Tipiṭaka Translation

. Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.

Con xin đảnh lễ Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, đấng Chánh Đẳng Chánh Giác.

Aṅguttaranikāyo

Kinh Tăng Chi Bộ

Tikanipātapāḷi

Phẩm Ba Pháp

1. Paṭhamapaṇṇāsakaṃ

Năm Mươi Kinh Đầu Tiên

1. Bālavaggo

1. Phẩm Người Ngu

1. Bhayasuttaṃ

1. Kinh Sợ Hãi

1. Evaṃ [Pg.99] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante ’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

1. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: “Này các Tỳ khưu”. “Bạch Thế Tôn”, các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

‘‘Yāni kānici, bhikkhave, bhayāni uppajjanti sabbāni tāni bālato uppajjanti, no paṇḍitato. Ye keci upaddavā uppajjanti sabbe te bālato uppajjanti, no paṇḍitato. Ye keci upasaggā uppajjanti sabbe te bālato uppajjanti, no paṇḍitato. Seyyathāpi, bhikkhave, naḷāgārā vā tiṇāgārā vā aggi mutto kūṭāgārānipi ḍahati ullittāvalittāni nivātāni phusitaggaḷāni pihitavātapānāni; evamevaṃ kho, bhikkhave, yāni kānici bhayāni uppajjanti sabbāni tāni bālato uppajjanti, no paṇḍitato. Ye keci upaddavā uppajjanti sabbe te bālato uppajjanti, no paṇḍitato. Ye keci upasaggā uppajjanti sabbe te bālato uppajjanti, no paṇḍitato.

1. “Này các Tỳ khưu, bất cứ những sợ hãi nào khởi lên, tất cả chúng đều khởi lên từ người ngu, không phải từ người trí. Bất cứ những tai họa nào khởi lên, tất cả chúng đều khởi lên từ người ngu, không phải từ người trí. Bất cứ những hiểm nguy nào khởi lên, tất cả chúng đều khởi lên từ người ngu, không phải từ người trí. Này các Tỳ khưu, ví như ngọn lửa phát ra từ một ngôi nhà lợp bằng sậy hay một ngôi nhà lợp bằng cỏ, nó cũng đốt cháy luôn cả những ngôi nhà có nóc nhọn, được trát vữa trong ngoài, kín gió, cài then, đóng kín cửa sổ; cũng vậy, này các Tỳ khưu, bất cứ những sợ hãi nào khởi lên, tất cả chúng đều khởi lên từ người ngu, không phải từ người trí. Bất cứ những tai họa nào khởi lên, tất cả chúng đều khởi lên từ người ngu, không phải từ người trí. Bất cứ những hiểm nguy nào khởi lên, tất cả chúng đều khởi lên từ người ngu, không phải từ người trí.

‘‘Iti [Pg.100] kho, bhikkhave, sappaṭibhayo bālo, appaṭibhayo paṇḍito. Saupaddavo bālo, anupaddavo paṇḍito. Saupasaggo bālo, anupasaggo paṇḍito. Natthi, bhikkhave, paṇḍitato bhayaṃ, natthi paṇḍitato upaddavo, natthi paṇḍitato upasaggo.

“Như vậy, này các Tỳ khưu, người ngu có sợ hãi, người trí không có sợ hãi. Người ngu có tai họa, người trí không có tai họa. Người ngu có hiểm nguy, người trí không có hiểm nguy. Này các Tỳ khưu, từ người trí không có sợ hãi, từ người trí không có tai họa, từ người trí không có hiểm nguy.

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘yehi tīhi dhammehi samannāgato bālo veditabbo te tayo dhamme abhinivajjetvā, yehi tīhi dhammehi samannāgato paṇḍito veditabbo te tayo dhamme samādāya vattissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Paṭhamaṃ.

“Do vậy, này các Tỳ khưu, các con phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ tránh xa ba pháp mà do đó một người được biết là kẻ ngu, và chúng ta sẽ thực hành ba pháp mà do đó một người được biết là bậc trí’. Này các Tỳ khưu, các con phải học tập như vậy.” (Kinh thứ nhất)

2. Lakkhaṇasuttaṃ

2. Kinh Tướng

2. ‘‘Kammalakkhaṇo, bhikkhave, bālo, kammalakkhaṇo paṇḍito, apadānasobhanī paññāti. Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bālo veditabbo. Katamehi tīhi? Kāyaduccaritena, vacīduccaritena, manoduccaritena. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bālo veditabbo.

“Này các Tỳ khưu, người ngu được nhận biết qua hành động, người trí được nhận biết qua hành động, trí tuệ tỏa sáng qua việc làm. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là kẻ ngu. Thế nào là ba? Thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là kẻ ngu.

‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato paṇḍito veditabbo. Katamehi tīhi? Kāyasucaritena, vacīsucaritena, manosucaritena. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato paṇḍito veditabbo.

2. “Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là bậc trí. Thế nào là ba? Thân làm thiện, miệng nói thiện, ý nghĩ thiện. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là bậc trí.

2. “Do vậy, này các Tỳ khưu, các con phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ tránh xa ba pháp mà do đó một người được biết là kẻ ngu, và chúng ta sẽ thực hành ba pháp mà do đó một người được biết là bậc trí’. Này các Tỳ khưu, các con phải học tập như vậy.” (Kinh thứ hai)

3. Cintīsuttaṃ

3. Kinh Suy Tư

3. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, bālassa bālalakkhaṇāni bālanimittāni bālāpadānāni. Katamāni tīṇi? Idha, bhikkhave, bālo duccintitacintī ca hoti dubbhāsitabhāsī ca dukkaṭakammakārī ca. No cedaṃ, bhikkhave, bālo duccintitacintī ca abhavissa dubbhāsitabhāsī ca dukkaṭakammakārī ca, kena naṃ paṇḍitā jāneyyuṃ – ‘bālo ayaṃ bhavaṃ asappuriso’ti? Yasmā [Pg.101] ca kho, bhikkhave, bālo duccintitacintī ca hoti dubbhāsitabhāsī ca dukkaṭakammakārī ca tasmā naṃ paṇḍitā jānanti – ‘bālo ayaṃ bhavaṃ asappuriso’ti. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi bālassa bālalakkhaṇāni bālanimittāni bālāpadānāni.

“Này các Tỳ khưu, có ba điều này là đặc điểm của người ngu, là dấu hiệu của người ngu, là biểu hiện của người ngu. Thế nào là ba? Ở đây, này các Tỳ khưu, người ngu suy nghĩ những điều xấu, nói những lời xấu, và làm những việc xấu. Này các Tỳ khưu, nếu người ngu không suy nghĩ những điều xấu, không nói những lời xấu, và không làm những việc xấu, thì làm sao những người trí biết được rằng: ‘Vị này là người ngu, là người không chân chính’? Nhưng vì, này các Tỳ khưu, người ngu suy nghĩ những điều xấu, nói những lời xấu, và làm những việc xấu, nên những người trí biết rằng: ‘Vị này là người ngu, là người không chân chính’. Này các Tỳ khưu, đây là ba đặc điểm của người ngu, dấu hiệu của người ngu, biểu hiện của người ngu.

‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, paṇḍitassa paṇḍitalakkhaṇāni paṇḍitanimittāni paṇḍitāpadānāni. Katamāni tīṇi? Idha, bhikkhave, paṇḍito sucintitacintī ca hoti subhāsitabhāsī ca sukatakammakārī ca. No cedaṃ, bhikkhave, paṇḍito sucintitacintī ca abhavissa subhāsitabhāsī ca sukatakammakārī ca, kena naṃ paṇḍitā jāneyyuṃ – ‘paṇḍito ayaṃ bhavaṃ sappuriso’ti? Yasmā ca kho, bhikkhave, paṇḍito sucintitacintī ca hoti subhāsitabhāsī ca sukatakammakārī ca tasmā naṃ paṇḍitā jānanti – ‘paṇḍito ayaṃ bhavaṃ sappuriso’ti. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi paṇḍitassa paṇḍitalakkhaṇāni paṇḍitanimittāni paṇḍitāpadānāni. Tasmātiha…. Tatiyaṃ.

“Này các Tỳ khưu, có ba điều này là đặc điểm của người trí, là dấu hiệu của người trí, là biểu hiện của người trí. Thế nào là ba? Ở đây, này các Tỳ khưu, người trí suy nghĩ những điều tốt, nói những lời tốt, và làm những việc tốt. Này các Tỳ khưu, nếu người trí không suy nghĩ những điều tốt, không nói những lời tốt, và không làm những việc tốt, thì làm sao những người trí biết được rằng: ‘Vị này là người trí, là người chân chính’? Nhưng vì, này các Tỳ khưu, người trí suy nghĩ những điều tốt, nói những lời tốt, và làm những việc tốt, nên những người trí biết rằng: ‘Vị này là người trí, là người chân chính’. Này các Tỳ khưu, đây là ba đặc điểm của người trí, dấu hiệu của người trí, biểu hiện của người trí. Do vậy... (Kinh thứ ba)

4. Accayasuttaṃ

4. Kinh Lỗi Lầm

4. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bālo veditabbo. Katamehi tīhi? Accayaṃ accayato na passati, accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ nappaṭikaroti, parassa kho pana accayaṃ desentassa yathādhammaṃ nappaṭiggaṇhāti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bālo veditabbo.

3. “Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là kẻ ngu. Thế nào là ba? Không thấy lỗi lầm là lỗi lầm; thấy lỗi lầm là lỗi lầm nhưng không sửa chữa đúng pháp; khi người khác thú nhận lỗi lầm, không chấp nhận đúng pháp. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là kẻ ngu.

‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato paṇḍito veditabbo. Katamehi tīhi? Accayaṃ accayato passati, accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikaroti, parassa kho pana accayaṃ desentassa yathādhammaṃ paṭiggaṇhāti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato paṇḍito veditabbo. Tasmātiha…. Catutthaṃ.

3. “Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là bậc trí. Thế nào là ba? Thấy lỗi lầm là lỗi lầm; thấy lỗi lầm là lỗi lầm và sửa chữa đúng pháp; khi người khác thú nhận lỗi lầm, chấp nhận đúng pháp. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là bậc trí. Do vậy... (Kinh thứ tư)

5. Ayonisosuttaṃ

5. Kinh Phi Như Lý

5. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bālo veditabbo. Katamehi tīhi? Ayoniso pañhaṃ kattā hoti, ayoniso pañhaṃ vissajjetā hoti, parassa kho pana yoniso pañhaṃ vissajjitaṃ parimaṇḍalehi [Pg.102] padabyañjanehi siliṭṭhehi upagatehi nābbhanumoditā hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bālo veditabbo.

5. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp nên được biết là kẻ ngu. Ba pháp nào? (1) Đặt câu hỏi không như lý. (2) Trả lời câu hỏi không như lý. (3) Và đối với câu hỏi được người khác trả lời như lý, với các từ ngữ và văn tự tròn trịa, trôi chảy, hợp lý, lại không hoan hỷ. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này nên được biết là kẻ ngu.

‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato paṇḍito veditabbo. Katamehi tīhi? Yoniso pañhaṃ kattā hoti, yoniso pañhaṃ vissajjetā hoti, parassa kho pana yoniso pañhaṃ vissajjitaṃ parimaṇḍalehi padabyañjanehi siliṭṭhehi upagatehi abbhanumoditā hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato paṇḍito veditabbo. Tasmātiha…. Pañcamaṃ.

Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp nên được biết là người trí. Ba pháp nào? (1) Đặt câu hỏi như lý. (2) Trả lời câu hỏi như lý. (3) Và đối với câu hỏi được người khác trả lời như lý, với các từ ngữ và văn tự tròn trịa, trôi chảy, hợp lý, lại hoan hỷ. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này nên được biết là người trí. Do vậy... Kinh thứ năm.

6. Akusalasuttaṃ

6. Kinh Bất Thiện

6. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bālo veditabbo. Katamehi tīhi? Akusalena kāyakammena, akusalena vacīkammena, akusalena manokammena. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bālo veditabbo.

6. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp nên được biết là kẻ ngu. Ba pháp nào? Với thân nghiệp bất thiện, với khẩu nghiệp bất thiện, với ý nghiệp bất thiện. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này nên được biết là kẻ ngu.

‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato paṇḍito veditabbo. Katamehi tīhi? Kusalena kāyakammena, kusalena vacīkammena, kusalena manokammena. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato paṇḍito veditabbo. Tasmātiha…. Chaṭṭhaṃ.

Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp nên được biết là người trí. Ba pháp nào? Với thân nghiệp thiện, với khẩu nghiệp thiện, với ý nghiệp thiện. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này nên được biết là người trí. Do vậy... Kinh thứ sáu.

7. Sāvajjasuttaṃ

7. Kinh Có Tội

7. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bālo veditabbo. Katamehi tīhi? Sāvajjena kāyakammena, sāvajjena vacīkammena, sāvajjena manokammena…pe… anavajjena kāyakammena, anavajjena vacīkammena, anavajjena manokammena…pe…. Sattamaṃ.

7. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp nên được biết là kẻ ngu. Ba pháp nào? Với thân nghiệp có tội, với khẩu nghiệp có tội, với ý nghiệp có tội...v.v... với thân nghiệp không có tội, với khẩu nghiệp không có tội, với ý nghiệp không có tội...v.v... Kinh thứ bảy.

8. Sabyābajjhasuttaṃ

8. Kinh Có Tổn Hại

8. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bālo veditabbo. Katamehi tīhi? Sabyābajjhena kāyakammena, sabyābajjhena vacīkammena, sabyābajjhena manokammena…pe… abyābajjhena kāyakammena, abyābajjhena vacīkammena[Pg.103], abyābajjhena manokammena. Imehi, kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato paṇḍito veditabbo.

8. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp nên được biết là kẻ ngu. Ba pháp nào? Với thân nghiệp có tổn hại, với khẩu nghiệp có tổn hại, với ý nghiệp có tổn hại...v.v... với thân nghiệp không có tổn hại, với khẩu nghiệp không có tổn hại, với ý nghiệp không có tổn hại. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này nên được biết là người trí.

Này các Tỳ khưu, do vậy, các con phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ tránh xa ba pháp mà người có đủ chúng được biết là kẻ ngu, và chúng ta sẽ thực hành ba pháp mà người có đủ chúng được biết là người trí’. Này các Tỳ khưu, các con phải học tập như vậy. Kinh thứ tám.

9. Khatasuttaṃ

9. Kinh Bị Hủy Hoại

9. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bālo abyatto asappuriso khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavati. Katamehi tīhi? Kāyaduccaritena, vacīduccaritena, manoduccaritena. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bālo abyatto asappuriso khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavati.

9. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp, là kẻ ngu, không khéo léo, không phải bậc chân nhân, tự mình mang lấy thân bị hủy hoại, bị tổn thương, có tội lỗi, bị người trí khiển trách, và tạo ra nhiều điều bất thiện. Ba pháp nào? Với thân ác hạnh, với khẩu ác hạnh, với ý ác hạnh. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này, là kẻ ngu, không khéo léo, không phải bậc chân nhân, tự mình mang lấy thân bị hủy hoại, bị tổn thương, có tội lỗi, bị người trí khiển trách, và tạo ra nhiều điều bất thiện.

‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato paṇḍito viyatto sappuriso akkhataṃ anupahataṃ attānaṃ pariharati, anavajjo ca hoti ananuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca puññaṃ pasavati. Katamehi tīhi? Kāyasucaritena, vacīsucaritena, manosucaritena. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato paṇḍito viyatto sappuriso akkhataṃ anupahataṃ attānaṃ pariharati, anavajjo ca hoti ananuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca puññaṃ pasavatī’’ti. Navamaṃ.

Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp, là người trí, khéo léo, là bậc chân nhân, tự mình mang lấy thân không bị hủy hoại, không bị tổn thương, không có tội lỗi, không bị người trí khiển trách, và tạo ra nhiều điều phước thiện. Ba pháp nào? Với thân thiện hạnh, với khẩu thiện hạnh, với ý thiện hạnh. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này, là người trí, khéo léo, là bậc chân nhân, tự mình mang lấy thân không bị hủy hoại, không bị tổn thương, không có tội lỗi, không bị người trí khiển trách, và tạo ra nhiều điều phước thiện. Kinh thứ chín.

10. Malasuttaṃ

10. Kinh Cấu Uế

10. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato tayo male appahāya yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi tīhi? Dussīlo ca hoti, dussīlyamalañcassa appahīnaṃ hoti; issukī ca hoti, issāmalañcassa appahīnaṃ hoti; maccharī ca hoti, maccheramalañcassa appahīnaṃ hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato ime tayo male appahāya yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye.

10. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp, do không từ bỏ ba cấu uế, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, (người ấy) bị đặt vào địa ngục. Ba pháp nào? (1) Là người ác giới, và cấu uế của ác giới nơi người ấy chưa được từ bỏ. (2) Là người tật đố, và cấu uế của tật đố nơi người ấy chưa được từ bỏ. (3) Là người xan tham, và cấu uế của xan tham nơi người ấy chưa được từ bỏ. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này, do không từ bỏ ba cấu uế này, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, (người ấy) bị đặt vào địa ngục.

‘‘Tīhi[Pg.104], bhikkhave, dhammehi samannāgato tayo male pahāya yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi tīhi? Sīlavā ca hoti, dussīlyamalañcassa pahīnaṃ hoti; anissukī ca hoti, issāmalañcassa pahīnaṃ hoti; amaccharī ca hoti, maccheramalañcassa pahīnaṃ hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato ime tayo male pahāya yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Dasamaṃ.

Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp, do đã từ bỏ ba cấu uế, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, (người ấy) được đặt vào cõi trời. Ba pháp nào? (1) Là người có giới, và cấu uế của ác giới nơi người ấy đã được từ bỏ. (2) Là người không tật đố, và cấu uế của tật đố nơi người ấy đã được từ bỏ. (3) Là người không xan tham, và cấu uế của xan tham nơi người ấy đã được từ bỏ. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này, do đã từ bỏ ba cấu uế này, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, (người ấy) được đặt vào cõi trời. Kinh thứ mười.

Bālavaggo paṭhamo.

Phẩm Kẻ Ngu, thứ nhất.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

Bhayaṃ lakkhaṇacintī ca, accayañca ayoniso;

Akusalañca sāvajjaṃ, sabyābajjhakhataṃ malanti.

Sợ hãi, đặc tướng, và suy nghĩ, lỗi lầm và không như lý; bất thiện và có tội, có tổn hại, bị hủy hoại, và cấu uế.

2. Rathakāravaggo

2. Phẩm Người Làm Xe

1. Ñātasuttaṃ

1. Kinh Nổi Tiếng

11. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato ñāto bhikkhu bahujanaahitāya paṭipanno hoti bahujanadukkhāya, bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ. Katamehi tīhi? Ananulomike kāyakamme samādapeti, ananulomike vacīkamme samādapeti, ananulomikesu dhammesu samādapeti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato ñāto bhikkhu bahujanaahitāya paṭipanno hoti bahujanadukkhāya, bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ.

11. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nổi tiếng, thành tựu ba pháp, là người thực hành vì không lợi ích cho đa số, vì đau khổ cho đa số, vì không mục đích, không lợi ích, vì đau khổ cho chư thiên và loài người. Do ba pháp nào? Vị ấy khuyến khích trong thân nghiệp không thích hợp, khuyến khích trong khẩu nghiệp không thích hợp, khuyến khích trong các pháp không thích hợp. Này các Tỳ khưu, chính do ba pháp này, vị Tỳ khưu nổi tiếng, thành tựu ba pháp, là người thực hành vì không lợi ích cho đa số, vì đau khổ cho đa số, vì không mục đích, không lợi ích, vì đau khổ cho chư thiên và loài người.

‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato ñāto bhikkhu bahujanahitāya paṭipanno hoti bahujanasukhāya, bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Katamehi tīhi? Anulomike kāyakamme samādapeti, anulomike vacīkamme samādapeti, anulomikesu dhammesu samādapeti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato ñāto bhikkhu bahujanahitāya paṭipanno hoti bahujanasukhāya, bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussāna’’nti. Paṭhamaṃ.

Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nổi tiếng, thành tựu ba pháp, là người thực hành vì lợi ích cho đa số, vì an lạc cho đa số, vì mục đích, vì lợi ích, vì an lạc cho chư thiên và loài người. Do ba pháp nào? Vị ấy khuyến khích trong thân nghiệp thích hợp, khuyến khích trong khẩu nghiệp thích hợp, khuyến khích trong các pháp thích hợp. Này các Tỳ khưu, chính do ba pháp này, vị Tỳ khưu nổi tiếng, thành tựu ba pháp, là người thực hành vì lợi ích cho đa số, vì an lạc cho đa số, vì mục đích, vì lợi ích, vì an lạc cho chư thiên và loài người. Hết phẩm thứ nhất.

2. Sāraṇīyasuttaṃ

2. Kinh Cần Ghi Nhớ

12. ‘‘Tīṇimāni[Pg.105], bhikkhave, rañño khattiyassa muddhāvasittassa yāvajīvaṃ sāraṇīyāni bhavanti. Katamāni tīṇi? Yasmiṃ, bhikkhave, padese rājā khattiyo muddhāvasitto jāto hoti. Idaṃ, bhikkhave, paṭhamaṃ rañño khattiyassa muddhāvasittassa yāvajīvaṃ sāraṇīyaṃ hoti.

12. Này các Tỳ khưu, có ba nơi này mà vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh cần phải ghi nhớ trọn đời. Ba nơi nào? Này các Tỳ khưu, nơi nào vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh được sanh ra. Này các Tỳ khưu, đây là nơi thứ nhất mà vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh cần phải ghi nhớ trọn đời.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yasmiṃ padese rājā khattiyo muddhāvasitto hoti. Idaṃ, bhikkhave, dutiyaṃ rañño khattiyassa muddhāvasittassa yāvajīvaṃ sāraṇīyaṃ hoti.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, nơi nào vị vua dòng Sát-đế-lỵ được làm lễ quán đảnh. Này các Tỳ khưu, đây là nơi thứ hai mà vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh cần phải ghi nhớ trọn đời.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yasmiṃ padese rājā khattiyo muddhāvasitto saṅgāmaṃ abhivijinitvā vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṃ ajjhāvasati. Idaṃ, bhikkhave, tatiyaṃ rañño khattiyassa muddhāvasittassa yāvajīvaṃ sāraṇīyaṃ hoti. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi rañño khattiyassa muddhāvasittassa yāvajīvaṃ sāraṇīyāni bhavanti.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, nơi nào vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, sau khi chiến thắng trận mạc, đã chiến thắng và trú tại, cai quản chính nơi chiến trường ấy. Này các Tỳ khưu, đây là nơi thứ ba mà vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh cần phải ghi nhớ trọn đời. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba nơi mà vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh cần phải ghi nhớ trọn đời.

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīṇimāni bhikkhussa yāvajīvaṃ sāraṇīyāni bhavanti. Katamāni tīṇi? Yasmiṃ, bhikkhave, padese bhikkhu kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti. Idaṃ, bhikkhave, paṭhamaṃ bhikkhussa yāvajīvaṃ sāraṇīyaṃ hoti.

Cũng vậy, này các Tỳ khưu, có ba nơi này mà vị Tỳ khưu cần phải ghi nhớ trọn đời. Ba nơi nào? Này các Tỳ khưu, nơi nào vị Tỳ khưu cạo bỏ râu tóc, đắp y cà-sa, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia. Này các Tỳ khưu, đây là nơi thứ nhất mà vị Tỳ khưu cần phải ghi nhớ trọn đời.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yasmiṃ padese bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Idaṃ, bhikkhave, dutiyaṃ bhikkhussa yāvajīvaṃ sāraṇīyaṃ hoti.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, nơi nào vị Tỳ khưu tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ’, tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ Tập’, tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ Diệt’, tuệ tri như thật: ‘Đây là Con Đường Đưa Đến Khổ Diệt’. Này các Tỳ khưu, đây là nơi thứ hai mà vị Tỳ khưu cần phải ghi nhớ trọn đời.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yasmiṃ padese bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Idaṃ, bhikkhave, tatiyaṃ bhikkhussa yāvajīvaṃ sāraṇīyaṃ hoti. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi bhikkhussa yāvajīvaṃ sāraṇīyāni bhavantī’’ti. Dutiyaṃ.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, nơi nào vị Tỳ khưu, do đoạn tận các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại. Này các Tỳ khưu, đây là nơi thứ ba mà vị Tỳ khưu cần phải ghi nhớ trọn đời. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba nơi mà vị Tỳ khưu cần phải ghi nhớ trọn đời. Hết phẩm thứ hai.

3. Āsaṃsasuttaṃ

3. Kinh Hy Vọng

13. ‘‘Tayome[Pg.106], bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Nirāso, āsaṃso, vigatāso. Katamo ca, bhikkhave puggalo nirāso? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo nīce kule paccājāto hoti, caṇḍālakule vā venakule vā nesādakule vā rathakārakule vā pukkusakule vā dalidde appannapānabhojane kasiravuttike, yattha kasirena ghāsacchādo labbhati. So ca hoti dubbaṇṇo duddasiko okoṭimako bavhābādho kāṇo vā kuṇī vā khañjo vā pakkhahato vā, na lābhī annassa pānassa vatthassa yānassa mālāgandhavilepanassa seyyāvasathapadīpeyyassa. So suṇāti – ‘itthannāmo kira khattiyo khattiyehi khattiyābhisekena abhisitto’ti. Tassa na evaṃ hoti – ‘kudāssu nāma mampi khattiyā khattiyābhisekena abhisiñcissantī’ti! Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo nirāso.

13. Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Người không hy vọng, người có hy vọng, và người đã hết hy vọng. Và này các Tỳ khưu, thế nào là người không hy vọng? Ở đây, này các Tỳ khưu, có người sanh vào gia đình hạ tiện, hoặc gia đình người Chiên-đà-la, hoặc gia đình người đan tre, hoặc gia đình người đi săn, hoặc gia đình người làm xe, hoặc gia đình người đổ rác; nghèo khổ, ít đồ ăn thức uống, sinh kế khó khăn, khó khăn mới có được cơm ăn áo mặc. Và người ấy xấu xí, khó nhìn, thấp lùn, nhiều bệnh tật; hoặc mù, hoặc què tay, hoặc què chân, hoặc bại liệt; không nhận được đồ ăn, thức uống, vải mặc, xe cộ, vòng hoa, hương liệu, thuốc thoa, giường nằm, trú sở, đèn đuốc. Người ấy nghe rằng: ‘Vị Sát-đế-lỵ tên là... đã được các vị Sát-đế-lỵ làm lễ quán đảnh.’ Vị ấy không nghĩ rằng: ‘Khi nào các vị Sát-đế-lỵ sẽ làm lễ quán đảnh cho ta?’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người không hy vọng.

‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo āsaṃso? Idha, bhikkhave, rañño khattiyassa muddhāvasittassa jeṭṭho putto hoti ābhiseko anabhisitto acalappatto. So suṇāti – ‘itthannāmo kira khattiyo khattiyehi khattiyābhisekena abhisitto’ti. Tassa evaṃ hoti – ‘kudāssu nāma mampi khattiyā khattiyābhisekena abhisiñcissantī’ti! Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo āsaṃso.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là người có hy vọng? Ở đây, này các Tỳ khưu, có người con trai trưởng của vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, xứng đáng được quán đảnh, chưa được quán đảnh, đã đến tuổi trưởng thành. Vị ấy nghe rằng: ‘Vị Sát-đế-lỵ tên là... đã được các vị Sát-đế-lỵ làm lễ quán đảnh.’ Vị ấy nghĩ rằng: ‘Khi nào các vị Sát-đế-lỵ sẽ làm lễ quán đảnh cho ta?’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có hy vọng.

‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo vigatāso? Idha, bhikkhave, rājā hoti khattiyo muddhāvasitto. So suṇāti – ‘itthannāmo kira khattiyo khattiyehi khattiyābhisekena abhisitto’ti. Tassa na evaṃ hoti – ‘kudāssu nāma mampi khattiyā khattiyābhisekena abhisiñcissantī’ti! Taṃ kissa hetu? Yā hissa, bhikkhave, pubbe anabhisittassa abhisekāsā sā paṭippassaddhā. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo vigatāso. Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ.

Này các Tỳ khưu, thế nào là người đã hết mong mỏi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có vị vua thuộc dòng Sát-đế-lỵ đã được làm lễ quán đảnh. Vị ấy nghe rằng: ‘Vị vua Sát-đế-lỵ tên là... đã được các vị Sát-đế-lỵ làm lễ quán đảnh.’ Vị ấy không khởi lên ý nghĩ như vầy: ‘Khi nào các vị Sát-đế-lỵ sẽ làm lễ quán đảnh cho ta?’ Vì cớ sao? Này các Tỳ khưu, vì rằng sự mong mỏi được quán đảnh của vị ấy khi trước chưa được quán đảnh, nay đã được lắng dịu. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người đã hết mong mỏi. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này có mặt, hiện hữu ở trên đời.

‘‘Evamevaṃ [Pg.107] kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā bhikkhūsu. Katame tayo? Nirāso, āsaṃso, vigatāso. Katamo ca, bhikkhave, puggalo nirāso? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo dussīlo hoti pāpadhammo asuci saṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto assamaṇo samaṇapaṭiñño abrahmacārī brahmacāripaṭiñño antopūti avassuto kasambujāto. So suṇāti – ‘itthannāmo kira bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’ti. Tassa na evaṃ hoti – ‘kudāssu nāma ahampi āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissāmī’ti! Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo nirāso.

Này các Tỳ khưu, cũng vậy, có ba hạng người này có mặt, hiện hữu giữa các Tỳ khưu. Ba hạng nào? Người không mong mỏi, người có mong mỏi, và người đã hết mong mỏi. Này các Tỳ khưu, thế nào là người không mong mỏi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người ác giới, có pháp ác, không trong sạch, hành vi đáng ngờ, hành động che giấu, không phải Sa-môn nhưng tự nhận là Sa-môn, không sống phạm hạnh nhưng tự nhận sống phạm hạnh, bên trong thối rữa, bị rỉ chảy, sinh ra như rác rưởi. Vị ấy nghe rằng: ‘Vị Tỳ khưu tên là... do đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại.’ Vị ấy không khởi lên ý nghĩ như vầy: ‘Khi nào ta cũng sẽ, do đoạn tận các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại?’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người không mong mỏi.

‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo āsaṃso? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti kalyāṇadhammo. So suṇāti āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’ti. Tassa evaṃ hoti – ‘kudāssu nāma ahampi āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissāmī’ti! Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo āsaṃso.

Này các Tỳ khưu, thế nào là người có mong mỏi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có vị Tỳ khưu có giới hạnh, có thiện pháp. Vị ấy nghe (rằng vị Tỳ khưu tên là...) do đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại. Vị ấy khởi lên ý nghĩ như vầy: ‘Khi nào ta cũng sẽ, do đoạn tận các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại?’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có mong mỏi.

‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo vigatāso? Idha, bhikkhave, bhikkhu arahaṃ hoti khīṇāsavo. So suṇāti – ‘itthannāmo kira bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’ti. Tassa na evaṃ hoti – ‘kudāssu nāma ahampi āsavānaṃ khayā…pe… sacchikatvā upasampajja viharissāmī’ti! Taṃ kissa hetu? Yā hissa, bhikkhave, pubbe avimuttassa vimuttāsā sā paṭippassaddhā. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo vigatāso. Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā bhikkhūsū’’ti. Tatiyaṃ.

Này các Tỳ khưu, thế nào là người đã hết mong mỏi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có vị Tỳ khưu là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc. Vị ấy nghe rằng: ‘Vị Tỳ khưu tên là... do đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại.’ Vị ấy không khởi lên ý nghĩ như vầy: ‘Khi nào ta cũng sẽ, do đoạn tận các lậu hoặc... chứng ngộ, đạt đến và an trú?’ Vì cớ sao? Này các Tỳ khưu, vì rằng sự mong mỏi được giải thoát của vị ấy khi trước chưa được giải thoát, nay đã được lắng dịu. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người đã hết mong mỏi. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này có mặt, hiện hữu giữa các Tỳ khưu. Hết kinh thứ ba.

4. Cakkavattisuttaṃ

4. Kinh Chuyển Luân Vương

14. ‘‘Yopi so, bhikkhave, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā sopi na arājakaṃ cakkaṃ vattetī’’ti. Evaṃ vutte aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca [Pg.108] – ‘‘ko pana, bhante, rañño cakkavattissa dhammikassa dhammarañño rājā’’ti ? ‘‘Dhammo, bhikkhū’’ti bhagavā avoca – ‘‘idha, bhikkhu, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaṃyeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahati antojanasmiṃ’’.

14. Này các Tỳ khưu, ngay cả vị vua Chuyển luân, là vị vua đúng Pháp, Pháp vương, vị ấy cũng không thể vận hành bánh xe (pháp) nếu không có một vị vua (để nương tựa). Khi được nói như vậy, một Tỳ khưu bạch với Đức Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, vậy ai là vua của vị vua Chuyển luân, vị vua đúng Pháp, Pháp vương?’ Đức Thế Tôn nói: ‘Này Tỳ khưu, đó là Pháp. Này Tỳ khưu, ở đây, vị vua Chuyển luân, vị vua đúng Pháp, Pháp vương, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, quý trọng Pháp, cung kính Pháp, lấy Pháp làm cờ, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ, thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng Pháp cho những người trong hoàng tộc.’

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaṃyeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahati khattiyesu, anuyantesu, balakāyasmiṃ, brāhmaṇagahapatikesu, negamajānapadesu, samaṇabrāhmaṇesu, migapakkhīsu. Sa kho so bhikkhu rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaṃyeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā antojanasmiṃ, dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā khattiyesu, anuyantesu, balakāyasmiṃ, brāhmaṇagahapatikesu, negamajānapadesu, samaṇabrāhmaṇesu, migapakkhīsu, dhammeneva cakkaṃ vatteti. Taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ kenaci manussabhūtena paccatthikena pāṇinā.

