này là thầy của chúng ta. Này các người Sāḷā, khi nào các ông tự mình biết rõ: ‘Những pháp này là thiện, những pháp này không có tội lỗi, những pháp này được người trí tán thán, những pháp này khi được thực hành và hoàn thiện sẽ đưa đến lợi ích và hạnh phúc lâu dài’, thì khi ấy, này các người Sāḷā, các ông hãy thành tựu và an trú vào chúng.’ Lời nói ấy đã được nói ra là dựa vào điều này. ‘‘ස ඛො සො, සාළ්හා, අරියසාවකො එවං විගතාභිජ්ඣො විගතබ්‍යාපාදො අසම්මූළ්හො සම්පජානො පතිස්සතො මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… කරුණා…පෙ… මුදිතා…පෙ… උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා එකං දිසං ඵරිත්වා විහරති, තථා දුතියං, තථා තතියං, තථා චතුත්ථං, ඉති උද්ධමධො තිරියං සබ්බධි සබ්බත්තතාය සබ්බාවන්තං ලොකං උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්‍යාපජ්ඣෙන ඵරිත්වා විහරති. සො එවං පජානාති – ‘අත්ථි ඉදං, අත්ථි හීනං, අත්ථි පණීතං, අත්ථි ඉමස්ස සඤ්ඤාගතස්ස උත්තරි නිස්සරණ’න්ති. තස්ස එවං ජානතො එවං පස්සතො කාමාසවාපි චිත්තං විමුච්චති, භවාසවාපි චිත්තං විමුච්චති, අවිජ්ජාසවාපි චිත්තං විමුච්චති; විමුත්තස්මිං විමුත්තමිති ඤාණං හොති. ‘ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායා’ති පජානාති. “Này các người Sāḷā, vị Thánh đệ tử ấy, sau khi từ bỏ tham ái, từ bỏ sân hận, không si mê, tỉnh giác, chánh niệm, với tâm câu hữu với từ… này… với tâm câu hữu với bi… này… với tâm câu hữu với hỷ… này… với tâm câu hữu với xả, biến mãn một phương rồi an trú, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Cứ như thế, ở trên, ở dưới, bề ngang, ở khắp mọi nơi, xem tất cả như chính mình, biến mãn toàn thể thế giới với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô biên, không oán, không hận rồi an trú. Vị ấy biết rõ như sau: ‘Có cái này, có cái hạ liệt, có cái cao thượng, có sự giải thoát vượt lên trên nhận thức này.’ Đối với vị ấy, khi biết như vậy, thấy như vậy, tâm được giải thoát khỏi lậu hoặc của dục, tâm được giải thoát khỏi lậu hoặc của hữu, tâm được giải thoát khỏi lậu hoặc của vô minh. Khi đã giải thoát, trí khởi lên rằng: ‘Đã được giải thoát.’ Vị ấy biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lại trạng thái này nữa.’” ‘‘සො එවං පජානාති – ‘අහු පුබ්බෙ ලොභො, තදහු අකුසලං, සො එතරහි නත්ථි, ඉච්චෙතං කුසලං; අහු පුබ්බෙ දොසො…පෙ… අහු පුබ්බෙ මොහො, තදහු අකුසලං, සො එතරහි නත්ථි, ඉච්චෙතං කුසල’න්ති. සො දිට්ඨෙව ධම්මෙ නිච්ඡාතො නිබ්බුතො සීතිභූතො සුඛප්පටිසංවෙදී බ්‍රහ්මභූතෙන අත්තනා විහරතී’’ති. ඡට්ඨං. “Vị ấy biết rõ như sau: ‘Trước đây đã có tham, điều đó là bất thiện; nay tham không còn nữa, sự không còn này là thiện. Trước đây đã có sân… này… trước đây đã có si, điều đó là bất thiện; nay si không còn nữa, sự không còn này là thiện.’ Vị ấy ngay trong hiện tại, không còn khao khát, đã được dập tắt, trở nên mát mẻ, cảm thọ lạc, sống với tự thân đã trở thành phạm thiên.” Hết bài kinh thứ sáu. 7. කථාවත්ථුසුත්තං 7. Kinh Những Nền Tảng Của Cuộc Bàn Luận 68. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, කථාවත්ථූනි. කතමානි තීණි? අතීතං වා, භික්ඛවෙ, අද්ධානං ආරබ්භ කථං කථෙය්‍ය – ‘එවං අහොසි අතීතමද්ධාන’න්ති. අනාගතං වා, භික්ඛවෙ, අද්ධානං ආරබ්භ කථං කථෙය්‍ය – ‘එවං භවිස්සති අනාගතමද්ධාන’න්ති. එතරහි වා, භික්ඛවෙ, පච්චුප්පන්නං අද්ධානං ආරබ්භ කථං කථෙය්‍ය – ‘එවං හොති එතරහි පච්චුප්පන්නමද්ධාන’’’න්ති. 68. “Này các Tỳ kheo, có ba nền tảng của cuộc bàn luận này. Thế nào là ba? Này các Tỳ kheo, có thể bàn luận về quá khứ rằng: ‘Trong quá khứ đã xảy ra như thế này.’ Hoặc, này các Tỳ kheo, có thể bàn luận về tương lai rằng: ‘Trong tương lai sẽ xảy ra như thế này.’ Hoặc, này các Tỳ kheo, có thể bàn luận về hiện tại rằng: ‘Trong hiện tại đang xảy ra như thế này.’” ‘‘කථාසම්පයොගෙන, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො වෙදිතබ්බො යදි වා කච්ඡො යදි වා අකච්ඡොති. සචායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො පඤ්හං පුට්ඨො සමානො එකංසබ්‍යාකරණීයං [Pg.198] පඤ්හං න එකංසෙන බ්‍යාකරොති, විභජ්ජබ්‍යාකරණීයං පඤ්හං න විභජ්ජ බ්‍යාකරොති, පටිපුච්ඡාබ්‍යාකරණීයං පඤ්හං න පටිපුච්ඡා බ්‍යාකරොති, ඨපනීයං පඤ්හං න ඨපෙති, එවං සන්තායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො අකච්ඡො හොති. සචෙ පනායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො පඤ්හං පුට්ඨො සමානො එකංසබ්‍යාකරණීයං පඤ්හං එකංසෙන බ්‍යාකරොති, විභජ්ජබ්‍යාකරණීයං පඤ්හං විභජ්ජ බ්‍යාකරොති, පටිපුච්ඡාබ්‍යාකරණීයං පඤ්හං පටිපුච්ඡා බ්‍යාකරොති, ඨපනීයං පඤ්හං ඨපෙති, එවං සන්තායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො කච්ඡො හොති. “Này các Tỳ kheo, qua cuộc bàn luận, một người có thể được biết là người đáng để bàn luận hay không đáng để bàn luận. Này các Tỳ kheo, nếu một người, khi được hỏi một câu hỏi, không trả lời một cách dứt khoát câu hỏi cần được trả lời dứt khoát, không trả lời bằng cách phân tích câu hỏi cần được trả lời bằng cách phân tích, không trả lời bằng cách hỏi lại câu hỏi cần được trả lời bằng cách hỏi lại, và không gác lại câu hỏi cần được gác lại, thì này các Tỳ kheo, trong trường hợp như vậy, người đó là người không đáng để bàn luận. Nhưng nếu, này các Tỳ kheo, một người, khi được hỏi một câu hỏi, trả lời một cách dứt khoát câu hỏi cần được trả lời dứt khoát, trả lời bằng cách phân tích câu hỏi cần được trả lời bằng cách phân tích, trả lời bằng cách hỏi lại câu hỏi cần được trả lời bằng cách hỏi lại, và gác lại câu hỏi cần được gác lại, thì này các Tỳ kheo, trong trường hợp như vậy, người đó là người đáng để bàn luận.” ‘‘කථාසම්පයොගෙන, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො වෙදිතබ්බො යදි වා කච්ඡො යදි වා අකච්ඡොති. සචායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො පඤ්හං පුට්ඨො සමානො ඨානාඨානෙ න සණ්ඨාති පරිකප්පෙ න සණ්ඨාති අඤ්ඤාතවාදෙ න සණ්ඨාති පටිපදාය න සණ්ඨාති, එවං සන්තායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො අකච්ඡො හොති. සචෙ පනායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො පඤ්හං පුට්ඨො සමානො ඨානාඨානෙ සණ්ඨාති පරිකප්පෙ සණ්ඨාති අඤ්ඤාතවාදෙ සණ්ඨාති පටිපදාය සණ්ඨාති, එවං සන්තායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො කච්ඡො හොති. “Này các Tỳ kheo, qua cuộc bàn luận, một người có thể được biết là người đáng để bàn luận hay không đáng để bàn luận. Này các Tỳ kheo, nếu một người, khi được hỏi một câu hỏi, không đứng vững trên điều hợp lý và không hợp lý, không đứng vững trên sự suy đoán, không đứng vững trên học thuyết đã được thừa nhận, không đứng vững trên phương pháp, thì này các Tỳ kheo, trong trường hợp như vậy, người đó là người không đáng để bàn luận. Nhưng nếu, này các Tỳ kheo, một người, khi được hỏi một câu hỏi, đứng vững trên điều hợp lý và không hợp lý, đứng vững trên sự suy đoán, đứng vững trên học thuyết đã được thừa nhận, và đứng vững trên phương pháp, thì này các Tỳ kheo, trong trường hợp như vậy, người đó là người đáng để bàn luận.” ‘‘කථාසම්පයොගෙන, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො වෙදිතබ්බො යදි වා කච්ඡො යදි වා අකච්ඡොති. සචායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො පඤ්හං පුට්ඨො සමානො අඤ්ඤෙනඤ්ඤං පටිචරති, බහිද්ධා කථං අපනාමෙති, කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච පාතුකරොති, එවං සන්තායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො අකච්ඡො හොති. සචෙ පනායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො පඤ්හං පුට්ඨො සමානො න අඤ්ඤෙනඤ්ඤං පටිචරති න බහිද්ධා කථං අපනාමෙති, න කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච පාතුකරොති, එවං සන්තායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො කච්ඡො හොති. Này các tỳ khưu, thông qua việc đối thoại, một người cần được biết là người có thể đối thoại hay không thể đối thoại. Này các tỳ khưu, nếu người này, khi được hỏi một câu hỏi, lại trả lời quanh co, dẫn câu chuyện ra ngoài đề, biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn, thì này các tỳ khưu, trong trường hợp như vậy, người này là người không thể đối thoại. Còn nếu, này các tỳ khưu, người này, khi được hỏi một câu hỏi, không trả lời quanh co, không dẫn câu chuyện ra ngoài đề, không biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn, thì này các tỳ khưu, trong trường hợp như vậy, người này là người có thể đối thoại. ‘‘කථාසම්පයොගෙන, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො වෙදිතබ්බො යදි වා කච්ඡො යදි වා අකච්ඡොති. සචායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො පඤ්හං පුට්ඨො සමානො අභිහරති අභිමද්දති අනුපජග්ඝති ඛලිතං ගණ්හාති, එවං සන්තායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො අකච්ඡො හොති. සචෙ පනායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො පඤ්හං පුට්ඨො සමානො නාභිහරති නාභිමද්දති න අනුපජග්ඝති න ඛලිතං ගණ්හාති, එවං සන්තායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො කච්ඡො හොති. Này các tỳ khưu, thông qua việc đối thoại, một người cần được biết là người có thể đối thoại hay không thể đối thoại. Này các tỳ khưu, nếu người này, khi được hỏi một câu hỏi, lại áp đảo, đàn áp, chế giễu, và bắt lỗi, thì này các tỳ khưu, trong trường hợp như vậy, người này là người không thể đối thoại. Còn nếu, này các tỳ khưu, người này, khi được hỏi một câu hỏi, không áp đảo, không đàn áp, không chế giễu, và không bắt lỗi, thì này các tỳ khưu, trong trường hợp như vậy, người này là người có thể đối thoại. ‘‘කථාසම්පයොගෙන[Pg.199], භික්ඛවෙ, පුග්ගලො වෙදිතබ්බො යදි වා සඋපනිසො යදි වා අනුපනිසොති. අනොහිතසොතො, භික්ඛවෙ, අනුපනිසො හොති, ඔහිතසොතො සඋපනිසො හොති. සො සඋපනිසො සමානො අභිජානාති එකං ධම්මං, පරිජානාති එකං ධම්මං, පජහති එකං ධම්මං, සච්ඡිකරොති එකං ධම්මං. සො අභිජානන්තො එකං ධම්මං, පරිජානන්තො එකං ධම්මං, පජහන්තො එකං ධම්මං, සච්ඡිකරොන්තො එකං ධම්මං සම්මාවිමුත්තිං ඵුසති. එතදත්ථා, භික්ඛවෙ, කථා; එතදත්ථා මන්තනා; එතදත්ථා උපනිසා; එතදත්ථං සොතාවධානං, යදිදං අනුපාදා චිත්තස්ස විමොක්ඛොති. Này các tỳ khưu, thông qua việc đối thoại, một người cần được biết là người có nhân duyên hay không có nhân duyên. Này các tỳ khưu, người không lắng tai nghe là người không có nhân duyên, người lắng tai nghe là người có nhân duyên. Người có nhân duyên ấy, sau khi thắng tri một pháp, liễu tri một pháp, đoạn tận một pháp, chứng ngộ một pháp. Vị ấy, do thắng tri một pháp, liễu tri một pháp, đoạn tận một pháp, chứng ngộ một pháp, nên đã chạm đến chánh giải thoát. Này các tỳ khưu, cuộc đối thoại là vì mục đích ấy; sự bàn luận là vì mục đích ấy; nhân duyên là vì mục đích ấy; sự lắng tai nghe là vì mục đích ấy, tức là sự giải thoát của tâm do không còn chấp thủ. ‘‘යෙ විරුද්ධා සල්ලපන්ති, විනිවිට්ඨා සමුස්සිතා; අනරියගුණමාසජ්ජ, අඤ්ඤොඤ්ඤවිවරෙසිනො. Những kẻ đối nghịch, cố chấp, kiêu mạn, nói chuyện với nhau; công kích phẩm hạnh không phải của bậc Thánh, tìm kiếm lỗi lầm của nhau. ‘‘දුබ්භාසිතං වික්ඛලිතං, සම්පමොහං පරාජයං; අඤ්ඤොඤ්ඤස්සාභිනන්දන්ති, තදරියො කථනාචරෙ. Họ vui mừng với lời nói vụng về, sai lầm, sự bối rối, và thất bại của nhau. Bậc Thánh không nói năng theo cách ấy. ‘‘සචෙ චස්ස කථාකාමො, කාලමඤ්ඤාය පණ්ඩිතො; ධම්මට්ඨපටිසංයුත්තා, යා අරියචරිතා කථා. Nếu bậc trí giả muốn nói, sau khi biết thời điểm thích hợp, hãy nói lời nói tương ứng với Chánh pháp, lời nói mà các bậc Thánh thường dùng. ‘‘තං කථං කථයෙ ධීරො, අවිරුද්ධො අනුස්සිතො; අනුන්නතෙන මනසා, අපළාසො අසාහසො. Bậc hiền trí nên nói lời nói ấy, không đối nghịch, không kiêu mạn; với tâm không dao động, không tranh cạnh, không thô bạo. ‘‘අනුසූයායමානො සො, සම්මදඤ්ඤාය භාසති; සුභාසිතං අනුමොදෙය්‍ය, දුබ්භට්ඨෙ නාපසාදයෙ. Vị ấy nói sau khi đã hiểu biết đúng đắn, không ganh tỵ; nên hoan hỷ với lời thiện thuyết, không nên miệt thị lời nói vụng về. ‘‘උපාරම්භං න සික්ඛෙය්‍ය, ඛලිතඤ්ච න ගාහයෙ ; නාභිහරෙ නාභිමද්දෙ, න වාචං පයුතං භණෙ. Không nên học cách chỉ trích, không nên bắt lỗi sai lầm; không nên áp đảo, không nên đàn áp, không nên nói lời gây tranh cãi. ‘‘අඤ්ඤාතත්ථං පසාදත්ථං, සතං වෙ හොති මන්තනා; එවං ඛො අරියා මන්තෙන්ති, එසා අරියාන මන්තනා; එතදඤ්ඤාය මෙධාවී, න සමුස්සෙය්‍ය මන්තයෙ’’ති. සත්තමං; Sự bàn luận của bậc thiện trí là để liễu tri và để tịnh tín. Thật vậy, các bậc Thánh bàn luận như thế, đó là sự bàn luận của các bậc Thánh. Bậc trí tuệ, sau khi biết điều này, nên bàn luận mà không kiêu mạn. Hết kinh thứ bảy. 8. අඤ්ඤතිත්ථියසුත්තං 8. Kinh Về Các Ngoại Đạo 69. ‘‘සචෙ, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං පුච්ඡෙය්‍යුං – ‘තයොමෙ, ආවුසො, ධම්මා. කතමෙ තයො? රාගො, දොසො, මොහො [Pg.200] – ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තයො ධම්මා. ඉමෙසං, ආවුසො, තිණ්ණං ධම්මානං කො විසෙසො කො අධිප්පයාසො කිං නානාකරණ’න්ති? එවං පුට්ඨා තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, තෙසං අඤ්ඤතිත්ථියානං පරිබ්බාජකානං කින්ති බ්‍යාකරෙය්‍යාථා’’ති? ‘‘භගවංමූලකා නො, භන්තෙ, ධම්මා භගවංනෙත්තිකා භගවංපටිසරණා. සාධු වත, භන්තෙ, භගවන්තංයෙව පටිභාතු එතස්ස භාසිතස්ස අත්ථො. භගවතො සුත්වා භික්ඛූ ධාරෙස්සන්තී’’ති. ‘‘තෙන හි, භික්ඛවෙ, සුණාථ, සාධුකං මනසි කරොථ; භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච – 69. Này các tỳ khưu, nếu các du sĩ ngoại đạo hỏi các ngươi như vầy: ‘Này chư hiền, có ba pháp này. Ba pháp nào? Tham, sân, si – này chư hiền, đó là ba pháp. Này chư hiền, sự đặc thù, sự khác biệt, sự sai khác của ba pháp này là gì?’ Này các tỳ khưu, khi được hỏi như vậy, các ngươi sẽ trả lời các du sĩ ngoại đạo ấy như thế nào? – Bạch Thế Tôn, các pháp của chúng con có Thế Tôn là gốc rễ, có Thế Tôn là người dẫn dắt, có Thế Tôn là nơi nương tựa. Lành thay, bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy làm sáng tỏ ý nghĩa của lời dạy này. Sau khi nghe từ Thế Tôn, các tỳ khưu sẽ ghi nhớ. – Vậy thì, này các tỳ khưu, hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng. – Xin vâng, bạch Thế Tôn. Các tỳ khưu ấy đã vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này: ‘‘සචෙ, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං පුච්ඡෙය්‍යුං – ‘තයොමෙ, ආවුසො, ධම්මා. කතමෙ තයො? රාගො, දොසො, මොහො – ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තයො ධම්මා; ඉමෙසං, ආවුසො, තිණ්ණං ධම්මානං කො විසෙසො කො අධිප්පයාසො කිං නානාකරණ’න්ති? එවං පුට්ඨා තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, තෙසං අඤ්ඤතිත්ථියානං පරිබ්බාජකානං එවං බ්‍යාකරෙය්‍යාථ – ‘රාගො ඛො, ආවුසො, අප්පසාවජ්ජො දන්ධවිරාගී, දොසො මහාසාවජ්ජො ඛිප්පවිරාගී, මොහො මහාසාවජ්ජො දන්ධවිරාගී’’’ ති. Này các tỳ khưu, nếu các du sĩ ngoại đạo hỏi các ngươi như vầy: ‘Này chư hiền, có ba pháp này. Ba pháp nào? Tham, sân, si – này chư hiền, đó là ba pháp; này chư hiền, sự đặc thù, sự khác biệt, sự sai khác của ba pháp này là gì?’ Khi được hỏi như vậy, này các tỳ khưu, các ngươi hãy trả lời các du sĩ ngoại đạo ấy như vầy: ‘Này chư hiền, tham có ít tội lỗi, phai nhạt chậm; sân có nhiều tội lỗi, phai nhạt nhanh; si có nhiều tội lỗi, phai nhạt chậm.’ ‘‘‘කො පනාවුසො, හෙතු කො පච්චයො යෙන අනුප්පන්නො වා රාගො උප්පජ්ජති උප්පන්නො වා රාගො භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය සංවත්තතී’ති? ‘සුභනිමිත්තන්තිස්ස වචනීයං. තස්ස සුභනිමිත්තං අයොනිසො මනසි කරොතො අනුප්පන්නො වා රාගො උප්පජ්ජති උප්පන්නො වා රාගො භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය සංවත්තති. අයං ඛො, ආවුසො, හෙතු අයං පච්චයො යෙන අනුප්පන්නො වා රාගො උප්පජ්ජති උප්පන්නො වා රාගො භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය සංවත්තතී’’’ති. ‘Này chư hiền, nhân nào, duyên nào khiến cho tham chưa sanh được sanh khởi, hoặc tham đã sanh được tăng trưởng, quảng đại?’ Phải trả lời rằng: ‘Tịnh tướng.’ Đối với người không như lý tác ý về tịnh tướng, tham chưa sanh được sanh khởi, hoặc tham đã sanh được tăng trưởng, quảng đại. Này chư hiền, đây là nhân, đây là duyên khiến cho tham chưa sanh được sanh khởi, hoặc tham đã sanh được tăng trưởng, quảng đại. ‘‘‘කො පනාවුසො, හෙතු කො පච්චයො යෙන අනුප්පන්නො වා දොසො උප්පජ්ජති උප්පන්නො වා දොසො භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය සංවත්තතී’ති? ‘පටිඝනිමිත්තං තිස්ස වචනීයං. තස්ස පටිඝනිමිත්තං අයොනිසො මනසි කරොතො අනුප්පන්නො වා දොසො උප්පජ්ජති උප්පන්නො වා දොසො භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය සංවත්තති. අයං ඛො, ආවුසො, හෙතු අයං පච්චයො යෙන අනුප්පන්නො වා දොසො උප්පජ්ජති උප්පන්නො වා දොසො භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය සංවත්තතී’’’ති. ‘Này chư hiền, nhân nào, duyên nào khiến cho sân chưa sanh được sanh khởi, hoặc sân đã sanh được tăng trưởng, quảng đại?’ Phải trả lời rằng: ‘Đối ngại tướng.’ Đối với người không như lý tác ý về đối ngại tướng, sân chưa sanh được sanh khởi, hoặc sân đã sanh được tăng trưởng, quảng đại. Này chư hiền, đây là nhân, đây là duyên khiến cho sân chưa sanh được sanh khởi, hoặc sân đã sanh được tăng trưởng, quảng đại. ‘‘‘කො පනාවුසො, හෙතු කො පච්චයො යෙන අනුප්පන්නො වා මොහො උප්පජ්ජති උප්පන්නො වා මොහො භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය සංවත්තතී’ති? ‘අයොනිසො මනසිකාරො තිස්ස වචනීයං. තස්ස අයොනිසො මනසි කරොතො අනුප්පන්නො වා මොහො උප්පජ්ජති උප්පන්නො වා මොහො භිය්‍යොභාවාය [Pg.201] වෙපුල්ලාය සංවත්තති. අයං ඛො, ආවුසො, හෙතු අයං පච්චයො යෙන අනුප්පන්නො වා මොහො උප්පජ්ජති උප්පන්නො වා මොහො භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය සංවත්තතී’’’ති. Này chư hiền, nhân nào, duyên nào khiến cho si chưa sanh được sanh khởi, và si đã sanh được tăng trưởng, quảng đại? Nên trả lời rằng: 'Do tác ý không như lý'. Đối với người tác ý không như lý, si chưa sanh được sanh khởi, và si đã sanh được tăng trưởng, quảng đại. Này chư hiền, đây là nhân, đây là duyên khiến cho si chưa sanh được sanh khởi, và si đã sanh được tăng trưởng, quảng đại. ‘‘‘කො පනාවුසො, හෙතු කො පච්චයො යෙන අනුප්පන්නො චෙව රාගො නුප්පජ්ජති උප්පන්නො ච රාගො පහීයතී’ති? ‘අසුභනිමිත්තන්තිස්ස වචනීයං. තස්ස අසුභනිමිත්තං යොනිසො මනසි කරොතො අනුප්පන්නො චෙව රාගො නුප්පජ්ජති උප්පන්නො ච රාගො පහීයති. අයං ඛො, ආවුසො, හෙතු අයං පච්චයො යෙන අනුප්පන්නො චෙව රාගො නුප්පජ්ජති උප්පන්නො ච රාගො පහීයතී’’’ති. Này chư hiền, nhân nào, duyên nào khiến cho tham chưa sanh không sanh khởi, và tham đã sanh được đoạn trừ? Nên trả lời rằng: 'Do tướng bất tịnh'. Đối với người tác ý như lý về tướng bất tịnh, tham chưa sanh không sanh khởi, và tham đã sanh được đoạn trừ. Này chư hiền, đây là nhân, đây là duyên khiến cho tham chưa sanh không sanh khởi, và tham đã sanh được đoạn trừ. ‘‘‘කො පනාවුසො, හෙතු කො පච්චයො යෙන අනුප්පන්නො චෙව දොසො නුප්පජ්ජති උප්පන්නො ච දොසො පහීයතී’ති? ‘මෙත්තා චෙතොවිමුත්තී තිස්ස වචනීයං. තස්ස මෙත්තං චෙතොවිමුත්තිං යොනිසො මනසි කරොතො අනුප්පන්නො චෙව දොසො නුප්පජ්ජති උප්පන්නො ච දොසො පහීයති. අයං ඛො, ආවුසො, හෙතු අයං පච්චයො යෙන අනුප්පන්නො චෙව දොසො නුප්පජ්ජති උප්පන්නො ච දොසො පහීයතී’’’ති. Này chư hiền, nhân nào, duyên nào khiến cho sân chưa sanh không sanh khởi, và sân đã sanh được đoạn trừ? Nên trả lời rằng: 'Do từ tâm giải thoát'. Đối với người tác ý như lý về từ tâm giải thoát, sân chưa sanh không sanh khởi, và sân đã sanh được đoạn trừ. Này chư hiền, đây là nhân, đây là duyên khiến cho sân chưa sanh không sanh khởi, và sân đã sanh được đoạn trừ. ‘‘‘කො පනාවුසො, හෙතු කො පච්චයො යෙන අනුප්පන්නො චෙව මොහො නුප්පජ්ජති උප්පන්නො ච මොහො පහීයතී’ති? ‘යොනිසොමනසිකාරො තිස්ස වචනීයං. තස්ස යොනිසො මනසි කරොතො අනුප්පන්නො චෙව මොහො නුප්පජ්ජති උප්පන්නො ච මොහො පහීයති. අයං ඛො, ආවුසො, හෙතු අයං පච්චයො යෙන අනුප්පන්නො වා මොහො නුප්පජ්ජති උප්පන්නො ච මොහො පහීයතී’’’ති. අට්ඨමං. Này chư hiền, nhân nào, duyên nào khiến cho si chưa sanh không sanh khởi, và si đã sanh được đoạn trừ? Nên trả lời rằng: 'Do tác ý như lý'. Đối với người tác ý như lý, si chưa sanh không sanh khởi, và si đã sanh được đoạn trừ. Này chư hiền, đây là nhân, đây là duyên khiến cho si chưa sanh không sanh khởi, và si đã sanh được đoạn trừ. (Kinh) thứ tám. 9. අකුසලමූලසුත්තං 9. Kinh Về Căn Bản Bất Thiện 70. ‘‘තීණිමානි[Pg.202], භික්ඛවෙ, අකුසලමූලානි. කතමානි තීණි? ලොභො අකුසලමූලං, දොසො අකුසලමූලං, මොහො අකුසලමූලං. 70. Này các Tỳ khưu, có ba căn bản bất thiện này. Thế nào là ba? Tham là căn bản bất thiện, sân là căn bản bất thiện, si là căn bản bất thiện. ‘‘යදපි, භික්ඛවෙ, ලොභො තදපි අකුසලමූලං ; යදපි ලුද්ධො අභිසඞ්ඛරොති කායෙන වාචාය මනසා තදපි අකුසලං ; යදපි ලුද්ධො ලොභෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො පරස්ස අසතා දුක්ඛං උප්පාදයති වධෙන වා බන්ධනෙන වා ජානියා වා ගරහාය වා පබ්බාජනාය වා බලවම්හි බලත්ථො ඉතිපි තදපි අකුසලං. ඉතිස්සමෙ ලොභජා ලොභනිදානා ලොභසමුදයා ලොභපච්චයා අනෙකෙ පාපකා අකුසලා ධම්මා සම්භවන්ති. Này các Tỳ khưu, cái gì là tham, cái ấy là căn bản bất thiện. Bất cứ điều gì người có tham tạo tác qua thân, khẩu, ý, cái ấy cũng là bất thiện. Bất cứ khi nào người có tham, bị tham chi phối, tâm bị xâm chiếm, gây đau khổ cho người khác một cách vô cớ, bằng cách giết, trói, làm cho thiệt hại, khiển trách, hoặc trục xuất, với ý nghĩ: 'Ta có quyền lực, ta muốn dùng quyền lực', cái ấy cũng là bất thiện. Như vậy, đối với người ấy, nhiều pháp ác, bất thiện do tham sanh, do tham làm nhân, do tham tập khởi, do tham làm duyên, được sanh khởi. ‘‘යදපි, භික්ඛවෙ, දොසො තදපි අකුසලමූලං; යදපි දුට්ඨො අභිසඞ්ඛරොති කායෙන වාචාය මනසා තදපි අකුසලං; යදපි දුට්ඨො දොසෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො පරස්ස අසතා දුක්ඛං උප්පාදයති වධෙන වා බන්ධනෙන වා ජානියා වා ගරහාය වා පබ්බාජනාය වා බලවම්හි බලත්ථො ඉතිපි තදපි අකුසලං. ඉතිස්සමෙ දොසජා දොසනිදානා දොසසමුදයා දොසපච්චයා අනෙකෙ පාපකා අකුසලා ධම්මා සම්භවන්ති. Này các Tỳ khưu, cái gì là sân, cái ấy là căn bản bất thiện. Bất cứ điều gì người có sân tạo tác qua thân, khẩu, ý, cái ấy cũng là bất thiện. Bất cứ khi nào người có sân, bị sân chi phối, tâm bị xâm chiếm, gây đau khổ cho người khác một cách vô cớ, bằng cách giết, trói, làm cho thiệt hại, khiển trách, hoặc trục xuất, với ý nghĩ: 'Ta có quyền lực, ta muốn dùng quyền lực', cái ấy cũng là bất thiện. Như vậy, đối với người ấy, nhiều pháp ác, bất thiện do sân sanh, do sân làm nhân, do sân tập khởi, do sân làm duyên, được sanh khởi. ‘‘යදපි, භික්ඛවෙ, මොහො තදපි අකුසලමූලං; යදපි මූළ්හො අභිසඞ්ඛරොති කායෙන වාචාය මනසා තදපි අකුසලං; යදපි මූළ්හො මොහෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො පරස්ස අසතා දුක්ඛං උප්පාදයති වධෙන වා බන්ධනෙන වා ජානියා වා ගරහාය වා පබ්බාජනාය වා බලවම්හි බලත්ථො ඉතිපි තදපි අකුසලං. ඉතිස්සමෙ මොහජා මොහනිදානා මොහසමුදයා මොහපච්චයා අනෙකෙ පාපකා අකුසලා ධම්මා සම්භවන්ති. එවරූපො චායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො වුච්චති අකාලවාදීතිපි, අභූතවාදීතිපි, අනත්ථවාදීතිපි, අධම්මවාදීතිපි, අවිනයවාදීතිපි. Này các Tỳ khưu, cái gì là si, cái ấy là căn bản bất thiện. Bất cứ điều gì người si mê tạo tác qua thân, khẩu, ý, cái ấy cũng là bất thiện. Bất cứ khi nào người si mê, bị si chi phối, tâm bị xâm chiếm, gây đau khổ cho người khác một cách vô cớ, bằng cách giết, trói, làm cho thiệt hại, khiển trách, hoặc trục xuất, với ý nghĩ: 'Ta có quyền lực, ta muốn dùng quyền lực', cái ấy cũng là bất thiện. Như vậy, đối với người ấy, nhiều pháp ác, bất thiện do si sanh, do si làm nhân, do si tập khởi, do si làm duyên, được sanh khởi. Này các Tỳ khưu, một người như vậy được gọi là người nói phi thời, người nói không thật, người nói vô ích, người nói phi pháp, người nói phi luật. ‘‘කස්මා [Pg.203] චායං, භික්ඛවෙ, එවරූපො පුග්ගලො වුච්චති අකාලවාදීතිපි, අභූතවාදීතිපි, අනත්ථවාදීතිපි, අධම්මවාදීතිපි, අවිනයවාදීතිපි? තථාහායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො පරස්ස අසතා දුක්ඛං උප්පාදයති වධෙන වා බන්ධනෙන වා ජානියා වා ගරහාය වා පබ්බාජනාය වා බලවම්හි බලත්ථො ඉතිපි. භූතෙන ඛො පන වුච්චමානො අවජානාති, නො පටිජානාති; අභූතෙන වුච්චමානො න ආතප්පං කරොති, තස්ස නිබ්බෙඨනාය ඉතිපෙතං අතච්ඡං ඉතිපෙතං අභූතන්ති. තස්මා එවරූපො පුග්ගලො වුච්චති අකාලවාදීතිපි, අභූතවාදීතිපි, අනත්ථවාදීතිපි, අධම්මවාදීතිපි, අවිනයවාදීතිපි. Này các Tỳ khưu, vì sao một người như vậy được gọi là người nói phi thời, người nói không thật, người nói vô ích, người nói phi pháp, người nói phi luật? Này các Tỳ khưu, người này gây đau khổ cho người khác một cách vô cớ, bằng cách giết, trói, làm cho thiệt hại, khiển trách, hoặc trục xuất, với ý nghĩ: 'Ta có quyền lực, ta muốn dùng quyền lực'. Khi được nói điều có thật, người ấy khinh thường, không thừa nhận. Khi được nói điều không thật, người ấy không nỗ lực để giải thích rằng: 'Điều này là không đúng sự thật, điều này là không có thật'. Vì vậy, một người như vậy được gọi là người nói phi thời, người nói không thật, người nói vô ích, người nói phi pháp, người nói phi luật. ‘‘එවරූපො, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො ලොභජෙහි පාපකෙහි අකුසලෙහි ධම්මෙහි අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො දිට්ඨෙ චෙව ධම්මෙ දුක්ඛං විහරති, සවිඝාතං සඋපායාසං සපරිළාහං. කායස්ස ච භෙදා පරං මරණා දුග්ගති පාටිකඞ්ඛා. Này các Tỳ khưu, một người như vậy, bị các pháp ác, bất thiện do tham sanh chi phối, tâm bị xâm chiếm, ngay trong hiện tại sống đau khổ, có phiền não, có ưu não, có nhiệt não. Sau khi thân hoại mạng chung, có thể chờ đợi ác thú. ‘‘දොසජෙහි…පෙ… මොහජෙහි පාපකෙහි අකුසලෙහි ධම්මෙහි අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො දිට්ඨෙ චෙව ධම්මෙ දුක්ඛං විහරති, සවිඝාතං සඋපායාසං සපරිළාහං. කායස්ස ච භෙදා පරං මරණා දුග්ගති පාටිකඞ්ඛා. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, සාලො වා ධවො වා ඵන්දනො වා තීහි මාලුවාලතාහි උද්ධස්තො පරියොනද්ධො අනයං ආපජ්ජති, බ්‍යසනං ආපජ්ජති, අනයබ්‍යසනං ආපජ්ජති; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, එවරූපො පුග්ගලො ලොභජෙහි පාපකෙහි අකුසලෙහි ධම්මෙහි අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො දිට්ඨෙ චෙව ධම්මෙ දුක්ඛං විහරති, සවිඝාතං සඋපායාසං සපරිළාහං. කායස්ස ච භෙදා පරං මරණා දුග්ගති පාටිකඞ්ඛා. Do sân... cho đến... do si... bị các pháp ác, bất thiện chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, vị ấy sống đau khổ ngay trong hiện tại, với phiền não, với ưu não, với nhiệt não. Và sau khi thân hoại mạng chung, ác thú được chờ đợi. Này các Tỳ khưu, ví như cây sāla, hoặc cây dhava, hoặc cây phandana, bị ba loại dây leo māluvā tàn phá, bao phủ, đi đến bất hạnh, đi đến tai họa, đi đến bất hạnh và tai họa; cũng vậy, này các Tỳ khưu, hạng người như vậy, bị các pháp ác, bất thiện sanh từ tham chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, vị ấy sống đau khổ ngay trong hiện tại, với phiền não, với ưu não, với nhiệt não. Và sau khi thân hoại mạng chung, ác thú được chờ đợi. ‘‘දොසජෙහි…පෙ… මොහජෙහි පාපකෙහි අකුසලෙහි ධම්මෙහි අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො දිට්ඨෙ චෙව ධම්මෙ දුක්ඛං විහරති සවිඝාතං සඋපායාසං සපරිළාහං. කායස්ස ච භෙදා පරං මරණා දුග්ගති පාටිකඞ්ඛා. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි අකුසලමූලානීති. Do sân... cho đến... do si... bị các pháp ác, bất thiện chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, vị ấy sống đau khổ ngay trong hiện tại, với phiền não, với ưu não, với nhiệt não. Và sau khi thân hoại mạng chung, ác thú được chờ đợi. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba gốc rễ bất thiện. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, කුසලමූලානි. කතමානි තීණි? අලොභො කුසලමූලං, අදොසො කුසලමූලං, අමොහො කුසලමූලං. Này các Tỳ khưu, có ba gốc rễ thiện này. Thế nào là ba? Vô tham là gốc rễ thiện, vô sân là gốc rễ thiện, vô si là gốc rễ thiện. ‘‘යදපි[Pg.204], භික්ඛවෙ, අලොභො තදපි කුසලමූලං ; යදපි අලුද්ධො අභිසඞ්ඛරොති කායෙන වාචාය මනසා තදපි කුසලං ; යදපි අලුද්ධො ලොභෙන අනභිභූතො අපරියාදින්නචිත්තො න පරස්ස අසතා දුක්ඛං උප්පාදයති වධෙන වා බන්ධනෙන වා ජානියා වා ගරහාය වා පබ්බාජනාය වා බලවම්හි බලත්ථො ඉතිපි තදපි කුසලං. ඉතිස්සමෙ අලොභජා අලොභනිදානා අලොභසමුදයා අලොභපච්චයා අනෙකෙ කුසලා ධම්මා සම්භවන්ති. Này các Tỳ khưu, cái gì là vô tham, đó cũng là gốc rễ thiện; người không tham lam tạo tác điều gì bằng thân, khẩu, ý, đó cũng là thiện; người không tham lam, không bị tham chinh phục, tâm không bị chiếm đoạt, không gây khổ cho người khác một cách vô cớ, hoặc bằng cách giết, hoặc bằng cách trói buộc, hoặc bằng cách gây thiệt hại, hoặc bằng cách khiển trách, hoặc bằng cách trục xuất, với ý nghĩ 'ta có quyền lực, ta có sức mạnh', đó cũng là thiện. Như vậy, đối với vị ấy, nhiều pháp thiện sanh từ vô tham, có vô tham làm nhân, có vô tham làm nguồn sanh, có vô tham làm duyên, được sanh khởi. ‘‘යදපි, භික්ඛවෙ, අදොසො තදපි කුසලමූලං; යදපි අදුට්ඨො අභිසඞ්ඛරොති කායෙන වාචාය මනසා තදපි කුසලං; යදපි අදුට්ඨො දොසෙන අනභිභූතො අපරියාදින්නචිත්තො න පරස්ස අසතා දුක්ඛං උප්පාදයති වධෙන වා බන්ධනෙන වා ජානියා වා ගරහාය වා පබ්බාජනාය වා බලවම්හි බලත්ථො ඉතිපි තදපි කුසලං. ඉතිස්සමෙ අදොසජා අදොසනිදානා අදොසසමුදයා අදොසපච්චයා අනෙකෙ කුසලා ධම්මා සම්භවන්ති. Này các Tỳ khưu, cái gì là vô sân, đó cũng là gốc rễ thiện; người không sân hận tạo tác điều gì bằng thân, khẩu, ý, đó cũng là thiện; người không sân hận, không bị sân chinh phục, tâm không bị chiếm đoạt, không gây khổ cho người khác một cách vô cớ, hoặc bằng cách giết, hoặc bằng cách trói buộc, hoặc bằng cách gây thiệt hại, hoặc bằng cách khiển trách, hoặc bằng cách trục xuất, với ý nghĩ 'ta có quyền lực, ta có sức mạnh', đó cũng là thiện. Như vậy, đối với vị ấy, nhiều pháp thiện sanh từ vô sân, có vô sân làm nhân, có vô sân làm nguồn sanh, có vô sân làm duyên, được sanh khởi. ‘‘යදපි, භික්ඛවෙ, අමොහො තදපි කුසලමූලං; යදපි අමූළ්හො අභිසඞ්ඛරොති කායෙන වාචාය මනසා තදපි කුසලං; යදපි අමූළ්හො මොහෙන අනභිභූතො අපරියාදින්නචිත්තො න පරස්ස අසතා දුක්ඛං උප්පාදයති වධෙන වා බන්ධනෙන වා ජානියා වා ගරහාය වා පබ්බාජනාය වා බලවම්හි බලත්ථො ඉතිපි තදපි කුසලං. ඉතිස්සමෙ අමොහජා අමොහනිදානා අමොහසමුදයා අමොහපච්චයා අනෙකෙ කුසලා ධම්මා සම්භවන්ති. එවරූපො චායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො වුච්චති කාලවාදීතිපි, භූතවාදීතිපි, අත්ථවාදීතිපි, ධම්මවාදීතිපි, විනයවාදීතිපි. Này các Tỳ khưu, cái gì là vô si, đó cũng là gốc rễ thiện; người không si mê tạo tác điều gì bằng thân, khẩu, ý, đó cũng là thiện; người không si mê, không bị si chinh phục, tâm không bị chiếm đoạt, không gây khổ cho người khác một cách vô cớ, hoặc bằng cách giết, hoặc bằng cách trói buộc, hoặc bằng cách gây thiệt hại, hoặc bằng cách khiển trách, hoặc bằng cách trục xuất, với ý nghĩ 'ta có quyền lực, ta có sức mạnh', đó cũng là thiện. Như vậy, đối với vị ấy, nhiều pháp thiện sanh từ vô si, có vô si làm nhân, có vô si làm nguồn sanh, có vô si làm duyên, được sanh khởi. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy được gọi là người nói đúng thời, người nói đúng sự thật, người nói lời lợi ích, người nói đúng pháp, người nói đúng luật. ‘‘කස්මා චායං, භික්ඛවෙ, එවරූපො පුග්ගලො වුච්චති කාලවාදීතිපි, භූතවාදීතිපි, අත්ථවාදීතිපි, ධම්මවාදීතිපි, විනයවාදීතිපි? තථාහායං, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො න පරස්ස අසතා දුක්ඛං උප්පාදයති වධෙන වා බන්ධනෙන වා ජානියා වා ගරහාය වා පබ්බාජනාය වා බලවම්හි බලත්ථො ඉතිපි. භූතෙන ඛො පන වුච්චමානො පටිජානාති නො අවජානාති; අභූතෙන වුච්චමානො ආතප්පං කරොති තස්ස නිබ්බෙඨනාය – ‘ඉතිපෙතං අතච්ඡං, ඉතිපෙතං අභූත’න්ති[Pg.205]. තස්මා එවරූපො පුග්ගලො වුච්චති කාලවාදීතිපි, අත්ථවාදීතිපි, ධම්මවාදීතිපි, විනයවාදීතිපි. Này các Tỳ khưu, tại sao hạng người như vậy được gọi là người nói đúng thời, người nói đúng sự thật, người nói lời lợi ích, người nói đúng pháp, người nói đúng luật? Này các Tỳ khưu, vì hạng người này không gây khổ cho người khác một cách vô cớ, hoặc bằng cách giết, hoặc bằng cách trói buộc, hoặc bằng cách gây thiệt hại, hoặc bằng cách khiển trách, hoặc bằng cách trục xuất, với ý nghĩ 'ta có quyền lực, ta có sức mạnh'. Hơn nữa, khi được nói với sự thật, vị ấy thừa nhận, không chối bỏ; khi bị nói điều không thật, vị ấy nỗ lực để giải thích: 'Điều này là không thật như vậy, điều này là không có như vậy'. Do đó, hạng người như vậy được gọi là người nói đúng thời, người nói lời lợi ích, người nói đúng pháp, người nói đúng luật. ‘‘එවරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස ලොභජා පාපකා අකුසලා ධම්මා පහීනා උච්ඡින්නමූලා තාලාවත්ථුකතා අනභාවංකතා ආයතිං අනුප්පාදධම්මා. දිට්ඨෙව ධම්මෙ සුඛං විහරති අවිඝාතං අනුපායාසං අපරිළාහං. දිට්ඨෙව ධම්මෙ පරිනිබ්බායති. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, các pháp ác, bất thiện sanh từ tham đã được đoạn tận, đã được cắt đứt tận gốc, đã được làm như thân cây thốt nốt, đã được làm cho không tồn tại, có pháp không sanh khởi trong tương lai. Vị ấy sống an lạc ngay trong hiện tại, không phiền não, không ưu não, không nhiệt não. Vị ấy viên tịch ngay trong hiện tại. ‘‘දොසජා…පෙ… පරිනිබ්බායති. මොහජා…පෙ… පරිනිබ්බායති. සෙය්‍යථාපි භික්ඛවෙ, සාලො වා ධවො වා ඵන්දනො වා තීහි මාලුවාලතාහි උද්ධස්තො පරියොනද්ධො. අථ පුරිසො ආගච්ඡෙය්‍ය කුද්දාල-පිටකං ආදාය. සො තං මාලුවාලතං මූලෙ ඡින්දෙය්‍ය, මූලෙ ඡෙත්වා පලිඛණෙය්‍ය, පලිඛණිත්වා මූලානි උද්ධරෙය්‍ය, අන්තමසො උසීරනාළිමත්තානිපි. සො තං මාලුවාලතං ඛණ්ඩාඛණ්ඩිකං ඡින්දෙය්‍ය, ඛණ්ඩාඛණ්ඩිකං ඡෙත්වා ඵාලෙය්‍ය, ඵාලෙත්වා සකලිකං සකලිකං කරෙය්‍ය, සකලිකං සකලිකං කරිත්වා වාතාතපෙ විසොසෙය්‍ය, වාතාතපෙ විසොසෙත්වා අග්ගිනා ඩහෙය්‍ය, අග්ගිනා ඩහිත්වා මසිං කරෙය්‍ය, මසිං කරිත්වා මහාවාතෙ වා ඔඵුණෙය්‍ය නදියා වා සීඝසොතාය පවාහෙය්‍ය. එවමස්ස තා, භික්ඛවෙ, මාලුවාලතා උච්ඡින්නමූලා තාලාවත්ථුකතා අනභාවංකතා ආයතිං අනුප්පාදධම්මා. එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, එවරූපස්ස පුග්ගලස්ස ලොභජා පාපකා අකුසලා ධම්මා පහීනා උච්ඡින්නමූලා තාලාවත්ථුකතා අනභාවංකතා ආයතිං අනුප්පාදධම්මා. දිට්ඨෙව ධම්මෙ සුඛං විහරති අවිඝාතං අනුපායාසං අපරිළාහං. දිට්ඨෙව ධම්මෙ පරිනිබ්බායති. Sanh từ sân... cho đến... vị ấy viên tịch. Sanh từ si... cho đến... vị ấy viên tịch. Này các Tỳ khưu, ví như cây sāla, hoặc cây dhava, hoặc cây phandana, bị ba loại dây leo māluvā tàn phá, bao phủ. Rồi một người mang cuốc và giỏ đến. Người ấy chặt dây leo māluvā đó ở gốc, sau khi chặt ở gốc, người ấy đào lên, sau khi đào lên, người ấy nhổ lên các rễ, cho đến cả những rễ nhỏ bằng rễ cỏ hương bài. Người ấy chặt dây leo māluvā đó ra từng khúc, sau khi chặt ra từng khúc, người ấy chẻ ra, sau khi chẻ ra, người ấy làm thành từng mảnh vụn, sau khi làm thành từng mảnh vụn, người ấy phơi khô trong gió và nắng, sau khi phơi khô trong gió và nắng, người ấy đốt bằng lửa, sau khi đốt bằng lửa, người ấy làm thành tro, sau khi làm thành tro, người ấy hoặc tung vào trong gió lớn, hoặc cho trôi đi trong dòng sông chảy xiết. Này các Tỳ khưu, như vậy, những dây leo māluvā đó của người ấy được cắt đứt tận gốc, được làm như thân cây thốt nốt, được làm cho không tồn tại, có pháp không sanh khởi trong tương lai. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, các pháp ác, bất thiện sanh từ tham đã được đoạn tận, đã được cắt đứt tận gốc, đã được làm như thân cây thốt nốt, đã được làm cho không tồn tại, có pháp không sanh khởi trong tương lai. Vị ấy sống an lạc ngay trong hiện tại, không phiền não, không ưu não, không nhiệt não. Vị ấy viên tịch ngay trong hiện tại. ‘‘දොසජා …පෙ… මොහජා පාපකා අකුසලා ධම්මා පහීනා උච්ඡින්නමූලා තාලාවත්ථුකතා අනභාවංකතා ආයතිං අනුප්පාදධම්මා. දිට්ඨෙව ධම්මෙ සුඛං විහරති අවිඝාතං අනුපායාසං අපරිළාහං. දිට්ඨෙව ධම්මෙ පරිනිබ්බායති. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි කුසලමූලානී’’ති. නවමං. Các pháp ác, bất thiện sanh từ sân... sanh từ si đã được đoạn tận, đã được cắt đứt tận gốc rễ, đã được làm cho như thân cây thốt nốt, đã được làm cho không thể hiện hữu, có đặc tính không sanh khởi trong tương lai. Vị ấy sống an lạc, không phiền não, không mệt nhọc, không nóng nảy ngay trong hiện tại. Vị ấy tịch tịnh ngay trong hiện tại. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba thiện căn. (Kinh) thứ chín. 10. උපොසථසුත්තං 10. Kinh Bố-tát 71. එවං [Pg.206] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති පුබ්බාරාමෙ මිගාරමාතුපාසාදෙ. අථ ඛො විසාඛා මිගාරමාතා තදහුපොසථෙ යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො විසාඛං මිගාරමාතරං භගවා එතදවොච – ‘‘හන්ද කුතො නු ත්වං, විසාඛෙ, ආගච්ඡසි දිවා දිවස්සා’’ති? ‘‘උපොසථාහං, භන්තෙ, අජ්ජ උපවසාමී’’ති. 71. Tôi nghe như vầy – một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Pubbārāma, trong lâu đài của mẹ Migāra. Bấy giờ, vào ngày Bố-tát, bà Visākhā, mẹ của Migāra, đi đến nơi Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với bà Visākhā, mẹ của Migāra, đang ngồi một bên: 'Này Visākhā, sao bà lại đến đây vào lúc ban ngày thế này?' 'Bạch Thế Tôn, hôm nay con đang thực hành Bố-tát.' ‘‘තයො ඛොමෙ, විසාඛෙ, උපොසථා. කතමෙ තයො? ගොපාලකුපොසථො, නිගණ්ඨුපොසථො, අරියුපොසථො. කථඤ්ච, විසාඛෙ, ගොපාලකුපොසථො හොති? සෙය්‍යථාපි, විසාඛෙ, ගොපාලකො සායන්හසමයෙ සාමිකානං ගාවො නිය්‍යාතෙත්වා ඉති පටිසඤ්චික්ඛති – ‘අජ්ජ ඛො ගාවො අමුකස්මිඤ්ච අමුකස්මිඤ්ච පදෙසෙ චරිංසු, අමුකස්මිඤ්ච අමුකස්මිඤ්ච පදෙසෙ පානීයානි පිවිංසු; ස්වෙ දානි ගාවො අමුකස්මිඤ්ච අමුකස්මිඤ්ච පදෙසෙ චරිස්සන්ති, අමුකස්මිඤ්ච අමුකස්මිඤ්ච පදෙසෙ පානීයානි පිවිස්සන්තී’ති; එවමෙවං ඛො, විසාඛෙ, ඉධෙකච්චො උපොසථිකො ඉති පටිසඤ්චික්ඛති – ‘අහං ඛ්වජ්ජ ඉදඤ්චිදඤ්ච ඛාදනීයං ඛාදිං, ඉදඤ්චිදඤ්ච භොජනීයං භුඤ්ජිං; ස්වෙ දානාහං ඉදඤ්චිදඤ්ච ඛාදනීයං ඛාදිස්සාමි, ඉදං චිදඤ්ච භොජනීයං භුඤ්ජිස්සාමී’ති. සො තෙන අභිජ්ඣාසහගතෙන චෙතසා දිවසං අතිනාමෙති. එවං ඛො විසාඛෙ, ගොපාලකුපොසථො හොති. එවං උපවුත්ථො ඛො, විසාඛෙ, ගොපාලකුපොසථො න මහප්ඵලො හොති න මහානිසංසො න මහාජුතිකො න මහාවිප්ඵාරො. Này Visākhā, có ba loại Bố-tát này. Ba loại nào? Bố-tát của người chăn bò, Bố-tát của Nigaṇṭha, và Bố-tát của bậc Thánh. Và này Visākhā, thế nào là Bố-tát của người chăn bò? Ví như, này Visākhā, người chăn bò vào buổi chiều, sau khi giao lại đàn bò cho chủ, suy xét rằng: 'Hôm nay đàn bò đã ăn cỏ ở chỗ này, chỗ này, đã uống nước ở chỗ này, chỗ này; ngày mai đàn bò sẽ ăn cỏ ở chỗ này, chỗ này, sẽ uống nước ở chỗ này, chỗ này'. Cũng vậy, này Visākhā, ở đây có người thực hành Bố-tát suy xét rằng: 'Hôm nay ta đã ăn vật thực cứng loại này, loại này, đã ăn vật thực mềm loại này, loại này; ngày mai ta sẽ ăn vật thực cứng loại này, loại này, sẽ ăn vật thực mềm loại này, loại này'. Người ấy trải qua ngày với tâm tham ái như vậy. Này Visākhā, như vậy là Bố-tát của người chăn bò. Này Visākhā, Bố-tát của người chăn bò được thực hành như vậy không có quả lớn, không có lợi ích lớn, không có ánh sáng lớn, không có sự lan tỏa lớn. ‘‘කථඤ්ච, විසාඛෙ, නිගණ්ඨුපොසථො හොති? අත්ථි, විසාඛෙ, නිගණ්ඨා නාම සමණජාතිකා. තෙ සාවකං එවං සමාදපෙන්ති – ‘එහි ත්වං, අම්භො පුරිස, යෙ පුරත්ථිමාය දිසාය පාණා පරං යොජනසතං තෙසු දණ්ඩං නික්ඛිපාහි; යෙ පච්ඡිමාය දිසාය පාණා පරං යොජනසතං තෙසු දණ්ඩං නික්ඛිපාහි; යෙ උත්තරාය දිසාය පාණා පරං යොජනසතං තෙසු දණ්ඩං නික්ඛිපාහි; යෙ දක්ඛිණාය දිසාය පාණා පරං යොජනසතං තෙසු දණ්ඩං නික්ඛිපාහී’ති. ඉති එකච්චානං පාණානං අනුද්දයාය අනුකම්පාය සමාදපෙන්ති, එකච්චානං පාණානං නානුද්දයාය නානුකම්පාය සමාදපෙන්ති. තෙ තදහුපොසථෙ සාවකං එවං සමාදපෙන්ති – ‘එහි ත්වං, අම්භො පුරිස, සබ්බචෙලානි [Pg.207] නික්ඛිපිත්වා එවං වදෙහි – නාහං ක්වචනි කස්සචි කිඤ්චනතස්මිං, න ච මම ක්වචනි කත්ථචි කිඤ්චනතත්ථී’ති. ජානන්ති ඛො පනස්ස මාතාපිතරො – ‘අයං අම්හාකං පුත්තො’ති; සොපි ජානාති – ‘ඉමෙ මය්හං මාතාපිතරො’ති. ජානාති ඛො පනස්ස පුත්තදාරො – ‘අයං මය්හං භත්තා’ති; සොපි ජානාති – ‘අයං මය්හං පුත්තදාරො’ති. ජානන්ති ඛො පනස්ස දාසකම්මකරපොරිසා – ‘අයං අම්හාකං අය්‍යො’ති; සොපි ජානාති – ‘ඉමෙ මය්හං දාසකම්මකරපොරිසා’ති. ඉති යස්මිං සමයෙ සච්චෙ සමාදපෙතබ්බා මුසාවාදෙ තස්මිං සමයෙ සමාදපෙන්ති. ඉදං තස්ස මුසාවාදස්මිං වදාමි. සො තස්සා රත්තියා අච්චයෙන භොගෙ අදින්නංයෙව පරිභුඤ්ජති. ඉදං තස්ස අදින්නාදානස්මිං වදාමි. එවං ඛො, විසාඛෙ, නිගණ්ඨුපොසථො හොති. එවං උපවුත්ථො ඛො, විසාඛෙ, නිගණ්ඨුපොසථො න මහප්ඵලො හොති න මහානිසංසො න මහාජුතිකො න මහාවිප්ඵාරො. Và này Visākhā, thế nào là Bố-tát của Nigaṇṭha? Này Visākhā, có một loại sa-môn tên là Nigaṇṭha. Họ khuyên dạy đệ tử như vầy: 'Này ông, hãy đến đây. Hãy từ bỏ gậy trượng đối với các chúng sanh ở phương đông, xa hơn một trăm do-tuần; hãy từ bỏ gậy trượng đối với các chúng sanh ở phương tây, xa hơn một trăm do-tuần; hãy từ bỏ gậy trượng đối với các chúng sanh ở phương bắc, xa hơn một trăm do-tuần; hãy từ bỏ gậy trượng đối với các chúng sanh ở phương nam, xa hơn một trăm do-tuần.' Như vậy, họ khuyên dạy lòng từ ái và bi mẫn đối với một số chúng sanh, nhưng không khuyên dạy lòng từ ái và bi mẫn đối với một số chúng sanh khác. Vào ngày Bố-tát, họ khuyên dạy đệ tử như vầy: 'Này ông, hãy đến đây. Hãy cởi bỏ tất cả y phục và nói như vầy: "Tôi không có gì dính mắc với bất cứ ai ở bất cứ đâu, và cũng không có gì của tôi dính mắc với bất cứ ai ở bất cứ đâu".' Nhưng cha mẹ của người ấy biết: 'Đây là con của chúng ta'; và người ấy cũng biết: 'Đây là cha mẹ của ta'. Vợ con của người ấy biết: 'Đây là chồng của chúng ta'; và người ấy cũng biết: 'Đây là vợ con của ta'. Tôi tớ và người làm công của người ấy biết: 'Đây là chủ của chúng ta'; và người ấy cũng biết: 'Đây là tôi tớ và người làm công của ta'. Như vậy, vào lúc cần phải khuyên dạy sự thật, họ lại khuyên dạy lời nói dối. Ta nói rằng điều này là lời nói dối của người ấy. Sau khi đêm đó trôi qua, người ấy hưởng thụ những tài sản không được cho. Ta nói rằng điều này là sự lấy của không cho của người ấy. Này Visākhā, như vậy là Bố-tát của Nigaṇṭha. Này Visākhā, Bố-tát của Nigaṇṭha được thực hành như vậy không có quả lớn, không có lợi ích lớn, không có ánh sáng lớn, không có sự lan tỏa lớn. ‘‘කථඤ්ච, විසාඛෙ, අරියුපොසථො හොති? උපක්කිලිට්ඨස්ස, විසාඛෙ, චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? ඉධ, විසාඛෙ, අරියසාවකො තථාගතං අනුස්සරති – ‘ඉතිපි සො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවා’ති. තස්ස තථාගතං අනුස්සරතො චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති. යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති, සෙය්‍යථාපි, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස සීසස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. Và này Visākhā, thế nào là Bố-tát của bậc Thánh? Này Visākhā, đó là sự gột rửa tâm ô uế bằng phương pháp. Và này Visākhā, thế nào là sự gột rửa tâm ô uế bằng phương pháp? Này Visākhā, ở đây, vị Thánh đệ tử tùy niệm Như Lai: 'Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn'. Khi vị ấy tùy niệm Như Lai, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi. Những tùy phiền não của tâm được đoạn trừ. Ví như, này Visākhā, đó là sự gột rửa cái đầu dơ bẩn bằng phương pháp. ‘‘කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස සීසස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? කක්කඤ්ච පටිච්ච මත්තිකඤ්ච පටිච්ච උදකඤ්ච පටිච්ච පුරිසස්ස ච තජ්ජං වායාමං පටිච්ච, එවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස සීසස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. එවමෙවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. Và này Visākhā, thế nào là sự gột rửa cái đầu dơ bẩn bằng phương pháp? Duyên vào bột, duyên vào đất sét, duyên vào nước, và duyên vào sự nỗ lực thích đáng của người ấy, này Visākhā, như vậy là sự gột rửa cái đầu dơ bẩn bằng phương pháp. Cũng vậy, này Visākhā, đó là sự gột rửa tâm ô uế bằng phương pháp. ‘‘කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? ඉධ, විසාඛෙ, අරියසාවකො තථාගතං අනුස්සරති – ‘ඉතිපි සො [Pg.208] භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවා’ති. තස්ස තථාගතං අනුස්සරතො චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති, යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති. අයං වුච්චති, විසාඛෙ – ‘අරියසාවකො බ්‍රහ්මුපොසථං උපවසති, බ්‍රහ්මුනා සද්ධිං සංවසති, බ්‍රහ්මඤ්චස්ස ආරබ්භ චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති, යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති’. එවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. Này Visākhā, thế nào là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp? Này Visākhā, ở đây, vị Thánh đệ tử tùy niệm Như Lai rằng: ‘Vì lý do này, vị Thế Tôn ấy là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.’ Khi vị ấy tùy niệm Như Lai, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, điều này được gọi là: ‘Vị Thánh đệ tử thực hành ngày trai giới Phạm Thiên, sống cùng với Phạm Thiên, và do duyên vào Phạm Thiên mà tâm của vị ấy được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ.’ Này Visākhā, như vậy là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp. ‘‘උපක්කිලිට්ඨස්ස, විසාඛෙ, චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? ඉධ, විසාඛෙ, අරියසාවකො ධම්මං අනුස්සරති – ‘ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො සන්දිට්ඨිකො අකාලිකො එහිපස්සිකො ඔපනෙය්‍යිකො පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහී’ති. තස්ස ධම්මං අනුස්සරතො චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති, යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති, සෙය්‍යථාපි, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස කායස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. Này Visākhā, có sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp. Và này Visākhā, thế nào là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp? Này Visākhā, ở đây, vị Thánh đệ tử tùy niệm Pháp rằng: ‘Pháp đã được Thế Tôn khéo thuyết giảng, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có tính hướng thượng, được người trí tự mình chứng hiểu.’ Khi vị ấy tùy niệm Pháp, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, cũng giống như có sự thanh lọc thân thể bị dơ bẩn bằng phương pháp. ‘‘කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස කායස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? සොත්තිඤ්ච පටිච්ච, චුණ්ණඤ්ච පටිච්ච, උදකඤ්ච පටිච්ච, පුරිසස්ස ච තජ්ජං වායාමං පටිච්ච. එවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස කායස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. එවමෙවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. Này Visākhā, thế nào là sự thanh lọc thân thể bị dơ bẩn bằng phương pháp? Là nhờ vào dụng cụ chà rửa, nhờ vào bột thơm, nhờ vào nước, và nhờ vào sự nỗ lực thích hợp của người ấy. Này Visākhā, như vậy là sự thanh lọc thân thể bị dơ bẩn bằng phương pháp. Cũng y như thế, này Visākhā, có sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp. ‘‘කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? ඉධ, විසාඛෙ, අරියසාවකො ධම්මං අනුස්සරති – ‘ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො සන්දිට්ඨිකො අකාලිකො එහිපස්සිකො ඔපනෙය්‍යිකො පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහී’ති. තස්ස ධම්මං අනුස්සරතො චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති, යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති. අයං වුච්චති, විසාඛෙ, ‘අරියසාවකො ධම්මුපොසථං උපවසති, ධම්මෙන සද්ධිං සංවසති, ධම්මඤ්චස්ස ආරබ්භ චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති, යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති’. එවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. Này Visākhā, thế nào là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp? Này Visākhā, ở đây, vị Thánh đệ tử tùy niệm Pháp rằng: ‘Pháp đã được Thế Tôn khéo thuyết giảng, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có tính hướng thượng, được người trí tự mình chứng hiểu.’ Khi vị ấy tùy niệm Pháp, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, điều này được gọi là: ‘Vị Thánh đệ tử thực hành ngày trai giới Pháp, sống cùng với Pháp, và do duyên vào Pháp mà tâm của vị ấy được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ.’ Này Visākhā, như vậy là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp. ‘‘උපක්කිලිට්ඨස්ස[Pg.209], විසාඛෙ, චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? ඉධ, විසාඛෙ, අරියසාවකො සඞ්ඝං අනුස්සරති – ‘සුප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො, උජුප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො, ඤායප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො, සාමීචිප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො, යදිදං චත්තාරි පුරිසයුගානි අට්ඨ පුරිසපුග්ගලා එස භගවතො සාවකසඞ්ඝො ආහුනෙය්‍යො පාහුනෙය්‍යො දක්ඛිණෙය්‍යො අඤ්ජලිකරණීයො අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්සා’ති. තස්ස සඞ්ඝං අනුස්සරතො චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති, යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති, සෙය්‍යථාපි, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස වත්ථස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. Này Visākhā, có sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp. Và này Visākhā, thế nào là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp? Này Visākhā, ở đây, vị Thánh đệ tử tùy niệm Tăng rằng: ‘Chúng Thánh đệ tử của Thế Tôn là bậc diệu hạnh, chúng Thánh đệ tử của Thế Tôn là bậc trực hạnh, chúng Thánh đệ tử của Thế Tôn là bậc như lý hạnh, chúng Thánh đệ tử của Thế Tôn là bậc chánh hạnh; tức là bốn đôi tám vị. Chúng Thánh đệ tử của Thế Tôn ấy là đáng được cúng dường, đáng được nghênh tiếp, đáng được bố thí, đáng được chắp tay, là phước điền vô thượng ở đời.’ Khi vị ấy tùy niệm Tăng, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, cũng giống như có sự giặt sạch tấm vải bị dơ bẩn bằng phương pháp. ‘‘කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස වත්ථස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? උස්මඤ්ච පටිච්ච, ඛාරඤ්ච පටිච්ච, ගොමයඤ්ච පටිච්ච, උදකඤ්ච පටිච්ච, පුරිසස්ස ච තජ්ජං වායාමං පටිච්ච. එවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස වත්ථස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. එවමෙවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. Này Visākhā, thế nào là sự giặt sạch tấm vải bị dơ bẩn bằng phương pháp? Là nhờ vào hơi nóng, nhờ vào chất kiềm, nhờ vào phân bò, nhờ vào nước, và nhờ vào sự nỗ lực thích hợp của người ấy. Này Visākhā, như vậy là sự giặt sạch tấm vải bị dơ bẩn bằng phương pháp. Cũng y như thế, này Visākhā, có sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp. ‘‘කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? ඉධ, විසාඛෙ, අරියසාවකො සඞ්ඝං අනුස්සරති – ‘සුප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො…පෙ… අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්සා’ති. තස්ස සඞ්ඝං අනුස්සරතො චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති, යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති. අයං වුච්චති, විසාඛෙ, ‘අරියසාවකො සඞ්ඝුපොසථං උපවසති, සඞ්ඝෙන සද්ධිං සංවසති, සඞ්ඝඤ්චස්ස ආරබ්භ චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති, යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති’. එවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. Này Visākhā, thế nào là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp? Này Visākhā, ở đây, vị Thánh đệ tử tùy niệm Tăng rằng: ‘Chúng Thánh đệ tử của Thế Tôn là bậc diệu hạnh, ... cho đến ... là phước điền vô thượng ở đời.’ Khi vị ấy tùy niệm Tăng, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, điều này được gọi là: ‘Vị Thánh đệ tử thực hành ngày trai giới Tăng, sống cùng với Tăng, và do duyên vào Tăng mà tâm của vị ấy được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ.’ Này Visākhā, như vậy là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp. ‘‘උපක්කිලිට්ඨස්ස, විසාඛෙ, චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? ඉධ, විසාඛෙ, අරියසාවකො අත්තනො සීලානි අනුස්සරති අඛණ්ඩානි [Pg.210] අච්ඡිද්දානි අසබලානි අකම්මාසානි භුජිස්සානි විඤ්ඤුප්පසත්ථානි අපරාමට්ඨානි සමාධිසංවත්තනිකානි. තස්ස සීලං අනුස්සරතො චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති, යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති, සෙය්‍යථාපි, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස ආදාසස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. “Này Visākhā, đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực. Và này Visākhā, thế nào là đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực? Này Visākhā, ở đây vị Thánh đệ tử tùy niệm về các giới của mình không bị sứt mẻ, không bị rách thủng, không bị tỳ vết, không bị lốm đốm, có tính giải thoát, được bậc trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến định. Khi vị ấy tùy niệm về giới, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những tùy phiền não của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, ví như đối với tấm gương bị dơ bẩn, có sự làm cho trong sạch bằng nỗ lực.” ‘‘කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස ආදාසස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? තෙලඤ්ච පටිච්ච, ඡාරිකඤ්ච පටිච්ච, වාලණ්ඩුපකඤ්ච පටිච්ච, පුරිසස්ස ච තජ්ජං වායාමං පටිච්ච. එවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස ආදාසස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. එවමෙවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. “Và này Visākhā, thế nào là đối với tấm gương bị dơ bẩn, có sự làm cho trong sạch bằng nỗ lực? Do duyên vào dầu, do duyên vào tro, do duyên vào miếng giẻ lau, và do duyên vào sự cố gắng thích hợp của người ấy. Này Visākhā, chính là như vậy, đối với tấm gương bị dơ bẩn, có sự làm cho trong sạch bằng nỗ lực. Này Visākhā, cũng tương tự như vậy, đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực.” ‘‘කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? ඉධ, විසාඛෙ, අරියසාවකො අත්තනො සීලානි අනුස්සරති අඛණ්ඩානි…පෙ… සමාධිසංවත්තනිකානි. තස්ස සීලං අනුස්සරතො චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති, යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති. අයං වුච්චති, විසාඛෙ, ‘අරියසාවකො සීලුපොසථං උපවසති, සීලෙන සද්ධිං සංවසති, සීලඤ්චස්ස ආරබ්භ චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති, යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති’. එවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. “Và này Visākhā, thế nào là đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực? Này Visākhā, ở đây vị Thánh đệ tử tùy niệm về các giới của mình không bị sứt mẻ, ... cho đến ... đưa đến định. Khi vị ấy tùy niệm về giới, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những tùy phiền não của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, vị Thánh đệ tử này được gọi là: ‘Vị ấy thực hành ngày Bố-tát về giới, vị ấy sống chung với giới, và do nương vào giới tâm của vị ấy được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những tùy phiền não của tâm được đoạn trừ’. Này Visākhā, chính là như vậy, đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực.” ‘‘උපක්කිලිට්ඨස්ස, විසාඛෙ, චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? ඉධ විසාඛෙ, අරියසාවකො දෙවතා අනුස්සරති – ‘සන්ති දෙවා චාතුමහාරාජිකා, සන්ති දෙවා තාවතිංසා, සන්ති දෙවා යාමා, සන්ති දෙවා තුසිතා, සන්ති දෙවා නිම්මානරතිනො, සන්ති දෙවා පරනිම්මිතවසවත්තිනො, සන්ති දෙවා බ්‍රහ්මකායිකා, සන්ති දෙවා තතුත්තරි. යථාරූපාය සද්ධාය සමන්නාගතා තා දෙවතා ඉතො චුතා තත්ථුපපන්නා, මය්හම්පි තථාරූපා සද්ධා සංවිජ්ජති. යථාරූපෙන සීලෙන සමන්නාගතා තා දෙවතා ඉතො චුතා තත්ථුපපන්නා, මය්හම්පි තථාරූපං සීලං සංවිජ්ජති. යථාරූපෙන සුතෙන සමන්නාගතා තා දෙවතා ඉතො චුතා තත්ථුපපන්නා, මය්හම්පි තථාරූපං සුතං සංවිජ්ජති. යථාරූපෙන චාගෙන සමන්නාගතා තා දෙවතා ඉතො චුතා තත්ථුපපන්නා, මය්හම්පි තථාරූපො චාගො සංවිජ්ජති. යථාරූපාය පඤ්ඤාය [Pg.211] සමන්නාගතා තා දෙවතා ඉතො චුතා තත්ථුපපන්නා, මය්හම්පි තථාරූපා පඤ්ඤා සංවිජ්ජතී’ති. තස්ස අත්තනො ච තාසඤ්ච දෙවතානං සද්ධඤ්ච සීලඤ්ච සුතඤ්ච චාගඤ්ච පඤ්ඤඤ්ච අනුස්සරතො චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති, යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති, සෙය්‍යථාපි, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස ජාතරූපස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. “Này Visākhā, đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực. Và này Visākhā, thế nào là đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực? Này Visākhā, ở đây vị Thánh đệ tử tùy niệm về các vị chư thiên: ‘Có các vị chư thiên cõi Tứ Đại Thiên Vương, có các vị chư thiên cõi Ba Mươi Ba, có các vị chư thiên cõi Dạ Ma, có các vị chư thiên cõi Đâu Suất, có các vị chư thiên cõi Hóa Lạc, có các vị chư thiên cõi Tha Hóa Tự Tại, có các vị chư thiên thuộc thân Phạm thiên, có các vị chư thiên cao hơn nữa. Các vị chư thiên ấy, do thành tựu với loại tín nào, sau khi mệnh chung từ nơi đây đã được sanh lên nơi ấy, loại tín tương tự như vậy cũng có ở nơi ta. Các vị chư thiên ấy, do thành tựu với loại giới nào, sau khi mệnh chung từ nơi đây đã được sanh lên nơi ấy, loại giới tương tự như vậy cũng có ở nơi ta. Các vị chư thiên ấy, do thành tựu với loại văn nào, sau khi mệnh chung từ nơi đây đã được sanh lên nơi ấy, loại văn tương tự như vậy cũng có ở nơi ta. Các vị chư thiên ấy, do thành tựu với loại thí nào, sau khi mệnh chung từ nơi đây đã được sanh lên nơi ấy, loại thí tương tự như vậy cũng có ở nơi ta. Các vị chư thiên ấy, do thành tựu với loại tuệ nào, sau khi mệnh chung từ nơi đây đã được sanh lên nơi ấy, loại tuệ tương tự như vậy cũng có ở nơi ta.’ Khi vị ấy tùy niệm về tín, giới, văn, thí, tuệ của chính mình và của các vị chư thiên ấy, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những tùy phiền não của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, ví như đối với vàng chưa gia công bị dơ bẩn, có sự làm cho trong sạch bằng nỗ lực.” ‘‘කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස ජාතරූපස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? උක්කඤ්ච පටිච්ච, ලොණඤ්ච පටිච්ච, ගෙරුකඤ්ච පටිච්ච, නාළිකසණ්ඩාසඤ්ච පටිච්ච, පුරිසස්ස ච තජ්ජං වායාමං පටිච්ච. එවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස ජාතරූපස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. එවමෙවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. “Và này Visākhā, thế nào là đối với vàng chưa gia công bị dơ bẩn, có sự làm cho trong sạch bằng nỗ lực? Do duyên vào lò luyện, do duyên vào đất mặn, do duyên vào đất son, do duyên vào ống thổi và cái kẹp, và do duyên vào sự cố gắng thích hợp của người ấy. Này Visākhā, chính là như vậy, đối với vàng chưa gia công bị dơ bẩn, có sự làm cho trong sạch bằng nỗ lực. Này Visākhā, cũng tương tự như vậy, đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực.” ‘‘කථඤ්ච, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති? ඉධ, විසාඛෙ, අරියසාවකො දෙවතා අනුස්සරති – ‘සන්ති දෙවා චාතුමහාරාජිකා, සන්ති දෙවා තාවතිංසා…පෙ… සන්ති දෙවා තතුත්තරි. යථාරූපාය සද්ධාය සමන්නාගතා තා දෙවතා ඉතො චුතා තත්ථුපපන්නා, මය්හම්පි තථාරූපා සද්ධා සංවිජ්ජති. යථාරූපෙන සීලෙන…පෙ… සුතෙන…පෙ… චාගෙන…පෙ… පඤ්ඤාය සමන්නාගතා තා දෙවතා ඉතො චුතා තත්ථුපපන්නා, මය්හම්පි තථාරූපා පඤ්ඤා සංවිජ්ජතී’ති. තස්ස අත්තනො ච තාසඤ්ච දෙවතානං සද්ධඤ්ච සීලඤ්ච සුතඤ්ච චාගඤ්ච පඤ්ඤඤ්ච අනුස්සරතො චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති, යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති. අයං වුච්චති, විසාඛෙ, ‘අරියසාවකො දෙවතුපොසථං උපවසති, දෙවතාහි සද්ධිං සංවසති, දෙවතා ආරබ්භ චිත්තං පසීදති, පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති, යෙ චිත්තස්ස උපක්කිලෙසා තෙ පහීයන්ති’. එවං ඛො, විසාඛෙ, උපක්කිලිට්ඨස්ස චිත්තස්ස උපක්කමෙන පරියොදපනා හොති. “Và này Visākhā, thế nào là đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực? Này Visākhā, ở đây vị Thánh đệ tử tùy niệm về các vị chư thiên: ‘Có các vị chư thiên cõi Tứ Đại Thiên Vương, có các vị chư thiên cõi Ba Mươi Ba, ... cho đến ... có các vị chư thiên cao hơn nữa. Các vị chư thiên ấy, do thành tựu với loại tín nào, sau khi mệnh chung từ nơi đây đã được sanh lên nơi ấy, loại tín tương tự như vậy cũng có ở nơi ta. Các vị chư thiên ấy, do thành tựu với loại giới nào, ... văn nào, ... thí nào, ... tuệ nào, sau khi mệnh chung từ nơi đây đã được sanh lên nơi ấy, loại tuệ tương tự như vậy cũng có ở nơi ta.’ Khi vị ấy tùy niệm về tín, giới, văn, thí, tuệ của chính mình và của các vị chư thiên ấy, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những tùy phiền não của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, vị Thánh đệ tử này được gọi là: ‘Vị ấy thực hành ngày Bố-tát về chư thiên, vị ấy sống chung với chư thiên, và do nương vào chư thiên tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những tùy phiền não của tâm được đoạn trừ’. Này Visākhā, chính là như vậy, đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực.” ‘‘ස ඛො සො, විසාඛෙ, අරියසාවකො ඉති පටිසඤ්චික්ඛති – ‘යාවජීවං අරහන්තො පාණාතිපාතං පහාය පාණාතිපාතා පටිවිරතා නිහිතදණ්ඩා නිහිතසත්ථා ලජ්ජී දයාපන්නා සබ්බපාණභූතහිතානුකම්පී විහරන්ති; අහම්පජ්ජ ඉමඤ්ච රත්තිං ඉමඤ්ච දිවසං පාණාතිපාතං පහාය පාණාතිපාතා පටිවිරතො නිහිතදණ්ඩො නිහිතසත්ථො ලජ්ජී දයාපන්නො සබ්බපාණභූතහිතානුකම්පී [Pg.212] විහරාමි. ඉමිනාපි අඞ්ගෙන අරහතං අනුකරොමි, උපොසථො ච මෙ උපවුත්ථො භවිස්සති. Này Visākhā, vị Thánh đệ tử ấy suy xét như vầy: ‘Trọn đời, các bậc A-la-hán từ bỏ sát sanh, tránh xa sát sanh, đã đặt xuống gậy gộc, đã đặt xuống khí giới, có lòng tàm, có lòng bi mẫn, sống với lòng thương tưởng đến lợi ích cho tất cả chúng sanh hữu tình. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, từ bỏ sát sanh, tránh xa sát sanh, đặt xuống gậy gộc, đặt xuống khí giới, có lòng tàm, có lòng bi mẫn, sống với lòng thương tưởng đến lợi ích cho tất cả chúng sanh hữu tình. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành. ‘‘යාවජීවං අරහන්තො අදින්නාදානං පහාය අදින්නාදානා පටිවිරතා දින්නාදායී දින්නපාටිකඞ්ඛී, අථෙනෙන සුචිභූතෙන අත්තනා විහරන්ති; අහම්පජ්ජ ඉමඤ්ච රත්තිං ඉමඤ්ච දිවසං අදින්නාදානං පහාය අදින්නාදානා පටිවිරතො දින්නාදායී දින්නපාටිකඞ්ඛී, අථෙනෙන සුචිභූතෙන අත්තනා විහරාමි. ඉමිනාපි අඞ්ගෙන අරහතං අනුකරොමි, උපොසථො ච මෙ උපවුත්ථො භවිස්සති. ‘Trọn đời, các bậc A-la-hán từ bỏ lấy của không cho, tránh xa lấy của không cho, chỉ nhận vật đã cho, chỉ mong đợi vật đã cho, sống với tự thân trong sạch, không trộm cắp. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, từ bỏ lấy của không cho, tránh xa lấy của không cho, chỉ nhận vật đã cho, chỉ mong đợi vật đã cho, sống với tự thân trong sạch, không trộm cắp. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành. ‘‘යාවජීවං අරහන්තො අබ්‍රහ්මචරියං පහාය බ්‍රහ්මචාරී ආරාචාරී විරතා මෙථුනා ගාමධම්මා; අහම්පජ්ජ ඉමඤ්ච රත්තිං ඉමඤ්ච දිවසං අබ්‍රහ්මචරියං පහාය බ්‍රහ්මචාරී ආරාචාරී විරතො මෙථුනා ගාමධම්මා. ඉමිනාපි අඞ්ගෙන අරහතං අනුකරොමි, උපොසථො ච මෙ උපවුත්ථො භවිස්සති. ‘Trọn đời, các bậc A-la-hán từ bỏ hành vi không phạm hạnh, sống phạm hạnh, sống xa lìa, tránh xa sự dâm dục là pháp của dân làng. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, từ bỏ hành vi không phạm hạnh, sống phạm hạnh, sống xa lìa, tránh xa sự dâm dục là pháp của dân làng. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành. ‘‘යාවජීවං අරහන්තො මුසාවාදං පහාය මුසාවාදා පටිවිරතා සච්චවාදී සච්චසන්ධා ථෙතා පච්චයිකා අවිසංවාදකා ලොකස්ස; අහම්පජ්ජ ඉමඤ්ච රත්තිං ඉමඤ්ච දිවසං මුසාවාදං පහාය මුසාවාදා පටිවිරතො සච්චවාදී සච්චසන්ධො ථෙතො පච්චයිකො අවිසංවාදකො ලොකස්ස. ඉමිනාපි අඞ්ගෙන අරහතං අනුකරොමි, උපොසථො ච මෙ උපවුත්ථො භවිස්සති. ‘Trọn đời, các bậc A-la-hán từ bỏ nói dối, tránh xa nói dối, nói lời chân thật, kết hợp lời chân thật, có lời nói chắc chắn, có lời nói đáng tin cậy, không lừa dối thế gian. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, từ bỏ nói dối, tránh xa nói dối, nói lời chân thật, kết hợp lời chân thật, có lời nói chắc chắn, có lời nói đáng tin cậy, không lừa dối thế gian. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành. ‘‘යාවජීවං අරහන්තො සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානං පහාය සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානා පටිවිරතා; අහම්පජ්ජ ඉමඤ්ච රත්තිං ඉමඤ්ච දිවසං සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානං පහාය සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානා පටිවිරතො. ඉමිනාපි අඞ්ගෙන අරහතං අනුකරොමි, උපොසථො ච මෙ උපවුත්ථො භවිස්සති. ‘Trọn đời, các bậc A-la-hán từ bỏ việc uống rượu men, rượu nấu là cơ sở của sự dể duôi, tránh xa việc uống rượu men, rượu nấu là cơ sở của sự dể duôi. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, từ bỏ việc uống rượu men, rượu nấu là cơ sở của sự dể duôi, tránh xa việc uống rượu men, rượu nấu là cơ sở của sự dể duôi. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành. ‘‘යාවජීවං අරහන්තො එකභත්තිකා රත්තූපරතා විරතා විකාලභොජනා; අහම්පජ්ජ ඉමඤ්ච රත්තිං ඉමඤ්ච දිවසං එකභත්තිකො රත්තූපරතො විරතො විකාලභොජනා. ඉමිනාපි අඞ්ගෙන අරහතං අනුකරොමි, උපොසථො ච මෙ උපවුත්ථො භවිස්සති. ‘Trọn đời, các bậc A-la-hán ăn một bữa, từ bỏ ăn ban đêm, tránh xa ăn phi thời. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, ăn một bữa, từ bỏ ăn ban đêm, tránh xa ăn phi thời. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành. ‘‘යාවජීවං අරහන්තො නච්චගීතවාදිතවිසූකදස්සනමාලාගන්ධවිලෙපනධාරණමණ්ඩනවිභූසනට්ඨානා පටිවිරතා; අහම්පජ්ජ ඉමඤ්ච රත්තිං ඉමඤ්ච දිවසං නච්චගීතවාදිතවිසූකදස්සනමාලාගන්ධවිලෙපනධාරණමණ්ඩනවිභූසනට්ඨානා පටිවිරතො[Pg.213]. ඉමිනාපි අඞ්ගෙන අරහතං අනුකරොමි, උපොසථො ච මෙ උපවුත්ථො භවිස්සති. ‘Trọn đời, các bậc A-la-hán tránh xa việc múa, hát, chơi nhạc, xem các buổi trình diễn là trở ngại, việc trang điểm, tô điểm bằng cách đeo vòng hoa, thoa hương liệu và dầu thơm. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, tránh xa việc múa, hát, chơi nhạc, xem các buổi trình diễn là trở ngại, việc trang điểm, tô điểm bằng cách đeo vòng hoa, thoa hương liệu và dầu thơm. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành. ‘‘යාවජීවං අරහන්තො උච්චාසයනමහාසයනං පහාය උච්චාසයනමහාසයනා පටිවිරතා නීචසෙය්‍යං කප්පෙන්ති මඤ්චකෙ වා තිණසන්ථාරකෙ වා; අහම්පජ්ජ ඉමඤ්ච රත්තිං ඉමඤ්ච දිවසං උච්චාසයනමහාසයනං පහාය උච්චාසයනමහාසයනා පටිවිරතො නීචසෙය්‍යං කප්පෙමි මඤ්චකෙ වා තිණසන්ථාරකෙ වා. ඉමිනාපි අඞ්ගෙන අරහතං අනුකරොමි, උපොසථො ච මෙ උපවුත්ථො භවිස්සතී’’ති. ‘Trọn đời, các bậc A-la-hán từ bỏ giường cao, giường lớn, tránh xa giường cao, giường lớn, họ nằm ở chỗ thấp, hoặc trên giường nhỏ hoặc trên thảm cỏ. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, từ bỏ giường cao, giường lớn, tránh xa giường cao, giường lớn, ta nằm ở chỗ thấp, hoặc trên giường nhỏ hoặc trên thảm cỏ. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành.’ ‘‘එවං ඛො, විසාඛෙ, අරියුපොසථො හොති. එවං උපවුත්ථො ඛො, විසාඛෙ, අරියුපොසථො මහප්ඵලො හොති මහානිසංසො මහාජුතිකො මහාවිප්ඵාරො’’. Này Visākhā, ngày Bố-tát của bậc Thánh là như vậy. Này Visākhā, ngày Bố-tát của bậc Thánh được thực hành như vậy có quả lớn, có lợi ích lớn, có ánh sáng lớn, có sự lan tỏa lớn. ‘‘කීවමහප්ඵලො හොති කීවමහානිසංසො කීවමහාජුතිකො කීවමහාවිප්ඵාරො’’? ‘‘සෙය්‍යථාපි, විසාඛෙ, යො ඉමෙසං සොළසන්නං මහාජනපදානං පහූතරත්තරතනානං ඉස්සරියාධිපච්චං රජ්ජං කාරෙය්‍ය, සෙය්‍යථිදං – අඞ්ගානං, මගධානං, කාසීනං, කොසලානං, වජ්ජීනං, මල්ලානං, චෙතීනං, වඞ්ගානං, කුරූනං, පඤ්චාලානං, මච්ඡානං, සූරසෙනානං, අස්සකානං, අවන්තීනං, ගන්ධාරානං, කම්බොජානං, අට්ඨඞ්ගසමන්නාගතස්ස උපොසථස්ස එතං කලං නාග්ඝති සොළසිං. තං කිස්ස හෙතු? කපණං, විසාඛෙ, මානුසකං රජ්ජං දිබ්බං සුඛං උපනිධාය’’. Quả lớn như thế nào, lợi ích lớn như thế nào, ánh sáng lớn như thế nào, sự lan tỏa lớn như thế nào? Này Visākhā, ví như người nào thực hiện vương quyền tối thượng trên mười sáu đại quốc này, đầy dẫy châu báu quý giá, tức là: Aṅga, Magadha, Kāsī, Kosala, Vajjī, Mallā, Ceti, Vaṅga, Kuru, Pañcāla, Maccha, Sūrasena, Assaka, Avantī, Gandhāra, Kamboja, (vương quyền ấy) không bằng một phần mười sáu của ngày Bố-tát gồm tám chi phần. Vì cớ sao? Này Visākhā, vương quyền của loài người là nhỏ nhoi khi so với hạnh phúc cõi trời. ‘‘යානි, විසාඛෙ, මානුසකානි පඤ්ඤාස වස්සානි, චාතුමහාරාජිකානං දෙවානං එසො එකො රත්තින්දිවො. තාය රත්තියා තිංසරත්තියො මාසො. තෙන මාසෙන ද්වාදසමාසියො සංවච්ඡරො. තෙන සංවච්ඡරෙන දිබ්බානි පඤ්ච වස්සසතානි චාතුමහාරාජිකානං දෙවානං ආයුප්පමාණං. ඨානං ඛො පනෙතං, විසාඛෙ, විජ්ජති යං ඉධෙකච්චො ඉත්ථී වා පුරිසො වා අට්ඨඞ්ගසමන්නාගතං උපොසථං උපවසිත්වා කායස්ස භෙදා පරං මරණා චාතුමහාරාජිකානං දෙවානං සහබ්‍යතං උපපජ්ජෙය්‍ය. ඉදං ඛො පනෙතං, විසාඛෙ, සන්ධාය භාසිතං – ‘කපණං මානුසකං රජ්ජං දිබ්බං සුඛං උපනිධාය’’’. Này Visākhā, năm mươi năm của loài người là một ngày một đêm của chư thiên ở cõi Tứ Đại Thiên Vương. Ba mươi ngày đêm như vậy là một tháng. Mười hai tháng như vậy là một năm. Năm trăm năm trời như vậy là tuổi thọ của chư thiên ở cõi Tứ Đại Thiên Vương. Này Visākhā, có trường hợp này: khi một người nữ hay người nam nào đó ở đây, sau khi đã thực hành ngày Bố-tát gồm tám chi phần, sau khi thân hoại mạng chung, có thể sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi Tứ Đại Thiên Vương. Này Visākhā, chính vì nhắm đến điều này mà đã được nói rằng: ‘vương quyền của loài người là nhỏ nhoi khi so với hạnh phúc cõi trời’. ‘‘යං[Pg.214], විසාඛෙ, මානුසකං වස්සසතං, තාවතිංසානං දෙවානං එසො එකො රත්තින්දිවො. තාය රත්තියා තිංසරත්තියො මාසො. තෙන මාසෙන ද්වාදසමාසියො සංවච්ඡරො. තෙන සංවච්ඡරෙන දිබ්බං වස්සසහස්සං තාවතිංසානං දෙවානං ආයුප්පමාණං. ඨානං ඛො පනෙතං, විසාඛෙ, විජ්ජති යං ඉධෙකච්චො ඉත්ථී වා පුරිසො වා අට්ඨඞ්ගසමන්නාගතං උපොසථං උපවසිත්වා කායස්ස භෙදා පරං මරණා තාවතිංසානං දෙවානං සහබ්‍යතං උපපජ්ජෙය්‍ය. ඉදං ඛො පනෙතං, විසාඛෙ, සන්ධාය භාසිතං – ‘කපණං මානුසකං රජ්ජං දිබ්බං සුඛං උපනිධාය’’’. Này Visākhā, một trăm năm của loài người là một ngày đêm của chư thiên ở cõi trời Ba Mươi Ba. Ba mươi ngày đêm như vậy là một tháng. Mười hai tháng như vậy là một năm. Một ngàn năm trời như vậy là tuổi thọ của chư thiên ở cõi trời Ba Mươi Ba. Này Visākhā, có trường hợp này, ở đây có người nữ hay người nam sau khi đã thọ trì Bát quan trai giới, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi trời Ba Mươi Ba. Này Visākhā, chính vì nhân duyên này mà Ta đã nói rằng: ‘Vương quyền của loài người thật là khốn cùng khi so sánh với hạnh phúc của chư thiên.’” ‘‘යානි, විසාඛෙ, මානුසකානි ද්වෙ වස්සසතානි, යාමානං දෙවානං එසො එකො රත්තින්දිවො. තාය රත්තියා තිංසරත්තියො මාසො. තෙන මාසෙන ද්වාදසමාසියො සංවච්ඡරො. තෙන සංවච්ඡරෙන දිබ්බානි ද්වෙ වස්සසහස්සානි යාමානං දෙවානං ආයුප්පමාණං. ඨානං ඛො පනෙතං, විසාඛෙ, විජ්ජති යං ඉධෙකච්චො ඉත්ථී වා පුරිසො වා අට්ඨඞ්ගසමන්නාගතං උපොසථං උපවසිත්වා කායස්ස භෙදා පරං මරණා යාමානං දෙවානං සහබ්‍යතං උපපජ්ජෙය්‍ය. ඉදං ඛො පනෙතං, විසාඛෙ, සන්ධාය භාසිතං – ‘කපණං මානුසකං රජ්ජං දිබ්බං සුඛං උපනිධාය’’’. Này Visākhā, hai trăm năm của loài người là một ngày đêm của chư thiên ở cõi trời Dạ Ma. Ba mươi ngày đêm như vậy là một tháng. Mười hai tháng như vậy là một năm. Hai ngàn năm trời như vậy là tuổi thọ của chư thiên ở cõi trời Dạ Ma. Này Visākhā, có trường hợp này, ở đây có người nữ hay người nam sau khi đã thọ trì Bát quan trai giới, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi trời Dạ Ma. Này Visākhā, chính vì nhân duyên này mà Ta đã nói rằng: ‘Vương quyền của loài người thật là khốn cùng khi so sánh với hạnh phúc của chư thiên.’” ‘‘යානි, විසාඛෙ, මානුසකානි චත්තාරි වස්සසතානි, තුසිතානං දෙවානං එසො එකො රත්තින්දිවො. තාය රත්තියා තිංසරත්තියො මාසො. තෙන මාසෙන ද්වාදසමාසියො සංවච්ඡරො. තෙන සංවච්ඡරෙන දිබ්බානි චත්තාරි වස්සසහස්සානි තුසිතානං දෙවානං ආයුප්පමාණං. ඨානං ඛො පනෙතං, විසාඛෙ, විජ්ජති යං ඉධෙකච්චො ඉත්ථී වා පුරිසො වා අට්ඨඞ්ගසමන්නාගතං උපොසථං උපවසිත්වා කායස්ස භෙදා පරං මරණා තුසිතානං දෙවානං සහබ්‍යතං උපපජ්ජෙය්‍ය. ඉදං ඛො පනෙතං, විසාඛෙ, සන්ධාය භාසිතං – ‘කපණං මානුසකං රජ්ජං දිබ්බං සුඛං උපනිධාය’’’. Này Visākhā, bốn trăm năm của loài người là một ngày đêm của chư thiên ở cõi trời Đâu Suất. Ba mươi ngày đêm như vậy là một tháng. Mười hai tháng như vậy là một năm. Bốn ngàn năm trời như vậy là tuổi thọ của chư thiên ở cõi trời Đâu Suất. Này Visākhā, có trường hợp này, ở đây có người nữ hay người nam sau khi đã thọ trì Bát quan trai giới, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi trời Đâu Suất. Này Visākhā, chính vì nhân duyên này mà Ta đã nói rằng: ‘Vương quyền của loài người thật là khốn cùng khi so sánh với hạnh phúc của chư thiên.’” ‘‘යානි, විසාඛෙ, මානුසකානි අට්ඨ වස්සසතානි, නිම්මානරතීනං දෙවානං එසො එකො රත්තින්දිවො. තාය රත්තියා තිංසරත්තියො මාසො. තෙන මාසෙන ද්වාදසමාසියො සංවච්ඡරො. තෙන සංවච්ඡරෙන දිබ්බානි අට්ඨ වස්සසහස්සානි නිම්මානරතීනං දෙවානං ආයුප්පමාණං. ඨානං ඛො පනෙතං, විසාඛෙ, විජ්ජති යං ඉධෙකච්චො ඉත්ථී වා පුරිසො වා අට්ඨඞ්ගසමන්නාගතං උපොසථං උපවසිත්වා කායස්ස භෙදා පරං මරණා නිම්මානරතීනං දෙවානං සහබ්‍යතං [Pg.215] උපපජ්ජෙය්‍ය. ඉදං ඛො පනෙතං, විසාඛෙ, සන්ධාය භාසිතං – ‘කපණං මානුසකං රජ්ජං දිබ්බං සුඛං උපනිධාය’’’. Này Visākhā, tám trăm năm của loài người là một ngày đêm của chư thiên ở cõi trời Hóa Lạc. Ba mươi ngày đêm như vậy là một tháng. Mười hai tháng như vậy là một năm. Tám ngàn năm trời như vậy là tuổi thọ của chư thiên ở cõi trời Hóa Lạc. Này Visākhā, có trường hợp này, ở đây có người nữ hay người nam sau khi đã thọ trì Bát quan trai giới, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi trời Hóa Lạc. Này Visākhā, chính vì nhân duyên này mà Ta đã nói rằng: ‘Vương quyền của loài người thật là khốn cùng khi so sánh với hạnh phúc của chư thiên.’” ‘‘යානි, විසාඛෙ, මානුසකානි සොළස වස්සසතානි, පරනිම්මිතවසවත්තීනං දෙවානං එසො එකො රත්තින්දිවො. තාය රත්තියා තිංසරත්තියො මාසො. තෙන මාසෙන ද්වාදසමාසියො සංවච්ඡරො. තෙන සංවච්ඡරෙන දිබ්බානි සොළස වස්සසහස්සානි පරනිම්මිතවසවත්තීනං දෙවානං ආයුප්පමාණං. ඨානං ඛො පනෙතං, විසාඛෙ, විජ්ජති යං ඉධෙකච්චො ඉත්ථී වා පුරිසො වා අට්ඨඞ්ගසමන්නාගතං උපොසථං උපවසිත්වා කායස්ස භෙදා පරං මරණා පරනිම්මිතවසවත්තීනං දෙවානං සහබ්‍යතං උපපජ්ජෙය්‍ය. ඉදං ඛො පනෙතං, විසාඛෙ, සන්ධාය භාසිතං – ‘කපණං මානුසකං රජ්ජං දිබ්බං සුඛං උපනිධායා’’’ති. Này Visākhā, một ngàn sáu trăm năm của loài người là một ngày đêm của chư thiên ở cõi trời Tha Hóa Tự Tại. Ba mươi ngày đêm như vậy là một tháng. Mười hai tháng như vậy là một năm. Mười sáu ngàn năm trời như vậy là tuổi thọ của chư thiên ở cõi trời Tha Hóa Tự Tại. Này Visākhā, có trường hợp này, ở đây có người nữ hay người nam sau khi đã thọ trì Bát quan trai giới, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi trời Tha Hóa Tự Tại. Này Visākhā, chính vì nhân duyên này mà Ta đã nói rằng: ‘Vương quyền của loài người thật là khốn cùng khi so sánh với hạnh phúc của chư thiên.’” ‘‘පාණං න හඤ්ඤෙ න චදින්නමාදියෙ,මුසා න භාසෙ න ච මජ්ජපො සියා; අබ්‍රහ්මචරියා විරමෙය්‍ය මෙථුනා,රත්තිං න භුඤ්ජෙය්‍ය විකාලභොජනං. Không nên sát sanh, không nên trộm cắp, không nên nói dối, không nên uống rượu; nên từ bỏ việc không phạm hạnh, tức là hành dâm; không nên ăn vào ban đêm, không nên ăn phi thời. ‘‘මාලං න ධාරෙ න ච ගන්ධමාචරෙ,මඤ්චෙ ඡමායං ව සයෙථ සන්ථතෙ; එතඤ්හි අට්ඨඞ්ගිකමාහුපොසථං,බුද්ධෙන දුක්ඛන්තගුනා පකාසිතං. Không nên đeo tràng hoa, không nên dùng hương liệu; nên nằm trên giường thấp hoặc trên đất, trên tấm trải. Đây được gọi là Bát quan trai giới, đã được đức Phật, bậc đã đạt đến sự chấm dứt khổ đau, tuyên thuyết. ‘‘චන්දො ච සූරියො ච උභො සුදස්සනා,ඔභාසයං අනුපරියන්ති යාවතා; තමොනුදා තෙ පන අන්තලික්ඛගා,නභෙ පභාසන්ති දිසාවිරොචනා. Cả mặt trăng và mặt trời, cả hai đều đẹp đẽ, xoay vần chiếu sáng khắp nơi. Chúng xua tan bóng tối, di chuyển trong không trung, tỏa sáng trên bầu trời, làm rực rỡ các phương. ‘‘එතස්මිං යං විජ්ජති අන්තරෙ ධනං,මුත්තා මණි වෙළුරියඤ්ච භද්දකං; සිඞ්ගී සුවණ්ණං අථ වාපි කඤ්චනං,යං ජාතරූපං හටකන්ති වුච්චති. Bất cứ tài sản nào có ở trong khoảng không gian này: ngọc trai, ngọc báu, và ngọc lưu ly tốt đẹp; vàng Siṅgī, hoặc vàng Kañcana, loại vàng ròng được gọi là Hāṭaka. ‘‘අට්ඨඞ්ගුපෙතස්ස [Pg.216] උපොසථස්ස,කලම්පි තෙ නානුභවන්ති සොළසිං; චන්දප්පභා තාරගණා ච සබ්බෙ.‘‘තස්මා හි නාරී ච නරො ච සීලවා,අට්ඨඞ්ගුපෙතං උපවස්සුපොසථං; පුඤ්ඤානි කත්වාන සුඛුද්‍රයානි,අනින්දිතා සග්ගමුපෙන්ති ඨාන’’න්ති. දසමං; Tất cả những thứ ấy cũng không bằng một phần mười sáu của ngày trai giới gồm tám chi phần, cũng như tất cả các vì sao không bằng ánh sáng của mặt trăng. Do đó, người nữ hay người nam có giới đức, sau khi đã thọ trì ngày trai giới gồm tám chi phần, làm các phước nghiệp có kết quả an lạc, không bị chê trách, sẽ đi đến cảnh giới chư thiên. Hết phẩm thứ mười. මහාවග්ගො සත්තමො. Phẩm Lớn, thứ bảy. තස්සුද්දානං – Phần tóm tắt của phẩm này: තිත්ථභයඤ්ච වෙනාගො, සරභො කෙසමුත්තියා; සාළ්හො චාපි කථාවත්ථු, තිත්ථියමූලුපොසථොති. Tittha, Bhaya, và Venāga, Sarabha, Kesamuttiya; Sāḷha, và cả Kathāvatthu, Titthiya, Mūla, và Uposatha. (8) 3. ආනන්දවග්ගො (8) 3. Phẩm Ānanda 1. ඡන්නසුත්තං 1. Kinh Channa 72. එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. අථ ඛො ඡන්නො පරිබ්බාජකො යෙනායස්මා ආනන්දො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මතා ආනන්දෙන සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ඡන්නො පරිබ්බාජකො ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච – ‘‘තුම්හෙපි, ආවුසො ආනන්ද, රාගස්ස පහානං පඤ්ඤාපෙථ, දොසස්ස පහානං පඤ්ඤාපෙථ, මොහස්ස පහානං පඤ්ඤාපෙථාති. මයං ඛො, ආවුසො, රාගස්ස පහානං පඤ්ඤාපෙම, දොසස්ස පහානං පඤ්ඤාපෙම, මොහස්ස පහානං පඤ්ඤපෙමා’’ති. 72. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, trong tịnh xá của ông Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, du sĩ Channa đi đến chỗ Tôn giả Ānanda; sau khi đến, đã cùng Tôn giả Ānanda chào hỏi thân tình. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân tình, đáng ghi nhớ, vị ấy ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, du sĩ Channa nói với Tôn giả Ānanda điều này: “Thưa hiền giả Ānanda, có phải các ngài cũng tuyên bố sự đoạn trừ tham, tuyên bố sự đoạn trừ sân, tuyên bố sự đoạn trừ si chăng?” “Thưa hiền giả, quả thật chúng tôi tuyên bố sự đoạn trừ tham, tuyên bố sự đoạn trừ sân, tuyên bố sự đoạn trừ si.” ‘‘කිං පන තුම්හෙ, ආවුසො, රාගෙ ආදීනවං දිස්වා රාගස්ස පහානං පඤ්ඤාපෙථ, කිං දොසෙ ආදීනවං දිස්වා දොසස්ස පහානං පඤ්ඤාපෙථ, කිං මොහෙ ආදීනවං දිස්වා මොහස්ස පහානං පඤ්ඤාපෙථා’’ති? “Nhưng thưa hiền giả, các ngài thấy sự nguy hại nào trong tham mà tuyên bố sự đoạn trừ tham, thấy sự nguy hại nào trong sân mà tuyên bố sự đoạn trừ sân, thấy sự nguy hại nào trong si mà tuyên bố sự đoạn trừ si?” ‘‘රත්තො [Pg.217] ඛො, ආවුසො, රාගෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො අත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති; රාගෙ පහීනෙ නෙවත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න චෙතසිකං දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. රත්තො ඛො, ආවුසො, රාගෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො කායෙන දුච්චරිතං චරති, වාචාය දුච්චරිතං චරති, මනසා දුච්චරිතං චරති; රාගෙ පහීනෙ නෙව කායෙන දුච්චරිතං චරති, න වාචාය දුච්චරිතං චරති, න මනසා දුච්චරිතං චරති. රත්තො ඛො, ආවුසො, රාගෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො අත්තත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති, පරත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති, උභයත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති; රාගෙ පහීනෙ අත්තත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති, පරත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති, උභයත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති. රාගො ඛො, ආවුසො, අන්ධකරණො අචක්ඛුකරණො අඤ්ඤාණකරණො පඤ්ඤානිරොධිකො විඝාතපක්ඛිකො අනිබ්බානසංවත්තනිකො. “Thưa hiền giả, người bị tham ái, bị tham chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, suy nghĩ làm hại mình, suy nghĩ làm hại người, suy nghĩ làm hại cả hai, và cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Khi tham được đoạn trừ, vị ấy không suy nghĩ làm hại mình, không suy nghĩ làm hại người, không suy nghĩ làm hại cả hai, và không cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Thưa hiền giả, người bị tham ái, bị tham chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, hành ác hạnh qua thân, hành ác hạnh qua lời, hành ác hạnh qua ý. Khi tham được đoạn trừ, vị ấy không hành ác hạnh qua thân, không hành ác hạnh qua lời, không hành ác hạnh qua ý. Thưa hiền giả, người bị tham ái, bị tham chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, không biết như thật lợi ích của mình, không biết như thật lợi ích của người, không biết như thật lợi ích của cả hai. Khi tham được đoạn trừ, vị ấy biết như thật lợi ích của mình, biết như thật lợi ích của người, biết như thật lợi ích của cả hai. Thưa hiền giả, tham làm cho mù lòa, làm cho không có mắt, làm cho không có trí tuệ, làm tiêu diệt trí tuệ, thuộc phe khổ não, không đưa đến Niết-bàn. ‘‘දුට්ඨො ඛො, ආවුසො, දොසෙන…පෙ… මූළ්හො ඛො, ආවුසො, මොහෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො අත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති; මොහෙ පහීනෙ නෙවත්තබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න පරබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න උභයබ්‍යාබාධායපි චෙතෙති, න චෙතසිකං දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. මූළ්හො ඛො, ආවුසො, මොහෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො කායෙන දුච්චරිතං චරති, වාචාය දුච්චරිතං චරති, මනසා දුච්චරිතං චරති; මොහෙ පහීනෙ නෙව කායෙන දුච්චරිතං චරති, න වාචාය දුච්චරිතං චරති, න මනසා දුච්චරිතං චරති. මූළ්හො ඛො, ආවුසො, මොහෙන අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො අත්තත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති, පරත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති, උභයත්ථම්පි යථාභූතං නප්පජානාති; මොහෙ පහීනෙ අත්තත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති, පරත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති, උභයත්ථම්පි යථාභූතං පජානාති. මොහො ඛො, ආවුසො, අන්ධකරණො අචක්ඛුකරණො අඤ්ඤාණකරණො පඤ්ඤානිරොධිකො විඝාතපක්ඛිකො අනිබ්බානසංවත්තනිකො. ඉදං ඛො මයං, ආවුසො, රාගෙ ආදීනවං දිස්වා රාගස්ස පහානං [Pg.218] පඤ්ඤාපෙම. ඉදං දොසෙ ආදීනවං දිස්වා දොසස්ස පහානං පඤ්ඤාපෙම. ඉදං මොහෙ ආදීනවං දිස්වා මොහස්ස පහානං පඤ්ඤාපෙමා’’ති. “Thưa hiền giả, người bị sân hận, bị sân chinh phục... (v.v)... Thưa hiền giả, người bị si mê, bị si chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, suy nghĩ làm hại mình, suy nghĩ làm hại người, suy nghĩ làm hại cả hai, và cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Khi si được đoạn trừ, vị ấy không suy nghĩ làm hại mình, không suy nghĩ làm hại người, không suy nghĩ làm hại cả hai, và không cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Thưa hiền giả, người bị si mê, bị si chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, hành ác hạnh qua thân, hành ác hạnh qua lời, hành ác hạnh qua ý. Khi si được đoạn trừ, vị ấy không hành ác hạnh qua thân, không hành ác hạnh qua lời, không hành ác hạnh qua ý. Thưa hiền giả, người bị si mê, bị si chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, không biết như thật lợi ích của mình, không biết như thật lợi ích của người, không biết như thật lợi ích của cả hai. Khi si được đoạn trừ, vị ấy biết như thật lợi ích của mình, biết như thật lợi ích của người, biết như thật lợi ích của cả hai. Thưa hiền giả, si làm cho mù lòa, làm cho không có mắt, làm cho không có trí tuệ, làm tiêu diệt trí tuệ, thuộc phe khổ não, không đưa đến Niết-bàn. Thưa hiền giả, chính vì thấy sự nguy hại này trong tham mà chúng tôi tuyên bố sự đoạn trừ tham. Thấy sự nguy hại này trong sân mà chúng tôi tuyên bố sự đoạn trừ sân. Thấy sự nguy hại này trong si mà chúng tôi tuyên bố sự đoạn trừ si.” ‘‘අත්ථි පනාවුසො, මග්ගො අත්ථි පටිපදා එතස්ස රාගස්ස දොසස්ස මොහස්ස පහානායා’’ති? ‘‘අත්ථාවුසො, මග්ගො අත්ථි පටිපදා එතස්ස රාගස්ස දොසස්ස මොහස්ස පහානායා’’ති. ‘‘කතමො පනාවුසො, මග්ගො කතමා පටිපදා එතස්ස රාගස්ස දොසස්ස මොහස්ස පහානායා’’ති? ‘‘අයමෙව අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො, සෙය්‍යථිදං – සම්මාදිට්ඨි…පෙ… සම්මාසමාධි. අයං ඛො, ආවුසො, මග්ගො අයං පටිපදා එතස්ස රාගස්ස දොසස්ස මොහස්ස පහානායා’’ති. ‘‘භද්දකො ඛො, ආවුසො, මග්ගො භද්දිකා පටිපදා එතස්ස රාගස්ස දොසස්ස මොහස්ස පහානාය. අලඤ්ච පනාවුසො ආනන්ද, අප්පමාදායා’’ති. පඨමං. “Thưa hiền giả, vậy có con đường, có pháp hành để đoạn trừ tham, sân, si này không?” “Thưa hiền giả, có con đường, có pháp hành để đoạn trừ tham, sân, si này.” “Thưa hiền giả, vậy con đường ấy là gì, pháp hành ấy là gì để đoạn trừ tham, sân, si này?” “Chính là Thánh đạo Tám ngành này, tức là: Chánh kiến... (v.v)... Chánh định. Thưa hiền giả, đây chính là con đường, đây chính là pháp hành để đoạn trừ tham, sân, si này.” “Thưa hiền giả, con đường thật tốt lành, pháp hành thật tốt lành để đoạn trừ tham, sân, si này. Và thưa hiền giả Ānanda, thật đáng để không dể duôi.” 2. ආජීවකසුත්තං 2. Kinh Ājīvaka 73. එකං සමයං ආයස්මා ආනන්දො කොසම්බියං විහරති ඝොසිතාරාමෙ. අථ ඛො අඤ්ඤතරො ආජීවකසාවකො ගහපති යෙනායස්මා ආනන්දො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං ආනන්දං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො සො ආජීවකසාවකො ගහපති ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච – 73. Một thời, Tôn giả Ānanda trú ở Kosambī, tại tu viện Ghosita. Bấy giờ, một vị gia chủ là đệ tử của phái Ājīvaka đi đến chỗ Tôn giả Ānanda; sau khi đến, vị ấy đảnh lễ Tôn giả Ānanda rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, vị gia chủ là đệ tử của phái Ājīvaka ấy nói với Tôn giả Ānanda điều này: ‘‘කෙසං නො, භන්තෙ ආනන්ද, ධම්මො ස්වාක්ඛාතො? කෙ ලොකෙ සුප්පටිපන්නා? කෙ ලොකෙ සුකතා’’ති ? ‘‘තෙන හි, ගහපති, තඤ්ඤෙවෙත්ථ පටිපුච්ඡිස්සාමි, යථා තෙ ඛමෙය්‍ය තථා නං බ්‍යාකරෙය්‍යාසි. තං කිං මඤ්ඤසි, ගහපති, යෙ රාගස්ස පහානාය ධම්මං දෙසෙන්ති, දොසස්ස පහානාය ධම්මං දෙසෙන්ති, මොහස්ස පහානාය ධම්මං දෙසෙන්ති, තෙසං ධම්මො ස්වාක්ඛාතො නො වා? කථං වා තෙ එත්ථ හොතී’’ති? ‘‘යෙ, භන්තෙ, රාගස්ස පහානාය ධම්මං දෙසෙන්ති, දොසස්ස පහානාය ධම්මං දෙසෙන්ති, මොහස්ස පහානාය ධම්මං දෙසෙන්ති, තෙසං ධම්මො ස්වාක්ඛාතො. එවං මෙ එත්ථ හොතී’’ති. “Thưa ngài Ānanda, Pháp của những ai được khéo thuyết giảng? Ai là những người khéo hành trì ở đời? Ai là những người đã khéo làm ở đời?” “Này gia chủ, nếu vậy, tôi sẽ hỏi lại ông về vấn đề này. Ông hãy trả lời theo như ông kham nhẫn. Này gia chủ, ông nghĩ thế nào về điều này: những vị thuyết giảng Pháp để đoạn trừ tham, thuyết giảng Pháp để đoạn trừ sân, thuyết giảng Pháp để đoạn trừ si, Pháp của các vị ấy có được khéo thuyết giảng hay không? Về vấn đề này, ý của ông thế nào?” “Thưa ngài, những vị thuyết giảng Pháp để đoạn trừ tham, thuyết giảng Pháp để đoạn trừ sân, thuyết giảng Pháp để đoạn trừ si, Pháp của các vị ấy được khéo thuyết giảng. Về vấn đề này, ý của tôi là như vậy.” ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, ගහපති, යෙ රාගස්ස පහානාය පටිපන්නා, දොසස්ස පහානාය පටිපන්නා, මොහස්ස පහානාය පටිපන්නා, තෙ ලොකෙ සුප්පටිපන්නා [Pg.219] නො වා? කථං වා තෙ එත්ථ හොතී’’ති? ‘‘යෙ, භන්තෙ, රාගස්ස පහානාය පටිපන්නා, දොසස්ස පහානාය පටිපන්නා, මොහස්ස පහානාය පටිපන්නා, තෙ ලොකෙ සුප්පටිපන්නා. එවං මෙ එත්ථ හොතී’’ති. “Này gia chủ, ông nghĩ thế nào về điều này: những vị hành trì để đoạn trừ tham, hành trì để đoạn trừ sân, hành trì để đoạn trừ si, các vị ấy có phải là những người khéo hành trì ở đời hay không? Về vấn đề này, ý của ông thế nào?” “Thưa ngài, những vị hành trì để đoạn trừ tham, hành trì để đoạn trừ sân, hành trì để đoạn trừ si, các vị ấy là những người khéo hành trì ở đời. Về vấn đề này, ý của tôi là như vậy.” ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, ගහපති, යෙසං රාගො පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවංකතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො, යෙසං දොසො පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවඞ්කතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො, යෙසං මොහො පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවංකතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො, තෙ ලොකෙ සුකතා නො වා? කථං වා තෙ එත්ථ හොතී’’ති? ‘‘යෙසං, භන්තෙ, රාගො පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවංකතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො, යෙසං දොසො පහීනො…පෙ… යෙසං මොහො පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවංකතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො, තෙ ලොකෙ සුකතා. එවං මෙ එත්ථ හොතී’’ති. “Này gia chủ, ông nghĩ thế nào về điều này: những vị nào đã đoạn trừ tham, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây thốt nốt, đã làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai; những vị nào đã đoạn trừ sân, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây thốt nốt, đã làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai; những vị nào đã đoạn trừ si, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây thốt nốt, đã làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai, các vị ấy có phải là những người đã khéo làm ở đời hay không? Về vấn đề này, ý của ông thế nào?” “Thưa ngài, những vị nào đã đoạn trừ tham, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây thốt nốt, đã làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai; những vị nào đã đoạn trừ sân... (như trên)... những vị nào đã đoạn trừ si, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây thốt nốt, đã làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai, các vị ấy là những người đã khéo làm ở đời. Về vấn đề này, ý của tôi là như vậy.” ‘‘ඉති ඛො, ගහපති, තයාවෙතං බ්‍යාකතං – ‘යෙ, භන්තෙ, රාගස්ස පහානාය ධම්මං දෙසෙන්ති, දොසස්ස පහානාය ධම්මං දෙසෙන්ති, මොහස්ස පහානාය ධම්මං දෙසෙන්ති, තෙසං ධම්මො ස්වාක්ඛාතො’ති. තයාවෙතං බ්‍යාකතං – ‘යෙ, භන්තෙ, රාගස්ස පහානාය පටිපන්නා, දොසස්ස පහානාය පටිපන්නා, මොහස්ස පහානාය පටිපන්නා, තෙ ලොකෙ සුප්පටිපන්නා’ති. තයාවෙතං බ්‍යාකතං – ‘යෙසං, භන්තෙ, රාගො පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවඞ්කතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො, යෙසං දොසො පහීනො…පෙ… යෙසං මොහො පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවඞ්කතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො, තෙ ලොකෙ සුකතා’’’ති. “Như vậy, này gia chủ, chính ông đã trả lời rằng: ‘Thưa ngài, những vị thuyết giảng Pháp để đoạn trừ tham, thuyết giảng Pháp để đoạn trừ sân, thuyết giảng Pháp để đoạn trừ si, Pháp của các vị ấy được khéo thuyết giảng.’ Chính ông đã trả lời rằng: ‘Thưa ngài, những vị hành trì để đoạn trừ tham, hành trì để đoạn trừ sân, hành trì để đoạn trừ si, các vị ấy là những người khéo hành trì ở đời.’ Chính ông đã trả lời rằng: ‘Thưa ngài, những vị nào đã đoạn trừ tham, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây thốt nốt, đã làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai; những vị nào đã đoạn trừ sân... (như trên)... những vị nào đã đoạn trừ si, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây thốt nốt, đã làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai, các vị ấy là những người đã khéo làm ở đời.’” ‘‘අච්ඡරියං, භන්තෙ, අබ්භුතං, භන්තෙ! න චෙව නාම සධම්මුක්කංසනා භවිස්සති, න ච පරධම්මාපසාදනා. ආයතනෙව ධම්මදෙසනා, අත්ථො ච වුත්තො, අත්තා ච අනුපනීතො. තුම්හෙ, භන්තෙ ආනන්ද, රාගස්ස පහානාය ධම්මං දෙසෙථ, දොසස්ස…පෙ… මොහස්ස පහනාය ධම්මං දෙසෙථ. තුම්හාකං, භන්තෙ ආනන්ද, ධම්මො ස්වාක්ඛාතො. තුම්හෙ, භන්තෙ ආනන්ද, රාගස්ස පහානාය [Pg.220] පටිපන්නා, දොසස්ස…පෙ… මොහස්ස පහානාය පටිපන්නා. තුම්හෙ, භන්තෙ, ලොකෙ සුප්පටිපන්නා. තුම්හාකං, භන්තෙ ආනන්ද, රාගො පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවඞ්කතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො, තුම්හාකං දොසො පහීනො…පෙ… තුම්හාකං මොහො පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවඞ්කතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො. තුම්හෙ ලොකෙ සුකතා. “Thật vi diệu, thưa ngài! Thật hy hữu, thưa ngài! Quả thật không có sự tán dương tự pháp, cũng không có sự chê bai tha pháp. Chỉ thuyết giảng Pháp trong phạm vi hợp lý, nghĩa lý đã được nói lên, mà bản thân lại không được đề cao. Thưa ngài Ānanda, các ngài thuyết giảng Pháp để đoạn trừ tham, ... để đoạn trừ sân, ... để đoạn trừ si. Thưa ngài Ānanda, Pháp của các ngài được khéo thuyết giảng. Thưa ngài Ānanda, các ngài hành trì để đoạn trừ tham, ... để đoạn trừ sân, ... để đoạn trừ si. Thưa ngài, các ngài là những người khéo hành trì ở đời. Thưa ngài Ānanda, tham của các ngài đã được đoạn trừ, đã được cắt đứt tận gốc rễ, đã được làm cho như thân cây thốt nốt, đã được làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai; sân của các ngài đã được đoạn trừ... (như trên)... si của các ngài đã được đoạn trừ, đã được cắt đứt tận gốc rễ, đã được làm cho như thân cây thốt nốt, đã được làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai. Các ngài là những người đã khéo làm ở đời.” ‘‘අභික්කන්තං, භන්තෙ, අභික්කන්තං, භන්තෙ! සෙය්‍යථාපි, භන්තෙ, නික්කුජ්ජිතං වා උක්කුජ්ජෙය්‍ය, පටිච්ඡන්නං වා විවරෙය්‍ය, මූළ්හස්ස වා මග්ගං ආචික්ඛෙය්‍ය, අන්ධකාරෙ වා තෙලපජ්ජොතං ධාරෙය්‍ය – ‘චක්ඛුමන්තො රූපානි දක්ඛන්තී’ති; එවමෙවං අය්‍යෙන ආනන්දෙන අනෙකපරියායෙන ධම්මො පකාසිතො. එසාහං, භන්තෙ ආනන්ද, තං භගවන්තං සරණං ගච්ඡාමි ධම්මඤ්ච භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච. උපාසකං මං අය්‍යො ආනන්දො ධාරෙතු, අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගත’’න්ති. දුතියං. “Thật tuyệt vời, thưa ngài! Thật tuyệt vời, thưa ngài! Thưa ngài, ví như người ta lật ngửa vật bị úp, hay mở ra vật bị che kín, hay chỉ đường cho người bị lạc, hay đem đèn dầu vào trong bóng tối để người có mắt có thể thấy các sắc; cũng vậy, Pháp đã được ngài Ānanda tuyên thuyết bằng nhiều phương tiện. Thưa ngài Ānanda, con xin quy y đức Thế Tôn ấy, quy y Pháp và quy y Tỳ khưu Tăng. Mong ngài Ānanda hãy ghi nhận con là một cận sự nam đã quy y kể từ hôm nay cho đến trọn đời.” Kinh thứ hai. 3. මහානාමසක්කසුත්තං 3. Kinh Mahānāma người dòng Sakka 74. එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සක්කෙසු විහරති කපිලවත්ථුස්මිං නිග්‍රොධාරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන භගවා ගිලානාවුට්ඨිතො හොති අචිරවුට්ඨිතො ගෙලඤ්ඤා. අථ ඛො මහානාමො සක්කො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො මහානාමො සක්කො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘දීඝරත්තාහං, භන්තෙ, භගවතා එවං ධම්මං දෙසිතං ආජානාමි – ‘සමාහිතස්ස ඤාණං, නො අසමාහිතස්සා’ති. සමාධි නු ඛො, භන්තෙ, පුබ්බෙ, පච්ඡා ඤාණං; උදාහු ඤාණං පුබ්බෙ, පච්ඡා සමාධී’’ති? අථ ඛො ආයස්මතො ආනන්දස්ස එතදහොසි – ‘‘භගවා ඛො ගිලානවුට්ඨිතො අචිරවුට්ඨිතො ගෙලඤ්ඤා. අයඤ්ච මහානාමො සක්කො භගවන්තං අතිගම්භීරං පඤ්හං පුච්ඡති. යංනූනාහං මහානාමං සක්කං එකමන්තං අපනෙත්වා ධම්මං දෙසෙය්‍ය’’න්ති. 74. Tôi nghe như vầy: Một thời, đức Thế Tôn trú tại tu viện Nigrodha ở Kapilavatthu, trong xứ của những người Sakka. Vào lúc bấy giờ, đức Thế Tôn vừa mới bình phục sau cơn bệnh, không lâu sau khi khỏi bệnh. Khi ấy, Mahānāma người dòng Sakka đi đến chỗ đức Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Mahānāma người dòng Sakka bạch với đức Thế Tôn rằng: “Thưa ngài, từ lâu con đã biết Pháp được đức Thế Tôn thuyết giảng như vầy: ‘Trí tuệ có nơi người có định, không có nơi người không có định.’ Thưa ngài, có phải định có trước, trí tuệ có sau; hay là trí tuệ có trước, định có sau?” Bấy giờ, Tôn giả Ānanda khởi lên ý nghĩ này: “Đức Thế Tôn vừa mới bình phục sau cơn bệnh, không lâu sau khi khỏi bệnh. Và Mahānāma người dòng Sakka này lại hỏi đức Thế Tôn một câu hỏi quá thâm sâu. Ta hãy dẫn Mahānāma người dòng Sakka đến một nơi riêng biệt và thuyết Pháp cho ông ấy thì hay biết mấy.” අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො මහානාමං සක්කං බාහායං ගහෙත්වා එකමන්තං අපනෙත්වා මහානාමං සක්කං එතදවොච – ‘‘සෙඛම්පි ඛො, මහානාම, සීලං වුත්තං භගවතා, අසෙඛම්පි සීලං වුත්තං භගවතා; සෙඛොපි සමාධි වුත්තො භගවතා, අසෙඛොපි සමාධි වුත්තො භගවතා; සෙඛාපි පඤ්ඤා වුත්තා භගවතා, අසෙඛාපි පඤ්ඤා වුත්තා භගවතා. කතමඤ්ච, මහානාම[Pg.221], සෙඛං සීලං? ඉධ, මහානාම, භික්ඛු සීලවා හොති පාතිමොක්ඛසංවරසංවුතො විහරති…පෙ… සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. ඉදං වුච්චති, මහානාම, සෙඛං සීලං’’. Bấy giờ, Tôn giả Ānanda nắm tay Mahānāma người dòng Sakka, dẫn đến một nơi riêng và nói với Mahānāma người dòng Sakka điều này: Này Mahānāma, giới của bậc hữu học đã được Thế Tôn thuyết giảng, và giới của bậc vô học cũng đã được Thế Tôn thuyết giảng; định của bậc hữu học đã được Thế Tôn thuyết giảng, và định của bậc vô học cũng đã được Thế Tôn thuyết giảng; tuệ của bậc hữu học đã được Thế Tôn thuyết giảng, và tuệ của bậc vô học cũng đã được Thế Tôn thuyết giảng. Và này Mahānāma, thế nào là giới của bậc hữu học? Này Mahānāma, ở đây vị Tỳ khưu có giới hạnh, sống được phòng hộ bởi sự thu thúc của Pātimokkha... (v.v.)... thọ trì và thực hành các học giới. Này Mahānāma, đây được gọi là giới của bậc hữu học. ‘‘කතමො ච, මහානාම, සෙඛො සමාධි? ඉධ, මහානාම, භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං වුච්චති, මහානාම, සෙඛො සමාධි. Và này Mahānāma, thế nào là định của bậc hữu học? Này Mahānāma, ở đây vị Tỳ khưu ly dục... (v.v.)... chứng và trú thiền thứ tư. Này Mahānāma, đây được gọi là định của bậc hữu học. ‘‘කතමා ච, මහානාම, සෙඛා පඤ්ඤා? ඉධ, මහානාම, භික්ඛු ඉදං දුක්ඛන්ති යථාභූතං පජානාති…පෙ… අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදාති යථාභූතං පජානාති. අයං වුච්චති, මහානාම, සෙඛා පඤ්ඤා. Và này Mahānāma, thế nào là tuệ của bậc hữu học? Này Mahānāma, ở đây vị Tỳ khưu tuệ tri như thật: ‘Đây là khổ’... (v.v.)... tuệ tri như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt khổ’. Này Mahānāma, đây được gọi là tuệ của bậc hữu học. ‘‘ස ඛො සො, මහානාම, අරියසාවකො එවං සීලසම්පන්නො එවං සමාධිසම්පන්නො එවං පඤ්ඤාසම්පන්නො ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. එවං ඛො, මහානාම, සෙඛම්පි සීලං වුත්තං භගවතා, අසෙඛම්පි සීලං වුත්තං භගවතා; සෙඛොපි සමාධි වුත්තො භගවතා, අසෙඛොපි සමාධි වුත්තො භගවතා; සෙඛාපි පඤ්ඤා වුත්තා භගවතා, අසෙඛාපි පඤ්ඤා වුත්තා භගවතා’’ති. තතියං. Này Mahānāma, vị Thánh đệ tử ấy, sau khi đã đầy đủ giới như vậy, đầy đủ định như vậy, đầy đủ tuệ như vậy, do sự đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc. Này Mahānāma, như vậy, giới của bậc hữu học đã được Thế Tôn thuyết giảng, và giới của bậc vô học cũng đã được Thế Tôn thuyết giảng; định của bậc hữu học đã được Thế Tôn thuyết giảng, và định của bậc vô học cũng đã được Thế Tôn thuyết giảng; tuệ của bậc hữu học đã được Thế Tôn thuyết giảng, và tuệ của bậc vô học cũng đã được Thế Tôn thuyết giảng. Hết bài kinh thứ ba. 4. නිගණ්ඨසුත්තං 4. Kinh Nigaṇṭha 75. එකං සමයං ආයස්මා ආනන්දො වෙසාලියං විහරති මහාවනෙ කූටාගාරසාලායං. අථ ඛො අභයො ච ලිච්ඡවි පණ්ඩිතකුමාරකො ච ලිච්ඡවි යෙනායස්මා ආනන්දො තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං ආනන්දං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නො ඛො අභයො ලිච්ඡවි ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච – ‘‘නිගණ්ඨො, භන්තෙ, නාටපුත්තො සබ්බඤ්ඤූ සබ්බදස්සාවී අපරිසෙසං ඤාණදස්සනං පටිජානාති – ‘චරතො ච මෙ තිට්ඨතො ච සුත්තස්ස ච ජාගරස්ස ච සතතං සමිතං ඤාණදස්සනං පච්චුපට්ඨිත’න්ති. සො පුරාණානං කම්මානං තපසා බ්‍යන්තීභාවං පඤ්ඤපෙති නවානං කම්මානං අකරණා සෙතුඝාතං. ඉති කම්මක්ඛයා දුක්ඛක්ඛයො, දුක්ඛක්ඛයා වෙදනාක්ඛයො, වෙදනාක්ඛයා සබ්බං දුක්ඛං නිජ්ජිණ්ණං භවිස්සති – එවමෙතිස්සා සන්දිට්ඨිකාය නිජ්ජරාය [Pg.222] විසුද්ධියා සමතික්කමො හොති. ඉධ, භන්තෙ, භගවා කිමාහා’’ති? 75. Một thời, Tôn giả Ānanda trú tại Vesālī, trong Đại Lâm, tại ngôi giảng đường có nóc nhọn. Bấy giờ, Licchavi Abhaya và Licchavi Paṇḍitakumāraka đi đến chỗ Tôn giả Ānanda; sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả Ānanda rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Licchavi Abhaya nói với Tôn giả Ānanda điều này: Thưa Tôn giả, Nigaṇṭha Nāṭaputta tự nhận là bậc toàn tri, toàn kiến, tuyên bố có tri kiến không còn dư sót: ‘Khi ta đi, đứng, ngủ hay thức, tri kiến luôn luôn, liên tục hiện khởi nơi ta.’ Vị ấy chế định sự chấm dứt nghiệp cũ bằng khổ hạnh, và sự ngăn chặn do không tạo nghiệp mới. Như vậy, do nghiệp diệt nên khổ diệt; do khổ diệt nên thọ diệt; do thọ diệt nên tất cả khổ sẽ được tiêu mòn. Như thế, sự vượt qua (vòng luân hồi) xảy ra nhờ sự thanh tịnh bằng cách làm tiêu mòn (phiền não) có thể thấy ngay. Thưa Tôn giả, về vấn đề này, Thế Tôn nói như thế nào? ‘‘තිස්සො ඛො ඉමා, අභය, නිජ්ජරා විසුද්ධියො තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන සම්මදක්ඛාතා සත්තානං විසුද්ධියා සොකපරිදෙවානං සමතික්කමාය දුක්ඛදොමනස්සානං අත්ථඞ්ගමාය ඤායස්ස අධිගමාය නිබ්බානස්ස සච්ඡිකිරියාය. කතමා තිස්සො? ඉධ, අභය, භික්ඛු සීලවා හොති…පෙ… සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. සො නවඤ්ච කම්මං න කරොති, පුරාණඤ්ච කම්මං ඵුස්ස ඵුස්ස බ්‍යන්තීකරොති. සන්දිට්ඨිකා නිජ්ජරා අකාලිකා එහිපස්සිකා ඔපනෙය්‍යිකා පච්චත්තං වෙදිතබ්බා විඤ්ඤූහීති. Này Abhaya, có ba sự thanh tịnh làm tiêu mòn (phiền não) này đã được Thế Tôn, bậc Tri Giả, bậc Kiến Giả, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác ấy khéo thuyết giảng, để thanh tịnh chúng sanh, để vượt qua sầu bi, để chấm dứt khổ ưu, để chứng đạt chánh trí, để giác ngộ Niết-bàn. Thế nào là ba? Này Abhaya, ở đây vị Tỳ khưu có giới hạnh... (v.v.)... thọ trì và thực hành các học giới. Vị ấy không tạo nghiệp mới, và làm cho nghiệp cũ chấm dứt dần dần. Sự tiêu mòn (phiền não) này là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu. ‘‘ස ඛො සො, අභය, භික්ඛු එවං සීලසම්පන්නො විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. විතක්කවිචාරානං වූපසමා අජ්ඣත්තං සම්පසාදනං චෙතසො එකොදිභාවං අවිතක්කං අවිචාරං සමාධිජං පීතිසුඛං දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. පීතියා ච විරාගා උපෙක්ඛකො ච විහරති සතො ච සම්පජානො, සුඛඤ්ච කායෙන පටිසංවෙදෙති යං තං අරියා ආචික්ඛන්ති – ‘උපෙක්ඛකො සතිමා සුඛවිහාරී’ති තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. සුඛස්ස ච පහානා දුක්ඛස්ස ච පහානා, පුබ්බෙව සොමනස්සදොමනස්සානං අත්ථඞ්ගමා අදුක්ඛමසුඛං උපෙක්ඛාසතිපාරිසුද්ධිං චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. සො නවඤ්ච කම්මං න කරොති, පුරාණඤ්ච කම්මං ඵුස්ස ඵුස්ස බ්‍යන්තීකරොති. සන්දිට්ඨිකා නිජ්ජරා අකාලිකා එහිපස්සිකා ඔපනෙය්‍යිකා පච්චත්තං වෙදිතබ්බා විඤ්ඤූහීති. Này Abhaya, vị Tỳ khưu ấy, sau khi đã đầy đủ giới như vậy, ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Do làm cho tầm và tứ lắng dịu, vị ấy chứng và trú thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, nội tĩnh nhất tâm, không tầm không tứ. Do ly hỷ, vị ấy trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là ‘xả niệm lạc trú’, chứng và trú thiền thứ ba. Do xả lạc, xả khổ, diệt trừ hỷ ưu đã cảm thọ trước, vị ấy chứng và trú thiền thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh. Vị ấy không tạo nghiệp mới, và làm cho nghiệp cũ chấm dứt dần dần. Sự tiêu mòn (phiền não) này là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu. ‘‘ස ඛො සො, අභය, භික්ඛු එවං සමාධිසම්පන්නො ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. සො නවඤ්ච කම්මං න කරොති, පුරාණඤ්ච කම්මං ඵුස්ස ඵුස්ස බ්‍යන්තීකරොති. සන්දිට්ඨිකා නිජ්ජරා අකාලිකා එහිපස්සිකා ඔපනෙය්‍යිකා පච්චත්තං වෙදිතබ්බා විඤ්ඤූහීති. ඉමා ඛො, අභය, තිස්සො නිජ්ජරා විසුද්ධියො තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන සම්මදක්ඛාතා සත්තානං විසුද්ධියා සොකපරිදෙවානං සමතික්කමාය දුක්ඛදොමනස්සානං අත්ථඞ්ගමාය ඤායස්ස අධිගමාය නිබ්බානස්ස සච්ඡිකිරියායා’’ති. Này Abhaya, vị Tỳ khưu ấy, sau khi đã đầy đủ định như vậy, do sự đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc. Vị ấy không tạo nghiệp mới, và làm cho nghiệp cũ chấm dứt dần dần. Sự tiêu mòn (phiền não) này là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu. Này Abhaya, đây là ba sự thanh tịnh làm tiêu mòn (phiền não) đã được Thế Tôn, bậc Tri Giả, bậc Kiến Giả, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác ấy khéo thuyết giảng, để thanh tịnh chúng sanh, để vượt qua sầu bi, để chấm dứt khổ ưu, để chứng đạt chánh trí, để giác ngộ Niết-bàn. එවං වුත්තෙ පණ්ඩිතකුමාරකො ලිච්ඡවි අභයං ලිච්ඡවිං එතදවොච – ‘‘කිං පන ත්වං, සම්ම අභය, ආයස්මතො ආනන්දස්ස සුභාසිතං සුභාසිතතො නාබ්භනුමොදසී’’ති? ‘‘ක්‍යාහං, සම්ම පණ්ඩිතකුමාරක, ආයස්මතො ආනන්දස්ස සුභාසිතං සුභාසිතතො නාබ්භනුමොදිස්සාමි! මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍ය යො ආයස්මතො ආනන්දස්ස සුභාසිතං සුභාසිතතො නාබ්භනුමොදෙය්‍යා’’ති. චතුත්ථං. Khi được nói như vậy, hoàng tử Paṇḍitakumāraka người Licchavi nói với hoàng tử Abhaya người Licchavi điều này: "Này hiền hữu Abhaya, tại sao hiền hữu không hoan hỷ tán thán lời khéo nói của Tôn giả Ānanda là lời khéo nói?" "Này hiền hữu Paṇḍitakumāraka, tại sao tôi lại không hoan hỷ tán thán lời khéo nói của Tôn giả Ānanda là lời khéo nói chứ! Đầu của người nào không hoan hỷ tán thán lời khéo nói của Tôn giả Ānanda là lời khéo nói, có thể bị vỡ ra." (Kinh) thứ tư. 5. නිවෙසකසුත්තං 5. Kinh An Trú 76. අථ [Pg.223] ඛො ආයස්මා ආනන්දො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො ආයස්මන්තං ආනන්දං භගවා එතදවොච – 76. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói điều này với Tôn giả Ānanda đang ngồi một bên: ‘‘යෙ, ආනන්ද, අනුකම්පෙය්‍යාථ යෙ ච සොතබ්බං මඤ්ඤෙය්‍යුං මිත්තා වා අමච්චා වා ඤාතී වා සාලොහිතා වා තෙ වො, ආනන්ද, තීසු ඨානෙසු සමාදපෙතබ්බා නිවෙසෙතබ්බා පතිට්ඨාපෙතබ්බා. කතමෙසු තීසු? බුද්ධෙ අවෙච්චප්පසාදෙ සමාදපෙතබ්බා නිවෙසෙතබ්බා පතිට්ඨාපෙතබ්බා – ‘ඉතිපි සො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි; සත්ථා දෙවමනුස්සානං, බුද්ධො භගවා’ති, ධම්මෙ අවෙච්චප්පසාදෙ සමාදපෙතබ්බා නිවෙසෙතබ්බා පතිට්ඨාපෙතබ්බා – ‘ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො සන්දිට්ඨිකො අකාලිකො එහිපස්සිකො ඔපනෙය්‍යිකො පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහී’ති, සඞ්ඝෙ අවෙච්චප්පසාදෙ සමාදපෙතබ්බා නිවෙසෙතබ්බා පතිට්ඨාපෙතබ්බා – ‘සුප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො උජුප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො ඤායප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො සාමීචිප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො, යදිදං චත්තාරි පුරිසයුගානි අට්ඨ පුරිසපුග්ගලා එස භගවතො සාවකසඞ්ඝො ආහුනෙය්‍යො පාහුනෙය්‍යො දක්ඛිණෙය්‍යො අඤ්ජලිකරණීයො අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්සා’’’ති. "Này Ānanda, những ai mà các ngươi có lòng thương tưởng, và những ai nghĩ rằng lời nói của các ngươi đáng được lắng nghe, dù là bạn bè, thân hữu, bà con, hay huyết thống, này Ānanda, các ngươi nên khích lệ, làm cho an trú, làm cho an lập họ trong ba điều. Trong ba điều nào? Các ngươi nên khích lệ, làm cho an trú, làm cho an lập họ trong niềm tin bất động đối với đức Phật: ‘Đây là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.’ Các ngươi nên khích lệ, làm cho an trú, làm cho an lập họ trong niềm tin bất động đối với Pháp: ‘Pháp đã được Thế Tôn khéo thuyết giảng, thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình chứng hiểu.’ Các ngươi nên khích lệ, làm cho an trú, làm cho an lập họ trong niềm tin bất động đối với Tăng: ‘Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc Diệu Hạnh, Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc Trực Hạnh, Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc Như Lý Hạnh, Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc Chánh Hạnh; tức là bốn đôi tám vị. Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn này là bậc đáng được cúng dường, đáng được tiếp đón, đáng được bố thí, đáng được chắp tay, là phước điền vô thượng ở đời.’" ‘‘සියා, ආනන්ද, චතුන්නං මහාභූතානං අඤ්ඤථත්තං – පථවීධාතුයා ආපොධාතුයා තෙජොධාතුයා වායොධාතුයා, න ත්වෙව බුද්ධෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතස්ස අරියසාවකස්ස සියා අඤ්ඤථත්තං තත්‍රිදං අඤ්ඤථත්තං. සො වතානන්ද, බුද්ධෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතො අරියසාවකො නිරයං වා තිරච්ඡානයොනිං වා පෙත්තිවිසයං වා උපපජ්ජිස්සතීති නෙතං ඨානං විජ්ජති. "Này Ānanda, có thể có sự biến đổi của bốn đại giới – địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới; nhưng không thể có sự biến đổi đối với vị Thánh đệ tử đã thành tựu niềm tin bất động vào đức Phật. Ở đây, đây là sự biến đổi. Này Ānanda, rằng vị Thánh đệ tử đã thành tựu niềm tin bất động vào đức Phật sẽ sanh vào địa ngục, loài súc sanh, hay cõi ngạ quỷ – trường hợp này không thể xảy ra." ‘‘සියා, ආනන්ද, චතුන්නං මහාභූතානං අඤ්ඤථත්තං – පථවීධාතුයා ආපොධාතුයා තෙජොධාතුයා වායොධාතුයා, න ත්වෙව ධම්මෙ…පෙ… න ත්වෙව සඞ්ඝෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතස්ස අරියසාවකස්ස සියා අඤ්ඤථත්තං තත්‍රිදං අඤ්ඤථත්තං. සො වතානන්ද, සඞ්ඝෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතො [Pg.224] අරියසාවකො නිරයං වා තිරච්ඡානයොනිං වා පෙත්තිවිසයං වා උපපජ්ජිස්සතීති නෙතං ඨානං විජ්ජති. "Này Ānanda, có thể có sự biến đổi của bốn đại giới – địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới; nhưng không thể có sự biến đổi đối với vị Thánh đệ tử đã thành tựu niềm tin bất động vào Pháp... ...vào Tăng. Ở đây, đây là sự biến đổi. Này Ānanda, rằng vị Thánh đệ tử đã thành tựu niềm tin bất động vào Tăng sẽ sanh vào địa ngục, loài súc sanh, hay cõi ngạ quỷ – trường hợp này không thể xảy ra." ‘‘යෙ, ආනන්ද, අනුකම්පෙය්‍යාථ යෙ ච සොතබ්බං මඤ්ඤෙය්‍යුං මිත්තා වා අමච්චා වා ඤාතී වා සාලොහිතා වා තෙ වො, ආනන්ද, ඉමෙසු තීසු ඨානෙසු සමාදපෙතබ්බා නිවෙසෙතබ්බා පතිට්ඨාපෙතබ්බා’’ති. පඤ්චමං. "Này Ānanda, những ai mà các ngươi có lòng thương tưởng, và những ai nghĩ rằng lời nói của các ngươi đáng được lắng nghe, dù là bạn bè, thân hữu, bà con, hay huyết thống, này Ānanda, các ngươi nên khích lệ, làm cho an trú, làm cho an lập họ trong ba điều này." (Kinh) thứ năm. 6. පඨමභවසුත්තං 6. Kinh Hữu (Thứ Nhất) 77. අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා ආනන්දො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘භවො, භවොති, භන්තෙ, වුච්චති. කිත්තාවතා නු ඛො, භන්තෙ, භවො හොතී’’ති? 77. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn điều này: "Bạch Thế Tôn, được gọi là 'hữu, hữu'. Bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào thì có hữu?" ‘‘කාමධාතුවෙපක්කඤ්ච, ආනන්ද, කම්මං නාභවිස්ස, අපි නු ඛො කාමභවො පඤ්ඤායෙථා’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘ඉති ඛො, ආනන්ද, කම්මං ඛෙත්තං, විඤ්ඤාණං බීජං, තණ්හා ස්නෙහො. අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං හීනාය ධාතුයා විඤ්ඤාණං පතිට්ඨිතං එවං ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති හොති. ( ) "Này Ānanda, nếu không có nghiệp đưa đến quả trong cõi Dục, thì Dục hữu có thể được biết đến chăng?" "Bạch Thế Tôn, chắc chắn là không." "Như vậy, này Ānanda, nghiệp là thửa ruộng, thức là hạt giống, ái là chất ẩm. Đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, thức được an trú trong cõi thấp kém. Như vậy, trong tương lai có sự tái sanh và hiện hữu mới." ‘‘රූපධාතුවෙපක්කඤ්ච, ආනන්ද, කම්මං නාභවිස්ස, අපි නු ඛො රූපභවො පඤ්ඤායෙථා’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘ඉති ඛො ආනන්ද, කම්මං ඛෙත්තං, විඤ්ඤාණං බීජං, තණ්හා ස්නෙහො. අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං මජ්ඣිමාය ධාතුයා විඤ්ඤාණං පතිට්ඨිතං එවං ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති හොති. ( ) "Này Ānanda, nếu không có nghiệp đưa đến quả trong cõi Sắc, thì Sắc hữu có thể được biết đến chăng?" "Bạch Thế Tôn, chắc chắn là không." "Như vậy, này Ānanda, nghiệp là thửa ruộng, thức là hạt giống, ái là chất ẩm. Đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, thức được an trú trong cõi trung bình. Như vậy, trong tương lai có sự tái sanh và hiện hữu mới." ‘‘අරූපධාතුවෙපක්කඤ්ච, ආනන්ද, කම්මං නාභවිස්ස, අපි නු ඛො අරූපභවො පඤ්ඤායෙථා’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘ඉති ඛො, ආනන්ද, කම්මං ඛෙත්තං, විඤ්ඤාණං බීජං, තණ්හා ස්නෙහො. අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං පණීතාය ධාතුයා විඤ්ඤාණං පතිට්ඨිතං එවං ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති හොති. එවං ඛො, ආනන්ද, භවො හොතී’’ති. ඡට්ඨං. "Này Ānanda, nếu không có nghiệp đưa đến quả trong cõi Vô Sắc, thì Vô Sắc hữu có thể được biết đến chăng?" "Bạch Thế Tôn, chắc chắn là không." "Như vậy, này Ānanda, nghiệp là thửa ruộng, thức là hạt giống, ái là chất ẩm. Đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, thức được an trú trong cõi cao thượng. Như vậy, trong tương lai có sự tái sanh và hiện hữu mới. Này Ānanda, như vậy là có hữu." (Kinh) thứ sáu. 7. දුතියභවසුත්තං 7. Kinh Hữu (Thứ Hai) 78. අථ [Pg.225] ඛො ආයස්මා ආනන්දො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි…පෙ… ආයස්මා ආනන්දො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘භවො, භවොති, භන්තෙ, වුච්චති. කිත්තාවතා නු ඛො, භන්තෙ, භවො හොතී’’ති? 78. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn... ...Tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn điều này: "Bạch Thế Tôn, được gọi là 'hữu, hữu'. Bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào thì có hữu?" ‘‘කාමධාතුවෙපක්කඤ්ච, ආනන්ද, කම්මං නාභවිස්ස, අපි නු ඛො කාමභවො පඤ්ඤායෙථා’’ති? ‘‘නො හෙතං භන්තෙ’’. ‘‘ඉති ඛො, ආනන්ද, කම්මං ඛෙත්තං, විඤ්ඤාණං බීජං, තණ්හා ස්නෙහො. අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං හීනාය ධාතුයා චෙතනා පතිට්ඨිතා පත්ථනා පතිට්ඨිතා එවං ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති හොති’’. “Này Ānanda, nếu nghiệp có quả dị thục ở cõi Dục không hiện hữu, thì Dục hữu có thể được biết đến chăng?” “Bạch Thế Tôn, điều ấy không thể được.” “Này Ānanda, chính vì thế, nghiệp là thửa ruộng, thức là hạt giống, ái là chất ẩm. Đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, tư được an lập, nguyện được an lập ở trong hạ giới. Như vậy, sự tái sanh vào đời sau được hiện hữu.” ‘‘රූපධාතුවෙපක්කඤ්ච, ආනන්ද, කම්මං නාභවිස්ස, අපි නු ඛො රූපභවො පඤ්ඤායෙථා’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘ඉති ඛො, ආනන්ද, කම්මං ඛෙත්තං, විඤ්ඤාණං බීජං, තණ්හා ස්නෙහො. අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං මජ්ඣිමාය ධාතුයා චෙතනා පතිට්ඨිතා පත්ථනා පතිට්ඨිතා එවං ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති හොති’’. “Này Ānanda, nếu nghiệp có quả dị thục ở cõi Sắc không hiện hữu, thì Sắc hữu có thể được biết đến chăng?” “Bạch Thế Tôn, điều ấy không thể được.” “Này Ānanda, chính vì thế, nghiệp là thửa ruộng, thức là hạt giống, ái là chất ẩm. Đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, tư được an lập, nguyện được an lập ở trong trung giới. Như vậy, sự tái sanh vào đời sau được hiện hữu.” ‘‘අරූපධාතුවෙපක්කඤ්ච, ආනන්ද, කම්මං නාභවිස්ස, අපි නු ඛො අරූපභවො පඤ්ඤායෙථා’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘ඉති ඛො, ආනන්ද, කම්මං ඛෙත්තං, විඤ්ඤාණං බීජං, තණ්හා ස්නෙහො. අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං පණීතාය ධාතුයා චෙතනා පතිට්ඨිතා පත්ථනා පතිට්ඨිතා එවං ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති හොති. එවං ඛො, ආනන්ද, භවො හොතී’’ති. සත්තමං. “Này Ānanda, nếu nghiệp có quả dị thục ở cõi Vô Sắc không hiện hữu, thì Vô Sắc hữu có thể được biết đến chăng?” “Bạch Thế Tôn, điều ấy không thể được.” “Này Ānanda, chính vì thế, nghiệp là thửa ruộng, thức là hạt giống, ái là chất ẩm. Đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, tư được an lập, nguyện được an lập ở trong thượng giới. Như vậy, sự tái sanh vào đời sau được hiện hữu. Này Ānanda, sự hiện hữu là như vậy đó.” (Kinh thứ bảy) 8. සීලබ්බතසුත්තං 8. Kinh Giới Cấm 79. අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො ආයස්මන්තං ආනන්දං භගවා එතදවොච – ‘‘සබ්බං නු ඛො, ආනන්ද, සීලබ්බතං ජීවිතං බ්‍රහ්මචරියං උපට්ඨානසාරං සඵල’’න්ති? ‘‘න ඛ්වෙත්ථ, භන්තෙ, එකංසෙනා’’ති. ‘‘තෙන හානන්ද, විභජස්සූ’’ති. 79. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Ānanda đang ngồi một bên rằng: “Này Ānanda, có phải tất cả giới cấm, đời sống, phạm hạnh, và sự phục vụ cốt lõi đều có kết quả không?” “Bạch Thế Tôn, ở đây không thể trả lời một cách dứt khoát.” “Vậy thì, này Ānanda, hãy phân tích đi.” ‘‘යඤ්හිස්ස, භන්තෙ, සීලබ්බතං ජීවිතං බ්‍රහ්මචරියං උපට්ඨානසාරං සෙවතො අකුසලා ධම්මා අභිවඩ්ඪන්ති කුසලා ධම්මා පරිහායන්ති, එවරූපං සීලබ්බතං ජීවිතං [Pg.226] බ්‍රහ්මචරියං උපට්ඨානසාරං අඵලං. යඤ්ච ඛ්වාස්ස, භන්තෙ, සීලබ්බතං ජීවිතං බ්‍රහ්මචරියං උපට්ඨානසාරං සෙවතො අකුසලා ධම්මා පරිහායන්ති, කුසලා ධම්මා අභිවඩ්ඪන්ති, එවරූපං සීලබ්බතං ජීවිතං බ්‍රහ්මචරියං උපට්ඨානසාරං සඵල’’න්ති. ඉදමවොච ආයස්මා ආනන්දො; සමනුඤ්ඤො සත්ථා අහොසි. “Bạch Thế Tôn, khi thực hành giới cấm, đời sống, phạm hạnh, và sự phục vụ cốt lõi nào mà các pháp bất thiện tăng trưởng, các pháp thiện suy giảm, thì loại giới cấm, đời sống, phạm hạnh, và sự phục vụ cốt lõi như vậy là không có kết quả. Và bạch Thế Tôn, khi thực hành giới cấm, đời sống, phạm hạnh, và sự phục vụ cốt lõi nào mà các pháp bất thiện suy giảm, các pháp thiện tăng trưởng, thì loại giới cấm, đời sống, phạm hạnh, và sự phục vụ cốt lõi như vậy là có kết quả.” Tôn giả Ānanda đã nói như vậy; và bậc Đạo Sư đã hài lòng. අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො ‘‘සමනුඤ්ඤො මෙ සත්ථා’’ති, උට්ඨායාසනා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා පක්කාමි. අථ ඛො භගවා අචිරපක්කන්තෙ ආයස්මන්තෙ ආනන්දෙ භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘සෙඛො, භික්ඛවෙ, ආනන්දො; න ච පනස්ස සුලභරූපො සමසමො පඤ්ඤායා’’ති. අට්ඨමං. Rồi Tôn giả Ānanda, nghĩ rằng: “Bậc Đạo Sư đã hài lòng với ta,” liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, đi nhiễu quanh theo chiều bên phải rồi ra đi. Sau khi Tôn giả Ānanda ra đi không bao lâu, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: “Này các Tỳ khưu, Ānanda là bậc hữu học; nhưng về trí tuệ, không dễ gì tìm được người ngang bằng với vị ấy.” (Kinh thứ tám) 9. ගන්ධජාතසුත්තං 9. Kinh Các Loại Hương 80. අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා ආනන්දො භගවන්තං එතදවොච – 80. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn rằng: ‘‘තීණිමානි, භන්තෙ, ගන්ධජාතානි, යෙසං අනුවාතංයෙව ගන්ධො ගච්ඡති, නො පටිවාතං. කතමානි තීණි? මූලගන්ධො, සාරගන්ධො, පුප්ඵගන්ධො – ඉමානි ඛො, භන්තෙ, තීණි ගන්ධජාතානි, යෙසං අනුවාතංයෙව ගන්ධො ගච්ඡති, නො පටිවාතං. අත්ථි නු ඛො, භන්තෙ, කිඤ්චි ගන්ධජාතං යස්ස අනුවාතම්පි ගන්ධො ගච්ඡති, පටිවාතම්පි ගන්ධො ගච්ඡති, අනුවාතපටිවාතම්පි ගන්ධො ගච්ඡතී’’ති? “Bạch Thế Tôn, có ba loại hương này, hương của chúng chỉ bay theo chiều gió, không bay ngược chiều gió. Ba loại ấy là gì? Hương rễ, hương lõi cây, và hương hoa – bạch Thế Tôn, đây là ba loại hương mà hương của chúng chỉ bay theo chiều gió, không bay ngược chiều gió. Bạch Thế Tôn, có loại hương nào mà hương của nó bay được cả xuôi gió, ngược gió, và cả xuôi lẫn ngược gió không?” ‘‘අත්ථානන්ද, කිඤ්චි ගන්ධජාතං යස්ස අනුවාතම්පි ගන්ධො ගච්ඡති, පටිවාතම්පි ගන්ධො ගච්ඡති, අනුවාතපටිවාතම්පි ගන්ධො ගච්ඡතී’’ති. ‘‘කතමඤ්ච පන, භන්තෙ, ගන්ධජාතං යස්ස අනුවාතම්පි ගන්ධො ගච්ඡති, පටිවාතම්පි ගන්ධො ගච්ඡති, අනුවාතපටිවාතම්පි ගන්ධො ගච්ඡතී’’ති? “Này Ānanda, có loại hương mà hương của nó bay được cả xuôi gió, ngược gió, và cả xuôi lẫn ngược gió.” “Bạch Thế Tôn, vậy loại hương nào mà hương của nó bay được cả xuôi gió, ngược gió, và cả xuôi lẫn ngược gió?” ‘‘ඉධානන්ද, යස්මිං ගාමෙ වා නිගමෙ වා ඉත්ථී වා පුරිසො වා බුද්ධං සරණං ගතො හොති, ධම්මං සරණං ගතො හොති, සඞ්ඝං සරණං ගතො හොති, පාණාතිපාතා පටිවිරතො හොති, අදින්නාදානා පටිවිරතො හොති, කාමෙසුමිච්ඡාචාරා පටිවිරතො හොති, මුසාවාදා පටිවිරතො හොති, සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානා පටිවිරතො හොති[Pg.227], සීලවා හොති කල්‍යාණධම්මො, විගතමලමච්ඡෙරෙන චෙතසා අගාරං අජ්ඣාවසති මුත්තචාගො පයතපාණි වොස්සග්ගරතො යාචයොගො දානසංවිභාගරතො. “Này Ānanda, ở đây, trong làng hay thị trấn nào, có người nữ hay người nam đã quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng, từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ dùng các loại rượu men, rượu nấu là cơ sở của sự dễ duôi; vị ấy có giới hạnh, có thiện pháp, sống tại gia với tâm không còn cấu uế của xan tham, bố thí rộng rãi, tay sạch sẽ, ưa thích xả ly, sẵn sàng cho người xin, ưa thích chia sớt trong việc bố thí. ‘‘තස්ස දිසාසු සමණබ්‍රාහ්මණා වණ්ණං භාසන්ති – ‘අමුකස්මිං නාම ගාමෙ වා නිගමෙ වා ඉත්ථී වා පුරිසො වා බුද්ධං සරණං ගතො හොති, ධම්මං සරණං ගතො හොති, සඞ්ඝං සරණං ගතො හොති, පාණාතිපාතා පටිවිරතො හොති, අදින්නාදානා පටිවිරතො හොති, කාමෙසුමිච්ඡාචාරා පටිවිරතො හොති, මුසාවාදා පටිවිරතො හොති, සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානා පටිවිරතො හොති, සීලවා හොති කල්‍යාණධම්මො, විගතමලමච්ඡෙරෙන චෙතසා අගාරං අජ්ඣාවසති මුත්තචාගො පයතපාණි වොස්සග්ගරතො යාචයොගො දානසංවිභාගරතො’’’ති. “Các Sa-môn và Bà-la-môn ở các phương tán thán danh tiếng của vị ấy: ‘Tại làng hay thị trấn tên là..., có người nữ hay người nam đã quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng, từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ dùng các loại rượu men, rượu nấu là cơ sở của sự dễ duôi; vị ấy có giới hạnh, có thiện pháp, sống tại gia với tâm không còn cấu uế của xan tham, bố thí rộng rãi, tay sạch sẽ, ưa thích xả ly, sẵn sàng cho người xin, ưa thích chia sớt trong việc bố thí.’” ‘‘දෙවතාපිස්ස වණ්ණං භාසන්ති – ‘අමුකස්මිං නාම ගාමෙ වා නිගමෙ වා ඉත්ථී වා පුරිසො වා බුද්ධං සරණං ගතො හොති, ධම්මං සරණං ගතො හොති, සඞ්ඝං සරණං ගතො හොති, පාණාතිපාතා පටිවිරතො හොති…පෙ… සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානා පටිවිරතො හොති, සීලවා හොති කල්‍යාණධම්මො, විගතමලමච්ඡෙරෙන චෙතසා අගාරං අජ්ඣාවසති මුත්තචාගො පයතපාණි වොස්සග්ගරතො යාචයොගො දානසංවිභාගරතො’ති. ඉදං ඛො තං, ආනන්ද, ගන්ධජාතං යස්ස අනුවාතම්පි ගන්ධො ගච්ඡති, පටිවාතම්පි ගන්ධො ගච්ඡති, අනුවාතපටිවාතම්පි ගන්ධො ගච්ඡතී’’ති. “Chư thiên cũng tán thán vị ấy rằng: ‘Tại ngôi làng hay thị trấn kia, có người nữ hay người nam đã quy y Phật, đã quy y Pháp, đã quy y Tăng, đã từ bỏ sát sanh... cho đến... đã từ bỏ dùng các chất say, rượu men, rượu nấu, là những thứ gây ra sự dể duôi, là người có giới, có thiện pháp, với tâm không còn cấu uế của xan tham, sống tại gia, là người có bố thí rộng rãi, có bàn tay trong sạch, ưa thích xả ly, dễ được cầu xin, ưa thích bố thí và chia sẻ’. Này Ānanda, đây chính là loại hương thơm mà hương của nó bay được cả xuôi gió, bay được cả ngược gió, và bay được cả xuôi gió lẫn ngược gió.” ‘‘න පුප්ඵගන්ධො පටිවාතමෙති,න චන්දනං තගරමල්ලිකා වා; සතඤ්ච ගන්ධො පටිවාතමෙති,සබ්බා දිසා සප්පුරිසො පවායතී’’ති. නවමං; “Hương của các loài hoa không bay ngược gió, hương chiên-đàn, hương đa-già-la, hay hương lài cũng vậy; nhưng hương của bậc chân nhân thì bay ngược gió, bậc chân nhân tỏa hương khắp mọi phương trời.” Hết kinh thứ chín. 10. චූළනිකාසුත්තං 10. Kinh Tiểu Thiên Giới 81. අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා ආනන්දො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘සම්මුඛාමෙතං, භන්තෙ, භගවතො [Pg.228] සුතං සම්මුඛා පටිග්ගහිතං – ‘භගවතො, ආනන්ද, සිඛිස්ස අභිභූ නාම සාවකො බ්‍රහ්මලොකෙ ඨිතො සහස්සිලොකධාතුං සරෙන විඤ්ඤාපෙසී’ති. භගවා පන, භන්තෙ, අරහං සම්මාසම්බුද්ධො කීවතකං පහොති සරෙන විඤ්ඤාපෙතු’’න්ති? ‘‘සාවකො සො, ආනන්ද, අප්පමෙය්‍යා තථාගතා’’ති. 81. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, điều này con đã được nghe, đã được thọ trì từ chính kim khẩu của Thế Tôn: ‘Này Ānanda, vị đệ tử của Thế Tôn Sikhī tên là Abhibhū, khi đang đứng ở cõi Phạm thiên, đã có thể làm cho một ngàn thế giới nghe được tiếng của mình’. Vậy bạch Thế Tôn, Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, có thể làm cho tiếng của mình được nghe xa đến đâu?” “Này Ānanda, vị ấy là một vị đệ tử. Các vị Như Lai thì không thể đo lường được.” දුතියම්පි ඛො ආයස්මා ආනන්දො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘සම්මුඛා මෙතං, භන්තෙ, භගවතො සුතං සම්මුඛා පටිග්ගහිතං – ‘භගවතො, ආනන්ද, සිඛිස්ස අභිභූ නාම සාවකො බ්‍රහ්මලොකෙ ඨිතො සහස්සිලොකධාතුං සරෙන විඤ්ඤාපෙසී’ති. භගවා පන, භන්තෙ, අරහං සම්මාසම්බුද්ධො කීවතකං පහොති සරෙන විඤ්ඤාපෙතු’’න්ති? ‘‘සාවකො සො, ආනන්ද, අප්පමෙය්‍යා තථාගතා’’ති. Lần thứ hai, Tôn giả Ānanda lại bạch với Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, điều này con đã được nghe, đã được thọ trì từ chính kim khẩu của Thế Tôn: ‘Này Ānanda, vị đệ tử của Thế Tôn Sikhī tên là Abhibhū, khi đang đứng ở cõi Phạm thiên, đã có thể làm cho một ngàn thế giới nghe được tiếng của mình’. Vậy bạch Thế Tôn, Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, có thể làm cho tiếng của mình được nghe xa đến đâu?” “Này Ānanda, vị ấy là một vị đệ tử. Các vị Như Lai thì không thể đo lường được.” තතියම්පි ඛො ආයස්මා ආනන්දො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘සම්මුඛාමෙතං, භන්තෙ, භගවතො සුතං සම්මුඛා පටිග්ගහිතං – ‘භගවතො, ආනන්ද, සිඛිස්ස අභිභූ නාම සාවකො බ්‍රහ්මලොකෙ ඨිතො සහස්සිලොකධාතුං සරෙන විඤ්ඤාපෙසී’ති. භගවා පන, භන්තෙ, අරහං සම්මාසම්බුද්ධො කීවතකං පහොති සරෙන විඤ්ඤාපෙතු’’න්ති? ‘‘සුතා තෙ, ආනන්ද, සහස්සී චූළනිකා ලොකධාතූ’’ති? ‘‘එතස්ස, භගවා, කාලො; එතස්ස, සුගත, කාලො! යං භගවා භාසෙය්‍ය. භගවතො සුත්වා භික්ඛූ ධාරෙස්සන්තී’’ති. ‘‘තෙනහානන්ද, සුණාහි සාධුකං මනසි කරොහි, භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො ආයස්මා ආනන්දො භගවතො පච්චස්සොසි. භගවා එතදවොච – Lần thứ ba, Tôn giả Ānanda lại bạch với Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, điều này con đã được nghe, đã được thọ trì từ chính kim khẩu của Thế Tôn: ‘Này Ānanda, vị đệ tử của Thế Tôn Sikhī tên là Abhibhū, khi đang đứng ở cõi Phạm thiên, đã có thể làm cho một ngàn thế giới nghe được tiếng của mình’. Vậy bạch Thế Tôn, Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, có thể làm cho tiếng của mình được nghe xa đến đâu?” “Này Ānanda, ông đã từng nghe về tiểu thiên thế giới chưa?” “Bạch Thế Tôn, nay chính là thời điểm; bạch Thiện Thệ, nay chính là thời điểm! Điều gì Thế Tôn sẽ nói, sau khi nghe từ Thế Tôn, các Tỳ khưu sẽ thọ trì điều ấy.” “Vậy thì, này Ānanda, hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.” “Vâng, bạch Thế Tôn.” Tôn giả Ānanda vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này: ‘‘යාවතා, ආනන්ද, චන්දිමසූරියා පරිහරන්ති, දිසා භන්ති විරොචනා, තාව සහස්සධා ලොකො. තස්මිං සහස්සධා ලොකෙ සහස්සං චන්දානං, සහස්සං සූරියානං, සහස්සං සිනෙරුපබ්බතරාජානං, සහස්සං ජම්බුදීපානං, සහස්සං අපරගොයානානං, සහස්සං උත්තරකුරූනං, සහස්සං පුබ්බවිදෙහානං, චත්තාරි මහාසමුද්දසහස්සානි, චත්තාරි මහාරාජසහස්සානි, සහස්සං චාතුමහාරාජිකානං, සහස්සං තාවතිංසානං, සහස්සං යාමානං, සහස්සං තුසිතානං, සහස්සං නිම්මානරතීනං, සහස්සං පරනිම්මිතවසවත්තීනං, සහස්සං බ්‍රහ්මලොකානං – අයං වුච්චතානන්ද, සහස්සී චූළනිකා ලොකධාතු. “Này Ānanda, trong phạm vi mặt trăng và mặt trời di chuyển, chiếu sáng các phương trời, có một ngàn thế giới. Trong một ngàn thế giới ấy, có một ngàn mặt trăng, một ngàn mặt trời, một ngàn vua núi Sineru, một ngàn châu Diêm-phù-đề, một ngàn châu Tây-ngưu-hóa, một ngàn châu Bắc-câu-lô, một ngàn châu Đông-thắng-thần, bốn ngàn đại dương, bốn ngàn vị đại vương, một ngàn cõi trời Tứ Đại Thiên Vương, một ngàn cõi trời Ba Mươi Ba, một ngàn cõi trời Dạ-ma, một ngàn cõi trời Đâu-suất, một ngàn cõi trời Hóa Lạc, một ngàn cõi trời Tha Hóa Tự Tại, một ngàn cõi Phạm thiên. Này Ānanda, đây được gọi là tiểu thiên thế giới. ‘‘යාවතානන්ද[Pg.229], සහස්සී චූළනිකා ලොකධාතු තාව සහස්සධා ලොකො. අයං වුච්චතානන්ද, ද්විසහස්සී මජ්ඣිමිකා ලොකධාතු. “Này Ānanda, một thế giới hệ bao gồm một ngàn lần một tiểu thiên thế giới. Này Ānanda, đây được gọi là trung thiên thế giới. ‘‘යාවතානන්ද, ද්විසහස්සී මජ්ඣිමිකා ලොකධාතු තාව සහස්සධා ලොකො. අයං වුච්චතානන්ද, තිසහස්සී මහාසහස්සී ලොකධාතු. “Này Ānanda, một thế giới hệ bao gồm một ngàn lần một trung thiên thế giới. Này Ānanda, đây được gọi là đại thiên thế giới. ‘‘ආකඞ්ඛමානො, ආනන්ද, තථාගතො තිසහස්සිමහාසහස්සිලොකධාතුං සරෙන විඤ්ඤාපෙය්‍ය, යාවතා පන ආකඞ්ඛෙය්‍යා’’ති. “Này Ānanda, nếu muốn, Như Lai có thể làm cho tiếng của mình được nghe khắp đại thiên thế giới, hoặc xa hơn nữa, tùy theo ý muốn.” ‘‘යථා කථං පන, භන්තෙ, භගවා තිසහස්සිමහාසහස්සිලොකධාතුං සරෙන විඤ්ඤාපෙය්‍ය, යාවතා පන ආකඞ්ඛෙය්‍යා’’ති? ‘‘ඉධානන්ද, තථාගතො තිසහස්සිමහාසහස්සිලොකධාතුං ඔභාසෙන ඵරෙය්‍ය. යදා තෙ සත්තා තං ආලොකං සඤ්ජානෙය්‍යුං, අථ තථාගතො ඝොසං කරෙය්‍ය සද්දමනුස්සාවෙය්‍ය. එවං ඛො, ආනන්ද, තථාගතො තිසහස්සිමහාසහස්සිලොකධාතුං සරෙන විඤ්ඤාපෙය්‍ය, යාවතා පන ආකඞ්ඛෙය්‍යා’’ති. “Bạch Thế Tôn, nhưng làm thế nào Thế Tôn có thể làm cho tiếng của mình được nghe khắp đại thiên thế giới, hoặc xa hơn nữa, tùy theo ý muốn?” “Này Ānanda, ở đây, Như Lai dùng ánh quang minh chiếu khắp đại thiên thế giới. Khi các chúng sanh ấy nhận biết được ánh sáng đó, bấy giờ Như Lai phát ra âm thanh, làm cho tiếng của mình được nghe. Này Ānanda, chính là như vậy Như Lai làm cho tiếng của mình được nghe khắp đại thiên thế giới, hoặc xa hơn nữa, tùy theo ý muốn.” එවං වුත්තෙ ආයස්මා ආනන්දො (ආයස්මන්තං උදායිං) එතදවොච – ‘‘ලාභා වත මෙ, සුලද්ධං වත මෙ, යස්ස මෙ සත්ථා එවංමහිද්ධිකො එවංමහානුභාවො’’ති. එවං වුත්තෙ ආයස්මා උදායී ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච – ‘‘කිං තුය්හෙත්ථ, ආවුසො ආනන්ද, යදි තෙ සත්ථා එවංමහිද්ධිකො එවංමහානුභාවො’’ති? එවං වුත්තෙ භගවා ආයස්මන්තං උදායිං එතදවොච – ‘‘මා හෙවං, උදායි, මා හෙවං, උදායි. සචෙ, උදායි, ආනන්දො අවීතරාගො කාලං කරෙය්‍ය, තෙන චිත්තප්පසාදෙන සත්තක්ඛත්තුං දෙවෙසු දෙවරජ්ජං කාරෙය්‍ය, සත්තක්ඛත්තුං ඉමස්මිංයෙව ජම්බුදීපෙ මහාරජ්ජං කාරෙය්‍ය. අපි ච, උදායි, ආනන්දො දිට්ඨෙව ධම්මෙ පරිනිබ්බායිස්සතී’’ති. දසමං. Khi được nói vậy, Tôn giả Ānanda nói với (Tôn giả Udāyī): “Thật là lợi ích cho tôi! Thật là khéo được cho tôi, khi vị Đạo sư của tôi có đại thần lực, có đại oai lực như vậy!” Khi được nói vậy, Tôn giả Udāyī nói với Tôn giả Ānanda: “Này hiền giả Ānanda, có ích lợi gì cho ông, nếu vị Đạo sư của ông có đại thần lực, có đại oai lực như vậy?” Khi được nói vậy, Thế Tôn nói với Tôn giả Udāyī: “Này Udāyī, chớ nói vậy! Này Udāyī, chớ nói vậy! Này Udāyī, nếu Ānanda mệnh chung khi chưa ly tham, với tâm tịnh tín ấy, vị ấy sẽ bảy lần làm vua cõi trời, và bảy lần làm đại vương ngay tại châu Diêm-phù-đề này. Hơn nữa, này Udāyī, Ānanda sẽ chứng đắc Niết-bàn ngay trong đời này.” Hết kinh thứ mười. ආනන්දවග්ගො තතියො. Phẩm Ānanda, thứ ba. තස්සුද්දානං – Phần tóm tắt: ඡන්නො ආජීවකො සක්කො, නිගණ්ඨො ච නිවෙසකො; දුවෙ භවා සීලබ්බතං, ගන්ධජාතඤ්ච චූළනීති. Channa, Ājīvaka, Sakka, Nigaṇṭha, và Nivesaka; hai kinh về Bhava, Sīlabbata, Gandhajāta, và Cūḷanī. (9) 4. සමණවග්ගො (9) 4. Phẩm Sa-môn (Samaṇavaggo) 1. සමණසුත්තං 1. Kinh Sa-môn (Samaṇasutta) 82. ‘‘තීණිමානි[Pg.230], භික්ඛවෙ, සමණස්ස සමණියානි සමණකරණීයානි. කතමානි තීණි? අධිසීලසික්ඛාසමාදානං, අධිචිත්තසික්ඛාසමාදානං, අධිපඤ්ඤාසික්ඛාසමාදානං – ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි සමණස්ස සමණියානි සමණකරණීයානි. 82. Này các Tỳ khưu, có ba điều này là những điều thích hợp với Sa-môn, là những phận sự của Sa-môn. Ba điều nào? Sự thực hành tăng thượng giới học, sự thực hành tăng thượng tâm học, sự thực hành tăng thượng tuệ học. Này các Tỳ khưu, đây là ba điều thích hợp với Sa-môn, là những phận sự của Sa-môn. ‘‘තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘තිබ්බො නො ඡන්දො භවිස්සති අධිසීලසික්ඛාසමාදානෙ, තිබ්බො නො ඡන්දො භවිස්සති අධිචිත්තසික්ඛාසමාදානෙ, තිබ්බො නො ඡන්දො භවිස්සති අධිපඤ්ඤාසික්ඛාසමාදානෙ’ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. පඨමං. Do vậy, này các Tỳ khưu, các thầy nên tu học như vầy: ‘Chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thực hành tăng thượng giới học, chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thực hành tăng thượng tâm học, chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thực hành tăng thượng tuệ học.’ Này các Tỳ khưu, các thầy nên tu học như vậy. 2. ගද්‍රභසුත්තං 2. Kinh Con Lừa (Gadrabhasutta) 83. ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, ගද්‍රභො ගොගණං පිට්ඨිතො පිට්ඨිතො අනුබන්ධො හොති – ‘අහම්පි දම්මො, අහම්පි දම්මො’ති. තස්ස න තාදිසො වණ්ණො හොති සෙය්‍යථාපි ගුන්නං, න තාදිසො සරො හොති සෙය්‍යථාපි ගුන්නං, න තාදිසං පදං හොති සෙය්‍යථාපි ගුන්නං. සො ගොගණංයෙව පිට්ඨිතො පිට්ඨිතො අනුබන්ධො හොති – ‘අහම්පි දම්මො, අහම්පි දම්මො’’’ති. 83. Này các Tỳ khưu, ví như con lừa đi theo sau đàn bò, và kêu lên: ‘Ta cũng là bò, ta cũng là bò.’ Nhưng nó không có màu sắc giống như của bò, không có tiếng kêu giống như của bò, không có dấu chân giống như của bò. Nó chỉ đi theo sau đàn bò và kêu lên: ‘Ta cũng là bò, ta cũng là bò.’ ‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො භික්ඛු භික්ඛුසඞ්ඝං පිට්ඨිතො පිට්ඨිතො අනුබන්ධො හොති – ‘අහම්පි භික්ඛු, අහම්පි භික්ඛූ’ති. තස්ස න තාදිසො ඡන්දො හොති අධිසීලසික්ඛාසමාදානෙ සෙය්‍යථාපි අඤ්ඤෙසං භික්ඛූනං, න තාදිසො ඡන්දො හොති අධිචිත්තසික්ඛාසමාදානෙ සෙය්‍යථාපි අඤ්ඤෙසං භික්ඛූනං, න තාදිසො ඡන්දො හොති අධිපඤ්ඤාසික්ඛාසමාදානෙ සෙය්‍යථාපි අඤ්ඤෙසං භික්ඛූනං. සො භික්ඛුසඞ්ඝංයෙව පිට්ඨිතො පිට්ඨිතො අනුබන්ධො හොති – ‘අහම්පි භික්ඛු, අහම්පි භික්ඛූ’’’ති. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có Tỳ khưu đi theo sau chúng Tỳ khưu, và nói rằng: ‘Ta cũng là Tỳ khưu, ta cũng là Tỳ khưu.’ Nhưng vị ấy không có ước muốn thực hành tăng thượng giới học giống như các Tỳ khưu khác, không có ước muốn thực hành tăng thượng tâm học giống như các Tỳ khưu khác, không có ước muốn thực hành tăng thượng tuệ học giống như các Tỳ khưu khác. Vị ấy chỉ đi theo sau chúng Tỳ khưu và nói rằng: ‘Ta cũng là Tỳ khưu, ta cũng là Tỳ khưu.’ ‘‘තස්මාතිහ[Pg.231], භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘තිබ්බො නො ඡන්දො භවිස්සති අධිසීලසික්ඛාසමාදානෙ, තිබ්බො නො ඡන්දො භවිස්සති අධිචිත්තසික්ඛාසමාදානෙ, තිබ්බො නො ඡන්දො භවිස්සති අධිපඤ්ඤාසික්ඛාසමාදානෙ’ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. දුතියං. Do vậy, này các Tỳ khưu, các thầy nên tu học như vầy: ‘Chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thực hành tăng thượng giới học, chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thực hành tăng thượng tâm học, chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thực hành tăng thượng tuệ học.’ Này các Tỳ khưu, các thầy nên tu học như vậy. 3. ඛෙත්තසුත්තං 3. Kinh thửa ruộng (Khettasutta) 84. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, කස්සකස්ස ගහපතිස්ස පුබ්බෙ කරණීයානි. කතමානි තීණි? ඉධ, භික්ඛවෙ, කස්සකො ගහපති පටිකච්චෙව ඛෙත්තං සුකට්ඨං කරොති සුමතිකතං. පටිකච්චෙව ඛෙත්තං සුකට්ඨං කරිත්වා සුමතිකතං කාලෙන බීජානි පතිට්ඨාපෙති. කාලෙන බීජානි පතිට්ඨාපෙත්වා සමයෙන උදකං අභිනෙතිපි අපනෙතිපි. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි කස්සකස්ස ගහපතිස්ස පුබ්බෙ කරණීයානි. 84. Này các Tỳ khưu, có ba việc này là những việc cần làm trước của người gia chủ nông phu. Ba việc nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, người gia chủ nông phu trước hết cày bừa thửa ruộng cho thật kỹ. Sau khi cày bừa thửa ruộng cho thật kỹ, vị ấy gieo hạt đúng thời. Sau khi gieo hạt đúng thời, vị ấy dẫn nước vào và tháo nước ra đúng lúc. Này các Tỳ khưu, đây là ba việc cần làm trước của người gia chủ nông phu. ‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, තීණිමානි භික්ඛුස්ස පුබ්බෙ කරණීයානි. කතමානි තීණි? අධිසීලසික්ඛාසමාදානං, අධිචිත්තසික්ඛාසමාදානං, අධිපඤ්ඤාසික්ඛාසමාදානං – ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි භික්ඛුස්ස පුබ්බෙ කරණීයානි. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, có ba việc này là những việc cần làm trước của Tỳ khưu. Ba việc nào? Sự thực hành tăng thượng giới học, sự thực hành tăng thượng tâm học, sự thực hành tăng thượng tuệ học. Này các Tỳ khưu, đây là ba việc cần làm trước của Tỳ khưu. ‘‘තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘තිබ්බො නො ඡන්දො භවිස්සති අධිසීලසික්ඛාසමාදානෙ, තිබ්බො නො ඡන්දො භවිස්සති අධිචිත්තසික්ඛාසමාදානෙ, තිබ්බො නො ඡන්දො භවිස්සති අධිපඤ්ඤාසික්ඛාසමාදානෙ’ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. තතියං. Do vậy, này các Tỳ khưu, các thầy nên tu học như vầy: ‘Chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thực hành tăng thượng giới học, chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thực hành tăng thượng tâm học, chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thực hành tăng thượng tuệ học.’ Này các Tỳ khưu, các thầy nên tu học như vậy. 4. වජ්ජිපුත්තසුත්තං 4. Kinh Vajjiputta (Vajjiputtasutta) 85. එකං සමයං භගවා වෙසාලියං විහරති මහාවනෙ කූටාගාරසාලායං. අථ ඛො අඤ්ඤතරො වජ්ජිපුත්තකො භික්ඛු යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො සො වජ්ජිපුත්තකො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච – ‘‘සාධිකමිදං, භන්තෙ, දියඩ්ඪසික්ඛාපදසතං අන්වද්ධමාසං උද්දෙසං ආගච්ඡති. නාහං[Pg.232], භන්තෙ, එත්ථ සක්කොමි සික්ඛිතු’’න්ති. ‘‘සක්ඛිස්සසි පන ත්වං, භික්ඛු, තීසු සික්ඛාසු සික්ඛිතුං – අධිසීලසික්ඛාය, අධිචිත්තසික්ඛාය අධිපඤ්ඤාසික්ඛායා’’ති? ‘‘සක්කොමහං, භන්තෙ, තීසු සික්ඛාසු සික්ඛිතුං – අධිසීලසික්ඛාය, අධිචිත්තසික්ඛාය, අධිපඤ්ඤාසික්ඛායා’’ති. ‘‘තස්මාතිහ ත්වං, භික්ඛු, තීසු සික්ඛාසු සික්ඛස්සු – අධිසීලසික්ඛාය, අධිචිත්තසික්ඛාය, අධිපඤ්ඤාසික්ඛාය’’. 85. Một thời, Thế Tôn trú ở Vesālī, tại Đại Lâm, trong ngôi giảng đường có nóc nhọn. Bấy giờ, một Tỳ khưu Vajjiputta đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tỳ khưu Vajjiputta ấy bạch với Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, có hơn một trăm năm mươi học giới này, cứ mỗi nửa tháng lại được tuyên đọc. Bạch Thế Tôn, con không thể tu học trong các học giới ấy.’ ‘Này Tỳ khưu, vậy thầy có thể tu học trong ba học pháp này không: tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học, và tăng thượng tuệ học?’ ‘Bạch Thế Tôn, con có thể tu học trong ba học pháp này: tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học, và tăng thượng tuệ học.’ ‘Vậy thì, này Tỳ khưu, thầy hãy tu học trong ba học pháp này: tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học, và tăng thượng tuệ học.’ ‘‘යතො ඛො ත්වං, භික්ඛු, අධිසීලම්පි සික්ඛිස්සසි, අධිචිත්තම්පි සික්ඛිස්සසි, අධිපඤ්ඤම්පි සික්ඛිස්සසි, තස්ස තුය්හං භික්ඛු අධිසීලම්පි සික්ඛතො අධිචිත්තම්පි සික්ඛතො අධිපඤ්ඤම්පි සික්ඛතො රාගො පහීයිස්සති, දොසො පහීයිස්සති, මොහො පහීයිස්සති. සො ත්වං රාගස්ස පහානා දොසස්ස පහානා මොහස්ස පහානා යං අකුසලං න තං කරිස්සසි, යං පාපං න තං සෙවිස්සසී’’ති. Này Tỳ khưu, khi nào thầy tu học tăng thượng giới, tu học tăng thượng tâm, và tu học tăng thượng tuệ, thì này Tỳ khưu, trong khi thầy tu học tăng thượng giới, tu học tăng thượng tâm, và tu học tăng thượng tuệ, tham sẽ được đoạn tận, sân sẽ được đoạn tận, si sẽ được đoạn tận. Do đoạn tận tham, đoạn tận sân, đoạn tận si, thầy sẽ không làm điều bất thiện, sẽ không thực hành điều ác. අථ ඛො සො භික්ඛු අපරෙන සමයෙන අධිසීලම්පි සික්ඛි, අධිචිත්තම්පි සික්ඛි, අධිපඤ්ඤම්පි සික්ඛි. තස්ස අධිසීලම්පි සික්ඛතො අධිචිත්තම්පි සික්ඛතො අධිපඤ්ඤම්පි සික්ඛතො රාගො පහීයි, දොසො පහීයි, මොහො පහීයි. සො රාගස්ස පහානා දොසස්ස පහානා මොහස්ස පහානා යං අකුසලං තං නාකාසි, යං පාපං තං න සෙවීති. චතුත්ථං. Rồi, sau một thời gian, Tỳ khưu ấy đã tu học tăng thượng giới, đã tu học tăng thượng tâm, và đã tu học tăng thượng tuệ. Trong khi vị ấy tu học tăng thượng giới, tu học tăng thượng tâm, và tu học tăng thượng tuệ, tham đã được đoạn tận, sân đã được đoạn tận, si đã được đoạn tận. Do đoạn tận tham, đoạn tận sân, đoạn tận si, vị ấy đã không làm điều bất thiện, đã không thực hành điều ác. 5. සෙක්ඛසුත්තං 5. Kinh Hữu học (Sekkhasutta) 86. අථ ඛො අඤ්ඤතරො භික්ඛු යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො සො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච – 86. Bấy giờ, một vị tỳ khưu đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, vị ấy đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, vị tỳ khưu ấy bạch với Thế Tôn rằng: ‘‘‘සෙඛො, සෙඛො’ති, භන්තෙ, වුච්චති. කිත්තාවතා නු ඛො, භන්තෙ, සෙඛො හොතී’’ති? ‘‘සික්ඛතීති ඛො, භික්ඛු, තස්මා සෙඛොති වුච්චති. කිඤ්ච සික්ඛති? අධිසීලම්පි සික්ඛති, අධිචිත්තම්පි සික්ඛති, අධිපඤ්ඤම්පි සික්ඛති. සික්ඛතීති ඛො, භික්ඛු, තස්මා සෙඛොති වුච්චතී’’ති. – Bạch Thế Tôn, được gọi là ‘hữu học, hữu học’. Bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào thì được gọi là hữu học? – Này tỳ khưu, vì còn phải học tập nên được gọi là hữu học. Và học tập điều gì? Vị ấy học tập về tăng thượng giới, học tập về tăng thượng tâm, học tập về tăng thượng tuệ. Này tỳ khưu, vì còn phải học tập nên được gọi là hữu học. ‘‘සෙඛස්ස සික්ඛමානස්ස, උජුමග්ගානුසාරිනො; ඛයස්මිං පඨමං ඤාණං, තතො අඤ්ඤා අනන්තරා. Đối với vị hữu học đang học tập, đang đi theo con đường ngay thẳng, trước tiên trí tuệ khởi lên trong sự đoạn tận, sau đó là chánh trí theo liền sau. ‘‘තතො අඤ්ඤාවිමුත්තස්ස, ඤාණං වෙ හොති තාදිනො; අකුප්පා මෙ විමුත්තීති, භවසංයොජනක්ඛයෙ’’ති. පඤ්චමං; ( ) Sau đó, đối với bậc như vậy đã được giải thoát bằng chánh trí, trí tuệ khởi lên rằng: ‘Sự giải thoát của ta là bất động,’ trong sự đoạn tận hữu kiết sử. (Kinh) thứ năm. 6. පඨමසික්ඛාසුත්තං 6. Kinh Học Tập Thứ Nhất 87. ‘‘සාධිකමිදං[Pg.233], භික්ඛවෙ, දියඩ්ඪසික්ඛාපදසතං අන්වද්ධමාසං උද්දෙසං ආගච්ඡති, යත්ථ අත්තකාමා කුලපුත්තා සික්ඛන්ති. තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, සික්ඛා යත්ථෙතං සබ්බං සමොධානං ගච්ඡති. කතමා තිස්සො? අධිසීලසික්ඛා, අධිචිත්තසික්ඛා අධිපඤ්ඤාසික්ඛා – ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො සික්ඛා, යත්ථෙතං සබ්බං සමොධානං ගච්ඡති. 87. – Này các tỳ khưu, hơn một trăm năm mươi học giới này được tụng đọc mỗi nửa tháng, trong đó các thiện gia nam tử mong cầu lợi ích cho bản thân thực hành học tập. Này các tỳ khưu, có ba học pháp này, nơi mà tất cả các điều ấy được gom lại. Ba học pháp nào? Học pháp về tăng thượng giới, học pháp về tăng thượng tâm, học pháp về tăng thượng tuệ. Này các tỳ khưu, đây là ba học pháp, nơi mà tất cả các điều ấy được gom lại. ‘‘ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලෙසු පරිපූරකාරී හොති සමාධිස්මිං මත්තසො කාරී පඤ්ඤාය මත්තසො කාරී. සො යානි තානි ඛුද්දානුඛුද්දකානි සික්ඛාපදානි තානි ආපජ්ජතිපි වුට්ඨාතිපි. තං කිස්ස හෙතු? න හි මෙත්ථ, භික්ඛවෙ, අභබ්බතා වුත්තා. යානි ච ඛො තානි සික්ඛාපදානි ආදිබ්‍රහ්මචරියකානි බ්‍රහ්මචරියසාරුප්පානි, තත්ථ ධුවසීලො ච හොති ඨිතසීලො ච, සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. සො තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා සොතාපන්නො හොති අවිනිපාතධම්මො නියතො සම්බොධිපරායණො. – Này các tỳ khưu, ở đây, có vị tỳ khưu thực hành viên mãn các giới, thực hành có chừng mực về định, thực hành có chừng mực về tuệ. Vị ấy có vi phạm và cũng có ra khỏi những học giới nhỏ nhặt, vụn vặt. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vì ở đây Ta không nói là không có khả năng (phạm tội). Và đối với những học giới nào là căn bản của phạm hạnh, tương xứng với phạm hạnh, thì ở đó vị ấy có giới vững chắc, có giới kiên cố, và thọ trì tu học trong các học giới. Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử, trở thành bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc, chắc chắn, hướng đến chánh giác. ‘‘ඉධ පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලෙසු පරිපූරකාරී හොති සමාධිස්මිං මත්තසො කාරී පඤ්ඤාය මත්තසො කාරී. සො යානි තානි ඛුද්දානුඛුද්දකානි සික්ඛාපදානි තානි ආපජ්ජතිපි වුට්ඨාතිපි. තං කිස්ස හෙතු? න හි මෙත්ථ, භික්ඛවෙ, අභබ්බතා වුත්තා. යානි ච ඛො තානි සික්ඛාපදානි ආදිබ්‍රහ්මචරියකානි බ්‍රහ්මචරියසාරුප්පානි තත්ථ ධුවසීලො ච හොති ඨිතසීලො ච, සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. සො තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා රාගදොසමොහානං තනුත්තා සකදාගාමී හොති, සකිදෙව ඉමං ලොකං ආගන්ත්වා දුක්ඛස්සන්තං කරොති. – Lại nữa, này các tỳ khưu, ở đây, có vị tỳ khưu thực hành viên mãn các giới, thực hành có chừng mực về định, thực hành có chừng mực về tuệ. Vị ấy có vi phạm và cũng có ra khỏi những học giới nhỏ nhặt, vụn vặt. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vì ở đây Ta không nói là không có khả năng (phạm tội). Và đối với những học giới nào là căn bản của phạm hạnh, tương xứng với phạm hạnh, thì ở đó vị ấy có giới vững chắc, có giới kiên cố, và thọ trì tu học trong các học giới. Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử, do làm muội lược tham, sân, si, trở thành bậc Nhất lai; chỉ một lần nữa trở lại thế gian này, vị ấy sẽ chấm dứt khổ đau. ‘‘ඉධ පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලෙසු පරිපූරකාරී හොති සමාධිස්මිං පරිපූරකාරී පඤ්ඤාය මත්තසො කාරී. සො යානි තානි ඛුද්දානුඛුද්දකානි සික්ඛාපදානි තානි ආපජ්ජතිපි වුට්ඨාතිපි. තං කිස්ස හෙතු? න හි මෙත්ථ, භික්ඛවෙ, අභබ්බතා වුත්තා. යානි ච ඛො තානි සික්ඛාපදානි ආදිබ්‍රහ්මචරියකානි බ්‍රහ්මචරියසාරුප්පානි තත්ථ ධුවසීලො ච හොති ඨිතසීලො ච, සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. සො පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං [Pg.234] සංයොජනානං පරික්ඛයා ඔපපාතිකො හොති තත්ථ පරිනිබ්බායී අනාවත්තිධම්මො තස්මා ලොකා. – Lại nữa, này các tỳ khưu, ở đây, có vị tỳ khưu thực hành viên mãn các giới, thực hành viên mãn về định, thực hành có chừng mực về tuệ. Vị ấy có vi phạm và cũng có ra khỏi những học giới nhỏ nhặt, vụn vặt. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vì ở đây Ta không nói là không có khả năng (phạm tội). Và đối với những học giới nào là căn bản của phạm hạnh, tương xứng với phạm hạnh, thì ở đó vị ấy có giới vững chắc, có giới kiên cố, và thọ trì tu học trong các học giới. Vị ấy, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là bậc hóa sanh, sẽ đạt Bát-niết-bàn tại đó, không còn trở lại từ thế giới ấy. ‘‘ඉධ පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලෙසු පරිපූරකාරී හොති සමාධිස්මිං පරිපූරකාරී පඤ්ඤාය පරිපූරකාරී. සො යානි තානි ඛුද්දානුඛුද්දකානි සික්ඛාපදානි තානි ආපජ්ජතිපි වුට්ඨාතිපි. තං කිස්ස හෙතු? න හි මෙත්ථ, භික්ඛවෙ, අභබ්බතා වුත්තා. යානි ච ඛො තානි සික්ඛාපදානි ආදිබ්‍රහ්මචරියකානි බ්‍රහ්මචරියසාරුප්පානි තත්ථ ධුවසීලො ච හොති ඨිතසීලො ච, සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. සො ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. – Lại nữa, này các tỳ khưu, ở đây, có vị tỳ khưu thực hành viên mãn các giới, thực hành viên mãn về định, thực hành viên mãn về tuệ. Vị ấy có vi phạm và cũng có ra khỏi những học giới nhỏ nhặt, vụn vặt. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vì ở đây Ta không nói là không có khả năng (phạm tội). Và đối với những học giới nào là căn bản của phạm hạnh, tương xứng với phạm hạnh, thì ở đó vị ấy có giới vững chắc, có giới kiên cố, và thọ trì tu học trong các học giới. Vị ấy, do đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. ‘‘ඉති ඛො, භික්ඛවෙ, පදෙසං පදෙසකාරී ආරාධෙති පරිපූරං පරිපූරකාරී. අවඤ්ඣානි ත්වෙවාහං, භික්ඛවෙ, සික්ඛාපදානි වදාමී’’ති. ඡට්ඨං. – Như vậy, này các tỳ khưu, người thực hành một phần thì thành tựu một phần; người thực hành viên mãn thì thành tựu viên mãn. Này các tỳ khưu, Ta tuyên bố rằng các học giới không phải là vô ích. (Kinh) thứ sáu. 7. දුතියසික්ඛාසුත්තං 7. Kinh Học Tập Thứ Hai 88. ‘‘සාධිකමිදං, භික්ඛවෙ, දියඩ්ඪසික්ඛාපදසතං අන්වද්ධමාසං උද්දෙසං ආගච්ඡති යත්ථ අත්තකාමා කුලපුත්තා සික්ඛන්ති. තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, සික්ඛා යත්ථෙතං සබ්බං සමොධානං ගච්ඡති. කතමා තිස්සො? අධිසීලසික්ඛා, අධිචිත්තසික්ඛා, අධිපඤ්ඤාසික්ඛා – ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො සික්ඛා යත්ථෙතං සබ්බං සමොධානං ගච්ඡති. 88. – Này các tỳ khưu, hơn một trăm năm mươi học giới này được tụng đọc mỗi nửa tháng, trong đó các thiện gia nam tử mong cầu lợi ích cho bản thân thực hành học tập. Này các tỳ khưu, có ba học pháp này, nơi mà tất cả các điều ấy được gom lại. Ba học pháp nào? Học pháp về tăng thượng giới, học pháp về tăng thượng tâm, học pháp về tăng thượng tuệ. Này các tỳ khưu, đây là ba học pháp, nơi mà tất cả các điều ấy được gom lại. ‘‘ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලෙසු පරිපූරකාරී හොති සමාධිස්මිං මත්තසො කාරී පඤ්ඤාය මත්තසො කාරී. සො යානි තානි ඛුද්දානුඛුද්දකානි සික්ඛාපදානි තානි ආපජ්ජතිපි වුට්ඨාතිපි. තං කිස්ස හෙතු? න හි මෙත්ථ, භික්ඛවෙ, අභබ්බතා වුත්තා. යානි ච ඛො තානි සික්ඛාපදානි ආදිබ්‍රහ්මචරියකානි බ්‍රහ්මචරියසාරුප්පානි තත්ථ ධුවසීලො ච හොති ඨිතසීලො ච, සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. සො තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා සත්තක්ඛත්තුපරමො හොති. සත්තක්ඛත්තුපරමං දෙවෙ ච මනුස්සෙ ච සන්ධාවිත්වා සංසරිත්වා දුක්ඛස්සන්තං කරොති. සො තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා කොලංකොලො හොති, ද්වෙ වා තීණි වා කුලානි සන්ධාවිත්වා සංසරිත්වා දුක්ඛස්සන්තං කරොති. සො තිණ්ණං [Pg.235] සංයොජනානං පරික්ඛයා එකබීජී හොති, එකංයෙව මානුසකං භවං නිබ්බත්තෙත්වා දුක්ඛස්සන්තං කරොති. සො තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා රාගදොසමොහානං තනුත්තා සකදාගාමී හොති, සකිදෙව ඉමං ලොකං ආගන්ත්වා දුක්ඛස්සන්තං කරොති. “Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu thực hành viên mãn các giới, thực hành có chừng mực về định, thực hành có chừng mực về tuệ. Vị ấy có khi vi phạm, có khi xuất khỏi những học giới nhỏ nhặt và vụn vặt. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vì ở đây, Ta đã không nói đến sự không xứng đáng (của bậc Thánh). Còn đối với những học giới là nền tảng của phạm hạnh, tương xứng với phạm hạnh, ở đó vị ấy có giới vững chắc, có giới kiên cố, thọ trì và thực hành các học giới. Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử, trở thành bậc Thất lai tối đa. Sau khi lang thang, luân hồi tối đa bảy lần giữa cõi trời và cõi người, vị ấy chấm dứt khổ đau. Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử, trở thành bậc Gia Tộc, sau khi lang thang, luân hồi qua hai hoặc ba gia tộc, vị ấy chấm dứt khổ đau. Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử, trở thành bậc Nhất Chủng, sau khi tái sanh vào một kiếp người duy nhất, vị ấy chấm dứt khổ đau. Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử và do làm muội lược tham, sân, si, trở thành bậc Nhất lai, sau khi trở lại thế gian này chỉ một lần, vị ấy chấm dứt khổ đau.” ‘‘ඉධ පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලෙසු පරිපූරකාරී හොති සමාධිස්මිං පරිපූරකාරී පඤ්ඤාය මත්තසො කාරී. සො යානි තානි ඛුද්දානුඛුද්දකානි සික්ඛාපදානි තානි ආපජ්ජතිපි වුට්ඨාතිපි. තං කිස්ස හෙතු? න හි මෙත්ථ, භික්ඛවෙ, අභබ්බතා වුත්තා. යානි ච ඛො තානි සික්ඛාපදානි ආදිබ්‍රහ්මචරියකානි බ්‍රහ්මචරියසාරුප්පානි තත්ථ ධුවසීලො ච හොති ඨිතසීලො ච, සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. සො පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා උද්ධංසොතො අකනිට්ඨගාමී. සො පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා සසඞ්ඛාරපරිනිබ්බායී හොති. සො පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා අසඞ්ඛාරපරිනිබ්බායී හොති. සො පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා උපහච්චපරිනිබ්බායී හොති. සො පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා අන්තරාපරිනිබ්බායී හොති. “Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu thực hành viên mãn các giới, thực hành viên mãn về định, thực hành có chừng mực về tuệ. Vị ấy có khi vi phạm, có khi xuất khỏi những học giới nhỏ nhặt và vụn vặt. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vì ở đây, Ta đã không nói đến sự không xứng đáng (của bậc Thánh). Còn đối với những học giới là nền tảng của phạm hạnh, tương xứng với phạm hạnh, ở đó vị ấy có giới vững chắc, có giới kiên cố, thọ trì và thực hành các học giới. Vị ấy, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là bậc Thượng lưu sanh đến cõi Sắc Cứu Cánh. Vị ấy, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, trở thành bậc Bát-niết-bàn hữu hành. Vị ấy, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, trở thành bậc Bát-niết-bàn vô hành. Vị ấy, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, trở thành bậc Bát-niết-bàn tổn giảm. Vị ấy, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, trở thành bậc Bát-niết-bàn trung gian.” ‘‘ඉධ පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලෙසු පරිපූරකාරී හොති සමාධිස්මිං පරිපූරකාරී පඤ්ඤාය පරිපූරකාරී. සො යානි තානි ධුවසීලො ච හොති ඨිතසීලො ච, සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. සො ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. “Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu thực hành viên mãn các giới, thực hành viên mãn về định, và thực hành viên mãn về tuệ. Vị ấy có giới vững chắc và có giới kiên cố, thọ trì và thực hành trong các học giới. Vị ấy, do đoạn tận các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, thành tựu và an trú tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc ngay trong hiện tại.” ‘‘ඉති ඛො, භික්ඛවෙ, පදෙසං පදෙසකාරී ආරාධෙති, පරිපූරං පරිපූරකාරී, අවඤ්ඣානි ත්වෙවාහං, භික්ඛවෙ, සික්ඛාපදානි වදාමී’’ති. සත්තමං. “Này các Tỳ khưu, như vậy, người thực hành từng phần thành tựu được từng phần; người thực hành viên mãn thành tựu được viên mãn. Này các Tỳ khưu, Ta tuyên bố rằng các học giới là không vô ích.” (Kinh thứ bảy.) 8. තතියසික්ඛාසුත්තං 8. Kinh Học Pháp (Thứ Ba) 89. ‘‘සාධිකමිදං, භික්ඛවෙ, දියඩ්ඪසික්ඛාපදසතං අන්වද්ධමාසං උද්දෙසං ආගච්ඡති යත්ථ අත්තකාමා කුලපුත්තා සික්ඛන්ති. තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, සික්ඛා [Pg.236] යත්ථෙතං සබ්බං සමොධානං ගච්ඡති. කතමා තිස්සො? අධිසීලසික්ඛා, අධිචිත්තසික්ඛා, අධිපඤ්ඤාසික්ඛා – ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො සික්ඛා යත්ථෙතං සබ්බං සමොධානං ගච්ඡති. 89. “Này các Tỳ khưu, hơn một trăm năm mươi học giới này được đem ra đọc mỗi nửa tháng, nơi mà các thiện nam tử mong cầu lợi ích cho bản thân thực hành. Này các Tỳ khưu, có ba pháp học này, nơi mà tất cả (các học giới) ấy được bao gồm. Ba pháp nào? Tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học, và tăng thượng tuệ học. Này các Tỳ khưu, chính ba pháp học này là nơi mà tất cả (các học giới) ấy được bao gồm.” ‘‘ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලෙසු පරිපූරකාරී හොති සමාධිස්මිං පරිපූරකාරී පඤ්ඤාය පරිපූරකාරී. සො යානි තානි ඛුද්දානුඛුද්දකානි සික්ඛාපදානි තානි ආපජ්ජතිපි වුට්ඨාතිපි. තං කිස්ස හෙතු? න හි මෙත්ථ, භික්ඛවෙ, අභබ්බතා වුත්තා. යානි ච ඛො තානි සික්ඛාපදානි ආදිබ්‍රහ්මචරියකානි බ්‍රහ්මචරියසාරුප්පානි තත්ථ ධුවසීලො ච හොති ඨිතසීලො ච, සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. සො ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. තං වා පන අනභිසම්භවං අප්පටිවිජ්ඣං පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා අන්තරාපරිනිබ්බායී හොති. තං වා පන අනභිසම්භවං අප්පටිවිජ්ඣං පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා උපහච්චපරිනිබ්බායී හොති. තං වා පන අනභිසම්භවං අප්පටිවිජ්ඣං පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා අසඞ්ඛාරපරිනිබ්බායී හොති. තං වා පන අනභිසම්භවං අප්පටිවිජ්ඣං පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා සසඞ්ඛාරපරිනිබ්බායී හොති. තං වා පන අනභිසම්භවං අප්පටිවිජ්ඣං පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා උද්ධංසොතො හොති අකනිට්ඨගාමී තං වා පන අනභිසම්භවං අප්පටිවිජ්ඣං තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා, රාගදොසමොහානං තනුත්තා සකදාගාමී හොති, සකිදෙව ඉමං ලොකං ආගන්ත්වා දුක්ඛස්සන්තං කරොති. තං වා පන අනභිසම්භවං අප්පටිවිජ්ඣං තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා එකබීජී හොති, එකංයෙව මානුසකං භවං නිබ්බත්තෙත්වා දුක්ඛස්සන්තං කරොති. තං වා පන අනභිසම්භවං අප්පටිවිජ්ඣං තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා කොලංකොලො හොති, ද්වෙ වා තීණි වා කුලානි සන්ධාවිත්වා සංසරිත්වා දුක්ඛස්සන්තං කරොති. තං වා පන අනභිසම්භවං අප්පටිවිජ්ඣං තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා සත්තක්ඛත්තුපරමො හොති, සත්තක්ඛත්තුපරමං දෙවෙ ච මනුස්සෙ ච සන්ධාවිත්වා සංසරිත්වා දුක්ඛස්සන්තං කරොති. “Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu là người thực hành viên mãn trong các giới, là người thực hành viên mãn trong định, là người thực hành viên mãn trong tuệ. Vị ấy có khi phạm vào các học giới nhỏ nhặt và vụn vặt, và có khi xuất khỏi (tội ấy). Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vì ở đây, Như Lai đã không nói rằng đó là sự bất khả năng (đối với Thánh đạo). Và đối với những học giới căn bản cho phạm hạnh, tương xứng với phạm hạnh, ở đó vị ấy có giới vững chắc, có giới bền vững, chấp nhận và tu học trong các học giới. Vị ấy, do đoạn tận các lậu hoặc, tự mình với thắng trí, chứng ngộ và đạt đến tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc ngay trong hiện tại. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy là bậc Trung gian Bát-niết-bàn. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy là bậc Tổn hại Bát-niết-bàn. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy là bậc Vô hành Bát-niết-bàn. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy là bậc Hữu hành Bát-niết-bàn. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy là bậc Thượng lưu, đi đến cõi Sắc Cứu Cánh. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận ba kiết sử, và do làm muội lược tham, sân, si, vị ấy là bậc Nhất lai, chỉ một lần trở lại thế gian này rồi chấm dứt khổ đau. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận ba kiết sử, vị ấy là bậc Nhất chủng, chỉ sanh lại một lần trong thân người rồi chấm dứt khổ đau. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận ba kiết sử, vị ấy là bậc Gia Tộc, sau khi đi qua, luân hồi trong hai hoặc ba gia tộc rồi chấm dứt khổ đau. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận ba kiết sử, vị ấy là bậc Thất lai, sau khi đi qua, luân hồi tối đa bảy lần giữa chư Thiên và loài người rồi chấm dứt khổ đau.” ‘‘ඉති ඛො, භික්ඛවෙ, පරිපූරං පරිපූරකාරී ආරාධෙති පදෙසං පදෙසකාරී. අවඤ්ඣානිත්වෙවාහං, භික්ඛවෙ, සික්ඛාපදානි වදාමී’’ති. අට්ඨමං. “Này các Tỳ khưu, như vậy, người thực hành viên mãn thành tựu được quả vị viên mãn, người thực hành một phần thành tựu được quả vị một phần. Này các Tỳ khưu, Như Lai tuyên bố rằng các học giới không phải là vô ích.” (Kinh thứ) tám. 9. පඨමසික්ඛත්තයසුත්තං 9. Kinh Ba Học Pháp (thứ nhất) 90. ‘‘තිස්සො [Pg.237] ඉමා, භික්ඛවෙ, සික්ඛා. කතමා තිස්සො? අධිසීලසික්ඛා, අධිචිත්තසික්ඛා, අධිපඤ්ඤාසික්ඛා. 90. “Này các Tỳ khưu, có ba học pháp này. Thế nào là ba? Tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học, và tăng thượng tuệ học.” ‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, අධිසීලසික්ඛා? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලවා හොති…පෙ… සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, අධිසීලසික්ඛා. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là tăng thượng giới học? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu có giới hạnh... (v.v.)... chấp nhận và tu học trong các học giới. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tăng thượng giới học.” ‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, අධිචිත්තසික්ඛා? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, අධිචිත්තසික්ඛා. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là tăng thượng tâm học? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu ly dục... (v.v.)... chứng và trú thiền thứ tư. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tăng thượng tâm học.” ‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, අධිපඤ්ඤාසික්ඛා? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යථාභූතං පජානාති…පෙ… ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, අධිපඤ්ඤාසික්ඛා. ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො සික්ඛා’’ති. නවමං. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là tăng thượng tuệ học? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu tuệ tri như thật: ‘Đây là khổ’... (v.v.)... tuệ tri như thật: ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt’. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tăng thượng tuệ học. Này các Tỳ khưu, đây là ba học pháp.” (Kinh thứ) chín. 10. දුතියසික්ඛත්තයසුත්තං 10. Kinh Ba Học Pháp (thứ hai) 91. ‘‘තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, සික්ඛා. කතමා තිස්සො? අධිසීලසික්ඛා, අධිචිත්තසික්ඛා, අධිපඤ්ඤාසික්ඛා. 91. “Này các Tỳ khưu, có ba học pháp này. Thế nào là ba? Tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học, và tăng thượng tuệ học.” ‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, අධිසීලසික්ඛා? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලවා හොති…පෙ… සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, අධිසීලසික්ඛා. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là tăng thượng giới học? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu có giới hạnh... (v.v.)... chấp nhận và tu học trong các học giới. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tăng thượng giới học.” ‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, අධිචිත්තසික්ඛා? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, අධිචිත්තසික්ඛා. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là tăng thượng tâm học? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu ly dục... (v.v.)... chứng và trú thiền thứ tư. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tăng thượng tâm học.” ‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, අධිපඤ්ඤාසික්ඛා? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, අධිපඤ්ඤා සික්ඛා. ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො සික්ඛා’’ති. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là tăng thượng tuệ học? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu do đoạn tận các lậu hoặc, tự mình với thắng trí, chứng ngộ và đạt đến tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc ngay trong hiện tại. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tăng thượng tuệ học. Này các Tỳ khưu, đây là ba học pháp.” ‘‘අධිසීලං [Pg.238] අධිචිත්තං, අධිපඤ්ඤඤ්ච වීරියවා; ථාමවා ධිතිමා ඣායී, සතො ගුත්තින්ද්‍රියො චරෙ. “Bậc tinh cần, có sức mạnh, kiên trì, thiền định, chánh niệm, hộ trì các căn, hãy thực hành tăng thượng giới, tăng thượng tâm, và tăng thượng tuệ.” ‘‘යථා පුරෙ තථා පච්ඡා, යථා පච්ඡා තථා පුරෙ; යථා අධො තථා උද්ධං, යථා උද්ධං තථා අධො. “Như trước thế nào, sau cũng thế ấy; như sau thế nào, trước cũng thế ấy. Như dưới thế nào, trên cũng thế ấy; như trên thế nào, dưới cũng thế ấy.” ‘‘යථා දිවා තථා රත්තිං, යථා රත්තිං තථා දිවා; අභිභුය්‍ය දිසා සබ්බා, අප්පමාණසමාධිනා. “Như ngày thế nào, đêm cũng thế ấy; như đêm thế nào, ngày cũng thế ấy. Với định vô lượng, chinh phục tất cả các phương.” ‘‘තමාහු සෙඛං පටිපදං, අථො සංසුද්ධචාරියං ; තමාහු ලොකෙ සම්බුද්ධං, ධීරං පටිපදන්තගුං. “Vị ấy, người đang trên đạo lộ, lại có hạnh thanh tịnh, được gọi là bậc Hữu học. Vị ấy, bậc hiền trí, đã đi đến cuối con đường, được gọi là bậc Chánh Giác trong thế gian.” ‘‘විඤ්ඤාණස්ස නිරොධෙන, තණ්හාක්ඛයවිමුත්තිනො; පජ්ජොතස්සෙව නිබ්බානං, විමොක්ඛො හොති චෙතසො’’ති. දසමං; “Với sự diệt tận của thức, đối với người đã giải thoát nhờ đoạn tận ái, sự giải thoát của tâm giống như ngọn đèn đã tắt.” (Kinh thứ) mười. 11. සඞ්කවාසුත්තං 11. Kinh Saṅkavā 92. එකං සමයං භගවා කොසලෙසු චාරිකං චරමානො මහතා භික්ඛුසඞ්ඝෙන සද්ධිං යෙන සඞ්කවා නාම කොසලානං නිගමො තදවසරි. තත්‍ර සුදං භගවා සඞ්කවායං විහරති. තෙන ඛො පන සමයෙන කස්සපගොත්තො නාම භික්ඛු සඞ්කවායං ආවාසිකො හොති. තත්‍ර සුදං භගවා සික්ඛාපදපටිසංයුත්තාය ධම්මියා කථාය භික්ඛූ සන්දස්සෙති සමාදපෙති සමුත්තෙජෙති සම්පහංසෙති. අථ ඛො කස්සපගොත්තස්ස භික්ඛුනො භගවති සික්ඛාපදපටිසංයුත්තාය ධම්මියා කථාය භික්ඛූ සන්දස්සෙන්තෙ සමාදපෙන්තෙ සමුත්තෙජෙන්තෙ සම්පහංසෙන්තෙ අහුදෙව අක්ඛන්ති අහු අප්පච්චයො – ‘‘අධිසල්ලිඛතෙවායං සමණො’’ති. අථ ඛො භගවා සඞ්කවායං යථාභිරන්තං විහරිත්වා යෙන රාජගහං තෙන චාරිකං පක්කාමි. අනුපුබ්බෙන චාරිකං චරමානො යෙන රාජගහං තදවසරි. තත්‍ර සුදං භගවා රාජගහෙ විහරති. 92. Một thời, Thế Tôn đang du hành ở xứ Kosala cùng với đại chúng Tỳ-khưu, ngài đi đến một thị trấn của xứ Kosala tên là Saṅkavā. Tại đó, Thế Tôn trú ở Saṅkavā. Vào lúc ấy, có vị Tỳ-khưu tên là Kassapagotta là người trú tại Saṅkavā. Tại đó, Thế Tôn dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu. Bấy giờ, khi Thế Tôn đang dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu, Tỳ-khưu Kassapagotta khởi lên sự bất mãn, không hài lòng: “Vị Sa-môn này quá khắt khe.” Sau đó, Thế Tôn, sau khi trú ở Saṅkavā tùy thích, đã lên đường du hành đến Rājagaha. Du hành tuần tự, ngài đến Rājagaha. Tại đó, Thế Tôn trú ở Rājagaha. අථ ඛො කස්සපගොත්තස්ස භික්ඛුනො අචිරපක්කන්තස්ස භගවතො අහුදෙව කුක්කුච්චං අහු විප්පටිසාරො – ‘‘අලාභා වත මෙ, න වත මෙ ලාභා[Pg.239]; දුල්ලද්ධං වත මෙ, න වත මෙ සුලද්ධං; යස්ස මෙ භගවති සික්ඛාපදපටිසංයුත්තාය ධම්මියා කථාය භික්ඛූ සන්දස්සෙන්තෙ සමාදපෙන්තෙ සමුත්තෙජෙන්තෙ සම්පහංසෙන්තෙ අහුදෙව අක්ඛන්ති අහු අප්පච්චයො – ‘අධිසල්ලිඛතෙවායං සමණො’ති. යංනූනාහං යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමෙය්‍යං; උපසඞ්කමිත්වා භගවතො සන්තිකෙ අච්චයං අච්චයතො දෙසෙය්‍ය’’න්ති. අථ ඛො කස්සපගොත්තො භික්ඛු සෙනාසනං සංසාමෙත්වා පත්තචීවරමාදාය යෙන රාජගහං තෙන පක්කාමි. අනුපුබ්බෙන යෙන රාජගහං යෙන ගිජ්ඣකූටො පබ්බතො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො කස්සපගොත්තො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච – Bấy giờ, không lâu sau khi Thế Tôn ra đi, Tỳ-khưu Kassapagotta khởi lên sự hối hận, ăn năn: “Thật không lợi cho ta, thật ta không được lợi! Thật ta đã được không tốt, thật ta đã không được tốt! Bởi vì khi Thế Tôn đang dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu, ta đã khởi lên sự bất mãn, không hài lòng: ‘Vị Sa-môn này quá khắt khe.’ Ta nên đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, ta nên thú nhận lỗi lầm đúng như lỗi lầm trước mặt Thế Tôn.” Bấy giờ, Tỳ-khưu Kassapagotta dọn dẹp chỗ ở, lấy y bát, rồi lên đường đến Rājagaha. Tuần tự đi đến Rājagaha, đến núi Gijjhakūṭa, đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, vị ấy đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tỳ-khưu Kassapagotta bạch với Thế Tôn điều này: ‘‘එකමිදං, භන්තෙ, සමයං භගවා සඞ්කවායං විහරති, සඞ්කවා නාම කොසලානං නිගමො. තත්‍ර, භන්තෙ, භගවා සික්ඛාපදපටිසංයුත්තාය ධම්මියා කථාය භික්ඛූ සන්දස්සෙසි සමාදපෙසි සමුත්තෙජෙසි සම්පහංසෙසි. තස්ස මය්හං භගවති සික්ඛාපදපටිසංයුත්තාය ධම්මියා කථාය භික්ඛූ සන්දස්සෙන්තෙ සමාදපෙන්තෙ සමුත්තෙජෙන්තෙ සම්පහංසෙන්තෙ අහුදෙව අක්ඛන්ති අහු අප්පච්චයො – ‘අධිසල්ලිඛතෙවායං සමණො’ති. අථ ඛො භගවා සඞ්කවායං යථාභිරන්තං විහරිත්වා යෙන රාජගහං තෙන චාරිකං පක්කාමි. ( ) තස්ස මය්හං, භන්තෙ, අචිරපක්කන්තස්ස භගවතො අහුදෙව කුක්කුච්චං අහු විප්පටිසාරො – අලාභා වත මෙ, න වත මෙ ලාභා; දුල්ලද්ධං වත මෙ, න වත මෙ සුලද්ධං; යස්ස මෙ භගවති සික්ඛාපදපටිසංයුත්තාය ධම්මියා කථාය භික්ඛූ සන්දස්සෙන්තෙ සමාදපෙන්තෙ සමුත්තෙජෙන්තෙ සම්පහංසෙන්තෙ අහුදෙව අක්ඛන්ති අහු අප්පච්චයො – ‘අධිසල්ලිඛතෙවායං සමණො’ති. යංනූනාහං යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමෙය්‍යං; උපසඞ්කමිත්වා භගවතො සන්තිකෙ අච්චයං අච්චයතො දෙසෙය්‍යන්ති. අච්චයො මං, භන්තෙ, අච්චගමා යථාබාලං යථාමූළ්හං යථාඅකුසලං යස්ස මෙ භගවති සික්ඛාපදපටිසංයුත්තාය ධම්මියා කථාය භික්ඛූ සන්දස්සෙන්තෙ සමාදපෙන්තෙ සමුත්තෙජෙන්තෙ සම්පහංසෙන්තෙ අහුදෙව අක්ඛන්ති අහු අප්පච්චයො – ‘අධිසල්ලිඛතෙවායං සමණො’ති. තස්ස [Pg.240] මෙ, භන්තෙ, භගවා අච්චයං අච්චයතො පටිග්ගණ්හාතු, ආයතිං සංවරායා’’ති. “Bạch Thế Tôn, một thời, Thế Tôn trú ở Saṅkavā, một thị trấn của xứ Kosala. Tại đó, bạch Thế Tôn, Thế Tôn đã dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu. Khi Thế Tôn đang dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu, con đã khởi lên sự bất mãn, không hài lòng: ‘Vị Sa-môn này quá khắt khe.’ Sau đó, Thế Tôn, sau khi trú ở Saṅkavā tùy thích, đã lên đường du hành đến Rājagaha. Bạch Thế Tôn, không lâu sau khi Thế Tôn ra đi, con đã khởi lên sự hối hận, ăn năn: ‘Thật không lợi cho ta, thật ta không được lợi! Thật ta đã được không tốt, thật ta đã không được tốt! Bởi vì khi Thế Tôn đang dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu, con đã khởi lên sự bất mãn, không hài lòng: ‘Vị Sa-môn này quá khắt khe.’ Ta nên đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, ta nên thú nhận lỗi lầm đúng như lỗi lầm trước mặt Thế Tôn.’ Bạch Thế Tôn, lỗi lầm đã xâm chiếm con do ngu si, do mê mờ, do bất thiện, bởi vì khi Thế Tôn đang dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu, con đã khởi lên sự bất mãn, không hài lòng: ‘Vị Sa-môn này quá khắt khe.’ Bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy chấp nhận lỗi lầm này của con đúng như lỗi lầm, để con được thu thúc trong tương lai.” ‘‘තග්ඝ තං, කස්සප, අච්චයො අච්චගමා යථාබාලං යථාමූළ්හං යථාඅකුසලං, යස්ස තෙ මයි සික්ඛාපදපටිසංයුත්තාය ධම්මියා කථාය භික්ඛූ සන්දස්සෙන්තෙ සමාදපෙන්තෙ සමුත්තෙජෙන්තෙ සම්පහංසෙන්තෙ අහුදෙව අක්ඛන්ති අහු අප්පච්චයො – ‘අධිසල්ලිඛතෙවායං සමණො’ති. යතො ච ඛො ත්වං, කස්සප, අච්චයං අච්චයතො දිස්වා යථාධම්මං පටිකරොසි, තං තෙ මයං පටිග්ගණ්හාම. වුද්ධිහෙසා, කස්සප, අරියස්ස විනයෙ යො අච්චයං අච්චයතො දිස්වා යථාධම්මං පටිකරොති, ආයතිං සංවරං ආපජ්ජති. “Thật vậy, này Kassapa, lỗi lầm đã xâm chiếm ngươi do ngu si, do mê mờ, do bất thiện, bởi vì khi ta đang dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu, ngươi đã khởi lên sự bất mãn, không hài lòng: ‘Vị Sa-môn này quá khắt khe.’ Và bởi vì ngươi, này Kassapa, sau khi thấy lỗi lầm đúng như lỗi lầm, đã sửa chữa đúng theo Pháp, nên chúng ta chấp nhận lỗi lầm đó của ngươi. Này Kassapa, đây là sự tăng trưởng trong giới luật của bậc Thánh: người nào thấy lỗi lầm đúng như lỗi lầm, sửa chữa đúng theo Pháp, và đạt đến sự thu thúc trong tương lai. ‘‘ථෙරො චෙපි, කස්සප, භික්ඛු හොති න සික්ඛාකාමො න සික්ඛාසමාදානස්ස වණ්ණවාදී, යෙ චඤ්ඤෙ භික්ඛූ න සික්ඛාකාමා තෙ ච න සික්ඛාය සමාදපෙති, යෙ චඤ්ඤෙ භික්ඛූ සික්ඛාකාමා තෙසඤ්ච න වණ්ණං භණති භූතං තච්ඡං කාලෙන, එවරූපස්සාහං, කස්සප, ථෙරස්ස භික්ඛුනො න වණ්ණං භණාමි. තං කිස්ස හෙතු? සත්ථා හිස්ස වණ්ණං භණතීති අඤ්ඤෙ නං භික්ඛූ භජෙය්‍යුං, යෙ නං භජෙය්‍යුං ත්‍යාස්ස දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජෙය්‍යුං, ය්‍යාස්ස දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජෙය්‍යුං තෙසං තං අස්ස දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛායාති. තස්මාහං, කස්සප, එවරූපස්ස ථෙරස්ස භික්ඛුනො න වණ්ණං භණාමි. “Này Kassapa, cho dù một Tỳ-khưu là trưởng lão, nhưng không ham muốn học giới, không tán thán việc thực hành học giới, cũng không khích lệ các Tỳ-khưu khác vốn không ham muốn học giới trong việc học giới, và không tán thán đúng sự thật, đúng lúc đối với các Tỳ-khưu khác ham muốn học giới, Ta không tán thán vị Tỳ-khưu trưởng lão như vậy. Vì sao vậy? Vì nếu các Tỳ-khưu khác nghĩ: ‘Bậc Đạo Sư tán thán vị ấy,’ họ sẽ thân cận vị ấy. Những ai thân cận vị ấy sẽ bắt chước theo gương của vị ấy. Đối với những ai bắt chước theo gương của vị ấy, điều đó sẽ dẫn đến bất hạnh, đau khổ lâu dài. Vì vậy, này Kassapa, Ta không tán thán vị Tỳ-khưu trưởng lão như vậy. ‘‘මජ්ඣිමො චෙපි, කස්සප, භික්ඛු හොති…පෙ… නවො චෙපි, කස්සප, භික්ඛු හොති න සික්ඛාකාමො න සික්ඛාසමාදානස්ස වණ්ණවාදී, යෙ චඤ්ඤෙ භික්ඛූ න සික්ඛාකාමා තෙ ච න සික්ඛාය සමාදපෙති, යෙ චඤ්ඤෙ භික්ඛූ සික්ඛාකාමා තෙසඤ්ච න වණ්ණං භණති භූතං තච්ඡං කාලෙන, එවරූපස්සාහං, කස්සප, නවස්ස භික්ඛුනො න වණ්ණං භණාමි. තං කිස්ස හෙතු? සත්ථා හිස්ස වණ්ණං භණතීති අඤ්ඤෙ නං භික්ඛූ භජෙය්‍යුං, යෙ නං භජෙය්‍යුං ත්‍යාස්ස දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජෙය්‍යුං, ය්‍යාස්ස දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජෙය්‍යුං තෙසං තං අස්ස දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛායාති. තස්මාහං, කස්සප, එවරූපස්ස නවස්ස භික්ඛුනො න වණ්ණං භණාමි. Này Kassapa, cho dù là vị tỳ khưu trung lạp ... cho đến ... Này Kassapa, cho dù là vị tỳ khưu tân tỳ, không muốn học tập, không tán thán sự thọ trì học pháp, và cũng không khuyến khích các vị tỳ khưu khác không muốn học tập trong việc học tập, và cũng không nói lên lời tán dương đúng sự thật, đúng thời đối với các vị tỳ khưu khác muốn học tập, này Kassapa, Ta không tán thán hạng tỳ khưu tân tỳ như vậy. Vì cớ sao? Vì nếu Bậc Đạo Sư tán thán vị ấy, các tỳ khưu khác sẽ thân cận vị ấy. Những vị nào thân cận vị ấy sẽ bắt chước theo việc làm của vị ấy. Đối với những vị bắt chước theo việc làm của vị ấy, điều ấy sẽ đưa đến bất hạnh, khổ đau lâu dài. Vì thế, này Kassapa, Ta không tán thán hạng tỳ khưu tân tỳ như vậy. ‘‘ථෙරො [Pg.241] චෙපි, කස්සප, භික්ඛු හොති සික්ඛාකාමො සික්ඛාසමාදානස්ස වණ්ණවාදී, යෙ චඤ්ඤෙ භික්ඛූ න සික්ඛාකාමා තෙ ච සික්ඛාය සමාදපෙති, යෙ චඤ්ඤෙ භික්ඛූ සික්ඛාකාමා තෙසඤ්ච වණ්ණං භණති භූතං තච්ඡං කාලෙන, එවරූපස්සාහං, කස්සප, ථෙරස්ස භික්ඛුනො වණ්ණං භණාමි. තං කිස්ස හෙතු? සත්ථා හිස්ස වණ්ණං භණතීති අඤ්ඤෙ නං භික්ඛූ භජෙය්‍යුං, යෙ නං භජෙය්‍යුං ත්‍යාස්ස දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජෙය්‍යුං, ය්‍යාස්ස දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජෙය්‍යුං තෙසං තං අස්ස දීඝරත්තං හිතාය සුඛායාති. තස්මාහං, කස්සප, එවරූපස්ස ථෙරස්ස භික්ඛුනො වණ්ණං භණාමි. Này Kassapa, cho dù là vị tỳ khưu trưởng lão, muốn học tập, tán thán sự thọ trì học pháp, và khuyến khích các vị tỳ khưu khác không muốn học tập trong việc học tập, và cũng nói lên lời tán dương đúng sự thật, đúng thời đối với các vị tỳ khưu khác muốn học tập, này Kassapa, Ta tán thán hạng tỳ khưu trưởng lão như vậy. Vì cớ sao? Vì nếu Bậc Đạo Sư tán thán vị ấy, các tỳ khưu khác sẽ thân cận vị ấy. Những vị nào thân cận vị ấy sẽ bắt chước theo việc làm của vị ấy. Đối với những vị bắt chước theo việc làm của vị ấy, điều ấy sẽ đưa đến hạnh phúc, an lạc lâu dài. Vì thế, này Kassapa, Ta tán thán hạng tỳ khưu trưởng lão như vậy. ‘‘මජ්ඣිමො චෙපි, කස්සප, භික්ඛු හොති සික්ඛාකාමො…පෙ… නවො චෙපි, කස්සප, භික්ඛු හොති සික්ඛාකාමො සික්ඛාසමාදානස්ස වණ්ණවාදී, යෙ චඤ්ඤෙ භික්ඛූ න සික්ඛාකාමා තෙ ච සික්ඛාය සමාදපෙති, යෙ චඤ්ඤෙ භික්ඛූ සික්ඛාකාමා තෙසඤ්ච වණ්ණං භණති භූතං තච්ඡං කාලෙන, එවරූපස්සාහං, කස්සප, නවස්ස භික්ඛුනො වණ්ණං භණාමි. තං කිස්ස හෙතු? සත්ථා හිස්ස වණ්ණං භණතීති අඤ්ඤෙ නං භික්ඛූ භජෙය්‍යුං, යෙ නං භජෙය්‍යුං ත්‍යාස්ස දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජෙය්‍යුං, ය්‍යාස්ස දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජෙය්‍යුං තෙසං තං අස්ස දීඝරත්තං හිතාය සුඛායාති. තස්මාහං, කස්සප, එවරූපස්ස නවස්ස භික්ඛුනො වණ්ණං භණාමී’’ති. එකාදසමං. Này Kassapa, cho dù là vị tỳ khưu trung lạp, muốn học tập ... cho đến ... Này Kassapa, cho dù là vị tỳ khưu tân tỳ, muốn học tập, tán thán sự thọ trì học pháp, và khuyến khích các vị tỳ khưu khác không muốn học tập trong việc học tập, và cũng nói lên lời tán dương đúng sự thật, đúng thời đối với các vị tỳ khưu khác muốn học tập, này Kassapa, Ta tán thán hạng tỳ khưu tân tỳ như vậy. Vì cớ sao? Vì nếu Bậc Đạo Sư tán thán vị ấy, các tỳ khưu khác sẽ thân cận vị ấy. Những vị nào thân cận vị ấy sẽ bắt chước theo việc làm của vị ấy. Đối với những vị bắt chước theo việc làm của vị ấy, điều ấy sẽ đưa đến hạnh phúc, an lạc lâu dài. Vì thế, này Kassapa, Ta tán thán hạng tỳ khưu tân tỳ như vậy. (Kinh) thứ mười một. සමණවග්ගො නවමො. Phẩm Sa Môn, thứ chín. තස්සුද්දානං – Phần tóm lược của phẩm ấy: සමණො ගද්‍රභො ඛෙත්තං, වජ්ජිපුත්තො ච සෙක්ඛකං; තයො ච සික්ඛනා වුත්තා, ද්වෙ සික්ඛා සඞ්කවාය චාති. Sa Môn, con lừa, thửa ruộng, Vajjiputta và người hữu học; Ba bài kinh về sự học tập đã được thuyết giảng, hai bài kinh về học pháp, và Saṅkava. (10) 5. ලොණකපල්ලවග්ගො (10) 5. Phẩm Hạt Muối 1. අච්චායිකසුත්තං 1. Kinh Việc Khẩn Cấp 93. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, කස්සකස්ස ගහපතිස්ස අච්චායිකානි කරණීයානි. කතමානි තීණි? ඉධ, භික්ඛවෙ, කස්සකො ගහපති සීඝං සීඝං ඛෙත්තං සුකට්ඨං කරොති සුමතිකතං. සීඝං සීඝං ඛෙත්තං සුකට්ඨං කරිත්වා [Pg.242] සුමතිකතං සීඝං සීඝං බීජානි පතිට්ඨාපෙති. සීඝං සීඝං බීජානි පතිට්ඨාපෙත්වා සීඝං සීඝං උදකං අභිනෙතිපි අපනෙතිපි. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි කස්සකස්ස ගහපතිස්ස අච්චායිකානි කරණීයානි. තස්ස ඛො තං, භික්ඛවෙ, කස්සකස්ස ගහපතිස්ස නත්ථි සා ඉද්ධි වා ආනුභාවො වා – ‘අජ්ජෙව මෙ ධඤ්ඤානි ජායන්තු, ස්වෙව ගබ්භීනි හොන්තු, උත්තරස්වෙව පච්චන්තූ’ති. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, හොති සො සමයො යං තස්ස කස්සකස්ස ගහපතිස්ස තානි ධඤ්ඤානි උතුපරිණාමීනි ජායන්තිපි ගබ්භීනිපි හොන්ති පච්චන්තිපි. 93. Này các tỳ khưu, có ba công việc khẩn cấp này của người gia chủ nông phu. Ba việc gì? Này các tỳ khưu, ở đây, người gia chủ nông phu nhanh chóng cày bừa kỹ lưỡng thửa ruộng. Sau khi nhanh chóng cày bừa kỹ lưỡng thửa ruộng, vị ấy nhanh chóng gieo hạt giống. Sau khi nhanh chóng gieo hạt giống, vị ấy nhanh chóng dẫn nước vào và tháo nước ra. Này các tỳ khưu, đây là ba công việc khẩn cấp của người gia chủ nông phu. Này các tỳ khưu, người gia chủ nông phu ấy không có thần thông hay oai lực này: ‘Mong rằng lúa của ta hôm nay nảy mầm, ngày mai mang thai, ngày kia chín rộ!’ Nhưng này các tỳ khưu, có một thời điểm khi những hạt lúa của người gia chủ nông phu ấy, do sự biến chuyển của thời tiết, sẽ nảy mầm, mang thai, và chín rộ. ‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, තීණිමානි භික්ඛුස්ස අච්චායිකානි කරණීයානි. කතමානි තීණි? අධිසීලසික්ඛාසමාදානං, අධිචිත්තසික්ඛාසමාදානං, අධිපඤ්ඤාසික්ඛාසමාදානං – ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි භික්ඛුස්ස අච්චායිකානි කරණීයානි. තස්ස ඛො තං, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො නත්ථි සා ඉද්ධි වා අනුභාවො වා – ‘අජ්ජෙව මෙ අනුපාදාය ආසවෙහි චිත්තං විමුච්චතු ස්වෙ වා උත්තරස්වෙ වා’ති. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, හොති සො සමයො යං තස්ස භික්ඛුනො අධිසීලම්පි සික්ඛතො අධිචිත්තම්පි සික්ඛතො අධිපඤ්ඤම්පි සික්ඛතො අනුපාදාය ආසවෙහි චිත්තං විමුච්චති. Cũng vậy, này các tỳ khưu, có ba công việc khẩn cấp này của vị tỳ khưu. Ba việc gì? Sự thọ trì học pháp về tăng thượng giới, sự thọ trì học pháp về tăng thượng tâm, sự thọ trì học pháp về tăng thượng tuệ. Này các tỳ khưu, đây là ba công việc khẩn cấp của vị tỳ khưu. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu ấy không có thần thông hay oai lực này: ‘Mong rằng tâm của ta hôm nay, hoặc ngày mai, hoặc ngày kia, được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không còn chấp thủ!’ Nhưng này các tỳ khưu, có một thời điểm khi vị tỳ khưu ấy, trong khi thực hành tăng thượng giới, thực hành tăng thượng tâm, và thực hành tăng thượng tuệ, tâm của vị ấy sẽ được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không còn chấp thủ. ‘‘තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘තිබ්බො නො ඡන්දො භවිස්සති අධිසීලසික්ඛාසමාදානෙ, තිබ්බො ඡන්දො භවිස්සති අධිචිත්තසික්ඛාසමාදානෙ, තිබ්බො ඡන්දො භවිස්සති අධිපඤ්ඤාසික්ඛාසමාදානෙ’ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. පඨමං. Vì thế, này các tỳ khưu, các thầy phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thọ trì học pháp về tăng thượng giới, chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thọ trì học pháp về tăng thượng tâm, chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thọ trì học pháp về tăng thượng tuệ.’ Này các tỳ khưu, các thầy phải học tập như vậy. Kinh thứ nhất. 2. පවිවෙකසුත්තං 2. Kinh Viễn Ly 94. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා පවිවෙකානි පඤ්ඤාපෙන්ති. කතමානි තීණි? චීවරපවිවෙකං, පිණ්ඩපාතපවිවෙකං, සෙනාසනපවිවෙකං. 94. Này các tỳ khưu, các du sĩ ngoại đạo quy định ba sự viễn ly này. Ba sự gì? Viễn ly về y phục, viễn ly về vật thực khất thực, viễn ly về sàng tọa. ‘‘තත්‍රිදං, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා චීවරපවිවෙකස්මිං පඤ්ඤාපෙන්ති, සාණානිපි ධාරෙන්ති, මසාණානිපි ධාරෙන්ති, ඡවදුස්සානිපි ධාරෙන්ති, පංසුකූලානිපි ධාරෙන්ති, තිරීටානිපි ධාරෙන්ති, අජිනම්පි ධාරෙන්ති, අජිනක්ඛිපම්පි ධාරෙන්ති, කුසචීරම්පි ධාරෙන්ති, වාකචීරම්පි ධාරෙන්ති, ඵලකචීරම්පි ධාරෙන්ති, කෙසකම්බලම්පි ධාරෙන්ති, වාලකම්බලම්පි ධාරෙන්ති, උලූකපක්ඛිකම්පි [Pg.243] ධාරෙන්ති. ඉදං ඛො, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා චීවරපවිවෙකස්මිං පඤ්ඤාපෙන්ති. Này các tỳ khưu, ở đây, các du sĩ ngoại đạo quy định về sự viễn ly y phục như sau: họ mặc y bằng vải gai, họ mặc y bằng vải gai pha trộn, họ mặc y bằng vải liệm tử thi, họ mặc y phấn tảo, họ mặc y bằng vỏ cây, họ mặc da thú, họ mặc y bằng da thú có cả móng, họ mặc y bằng cỏ kusa, họ mặc y bằng vỏ cây sợi, họ mặc y bằng vỏ cây bào, họ mặc y bằng tóc người, họ mặc y bằng lông đuôi ngựa, họ mặc y bằng lông cánh cú. Này các tỳ khưu, đây là cách các du sĩ ngoại đạo quy định về sự viễn ly y phục. ‘‘තත්‍රිදං, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා පිණ්ඩපාතපවිවෙකස්මිං පඤ්ඤාපෙන්ති. සාකභක්ඛාපි හොන්ති, සාමාකභක්ඛාපි හොන්ති, නීවාරභක්ඛාපි හොන්ති, දද්දුලභක්ඛාපි හොන්ති, හටභක්ඛාපි හොන්ති, කණභක්ඛාපි හොන්ති, ආචාමභක්ඛාපි හොන්ති, පිඤ්ඤාකභක්ඛාපි හොන්ති, තිණභක්ඛාපි හොන්ති, ගොමයභක්ඛාපි හොන්ති, වනමූලඵලාහාරා යාපෙන්ති පවත්තඵලභොජී. ඉදං ඛො, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා පිණ්ඩපාතපවිවෙකස්මිං පඤ්ඤාපෙන්ති. “Này các Tỳ khưu, ở đây, các du sĩ ngoại đạo quy định về sự viễn ly đối với vật thực khất thực như sau. Họ ăn rau, họ ăn lúa hoang, họ ăn gạo lức, họ ăn da vụn, họ ăn rêu, họ ăn cám, họ ăn nước cháo, họ ăn bánh dầu, họ ăn cỏ, họ ăn phân bò, họ sống bằng rễ cây và trái cây trong rừng, ăn những trái cây rụng. Này các Tỳ khưu, đây là cách các du sĩ ngoại đạo quy định về sự viễn ly đối với vật thực khất thực.” ‘‘තත්‍රිදං, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා සෙනාසනපවිවෙකස්මිං පඤ්ඤාපෙන්ති අරඤ්ඤං රුක්ඛමූලං සුසානං වනපත්ථං අබ්භොකාසං පලාලපුඤ්ජං භුසාගාරං. ඉදං ඛො, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා සෙනාසනපවිවෙකස්මිං පඤ්ඤාපෙන්ති. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා පවිවෙකානි පඤ්ඤාපෙන්ති. “Này các Tỳ khưu, ở đây, các du sĩ ngoại đạo quy định về sự viễn ly đối với chỗ ở như sau: trong rừng, dưới gốc cây, nghĩa địa, nơi hoang vu, ngoài trời, đống rơm, nhà trấu. Này các Tỳ khưu, đây là cách các du sĩ ngoại đạo quy định về sự viễn ly đối với chỗ ở. Này các Tỳ khưu, đây là ba sự viễn ly mà các du sĩ ngoại đạo quy định.” ‘‘තීණි ඛො පනිමානි, භික්ඛවෙ, ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ භික්ඛුනො පවිවෙකානි. කතමානි තීණි? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලවා ච හොති, දුස්සීල්‍යඤ්චස්ස පහීනං හොති, තෙන ච විවිත්තො හොති; සම්මාදිට්ඨිකො ච හොති, මිච්ඡාදිට්ඨි චස්ස පහීනා හොති, තාය ච විවිත්තො හොති; ඛීණාසවො ච හොති, ආසවා චස්ස පහීනා හොන්ති, තෙහි ච විවිත්තො හොති. යතො ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලවා හොති, දුස්සීල්‍යඤ්චස්ස පහීනං හොති, තෙන ච විවිත්තො හොති; සම්මාදිට්ඨිකො ච හොති, මිච්ඡාදිට්ඨි චස්ස පහීනා හොති, තාය ච විවිත්තො හොති; ඛීණාසවො ච හොති, ආසවා චස්ස පහීනා හොන්ති, තෙහි ච විවිත්තො හොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ‘භික්ඛු අග්ගප්පත්තො සාරප්පත්තො සුද්ධො සාරෙ පතිට්ඨිතො’’’. “Lại nữa, này các Tỳ khưu, trong Pháp và Luật này, có ba sự viễn ly này của vị Tỳ khưu. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu có giới hạnh, và ác giới của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi nó; vị ấy có chánh kiến, và tà kiến của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi nó; vị ấy là bậc lậu tận, và các lậu hoặc của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi chúng. Này các Tỳ khưu, khi nào vị Tỳ khưu có giới hạnh, ác giới của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi nó; vị ấy có chánh kiến, tà kiến của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi nó; vị ấy là bậc lậu tận, các lậu hoặc của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi chúng. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu này được gọi là ‘bậc đã đạt đến tối thượng, đã đạt đến cốt lõi, thanh tịnh, an trú trong cốt lõi’.” ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, කස්සකස්ස ගහපතිස්ස සම්පන්නං සාලික්ඛෙත්තං. තමෙනං කස්සකො ගහපති සීඝං සීඝං ලවාපෙය්‍ය. සීඝං සීඝං ලවාපෙත්වා සීඝං සීඝං සඞ්ඝරාපෙය්‍ය. සීඝං සීඝං සඞ්ඝරාපෙත්වා සීඝං සීඝං [Pg.244] උබ්බහාපෙය්‍ය. සීඝං සීඝං උබ්බහාපෙත්වා සීඝං සීඝං පුඤ්ජං කාරාපෙය්‍ය. සීඝං සීඝං පුඤ්ජං කාරාපෙත්වා සීඝං සීඝං මද්දාපෙය්‍ය. සීඝං සීඝං මද්දාපෙත්වා සීඝං සීඝං පලාලානි උද්ධරාපෙය්‍ය. සීඝං සීඝං පලාලානි උද්ධරාපෙත්වා සීඝං සීඝං භුසිකං උද්ධරාපෙය්‍ය. සීඝං සීඝං භුසිකං උද්ධරාපෙත්වා සීඝං සීඝං ඔපුනාපෙය්‍ය. සීඝං සීඝං ඔපුනාපෙත්වා සීඝං සීඝං අතිහරාපෙය්‍ය. සීඝං සීඝං අතිහරාපෙත්වා සීඝං සීඝං කොට්ටාපෙය්‍ය. සීඝං සීඝං කොට්ටාපෙත්වා සීඝං සීඝං ථුසානි උද්ධරාපෙය්‍ය. එවමස්සු තානි, භික්ඛවෙ, කස්සකස්ස ගහපතිස්ස ධඤ්ඤානි අග්ගප්පත්තානි සාරප්පත්තානි සුද්ධානි සාරෙ පතිට්ඨිතානි. “Này các Tỳ khưu, ví như một thửa ruộng lúa sāli của một người nông dân gia chủ đã được mùa. Người nông dân gia chủ ấy nên cho gặt mau mau. Cho gặt mau mau xong, nên cho gom lại mau mau. Cho gom lại mau mau xong, nên cho mang đi mau mau. Cho mang đi mau mau xong, nên cho chất thành đống mau mau. Cho chất thành đống mau mau xong, nên cho đập lúa mau mau. Cho đập lúa mau mau xong, nên cho loại bỏ rơm mau mau. Cho loại bỏ rơm mau mau xong, nên cho loại bỏ trấu mau mau. Cho loại bỏ trấu mau mau xong, nên cho rê sẩy mau mau. Cho rê sẩy mau mau xong, nên cho chuyển đi mau mau. Cho chuyển đi mau mau xong, nên cho giã mau mau. Cho giã mau mau xong, nên cho loại bỏ cám mau mau. Này các Tỳ khưu, như vậy, những hạt lúa ấy của người nông dân gia chủ sẽ đạt đến tối thượng, đạt đến cốt lõi, thanh tịnh, an trú trong cốt lõi.” ‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, යතො භික්ඛු සීලවා ච හොති, දුස්සීල්‍යඤ්චස්ස පහීනං හොති, තෙන ච විවිත්තො හොති; සම්මාදිට්ඨිකො ච හොති, මිච්ඡාදිට්ඨි චස්ස පහීනා හොති, තාය ච විවිත්තො හොති; ඛීණාසවො ච හොති, ආසවා චස්ස පහීනා හොන්ති, තෙහි ච විවිත්තො හොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ‘භික්ඛු අග්ගප්පත්තො සාරප්පත්තො සුද්ධො සාරෙ පතිට්ඨිතො’’’ති. දුතියං. “Này các Tỳ khưu, cũng vậy, khi nào vị Tỳ khưu có giới hạnh, và ác giới của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi nó; vị ấy có chánh kiến, và tà kiến của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi nó; vị ấy là bậc lậu tận, và các lậu hoặc của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi chúng. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu này được gọi là ‘bậc đã đạt đến tối thượng, đã đạt đến cốt lõi, thanh tịnh, an trú trong cốt lõi’.” Hết kinh thứ hai. 3. සරදසුත්තං 3. Kinh Mùa Thu 95. ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, සරදසමයෙ විද්ධෙ විගතවලාහකෙ දෙවෙ ආදිච්චො නභං අබ්භුස්සක්කමානො සබ්බං ආකාසගතං තමගතං අභිවිහච්ච භාසතෙ ච තපතෙ ච විරොචති ච. 95. “Này các Tỳ khưu, ví như vào mùa thu, khi bầu trời trong sáng, không có mây, mặt trời mọc lên trên không trung, xua tan mọi bóng tối trong không gian, chiếu sáng, tỏa nhiệt, và rực rỡ.” ‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, යතො අරියසාවකස්ස විරජං වීතමලං ධම්මචක්ඛුං උප්පජ්ජති, සහ දස්සනුප්පාදා, භික්ඛවෙ, අරියසාවකස්ස තීණි සංයොජනානි පහීයන්ති – සක්කායදිට්ඨි, විචිකිච්ඡා, සීලබ්බතපරාමාසො. “Này các Tỳ khưu, cũng vậy, khi nào Pháp nhãn không bụi, không uế nhiễm khởi lên cho vị Thánh đệ tử, này các Tỳ khưu, cùng với sự khởi lên của cái thấy, ba kiết sử của vị Thánh đệ tử được đoạn trừ – đó là thân kiến, hoài nghi, và giới cấm thủ.” ‘‘අථාපරං ද්වීහි ධම්මෙහි නිය්‍යාති අභිජ්ඣාය ච බ්‍යාපාදෙන ච. සො විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. තස්මිං චෙ, භික්ඛවෙ, සමයෙ අරියසාවකො කාලං කරෙය්‍ය, නත්ථි තං සංයොජනං යෙන [Pg.245] සංයොජනෙන සංයුත්තො අරියසාවකො පුන ඉමං ලොකං ආගච්ඡෙය්‍යා’’ති. තතියං. “Rồi sau đó, vị ấy thoát khỏi hai pháp: tham ái và sân hận. Vị ấy ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Này các Tỳ khưu, nếu vào lúc ấy, vị Thánh đệ tử mệnh chung, không có kiết sử nào mà do bị trói buộc bởi kiết sử ấy, vị Thánh đệ tử ấy sẽ trở lại thế giới này nữa.” Hết kinh thứ ba. 4. පරිසාසුත්තං 4. Kinh Hội Chúng 96. ‘‘තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, පරිසා. කතමා තිස්සො? අග්ගවතී පරිසා, වග්ගා පරිසා, සමග්ගා පරිසා. 96. “Này các Tỳ khưu, có ba loại hội chúng này. Thế nào là ba? Hội chúng có những bậc tối thượng, hội chúng bị chia rẽ, và hội chúng hòa hợp.” ‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, අග්ගවතී පරිසා? ඉධ, භික්ඛවෙ, යස්සං පරිසායං ථෙරා භික්ඛූ න බාහුලිකා හොන්ති න සාථලිකා, ඔක්කමනෙ නික්ඛිත්තධුරා පවිවෙකෙ පුබ්බඞ්ගමා, වීරියං ආරභන්ති අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය, තෙසං පච්ඡිමා ජනතා දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජති. සාපි හොති න බාහුලිකා න සාථලිකා ඔක්කමනෙ නික්ඛිත්තධුරා පවිවෙකෙ පුබ්බඞ්ගමා, වීරියං ආරභති අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, අග්ගවතී පරිසා. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là hội chúng có những bậc tối thượng? Này các Tỳ khưu, ở đây, trong hội chúng nào mà các vị Tỳ khưu trưởng lão không sống sung túc, không sống buông thả, đã từ bỏ gánh nặng trong việc đi xuống, là những người đi đầu trong sự viễn ly, tinh tấn nỗ lực để đạt được những gì chưa đạt, để chứng được những gì chưa chứng, để thực hiện được những gì chưa thực hiện. Thế hệ đến sau noi theo tấm gương của họ. Thế hệ ấy cũng không sống sung túc, không sống buông thả, đã từ bỏ gánh nặng trong việc đi xuống, là người đi đầu trong sự viễn ly, tinh tấn nỗ lực để đạt được những gì chưa đạt, để chứng được những gì chưa chứng, để thực hiện được những gì chưa thực hiện. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là hội chúng có những bậc tối thượng.” ‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, වග්ගා පරිසා? ඉධ, භික්ඛවෙ, යස්සං පරිසායං භික්ඛූ භණ්ඩනජාතා කලහජාතා විවාදාපන්නා අඤ්ඤමඤ්ඤං මුඛසත්තීහි විතුදන්තා විහරන්ති, අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, වග්ගා පරිසා. Này các Tỳ khưu, thế nào là hội chúng chia rẽ? Này các Tỳ khưu, ở đây, trong hội chúng nào mà các vị Tỳ khưu sanh ra tranh cãi, sanh ra cãi vã, đi đến tranh luận, sống đâm chọt lẫn nhau bằng những ngọn giáo miệng, này các Tỳ khưu, đây được gọi là hội chúng chia rẽ. ‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, සමග්ගා පරිසා? ඉධ, භික්ඛවෙ, යස්සං පරිසායං භික්ඛූ සමග්ගා සම්මොදමානා අවිවදමානා ඛීරොදකීභූතා අඤ්ඤමඤ්ඤං පියචක්ඛූහි සම්පස්සන්තා විහරන්ති, අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, සමග්ගා පරිසා. Này các Tỳ khưu, thế nào là hội chúng hòa hợp? Này các Tỳ khưu, ở đây, trong hội chúng nào mà các vị Tỳ khưu sống hòa hợp, hoan hỷ, không tranh cãi, như sữa hòa với nước, nhìn nhau bằng cặp mắt thân thương, này các Tỳ khưu, đây được gọi là hội chúng hòa hợp. ‘‘යස්මිං, භික්ඛවෙ, සමයෙ භික්ඛූ සමග්ගා සම්මොදමානා අවිවදමානා ඛීරොදකීභූතා අඤ්ඤමඤ්ඤං පියචක්ඛූහි සම්පස්සන්තා විහරන්ති, බහුං, භික්ඛවෙ, භික්ඛූ තස්මිං සමයෙ පුඤ්ඤං පසවන්ති. බ්‍රහ්මං, භික්ඛවෙ, විහාරං තස්මිං සමයෙ භික්ඛූ විහරන්ති, යදිදං මුදිතාය චෙතොවිමුත්තියා. පමුදිතස්ස පීති ජායති, පීතිමනස්ස කායො පස්සම්භති, පස්සද්ධකායො සුඛං වෙදියති, සුඛිනො චිත්තං සමාධියති. Này các Tỳ khưu, vào lúc nào các vị Tỳ khưu sống hòa hợp, hoan hỷ, không tranh cãi, như sữa hòa với nước, nhìn nhau bằng cặp mắt thân thương, này các Tỳ khưu, vào lúc ấy các vị Tỳ khưu tạo ra nhiều phước báu. Này các Tỳ khưu, vào lúc ấy các vị Tỳ khưu trú trong phạm trú, tức là tâm giải thoát do hỷ. Người hoan hỷ thì hỷ sanh, người có tâm hỷ thì thân được khinh an, người có thân khinh an cảm thọ lạc, người có lạc thì tâm được định tĩnh. ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, උපරිපබ්බතෙ ථුල්ලඵුසිතකෙ දෙවෙ වස්සන්තෙ තං උදකං යථානින්නං පවත්තමානං පබ්බතකන්දරපදරසාඛා පරිපූරෙති, පබ්බතකන්දරපදරසාඛා පරිපූරා කුසොබ්භෙ පරිපූරෙන්ති, කුසොබ්භා පරිපූරා මහාසොබ්භෙ [Pg.246] පරිපූරෙන්ති, මහාසොබ්භා පරිපූරා කුන්නදියො පරිපූරෙන්ති, කුන්නදියො පරිපූරා මහානදියො පරිපූරෙන්ති, මහානදියො පරිපූරා සමුද්දං පරිපූරෙන්ති. Này các Tỳ khưu, ví như trên đỉnh núi, khi trời mưa hạt lớn, nước ấy chảy theo chỗ trũng làm đầy các hang núi, khe núi, kẽ nứt; các hang núi, khe núi, kẽ nứt đầy rồi làm đầy các hố nhỏ; các hố nhỏ đầy rồi làm đầy các hố lớn; các hố lớn đầy rồi làm đầy các sông nhỏ; các sông nhỏ đầy rồi làm đầy các sông lớn; các sông lớn đầy rồi làm đầy biển cả. ‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, යස්මිං සමයෙ භික්ඛූ සමග්ගා සම්මොදමානා අවිවදමානා ඛීරොදකීභූතා අඤ්ඤමඤ්ඤං පියචක්ඛූහි සම්පස්සන්තා විහරන්ති, බහුං, භික්ඛවෙ, භික්ඛූ තස්මිං සමයෙ පුඤ්ඤං පසවන්ති. බ්‍රහ්මං, භික්ඛවෙ, විහාරං තස්මිං සමයෙ භික්ඛූ විහරන්ති, යදිදං මුදිතාය චෙතොවිමුත්තියා. පමුදිතස්ස පීති ජායති, පීතිමනස්ස කායො පස්සම්භති, පස්සද්ධකායො සුඛං වෙදියති, සුඛිනො චිත්තං සමාධියති. ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො පරිසා’’ති. චතුත්ථං. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, vào lúc nào các vị Tỳ khưu sống hòa hợp, hoan hỷ, không tranh cãi, như sữa hòa với nước, nhìn nhau bằng cặp mắt thân thương, này các Tỳ khưu, vào lúc ấy các vị Tỳ khưu tạo ra nhiều phước báu. Này các Tỳ khưu, vào lúc ấy các vị Tỳ khưu trú trong phạm trú, tức là tâm giải thoát do hỷ. Người hoan hỷ thì hỷ sanh, người có tâm hỷ thì thân được khinh an, người có thân khinh an cảm thọ lạc, người có lạc thì tâm được định tĩnh. Này các Tỳ khưu, quả thật có ba loại hội chúng này. (Hết) kinh thứ tư. 5. පඨමආජානීයසුත්තං 5. Kinh Ngựa Nòi (Thứ Nhất) 97. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො රඤ්ඤො භද්‍රො අස්සාජානීයො රාජාරහො හොති රාජභොග්ගො, රඤ්ඤො අඞ්ගන්තෙව සඞ්ඛ්‍යං ගච්ඡති. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, රඤ්ඤො භද්‍රො අස්සාජානීයො වණ්ණසම්පන්නො ච හොති බලසම්පන්නො ච ජවසම්පන්නො ච. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො රඤ්ඤො භද්‍රො අස්සාජානීයො රාජාරහො හොති රාජභොග්ගො, රඤ්ඤො අඞ්ගන්තෙව සඞ්ඛ්‍යං ගච්ඡති. එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු ආහුනෙය්‍යො හොති පාහුනෙය්‍යො දක්ඛිණෙය්‍යො අඤ්ජලිකරණීයො අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්ස. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු වණ්ණසම්පන්නො ච හොති බලසම්පන්නො ච ජවසම්පන්නො ච. 97. Này các Tỳ khưu, con ngựa nòi tốt của vua, được thành tựu ba yếu tố, thì xứng đáng với vua, là vật dụng của vua, được kể là một bộ phận của vua. Do ba yếu tố nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, con ngựa nòi tốt của vua vừa có sắc đẹp, vừa có sức mạnh, vừa có tốc độ. Này các Tỳ khưu, quả thật, con ngựa nòi tốt của vua, được thành tựu ba yếu tố này, thì xứng đáng với vua, là vật dụng của vua, được kể là một bộ phận của vua. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu được thành tựu ba pháp thì đáng được cúng dường, đáng được tiếp đãi, đáng được dâng cúng, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng của thế gian. Do ba pháp nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu vừa có sắc đẹp, vừa có sức mạnh, vừa có tốc độ. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු වණ්ණසම්පන්නො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලවා හොති, පාතිමොක්ඛසංවරසංවුතො විහරති ආචාරගොචරසම්පන්නො අණුමත්තෙසු වජ්ජෙසු භයදස්සාවී, සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු වණ්ණසම්පන්නො හොති. Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có sắc đẹp? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu có giới, sống được thu thúc bởi sự thu thúc của Pātimokkha, có đầy đủ oai nghi và hành xứ, thấy sự nguy hiểm trong các lỗi nhỏ nhặt, thọ trì và học tập trong các học giới. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có sắc đẹp. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු බලසම්පන්නො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ආරද්ධවීරියො විහරති අකුසලානං ධම්මානං පහානාය කුසලානං ධම්මානං [Pg.247] උපසම්පදාය ථාමවා දළ්හපරක්කමො අනික්ඛිත්තධුරො කුසලෙසු ධම්මෙසු. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු බලසම්පන්නො හොති. Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có sức mạnh? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu sống tinh tấn, nỗ lực để đoạn trừ các pháp bất thiện, để thành tựu các pháp thiện, có nghị lực, kiên trì, không từ bỏ gánh nặng trong các pháp thiện. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có sức mạnh. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ජවසම්පන්නො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යථාභූතං පජානාති; ‘අයං දුක්ඛසමුදයො’ති යථාභූතං පජානාති; ‘අයං දුක්ඛනිරොධො’ති යථාභූතං පජානාති; ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ජවසම්පන්නො හොති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු ආහුනෙය්‍යො හොති පාහුනෙය්‍යො දක්ඛිණෙය්‍යො අඤ්ජලිකරණීයො අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්සා’’ති. පඤ්චමං. Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có tốc độ? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu biết như thật: ‘Đây là khổ’; biết như thật: ‘Đây là nguyên nhân của khổ’; biết như thật: ‘Đây là sự diệt khổ’; biết như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt khổ’. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có tốc độ. Này các Tỳ khưu, quả thật, vị Tỳ khưu được thành tựu ba pháp này thì đáng được cúng dường, đáng được tiếp đãi, đáng được dâng cúng, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng của thế gian. (Hết) kinh thứ năm. 6. දුතියආජානීයසුත්තං 6. Kinh Ngựa Nòi (Thứ Hai) 98. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො රඤ්ඤො භද්‍රො අස්සාජානීයො රාජාරහො හොති රාජභොග්ගො, රඤ්ඤො අඞ්ගන්තෙව සඞ්ඛයං ගච්ඡති. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, රඤ්ඤො භද්‍රො අස්සාජානීයො වණ්ණසම්පන්නො ච හොති බලසම්පන්නො ච ජවසම්පන්නො ච. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො රඤ්ඤො භද්‍රො අස්සාජානීයො රාජාරහො හොති රාජභොග්ගො, රඤ්ඤො අඞ්ගන්තෙව සඞ්ඛ්‍යං ගච්ඡති. එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු ආහුනෙය්‍යො හොති…පෙ… අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්ස. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු වණ්ණසම්පන්නො ච හොති බලසම්පන්නො ච ජවසම්පන්නො ච. 98. Này các Tỳ khưu, con ngựa nòi tốt của vua, được thành tựu ba yếu tố, thì xứng đáng với vua, là vật dụng của vua, được kể là một bộ phận của vua. Do ba yếu tố nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, con ngựa nòi tốt của vua vừa có sắc đẹp, vừa có sức mạnh, vừa có tốc độ. Này các Tỳ khưu, quả thật, con ngựa nòi tốt của vua, được thành tựu ba yếu tố này, thì xứng đáng với vua, là vật dụng của vua, được kể là một bộ phận của vua. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu được thành tựu ba pháp thì đáng được cúng dường... (cho đến)... là ruộng phước vô thượng của thế gian. Do ba pháp nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu vừa có sắc đẹp, vừa có sức mạnh, vừa có tốc độ. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු වණ්ණසම්පන්නො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලවා හොති…පෙ… සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු වණ්ණසම්පන්නො හොති. “Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu có được sắc đẹp? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu có giới đức, ... cho đến ... thọ trì và tu tập các học giới. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu có được sắc đẹp. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු බලසම්පන්නො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ආරද්ධවීරියො විහරති අකුසලානං ධම්මානං පහානාය කුසලානං ධම්මානං උපසම්පදාය ථාමවා දළ්හපරක්කමො අනික්ඛිත්තධුරො කුසලෙසු ධම්මෙසු. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු බලසම්පන්නො හොති. “Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu có được sức mạnh? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu sống tinh cần tinh tấn để đoạn trừ các pháp bất thiện, để thành tựu các pháp thiện, có nghị lực, kiên trì nỗ lực, không từ bỏ trách nhiệm đối với các pháp thiện. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu có được sức mạnh. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ජවසම්පන්නො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා ඔපපාතිකො හොති තත්ථ පරිනිබ්බායී [Pg.248] අනාවත්තිධම්මො තස්මා ලොකා. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ජවසම්පන්නො හොති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු ආහුනෙය්‍යො හොති…පෙ… අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්සා’’ති. ඡට්ඨං. “Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu có được tốc độ? Này các tỳ khưu, ở đây, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị tỳ khưu được hóa sanh, tại đấy nhập Niết Bàn, không còn trở lại từ thế giới ấy nữa. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu có được tốc độ. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có được ba pháp này thì xứng đáng được cúng dường, ... cho đến ... là ruộng phước vô thượng cho thế gian.” Hết kinh thứ sáu. 7. තතියආජානීයසුත්තං 7. Kinh Con Tuấn Mã (thứ ba) 99. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො රඤ්ඤො භද්‍රො අස්සාජානීයො රාජාරහො හොති රාජභොග්ගො, රඤ්ඤො අඞ්ගන්තෙව සඞ්ඛයං ගච්ඡති. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, රඤ්ඤො භද්‍රො අස්සාජානීයො වණ්ණසම්පන්නො ච හොති බලසම්පන්නො ච ජවසම්පන්නො ච. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො රඤ්ඤො භද්‍රො අස්සාජානීයො රාජාරහො හොති රාජභොග්ගො, රඤ්ඤො අඞ්ගන්තෙව සඞ්ඛ්‍යං ගච්ඡති. එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු ආහුනෙය්‍යො හොති පාහුනෙය්‍යො දක්ඛිණෙය්‍යො අඤ්ජලිකරණීයො අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්ස. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු වණ්ණසම්පන්නො ච හොති බලසම්පන්නො ච ජවසම්පන්නො ච. 99. “Này các tỳ khưu, con tuấn mã thuần chủng của nhà vua, khi có được ba yếu tố, thì xứng đáng với nhà vua, là vật dụng của nhà vua, và được xem là một trong những yếu tố của nhà vua. Thế nào là ba? Này các tỳ khưu, ở đây, con tuấn mã thuần chủng của nhà vua có được sắc đẹp, có được sức mạnh, và có được tốc độ. Này các tỳ khưu, con tuấn mã thuần chủng của nhà vua, khi có được ba yếu tố này, thì xứng đáng với nhà vua, là vật dụng của nhà vua, và được xem là một trong những yếu tố của nhà vua. Cũng vậy, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có được ba pháp thì xứng đáng được cúng dường, xứng đáng được khoản đãi, xứng đáng được bố thí, xứng đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng cho thế gian. Thế nào là ba? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu có được sắc đẹp, có được sức mạnh, và có được tốc độ. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු වණ්ණසම්පන්නො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලවා හොති, පාතිමොක්ඛසංවරසංවුතො විහරති ආචාරගොචරසම්පන්නො අණුමත්තෙසු වජ්ජෙසු භයදස්සාවී, සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු වණ්ණසම්පන්නො හොති. “Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu có được sắc đẹp? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu có giới đức, sống phòng hộ với sự phòng hộ của giới bổn Pātimokkha, có đầy đủ oai nghi và nơi hành xứ, thấy sự nguy hiểm trong các lỗi nhỏ nhặt, thọ trì và tu tập các học giới. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu có được sắc đẹp. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු බලසම්පන්නො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ආරද්ධවීරියො විහරති අකුසලානං ධම්මානං පහානාය කුසලානං ධම්මානං උපසම්පදාය ථාමවා දළ්හපරක්කමො අනික්ඛිත්තධුරො කුසලෙසු ධම්මෙසු. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු බලසම්පන්නො හොති. “Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu có được sức mạnh? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu sống tinh cần tinh tấn để đoạn trừ các pháp bất thiện, để thành tựu các pháp thiện, có nghị lực, kiên trì nỗ lực, không từ bỏ trách nhiệm đối với các pháp thiện. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu có được sức mạnh. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ජවසම්පන්නො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ජවසම්පන්නො හොති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු ආහුනෙය්‍යො හොති…පෙ… අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්සා’’ති. සත්තමං. “Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu có được tốc độ? Này các tỳ khưu, ở đây, do đoạn tận các lậu hoặc, vị tỳ khưu tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú ngay trong hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu có được tốc độ. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có được ba pháp này thì xứng đáng được cúng dường, ... cho đến ... là ruộng phước vô thượng cho thế gian.” Hết kinh thứ bảy. 8. පොත්ථකසුත්තං 8. Kinh Vải Bố 100. ‘‘නවොපි[Pg.249], භික්ඛවෙ, පොත්ථකො දුබ්බණ්ණො ච හොති දුක්ඛසම්ඵස්සො ච අප්පග්ඝො ච; මජ්ඣිමොපි, භික්ඛවෙ, පොත්ථකො දුබ්බණ්ණො ච හොති දුක්ඛසම්ඵස්සො ච අප්පග්ඝො ච; ජිණ්ණොපි, භික්ඛවෙ, පොත්ථකො දුබ්බණ්ණො ච හොති දුක්ඛසම්ඵස්සො ච අප්පග්ඝො ච. ජිණ්ණම්පි, භික්ඛවෙ, පොත්ථකං උක්ඛලිපරිමජ්ජනං වා කරොන්ති සඞ්කාරකූටෙ වා නං ඡඩ්ඩෙන්ති. 100. “Này các tỳ khưu, tấm vải bố mới cũng có màu sắc xấu, xúc chạm thô ráp, và giá trị thấp. Này các tỳ khưu, tấm vải bố đã dùng rồi cũng có màu sắc xấu, xúc chạm thô ráp, và giá trị thấp. Này các tỳ khưu, tấm vải bố cũ nát cũng có màu sắc xấu, xúc chạm thô ráp, và giá trị thấp. Này các tỳ khưu, tấm vải bố cũ nát ấy, người ta dùng để lau nồi hoặc vứt bỏ vào đống rác. ‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, නවො චෙපි භික්ඛු හොති දුස්සීලො පාපධම්මො. ඉදමස්ස දුබ්බණ්ණතාය වදාමි. සෙය්‍යථාපි සො, භික්ඛවෙ, පොත්ථකො දුබ්බණ්ණො තථූපමාහං, භික්ඛවෙ, ඉමං පුග්ගලං වදාමි. යෙ ඛො පනස්ස සෙවන්ති භජන්ති පයිරුපාසන්ති දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජන්ති, තෙසං තං හොති දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛාය. ඉදමස්ස දුක්ඛසම්ඵස්සතාය වදාමි. සෙය්‍යථාපි සො, භික්ඛවෙ, පොත්ථකො දුක්ඛසම්ඵස්සො තථූපමාහං, භික්ඛවෙ, ඉමං පුග්ගලං වදාමි. යෙසං ඛො පන සො පටිග්ගණ්හාති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරං, තෙසං තං න මහප්ඵලං හොති න මහානිසංසං. ඉදමස්ස අප්පග්ඝතාය වදාමි. සෙය්‍යථාපි සො, භික්ඛවෙ, පොත්ථකො අප්පග්ඝො තථූපමාහං, භික්ඛවෙ, ඉමං පුග්ගලං වදාමි. මජ්ඣිමො චෙපි, භික්ඛවෙ, භික්ඛු හොති…පෙ… ථෙරො චෙපි, භික්ඛවෙ, භික්ඛු හොති දුස්සීලො පාපධම්මො, ඉදමස්ස දුබ්බණ්ණතාය වදාමි. සෙය්‍යථාපි සො, භික්ඛවෙ, පොත්ථකො දුබ්බණ්ණො තථූපමාහං, භික්ඛවෙ, ඉමං පුග්ගලං වදාමි. යෙ ඛො පනස්ස සෙවන්ති භජන්ති පයිරුපාසන්ති දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජන්ති, තෙසං තං හොති දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛාය. ඉදමස්ස දුක්ඛසම්ඵස්සතාය වදාමි. සෙය්‍යථාපි සො, භික්ඛවෙ, පොත්ථකො දුක්ඛසම්ඵස්සො තථූපමාහං, භික්ඛවෙ, ඉමං පුග්ගලං වදාමි. යෙසං ඛො පන සො පටිග්ගණ්හාති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරං, තෙසං තං න මහප්ඵලං හොති න මහානිසංසං. ඉදමස්ස අප්පග්ඝතාය වදාමි. සෙය්‍යථාපි සො, භික්ඛවෙ, පොත්ථකො අප්පග්ඝො තථූපමාහං, භික්ඛවෙ, ඉමං පුග්ගලං වදාමි. “Này các Tỳ khưu, cũng tương tự như thế, nếu có vị tỳ khưu mới tu là người ác giới, có ác pháp. Ta nói rằng đây là sự xấu xí của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải gai ấy xấu xí, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Những ai phục vụ, thân cận, gần gũi, và bắt chước theo gương của vị ấy, điều đó sẽ dẫn đến bất hạnh và đau khổ lâu dài cho họ. Ta nói rằng đây là sự xúc chạm khó chịu của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải gai ấy có sự xúc chạm khó chịu, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Vị ấy nhận lãnh y phục, vật thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh từ những người nào, việc đó không mang lại quả lớn, không có phước báu lớn cho họ. Ta nói rằng đây là sự vô giá trị của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải gai ấy vô giá trị, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Này các Tỳ khưu, nếu có vị tỳ khưu trung niên... (như trên)... Này các Tỳ khưu, nếu có vị tỳ khưu trưởng lão là người ác giới, có ác pháp, Ta nói rằng đây là sự xấu xí của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải gai ấy xấu xí, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Những ai phục vụ, thân cận, gần gũi, và bắt chước theo gương của vị ấy, điều đó sẽ dẫn đến bất hạnh và đau khổ lâu dài cho họ. Ta nói rằng đây là sự xúc chạm khó chịu của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải gai ấy có sự xúc chạm khó chịu, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Vị ấy nhận lãnh y phục, vật thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh từ những người nào, việc đó không mang lại quả lớn, không có phước báu lớn cho họ. Ta nói rằng đây là sự vô giá trị của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải gai ấy vô giá trị, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế.” ‘‘එවරූපො චායං, භික්ඛවෙ, ථෙරො භික්ඛු සඞ්ඝමජ්ඣෙ භණති. තමෙනං භික්ඛූ එවමාහංසු – ‘කිං නු ඛො තුය්හං බාලස්ස අබ්‍යත්තස්ස භණිතෙන, ත්වම්පි නාම භණිතබ්බං මඤ්ඤසී’ති! සො කුපිතො අනත්තමනො තථාරූපිං වාචං නිච්ඡාරෙති [Pg.250] යථාරූපාය වාචාය සඞ්ඝො තං උක්ඛිපති, සඞ්කාරකූටෙව නං පොත්ථකං. “Này các Tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu trưởng lão như vậy nói năng giữa Tăng chúng. Các tỳ khưu khác nói với vị ấy rằng: ‘Lời nói của ông, một kẻ ngu si, không rành rẽ, thì có ích gì? Ông mà cũng nghĩ rằng mình nên nói hay sao!’. Vị ấy tức giận, không hài lòng, thốt ra những lời lẽ mà vì những lời lẽ ấy, Tăng chúng trục xuất vị ấy, giống như người ta vứt tấm vải gai kia vào đống rác.” ‘‘නවම්පි, භික්ඛවෙ, කාසිකං වත්ථං වණ්ණවන්තඤ්චෙව හොති සුඛසම්ඵස්සඤ්ච මහග්ඝඤ්ච; මජ්ඣිමම්පි, භික්ඛවෙ, කාසිකං වත්ථං වණ්ණවන්තඤ්චෙව හොති සුඛසම්ඵස්සඤ්ච මහග්ඝඤ්ච; ජිණ්ණම්පි, භික්ඛවෙ, කාසිකං වත්ථං වණ්ණවන්තඤ්චෙව හොති සුඛසම්ඵස්සඤ්ච මහග්ඝඤ්ච. ජිණ්ණම්පි, භික්ඛවෙ, කාසිකං වත්ථං රතනපලිවෙඨනං වා කරොති ගන්ධකරණ්ඩකෙ වා නං පක්ඛිපන්ති. “Này các Tỳ khưu, tấm vải lụa Kāsi mới vừa đẹp, vừa có xúc chạm êm ái, vừa có giá trị lớn. Này các Tỳ khưu, tấm vải lụa Kāsi đã dùng rồi cũng vừa đẹp, vừa có xúc chạm êm ái, vừa có giá trị lớn. Này các Tỳ khưu, tấm vải lụa Kāsi cũ cũng vừa đẹp, vừa có xúc chạm êm ái, vừa có giá trị lớn. Này các Tỳ khưu, tấm vải lụa Kāsi cũ, người ta dùng để gói báu vật hoặc cất giữ trong hộp đựng hương thơm.” ‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, නවො චෙපි භික්ඛු හොති සීලවා කල්‍යාණධම්මො, ඉදමස්ස සුවණ්ණතාය වදාමි. සෙය්‍යථාපි තං, භික්ඛවෙ, කාසිකං වත්ථං වණ්ණවන්තං තථූපමාහං, භික්ඛවෙ, ඉමං පුග්ගලං වදාමි. යෙ ඛො පනස්ස සෙවන්ති භජන්ති පයිරුපාසන්ති දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජන්ති, තෙසං තං හොති දීඝරත්තං හිතාය සුඛාය. ඉදමස්ස සුඛසම්ඵස්සතාය වදාමි. සෙය්‍යථාපි තං, භික්ඛවෙ, කාසිකං වත්ථං සුඛසම්ඵස්සං තථූපමාහං, භික්ඛවෙ, ඉමං පුග්ගලං වදාමි. යෙසං ඛො පන සො පටිග්ගණ්හාති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරං, තෙසං තං මහප්ඵලං හොති මහානිසංසං. ඉදමස්ස මහග්ඝතාය වදාමි. සෙය්‍යථාපි තං, භික්ඛවෙ, කාසිකං වත්ථං මහග්ඝං තථූපමාහං, භික්ඛවෙ, ඉමං පුග්ගලං වදාමි. මජ්ඣිමො චෙපි, භික්ඛවෙ, භික්ඛු හොති…පෙ… ථෙරො චෙපි, භික්ඛවෙ, භික්ඛු හොති…පෙ… පුග්ගලං වදාමි. “Này các Tỳ khưu, cũng tương tự như thế, nếu có vị tỳ khưu mới tu là người có giới hạnh, có thiện pháp. Ta nói rằng đây là vẻ đẹp của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải lụa Kāsi ấy đẹp, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Những ai phục vụ, thân cận, gần gũi, và bắt chước theo gương của vị ấy, điều đó sẽ dẫn đến hạnh phúc và an lạc lâu dài cho họ. Ta nói rằng đây là sự xúc chạm êm ái của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải lụa Kāsi ấy có sự xúc chạm êm ái, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Vị ấy nhận lãnh y phục, vật thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh từ những người nào, việc đó mang lại quả lớn, có phước báu lớn cho họ. Ta nói rằng đây là sự giá trị cao của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải lụa Kāsi ấy có giá trị cao, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Này các Tỳ khưu, nếu có vị tỳ khưu trung niên... (như trên)... Này các Tỳ khưu, nếu có vị tỳ khưu trưởng lão... (như trên)... Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế.” ‘‘එවරූපො චායං, භික්ඛවෙ, ථෙරො භික්ඛු සඞ්ඝමජ්ඣෙ භණති. තමෙනං භික්ඛූ එවමාහංසු – ‘අප්පසද්දා ආයස්මන්තො හොථ, ථෙරො භික්ඛු ධම්මඤ්ච විනයඤ්ච භණතී’ති. තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘කාසිකවත්ථූපමා භවිස්සාම, න පොත්ථකූපමා’ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. අට්ඨමං. “Này các Tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu trưởng lão như vậy nói năng giữa Tăng chúng. Các tỳ khưu khác nói với nhau rằng: ‘Chư hiền hãy im lặng, vị tỳ khưu trưởng lão đang nói về Pháp và Luật’. Do đó, này các Tỳ khưu, các ông phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ giống như tấm vải lụa Kāsi, không giống như tấm vải gai’. Này các Tỳ khưu, các ông phải học tập như vậy.” (Kinh thứ) tám. 9. ලොණකපල්ලසුත්තං 9. Kinh Hạt Muối 101. ‘‘යො, භික්ඛවෙ, එවං වදෙය්‍ය – ‘යථා යථායං පුරිසො කම්මං කරොති තථා තථා තං පටිසංවෙදියතී’ති, එවං සන්තං, භික්ඛවෙ, බ්‍රහ්මචරියවාසො න හොති, ඔකාසො න පඤ්ඤායති සම්මා දුක්ඛස්ස අන්තකිරියාය[Pg.251]. යො ච ඛො, භික්ඛවෙ, එවං වදෙය්‍ය – ‘යථා යථා වෙදනීයං අයං පුරිසො කම්මං කරොති තථා තථාස්ස විපාකං පටිසංවෙදියතී’ති, එවං සන්තං, භික්ඛවෙ, බ්‍රහ්මචරියවාසො හොති, ඔකාසො පඤ්ඤායති සම්මා දුක්ඛස්ස අන්තකිරියාය. ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චස්ස පුග්ගලස්ස අප්පමත්තකම්පි පාපකම්මං කතං තමෙනං නිරයං උපනෙති. ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චස්ස පුග්ගලස්ස තාදිසංයෙව අප්පමත්තකං පාපකම්මං කතං දිට්ඨධම්මවෙදනීයං හොති, නා’ණුපි ඛායති, කිං බහුදෙව. 101. “Này các Tỳ khưu, nếu có người nói như sau: ‘Người này làm nghiệp như thế nào thì sẽ cảm thọ quả báo đúng như thế ấy’, nếu là như vậy, này các Tỳ khưu, thì không có đời sống phạm hạnh, không có cơ hội để chấm dứt hoàn toàn khổ đau. Nhưng này các Tỳ khưu, nếu có người nói như sau: ‘Người này làm nghiệp đáng được cảm thọ như thế nào thì sẽ cảm thọ quả báo của nó đúng như thế ấy’, nếu là như vậy, này các Tỳ khưu, thì có đời sống phạm hạnh, có cơ hội để chấm dứt hoàn toàn khổ đau. Này các Tỳ khưu, ở đây, có người làm một ác nghiệp nhỏ, nghiệp ấy đưa người đó vào địa ngục. Nhưng này các Tỳ khưu, ở đây lại có người khác cũng làm một ác nghiệp nhỏ tương tự như vậy, nghiệp ấy được cảm thọ ngay trong hiện tại, và (trong tương lai) không thấy có quả báo dù là nhỏ nhất, huống nữa là nhiều.” ‘‘කථංරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස අප්පමත්තකම්පි පාපකම්මං කතං තමෙනං නිරයං උපනෙති? ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො අභාවිතකායො හොති අභාවිතසීලො අභාවිතචිත්තො අභාවිතපඤ්ඤො පරිත්තො අප්පාතුමො අප්පදුක්ඛවිහාරී. එවරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස අප්පමත්තකම්පි පාපකම්මං කතං තමෙනං නිරයං උපනෙති. “Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào, dù chỉ một ác nghiệp nhỏ đã làm cũng đưa người ấy đến địa ngục? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ, là người nhỏ bé, tự thân nhỏ bé, sống trong đau khổ nhỏ nhoi. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, dù chỉ một ác nghiệp nhỏ đã làm cũng đưa người ấy đến địa ngục.” ‘‘කථංරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස තාදිසංයෙව අප්පමත්තකං පාපකම්මං කතං දිට්ඨධම්මවෙදනීයං හොති, නා’ණුපි ඛායති, කිං බහුදෙව? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො භාවිතකායො හොති භාවිතසීලො භාවිතචිත්තො භාවිතපඤ්ඤො අපරිත්තො මහත්තො අප්පමාණවිහාරී. එවරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස තාදිසංයෙව අප්පමත්තකං පාපකම්මං කතං දිට්ඨධම්මවෙදනීයං හොති, නාණුපි ඛායති, කිං බහුදෙව. “Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào, một ác nghiệp nhỏ tương tự như vậy đã làm lại trở thành (quả) cảm thọ trong hiện tại, dù một chút (quả ở đời sau) cũng không hiện bày, huống nữa là nhiều? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người đã tu tập về thân, đã tu tập về giới, đã tu tập về tâm, đã tu tập về tuệ, không phải là người nhỏ bé, là người vĩ đại, sống vô lượng. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, một ác nghiệp nhỏ tương tự như vậy đã làm trở thành (quả) cảm thọ trong hiện tại, dù một chút (quả ở đời sau) cũng không hiện bày, huống nữa là nhiều.” ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, පුරිසො ලොණකපල්ලං පරිත්තෙ උදකමල්ලකෙ පක්ඛිපෙය්‍ය. තං කිං මඤ්ඤථ, භික්ඛවෙ, අපි නු තං පරිත්තං උදකං අමුනා ලොණකපල්ලෙන ලොණං අස්ස අපෙය්‍ය’’න්ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. ‘‘තං කිස්ස හෙතු’’? ‘‘අදුඤ්හි, භන්තෙ, පරිත්තං උදකකපල්ලකෙ උදකං, තං අමුනා ලොණකපල්ලෙන ලොණං අස්ස අපෙය්‍ය’’න්ති. ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, පුරිසො ලොණකපල්ලකං ගඞ්ගාය නදියා පක්ඛිපෙය්‍ය. තං කිං මඤ්ඤථ, භික්ඛවෙ, අපි නු සා ගඞ්ගා නදී අමුනා ලොණකපල්ලෙන ලොණං අස්ස අපෙය්‍යා’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘තං කිස්ස හෙතු’’? ‘‘අසු හි, භන්තෙ, ගඞ්ගාය නදියා මහා උදකක්ඛන්ධො සො අමුනා ලොණකපල්ලෙන ලොණො න අස්ස අපෙය්‍යො’’ති. “Này các Tỳ khưu, ví như có người bỏ một cục muối vào trong một cái chén nước nhỏ. Này các Tỳ khưu, các ngươi nghĩ thế nào, liệu một ít nước ấy có trở nên mặn, không thể uống được vì cục muối kia không?” “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” “Vì lý do gì?” “Bạch Thế Tôn, vì rằng trong chén nước có ít nước, nên nó trở nên mặn, không thể uống được vì cục muối kia.” “Này các Tỳ khưu, ví như có người bỏ một cục muối vào sông Gaṅgā. Này các Tỳ khưu, các ngươi nghĩ thế nào, liệu sông Gaṅgā kia có trở nên mặn, không thể uống được vì cục muối kia không?” “Bạch Thế Tôn, không phải vậy.” “Vì lý do gì?” “Bạch Thế Tôn, vì rằng ở sông Gaṅgā có khối nước lớn, nên nó không trở nên mặn, không thể uống được vì cục muối kia.” ‘‘එවමෙවං [Pg.252] ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චස්ස පුග්ගලස්ස අප්පමත්තකම්පි පාපකම්මං කතං තමෙනං නිරයං උපනෙති. ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චස්ස පුග්ගලස්ස තාදිසංයෙව අප්පමත්තකං පාපකම්මං කතං දිට්ඨධම්මවෙදනීයං හොති, නාණුපි ඛායති, කිං බහුදෙව. “Này các Tỳ khưu, cũng giống như vậy, ở đây, đối với một hạng người, dù chỉ một ác nghiệp nhỏ đã làm cũng đưa người ấy đến địa ngục. Này các Tỳ khưu, ở đây, đối với một hạng người, một ác nghiệp nhỏ tương tự như vậy đã làm lại trở thành (quả) cảm thọ trong hiện tại, dù một chút (quả ở đời sau) cũng không hiện bày, huống nữa là nhiều.” ‘‘කථංරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස අප්පමත්තකම්පි පාපකම්මං කතං තමෙනං නිරයං උපනෙති? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො අභාවිතකායො හොති අභාවිතසීලො අභාවිතචිත්තො අභාවිතපඤ්ඤො පරිත්තො අප්පාතුමො අප්පදුක්ඛවිහාරී. එවරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස අප්පමත්තකම්පි පාපකම්මං කතං තමෙනං නිරයං උපනෙති. “Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào, dù chỉ một ác nghiệp nhỏ đã làm cũng đưa người ấy đến địa ngục? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ, là người nhỏ bé, tự thân nhỏ bé, sống trong đau khổ nhỏ nhoi. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, dù chỉ một ác nghiệp nhỏ đã làm cũng đưa người ấy đến địa ngục.” ‘‘කථංරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස තාදිසංයෙව අප්පමත්තකං පාපකම්මං කතං දිට්ඨධම්මවෙදනීයං හොති, නාණුපි ඛායති, කිං බහුදෙව? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො භාවිතකායො හොති භාවිතසීලො භාවිතචිත්තො භාවිතපඤ්ඤො අපරිත්තො මහත්තො අප්පමාණවිහාරී. එවරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස තාදිසංයෙව අප්පමත්තකං පාපකම්මං කතං දිට්ඨධම්මවෙදනීයං හොති, නාණුපි ඛායති, කිං බහුදෙව. “Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào, một ác nghiệp nhỏ tương tự như vậy đã làm lại trở thành (quả) cảm thọ trong hiện tại, dù một chút (quả ở đời sau) cũng không hiện bày, huống nữa là nhiều? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người đã tu tập về thân, đã tu tập về giới, đã tu tập về tâm, đã tu tập về tuệ, không phải là người nhỏ bé, là người vĩ đại, sống vô lượng. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, một ác nghiệp nhỏ tương tự như vậy đã làm trở thành (quả) cảm thọ trong hiện tại, dù một chút (quả ở đời sau) cũng không hiện bày, huống nữa là nhiều.” ‘‘ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො අඩ්ඪකහාපණෙනපි බන්ධනං නිගච්ඡති, කහාපණෙනපි බන්ධනං නිගච්ඡති, කහාපණසතෙනපි බන්ධනං නිගච්ඡති. ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො අඩ්ඪකහාපණෙනපි න බන්ධනං නිගච්ඡති, කහාපණෙනපි න බන්ධනං නිගච්ඡති, කහාපණසතෙනපි න බන්ධනං නිගච්ඡති. “Này các Tỳ khưu, ở đây, có người vì nửa kahāpaṇa cũng bị trói buộc, vì một kahāpaṇa cũng bị trói buộc, vì một trăm kahāpaṇa cũng bị trói buộc. Này các Tỳ khưu, ở đây, có người vì nửa kahāpaṇa cũng không bị trói buộc, vì một kahāpaṇa cũng không bị trói buộc, vì một trăm kahāpaṇa cũng không bị trói buộc.” ‘‘කථංරූපො, භික්ඛවෙ, අඩ්ඪකහාපණෙනපි බන්ධනං නිගච්ඡති, කහාපණෙනපි බන්ධනං නිගච්ඡති, කහාපණසතෙනපි බන්ධනං නිගච්ඡති? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො දලිද්දො හොති අප්පස්සකො අප්පභොගො. එවරූපො, භික්ඛවෙ, අඩ්ඪකහාපණෙනපි බන්ධනං නිගච්ඡති, කහාපණෙනපි බන්ධනං නිගච්ඡති, කහාපණසතෙනපි බන්ධනං නිගච්ඡති. “Này các Tỳ khưu, hạng người như thế nào vì nửa kahāpaṇa cũng bị trói buộc, vì một kahāpaṇa cũng bị trói buộc, vì một trăm kahāpaṇa cũng bị trói buộc? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người nghèo khó, ít tài sản, ít của cải. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy vì nửa kahāpaṇa cũng bị trói buộc, vì một kahāpaṇa cũng bị trói buộc, vì một trăm kahāpaṇa cũng bị trói buộc.” ‘‘කථංරූපො, භික්ඛවෙ, අඩ්ඪකහාපණෙනපි න බන්ධනං නිගච්ඡති, කහාපණෙනපි න බන්ධනං නිගච්ඡති, කහාපණසතෙනපි න බන්ධනං නිගච්ඡති? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො අඩ්ඪො හොති මහද්ධනො මහාභොගො. එවරූපො, භික්ඛවෙ, අඩ්ඪකහාපණෙනපි න බන්ධනං නිගච්ඡති, කහාපණෙනපි න බන්ධනං නිගච්ඡති, කහාපණසතෙනපි න බන්ධනං නිගච්ඡති. එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චස්ස පුග්ගලස්ස අප්පමත්තකං පාපකම්මං කතං. තමෙනං නිරයං උපනෙති. ඉධ[Pg.253], භික්ඛවෙ, එකච්චස්ස පුග්ගලස්ස තාදිසංයෙව අප්පමත්තකං පාපකම්මං කතං දිට්ඨධම්මවෙදනීයං හොති, නාණුපි ඛායති, කිං බහුදෙව. “Này các Tỳ khưu, hạng người như thế nào vì nửa kahāpaṇa cũng không bị trói buộc, vì một kahāpaṇa cũng không bị trói buộc, vì một trăm kahāpaṇa cũng không bị trói buộc? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người giàu có, nhiều tài sản, nhiều của cải. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy vì nửa kahāpaṇa cũng không bị trói buộc, vì một kahāpaṇa cũng không bị trói buộc, vì một trăm kahāpaṇa cũng không bị trói buộc. Cũng giống như vậy, này các Tỳ khưu, ở đây, đối với một hạng người, một ác nghiệp nhỏ đã làm. Nó đưa người ấy đến địa ngục. Này các Tỳ khưu, ở đây, đối với một hạng người, một ác nghiệp nhỏ tương tự như vậy đã làm lại trở thành (quả) cảm thọ trong hiện tại, dù một chút (quả ở đời sau) cũng không hiện bày, huống nữa là nhiều.” ‘‘කථංරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස අප්පමත්තකං පාපකම්මං කතං, තමෙනං නිරයං උපනෙති? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො අභාවිතකායො හොති අභාවිතසීලො අභාවිතචිත්තො අභාවිතපඤ්ඤො පරිත්තො අප්පාතුමො අප්පදුක්ඛවිහාරී. එවරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස තාදිසංයෙව අප්පමත්තකං පාපකම්මං කතං තමෙනං නිරයං උපනෙති. “Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào, một ác nghiệp nhỏ đã làm, nó đưa người ấy đến địa ngục? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ, là người nhỏ bé, tự thân nhỏ bé, sống trong đau khổ nhỏ nhoi. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, một ác nghiệp nhỏ tương tự như vậy đã làm cũng đưa người ấy đến địa ngục.” ‘‘කථංරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස තාදිසංයෙව අප්පමත්තකං පාපකම්මං කතං දිට්ඨධම්මවෙදනීයං හොති, නාණුපි ඛායති, කිං බහුදෙව? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො භාවිතකායො හොති භාවිතසීලො භාවිතචිත්තො භාවිතපඤ්ඤො අපරිත්තො මහත්තො අප්පමාණවිහාරී. එවරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස තාදිසංයෙව අප්පමත්තකං පාපකම්මං කතං දිට්ඨධම්මවෙදනීයං හොති, නාණුපි ඛායති, කිං බහුදෙව. “Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào, một ác nghiệp nhỏ tương tự đã được thực hiện lại trở thành quả báo phải cảm thọ ngay trong hiện tại, dù chỉ một chút cũng không hiện rõ, huống nữa là nhiều? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người đã tu tập về thân, đã tu tập về giới, đã tu tập về tâm, đã tu tập về tuệ, không nhỏ bé, vĩ đại, sống với tâm vô lượng. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, một ác nghiệp nhỏ tương tự đã được thực hiện lại trở thành quả báo phải cảm thọ ngay trong hiện tại, dù chỉ một chút cũng không hiện rõ, huống nữa là nhiều.” ‘‘ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො භාවිතකායො හොති භාවිතසීලො භාවිතචිත්තො භාවිතපඤ්ඤො අපරිත්තො මහත්තො අප්පමාණවිහාරී. එවරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස තාදිසංයෙව අප්පමත්තකං පාපකම්මං කතං දිට්ඨධම්මවෙදනීයං හොති, නාණුපි ඛායති, කිං බහුදෙව. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, ඔරබ්භිකො වා උරබ්භඝාතකො වා අප්පෙකච්චං උරබ්භං අදින්නං ආදියමානං පහොති හන්තුං වා බන්ධිතුං වා ජාපෙතුං වා යථාපච්චයං වා කාතුං, අප්පෙකච්චං උරබ්භං අදින්නං ආදියමානං නප්පහොති හන්තුං වා බන්ධිතුං වා ජාපෙතුං වා යථාපච්චයං වා කාතුං. “Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người đã tu tập về thân, đã tu tập về giới, đã tu tập về tâm, đã tu tập về tuệ, không nhỏ bé, vĩ đại, sống với tâm vô lượng. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, một ác nghiệp nhỏ tương tự đã được thực hiện lại trở thành quả báo phải cảm thọ ngay trong hiện tại, dù chỉ một chút cũng không hiện rõ, huống nữa là nhiều. Ví như, này các Tỳ khưu, người đồ tể giết cừu hoặc người bán thịt cừu, đối với một người nào đó đang lấy con cừu không được cho, có thể giết, hoặc trói, hoặc phạt tiền, hoặc làm theo ý muốn; và đối với một người nào đó đang lấy con cừu không được cho, không thể giết, hoặc trói, hoặc phạt tiền, hoặc làm theo ý muốn.” ‘‘කථංරූපං, භික්ඛවෙ, ඔරබ්භිකො වා උරබ්භඝාතකො වා උරබ්භං අදින්නං ආදියමානං පහොති හන්තුං වා බන්ධිතුං වා ජාපෙතුං වා යථාපච්චයං වා කාතුං? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො දලිද්දො හොති අප්පස්සකො අප්පභොගො. එවරූපං, භික්ඛවෙ, ඔරබ්භිකො වා උරබ්භඝාතකො වා උරබ්භං අදින්නං ආදියමානං පහොති හන්තුං වා බන්ධිතුං වා ජාපෙතුං වා යථාපච්චයං වා කාතුං. “Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào mà người đồ tể giết cừu hoặc người bán thịt cừu, khi người ấy đang lấy con cừu không được cho, có thể giết, hoặc trói, hoặc phạt tiền, hoặc làm theo ý muốn? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người nghèo khó, ít tài sản, ít của cải. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, người đồ tể giết cừu hoặc người bán thịt cừu, khi người ấy đang lấy con cừu không được cho, có thể giết, hoặc trói, hoặc phạt tiền, hoặc làm theo ý muốn.” ‘‘කථංරූපං, භික්ඛවෙ, ඔරබ්භිකො වා උරබ්භඝාතකො වා උරබ්භං අදින්නං ආදියමානං නප්පහොති හන්තුං වා බන්ධිතුං වා ජාපෙතුං වා යථාපච්චයං වා කාතුං[Pg.254]. ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො අඩ්ඪො හොති මහද්ධනො මහාභොගො රාජා වා රාජමහාමත්තො වා. එවරූපං, භික්ඛවෙ, ඔරබ්භිකො වා උරබ්භඝාතකො වා උරබ්භං අදින්නං ආදියමානං නප්පහොති හන්තුං වා බන්ධිතුං වා ජාපෙතුං වා යථාපච්චයං වා කාතුං. අඤ්ඤදත්ථු පඤ්ජලිකොව නං යාචති – ‘දෙහි මෙ, මාරිස, උරබ්භං වා උරබ්භධනං වා’ති. එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චස්ස පුග්ගලස්ස තාදිසංයෙව අප්පමත්තකම්පි පාපකම්මං කතං තමෙනං නිරයං උපනෙති. ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චස්ස පුග්ගලස්ස තාදිසංයෙව අප්පමත්තකං පාපකම්මං කතං දිට්ඨධම්මවෙදනීයං හොති, නාණුපි ඛායති, කිං බහුදෙව. “Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào mà người đồ tể giết cừu hoặc người bán thịt cừu, khi người ấy đang lấy con cừu không được cho, không thể giết, hoặc trói, hoặc phạt tiền, hoặc làm theo ý muốn? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người giàu có, nhiều tài sản, nhiều của cải, là vua chúa hoặc đại thần của vua. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, người đồ tể giết cừu hoặc người bán thịt cừu, khi người ấy đang lấy con cừu không được cho, không thể giết, hoặc trói, hoặc phạt tiền, hoặc làm theo ý muốn. Trái lại, người ấy phải chắp tay van xin rằng: ‘Thưa ngài, xin hãy cho tôi con cừu hoặc tiền mua cừu’. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người mà một ác nghiệp nhỏ tương tự đã được thực hiện cũng đưa người ấy đến địa ngục. Nhưng ở đây, này các Tỳ khưu, có hạng người mà một ác nghiệp nhỏ tương tự đã được thực hiện lại trở thành quả báo phải cảm thọ ngay trong hiện tại, dù chỉ một chút cũng không hiện rõ, huống nữa là nhiều.” ‘‘කථංරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස අප්පමත්තකම්පි පාපකම්මං කතං තමෙනං නිරයං උපනෙති? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො අභාවිතකායො හොති අභාවිතසීලො අභාවිතචිත්තො අභාවිතපඤ්ඤො පරිත්තො අප්පාතුමො අප්පදුක්ඛවිහාරී. එවරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස අප්පමත්තකම්පි පාපකම්මං කතං තමෙනං නිරයං උපනෙති. “Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào mà một ác nghiệp nhỏ đã được thực hiện cũng đưa người ấy đến địa ngục? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ, nhỏ bé, tâm lượng hẹp hòi, sống trong khổ đau nhỏ mọn. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, một ác nghiệp nhỏ đã được thực hiện cũng đưa người ấy đến địa ngục.” ‘‘කථංරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස තාදිසංයෙව අප්පමත්තකං පාපකම්මං කතං දිට්ඨධම්මවෙදනීයං හොති, නාණුපි ඛායති, කිං බහුදෙව? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො භාවිතකායො හොති භාවිතසීලො භාවිතචිත්තො භාවිතපඤ්ඤො අපරිත්තො මහත්තො අප්පමාණවිහාරී. එවරූපස්ස, භික්ඛවෙ, පුග්ගලස්ස තාදිසංයෙව අප්පමත්තකං පාපකම්මං කතං දිට්ඨධම්මවෙදනීයං හොති, නාණුපි ඛායති, කිං බහුදෙව. “Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào, một ác nghiệp nhỏ tương tự đã được thực hiện lại trở thành quả báo phải cảm thọ ngay trong hiện tại, dù chỉ một chút cũng không hiện rõ, huống nữa là nhiều? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người đã tu tập về thân, đã tu tập về giới, đã tu tập về tâm, đã tu tập về tuệ, không nhỏ bé, vĩ đại, sống với tâm vô lượng. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, một ác nghiệp nhỏ tương tự đã được thực hiện lại trở thành quả báo phải cảm thọ ngay trong hiện tại, dù chỉ một chút cũng không hiện rõ, huống nữa là nhiều.” ‘‘යො, භික්ඛවෙ, එවං වදෙය්‍ය – ‘යථා යථායං පුරිසො කම්මං කරොති තථා තථා තං පටිසංවෙදෙතී’ති, එවං සන්තං, භික්ඛවෙ, බ්‍රහ්මචරියවාසො න හොති, ඔකාසො න පඤ්ඤායති සම්මා දුක්ඛස්ස අන්තකිරියාය. යො ච ඛො, භික්ඛවෙ, එවං වදෙය්‍ය – ‘යථා යථා වෙදනීයං අයං පුරිසො කම්මං කරොති තථා තථා තස්ස විපාකං පටිසංවෙදෙතී’ති, එවං සන්තං, භික්ඛවෙ, බ්‍රහ්මචරියවාසො හොති, ඔකාසො පඤ්ඤායති සම්මා දුක්ඛස්ස අන්තකිරියායා’’ති. නවමං. “Này các Tỳ khưu, người nào nói như sau: ‘Người này làm nghiệp như thế nào thì sẽ cảm thọ quả báo như thế ấy’, nếu là như vậy, này các Tỳ khưu, thì không có đời sống phạm hạnh, không có cơ hội để chân chánh chấm dứt khổ đau. Và này các Tỳ khưu, người nào nói như sau: ‘Người này làm nghiệp đáng phải cảm thọ như thế nào thì sẽ cảm thọ quả báo của nó như thế ấy’, nếu là như vậy, này các Tỳ khưu, thì có đời sống phạm hạnh, có cơ hội để chân chánh chấm dứt khổ đau.” Hết phẩm thứ chín. 10. පංසුධොවකසුත්තං 10. Kinh Người Giặt Bụi 102. ‘‘සන්ති[Pg.255], භික්ඛවෙ, ජාතරූපස්ස ඔළාරිකා උපක්කිලෙසා පංසුවාලුකා සක්ඛරකඨලා. තමෙනං පංසුධොවකො වා පංසුධොවකන්තෙවාසී වා දොණියං ආකිරිත්වා ධොවති සන්ධොවති නිද්ධොවති. තස්මිං පහීනෙ තස්මිං බ්‍යන්තීකතෙ සන්ති ජාතරූපස්ස මජ්ඣිමසහගතා උපක්කිලෙසා සුඛුමසක්ඛරා ථූලවාලුකා. තමෙනං පංසුධොවකො වා පංසුධොවකන්තෙවාසී වා ධොවති සන්ධොවති නිද්ධොවති. තස්මිං පහීනෙ තස්මිං බ්‍යන්තීකතෙ සන්ති ජාතරූපස්ස සුඛුමසහගතා උපක්කිලෙසා සුඛුමවාලුකා කාළජල්ලිකා. තමෙනං පංසුධොවකො වා පංසුධොවකන්තෙවාසී වා ධොවති සන්ධොවති නිද්ධොවති. තස්මිං පහීනෙ තස්මිං බ්‍යන්තීකතෙ අථාපරං සුවණ්ණසිකතාවසිස්සන්ති. තමෙනං සුවණ්ණකාරො වා සුවණ්ණකාරන්තෙවාසී වා ජාතරූපං මූසායං පක්ඛිපිත්වා ධමති සන්ධමති නිද්ධමති. තං හොති ජාතරූපං ධන්තං සන්ධන්තං නිද්ධන්තං අනිද්ධන්තකසාවං, න චෙව මුදු හොති න ච කම්මනියං, න ච පභස්සරං පභඞ්ගු ච, න ච සම්මා උපෙති කම්මාය. හොති සො, භික්ඛවෙ, සමයො යං සුවණ්ණකාරො වා සුවණ්ණකාරන්තෙවාසී වා තං ජාතරූපං ධමති සන්ධමති නිද්ධමති. තං හොති ජාතරූපං ධන්තං සන්ධන්තං නිද්ධන්තං නිද්ධන්තකසාවං, මුදු ච හොති කම්මනියඤ්ච පභස්සරඤ්ච, න ච පභඞ්ගු, සම්මා උපෙති කම්මාය. යස්සා යස්සා ච පිලන්ධනවිකතියා ආකඞ්ඛති – යදි පට්ටිකාය, යදි කුණ්ඩලාය, යදි ගීවෙය්‍යකෙ, යදි සුවණ්ණමාලාය – තඤ්චස්ස අත්ථං අනුභොති. 102. “Này các Tỳ khưu, vàng có những cấu uế thô lậu: bụi đất, cát, sỏi đá, mảnh sành. Người thợ đãi vàng hay đệ tử của người thợ đãi vàng đổ chúng vào máng rồi đãi, đãi kỹ, đãi sạch. Khi những thứ ấy đã được loại bỏ, đã được làm cho biến mất, vàng vẫn còn những cấu uế cỡ trung bình: sỏi nhỏ, cát thô. Người thợ đãi vàng hay đệ tử của người thợ đãi vàng lại đãi, đãi kỹ, đãi sạch. Khi những thứ ấy đã được loại bỏ, đã được làm cho biến mất, vàng vẫn còn những cấu uế vi tế: cát mịn, bụi đen. Người thợ đãi vàng hay đệ tử của người thợ đãi vàng lại đãi, đãi kỹ, đãi sạch. Khi những thứ ấy đã được loại bỏ, đã được làm cho biến mất, sau đó chỉ còn lại cát vàng. Người thợ luyện vàng hay đệ tử của người thợ luyện vàng cho vàng ấy vào nồi nấu rồi thổi, thổi đều, thổi mạnh. Vàng ấy được thổi, được thổi đều, được thổi mạnh, nhưng cặn bã chưa được loại bỏ hết, thì nó không mềm mại, không dễ uốn nắn, không sáng chói, và giòn gãy, không thể dùng để chế tác được. Này các Tỳ khưu, có lúc người thợ luyện vàng hay đệ tử của người thợ luyện vàng thổi, thổi đều, thổi mạnh vàng ấy. Vàng ấy được thổi, được thổi đều, được thổi mạnh, cặn bã đã được loại bỏ hết, thì nó trở nên mềm mại, dễ uốn nắn, sáng chói, và không giòn gãy, có thể dùng để chế tác được. Và người ấy muốn làm bất cứ loại trang sức nào – dù là tấm vàng, đôi bông tai, vòng cổ, hay vòng hoa vàng – nó đều đáp ứng được mục đích ấy.” ‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, සන්ති අධිචිත්තමනුයුත්තස්ස භික්ඛුනො ඔළාරිකා උපක්කිලෙසා කායදුච්චරිතං වචීදුච්චරිතං මනොදුච්චරිතං, තමෙනං සචෙතසො භික්ඛු දබ්බජාතිකො පජහති විනොදෙති බ්‍යන්තීකරොති අනභාවං ගමෙති. තස්මිං පහීනෙ තස්මිං බ්‍යන්තීකතෙ සන්ති අධිචිත්තමනුයුත්තස්ස භික්ඛුනො මජ්ඣිමසහගතා උපක්කිලෙසා කාමවිතක්කො බ්‍යාපාදවිතක්කො විහිංසාවිතක්කො, තමෙනං සචෙතසො භික්ඛු දබ්බජාතිකො පජහති විනොදෙති බ්‍යන්තීකරොති අනභාවං ගමෙති. තස්මිං [Pg.256] පහීනෙ තස්මිං බ්‍යන්තීකතෙ සන්ති අධිචිත්තමනුයුත්තස්ස භික්ඛුනො සුඛුමසහගතා උපක්කිලෙසා ඤාතිවිතක්කො ජනපදවිතක්කො අනවඤ්ඤත්තිපටිසංයුත්තො විතක්කො, තමෙනං සචෙතසො භික්ඛු දබ්බජාතිකො පජහති විනොදෙති බ්‍යන්තීකරොති අනභාවං ගමෙති. තස්මිං පහීනෙ තස්මිං බ්‍යන්තීකතෙ අථාපරං ධම්මවිතක්කාවසිස්සති. සො හොති සමාධි න චෙව සන්තො න ච පණීතො නප්පටිප්පස්සද්ධලද්ධො න එකොදිභාවාධිගතො සසඞ්ඛාරනිග්ගය්හවාරිතගතො හොති. සො, භික්ඛවෙ, සමයො යං තං චිත්තං අජ්ඣත්තංයෙව සන්තිට්ඨති සන්නිසීදති එකොදි හොති සමාධියති. සො හොති සමාධි සන්තො පණීතො පටිප්පස්සද්ධිලද්ධො එකොදිභාවාධිගතො න සසඞ්ඛාරනිග්ගය්හවාරිතගතො. යස්ස යස්ස ච අභිඤ්ඤා සච්ඡිකරණීයස්ස ධම්මස්ස චිත්තං අභිනින්නාමෙති අභිඤ්ඤා සච්ඡිකිරියාය තත්‍ර තත්‍රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සතිආයතනෙ. “Này các Tỳ khưu, cũng vậy, đối với vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm, có những cấu uế thô lậu: thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành. Vị Tỳ khưu có trí, sáng suốt, từ bỏ chúng, loại trừ chúng, làm cho chúng biến mất, đưa chúng đến chỗ không còn tồn tại. Khi những thứ ấy đã được loại bỏ, đã được làm cho biến mất, đối với vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm, vẫn còn những cấu uế cỡ trung bình: dục tầm, sân tầm, hại tầm. Vị Tỳ khưu có trí, sáng suốt, từ bỏ chúng, loại trừ chúng, làm cho chúng biến mất, đưa chúng đến chỗ không còn tồn tại. Khi những thứ ấy đã được loại bỏ, đã được làm cho biến mất, đối với vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm, vẫn còn những cấu uế vi tế: tầm về quyến thuộc, tầm về quốc độ, tầm liên quan đến việc không bị khinh rẻ. Vị Tỳ khưu có trí, sáng suốt, từ bỏ chúng, loại trừ chúng, làm cho chúng biến mất, đưa chúng đến chỗ không còn tồn tại. Khi những thứ ấy đã được loại bỏ, đã được làm cho biến mất, sau đó chỉ còn lại các tầm về Pháp. Định ấy không tĩnh lặng, không cao thượng, không đạt được sự an tịnh, không đạt được nhất tâm, và được duy trì bằng sự nỗ lực cố gắng chế ngự. Này các Tỳ khưu, có lúc tâm ấy được an trú, lắng đọng, nhất tâm, và định tĩnh ngay trong nội tâm. Định ấy trở nên tĩnh lặng, cao thượng, đạt được sự an tịnh, đạt được nhất tâm, và không được duy trì bằng sự nỗ lực cố gắng chế ngự. Và vị ấy hướng tâm đến bất cứ pháp nào cần được chứng ngộ bằng thắng trí để chứng ngộ, vị ấy đều đạt được khả năng chứng thực ngay tại đó, khi có cơ sở.” ‘‘සො සචෙ ආකඞ්ඛති – ‘අනෙකවිහිතං ඉද්ධිවිධං පච්චනුභවෙය්‍යං – එකොපි හුත්වා බහුධා අස්සං, බහුධාපි හුත්වා එකො අස්සං; ආවිභාවං, තිරොභාවං; තිරොකුට්ටං තිරොපාකාරං තිරොපබ්බතං අසජ්ජමානො ගච්ඡෙය්‍යං, සෙය්‍යථාපි ආකාසෙ; පථවියාපි උම්මුජ්ජනිමුජ්ජං කරෙය්‍යං, සෙය්‍යථාපි උදකෙ; උදකෙපි අභිජ්ජමානෙ ගච්ඡෙය්‍යං, සෙය්‍යථාපි පථවියං; ආකාසෙපි පල්ලඞ්කෙන කමෙය්‍යං, සෙය්‍යථාපි පක්ඛී සකුණො; ඉමෙපි චන්දිමසූරියෙ එවංමහිද්ධිකෙ එවංමහානුභාවෙ පාණිනා පරිමසෙය්‍යං පරිමජ්ජෙය්‍යං; යාව බ්‍රහ්මලොකාපි කායෙන වසං වත්තෙය්‍ය’න්ති, තත්‍ර තත්‍රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සතිආයතනෙ. “Nếu vị ấy mong muốn: ‘Mong rằng ta có thể trải nghiệm nhiều loại thần thông: một thân hiện thành nhiều thân, nhiều thân hiện thành một thân; hiện hình, biến mất; đi xuyên qua vách, qua tường, qua núi không bị trở ngại, như đi trong hư không; độn thổ và trồi lên trong đất liền như ở trong nước; đi trên nước không chìm, như đi trên đất liền; ngồi kiết-già đi trong hư không như loài chim có cánh; với bàn tay, chạm và vuốt ve cả mặt trăng và mặt trời, những vật có đại thần lực, đại oai lực như vậy; có thể dùng thân để tác động quyền lực cho đến tận cõi Phạm thiên’, vị ấy đều đạt được khả năng chứng thực ngay tại đó, khi có cơ sở.” ‘‘සො සචෙ ආකඞ්ඛති – ‘දිබ්බාය සොතධාතුයා විසුද්ධාය අතික්කන්තමානුසිකාය උභො සද්දෙ සුණෙය්‍යං දිබ්බෙ ච මානුසෙ ච යෙ දූරෙ සන්තිකෙ චා’ති, තත්‍ර තත්‍රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සතිආයතනෙ. “Nếu vị ấy mong muốn: ‘Mong rằng với thiên nhĩ giới thanh tịnh, siêu việt cõi người, ta có thể nghe được cả hai loại âm thanh, của chư thiên và của loài người, dù ở xa hay ở gần’, vị ấy đều đạt được khả năng chứng thực ngay tại đó, khi có cơ sở.” ‘‘සො [Pg.257] සචෙ ආකඞ්ඛති – ‘පරසත්තානං පරපුග්ගලානං චෙතසා චෙතො පරිච්ච පජානෙය්‍යං – සරාගං වා චිත්තං සරාගං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං, වීතරාගං වා චිත්තං වීතරාගං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං; සදොසං වා චිත්තං සදොසං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං, වීතදොසං වා චිත්තං වීතදොසං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං; සමොහං වා චිත්තං සමොහං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං, වීතමොහං වා චිත්තං වීතමොහං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං; සංඛිත්තං වා චිත්තං සංඛිත්තං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං, වික්ඛිත්තං වා චිත්තං වික්ඛිත්තං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං; මහග්ගතං වා චිත්තං මහග්ගතං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං, අමහග්ගතං වා චිත්තං අමහග්ගතං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං; සඋත්තරං වා චිත්තං සඋත්තරං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං, අනුත්තරං වා චිත්තං අනුත්තරං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං; සමාහිතං වා චිත්තං සමාහිතං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං, අසමාහිතං වා චිත්තං අසමාහිතං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං; විමුත්තං වා චිත්තං විමුත්තං චිත්තන්ති පජානෙය්‍යං, අවිමුත්තං වා චිත්තං අවිමුත්තං චිත්තන්ති පජානෙය්‍ය’න්ති, තත්‍ර තත්‍රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සතිආයතනෙ. “Vị ấy nếu mong muốn rằng: ‘Mong rằng ta, với tâm của mình, có thể bao quát và thấu hiểu tâm của các chúng sanh khác, của các cá nhân khác. Ta có thể biết được tâm có tham là tâm có tham; hoặc tâm không tham là tâm không tham; tâm có sân là tâm có sân; hoặc tâm không sân là tâm không sân; tâm có si là tâm có si; hoặc tâm không si là tâm không si; tâm co rút là tâm co rút; hoặc tâm tán loạn là tâm tán loạn; tâm quảng đại là tâm quảng đại; hoặc tâm không quảng đại là tâm không quảng đại; tâm hữu hạn là tâm hữu hạn; hoặc tâm vô thượng là tâm vô thượng; tâm có định là tâm có định; hoặc tâm không có định là tâm không có định; tâm giải thoát là tâm giải thoát; hoặc tâm không giải thoát là tâm không giải thoát.’ – thì vị ấy đạt được khả năng chứng ngộ ngay tại nơi ấy, khi có nhân duyên. ‘‘සො සචෙ ආකඞ්ඛති – ‘අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරෙය්‍යං, සෙය්‍යථිදං – එකම්පි ජාතිං ද්වෙපි ජාතියො තිස්සොපි ජාතියො චතස්සොපි ජාතියො පඤ්චපි ජාතියො දසපි ජාතියො වීසම්පි ජාතියො තිංසම්පි ජාතියො චත්තාලීසම්පි ජාතියො පඤ්ඤාසම්පි ජාතියො ජාතිසතම්පි ජාතිසහස්සම්පි ජාතිසතසහස්සම්පි අනෙකෙපි සංවට්ටකප්පෙ අනෙකෙපි විවට්ටකප්පෙ අනෙකෙපි සංවට්ටවිවට්ටකප්පෙ – අමුත්‍රාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො අමුත්‍ර උදපාදිං; තත්‍රාපාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො ඉධූපපන්නොති, ඉති සාකාරං සඋද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරෙය්‍ය’න්ති, තත්‍ර තත්‍රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සතිආයතනෙ. “Vị ấy nếu mong muốn rằng: ‘Mong rằng ta có thể nhớ lại nhiều đời sống quá khứ khác nhau, cụ thể là: một kiếp, hai kiếp, ba kiếp, bốn kiếp, năm kiếp, mười kiếp, hai mươi kiếp, ba mươi kiếp, bốn mươi kiếp, năm mươi kiếp, một trăm kiếp, một ngàn kiếp, một trăm ngàn kiếp, nhiều kiếp hoại, nhiều kiếp thành, nhiều kiếp thành hoại. Ở nơi kia, ta đã có tên như thế, dòng họ như thế, dung sắc như thế, thức ăn như thế, đã trải nghiệm khổ lạc như thế, có tuổi thọ giới hạn như thế. Sau khi chết ở nơi ấy, ta đã sanh ra ở nơi kia. Ở đó, ta cũng có tên như thế, dòng họ như thế, dung sắc như thế, thức ăn như thế, đã trải nghiệm khổ lạc như thế, có tuổi thọ giới hạn như thế. Sau khi chết ở nơi ấy, ta đã sanh ra ở đây.’ – như vậy, mong rằng ta có thể nhớ lại nhiều đời sống quá khứ khác nhau với các đặc điểm và chi tiết của chúng.’ – thì vị ấy đạt được khả năng chứng ngộ ngay tại nơi ấy, khi có nhân duyên. ‘‘සො සචෙ ආකඞ්ඛති – ‘දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සත්තෙ පස්සෙය්‍යං චවමානෙ උපපජ්ජමානෙ හීනෙ පණීතෙ සුවණ්ණෙ දුබ්බණ්ණෙ, සුගතෙ දුග්ගතෙ යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානෙය්‍යං – ඉමෙ වත භොන්තො සත්තා කායදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා වචීදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා මනොදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා අරියානං උපවාදකා මිච්ඡාදිට්ඨිකා මිච්ඡාදිට්ඨිකම්මසමාදානා[Pg.258], තෙ කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපන්නා; ඉමෙ වා පන භොන්තො සත්තා කායසුචරිතෙන සමන්නාගතා වචීසුචරිතෙන සමන්නාගතා මනොසුචරිතෙන සමන්නාගතා අරියානං අනුපවාදකා සම්මාදිට්ඨිකා සම්මාදිට්ඨිකම්මසමාදානා, තෙ කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපන්නාති, ඉති දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සත්තෙ පස්සෙය්‍යං චවමානෙ උපපජ්ජමානෙ හීනෙ පණීතෙ සුවණ්ණෙ දුබ්බණ්ණෙ, සුගතෙ දුග්ගතෙ යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානෙය්‍ය’න්ති, තත්‍ර තත්‍රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සතිආයතනෙ. “Vị ấy nếu mong muốn rằng: ‘Mong rằng ta, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu việt hơn mắt người thường, có thể thấy các chúng sanh đang chết đi, đang sanh ra; những chúng sanh hạ liệt, cao sang, xinh đẹp, xấu xí, đi về thiện thú, ác thú; mong rằng ta có thể biết rõ chúng sanh tùy theo nghiệp của họ. Này các bạn, những chúng sanh này đã thực hành thân ác hạnh, khẩu ác hạnh, ý ác hạnh, phỉ báng các bậc Thánh, có tà kiến, chấp thủ hành động theo tà kiến. Sau khi thân hoại mạng chung, họ đã sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Còn những chúng sanh này, này các bạn, đã thực hành thân thiện hạnh, khẩu thiện hạnh, ý thiện hạnh, không phỉ báng các bậc Thánh, có chánh kiến, chấp thủ hành động theo chánh kiến. Sau khi thân hoại mạng chung, họ đã sanh vào thiện thú, thiên giới.’ – như vậy, mong rằng ta, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu việt hơn mắt người thường, có thể thấy các chúng sanh đang chết đi, đang sanh ra; những chúng sanh hạ liệt, cao sang, xinh đẹp, xấu xí, đi về thiện thú, ác thú; mong rằng ta có thể biết rõ chúng sanh tùy theo nghiệp của họ.’ – thì vị ấy đạt được khả năng chứng ngộ ngay tại nơi ấy, khi có nhân duyên. ‘‘සො සචෙ ආකඞ්ඛති – ‘ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරෙය්‍ය’න්ති, තත්‍ර තත්‍රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සතිආයතනෙ’’ති. දසමං. “Vị ấy nếu mong muốn rằng: ‘Mong rằng ta, do sự đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ và đạt đến tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc, và an trú trong đó.’ – thì vị ấy đạt được khả năng chứng ngộ ngay tại nơi ấy, khi có nhân duyên.” Hết phẩm thứ mười. 11. නිමිත්තසුත්තං 11. Kinh Tướng 103. ‘‘අධිචිත්තමනුයුත්තෙන, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනා තීණි නිමිත්තානි කාලෙන කාලං මනසි කාතබ්බානි – කාලෙන කාලං සමාධිනිමිත්තං මනසි කාතබ්බං, කාලෙන කාලං පග්ගහනිමිත්තං මනසි කාතබ්බං, කාලෙන කාලං උපෙක්ඛානිමිත්තං මනසි කාතබ්බං. සචෙ, භික්ඛවෙ, අධිචිත්තමනුයුත්තො භික්ඛු එකන්තං සමාධිනිමිත්තංයෙව මනසි කරෙය්‍ය, ඨානං තං චිත්තං කොසජ්ජාය සංවත්තෙය්‍ය. සචෙ, භික්ඛවෙ, අධිචිත්තමනුයුත්තො භික්ඛු එකන්තං පග්ගහනිමිත්තංයෙව මනසි කරෙය්‍ය, ඨානං තං චිත්තං උද්ධච්චාය සංවත්තෙය්‍ය. සචෙ, භික්ඛවෙ, අධිචිත්තමනුයුත්තො භික්ඛු එකන්තං උපෙක්ඛානිමිත්තංයෙව මනසි කරෙය්‍ය, ඨානං තං චිත්තං න සම්මා සමාධියෙය්‍ය ආසවානං ඛයාය. යතො ච ඛො, භික්ඛවෙ, අධිචිත්තමනුයුත්තො භික්ඛු කාලෙන කාලං සමාධිනිමිත්තං මනසි කරොති, කාලෙන කාලං පග්ගහනිමිත්තං මනසි කරොති, කාලෙන කාලං උපෙක්ඛානිමිත්තං මනසි කරොති, තං හොති චිත්තං මුදුඤ්ච කම්මනියඤ්ච පභස්සරඤ්ච, න ච පභඞ්ගු, සම්මා සමාධියති ආසවානං ඛයාය. 103. “Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm nên thỉnh thoảng tác ý đến ba tướng: thỉnh thoảng nên tác ý đến định tướng, thỉnh thoảng nên tác ý đến cần tướng, thỉnh thoảng nên tác ý đến xả tướng. Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm mà chỉ chuyên nhất tác ý đến định tướng, thì tâm ấy có thể sẽ thiên về biếng nhác. Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm mà chỉ chuyên nhất tác ý đến cần tướng, thì tâm ấy có thể sẽ thiên về trạo cử. Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm mà chỉ chuyên nhất tác ý đến xả tướng, thì tâm ấy có thể sẽ không được định tĩnh một cách chân chánh để đoạn tận các lậu hoặc. Nhưng này các Tỳ khưu, khi vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm thỉnh thoảng tác ý đến định tướng, thỉnh thoảng tác ý đến cần tướng, thỉnh thoảng tác ý đến xả tướng, thì tâm ấy trở nên nhu nhuyến, dễ sử dụng, trong sáng, không bị hư hoại, và được định tĩnh một cách chân chánh để đoạn tận các lậu hoặc. ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, සුවණ්ණකාරො වා සුවණ්ණකාරන්තෙවාසී වා උක්කං බන්ධෙය්‍ය, උක්කං බන්ධිත්වා උක්කාමුඛං ආලිම්පෙය්‍ය, උක්කාමුඛං ආලිම්පෙත්වා සණ්ඩාසෙන [Pg.259] ජාතරූපං ගහෙත්වා උක්කාමුඛෙ පක්ඛිපෙය්‍ය, උක්කාමුඛෙ පක්ඛිපිත්වා කාලෙන කාලං අභිධමති, කාලෙන කාලං උදකෙන පරිප්ඵොසෙති, කාලෙන කාලං අජ්ඣුපෙක්ඛති. සචෙ, භික්ඛවෙ, සුවණ්ණකාරො වා සුවණ්ණකාරන්තෙවාසී වා තං ජාතරූපං එකන්තං අභිධමෙය්‍ය, ඨානං තං ජාතරූපං ඩහෙය්‍ය. සචෙ, භික්ඛවෙ, සුවණ්ණකාරො වා සුවණ්ණකාරන්තෙවාසී වා තං ජාතරූපං එකන්තං උදකෙන පරිප්ඵොසෙය්‍ය, ඨානං තං ජාතරූපං නිබ්බාපෙය්‍ය. සචෙ, භික්ඛවෙ, සුවණ්ණකාරො වා සුවණ්ණකාරන්තෙවාසී වා තං ජාතරූපං එකන්තං අජ්ඣුපෙක්ඛෙය්‍ය, ඨානං තං ජාතරූපං න සම්මා පරිපාකං ගච්ඡෙය්‍ය. යතො ච ඛො, භික්ඛවෙ, සුවණ්ණකාරො වා සුවණ්ණකාරන්තෙවාසී වා තං ජාතරූපං කාලෙන කාලං අභිධමති, කාලෙන කාලං උදකෙන පරිප්ඵොසෙති, කාලෙන කාලං අජ්ඣුපෙක්ඛති, තං හොති ජාතරූපං මුදුඤ්ච කම්මනියඤ්ච පභස්සරඤ්ච, න ච පභඞ්ගු, සම්මා උපෙති කම්මාය. යස්සා යස්සා ච පිලන්ධනවිකතියා ආකඞ්ඛති – යදි පට්ටිකාය, යදි කුණ්ඩලාය, යදි ගීවෙය්‍යකෙ, යදි සුවණ්ණමාලාය – තඤ්චස්ස අත්ථං අනුභොති. Này các Tỳ khưu, ví như người thợ vàng hay đệ tử của người thợ vàng xây một cái lò, sau khi xây lò xong, đốt miệng lò. Sau khi đốt miệng lò, dùng kẹp gắp vàng thỏi đặt vào miệng lò. Sau khi đặt vào miệng lò, thỉnh thoảng thổi lửa, thỉnh thoảng vẩy nước, thỉnh thoảng quan sát. Này các Tỳ khưu, nếu người thợ vàng hay đệ tử của người thợ vàng chỉ một mực thổi lửa vào vàng thỏi ấy, có khả năng vàng thỏi ấy sẽ bị cháy. Này các Tỳ khưu, nếu người thợ vàng hay đệ tử của người thợ vàng chỉ một mực vẩy nước vào vàng thỏi ấy, có khả năng vàng thỏi ấy sẽ bị nguội đi. Này các Tỳ khưu, nếu người thợ vàng hay đệ tử của người thợ vàng chỉ một mực quan sát vàng thỏi ấy, có khả năng vàng thỏi ấy sẽ không được luyện chín tới một cách hoàn hảo. Nhưng này các Tỳ khưu, khi nào người thợ vàng hay đệ tử của người thợ vàng thỉnh thoảng thổi lửa, thỉnh thoảng vẩy nước, thỉnh thoảng quan sát vàng thỏi ấy, thì vàng thỏi ấy trở nên mềm mại, dễ uốn, sáng chói, và không giòn gãy, sẵn sàng để chế tác. Vị ấy muốn làm bất cứ loại trang sức nào – dù là dây chuyền, bông tai, vòng cổ, hay vòng hoa vàng – nó đều đáp ứng được mục đích ấy. ‘‘එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, අධිචිත්තමනුයුත්තෙන භික්ඛුනා තීණි නිමිත්තානි කාලෙන කාලං මනසි කාතබ්බානි – කාලෙන කාලං සමාධිනිමිත්තං මනසි කාතබ්බං, කාලෙන කාලං පග්ගහනිමිත්තං මනසි කාතබ්බං, කාලෙන කාලං උපෙක්ඛානිමිත්තං මනසි කාතබ්බං. සචෙ, භික්ඛවෙ, අධිචිත්තමනුයුත්තො භික්ඛු එකන්තං සමාධිනිමිත්තංයෙව මනසි කරෙය්‍ය, ඨානං තං චිත්තං කොසජ්ජාය සංවත්තෙය්‍ය. සචෙ, භික්ඛවෙ, අධිචිත්තමනුයුත්තො භික්ඛු එකන්තං පග්ගහනිමිත්තංයෙව මනසි කරෙය්‍ය, ඨානං තං චිත්තං උද්ධච්චාය සංවත්තෙය්‍ය. සචෙ, භික්ඛවෙ, අධිචිත්තමනුයුත්තො භික්ඛු එකන්තං උපෙක්ඛානිමිත්තංයෙව මනසි කරෙය්‍ය, ඨානං තං චිත්තං න සම්මා සමාධියෙය්‍ය ආසවානං ඛයාය. යතො ච ඛො, භික්ඛවෙ, අධිචිත්තමනුයුත්තො භික්ඛු කාලෙන කාලං සමාධිනිමිත්තං මනසි කරොති, කාලෙන කාලං පග්ගහනිමිත්තං මනසි කරොති, කාලෙන කාලං උපෙක්ඛානිමිත්තං මනසි කරොති, තං හොති චිත්තං මුදුඤ්ච කම්මනියඤ්ච පභස්සරඤ්ච, න ච පභඞ්ගු, සම්මා සමාධියති ආසවානං ඛයාය. යස්ස යස්ස ච අභිඤ්ඤාසච්ඡිකරණීයස්ස ධම්මස්ස චිත්තං අභිනින්නාමෙති අභිඤ්ඤාසච්ඡිකිරියාය, තත්‍ර තත්‍රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සතිආයතනෙ. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm nên thỉnh thoảng tác ý đến ba tướng: thỉnh thoảng nên tác ý đến định tướng, thỉnh thoảng nên tác ý đến tinh tấn tướng, thỉnh thoảng nên tác ý đến xả tướng. Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm chỉ một mực tác ý đến định tướng, có khả năng tâm ấy sẽ thiên về biếng nhác. Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm chỉ một mực tác ý đến tinh tấn tướng, có khả năng tâm ấy sẽ thiên về trạo cử. Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm chỉ một mực tác ý đến xả tướng, có khả năng tâm ấy sẽ không được định tĩnh một cách hoàn hảo để đoạn tận các lậu hoặc. Nhưng này các Tỳ khưu, khi nào vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm thỉnh thoảng tác ý đến định tướng, thỉnh thoảng tác ý đến tinh tấn tướng, thỉnh thoảng tác ý đến xả tướng, thì tâm ấy trở nên mềm mại, dễ sử dụng, sáng chói, và không giòn gãy, được định tĩnh một cách hoàn hảo để đoạn tận các lậu hoặc. Vị ấy hướng tâm đến pháp nào cần được chứng ngộ bằng thắng trí để chứng ngộ, vị ấy đạt được khả năng chứng ngộ trong từng trường hợp ấy, khi có cơ sở (cho sự chứng ngộ). ‘‘සො [Pg.260] සචෙ ආකඞ්ඛති – ‘අනෙකවිහිතං ඉද්ධිවිධං පච්චනුභවෙය්‍යං…පෙ… (ඡ අභිඤ්ඤා විත්ථාරෙතබ්බා) ආසවානං ඛයා…පෙ… සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරෙය්‍ය’න්ති, තත්‍ර තත්‍රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සතිආයතනෙ’’ති. එකාදසමං. Nếu vị ấy mong muốn: ‘Mong rằng ta có thể trải nghiệm các loại thần thông đa dạng... (v.v.)... (sáu thắng trí cần được trình bày chi tiết)... do đoạn tận các lậu hoặc... (v.v.)... sau khi tự mình chứng ngộ, ta có thể an trú’, vị ấy đạt được khả năng chứng ngộ trong từng trường hợp ấy, khi có cơ sở (cho sự chứng ngộ). Kinh thứ mười một. ලොණකපල්ලවග්ගො පඤ්චමො. Phẩm Loṇakapalla, thứ năm. තස්සුද්දානං – Phần tóm tắt của phẩm ấy: අච්චායිකං පවිවෙකං, සරදො පරිසා තයො; ආජානීයා පොත්ථකො ච, ලොණං ධොවති නිමිත්තානීති. Accāyika, Paviveka, Sarada, ba Parisā; ba Ājānīya, Potthaka, Loṇa, Dhovati, và Nimittāni. දුතියො පණ්ණාසකො සමත්තො. Năm mươi kinh thứ hai đã hoàn tất. 3. තතියපණ්ණාසකං 3. Năm Mươi Kinh Thứ Ba (11) 1. සම්බොධවග්ගො (11) 1. Phẩm Giác Ngộ 1. පුබ්බෙවසම්බොධසුත්තං 1. Kinh Trước Khi Giác Ngộ 104. ‘‘පුබ්බෙව [Pg.261] මෙ, භික්ඛවෙ, සම්බොධා අනභිසම්බුද්ධස්ස බොධිසත්තස්සෙව සතො එතදහොසි – ‘කො නු ඛො ලොකෙ අස්සාදො, කො ආදීනවො, කිං නිස්සරණ’න්ති? තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, එතදහොසි – ‘යං ඛො ලොකං පටිච්ච උප්පජ්ජති සුඛං සොමනස්සං, අයං ලොකෙ අස්සාදො. යං ලොකො අනිච්චො දුක්ඛො විපරිණාමධම්මො, අයං ලොකෙ ආදීනවො. යො ලොකෙ ඡන්දරාගවිනයො ඡන්දරාගප්පහානං, ඉදං ලොකෙ නිස්සරණ’න්ති. යාවකීවඤ්චාහං, භික්ඛවෙ, එවං ලොකස්ස අස්සාදඤ්ච අස්සාදතො ආදීනවඤ්ච ආදීනවතො නිස්සරණඤ්ච නිස්සරණතො යථාභූතං නාබ්භඤ්ඤාසිං, නෙව තාවාහං, භික්ඛවෙ, සදෙවකෙ ලොකෙ සමාරකෙ සබ්‍රහ්මකෙ සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය ‘අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුද්ධො’ති පච්චඤ්ඤාසිං. යතො ච ඛ්වාහං, භික්ඛවෙ, එවං ලොකස්ස අස්සාදඤ්ච අස්සාදතො ආදීනවඤ්ච ආදීනවතො නිස්සරණඤ්ච නිස්සරණතො යථාභූතං අබ්භඤ්ඤාසිං, අථාහං, භික්ඛවෙ, සදෙවකෙ ලොකෙ සමාරකෙ සබ්‍රහ්මකෙ සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය ‘අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුද්ධො’ති පච්චඤ්ඤාසිං. ඤාණඤ්ච පන මෙ දස්සනං උදපාදි – ‘අකුප්පා මෙ විමුත්ති, අයමන්තිමා ජාති, නත්ථි දානි පුනබ්භවො’’’ති. පඨමං. 104. Này các Tỳ khưu, trước khi giác ngộ, khi Ta còn là Bồ Tát chưa giác ngộ, Ta đã suy nghĩ thế này: ‘Vị ngọt của thế gian là gì, sự nguy hiểm là gì, lối thoát là gì?’ Này các Tỳ khưu, rồi Ta lại suy nghĩ thế này: ‘Bất cứ lạc và hỷ nào phát sinh duyên vào thế gian, đó là vị ngọt của thế gian. Thế gian là vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, đó là sự nguy hiểm của thế gian. Sự điều phục và đoạn trừ tham dục trong thế gian, đó là lối thoát khỏi thế gian.’ Này các Tỳ khưu, cho đến khi nào Ta chưa thực sự liễu tri như thật về vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hiểm là sự nguy hiểm, và lối thoát là lối thoát, thì này các Tỳ khưu, khi ấy Ta chưa tuyên bố đã chứng đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Giác trong thế giới này cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, cùng với chúng Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người. Và này các Tỳ khưu, khi nào Ta đã thực sự liễu tri như thật về vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hiểm là sự nguy hiểm, và lối thoát là lối thoát, thì này các Tỳ khưu, khi ấy Ta mới tuyên bố đã chứng đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Giác trong thế giới này cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, cùng với chúng Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người. Tri và kiến khởi lên nơi Ta: ‘Tâm giải thoát của Ta là bất động. Đây là đời sống cuối cùng. Nay không còn tái sinh nữa.’ Kinh thứ nhất. 2. පඨමඅස්සාදසුත්තං 2. Kinh Vị Ngọt (thứ nhất) 105. ‘‘ලොකස්සාහං, භික්ඛවෙ, අස්සාදපරියෙසනං අචරිං. යො ලොකෙ අස්සාදො තදජ්ඣගමං. යාවතකො ලොකෙ අස්සාදො, පඤ්ඤාය මෙ සො සුදිට්ඨො. ලොකස්සාහං, භික්ඛවෙ, ආදීනවපරියෙසනං අචරිං[Pg.262]. යො ලොකෙ ආදීනවො තදජ්ඣගමං. යාවතකො ලොකෙ ආදීනවො, පඤ්ඤාය මෙ සො සුදිට්ඨො. ලොකස්සාහං, භික්ඛවෙ, නිස්සරණපරියෙසනං අචරිං. යං ලොකෙ නිස්සරණං තදජ්ඣගමං. යාවතකං ලොකෙ නිස්සරණං, පඤ්ඤාය මෙ තං සුදිට්ඨං. යාවකීවඤ්චාහං, භික්ඛවෙ, ලොකස්ස අස්සාදඤ්ච අස්සාදතො ආදීනවඤ්ච ආදීනවතො නිස්සරණඤ්ච නිස්සරණතො යථාභූතං නාබ්භඤ්ඤාසිං, නෙව තාවාහං, භික්ඛවෙ, සදෙවකෙ ලොකෙ සමාරකෙ සබ්‍රහ්මකෙ සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය ‘අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුද්ධො’ති පච්චඤ්ඤාසිං. යතො ච ඛ්වාහං, භික්ඛවෙ, ලොකස්ස අස්සාදඤ්ච අස්සාදතො ආදීනවඤ්ච ආදීනවතො නිස්සරණඤ්ච නිස්සරණතො යථාභූතං අබ්භඤ්ඤාසිං, අථාහං, භික්ඛවෙ, සදෙවකෙ ලොකෙ සමාරකෙ සබ්‍රහ්මකෙ සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය ‘අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුද්ධො’ති පච්චඤ්ඤාසිං. ඤාණඤ්ච පන මෙ දස්සනං උදපාදි – ‘අකුප්පා මෙ විමුත්ති, අයමන්තිමා ජාති, නත්ථි දානි පුනබ්භවො’’’ති. දුතියං. 105. “Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm vị ngọt của thế gian. Vị ngọt nào có ở thế gian, Ta đã chứng ngộ điều ấy. Bất cứ vị ngọt nào có ở thế gian, điều ấy đã được Ta khéo thấy bằng trí tuệ. Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm sự nguy hại của thế gian. Sự nguy hại nào có ở thế gian, Ta đã chứng ngộ điều ấy. Bất cứ sự nguy hại nào có ở thế gian, điều ấy đã được Ta khéo thấy bằng trí tuệ. Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm sự xuất ly khỏi thế gian. Sự xuất ly nào có ở thế gian, Ta đã chứng ngộ điều ấy. Bất cứ sự xuất ly nào có ở thế gian, điều ấy đã được Ta khéo thấy bằng trí tuệ. Này các Tỳ khưu, cho đến khi nào Ta chưa thật sự thắng tri vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, và sự xuất ly là sự xuất ly đúng theo thực tánh, thì này các Tỳ khưu, cho đến khi ấy, Ta đã không tuyên bố rằng Ta đã giác ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác trong thế gian cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, trong chúng sanh cùng với Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người. Và này các Tỳ khưu, kể từ khi Ta đã thật sự thắng tri vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, và sự xuất ly là sự xuất ly đúng theo thực tánh, bấy giờ, này các Tỳ khưu, Ta đã tuyên bố rằng Ta đã giác ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác trong thế gian cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, trong chúng sanh cùng với Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người. Và tri kiến đã khởi lên nơi Ta: ‘Tâm giải thoát của Ta là bất động. Đây là kiếp sống cuối cùng. Nay không còn tái sanh nữa.’” 3. දුතියඅස්සාදසුත්තං 3. Kinh Vị Ngọt (thứ hai) 106. ‘‘නො චෙදං, භික්ඛවෙ, ලොකෙ අස්සාදො අභවිස්ස, නයිදං සත්තා ලොකෙ සාරජ්ජෙය්‍යුං. යස්මා ච ඛො, භික්ඛවෙ, අත්ථි ලොකෙ අස්සාදො, තස්මා සත්තා ලොකෙ සාරජ්ජන්ති. නො චෙදං, භික්ඛවෙ, ලොකෙ ආදීනවො අභවිස්ස, නයිදං සත්තා ලොකෙ නිබ්බින්දෙය්‍යුං. යස්මා ච ඛො, භික්ඛවෙ, අත්ථි ලොකෙ ආදීනවො, තස්මා සත්තා ලොකෙ නිබ්බින්දන්ති. නො චෙදං, භික්ඛවෙ, ලොකෙ නිස්සරණං අභවිස්ස, නයිදං සත්තා ලොකම්හා නිස්සරෙය්‍යුං. යස්මා ච ඛො, භික්ඛවෙ, අත්ථි ලොකෙ නිස්සරණං, තස්මා සත්තා ලොකම්හා නිස්සරන්ති. යාවකීවඤ්ච, භික්ඛවෙ, සත්තා ලොකස්ස අස්සාදඤ්ච අස්සාදතො ආදීනවඤ්ච ආදීනවතො නිස්සරණඤ්ච නිස්සරණතො යථාභූතං නාබ්භඤ්ඤාසුං, නෙව තාව, භික්ඛවෙ, සත්තා සදෙවකා ලොකා සමාරකා සබ්‍රහ්මකා සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය නිස්සටා විසංයුත්තා විප්පමුත්තා විමරියාදීකතෙන චෙතසා විහරිංසු. යතො ච ඛො, භික්ඛවෙ, සත්තා ලොකස්ස [Pg.263] අස්සාදඤ්ච අස්සාදතො ආදීනවඤ්ච ආදීනවතො නිස්සරණඤ්ච නිස්සරණතො යථාභූතං අබ්භඤ්ඤාසුං, අථ, භික්ඛවෙ, සත්තා සදෙවකා ලොකා සමාරකා සබ්‍රහ්මකා සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය නිස්සටා විසංයුත්තා විප්පමුත්තා විමරියාදීකතෙන චෙතසා විහරන්තී’’ති. තතියං. 106. “Này các Tỳ khưu, nếu ở thế gian này không có vị ngọt, các chúng sanh này đã không tham đắm ở thế gian. Và này các Tỳ khưu, chính vì có vị ngọt ở thế gian, nên các chúng sanh tham đắm ở thế gian. Này các Tỳ khưu, nếu ở thế gian này không có sự nguy hại, các chúng sanh này đã không nhàm chán ở thế gian. Và này các Tỳ khưu, chính vì có sự nguy hại ở thế gian, nên các chúng sanh nhàm chán ở thế gian. Này các Tỳ khưu, nếu ở thế gian này không có sự xuất ly, các chúng sanh này đã không thể xuất ly khỏi thế gian. Và này các Tỳ khưu, chính vì có sự xuất ly ở thế gian, nên các chúng sanh xuất ly khỏi thế gian. Này các Tỳ khưu, cho đến khi nào các chúng sanh chưa thật sự thắng tri vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, và sự xuất ly là sự xuất ly đúng theo thực tánh, thì này các Tỳ khưu, cho đến khi ấy, các chúng sanh đã không thoát khỏi, không tách rời, không giải thoát khỏi thế gian cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, khỏi chúng sanh cùng với Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, và đã không an trú với tâm không bị giới hạn. Và này các Tỳ khưu, kể từ khi các chúng sanh đã thật sự thắng tri vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, và sự xuất ly là sự xuất ly đúng theo thực tánh, bấy giờ, này các Tỳ khưu, các chúng sanh đã thoát khỏi, đã tách rời, đã giải thoát khỏi thế gian cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, khỏi chúng sanh cùng với Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, và an trú với tâm không bị giới hạn.” 4. සමණබ්‍රාහ්මණසුත්තං 4. Kinh Sa-môn và Bà-la-môn 107. ‘‘යෙ කෙචි, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා ලොකස්ස අස්සාදඤ්ච අස්සාදතො ආදීනවඤ්ච ආදීනවතො නිස්සරණඤ්ච නිස්සරණතො යථාභූතං නප්පජානන්ති, න මෙ තෙ, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා සමණෙසු වා සමණසම්මතා බ්‍රාහ්මණෙසු වා බ්‍රාහ්මණසම්මතා, න ච පන තෙ ආයස්මන්තො සාමඤ්ඤත්ථං වා බ්‍රහ්මඤ්ඤත්ථං වා දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරන්ති. යෙ ච ඛො කෙචි, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා ලොකස්ස අස්සාදඤ්ච අස්සාදතො ආදීනවඤ්ච ආදීනවතො නිස්සරණඤ්ච නිස්සරණතො යථාභූතං පජානන්ති, තෙ ඛො, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා සමණෙසු වා සමණසම්මතා බ්‍රාහ්මණෙසු වා බ්‍රාහ්මණසම්මතා, තෙ ච පනායස්මන්තො සාමඤ්ඤත්ථඤ්ච බ්‍රහ්මඤ්ඤත්ථඤ්ච දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරන්තී’’ති. චතුත්ථං. 107. “Này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào không như thật tuệ tri vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, và sự xuất ly là sự xuất ly, thì này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy không được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, hay không được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn. Và những vị tôn giả ấy đã không tự mình thắng tri, chứng ngộ, và thành tựu mục đích của Sa-môn hạnh hay mục đích của Phạm hạnh ngay trong hiện tại mà an trú. Và này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào như thật tuệ tri vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, và sự xuất ly là sự xuất ly, thì này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, và được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn. Và những vị tôn giả ấy đã tự mình thắng tri, chứng ngộ, và thành tựu mục đích của Sa-môn hạnh và mục đích của Phạm hạnh ngay trong hiện tại mà an trú.” 5. රුණ්ණසුත්තං 5. Kinh Tiếng Khóc 108. ‘‘රුණ්ණමිදං, භික්ඛවෙ, අරියස්ස විනයෙ යදිදං ගීතං. උම්මත්තකමිදං, භික්ඛවෙ, අරියස්ස විනයෙ යදිදං නච්චං. කොමාරකමිදං, භික්ඛවෙ, අරියස්ස විනයෙ යදිදං අතිවෙලං දන්තවිදංසකහසිතං. තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, සෙතුඝාතො ගීතෙ, සෙතුඝාතො නච්චෙ, අලං වො ධම්මප්පමොදිතානං සතං සිතං සිතමත්තායා’’ති. පඤ්චමං. 108. “Này các Tỳ khưu, trong giới luật của bậc Thánh, cái gọi là ca hát chính là tiếng khóc. Này các Tỳ khưu, trong giới luật của bậc Thánh, cái gọi là nhảy múa chính là sự điên cuồng. Này các Tỳ khưu, trong giới luật của bậc Thánh, cái gọi là cười quá mức đến độ hở răng chính là sự non nớt. Vì vậy, này các Tỳ khưu, hãy đoạn tuyệt đối với ca hát, hãy đoạn tuyệt đối với nhảy múa. Đối với các ngươi là những bậc hiền thiện, hoan hỷ trong Giáo Pháp, chỉ cần mỉm cười là đủ rồi.” 6. අතිත්තිසුත්තං 6. Kinh Không Thỏa Mãn 109. ‘‘තිණ්ණං, භික්ඛවෙ, පටිසෙවනාය නත්ථි තිත්ති. කතමෙසං තිණ්ණං? සොප්පස්ස, භික්ඛවෙ, පටිසෙවනාය නත්ථි තිත්ති. සුරාමෙරයපානස්ස, භික්ඛවෙ, පටිසෙවනාය [Pg.264] නත්ථි තිත්ති. මෙථුනධම්මසමාපත්තියා, භික්ඛවෙ, පටිසෙවනාය නත්ථි තිත්ති. ඉමෙසං, භික්ඛවෙ, තිණ්ණං පටිසෙවනාය නත්ථි තිත්තී’’ති. ඡට්ඨං. 109. “Này các Tỳ khưu, có ba việc này, khi thực hành thì không có sự thỏa mãn. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, khi thực hành việc ngủ nghỉ thì không có sự thỏa mãn. Này các Tỳ khưu, khi thực hành việc uống rượu và các chất say thì không có sự thỏa mãn. Này các Tỳ khưu, khi thực hành việc giao hợp thì không có sự thỏa mãn. Này các Tỳ khưu, có ba việc này, khi thực hành thì không có sự thỏa mãn.” 7. අරක්ඛිතසුත්තං 7. Kinh Không Hộ Trì 110. අථ ඛො අනාථපිණ්ඩිකො ගහපති යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො අනාථපිණ්ඩිකං ගහපතිං භගවා එතදවොච – ‘‘චිත්තෙ, ගහපති, අරක්ඛිතෙ කායකම්මම්පි අරක්ඛිතං හොති, වචීකම්මම්පි අරක්ඛිතං හොති, මනොකම්මම්පි අරක්ඛිතං හොති. තස්ස අරක්ඛිතකායකම්මන්තස්ස අරක්ඛිතවචීකම්මන්තස්ස අරක්ඛිතමනොකම්මන්තස්ස කායකම්මම්පි අවස්සුතං හොති, වචීකම්මම්පි අවස්සුතං හොති, මනොකම්මම්පි අවස්සුතං හොති. තස්ස අවස්සුතකායකම්මන්තස්ස අවස්සුතවචීකම්මන්තස්ස අවස්සුතමනොකම්මන්තස්ස කායකම්මම්පි පූතිකං හොති, වචීකම්මම්පි පූතිකං හොති, මනොකම්මම්පි පූතිකං හොති. තස්ස පූතිකායකම්මන්තස්ස පූතිවචීකම්මන්තස්ස පූතිමනොකම්මන්තස්ස න භද්දකං මරණං හොති, න භද්දිකා කාලඞ්කිරියා. 