Lại nữa, này Tỳ khưu, vị vua Chuyển luân, vị vua đúng Pháp, Pháp vương, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, quý trọng Pháp, cung kính Pháp, lấy Pháp làm cờ, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ, thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng Pháp cho các vị Sát-đế-lỵ, các chư hầu, quân đội, các vị Bà-la-môn và gia chủ, dân chúng thị thành và thôn quê, các vị Sa-môn và Bà-la-môn, cho đến các loài thú và chim. Này Tỳ khưu, vị vua Chuyển luân ấy, vị vua đúng Pháp, Pháp vương, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, quý trọng Pháp, cung kính Pháp, lấy Pháp làm cờ, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ, sau khi đã thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng Pháp cho những người trong hoàng tộc, sau khi đã thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng Pháp cho các vị Sát-đế-lỵ, các chư hầu, quân đội, các vị Bà-la-môn và gia chủ, dân chúng thị thành và thôn quê, các vị Sa-môn và Bà-la-môn, cho đến các loài thú và chim, vị ấy vận hành bánh xe (pháp) chỉ bằng Pháp. Bánh xe ấy không thể bị một chúng sinh nào là người, là kẻ thù địch, đẩy lui được.

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhu, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaṃyeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahati kāyakammasmiṃ – ‘evarūpaṃ kāyakammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ kāyakammaṃ na sevitabba’’’nti.

Này Tỳ khưu, cũng vậy, Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, là vị vua đúng Pháp, Pháp vương, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, quý trọng Pháp, cung kính Pháp, lấy Pháp làm cờ, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ, thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng Pháp đối với thân nghiệp rằng: ‘Thân nghiệp như thế này nên thực hành, thân nghiệp như thế này không nên thực hành.’

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaṃyeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahati vacīkammasmiṃ – ‘evarūpaṃ vacīkammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ vacīkammaṃ na sevitabba’nti…pe… manokammasmiṃ – ‘evarūpaṃ manokammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ manokammaṃ na sevitabba’’’nti.

Này các Tỳ khưu, lại nữa, Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, là vị vua Pháp, bậc hộ trì Pháp, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, cung kính Pháp, tôn sùng Pháp, lấy Pháp làm cờ xí, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ tể, thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng theo Pháp đối với khẩu nghiệp rằng: ‘Khẩu nghiệp như thế này nên thực hành, khẩu nghiệp như thế này không nên thực hành’... v.v... đối với ý nghiệp rằng: ‘Ý nghiệp như thế này nên thực hành, ý nghiệp như thế này không nên thực hành’.

‘‘Sa [Pg.109] kho so, bhikkhu, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaṃyeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā kāyakammasmiṃ, dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā vacīkammasmiṃ, dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā manokammasmiṃ, dhammeneva anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavatteti. Taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmi’’nti. Catutthaṃ.

Này Tỳ khưu, chính Như Lai ấy, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, là vị vua Pháp, bậc hộ trì Pháp, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, cung kính Pháp, tôn sùng Pháp, lấy Pháp làm cờ xí, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ tể, sau khi đã thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng theo Pháp đối với thân nghiệp, sau khi đã thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng theo Pháp đối với khẩu nghiệp, sau khi đã thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng theo Pháp đối với ý nghiệp, Ngài chuyển bánh xe Pháp vô thượng đúng theo Pháp. Bánh xe ấy không thể bị ngăn cản bởi bất kỳ Sa-môn, Bà-la-môn, chư thiên, Ma vương, Phạm thiên, hay bất kỳ ai khác trong thế gian. Hết kinh thứ tư.

5. Sacetanasuttaṃ

5. Kinh Sacetana

15. Ekaṃ samayaṃ bhagavā bārāṇasiyaṃ viharati isipatane migadāye. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

15. Một thời, Thế Tôn trú tại Bārāṇasī, ở Isipatana, trong Vườn Lộc Uyển. Tại đó, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: 'Này các Tỳ khưu.' 'Bạch Thế Tôn,' các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

‘‘Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, rājā ahosi sacetano nāma. Atha kho, bhikkhave, rājā sacetano rathakāraṃ āmantesi – ‘ito me, samma rathakāra, channaṃ māsānaṃ accayena saṅgāmo bhavissati. Sakkhissasi me, samma rathakāra, navaṃ cakkayugaṃ kātu’nti? ‘Sakkomi devā’ti kho, bhikkhave, rathakāro rañño sacetanassa paccassosi. Atha kho, bhikkhave, rathakāro chahi māsehi chārattūnehi ekaṃ cakkaṃ niṭṭhāpesi. Atha kho, bhikkhave, rājā sacetano rathakāraṃ āmantesi – ‘ito me, samma rathakāra, channaṃ divasānaṃ accayena saṅgāmo bhavissati, niṭṭhitaṃ navaṃ cakkayuga’nti? ‘Imehi kho, deva, chahi māsehi chārattūnehi ekaṃ cakkaṃ niṭṭhita’nti. ‘Sakkhissasi pana me, samma rathakāra, imehi chahi divasehi dutiyaṃ cakkaṃ niṭṭhāpetu’nti? ‘Sakkomi devā’ti kho, bhikkhave, rathakāro chahi divasehi dutiyaṃ cakkaṃ niṭṭhāpetvā navaṃ cakkayugaṃ ādāya yena rājā sacetano tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā rājānaṃ sacetanaṃ etadavoca – ‘idaṃ te, deva, navaṃ cakkayugaṃ niṭṭhita’nti. ‘Yañca te idaṃ, samma rathakāra, cakkaṃ chahi māsehi niṭṭhitaṃ chārattūnehi yañca te idaṃ cakkaṃ chahi divasehi niṭṭhitaṃ, imesaṃ kiṃ nānākaraṇaṃ? Nesāhaṃ kiñci nānākaraṇaṃ passāmī’ti. ‘Atthesaṃ, deva, nānākaraṇaṃ. Passatu devo nānākaraṇa’’’nti.

Này các Tỳ khưu, thuở xưa, có một vị vua tên là Sacetana. Khi ấy, này các Tỳ khưu, vua Sacetana cho gọi người thợ làm xe và nói: 'Này bạn thợ xe, sáu tháng nữa ta sẽ có một trận chiến. Này bạn thợ xe, bạn có thể làm cho ta một cặp bánh xe mới không?' 'Tâu Đại vương, thần có thể làm được.' Này các Tỳ khưu, người thợ làm xe đã vâng lời vua Sacetana. Khi ấy, này các Tỳ khưu, trong sáu tháng thiếu sáu đêm, người thợ làm xe đã hoàn thành một chiếc bánh xe. Bấy giờ, này các Tỳ khưu, vua Sacetana cho gọi người thợ làm xe và nói: 'Này bạn thợ xe, sáu ngày nữa ta sẽ có một trận chiến, cặp bánh xe mới đã hoàn thành chưa?' 'Tâu Đại vương, trong sáu tháng thiếu sáu đêm này, một chiếc bánh xe đã được hoàn thành.' 'Vậy này bạn thợ xe, trong sáu ngày này, bạn có thể hoàn thành chiếc bánh xe thứ hai cho ta không?' 'Tâu Đại vương, thần có thể làm được.' Này các Tỳ khưu, trong sáu ngày, người thợ làm xe đã hoàn thành chiếc bánh xe thứ hai, rồi mang cặp bánh xe mới đến yết kiến vua Sacetana; sau khi đến, ông tâu với vua Sacetana rằng: 'Tâu Đại vương, đây là cặp bánh xe mới của ngài đã được hoàn thành.' 'Này bạn thợ xe, chiếc bánh xe mà bạn làm trong sáu tháng thiếu sáu đêm và chiếc bánh xe mà bạn làm trong sáu ngày, chúng có gì khác nhau? Ta không thấy có gì khác nhau cả.' 'Tâu Đại vương, chúng có sự khác nhau. Xin Đại vương hãy xem sự khác nhau đó.'

‘‘Atha [Pg.110] kho, bhikkhave, rathakāro yaṃ taṃ cakkaṃ chahi divasehi niṭṭhitaṃ taṃ pavattesi. Taṃ pavattitaṃ samānaṃ yāvatikā abhisaṅkhārassa gati tāvatikaṃ gantvā ciṅgulāyitvā bhūmiyaṃ papati. Yaṃ pana taṃ cakkaṃ chahi māsehi niṭṭhitaṃ chārattūnehi taṃ pavattesi. Taṃ pavattitaṃ samānaṃ yāvatikā abhisaṅkhārassa gati tāvatikaṃ gantvā akkhāhataṃ maññe aṭṭhāsi.

Khi ấy, này các Tỳ khưu, người thợ làm xe lăn chiếc bánh xe đã được hoàn thành trong sáu ngày. Chiếc bánh xe ấy, sau khi được lăn đi, chạy hết đà của lực đẩy, rồi quay vòng và ngã xuống đất. Còn chiếc bánh xe được hoàn thành trong sáu tháng thiếu sáu đêm, ông cũng lăn nó đi. Chiếc bánh xe ấy, sau khi được lăn đi, chạy hết đà của lực đẩy, rồi đứng yên như thể được gắn vào trục xe.

‘‘‘Ko nu kho, samma rathakāra, hetu ko paccayo yamidaṃ cakkaṃ chahi divasehi niṭṭhitaṃ taṃ pavattitaṃ samānaṃ yāvatikā abhisaṅkhārassa gati tāvatikaṃ gantvā ciṅgulāyitvā bhūmiyaṃ papati? Ko pana, samma rathakāra, hetu ko paccayo yamidaṃ cakkaṃ chahi māsehi niṭṭhitaṃ chārattūnehi taṃ pavattitaṃ samānaṃ yāvatikā abhisaṅkhārassa gati tāvatikaṃ gantvā akkhāhataṃ maññe aṭṭhāsī’ti? ‘Yamidaṃ, deva, cakkaṃ chahi divasehi niṭṭhitaṃ tassa nemipi savaṅkā sadosā sakasāvā, arāpi savaṅkā sadosā sakasāvā, nābhipi savaṅkā sadosā sakasāvā. Taṃ nemiyāpi savaṅkattā sadosattā sakasāvattā, arānampi savaṅkattā sadosattā sakasāvattā, nābhiyāpi savaṅkattā sadosattā sakasāvattā pavattitaṃ samānaṃ yāvatikā abhisaṅkhārassa gati tāvatikaṃ gantvā ciṅgulāyitvā bhūmiyaṃ papati. Yaṃ pana taṃ, deva, cakkaṃ chahi māsehi niṭṭhitaṃ chārattūnehi tassa nemipi avaṅkā adosā akasāvā, arāpi avaṅkā adosā akasāvā, nābhipi avaṅkā adosā akasāvā. Taṃ nemiyāpi avaṅkattā adosattā akasāvattā, arānampi avaṅkattā adosattā akasāvattā, nābhiyāpi avaṅkattā adosattā akasāvattā pavattitaṃ samānaṃ yāvatikā abhisaṅkhārassa gati tāvatikaṃ gantvā akkhāhataṃ maññe aṭṭhāsī’’’ti.

'Này bạn thợ xe, do nguyên nhân gì, do duyên gì mà chiếc bánh xe được hoàn thành trong sáu ngày này, sau khi được lăn đi, chạy hết đà của lực đẩy, rồi quay vòng và ngã xuống đất? Và này bạn thợ xe, do nguyên nhân gì, do duyên gì mà chiếc bánh xe được hoàn thành trong sáu tháng thiếu sáu đêm này, sau khi được lăn đi, chạy hết đà của lực đẩy, rồi đứng yên như thể được gắn vào trục xe?' 'Tâu Đại vương, chiếc bánh xe được hoàn thành trong sáu ngày, vành của nó cong, có lỗi, có tì vết; nan hoa của nó cũng cong, có lỗi, có tì vết; trục của nó cũng cong, có lỗi, có tì vết. Do vành xe cong, có lỗi, có tì vết; do các nan hoa cong, có lỗi, có tì vết; và do trục xe cong, có lỗi, có tì vết, nên khi được lăn đi, nó chạy hết đà của lực đẩy, rồi quay vòng và ngã xuống đất. Còn tâu Đại vương, chiếc bánh xe được hoàn thành trong sáu tháng thiếu sáu đêm, vành của nó không cong, không có lỗi, không có tì vết; nan hoa của nó cũng không cong, không có lỗi, không có tì vết; trục của nó cũng không cong, không có lỗi, không có tì vết. Do vành xe không cong, không có lỗi, không có tì vết; do các nan hoa không cong, không có lỗi, không có tì vết; và do trục xe không cong, không có lỗi, không có tì vết, nên khi được lăn đi, nó chạy hết đà của lực đẩy, rồi đứng yên như thể được gắn vào trục xe.'

‘‘Siyā kho pana, bhikkhave, tumhākaṃ evamassa – ‘añño nūna tena samayena so rathakāro ahosī’ti! Na kho panetaṃ, bhikkhave, evaṃ daṭṭhabbaṃ. Ahaṃ tena samayena so rathakāro ahosiṃ. Tadāhaṃ, bhikkhave, kusalo dāruvaṅkānaṃ dārudosānaṃ dārukasāvānaṃ. Etarahi kho panāhaṃ, bhikkhave, arahaṃ sammāsambuddho kusalo kāyavaṅkānaṃ kāyadosānaṃ [Pg.111] kāyakasāvānaṃ, kusalo vacīvaṅkānaṃ vacīdosānaṃ vacīkasāvānaṃ, kusalo manovaṅkānaṃ manodosānaṃ manokasāvānaṃ. Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā kāyavaṅko appahīno kāyadoso kāyakasāvo, vacīvaṅko appahīno vacīdoso vacīkasāvo, manovaṅko appahīno manodoso manokasāvo, evaṃ papatitā te, bhikkhave, imasmā dhammavinayā, seyyathāpi taṃ cakkaṃ chahi divasehi niṭṭhitaṃ.

Này các Tỳ khưu, các ngươi có thể nghĩ rằng: 'Vào lúc ấy, người thợ xe kia chắc hẳn là một người khác!' Này các Tỳ khưu, không nên nghĩ như vậy. Chính Ta vào lúc ấy là người thợ xe kia. Này các Tỳ khưu, khi ấy Ta thiện xảo về những chỗ cong của gỗ, những khuyết điểm của gỗ, những chỗ mục của gỗ. Còn bây giờ, này các Tỳ khưu, Ta là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, thiện xảo về sự cong vẹo của thân, khuyết điểm của thân, sự mục nát của thân; thiện xảo về sự cong vẹo của lời nói, khuyết điểm của lời nói, sự mục nát của lời nói; thiện xảo về sự cong vẹo của ý, khuyết điểm của ý, sự mục nát của ý. Này các Tỳ khưu, bất cứ Tỳ khưu hay Tỳ khưu ni nào mà sự cong vẹo của thân chưa được đoạn trừ, khuyết điểm của thân, sự mục nát của thân chưa được đoạn trừ; sự cong vẹo của lời nói chưa được đoạn trừ, khuyết điểm của lời nói, sự mục nát của lời nói chưa được đoạn trừ; sự cong vẹo của ý chưa được đoạn trừ, khuyết điểm của ý, sự mục nát của ý chưa được đoạn trừ, thì này các Tỳ khưu, họ đã sa ngã khỏi Pháp và Luật này, giống như bánh xe kia được làm xong trong sáu ngày.

‘‘Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā kāyavaṅko pahīno kāyadoso kāyakasāvo, vacīvaṅko pahīno vacīdoso vacīkasāvo, manovaṅko pahīno manodoso manokasāvo, evaṃ patiṭṭhitā te, bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye, seyyathāpi taṃ cakkaṃ chahi māsehi niṭṭhitaṃ chārattūnehi.

Này các Tỳ khưu, bất cứ Tỳ khưu hay Tỳ khưu ni nào mà sự cong vẹo của thân đã được đoạn trừ, khuyết điểm của thân, sự mục nát của thân đã được đoạn trừ; sự cong vẹo của lời nói đã được đoạn trừ, khuyết điểm của lời nói, sự mục nát của lời nói đã được đoạn trừ; sự cong vẹo của ý đã được đoạn trừ, khuyết điểm của ý, sự mục nát của ý đã được đoạn trừ, thì này các Tỳ khưu, họ được an trú trong Pháp và Luật này, giống như bánh xe kia được làm xong trong sáu tháng thiếu sáu đêm.

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘kāyavaṅkaṃ pajahissāma kāyadosaṃ kāyakasāvaṃ, vacīvaṅkaṃ pajahissāma vacīdosaṃ vacīkasāvaṃ, manovaṅkaṃ pajahissāma manodosaṃ manokasāva’nti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Pañcamaṃ.

Này các Tỳ khưu, vì vậy, ở đây các ngươi phải học tập như sau: 'Chúng ta sẽ từ bỏ sự cong vẹo của thân, khuyết điểm của thân, sự mục nát của thân; chúng ta sẽ từ bỏ sự cong vẹo của lời nói, khuyết điểm của lời nói, sự mục nát của lời nói; chúng ta sẽ từ bỏ sự cong vẹo của ý, khuyết điểm của ý, sự mục nát của ý'. Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy. (Kinh) thứ năm.

6. Apaṇṇakasuttaṃ

6. Kinh Apaṇṇaka

16. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu apaṇṇakapaṭipadaṃ paṭipanno hoti, yoni cassa āraddhā hoti āsavānaṃ khayāya. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti, bhojane mattaññū hoti, jāgariyaṃ anuyutto hoti.

16. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào hội đủ ba pháp sẽ là người thực hành con đường không sai lạc, và vị ấy đã khởi sự một cách hợp lý để đoạn tận các lậu hoặc. Ba pháp nào? Ở đây, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu hộ trì các căn, tiết độ trong ăn uống, và chuyên tâm tỉnh thức.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ tassa saṃvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṃ, cakkhundriye saṃvaraṃ āpajjati. Sotena saddaṃ sutvā… ghānena gandhaṃ ghāyitvā… jivhāya rasaṃ sāyitvā… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā… manasā dhammaṃ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ [Pg.112] manindriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ tassa saṃvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṃ, manindriye saṃvaraṃ āpajjati. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu hộ trì các căn? Ở đây, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu sau khi thấy một sắc bằng mắt, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Vì lý do nào mà nếu vị ấy sống không phòng hộ nhãn căn, các pháp bất thiện, xấu ác như tham ái và ưu bi sẽ xâm nhập, vị ấy thực hành để phòng hộ căn ấy, bảo vệ nhãn căn, đạt đến sự phòng hộ trong nhãn căn. Sau khi nghe một tiếng bằng tai... sau khi ngửi một mùi bằng mũi... sau khi nếm một vị bằng lưỡi... sau khi cảm nhận một xúc bằng thân... sau khi nhận biết một pháp bằng ý, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Vì lý do nào mà nếu vị ấy sống không phòng hộ ý căn, các pháp bất thiện, xấu ác như tham ái và ưu bi sẽ xâm nhập, vị ấy thực hành để phòng hộ căn ấy, bảo vệ ý căn, đạt đến sự phòng hộ trong ý căn. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu hộ trì các căn.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu bhojane mattaññū hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso āhāraṃ āhāreti – ‘neva davāya na madāya na maṇḍanāya na vibhūsanāya, yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya vihiṃsūparatiyā brahmacariyānuggahāya, iti purāṇañca vedanaṃ paṭihaṅkhāmi, navañca vedanaṃ na uppādessāmi, yātrā ca me bhavissati anavajjatā ca phāsuvihāro cā’ti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu bhojane mattaññū hoti.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu tiết độ trong ăn uống? Ở đây, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu sau khi suy xét một cách hợp lý, thọ dụng vật thực: 'Không phải để vui đùa, không phải để đam mê, không phải để trang sức, không phải để làm đẹp, mà chỉ để thân này được duy trì và tồn tại, để chấm dứt sự khổ não, để hỗ trợ cho đời sống phạm hạnh. Như vậy, ta sẽ diệt trừ cảm thọ cũ và không để cảm thọ mới phát sinh. Ta sẽ được sống, không bị chê trách và được an ổn.' Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu tiết độ trong ăn uống.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu jāgariyaṃ anuyutto hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu divasaṃ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṃ parisodheti, rattiyā paṭhamaṃ yāmaṃ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṃ parisodheti, rattiyā majjhimaṃ yāmaṃ dakkhiṇena passena sīhaseyyaṃ kappeti pāde pādaṃ accādhāya sato sampajāno uṭṭhānasaññaṃ manasi karitvā, rattiyā pacchimaṃ yāmaṃ paccuṭṭhāya caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṃ parisodheti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu jāgariyaṃ anuyutto hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu apaṇṇakapaṭipadaṃ paṭipanno hoti, yoni cassa āraddhā hoti āsavānaṃ khayāyā’’ti. Chaṭṭhaṃ.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu chuyên tâm tỉnh thức? Ở đây, này các Tỳ khưu, ban ngày, vị Tỳ khưu đi kinh hành và ngồi, gột sạch tâm khỏi các pháp chướng ngại. Canh đầu của đêm, vị ấy đi kinh hành và ngồi, gột sạch tâm khỏi các pháp chướng ngại. Canh giữa của đêm, vị ấy nằm xuống trong tư thế con sư tử về phía hông phải, gác chân lên chân, chánh niệm, tỉnh giác, tác ý về tưởng thức dậy. Canh cuối của đêm, sau khi thức dậy, vị ấy đi kinh hành và ngồi, gột sạch tâm khỏi các pháp chướng ngại. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu chuyên tâm tỉnh thức. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào hội đủ ba pháp này sẽ là người thực hành con đường không sai lạc, và vị ấy đã khởi sự một cách hợp lý để đoạn tận các lậu hoặc. (Kinh) thứ sáu.

7. Attabyābādhasuttaṃ

7. Kinh Tự Gây Tổn Hại

17. ‘‘Tayome, bhikkhave, dhammā attabyābādhāyapi saṃvattanti, parabyābādhāyapi saṃvattanti, ubhayabyābādhāyapi saṃvattanti. Katame tayo? Kāyaduccaritaṃ, vacīduccaritaṃ, manoduccaritaṃ. Ime kho, bhikkhave, tayo dhammā attabyābādhāyapi saṃvattanti, parabyābādhāyapi saṃvattanti, ubhayabyābādhāyapi saṃvattanti.

17. Này các Tỳ khưu, có ba pháp này đưa đến tự hại, đưa đến hại người, và đưa đến hại cả hai. Ba pháp nào? Thân ác hạnh, khẩu ác hạnh, và ý ác hạnh. Này các Tỳ khưu, ba pháp này đưa đến tự hại, đưa đến hại người, và đưa đến hại cả hai.

‘‘Tayome, bhikkhave, dhammā nevattabyābādhāyapi saṃvattanti, na parabyābādhāyapi saṃvattanti, na ubhayabyābādhāyapi saṃvattanti. Katame tayo? Kāyasucaritaṃ, vacīsucaritaṃ, manosucaritaṃ. Ime kho, bhikkhave, tayo [Pg.113] dhammā nevattabyābādhāyapi saṃvattanti, na parabyābādhāyapi saṃvattanti, na ubhayabyābādhāyapi saṃvattantī’’ti. Sattamaṃ.

Này các Tỳ khưu, có ba pháp này không đưa đến tự hại, không đưa đến hại người, và không đưa đến hại cả hai. Ba pháp nào? Thân thiện hạnh, khẩu thiện hạnh, và ý thiện hạnh. Này các Tỳ khưu, ba pháp này không đưa đến tự hại, không đưa đến hại người, và không đưa đến hại cả hai. (Kinh) thứ bảy.

8. Devalokasuttaṃ

8. Kinh Cõi Trời

18. ‘‘Sace vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘devalokūpapattiyā, āvuso, samaṇe gotame brahmacariyaṃ vussathā’ti? Nanu tumhe, bhikkhave, evaṃ puṭṭhā aṭṭīyeyyātha harāyeyyātha jiguccheyyāthā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Iti kira tumhe, bhikkhave, dibbena āyunā aṭṭīyatha harāyatha jigucchatha, dibbena vaṇṇena dibbena sukhena dibbena yasena dibbenādhipateyyena aṭṭīyatha harāyatha jigucchatha; pageva kho pana, bhikkhave, tumhehi kāyaduccaritena aṭṭīyitabbaṃ harāyitabbaṃ jigucchitabbaṃ, vacīduccaritena… manoduccaritena aṭṭīyitabbaṃ harāyitabbaṃ jigucchitabba’’nti. Aṭṭhamaṃ.

18. “Này các tỳ khưu, nếu các du sĩ ngoại đạo hỏi các ngươi như vầy: ‘Này chư hiền, có phải các vị sống đời phạm hạnh với Sa-môn Gotama là để được sanh vào cõi trời không?’ Này các tỳ khưu, khi được hỏi như vậy, há các ngươi không cảm thấy bực bội, hổ thẹn, và ghê tởm hay sao?” “Bạch Thế Tôn, đúng là như vậy.” “Này các tỳ khưu, như vậy, các ngươi bực bội, hổ thẹn, ghê tởm với tuổi thọ cõi trời, với sắc đẹp cõi trời, với lạc thú cõi trời, với danh vọng cõi trời, với quyền lực cõi trời; thì này các tỳ khưu, các ngươi lại càng phải bực bội, hổ thẹn, ghê tởm hơn nữa đối với thân ác hạnh, khẩu ác hạnh, ý ác hạnh.” Kinh thứ tám.

9. Paṭhamapāpaṇikasuttaṃ

9. Kinh Người Bán Hàng, phần thứ nhất.

19. ‘‘Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato pāpaṇiko abhabbo anadhigataṃ vā bhogaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā bhogaṃ phātiṃ kātuṃ. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, pāpaṇiko pubbaṇhasamayaṃ na sakkaccaṃ kammantaṃ adhiṭṭhāti, majjhanhikasamayaṃ na sakkaccaṃ kammantaṃ adhiṭṭhāti, sāyanhasamayaṃ na sakkaccaṃ kammantaṃ adhiṭṭhāti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato pāpaṇiko abhabbo anadhigataṃ vā bhogaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā bhogaṃ phātiṃ kātuṃ.

19. “Này các tỳ khưu, người bán hàng có đủ ba yếu tố thì không có khả năng đạt được của cải chưa đạt được, hoặc làm cho của cải đã đạt được được tăng trưởng. Ba yếu tố nào? Này các tỳ khưu, ở đây, người bán hàng vào buổi sáng không chú tâm cẩn thận vào công việc, vào buổi trưa không chú tâm cẩn thận vào công việc, vào buổi chiều không chú tâm cẩn thận vào công việc. Này các tỳ khưu, người bán hàng có đủ ba yếu tố này thì không có khả năng đạt được của cải chưa đạt được, hoặc làm cho của cải đã đạt được được tăng trưởng.

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu abhabbo anadhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ phātiṃ kātuṃ. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu pubbaṇhasamayaṃ na sakkaccaṃ samādhinimittaṃ adhiṭṭhāti, majjhanhikasamayaṃ na sakkaccaṃ samādhinimittaṃ adhiṭṭhāti, sāyanhasamayaṃ na sakkaccaṃ samādhinimittaṃ adhiṭṭhāti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu abhabbo anadhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ phātiṃ kātuṃ.

“Cũng vậy, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có đủ ba pháp thì không có khả năng đạt được thiện pháp chưa đạt được, hoặc làm cho thiện pháp đã đạt được được tăng trưởng. Ba pháp nào? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu vào buổi sáng không chú tâm cẩn thận vào định tướng, vào buổi trưa không chú tâm cẩn thận vào định tướng, vào buổi chiều không chú tâm cẩn thận vào định tướng. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có đủ ba pháp này thì không có khả năng đạt được thiện pháp chưa đạt được, hoặc làm cho thiện pháp đã đạt được được tăng trưởng.

‘‘Tīhi[Pg.114], bhikkhave, aṅgehi samannāgato pāpaṇiko bhabbo anadhigataṃ vā bhogaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā bhogaṃ phātiṃ kātuṃ. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, pāpaṇiko pubbaṇhasamayaṃ sakkaccaṃ kammantaṃ adhiṭṭhāti, majjhanhikasamayaṃ…pe… sāyanhasamayaṃ sakkaccaṃ kammantaṃ adhiṭṭhāti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato pāpaṇiko bhabbo anadhigataṃ vā bhogaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā bhogaṃ phātiṃ kātuṃ.

“Này các tỳ khưu, người bán hàng có đủ ba yếu tố thì có khả năng đạt được của cải chưa đạt được, hoặc làm cho của cải đã đạt được được tăng trưởng. Ba yếu tố nào? Này các tỳ khưu, ở đây, người bán hàng vào buổi sáng chú tâm cẩn thận vào công việc, vào buổi trưa... vào buổi chiều chú tâm cẩn thận vào công việc. Này các tỳ khưu, người bán hàng có đủ ba yếu tố này thì có khả năng đạt được của cải chưa đạt được, hoặc làm cho của cải đã đạt được được tăng trưởng.

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu bhabbo anadhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ phātiṃ kātuṃ. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu pubbaṇhasamayaṃ sakkaccaṃ samādhinimittaṃ adhiṭṭhāti, majjhanhikasamayaṃ…pe… sāyanhasamayaṃ sakkaccaṃ samādhinimittaṃ adhiṭṭhāti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu bhabbo anadhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ phātiṃ kātu’’nti. Navamaṃ.

“Cũng vậy, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có đủ ba pháp thì có khả năng đạt được thiện pháp chưa đạt được, hoặc làm cho thiện pháp đã đạt được được tăng trưởng. Ba pháp nào? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu vào buổi sáng chú tâm cẩn thận vào định tướng, vào buổi trưa... vào buổi chiều chú tâm cẩn thận vào định tướng. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có đủ ba pháp này thì có khả năng đạt được thiện pháp chưa đạt được, hoặc làm cho thiện pháp đã đạt được được tăng trưởng.” Kinh thứ chín.

10. Dutiyapāpaṇikasuttaṃ

10. Kinh Người Bán Hàng, phần thứ hai.

20. ‘‘Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato pāpaṇiko nacirasseva mahattaṃ vepullattaṃ pāpuṇāti bhogesu. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, pāpaṇiko cakkhumā ca hoti vidhuro ca nissayasampanno ca. Kathañca, bhikkhave, pāpaṇiko cakkhumā hoti? Idha, bhikkhave, pāpaṇiko paṇiyaṃ jānāti – ‘idaṃ paṇiyaṃ evaṃ kītaṃ, evaṃ vikkayamānaṃ, ettakaṃ mūlaṃ bhavissati, ettako udayo’ti. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpaṇiko cakkhumā hoti.

20. “Này các tỳ khưu, người bán hàng có đủ ba yếu tố, không bao lâu sẽ đạt được sự to lớn, sự dồi dào về của cải. Ba yếu tố nào? Này các tỳ khưu, ở đây, người bán hàng có mắt, tháo vát, và có được sự hỗ trợ. Và này các tỳ khưu, thế nào là người bán hàng có mắt? Này các tỳ khưu, ở đây, người bán hàng biết về hàng hóa: ‘Hàng hóa này mua như thế này, bán như thế này, sẽ có vốn chừng này, và lợi nhuận chừng này.’ Này các tỳ khưu, như vậy là người bán hàng có mắt.

‘‘Kathañca, bhikkhave, pāpaṇiko vidhuro hoti? Idha, bhikkhave, pāpaṇiko kusalo hoti paṇiyaṃ ketuñca vikketuñca. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpaṇiko vidhuro hoti.

“Và này các tỳ khưu, thế nào là người bán hàng tháo vát? Này các tỳ khưu, ở đây, người bán hàng khéo léo trong việc mua và bán hàng hóa. Này các tỳ khưu, như vậy là người bán hàng tháo vát.

‘‘Kathañca, bhikkhave, pāpaṇiko nissayasampanno hoti? Idha bhikkhave, pāpaṇikaṃ ye te gahapatī vā gahapatiputtā vā aḍḍhā mahaddhanā mahābhogā te evaṃ jānanti – ‘ayaṃ kho bhavaṃ pāpaṇiko cakkhumā vidhuro [Pg.115] ca paṭibalo puttadārañca posetuṃ, amhākañca kālena kālaṃ anuppadātu’nti. Te naṃ bhogehi nipatanti – ‘ito, samma pāpaṇika, bhoge karitvā puttadārañca posehi, amhākañca kālena kālaṃ anuppadehī’ti. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpaṇiko nissayasampanno hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato pāpaṇiko nacirasseva mahattaṃ vepullattaṃ pāpuṇāti bhogesu.

“Và này các tỳ khưu, thế nào là người bán hàng có được sự hỗ trợ? Này các tỳ khưu, ở đây, có những gia chủ hoặc con của gia chủ giàu có, nhiều của cải, nhiều tài sản, họ biết về người bán hàng ấy như sau: ‘Người bán hàng đáng kính này có mắt, tháo vát, và có khả năng nuôi dưỡng vợ con và trả lại cho chúng ta theo thời hạn.’ Họ mời gọi người ấy với của cải: ‘Này bạn bán hàng, hãy lấy của cải này để kinh doanh, nuôi dưỡng vợ con, và trả lại cho chúng tôi theo thời hạn.’ Này các tỳ khưu, như vậy là người bán hàng có được sự hỗ trợ. Này các tỳ khưu, người bán hàng có đủ ba yếu tố này, không bao lâu sẽ đạt được sự to lớn, sự dồi dào về của cải.

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu nacirasseva mahattaṃ vepullattaṃ pāpuṇāti kusalesu dhammesu. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhumā ca hoti vidhuro ca nissayasampanno ca. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu cakkhumā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu cakkhumā hoti.