110. Rồi gia chủ Anāthapiṇḍika đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với gia chủ Anāthapiṇḍika đang ngồi một bên: – Này gia chủ, khi tâm không được phòng hộ, thân nghiệp cũng không được phòng hộ, khẩu nghiệp cũng không được phòng hộ, ý nghiệp cũng không được phòng hộ. Đối với người có thân nghiệp không được phòng hộ, khẩu nghiệp không được phòng hộ, ý nghiệp không được phòng hộ thì thân nghiệp cũng bị thấm ướt, khẩu nghiệp cũng bị thấm ướt, ý nghiệp cũng bị thấm ướt. Đối với người có thân nghiệp bị thấm ướt, khẩu nghiệp bị thấm ướt, ý nghiệp bị thấm ướt thì thân nghiệp cũng bị hôi thối, khẩu nghiệp cũng bị hôi thối, ý nghiệp cũng bị hôi thối. Đối với người có thân nghiệp hôi thối, khẩu nghiệp hôi thối, ý nghiệp hôi thối thì cái chết không được tốt đẹp, sự qua đời không được tốt đẹp. ‘‘සෙය්‍යථාපි, ගහපති, කූටාගාරෙ දුච්ඡන්නෙ කූටම්පි අරක්ඛිතං හොති, ගොපානසියොපි අරක්ඛිතා හොන්ති, භිත්තිපි අරක්ඛිතා හොති; කූටම්පි අවස්සුතං හොති, ගොපානසියොපි අවස්සුතා හොන්ති, භිත්තිපි අවස්සුතා හොති; කූටම්පි පූතිකං හොති, ගොපානසියොපි පූතිකා හොන්ති, භිත්තිපි පූතිකා හොති. – Ví như, này gia chủ, trong một ngôi nhà có nóc nhọn được lợp vụng về, nóc nhọn cũng không được che chở, các kèo nhà cũng không được che chở, vách tường cũng không được che chở; nóc nhọn cũng bị thấm ướt, các kèo nhà cũng bị thấm ướt, vách tường cũng bị thấm ướt; nóc nhọn cũng bị mục nát, các kèo nhà cũng bị mục nát, vách tường cũng bị mục nát. ‘‘එවමෙවං ඛො, ගහපති, චිත්තෙ අරක්ඛිතෙ කායකම්මම්පි අරක්ඛිතං හොති, වචීකම්මම්පි අරක්ඛිතං හොති, මනොකම්මම්පි අරක්ඛිතං හොති. තස්ස අරක්ඛිතකායකම්මන්තස්ස අරක්ඛිතවචීකම්මන්තස්ස අරක්ඛිතමනොකම්මන්තස්ස කායකම්මම්පි අවස්සුතං හොති, වචීකම්මම්පි අවස්සුතං හොති, මනොකම්මම්පි අවස්සුතං හොති. තස්ස අවස්සුතකායකම්මන්තස්ස අවස්සුතවචීකම්මන්තස්ස අවස්සුතමනොකම්මන්තස්ස කායකම්මම්පි පූතිකං හොති, වචීකම්මම්පි පූතිකං හොති, මනොකම්මම්පි පූතිකං හොති. තස්ස පූතිකායකම්මන්තස්ස පූතිවචීකම්මන්තස්ස පූතිමනොකම්මන්තස්ස න භද්දකං මරණං හොති, න භද්දිකා කාලඞ්කිරියා. – Cũng thế ấy, này gia chủ, khi tâm không được phòng hộ, thân nghiệp cũng không được phòng hộ, khẩu nghiệp cũng không được phòng hộ, ý nghiệp cũng không được phòng hộ. Đối với người có thân nghiệp không được phòng hộ, khẩu nghiệp không được phòng hộ, ý nghiệp không được phòng hộ thì thân nghiệp cũng bị thấm ướt, khẩu nghiệp cũng bị thấm ướt, ý nghiệp cũng bị thấm ướt. Đối với người có thân nghiệp bị thấm ướt, khẩu nghiệp bị thấm ướt, ý nghiệp bị thấm ướt thì thân nghiệp cũng bị hôi thối, khẩu nghiệp cũng bị hôi thối, ý nghiệp cũng bị hôi thối. Đối với người có thân nghiệp hôi thối, khẩu nghiệp hôi thối, ý nghiệp hôi thối thì cái chết không được tốt đẹp, sự qua đời không được tốt đẹp. ‘‘චිත්තෙ[Pg.265], ගහපති, රක්ඛිතෙ කායකම්මම්පි රක්ඛිතං හොති, වචීකම්මම්පි රක්ඛිතං හොති, මනොකම්මම්පි රක්ඛිතං හොති. තස්ස රක්ඛිතකායකම්මන්තස්ස රක්ඛිතවචීකම්මන්තස්ස රක්ඛිතමනොකම්මන්තස්ස කායකම්මම්පි අනවස්සුතං හොති, වචීකම්මම්පි අනවස්සුතං හොති, මනොකම්මම්පි අනවස්සුතං හොති. තස්ස අනවස්සුතකායකම්මන්තස්ස අනවස්සුතවචීකම්මන්තස්ස අනවස්සුතමනොකම්මන්තස්ස කායකම්මම්පි අපූතිකං හොති, වචීකම්මම්පි අපූතිකං හොති, මනොකම්මම්පි අපූතිකං හොති. තස්ස අපූතිකායකම්මන්තස්ස අපූතිවචීකම්මන්තස්ස අපූතිමනොකම්මන්තස්ස භද්දකං මරණං හොති, භද්දිකා කාලඞ්කිරියා. – Này gia chủ, khi tâm được phòng hộ, thân nghiệp cũng được phòng hộ, khẩu nghiệp cũng được phòng hộ, ý nghiệp cũng được phòng hộ. Đối với người có thân nghiệp được phòng hộ, khẩu nghiệp được phòng hộ, ý nghiệp được phòng hộ thì thân nghiệp cũng không bị thấm ướt, khẩu nghiệp cũng không bị thấm ướt, ý nghiệp cũng không bị thấm ướt. Đối với người có thân nghiệp không bị thấm ướt, khẩu nghiệp không bị thấm ướt, ý nghiệp không bị thấm ướt thì thân nghiệp cũng không bị hôi thối, khẩu nghiệp cũng không bị hôi thối, ý nghiệp cũng không bị hôi thối. Đối với người có thân nghiệp không hôi thối, khẩu nghiệp không hôi thối, ý nghiệp không hôi thối thì cái chết được tốt đẹp, sự qua đời được tốt đẹp. ‘‘සෙය්‍යථාපි, ගහපති, කූටාගාරෙ සුච්ඡන්නෙ කූටම්පි රක්ඛිතං හොති, ගොපානසියොපි රක්ඛිතා හොන්ති, භිත්තිපි රක්ඛිතා හොති; කූටම්පි අනවස්සුතං හොති, ගොපානසියොපි අනවස්සුතා හොන්ති, භිත්තිපි අනවස්සුතා හොති; කූටම්පි අපූතිකං හොති, ගොපානසියොපි අපූතිකා හොන්ති, භිත්තිපි අපූතිකා හොති. – Ví như, này gia chủ, trong một ngôi nhà có nóc nhọn được lợp khéo léo, nóc nhọn cũng được che chở, các kèo nhà cũng được che chở, vách tường cũng được che chở; nóc nhọn cũng không bị thấm ướt, các kèo nhà cũng không bị thấm ướt, vách tường cũng không bị thấm ướt; nóc nhọn cũng không bị mục nát, các kèo nhà cũng không bị mục nát, vách tường cũng không bị mục nát. එවමෙවං ඛො, ගහපති, චිත්තෙ රක්ඛිතෙ කායකම්මම්පි රක්ඛිතං හොති, වචීකම්මම්පි රක්ඛිතං හොති, මනොකම්මම්පි රක්ඛිතං හොති. තස්ස රක්ඛිතකායකම්මන්තස්ස රක්ඛිතවචීකම්මන්තස්ස රක්ඛිතමනොකම්මන්තස්ස කායකම්මම්පි අනවස්සුතං හොති, වචීකම්මම්පි අනවස්සුතං හොති, මනොකම්මම්පි අනවස්සුතං හොති. තස්ස අනවස්සුතකායකම්මන්තස්ස අනවස්සුතවචීකම්මන්තස්ස අනවස්සුතමනොකම්මන්තස්ස කායකම්මම්පි අපූතිකං හොති, වචීකම්මම්පි අපූතිකං හොති, මනොකම්මම්පි අපූතිකං හොති. තස්ස අපූතිකායකම්මන්තස්ස අපූතිවචීකම්මන්තස්ස අපූතිමනොකම්මන්තස්ස භද්දකං මරණං හොති, භද්දිකා කාලඞ්කිරියා’’ති. සත්තමං. Cũng thế ấy, này gia chủ, khi tâm được phòng hộ, thân nghiệp cũng được phòng hộ, khẩu nghiệp cũng được phòng hộ, ý nghiệp cũng được phòng hộ. Đối với người có thân nghiệp được phòng hộ, khẩu nghiệp được phòng hộ, ý nghiệp được phòng hộ thì thân nghiệp cũng không bị thấm ướt, khẩu nghiệp cũng không bị thấm ướt, ý nghiệp cũng không bị thấm ướt. Đối với người có thân nghiệp không bị thấm ướt, khẩu nghiệp không bị thấm ướt, ý nghiệp không bị thấm ướt thì thân nghiệp cũng không bị hôi thối, khẩu nghiệp cũng không bị hôi thối, ý nghiệp cũng không bị hôi thối. Đối với người có thân nghiệp không hôi thối, khẩu nghiệp không hôi thối, ý nghiệp không hôi thối thì cái chết được tốt đẹp, sự qua đời được tốt đẹp. (Kinh) thứ bảy. 8. බ්‍යාපන්නසුත්තං 8. Kinh Byāpanna (Hư Hỏng) 111. එකමන්තං නිසින්නං ඛො අනාථපිණ්ඩිකං ගහපතිං භගවා එතදවොච – ‘‘චිත්තෙ, ගහපති, බ්‍යාපන්නෙ කායකම්මම්පි බ්‍යාපන්නං හොති, වචීකම්මම්පි බ්‍යාපන්නං හොති, මනොකම්මම්පි බ්‍යාපන්නං හොති. තස්ස බ්‍යාපන්නකායකම්මන්තස්ස බ්‍යාපන්නවචීකම්මන්තස්ස බ්‍යාපන්නමනොකම්මන්තස්ස න භද්දකං මරණං හොති, න භද්දිකා කාලඞ්කිරියා. සෙය්‍යථාපි, ගහපති, කූටාගාරෙ දුච්ඡන්නෙ කූටම්පි බ්‍යාපන්නං හොති, ගොපානසියොපි බ්‍යාපන්නා හොන්ති, භිත්තිපි බ්‍යාපන්නා [Pg.266] හොති; එවමෙවං ඛො, ගහපති, චිත්තෙ බ්‍යාපන්නෙ කායකම්මම්පි බ්‍යාපන්නං හොති, වචීකම්මම්පි බ්‍යාපන්නං හොති, මනොකම්මම්පි බ්‍යාපන්නං හොති. තස්ස බ්‍යාපන්නකායකම්මන්තස්ස බ්‍යාපන්නවචීකම්මන්තස්ස බ්‍යාපන්නමනොකම්මන්තස්ස න භද්දකං මරණං හොති, න භද්දිකා කාලඞ්කිරියා. 111. Thế Tôn nói với gia chủ Anāthapiṇḍika đang ngồi một bên: – Này gia chủ, khi tâm bị hư hỏng, thân nghiệp cũng bị hư hỏng, khẩu nghiệp cũng bị hư hỏng, ý nghiệp cũng bị hư hỏng. Đối với người có thân nghiệp bị hư hỏng, khẩu nghiệp bị hư hỏng, ý nghiệp bị hư hỏng thì cái chết không được tốt đẹp, sự qua đời không được tốt đẹp. Ví như, này gia chủ, trong một ngôi nhà có nóc nhọn được lợp vụng về, nóc nhọn cũng bị hư hỏng, các kèo nhà cũng bị hư hỏng, vách tường cũng bị hư hỏng; cũng thế ấy, này gia chủ, khi tâm bị hư hỏng, thân nghiệp cũng bị hư hỏng, khẩu nghiệp cũng bị hư hỏng, ý nghiệp cũng bị hư hỏng. Đối với người có thân nghiệp bị hư hỏng, khẩu nghiệp bị hư hỏng, ý nghiệp bị hư hỏng thì cái chết không được tốt đẹp, sự qua đời không được tốt đẹp. ‘‘චිත්තෙ, ගහපති, අබ්‍යාපන්නෙ කායකම්මම්පි අබ්‍යාපන්නං හොති, වචීකම්මම්පි අබ්‍යාපන්නං හොති, මනොකම්මම්පි අබ්‍යාපන්නං හොති. තස්ස අබ්‍යාපන්නකායකම්මන්තස්ස අබ්‍යාපන්නවචීකම්මන්තස්ස අබ්‍යාපන්නමනොකම්මන්තස්ස භද්දකං මරණං හොති, භද්දිකා කාලඞ්කිරියා. සෙය්‍යථාපි, ගහපති, කූටාගාරෙ සුච්ඡන්නෙ කූටම්පි අබ්‍යාපන්නං හොති, ගොපානසියොපි අබ්‍යාපන්නා හොන්ති, භිත්තිපි අබ්‍යාපන්නා හොති; එවමෙවං ඛො, ගහපති, චිත්තෙ අබ්‍යාපන්නෙ කායකම්මම්පි අබ්‍යාපන්නං හොති, වචීකම්මම්පි අබ්‍යාපන්නං හොති, මනොකම්මම්පි අබ්‍යාපන්නං හොති. තස්ස අබ්‍යාපන්නකායකම්මන්තස්ස…පෙ… අබ්‍යාපන්නමනොකම්මන්තස්ස භද්දකං මරණං හොති, භද්දිකා කාලඞ්කිරියා’’ති. අට්ඨමං. “Này gia chủ, khi tâm không bị hư hoại thì thân nghiệp cũng không bị hư hoại, khẩu nghiệp cũng không bị hư hoại, ý nghiệp cũng không bị hư hoại. Đối với người có thân nghiệp không bị hư hoại, khẩu nghiệp không bị hư hoại, ý nghiệp không bị hư hoại thì cái chết là tốt đẹp, sự qua đời là tốt đẹp. Ví như, này gia chủ, ở ngôi nhà có nóc nhọn được lợp kỹ thì nóc nhọn cũng không bị hư hoại, các cây rui cũng không bị hư hoại, bức tường cũng không bị hư hoại; cũng vậy, này gia chủ, khi tâm không bị hư hoại thì thân nghiệp cũng không bị hư hoại, khẩu nghiệp cũng không bị hư hoại, ý nghiệp cũng không bị hư hoại. Đối với người có thân nghiệp không bị hư hoại... ... ý nghiệp không bị hư hoại thì cái chết là tốt đẹp, sự qua đời là tốt đẹp.” (Kinh) thứ tám. 9. පඨමනිදානසුත්තං 9. Kinh Nhân Duyên Thứ Nhất 112. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, නිදානානි කම්මානං සමුදයාය. කතමානි තීණි? ලොභො නිදානං කම්මානං සමුදයාය, දොසො නිදානං කම්මානං සමුදයාය, මොහො නිදානං කම්මානං සමුදයාය. යං, භික්ඛවෙ, ලොභපකතං කම්මං ලොභජං ලොභනිදානං ලොභසමුදයං, තං කම්මං අකුසලං තං කම්මං සාවජ්ජං තං කම්මං දුක්ඛවිපාකං, තං කම්මං කම්මසමුදයාය සංවත්තති, න තං කම්මං කම්මනිරොධාය සංවත්තති. යං, භික්ඛවෙ, දොසපකතං කම්මං දොසජං දොසනිදානං දොසසමුදයං, තං කම්මං අකුසලං තං කම්මං සාවජ්ජං තං කම්මං දුක්ඛවිපාකං, තං කම්මං කම්මසමුදයාය සංවත්තති, න තං කම්මං කම්මනිරොධාය සංවත්තති. යං, භික්ඛවෙ, මොහපකතං කම්මං මොහජං මොහනිදානං මොහසමුදයං, තං කම්මං අකුසලං තං කම්මං සාවජ්ජං තං කම්මං දුක්ඛවිපාකං, තං කම්මං කම්මසමුදයාය සංවත්තති, න තං කම්මං කම්මනිරොධාය සංවත්තති. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි නිදානානි කම්මානං සමුදයාය. 112. “Này các Tỳ khưu, có ba nhân duyên này cho sự phát sanh của các nghiệp. Thế nào là ba? Tham là nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp, sân là nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp, si là nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được thực hiện do tham, sanh từ tham, có tham làm nhân duyên, có tham làm nguồn gốc phát sanh, nghiệp ấy là bất thiện, nghiệp ấy là có tội lỗi, nghiệp ấy có quả khổ, nghiệp ấy dẫn đến sự phát sanh của nghiệp, nghiệp ấy không dẫn đến sự đoạn diệt của nghiệp. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được thực hiện do sân, sanh từ sân, có sân làm nhân duyên, có sân làm nguồn gốc phát sanh, nghiệp ấy là bất thiện, nghiệp ấy là có tội lỗi, nghiệp ấy có quả khổ, nghiệp ấy dẫn đến sự phát sanh của nghiệp, nghiệp ấy không dẫn đến sự đoạn diệt của nghiệp. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được thực hiện do si, sanh từ si, có si làm nhân duyên, có si làm nguồn gốc phát sanh, nghiệp ấy là bất thiện, nghiệp ấy là có tội lỗi, nghiệp ấy có quả khổ, nghiệp ấy dẫn đến sự phát sanh của nghiệp, nghiệp ấy không dẫn đến sự đoạn diệt của nghiệp. Này các Tỳ khưu, đây là ba nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp.” ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, නිදානානි කම්මානං සමුදයාය. කතමානි තීණි? අලොභො නිදානං කම්මානං සමුදයාය, අදොසො නිදානං කම්මානං සමුදයාය, අමොහො නිදානං කම්මානං සමුදයාය. යං, භික්ඛවෙ, අලොභපකතං කම්මං අලොභජං අලොභනිදානං අලොභසමුදයං, තං [Pg.267] කම්මං කුසලං තං කම්මං අනවජ්ජං තං කම්මං සුඛවිපාකං, තං කම්මං කම්මනිරොධාය සංවත්තති, න තං කම්මං කම්මසමුදයාය සංවත්තති. යං, භික්ඛවෙ, අදොසපකතං කම්මං අදොසජං අදොසනිදානං අදොසසමුදයං, තං කම්මං කුසලං තං කම්මං අනවජ්ජං තං කම්මං සුඛවිපාකං, තං කම්මං කම්මනිරොධාය සංවත්තති, න තං කම්මං කම්මසමුදයාය සංවත්තති. යං, භික්ඛවෙ, අමොහපකතං කම්මං අමොහජං අමොහනිදානං අමොහසමුදයං, තං කම්මං කුසලං තං කම්මං අනවජ්ජං තං කම්මං සුඛවිපාකං, තං කම්මං කම්මනිරොධාය සංවත්තති, න තං කම්මං කම්මසමුදයාය සංවත්තති. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි නිදානානි කම්මානං සමුදයායා’’ති. නවමං. “Này các Tỳ khưu, có ba nhân duyên này cho sự phát sanh của các nghiệp. Thế nào là ba? Vô tham là nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp, vô sân là nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp, vô si là nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được thực hiện do vô tham, sanh từ vô tham, có vô tham làm nhân duyên, có vô tham làm nguồn gốc phát sanh, nghiệp ấy là thiện, nghiệp ấy là không có tội lỗi, nghiệp ấy có quả vui, nghiệp ấy dẫn đến sự đoạn diệt của nghiệp, nghiệp ấy không dẫn đến sự phát sanh của nghiệp. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được thực hiện do vô sân, sanh từ vô sân, có vô sân làm nhân duyên, có vô sân làm nguồn gốc phát sanh, nghiệp ấy là thiện, nghiệp ấy là không có tội lỗi, nghiệp ấy có quả vui, nghiệp ấy dẫn đến sự đoạn diệt của nghiệp, nghiệp ấy không dẫn đến sự phát sanh của nghiệp. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được thực hiện do vô si, sanh từ vô si, có vô si làm nhân duyên, có vô si làm nguồn gốc phát sanh, nghiệp ấy là thiện, nghiệp ấy là không có tội lỗi, nghiệp ấy có quả vui, nghiệp ấy dẫn đến sự đoạn diệt của nghiệp, nghiệp ấy không dẫn đến sự phát sanh của nghiệp. Này các Tỳ khưu, đây là ba nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp.” (Kinh) thứ chín. 10. දුතියනිදානසුත්තං 10. Kinh Nhân Duyên Thứ Hai 113. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, නිදානානි කම්මානං සමුදයාය. කතමානි තීණි? අතීතෙ, භික්ඛවෙ, ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො ජායති; අනාගතෙ, භික්ඛවෙ, ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො ජායති; පච්චුප්පන්නෙ, භික්ඛවෙ, ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො ජායති. කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, අතීතෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො ජායති? අතීතෙ, භික්ඛවෙ, ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ චෙතසා අනුවිතක්කෙති අනුවිචාරෙති. තස්ස අතීතෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ චෙතසා අනුවිතක්කයතො අනුවිචාරයතො ඡන්දො ජායති. ඡන්දජාතො තෙහි ධම්මෙහි සංයුත්තො හොති. එතමහං, භික්ඛවෙ, සංයොජනං වදාමි යො චෙතසො සාරාගො. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, අතීතෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො ජායති. 113. “Này các Tỳ khưu, có ba nhân duyên này cho sự phát sanh của các nghiệp. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, do nương vào các pháp ở quá khứ là cơ sở của dục và tham, dục được sanh khởi; này các Tỳ khưu, do nương vào các pháp ở vị lai là cơ sở của dục và tham, dục được sanh khởi; này các Tỳ khưu, do nương vào các pháp ở hiện tại là cơ sở của dục và tham, dục được sanh khởi. Và này các Tỳ khưu, thế nào là do nương vào các pháp ở quá khứ là cơ sở của dục và tham, dục được sanh khởi? Này các Tỳ khưu, do nương vào các pháp ở quá khứ là cơ sở của dục và tham, vị ấy tầm cầu và tứ sát bằng tâm. Đối với vị ấy, do nương vào các pháp ở quá khứ là cơ sở của dục và tham mà tầm cầu và tứ sát bằng tâm, dục được sanh khởi. Khi dục đã sanh khởi, vị ấy bị trói buộc với các pháp ấy. Này các Tỳ khưu, Ta gọi sự tham ái mãnh liệt của tâm này là kiết sử. Này các Tỳ khưu, chính là như vậy, do nương vào các pháp ở quá khứ là cơ sở của dục và tham, dục được sanh khởi.” ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, අනාගතෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො ජායති? අනාගතෙ, භික්ඛවෙ, ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ චෙතසා අනුවිතක්කෙති අනුවිචාරෙති. තස්ස අනාගතෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ චෙතසා අනුවිතක්කයතො අනුවිචාරයතො ඡන්දො ජායති. ඡන්දජාතො තෙහි ධම්මෙහි සංයුත්තො හොති. එතමහං, භික්ඛවෙ, සංයොජනං වදාමි යො චෙතසො සාරාගො. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, අනාගතෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො ජායති. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là do nương vào các pháp ở vị lai là cơ sở của dục và tham, dục được sanh khởi? Này các Tỳ khưu, do nương vào các pháp ở vị lai là cơ sở của dục và tham, vị ấy tầm cầu và tứ sát bằng tâm. Đối với vị ấy, do nương vào các pháp ở vị lai là cơ sở của dục và tham mà tầm cầu và tứ sát bằng tâm, dục được sanh khởi. Khi dục đã sanh khởi, vị ấy bị trói buộc với các pháp ấy. Này các Tỳ khưu, Ta gọi sự tham ái mãnh liệt của tâm này là kiết sử. Này các Tỳ khưu, chính là như vậy, do nương vào các pháp ở vị lai là cơ sở của dục và tham, dục được sanh khởi.” ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පච්චුප්පන්නෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො ජායති? පච්චුප්පන්නෙ, භික්ඛවෙ, ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ චෙතසා අනුවිතක්කෙති [Pg.268] අනුවිචාරෙති. තස්ස පච්චුප්පන්නෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ චෙතසා අනුවිතක්කයතො අනුවිචාරයතො ඡන්දො ජායති. ඡන්දජාතො තෙහි ධම්මෙහි සංයුත්තො හොති. එතමහං, භික්ඛවෙ, සංයොජනං වදාමි යො චෙතසො සාරාගො. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, පච්චුප්පන්නෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො ජායති. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි නිදානානි කම්මානං සමුදයාය. “Này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, dục ái sanh khởi như thế nào? Này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, vị ấy suy tầm, tư sát bằng tâm. Đối với vị ấy, do duyên vào các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, do suy tầm, tư sát bằng tâm, dục ái sanh khởi. Khi dục ái đã sanh, vị ấy bị trói buộc bởi các pháp ấy. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng sự tham ái của tâm chính là kiết sử. Này các Tỳ khưu, chính do như vậy, do duyên vào các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, dục ái sanh khởi. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba nguyên nhân cho sự sanh khởi của các nghiệp.” ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, නිදානානි කම්මානං සමුදයාය. කතමානි තීණි? අතීතෙ, භික්ඛවෙ, ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො න ජායති; අනාගතෙ භික්ඛවෙ, ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො න ජායති; පච්චුප්පන්නෙ, භික්ඛවෙ, ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො න ජායති. කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, අතීතෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො න ජායති? අතීතානං, භික්ඛවෙ, ඡන්දරාගට්ඨානියානං ධම්මානං ආයතිං විපාකං පජානාති. ආයතිං විපාකං විදිත්වා තදභිනිවත්තෙති. තදභිනිවත්තෙත්වා චෙතසා අභිනිවිජ්ඣිත්වා පඤ්ඤාය අතිවිජ්ඣ පස්සති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, අතීතෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො න ජායති. “Này các Tỳ khưu, có ba nguyên nhân này cho sự sanh khởi của các nghiệp. Những gì là ba? Này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở quá khứ là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi; này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở vị lai là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi; này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi. Và này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở quá khứ là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi như thế nào? Này các Tỳ khưu, vị ấy biết rõ quả dị thục trong tương lai của các pháp ở quá khứ là nền tảng của dục tham. Sau khi biết rõ quả dị thục trong tương lai, vị ấy loại trừ nó. Sau khi đã loại trừ nó, sau khi đã thâm nhập bằng tâm, vị ấy thấy bằng cách thấu suốt với trí tuệ. Này các Tỳ khưu, chính do như vậy, do duyên vào các pháp ở quá khứ là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi.” ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, අනාගතෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො න ජායති? අනාගතානං, භික්ඛවෙ, ඡන්දරාගට්ඨානියානං ධම්මානං ආයතිං විපාකං පජානාති. ආයතිං විපාකං විදිත්වා තදභිනිවත්තෙති. තදභිනිවත්තෙත්වා චෙතසා අභිනිවිජ්ඣිත්වා පඤ්ඤාය අතිවිජ්ඣ පස්සති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, අනාගතෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො න ජායති. “Và này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở vị lai là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi như thế nào? Này các Tỳ khưu, vị ấy biết rõ quả dị thục trong tương lai của các pháp ở vị lai là nền tảng của dục tham. Sau khi biết rõ quả dị thục trong tương lai, vị ấy loại trừ nó. Sau khi đã loại trừ nó, sau khi đã thâm nhập bằng tâm, vị ấy thấy bằng cách thấu suốt với trí tuệ. Này các Tỳ khưu, chính do như vậy, do duyên vào các pháp ở vị lai là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi.” ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පච්චුප්පන්නෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො න ජායති? පච්චුප්පන්නානං, භික්ඛවෙ, ඡන්දරාගට්ඨානියානං ධම්මානං ආයතිං විපාකං පජානාති, ආයතිං විපාකං විදිත්වා තදභිනිවත්තෙති, තදභිනිවත්තෙත්වා චෙතසා අභිනිවිජ්ඣිත්වා පඤ්ඤාය අතිවිජ්ඣ පස්සති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, පච්චුප්පන්නෙ ඡන්දරාගට්ඨානියෙ ධම්මෙ ආරබ්භ ඡන්දො න ජායති. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි නිදානානි කම්මානං සමුදයායා’’ති. දසමං. “Và này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi như thế nào? Này các Tỳ khưu, vị ấy biết rõ quả dị thục trong tương lai của các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, sau khi biết rõ quả dị thục trong tương lai, vị ấy loại trừ nó, sau khi đã loại trừ nó, sau khi đã thâm nhập bằng tâm, vị ấy thấy bằng cách thấu suốt với trí tuệ. Này các Tỳ khưu, chính do như vậy, do duyên vào các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba nguyên nhân cho sự đoạn tận của các nghiệp.” (Kinh) thứ mười. සම්බොධවග්ගො පඨමො. Phẩm Giác Ngộ, thứ nhất. තස්සුද්දානං – Phần Tóm Lược: පුබ්බෙව [Pg.269] දුවෙ අස්සාදා, සමණො රුණ්ණපඤ්චමං; අතිත්ති ද්වෙ ච වුත්තානි, නිදානානි අපරෙ දුවෙති. Trước tiên, hai Vị Ngọt, Sa Môn, thứ năm là Khóc Lóc; Không Thỏa Mãn, hai kinh được thuyết giảng, và hai kinh Nguyên Nhân khác. (12) 2. ආපායිකවග්ගො (12) 2. Phẩm Cõi Dữ 1. ආපායිකසුත්තං 1. Kinh Cõi Dữ 114. ‘‘තයොමෙ, භික්ඛවෙ, ආපායිකා නෙරයිකා ඉදමප්පහාය. කතමෙ තයො? යො ච අබ්‍රහ්මචාරී බ්‍රහ්මචාරිපටිඤ්ඤො, යො ච සුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං චරන්තං අමූලකෙන අබ්‍රහ්මචරියෙන අනුද්ධංසෙති, යො චායං එවංවාදී එවංදිට්ඨි – ‘නත්ථි කාමෙසු දොසො’ති, සො තාය කාමෙසු පාතබ්‍යතං ආපජ්ජති. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො ආපායිකා නෙරයිකා ඉදමප්පහායා’’ති. පඨමං. 114. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này, do không từ bỏ điều này, nên phải sanh vào cõi dữ, vào địa ngục. Những gì là ba? Người không sống phạm hạnh nhưng tự nhận là người sống phạm hạnh; người dùng sự không phạm hạnh không có căn cứ để vu khống người đang sống đời phạm hạnh thanh tịnh; và người có lời nói và quan điểm như sau: ‘Không có tội lỗi trong các dục,’ và do vậy, vị ấy đi đến chỗ tham gia vào các dục. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba hạng người, do không từ bỏ điều này, nên phải sanh vào cõi dữ, vào địa ngục.” (Kinh) thứ nhất. 2. දුල්ලභසුත්තං 2. Kinh Khó Gặp 115. ‘‘තිණ්ණං, භික්ඛවෙ, පාතුභාවො දුල්ලභො ලොකස්මිං. කතමෙසං තිණ්ණං? තථාගතස්ස, භික්ඛවෙ, අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස පාතුභාවො දුල්ලභො ලොකස්මිං, තථාගතප්පවෙදිතස්ස ධම්මවිනයස්ස දෙසෙතා පුග්ගලො දුල්ලභො ලොකස්මිං, කතඤ්ඤූ කතවෙදී පුග්ගලො දුල්ලභො ලොකස්මිං. ඉමෙසං ඛො, භික්ඛවෙ, තිණ්ණං පාතුභාවො දුල්ලභො ලොකස්මි’’න්ති. දුතියං. 115. “Này các Tỳ khưu, sự xuất hiện của ba hạng người này là khó gặp ở trên đời. Những gì là ba? Này các Tỳ khưu, sự xuất hiện của một vị Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác là khó gặp ở trên đời. Người có thể thuyết giảng Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết là khó gặp ở trên đời. Người biết ơn và đền ơn là khó gặp ở trên đời. Này các Tỳ khưu, sự xuất hiện của ba hạng người này là khó gặp ở trên đời.” (Kinh) thứ hai. 3. අප්පමෙය්‍යසුත්තං 3. Kinh Không Thể Đo Lường 116. ‘‘තයොමෙ, භික්ඛවෙ, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? සුප්පමෙය්‍යො, දුප්පමෙය්‍යො, අප්පමෙය්‍යො. කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො සුප්පමෙය්‍යො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො උද්ධතො හොති උන්නළො චපලො මුඛරො විකිණ්ණවාචො මුට්ඨස්සති අසම්පජානො අසමාහිතො විබ්භන්තචිත්තො පාකතින්ද්‍රියො. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො සුප්පමෙය්‍යො. 116. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Những gì là ba? Người dễ đo lường, người khó đo lường, và người không thể đo lường. Và này các Tỳ khưu, thế nào là người dễ đo lường? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người trạo cử, kiêu mạn, dao động, lắm lời, nói năng phân tán, thất niệm, không tỉnh giác, không định tĩnh, tâm tán loạn, các căn buông thả. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người dễ đo lường.” ‘‘කතමො [Pg.270] ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො දුප්පමෙය්‍යො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො අනුද්ධතො හොති අනුන්නළො අචපලො අමුඛරො අවිකිණ්ණවාචො උපට්ඨිතස්සති සම්පජානො සමාහිතො එකග්ගචිත්තො සංවුතින්ද්‍රියො. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො දුප්පමෙය්‍යො. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là người khó đo lường? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người không trạo cử, không kiêu mạn, không dao động, không lắm lời, không nói năng phân tán, an trú chánh niệm, tỉnh giác, định tĩnh, tâm chuyên nhất, các căn được thu thúc. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người khó đo lường.” ‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො අප්පමෙය්‍යො? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අරහං හොති ඛීණාසවො. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පුග්ගලො අප්පමෙය්‍යො. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මි’’න්ති. තතියං. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là người không thể đo lường? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người không thể đo lường. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.” (Kinh) thứ ba. 4. ආනෙඤ්ජසුත්තං 4. Kinh Bất Động 117. ‘‘තයොමෙ, භික්ඛවෙ, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථඞ්ගමා නානත්තසඤ්ඤානං අමනසිකාරා ‘අනන්තො ආකාසො’ති ආකාසානඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සො තදස්සාදෙති තං නිකාමෙති තෙන ච විත්තිං ආපජ්ජති, තත්‍ර ඨිතො තදධිමුත්තො තබ්බහුලවිහාරී අපරිහීනො කාලං කුරුමානො ආකාසානඤ්චායතනූපගානං දෙවානං සහබ්‍යතං උපපජ්ජති. ආකාසානඤ්චායතනූපගානං, භික්ඛවෙ, දෙවානං වීසති කප්පසහස්සානි ආයුප්පමාණං. තත්ථ පුථුජ්ජනො යාවතායුකං ඨත්වා යාවතකං තෙසං දෙවානං ආයුප්පමාණං තං සබ්බං ඛෙපෙත්වා නිරයම්පි ගච්ඡති තිරච්ඡානයොනිම්පි ගච්ඡති පෙත්තිවිසයම්පි ගච්ඡති. භගවතො පන සාවකො තත්ථ යාවතායුකං ඨත්වා යාවතකං තෙසං දෙවානං ආයුප්පමාණං තං සබ්බං ඛෙපෙත්වා තස්මිංයෙව භවෙ පරිනිබ්බායති. අයං ඛො, භික්ඛවෙ, විසෙසො අයං අධිප්පයාසො ඉදං නානාකරණං සුතවතො අරියසාවකස්ස අස්සුතවතා පුථුජ්ජනෙන, යදිදං ගතියා උපපත්තියා. 117. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người, do hoàn toàn vượt qua các sắc tưởng, do làm cho các đối ngại tưởng biến mất, do không tác ý đến các dị tưởng, vị ấy nghĩ rằng: ‘Hư không là vô biên,’ và chứng đạt rồi an trú vào Không Vô Biên Xứ. Vị ấy thưởng thức trạng thái ấy, khao khát trạng thái ấy, và tìm thấy sự hoan hỷ trong đó. Vị ấy an trú ở đấy, hướng tâm đến đấy, thường an trú trong trạng thái ấy, không bị thối chuyển, khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi Không Vô Biên Xứ. Này các Tỳ khưu, tuổi thọ của chư thiên ở cõi Không Vô Biên Xứ là hai mươi ngàn đại kiếp. Ở đấy, kẻ phàm phu sau khi sống hết tuổi thọ, sau khi đã tận hưởng trọn vẹn tuổi thọ của chư thiên ấy, liền đi đến địa ngục, đi đến loài súc sanh, đi đến cõi ngạ quỷ. Nhưng vị đệ tử của Đức Thế Tôn, sau khi sống hết tuổi thọ ở đấy, sau khi đã tận hưởng trọn vẹn tuổi thọ của chư thiên ấy, liền nhập Vô Dư Niết Bàn ngay trong kiếp sống ấy. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự đặc thù, đây là sự khác biệt, đây là sự sai khác giữa vị Thánh đệ tử có nghe pháp và kẻ phàm phu không nghe pháp, tức là về cảnh giới và sự tái sanh.” ‘‘පුන චපරං, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො පුග්ගලො සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘අනන්තං විඤ්ඤාණ’න්ති විඤ්ඤාණඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සො තදස්සාදෙති තං නිකාමෙති තෙන ච විත්තිං ආපජ්ජති, තත්‍ර ඨිතො තදධිමුත්තො තබ්බහුලවිහාරී අපරිහීනො කාලං කුරුමානො විඤ්ඤාණඤ්චායතනූපගානං දෙවානං සහබ්‍යතං උපපජ්ජති. විඤ්ඤාණඤ්චායතනූපගානං, භික්ඛවෙ, දෙවානං චත්තාරීසං කප්පසහස්සානි ආයුප්පමාණං. තත්ථ [Pg.271] පුථුජ්ජනො යාවතායුකං ඨත්වා යාවතකං තෙසං දෙවානං ආයුප්පමාණං තං සබ්බං ඛෙපෙත්වා නිරයම්පි ගච්ඡති තිරච්ඡානයොනිම්පි ගච්ඡති පෙත්තිවිසයම්පි ගච්ඡති. භගවතො පන සාවකො තත්ථ යාවතායුකං ඨත්වා යාවතකං තෙසං දෙවානං ආයුප්පමාණං තං සබ්බං ඛෙපෙත්වා තස්මිංයෙව භවෙ පරිනිබ්බායති. අයං ඛො, භික්ඛවෙ, විසෙසො අයං අධිප්පයාසො ඉදං නානාකරණං සුතවතො අරියසාවකස්ස අස්සුතවතා පුථුජ්ජනෙන, යදිදං ගතියා උපපත්තියා. “Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người, do hoàn toàn vượt qua Không Vô Biên Xứ, vị ấy nghĩ rằng: ‘Thức là vô biên,’ và chứng đạt rồi an trú vào Thức Vô Biên Xứ. Vị ấy thưởng thức trạng thái ấy, khao khát trạng thái ấy, và tìm thấy sự hoan hỷ trong đó. Vị ấy an trú ở đấy, hướng tâm đến đấy, thường an trú trong trạng thái ấy, không bị thối chuyển, khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi Thức Vô Biên Xứ. Này các Tỳ khưu, tuổi thọ của chư thiên ở cõi Thức Vô Biên Xứ là bốn mươi ngàn đại kiếp. Ở đấy, kẻ phàm phu sau khi sống hết tuổi thọ, sau khi đã tận hưởng trọn vẹn tuổi thọ của chư thiên ấy, liền đi đến địa ngục, đi đến loài súc sanh, đi đến cõi ngạ quỷ. Nhưng vị đệ tử của Đức Thế Tôn, sau khi sống hết tuổi thọ ở đấy, sau khi đã tận hưởng trọn vẹn tuổi thọ của chư thiên ấy, liền nhập Vô Dư Niết Bàn ngay trong kiếp sống ấy. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự đặc thù, đây là sự khác biệt, đây là sự sai khác giữa vị Thánh đệ tử có nghe pháp và kẻ phàm phu không nghe pháp, tức là về cảnh giới và sự tái sanh.” ‘‘පුන චපරං, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො පුග්ගලො සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘නත්ථි කිඤ්චී’ති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සො තදස්සාදෙති තං නිකාමෙති තෙන ච විත්තිං ආපජ්ජති, තත්‍ර ඨිතො තදධිමුත්තො තබ්බහුලවිහාරී අපරිහීනො කාලං කුරුමානො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනූපගානං දෙවානං සහබ්‍යතං උපපජ්ජති. ආකිඤ්චඤ්ඤායතනූපගානං, භික්ඛවෙ, දෙවානං සට්ඨි කප්පසහස්සානි ආයුප්පමාණං. තත්ථ පුථුජ්ජනො යාවතායුකං ඨත්වා යාවතකං තෙසං දෙවානං ආයුප්පමාණං තං සබ්බං ඛෙපෙත්වා නිරයම්පි ගච්ඡති තිරච්ඡානයොනිම්පි ගච්ඡති පෙත්තිවිසයම්පි ගච්ඡති. භගවතො පන සාවකො තත්ථ යාවතායුකං ඨත්වා යාවතකං තෙසං දෙවානං ආයුප්පමාණං තං සබ්බං ඛෙපෙත්වා තස්මිංයෙව භවෙ පරිනිබ්බායති. අයං ඛො, භික්ඛවෙ, විසෙසො, අයං අධිප්පයාසො ඉදං නානාකරණං සුතවතො අරියසාවකස්ස අස්සුතවතා පුථුජ්ජනෙන, යදිදං ගතියා උපපත්තියා. ‘ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මි’’’න්ති. චතුත්ථං. “Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người, do hoàn toàn vượt qua Thức Vô Biên Xứ, vị ấy nghĩ rằng: ‘Không có gì cả,’ và chứng đạt rồi an trú vào Vô Sở Hữu Xứ. Vị ấy thưởng thức trạng thái ấy, khao khát trạng thái ấy, và tìm thấy sự hoan hỷ trong đó. Vị ấy an trú ở đấy, hướng tâm đến đấy, thường an trú trong trạng thái ấy, không bị thối chuyển, khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi Vô Sở Hữu Xứ. Này các Tỳ khưu, tuổi thọ của chư thiên ở cõi Vô Sở Hữu Xứ là sáu mươi ngàn đại kiếp. Ở đấy, kẻ phàm phu sau khi sống hết tuổi thọ, sau khi đã tận hưởng trọn vẹn tuổi thọ của chư thiên ấy, liền đi đến địa ngục, đi đến loài súc sanh, đi đến cõi ngạ quỷ. Nhưng vị đệ tử của Đức Thế Tôn, sau khi sống hết tuổi thọ ở đấy, sau khi đã tận hưởng trọn vẹn tuổi thọ của chư thiên ấy, liền nhập Vô Dư Niết Bàn ngay trong kiếp sống ấy. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự đặc thù, đây là sự khác biệt, đây là sự sai khác giữa vị Thánh đệ tử có nghe pháp và kẻ phàm phu không nghe pháp, tức là về cảnh giới và sự tái sanh. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.” 5. විපත්තිසම්පදාසුත්තං 5. Kinh Thất Bại và Thành Tựu 118. ‘‘තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, විපත්තියො. කතමා තිස්සො? සීලවිපත්ති, චිත්තවිපත්ති, දිට්ඨිවිපත්ති. කතමා ච, භික්ඛවෙ, සීලවිපත්ති? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පාණාතිපාතී හොති, අදින්නාදායී හොති, කාමෙසුමිච්ඡාචාරී හොති, මුසාවාදී හොති, පිසුණවාචො හොති, ඵරුසවාචො හොති, සම්ඵප්පලාපී හොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, සීලවිපත්ති. 118. “Này các Tỳ khưu, có ba sự thất bại này. Thế nào là ba? Thất bại về giới, thất bại về tâm, và thất bại về tri kiến. Và này các Tỳ khưu, thế nào là thất bại về giới? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người sát sanh, lấy của không cho, tà hạnh trong các dục, nói dối, nói lời đâm thọc, nói lời thô ác, nói lời phù phiếm. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là thất bại về giới.” ‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, චිත්තවිපත්ති? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො අභිජ්ඣාලු හොති බ්‍යාපන්නචිත්තො. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, චිත්තවිපත්ති. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là thất bại về tâm? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người tham lam và có tâm sân hận. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là thất bại về tâm.” ‘‘කතමා [Pg.272] ච, භික්ඛවෙ, දිට්ඨිවිපත්ති? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො මිච්ඡාදිට්ඨිකො හොති විපරීතදස්සනො – ‘නත්ථි දින්නං, නත්ථි යිට්ඨං, නත්ථි හුතං, නත්ථි සුකතදුක්කටානං, කම්මානං ඵලං විපාකො, නත්ථි අයං ලොකො, නත්ථි පරො ලොකො, නත්ථි මාතා, නත්ථි පිතා, නත්ථි සත්තා ඔපපාතිකා, නත්ථි ලොකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා සම්මග්ගතා සම්මාපටිපන්නා යෙ ඉමඤ්ච ලොකං පරඤ්ච ලොකං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙන්තී’ති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, දිට්ඨිවිපත්ති. සීලවිපත්තිහෙතු වා, භික්ඛවෙ, සත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජන්ති; චිත්තවිපත්තිහෙතු වා, භික්ඛවෙ, සත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජන්ති; දිට්ඨිවිපත්තිහෙතු වා, භික්ඛවෙ, සත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජන්ති. ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො විපත්තියොති. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là thất bại về tri kiến? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người có tà kiến, có cái thấy sai lạc rằng: ‘Không có sự bố thí, không có sự cúng dường, không có sự tế lễ; không có kết quả của các nghiệp thiện ác; không có đời này, không có đời sau; không có mẹ, không có cha; không có các chúng sanh hóa sanh; ở đời không có các vị Sa-môn, Bà-la-môn chân chánh, thực hành chân chánh, những người đã tự mình chứng ngộ bằng thắng trí và tuyên bố về đời này và đời sau.’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là thất bại về tri kiến. Này các Tỳ khưu, do nhân là thất bại về giới, các chúng sanh sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục; Này các Tỳ khưu, do nhân là thất bại về tâm, các chúng sanh sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục; Này các Tỳ khưu, do nhân là thất bại về tri kiến, các chúng sanh sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Tỳ khưu, đây là ba sự thất bại.” ‘‘තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, සම්පදා. කතමා තිස්සො? සීලසම්පදා, චිත්තසම්පදා, දිට්ඨිසම්පදා. කතමා ච, භික්ඛවෙ, සීලසම්පදා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පාණාතිපාතා පටිවිරතො හොති, අදින්නාදානා පටිවිරතො හොති, කාමෙසුමිච්ඡාචාරා පටිවිරතො හොති, මුසාවාදා පටිවිරතො හොති, පිසුණාය වාචාය පටිවිරතො හොති, ඵරුසාය වාචාය පටිවිරතො හොති, සම්ඵප්පලාපා පටිවිරතො හොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, සීලසම්පදා. Này các Tỳ khưu, có ba sự thành tựu này. Thế nào là ba? Giới thành tựu, tâm thành tựu, và kiến thành tựu. Và này các Tỳ khưu, thế nào là giới thành tựu? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói đôi chiều, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời vô ích. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là giới thành tựu. ‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, චිත්තසම්පදා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො අනභිජ්ඣාලු හොති අබ්‍යාපන්නචිත්තො. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, චිත්තසම්පදා. Và này các Tỳ khưu, thế nào là tâm thành tựu? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người không tham lam, có tâm không sân hận. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tâm thành tựu. ‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, දිට්ඨිසම්පදා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො සම්මාදිට්ඨිකො හොති අවිපරීතදස්සනො – ‘අත්ථි දින්නං, අත්ථි යිට්ඨං, අත්ථි හුතං, අත්ථි සුකතදුක්කටානං කම්මානං ඵලං විපාකො, අත්ථි අයං ලොකො, අත්ථි පරො ලොකො, අත්ථි මාතා, අත්ථි පිතා, අත්ථි සත්තා ඔපපාතිකා, අත්ථි ලොකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා සම්මග්ගතා සම්මාපටිපන්නා යෙ ඉමඤ්ච ලොකං පරඤ්ච ලොකං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙන්තී’ති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, දිට්ඨිසම්පදා. සීලසම්පදාහෙතු වා, භික්ඛවෙ, සත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජන්ති; චිත්තසම්පදාහෙතු වා, භික්ඛවෙ, සත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජන්ති[Pg.273]; දිට්ඨිසම්පදාහෙතු වා, භික්ඛවෙ, සත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජන්ති. ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො සම්පදා’’ති. පඤ්චමං. Và này các Tỳ khưu, thế nào là kiến thành tựu? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người có chánh kiến, có tri kiến không sai lạc rằng: ‘Có sự bố thí, có sự cúng dường, có sự tế lễ; có quả dị thục của các nghiệp thiện ác; có đời này, có đời sau; có mẹ, có cha; có các chúng sanh hóa sanh; ở đời có các vị Sa-môn, Bà-la-môn chánh hướng, chánh hạnh, những vị đã tự mình với thắng trí chứng ngộ đời này và đời sau rồi tuyên thuyết.’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là kiến thành tựu. Này các Tỳ khưu, do nhân giới thành tựu, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới. Này các Tỳ khưu, do nhân tâm thành tựu, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới. Này các Tỳ khưu, do nhân kiến thành tựu, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới. Này các Tỳ khưu, quả thật, đây là ba sự thành tựu. (Kinh thứ) năm. 6. අපණ්ණකසුත්තං 6. Kinh Apaṇṇaka 119. ‘‘තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, විපත්තියො. කතමා තිස්සො? සීලවිපත්ති, චිත්තවිපත්ති, දිට්ඨිවිපත්ති. කතමා ච, භික්ඛවෙ, සීලවිපත්ති? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පාණාතිපාතී හොති…පෙ… සම්ඵප්පලාපී හොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, සීලවිපත්ති. 119. Này các Tỳ khưu, có ba sự hư hoại này. Thế nào là ba? Giới hư hoại, tâm hư hoại, kiến hư hoại. Và này các Tỳ khưu, thế nào là giới hư hoại? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người sát sanh... cho đến... nói lời vô ích. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là giới hư hoại. ‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, චිත්තවිපත්ති? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො අභිජ්ඣාලු හොති බ්‍යාපන්නචිත්තො. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, චිත්තවිපත්ති. Và này các Tỳ khưu, thế nào là tâm hư hoại? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người tham lam, có tâm sân hận. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tâm hư hoại. ‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, දිට්ඨිවිපත්ති? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො මිච්ඡාදිට්ඨිකො හොති විපරීතදස්සනො – ‘නත්ථි දින්නං, නත්ථි යිට්ඨං…පෙ… යෙ ඉමඤ්ච ලොකං පරඤ්ච ලොකං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙන්තී’ති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, දිට්ඨිවිපත්ති. සීලවිපත්තිහෙතු වා, භික්ඛවෙ…පෙ… දිට්ඨිවිපත්තිහෙතු වා, භික්ඛවෙ, සත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජන්ති. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, අපණ්ණකො මණි උද්ධං ඛිත්තො යෙන යෙනෙව පතිට්ඨාති සුප්පතිට්ඨිතංයෙව පතිට්ඨාති; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, සීලවිපත්තිහෙතු වා සත්තා…පෙ… උපපජ්ජන්ති. ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො විපත්තියොති. Và này các Tỳ khưu, thế nào là kiến hư hoại? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người có tà kiến, có tri kiến sai lạc rằng: ‘Không có sự bố thí, không có sự cúng dường... cho đến... những vị đã tự mình với thắng trí chứng ngộ đời này và đời sau rồi tuyên thuyết.’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là kiến hư hoại. Này các Tỳ khưu, do nhân giới hư hoại... cho đến... Này các Tỳ khưu, do nhân kiến hư hoại, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Tỳ khưu, ví như viên ngọc báu không sai lệch khi được tung lên, nó rơi xuống và đứng vững ở bất cứ mặt nào; cũng vậy, này các Tỳ khưu, do nhân giới hư hoại, các chúng sanh... cho đến... được sanh ra. Này các Tỳ khưu, quả thật, đây là ba sự hư hoại. ‘‘තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, සම්පදා. කතමා තිස්සො? සීලසම්පදා, චිත්තසම්පදා, දිට්ඨිසම්පදා. කතමා ච, භික්ඛවෙ, සීලසම්පදා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පාණාතිපාතා පටිවිරතො හොති…පෙ… අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, සීලසම්පදා. Này các Tỳ khưu, có ba sự thành tựu này. Thế nào là ba? Giới thành tựu, tâm thành tựu, kiến thành tựu. Và này các Tỳ khưu, thế nào là giới thành tựu? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người từ bỏ sát sanh... cho đến... Này các Tỳ khưu, đây được gọi là giới thành tựu. ‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, චිත්තසම්පදා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො අනභිජ්ඣාලු හොති අබ්‍යාපන්නචිත්තො. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, චිත්තසම්පදා. Và này các Tỳ khưu, thế nào là tâm thành tựu? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người không tham lam, có tâm không sân hận. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tâm thành tựu. ‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, දිට්ඨිසම්පදා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො සම්මාදිට්ඨිකො හොති අවිපරීතදස්සනො – ‘අත්ථි දින්නං, අත්ථි යිට්ඨං…පෙ… යෙ ඉමඤ්ච ලොකං පරඤ්ච ලොකං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙන්තී’ති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, දිට්ඨිසම්පදා. සීලසම්පදාහෙතු වා, භික්ඛවෙ, සත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජන්ති. චිත්තසම්පදාහෙතු වා…පෙ… දිට්ඨිසම්පදාහෙතු [Pg.274] වා, භික්ඛවෙ, සත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජන්ති. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, අපණ්ණකො මණි උද්ධං ඛිත්තො යෙන යෙනෙව පතිට්ඨාති සුප්පතිට්ඨිතංයෙව පතිට්ඨාති; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, සීලසම්පදාහෙතු වා සත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජන්ති, චිත්තසම්පදාහෙතු වා සත්තා…පෙ… දිට්ඨිසම්පදාහෙතු වා සත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජන්ති. ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො සම්පදා’’ති. ඡට්ඨං. Và này các Tỳ khưu, thế nào là kiến thành tựu? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người có chánh kiến, có tri kiến không sai lạc rằng: ‘Có sự bố thí, có sự cúng dường... cho đến... những vị đã tự mình với thắng trí chứng ngộ đời này và đời sau rồi tuyên thuyết.’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là kiến thành tựu. Này các Tỳ khưu, do nhân giới thành tựu, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới. Do nhân tâm thành tựu... cho đến... Này các Tỳ khưu, do nhân kiến thành tựu, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới. Này các Tỳ khưu, ví như viên ngọc báu không sai lệch khi được tung lên, nó rơi xuống và đứng vững ở bất cứ mặt nào; cũng vậy, này các Tỳ khưu, do nhân giới thành tựu, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới; do nhân tâm thành tựu, các chúng sanh... cho đến... do nhân kiến thành tựu, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới. Này các Tỳ khưu, quả thật, đây là ba sự thành tựu. (Kinh thứ) sáu. 7. කම්මන්තසුත්තං 7. Kinh Kammanta 120. ‘‘තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, විපත්තියො. කතමා තිස්සො? කම්මන්තවිපත්ති, ආජීවවිපත්ති, දිට්ඨිවිපත්ති. කතමා ච, භික්ඛවෙ, කම්මන්තවිපත්ති? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පාණාතිපාතී හොති…පෙ… සම්ඵප්පලාපී හොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, කම්මන්තවිපත්ති. 120. Này các Tỳ khưu, có ba sự hư hoại này. Thế nào là ba? Hành động hư hoại, sinh kế hư hoại, và kiến hư hoại. Và này các Tỳ khưu, thế nào là hành động hư hoại? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người sát sanh... cho đến... nói lời vô ích. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là hành động hư hoại. ‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, ආජීවවිපත්ති? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො මිච්ඡාආජීවො හොති, මිච්ඡාආජීවෙන ජීවිකං කප්පෙති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ආජීවවිපත්ති. Và này các Tỳ khưu, thế nào là sinh kế hư hoại? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người có tà mạng, nuôi mạng bằng tà mạng. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là sinh kế hư hoại. ‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, දිට්ඨිවිපත්ති? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො මිච්ඡාදිට්ඨිකො හොති විපරීතදස්සනො – ‘නත්ථි දින්නං, නත්ථි යිට්ඨං…පෙ… යෙ ඉමඤ්ච ලොකං පරඤ්ච ලොකං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙන්තී’ති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, දිට්ඨිවිපත්ති. ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො විපත්තියොති. Này các tỳ khưu, thế nào là sự hư hoại về tri kiến? Này các tỳ khưu, ở đây, có người có tà kiến, có cái thấy sai lạc rằng: ‘Không có (quả của) sự bố thí, không có (quả của) sự cúng dường ... cho đến ... không có các vị sa môn, bà la môn đã tự mình chứng ngộ với thắng trí về đời này và đời sau rồi tuyên thuyết.’ Này các tỳ khưu, đây được gọi là sự hư hoại về tri kiến. Này các tỳ khưu, quả thật có ba sự hư hoại này. ‘‘තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, සම්පදා. කතමා තිස්සො? කම්මන්තසම්පදා, ආජීවසම්පදා, දිට්ඨිසම්පදා. කතමා ච, භික්ඛවෙ, කම්මන්තසම්පදා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පාණාතිපාතා පටිවිරතො හොති…පෙ… සම්ඵප්පලාපා පටිවිරතො හොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, කම්මන්තසම්පදා. Này các tỳ khưu, có ba sự thành tựu này. Thế nào là ba? Sự thành tựu về hành vi, sự thành tựu về sinh kế, sự thành tựu về tri kiến. Và này các tỳ khưu, thế nào là sự thành tựu về hành vi? Này các tỳ khưu, ở đây, có người từ bỏ việc sát sanh ... cho đến ... từ bỏ lời nói phù phiếm. Này các tỳ khưu, đây được gọi là sự thành tựu về hành vi. ‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, ආජීවසම්පදා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො සම්මාආජීවො හොති, සම්මාආජීවෙන ජීවිකං කප්පෙති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ආජීවසම්පදා. Và này các tỳ khưu, thế nào là sự thành tựu về sinh kế? Này các tỳ khưu, ở đây, có người có chánh mạng, mưu sinh bằng chánh mạng. Này các tỳ khưu, đây được gọi là sự thành tựu về sinh kế. ‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, දිට්ඨිසම්පදා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො සම්මාදිට්ඨිකො හොති අවිපරීතදස්සනො – ‘අත්ථි දින්නං, අත්ථි යිට්ඨං…පෙ… යෙ ඉමඤ්ච ලොකං පරඤ්ච [Pg.275] ලොකං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙන්තී’ති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, දිට්ඨිසම්පදා. ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො සම්පදා’’ති. සත්තමං. Và này các tỳ khưu, thế nào là sự thành tựu về tri kiến? Này các tỳ khưu, ở đây, có người có chánh kiến, có cái thấy không sai lạc rằng: ‘Có (quả của) sự bố thí, có (quả của) sự cúng dường ... cho đến ... có các vị sa môn, bà la môn đã tự mình chứng ngộ với thắng trí về đời này và đời sau rồi tuyên thuyết.’ Này các tỳ khưu, đây được gọi là sự thành tựu về tri kiến. Này các tỳ khưu, quả thật có ba sự thành tựu này. (Kinh thứ) bảy. 8. පඨමසොචෙය්‍යසුත්තං 8. Kinh Về Sự Trong Sạch Thứ Nhất 121. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, සොචෙය්‍යානි. කතමානි තීණි? කායසොචෙය්‍යං, වචීසොචෙය්‍යං, මනොසොචෙය්‍යං. කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, කායසොචෙය්‍යං? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පාණාතිපාතා පටිවිරතො හොති, අදින්නාදානා පටිවිරතො හොති, කාමෙසුමිච්ඡාචාරා පටිවිරතො හොති. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, කායසොචෙය්‍යං. 121. Này các tỳ khưu, có ba sự trong sạch này. Thế nào là ba? Thân trong sạch, khẩu trong sạch, ý trong sạch. Và này các tỳ khưu, thế nào là thân trong sạch? Này các tỳ khưu, ở đây, có người từ bỏ việc sát sanh, từ bỏ việc lấy của không cho, từ bỏ việc tà hạnh trong các dục. Này các tỳ khưu, đây được gọi là thân trong sạch. ‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, වචීසොචෙය්‍යං? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො මුසාවාදා පටිවිරතො හොති, පිසුණාය වාචාය පටිවිරතො හොති, ඵරුසාය වාචාය පටිවිරතො හොති, සම්ඵප්පලාපා පටිවිරතො හොති. ඉදං වුච්චති භික්ඛවෙ, වචීසොචෙය්‍යං. Và này các tỳ khưu, thế nào là khẩu trong sạch? Này các tỳ khưu, ở đây, có người từ bỏ lời nói dối, từ bỏ lời nói đâm thọc, từ bỏ lời nói thô ác, từ bỏ lời nói phù phiếm. Này các tỳ khưu, đây được gọi là khẩu trong sạch. ‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, මනොසොචෙය්‍යං? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො අනභිජ්ඣාලු හොති අබ්‍යාපන්නචිත්තො සම්මාදිට්ඨිකො. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, මනොසොචෙය්‍යං. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි සොචෙය්‍යානී’’ති. අට්ඨමං. Và này các tỳ khưu, thế nào là ý trong sạch? Này các tỳ khưu, ở đây, có người không tham lam, có tâm không sân hận, có chánh kiến. Này các tỳ khưu, đây được gọi là ý trong sạch. Này các tỳ khưu, quả thật có ba sự trong sạch này. (Kinh thứ) tám. 9. දුතියසොචෙය්‍යසුත්තං 9. Kinh Về Sự Trong Sạch Thứ Hai 122. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, සොචෙය්‍යානි. කතමානි තීණි? කායසොචෙය්‍යං, වචීසොචෙය්‍යං, මනොසොචෙය්‍යං. කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, කායසොචෙය්‍යං? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු පාණාතිපාතා පටිවිරතො හොති, අදින්නාදානා පටිවිරතො හොති, අබ්‍රහ්මචරියා පටිවිරතො හොති. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, කායසොචෙය්‍යං. 122. Này các tỳ khưu, có ba sự trong sạch này. Thế nào là ba? Thân trong sạch, khẩu trong sạch, ý trong sạch. Và này các tỳ khưu, thế nào là thân trong sạch? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu từ bỏ việc sát sanh, từ bỏ việc lấy của không cho, từ bỏ việc phi phạm hạnh. Này các tỳ khưu, đây được gọi là thân trong sạch. ‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, වචීසොචෙය්‍යං? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු මුසාවාදා පටිවිරතො හොති, පිසුණාය වාචාය පටිවිරතො හොති, ඵරුසාය වාචාය පටිවිරතො හොති, සම්ඵප්පලාපා පටිවිරතො හොති. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, වචීසොචෙය්‍යං. Và này các tỳ khưu, thế nào là khẩu trong sạch? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu từ bỏ lời nói dối, từ bỏ lời nói đâm thọc, từ bỏ lời nói thô ác, từ bỏ lời nói phù phiếm. Này các tỳ khưu, đây được gọi là khẩu trong sạch. ‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, මනොසොචෙය්‍යං? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සන්තං වා අජ්ඣත්තං කාමච්ඡන්දං – ‘අත්ථි මෙ අජ්ඣත්තං කාමච්ඡන්දො’ති පජානාති; අසන්තං වා අජ්ඣත්තං කාමච්ඡන්දං – ‘නත්ථි මෙ අජ්ඣත්තං කාමච්ඡන්දො’ති පජානාති; යථා ච අනුප්පන්නස්ස කාමච්ඡන්දස්ස [Pg.276] උප්පාදො හොති, තඤ්ච පජානාති; යථා ච උප්පන්නස්ස කාමච්ඡන්දස්ස පහානං හොති, තඤ්ච පජානාති; යථා ච පහීනස්ස කාමච්ඡන්දස්ස ආයතිං අනුප්පාදො හොති, තඤ්ච පජානාති; සන්තං වා අජ්ඣත්තං බ්‍යාපාදං – ‘අත්ථි මෙ අජ්ඣත්තං බ්‍යාපාදො’ති පජානාති; අසන්තං වා අජ්ඣත්තං බ්‍යාපාදං – ‘නත්ථි මෙ අජ්ඣත්තං බ්‍යාපාදො’ති පජානාති; යථා ච අනුප්පන්නස්ස බ්‍යාපාදස්ස උප්පාදො හොති, තඤ්ච පජානාති; යථා ච උප්පන්නස්ස බ්‍යාපාදස්ස පහානං හොති, තඤ්ච පජානාති; යථා ච පහීනස්ස බ්‍යාපාදස්ස ආයතිං අනුප්පාදො හොති, තඤ්ච පජානාති; සන්තං වා අජ්ඣත්තං ථිනමිද්ධං – ‘අත්ථි මෙ අජ්ඣත්තං ථිනමිද්ධ’න්ති පජානාති; අසන්තං වා අජ්ඣත්තං ථිනමිද්ධං – ‘නත්ථි මෙ අජ්ඣත්තං ථිනමිද්ධ’න්ති පජානාති; යථා ච අනුප්පන්නස්ස ථිනමිද්ධස්ස උප්පාදො හොති, තඤ්ච පජානාති; යථා ච උප්පන්නස්ස ථිනමිද්ධස්ස පහානං හොති, තඤ්ච පජානාති; යථා ච පහීනස්ස ථිනමිද්ධස්ස ආයතිං අනුප්පාදො හොති, තඤ්ච පජානාති; සන්තං වා අජ්ඣත්තං උද්ධච්චකුක්කුච්චං – ‘අත්ථි මෙ අජ්ඣත්තං උද්ධච්චකුක්කුච්ච’න්ති පජානාති; අසන්තං වා අජ්ඣත්තං උද්ධච්චකුක්කුච්චං – ‘නත්ථි මෙ අජ්ඣත්තං උද්ධච්චකුක්කුච්ච’න්ති පජානාති; යථා ච අනුප්පන්නස්ස උද්ධච්චකුක්කුච්චස්ස උප්පාදො හොති, තඤ්ච පජානාති; යථා ච උප්පන්නස්ස උද්ධච්චකුක්කුච්චස්ස පහානං හොති, තඤ්ච පජානාති; යථා ච පහීනස්ස උද්ධච්චකුක්කුච්චස්ස ආයතිං අනුප්පාදො හොති, තඤ්ච පජානාති; සන්තං වා අජ්ඣත්තං විචිකිච්ඡං – ‘අත්ථි මෙ අජ්ඣත්තං විචිකිච්ඡා’ති පජානාති; අසන්තං වා අජ්ඣත්තං විචිකිච්ඡං – ‘නත්ථි මෙ අජ්ඣත්තං විචිකිච්ඡා’ති පජානාති; යථා ච අනුප්පන්නාය විචිකිච්ඡාය උප්පාදො හොති, තඤ්ච පජානාති; යථා ච උප්පන්නාය විචිකිච්ඡාය පහානං හොති, තඤ්ච පජානාති; යථා ච පහීනාය විචිකිච්ඡාය ආයතිං අනුප්පාදො හොති, තඤ්ච පජානාති. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, මනොසොචෙය්‍යං. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි සොචෙය්‍යානීති. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là ý thanh tịnh? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu, khi có tham dục ở nội tâm, tuệ tri: ‘Có tham dục ở nội tâm tôi’; hoặc khi không có tham dục ở nội tâm, tuệ tri: ‘Không có tham dục ở nội tâm tôi’; và tuệ tri như thế nào tham dục chưa sanh được sanh khởi; và tuệ tri như thế nào tham dục đã sanh được đoạn trừ; và tuệ tri như thế nào tham dục đã được đoạn trừ trong tương lai không sanh khởi nữa; khi có sân ở nội tâm, tuệ tri: ‘Có sân ở nội tâm tôi’; hoặc khi không có sân ở nội tâm, tuệ tri: ‘Không có sân ở nội tâm tôi’; và tuệ tri như thế nào sân chưa sanh được sanh khởi; và tuệ tri như thế nào sân đã sanh được đoạn trừ; và tuệ tri như thế nào sân đã được đoạn trừ trong tương lai không sanh khởi nữa; khi có hôn trầm thụy miên ở nội tâm, tuệ tri: ‘Có hôn trầm thụy miên ở nội tâm tôi’; hoặc khi không có hôn trầm thụy miên ở nội tâm, tuệ tri: ‘Không có hôn trầm thụy miên ở nội tâm tôi’; và tuệ tri như thế nào hôn trầm thụy miên chưa sanh được sanh khởi; và tuệ tri như thế nào hôn trầm thụy miên đã sanh được đoạn trừ; và tuệ tri như thế nào hôn trầm thụy miên đã được đoạn trừ trong tương lai không sanh khởi nữa; khi có trạo cử hối quá ở nội tâm, tuệ tri: ‘Có trạo cử hối quá ở nội tâm tôi’; hoặc khi không có trạo cử hối quá ở nội tâm, tuệ tri: ‘Không có trạo cử hối quá ở nội tâm tôi’; và tuệ tri như thế nào trạo cử hối quá chưa sanh được sanh khởi; và tuệ tri như thế nào trạo cử hối quá đã sanh được đoạn trừ; và tuệ tri như thế nào trạo cử hối quá đã được đoạn trừ trong tương lai không sanh khởi nữa; khi có nghi ở nội tâm, tuệ tri: ‘Có nghi ở nội tâm tôi’; hoặc khi không có nghi ở nội tâm, tuệ tri: ‘Không có nghi ở nội tâm tôi’; và tuệ tri như thế nào nghi chưa sanh được sanh khởi; và tuệ tri như thế nào nghi đã sanh được đoạn trừ; và tuệ tri như thế nào nghi đã được đoạn trừ trong tương lai không sanh khởi nữa. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là ý thanh tịnh. Này các Tỳ khưu, quả thật có ba sự thanh tịnh này.” ‘‘කායසුචිං වචීසුචිං, චෙතොසුචිං අනාසවං; සුචිං සොචෙය්‍යසම්පන්නං, ආහු නින්හාතපාපක’’න්ති. නවමං; “Người có thân thanh tịnh, khẩu thanh tịnh, ý thanh tịnh, không còn lậu hoặc; người thanh tịnh, đầy đủ sự trong sạch, đã gột rửa các điều ác, được gọi là bậc thanh tịnh.” (Hết) kinh thứ chín. 10. මොනෙය්‍යසුත්තං 10. Kinh Bậc Mâu-ni 123. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, මොනෙය්‍යානි. කතමානි තීණි? කායමොනෙය්‍යං, වචීමොනෙය්‍යං, මනොමොනෙය්‍යං. කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, කායමොනෙය්‍යං[Pg.277]? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු පාණාතිපාතා පටිවිරතො හොති, අදින්නාදානා පටිවිරතො හොති, අබ්‍රහ්මචරියා පටිවිරතො හොති. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, කායමොනෙය්‍යං. 123. “Này các Tỳ khưu, có ba loại mâu-ni này. Thế nào là ba? Thân mâu-ni, khẩu mâu-ni, và ý mâu-ni. Và này các Tỳ khưu, thế nào là thân mâu-ni? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ hành vi không phạm hạnh. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là thân mâu-ni.” ‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, වචීමොනෙය්‍යං? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු මුසාවාදා පටිවිරතො හොති, පිසුණාය වාචාය පටිවිරතො හොති, ඵරුසාය වාචාය පටිවිරතො හොති, සම්ඵප්පලාපා පටිවිරතො හොති. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, වචීමොනෙය්‍යං. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là khẩu mâu-ni? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu từ bỏ nói dối, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời phù phiếm. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là khẩu mâu-ni.” ‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, මනොමොනෙය්‍යං? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, මනොමොනෙය්‍යං. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි මොනෙය්‍යානී’’ති. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là ý mâu-ni? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu, do đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là ý mâu-ni. Này các Tỳ khưu, quả thật có ba loại mâu-ni này.” ‘‘කායමුනිං වචීමුනිං, චෙතොමුනිං අනාසවං; මුනිං මොනෙය්‍යසම්පන්නං, ආහු සබ්බප්පහායින’’න්ති. දසමං; “Bậc mâu-ni về thân, bậc mâu-ni về khẩu, bậc mâu-ni về ý, không còn lậu hoặc; bậc mâu-ni, đầy đủ sự thông thái, được gọi là người đã từ bỏ tất cả.” (Hết) kinh thứ mười. ආපායිකවග්ගො ද්වාදසමො. Phẩm Āpāyika, thứ mười hai. තස්සුද්දානං – Phần tóm lược của phẩm ấy: ආපායිකො දුල්ලභො අප්පමෙය්‍යං, ආනෙඤ්ජවිපත්තිසම්පදා; අපණ්ණකො ච කම්මන්තො, ද්වෙ සොචෙය්‍යානි මොනෙය්‍යන්ති. Āpāyika, Dullabha, Appameyya, Āneñja, Vipatti và Sampadā; Apaṇṇaka và Kammanta, hai kinh Soceyya và Moneyya. (13) 3. කුසිනාරවග්ගො (13) 3. Phẩm Kusinārā 1. කුසිනාරසුත්තං 1. Kinh Kusinārā 124. එකං සමයං භගවා කුසිනාරායං විහරති බලිහරණෙ වනසණ්ඩෙ. තත්‍ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘භික්ඛවො’’ති. ‘‘භදන්තෙ’’ති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච – 124. Một thời, Thế Tôn trú ở Kusinārā, tại khu rừng Baliharaṇa. Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: ‘Này các Tỳ khưu.’ ‘Bạch Thế Tôn,’ các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau: ‘‘ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අඤ්ඤතරං ගාමං වා නිගමං වා උපනිස්සාය විහරති. තමෙනං ගහපති වා ගහපතිපුත්තො වා උපසඞ්කමිත්වා ස්වාතනාය භත්තෙන නිමන්තෙති[Pg.278]. ආකඞ්ඛමානො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අධිවාසෙති. සො තස්සා රත්තියා අච්චයෙන පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය යෙන තස්ස ගහපතිස්ස වා ගහපතිපුත්තස්ස වා නිවෙසනං තෙනුපසඞ්කමති; උපසඞ්කමිත්වා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදති. තමෙනං සො ගහපති වා ගහපතිපුත්තො වා පණීතෙන ඛාදනීයෙන භොජනීයෙන සහත්ථා සන්තප්පෙති සම්පවාරෙති. “Này các Tỳ khưu, ở đây, có vị Tỳ khưu sống nương vào một ngôi làng hay một thị trấn nào đó. Rồi một gia chủ hay con của gia chủ đến gần vị ấy và mời dùng bữa vào ngày mai. Này các Tỳ khưu, nếu muốn, vị Tỳ khưu nhận lời. Sau khi đêm ấy đã qua, vào buổi sáng, vị ấy đắp y, mang bát và y, đi đến trú sở của gia chủ ấy hay con của gia chủ ấy; sau khi đến, vị ấy ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Gia chủ ấy hay con của gia chủ ấy tự tay phục vụ, làm cho vị ấy thỏa mãn và hài lòng với các món ăn thượng vị, loại cứng và loại mềm.” ‘‘තස්ස එවං හොති – ‘සාධු වත ම්‍යායං ගහපති වා ගහපතිපුත්තො වා පණීතෙන ඛාදනීයෙන භොජනීයෙන සහත්ථා සන්තප්පෙති සම්පවාරෙතී’ති. එවම්පිස්ස හොති – ‘අහො වත මායං ගහපති වා ගහපතිපුත්තො වා ආයතිම්පි එවරූපෙන පණීතෙන ඛාදනීයෙන භොජනීයෙන සහත්ථා සන්තප්පෙය්‍ය සම්පවාරෙය්‍යා’ති! සො තං පිණ්ඩපාතං ගථිතො මුච්ඡිතො අජ්ඣොසන්නො අනාදීනවදස්සාවී අනිස්සරණපඤ්ඤො පරිභුඤ්ජති. සො තත්ථ කාමවිතක්කම්පි විතක්කෙති, බ්‍යාපාදවිතක්කම්පි විතක්කෙති, විහිංසාවිතක්කම්පි විතක්කෙති. එවරූපස්සාහං, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො දින්නං න මහප්ඵලන්ති වදාමි. තං කිස්ස හෙතු? පමත්තො හි, භික්ඛවෙ, භික්ඛු විහරති. Vị ấy khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Thật tốt thay, vị gia chủ này hoặc con trai của vị gia chủ này đã tự tay làm cho ta thỏa mãn, hài lòng với các món ăn loại cứng và loại mềm thật thượng hạng’. Vị ấy lại khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Ôi, thật tốt thay, nếu vị gia chủ này hoặc con trai của vị gia chủ này trong tương lai cũng sẽ tự tay làm cho ta thỏa mãn, hài lòng với các món ăn loại cứng và loại mềm thượng hạng tương tự như thế này!’. Vị ấy thọ dụng vật thực khất thực ấy với tâm tham đắm, say mê, bị trói buộc, không thấy được sự nguy hại, không có trí tuệ về sự thoát ly. Vị ấy ở nơi ấy khởi lên cả dục tầm, cả sân tầm, cả hại tầm. Này các tỳ khưu, Ta tuyên bố rằng sự cúng dường đến vị tỳ khưu như vậy không có quả báu lớn. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, là vì vị tỳ khưu ấy sống trong sự dễ duôi. ‘‘ඉධ පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අඤ්ඤතරං ගාමං වා නිගමං වා උපනිස්සාය විහරති. තමෙනං ගහපති වා ගහපතිපුත්තො වා උපසඞ්කමිත්වා ස්වාතනාය භත්තෙන නිමන්තෙති. ආකඞ්ඛමානො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අධිවාසෙති. සො තස්සා රත්තියා අච්චයෙන පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය යෙන තස්ස ගහපතිස්ස වා ගහපතිපුත්තස්ස වා නිවෙසනං තෙනුපසඞ්කමති; උපසඞ්කමිත්වා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදති. තමෙනං සො ගහපති වා ගහපතිපුත්තො වා පණීතෙන ඛාදනීයෙන භොජනීයෙන සහත්ථා සන්තප්පෙති සම්පවාරෙති. Lại nữa, này các tỳ khưu, ở đây có vị tỳ khưu sống nương tựa vào một ngôi làng hoặc một thị trấn nào đó. Rồi một vị gia chủ hoặc con trai của vị gia chủ đến gặp vị ấy và thỉnh mời dùng bữa vào ngày mai. Này các tỳ khưu, nếu muốn, vị tỳ khưu ấy nhận lời. Sau khi đêm ấy đã qua, vào buổi sáng, vị ấy đắp y, mang bát và y, đi đến trú xá của vị gia chủ hoặc con trai của vị gia chủ ấy; sau khi đến, vị ấy ngồi xuống trên chỗ ngồi đã được soạn sẵn. Rồi vị gia chủ ấy hoặc con trai của vị gia chủ ấy tự tay làm cho vị ấy thỏa mãn, hài lòng với các món ăn loại cứng và loại mềm thật thượng hạng. ‘‘තස්ස න එවං හොති – ‘සාධු වත ම්‍යායං ගහපති වා ගහපතිපුත්තො වා පණීතෙන ඛාදනීයෙන භොජනීයෙන සහත්ථා සන්තප්පෙති සම්පවාරෙතී’ති. එවම්පිස්ස න හොති – ‘අහො වත මායං ගහපති වා ගහපතිපුත්තො වා ආයතිම්පි එවරූපෙන පණීතෙන ඛාදනීයෙන භොජනීයෙන සහත්ථා සන්තප්පෙය්‍ය සම්පවාරෙය්‍යා’ති! සො තං පිණ්ඩපාතං අගථිතො අමුච්ඡිතො අනජ්ඣොසන්නො ආදීනවදස්සාවී නිස්සරණපඤ්ඤො පරිභුඤ්ජති. සො තත්ථ නෙක්ඛම්මවිතක්කම්පි [Pg.279] විතක්කෙති, අබ්‍යාපාදවිතක්කම්පි විතක්කෙති, අවිහිංසාවිතක්කම්පි විතක්කෙති. එවරූපස්සාහං, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො දින්නං මහප්ඵලන්ති වදාමි. තං කිස්ස හෙතු? අප්පමත්තො හි, භික්ඛවෙ, භික්ඛු විහරතී’’ති. පඨමං. Vị ấy không khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Thật tốt thay, vị gia chủ này hoặc con trai của vị gia chủ này đã tự tay làm cho ta thỏa mãn, hài lòng với các món ăn loại cứng và loại mềm thật thượng hạng’. Vị ấy cũng không khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Ôi, thật tốt thay, nếu vị gia chủ này hoặc con trai của vị gia chủ này trong tương lai cũng sẽ tự tay làm cho ta thỏa mãn, hài lòng với các món ăn loại cứng và loại mềm thượng hạng tương tự như thế này!’. Vị ấy thọ dụng vật thực khất thực ấy với tâm không tham đắm, không say mê, không bị trói buộc, thấy được sự nguy hại, có trí tuệ về sự thoát ly. Vị ấy ở nơi ấy khởi lên cả ly dục tầm, cả vô sân tầm, cả vô hại tầm. Này các tỳ khưu, Ta tuyên bố rằng sự cúng dường đến vị tỳ khưu như vậy có quả báu lớn. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, là vì vị tỳ khưu ấy sống trong sự không dễ duôi. Hết bài kinh thứ nhất. 2. භණ්ඩනසුත්තං 2. Kinh Bhaṇḍana (Tranh Cãi) 125. ‘‘යස්සං, භික්ඛවෙ, දිසායං භික්ඛූ භණ්ඩනජාතා කලහජාතා විවාදාපන්නා අඤ්ඤමඤ්ඤං මුඛසත්තීහි විතුදන්තා විහරන්ති, මනසි කාතුම්පි මෙ එසා, භික්ඛවෙ, දිසා න ඵාසු හොති, පගෙව ගන්තුං! නිට්ඨමෙත්ථ ගච්ඡාමි – ‘අද්ධා තෙ ආයස්මන්තො තයො ධම්මෙ පජහිංසු, තයො ධම්මෙ බහුලමකංසු. කතමෙ තයො ධම්මෙ පජහිංසු? නෙක්ඛම්මවිතක්කං, අබ්‍යාපාදවිතක්කං, අවිහිංසාවිතක්කං – ඉමෙ තයො ධම්මෙ පජහිංසු. කතමෙ තයො ධම්මෙ බහුලමකංසු? කාමවිතක්කං, බ්‍යාපාදවිතක්කං, විහිංසාවිතක්කං – ඉමෙ තයො ධම්මෙ බහුලමකංසු’. යස්සං, භික්ඛවෙ, දිසායං භික්ඛූ භණ්ඩනජාතා කලහජාතා විවාදාපන්නා අඤ්ඤමඤ්ඤං මුඛසත්තීහි විතුදන්තා විහරන්ති, මනසි කාතුම්පි මෙ එසා, භික්ඛවෙ, දිසා න ඵාසු හොති, පගෙව ගන්තුං! නිට්ඨමෙත්ථ ගච්ඡාමි – ‘අද්ධා තෙ ආයස්මන්තො ඉමෙ තයො ධම්මෙ පජහිංසු, ඉමෙ තයො ධම්මෙ බහුලමකංසු’’’. 125. Này các tỳ khưu, ở phương nào mà các vị tỳ khưu sống trong sự tranh cãi, xung đột, bất hòa, đâm chọc nhau bằng những ngọn giáo miệng, này các tỳ khưu, phương ấy Ta còn không cảm thấy thoải mái để hướng tâm đến, huống nữa là đi đến! Ta đi đến kết luận ở đây rằng: ‘Chắc chắn các vị tôn giả ấy đã từ bỏ ba pháp và đã thực hành nhiều lần ba pháp’. Ba pháp nào đã bị từ bỏ? Ly dục tầm, vô sân tầm, và vô hại tầm – ba pháp này đã bị từ bỏ. Ba pháp nào đã được thực hành nhiều lần? Dục tầm, sân tầm, và hại tầm – ba pháp này đã được thực hành nhiều lần. Này các tỳ khưu, ở phương nào mà các vị tỳ khưu sống trong sự tranh cãi, xung đột, bất hòa, đâm chọc nhau bằng những ngọn giáo miệng, này các tỳ khưu, phương ấy Ta còn không cảm thấy thoải mái để hướng tâm đến, huống nữa là đi đến! Ta đi đến kết luận ở đây rằng: ‘Chắc chắn các vị tôn giả ấy đã từ bỏ ba pháp này và đã thực hành nhiều lần ba pháp này’. ‘‘යස්සං පන, භික්ඛවෙ, දිසායං භික්ඛූ සමග්ගා සම්මොදමානා අවිවදමානා ඛීරොදකීභූතා අඤ්ඤමඤ්ඤං පියචක්ඛූහි සම්පස්සන්තා විහරන්ති, ගන්තුම්පි මෙ එසා, භික්ඛවෙ, දිසා ඵාසු හොති, පගෙව මනසි කාතුං! නිට්ඨමෙත්ථ ගච්ඡාමි – ‘අද්ධා තෙ ආයස්මන්තො තයො ධම්මෙ පජහිංසු, තයො ධම්මෙ බහුලමකංසු. කතමෙ තයො ධම්මෙ පජහිංසු? කාමවිතක්කං, බ්‍යාපාදවිතක්කං, විහිංසාවිතක්කං – ඉමෙ තයො ධම්මෙ පජහිංසු. කතමෙ තයො ධම්මෙ බහුලමකංසු? නෙක්ඛම්මවිතක්කං, අබ්‍යාපාදවිතක්කං, අවිහිංසාවිතක්කං – ඉමෙ තයො ධම්මෙ බහුලමකංසු’. යස්සං, භික්ඛවෙ, දිසායං භික්ඛූ සමග්ගා සම්මොදමානා අවිවදමානා ඛීරොදකීභූතා අඤ්ඤමඤ්ඤං පියචක්ඛූහි සම්පස්සන්තා විහරන්ති, ගන්තුම්පි මෙ එසා, භික්ඛවෙ, දිසා ඵාසු හොති, පගෙව මනසි කාතුං! නිට්ඨමෙත්ථ ගච්ඡාමි – ‘අද්ධා තෙ ආයස්මන්තො ඉමෙ තයො ධම්මෙ පජහිංසු, ඉමෙ තයො ධම්මෙ බහුලමකංසූ’’’ති. දුතියං. Lại nữa, này các tỳ khưu, ở phương nào mà các vị tỳ khưu sống hòa hợp, hoan hỷ, không tranh cãi, như nước với sữa, nhìn nhau bằng cặp mắt thân ái, này các tỳ khưu, phương ấy Ta cảm thấy thoải mái để đi đến, huống nữa là hướng tâm đến! Ta đi đến kết luận ở đây rằng: ‘Chắc chắn các vị tôn giả ấy đã từ bỏ ba pháp và đã thực hành nhiều lần ba pháp’. Ba pháp nào đã bị từ bỏ? Dục tầm, sân tầm, và hại tầm – ba pháp này đã bị từ bỏ. Ba pháp nào đã được thực hành nhiều lần? Ly dục tầm, vô sân tầm, và vô hại tầm – ba pháp này đã được thực hành nhiều lần. Này các tỳ khưu, ở phương nào mà các vị tỳ khưu sống hòa hợp, hoan hỷ, không tranh cãi, như nước với sữa, nhìn nhau bằng cặp mắt thân ái, này các tỳ khưu, phương ấy Ta cảm thấy thoải mái để đi đến, huống nữa là hướng tâm đến! Ta đi đến kết luận ở đây rằng: ‘Chắc chắn các vị tôn giả ấy đã từ bỏ ba pháp này và đã thực hành nhiều lần ba pháp này’. Hết bài kinh thứ hai. 3. ගොතමකචෙතියසුත්තං 3. Kinh Gotamakacetiya (Tháp Miếu Gotamaka) 126. එකං [Pg.280] සමයං භගවා වෙසාලියං විහරති ගොතමකෙ චෙතියෙ. තත්‍ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘භික්ඛවො’’ති. ‘‘භදන්තෙ’’ති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච – 126. Một thời, Thế Tôn trú ở Vesālī, tại tháp miếu Gotamaka. Tại đấy, Thế Tôn gọi các tỳ khưu: ‘Này các tỳ khưu’. ‘Bạch Thế Tôn’, các tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này: ‘‘අභිඤ්ඤායාහං, භික්ඛවෙ, ධම්මං දෙසෙමි, නො අනභිඤ්ඤාය. සනිදානාහං, භික්ඛවෙ, ධම්මං දෙසෙමි, නො අනිදානං. සප්පාටිහාරියාහං, භික්ඛවෙ, ධම්මං දෙසෙමි, නො අප්පාටිහාරියං. තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, අභිඤ්ඤාය ධම්මං දෙසයතො නො අනභිඤ්ඤාය, සනිදානං ධම්මං දෙසයතො නො අනිදානං, සප්පාටිහාරියං ධම්මං දෙසයතො නො අප්පාටිහාරියං, කරණීයො ඔවාදො, කරණීයා අනුසාසනී. අලඤ්ච පන වො, භික්ඛවෙ, තුට්ඨියා, අලං අත්තමනතාය, අලං සොමනස්සාය – ‘සම්මාසම්බුද්ධො භගවා, ස්වාක්ඛාතො ධම්මො, සුප්පටිපන්නො සඞ්ඝො’’’ති. "Này các Tỳ khưu, Ta thuyết Pháp với thắng trí, không phải không có thắng trí. Này các Tỳ khưu, Ta thuyết Pháp có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Này các Tỳ khưu, Ta thuyết Pháp có hiệu nghiệm, không phải không có hiệu nghiệm. Này các Tỳ khưu, đối với Ta, người thuyết Pháp với thắng trí, không phải không có thắng trí; người thuyết Pháp có nhân duyên, không phải không có nhân duyên; người thuyết Pháp có hiệu nghiệm, không phải không có hiệu nghiệm, thì lời giáo huấn cần phải được thực hiện, lời chỉ dạy cần phải được thực hiện. Và này các Tỳ khưu, chỉ cần các ngươi hoan hỷ, chỉ cần các ngươi mãn ý, chỉ cần các ngươi vui mừng rằng: ‘Thế Tôn là bậc Chánh Đẳng Giác, Pháp được khéo thuyết, Tăng chúng là bậc thiện hạnh’." ඉදමවොච භගවා. අත්තමනා තෙ භික්ඛූ භගවතො භාසිතං අභිනන්දුන්ති. ඉමස්මිඤ්ච පන වෙය්‍යාකරණස්මිං භඤ්ඤමානෙ සහස්සී ලොකධාතු අකම්පිත්ථාති. තතියං. Thế Tôn đã nói lời này. Các Tỳ khưu ấy hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Thế Tôn. Và khi bài pháp văn xuôi này được thuyết giảng, một ngàn thế giới đã rung chuyển. Hết phẩm thứ ba. 4. භරණ්ඩුකාලාමසුත්තං 4. Kinh Bharaṇḍu Kālāma 127. එකං සමයං භගවා කොසලෙසු චාරිකං චරමානො යෙන කපිලවත්ථු තදවසරි. අස්සොසි ඛො මහානාමො සක්කො – ‘‘භගවා කිර කපිලවත්ථුං අනුප්පත්තො’’ති. අථ ඛො මහානාමො සක්කො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං අට්ඨාසි. එකමන්තං ඨිතං ඛො මහානාමං සක්කං භගවා එතදවොච – 127. Một thời, Thế Tôn đang du hành ở xứ Kosala, đã đi đến Kapilavatthu. Vương tử Mahānāma dòng Sakka đã nghe rằng: “Nghe nói Thế Tôn đã đến Kapilavatthu.” Rồi vương tử Mahānāma dòng Sakka đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng một bên. Thế Tôn đã nói điều này với vương tử Mahānāma dòng Sakka đang đứng một bên: ‘‘ගච්ඡ, මහානාම, කපිලවත්ථුස්මිං, තථාරූපං ආවසථං ජාන යත්ථජ්ජ මයං එකරත්තිං විහරෙය්‍යාමා’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො මහානාමො සක්කො භගවතො පටිස්සුත්වා කපිලවත්ථුං පවිසිත්වා කෙවලකප්පං කපිලවත්ථුං අන්වාහිණ්ඩන්තො නාද්දස කපිලවත්ථුස්මිං තථාරූපං ආවසථං යත්ථජ්ජ භගවා එකරත්තිං විහරෙය්‍ය. “Này Mahānāma, hãy đi, hãy tìm ở Kapilavatthu một nơi ở thích hợp để hôm nay chúng ta có thể ở lại một đêm.” “Vâng, bạch Thế Tôn.” Vương tử Mahānāma dòng Sakka đã vâng lời Thế Tôn, đi vào Kapilavatthu, đi khắp toàn bộ Kapilavatthu nhưng không tìm thấy ở Kapilavatthu một nơi ở thích hợp để hôm nay Thế Tôn có thể ở lại một đêm. අථ ඛො මහානාමො සක්කො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං එතදවොච – ‘‘නත්ථි, භන්තෙ, කපිලවත්ථුස්මිං තථාරූපො ආවසථො [Pg.281] යත්ථජ්ජ භගවා එකරත්තිං විහරෙය්‍ය. අයං, භන්තෙ, භරණ්ඩු කාලාමො භගවතො පුරාණසබ්‍රහ්මචාරී. තස්සජ්ජ භගවා අස්සමෙ එකරත්තිං විහරතූ’’ති. ‘‘ගච්ඡ, මහානාම, සන්ථරං පඤ්ඤපෙහී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො මහානාමො සක්කො භගවතො පටිස්සුත්වා යෙන භරණ්ඩුස්ස කාලාමස්ස අස්සමො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා සන්ථරං පඤ්ඤාපෙත්වා උදකං ඨපෙත්වා පාදානං ධොවනාය යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං එතදවොච – ‘‘සන්ථතො, භන්තෙ, සන්ථාරො, උදකං ඨපිතං පාදානං ධොවනාය. යස්සදානි, භන්තෙ, භගවා කාලං මඤ්ඤතී’’ති. Rồi vương tử Mahānāma dòng Sakka đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã nói với Thế Tôn điều này: “Bạch Thế Tôn, ở Kapilavatthu không có nơi ở thích hợp để hôm nay Thế Tôn có thể ở lại một đêm. Bạch Thế Tôn, vị Bharaṇḍu Kālāma này là bạn đồng phạm hạnh cũ của Thế Tôn. Hôm nay, xin Thế Tôn hãy ở lại một đêm trong am thất của vị ấy.” “Này Mahānāma, hãy đi, hãy sửa soạn chỗ nghỉ.” “Vâng, bạch Thế Tôn.” Vương tử Mahānāma dòng Sakka đã vâng lời Thế Tôn, đi đến am thất của Bharaṇḍu Kālāma; sau khi đến, đã sửa soạn chỗ nghỉ, đặt nước rửa chân, rồi đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã nói với Thế Tôn điều này: “Bạch Thế Tôn, chỗ nghỉ đã được sửa soạn, nước rửa chân đã được đặt sẵn. Bạch Thế Tôn, nay Thế Tôn hãy làm theo thời mà Ngài nghĩ là thích hợp.” අථ ඛො භගවා යෙන භරණ්ඩුස්ස කාලාමස්ස අස්සමො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදි. නිසජ්ජ ඛො භගවා පාදෙ පක්ඛාලෙසි. අථ ඛො මහානාමස්ස සක්කස්ස එතදහොසි – ‘‘අකාලො ඛො අජ්ජ භගවන්තං පයිරුපාසිතුං. කිලන්තො භගවා. ස්වෙ දානාහං භගවන්තං පයිරුපාසිස්සාමී’’ති භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා පක්කාමි. Rồi Thế Tôn đi đến am thất của Bharaṇḍu Kālāma; sau khi đến, đã ngồi xuống trên chỗ ngồi đã được sửa soạn. Sau khi ngồi, Thế Tôn đã rửa chân. Rồi vương tử Mahānāma dòng Sakka đã suy nghĩ thế này: “Hôm nay không phải là lúc thích hợp để hầu cận Thế Tôn. Thế Tôn đã mệt mỏi. Ngày mai ta sẽ hầu cận Thế Tôn.” Sau khi đảnh lễ Thế Tôn và đi nhiễu bên phải, ông đã ra về. අථ ඛො මහානාමො සක්කො තස්සා රත්තියා අච්චයෙන යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො මහානාමං සක්කං භගවා එතදවොච – ‘‘තයො ඛොමෙ, මහානාම, සත්ථාරො සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? ඉධ, මහානාම, එකච්චො සත්ථා කාමානං පරිඤ්ඤං පඤ්ඤාපෙති; න රූපානං පරිඤ්ඤං පඤ්ඤාපෙති, න වෙදනානං පරිඤ්ඤං පඤ්ඤාපෙති. ඉධ පන, මහානාම, එකච්චො සත්ථා කාමානං පරිඤ්ඤං පඤ්ඤාපෙති, රූපානං පරිඤ්ඤං පඤ්ඤාපෙති; න වෙදනානං පරිඤ්ඤං පඤ්ඤාපෙති. ඉධ පන, මහානාම, එකච්චො සත්ථා කාමානං පරිඤ්ඤං පඤ්ඤාපෙති, රූපානං පරිඤ්ඤං පඤ්ඤාපෙති, වෙදනානං පරිඤ්ඤං පඤ්ඤාපෙති. ඉමෙ ඛො, මහානාම, තයො සත්ථාරො සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. ‘ඉමෙසං, මහානාම, තිණ්ණං සත්ථාරානං එකා නිට්ඨා උදාහු පුථු නිට්ඨා’’’ති? Rồi vương tử Mahānāma dòng Sakka, sau khi đêm ấy đã qua, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã ngồi một bên. Thế Tôn đã nói điều này với vương tử Mahānāma dòng Sakka đang ngồi một bên: “Này Mahānāma, có ba vị đạo sư này hiện hữu, có mặt ở đời. Thế nào là ba? Này Mahānāma, ở đây, có vị đạo sư chế định sự liễu tri các dục; không chế định sự liễu tri các sắc, không chế định sự liễu tri các thọ. Lại nữa, này Mahānāma, ở đây, có vị đạo sư chế định sự liễu tri các dục, chế định sự liễu tri các sắc; không chế định sự liễu tri các thọ. Lại nữa, này Mahānāma, ở đây, có vị đạo sư chế định sự liễu tri các dục, chế định sự liễu tri các sắc, và chế định sự liễu tri các thọ. Này Mahānāma, đây là ba vị đạo sư hiện hữu, có mặt ở đời. ‘Này Mahānāma, ba vị đạo sư này có cùng một đích đến hay có đích đến khác nhau?’” එවං වුත්තෙ භරණ්ඩු කාලාමො මහානාමං සක්කං එතදවොච – ‘‘එකාති, මහානාම, වදෙහී’’ති. එවං වුත්තෙ භගවා මහානාමං සක්කං එතදවොච – ‘‘නානාති, මහානාම, වදෙහී’’ති. දුතියම්පි ඛො භරණ්ඩු කාලාමො මහානාමං සක්කං එතදවොච – ‘‘එකාති, මහානාම, වදෙහී’’ති. දුතියම්පි ඛො භගවා මහානාමං සක්කං එතදවොච – ‘‘නානාති, මහානාම, වදෙහී’’ති. තතියම්පි ඛො භරණ්ඩු කාලාමො මහානාමං සක්කං එතදවොච – ‘‘එකාති, මහානාම[Pg.282], වදෙහී’’ති. තතියම්පි ඛො භගවා මහානාමං සක්කං එතදවොච – ‘‘නානාති, මහානාම, වදෙහී’’ති. Khi được nói như vậy, Bharaṇḍu Kālāma đã nói với vương tử Mahānāma dòng Sakka điều này: “Này Mahānāma, hãy nói là: ‘Giống nhau’.” Khi được nói như vậy, Thế Tôn đã nói với vương tử Mahānāma dòng Sakka điều này: “Này Mahānāma, hãy nói là: ‘Khác nhau’.” Lần thứ hai, Bharaṇḍu Kālāma cũng nói với vương tử Mahānāma dòng Sakka: “Này Mahānāma, hãy nói là: ‘Giống nhau’.” Lần thứ hai, Thế Tôn cũng nói với vương tử Mahānāma dòng Sakka: “Này Mahānāma, hãy nói là: ‘Khác nhau’.” Lần thứ ba, Bharaṇḍu Kālāma cũng nói với vương tử Mahānāma dòng Sakka: “Này Mahānāma, hãy nói là: ‘Giống nhau’.” Lần thứ ba, Thế Tôn cũng nói với vương tử Mahānāma dòng Sakka: “Này Mahānāma, hãy nói là: ‘Khác nhau’.” අථ ඛො භරණ්ඩු කාලාමස්ස එතදහොසි – ‘‘මහෙසක්ඛස්ස වතම්හි මහානාමස්ස සක්කස්ස සම්මුඛා සමණෙන ගොතමෙන යාවතතියං අපසාදිතො. යංනූනාහං කපිලවත්ථුම්හා පක්කමෙය්‍ය’’න්ති. අථ ඛො භරණ්ඩු කාලාමො කපිලවත්ථුම්හා පක්කාමි. යං කපිලවත්ථුම්හා පක්කාමි තථා පක්කන්තොව අහොසි න පුන පච්චාගච්ඡීති. චතුත්ථං. Rồi Bharaṇḍu Kālāma đã suy nghĩ thế này: “Thật vậy, ta đã bị Sa-môn Gotama bác bỏ đến lần thứ ba ngay trước mặt vương tử Mahānāma dòng Sakka, một người có thế lực lớn. Hay là ta nên rời khỏi Kapilavatthu.” Rồi Bharaṇḍu Kālāma đã rời khỏi Kapilavatthu. Khi ông rời khỏi Kapilavatthu, ông đã ra đi như vậy và không bao giờ quay trở lại. Hết phẩm thứ tư. 5. හත්ථකසුත්තං 5. Kinh Hatthaka 128. එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. අථ ඛො හත්ථකො දෙවපුත්තො අභික්කන්තාය රත්තියා අභික්කන්තවණ්ණො කෙවලකප්පං ජෙතවනං ඔභාසෙත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා – ‘‘භගවතො පුරතො ඨස්සාමී’’ති ඔසීදතිමෙව සංසීදතිමෙව, න සක්කොති සණ්ඨාතුං. සෙය්‍යථාපි නාම සප්පි වා තෙලං වා වාලුකාය ආසිත්තං ඔසීදතිමෙව සංසීදතිමෙව, න සණ්ඨාති; එවමෙවං හත්ථකො දෙවපුත්තො – ‘‘භගවතො පුරතො ඨස්සාමී’’ති ඔසීදතිමෙව සංසීදතිමෙව, න සක්කොති සණ්ඨාතුං. 128. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, thiên tử Hatthaka, vào lúc đêm đã khuya, với dung sắc thù thắng, làm toàn thể Jetavana sáng rực, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ đứng trước mặt Thế Tôn,’ vị ấy cứ bị lún xuống, cứ bị chìm xuống, không thể đứng vững được. Ví như bơ hay dầu được đổ trên cát, nó cứ bị lún xuống, cứ bị chìm xuống, không đứng vững được; cũng vậy, thiên tử Hatthaka, (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ đứng trước mặt Thế Tôn,’ vị ấy cứ bị lún xuống, cứ bị chìm xuống, không thể đứng vững được. අථ ඛො භගවා හත්ථකං දෙවපුත්තං එතදවොච – ‘‘ඔළාරිකං, හත්ථක, අත්තභාවං අභිනිම්මිනාහී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති, ඛො හත්ථකො දෙවපුත්තො භගවතො පටිස්සුත්වා ඔළාරිකං අත්තභාවං අභිනිම්මිනිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං අට්ඨාසි. එකමන්තං ඨිතං ඛො හත්ථකං දෙවපුත්තං භගවා එතදවොච – Bấy giờ, Thế Tôn nói với thiên tử Hatthaka điều này: ‘Này Hatthaka, hãy hóa hiện một thân thể thô.’ ‘Vâng, bạch Thế Tôn,’ thiên tử Hatthaka vâng đáp Thế Tôn, hóa hiện một thân thể thô, đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng một bên. Thế Tôn nói với thiên tử Hatthaka đang đứng một bên điều này: ‘‘යෙ තෙ, හත්ථක, ධම්මා පුබ්බෙ මනුස්සභූතස්ස පවත්තිනො අහෙසුං, අපි නු තෙ තෙ ධම්මා එතරහි පවත්තිනො’’ති? ‘‘යෙ ච මෙ, භන්තෙ, ධම්මා පුබ්බෙ මනුස්සභූතස්ස පවත්තිනො අහෙසුං, තෙ ච මෙ ධම්මා එතරහි පවත්තිනො; යෙ ච මෙ, භන්තෙ, ධම්මා පුබ්බෙ මනුස්සභූතස්ස නප්පවත්තිනො අහෙසුං, තෙ ච මෙ ධම්මා එතරහි පවත්තිනො. සෙය්‍යථාපි, භන්තෙ, භගවා එතරහි ආකිණ්ණො විහරති භික්ඛූහි භික්ඛුනීහි උපාසකෙහි උපාසිකාහි රාජූහි [Pg.283] රාජමහාමත්තෙහි තිත්ථියෙහි තිත්ථියසාවකෙහි; එවමෙවං ඛො අහං, භන්තෙ, ආකිණ්ණො විහරාමි දෙවපුත්තෙහි. දූරතොපි, භන්තෙ, දෙවපුත්තා ආගච්ඡන්ති හත්ථකස්ස දෙවපුත්තස්ස සන්තිකෙ ‘ධම්මං සොස්සාමා’ති. තිණ්ණාහං, භන්තෙ, ධම්මානං අතිත්තො අප්පටිවානො කාලඞ්කතො. කතමෙසං තිණ්ණං? භගවතො අහං, භන්තෙ, දස්සනස්ස අතිත්තො අප්පටිවානො කාලඞ්කතො; සද්ධම්මසවනස්සාහං, භන්තෙ, අතිත්තො අප්පටිවානො කාලඞ්කතො; සඞ්ඝස්සාහං, භන්තෙ, උපට්ඨානස්ස අතිත්තො අප්පටිවානො කාලඞ්කතො. ඉමෙසං ඛො අහං, භන්තෙ, තිණ්ණං ධම්මානං අතිත්තො අප්පටිවානො කාලඞ්කතො’’ති. ‘Này Hatthaka, những pháp mà ngươi đã thực hành khi còn là người, những pháp ấy bây giờ có còn được thực hành không?’ ‘Bạch Thế Tôn, những pháp mà con đã thực hành khi còn là người, những pháp ấy bây giờ con vẫn thực hành; và bạch Thế Tôn, những pháp mà con chưa từng thực hành khi còn là người, những pháp ấy bây giờ con cũng thực hành. Bạch Thế Tôn, cũng như Thế Tôn bây giờ sống giữa các Tỳ khưu, Tỳ khưu ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, các vua chúa, các đại thần, các người theo ngoại đạo, và các đệ tử của họ; cũng vậy, bạch Thế Tôn, con sống giữa các thiên tử. Bạch Thế Tôn, từ xa, các thiên tử cũng đến gần thiên tử Hatthaka (nghĩ rằng): ‘Chúng ta sẽ nghe Pháp.’ Bạch Thế Tôn, con đã mệnh chung mà không thỏa mãn, không nhàm chán đối với ba pháp. Ba pháp nào? Bạch Thế Tôn, con đã mệnh chung mà không thỏa mãn, không nhàm chán đối với việc diện kiến Thế Tôn; bạch Thế Tôn, con đã mệnh chung mà không thỏa mãn, không nhàm chán đối với việc nghe diệu pháp; bạch Thế Tôn, con đã mệnh chung mà không thỏa mãn, không nhàm chán đối với việc phục vụ Tăng chúng. Bạch Thế Tôn, con đã mệnh chung mà không thỏa mãn, không nhàm chán đối với ba pháp này.’ ‘‘නාහං භගවතො දස්සනස්ස, තිත්තිමජ්ඣගා කුදාචනං; සඞ්ඝස්ස උපට්ඨානස්ස, සද්ධම්මසවනස්ස ච. Con chưa bao giờ đạt được sự thỏa mãn, đối với việc diện kiến Thế Tôn, đối với việc phục vụ Tăng chúng, và đối với việc nghe diệu pháp. ‘‘අධිසීලං සික්ඛමානො, සද්ධම්මසවනෙ රතො; තිණ්ණං ධම්මානං අතිත්තො, හත්ථකො අවිහං ගතො’’ති. පඤ්චමං; ‘Thực hành tăng thượng giới, ưa thích nghe diệu pháp, không thỏa mãn với ba pháp, Hatthaka đã đi đến cõi Aviha (Vô Phiền).’ Kinh thứ năm. 6. කටුවියසුත්තං 6. Kinh Kaṭuviya (Miếng Đồ Ăn Thừa) 129. එකං සමයං භගවා බාරාණසියං විහරති ඉසිපතනෙ මිගදායෙ. අථ ඛො භගවා පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය බාරාණසිං පිණ්ඩාය පාවිසි. අද්දසා ඛො භගවා ගොයොගපිලක්ඛස්මිං පිණ්ඩාය චරමානො අඤ්ඤතරං භික්ඛුං රිත්තස්සාදං බාහිරස්සාදං මුට්ඨස්සතිං අසම්පජානං අසමාහිතං විබ්භන්තචිත්තං පාකතින්ද්‍රියං. දිස්වා තං භික්ඛුං එතදවොච – 129. Một thời, Thế Tôn trú ở Bārāṇasī, tại Isipatana, Migadāya. Bấy giờ, vào buổi sáng, Thế Tôn đắp y, mang y bát, vào thành Bārāṇasī để khất thực. Khi đang đi khất thực ở gần cây đa Goyoga, Thế Tôn thấy một Tỳ khưu nọ, người có vị giác trống rỗng, có vị giác bên ngoài, thất niệm, không tỉnh giác, không định tĩnh, tâm tán loạn, các căn buông thả. Thấy vậy, Ngài nói với vị Tỳ khưu ấy điều này: ‘‘මා ඛො ත්වං, භික්ඛු, අත්තානං කටුවියමකාසි. තං වත භික්ඛු කටුවියකතං අත්තානං ආමගන්ධෙන අවස්සුතං මක්ඛිකා නානුපතිස්සන්ති නාන්වාස්සවිස්සන්තීති, නෙතං ඨානං විජ්ජතී’’ති. අථ ඛො සො භික්ඛු භගවතා ඉමිනා ඔවාදෙන ඔවදිතො සංවෙගමාපාදි. අථ ඛො භගවා බාරාණසියං පිණ්ඩාය චරිත්වා පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතපටික්කන්තො භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘Này Tỳ khưu, chớ làm cho tự thân mình giống như miếng đồ ăn thừa. Này Tỳ khưu, đối với người đã tự làm cho mình giống như miếng đồ ăn thừa, bị ướt đẫm bởi mùi hôi tanh, mà các con ruồi sẽ không bu đến, sẽ không bám theo, trường hợp ấy không xảy ra.’ Bấy giờ, vị Tỳ khưu ấy, được Thế Tôn khuyên dạy bằng lời giáo huấn này, đã đạt đến sự xúc động. Bấy giờ, Thế Tôn, sau khi đi khất thực ở Bārāṇasī, lúc về sau buổi ăn, sau khi đi khất thực trở về, đã gọi các Tỳ khưu: ‘‘ඉධාහං, භික්ඛවෙ, පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය බාරාණසිං [Pg.284] පිණ්ඩාය පාවිසිං. අද්දසං ඛො අහං, භික්ඛවෙ, ගොයොගපිලක්ඛස්මිං පිණ්ඩාය චරමානො අඤ්ඤතරං භික්ඛුං රිත්තස්සාදං බාහිරස්සාදං මුට්ඨස්සතිං අසම්පජානං අසමාහිතං විබ්භන්තචිත්තං පාකතින්ද්‍රියං. දිස්වා තං භික්ඛුං එතදවොචං – ‘Này các Tỳ khưu, hôm nay, vào buổi sáng, Ta đắp y, mang y bát, vào thành Bārāṇasī để khất thực. Này các Tỳ khưu, khi đang đi khất thực ở gần cây đa Goyoga, Ta thấy một Tỳ khưu nọ, người có vị giác trống rỗng, có vị giác bên ngoài, thất niệm, không tỉnh giác, không định tĩnh, tâm tán loạn, các căn buông thả. Thấy vậy, Ta nói với vị Tỳ khưu ấy điều này: ‘‘‘මා ඛො ත්වං, භික්ඛු, අත්තානං කටුවියමකාසි. තං වත භික්ඛු කටුවියකතං අත්තානං ආමගන්ධෙන අවස්සුතං මක්ඛිකා නානුපතිස්සන්ති නාන්වාස්සවිස්සන්තීති, නෙතං ඨානං විජ්ජතී’ති. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, සො භික්ඛු මයා ඉමිනා ඔවාදෙන ඔවදිතො සංවෙගමාපාදී’’ති. එවං වුත්තෙ අඤ්ඤතරො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච – ‘‘කිං නු ඛො, භන්තෙ, කටුවියං? කො ආමගන්ධො? කා මක්ඛිකා’’ති? ‘‘Này Tỳ khưu, chớ làm cho tự thân mình giống như miếng đồ ăn thừa. Này Tỳ khưu, đối với người đã tự làm cho mình giống như miếng đồ ăn thừa, bị ướt đẫm bởi mùi hôi tanh, mà các con ruồi sẽ không bu đến, sẽ không bám theo, trường hợp ấy không xảy ra.’ Này các Tỳ khưu, bấy giờ, vị Tỳ khưu ấy, được Ta khuyên dạy bằng lời giáo huấn này, đã đạt đến sự xúc động.’ Khi được nói vậy, một Tỳ khưu khác bạch với Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, thế nào là miếng đồ ăn thừa? Thế nào là mùi hôi tanh? Thế nào là các con ruồi?’ ‘‘අභිජ්ඣා ඛො, භික්ඛු, කටුවියං; බ්‍යාපාදො ආමගන්ධො; පාපකා අකුසලා විතක්කා මක්ඛිකා. තං වත, භික්ඛු, කටුවියකතං අත්තානං ආමගන්ධෙන අවස්සුතං මක්ඛිකා නානුපතිස්සන්ති නාන්වාස්සවිස්සන්තීති, නෙතං ඨානං විජ්ජතී’’ති. ‘Này Tỳ khưu, tham ái chính là miếng đồ ăn thừa; sân hận chính là mùi hôi tanh; các tư duy xấu ác, bất thiện chính là các con ruồi. Này Tỳ khưu, đối với người đã tự làm cho mình giống như miếng đồ ăn thừa, bị ướt đẫm bởi mùi hôi tanh, mà các con ruồi sẽ không bu đến, sẽ không bám theo, trường hợp ấy không xảy ra.’ ‘‘අගුත්තං චක්ඛුසොතස්මිං, ඉන්ද්‍රියෙසු අසංවුතං; මක්ඛිකානුපතිස්සන්ති, සඞ්කප්පා රාගනිස්සිතා. ‘Không phòng hộ ở mắt và tai, không thu thúc trong các căn, các con ruồi sẽ bu đến, tức là các ý nghĩ dựa vào tham ái. ‘‘කටුවියකතො භික්ඛු, ආමගන්ධෙ අවස්සුතො; ආරකා හොති නිබ්බානා, විඝාතස්සෙව භාගවා. ‘Vị Tỳ khưu đã trở thành miếng đồ ăn thừa, bị ướt đẫm bởi mùi hôi tanh, thì xa lìa Nibbāna, chỉ có phần trong sự phiền não. ‘‘ගාමෙ වා යදි වාරඤ්ඤෙ, අලද්ධා සමථමත්තනො ; පරෙති බාලො දුම්මෙධො, මක්ඛිකාහි පුරක්ඛතො. ‘Dù ở làng hay ở rừng, kẻ ngu si, trí tuệ thấp kém, không đạt được sự an tịnh cho tự thân, đi lang thang, bị các con ruồi vây quanh. ‘‘යෙ ච සීලෙන සම්පන්නා, පඤ්ඤායූපසමෙරතා; උපසන්තා සුඛං සෙන්ති, නාසයිත්වාන මක්ඛිකා’’ති. ඡට්ඨං; ‘Còn những ai đầy đủ giới hạnh, ưa thích sự an tịnh bằng trí tuệ, các vị ấy, sau khi đã diệt trừ các con ruồi, được an tịnh, sống an lạc.’ Kinh thứ sáu. 7. පඨමඅනුරුද්ධසුත්තං 7. Kinh Anuruddha thứ nhất 130. අථ ඛො ආයස්මා අනුරුද්ධො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා අනුරුද්ධො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘ඉධාහං, භන්තෙ, දිබ්බෙන චක්ඛුනා [Pg.285] විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන යෙභුය්‍යෙන පස්සාමි මාතුගාමං කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජමානං. කතිහි නු ඛො, භන්තෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො මාතුගාමො කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජතී’’ති? 130. Rồi Tôn giả Anuruddha đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Anuruddha bạch Thế Tôn: – Bạch Thế Tôn, ở đây, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, con thấy phần lớn người nữ, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Bạch Thế Tôn, do thành tựu bao nhiêu pháp mà người nữ, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục? ‘‘තීහි ඛො, අනුරුද්ධ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො මාතුගාමො කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජති. කතමෙහි තීහි? ඉධ, අනුරුද්ධ, මාතුගාමො පුබ්බණ්හසමයං මච්ඡෙරමලපරියුට්ඨිතෙන චෙතසා අගාරං අජ්ඣාවසති, මජ්ඣන්හිකසමයං ඉස්සාපරියුට්ඨිතෙන චෙතසා අගාරං අජ්ඣාවසති, සායන්හසමයං කාමරාගපරියුට්ඨිතෙන චෙතසා අගාරං අජ්ඣාවසති. ඉමෙහි ඛො, අනුරුද්ධ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො මාතුගාමො කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජතී’’ති. සත්තමං. – Này Anuruddha, do thành tựu ba pháp, người nữ, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Thế nào là ba? Này Anuruddha, ở đây, người nữ vào buổi sáng, sống trong gia đình với tâm bị cấu uế xan tham xâm chiếm; vào buổi trưa, sống trong gia đình với tâm bị tật đố xâm chiếm; vào buổi chiều, sống trong gia đình với tâm bị tham dục xâm chiếm. Này Anuruddha, do thành tựu ba pháp này, người nữ, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. (Kinh) thứ bảy. 8. දුතියඅනුරුද්ධසුත්තං 8. Kinh Anuruddha thứ hai 131. අථ ඛො ආයස්මා අනුරුද්ධො යෙනායස්මා සාරිපුත්තො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මතා සාරිපුත්තෙන සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා අනුරුද්ධො ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං එතදවොච – ‘‘ඉධාහං, ආවුසො සාරිපුත්ත, දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සහස්සං ලොකං ඔලොකෙමි. ආරද්ධං ඛො පන මෙ වීරියං අසල්ලීනං, උපට්ඨිතා සති අසම්මුට්ඨා, පස්සද්ධො කායො අසාරද්ධො, සමාහිතං චිත්තං එකග්ගං. අථ ච පන මෙ නානුපාදාය ආසවෙහි චිත්තං විමුච්චතී’’ති. 131. Rồi Tôn giả Anuruddha đi đến chỗ Tôn giả Sāriputta; sau khi đến, cùng Tôn giả Sāriputta nói lên những lời chào hỏi thân hữu. Sau khi nói lên những lời chào hỏi thân hữu, đáng ghi nhớ, liền ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Anuruddha nói với Tôn giả Sāriputta: – Này Hiền giả Sāriputta, ở đây, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, tôi nhìn thấy một ngàn thế giới. Và tinh tấn của tôi được khơi dậy, không lùi bước; niệm được an trú, không quên lãng; thân được khinh an, không bồn chồn; tâm được định tĩnh, nhất tâm. Tuy vậy, tâm của tôi vẫn không được giải thoát khỏi các lậu hoặc, do không còn chấp thủ. ‘‘යං ඛො තෙ, ආවුසො අනුරුද්ධ, එවං හොති – ‘අහං දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සහස්සං ලොකං වොලොකෙමී’ති, ඉදං තෙ මානස්මිං. යම්පි තෙ, ආවුසො අනුරුද්ධ, එවං හොති – ‘ආරද්ධං ඛො පන මෙ වීරියං අසල්ලීනං, උපට්ඨිතා සති අසම්මුට්ඨා, පස්සද්ධො කායො අසාරද්ධො, සමාහිතං චිත්තං එකග්ග’න්ති, ඉදං තෙ උද්ධච්චස්මිං. යම්පි තෙ, ආවුසො අනුරුද්ධ, එවං හොති – ‘අථ ච පන මෙ නානුපාදාය ආසවෙහි චිත්තං විමුච්චතී’ති, ඉදං [Pg.286] තෙ කුක්කුච්චස්මිං. සාධු වතායස්මා අනුරුද්ධො ඉමෙ තයො ධම්මෙ පහාය, ඉමෙ තයො ධම්මෙ අමනසිකරිත්වා අමතාය ධාතුයා චිත්තං උපසංහරතූ’’ති. – Này Hiền giả Anuruddha, khi Hiền giả nghĩ rằng: ‘Với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, tôi nhìn thấy một ngàn thế giới,’ đó là mạn của Hiền giả. Khi Hiền giả nghĩ rằng: ‘Và tinh tấn của tôi được khơi dậy, không lùi bước; niệm được an trú, không quên lãng; thân được khinh an, không bồn chồn; tâm được định tĩnh, nhất tâm,’ đó là trạo cử của Hiền giả. Khi Hiền giả nghĩ rằng: ‘Tuy vậy, tâm của tôi vẫn không được giải thoát khỏi các lậu hoặc, do không còn chấp thủ,’ đó là hối quá của Hiền giả. Lành thay, mong Tôn giả Anuruddha hãy từ bỏ ba pháp này, không tác ý đến ba pháp này, và hướng tâm đến giới bất tử. අථ ඛො ආයස්මා අනුරුද්ධො අපරෙන සමයෙන ඉමෙ තයො ධම්මෙ පහාය, ඉමෙ තයො ධම්මෙ අමනසිකරිත්වා අමතාය ධාතුයා චිත්තං උපසංහරි. අථ ඛො ආයස්මා අනුරුද්ධො එකො වූපකට්ඨො අප්පමත්තො ආතාපී පහිතත්තො විහරන්තො නචිරස්සෙව – යස්සත්ථාය කුලපුත්තා සම්මදෙව අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති, තදනුත්තරං – බ්‍රහ්මචරියපරියොසානං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහාසි. ‘‘ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායා’’ති අබ්භඤ්ඤාසි. අඤ්ඤතරො ච පනායස්මා අනුරුද්ධො අරහතං අහොසීති. අට්ඨමං. Rồi Tôn giả Anuruddha, vào một thời gian khác, đã từ bỏ ba pháp này, không tác ý đến ba pháp này, và hướng tâm đến giới bất tử. Rồi Tôn giả Anuruddha, sống một mình, viễn ly, không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần, không bao lâu đã tự mình với thắng trí, chứng ngộ, đạt đến và an trú ngay trong hiện tại mục đích vô thượng của phạm hạnh mà vì nó các thiện nam tử đã chân chánh xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Vị ấy biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’ Và Tôn giả Anuruddha đã trở thành một trong các vị A-la-hán. (Kinh) thứ tám. 9. පටිච්ඡන්නසුත්තං 9. Kinh Che Đậy 132. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, පටිච්ඡන්නානි ආවහන්ති, නො විවටානි. කතමානි තීණි? මාතුගාමො, භික්ඛවෙ, පටිච්ඡන්නො ආවහති, නො විවටො; බ්‍රාහ්මණානං, භික්ඛවෙ, මන්තා පටිච්ඡන්නා ආවහන්ති, නො විවටා; මිච්ඡාදිට්ඨි, භික්ඛවෙ, පටිච්ඡන්නා ආවහති, නො විවටා. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි පටිච්ඡන්නානි ආවහන්ති, නො විවටානි. 132. – Này các Tỳ khưu, có ba điều này được che đậy thì mới phát huy tác dụng, không phải khi phơi bày. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, người nữ được che đậy thì mới phát huy tác dụng, không phải khi phơi bày; này các Tỳ khưu, các câu mật chú của Bà-la-môn được che đậy thì mới phát huy tác dụng, không phải khi phơi bày; này các Tỳ khưu, tà kiến được che đậy thì mới phát huy tác dụng, không phải khi phơi bày. Này các Tỳ khưu, đây là ba điều được che đậy thì mới phát huy tác dụng, không phải khi phơi bày. ‘‘තීණිමානි, භික්ඛවෙ, විවටානි විරොචන්ති, නො පටිච්ඡන්නානි. කතමානි තීණි? චන්දමණ්ඩලං, භික්ඛවෙ, විවටං විරොචති, නො පටිච්ඡන්නං; සූරියමණ්ඩලං, භික්ඛවෙ, විවටං විරොචති, නො පටිච්ඡන්නං; තථාගතප්පවෙදිතො ධම්මවිනයො, භික්ඛවෙ, විවටො විරොචති, නො පටිච්ඡන්නො. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, තීණි විවටානි විරොචන්ති, නො පටිච්ඡන්නානී’’ති. නවමං. – Này các Tỳ khưu, có ba điều này được phơi bày thì mới tỏa sáng, không phải khi che đậy. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, mặt trăng được phơi bày thì mới tỏa sáng, không phải khi che đậy; này các Tỳ khưu, mặt trời được phơi bày thì mới tỏa sáng, không phải khi che đậy; này các Tỳ khưu, Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng được phơi bày thì mới tỏa sáng, không phải khi che đậy. Này các Tỳ khưu, đây là ba điều được phơi bày thì mới tỏa sáng, không phải khi che đậy. (Kinh) thứ chín. 10. ලෙඛසුත්තං 10. Kinh Nét Chữ 133. ‘‘තයොමෙ, භික්ඛවෙ, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? පාසාණලෙඛූපමො පුග්ගලො, පථවිලෙඛූපමො පුග්ගලො, උදකලෙඛූපමො පුග්ගලො. කතමො ච, භික්ඛවෙ, පාසාණලෙඛූපමො පුග්ගලො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො අභිණ්හං කුජ්ඣති. සො ච ඛ්වස්ස කොධො [Pg.287] දීඝරත්තං අනුසෙති. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, පාසාණෙ ලෙඛා න ඛිප්පං ලුජ්ජති වාතෙන වා උදකෙන වා, චිරට්ඨිතිකා හොති; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො පුග්ගලො අභිණ්හං කුජ්ඣති. සො ච ඛ්වස්ස කොධො දීඝරත්තං අනුසෙති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පාසාණලෙඛූපමො පුග්ගලො. 133. – Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là ba? Hạng người như nét chữ khắc trên đá, hạng người như nét chữ vẽ trên đất, và hạng người như nét chữ vẽ trên nước. Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người như nét chữ khắc trên đá? Ở đây, này các Tỳ khưu, có hạng người thường hay phẫn nộ. Và cơn phẫn nộ ấy của người ấy tồn tại lâu dài. Ví như, này các Tỳ khưu, nét chữ khắc trên đá không mau lẹ bị xóa mất bởi gió hay bởi nước, nó tồn tại lâu dài; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người thường hay phẫn nộ. Và cơn phẫn nộ ấy của người ấy tồn tại lâu dài. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là hạng người như nét chữ khắc trên đá. ‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පථවිලෙඛූපමො පුග්ගලො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො අභිණ්හං කුජ්ඣති. සො ච ඛ්වස්ස කොධො න දීඝරත්තං අනුසෙති. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, පථවියා ලෙඛා ඛිප්පං ලුජ්ජති වාතෙන වා උදකෙන වා, න චිරට්ඨිතිකා හොති; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො පුග්ගලො අභිණ්හං කුජ්ඣති. සො ච ඛ්වස්ස කොධො න දීඝරත්තං අනුසෙති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පථවිලෙඛූපමො පුග්ගලො. Này các Tỳ khưu, thế nào là người giống như vết vạch trên đất? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người thường hay phẫn nộ. Và cơn phẫn nộ của người ấy không tồn tại lâu dài. Này các Tỳ khưu, ví như vết vạch trên đất nhanh chóng bị xóa đi bởi gió hoặc bởi nước, không tồn tại lâu dài; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có người thường hay phẫn nộ. Và cơn phẫn nộ của người ấy không tồn tại lâu dài. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người giống như vết vạch trên đất. ‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, උදකලෙඛූපමො පුග්ගලො? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුග්ගලො ආගාළ්හෙනපි වුච්චමානො ඵරුසෙනපි වුච්චමානො අමනාපෙනපි වුච්චමානො සන්ධියතිමෙව සංසන්දතිමෙව සම්මොදතිමෙව. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, උදකෙ ලෙඛා ඛිප්පංයෙව පටිවිගච්ඡති, න චිරට්ඨිතිකා හොති; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො පුග්ගලො ආගාළ්හෙනපි වුච්චමානො ඵරුසෙනපි වුච්චමානො අමනාපෙනපි වුච්චමානො සන්ධියතිමෙව සංසන්දතිමෙව සම්මොදතිමෙව. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, උදකලෙඛූපමො පුග්ගලො. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මි’’න්ති. දසමං. Này các Tỳ khưu, thế nào là người giống như vết vạch trên nước? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người dù bị nói lời nặng nề, dù bị nói lời thô lỗ, dù bị nói lời không vừa ý, vẫn hòa hợp, vẫn thân thiện, vẫn vui vẻ. Này các Tỳ khưu, ví như vết vạch trên nước liền biến mất, không tồn tại lâu dài; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có người dù bị nói lời nặng nề, dù bị nói lời thô lỗ, dù bị nói lời không vừa ý, vẫn hòa hợp, vẫn thân thiện, vẫn vui vẻ. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người giống như vết vạch trên nước. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này có mặt, hiện hữu trong thế gian. (Kinh) thứ mười. කුසිනාරවග්ගො තෙරසමො. Phẩm Kusināra, thứ mười ba. තස්සුද්දානං – Phần tóm lược của phẩm ấy: කුසිනාරභණ්ඩනා චෙව, ගොතමභරණ්ඩුහත්ථකො; කටුවියං ද්වෙ අනුරුද්ධා, පටිච්ඡන්නං ලෙඛෙන තෙ දසාති. Kusināra, và Bhaṇḍana, Gotama, Bharaṇḍu, Hatthaka; Kaṭuviya, hai kinh Anuruddha, Paṭicchanna, và Lekha, đó là mười kinh. (14) 4. යොධාජීවවග්ගො (14) 4. Phẩm Người Lính Chiến (Yodhājīva) 1. යොධාජීවසුත්තං 1. Kinh Người Lính Chiến 134. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො යොධාජීවො රාජාරහො හොති රාජභොග්ගො, රඤ්ඤො අඞ්ගන්තෙව සඞ්ඛ්‍යං ගච්ඡති. කතමෙහි තීහි[Pg.288]? ඉධ, භික්ඛවෙ, යොධාජීවො දූරෙ පාතී ච හොති අක්ඛණවෙධී ච මහතො ච කායස්ස පදාලෙතා. ඉමෙහි, ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො යොධාජීවො රාජාරහො හොති රාජභොග්ගො, රඤ්ඤො අඞ්ගන්තෙව සඞ්ඛ්‍යං ගච්ඡති. එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු ආහුනෙය්‍යො හොති…පෙ… අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්ස. කතමෙහි තීහි? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු දූරෙ පාතී ච හොති අක්ඛණවෙධී ච මහතො ච කායස්ස පදාලෙතා. 134. Này các Tỳ khưu, người lính chiến hội đủ ba yếu tố thì xứng đáng với vua, được vua dùng, và được xem là một bộ phận của nhà vua. Ba yếu tố nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, người lính chiến có thể bắn xa, là một xạ thủ, và có thể xuyên thủng vật thể lớn. Này các Tỳ khưu, người lính chiến hội đủ ba yếu tố này thì xứng đáng với vua, được vua dùng, và được xem là một bộ phận của nhà vua. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu hội đủ ba yếu tố thì xứng đáng được cúng dường... là ruộng phước vô thượng cho đời. Ba yếu tố nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu có thể bắn xa, là một xạ thủ, và có thể xuyên thủng vật thể lớn. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු දූරෙ පාතී හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු යං කිඤ්චි රූපං අතීතානාගතපච්චුප්පන්නං අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා ඔළාරිකං වා සුඛුමං වා හීනං වා පණීතං වා යං දූරෙ සන්තිකෙ වා, සබ්බං රූපං – ‘නෙතං මම, නෙසොහමස්මි, න මෙසො අත්තා’ති එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සති. යා කාචි වෙදනා අතීතානාගතපච්චුප්පන්නා අජ්ඣත්තා වා බහිද්ධා වා ඔළාරිකා වා සුඛුමා වා හීනා වා පණීතා වා යා දූරෙ සන්තිකෙ වා, සබ්බං වෙදනං – ‘නෙතං මම, නෙසොහමස්මි, න මෙසො අත්තා’ති එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සති. යා කාචි සඤ්ඤා අතීතානාගතපච්චුප්පන්නා අජ්ඣත්තා වා බහිද්ධා වා ඔළාරිකා වා සුඛුමා වා හීනා වා පණීතා වා යා දූරෙ සන්තිකෙ වා, සබ්බං සඤ්ඤං – ‘නෙතං මම, නෙසොහමස්මි, න මෙසො අත්තා’ති එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සති. යෙ කෙචි සඞ්ඛාරා අතීතානාගතපච්චුප්පන්නා අජ්ඣත්තා වා බහිද්ධා වා ඔළාරිකා වා සුඛුමා වා හීනා වා පණීතා වා යෙ දූරෙ සන්තිකෙ වා, සබ්බෙ සඞ්ඛාරෙ – ‘නෙතං මම, නෙසොහමස්මි, න මෙසො අත්තා’ති එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සති. යං කිඤ්චි විඤ්ඤාණං අතීතානාගතපච්චුප්පන්නං අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා ඔළාරිකං වා සුඛුමං වා හීනං වා පණීතං වා යං දූරෙ සන්තිකෙ වා, සබ්බං විඤ්ඤාණං – ‘නෙතං මම, නෙසොහමස්මි, න මෙසො අත්තා’ති එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු දූරෙ පාතී හොති. Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có thể bắn xa? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu đối với bất cứ sắc nào, dù quá khứ, tương lai, hay hiện tại, ở trong hay ở ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, vị ấy thấy tất cả sắc với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Đối với bất cứ thọ nào, dù quá khứ, tương lai, hay hiện tại, ở trong hay ở ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, vị ấy thấy tất cả thọ với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Đối với bất cứ tưởng nào, dù quá khứ, tương lai, hay hiện tại, ở trong hay ở ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, vị ấy thấy tất cả tưởng với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Đối với bất cứ hành nào, dù quá khứ, tương lai, hay hiện tại, ở trong hay ở ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, vị ấy thấy tất cả các hành với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Đối với bất cứ thức nào, dù quá khứ, tương lai, hay hiện tại, ở trong hay ở ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, vị ấy thấy tất cả thức với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có thể bắn xa. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අක්ඛණවෙධී හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යථාභූතං පජානාති; ‘අයං දුක්ඛසමුදයො’ති යථාභූතං පජානාති; ‘අයං දුක්ඛනිරොධො’ති යථාභූතං පජානාති; ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී [Pg.289] පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අක්ඛණවෙධී හොති. Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu là một xạ thủ? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu biết như thật: ‘Đây là khổ,’ biết như thật: ‘Đây là nguồn gốc của khổ,’ biết như thật: ‘Đây là sự diệt khổ,’ biết như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt khổ.’ Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu là một xạ thủ. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු මහතො කායස්ස පදාලෙතා හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු මහන්තං අවිජ්ජාක්ඛන්ධං පදාලෙති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු මහතො කායස්ස පදාලෙතා හොති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු ආහුනෙය්‍යො හොති…පෙ… අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්සා’’ති. පඨමං. Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có thể xuyên thủng vật thể lớn? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu xuyên thủng khối vô minh to lớn. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có thể xuyên thủng vật thể lớn. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu hội đủ ba pháp này thì xứng đáng được cúng dường... là ruộng phước vô thượng cho đời. (Kinh) thứ nhất. 2. පරිසාසුත්තං 2. Kinh Hội Chúng 135. ‘‘තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, පරිසා. කතමා තිස්සො? උක්කාචිතවිනීතා පරිසා, පටිපුච්ඡාවිනීතා පරිසා, යාවතාවිනීතා පරිසා – ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො පරිසා’’ති. දුතියං. 135. Này các Tỳ khưu, có ba loại hội chúng này. Ba loại nào? Hội chúng được giáo huấn qua lời giảng giải, hội chúng được giáo huấn qua sự hỏi đáp, và hội chúng chỉ được giáo huấn ở một mức độ nhất định. Này các Tỳ khưu, đây là ba loại hội chúng. (Kinh) thứ hai. 3. මිත්තසුත්තං 3. Kinh Người Bạn 136. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො මිත්තො සෙවිතබ්බො. කතමෙහි තීහි? ( ) දුද්දදං දදාති, දුක්කරං කරොති, දුක්ඛමං ඛමති – ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො මිත්තො සෙවිතබ්බො’’ති. තතියං. 136. Này các Tỳ khưu, người bạn hội đủ ba yếu tố thì nên kết giao. Ba yếu tố nào? Người ấy cho vật khó cho, làm việc khó làm, nhẫn chịu điều khó nhẫn. Này các Tỳ khưu, người bạn hội đủ ba yếu tố này thì nên kết giao. (Kinh) thứ ba. 4. උප්පාදාසුත්තං 4. Kinh Sự Sanh Khởi 137. ‘‘උප්පාදා වා, භික්ඛවෙ, තථාගතානං අනුප්පාදා වා තථාගතානං, ඨිතාව සා ධාතු ධම්මට්ඨිතතා ධම්මනියාමතා. සබ්බෙ සඞ්ඛාරා අනිච්චා. තං තථාගතො අභිසම්බුජ්ඣති අභිසමෙති. අභිසම්බුජ්ඣිත්වා අභිසමෙත්වා ආචික්ඛති දෙසෙති පඤ්ඤාපෙති පට්ඨපෙති විවරති විභජති උත්තානීකරොති – ‘සබ්බෙ සඞ්ඛාරා අනිච්චා’ති. උප්පාදා වා, භික්ඛවෙ, තථාගතානං අනුප්පාදා වා තථාගතානං ඨිතාව සා ධාතු ධම්මට්ඨිතතා ධම්මනියාමතා. සබ්බෙ සඞ්ඛාරා දුක්ඛා. තං තථාගතො අභිසම්බුජ්ඣති අභිසමෙති. අභිසම්බුජ්ඣිත්වා [Pg.290] අභිසමෙත්වා ආචික්ඛති දෙසෙති පඤ්ඤාපෙති පට්ඨපෙති විවරති විභජති උත්තානීකරොති – ‘සබ්බෙ සඞ්ඛාරා දුක්ඛා’ති. උප්පාදා වා, භික්ඛවෙ, තථාගතානං අනුප්පාදා වා තථාගතානං ඨිතාව සා ධාතු ධම්මට්ඨිතතා ධම්මනියාමතා. සබ්බෙ ධම්මා අනත්තා. තං තථාගතො අභිසම්බුජ්ඣති අභිසමෙති. අභිසම්බුජ්ඣිත්වා අභිසමෙත්වා ආචික්ඛති දෙසෙති පඤ්ඤාපෙති පට්ඨපෙති විවරති විභජති උත්තානීකරොති – ‘සබ්බෙ ධම්මා අනත්තා’’’ති. චතුත්ථං. 137. “Này các Tỳ khưu, dù các đức Như Lai có xuất hiện hay không xuất hiện, yếu tố ấy vẫn an trú, là định tánh của pháp, là quy luật của pháp. Tất cả các pháp hữu vi là vô thường. Điều ấy, Như Lai tự mình giác ngộ, tự mình chứng đạt. Sau khi đã tự mình giác ngộ, tự mình chứng đạt, Ngài chỉ dạy, thuyết giảng, trình bày, thiết lập, khai thị, phân tích, làm cho sáng tỏ rằng: ‘Tất cả các pháp hữu vi là vô thường’. Này các Tỳ khưu, dù các đức Như Lai có xuất hiện hay không xuất hiện, yếu tố ấy vẫn an trú, là định tánh của pháp, là quy luật của pháp. Tất cả các pháp hữu vi là khổ. Điều ấy, Như Lai tự mình giác ngộ, tự mình chứng đạt. Sau khi đã tự mình giác ngộ, tự mình chứng đạt, Ngài chỉ dạy, thuyết giảng, trình bày, thiết lập, khai thị, phân tích, làm cho sáng tỏ rằng: ‘Tất cả các pháp hữu vi là khổ’. Này các Tỳ khưu, dù các đức Như Lai có xuất hiện hay không xuất hiện, yếu tố ấy vẫn an trú, là định tánh của pháp, là quy luật của pháp. Tất cả các pháp là vô ngã. Điều ấy, Như Lai tự mình giác ngộ, tự mình chứng đạt. Sau khi đã tự mình giác ngộ, tự mình chứng đạt, Ngài chỉ dạy, thuyết giảng, trình bày, thiết lập, khai thị, phân tích, làm cho sáng tỏ rằng: ‘Tất cả các pháp là vô ngã’.” 5. කෙසකම්බලසුත්තං 5. Kinh Vải Dệt Bằng Tóc 138. ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, යානි කානිචි තන්තාවුතානං වත්ථානං, කෙසකම්බලො තෙසං පටිකිට්ඨො අක්ඛායති. කෙසකම්බලො, භික්ඛවෙ, සීතෙ සීතො, උණ්හෙ උණ්හො, දුබ්බණ්ණො, දුග්ගන්ධො, දුක්ඛසම්ඵස්සො. එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, යානි කානිචි පුථුසමණබ්‍රාහ්මණවාදානං මක්ඛලිවාදො තෙසං පටිකිට්ඨො අක්ඛායති. 138. “Này các Tỳ khưu, ví như trong tất cả các loại vải dệt bằng sợi, tấm vải dệt bằng tóc người được xem là loại hạ tiện nhất. Này các Tỳ khưu, tấm vải dệt bằng tóc người thì lạnh trong mùa lạnh, nóng trong mùa nóng, màu sắc xấu xí, mùi hôi thối, xúc chạm khó chịu. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, trong tất cả các học thuyết của nhiều Sa-môn, Bà-la-môn, học thuyết của Makkhali được xem là hạ tiện nhất. ‘‘මක්ඛලි, භික්ඛවෙ, මොඝපුරිසො එවංවාදී එවංදිට්ඨි – ‘නත්ථි කම්මං, නත්ථි කිරියං, නත්ථි වීරිය’න්ති. යෙපි තෙ, භික්ඛවෙ, අහෙසුං අතීතමද්ධානං අරහන්තො සම්මාසම්බුද්ධා, තෙපි භගවන්තො කම්මවාදා චෙව අහෙසුං කිරියවාදා ච වීරියවාදා ච. තෙපි, භික්ඛවෙ, මක්ඛලි මොඝපුරිසො පටිබාහති – ‘නත්ථි කම්මං, නත්ථි කිරියං, නත්ථි වීරිය’න්ති. යෙපි තෙ, භික්ඛවෙ, භවිස්සන්ති අනාගතමද්ධානං අරහන්තො සම්මාසම්බුද්ධා, තෙපි භගවන්තො කම්මවාදා චෙව භවිස්සන්ති කිරියවාදා ච වීරියවාදා ච. තෙපි, භික්ඛවෙ, මක්ඛලි මොඝපුරිසො පටිබාහති – ‘නත්ථි කම්මං, නත්ථි කිරියං, නත්ථි වීරිය’න්ති. අහම්පි, භික්ඛවෙ, එතරහි අරහං සම්මාසම්බුද්ධො කම්මවාදො චෙව කිරියවාදො ච වීරියවාදො ච. මම්පි, භික්ඛවෙ, මක්ඛලි මොඝපුරිසො පටිබාහති – ‘නත්ථි කම්මං, නත්ථි කිරියං, නත්ථි වීරිය’’’න්ති. “Này các Tỳ khưu, kẻ ngu si Makkhali có lời nói như vầy, có quan điểm như vầy: ‘Không có nghiệp, không có hành động, không có tinh tấn’. Này các Tỳ khưu, những vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong quá khứ, các đức Thế Tôn ấy cũng là những người chủ trương có nghiệp, chủ trương có hành động, và chủ trương có tinh tấn. Này các Tỳ khưu, kẻ ngu si Makkhali cũng bác bỏ các vị ấy rằng: ‘Không có nghiệp, không có hành động, không có tinh tấn’. Này các Tỳ khưu, những vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong tương lai, các đức Thế Tôn ấy cũng sẽ là những người chủ trương có nghiệp, chủ trương có hành động, và chủ trương có tinh tấn. Này các Tỳ khưu, kẻ ngu si Makkhali cũng bác bỏ các vị ấy rằng: ‘Không có nghiệp, không có hành động, không có tinh tấn’. Này các Tỳ khưu, ngay trong hiện tại, Ta là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, cũng là người chủ trương có nghiệp, chủ trương có hành động, và chủ trương có tinh tấn. Này các Tỳ khưu, kẻ ngu si Makkhali cũng bác bỏ cả Ta rằng: ‘Không có nghiệp, không có hành động, không có tinh tấn’.” ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, නදීමුඛෙ ඛිප්පං උඩ්ඩෙය්‍ය බහූනං මච්ඡානං අහිතාය දුක්ඛාය අනයාය බ්‍යසනාය; එවමෙවං ඛො, භික්ඛවෙ, මක්ඛලි මොඝපුරිසො මනුස්සඛිප්පං මඤ්ඤෙ ලොකෙ උප්පන්නො බහූනං සත්තානං අහිතාය දුක්ඛාය අනයාය බ්‍යසනායා’’ති. පඤ්චමං. “Này các Tỳ khưu, ví như ở cửa sông, người ta giăng một cái đó, đem lại sự không lợi ích, đau khổ, không may mắn, và tai họa cho nhiều loài cá; cũng vậy, này các Tỳ khưu, kẻ ngu si Makkhali, Ta nghĩ, đã sinh ra trong đời như một cái đó bẫy người, đem lại sự không lợi ích, đau khổ, không may mắn, và tai họa cho nhiều chúng sanh.” 6. සම්පදාසුත්තං 6. Kinh Sự Toàn Hảo 139. ‘‘තිස්සො [Pg.291] ඉමා, භික්ඛවෙ, සම්පදා. කතමා තිස්සො? සද්ධාසම්පදා, සීලසම්පදා, පඤ්ඤාසම්පදා – ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො සම්පදා’’ති. ඡට්ඨං. 139. “Này các Tỳ khưu, có ba sự toàn hảo này. Ba là gì? Tín toàn hảo, giới toàn hảo, tuệ toàn hảo. Này các Tỳ khưu, đây là ba sự toàn hảo.” 7. වුද්ධිසුත්තං 7. Kinh Sự Tăng Trưởng 140. ‘‘තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, වුද්ධියො. කතමා තිස්සො? සද්ධාවුද්ධි, සීලවුද්ධි, පඤ්ඤාවුද්ධි – ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො වුද්ධියො’’ති. සත්තමං. 140. “Này các Tỳ khưu, có ba sự tăng trưởng này. Ba là gì? Sự tăng trưởng về tín, sự tăng trưởng về giới, sự tăng trưởng về tuệ. Này các Tỳ khưu, đây là ba sự tăng trưởng.” 8. අස්සඛළුඞ්කසුත්තං 8. Kinh Ngựa Non 141. ‘‘තයො ච, භික්ඛවෙ, අස්සඛළුඞ්කෙ දෙසෙස්සාමි තයො ච පුරිසඛළුඞ්කෙ. තං සුණාථ, සාධුකං මනසි කරොථ; භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච – 141. “Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng về ba loại ngựa non và ba loại người non trẻ. Các ngươi hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý, Ta sẽ nói.” “Vâng, bạch Thế Tôn,” các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này: ‘‘කතමෙ ච, භික්ඛවෙ, තයො අස්සඛළුඞ්කා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො අස්සඛළුඞ්කො ජවසම්පන්නො හොති; න වණ්ණසම්පන්නො, න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො. ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො අස්සඛළුඞ්කො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච; න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො. ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො අස්සඛළුඞ්කො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච ආරොහපරිණාහසම්පන්නො ච. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො අස්සඛළුඞ්කා. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là ba loại ngựa non? Này các Tỳ khưu, ở đây, có loại ngựa non có tốc độ, nhưng không có vẻ đẹp, không có tầm vóc và thân hình cân đối. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại ngựa non có tốc độ và có vẻ đẹp, nhưng không có tầm vóc và thân hình cân đối. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại ngựa non có tốc độ, có vẻ đẹp, và có cả tầm vóc và thân hình cân đối. Này các Tỳ khưu, đây là ba loại ngựa non. ‘‘කතමෙ ච, භික්ඛවෙ, තයො පුරිසඛළුඞ්කා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුරිසඛළුඞ්කො ජවසම්පන්නො හොති; න වණ්ණසම්පන්නො, න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො. ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුරිසඛළුඞ්කො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච; න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො. ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුරිසඛළුඞ්කො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච ආරොහපරිණාහසම්පන්නො ච. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là ba loại người non trẻ? Này các Tỳ khưu, ở đây, có loại người non trẻ có tốc độ, nhưng không có vẻ đẹp, không có tầm vóc và thân hình cân đối. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại người non trẻ có tốc độ và có vẻ đẹp, nhưng không có tầm vóc và thân hình cân đối. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại người non trẻ có tốc độ, có vẻ đẹp, và có cả tầm vóc và thân hình cân đối. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පුරිසඛළුඞ්කො ජවසම්පන්නො හොති; න වණ්ණසම්පන්නො න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යථාභූතං පජානාති…පෙ… ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති. ඉදමස්ස ජවස්මිං වදාමි. අභිධම්මෙ ඛො පන අභිවිනයෙ පඤ්හං පුට්ඨො සංසාදෙති [Pg.292], නො විස්සජ්ජෙති. ඉදමස්ස න වණ්ණස්මිං වදාමි. න ඛො පන ලාභී හොති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානං. ඉදමස්ස න ආරොහපරිණාහස්මිං වදාමි. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, පුරිසඛළුඞ්කො ජවසම්පන්නො හොති; න වණ්ණසම්පන්නො, න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො. “Này các Tỳ khưu, thế nào là người trẻ tuổi có được tốc lực, nhưng không có được vẻ đẹp, không có được vóc dáng? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ’, ... cho đến ... tuệ tri như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt khổ’. Điều này, Ta nói là tốc lực của vị ấy. Tuy nhiên, khi được hỏi về Thắng Pháp và Tạng Luật, vị ấy do dự, không trả lời được. Điều này, Ta nói là không phải vẻ đẹp của vị ấy. Và vị ấy không nhận được y phục, vật thực, sàng tọa, thuốc men trị bệnh. Điều này, Ta nói là không phải vóc dáng của vị ấy. Này các Tỳ khưu, như vậy là người trẻ tuổi có được tốc lực, nhưng không có được vẻ đẹp, không có được vóc dáng.” ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පුරිසඛළුඞ්කො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච; න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යථාභූතං පජානාති…පෙ… ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති. ඉදමස්ස ජවස්මිං වදාමි. අභිධම්මෙ ඛො පන අභිවිනයෙ පඤ්හං පුට්ඨො විස්සජ්ජෙති, නො සංසාදෙති. ඉදමස්ස වණ්ණස්මිං වදාමි. න පන ලාභී හොති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානං. ඉදමස්ස න ආරොහපරිණාහස්මිං වදාමි. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, පුරිසඛළුඞ්කො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච; න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො. “Này các Tỳ khưu, thế nào là người trẻ tuổi có được tốc lực và có được vẻ đẹp, nhưng không có được vóc dáng? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ’, ... cho đến ... tuệ tri như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt khổ’. Điều này, Ta nói là tốc lực của vị ấy. Tuy nhiên, khi được hỏi về Thắng Pháp và Tạng Luật, vị ấy trả lời được, không do dự. Điều này, Ta nói là vẻ đẹp của vị ấy. Nhưng vị ấy không nhận được y phục, vật thực, sàng tọa, thuốc men trị bệnh. Điều này, Ta nói là không phải vóc dáng của vị ấy. Này các Tỳ khưu, như vậy là người trẻ tuổi có được tốc lực và có được vẻ đẹp, nhưng không có được vóc dáng.” ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පුරිසඛළුඞ්කො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච ආරොහපරිණාහසම්පන්නො ච? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යථාභූතං පජානාති…පෙ… ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති. ඉදමස්ස ජවස්මිං වදාමි. අභිධම්මෙ ඛො පන අභිවිනයෙ පඤ්හං පුට්ඨො විස්සජ්ජෙති, නො සංසාදෙති. ඉදමස්ස වණ්ණස්මිං වදාමි. ලාභී ඛො පන හොති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානං. ඉදමස්ස ආරොහපරිණාහස්මිං වදාමි. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, පුරිසඛළුඞ්කො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච ආරොහපරිණාහසම්පන්නො ච. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුරිසඛළුඞ්කා’’ති. අට්ඨමං. “Này các Tỳ khưu, thế nào là người trẻ tuổi có được tốc lực, có được vẻ đẹp, và có được vóc dáng? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ’, ... cho đến ... tuệ tri như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt khổ’. Điều này, Ta nói là tốc lực của vị ấy. Tuy nhiên, khi được hỏi về Thắng Pháp và Tạng Luật, vị ấy trả lời được, không do dự. Điều này, Ta nói là vẻ đẹp của vị ấy. Và vị ấy nhận được y phục, vật thực, sàng tọa, thuốc men trị bệnh. Điều này, Ta nói là vóc dáng của vị ấy. Này các Tỳ khưu, như vậy là người trẻ tuổi có được tốc lực, có được vẻ đẹp, và có được vóc dáng. Này các Tỳ khưu, đây là ba loại người trẻ tuổi.” (Kinh thứ tám). 9. අස්සපරස්සසුත්තං 9. Kinh Assaparassa (Ngựa Tốt) 142. ‘‘තයො ච, භික්ඛවෙ, අස්සපරස්සෙ දෙසෙස්සාමි තයො ච පුරිසපරස්සෙ. තං සුණාථ, සාධුකං මනසි කරොථ; භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච – 142. “Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng về ba loại ngựa tốt và ba loại người tốt. Các con hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý, Ta sẽ nói.” – “Vâng, bạch Thế Tôn.” – các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này: ‘‘කතමෙ [Pg.293] ච, භික්ඛවෙ, තයො අස්සපරස්සා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො අස්සපරස්සො ජවසම්පන්නො හොති; න වණ්ණසම්පන්නො න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො. ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො අස්සපරස්සො ජවසම්පන්නො හොති වණ්ණසම්පන්නො ච; න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො. ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො අස්සපරස්සො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච ආරොහපරිණාහසම්පන්නො ච. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො අස්සපරස්සා. “Này các Tỳ khưu, thế nào là ba loại ngựa tốt? Này các Tỳ khưu, ở đây, có loại ngựa tốt có được tốc lực, nhưng không có được vẻ đẹp, không có được vóc dáng. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại ngựa tốt có được tốc lực và có được vẻ đẹp, nhưng không có được vóc dáng. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại ngựa tốt có được tốc lực, có được vẻ đẹp, và có được vóc dáng. Này các Tỳ khưu, đây là ba loại ngựa tốt.” ‘‘කතමෙ ච, භික්ඛවෙ, තයො පුරිසපරස්සා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුරිසපරස්සො ජවසම්පන්නො හොති; න වණ්ණසම්පන්නො න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො. ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුරිසපරස්සො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච; න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො. ඉධ පන, භික්ඛවෙ, එකච්චො පුරිසපරස්සො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච ආරොහපරිණාහසම්පන්නො ච. “Này các Tỳ khưu, thế nào là ba loại người tốt? Này các Tỳ khưu, ở đây, có loại người tốt có được tốc lực, nhưng không có được vẻ đẹp, không có được vóc dáng. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại người tốt có được tốc lực và có được vẻ đẹp, nhưng không có được vóc dáng. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại người tốt có được tốc lực, có được vẻ đẹp, và có được vóc dáng.” ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පුරිසපරස්සො ජවසම්පන්නො හොති; න වණ්ණසම්පන්නො, න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා ඔපපාතිකො හොති තත්ථ පරිනිබ්බායී අනාවත්තිධම්මො තස්මා ලොකා. ඉදමස්ස ජවස්මිං වදාමි. අභිධම්මෙ ඛො පන අභිවිනියෙ පඤ්හං පුට්ඨො සංසාදෙති, නො විස්සජ්ජෙති. ඉදමස්ස න වණ්ණස්මිං වදාමි. න ඛො පන ලාභී හොති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානං. ඉදමස්ස න ආරොහපරිණාහස්මිං වදාමි. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, පුරිසපරස්සො ජවසම්පන්නො හොති; න වණ්ණසම්පන්නො, න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො. “Này các Tỳ khưu, thế nào là người tốt có được tốc lực, nhưng không có được vẻ đẹp, không có được vóc dáng? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy nhập Niết Bàn, không còn trở lại thế giới này nữa. Điều này, Ta nói là tốc lực của vị ấy. Tuy nhiên, khi được hỏi về Thắng Pháp và Tạng Luật, vị ấy do dự, không trả lời được. Điều này, Ta nói là không phải vẻ đẹp của vị ấy. Và vị ấy không nhận được y phục, vật thực, sàng tọa, thuốc men trị bệnh. Điều này, Ta nói là không phải vóc dáng của vị ấy. Này các Tỳ khưu, như vậy là người tốt có được tốc lực, nhưng không có được vẻ đẹp, không có được vóc dáng.” ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පුරිසපරස්සො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච, න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා ඔපපාතිකො හොති තත්ථ පරිනිබ්බායී අනාවත්තිධම්මො තස්මා ලොකා. ඉදමස්ස ජවස්මිං වදාමි. අභිධම්මෙ ඛො පන අභිවිනයෙ පඤ්හං පුට්ඨො විස්සජ්ජෙති, නො සංසාදෙති. ඉදමස්ස වණ්ණස්මිං වදාමි. න ඛො පන ලාභී හොති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානං. ඉදමස්ස න ආරොහපරිණාහස්මිං වදාමි. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, පුරිසපරස්සො ජවසම්පන්නො ච හොති; වණ්ණසම්පන්නො ච, න ආරොහපරිණාහසම්පන්නො. “Này các Tỳ khưu, thế nào là người tốt có được tốc lực và có được vẻ đẹp, nhưng không có được vóc dáng? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy nhập Niết Bàn, không còn trở lại thế giới này nữa. Điều này, Ta nói là tốc lực của vị ấy. Tuy nhiên, khi được hỏi về Thắng Pháp và Tạng Luật, vị ấy trả lời được, không do dự. Điều này, Ta nói là vẻ đẹp của vị ấy. Và vị ấy không nhận được y phục, vật thực, sàng tọa, thuốc men trị bệnh. Điều này, Ta nói là không phải vóc dáng của vị ấy. Này các Tỳ khưu, như vậy là người tốt có được tốc lực và có được vẻ đẹp, nhưng không có được vóc dáng.” ‘‘කථඤ්ච[Pg.294], භික්ඛවෙ, පුරිසපරස්සො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච ආරොහපරිණාහසම්පන්නො ච? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා ඔපපාතිකො හොති තත්ථ පරිනිබ්බායී අනාවත්තිධම්මො තස්මා ලොකා. ඉදමස්ස ජවස්මිං වදාමි. අභිධම්මෙ ඛො පන අභිවිනයෙ පඤ්හං පුට්ඨො විස්සජ්ජෙති, නො සංසාදෙති. ඉදමස්ස වණ්ණස්මිං වදාමි. ලාභී ඛො පන හොති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානං. ඉදමස්ස ආරොහපරිණාහස්මිං වදාමි. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, පුරිසපරස්සො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච ආරොහපරිණාහසම්පන්නො ච. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො පුරිසපරස්සා’’ති. නවමං. “Này các tỳ khưu, thế nào là người xuất chúng được thành tựu về tốc lực, được thành tựu về dung sắc, và được thành tựu về tầm vóc và thể chất? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu do đã đoạn trừ năm hạ phần kiết sử nên là vị hóa sanh, tại đấy sẽ nhập Niết Bàn, có đặc tính không trở lại từ thế giới ấy. Ta nói rằng đây là tốc lực của vị ấy. Lại nữa, khi được hỏi câu hỏi về Thắng Pháp và Thắng Luật, vị ấy trả lời được, không do dự. Ta nói rằng đây là dung sắc của vị ấy. Lại nữa, vị ấy là người nhận được y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh. Ta nói rằng đây là tầm vóc và thể chất của vị ấy. Này các tỳ khưu, như vậy là người xuất chúng được thành tựu về tốc lực, được thành tựu về dung sắc, và được thành tựu về tầm vóc và thể chất. Này các tỳ khưu, đây là ba hạng người xuất chúng.” (Kinh) thứ chín. 10. අස්සාජානීයසුත්තං 10. Kinh Assājānīya (Tuấn Mã) 143. ‘‘තයො ච, භික්ඛවෙ, භද්‍රෙ අස්සාජානීයෙ දෙසෙස්සාමි තයො ච භද්‍රෙ පුරිසාජානීයෙ. තං සුණාථ, සාධුකං මනසි කරොථ; භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච – 143. “Này các tỳ khưu, Ta sẽ giảng về ba loại tuấn mã hiền thiện và ba loại người hiền thiện như tuấn mã. Các ngươi hãy lắng nghe điều ấy, hãy khéo tác ý; Ta sẽ nói.” “Xin vâng, bạch Thế Tôn.” các vị tỳ khưu ấy đã vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này: ‘‘කතමෙ ච, භික්ඛවෙ, තයො භද්‍රා අස්සාජානීයා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො භද්‍රො අස්සාජානීයො …පෙ… ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච ආරොහපරිණාහසම්පන්නො ච. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො භද්‍රා අස්සාජානීයා. “Này các tỳ khưu, thế nào là ba loại tuấn mã hiền thiện? Này các tỳ khưu, ở đây, có loại tuấn mã hiền thiện ... được thành tựu về tốc lực, được thành tựu về dung sắc, và được thành tựu về tầm vóc và thể chất. Này các tỳ khưu, đây là ba loại tuấn mã hiền thiện. ‘‘කතමෙ ච භික්ඛවෙ, තයො භද්‍රා පුරිසාජානීයා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො භද්‍රො පුරිසාජානීයො…පෙ… ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච ආරොහපරිණාහසම්පන්නො ච. “Này các tỳ khưu, thế nào là ba loại người hiền thiện như tuấn mã? Này các tỳ khưu, ở đây, có loại người hiền thiện như tuấn mã ... được thành tựu về tốc lực, được thành tựu về dung sắc, và được thành tựu về tầm vóc và thể chất. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භද්‍රො පුරිසාජානීයො…පෙ… ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච ආරොහපරිණාහසම්පන්නො ච? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. ඉදමස්ස ජවස්මිං වදාමි. අභිධම්මෙ ඛො පන අභිවිනයෙ පඤ්හං පුට්ඨො විස්සජ්ජෙති, නො සංසාදෙති. ඉදමස්ස වණ්ණස්මිං වදාමි. ලාභී ඛො පන හොති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානං. ඉදමස්ස ආරොහපරිණාහස්මිං වදාමි. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භද්‍රො පුරිසාජානීයො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො [Pg.295] ච ආරොහපරිණාහසම්පන්නො ච. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, තයො භද්‍රා පුරිසාජානීයා’’ති. දසමං. “Này các tỳ khưu, thế nào là người hiền thiện như tuấn mã ... được thành tựu về tốc lực, được thành tựu về dung sắc, và được thành tựu về tầm vóc và thể chất? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu do đã đoạn tận các lậu hoặc nên tự mình với thắng trí chứng ngộ và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại. Ta nói rằng đây là tốc lực của vị ấy. Lại nữa, khi được hỏi câu hỏi về Thắng Pháp và Thắng Luật, vị ấy trả lời được, không do dự. Ta nói rằng đây là dung sắc của vị ấy. Lại nữa, vị ấy là người nhận được y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh. Ta nói rằng đây là tầm vóc và thể chất của vị ấy. Này các tỳ khưu, như vậy là người hiền thiện như tuấn mã được thành tựu về tốc lực, được thành tựu về dung sắc, và được thành tựu về tầm vóc và thể chất. Này các tỳ khưu, đây là ba loại người hiền thiện như tuấn mã.” (Kinh) thứ mười. 11. පඨමමොරනිවාපසුත්තං 11. Kinh Moranivāpa Thứ Nhất 144. එකං සමයං භගවා රාජගහෙ විහරති මොරනිවාපෙ පරිබ්බාජකාරාමෙ. තත්‍ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘භික්ඛවො’’ති. ‘‘භදන්තෙ’’ති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච – 144. Một thời, Thế Tôn trú ở Rājagaha, tại khu vườn của các du sĩ ở Moranivāpa. Tại đấy, Thế Tôn đã gọi các tỳ khưu: “Này các tỳ khưu.” “Xin vâng, bạch Thế Tôn.” các vị tỳ khưu ấy đã vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này: ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු අච්චන්තනිට්ඨො හොති අච්චන්තයොගක්ඛෙමී අච්චන්තබ්‍රහ්මචාරී අච්චන්තපරියොසානො සෙට්ඨො දෙවමනුස්සානං. කතමෙහි තීහි? අසෙක්ඛෙන සීලක්ඛන්ධෙන, අසෙක්ඛෙන සමාධික්ඛන්ධෙන, අසෙක්ඛෙන පඤ්ඤාක්ඛන්ධෙන. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු අච්චන්තනිට්ඨො හොති අච්චන්තයොගක්ඛෙමී අච්චන්තබ්‍රහ්මචාරී අච්චන්තපරියොසානො සෙට්ඨො දෙවමනුස්සාන’’න්ති. එකාදසමං. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu được thành tựu ba pháp là người đã đạt đến mục đích tối hậu, đã đạt đến sự an ổn tối hậu khỏi các ách trược, là người sống đời phạm hạnh tối hậu, đã đạt đến sự kết thúc tối hậu, là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người. Ba pháp nào? Với uẩn giới vô học, với uẩn định vô học, với uẩn tuệ vô học. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu được thành tựu ba pháp này là người đã đạt đến mục đích tối hậu, đã đạt đến sự an ổn tối hậu khỏi các ách trược, là người sống đời phạm hạnh tối hậu, đã đạt đến sự kết thúc tối hậu, là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người.” (Kinh) thứ mười một. 12. දුතියමොරනිවාපසුත්තං 12. Kinh Moranivāpa Thứ Hai 145. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු අච්චන්තනිට්ඨො හොති අච්චන්තයොගක්ඛෙමී අච්චන්තබ්‍රහ්මචාරී අච්චන්තපරියොසානො සෙට්ඨො දෙවමනුස්සානං. කතමෙහි තීහි? ඉද්ධිපාටිහාරියෙන, ආදෙසනාපාටිහාරියෙන, අනුසාසනීපාටිහාරියෙන – ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු අච්චන්තනිට්ඨො හොති අච්චන්තයොගක්ඛෙමී අච්චන්තබ්‍රහ්මචාරී අච්චන්තපරියොසානො සෙට්ඨො දෙවමනුස්සාන’’න්ති. ද්වාදසමං. 145. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu được thành tựu ba pháp là người đã đạt đến mục đích tối hậu, đã đạt đến sự an ổn tối hậu khỏi các ách trược, là người sống đời phạm hạnh tối hậu, đã đạt đến sự kết thúc tối hậu, là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người. Ba pháp nào? Với thần thông, với ký tâm thông, với giáo hóa thông. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu được thành tựu ba pháp này là người đã đạt đến mục đích tối hậu, đã đạt đến sự an ổn tối hậu khỏi các ách trược, là người sống đời phạm hạnh tối hậu, đã đạt đến sự kết thúc tối hậu, là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người.” (Kinh) thứ mười hai. 13. තතියමොරනිවාපසුත්තං 13. Kinh Moranivāpa Thứ Ba 146. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු අච්චන්තනිට්ඨො හොති අච්චන්තයොගක්ඛෙමී අච්චන්තබ්‍රහ්මචාරී අච්චන්තපරියොසානො සෙට්ඨො දෙවමනුස්සානං. කතමෙහි තීහි? සම්මාදිට්ඨියා, සම්මාඤාණෙන, සම්මාවිමුත්තියා – ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු අච්චන්තනිට්ඨො [Pg.296] හොති අච්චන්තයොගක්ඛෙමී අච්චන්තබ්‍රහ්මචාරී අච්චන්තපරියොසානො සෙට්ඨො දෙවමනුස්සාන’’න්ති. තෙරසමං. 146. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu được thành tựu ba pháp là người đã đạt đến mục đích tối hậu, đã đạt đến sự an ổn tối hậu khỏi các ách trược, là người sống đời phạm hạnh tối hậu, đã đạt đến sự kết thúc tối hậu, là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người. Ba pháp nào? Với chánh kiến, với chánh trí, với chánh giải thoát. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu được thành tựu ba pháp này là người đã đạt đến mục đích tối hậu, đã đạt đến sự an ổn tối hậu khỏi các ách trược, là người sống đời phạm hạnh tối hậu, đã đạt đến sự kết thúc tối hậu, là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người.” (Kinh) thứ mười ba. යොධාජීවවග්ගො චුද්දසමො. Phẩm Yodhājīva, thứ mười bốn. තස්සුද්දානං – Phần tóm lược của phẩm ấy: යොධො පරිසමිත්තඤ්ච, උප්පාදා කෙසකම්බලො; සම්පදා වුද්ධි තයො, අස්සා තයො මොරනිවාපිනොති. Yodho, parisā, và mitta, uppādā, kesakambalo; Sampadā, vuddhi, ba (kinh), assā, ba (kinh) ở Moranivāpa. (15) 5. මඞ්ගලවග්ගො (15) 5. Phẩm Maṅgala 1. අකුසලසුත්තං 1. Kinh Akusala (Bất Thiện) 147. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං නිරයෙ. කතමෙහි තීහි? අකුසලෙන කායකම්මෙන, අකුසලෙන වචීකම්මෙන, අකුසලෙන මනොකම්මෙන – ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං නිරයෙ. 147. “Này các tỳ khưu, người được thành tựu ba pháp thì giống như được mang đi và đặt vào, cũng vậy, (được đặt vào) cảnh địa ngục. Ba pháp nào? Với thân nghiệp bất thiện, với khẩu nghiệp bất thiện, với ý nghiệp bất thiện. Này các tỳ khưu, người được thành tựu ba pháp này thì giống như được mang đi và đặt vào, cũng vậy, (được đặt vào) cảnh địa ngục. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං සග්ගෙ. කතමෙහි තීහි? කුසලෙන කායකම්මෙන, කුසලෙන වචීකම්මෙන, කුසලෙන මනොකම්මෙන – ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං සග්ගෙ’’ති. පඨමං. “Này các tỳ khưu, người được thành tựu ba pháp thì giống như được mang đi và đặt vào, cũng vậy, (được đặt vào) cõi trời. Ba pháp nào? Với thân nghiệp thiện, với khẩu nghiệp thiện, với ý nghiệp thiện. Này các tỳ khưu, người được thành tựu ba pháp này thì giống như được mang đi và đặt vào, cũng vậy, (được đặt vào) cõi trời.” (Kinh) thứ nhất. 2. සාවජ්ජසුත්තං 2. Kinh Sāvajja (Có Tội Lỗi) 148. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං නිරයෙ. කතමෙහි තීහි? සාවජ්ජෙන කායකම්මෙන, සාවජ්ජෙන වචීකම්මෙන, සාවජ්ජෙන මනොකම්මෙන – ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං නිරයෙ. 148. Này các Tỳ khưu, người thành tựu ba pháp, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, bị đặt vào địa ngục. Ba pháp nào? Thân nghiệp có tội lỗi, khẩu nghiệp có tội lỗi, ý nghiệp có tội lỗi. Này các Tỳ khưu, người thành tựu ba pháp này, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, bị đặt vào địa ngục. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං සග්ගෙ. කතමෙහි තීහි? අනවජ්ජෙන කායකම්මෙන, අනවජ්ජෙන වචීකම්මෙන, අනවජ්ජෙන මනොකම්මෙන – ඉමෙහි ඛො…පෙ… එවං සග්ගෙ’’ති. දුතියං. Này các Tỳ khưu, người thành tựu ba pháp, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, được đặt vào cõi trời. Ba pháp nào? Thân nghiệp không có tội lỗi, khẩu nghiệp không có tội lỗi, ý nghiệp không có tội lỗi. Này các Tỳ khưu, do ba pháp này... cho đến... cũng vậy, được đặt vào cõi trời. (Kinh thứ hai). 3. විසමසුත්තං 3. Kinh Visama (Không Đồng Đều) 149. ‘‘තීහි[Pg.297], භික්ඛවෙ…පෙ… විසමෙන කායකම්මෙන, විසමෙන වචීකම්මෙන, විසමෙන මනොකම්මෙන – ඉමෙහි ඛො…පෙ… එවං නිරයෙ. 149. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp không đồng đều, khẩu nghiệp không đồng đều, ý nghiệp không đồng đều. Do ba pháp này... cho đến... cũng vậy, bị đặt vào địa ngục. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි…පෙ… සමෙන කායකම්මෙන, සමෙන වචීකම්මෙන, සමෙන මනොකම්මෙන – ඉමෙහි ඛො…පෙ… එවං සග්ගෙ’’ති. තතියං. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp đồng đều, khẩu nghiệp đồng đều, ý nghiệp đồng đều. Do ba pháp này... cho đến... cũng vậy, được đặt vào cõi trời. (Kinh thứ ba). 4. අසුචිසුත්තං 4. Kinh Asuci (Không Trong Sạch) 150. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ…පෙ… අසුචිනා කායකම්මෙන, අසුචිනා වචීකම්මෙන, අසුචිනා මනොකම්මෙන – ඉමෙහි ඛො…පෙ… එවං නිරයෙ. 150. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp không trong sạch, khẩu nghiệp không trong sạch, ý nghiệp không trong sạch. Do ba pháp này... cho đến... cũng vậy, bị đặt vào địa ngục. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ…පෙ… සුචිනා කායකම්මෙන, සුචිනා වචීකම්මෙන, සුචිනා මනොකම්මෙන – ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං සග්ගෙ’’ති. චතුත්ථං. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp trong sạch, khẩu nghiệp trong sạch, ý nghiệp trong sạch. Này các Tỳ khưu, người thành tựu ba pháp này, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, được đặt vào cõi trời. (Kinh thứ tư). 5. පඨමඛතසුත්තං 5. Kinh Khata thứ nhất (Bị Tổn Hại) 151. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො අබ්‍යත්තො අසප්පුරිසො ඛතං උපහතං අත්තානං පරිහරති, සාවජ්ජො ච හොති සානුවජ්ජො ච විඤ්ඤූනං, බහුඤ්ච අපුඤ්ඤං පසවති. කතමෙහි තීහි? අකුසලෙන කායකම්මෙන, අකුසලෙන වචීකම්මෙන, අකුසලෙන මනොකම්මෙන – ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො බාලො අබ්‍යත්තො අසප්පුරිසො ඛතං උපහතං අත්තානං පරිහරති, සාවජ්ජො ච හොති සානුවජ්ජො ච විඤ්ඤූනං, බහුඤ්ච අපුඤ්ඤං පසවති. 151. Này các Tỳ khưu, người ngu, không thông thái, không phải bậc chân nhân, khi thành tựu ba pháp, tự mình mang lấy thân bị tổn hại, bị hủy hoại, có tội lỗi, bị người trí quở trách, và tạo ra nhiều điều vô phước. Ba pháp nào? Thân nghiệp bất thiện, khẩu nghiệp bất thiện, ý nghiệp bất thiện. Này các Tỳ khưu, người ngu, không thông thái, không phải bậc chân nhân, khi thành tựu ba pháp này, tự mình mang lấy thân bị tổn hại, bị hủy hoại, có tội lỗi, bị người trí quở trách, và tạo ra nhiều điều vô phước. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වියත්තො සප්පුරිසො අක්ඛතං අනුපහතං අත්තානං පරිහරති, අනවජ්ජො ච හොති අනනුවජ්ජො ච විඤ්ඤූනං, බහුඤ්ච පුඤ්ඤං පසවති. කතමෙහි තීහි? කුසලෙන කායකම්මෙන, කුසලෙන වචීකම්මෙන, කුසලෙන මනොකම්මෙන…පෙ…. පඤ්චමං. Này các Tỳ khưu, bậc hiền trí, thông thái, bậc chân nhân, khi thành tựu ba pháp, tự mình mang lấy thân không bị tổn hại, không bị hủy hoại, không có tội lỗi, không bị người trí quở trách, và tạo ra nhiều điều phước thiện. Ba pháp nào? Thân nghiệp thiện, khẩu nghiệp thiện, ý nghiệp thiện... cho đến... (Kinh thứ năm). 6. දුතියඛතසුත්තං 6. Kinh Khata thứ hai 152. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ…පෙ… සාවජ්ජෙන කායකම්මෙන, සාවජ්ජෙන වචීකම්මෙන, සාවජ්ජෙන මනොකම්මෙන…පෙ…. 152. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp có tội lỗi, khẩu nghiệp có tội lỗi, ý nghiệp có tội lỗi... cho đến... ‘‘තීහි[Pg.298], භික්ඛවෙ…පෙ… අනවජ්ජෙන කායකම්මෙන, අනවජ්ජෙන වචීකම්මෙන, අනවජ්ජෙන මනොකම්මෙන…පෙ…. ඡට්ඨං. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp không có tội lỗi, khẩu nghiệp không có tội lỗi, ý nghiệp không có tội lỗi... cho đến... (Kinh thứ sáu). 7. තතියඛතසුත්තං 7. Kinh Khata thứ ba 153. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ…පෙ… විසමෙන කායකම්මෙන, විසමෙන වචීකම්මෙන, විසමෙන මනොකම්මෙන…පෙ…. 153. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp không đồng đều, khẩu nghiệp không đồng đều, ý nghiệp không đồng đều... cho đến... ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ…පෙ… සමෙන කායකම්මෙන, සමෙන වචීකම්මෙන, සමෙන මනොකම්මෙන…පෙ…. සත්තමං. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp đồng đều, khẩu nghiệp đồng đều, ý nghiệp đồng đều... cho đến... (Kinh thứ bảy). 8. චතුත්ථඛතසුත්තං 8. Kinh Khata thứ tư 154. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ…පෙ… අසුචිනා කායකම්මෙන, අසුචිනා වචීකම්මෙන, අසුචිනා මනොකම්මෙන…පෙ…. 154. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp không trong sạch, khẩu nghiệp không trong sạch, ý nghiệp không trong sạch... cho đến... ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ…පෙ… සුචිනා කායකම්මෙන, සුචිනා වචීකම්මෙන, සුචිනා මනොකම්මෙන – ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො පණ්ඩිතො වියත්තො සප්පුරිසො අක්ඛතං අනුපහතං අත්තානං පරිහරති, අනවජ්ජො ච හොති අනනුවජ්ජො ච විඤ්ඤූනං, බහුඤ්ච පුඤ්ඤං පසවතී’’ති. අට්ඨමං. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp trong sạch, khẩu nghiệp trong sạch, ý nghiệp trong sạch. Này các Tỳ khưu, bậc hiền trí, thông thái, bậc chân nhân, khi thành tựu ba pháp này, tự mình mang lấy thân không bị tổn hại, không bị hủy hoại, không có tội lỗi, không bị người trí quở trách, và tạo ra nhiều điều phước thiện. (Kinh thứ tám). 9. වන්දනාසුත්තං 9. Kinh Vandanā (Sự Đảnh Lễ) 155. ‘‘තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, වන්දනා. කතමා තිස්සො? කායෙන, වාචාය, මනසා – ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො වන්දනා’’ති. නවමං. 155. Này các Tỳ khưu, có ba sự đảnh lễ này. Ba sự nào? Bằng thân, bằng lời, bằng ý. Này các Tỳ khưu, đây là ba sự đảnh lễ. (Kinh thứ chín). 10. පුබ්බණ්හසුත්තං 10. Kinh Pubbaṇha (Buổi Sáng) 156. ‘‘යෙ, භික්ඛවෙ, සත්තා පුබ්බණ්හසමයං කායෙන සුචරිතං චරන්ති, වාචාය සුචරිතං චරන්ති, මනසා සුචරිතං චරන්ති, සුපුබ්බණ්හො, භික්ඛවෙ, තෙසං සත්තානං. 156. Này các Tỳ khưu, những chúng sanh nào vào buổi sáng thực hành thiện hạnh bằng thân, thực hành thiện hạnh bằng lời, thực hành thiện hạnh bằng ý, này các Tỳ khưu, đối với những chúng sanh ấy, đó là một buổi sáng tốt lành. ‘‘යෙ, භික්ඛවෙ, සත්තා මජ්ඣන්හිකසමයං කායෙන සුචරිතං චරන්ති, වාචාය සුචරිතං චරන්ති, මනසා සුචරිතං චරන්ති, සුමජ්ඣන්හිකො, භික්ඛවෙ, තෙසං සත්තානං. Này các Tỳ khưu, những chúng sanh nào vào buổi trưa thực hành thiện hạnh bằng thân, thực hành thiện hạnh bằng lời, thực hành thiện hạnh bằng ý, này các Tỳ khưu, đối với những chúng sanh ấy, đó là một buổi trưa tốt lành. ‘‘යෙ[Pg.299], භික්ඛවෙ, සත්තා සායන්හසමයං කායෙන සුචරිතං චරන්ති, වාචාය සුචරිතං චරන්ති, මනසා සුචරිතං චරන්ති, සුසායන්හො, භික්ඛවෙ, තෙසං සත්තාන’’න්ති. Này các Tỳ khưu, những chúng sanh nào vào buổi chiều thực hành thiện hạnh bằng thân, thực hành thiện hạnh bằng lời, thực hành thiện hạnh bằng ý, này các Tỳ khưu, đối với những chúng sanh ấy, đó là một buổi chiều tốt lành. ‘‘සුනක්ඛත්තං සුමඞ්ගලං, සුප්පභාතං සුහුට්ඨිතං ; සුඛණො සුමුහුත්තො ච, සුයිට්ඨං බ්‍රහ්මචාරිසු. Sao tốt, điềm lành, rạng đông tốt, thức dậy tốt; Khoảnh khắc tốt, thời khắc tốt, và sự cúng dường tốt đẹp đến những vị phạm hạnh. ‘‘පදක්ඛිණං කායකම්මං, වාචාකම්මං පදක්ඛිණං; පදක්ඛිණං මනොකම්මං, පණීධි තෙ පදක්ඛිණෙ ; පදක්ඛිණානි කත්වාන, ලභන්තත්ථෙ පදක්ඛිණෙ. Thân nghiệp thuận lợi, khẩu nghiệp thuận lợi; Ý nghiệp thuận lợi, và ước nguyện của họ cũng thuận lợi. Sau khi làm những điều thuận lợi, họ đạt được những lợi ích thuận lợi. ‘‘තෙ අත්ථලද්ධා සුඛිතා, විරුළ්හා බුද්ධසාසනෙ; අරොගා සුඛිතා හොථ, සහ සබ්බෙහි ඤාතිභී’’ති. දසමං; Những người ấy, sau khi đạt được lợi ích, được an lạc, tăng trưởng trong giáo pháp của Đức Phật; Mong rằng họ được không bệnh, an lạc, cùng với tất cả bà con quyến thuộc. (Kinh thứ mười). මඞ්ගලවග්ගො පඤ්චමො. Phẩm Maṅgala (Điềm Lành), thứ năm. තස්සුද්දානං – Phần tóm lược của phẩm ấy: අකුසලඤ්ච සාවජ්ජං, විසමාසුචිනා සහ; චතුරො ඛතා වන්දනා, පුබ්බණ්හෙන ච තෙ දසාති. Bất thiện và có tội, không đồng đều cùng với không trong sạch; Bốn sự tự hủy hoại, sự đảnh lễ, cùng với buổi sáng, mười kinh ấy. තතියො පණ්ණාසකො සමත්තො. Dứt năm mươi kinh thứ ba. (16) 6. අචෙලකවග්ගො (16) 6. Phẩm Acelaka (Lõa Thể) 157-163. ‘‘තිස්සො [Pg.300] ඉමා, භික්ඛවෙ, පටිපදා. කතමා තිස්සො? ආගාළ්හා පටිපදා, නිජ්ඣාමා පටිපදා, මජ්ඣිමා පටිපදා. කතමා ච, භික්ඛවෙ, ආගාළ්හා පටිපදා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො එවංවාදී හොති එවංදිට්ඨි – ‘නත්ථි කාමෙසු දොසො’ති. සො කාමෙසු පාතබ්‍යතං ආපජ්ජති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ආගාළ්හා පටිපදා. 157-163. – Này các tỳ khưu, có ba pháp hành này. Thế nào là ba? Pháp hành bám víu, pháp hành thiêu đốt, và pháp hành trung đạo. Và này các tỳ khưu, thế nào là pháp hành bám víu? Này các tỳ khưu, ở đây, có người có lời nói như vầy, có quan điểm như vầy: ‘Không có tội lỗi trong các dục.’ Vị ấy rơi vào sự buông thả trong các dục. Này các tỳ khưu, đây được gọi là pháp hành bám víu. ‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, නිජ්ඣාමා පටිපදා? ඉධ, භික්ඛවෙ, එකච්චො අචෙලකො හොති මුත්තාචාරො, හත්ථාපලෙඛනො, න එහිභදන්තිකො, න තිට්ඨභදන්තිකො, නාභිහටං න උද්දිස්සකතං න නිමන්තනං සාදියති. සො න කුම්භිමුඛා පටිග්ගණ්හාති, න කළොපිමුඛා පටිග්ගණ්හාති න එළකමන්තරං න දණ්ඩමන්තරං න මුසලමන්තරං න ද්වින්නං භුඤ්ජමානානං න ගබ්භිනියා න පායමානාය න පුරිසන්තරගතාය න සඞ්කිත්තීසු න යත්ථ සා උපට්ඨිතො හොති න යත්ථ මක්ඛිකා සණ්ඩසණ්ඩචාරිනී න මච්ඡං න මංසං න සුරං න මෙරයං, න ථුසොදකං පිවති. සො එකාගාරිකො වා හොති එකාලොපිකො, ද්වාගාරිකො වා හොති ද්වාලොපිකො… සත්තාගාරිකො වා හොති සත්තාලොපිකො; එකිස්සාපි දත්තියා යාපෙති, ද්වීහිපි දත්තීහි යාපෙති… සත්තහිපි දත්තීහි යාපෙති; එකාහිකම්පි ආහාරං ආහාරෙති, ද්වාහිකම්පි ආහාරං ආහාරෙති… සත්තාහිකම්පි ආහාරං ආහාරෙති – ඉති එවරූපං අද්ධමාසිකම්පි පරියායභත්තභොජනානුයොගමනුයුත්තො විහරති. – Và này các tỳ khưu, thế nào là pháp hành thiêu đốt? Này các tỳ khưu, ở đây, có người là kẻ lõa thể, có hành vi phóng túng, liếm tay cho sạch, không chấp nhận lời mời ‘xin mời đến,’ không chấp nhận lời mời ‘xin hãy đứng lại,’ không nhận vật thực được mang đến, không nhận vật thực được làm riêng cho mình, không nhận lời mời. Vị ấy không nhận từ miệng nồi, không nhận từ miệng bát, không nhận ở ngưỡng cửa, không nhận ở giữa cây gậy, không nhận ở giữa cái chày, không nhận từ hai người đang ăn, không nhận từ người phụ nữ có thai, không nhận từ người phụ nữ đang cho con bú, không nhận từ người phụ nữ đang giao hợp với người đàn ông, không nhận vật thực từ nơi quyên góp, không nhận ở nơi có con chó đang chờ, không nhận ở nơi có ruồi bu, không ăn cá, không ăn thịt, không uống rượu nấu, không uống rượu men, không uống nước gạo lên men. Vị ấy chỉ nhận ở một nhà, chỉ ăn một miếng; hoặc nhận ở hai nhà, ăn hai miếng; … hoặc nhận ở bảy nhà, ăn bảy miếng. Vị ấy nuôi mạng với một chén nhỏ, với hai chén nhỏ, … với bảy chén nhỏ. Vị ấy ăn một ngày một lần, ăn hai ngày một lần, … ăn bảy ngày một lần. Như vậy, vị ấy sống thực hành theo lối ăn các bữa ăn theo phiên cho đến nửa tháng. සො සාකභක්ඛොපි හොති, සාමාකභක්ඛොපි හොති, නීවාරභක්ඛොපි හොති, දද්දුලභක්ඛොපි හොති, හටභක්ඛොපි හොති, කණ්හභක්ඛොපි හොති, ආචාමභක්ඛොපි හොති, පිඤ්ඤාකභක්ඛොපි හොති, තිණභක්ඛොපි හොති, ගොමයභක්ඛොපි හොති, වනමූලඵලාහාරො යාපෙති පවත්තඵලභොජී. Vị ấy ăn rau, ăn hạt kê, ăn lúa hoang, ăn da vụn, ăn rêu, ăn cám, ăn nước cháo, ăn bã hạt có dầu, ăn cỏ, ăn phân bò. Vị ấy nuôi mạng bằng rễ và trái cây trong rừng, sống bằng các loại trái cây rụng. සො සාණානිපි ධාරෙති, මසාණානිපි ධාරෙති, ඡවදුස්සානිපි ධාරෙති, පංසුකූලානිපි ධාරෙති, තිරීටානිපි ධාරෙති, අජිනම්පි ධාරෙති, අජිනක්ඛිපම්පි ධාරෙති, කුසචීරම්පි ධාරෙති, වාකචීරම්පි ධාරෙති, ඵලකචීරම්පි ධාරෙති, කෙසකම්බලම්පි ධාරෙති, වාළකම්බලම්පි ධාරෙති, උලූකපක්ඛිකම්පි [Pg.301] ධාරෙති, කෙසමස්සුලොචකොපි හොති කෙසමස්සුලොචනානුයොගමනුයුත්තො, උබ්භට්ඨකොපි හොති ආසනපටික්ඛිත්තො, උක්කුටිකොපි හොති උක්කුටිකප්පධානමනුයුත්තො, කණ්ටකාපස්සයිකොපි හොති කණ්ටකාපස්සයෙ සෙය්‍යං කප්පෙති, සායතතියකම්පි උදකොරොහනානුයොගමනුයුත්තො විහරති – ඉති එවරූපං අනෙකවිහිතං කායස්ස ආතාපනපරිතාපනානුයොගමනුයුත්තො විහරති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, නිජ්ඣාමා පටිපදා. Vị ấy mặc y bằng vải gai, mặc y bằng vải gai pha trộn, mặc y bằng vải liệm người chết, mặc y bằng vải lượm từ đống rác, mặc y bằng vỏ cây, mặc y bằng da thú, mặc y bằng áo choàng da, mặc y bằng cỏ kusa, mặc y bằng sợi vỏ cây, mặc y bằng tấm ván, mặc y bằng tóc người, mặc y bằng lông đuôi ngựa, mặc y bằng lông cánh cú. Vị ấy nhổ râu tóc, chuyên tâm thực hành việc nhổ râu tóc. Vị ấy đứng thẳng, từ chối chỗ ngồi. Vị ấy ngồi xổm, chuyên tâm thực hành việc ngồi xổm. Vị ấy nằm trên giường gai, thực hành việc nằm trên giường gai. Vị ấy sống thực hành việc xuống nước ba lần mỗi ngày. Như vậy, vị ấy sống chuyên tâm thực hành theo nhiều cách khác nhau để hành hạ, thiêu đốt thân thể. Này các tỳ khưu, đây được gọi là pháp hành thiêu đốt. ‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, මජ්ඣිමා පටිපදා? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු කායෙ කායානුපස්සී විහරති ආතාපී සම්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣාදොමනස්සං; වෙදනාසු…පෙ… චිත්තෙ…පෙ… ධම්මෙසු ධම්මානුපස්සී විහරති ආතාපී සම්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣාදොමනස්සං. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, මජ්ඣිමා පටිපදා. ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො පටිපදා’’ති. – Và này các tỳ khưu, thế nào là pháp hành trung đạo? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu sống quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, để nhiếp phục tham ưu ở đời; ở nơi các cảm thọ...; ở nơi tâm...; vị ấy sống quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, để nhiếp phục tham ưu ở đời. Này các tỳ khưu, đây được gọi là pháp hành trung đạo. Này các tỳ khưu, quả thật có ba pháp hành này. ‘‘තිස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, පටිපදා. කතමා තිස්සො? ආගාළ්හා පටිපදා, නිජ්ඣාමා පටිපදා, මජ්ඣිමා පටිපදා. කතමා ච, භික්ඛවෙ, ආගාළ්හා පටිපදා…පෙ… අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ආගාළ්හා පටිපදා. – Này các tỳ khưu, có ba pháp hành này. Thế nào là ba? Pháp hành bám víu, pháp hành thiêu đốt, và pháp hành trung đạo. Và này các tỳ khưu, thế nào là pháp hành bám víu? ... Này các tỳ khưu, đây được gọi là pháp hành bám víu. ‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, නිජ්ඣාමා පටිපදා…පෙ… අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, නිජ්ඣාමා පටිපදා. – Và này các tỳ khưu, thế nào là pháp hành thiêu đốt? ... Này các tỳ khưu, đây được gọi là pháp hành thiêu đốt. ‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, මජ්ඣිමා පටිපදා? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අනුප්පන්නානං පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං අනුප්පාදාය ඡන්දං ජනෙති වායමති වීරියං ආරභති චිත්තං පග්ගණ්හාති පදහති; උප්පන්නානං පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං පහානාය ඡන්දං ජනෙති වායමති වීරියං ආරභති චිත්තං පග්ගණ්හාති පදහති; අනුප්පන්නානං කුසලානං ධම්මානං උප්පාදාය ඡන්දං ජනෙති වායමති වීරියං ආරභති චිත්තං පග්ගණ්හාති පදහති; උප්පන්නානං කුසලානං ධම්මානං ඨිතියා අසම්මොසාය භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා ඡන්දං ජනෙති වායමති වීරියං ආරභති චිත්තං පග්ගණ්හාති පදහති…. – Và này các tỳ khưu, thế nào là pháp hành trung đạo? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu đối với các pháp ác, bất thiện chưa sanh, vị ấy khởi lên ý muốn không cho sanh khởi, tinh tấn, nỗ lực, nâng đỡ tâm và cố gắng; đối với các pháp ác, bất thiện đã sanh, vị ấy khởi lên ý muốn để đoạn tận, tinh tấn, nỗ lực, nâng đỡ tâm và cố gắng; đối với các pháp thiện chưa sanh, vị ấy khởi lên ý muốn cho được sanh khởi, tinh tấn, nỗ lực, nâng đỡ tâm và cố gắng; đối với các pháp thiện đã sanh, vị ấy khởi lên ý muốn cho được duy trì, không cho lu mờ, cho được tăng trưởng, quảng đại, tu tập, viên mãn, vị ấy khởi lên ý muốn, tinh tấn, nỗ lực, nâng đỡ tâm và cố gắng... ‘‘ඡන්දසමාධිපධානසඞ්ඛාරසමන්නාගතං ඉද්ධිපාදං භාවෙති වීරියසමාධි…පෙ… චිත්තසමාධි…පෙ… වීමංසාසමාධිපධානසඞ්ඛාරසමන්නාගතං ඉද්ධිපාදං භාවෙති…පෙ…. Vị ấy tu tập thần túc được trang bị với định và các hành tinh tấn dựa trên ý muốn; vị ấy tu tập thần túc được trang bị với định và các hành tinh tấn dựa trên tinh tấn; ... vị ấy tu tập thần túc được trang bị với định và các hành tinh tấn dựa trên tâm; ... vị ấy tu tập thần túc được trang bị với định và các hành tinh tấn dựa trên thẩm sát... ‘‘සද්ධින්ද්‍රියං භාවෙති… වීරියින්ද්‍රියං භාවෙති… සතින්ද්‍රියං භාවෙති… සමාධින්ද්‍රියං භාවෙති… පඤ්ඤින්ද්‍රියං භාවෙති…. Vị ấy tu tập tín quyền... tu tập tấn quyền... tu tập niệm quyền... tu tập định quyền... tu tập tuệ quyền... ‘‘සද්ධාබලං [Pg.302] භාවෙති… වීරියබලං භාවෙති… සතිබලං භාවෙති… සමාධිබලං භාවෙති… පඤ්ඤාබලං භාවෙති…. Vị ấy tu tập tín lực... tu tập tấn lực... tu tập niệm lực... tu tập định lực... tu tập tuệ lực... ‘‘සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති… ධම්මවිචයසම්බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති… වීරියසම්බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති… පීතිසම්බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති… පස්සද්ධිසම්බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති… සමාධිසම්බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති… උපෙක්ඛාසම්බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති…. “Vị ấy tu tập niệm giác chi... tu tập trạch pháp giác chi... tu tập tinh tấn giác chi... tu tập hỷ giác chi... tu tập khinh an giác chi... tu tập định giác chi... tu tập xả giác chi...” ‘‘සම්මාදිට්ඨිං භාවෙති… සම්මාසඞ්කප්පං භාවෙති… සම්මාවාචං භාවෙති… සම්මාකම්මන්තං භාවෙති … සම්මාආජීවං භාවෙති… සම්මාවායාමං භාවෙති… සම්මාසතිං භාවෙති… සම්මාසමාධිං භාවෙති…. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, මජ්ඣිමා පටිපදා. ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, තිස්සො පටිපදා’’ති. “Vị ấy tu tập chánh kiến... tu tập chánh tư duy... tu tập chánh ngữ... tu tập chánh nghiệp... tu tập chánh mạng... tu tập chánh tinh tấn... tu tập chánh niệm... tu tập chánh định... Này các tỳ khưu, đây được gọi là con đường trung đạo. Này các tỳ khưu, quả thật có ba con đường này.” අචෙලකවග්ගො ඡට්ඨො. Phẩm Acelaka là thứ sáu. තස්සුද්දානං – Phần tóm lược của phẩm ấy: සතිපට්ඨානං සම්මප්පධානං, ඉද්ධිපාදින්ද්‍රියෙන ච; බලං බොජ්ඣඞ්ගො මග්ගො ච, පටිපදාය යොජයෙති. Niệm xứ, chánh cần, và như ý túc, các căn; Lực, giác chi, và đạo, nên được hợp lại trong con đường thực hành. (17) 7. කම්මපථපෙය්‍යාලං (17) 7. Phần Rút Gọn về Con Đường của Nghiệp 164-183. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං නිරයෙ. කතමෙහි තීහි? අත්තනා ච පාණාතිපාතී හොති, පරඤ්ච පාණාතිපාතෙ සමාදපෙති, පාණාතිපාතෙ ච සමනුඤ්ඤො හොති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං නිරයෙ. 164-183. “Này các tỳ khưu, người sở hữu ba pháp, như thể được mang đi và đặt vào, cũng vậy, bị đặt vào địa ngục. Ba pháp nào? Tự mình sát sanh, khuyến khích người khác sát sanh, và đồng tình với việc sát sanh. Này các tỳ khưu, quả thật người sở hữu ba pháp này, như thể được mang đi và đặt vào, cũng vậy, bị đặt vào địa ngục. ‘‘තීහි, භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං සග්ගෙ. කතමෙහි තීහි? අත්තනා ච පාණාතිපාතා පටිවිරතො හොති, පරඤ්ච පාණාතිපාතා වෙරමණියා සමාදපෙති, පාණාතිපාතා වෙරමණියා ච සමනුඤ්ඤො හොති…. “Này các tỳ khưu, người sở hữu ba pháp, như thể được mang đi và đặt vào, cũng vậy, được đặt vào cõi trời. Ba pháp nào? Tự mình từ bỏ sát sanh, khuyến khích người khác từ bỏ sát sanh, và đồng tình với việc từ bỏ sát sanh...” ‘‘අත්තනා ච අදින්නාදායී හොති, පරඤ්ච අදින්නාදානෙ සමාදපෙති, අදින්නාදානෙ ච සමනුඤ්ඤො හොති…. “Tự mình lấy của không cho, khuyến khích người khác lấy của không cho, và đồng tình với việc lấy của không cho...” ‘‘අත්තනා ච අදින්නාදානා පටිවිරතො හොති, පරඤ්ච අදින්නාදානා වෙරමණියා සමාදපෙති, අදින්නාදානා වෙරමණියා ච සමනුඤ්ඤො හොති…. “Tự mình từ bỏ lấy của không cho, khuyến khích người khác từ bỏ lấy của không cho, và đồng tình với việc từ bỏ lấy của không cho...” ‘‘අත්තනා [Pg.303] ච කාමෙසුමිච්ඡාචාරී හොති, පරඤ්ච කාමෙසුමිච්ඡාචාරෙ සමාදපෙති, කාමෙසුමිච්ඡාචාරෙ ච සමනුඤ්ඤො හොති…. “Tự mình tà hạnh trong các dục, khuyến khích người khác tà hạnh trong các dục, và đồng tình với việc tà hạnh trong các dục...” ‘‘අත්තනා ච කාමෙසුමිච්ඡාචාරා පටිවිරතො හොති, පරඤ්ච කාමෙසුමිච්ඡාචාරා වෙරමණියා සමාදපෙති, කාමෙසුමිච්ඡාචාරා වෙරමණියා ච සමනුඤ්ඤො හොති…. “Tự mình từ bỏ tà hạnh trong các dục, khuyến khích người khác từ bỏ tà hạnh trong các dục, và đồng tình với việc từ bỏ tà hạnh trong các dục...” ‘‘අත්තනා ච මුසාවාදී හොති, පරඤ්ච මුසාවාදෙ සමාදපෙති, මුසාවාදෙ ච සමනුඤ්ඤො හොති…. “Tự mình nói dối, khuyến khích người khác nói dối, và đồng tình với việc nói dối...” ‘‘අත්තනා ච මුසාවාදා පටිවිරතො හොති, පරඤ්ච මුසාවාදා වෙරමණියා සමාදපෙති, මුසාවාදා වෙරමණියා ච සමනුඤ්ඤො හොති…. “Tự mình từ bỏ nói dối, khuyến khích người khác từ bỏ nói dối, và đồng tình với việc từ bỏ nói dối...” ‘‘අත්තනා ච පිසුණවාචො හොති, පරඤ්ච පිසුණාය වාචාය සමාදපෙති, පිසුණාය වාචාය ච සමනුඤ්ඤො හොති…. “Tự mình nói lời đâm thọc, khuyến khích người khác nói lời đâm thọc, và đồng tình với việc nói lời đâm thọc...” ‘‘අත්තනා ච පිසුණාය වාචාය පටිවිරතො හොති, පරඤ්ච පිසුණාය වාචාය වෙරමණියා සමාදපෙති, පිසුණාය වාචාය වෙරමණියා ච සමනුඤ්ඤො හොති…. “Tự mình từ bỏ nói lời đâm thọc, khuyến khích người khác từ bỏ nói lời đâm thọc, và đồng tình với việc từ bỏ nói lời đâm thọc...” ‘‘අත්තනා ච ඵරුසවාචො හොති, පරඤ්ච ඵරුසාය වාචාය සමාදපෙති, ඵරුසාය වාචාය ච සමනුඤ්ඤො හොති…. “Tự mình nói lời thô ác, khuyến khích người khác nói lời thô ác, và đồng tình với việc nói lời thô ác...” ‘‘අත්තනා ච ඵරුසාය වාචාය පටිවිරතො හොති, පරඤ්ච ඵරුසාය වාචාය වෙරමණියා සමාදපෙති, ඵරුසාය වාචාය වෙරමණියා ච සමනුඤ්ඤො හොති…. “Tự mình từ bỏ nói lời thô ác, khuyến khích người khác từ bỏ nói lời thô ác, và đồng tình với việc từ bỏ nói lời thô ác...” ‘‘අත්තනා ච සම්ඵප්පලාපී හොති, පරඤ්ච සම්ඵප්පලාපෙ සමාදපෙති, සම්ඵප්පලාපෙ ච සමනුඤ්ඤො හොති…. “Tự mình nói lời vô ích, khuyến khích người khác nói lời vô ích, và đồng tình với việc nói lời vô ích...” ‘‘අත්තනා ච සම්ඵප්පලාපා පටිවිරතො හොති, පරඤ්ච සම්ඵප්පලාපා වෙරමණියා සමාදපෙති, සම්ඵප්පලාපා වෙරමණියා ච සමනුඤ්ඤො හොති…. “Tự mình từ bỏ nói lời vô ích, khuyến khích người khác từ bỏ nói lời vô ích, và đồng tình với việc từ bỏ nói lời vô ích...” ‘‘අත්තනා ච අභිජ්ඣාලු හොති, පරඤ්ච අභිජ්ඣාය සමාදපෙති, අභිජ්ඣාය ච සමනුඤ්ඤො හොති…. “Tự mình có lòng tham ái, khuyến khích người khác có lòng tham ái, và đồng tình với lòng tham ái...” ‘‘අත්තනා ච අනභිජ්ඣාලු හොති, පරඤ්ච අනභිජ්ඣාය සමාදපෙති, අනභිජ්ඣාය ච සමනුඤ්ඤො හොති…. “Tự mình không có lòng tham ái, khuyến khích người khác không có lòng tham ái, và đồng tình với việc không có lòng tham ái...” ‘‘අත්තනා [Pg.304] ච බ්‍යාපන්නචිත්තො හොති, පරඤ්ච බ්‍යාපාදෙ සමාදපෙති, බ්‍යාපාදෙ ච සමනුඤ්ඤො හොති…. “Tự mình có tâm sân hận, khuyến khích người khác có tâm sân hận, và đồng tình với tâm sân hận...” ‘‘අත්තනා ච අබ්‍යාපන්නචිත්තො හොති, පරඤ්ච අබ්‍යාපාදෙ සමාදපෙති, අබ්‍යාපාදෙ ච සමනුඤ්ඤො හොති…. “Tự mình có tâm không sân hận, khuyến khích người khác có tâm không sân hận, và đồng tình với tâm không sân hận...” ‘‘අත්තනා ච මිච්ඡාදිට්ඨිකො හොති, පරඤ්ච මිච්ඡාදිට්ඨියා සමාදපෙති, මිච්ඡාදිට්ඨියා ච සමනුඤ්ඤො හොති …. “Tự mình có tà kiến, khuyến khích người khác có tà kiến, và đồng tình với tà kiến...” ‘‘අත්තනා ච සම්මාදිට්ඨිකො හොති, පරඤ්ච සම්මාදිට්ඨියා සමාදපෙති, සම්මාදිට්ඨියා ච සමනුඤ්ඤො හොති. ඉමෙහි ඛො, භික්ඛවෙ, තීහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං සග්ගෙ’’ති. “Tự mình có chánh kiến, khuyến khích người khác có chánh kiến, và đồng tình với chánh kiến. Này các tỳ khưu, quả thật người sở hữu ba pháp này, như thể được mang đi và đặt vào, cũng vậy, được đặt vào cõi trời.” කම්මපථපෙය්‍යාලං නිට්ඨිතං. Phần Rút Gọn về Con Đường của Nghiệp đã hoàn tất. තස්සුද්දානං – Phần tóm lược của phẩm ấy: පාණං අදින්නමිච්ඡා ච, මුසාවාදී ච පිසුණා; ඵරුසා සම්ඵප්පලාපො ච, අභිජ්ඣා බ්‍යාපාදදිට්ඨි ච; කම්මපථෙසු පෙය්‍යාලං, තිකකෙන නියොජයෙති. Sát sanh, lấy của không cho, và tà hạnh, nói dối và lời đâm thọc; Lời thô ác và lời vô ích, tham ái, sân hận, và tà kiến; Trong các con đường của nghiệp, phần rút gọn nên được áp dụng theo từng bộ ba. (18) 8. රාගපෙය්‍යාලං (18) 8. Phần Rút Gọn về Tham Ái 184. ‘‘රාගස්ස, භික්ඛවෙ, අභිඤ්ඤාය තයො ධම්මා භාවෙතබ්බා. කතමෙ තයො? සුඤ්ඤතො සමාධි, අනිමිත්තො සමාධි, අප්පණිහිතො සමාධි – රාගස්ස, භික්ඛවෙ, අභිඤ්ඤාය ඉමෙ තයො ධම්මා භාවෙතබ්බා. ( ) 184. “Này các Tỳ khưu, để thắng tri tham ái, ba pháp cần phải được tu tập. Thế nào là ba? Không định, vô tướng định, và vô nguyện định. Này các Tỳ khưu, để thắng tri tham ái, ba pháp này cần phải được tu tập.” ‘‘රාගස්ස[Pg.305], භික්ඛවෙ, පරිඤ්ඤාය…පෙ… පරික්ඛයාය… පහානාය… ඛයාය… වයාය… විරාගාය… නිරොධාය… චාගාය… පටිනිස්සග්ගාය ඉමෙ තයො ධම්මා භාවෙතබ්බා. “Này các Tỳ khưu, để liễu tri tham ái... (tương tự)... để làm cho kiệt tận... để đoạn tận... để làm cho tiêu mất... để làm cho hoại diệt... để ly tham... để đoạn diệt... để từ bỏ... để xả ly, ba pháp này cần phải được tu tập.” ‘‘දොසස්ස… මොහස්ස… කොධස්ස… උපනාහස්ස… මක්ඛස්ස… පලාසස්ස… ඉස්සාය… මච්ඡරියස්ස… මායාය… සාඨෙය්‍යස්ස… ථම්භස්ස… සාරම්භස්ස… මානස්ස… අතිමානස්ස… මදස්ස… පමාදස්ස අභිඤ්ඤාය… පරිඤ්ඤාය… පරික්ඛයාය… පහානාය… ඛයාය… වයාය… විරාගාය… නිරොධාය… චාගාය… පටිනිස්සග්ගාය ඉමෙ තයො ධම්මා භාවෙතබ්බා’’ති. “Đối với sân... si... phẫn nộ... hiềm hận... gièm pha... não hại... tật đố... xan tham... man trá... xảo quyệt... ngoan cố... tranh cạnh... kiêu mạn... quá mạn... say sưa... phóng dật, để thắng tri... để liễu tri... để làm cho kiệt tận... để đoạn tận... để làm cho tiêu mất... để làm cho hoại diệt... để ly tham... để đoạn diệt... để từ bỏ... để xả ly, ba pháp này cần phải được tu tập.” (ඉදමවොච භගවා. අත්තමනා තෙ භික්ඛූ භගවතො භාසිතං අභිනන්දුන්ති.) (Thế Tôn đã thuyết giảng như vậy. Các Tỳ khưu ấy hoan hỷ tín thọ lời dạy của Thế Tôn.) රාගපෙය්‍යාලං නිට්ඨිතං. Phần Tương Ưng Tham Ái được chấm dứt. තස්සුද්දානං – Phần tóm lược của phẩm này: රාගං දොසඤ්ච මොහඤ්ච, කොධූපනාහපඤ්චමං; මක්ඛපළාසඉස්සා ච, මච්ඡරිමායාසාඨෙය්‍යා. Tham, sân và si, phẫn nộ, hiềm hận là thứ năm; Gièm pha, não hại, và tật đố, xan tham, man trá, xảo quyệt. ථම්භසාරම්භමානඤ්ච, අතිමානමදස්ස ච; පමාදා සත්තරස වුත්තා, රාගපෙය්‍යාලනිස්සිතා. Ngoan cố, tranh cạnh, và kiêu mạn, quá mạn và say sưa; Phóng dật, mười bảy pháp này được nói, liên quan đến phần tương ưng tham ái. එතෙ ඔපම්මයුත්තෙන, ආපාදෙන අභිඤ්ඤාය; පරිඤ්ඤාය පරික්ඛයා, පහානක්ඛයබ්බයෙන; විරාගනිරොධචාගං, පටිනිස්සග්ගෙ ඉමෙ දස. Đối với những pháp này, có thắng tri, liễu tri, kiệt tận, đoạn tận, tiêu mất, hoại diệt; Ly tham, đoạn diệt, từ bỏ, và xả ly, đây là mười pháp. සුඤ්ඤතො අනිමිත්තො ච, අප්පණිහිතො ච තයො; සමාධිමූලකා පෙය්‍යාලෙසුපි වවත්ථිතා චාති. Không, vô tướng, và vô nguyện, là ba; Các pháp này có định làm gốc rễ, được thiết lập trong các phần tương ưng. තිකනිපාතපාළි නිට්ඨිතා. Kinh Tạng Phẩm Ba Pháp được chấm dứt.