Này các Tỳ khưu, cũng vậy, vị Tỳ khưu thành tựu ba pháp, không bao lâu sẽ đạt đến sự vĩ đại, sự rộng lớn trong các thiện pháp. Ba pháp nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu có mắt, có sự tinh cần đặc biệt, và có sự nương tựa đầy đủ. Và này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có mắt? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu tuệ tri như thật: ‘Đây là khổ,’ tuệ tri như thật: ‘Đây là khổ tập,’ tuệ tri như thật: ‘Đây là khổ diệt,’ tuệ tri như thật: ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt.’ Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có mắt.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vidhuro hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu vidhuro hoti.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có sự tinh cần đặc biệt? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu sống tinh cần tinh tấn để đoạn trừ các bất thiện pháp, để thành tựu các thiện pháp, có nghị lực, kiên trì, không từ bỏ gánh nặng trong các thiện pháp. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có sự tinh cần đặc biệt.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu nissayasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā te kālena kālaṃ upasaṅkamitvā paripucchati paripañhati – ‘idaṃ, bhante, kathaṃ, imassa ko attho’ti? Tassa te āyasmanto avivaṭañceva vivaranti, anuttānīkatañca uttānīkaronti, anekavihitesu ca kaṅkhāṭhāniyesu dhammesu kaṅkhaṃ paṭivinodenti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu nissayasampanno hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu nacirasseva mahattaṃ vepullattaṃ pāpuṇāti kusalesu dhammesū’’ti. Dasamaṃ.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có sự nương tựa đầy đủ? Này các Tỳ khưu, ở đây, có những vị Tỳ khưu đa văn, thông thuộc truyền thống, trì pháp, trì luật, trì mẫu đề. Vị Tỳ khưu thỉnh thoảng đến gần các vị ấy và hỏi, chất vấn: ‘Thưa Tôn giả, điều này là thế nào, ý nghĩa của điều này là gì?’ Các vị Tôn giả ấy mở ra những gì chưa được mở, làm cho sáng tỏ những gì chưa được làm sáng tỏ, và xua tan sự nghi ngờ trong nhiều pháp đáng nghi ngờ. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có sự nương tựa đầy đủ. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu thành tựu ba pháp này, không bao lâu sẽ đạt đến sự vĩ đại, sự rộng lớn trong các thiện pháp. (Kinh) thứ mười.

Rathakāravaggo dutiyo.

Phẩm Người Thợ Xe, thứ hai.

Paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito.

Phần Tụng Đọc Đầu Tiên đã kết thúc.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

Ñāto [Pg.116] sāraṇīyo bhikkhu, cakkavattī sacetano;

Apaṇṇakattā devo ca, duve pāpaṇikena cāti.

Ñāta, Sāraṇīya, Tỳ khưu, Chuyển Luân Vương, Sacetana; Không Sai Lầm, Tự Thân, Chư Thiên, và hai Người Bán Hàng.

3. Puggalavaggo

3. Phẩm Người

1. Samiddhasuttaṃ

1. Kinh Samiddha

21. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āyasmā ca samiddho āyasmā ca mahākoṭṭhiko yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṃ sammodiṃsu. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ samiddhaṃ āyasmā sāriputto etadavoca –

21. Tôi nghe như vầy—Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, Tôn giả Samiddha và Tôn giả Mahākoṭṭhika đi đến chỗ Tôn giả Sāriputta; sau khi đến, họ cùng Tôn giả Sāriputta trao đổi lời chào hỏi thân thiện. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân thiện và đáng ghi nhớ, họ ngồi xuống một bên. Khi Tôn giả Samiddha đã ngồi xuống một bên, Tôn giả Sāriputta nói với vị ấy như sau:

‘‘Tayome, āvuso samiddha, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Kāyasakkhī, diṭṭhippatto, saddhāvimutto. Ime kho, āvuso, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Imesaṃ, āvuso, tiṇṇaṃ puggalānaṃ katamo te puggalo khamati abhikkantataro ca paṇītataro cā’’ti?

Này hiền giả Samiddha, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Thân chứng, Kiến đáo, và Tín giải thoát. Này hiền giả, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Này hiền giả, trong ba hạng người này, hiền giả ưa thích hạng người nào là ưu việt hơn và cao thượng hơn?

‘‘Tayome, āvuso sāriputta, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Kāyasakkhī, diṭṭhippatto, saddhāvimutto. Ime kho, āvuso, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Imesaṃ, āvuso, tiṇṇaṃ puggalānaṃ yvāyaṃ puggalo saddhāvimutto, ayaṃ me puggalo khamati imesaṃ tiṇṇaṃ puggalānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro ca. Taṃ kissa hetu? Imassa, āvuso, puggalassa saddhindriyaṃ adhimatta’’nti.

Này hiền giả Sāriputta, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Thân chứng, Kiến đáo, Tín giải thoát. Này hiền giả, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Này hiền giả, trong ba hạng người này, hạng người Tín giải thoát, tôi ưa thích hạng người này là ưu việt hơn và cao thượng hơn trong ba hạng người này. Vì sao vậy? Này hiền giả, vì tín quyền của hạng người này vượt trội.

Atha kho āyasmā sāriputto āyasmantaṃ mahākoṭṭhikaṃ etadavoca – ‘‘tayome, āvuso koṭṭhika, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ[Pg.117]. Katame tayo? Kāyasakkhī, diṭṭhippatto, saddhāvimutto. Ime kho, āvuso, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Imesaṃ, āvuso, tiṇṇaṃ puggalānaṃ katamo te puggalo khamati abhikkantataro ca paṇītataro cā’’ti?

Bấy giờ, Tôn giả Sāriputta nói với Tôn giả Mahākoṭṭhika như sau: ‘Này hiền giả Koṭṭhika, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Thân chứng, Kiến đáo, Tín giải thoát. Này hiền giả, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Này hiền giả, trong ba hạng người này, hiền giả ưa thích hạng người nào là ưu việt hơn và cao thượng hơn?’

‘‘Tayome, āvuso sāriputta, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Kāyasakkhī, diṭṭhippatto, saddhāvimutto. Ime kho, āvuso, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Imesaṃ, āvuso, tiṇṇaṃ puggalānaṃ yvāyaṃ puggalo kāyasakkhī, ayaṃ me puggalo khamati imesaṃ tiṇṇaṃ puggalānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro ca. Taṃ kissa hetu? Imassa, āvuso, puggalassa samādhindriyaṃ adhimatta’’nti.

Này hiền giả Sāriputta, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Thân chứng, Kiến đáo, Tín giải thoát. Này hiền giả, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Này hiền giả, trong ba hạng người này, hạng người Thân chứng, tôi ưa thích hạng người này là ưu việt hơn và cao thượng hơn trong ba hạng người này. Vì sao vậy? Này hiền giả, vì định quyền của hạng người này vượt trội.

Atha kho āyasmā mahākoṭṭhiko āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘tayome, āvuso sāriputta, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Kāyasakkhī, diṭṭhippatto, saddhāvimutto. Ime kho, āvuso, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Imesaṃ, āvuso, tiṇṇaṃ puggalānaṃ katamo te puggalo khamati abhikkantataro ca paṇītataro cā’’ti?

Bấy giờ, Tôn giả Mahākoṭṭhika nói với Tôn giả Sāriputta như sau: ‘Này hiền giả Sāriputta, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Thân chứng, Kiến đáo, Tín giải thoát. Này hiền giả, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Này hiền giả, trong ba hạng người này, hiền giả ưa thích hạng người nào là ưu việt hơn và cao thượng hơn?’

‘‘Tayome, āvuso koṭṭhika, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Kāyasakkhī, diṭṭhippatto, saddhāvimutto. Ime kho, āvuso, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Imesaṃ, āvuso, tiṇṇaṃ puggalānaṃ yvāyaṃ puggalo diṭṭhippatto, ayaṃ me puggalo khamati imesaṃ tiṇṇaṃ puggalānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro ca. Taṃ kissa hetu? Imassa, āvuso, puggalassa paññindriyaṃ adhimatta’’nti.

Này hiền giả Koṭṭhika, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Thân chứng, Kiến đáo, Tín giải thoát. Này hiền giả, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Này hiền giả, trong ba hạng người này, hạng người Kiến đáo, tôi ưa thích hạng người này là ưu việt hơn và cao thượng hơn trong ba hạng người này. Vì sao vậy? Này hiền giả, vì tuệ quyền của hạng người này vượt trội.

Atha kho āyasmā sāriputto āyasmantañca samiddhaṃ āyasmantañca mahākoṭṭhikaṃ etadavoca – ‘‘byākataṃ kho, āvuso, amhehi sabbeheva yathāsakaṃ paṭibhānaṃ. Āyāmāvuso, yena bhagavā tenupasaṅkamissāma; upasaṅkamitvā bhagavato etamatthaṃ ārocessāma. Yathā no bhagavā byākarissati tathā naṃ dhāressāmā’’ti. ‘‘Evamāvuso’’ti kho āyasmā ca samiddho āyasmā ca mahākoṭṭhiko āyasmato sāriputtassa [Pg.118] paccassosuṃ. Atha kho āyasmā ca sāriputto āyasmā ca samiddho āyasmā ca mahākoṭṭhiko yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā sāriputto yāvatako ahosi āyasmatā ca samiddhena āyasmatā ca mahākoṭṭhikena saddhiṃ kathāsallāpo taṃ sabbaṃ bhagavato ārocesi.

Bấy giờ, Tôn giả Sāriputta nói với Tôn giả Samiddha và Tôn giả Mahākoṭṭhika rằng: – Thưa các Hiền giả, tất cả chúng ta đã trả lời tùy theo sự biện giải của mỗi người. Này các Hiền giả, chúng ta hãy đi đến nơi Thế Tôn đang ngự, sau khi đến, chúng ta sẽ trình bày sự việc này lên Thế Tôn. Thế Tôn sẽ giải thích cho chúng ta như thế nào, chúng ta sẽ thọ trì như thế ấy. – Thưa Hiền giả, vâng ạ. Tôn giả Samiddha và Tôn giả Mahākoṭṭhika đã vâng lời Tôn giả Sāriputta. Rồi Tôn giả Sāriputta, Tôn giả Samiddha, và Tôn giả Mahākoṭṭhika đã đi đến nơi Thế Tôn đang ngự; sau khi đến, họ đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, Tôn giả Sāriputta đã trình bày lại toàn bộ cuộc đối thoại đã diễn ra với Tôn giả Samiddha và Tôn giả Mahākoṭṭhika lên Thế Tôn.

‘‘Na khvettha, sāriputta, sukaraṃ ekaṃsena byākātuṃ – ‘ayaṃ imesaṃ tiṇṇaṃ puggalānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro cā’ti. Ṭhānañhetaṃ, sāriputta, vijjati yvāyaṃ puggalo saddhāvimutto svāssa arahattāya paṭipanno, yvāyaṃ puggalo kāyasakkhī svāssa sakadāgāmī vā anāgāmī vā, yo cāyaṃ puggalo diṭṭhippatto sopassa sakadāgāmī vā anāgāmī vā.

– Này Sāriputta, ở đây không dễ để trả lời một cách dứt khoát rằng: ‘Vị này trong ba hạng người này là ưu việt hơn, là thù thắng hơn.’ Này Sāriputta, có trường hợp này: vị Tín giải thoát có thể là người đang thực hành để chứng đắc A-la-hán quả, vị Thân chứng có thể là bậc Nhất lai hoặc bậc Bất lai, và vị Kiến đáo cũng có thể là bậc Nhất lai hoặc bậc Bất lai.

‘‘Na khvettha, sāriputta, sukaraṃ ekaṃsena byākātuṃ – ‘ayaṃ imesaṃ tiṇṇaṃ puggalānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro cā’ti. Ṭhānañhetaṃ, sāriputta, vijjati yvāyaṃ puggalo kāyasakkhī svāssa arahattāya paṭipanno, yvāyaṃ puggalo saddhāvimutto svāssa sakadāgāmī vā anāgāmī vā, yo cāyaṃ puggalo diṭṭhippatto sopassa sakadāgāmī vā anāgāmī vā.

– Này Sāriputta, ở đây không dễ để trả lời một cách dứt khoát rằng: ‘Vị này trong ba hạng người này là ưu việt hơn, là thù thắng hơn.’ Này Sāriputta, có trường hợp này: vị Thân chứng có thể là người đang thực hành để chứng đắc A-la-hán quả, vị Tín giải thoát có thể là bậc Nhất lai hoặc bậc Bất lai, và vị Kiến đáo cũng có thể là bậc Nhất lai hoặc bậc Bất lai.

‘‘Na khvettha, sāriputta, sukaraṃ ekaṃsena byākātuṃ – ‘ayaṃ imesaṃ tiṇṇaṃ puggalānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro cā’ti. Ṭhānañhetaṃ, sāriputta, vijjati yvāyaṃ puggalo diṭṭhippatto svāssa arahattāya paṭipanno, yvāyaṃ puggalo saddhāvimutto svāssa sakadāgāmī vā anāgāmī vā, yo cāyaṃ puggalo kāyasakkhī sopassa sakadāgāmī vā anāgāmī vā.

– Này Sāriputta, ở đây không dễ để trả lời một cách dứt khoát rằng: ‘Vị này trong ba hạng người này là ưu việt hơn, là thù thắng hơn.’ Này Sāriputta, có trường hợp này: vị Kiến đáo có thể là người đang thực hành để chứng đắc A-la-hán quả, vị Tín giải thoát có thể là bậc Nhất lai hoặc bậc Bất lai, và vị Thân chứng cũng có thể là bậc Nhất lai hoặc bậc Bất lai.

‘‘Na khvettha, sāriputta, sukaraṃ ekaṃsena byākātuṃ – ‘ayaṃ imesaṃ tiṇṇaṃ puggalānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro cā’’’ti. Paṭhamaṃ.

– Này Sāriputta, ở đây không dễ để trả lời một cách dứt khoát rằng: ‘Vị này trong ba hạng người này là ưu việt hơn, là thù thắng hơn.’ (Kinh) thứ nhất.

2. Gilānasuttaṃ

2. Kinh Bệnh Nhân

22. ‘‘Tayome, bhikkhave, gilānā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Idha, bhikkhave, ekacco gilāno labhanto vā sappāyāni bhojanāni alabhanto vā sappāyāni bhojanāni, labhanto vā sappāyāni bhesajjāni alabhanto vā sappāyāni bhesajjāni, labhanto vā [Pg.119] patirūpaṃ upaṭṭhākaṃ alabhanto vā patirūpaṃ upaṭṭhākaṃ neva vuṭṭhāti tamhā ābādhā.

22. – Này các Tỳ khưu, có ba hạng bệnh nhân này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng bệnh nhân, dù có được hay không có được các loại thực phẩm thích hợp, dù có được hay không có được các loại dược phẩm thích hợp, dù có được hay không có được người chăm sóc thích đáng, vẫn không thể bình phục khỏi căn bệnh ấy.

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco gilāno labhanto vā sappāyāni bhojanāni alabhanto vā sappāyāni bhojanāni, labhanto vā sappāyāni bhesajjāni alabhanto vā sappāyāni bhesajjāni, labhanto vā patirūpaṃ upaṭṭhākaṃ alabhanto vā patirūpaṃ upaṭṭhākaṃ vuṭṭhāti tamhā ābādhā.

– Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng bệnh nhân, dù có được hay không có được các loại thực phẩm thích hợp, dù có được hay không có được các loại dược phẩm thích hợp, dù có được hay không có được người chăm sóc thích đáng, vẫn có thể bình phục khỏi căn bệnh ấy.

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco gilāno labhantova sappāyāni bhojanāni no alabhanto, labhantova sappāyāni bhesajjāni no alabhanto, labhantova patirūpaṃ upaṭṭhākaṃ no alabhanto vuṭṭhāti tamhā ābādhā.

– Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng bệnh nhân bình phục khỏi căn bệnh ấy khi có được thực phẩm thích hợp, chứ không phải khi không có được; khi có được dược phẩm thích hợp, chứ không phải khi không có được; khi có được người chăm sóc thích đáng, chứ không phải khi không có được.

‘‘Tatra, bhikkhave, yvāyaṃ gilāno labhantova sappāyāni bhojanāni no alabhanto, labhantova sappāyāni bhesajjāni no alabhanto, labhantova patirūpaṃ upaṭṭhākaṃ no alabhanto vuṭṭhāti tamhā ābādhā, imaṃ kho, bhikkhave, gilānaṃ paṭicca gilānabhattaṃ anuññātaṃ gilānabhesajjaṃ anuññātaṃ gilānupaṭṭhāko anuññāto. Imañca pana, bhikkhave, gilānaṃ paṭicca aññepi gilānā upaṭṭhātabbā. Ime kho, bhikkhave, tayo gilānā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ.

– Này các Tỳ khưu, trong ba hạng bệnh nhân ấy, hạng bệnh nhân nào bình phục khỏi căn bệnh ấy khi có được thực phẩm thích hợp, chứ không phải khi không có được; khi có được dược phẩm thích hợp, chứ không phải khi không có được; khi có được người chăm sóc thích đáng, chứ không phải khi không có được; này các Tỳ khưu, chính vì duyên cớ hạng bệnh nhân này mà vật thực cho người bệnh đã được cho phép, dược phẩm cho người bệnh đã được cho phép, người chăm sóc bệnh nhân đã được cho phép. Và này các Tỳ khưu, cũng vì duyên cớ hạng bệnh nhân này mà những người bệnh khác cũng cần được chăm sóc. Này các Tỳ khưu, đó là ba hạng bệnh nhân hiện hữu, có mặt ở trên đời.

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tayome gilānūpamā puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo labhanto vā tathāgataṃ dassanāya alabhanto vā tathāgataṃ dassanāya, labhanto vā tathāgatappaveditaṃ dhammavinayaṃ savanāya alabhanto vā tathāgatappaveditaṃ dhammavinayaṃ savanāya neva okkamati niyāmaṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ.

– Cũng thế ấy, này các Tỳ khưu, có ba hạng người tương tự như bệnh nhân này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người, dù có được hay không có được thấy Như Lai, dù có được hay không có được nghe Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, vẫn không thể đi vào định pháp, chánh pháp trong các thiện pháp.

‘‘Idha, pana, bhikkhave, ekacco puggalo labhanto vā tathāgataṃ dassanāya alabhanto vā tathāgataṃ dassanāya, labhanto vā tathāgatappaveditaṃ dhammavinayaṃ savanāya alabhanto vā tathāgatappaveditaṃ dhammavinayaṃ savanāya okkamati niyāmaṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ.

– Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người, dù có được hay không có được thấy Như Lai, dù có được hay không có được nghe Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, vẫn có thể đi vào định pháp, chánh pháp trong các thiện pháp.

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo labhantova tathāgataṃ dassanāya no alabhanto, labhantova tathāgatappaveditaṃ dhammavinayaṃ savanāya no alabhanto okkamati niyāmaṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ.

– Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người đi vào định pháp, chánh pháp trong các thiện pháp khi có được thấy Như Lai, chứ không phải khi không có được; khi có được nghe Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, chứ không phải khi không có được.

‘‘Tatra[Pg.120], bhikkhave, yvāyaṃ puggalo labhantova tathāgataṃ dassanāya no alabhanto, labhantova tathāgatappaveditaṃ dhammavinayaṃ savanāya no alabhanto okkamati niyāmaṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ, imaṃ kho bhikkhave, puggalaṃ paṭicca dhammadesanā anuññātā. Imañca pana, bhikkhave, puggalaṃ paṭicca aññesampi dhammo desetabbo. ‘‘Ime kho, bhikkhave, tayo gilānūpamā puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti. Dutiyaṃ.

Này các Tỳ khưu, trong số ấy, có hạng người chỉ khi được thấy Như Lai mới đi vào sự xác định, sự chánh định trong các thiện pháp, chứ không phải khi không được thấy; chỉ khi được nghe Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng mới đi vào sự xác định, sự chánh định trong các thiện pháp, chứ không phải khi không được nghe. Này các Tỳ khưu, chính vì duyên với hạng người này mà việc thuyết pháp đã được cho phép. Và này các Tỳ khưu, cũng chính vì duyên với hạng người này mà Pháp cũng nên được thuyết giảng cho những người khác. Này các Tỳ khưu, ba hạng người ví như người bệnh này đang hiện hữu, có mặt ở trên đời. Hết kinh thứ hai.

3. Saṅkhārasuttaṃ

3. Kinh Về Các Hành

23. ‘‘Tayome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo sabyābajjhaṃ kāyasaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti, sabyābajjhaṃ vacīsaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti, sabyābajjhaṃ manosaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti. So sabyābajjhaṃ kāyasaṅkhāraṃ abhisaṅkharitvā, sabyābajjhaṃ vacīsaṅkhāraṃ abhisaṅkharitvā, sabyābajjhaṃ manosaṅkhāraṃ abhisaṅkharitvā sabyābajjhaṃ lokaṃ upapajjati. Tamenaṃ sabyābajjhaṃ lokaṃ upapannaṃ samānaṃ sabyābajjhā phassā phusanti. So sabyābajjhehi phassehi phuṭṭho samāno sabyābajjhaṃ vedanaṃ vedayati ekantadukkhaṃ, seyyathāpi sattā nerayikā.

23. Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này đang hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người tạo tác thân hành có phiền não, tạo tác khẩu hành có phiền não, tạo tác ý hành có phiền não. Sau khi đã tạo tác thân hành có phiền não, khẩu hành có phiền não, ý hành có phiền não, người ấy sanh vào thế giới có phiền não. Khi đã sanh vào thế giới có phiền não, các xúc có phiền não chạm đến người ấy. Do được các xúc có phiền não chạm đến, người ấy cảm thọ cảm giác có phiền não, thuần khổ, ví như các chúng sanh ở địa ngục.

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo abyābajjhaṃ kāyasaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti, abyābajjhaṃ vacīsaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti, abyābajjhaṃ manosaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti. So abyābajjhaṃ kāyasaṅkhāraṃ abhisaṅkharitvā, abyābajjhaṃ vacīsaṅkhāraṃ abhisaṅkharitvā, abyābajjhaṃ manosaṅkhāraṃ abhisaṅkharitvā abyābajjhaṃ lokaṃ upapajjati. Tamenaṃ abyābajjhaṃ lokaṃ upapannaṃ samānaṃ abyābajjhā phassā phusanti. So abyābajjhehi phassehi phuṭṭho samāno abyābajjhaṃ vedanaṃ vedayati ekantasukhaṃ, seyyathāpi devā subhakiṇhā.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người tạo tác thân hành không phiền não, tạo tác khẩu hành không phiền não, tạo tác ý hành không phiền não. Sau khi đã tạo tác thân hành không phiền não, khẩu hành không phiền não, ý hành không phiền não, người ấy sanh vào thế giới không phiền não. Khi đã sanh vào thế giới không phiền não, các xúc không phiền não chạm đến người ấy. Do được các xúc không phiền não chạm đến, người ấy cảm thọ cảm giác không phiền não, thuần lạc, ví như chư thiên ở cõi Biến Tịnh.

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo sabyābajjhampi abyābajjhampi kāyasaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti, sabyābajjhampi abyābajjhampi vacīsaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti, sabyābajjhampi abyābajjhampi manosaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti. So sabyābajjhampi abyābajjhampi kāyasaṅkhāraṃ abhisaṅkharitvā, sabyābajjhampi abyābajjhampi vacīsaṅkhāraṃ abhisaṅkharitvā, sabyābajjhampi abyābajjhampi manosaṅkhāraṃ abhisaṅkharitvā sabyābajjhampi abyābajjhampi lokaṃ upapajjati. Tamenaṃ sabyābajjhampi abyābajjhampi lokaṃ [Pg.121] upapannaṃ samānaṃ sabyābajjhāpi abyābajjhāpi phassā phusanti. So sabyābajjhehipi abyābajjhehipi phassehi phuṭṭho samāno sabyābajjhampi abyābajjhampi vedanaṃ vedayati vokiṇṇasukhadukkhaṃ, seyyathāpi manussā ekacce ca devā ekacce ca vinipātikā. Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti. Tatiyaṃ.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người tạo tác thân hành vừa có phiền não vừa không phiền não, tạo tác khẩu hành vừa có phiền não vừa không phiền não, tạo tác ý hành vừa có phiền não vừa không phiền não. Sau khi đã tạo tác thân hành vừa có phiền não vừa không phiền não, khẩu hành vừa có phiền não vừa không phiền não, ý hành vừa có phiền não vừa không phiền não, người ấy sanh vào thế giới vừa có phiền não vừa không phiền não. Khi đã sanh vào thế giới vừa có phiền não vừa không phiền não, các xúc vừa có phiền não vừa không phiền não chạm đến người ấy. Do được các xúc vừa có phiền não vừa không phiền não chạm đến, người ấy cảm thọ cảm giác vừa có phiền não vừa không phiền não, có lạc và khổ xen lẫn, ví như loài người, một số chư thiên, và một số chúng sanh trong đọa xứ. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này đang hiện hữu, có mặt ở trên đời. Hết kinh thứ ba.

4. Bahukārasuttaṃ

4. Kinh Về Người Giúp Đỡ Nhiều

24. ‘‘Tayome, bhikkhave, puggalā puggalassa bahukārā. Katame tayo? Yaṃ, bhikkhave, puggalaṃ āgamma puggalo buddhaṃ saraṇaṃ gato hoti, dhammaṃ saraṇaṃ gato hoti, saṅghaṃ saraṇaṃ gato hoti; ayaṃ, bhikkhave, puggalo imassa puggalassa bahukāro.

24. Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này giúp đỡ nhiều cho một người. Ba hạng nào? Này các Tỳ khưu, do duyên với một người mà một người khác đã quy y Phật, đã quy y Pháp, đã quy y Tăng. Này các Tỳ khưu, người này đã giúp đỡ nhiều cho người kia.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yaṃ puggalaṃ āgamma puggalo ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti; ayaṃ, bhikkhave, puggalo imassa puggalassa bahukāro.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, do duyên với một người mà một người khác tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ’, tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ Tập’, tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ Diệt’, tuệ tri như thật: ‘Đây là Con Đường Đưa Đến Khổ Diệt’. Này các Tỳ khưu, người này đã giúp đỡ nhiều cho người kia.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yaṃ puggalaṃ āgamma puggalo āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati; ayaṃ, bhikkhave, puggalo imassa puggalassa bahukāro. Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā puggalassa bahukārā.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, do duyên với một người mà một người khác, do sự đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại. Này các Tỳ khưu, người này đã giúp đỡ nhiều cho người kia. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này đã giúp đỡ nhiều cho một người.

‘‘Imehi ca pana, bhikkhave, tīhi puggalehi imassa puggalassa natthañño puggalo bahukāroti vadāmi. Imesaṃ pana, bhikkhave, tiṇṇaṃ puggalānaṃ iminā puggalena na suppatikāraṃ vadāmi, yadidaṃ abhivādanapaccuṭṭhānaañjalikammasāmīcikammacīvarapiṇḍapātasenāsana-gilānapaccayabhesajjaparikkhārānuppadānenā’’ti. Catutthaṃ.

Và này các Tỳ khưu, Ta nói rằng đối với người này, không có người nào khác giúp đỡ nhiều hơn ba hạng người này. Lại nữa, này các Tỳ khưu, Ta nói rằng người này không dễ đền đáp công ơn của ba hạng người kia, tức là bằng việc đảnh lễ, đứng dậy đón rước, chắp tay, hành vi tôn kính, cúng dường y phục, vật thực, chỗ ở, và dược phẩm trị bệnh. Hết kinh thứ tư.

5. Vajirūpamasuttaṃ

5. Kinh Ví Dụ Kim Cương

25. ‘‘Tayome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Arukūpamacitto puggalo, vijjūpamacitto puggalo, vajirūpamacitto puggalo. Katamo ca, bhikkhave, arukūpamacitto puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo kodhano hoti upāyāsabahulo appampi [Pg.122] vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Seyyathāpi, bhikkhave, duṭṭhāruko kaṭṭhena vā kaṭhalāya vā ghaṭṭito bhiyyosomattāya āsavaṃ deti ; evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo kodhano hoti upāyāsabahulo appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, arukūpamacitto puggalo.

25. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Thế nào là ba? Người có tâm ví như vết thương mưng mủ, người có tâm ví như tia chớp, và người có tâm ví như kim cương. Và này các Tỳ khưu, thế nào là người có tâm ví như vết thương mưng mủ? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người hay phẫn nộ, nhiều phiền muộn; dù chỉ bị nói một chút cũng trở nên bực tức, tức giận, sân hận, trở nên cứng đầu, và biểu lộ sự phẫn nộ, sân hận, và bất mãn. Này các Tỳ khưu, ví như vết thương mưng mủ, khi bị va chạm bởi khúc cây hay mảnh sành, lại càng chảy mủ nhiều hơn; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người hay phẫn nộ, nhiều phiền muộn; dù chỉ bị nói một chút cũng trở nên bực tức, tức giận, sân hận, trở nên cứng đầu, và biểu lộ sự phẫn nộ, sân hận, và bất mãn. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có tâm ví như vết thương mưng mủ.”

‘‘Katamo ca, bhikkhave, vijjūpamacitto puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Seyyathāpi bhikkhave, cakkhumā puriso rattandhakāratimisāyaṃ vijjantarikāya rūpāni passeyya; evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, vijjūpamacitto puggalo.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là người có tâm ví như tia chớp? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người tuệ tri như thật rằng: ‘Đây là Khổ’, tuệ tri như thật rằng: ‘Đây là nguồn sanh của Khổ’, tuệ tri như thật rằng: ‘Đây là sự diệt Khổ’, tuệ tri như thật rằng: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt Khổ’. Này các Tỳ khưu, ví như người có mắt, trong đêm tối mịt mùng, nhờ ánh chớp mà thấy được các sắc; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người tuệ tri như thật rằng: ‘Đây là Khổ’... (như trên)... tuệ tri như thật rằng: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt Khổ’. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có tâm ví như tia chớp.”

‘‘Katamo ca, bhikkhave, vajirūpamacitto puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Seyyathāpi, bhikkhave, vajirassa natthi kiñci abhejjaṃ maṇi vā pāsāṇo vā; evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo āsavānaṃ khayā…pe… upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, vajirūpamacitto puggalo. ‘Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’’nti. Pañcamaṃ.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là người có tâm ví như kim cương? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người do đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc. Này các Tỳ khưu, ví như đối với kim cương, không có gì là không thể phá vỡ, dù là ngọc hay đá; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người do đoạn tận các lậu hoặc... (như trên)... đạt đến và an trú. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có tâm ví như kim cương. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.” Hết kinh thứ năm.

6. Sevitabbasuttaṃ

6. Kinh Về Người Nên Thân Cận

26. ‘‘Tayome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Atthi, bhikkhave, puggalo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo. Atthi, bhikkhave, puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo. Atthi, bhikkhave, puggalo sakkatvā garuṃ katvā sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo. Katamo ca, bhikkhave, puggalo [Pg.123] na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo hīno hoti sīlena samādhinā paññāya. Evarūpo, bhikkhave, puggalo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo aññatra anuddayā aññatra anukampā.

26. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, có hạng người không nên thân cận, không nên giao du, không nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, có hạng người nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, có hạng người sau khi cung kính, tôn trọng, nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi. Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người không nên thân cận, không nên giao du, không nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người thua kém về giới, định, và tuệ. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy không nên thân cận, không nên giao du, không nên gần gũi, ngoại trừ vì lòng thương xót, ngoại trừ vì lòng bi mẫn.”

‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo sadiso hoti sīlena samādhinā paññāya. Evarūpo, bhikkhave, puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo. Taṃ kissa hetu? Sīlasāmaññagatānaṃ sataṃ sīlakathā ca no bhavissati, sā ca no pavattinī bhavissati, sā ca no phāsu bhavissati. Samādhisāmaññagatānaṃ sataṃ samādhikathā ca no bhavissati, sā ca no pavattinī bhavissati, sā ca no phāsu bhavissati. Paññāsāmaññagatānaṃ sataṃ paññākathā ca no bhavissati, sā ca no pavattinī bhavissati, sā ca no phāsu bhavissatīti. Tasmā evarūpo puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người ngang bằng về giới, định, và tuệ. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi. Vì sao vậy? Vì rằng khi chúng ta, những người tương đồng về giới, (gặp nhau), sẽ có cuộc nói chuyện về giới, và cuộc nói chuyện ấy sẽ được tiếp diễn, và cuộc nói chuyện ấy sẽ mang lại sự thoải mái cho chúng ta. Khi chúng ta, những người tương đồng về định, (gặp nhau), sẽ có cuộc nói chuyện về định, và cuộc nói chuyện ấy sẽ được tiếp diễn, và cuộc nói chuyện ấy sẽ mang lại sự thoải mái cho chúng ta. Khi chúng ta, những người tương đồng về tuệ, (gặp nhau), sẽ có cuộc nói chuyện về tuệ, và cuộc nói chuyện ấy sẽ được tiếp diễn, và cuộc nói chuyện ấy sẽ mang lại sự thoải mái cho chúng ta. Do đó, hạng người như vậy nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi.”

‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo sakkatvā garuṃ katvā sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo adhiko hoti sīlena samādhinā paññāya. Evarūpo, bhikkhave, puggalo sakkatvā garuṃ katvā sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo. Taṃ kissa hetu? Iti aparipūraṃ vā sīlakkhandhaṃ paripūressāmi, paripūraṃ vā sīlakkhandhaṃ tattha tattha paññāya anuggahessāmi; aparipūraṃ vā samādhikkhandhaṃ paripūressāmi, paripūraṃ vā samādhikkhandhaṃ tattha tattha paññāya anuggahessāmi; aparipūraṃ vā paññākkhandhaṃ paripūressāmi, paripūraṃ vā paññākkhandhaṃ tattha tattha paññāya anuggahessāmīti. Tasmā evarūpo puggalo sakkatvā garuṃ katvā sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo. Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người sau khi cung kính, tôn trọng, nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người vượt trội hơn về giới, định, và tuệ. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy sau khi cung kính, tôn trọng, nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi. Vì sao vậy? Vì rằng (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ làm cho trọn vẹn giới uẩn chưa trọn vẹn, hoặc ta sẽ dùng trí tuệ để hỗ trợ giới uẩn đã trọn vẹn ở các phương diện khác nhau; ta sẽ làm cho trọn vẹn định uẩn chưa trọn vẹn, hoặc ta sẽ dùng trí tuệ để hỗ trợ định uẩn đã trọn vẹn ở các phương diện khác nhau; ta sẽ làm cho trọn vẹn tuệ uẩn chưa trọn vẹn, hoặc ta sẽ dùng trí tuệ để hỗ trợ tuệ uẩn đã trọn vẹn ở các phương diện khác nhau.’ Do đó, hạng người như vậy sau khi cung kính, tôn trọng, nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.”

‘‘Nihīyati puriso nihīnasevī,Na ca hāyetha kadāci tulyasevī;

Seṭṭhamupanamaṃ udeti khippaṃ,Tasmā attano uttariṃ bhajethā’’ti. chaṭṭhaṃ;

“Người giao du với kẻ thấp kém, sẽ bị suy thoái, Người giao du với người ngang bằng, sẽ không suy thoái; Người gần gũi bậc cao thượng, mau chóng được thăng tiến, Do đó, hãy giao du với người vượt trội hơn mình.” Hết kinh thứ sáu.

7. Jigucchitabbasuttaṃ

7. Kinh Về Người Đáng Chê Trách

27. ‘‘Tayome[Pg.124], bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Atthi, bhikkhave, puggalo jigucchitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo. Atthi, bhikkhave, puggalo ajjhupekkhitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo. Atthi, bhikkhave, puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo. Katamo ca, bhikkhave, puggalo jigucchitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo dussīlo hoti pāpadhammo asuci saṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto, assamaṇo samaṇapaṭiñño, abrahmacārī brahmacāripaṭiñño, antopūti avassuto kasambujāto. Evarūpo, bhikkhave, puggalo jigucchitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo. Taṃ kissa hetu? Kiñcāpi, bhikkhave, evarūpassa puggalassa na diṭṭhānugatiṃ āpajjati, atha kho naṃ pāpako kittisaddo abbhuggacchati – ‘pāpamitto purisapuggalo pāpasahāyo pāpasampavaṅko’ti. Seyyathāpi, bhikkhave, ahi gūthagato kiñcāpi na daṃsati, atha kho naṃ makkheti; evamevaṃ kho, bhikkhave, kiñcāpi evarūpassa puggalassa na diṭṭhānugatiṃ āpajjati, atha kho naṃ pāpako kittisaddo abbhuggacchati – ‘pāpamitto purisapuggalo pāpasahāyo pāpasampavaṅko’ti. Tasmā evarūpo puggalo jigucchitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo.

27. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng người nào? Này các Tỳ khưu, có hạng người đáng ghê tởm, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, có hạng người đáng xả bỏ, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, có hạng người nên giao du, nên thân cận, nên gần gũi. Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người đáng ghê tởm, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người ác giới, có pháp ác, không trong sạch, có hành vi đáng ngờ, có việc làm che giấu, không phải là Sa-môn nhưng tự nhận là Sa-môn, không sống phạm hạnh nhưng tự nhận là người sống phạm hạnh, bên trong thối rữa, bị rỉ chảy, là đồ rác rưởi. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy là đáng ghê tởm, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, dầu cho không bắt chước theo việc làm của hạng người như vậy, nhưng tiếng xấu vẫn lan truyền về người ấy: ‘Người này có bạn ác, có bạn đồng hành xấu, có khuynh hướng theo bạn xấu.’ Ví như, này các Tỳ khưu, con rắn rơi vào hố phân, dầu cho nó không cắn, nhưng nó vẫn làm vấy bẩn; cũng vậy, này các Tỳ khưu, dầu cho không bắt chước theo việc làm của hạng người như vậy, nhưng tiếng xấu vẫn lan truyền về người ấy: ‘Người này có bạn ác, có bạn đồng hành xấu, có khuynh hướng theo bạn xấu.’ Do đó, hạng người như vậy là đáng ghê tởm, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi.”

‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo ajjhupekkhitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo kodhano hoti upāyāsabahulo, appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Seyyathāpi, bhikkhave, duṭṭhāruko kaṭṭhena vā kaṭhalāya vā ghaṭṭito bhiyyosomattāya āsavaṃ deti; evamevaṃ kho, bhikkhave…pe… seyyathāpi, bhikkhave, tindukālātaṃ kaṭṭhena vā kaṭhalāya vā ghaṭṭitaṃ bhiyyosomattāya cicciṭāyati ciṭiciṭāyati; evamevaṃ kho bhikkhave…pe… seyyathāpi, bhikkhave, gūthakūpo kaṭṭhena vā kaṭhalāya vā ghaṭṭito bhiyyosomattāya duggandho hoti; evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo [Pg.125] kodhano hoti upāyāsabahulo, appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Evarūpo, bhikkhave, puggalo ajjhupekkhitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo. Taṃ kissa hetu? Akkoseyyapi maṃ paribhāseyyapi maṃ anatthampi maṃ kareyyāti. Tasmā evarūpo puggalo ajjhupekkhitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người đáng xả bỏ, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người hay phẫn nộ, nhiều phiền muộn, dù bị nói chút ít, người ấy vẫn bực tức, tức giận, nổi xung, trở nên cứng rắn, và biểu lộ sự phẫn nộ, sân hận, và bất bình. Ví như, này các Tỳ khưu, vết thương mưng mủ, khi bị que cây hay mảnh sành cọ vào, lại càng chảy mủ nhiều hơn; cũng vậy, này các Tỳ khưu... Ví như, này các Tỳ khưu, khúc củi mun đang cháy, khi bị que cây hay mảnh sành cọ vào, lại càng nổ lách tách, kêu xèo xèo; cũng vậy, này các Tỳ khưu... Ví như, này các Tỳ khưu, hố phân, khi bị que cây hay mảnh sành cọ vào, lại càng bốc mùi hôi thối; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người hay phẫn nộ, nhiều phiền muộn, dù bị nói chút ít, người ấy vẫn bực tức, tức giận, nổi xung, trở nên cứng rắn, và biểu lộ sự phẫn nộ, sân hận, và bất bình. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy là đáng xả bỏ, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi. Vì sao vậy? (Nghĩ rằng:) ‘Người ấy có thể mắng nhiếc ta, có thể lăng mạ ta, có thể làm hại ta.’ Do đó, hạng người như vậy là đáng xả bỏ, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi.”

‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo sīlavā hoti kalyāṇadhammo. Evarūpo, bhikkhave, puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo. Taṃ kissa hetu? Kiñcāpi, bhikkhave, evarūpassa puggalassa na diṭṭhānugatiṃ āpajjati, atha kho naṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati – ‘kalyāṇamitto purisapuggalo kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko’ti. Tasmā evarūpo puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo. ‘Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’’nti.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người nên giao du, nên thân cận, nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người có giới hạnh, có thiện pháp. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy là nên giao du, nên thân cận, nên gần gũi. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, dầu cho không bắt chước theo việc làm của hạng người như vậy, nhưng tiếng tốt vẫn lan truyền về người ấy: ‘Người này có bạn tốt, có bạn đồng hành tốt, có khuynh hướng theo bạn tốt.’ Do đó, hạng người như vậy là nên giao du, nên thân cận, nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, quả thật ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.”

‘‘Nihīyati puriso nihīnasevī,Na ca hāyetha kadāci tulyasevī;

Seṭṭhamupanamaṃ udeti khippaṃ,Tasmā attano uttariṃ bhajethā’’ti. sattamaṃ;

“Người giao du với kẻ thấp kém sẽ bị suy thoái, người giao du với người ngang bằng sẽ không bao giờ suy thoái; người gần gũi bậc cao thượng sẽ nhanh chóng thăng tiến. Do đó, hãy thân cận người hơn mình.”

8. Gūthabhāṇīsuttaṃ

8. Kinh Người Nói Lời Như Phân

28. ‘‘Tayome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Gūthabhāṇī, pupphabhāṇī, madhubhāṇī. Katamo ca, bhikkhave, puggalo gūthabhāṇī? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo sabhaggato vā parisaggato vā ñātimajjhagato vā pūgamajjhagato vā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho – ‘ehambho purisa, yaṃ jānāsi taṃ vadehī’ti. So ajānaṃ vā āha ‘jānāmī’ti, jānaṃ vā āha ‘na jānāmī’ti, apassaṃ vā āha ‘passāmī’ti, passaṃ vā āha ‘na [Pg.126] passāmī’ti ; iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā sampajānamusā bhāsitā hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo gūthabhāṇī.

28. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng người nào? Người nói lời như phân, người nói lời như hoa, và người nói lời như mật. Và này các Tỳ khưu, thế nào là người nói lời như phân? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người đi đến hội trường, hoặc đến hội chúng, hoặc giữa bà con, hoặc giữa đoàn thể, hoặc giữa hoàng tộc, được đưa ra làm nhân chứng và được hỏi: ‘Này ông, điều gì ông biết, hãy nói ra.’ Người ấy không biết lại nói ‘tôi biết’, hoặc biết lại nói ‘tôi không biết’; không thấy lại nói ‘tôi thấy’, hoặc thấy lại nói ‘tôi không thấy’; như vậy, vì bản thân, hoặc vì người khác, hoặc vì một chút lợi lộc vật chất nào đó, người ấy cố ý nói dối. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người nói lời như phân.”

‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo pupphabhāṇī? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo sabhaggato vā parisaggato vā ñātimajjhagato vā pūgamajjhagato vā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho – ‘ehambho purisa, yaṃ pajānāsi taṃ vadehī’ti, so ajānaṃ vā āha ‘na jānāmī’ti, jānaṃ vā āha ‘jānāmī’ti, apassaṃ vā āha ‘na passāmī’ti, passaṃ vā āha ‘passāmī’ti; iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā na sampajānamusā bhāsitā hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo pupphabhāṇī.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là người nói lời như hoa? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người đi đến hội trường, hoặc đến hội chúng, hoặc giữa bà con, hoặc giữa đoàn thể, hoặc giữa hoàng tộc, được đưa ra làm nhân chứng và được hỏi: ‘Này ông, điều gì ông biết, hãy nói ra.’ Người ấy không biết thì nói ‘tôi không biết’, hoặc biết thì nói ‘tôi biết’; không thấy thì nói ‘tôi không thấy’, hoặc thấy thì nói ‘tôi thấy’; như vậy, vì bản thân, hoặc vì người khác, hoặc vì một chút lợi lộc vật chất nào đó, người ấy không cố ý nói dối. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người nói lời như hoa.”

‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo madhubhāṇī? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo pharusaṃ vācaṃ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti; yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā tathārūpiṃ vācaṃ bhāsitā hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo madhubhāṇī. Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti. Aṭṭhamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, thế nào là người nói lời ngọt ngào như mật? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người từ bỏ lời nói thô ác, tránh xa lời nói thô ác. Vị ấy nói những lời không lỗi lầm, êm tai, dễ thương, lọt lòng, tao nhã, được nhiều người ưa thích, được nhiều người quý mến. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người nói lời ngọt ngào như mật. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.” Hết kinh thứ tám.

9. Andhasuttaṃ

9. Kinh Người Mù

29. ‘‘Tayome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Andho, ekacakkhu, dvicakkhu. Katamo ca, bhikkhave, puggalo andho? Idha, bhikkhave, ekaccassa puggalassa tathārūpaṃ cakkhu na hoti yathārūpena cakkhunā anadhigataṃ vā bhogaṃ adhigaccheyya adhigataṃ vā bhogaṃ phātiṃ kareyya ; tathārūpampissa cakkhu na hoti yathārūpena cakkhunā kusalākusale dhamme jāneyya, sāvajjānavajje dhamme jāneyya, hīnappaṇīte dhamme jāneyya, kaṇhasukkasappaṭibhāge dhamme jāneyya. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo andho.

29. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Thế nào là ba? Người mù, người một mắt, và người hai mắt. Này các Tỳ khưu, thế nào là người mù? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người không có con mắt để có thể thủ đắc tài sản chưa thủ đắc, hay làm tăng trưởng tài sản đã thủ đắc; và vị ấy cũng không có con mắt để có thể biết các pháp thiện và bất thiện, biết các pháp có tội và không có tội, biết các pháp hạ liệt và cao thượng, biết các pháp đen và trắng có đối lập. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người mù.

‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo ekacakkhu? Idha, bhikkhave, ekaccassa puggalassa tathārūpaṃ cakkhu hoti yathārūpena cakkhunā anadhigataṃ vā bhogaṃ [Pg.127] adhigaccheyya adhigataṃ vā bhogaṃ phātiṃ kareyya; tathārūpaṃ panassa cakkhu na hoti yathārūpena cakkhunā kusalākusale dhamme jāneyya, sāvajjānavajje dhamme jāneyya, hīnappaṇīte dhamme jāneyya, kaṇhasukkasappaṭibhāge dhamme jāneyya. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo ekacakkhu.

“Này các Tỳ khưu, thế nào là người một mắt? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người có con mắt để có thể thủ đắc tài sản chưa thủ đắc, hay làm tăng trưởng tài sản đã thủ đắc; nhưng vị ấy không có con mắt để có thể biết các pháp thiện và bất thiện, biết các pháp có tội và không có tội, biết các pháp hạ liệt và cao thượng, biết các pháp đen và trắng có đối lập. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người một mắt.

‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo dvicakkhu? Idha, bhikkhave, ekaccassa puggalassa tathārūpaṃ cakkhu hoti yathārūpena cakkhunā anadhigataṃ vā bhogaṃ adhigaccheyya, adhigataṃ vā bhogaṃ phātiṃ kareyya; tathārūpampissa cakkhu hoti yathārūpena cakkhunā kusalākusale dhamme jāneyya; sāvajjānavajje dhamme jāneyya, hīnappaṇīte dhamme jāneyya, kaṇhasukkasappaṭibhāge dhamme jāneyya. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo dvicakkhu. ‘Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’’nti.

“Này các Tỳ khưu, thế nào là người hai mắt? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người có con mắt để có thể thủ đắc tài sản chưa thủ đắc, hay làm tăng trưởng tài sản đã thủ đắc; và vị ấy cũng có con mắt để có thể biết các pháp thiện và bất thiện; biết các pháp có tội và không có tội, biết các pháp hạ liệt và cao thượng, biết các pháp đen và trắng có đối lập. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người hai mắt. ‘Này các Tỳ khưu, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.’”

‘‘Na ceva bhogā tathārūpā, na ca puññāni kubbati;

Ubhayattha kaliggāho, andhassa hatacakkhuno.

“Người mù, kẻ hỏng mắt, không có tài sản như vậy, cũng không làm các phước thiện; kẻ ấy bị thất bại ở cả hai nơi.

‘‘Athāparāyaṃ akkhāto, ekacakkhu ca puggalo;

Dhammādhammena saṭhoso, bhogāni pariyesati.

“Lại nữa, người một mắt được nói đến là kẻ xảo trá, tìm kiếm tài sản bằng cả chánh pháp và phi pháp.

‘‘Theyyena kūṭakammena, musāvādena cūbhayaṃ;

Kusalo hoti saṅghātuṃ, kāmabhogī ca mānavo;

Ito so nirayaṃ gantvā, ekacakkhu vihaññati.

“Bằng cách trộm cắp, lừa đảo, và nói dối, cả hai cách; kẻ ấy khéo léo trong việc tích lũy. Người một mắt, kẻ hưởng thụ các dục, sau khi từ đây đi đến địa ngục, liền bị đau khổ.

‘‘Dvicakkhu pana akkhāto, seṭṭho purisapuggalo;

Dhammaladdhehi bhogehi, uṭṭhānādhigataṃ dhanaṃ.

“Còn người hai mắt được gọi là bậc tối thượng, người có tài sản do nỗ lực kiếm được, với của cải thu được một cách hợp pháp.

‘‘Dadāti seṭṭhasaṅkappo, abyaggamānaso naro;

Upeti bhaddakaṃ ṭhānaṃ, yattha gantvā na socati.

“Người ấy bố thí với ý định cao thượng, tâm không dao động; người ấy đến được nơi tốt lành, nơi mà sau khi đến sẽ không còn sầu muộn.

‘‘Andhañca ekacakkhuñca, ārakā parivajjaye;

Dvicakkhuṃ pana sevetha, seṭṭhaṃ purisapuggala’’nti. navamaṃ;

“Hãy tránh xa người mù và người một mắt. Hãy thân cận với người hai mắt, bậc tối thượng.” Hết kinh thứ chín.

10. Avakujjasuttaṃ

10. Kinh Trí Tuệ Úp Ngược

30. ‘‘Tayome[Pg.128], bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Avakujjapañño puggalo, ucchaṅgapañño puggalo, puthupañño puggalo. Katamo ca, bhikkhave, avakujjapañño puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo ārāmaṃ gantā hoti abhikkhaṇaṃ bhikkhūnaṃ santike dhammassavanāya. Tassa bhikkhū dhammaṃ desenti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsenti. So tasmiṃ āsane nisinno tassā kathāya neva ādiṃ manasi karoti, na majjhaṃ manasi karoti, na pariyosānaṃ manasi karoti; vuṭṭhitopi tamhā āsanā tassā kathāya neva ādiṃ manasi karoti, na majjhaṃ manasi karoti, na pariyosānaṃ manasi karoti. Seyyathāpi, bhikkhave, kumbho nikkujjo tatra udakaṃ āsittaṃ vivaṭṭati, no saṇṭhāti; evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo ārāmaṃ gantā hoti abhikkhaṇaṃ bhikkhūnaṃ santike dhammassavanāya. Tassa bhikkhū dhammaṃ desenti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsenti. So tasmiṃ āsane nisinno tassā kathāya neva ādiṃ manasi karoti, na majjhaṃ manasi karoti, na pariyosānaṃ manasi karoti; vuṭṭhitopi tamhā āsanā tassā kathāya nevādiṃ manasi karoti, na majjhaṃ manasi karoti, na pariyosānaṃ manasi karoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, avakujjapañño puggalo.

30. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Thế nào là ba? Người có trí tuệ úp ngược, người có trí tuệ như vạt áo, và người có trí tuệ rộng lớn. Này các Tỳ khưu, thế nào là người có trí tuệ úp ngược? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người thường xuyên đi đến tu viện để nghe Pháp từ các Tỳ khưu. Các Tỳ khưu thuyết Pháp cho vị ấy, pháp toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú, trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Khi đang ngồi ở chỗ đó, vị ấy không tác ý đến phần đầu, không tác ý đến phần giữa, không tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy. Và sau khi đứng dậy khỏi chỗ ngồi, vị ấy cũng không tác ý đến phần đầu, không tác ý đến phần giữa, không tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy. Này các Tỳ khưu, ví như một cái bình bị úp ngược, nước đổ vào đó sẽ chảy đi chứ không đọng lại. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây, có người thường xuyên đi đến tu viện để nghe Pháp từ các Tỳ khưu. Các Tỳ khưu thuyết Pháp cho vị ấy, pháp toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú, trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Khi đang ngồi ở chỗ đó, vị ấy không tác ý đến phần đầu, không tác ý đến phần giữa, không tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy. Và sau khi đứng dậy khỏi chỗ ngồi, vị ấy cũng không tác ý đến phần đầu, không tác ý đến phần giữa, không tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có trí tuệ úp ngược.

‘‘Katamo ca, bhikkhave, ucchaṅgapañño puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo ārāmaṃ gantā hoti abhikkhaṇaṃ bhikkhūnaṃ santike dhammassavanāya. Tassa bhikkhū dhammaṃ desenti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsenti. So tasmiṃ āsane nisinno tassā kathāya ādimpi manasi karoti, majjhampi manasi karoti, pariyosānampi manasi karoti; vuṭṭhito ca kho tamhā āsanā tassā kathāya nevādiṃ manasi karoti, na majjhaṃ manasi karoti, na pariyosānaṃ manasi karoti. Seyyathāpi, bhikkhave, purisassa ucchaṅge nānākhajjakāni ākiṇṇāni – tilā taṇḍulā modakā badarā. So tamhā āsanā vuṭṭhahanto satisammosā pakireyya[Pg.129]. Evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo ārāmaṃ gantā hoti abhikkhaṇaṃ bhikkhūnaṃ santike dhammassavanāya. Tassa bhikkhū dhammaṃ desenti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsenti. So tasmiṃ āsane nisinno tassā kathāya ādimpi manasi karoti, majjhampi manasi karoti, pariyosānampi manasi karoti; vuṭṭhito ca kho tamhā āsanā tassā kathāya neva ādiṃ manasi karoti, na majjhaṃ manasi karoti, na pariyosānaṃ manasi karoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ucchaṅgapañño puggalo.

“Này các Tỳ khưu, thế nào là người có trí tuệ vạt áo? Ở đây, này các Tỳ khưu, có người thường xuyên đi đến tu viện, đến gần các vị Tỳ khưu để nghe Pháp. Các vị Tỳ khưu thuyết Pháp cho người ấy, pháp ấy toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú; các Ngài trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Người ấy, trong khi ngồi ở chỗ đó, tác ý đến phần đầu, tác ý đến phần giữa, và tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy; nhưng khi đã đứng dậy khỏi chỗ ngồi đó, người ấy không còn tác ý đến phần đầu, không tác ý đến phần giữa, không tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy nữa. Ví như, này các Tỳ khưu, trong vạt áo của một người có chứa đầy các loại đồ ăn vặt khác nhau – như mè, gạo, bánh ngọt, táo ta. Khi đứng dậy khỏi chỗ ngồi đó, do thất niệm, người ấy làm rơi vãi cả ra. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có người thường xuyên đi đến tu viện, đến gần các vị Tỳ khưu để nghe Pháp. Các vị Tỳ khưu thuyết Pháp cho người ấy, pháp ấy toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú; các Ngài trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Người ấy, trong khi ngồi ở chỗ đó, tác ý đến phần đầu, tác ý đến phần giữa, và tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy; nhưng khi đã đứng dậy khỏi chỗ ngồi đó, người ấy không còn tác ý đến phần đầu, không tác ý đến phần giữa, không tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy nữa. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có trí tuệ vạt áo.”

‘‘Katamo ca, bhikkhave, puthupañño puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo ārāmaṃ gantā hoti abhikkhaṇaṃ bhikkhūnaṃ santike dhammassavanāya. Tassa bhikkhū dhammaṃ desenti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsenti. So tasmiṃ āsane nisinno tassā kathāya ādimpi manasi karoti, majjhampi manasi karoti, pariyosānampi manasi karoti; vuṭṭhitopi tamhā āsanā tassā kathāya ādimpi manasi karoti, majjhampi manasi karoti, pariyosānampi manasi karoti. Seyyathāpi, bhikkhave, kumbho ukkujjo tatra udakaṃ āsittaṃ saṇṭhāti no vivaṭṭati; evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo ārāmaṃ gantā hoti abhikkhaṇaṃ bhikkhūnaṃ santike dhammassavanāya. Tassa bhikkhū dhammaṃ desenti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsenti. So tasmiṃ āsane nisinno tassā kathāya ādimpi manasi karoti, majjhampi manasi karoti, pariyosānampi manasi karoti; vuṭṭhitopi tamhā āsanā tassā kathāya ādimpi manasi karoti, majjhampi manasi karoti, pariyosānampi manasi karoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puthupañño puggalo. ‘Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’’nti.

“Này các Tỳ khưu, thế nào là người có trí tuệ rộng lớn? Ở đây, này các Tỳ khưu, có người thường xuyên đi đến tu viện, đến gần các vị Tỳ khưu để nghe Pháp. Các vị Tỳ khưu thuyết Pháp cho người ấy, pháp ấy toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú; các Ngài trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Người ấy, trong khi ngồi ở chỗ đó, tác ý đến phần đầu, tác ý đến phần giữa, và tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy; và cả khi đã đứng dậy khỏi chỗ ngồi đó, người ấy vẫn tác ý đến phần đầu, tác ý đến phần giữa, và tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy. Ví như, này các Tỳ khưu, một cái bình được đặt ngửa lên, nước được đổ vào đó sẽ được giữ lại, không chảy đi mất; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có người thường xuyên đi đến tu viện, đến gần các vị Tỳ khưu để nghe Pháp. Các vị Tỳ khưu thuyết Pháp cho người ấy, pháp ấy toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú; các Ngài trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Người ấy, trong khi ngồi ở chỗ đó, tác ý đến phần đầu, tác ý đến phần giữa, và tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy; và cả khi đã đứng dậy khỏi chỗ ngồi đó, người ấy vẫn tác ý đến phần đầu, tác ý đến phần giữa, và tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có trí tuệ rộng lớn. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này có mặt, hiện hữu trong thế gian.”

‘‘Avakujjapañño puriso, dummedho avicakkhaṇo;

Abhikkhaṇampi ce hoti, gantā bhikkhūna santike.

“Người trí tuệ úp ngược, kẻ ngu si không sáng suốt; Dầu cho thường xuyên lui tới, đến gần các vị Tỳ khưu.”

‘‘Ādiṃ kathāya majjhañca, pariyosānañca tādiso;

Uggahetuṃ na sakkoti, paññā hissa na vijjati.

“Người như thế, phần đầu, phần giữa, và cả phần cuối của bài pháp; Chẳng thể nào tiếp thu được, vì người ấy không có trí tuệ.”

‘‘Ucchaṅgapañño [Pg.130] puriso, seyyo etena vuccati;

Abhikkhaṇampi ce hoti, gantā bhikkhūna santike.

“Người trí tuệ vạt áo, được gọi là hơn người kia; Dầu cho thường xuyên lui tới, đến gần các vị Tỳ khưu.”

‘‘Ādiṃ kathāya majjhañca, pariyosānañca tādiso;

Nisinno āsane tasmiṃ, uggahetvāna byañjanaṃ;

Vuṭṭhito nappajānāti, gahitaṃ hissa mussati.

“Người như thế, phần đầu, phần giữa, và cả phần cuối của bài pháp; Trong khi ngồi ở chỗ đó, đã tiếp thu được văn cú; Nhưng khi đứng dậy lại không hiểu, điều đã tiếp thu liền quên mất.”

‘‘Puthupañño ca puriso, seyyo etehi vuccati;

Abhikkhaṇampi ce hoti, gantā bhikkhūna santike.

“Còn người trí tuệ rộng lớn, được gọi là hơn những người kia; Dầu cho thường xuyên lui tới, đến gần các vị Tỳ khưu.”

‘‘Ādiṃ kathāya majjhañca, pariyosānañca tādiso;

Nisinno āsane tasmiṃ, uggahetvāna byañjanaṃ.

“Người như thế, phần đầu, phần giữa, và cả phần cuối của bài pháp; Trong khi ngồi ở chỗ đó, đã tiếp thu được văn cú.”

‘‘Dhāreti seṭṭhasaṅkappo, abyaggamānaso naro;

Dhammānudhammappaṭipanno, dukkhassantakaro siyā’’ti. dasamaṃ;

“Người có tư duy cao thượng, tâm không dao động, ghi nhớ được (pháp ấy); Thực hành pháp và tùy pháp, có thể chấm dứt khổ đau.” (Kinh thứ mười)

Puggalavaggo tatiyo.

Phẩm Người, thứ ba.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

Samiddha -gilāna-saṅkhārā, bahukārā vajirena ca;

Sevi-jiguccha-gūthabhāṇī, andho ca avakujjatāti.

Samiddha, người bệnh, các hành, người giúp nhiều, và Vajira; Người đáng thân cận, đáng chán ghét, người nói lời hôi thối, người mù, và người trí tuệ úp ngược.

4. Devadūtavaggo

4. Phẩm Sứ Giả Của Trời

1.Sabrahmakasuttaṃ

1. Kinh Về Phạm Thiên

31. ‘‘Sabrahmakāni, bhikkhave, tāni kulāni yesaṃ puttānaṃ mātāpitaro ajjhāgāre pūjitā honti. Sapubbācariyakāni, bhikkhave, tāni kulāni yesaṃ puttānaṃ mātāpitaro ajjhāgāre pūjitā honti. Sāhuneyyāni, bhikkhave, tāni kulāni yesaṃ puttānaṃ mātāpitaro ajjhāgāre pūjitā honti. ‘Brahmā’ti, bhikkhave, mātāpitūnaṃ etaṃ adhivacanaṃ. ‘Pubbācariyā’ti, bhikkhave, mātāpitūnaṃ etaṃ adhivacanaṃ. ‘Āhuneyyā’ti[Pg.131], bhikkhave, mātāpitūnaṃ etaṃ adhivacanaṃ. Taṃ kissa hetu? Bahukārā, bhikkhave, mātāpitaro puttānaṃ, āpādakā posakā, imassa lokassa dassetāroti.

31. “Này các Tỳ khưu, những gia đình nào mà trong đó con cái tôn kính cha mẹ tại nhà, những gia đình ấy được xem là sống cùng với Phạm Thiên. Này các Tỳ khưu, những gia đình nào mà trong đó con cái tôn kính cha mẹ tại nhà, những gia đình ấy được xem là sống cùng với các vị thầy đầu tiên. Này các Tỳ khưu, những gia đình nào mà trong đó con cái tôn kính cha mẹ tại nhà, những gia đình ấy được xem là sống cùng với những người đáng được cúng dường. Này các Tỳ khưu, ‘Phạm Thiên’ là một danh xưng để chỉ cha mẹ. Này các Tỳ khưu, ‘Các vị thầy đầu tiên’ là một danh xưng để chỉ cha mẹ. Này các Tỳ khưu, ‘Những người đáng được cúng dường’ là một danh xưng để chỉ cha mẹ. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, cha mẹ giúp đỡ con cái rất nhiều, là người tạo ra, người nuôi dưỡng, người chỉ bày thế gian này.”

‘‘Brahmāti mātāpitaro, pubbācariyāti vuccare;

Āhuneyyā ca puttānaṃ, pajāya anukampakā.

“Cha mẹ là Phạm Thiên, được gọi là thầy đầu tiên; Và đáng được con cái cúng dường, là những người thương tưởng đến con cháu.”

‘‘Tasmā hi ne namasseyya, sakkareyya ca paṇḍito;

Annena atha pānena, vatthena sayanena ca;

Ucchādanena nhāpanena, pādānaṃ dhovanena ca.

Do vậy, người con hiền trí nên đảnh lễ, và nên tôn kính các ngài; bằng đồ ăn và thức uống, bằng y phục và giường nằm; bằng việc xoa bóp, tắm rửa, và rửa chân.

‘‘Tāya naṃ pāricariyāya, mātāpitūsu paṇḍitā;

Idheva naṃ pasaṃsanti, pecca sagge pamodatī’’ti. paṭhamaṃ;

Do sự phụng dưỡng cha mẹ như vậy, các bậc hiền trí tán thán người ấy ngay trong đời này; sau khi mệnh chung, người ấy hoan hỷ ở cõi trời. Hết kinh thứ nhất.

2. Ānandasuttaṃ

2. Kinh Ānanda

32. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –

32. Lúc bấy giờ, Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn lời này:

‘‘Siyā nu kho, bhante, bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā imasmiñca saviññāṇake kāye ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā nāssu, bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā nāssu; yañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja viharato ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na honti tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja vihareyyā’’ti? ‘‘Siyā, ānanda, bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā imasmiñca saviññāṇake kāye ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā nāssu, bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā nāssu; yañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja viharato ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na honti tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja vihareyyā’’ti.

“Bạch Thế Tôn, có thể nào có được cho vị tỳ khưu sự chứng đắc định như vậy, để trong thân có thức này, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và đối với tất cả tướng bên ngoài, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và vị ấy an trú, thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát nào mà khi an trú trong đó, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt, vị ấy an trú thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy chăng?” “Này Ānanda, có thể có được cho vị tỳ khưu sự chứng đắc định như vậy, để trong thân có thức này, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và đối với tất cả tướng bên ngoài, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và vị ấy an trú, thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát nào mà khi an trú trong đó, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt, vị ấy an trú thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy.”

‘‘Yathā kathaṃ pana, bhante, siyā bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā imasmiñca saviññāṇake kāye ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā nāssu, bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā [Pg.132] nāssu; yañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja viharato ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na honti tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja vihareyyā’’ti?

“Bạch Thế Tôn, nhưng làm thế nào để vị tỳ khưu có thể có được sự chứng đắc định như vậy, để trong thân có thức này, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và đối với tất cả tướng bên ngoài, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và vị ấy an trú, thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát nào mà khi an trú trong đó, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt, vị ấy an trú thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy chăng?”

‘‘Idhānanda, bhikkhuno evaṃ hoti – ‘etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbāna’nti. Evaṃ kho, ānanda, siyā bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā imasmiñca saviññāṇake kāye ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā nāssu, bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā nāssu; yañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja viharato ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na honti tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja vihareyyā’’ti.

“Này Ānanda, ở đây, vị tỳ khưu khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Đây là tịch tịnh, đây là vi diệu, tức là sự an tịnh tất cả các hành, sự từ bỏ tất cả các sanh y, sự đoạn tận ái, sự ly tham, sự đoạn diệt, Niết-bàn’. Này Ānanda, như vậy vị tỳ khưu có thể có được sự chứng đắc định như vậy, để trong thân có thức này, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và đối với tất cả tướng bên ngoài, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và vị ấy an trú, thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát nào mà khi an trú trong đó, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt, vị ấy an trú thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy.”

‘‘Idañca pana metaṃ, ānanda, sandhāya bhāsitaṃ pārāyane puṇṇakapañhe –

“Này Ānanda, chính vì điều này mà Ta đã nói trong phẩm Pārāyana, trong câu hỏi của Puṇṇaka:”

‘‘Saṅkhāya lokasmiṃ paroparāni,Yassiñjitaṃ natthi kuhiñci loke;

Santo vidhūmo anīgho nirāso,Atāri so jātijaranti brūmī’’ti. dutiyaṃ;

“Người đã quán xét trong thế gian những gì cao thấp, người mà không có sự dao động ở bất cứ đâu trong thế gian; vị ấy tịch tịnh, không khói, không phiền não, không hy vọng. Ta nói rằng vị ấy đã vượt qua sanh và già.” Hết kinh thứ hai.

3. Sāriputtasuttaṃ

3. Kinh Sāriputta

33. Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ sāriputtaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘saṃkhittenapi kho ahaṃ, sāriputta, dhammaṃ deseyyaṃ; vitthārenapi kho ahaṃ, sāriputta, dhammaṃ deseyyaṃ; saṃkhittavitthārenapi kho ahaṃ, sāriputta, dhammaṃ deseyyaṃ; aññātāro ca dullabhā’’ti. ‘‘Etassa, bhagavā, kālo, etassa, sugata, kālo yaṃ bhagavā saṃkhittenapi dhammaṃ deseyya, vitthārenapi dhammaṃ deseyya, saṃkhittavitthārenapi dhammaṃ deseyya. Bhavissanti dhammassa aññātāro’’ti.

33. Lúc bấy giờ, Tôn giả Sāriputta đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Thế Tôn nói với Tôn giả Sāriputta lời này: “Này Sāriputta, Ta có thể thuyết pháp một cách tóm tắt; này Sāriputta, Ta có thể thuyết pháp một cách chi tiết; này Sāriputta, Ta có thể thuyết pháp vừa tóm tắt vừa chi tiết; nhưng người hiểu biết thì thật khó tìm.” “Bạch Thế Tôn, đây là thời, bạch Thiện Thệ, đây là thời để Thế Tôn thuyết pháp một cách tóm tắt, chi tiết, hoặc vừa tóm tắt vừa chi tiết. Sẽ có những người hiểu được Pháp.”

‘‘Tasmātiha, sāriputta, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘imasmiñca saviññāṇake kāye ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na bhavissanti, bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na bhavissanti, yañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ [Pg.133] upasampajja viharato ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na honti tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja viharissāmā’ti. Evañhi kho, sāriputta, sikkhitabbaṃ.

“Do vậy, này Sāriputta, ở đây, các con phải học tập như sau: ‘Trong thân có thức này, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn sẽ không có mặt; và đối với tất cả tướng bên ngoài, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn sẽ không có mặt; và chúng ta sẽ an trú, thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát nào mà khi an trú trong đó, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt’. Này Sāriputta, các con phải học tập như vậy.”

‘‘Yato ca kho, sāriputta, bhikkhuno imasmiñca saviññāṇake kāye ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na honti, bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na honti, yañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja viharato ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na honti tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja viharati; ayaṃ vuccati, sāriputta – ‘bhikkhu acchecchi taṇhaṃ, vivattayi saṃyojanaṃ, sammā mānābhisamayā antamakāsi dukkhassa’. Idañca pana metaṃ, sāriputta, sandhāya bhāsitaṃ pārāyane udayapañhe –

“Này Sāriputta, khi nào vị tỳ khưu, trong thân có thức này, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt; và đối với tất cả tướng bên ngoài, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt; và vị ấy an trú, thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát nào mà khi an trú trong đó, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt, vị ấy an trú thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy; này Sāriputta, vị tỳ khưu này được gọi là: ‘đã cắt đứt ái, đã tháo bỏ kiết sử, do chánh trí tuệ về mạn mà đã chấm dứt khổ’. Này Sāriputta, chính vì điều này mà Ta đã nói trong phẩm Pārāyana, trong câu hỏi của Udaya:”

‘‘Pahānaṃ kāmasaññānaṃ, domanassāna cūbhayaṃ;

Thinassa ca panūdanaṃ, kukkuccānaṃ nivāraṇaṃ.

“Sự đoạn trừ cả hai: tưởng về dục và ưu; sự xua tan hôn trầm; sự ngăn ngừa trạo hối.”

‘‘Upekkhāsatisaṃsuddhaṃ, dhammatakkapurejavaṃ;

Aññāvimokkhaṃ pabrūmi, avijjāya pabhedana’’nti. tatiyaṃ;

“Thanh tịnh bởi xả và niệm, với tư duy về Pháp đi trước; Ta tuyên bố đó là sự giải thoát bằng trí tuệ, sự phá vỡ vô minh.” Hết kinh thứ ba.

4. Nidānasuttaṃ

4. Kinh Nhân Duyên

34. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, nidānāni kammānaṃ samudayāya. Katamāni tīṇi? Lobho nidānaṃ kammānaṃ samudayāya, doso nidānaṃ kammānaṃ samudayāya, moho nidānaṃ kammānaṃ samudayāya.

34. “Này các tỳ khưu, có ba nhân duyên này cho sự sanh khởi của các nghiệp. Ba là gì? Tham là nhân duyên cho sự sanh khởi của các nghiệp, sân là nhân duyên cho sự sanh khởi của các nghiệp, si là nhân duyên cho sự sanh khởi của các nghiệp.”

‘‘Yaṃ, bhikkhave, lobhapakataṃ kammaṃ lobhajaṃ lobhanidānaṃ lobhasamudayaṃ, yatthassa attabhāvo nibbattati tattha taṃ kammaṃ vipaccati. Yattha taṃ kammaṃ vipaccati tattha tassa kammassa vipākaṃ paṭisaṃvedeti, diṭṭhe vā dhamme upapajja vā apare vā pariyāye.

Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do tham, sanh từ tham, có tham làm nhân, có tham làm duyên khởi; nơi nào thân mạng của người ấy được sanh ra, nơi ấy nghiệp ấy trổ quả. Nơi nào nghiệp ấy trổ quả, nơi ấy người ấy cảm nhận quả của nghiệp ấy, hoặc trong hiện tại, hoặc trong đời sau, hoặc trong một đời khác nữa.

‘‘Yaṃ[Pg.134], bhikkhave, dosapakataṃ kammaṃ dosajaṃ dosanidānaṃ dosasamudayaṃ, yatthassa attabhāvo nibbattati tattha taṃ kammaṃ vipaccati. Yattha taṃ kammaṃ vipaccati tattha tassa kammassa vipākaṃ paṭisaṃvedeti, diṭṭhe vā dhamme upapajja vā apare vā pariyāye.

Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do sân, sanh từ sân, có sân làm nhân, có sân làm duyên khởi; nơi nào thân mạng của người ấy được sanh ra, nơi ấy nghiệp ấy trổ quả. Nơi nào nghiệp ấy trổ quả, nơi ấy người ấy cảm nhận quả của nghiệp ấy, hoặc trong hiện tại, hoặc trong đời sau, hoặc trong một đời khác nữa.

‘‘Yaṃ, bhikkhave, mohapakataṃ kammaṃ mohajaṃ mohanidānaṃ mohasamudayaṃ, yatthassa attabhāvo nibbattati tattha taṃ kammaṃ vipaccati. Yattha taṃ kammaṃ vipaccati tattha tassa kammassa vipākaṃ paṭisaṃvedeti, diṭṭhe vā dhamme upapajja vā apare vā pariyāye.

Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do si, sanh từ si, có si làm nhân, có si làm duyên khởi; nơi nào thân mạng của người ấy được sanh ra, nơi ấy nghiệp ấy trổ quả. Nơi nào nghiệp ấy trổ quả, nơi ấy người ấy cảm nhận quả của nghiệp ấy, hoặc trong hiện tại, hoặc trong đời sau, hoặc trong một đời khác nữa.

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, bījāni akhaṇḍāni apūtīni avātātapahatāni sārādāni sukhasayitāni sukhette suparikammakatāya bhūmiyā nikkhittāni. Devo ca sammādhāraṃ anuppaveccheyya. Evassu tāni, bhikkhave, bījāni vuddhiṃ viruḷhiṃ vepullaṃ āpajjeyyuṃ. Evamevaṃ kho, bhikkhave, yaṃ lobhapakataṃ kammaṃ lobhajaṃ lobhanidānaṃ lobhasamudayaṃ, yatthassa attabhāvo nibbattati tattha taṃ kammaṃ vipaccati. Yattha taṃ kammaṃ vipaccati tattha tassa kammassa vipākaṃ paṭisaṃvedeti, diṭṭhe vā dhamme upapajja vā apare vā pariyāye.

Này các Tỳ khưu, ví như có những hạt giống không bị bể, không bị thối, không bị hư hại bởi gió và nắng, có chất lượng tốt, được cất giữ cẩn thận, được gieo vào thửa ruộng tốt, trên mảnh đất được chuẩn bị kỹ lưỡng. Và trời mưa đều đặn. Này các Tỳ khưu, như vậy những hạt giống ấy sẽ được tăng trưởng, phát triển, và dồi dào. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do tham, sanh từ tham, có tham làm nhân, có tham làm duyên khởi; nơi nào thân mạng của người ấy được sanh ra, nơi ấy nghiệp ấy trổ quả. Nơi nào nghiệp ấy trổ quả, nơi ấy người ấy cảm nhận quả của nghiệp ấy, hoặc trong hiện tại, hoặc trong đời sau, hoặc trong một đời khác nữa.

‘‘Yaṃ dosapakataṃ kammaṃ…pe… yaṃ mohapakataṃ kammaṃ mohajaṃ mohanidānaṃ mohasamudayaṃ, yatthassa attabhāvo nibbattati tattha taṃ kammaṃ vipaccati. Yattha taṃ kammaṃ vipaccati tattha tassa kammassa vipākaṃ paṭisaṃvedeti, diṭṭhe vā dhamme upapajja vā apare vā pariyāye. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi nidānāni kammānaṃ samudayāya.

Nghiệp nào được làm do sân... ... Nghiệp nào được làm do si, sanh từ si, có si làm nhân, có si làm duyên khởi; nơi nào thân mạng của người ấy được sanh ra, nơi ấy nghiệp ấy trổ quả. Nơi nào nghiệp ấy trổ quả, nơi ấy người ấy cảm nhận quả của nghiệp ấy, hoặc trong hiện tại, hoặc trong đời sau, hoặc trong một đời khác nữa. Này các Tỳ khưu, đây là ba nhân cho sự sanh khởi của các nghiệp.

Này các Tỳ khưu, có ba nhân này cho sự sanh khởi của các nghiệp. Thế nào là ba? Vô tham là nhân cho sự sanh khởi của các nghiệp, vô sân là nhân cho sự sanh khởi của các nghiệp, vô si là nhân cho sự sanh khởi của các nghiệp.

‘‘Yaṃ, bhikkhave, alobhapakataṃ kammaṃ alobhajaṃ alobhanidānaṃ alobhasamudayaṃ, lobhe vigate evaṃ taṃ kammaṃ pahīnaṃ hoti ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṅkataṃ āyatiṃ anuppādadhammaṃ.

Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do vô tham, sanh từ vô tham, có vô tham làm nhân, có vô tham làm duyên khởi; khi tham đã được đoạn trừ, nghiệp ấy như vậy được từ bỏ, bị cắt đứt gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai.

‘‘Yaṃ, bhikkhave, adosapakataṃ kammaṃ adosajaṃ adosanidānaṃ adosasamudayaṃ, dose vigate evaṃ taṃ kammaṃ pahīnaṃ hoti ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṅkataṃ āyatiṃ anuppādadhammaṃ.

Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do vô sân, sanh từ vô sân, có vô sân làm nhân, có vô sân làm duyên khởi; khi sân đã được đoạn trừ, nghiệp ấy như vậy được từ bỏ, bị cắt đứt gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai.

‘‘Yaṃ[Pg.135], bhikkhave, amohapakataṃ kammaṃ amohajaṃ amohanidānaṃ amohasamudayaṃ, mohe vigate evaṃ taṃ kammaṃ pahīnaṃ hoti ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṅkataṃ āyatiṃ anuppādadhammaṃ.

Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do vô si, sanh từ vô si, có vô si làm nhân, có vô si làm duyên khởi; khi si đã được đoạn trừ, nghiệp ấy như vậy được từ bỏ, bị cắt đứt gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai.

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, bījāni akhaṇḍāni apūtīni avātātapahatāni sārādāni sukhasayitāni. Tāni puriso agginā ḍaheyya. Agginā ḍahitvā masiṃ kareyya. Masiṃ karitvā mahāvāte vā ophuṇeyya nadiyā vā sīghasotāya pavāheyya. Evassu tāni, bhikkhave, bījāni ucchinnamūlāni tālāvatthukatāni anabhāvaṅkatāni āyatiṃ anuppādadhammāni. Evamevaṃ kho, bhikkhave, yaṃ alobhapakataṃ kammaṃ alobhajaṃ alobhanidānaṃ alobhasamudayaṃ, lobhe vigate evaṃ taṃ kammaṃ pahīnaṃ hoti ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṅkataṃ āyatiṃ anuppādadhammaṃ.

Này các Tỳ khưu, ví như có những hạt giống không bị bể, không bị thối, không bị hư hại bởi gió và nắng, có chất lượng tốt, được cất giữ cẩn thận. Một người sẽ đốt chúng trong lửa. Sau khi đốt trong lửa, người ấy sẽ nghiền thành tro. Sau khi nghiền thành tro, người ấy sẽ sàng sảy trong gió lớn hoặc cuốn trôi trong dòng sông chảy xiết. Này các Tỳ khưu, như vậy những hạt giống ấy bị cắt đứt gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do vô tham, sanh từ vô tham, có vô tham làm nhân, có vô tham làm duyên khởi; khi tham đã được đoạn trừ, nghiệp ấy như vậy được từ bỏ, bị cắt đứt gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai.

‘‘Yaṃ adosapakataṃ kammaṃ…pe… yaṃ amohapakataṃ kammaṃ amohajaṃ amohanidānaṃ amohasamudayaṃ, mohe vigate evaṃ taṃ kammaṃ pahīnaṃ hoti…pe… āyatiṃ anuppādadhammaṃ. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi nidānāni kammānaṃ samudayāyā’’ti.

Nghiệp nào được làm do vô sân... ... Nghiệp nào được làm do vô si, sanh từ vô si, có vô si làm nhân, có vô si làm duyên khởi; khi si đã được đoạn trừ, nghiệp ấy như vậy được từ bỏ... ... không có tính chất sanh khởi trong tương lai. Này các Tỳ khưu, đây là ba nhân cho sự sanh khởi của các nghiệp.

‘‘Lobhajaṃ dosajañceva, mohajañcāpaviddasu;

Yaṃ tena pakataṃ kammaṃ, appaṃ vā yadi vā bahuṃ;

Idheva taṃ vedaniyaṃ, vatthu aññaṃ na vijjati.

Kẻ ngu si tạo ra nghiệp, hoặc ít hoặc nhiều, sanh từ tham, từ sân, và từ si; nghiệp ấy phải được cảm nhận ngay tại đây, không có cơ sở nào khác.

‘‘Tasmā lobhañca dosañca, mohajañcāpi viddasu;

Vijjaṃ uppādayaṃ bhikkhu, sabbā duggatiyo jahe’’ti. catutthaṃ;

Vì vậy, người trí tuệ từ bỏ nghiệp sanh từ tham, sân, và si. Vị Tỳ khưu, khi làm sanh khởi minh kiến, sẽ từ bỏ tất cả các ác thú.

5. Hatthakasuttaṃ

5. Kinh Hatthaka

35. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā āḷaviyaṃ viharati gomagge siṃsapāvane paṇṇasanthare. Atha kho hatthako āḷavako jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamamāno anuvicaramāno addasa bhagavantaṃ gomagge siṃsapāvane paṇṇasanthare nisinnaṃ. Disvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho hatthako āḷavako bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kacci, bhante, bhagavā sukhamasayitthā’’ti? ‘‘Evaṃ[Pg.136], kumāra, sukhamasayitthaṃ. Ye ca pana loke sukhaṃ senti, ahaṃ tesaṃ aññataro’’ti.

35. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở xứ Āḷavī, trên con đường dành cho bò, trong khu rừng Siṃsapā, trên một tấm trải bằng lá. Bấy giờ, vương tử Hatthaka người xứ Āḷavī, trong khi đi kinh hành để dãn gân cốt, đã thấy Thế Tôn đang ngồi trên con đường dành cho bò, trong khu rừng Siṃsapā, trên một tấm trải bằng lá. Sau khi thấy, vị ấy đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, vương tử Hatthaka người xứ Āḷavī bạch với Thế Tôn rằng: 'Bạch Thế Tôn, ngài có ngủ ngon không ạ?' 'Này vương tử, đúng vậy, ta đã ngủ ngon. Và này vương tử, trong số những người ngủ ngon trên đời, ta là một trong số họ.'

‘‘Sītā, bhante, hemantikā ratti, antaraṭṭhako himapātasamayo, kharā gokaṇṭakahatā bhūmi, tanuko paṇṇasantharo, viraḷāni rukkhassa pattāni, sītāni kāsāyāni vatthāni, sīto ca verambho vāto vāyati. Atha ca pana bhagavā evamāha – ‘evaṃ, kumāra, sukhamasayitthaṃ. Ye ca pana loke sukhaṃ senti, ahaṃ tesaṃ aññataro’’’ti.

“Bạch Thế Tôn, đêm mùa đông thật lạnh lẽo, đây là thời kỳ tuyết rơi trong tám ngày giữa hai tháng, mặt đất thì gồ ghề, bị dấu chân bò làm cho cứng lại, lớp lá trải nằm thì mỏng, lá cây thì thưa thớt, y cà-sa thì lạnh, và ngọn gió lạnh buốt thổi đến. Thế mà Thế Tôn lại nói rằng: ‘Này vương tử, Ta đã ngủ an lạc. Và những ai ngủ an lạc ở trên đời, Ta là một trong số những người ấy’.”

‘‘Tena hi, kumāra, taññevettha paṭipucchissāmi. Yathā te khameyya tathā naṃ byākareyyāsi. Taṃ kiṃ maññasi, kumāra, idhassa gahapatissa vā gahapatiputtassa vā kūṭāgāraṃ ullittāvalittaṃ nivātaṃ phusitaggaḷaṃ pihitavātapānaṃ. Tatrassa pallaṅko gonakatthato paṭikatthato paṭalikatthato kadalimigapavarapaccattharaṇo sauttaracchado ubhato lohitakūpadhāno; telappadīpo cettha jhāyeyya ; catasso ca pajāpatiyo manāpāmanāpena paccupaṭṭhitā assu. Taṃ kiṃ maññasi, kumāra, sukhaṃ vā so sayeyya no vā? Kathaṃ vā te ettha hotī’’ti? ‘‘Sukhaṃ so, bhante, sayeyya. Ye ca pana loke sukhaṃ senti, so tesaṃ aññataro’’ti.

“Này vương tử, nếu vậy, Ta sẽ hỏi lại vương tử về vấn đề này. Vương tử hãy trả lời theo như ý của mình. Này vương tử, vương tử nghĩ thế nào? Giả sử ở đây có một gia chủ hoặc con của gia chủ, có một ngôi lầu có đỉnh nhọn, được trát vữa trong ngoài, kín gió, cửa đóng then cài, cửa sổ đóng kín. Trong đó có một chiếc giường được trải bằng thảm len, trải bằng tấm nệm len trắng, trải bằng tấm thảm thêu hoa, được phủ bằng tấm da sơn dương hảo hạng, có mái che bên trên, có gối màu đỏ ở hai đầu; và đèn dầu được thắp sáng; và có bốn người vợ hầu hạ một cách khả ái. Này vương tử, vương tử nghĩ thế nào, người ấy ngủ có an lạc hay không? Vương tử nghĩ sao về điều này?” “Bạch Thế Tôn, người ấy ngủ an lạc. Và những ai ngủ an lạc ở trên đời, người ấy là một trong số những người ấy.”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, kumāra, api nu tassa gahapatissa vā gahapatiputtassa vā uppajjeyyuṃ rāgajā pariḷāhā kāyikā vā cetasikā vā yehi so rāgajehi pariḷāhehi pariḍayhamāno dukkhaṃ sayeyyā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’ti.

“Này vương tử, vương tử nghĩ thế nào? Liệu có thể khởi lên nơi người gia chủ ấy hoặc con của gia chủ ấy những sự nóng nảy do tham ái sanh, hoặc thuộc về thân, hoặc thuộc về tâm, mà do bị những sự nóng nảy do tham ái ấy thiêu đốt, người ấy phải ngủ trong đau khổ không?” “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.”

‘‘Yehi kho so, kumāra, gahapati vā gahapatiputto vā rāgajehi pariḷāhehi pariḍayhamāno dukkhaṃ sayeyya, so rāgo tathāgatassa pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo. Tasmāhaṃ sukhamasayitthaṃ.

“Này vương tử, những sự nóng nảy do tham ái sanh nào mà người gia chủ hoặc con của gia chủ bị thiêu đốt và phải ngủ trong đau khổ, tham ái ấy đã được Như Lai đoạn tận, nhổ tận gốc rễ, làm cho như cây thốt nốt cụt ngọn, làm cho không thể tái sanh, có pháp không sanh khởi trong tương lai. Vì thế, Ta đã ngủ an lạc.

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, kumāra, api nu tassa gahapatissa vā gahapatiputtassa vā uppajjeyyuṃ dosajā pariḷāhā…pe… mohajā pariḷāhā kāyikā vā cetasikā vā yehi so mohajehi pariḷāhehi pariḍayhamāno dukkhaṃ sayeyyā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’ti.

“Này vương tử, vương tử nghĩ thế nào? Liệu có thể khởi lên nơi người gia chủ ấy hoặc con của gia chủ ấy những sự nóng nảy do sân hận sanh... những sự nóng nảy do si mê sanh, hoặc thuộc về thân, hoặc thuộc về tâm, mà do bị những sự nóng nảy do si mê ấy thiêu đốt, người ấy phải ngủ trong đau khổ không?” “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.”

‘‘Ye [Pg.137] hi kho so, kumāra, gahapati vā gahapatiputto vā mohajehi pariḷāhehi pariḍayhamāno dukkhaṃ sayeyya, so moho tathāgatassa pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo. Tasmāhaṃ sukhamasayittha’’nti.

“Này vương tử, những sự nóng nảy do si mê sanh nào mà người gia chủ hoặc con của gia chủ bị thiêu đốt và phải ngủ trong đau khổ, si mê ấy đã được Như Lai đoạn tận, nhổ tận gốc rễ, làm cho như cây thốt nốt cụt ngọn, làm cho không thể tái sanh, có pháp không sanh khởi trong tương lai. Vì thế, Ta đã ngủ an lạc.”

‘‘Sabbadā ve sukhaṃ seti, brāhmaṇo parinibbuto;

Yo na limpati kāmesu, sītibhūto nirūpadhi.

“Vị Bà-la-môn đã tịch tịnh, luôn luôn ngủ trong an lạc; Vị ấy không dính mắc trong các dục, đã trở nên mát mẻ, không còn chấp thủ.

‘‘Sabbā āsattiyo chetvā, vineyya hadaye daraṃ;

Upasanto sukhaṃ seti, santiṃ pappuyya cetaso’’ti. pañcamaṃ;

“Sau khi cắt đứt mọi ái luyến, nhiếp phục phiền não trong tâm; Vị đã an tịnh, ngủ trong an lạc, đạt được sự an tịnh của tâm.”

6. Devadūtasuttaṃ

6. Kinh Sứ Giả Của Trời

36. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, devadūtāni. Katamāni tīṇi? Idha, bhikkhave, ekacco kāyena duccaritaṃ carati, vācāya duccaritaṃ carati, manasā duccaritaṃ carati. So kāyena duccaritaṃ caritvā, vācāya duccaritaṃ caritvā, manasā duccaritaṃ caritvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Tamenaṃ, bhikkhave, nirayapālā nānābāhāsu gahetvā yamassa rañño dassenti – ‘ayaṃ, deva, puriso amatteyyo apetteyyo asāmañño abrahmañño, na kule jeṭṭhāpacāyī. Imassa devo daṇḍaṃ paṇetū’’’ti.

36. “Này các Tỳ khưu, có ba sứ giả của trời này. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người làm điều ác bằng thân, làm điều ác bằng lời, làm điều ác bằng ý. Người ấy, sau khi làm điều ác bằng thân, làm điều ác bằng lời, làm điều ác bằng ý, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi khổ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Tỳ khưu, các ngục tốt ở địa ngục nắm lấy người ấy ở hai cánh tay và trình lên vua Yama rằng: ‘Tâu Thiên vương, người này không hiếu kính mẹ, không hiếu kính cha, không kính trọng Sa-môn, không kính trọng Bà-la-môn, không kính trọng bậc trưởng thượng trong gia tộc. Xin Thiên vương hãy trừng phạt người này’.”

‘‘Tamenaṃ, bhikkhave, yamo rājā paṭhamaṃ devadūtaṃ samanuyuñjati samanugāhati samanubhāsati – ‘ambho, purisa, na tvaṃ addasa manussesu paṭhamaṃ devadūtaṃ pātubhūta’nti? So evamāha – ‘nāddasaṃ, bhante’’’ti.

“Này các Tỳ khưu, vua Yama hỏi, tra xét, thẩm vấn người ấy về sứ giả của trời thứ nhất: ‘Này người kia, ngươi đã không thấy sứ giả của trời thứ nhất xuất hiện giữa loài người sao?’ Người ấy nói rằng: ‘Bạch ngài, con đã không thấy’.”

‘‘Tamenaṃ, bhikkhave, yamo rājā evamāha – ‘ambho purisa, na tvaṃ addasa manussesu itthiṃ vā purisaṃ vā āsītikaṃ vā nāvutikaṃ vā vassasatikaṃ vā jātiyā jiṇṇaṃ gopānasivaṅkaṃ bhoggaṃ daṇḍaparāyaṇaṃ pavedhamānaṃ gacchantaṃ āturaṃ gatayobbanaṃ khaṇḍadantaṃ palitakesaṃ vilūnaṃ khallitasiraṃ valitaṃ tilakāhatagatta’nti? So evamāha – ‘addasaṃ, bhante’’’ti.

“Này các Tỳ khưu, vua Yama nói với người ấy như sau: ‘Này người kia, ngươi đã không thấy ở giữa loài người một người đàn bà hay đàn ông, tám mươi, chín mươi, hay một trăm tuổi, già yếu, lưng còng như nóc nhà, thân gù, phải chống gậy, đi run rẩy, bệnh hoạn, tuổi trẻ đã qua, răng rụng, tóc bạc, tóc rụng, đầu hói, da nhăn, thân thể lốm đốm tàn nhang sao?’ Người ấy nói rằng: ‘Bạch ngài, con đã thấy’.”

‘‘Tamenaṃ[Pg.138], bhikkhave, yamo rājā evamāha – ‘ambho, purisa, tassa te viññussa sato mahallakassa na etadahosi – ahampi khomhi jarādhammo jaraṃ anatīto, handāhaṃ kalyāṇaṃ karomi, kāyena vācāya manasā’ti? So evamāha – ‘nāsakkhissaṃ, bhante. Pamādassaṃ, bhante’’’ti.

“Này các Tỳ khưu, vua Yama nói với người ấy như sau: ‘Này người kia, ngươi là người có trí, có tuổi, sao đã không có ý nghĩ này: – Ta cũng có pháp già, không thể vượt qua được sự già, thôi thì ta hãy làm điều thiện bằng thân, bằng lời, và bằng ý?’ Người ấy nói rằng: ‘Bạch ngài, con đã không thể làm được. Bạch ngài, con đã phóng dật’.”

‘‘Tamenaṃ, bhikkhave, yamo rājā evamāha – ‘ambho, purisa, pamādatāya na kalyāṇamakāsi kāyena vācāya manasā. Taggha tvaṃ, ambho purisa, tathā karissanti yathā taṃ pamattaṃ. Taṃ kho pana te etaṃ pāpakammaṃ neva mātarā kataṃ, na pitarā kataṃ, na bhātarā kataṃ, na bhaginiyā kataṃ, na mittāmaccehi kataṃ, na ñātisālohitehi kataṃ, na devatāhi kataṃ, na samaṇabrāhmaṇehi kataṃ; atha kho tayāvetaṃ pāpakammaṃ kataṃ, tvaññevetassa vipākaṃ paṭisaṃvedissasī’’’ti.

“Này các Tỳ khưu, vua Yama nói với người ấy như sau: ‘Này người kia, do sự phóng dật, ngươi đã không làm điều thiện bằng thân, bằng lời, và bằng ý. Chắc chắn, này người kia, họ sẽ xử ngươi tương xứng với sự phóng dật ấy. Và ác nghiệp này của ngươi không phải do mẹ làm, không phải do cha làm, không phải do anh em làm, không phải do chị em làm, không phải do bạn bè thân hữu làm, không phải do quyến thuộc làm, không phải do chư thiên làm, không phải do các Sa-môn, Bà-la-môn làm; mà chính ngươi đã làm ác nghiệp này, và chính ngươi sẽ phải gánh chịu quả báo của nó’.”

‘‘Tamenaṃ, bhikkhave, yamo rājā paṭhamaṃ devadūtaṃ samanuyuñjitvā samanugāhitvā samanubhāsitvā, dutiyaṃ devadūtaṃ samanuyuñjati samanugāhati samanubhāsati – ‘ambho purisa, na tvaṃ addasa manussesu dutiyaṃ devadūtaṃ pātubhūta’nti? So evamāha – ‘nāddasaṃ, bhante’ti. ‘‘Tamenaṃ, bhikkhave, yamo rājā evamāha – ‘ambho purisa, na tvaṃ addasa manussesu itthiṃ vā purisaṃ vā ābādhikaṃ dukkhitaṃ bāḷhagilānaṃ, sake muttakarīse palipannaṃ semānaṃ, aññehi vuṭṭhāpiyamānaṃ, aññehi saṃvesiyamāna’nti? So evamāha – ‘addasaṃ, bhante’’’ti.

Này các Tỳ khưu, vua Yama, sau khi đã thẩm vấn, tra hỏi, và giải thích về thiên sứ thứ nhất, liền thẩm vấn, tra hỏi, và giải thích về thiên sứ thứ hai: 'Này người kia, ngươi đã không thấy thiên sứ thứ hai xuất hiện giữa cõi người sao?' Người ấy thưa rằng: 'Thưa ngài, con đã không thấy.' Này các Tỳ khưu, vua Yama lại nói như vầy: 'Này người kia, ngươi đã không thấy ở cõi người một người nữ hay một người nam bị bệnh, đau khổ, ốm nặng, nằm vấy bẩn trong phân và nước tiểu của chính mình, được người khác đỡ dậy, được người khác đặt nằm xuống sao?' Người ấy thưa rằng: 'Thưa ngài, con đã thấy.'

‘‘Tamenaṃ, bhikkhave, yamo rājā evamāha – ‘ambho purisa, tassa te viññussa sato mahallakassa na etadahosi – ahampi khomhi byādhidhammo byādhiṃ anatīto, handāhaṃ kalyāṇaṃ karomi kāyena vācāya manasā’ti? So evamāha – ‘nāsakkhissaṃ, bhante. Pamādassaṃ, bhante’’’ti.

Này các Tỳ khưu, vua Yama nói như vầy: 'Này người kia, đối với ngươi là người có trí, có hiểu biết, lớn tuổi, ý nghĩ này đã không khởi lên sao: 'Ta cũng có pháp bị bệnh, không thoát khỏi bệnh. Vậy ta hãy làm điều thiện bằng thân, khẩu, ý'? Người ấy thưa rằng: 'Thưa ngài, con đã không thể làm được. Thưa ngài, con đã phóng dật.'

‘‘Tamenaṃ, bhikkhave, yamo rājā evamāha – ‘ambho purisa, pamādatāya na kalyāṇamakāsi kāyena vācāya manasā. Taggha tvaṃ, ambho purisa, tathā karissanti yathā taṃ pamattaṃ. Taṃ kho pana te etaṃ pāpakammaṃ neva mātarā kataṃ, na pitarā kataṃ, na bhātarā kataṃ, na bhaginiyā kataṃ, na mittāmaccehi [Pg.139] kataṃ, na ñātisālohitehi kataṃ, na devatāhi kataṃ, na samaṇabrāhmaṇehi kataṃ; atha kho tayāvetaṃ pāpakammaṃ kataṃ. Tvaññevetassa vipākaṃ paṭisaṃvedissasī’’’ti.

Này các Tỳ khưu, vua Yama nói như vầy: 'Này người kia, vì phóng dật, ngươi đã không làm điều thiện bằng thân, khẩu, ý. Chắc chắn, này người kia, họ sẽ xử ngươi tương xứng với sự phóng dật của ngươi. Ác nghiệp này của ngươi không phải do mẹ làm, không phải do cha làm, không phải do anh em làm, không phải do chị em làm, không phải do bạn bè thân hữu làm, không phải do quyến thuộc huyết thống làm, không phải do chư thiên làm, không phải do Sa-môn, Bà-la-môn làm; mà chính ngươi đã làm ác nghiệp này. Chính ngươi sẽ phải cảm thọ quả báo của nó.'

‘‘Tamenaṃ, bhikkhave, yamo rājā dutiyaṃ devadūtaṃ samanuyuñjitvā samanugāhitvā samanubhāsitvā, tatiyaṃ devadūtaṃ samanuyuñjati samanugāhati samanubhāsati – ‘ambho purisa, na tvaṃ addasa manussesu tatiyaṃ devadūtaṃ pātubhūta’nti? So evamāha – ‘nāddasaṃ, bhante’’’ti.

Này các Tỳ khưu, vua Yama, sau khi đã thẩm vấn, tra hỏi, và giải thích về thiên sứ thứ hai, liền thẩm vấn, tra hỏi, và giải thích về thiên sứ thứ ba: 'Này người kia, ngươi đã không thấy thiên sứ thứ ba xuất hiện giữa cõi người sao?' Người ấy thưa rằng: 'Thưa ngài, con đã không thấy.'

‘‘Tamenaṃ, bhikkhave, yamo rājā evamāha – ‘ambho purisa, na tvaṃ addasa manussesu itthiṃ vā purisaṃ vā ekāhamataṃ vā dvīhamataṃ vā tīhamataṃ vā uddhumātakaṃ vinīlakaṃ vipubbakajāta’nti? So evamāha – ‘addasaṃ, bhante’’’ti.

Này các Tỳ khưu, vua Yama nói như vầy: 'Này người kia, ngươi đã không thấy ở cõi người một người nữ hay một người nam đã chết một ngày, hoặc hai ngày, hoặc ba ngày, thân thể sình trương, xanh bầm, và rữa nát sao?' Người ấy thưa rằng: 'Thưa ngài, con đã thấy.'

‘‘Tamenaṃ, bhikkhave, yamo rājā evamāha – ‘ambho purisa, tassa te viññussa sato mahallakassa na etadahosi – ahampi khomhi maraṇadhammo maraṇaṃ anatīto, handāhaṃ kalyāṇaṃ karomi kāyena vācāya manasā’ti? So evamāha – ‘nāsakkhissaṃ, bhante. Pamādassaṃ, bhante’’’ti.

Này các Tỳ khưu, vua Yama nói như vầy: 'Này người kia, đối với ngươi là người có trí, có hiểu biết, lớn tuổi, ý nghĩ này đã không khởi lên sao: 'Ta cũng có pháp bị chết, không thoát khỏi cái chết. Vậy ta hãy làm điều thiện bằng thân, khẩu, ý'? Người ấy thưa rằng: 'Thưa ngài, con đã không thể làm được. Thưa ngài, con đã phóng dật.'

‘‘Tamenaṃ, bhikkhave, yamo rājā evamāha – ‘ambho purisa, pamādatāya na kalyāṇamakāsi kāyena vācāya manasā. Taggha tvaṃ, ambho purisa, tathā karissanti yathā taṃ pamattaṃ. Taṃ kho pana te etaṃ pāpakammaṃ neva mātarā kataṃ, na pitarā kataṃ, na bhātarā kataṃ, na bhaginiyā kataṃ, na mittāmaccehi kataṃ, na ñātisālohitehi kataṃ, na devatāhi kataṃ, na samaṇabrāhmaṇehi kataṃ; atha kho tayāvetaṃ pāpakammaṃ kataṃ. Tvaññevetassa vipākaṃ paṭisaṃvedissasī’’’ti.

‘‘Tamenaṃ, bhikkhave, yamo rājā tatiyaṃ devadūtaṃ samanuyuñjitvā samanugāhitvā samanubhāsitvā tuṇhī hoti. Tamenaṃ, bhikkhave, nirayapālā pañcavidhabandhanaṃ nāma kāraṇaṃ karonti. Tattaṃ ayokhilaṃ hatthe gamenti. Tattaṃ ayokhilaṃ dutiyasmiṃ hatthe gamenti. Tattaṃ ayokhilaṃ pāde gamenti. Tattaṃ ayokhilaṃ dutiyasmiṃ pāde gamenti. Tattaṃ ayokhilaṃ majjhe urasmiṃ gamenti. So tattha dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vediyati, na ca tāva kālaṅkaroti yāva na taṃ pāpakammaṃ byantīhoti.

Này các Tỳ khưu, vua Yama, sau khi đã thẩm vấn, tra hỏi, và giải thích về thiên sứ thứ ba, liền im lặng. Này các Tỳ khưu, các ngục tốt liền áp dụng cho người ấy hình phạt gọi là ngũ hình. Họ đóng một cọc sắt nung đỏ vào tay. Họ đóng một cọc sắt nung đỏ vào tay thứ hai. Họ đóng một cọc sắt nung đỏ vào chân. Họ đóng một cọc sắt nung đỏ vào chân thứ hai. Họ đóng một cọc sắt nung đỏ vào giữa ngực. Ở đó, người ấy cảm thọ những cảm giác đau đớn, dữ dội, khốc liệt, cay đắng. Và người ấy không chết cho đến khi ác nghiệp ấy chưa được tiêu trừ.

‘‘Tamenaṃ[Pg.140], bhikkhave, nirayapālā saṃvesetvā kudhārīhi tacchanti. So tattha dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vediyati, na ca tāva kālaṅkaroti yāva na taṃ pāpakammaṃ byantīhoti.

Này các Tỳ khưu, các ngục tốt đặt người ấy nằm xuống rồi dùng rìu băm vằm. Ở đó, người ấy cảm thọ những cảm giác đau đớn, dữ dội, khốc liệt, cay đắng. Và người ấy không chết cho đến khi ác nghiệp ấy chưa được tiêu trừ.

‘‘Tamenaṃ, bhikkhave, nirayapālā uddhaṃpādaṃ adhosiraṃ gahetvā vāsīhi tacchanti…pe… tamenaṃ, bhikkhave, nirayapālā rathe yojetvā ādittāya bhūmiyā sampajjalitāya sajotibhūtāya sārentipi paccāsārentipi…pe… tamenaṃ, bhikkhave, nirayapālā mahantaṃ aṅgārapabbataṃ ādittaṃ sampajjalitaṃ sajotibhūtaṃ āropentipi oropentipi…pe… tamenaṃ, bhikkhave, nirayapālā uddhaṃpādaṃ adhosiraṃ gahetvā tattāya lohakumbhiyā pakkhipanti, ādittāya sampajjalitāya sajotibhūtāya. So tattha pheṇuddehakaṃ paccamāno sakimpi uddhaṃ gacchati, sakimpi adho gacchati, sakimpi tiriyaṃ gacchati. So tattha dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vediyati, na ca tāva kālaṃ karoti yāva na taṃ pāpakammaṃ byantīhoti. Tamenaṃ, bhikkhave, nirayapālā mahāniraye pakkhipanti. So kho pana, bhikkhave, mahānirayo –

Này các Tỳ khưu, các ngục tốt nắm lấy người ấy, chân hướng lên, đầu chúc xuống, rồi dùng đục đẽo... Này các Tỳ khưu, các ngục tốt thắng người ấy vào cỗ xe rồi kéo tới kéo lui trên mặt đất đang bốc cháy, rực lửa, ngùn ngụt... Này các Tỳ khưu, các ngục tốt bắt người ấy leo lên rồi đi xuống một ngọn núi than hồng vĩ đại đang bốc cháy, rực lửa, ngùn ngụt... Này các Tỳ khưu, các ngục tốt nắm lấy người ấy, chân hướng lên, đầu chúc xuống, rồi quăng vào một cái vạc bằng sắt đang nóng, bốc cháy, rực lửa, ngùn ngụt. Ở đó, người ấy bị nấu sôi sùng sục, có lúc trồi lên, có lúc chìm xuống, có lúc trôi ngang. Ở đó, người ấy cảm thọ những cảm giác đau đớn, dữ dội, khốc liệt, cay đắng. Và người ấy không chết cho đến khi ác nghiệp ấy chưa được tiêu trừ. Này các Tỳ khưu, các ngục tốt quăng người ấy vào đại địa ngục. Và này các Tỳ khưu, đại địa ngục ấy thì –

‘‘Catukkaṇṇo catudvāro, vibhatto bhāgaso mito;

Ayopākārapariyanto, ayasā paṭikujjito.

Có bốn góc, bốn cửa, được phân chia thành các phần bằng nhau; được bao quanh bởi tường sắt, được lợp mái bằng sắt.

‘‘Tassa ayomayā bhūmi, jalitā tejasā yutā;

Samantā yojanasataṃ, pharitvā tiṭṭhati sabbadā’’ti.

“Mặt đất của địa ngục ấy làm bằng sắt, rực cháy, kết hợp với lửa; bao trùm khắp nơi một trăm do-tuần, tồn tại luôn luôn như vậy.”

‘‘Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, yamassa rañño etadahosi – ‘ye kira, bho, loke pāpakāni kammāni karonti te evarūpā vividhā kammakāraṇā karīyanti. Aho vatāhaṃ manussattaṃ labheyyaṃ, tathāgato ca loke uppajjeyya arahaṃ sammāsambuddho, tañcāhaṃ bhagavantaṃ payirupāseyyaṃ. So ca me bhagavā dhammaṃ deseyya, tassa cāhaṃ bhagavato dhammaṃ ājāneyya’nti. Taṃ kho panāhaṃ, bhikkhave, na aññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā sutvā evaṃ vadāmi, api ca kho, bhikkhave, yadeva me sāmaṃ ñātaṃ sāmaṃ diṭṭhaṃ sāmaṃ viditaṃ tadevāhaṃ vadāmī’’ti.

“Này các Tỳ khưu, thuở xưa, vua Yama đã có ý nghĩ này: ‘Này các ông, những ai ở đời làm các nghiệp ác, họ bị trừng phạt bằng nhiều hình phạt khác nhau như thế này. Ôi, mong sao ta được sanh làm người, và mong sao một vị Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác xuất hiện ở đời. Và mong sao ta được hầu cận Đức Thế Tôn ấy. Và mong sao Đức Thế Tôn ấy thuyết pháp cho ta, và mong sao ta hiểu được pháp của Đức Thế Tôn ấy.’ Này các Tỳ khưu, điều này Ta nói không phải do nghe từ một Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác. Mà này các Tỳ khưu, chính Ta tự biết, tự thấy, tự liễu tri điều gì, Ta chỉ nói lên điều đó mà thôi.”

‘‘Coditā [Pg.141] devadūtehi, ye pamajjanti māṇavā;

Te dīgharattaṃ socanti, hīnakāyūpagā narā.

“Những người trẻ tuổi nào, khi được các sứ giả của thần chết thúc giục mà vẫn phóng dật, những người ấy, tái sanh vào thân phận thấp hèn, phải sầu muộn trong một thời gian dài.”

‘‘Ye ca kho devadūtehi, santo sappurisā idha;

Coditā nappamajjanti, ariyadhamme kudācanaṃ.

“Còn những bậc thiện nhân, những bậc hiền thiện ở đời này, khi được các sứ giả của thần chết thúc giục, không bao giờ phóng dật trong Thánh pháp.”

‘‘Upādāne bhayaṃ disvā, jātimaraṇasambhave;

Anupādā vimuccanti, jātimaraṇasaṅkhaye.

“Thấy sự nguy hiểm trong chấp thủ, là nguyên nhân của sanh và tử, họ không còn chấp thủ, được giải thoát trong sự chấm dứt của sanh và tử.”

‘‘Te appamattā sukhino, diṭṭhadhammābhinibbutā;

Sabbaverabhayātītā, sabbadukkhaṃ upaccagu’’nti. chaṭṭhaṃ;

“Họ, những người không phóng dật, sống an lạc, tịch tịnh ngay trong hiện tại; vượt qua mọi oán thù và sợ hãi, họ đã vượt qua tất cả khổ đau.”

7. Catumahārājasuttaṃ

7. Kinh Tứ Đại Thiên Vương

37. ‘‘Aṭṭhamiyaṃ, bhikkhave, pakkhassa catunnaṃ mahārājānaṃ amaccā pārisajjā imaṃ lokaṃ anuvicaranti – ‘kacci bahū manussā manussesu matteyyā petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhāpacāyino uposathaṃ upavasanti paṭijāgaronti puññāni karontī’ti. Cātuddasiṃ, bhikkhave, pakkhassa catunnaṃ mahārājānaṃ puttā imaṃ lokaṃ anuvicaranti – ‘kacci bahū manussā manussesu matteyyā petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhāpacāyino uposathaṃ upavasanti paṭijāgaronti puññāni karontī’ti. Tadahu, bhikkhave, uposathe pannarase cattāro mahārājāno sāmaññeva imaṃ lokaṃ anuvicaranti – ‘kacci bahū manussā manussesu matteyyā petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhāpacāyino uposathaṃ upavasanti paṭijāgaronti puññāni karontī’’’ti.

37. “Này các Tỳ khưu, vào ngày mồng tám của mỗi nửa tháng, các vị đại thần tùy tùng của Tứ Đại Thiên Vương đi tuần tra thế gian này: ‘Có nhiều người trong loài người hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, tôn kính Sa-môn, tôn kính Bà-la-môn, kính trọng các bậc trưởng thượng trong gia đình, có giữ ngày Bố-tát, có tỉnh thức, có làm các công đức không?’ Này các Tỳ khưu, vào ngày mười bốn của mỗi nửa tháng, các vương tử của Tứ Đại Thiên Vương đi tuần tra thế gian này: ‘Có nhiều người trong loài người hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, tôn kính Sa-môn, tôn kính Bà-la-môn, kính trọng các bậc trưởng thượng trong gia đình, có giữ ngày Bố-tát, có tỉnh thức, có làm các công đức không?’ Này các Tỳ khưu, vào chính ngày Bố-tát mười lăm, chính Tứ Đại Thiên Vương đi tuần tra thế gian này: ‘Có nhiều người trong loài người hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, tôn kính Sa-môn, tôn kính Bà-la-môn, kính trọng các bậc trưởng thượng trong gia đình, có giữ ngày Bố-tát, có tỉnh thức, có làm các công đức không?’”

‘‘Sace, bhikkhave, appakā honti manussā manussesu matteyyā petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhāpacāyino uposathaṃ upavasanti paṭijāgaronti puññāni karonti. Tamenaṃ, bhikkhave, cattāro mahārājāno devānaṃ tāvatiṃsānaṃ sudhammāya sabhāya sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ārocenti – ‘appakā kho, mārisā, manussā manussesu matteyyā petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhāpacāyino uposathaṃ upavasanti paṭijāgaronti puññāni karontī’ti. Tena kho, bhikkhave[Pg.142], devā tāvatiṃsā anattamanā honti – ‘dibbā vata, bho, kāyā parihāyissanti, paripūrissanti asurakāyā’’’ti.

“Này các Tỳ khưu, nếu có ít người trong loài người hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, tôn kính Sa-môn, tôn kính Bà-la-môn, kính trọng các bậc trưởng thượng trong gia đình, giữ ngày Bố-tát, tỉnh thức, làm các công đức, thì này các Tỳ khưu, Tứ Đại Thiên Vương báo cáo điều đó lên các vị trời ở cõi Ba Mươi Ba, đang hội họp tại pháp đường Sudhammā: ‘Thưa quý ngài, thật ít người trong loài người hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, tôn kính Sa-môn, tôn kính Bà-la-môn, kính trọng các bậc trưởng thượng trong gia đình, giữ ngày Bố-tát, tỉnh thức, làm các công đức.’ Do đó, này các Tỳ khưu, các vị trời ở cõi Ba Mươi Ba không vui lòng và nói: ‘Ôi, các cõi trời sẽ suy giảm, các cõi a-tu-la sẽ tăng thịnh!’”

‘‘Sace pana, bhikkhave, bahū honti manussā manussesu matteyyā petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhāpacāyino uposathaṃ upavasanti paṭijāgaronti puññāni karonti. Tamenaṃ, bhikkhave, cattāro mahārājāno devānaṃ tāvatiṃsānaṃ sudhammāya sabhāya sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ārocenti – ‘bahū kho, mārisā, manussā manussesu matteyyā petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhāpacāyino uposathaṃ upavasanti paṭijāgaronti puññāni karontī’ti. Tena, bhikkhave, devā tāvatiṃsā attamanā honti – ‘dibbā vata, bho, kāyā paripūrissanti, parihāyissanti asurakāyā’’’ti.

“Còn nếu, này các Tỳ khưu, có nhiều người trong loài người hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, tôn kính Sa-môn, tôn kính Bà-la-môn, kính trọng các bậc trưởng thượng trong gia đình, giữ ngày Bố-tát, tỉnh thức, làm các công đức, thì này các Tỳ khưu, Tứ Đại Thiên Vương báo cáo điều đó lên các vị trời ở cõi Ba Mươi Ba, đang hội họp tại pháp đường Sudhammā: ‘Thưa quý ngài, thật nhiều người trong loài người hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, tôn kính Sa-môn, tôn kính Bà-la-môn, kính trọng các bậc trưởng thượng trong gia đình, giữ ngày Bố-tát, tỉnh thức, làm các công đức.’ Do đó, này các Tỳ khưu, các vị trời ở cõi Ba Mươi Ba vui mừng và nói: ‘Ôi, các cõi trời sẽ tăng thịnh, các cõi a-tu-la sẽ suy giảm!’”

‘‘Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, sakko devānamindo deve tāvatiṃse anunayamāno tāyaṃ velāyaṃ imaṃ gāthaṃ abhāsi –

“Này các Tỳ khưu, thuở xưa, Sakka, vua của các vị trời, trong khi khuyến khích các vị trời ở cõi Ba Mươi Ba, vào lúc ấy đã nói lên bài kệ này:”

‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī;

Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ;

Uposathaṃ upavaseyya, yopissa mādiso naro’’ti.

“Vào ngày mười bốn, mười lăm, và ngày mồng tám của mỗi nửa tháng, và trong những ngày đặc biệt của kỳ trai giới, đầy đủ tám giới, người nào muốn được như ta, hãy thực hành ngày Bố-tát.”

‘‘Sā kho panesā, bhikkhave, sakkena devānamindena gāthā duggītā na sugītā dubbhāsitā na subhāsitā. Taṃ kissa hetu? Sakko hi, bhikkhave, devānamindo avītarāgo avītadoso avītamoho.

“Này các Tỳ khưu, bài kệ ấy của Sakka, vua của các vị trời, đã được hát lên một cách tồi tệ, không phải hay ho; được nói ra một cách tồi tệ, không phải khéo léo. Vì sao vậy? Vì này các Tỳ khưu, Sakka, vua của các vị trời, chưa thoát khỏi tham, chưa thoát khỏi sân, chưa thoát khỏi si.”

‘‘Yo ca kho so, bhikkhave, bhikkhu arahaṃ khīṇāsavo vusitavā brahmacariyo katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññā vimutto, tassa kho etaṃ, bhikkhave, bhikkhuno kallaṃ vacanāya –

“Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc, đã sống đời Phạm hạnh, đã làm những việc cần làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã đạt được mục đích tối hậu, đã đoạn tận hữu kiết sử, đã giải thoát nhờ chánh trí, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ấy mới thích hợp để nói lên lời này:”

‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī;

Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ;

Uposathaṃ upavaseyya, yopissa mādiso naro’’ti.

‘‘Taṃ [Pg.143] kissa hetu? So hi, bhikkhave, bhikkhu vītarāgo vītadoso vītamoho’’ti. Sattamaṃ.

“Vì sao vậy? Vì này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ấy đã thoát khỏi tham, đã thoát khỏi sân, đã thoát khỏi si.”

8. Dutiyacatumahārājasuttaṃ

8. Kinh Tứ Đại Thiên Vương Thứ Hai

38. ‘‘Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, sakko devānamindo deve tāvatiṃse anunayamāno tāyaṃ velāyaṃ imaṃ gāthaṃ abhāsi –

38. “Này các Tỳ khưu, thuở xưa, Sakka, vua của các vị trời, trong khi khuyến khích các vị trời ở cõi Ba Mươi Ba, vào lúc ấy đã nói lên bài kệ này:”

‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī;

Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ;

Uposathaṃ upavaseyya, yopissa mādiso naro’’ti.

‘‘Sā kho panesā, bhikkhave, sakkena devānamindena gāthā duggītā na sugītā dubbhāsitā na subhāsitā. Taṃ kissa hetu? Sakko hi, bhikkhave, devānamindo aparimutto jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, aparimutto dukkhasmāti vadāmi.

Này các Tỳ khưu, bài kệ ấy do Sakka, vua của chư thiên, đã hát không hay, không phải hát hay; đã nói không tốt, không phải nói tốt. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vì Sakka, vua của chư thiên, chưa giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng vị ấy chưa giải thoát khỏi khổ.

‘‘Yo ca kho so, bhikkhave, bhikkhu arahaṃ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññā vimutto, tassa kho etaṃ, bhikkhave, bhikkhuno kallaṃ vacanāya –

Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc, đã hoàn thành phạm hạnh, việc cần làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã đạt được mục đích tối hậu, đã đoạn tận hữu kiết sử, đã giải thoát nhờ chánh trí, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ấy mới thích hợp để nói rằng:

‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī;

Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ;

Uposathaṃ upavaseyya, yopissa mādiso naro’’ti.

‘Vào ngày mười bốn, mười lăm, và ngày mùng tám của mỗi nửa tháng, và vào những ngày đặc biệt của kỳ lễ, người nào giống như ta, nên thực hành ngày Bố-tát, đầy đủ tám chi phần.’

‘‘Taṃ kissa hetu? So hi, bhikkhave, bhikkhu parimutto jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, parimutto dukkhasmāti vadāmī’’ti. Aṭṭhamaṃ.

Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vì vị Tỳ khưu ấy đã giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng vị ấy đã giải thoát khỏi khổ. (Kinh thứ tám).

9. Sukhumālasuttaṃ

9. Kinh Tế Nhị

39. ‘‘Sukhumālo ahaṃ, bhikkhave, paramasukhumālo accantasukhumālo. Mama sudaṃ, bhikkhave, pitu nivesane pokkharaṇiyo kāritā honti. Ekattha sudaṃ, bhikkhave, uppalaṃ vappati, ekattha padumaṃ, ekattha puṇḍarīkaṃ, yāvadeva mamatthāya. Na kho panassāhaṃ, bhikkhave, akāsikaṃ candanaṃ dhāremi. Kāsikaṃ[Pg.144], bhikkhave, su me taṃ veṭhanaṃ hoti, kāsikā kañcukā, kāsikaṃ nivāsanaṃ, kāsiko uttarāsaṅgo. Rattindivaṃ kho pana me su taṃ, bhikkhave, setacchattaṃ dhārīyati – ‘mā naṃ phusi sītaṃ vā uṇhaṃ vā tiṇaṃ vā rajo vā ussāvo vā’’’ti.

39. Này các Tỳ khưu, Ta được nuôi dưỡng tế nhị, rất tế nhị, vô cùng tế nhị. Này các Tỳ khưu, trong cung điện của phụ thân Ta, người ta đã cho đào các hồ sen: một hồ trồng sen xanh, một hồ trồng sen hồng, một hồ trồng sen trắng, tất cả chỉ vì lợi ích cho Ta. Này các Tỳ khưu, Ta không dùng loại gỗ đàn hương nào không phải từ xứ Kāsī. Này các Tỳ khưu, khăn đội đầu của Ta là từ xứ Kāsī, áo trong của Ta là từ xứ Kāsī, y phục của Ta là từ xứ Kāsī, áo choàng của Ta là từ xứ Kāsī. Này các Tỳ khưu, cả ngày lẫn đêm, một chiếc lọng trắng được che cho Ta, với ý nghĩ: ‘Mong rằng lạnh, nóng, cỏ, bụi, hay sương đừng chạm vào người.’

‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, tayo pāsādā ahesuṃ – eko hemantiko, eko gimhiko, eko vassiko. So kho ahaṃ, bhikkhave, vassike pāsāde vassike cattāro māse nippurisehi tūriyehi paricārayamāno na heṭṭhāpāsādaṃ orohāmi. Yathā kho pana, bhikkhave, aññesaṃ nivesane dāsakammakaraporisassa kaṇājakaṃ bhojanaṃ dīyati bilaṅgadutiyaṃ, evamevassu me, bhikkhave, pitu nivesane dāsakammakaraporisassa sālimaṃsodano dīyati.

Này các Tỳ khưu, Ta có ba cung điện: một cho mùa đông, một cho mùa hè, và một cho mùa mưa. Này các Tỳ khưu, tại cung điện mùa mưa, trong suốt bốn tháng mùa mưa, Ta được các nữ nhạc công phục vụ, không có nam nhân nào, và Ta không đi xuống tầng dưới của cung điện. Này các Tỳ khưu, cũng như trong nhà của những người khác, người ta cho người hầu và kẻ làm công ăn cơm tấm với nước dấm, thì cũng vậy, này các Tỳ khưu, trong cung điện của phụ thân Ta, người ta cho người hầu và kẻ làm công ăn cơm nấu bằng gạo thơm với thịt.

‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, evarūpāya iddhiyā samannāgatassa evarūpena ca sukhumālena etadahosi – ‘assutavā kho puthujjano attanā jarādhammo samāno jaraṃ anatīto paraṃ jiṇṇaṃ disvā aṭṭīyati harāyati jigucchati attānaṃyeva atisitvā, ahampi khomhi jarādhammo jaraṃ anatīto. Ahañceva kho pana jarādhammo samāno jaraṃ anatīto paraṃ jiṇṇaṃ disvā aṭṭīyeyyaṃ harāyeyyaṃ jiguccheyyaṃ na metaṃ assa patirūpa’nti. Tassa mayhaṃ, bhikkhave, iti paṭisañcikkhato yo yobbane yobbanamado so sabbaso pahīyi.

Này các Tỳ khưu, trong khi Ta sống với sự sung túc như vậy, với sự tế nhị như vậy, ý nghĩ này đã khởi lên trong Ta: ‘Kẻ phàm phu ít nghe, tự mình có bản chất phải già, chưa vượt qua được sự già, khi thấy một người khác già nua, liền cảm thấy lo lắng, hổ thẹn, ghê tởm, mà quên mất chính mình. Ta cũng có bản chất phải già, chưa vượt qua được sự già. Nếu ta, người có bản chất phải già, chưa vượt qua được sự già, lại cảm thấy lo lắng, hổ thẹn, ghê tởm khi thấy một người khác già nua, thì điều đó không thích hợp với Ta.’ Này các Tỳ khưu, khi Ta suy xét như vậy, mọi sự kiêu mạn về tuổi trẻ đã hoàn toàn biến mất trong Ta.

‘‘Assutavā kho puthujjano attanā byādhidhammo samāno byādhiṃ anatīto paraṃ byādhitaṃ disvā aṭṭīyati harāyati jigucchati attānaṃyeva atisitvā – ‘ahampi khomhi byādhidhammo byādhiṃ anatīto, ahañceva kho pana byādhidhammo samāno byādhiṃ anatīto paraṃ byādhikaṃ disvā aṭṭīyeyyaṃ harāyeyyaṃ jiguccheyyaṃ, na metaṃ assa patirūpa’nti. Tassa mayhaṃ, bhikkhave, iti paṭisañcikkhato yo ārogye ārogyamado so sabbaso pahīyi.

Kẻ phàm phu ít nghe, tự mình có bản chất phải bệnh, chưa vượt qua được bệnh tật, khi thấy một người khác bệnh hoạn, liền cảm thấy lo lắng, hổ thẹn, ghê tởm, mà quên mất chính mình. ‘Ta cũng có bản chất phải bệnh, chưa vượt qua được bệnh tật. Nếu ta, người có bản chất phải bệnh, chưa vượt qua được bệnh tật, lại cảm thấy lo lắng, hổ thẹn, ghê tởm khi thấy một người khác bệnh hoạn, thì điều đó không thích hợp với Ta.’ Này các Tỳ khưu, khi Ta suy xét như vậy, mọi sự kiêu mạn về sức khỏe đã hoàn toàn biến mất trong Ta.

‘‘Assutavā kho puthujjano attanā maraṇadhammo samāno maraṇaṃ anatīto paraṃ mataṃ disvā aṭṭīyati harāyati jigucchati attānaṃyeva atisitvā – ‘ahampi khomhi maraṇadhammo, maraṇaṃ anatīto, ahaṃ ceva kho pana [Pg.145] maraṇadhammo samāno maraṇaṃ anatīto paraṃ mataṃ disvā aṭṭīyeyyaṃ harāyeyyaṃ jiguccheyyaṃ, na metaṃ assa patirūpa’nti. Tassa mayhaṃ, bhikkhave, iti paṭisañcikkhato yo jīvite jīvitamado so sabbaso pahīyī’’ti.

Kẻ phàm phu ít nghe, tự mình có bản chất phải chết, chưa vượt qua được cái chết, khi thấy một người khác đã chết, liền cảm thấy lo lắng, hổ thẹn, ghê tởm, mà quên mất chính mình. ‘Ta cũng có bản chất phải chết, chưa vượt qua được cái chết. Nếu ta, người có bản chất phải chết, chưa vượt qua được cái chết, lại cảm thấy lo lắng, hổ thẹn, ghê tởm khi thấy một người khác đã chết, thì điều đó không thích hợp với Ta.’ Này các Tỳ khưu, khi Ta suy xét như vậy, mọi sự kiêu mạn về sự sống đã hoàn toàn biến mất trong Ta.

‘‘Tayome, bhikkhave, madā. Katame tayo? Yobbanamado, ārogyamado, jīvitamado. Yobbanamadamatto vā, bhikkhave, assutavā puthujjano kāyena duccaritaṃ carati, vācāya duccaritaṃ carati, manasā duccaritaṃ carati. So kāyena duccaritaṃ caritvā, vācāya duccaritaṃ caritvā, manasā duccaritaṃ caritvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Ārogyamadamatto vā, bhikkhave, assutavā puthujjano…pe… jīvitamadamatto vā, bhikkhave, assutavā puthujjano kāyena duccaritaṃ carati, vācāya duccaritaṃ carati, manasā duccaritaṃ carati. So kāyena duccaritaṃ caritvā, vācāya duccaritaṃ caritvā, manasā duccaritaṃ caritvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati.

Này các Tỳ khưu, có ba loại kiêu mạn này. Ba loại nào? Kiêu mạn về tuổi trẻ, kiêu mạn về sức khỏe, và kiêu mạn về sự sống. Này các Tỳ khưu, do say sưa với sự kiêu mạn về tuổi trẻ, kẻ phàm phu ít nghe làm điều ác qua thân, làm điều ác qua lời, làm điều ác qua ý. Sau khi làm điều ác qua thân, lời, và ý, khi thân hoại mạng chung, người ấy sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Tỳ khưu, do say sưa với sự kiêu mạn về sức khỏe, kẻ phàm phu ít nghe... Này các Tỳ khưu, do say sưa với sự kiêu mạn về sự sống, kẻ phàm phu ít nghe làm điều ác qua thân, làm điều ác qua lời, làm điều ác qua ý. Sau khi làm điều ác qua thân, lời, và ý, khi thân hoại mạng chung, người ấy sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

‘‘Yobbanamadamatto vā, bhikkhave, bhikkhu sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati. Ārogyamadamatto vā, bhikkhave, bhikkhu…pe… jīvitamadamatto vā, bhikkhave, bhikkhu sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattatī’’ti.

Này các Tỳ khưu, do say sưa với sự kiêu mạn về tuổi trẻ, một vị Tỳ khưu từ bỏ học giới và hoàn tục. Này các Tỳ khưu, do say sưa với sự kiêu mạn về sức khỏe, một vị Tỳ khưu... Này các Tỳ khưu, do say sưa với sự kiêu mạn về sự sống, một vị Tỳ khưu từ bỏ học giới và hoàn tục.

‘‘Byādhidhammā jarādhammā, atho maraṇadhammino;

Yathādhammā tathāsantā, jigucchanti puthujjanā.

“Có pháp bịnh, có pháp già, lại thêm có pháp chết; Phàm phu vốn có các pháp như vậy, lại sanh lòng ghê tởm.”

‘‘Ahañce taṃ jiguccheyyaṃ, evaṃdhammesu pāṇisu;

Na metaṃ patirūpassa, mama evaṃ vihārino.

“Nếu ta lại ghê tởm, đối với chúng sanh có các pháp như vậy; Điều ấy không thích hợp, đối với ta là người sống như vậy.”

‘‘Sohaṃ evaṃ viharanto, ñatvā dhammaṃ nirūpadhiṃ;

Ārogye yobbanasmiñca, jīvitasmiñca ye madā.

“Ta, người sống như vậy, đã biết được Pháp vô sanh y; những say đắm nào trong sự không bịnh, trong tuổi trẻ, và trong sự sống,”

‘‘Sabbe made abhibhosmi, nekkhamme daṭṭhu khemataṃ;

Tassa me ahu ussāho, nibbānaṃ abhipassato.

“Ta đã vượt qua tất cả những say đắm ấy, thấy được sự an ổn trong pháp xuất ly. Đối với ta, người thấy rõ Niết-bàn, nỗ lực đã được khởi lên.”

‘‘Nāhaṃ bhabbo etarahi, kāmāni paṭisevituṃ;

Anivatti bhavissāmi, brahmacariyaparāyaṇo’’ti. navamaṃ;

“Nay ta không có thể, để hưởng thụ các dục; Ta sẽ không thối chuyển, với phạm hạnh là mục đích.” Phẩm thứ chín.

10. Ādhipateyyasuttaṃ

10. Kinh Quyền Lực

40. ‘‘Tīṇimāni[Pg.146], bhikkhave, ādhipateyyāni. Katamāni tīṇi? Attādhipateyyaṃ, lokādhipateyyaṃ, dhammādhipateyyaṃ. Katamañca, bhikkhave, attādhipateyyaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati – ‘na kho panāhaṃ cīvarahetu agārasmā anagāriyaṃ pabbajito. Na piṇḍapātahetu, na senāsanahetu, na itibhavābhavahetu agārasmā anagāriyaṃ pabbajito. Api ca khomhi otiṇṇo jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto. Appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethāti. Ahañceva kho pana yādisake kāme ohāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajito tādisake vā kāme pariyeseyyaṃ tato vā pāpiṭṭhatare, na metaṃ patirūpa’nti. So iti paṭisañcikkhati – ‘āraddhaṃ kho pana me vīriyaṃ bhavissati asallīnaṃ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṃ cittaṃ ekagga’nti. So attānaṃyeva adhipatiṃ karitvā akusalaṃ pajahati, kusalaṃ bhāveti, sāvajjaṃ pajahati, anavajjaṃ bhāveti, suddhaṃ attānaṃ pariharati. Idaṃ vuccati, bhikkhave, attādhipateyyaṃ.

40. “Này các Tỳ khưu, có ba quyền lực này. Thế nào là ba? Lấy tự ngã làm chủ, lấy thế gian làm chủ, lấy Pháp làm chủ. Và này các Tỳ khưu, thế nào là lấy tự ngã làm chủ? Ở đây, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu đi đến khu rừng, hoặc đi đến gốc cây, hoặc đi đến ngôi nhà trống, rồi suy xét như sau: ‘Ta xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, không phải vì y, không phải vì vật thực khất thực, không phải vì sàng tọa, không phải vì sự hiện hữu hay không hiện hữu này nọ. Mà thật sự, ta bị chìm ngập bởi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não; bị khổ chìm ngập, bị khổ áp đảo. Mong rằng sự chấm dứt toàn bộ khối khổ này có thể được biết đến.’ ‘Ta, sau khi đã từ bỏ những dục lạc như vậy để xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, nếu lại đi tìm kiếm những dục lạc tương tự hoặc tệ hơn nữa, điều ấy không thích hợp với ta.’ Vị ấy suy xét như sau: ‘Tinh tấn của ta sẽ được khởi lên, không thụ động; niệm sẽ được thiết lập, không quên lãng; thân sẽ được khinh an, không bồn chồn; tâm sẽ được định tĩnh, nhất tâm.’ Vị ấy, lấy chính mình làm chủ, từ bỏ điều bất thiện, tu tập điều thiện; từ bỏ điều có tội, tu tập điều không có tội; giữ gìn tự thân trong sạch. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là lấy tự ngã làm chủ.

‘‘Katamañca, bhikkhave, lokādhipateyyaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati – ‘na kho panāhaṃ cīvarahetu agārasmā anagāriyaṃ pabbajito. Na piṇḍapātahetu, na senāsanahetu, na itibhavābhavahetu agārasmā anagāriyaṃ pabbajito. Api ca khomhi otiṇṇo jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto. Appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti. Ahañceva kho pana evaṃ pabbajito samāno kāmavitakkaṃ vā vitakkeyyaṃ, byāpādavitakkaṃ vā vitakkeyyaṃ, vihiṃsāvitakkaṃ vā vitakkeyyaṃ, mahā kho panāyaṃ lokasannivāso. Mahantasmiṃ kho pana lokasannivāse santi samaṇabrāhmaṇā iddhimanto dibbacakkhukā paracittaviduno. Te dūratopi passanti, āsannāpi na dissanti, cetasāpi cittaṃ pajānanti. Tepi maṃ evaṃ jāneyyuṃ – ‘passatha, bho, imaṃ kulaputtaṃ [Pg.147] saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito samāno vokiṇṇo viharati pāpakehi akusalehi dhammehī’ti. Devatāpi kho santi iddhimantiniyo dibbacakkhukā paracittaviduniyo. Tā dūratopi passanti, āsannāpi na dissanti, cetasāpi cittaṃ jānanti. Tāpi maṃ evaṃ jāneyyuṃ – ‘passatha, bho, imaṃ kulaputtaṃ saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito samāno vokiṇṇo viharati pāpakehi akusalehi dhammehī’ti. So iti paṭisañcikkhati – ‘āraddhaṃ kho pana me vīriyaṃ bhavissati asallīnaṃ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṃ cittaṃ ekagga’nti. So lokaṃyeva adhipatiṃ karitvā akusalaṃ pajahati, kusalaṃ bhāveti, sāvajjaṃ pajahati, anavajjaṃ bhāveti, suddhaṃ attānaṃ pariharati. Idaṃ vuccati, bhikkhave, lokādhipateyyaṃ.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là lấy thế gian làm chủ? Ở đây, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu đi đến khu rừng, hoặc đi đến gốc cây, hoặc đi đến ngôi nhà trống, rồi suy xét như sau: ‘Ta xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, không phải vì y, không phải vì vật thực khất thực, không phải vì sàng tọa, không phải vì sự hiện hữu hay không hiện hữu này nọ. Mà thật sự, ta bị chìm ngập bởi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não; bị khổ chìm ngập, bị khổ áp đảo. Mong rằng sự chấm dứt toàn bộ khối khổ này có thể được biết đến.’ ‘Ta, đã xuất gia như vậy, nếu lại khởi lên dục tầm, hoặc sân tầm, hoặc hại tầm, (thì thật không đáng). Thế giới này thật rộng lớn. Trong thế giới rộng lớn này, có những vị Sa-môn, Bà-la-môn có thần thông, có thiên nhãn, biết được tâm của người khác. Các vị ấy thấy được từ xa, dù ở gần cũng không bị thấy, và biết được tâm của người khác bằng tâm của mình. Các vị ấy cũng sẽ biết về ta như sau: ‘Này quý vị, hãy xem người thiện nam tử này, đã do lòng tin mà xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, lại sống trộn lẫn với các pháp ác, bất thiện.’ Cũng có những vị chư thiên có thần thông, có thiên nhãn, biết được tâm của người khác. Các vị ấy thấy được từ xa, dù ở gần cũng không bị thấy, và biết được tâm của người khác bằng tâm của mình. Các vị ấy cũng sẽ biết về ta như sau: ‘Này quý vị, hãy xem người thiện nam tử này, đã do lòng tin mà xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, lại sống trộn lẫn với các pháp ác, bất thiện.’ Vị ấy suy xét như sau: ‘Tinh tấn của ta sẽ được khởi lên, không thụ động; niệm sẽ được thiết lập, không quên lãng; thân sẽ được khinh an, không bồn chồn; tâm sẽ được định tĩnh, nhất tâm.’ Vị ấy, lấy thế gian làm chủ, từ bỏ điều bất thiện, tu tập điều thiện; từ bỏ điều có tội, tu tập điều không có tội; giữ gìn tự thân trong sạch. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là lấy thế gian làm chủ.

‘‘Katamañca, bhikkhave, dhammādhipateyyaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati – ‘na kho panāhaṃ cīvarahetu agārasmā anagāriyaṃ pabbajito. Na piṇḍapātahetu, na senāsanahetu, na itibhavābhavahetu agārasmā anagāriyaṃ pabbajito. Api ca khomhi otiṇṇo jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto. Appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethāti. Svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhīti. Santi kho pana me sabrahmacārī jānaṃ passaṃ viharanti. Ahañceva kho pana evaṃ svākkhāte dhammavinaye pabbajito samāno kusīto vihareyyaṃ pamatto, na metaṃ assa patirūpa’nti. So iti paṭisañcikkhati – ‘āraddhaṃ kho pana me vīriyaṃ bhavissati asallīnaṃ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṃ cittaṃ ekagga’nti. So dhammaṃyeva adhipatiṃ karitvā akusalaṃ pajahati, kusalaṃ bhāveti, sāvajjaṃ pajahati, anavajjaṃ bhāveti, suddhaṃ attānaṃ pariharati. Idaṃ vuccati, bhikkhave, dhammādhipateyyaṃ. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi ādhipateyyānī’’ti.

Này các Tỳ khưu, thế nào là Pháp chủ? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu đi đến khu rừng, hoặc đi đến gốc cây, hoặc đi đến ngôi nhà trống, rồi suy xét như vầy: ‘Ta xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình không phải vì y phục. Không phải vì vật thực khất thực, không phải vì sàng tọa, không phải vì sự hiện hữu thế này hay thế khác. Mà thật vậy, ta bị chìm đắm trong sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não; bị khổ lấn át, bị khổ xâm chiếm. Mong rằng sự chấm dứt toàn bộ khối khổ này có thể được biết đến.’ Pháp đã được Thế Tôn khéo thuyết giảng, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để thấy, có tính hướng thượng, được người trí tự mình liễu tri. Lại nữa, có các vị đồng phạm hạnh của ta đang sống, biết và thấy (Pháp ấy). Nếu ta, đã xuất gia trong Pháp và Luật được khéo thuyết giảng như vậy, lại sống lười biếng, phóng dật, thì điều ấy không thích hợp với ta.’ Vị ấy suy xét như vầy: ‘Tinh tấn của ta sẽ được khởi xướng, không thối chuyển; niệm sẽ được thiết lập, không quên lãng; thân sẽ được khinh an, không bứt rứt; tâm sẽ được định tĩnh, nhất tâm.’ Vị ấy, lấy Pháp làm chủ, từ bỏ điều bất thiện, tu tập điều thiện; từ bỏ điều có tội, tu tập điều không có tội; giữ gìn tự thân trong sạch. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là Pháp chủ. Này các Tỳ khưu, có ba sự làm chủ này.

‘‘Natthi loke raho nāma, pāpakammaṃ pakubbato;

Attā te purisa jānāti, saccaṃ vā yadi vā musā.

Trong thế gian, không có nơi nào gọi là kín đáo đối với người làm ác nghiệp. Hỡi người, tự thân ngươi biết, dù là thật hay là dối.

‘‘Kalyāṇaṃ [Pg.148] vata bho sakkhi, attānaṃ atimaññasi;

Yo santaṃ attani pāpaṃ, attānaṃ parigūhasi.

Hỡi các bạn, ngươi xem thường tự thân, một nhân chứng tốt đẹp thay, khi ngươi che giấu điều ác có trong chính mình.

‘‘Passanti devā ca tathāgatā ca,Lokasmiṃ bālaṃ visamaṃ carantaṃ;

Tasmā hi attādhipateyyako ca,Lokādhipo ca nipako ca jhāyī.

Chư Thiên và các bậc Như Lai thấy kẻ ngu trong thế gian hành xử bất chính. Do đó, người có tự ngã làm chủ, người có thế gian làm chủ, người trí tuệ, và người thiền định,

‘‘Dhammādhipo ca anudhammacārī,Na hīyati saccaparakkamo muni;

Pasayha māraṃ abhibhuyya antakaṃ,Yo ca phusī jātikkhayaṃ padhānavā;

So tādiso lokavidū sumedho,Sabbesu dhammesu atammayo munī’’ti. dasamaṃ;

người có Pháp làm chủ và sống thuận theo Pháp, bậc thánh có nỗ lực chân chánh, thì không bị suy thoái. Người nào có sự tinh tấn, chế ngự Ma vương, chiến thắng thần chết, đạt đến sự đoạn tận sanh; người như vậy, biết rõ thế gian, có trí tuệ tốt, bậc thánh không bị ái dục chi phối trong tất cả các pháp, không bị suy thoái. Hết bài kinh thứ mười.

Devadūtavaggo catuttho.

Phẩm Thiên Sứ, thứ tư.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

Brahma ānanda sāriputto, nidānaṃ hatthakena ca;

Dūtā duve ca rājāno, sukhumālādhipateyyena cāti.

Brahma, Ānanda, Sāriputta, Nidāna, và Hatthaka; Dūta, hai kinh Rājāno, Sukhumāla, và Ādhipateyya.

5. Cūḷavaggo

5. Phẩm Nhỏ

1. Sammukhībhāvasuttaṃ

1. Kinh Hiện Diện

41. ‘‘Tiṇṇaṃ, bhikkhave, sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṃ puññaṃ pasavati. Katamesaṃ tiṇṇaṃ? Saddhāya, bhikkhave, sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṃ puññaṃ pasavati. Deyyadhammassa, bhikkhave, sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṃ puññaṃ pasavati. Dakkhiṇeyyānaṃ, bhikkhave, sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṃ puññaṃ pasavati. Imesaṃ kho, bhikkhave, tiṇṇaṃ sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṃ puññaṃ pasavatī’’ti. Paṭhamaṃ.

41. Này các Tỳ khưu, do sự hiện diện của ba pháp, người thiện nam tử có lòng tin tạo ra nhiều phước báu. Ba pháp nào? Này các Tỳ khưu, do sự hiện diện của lòng tin, người thiện nam tử có lòng tin tạo ra nhiều phước báu. Này các Tỳ khưu, do sự hiện diện của vật thí, người thiện nam tử có lòng tin tạo ra nhiều phước báu. Này các Tỳ khưu, do sự hiện diện của những người đáng cúng dường, người thiện nam tử có lòng tin tạo ra nhiều phước báu. Này các Tỳ khưu, chính do sự hiện diện của ba pháp này, người thiện nam tử có lòng tin tạo ra nhiều phước báu. Hết bài kinh thứ nhất.

2. Tiṭhānasuttaṃ

2. Kinh Ba Trường Hợp

42. ‘‘Tīhi[Pg.149], bhikkhave, ṭhānehi saddho pasanno veditabbo. Katamehi tīhi? Sīlavantānaṃ dassanakāmo hoti, saddhammaṃ sotukāmo hoti, vigatamalamaccherena cetasā agāraṃ ajjhāvasati muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṃvibhāgarato. Imehi kho, bhikkhave, tīhi ṭhānehi saddho pasanno veditabbo’’.

42. Này các Tỳ khưu, người có lòng tin, người tịnh tín, cần được biết qua ba trường hợp. Ba trường hợp nào? (Vị ấy) muốn thấy những người có giới, muốn nghe diệu pháp, sống tại gia với tâm không còn cấu uế của xan tham, bố thí rộng rãi, tay sạch sẽ, vui thích xả ly, đáng được cầu xin, vui thích trong việc cho và chia sẻ. Này các Tỳ khưu, chính do ba trường hợp này, người có lòng tin, người tịnh tín, cần được biết.

‘‘Dassanakāmo sīlavataṃ, saddhammaṃ sotumicchati;

Vinaye maccheramalaṃ, sa ve saddhoti vuccatī’’ti. dutiyaṃ;

Người muốn thấy những người có giới, muốn nghe diệu pháp, loại trừ cấu uế của xan tham, người ấy thật được gọi là người có lòng tin. Hết bài kinh thứ hai.

3. Atthavasasuttaṃ

3. Kinh Lợi Ích

43. ‘‘Tayo, bhikkhave, atthavase sampassamānena alameva paresaṃ dhammaṃ desetuṃ. Katame tayo? Yo dhammaṃ deseti so atthappaṭisaṃvedī ca hoti dhammappaṭisaṃvedī ca. Yo dhammaṃ suṇāti so atthappaṭisaṃvedī ca hoti dhammappaṭisaṃvedī ca. Yo ceva dhammaṃ deseti yo ca dhammaṃ suṇāti ubho atthappaṭisaṃvedino ca honti dhammappaṭisaṃvedino ca. Ime kho, bhikkhave, tayo atthavase sampassamānena alameva paresaṃ dhammaṃ desetu’’nti. Tatiyaṃ.

43. Này các Tỳ khưu, khi thấy rõ ba lợi ích này, thật là thích hợp để thuyết pháp cho người khác. Ba lợi ích nào? Người thuyết pháp hiểu rõ cả nghĩa và văn. Người nghe pháp hiểu rõ cả nghĩa và văn. Cả người thuyết pháp và người nghe pháp đều hiểu rõ cả nghĩa và văn. Này các Tỳ khưu, khi thấy rõ ba lợi ích này, thật là thích hợp để thuyết pháp cho người khác. Hết bài kinh thứ ba.

4. Kathāpavattisuttaṃ

4. Kinh Cuộc Đàm Thoại

44. ‘‘Tīhi, bhikkhave, ṭhānehi kathā pavattinī hoti. Katamehi tīhi? Yo dhammaṃ deseti so atthappaṭisaṃvedī ca hoti dhammappaṭisaṃvedī ca. Yo dhammaṃ suṇāti so atthappaṭisaṃvedī ca hoti dhammappaṭisaṃvedī ca. Yo ceva dhammaṃ deseti yo ca dhammaṃ suṇāti ubho atthappaṭisaṃvedino ca honti dhammappaṭisaṃvedino ca. Imehi kho, bhikkhave, tīhi ṭhānehi kathā pavattinī hotī’’ti. Catutthaṃ.

44. Này các Tỳ khưu, do ba trường hợp, cuộc đàm thoại được diễn ra. Ba trường hợp nào? Người thuyết pháp hiểu rõ cả nghĩa và văn. Người nghe pháp hiểu rõ cả nghĩa và văn. Cả người thuyết pháp và người nghe pháp đều hiểu rõ cả nghĩa và văn. Này các Tỳ khưu, chính do ba trường hợp này, cuộc đàm thoại được diễn ra. Hết bài kinh thứ tư.

5. Paṇḍitasuttaṃ

5. Kinh Bậc Hiền Trí

45. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, paṇḍitapaññattāni sappurisapaññattāni. Katamāni tīṇi? Dānaṃ, bhikkhave, paṇḍitapaññattaṃ sappurisapaññattaṃ. Pabbajjā, bhikkhave[Pg.150], paṇḍitapaññattā sappurisapaññattā. Mātāpitūnaṃ, bhikkhave, upaṭṭhānaṃ paṇḍitapaññattaṃ sappurisapaññattaṃ. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi paṇḍitapaññattāni sappurisapaññattānī’’ti.

45. Này các Tỳ khưu, có ba điều này được các bậc hiền trí, các bậc chân nhân chế định. Ba điều nào? Này các Tỳ khưu, bố thí được các bậc hiền trí, các bậc chân nhân chế định. Này các Tỳ khưu, xuất gia được các bậc hiền trí, các bậc chân nhân chế định. Này các Tỳ khưu, phụng dưỡng cha mẹ được các bậc hiền trí, các bậc chân nhân chế định. Này các Tỳ khưu, chính ba điều này được các bậc hiền trí, các bậc chân nhân chế định.

‘‘Sabbhi dānaṃ upaññattaṃ, ahiṃsā saṃyamo damo;

Mātāpitu upaṭṭhānaṃ, santānaṃ brahmacārinaṃ.

Các bậc chân nhân đã chế định việc bố thí, việc không làm hại, sự tự chế, sự điều phục, và việc phụng dưỡng cha mẹ của những bậc hiền thiện, sống phạm hạnh.

‘‘Sataṃ etāni ṭhānāni, yāni sevetha paṇḍito;

Ariyo dassanasampanno, sa lokaṃ bhajate siva’’nti. pañcamaṃ;

Ðây là ba pháp của bậc chân nhân, mà bậc hiền trí nên thực hành; bậc Thánh thành tựu tri kiến, vị ấy đạt đến cảnh giới an ổn.

6. Sīlavantasuttaṃ

6. Kinh Vị Giữ Giới

46. ‘‘Yaṃ, bhikkhave, sīlavanto pabbajitā gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharanti. Tattha manussā tīhi ṭhānehi bahuṃ puññaṃ pasavanti. Katamehi tīhi? Kāyena, vācāya, manasā. Yaṃ, bhikkhave, sīlavanto pabbajitā gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharanti. Tattha manussā imehi tīhi ṭhānehi bahuṃ puññaṃ pasavantī’’ti. Chaṭṭhaṃ.

46. Này các Tỳ khưu, các vị xuất gia có giới đức nương tựa vào một làng hay một thị trấn nào để sống, tại nơi ấy, những người dân tạo ra nhiều phước báu bằng ba cách. Thế nào là ba? Bằng thân, bằng lời, và bằng ý. Này các Tỳ khưu, các vị xuất gia có giới đức nương tựa vào một làng hay một thị trấn nào để sống, tại nơi ấy, những người dân tạo ra nhiều phước báu bằng ba cách này.

7. Saṅkhatalakkhaṇasuttaṃ

7. Kinh Đặc Tướng Của Pháp Hữu Vi

47. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, saṅkhatassa saṅkhatalakkhaṇāni. Katamāni tīṇi? Uppādo paññāyati, vayo paññāyati, ṭhitassa aññathattaṃ paññāyati. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi saṅkhatassa saṅkhatalakkhaṇānī’’ti. Sattamaṃ.

47. Này các Tỳ khưu, có ba đặc tướng này của pháp hữu vi. Thế nào là ba? Sự sanh khởi được biết đến, sự hoại diệt được biết đến, sự biến đổi của cái đang tồn tại được biết đến. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba đặc tướng của pháp hữu vi.

8. Asaṅkhatalakkhaṇasuttaṃ

8. Kinh Đặc Tướng Của Pháp Vô Vi

48. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, asaṅkhatassa asaṅkhatalakkhaṇāni. Katamāni tīṇi? Na uppādo paññāyati, na vayo paññāyati, na ṭhitassa aññathattaṃ paññāyati. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi asaṅkhatassa asaṅkhatalakkhaṇānī’’ti. Aṭṭhamaṃ.

48. Này các Tỳ khưu, có ba đặc tướng này của pháp vô vi. Thế nào là ba? Sự sanh khởi không được biết đến, sự hoại diệt không được biết đến, sự biến đổi của cái đang tồn tại không được biết đến. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba đặc tướng của pháp vô vi.

9. Pabbatarājasuttaṃ

9. Kinh Vua Núi

49. ‘‘Himavantaṃ, bhikkhave, pabbatarājaṃ nissāya mahāsālā tīhi vaḍḍhīhi vaḍḍhanti. Katamāhi tīhi? Sākhāpattapalāsena vaḍḍhanti, tacapapaṭikāya vaḍḍhanti[Pg.151], pheggusārena vaḍḍhanti. Himavantaṃ, bhikkhave, pabbatarājaṃ nissāya mahāsālā imāhi tīhi vaḍḍhīhi vaḍḍhanti.

49. Này các Tỳ khưu, nương tựa vào Hy-mã-lạp sơn, vua của các loài núi, các cây sala lớn tăng trưởng bằng ba sự tăng trưởng. Thế nào là ba? Chúng tăng trưởng về cành, lá, và chồi non; chúng tăng trưởng về vỏ cây và lớp vỏ ngoài; chúng tăng trưởng về giác cây và lõi cây. Này các Tỳ khưu, nương tựa vào Hy-mã-lạp sơn, vua của các loài núi, các cây sala lớn tăng trưởng bằng ba sự tăng trưởng này.

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, saddhaṃ kulapatiṃ nissāya anto jano tīhi vaḍḍhīhi vaḍḍhati. Katamāhi tīhi? Saddhāya vaḍḍhati, sīlena vaḍḍhati, paññāya vaḍḍhati. Saddhaṃ, bhikkhave, kulapatiṃ nissāya anto jano imāhi tīhi vaḍḍhīhi vaḍḍhatī’’ti.

Cũng vậy, này các Tỳ khưu, nương tựa vào một vị gia chủ có đức tin, những người trong gia đình tăng trưởng bằng ba sự tăng trưởng. Thế nào là ba? Tăng trưởng về đức tin, tăng trưởng về giới, tăng trưởng về trí tuệ. Này các Tỳ khưu, nương tựa vào một vị gia chủ có đức tin, những người trong gia đình tăng trưởng bằng ba sự tăng trưởng này.

‘‘Yathāpi pabbato selo, araññasmiṃ brahāvane;

Taṃ rukkhā upanissāya, vaḍḍhante te vanappatī.

Ví như ngọn núi đá trong khu rừng lớn hoang vắng; nương tựa vào núi ấy, các cây cối, các chúa tể của rừng, được tăng trưởng.

‘‘Tatheva sīlasampannaṃ, saddhaṃ kulapatiṃ idha;

Upanissāya vaḍḍhanti, puttadārā ca bandhavā;

Amaccā ñātisaṅghā ca, ye cassa anujīvino.

Cũng vậy, ở đời này, nương tựa vào vị gia chủ có đức tin, thành tựu giới hạnh, mà vợ con, thân bằng quyến thuộc, các bạn bè thân thiết, bà con họ hàng, và những người sống nương nhờ vị ấy được tăng trưởng.

‘‘Tyāssa sīlavato sīlaṃ, cāgaṃ sucaritāni ca;

Passamānānukubbanti, attamatthaṃ vicakkhaṇā.

Những người sáng suốt, thấy rõ lợi ích của mình, khi thấy giới hạnh, sự bố thí, và các thiện hạnh của vị có giới đức ấy, họ liền noi theo.

‘‘Idha dhammaṃ caritvāna, maggaṃ sugatigāminaṃ;

Nandino devalokasmiṃ, modanti kāmakāmino’’ti. navamaṃ;

Sau khi thực hành Pháp ở đời này, con đường đưa đến thiện thú, những người tìm cầu dục lạc, hoan hỷ, vui hưởng trong cõi trời.

10. Ātappakaraṇīyasuttaṃ

10. Kinh Cần Phải Nỗ Lực

50. ‘‘Tīhi, bhikkhave, ṭhānehi ātappaṃ karaṇīyaṃ. Katamehi tīhi? Anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya ātappaṃ karaṇīyaṃ, anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya ātappaṃ karaṇīyaṃ, uppannānaṃ sārīrikānaṃ vedanānaṃ dukkhānaṃ tibbānaṃ kharānaṃ kaṭukānaṃ asātānaṃ amanāpānaṃ pāṇaharānaṃ adhivāsanāya ātappaṃ karaṇīyaṃ. Imehi tīhi, bhikkhave, ṭhānehi ātappaṃ karaṇīyaṃ.

50. Này các Tỳ khưu, cần phải nỗ lực trong ba trường hợp. Thế nào là ba? Cần phải nỗ lực để các pháp ác, bất thiện chưa sanh không sanh khởi; cần phải nỗ lực để các pháp thiện chưa sanh được sanh khởi; cần phải nỗ lực để chịu đựng các cảm thọ thuộc về thân đã sanh khởi, đau đớn, mãnh liệt, dữ dội, cay đắng, không vừa ý, không thích ý, đoạt mạng. Này các Tỳ khưu, cần phải nỗ lực trong ba trường hợp này.

‘‘Yato kho, bhikkhave, bhikkhu anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya ātappaṃ karoti, anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya ātappaṃ karoti, uppannānaṃ sārīrikānaṃ vedanānaṃ dukkhānaṃ tibbānaṃ kharānaṃ kaṭukānaṃ asātānaṃ amanāpānaṃ pāṇaharānaṃ adhivāsanāya ātappaṃ [Pg.152] karoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu ātāpī nipako sato sammā dukkhassa antakiriyāyā’’ti. Dasamaṃ.

Này các Tỳ khưu, khi một Tỳ khưu nỗ lực để các pháp ác, bất thiện chưa sanh không sanh khởi; nỗ lực để các pháp thiện chưa sanh được sanh khởi; và nỗ lực để chịu đựng các cảm thọ thuộc về thân đã sanh khởi, đau đớn, mãnh liệt, dữ dội, cay đắng, không vừa ý, không thích ý, đoạt mạng; này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ấy được gọi là người nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, để chơn chánh chấm dứt khổ đau.

11. Mahācorasuttaṃ

11. Kinh Tên Đại Đạo Tặc

51. ‘‘Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato mahācoro sandhimpi chindati, nillopampi harati, ekāgārikampi karoti, paripanthepi tiṭṭhati. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, mahācoro visamanissito ca hoti, gahananissito ca hoti, balavanissito ca hoti. Kathañca, bhikkhave, mahācoro visamanissito hoti? Idha, bhikkhave, mahācoro nadīviduggaṃ vā nissito hoti pabbatavisamaṃ vā. Evaṃ kho, bhikkhave, mahācoro visamanissito hoti.

51. Này các Tỳ khưu, một tên đại đạo tặc có đủ ba yếu tố sẽ khoét vách, cướp bóc, cướp một nhà, và đứng chặn đường. Thế nào là ba? Ở đây, này các Tỳ khưu, tên đại đạo tặc nương tựa vào nơi hiểm trở, nương tựa vào nơi rậm rạp, và nương tựa vào người có quyền thế. Và này các Tỳ khưu, thế nào là tên đại đạo tặc nương tựa vào nơi hiểm trở? Ở đây, này các Tỳ khưu, tên đại đạo tặc nương tựa vào nơi sông ngòi khó qua lại hoặc nơi núi non không bằng phẳng. Như vậy, này các Tỳ khưu, là tên đại đạo tặc nương tựa vào nơi hiểm trở.

‘‘Kathañca, bhikkhave, mahācoro gahananissito hoti? Idha, bhikkhave, mahācoro tiṇagahanaṃ vā nissito hoti, rukkhagahanaṃ vā rodhaṃ vā mahāvanasaṇḍaṃ vā. Evaṃ kho, bhikkhave, mahācoro gahananissito hoti.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là tên đại đạo tặc nương tựa vào nơi rậm rạp? Ở đây, này các Tỳ khưu, tên đại đạo tặc nương tựa vào bụi cỏ, hoặc bụi cây, hoặc khu rừng rậm, hoặc khu rừng lớn. Như vậy, này các Tỳ khưu, là tên đại đạo tặc nương tựa vào nơi rậm rạp.

‘‘Kathañca, bhikkhave, mahācoro balavanissito hoti? Idha, bhikkhave, mahācoro rājānaṃ vā rājamahāmattānaṃ vā nissito hoti. Tassa evaṃ hoti – ‘sace maṃ koci kiñci vakkhati, ime me rājāno vā rājamahāmattā vā pariyodhāya atthaṃ bhaṇissantī’ti. Sace naṃ koci kiñci āha, tyāssa rājāno vā rājamahāmattā vā pariyodhāya atthaṃ bhaṇanti. Evaṃ kho, bhikkhave, mahācoro balavanissito hoti. Ime kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato mahācoro sandhimpi chindati, nillopampi harati, ekāgārikampi karoti, paripanthepi tiṭṭhati.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là tên đại đạo tặc nương tựa vào người có quyền thế? Ở đây, này các Tỳ khưu, tên đại đạo tặc nương tựa vào các vị vua hoặc các vị đại thần của vua. Y suy nghĩ như sau: ‘Nếu có ai nói điều gì về ta, các vị vua hoặc các vị đại thần này sẽ nói lời bênh vực cho ta.’ Và nếu có ai nói điều gì về y, các vị vua hoặc các vị đại thần ấy liền nói lời bênh vực cho y. Như vậy, này các Tỳ khưu, là tên đại đạo tặc nương tựa vào người có quyền thế. Này các Tỳ khưu, một tên đại đạo tặc có đủ ba yếu tố này sẽ khoét vách, cướp bóc, cướp một nhà, và đứng chặn đường.

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato pāpabhikkhu khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavati. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, pāpabhikkhu visamanissito ca hoti gahananissito ca balavanissito ca.

Này các Tỳ khưu, cũng tương tự như vậy, vị Tỳ khưu ác đức có đủ ba pháp thì tự mình mang lấy thân thể bị tổn thương, bị hủy hoại, có tội lỗi, bị người trí khiển trách, và tạo ra nhiều điều phi phước đức. Do ba pháp nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào sự không đồng đều, nương tựa vào rừng rậm, và nương tựa vào kẻ có quyền thế.

‘‘Kathañca, bhikkhave, pāpabhikkhu visamanissito hoti? Idha, bhikkhave, pāpabhikkhu visamena kāyakammena samannāgato hoti, visamena vacīkammena [Pg.153] samannāgato hoti, visamena manokammena samannāgato hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpabhikkhu visamanissito hoti.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào sự không đồng đều? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu ác đức có thân nghiệp không đồng đều, có khẩu nghiệp không đồng đều, có ý nghiệp không đồng đều. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào sự không đồng đều.

‘‘Kathañca, bhikkhave, pāpabhikkhu gahananissito hoti? Idha, bhikkhave, pāpabhikkhu micchādiṭṭhiko hoti, antaggāhikāya diṭṭhiyā samannāgato hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpabhikkhu gahananissito hoti.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào rừng rậm? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu ác đức có tà kiến, có đủ loại kiến chấp cực đoan. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào rừng rậm.

‘‘Kathañca, bhikkhave, pāpabhikkhu balavanissito hoti? Idha, bhikkhave, pāpabhikkhu rājānaṃ vā rājamahāmattānaṃ vā nissito hoti. Tassa evaṃ hoti – ‘sace maṃ koci kiñci vakkhati, ime me rājāno vā rājamahāmattā vā pariyodhāya atthaṃ bhaṇissantī’ti. Sace naṃ koci kiñci āha, tyāssa rājāno vā rājamahāmattā vā pariyodhāya atthaṃ bhaṇanti. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpabhikkhu balavanissito hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato pāpabhikkhu khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavatī’’ti. Ekādasamaṃ.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào kẻ có quyền thế? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào vua chúa hoặc các đại thần của vua. Vị ấy nghĩ rằng: ‘Nếu có ai nói điều gì về ta, những vị vua này hoặc những vị đại thần này sẽ bảo vệ và nói lời lợi ích cho ta.’ Nếu có ai nói điều gì về vị ấy, những vị vua ấy hoặc những vị đại thần ấy sẽ bảo vệ và nói lời lợi ích cho vị ấy. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào kẻ có quyền thế. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ác đức có đủ ba pháp này thì tự mình mang lấy thân thể bị tổn thương, bị hủy hoại, có tội lỗi, bị người trí khiển trách, và tạo ra nhiều điều phi phước đức. (Kinh) thứ mười một.

Cūḷavaggo pañcamo.

Phẩm Nhỏ, thứ năm.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm tắt của phẩm ấy:

Sammukhī ṭhānatthavasaṃ, pavatti paṇḍita sīlavaṃ;

Saṅkhataṃ pabbatātappaṃ, mahācorenekādasāti.

Sammukhī, Ṭhāna, Pavatti, Paṇḍita, Sīlavaṃ; Saṅkhataṃ, Pabbata, Ātappaṃ, và Mahācora, là mười một kinh.

Paṭhamo paṇṇāsako samatto.

Năm mươi kinh đầu tiên đã hoàn tất.

2. Dutiyapaṇṇāsakaṃ

2. Năm mươi kinh thứ hai

(6) 1. Brāhmaṇavaggo

(6) 1. Phẩm Bà-la-môn

1. Paṭhamadvebrāhmaṇasuttaṃ

1. Kinh Hai Vị Bà-la-môn Thứ Nhất

52. Atha [Pg.154] kho dve brāhmaṇā jiṇṇā vuddhā mahallakā addhagatā vayoanuppattā vīsavassasatikā jātiyā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te brāhmaṇā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘mayamassu, bho gotama, brāhmaṇā jiṇṇā vuddhā mahallakā addhagatā vayoanuppattā vīsavassasatikā jātiyā; te camhā akatakalyāṇā akatakusalā akatabhīruttāṇā. Ovadatu no bhavaṃ gotamo, anusāsatu no bhavaṃ gotamo yaṃ amhākaṃ assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ti.

52. Lúc bấy giờ, có hai vị Bà-la-môn già cả, cao niên, bậc trưởng thượng, đã đi hết cuộc đời, đã đến tuổi già, một trăm hai mươi tuổi đời, đi đến chỗ Thế Tôn. Sau khi đến, họ cùng Thế Tôn nói lên những lời chào hỏi thân hữu. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân hữu đáng ghi nhớ, họ ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, hai vị Bà-la-môn ấy bạch với Thế Tôn rằng: 'Thưa Tôn giả Gotama, chúng tôi là những Bà-la-môn già cả, cao niên, bậc trưởng thượng, đã đi hết cuộc đời, đã đến tuổi già, một trăm hai mươi tuổi đời; chúng tôi chưa làm điều lành, chưa làm điều thiện, chưa tạo nơi nương tựa khỏi sợ hãi. Mong Tôn giả Gotama hãy giáo huấn chúng tôi, mong Tôn giả Gotama hãy chỉ dạy chúng tôi, điều gì sẽ mang lại lợi ích và hạnh phúc lâu dài cho chúng tôi.'

‘‘Taggha tumhe, brāhmaṇā, jiṇṇā vuddhā mahallakā addhagatā vayoanuppattā vīsavassasatikā jātiyā; te cattha akatakalyāṇā akatakusalā akatabhīruttāṇā. Upanīyati kho ayaṃ, brāhmaṇā, loko jarāya byādhinā maraṇena. Evaṃ upanīyamāne kho, brāhmaṇā, loke jarāya byādhinā maraṇena, yo idha kāyena saṃyamo vācāya saṃyamo manasā saṃyamo, taṃ tassa petassa tāṇañca leṇañca dīpañca saraṇañca parāyaṇañcā’’ti.

Này các Bà-la-môn, quả thật các ông đã già cả, cao niên, bậc trưởng thượng, đã đi hết cuộc đời, đã đến tuổi già, một trăm hai mươi tuổi đời; các ông chưa làm điều lành, chưa làm điều thiện, chưa tạo nơi nương tựa khỏi sợ hãi. Này các Bà-la-môn, thế gian này bị dẫn đi bởi già, bệnh, và chết. Này các Bà-la-môn, khi thế gian bị dẫn đi như vậy bởi già, bệnh, và chết, thì sự thu thúc bằng thân, sự thu thúc bằng lời, sự thu thúc bằng ý ở đời này, chính là nơi bảo vệ, nơi ẩn náu, là hòn đảo, là nơi nương tựa, là nơi cứu cánh cho người đã qua đời.

‘‘Upanīyati jīvitamappamāyu,Jarūpanītassa na santi tāṇā;

Etaṃ bhayaṃ maraṇe pekkhamāno,Puññāni kayirātha sukhāvahāni.

Mạng sống bị dẫn đi, tuổi thọ ngắn ngủi, Với người bị tuổi già dẫn đi, không có nơi nương tựa. Thấy rõ sự đáng sợ này trong cái chết, Hãy làm các công đức mang lại hạnh phúc.

‘‘Yodha kāyena saṃyamo, vācāya uda cetasā;

Taṃ tassa petassa sukhāya hoti,Yaṃ jīvamāno pakaroti puñña’’nti. paṭhamaṃ;

Sự thu thúc bằng thân, bằng lời, hay bằng ý ở đời này, công đức mà người ấy làm khi còn sống, điều đó mang lại hạnh phúc cho người ấy sau khi qua đời. Kinh thứ nhất.

2. Dutiyadvebrāhmaṇasuttaṃ

2. Kinh Hai Vị Bà-la-môn Thứ Hai

53. Atha [Pg.155] kho dve brāhmaṇā jiṇṇā vuddhā mahallakā addhagatā vayoanuppattā vīsavassasatikā jātiyā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te brāhmaṇā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘mayamassu, bho gotama, brāhmaṇā jiṇṇā vuddhā mahallakā addhagatā vayoanuppattā vīsavassasatikā jātiyā; te camhā akatakalyāṇā akatakusalā akatabhīruttāṇā. Ovadatu no bhavaṃ gotamo, anusāsatu no bhavaṃ gotamo yaṃ amhākaṃ assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ti.

53. Lúc bấy giờ, có hai vị Bà-la-môn già cả, cao niên, bậc trưởng thượng, đã đi hết cuộc đời, đã đến tuổi già, một trăm hai mươi tuổi đời, đi đến chỗ Thế Tôn. Sau khi đến, họ đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, hai vị Bà-la-môn ấy bạch với Thế Tôn rằng: 'Thưa Tôn giả Gotama, chúng tôi là những Bà-la-môn già cả, cao niên, bậc trưởng thượng, đã đi hết cuộc đời, đã đến tuổi già, một trăm hai mươi tuổi đời; chúng tôi chưa làm điều lành, chưa làm điều thiện, chưa tạo nơi nương tựa khỏi sợ hãi. Mong Tôn giả Gotama hãy giáo huấn chúng tôi, mong Tôn giả Gotama hãy chỉ dạy chúng tôi, điều gì sẽ mang lại lợi ích và hạnh phúc lâu dài cho chúng tôi.'

‘‘Taggha tumhe, brāhmaṇā, jiṇṇā vuddhā mahallakā addhagatā vayoanuppattā vīsavassasatikā jātiyā; te cattha akatakalyāṇā akatakusalā akatabhīruttāṇā. Āditto kho ayaṃ, brāhmaṇā, loko jarāya byādhinā maraṇena. Evaṃ āditte kho, brāhmaṇā, loke jarāya byādhinā maraṇena, yo idha kāyena saṃyamo vācāya saṃyamo manasā saṃyamo, taṃ tassa petassa tāṇañca leṇañca dīpañca saraṇañca parāyaṇañcā’’ti.

Này các Bà-la-môn, quả thật các ông đã già cả, cao niên, bậc trưởng thượng, đã đi hết cuộc đời, đã đến tuổi già, một trăm hai mươi tuổi đời; các ông chưa làm điều lành, chưa làm điều thiện, chưa tạo nơi nương tựa khỏi sợ hãi. Này các Bà-la-môn, thế gian này đang bị thiêu đốt bởi già, bệnh, và chết. Này các Bà-la-môn, khi thế gian đang bị thiêu đốt như vậy bởi già, bệnh, và chết, thì sự thu thúc bằng thân, sự thu thúc bằng lời, sự thu thúc bằng ý ở đời này, chính là nơi bảo vệ, nơi ẩn náu, là hòn đảo, là nơi nương tựa, là nơi cứu cánh cho người đã qua đời.

‘‘Ādittasmiṃ agārasmiṃ, yaṃ nīharati bhājanaṃ;

Taṃ tassa hoti atthāya, no ca yaṃ tattha ḍayhati.

Khi ngôi nhà đang cháy, vật dụng nào được mang ra ngoài; vật dụng đó có ích cho người ấy, chứ không phải vật bị cháy ở trong đó.

‘‘Evaṃ āditto kho loko, jarāya maraṇena ca;

Nīharetheva dānena, dinnaṃ hoti sunīhataṃ.

Cũng vậy, thế gian đang bị thiêu đốt bởi già và chết; hãy mang ra ngoài bằng sự bố thí, vật đã cho đi là được mang ra ngoài tốt đẹp.

‘‘Yodha kāyena saṃyamo, vācāya uda cetasā;

Taṃ tassa petassa sukhāya hoti,Yaṃ jīvamāno pakaroti puñña’’nti. dutiyaṃ;

Sự thu thúc bằng thân, bằng lời, hay bằng ý ở đời này, công đức mà người ấy làm khi còn sống, điều đó mang lại hạnh phúc cho người ấy sau khi qua đời. Kinh thứ hai.

3. Aññatarabrāhmaṇasuttaṃ

3. Kinh Một Vị Bà-la-môn Khác

54. Atha kho aññataro brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi…pe… ekamantaṃ nisinno kho so brāhmaṇo [Pg.156] bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘sandiṭṭhiko dhammo sandiṭṭhiko dhammo’ti, bho gotama, vuccati. Kittāvatā nu kho, bho gotama, sandiṭṭhiko dhammo hoti akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’’ti?

54. Bấy giờ, một vị Bà-la-môn đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã cùng với Thế Tôn nói lên những lời chào đón hỏi thăm... vân vân... Sau khi ngồi xuống một bên, vị Bà-la-môn ấy bạch với Thế Tôn lời này: ‘Thưa Tôn giả Gotama, được nói rằng: “Pháp là thiết thực hiện tại, Pháp là thiết thực hiện tại.” Thưa Tôn giả Gotama, cho đến mức độ nào, Pháp là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu?’

‘‘Ratto kho, brāhmaṇa, rāgena abhibhūto pariyādinnacitto attabyābādhāyapi ceteti, parabyābādhāyapi ceteti, ubhayabyābādhāyapi ceteti, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Rāge pahīne nevattabyābādhāyapi ceteti, na parabyābādhāyapi ceteti, na ubhayabyābādhāyapi ceteti, na cetasikaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. (Ratto kho…pe… kāyena duccaritaṃ carati, vācāya duccaritaṃ carati, manasā duccaritaṃ carati. Rāge pahīnā neva kāyena duccaritaṃ carati, na vācāya duccaritaṃ carati, na manasā duccaritaṃ carati. Ratto kho…pe… attatthampi yathābhūtaṃ nappajānāti, paratthampi yathābhūtaṃ nappajānāti, ubhayatthampi yathābhūtaṃ nappajānāti. Rāge pahīne attatthampi yathābhūtaṃ pajānāti, paratthampi yathābhūtaṃ pajānāti, ubhayatthampi yathābhūtaṃ pajānāti.) Evampi kho, brāhmaṇa, sandiṭṭhiko dhammo hoti…pe….

‘Này Bà-la-môn, người tham ái, bị tham ái chinh phục, tâm bị xâm chiếm, suy nghĩ làm hại mình, suy nghĩ làm hại người, suy nghĩ làm hại cả hai, và cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Khi tham ái được đoạn tận, vị ấy không suy nghĩ làm hại mình, không suy nghĩ làm hại người, không suy nghĩ làm hại cả hai, và không cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. (Người tham ái... vân vân... làm ác hạnh về thân, làm ác hạnh về lời, làm ác hạnh về ý. Khi tham ái được đoạn tận, vị ấy không làm ác hạnh về thân, không làm ác hạnh về lời, không làm ác hạnh về ý. Người tham ái... vân vân... không biết như thật lợi ích của mình, không biết như thật lợi ích của người, không biết như thật lợi ích của cả hai. Khi tham ái được đoạn tận, vị ấy biết như thật lợi ích của mình, biết như thật lợi ích của người, biết như thật lợi ích của cả hai.) Này Bà-la-môn, như vậy Pháp là thiết thực hiện tại... vân vân...

‘‘Duṭṭho kho, brāhmaṇa, dosena abhibhūto pariyādinnacitto attabyābādhāyapi ceteti, parabyābādhāyapi ceteti, ubhayabyābādhāyapi ceteti, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Dose pahīne nevattabyābādhāyapi ceteti, na parabyābādhāyapi ceteti, na ubhayabyābādhāyapi ceteti, na cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Evampi kho, brāhmaṇa, sandiṭṭhiko dhammo hoti…pe….

‘Này Bà-la-môn, người sân hận, bị sân hận chinh phục, tâm bị xâm chiếm, suy nghĩ làm hại mình, suy nghĩ làm hại người, suy nghĩ làm hại cả hai, và cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Khi sân hận được đoạn tận, vị ấy không suy nghĩ làm hại mình, không suy nghĩ làm hại người, không suy nghĩ làm hại cả hai, và không cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Này Bà-la-môn, như vậy Pháp là thiết thực hiện tại... vân vân...

‘‘Mūḷho kho, brāhmaṇa, mohena abhibhūto pariyādinnacitto attabyābādhāyapi ceteti, parabyābādhāyapi ceteti, ubhayabyābādhāyapi ceteti, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Mohe pahīne nevattabyābādhāyapi ceteti, na parabyābādhāyapi ceteti, na ubhayabyābādhāyapi ceteti, na cetasikaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti[Pg.157]. Evaṃ kho, brāhmaṇa, sandiṭṭhiko dhammo hoti akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’’ti.

‘Này Bà-la-môn, người si mê, bị si mê chinh phục, tâm bị xâm chiếm, suy nghĩ làm hại mình, suy nghĩ làm hại người, suy nghĩ làm hại cả hai, và cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Khi si mê được đoạn tận, vị ấy không suy nghĩ làm hại mình, không suy nghĩ làm hại người, không suy nghĩ làm hại cả hai, và không cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Này Bà-la-môn, như vậy Pháp là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu.’

‘‘Abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama! Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṃ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Tatiyaṃ.

‘Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Thưa Tôn giả Gotama, cũng giống như người ta lật ngửa vật bị úp, hay mở ra vật bị che kín, hay chỉ đường cho người bị lạc, hay đem đèn dầu vào trong bóng tối để người có mắt có thể thấy các sắc; cũng vậy, Chánh pháp đã được Tôn giả Gotama trình bày bằng nhiều phương tiện. Con nay xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp và quy y Tỳ-khưu Tăng. Mong Tôn giả Gotama nhận con làm người cận sự nam, đã quy y kể từ hôm nay cho đến trọn đời.’ Kinh thứ ba.

4. Paribbājakasuttaṃ

4. Kinh Du Sĩ

55. Atha kho aññataro brāhmaṇaparibbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā…pe… ekamantaṃ nisinno kho so brāhmaṇaparibbājako bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘sandiṭṭhiko dhammo sandiṭṭhiko dhammo’ti, bho gotama, vuccati. Kittāvatā nu kho, bho gotama, sandiṭṭhiko dhammo hoti akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’’ti?

55. Bấy giờ, một vị du sĩ Bà-la-môn đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến... vân vân... Sau khi ngồi xuống một bên, vị du sĩ Bà-la-môn ấy bạch với Thế Tôn lời này: ‘Thưa Tôn giả Gotama, được nói rằng: “Pháp là thiết thực hiện tại, Pháp là thiết thực hiện tại.” Thưa Tôn giả Gotama, cho đến mức độ nào, Pháp là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu?’

‘‘Ratto kho, brāhmaṇa, rāgena abhibhūto pariyādinnacitto kāyena duccaritaṃ carati, vācāya duccaritaṃ carati, manasā duccaritaṃ carati. Rāge pahīne neva kāyena duccaritaṃ carati, na vācāya duccaritaṃ carati, na manasā duccaritaṃ carati.

‘Này Bà-la-môn, người tham ái, bị tham ái chinh phục, tâm bị xâm chiếm, làm ác hạnh về thân, làm ác hạnh về lời, làm ác hạnh về ý. Khi tham ái được đoạn tận, vị ấy không làm ác hạnh về thân, không làm ác hạnh về lời, không làm ác hạnh về ý.

‘‘Ratto kho, brāhmaṇa, rāgena abhibhūto pariyādinnacitto attatthampi yathābhūtaṃ nappajānāti, paratthampi yathābhūtaṃ nappajānāti, ubhayatthampi yathābhūtaṃ nappajānāti. Rāge pahīne attatthampi yathābhūtaṃ pajānāti[Pg.158], paratthampi yathābhūtaṃ pajānāti, ubhayatthampi yathābhūtaṃ pajānāti. Evampi kho, brāhmaṇa, sandiṭṭhiko dhammo hoti…pe….

‘Này Bà-la-môn, người tham ái, bị tham ái chinh phục, tâm bị xâm chiếm, không biết như thật lợi ích của mình, không biết như thật lợi ích của người, không biết như thật lợi ích của cả hai. Khi tham ái được đoạn tận, vị ấy biết như thật lợi ích của mình, biết như thật lợi ích của người, biết như thật lợi ích của cả hai. Này Bà-la-môn, như vậy Pháp là thiết thực hiện tại... vân vân...

‘‘Duṭṭho kho, brāhmaṇa, dosena…pe… mūḷho kho, brāhmaṇa, mohena abhibhūto pariyādinnacitto attabyābādhāyapi ceteti, parabyābādhāyapi ceteti, ubhayabyābādhāyapi ceteti, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Mohe pahīne nevattabyābādhāyapi ceteti, na parabyābādhāyapi ceteti, na ubhayabyābādhāyapi ceteti, na cetasikaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti.

"Này Bà-la-môn, người bị sân hận... (lược)... Này Bà-la-môn, người si mê, bị si chi phối, tâm bị xâm chiếm, có ý định làm hại mình, có ý định làm hại người, có ý định làm hại cả hai, và cảm thọ nỗi khổ ưu thuộc về tâm. Khi si đã được đoạn tận, vị ấy không có ý định làm hại mình, không có ý định làm hại người, không có ý định làm hại cả hai, và không cảm thọ nỗi khổ ưu thuộc về tâm."

‘‘Mūḷho kho, brāhmaṇa, mohena abhibhūto pariyādinnacitto, kāyena duccaritaṃ carati, vācāya duccaritaṃ carati, manasā duccaritaṃ carati. Mohe pahīne neva kāyena duccaritaṃ carati, na vācāya duccaritaṃ carati, na manasā duccaritaṃ carati.

"Này Bà-la-môn, người si mê, bị si chi phối, tâm bị xâm chiếm, thực hành ác hạnh về thân, thực hành ác hạnh về lời, thực hành ác hạnh về ý. Khi si đã được đoạn tận, vị ấy không thực hành ác hạnh về thân, không thực hành ác hạnh về lời, không thực hành ác hạnh về ý."

‘‘Mūḷho kho, brāhmaṇa, mohena abhibhūto pariyādinnacitto attatthampi yathābhūtaṃ nappajānāti, paratthampi yathābhūtaṃ nappajānāti, ubhayatthampi yathābhūtaṃ nappajānāti. Mohe pahīne attatthampi yathābhūtaṃ pajānāti, paratthampi yathābhūtaṃ pajānāti, ubhayatthampi yathābhūtaṃ pajānāti. Evaṃ kho, brāhmaṇa, sandiṭṭhiko dhammo hoti akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’’ti.

"Này Bà-la-môn, người si mê, bị si chi phối, tâm bị xâm chiếm, không biết như thật lợi ích của mình, không biết như thật lợi ích của người, không biết như thật lợi ích của cả hai. Khi si đã được đoạn tận, vị ấy biết như thật lợi ích của mình, biết như thật lợi ích của người, biết như thật lợi ích của cả hai. Này Bà-la-môn, Pháp là như vậy, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có tính hướng thượng, được người trí tự mình liễu tri."

‘‘Abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Catutthaṃ.

"Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama!... (lược)... Mong Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là người cận sự nam đã quy y cho đến trọn đời, kể từ hôm nay." Hết kinh thứ tư.

5. Nibbutasuttaṃ

5. Kinh Tịch Tĩnh

56. Atha kho jāṇussoṇi brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho jāṇussoṇi brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘sandiṭṭhikaṃ nibbānaṃ sandiṭṭhikaṃ nibbāna’nti, bho gotama, vuccati. Kittāvatā nu kho, bho gotama, sandiṭṭhikaṃ nibbānaṃ hoti akālikaṃ ehipassikaṃ opaneyyikaṃ paccattaṃ veditabbaṃ viññūhī’’ti?

56. Rồi Bà-la-môn Jāṇussoṇi đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Bà-la-môn Jāṇussoṇi bạch với Thế Tôn: "Thưa Tôn giả Gotama, người ta nói: 'Niết-bàn thiết thực hiện tại, Niết-bàn thiết thực hiện tại'. Thưa Tôn giả Gotama, cho đến mức độ nào thì Niết-bàn là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có tính hướng thượng, được người trí tự mình liễu tri?"

‘‘Ratto [Pg.159] kho, brāhmaṇa, rāgena abhibhūto pariyādinnacitto attabyābādhāyapi ceteti, parabyābādhāyapi ceteti, ubhayabyābādhāyapi ceteti, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Rāge pahīne nevattabyābādhāyapi ceteti, na parabyābādhāyapi ceteti, na ubhayabyābādhāyapi ceteti, na cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Evampi kho, brāhmaṇa, sandiṭṭhikaṃ nibbānaṃ hoti.

"Này Bà-la-môn, người tham ái, bị tham chi phối, tâm bị xâm chiếm, có ý định làm hại mình, có ý định làm hại người, có ý định làm hại cả hai, và cảm thọ nỗi khổ ưu thuộc về tâm. Khi tham đã được đoạn tận, vị ấy không có ý định làm hại mình, không có ý định làm hại người, không có ý định làm hại cả hai, và không cảm thọ nỗi khổ ưu thuộc về tâm. Này Bà-la-môn, Niết-bàn là thiết thực hiện tại cũng là như vậy."

‘‘Duṭṭho kho, brāhmaṇa…pe… mūḷho kho, brāhmaṇa, mohena abhibhūto pariyādinnacitto attabyābādhāyapi ceteti, parabyābādhāyapi ceteti, ubhayabyābādhāyapi ceteti, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Mohe pahīne nevattabyābādhāyapi ceteti, na parabyābādhāyapi ceteti, na ubhayabyābādhāyapi ceteti, na cetasikaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Evampi kho, brāhmaṇa, sandiṭṭhikaṃ nibbānaṃ hoti.

‘‘Yato kho ayaṃ, brāhmaṇa, anavasesaṃ rāgakkhayaṃ paṭisaṃvedeti, anavasesaṃ dosakkhayaṃ paṭisaṃvedeti, anavasesaṃ mohakkhayaṃ paṭisaṃvedeti; evaṃ kho, brāhmaṇa, sandiṭṭhikaṃ nibbānaṃ hoti akālikaṃ ehipassikaṃ opaneyyikaṃ paccattaṃ veditabbaṃ viññūhī’’ti. ‘‘Abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Pañcamaṃ.

"Này Bà-la-môn, khi nào vị này cảm thọ sự đoạn tận tham không còn dư tàn, cảm thọ sự đoạn tận sân không còn dư tàn, cảm thọ sự đoạn tận si không còn dư tàn; này Bà-la-môn, Niết-bàn là như vậy, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có tính hướng thượng, được người trí tự mình liễu tri." "Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama!... (lược)... Mong Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là người cận sự nam đã quy y cho đến trọn đời, kể từ hôm nay." Hết kinh thứ năm.

6. Palokasuttaṃ

6. Kinh Hủy Diệt

57. Atha kho aññataro brāhmaṇamahāsālo yena bhagavā tenupasaṅkami…pe… ekamantaṃ nisinno kho so brāhmaṇamahāsālo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sutaṃ metaṃ, bho gotama, pubbakānaṃ brāhmaṇānaṃ vuddhānaṃ mahallakānaṃ ācariyapācariyānaṃ bhāsamānānaṃ – ‘pubbe sudaṃ ayaṃ loko avīci maññe phuṭo ahosi manussehi, kukkuṭasaṃpātikā gāmanigamarājadhāniyo’ti. Ko nu kho, bho gotama, hetu ko paccayo yenetarahi manussānaṃ khayo hoti, tanuttaṃ paññāyati, gāmāpi [Pg.160] agāmā honti, nigamāpi anigamā honti, nagarāpi anagarā honti, janapadāpi ajanapadā hontī’’ti?

57. Rồi một vị Bà-la-môn đại phú đi đến chỗ Thế Tôn... (lược)... ngồi một bên, vị Bà-la-môn đại phú ấy bạch với Thế Tôn: "Thưa Tôn giả Gotama, con đã được nghe các vị Bà-la-môn đời trước, những bậc trưởng lão, cao niên, là thầy và thầy của các thầy, nói rằng: 'Thuở xưa, thế gian này dường như đông đúc người, giống như địa ngục A-tỳ, và các làng mạc, thị trấn, kinh thành san sát nhau như chuồng gà.' Do nhân gì, do duyên gì, thưa Tôn giả Gotama, mà ngày nay dân số bị suy giảm, sự thưa thớt được thấy rõ, các làng mạc trở thành không phải làng mạc, các thị trấn trở thành không phải thị trấn, các thành phố trở thành không phải thành phố, các xứ sở trở thành không phải xứ sở?"

‘‘Etarahi, brāhmaṇa, manussā adhammarāgarattā visamalobhābhibhūtā micchādhammaparetā. Te adhammarāgarattā visamalobhābhibhūtā micchādhammaparetā tiṇhāni satthāni gahetvā aññamaññaṃ jīvitā voropenti, tena bahū manussā kālaṃ karonti. Ayampi kho, brāhmaṇa, hetu ayaṃ paccayo yenetarahi manussānaṃ khayo hoti, tanuttaṃ paññāyati, gāmāpi agāmā honti, nigamāpi anigamā honti, nagarāpi anagarā honti, janapadāpi ajanapadā honti.

"Này Bà-la-môn, ngày nay con người bị tham phi pháp lôi cuốn, bị tham không đồng đều chi phối, bị tà pháp xâm chiếm. Họ, bị tham phi pháp lôi cuốn, bị tham không đồng đều chi phối, bị tà pháp xâm chiếm, cầm lấy những vũ khí sắc bén, đoạt mạng sống của nhau. Do đó, nhiều người bị chết. Này Bà-la-môn, đây cũng là nhân, đây là duyên mà ngày nay dân số bị suy giảm, sự thưa thớt được thấy rõ, các làng mạc trở thành không phải làng mạc, các thị trấn trở thành không phải thị trấn, các thành phố trở thành không phải thành phố, các xứ sở trở thành không phải xứ sở."

‘‘Puna caparaṃ, brāhmaṇa, etarahi manussā adhammarāgarattā visamalobhābhibhūtā micchādhammaparetā. Tesaṃ adhammarāgarattānaṃ visamalobhābhibhūtānaṃ micchādhammaparetānaṃ devo na sammādhāraṃ anuppavecchati. Tena dubbhikkhaṃ hoti dussassaṃ setaṭṭhikaṃ salākāvuttaṃ. Tena bahū manussā kālaṃ karonti. Ayampi kho, brāhmaṇa, hetu ayaṃ paccayo yenetarahi manussānaṃ khayo hoti, tanuttaṃ paññāyati, gāmāpi agāmā honti, nigamāpi anigamā honti, nagarāpi anagarā honti, janapadāpi ajanapadā honti.

Này Bà-la-môn, lại nữa, hiện nay loài người bị tham lam phi pháp chi phối, bị tham lam không chánh đáng áp đảo, bị tà pháp xâm chiếm. Đối với những người bị tham lam phi pháp chi phối, bị tham lam không chánh đáng áp đảo, bị tà pháp xâm chiếm ấy, trời không mưa thuận gió hòa. Do đó, nạn đói xảy ra, mùa màng thất bát, cây cối xơ xác, phải sống bằng phiếu. Do đó, nhiều người bị chết. Này Bà-la-môn, đây cũng là nhân, đây cũng là duyên khiến cho hiện nay loài người bị suy giảm, dân số thưa thớt, các làng mạc trở thành không phải làng mạc, các thị trấn trở thành không phải thị trấn, các thành phố trở thành không phải thành phố, các xứ sở trở thành không phải xứ sở.

‘‘Puna caparaṃ, brāhmaṇa, etarahi manussā adhammarāgarattā visamalobhābhibhūtā micchādhammaparetā. Tesaṃ adhammarāgarattānaṃ visamalobhābhibhūtānaṃ micchādhammaparetānaṃ yakkhā vāḷe amanusse ossajjanti, tena bahū manussā kālaṃ karonti. Ayampi kho, brāhmaṇa, hetu ayaṃ paccayo yenetarahi manussānaṃ khayo hoti, tanuttaṃ paññāyati, gāmāpi agāmā honti, nigamāpi anigamā honti, nagarāpi anagarā honti, janapadāpi ajanapadā hontī’’ti.

Này Bà-la-môn, lại nữa, hiện nay loài người bị tham lam phi pháp chi phối, bị tham lam không chánh đáng áp đảo, bị tà pháp xâm chiếm. Đối với những người bị tham lam phi pháp chi phối, bị tham lam không chánh đáng áp đảo, bị tà pháp xâm chiếm ấy, các dạ-xoa thả ra những phi nhân hung dữ, do đó nhiều người bị chết. Này Bà-la-môn, đây cũng là nhân, đây cũng là duyên khiến cho hiện nay loài người bị suy giảm, dân số thưa thớt, các làng mạc trở thành không phải làng mạc, các thị trấn trở thành không phải thị trấn, các thành phố trở thành không phải thành phố, các xứ sở trở thành không phải xứ sở.

‘‘Abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Chaṭṭhaṃ.

Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama... Kính mong Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là một người cận sự nam, kể từ hôm nay cho đến trọn đời đã quy y. Hết kinh thứ sáu.

7. Vacchagottasuttaṃ

7. Kinh Vacchagotta

58. Atha [Pg.161] kho vacchagotto paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho vacchagotto paribbājako bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sutaṃ metaṃ, bho gotama, samaṇo gotamo evamāha – ‘mayhameva dānaṃ dātabbaṃ, nāññesaṃ dānaṃ dātabbaṃ; mayhameva sāvakānaṃ dānaṃ dātabbaṃ, nāññesaṃ sāvakānaṃ dānaṃ dātabbaṃ; mayhameva dinnaṃ mahapphalaṃ, nāññesaṃ dinnaṃ mahapphalaṃ; mayhameva sāvakānaṃ dinnaṃ mahapphalaṃ, nāññesaṃ sāvakānaṃ dinnaṃ mahapphala’nti. Ye te, bho gotama, evamāhaṃsu ‘samaṇo gotamo evamāha mayhameva dānaṃ dātabbaṃ, nāññesaṃ dānaṃ dātabbaṃ. Mayhameva sāvakānaṃ dānaṃ dātabbaṃ, nāññesaṃ sāvakānaṃ dānaṃ dātabbaṃ. Mayhameva dinnaṃ mahapphalaṃ, nāññesaṃ dinnaṃ mahapphalaṃ. Mayhameva sāvakānaṃ dinnaṃ mahapphalaṃ, nāññesaṃ sāvakānaṃ dinnaṃ mahapphala’nti. Kacci te bhoto gotamassa vuttavādino ca bhavantaṃ gotamaṃ abhūtena abbhācikkhanti, dhammassa cānudhammaṃ byākaronti, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchati? Anabbhakkhātukāmā hi mayaṃ bhavantaṃ gotama’’nti.

58. Khi ấy, du sĩ Vacchagotta đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã cùng Thế Tôn nói lên những lời chào hỏi thân hữu. Sau khi nói lên những lời chào hỏi thân hữu, đáng ghi nhớ, bèn ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, du sĩ Vacchagotta bạch Thế Tôn: 'Thưa Tôn giả Gotama, con có nghe như sau: Sa-môn Gotama nói rằng: 'Chỉ nên cúng dường cho ta, không nên cúng dường cho người khác; chỉ nên cúng dường cho đệ tử của ta, không nên cúng dường cho đệ tử của người khác; chỉ cúng dường cho ta mới có quả lớn, cúng dường cho người khác không có quả lớn; chỉ cúng dường cho đệ tử của ta mới có quả lớn, cúng dường cho đệ tử của người khác không có quả lớn.' Thưa Tôn giả Gotama, những ai nói như vậy: 'Sa-môn Gotama nói rằng: 'Chỉ nên cúng dường cho ta, không nên cúng dường cho người khác. Chỉ nên cúng dường cho đệ tử của ta, không nên cúng dường cho đệ tử của người khác. Chỉ cúng dường cho ta mới có quả lớn, cúng dường cho người khác không có quả lớn. Chỉ cúng dường cho đệ tử của ta mới có quả lớn, cúng dường cho đệ tử của người khác không có quả lớn,' phải chăng họ đã nói đúng lời của Tôn giả Gotama, không phải là vu khống Tôn giả Gotama bằng điều không thật, và đã giải thích pháp đúng theo pháp, và không có một lời nói nào thuận pháp, hợp lý lại bị chỉ trích? Vì chúng con không muốn vu khống Tôn giả Gotama.'

‘‘Ye te, vaccha, evamāhaṃsu – ‘samaṇo gotamo evamāha – mayhameva dānaṃ dātabbaṃ…pe… nāññesaṃ sāvakānaṃ dinnaṃ mahapphala’nti na me te vuttavādino. Abbhācikkhanti ca pana maṃ asatā abhūtena. Yo kho, vaccha, paraṃ dānaṃ dadantaṃ vāreti so tiṇṇaṃ antarāyakaro hoti, tiṇṇaṃ pāripanthiko. Katamesaṃ tiṇṇaṃ? Dāyakassa puññantarāyakaro hoti, paṭiggāhakānaṃ lābhantarāyakaro hoti, pubbeva kho panassa attā khato ca hoti upahato ca. Yo kho, vaccha, paraṃ dānaṃ dadantaṃ vāreti so imesaṃ tiṇṇaṃ antarāyakaro hoti, tiṇṇaṃ pāripanthiko.

Này Vaccha, những ai nói như vậy: 'Sa-môn Gotama nói rằng: 'Chỉ nên cúng dường cho ta... cúng dường cho đệ tử của người khác không có quả lớn,' họ không phải là người nói đúng lời của ta. Trái lại, họ đã vu khống ta bằng điều không có, không thật. Này Vaccha, người nào ngăn cản người khác đang bố thí, người ấy là người tạo ra chướng ngại cho ba điều, là kẻ cướp đoạt ba điều. Ba điều nào? Người ấy tạo ra chướng ngại cho phước báu của người thí chủ, tạo ra chướng ngại cho lợi lộc của những người nhận, và tự thân của người ấy đã bị tổn thương và hủy hoại từ trước. Này Vaccha, người nào ngăn cản người khác đang bố thí, người ấy là người tạo ra chướng ngại cho ba điều này, là kẻ cướp đoạt ba điều này.

‘‘Ahaṃ kho pana, vaccha, evaṃ vadāmi – ye hi te candanikāya vā oligalle vā pāṇā, tatrapi yo thālidhovanaṃ vā sarāvadhovanaṃ vā chaḍḍeti – ye [Pg.162] tattha pāṇā te tena yāpentūti, tato nidānampāhaṃ, vaccha, puññassa āgamaṃ vadāmi. Ko pana vādo manussabhūte! Api cāhaṃ, vaccha, sīlavato dinnaṃ mahapphalaṃ vadāmi, no tathā dussīlassa, so ca hoti pañcaṅgavippahīno pañcaṅgasamannāgato.

Này Vaccha, ta lại nói như thế này: Dù cho có những chúng sanh ở trong hố rác hay cống rãnh, nếu có người đổ nước rửa bát hay nước rửa chén vào đó với ý nghĩ: 'Mong rằng các chúng sanh ở đây được nuôi sống nhờ vào thứ này,' ta nói rằng, này Vaccha, do nhân duyên đó mà có sự sanh khởi của phước báu. Huống nữa là cúng dường cho một con người! Hơn nữa, này Vaccha, ta nói rằng cúng dường cho người có giới thì có quả lớn, không như vậy đối với người không có giới. Và người ấy phải là người đã từ bỏ năm pháp và thành tựu năm pháp.

‘‘Katamāni pañcaṅgāni pahīnāni honti? Kāmacchando pahīno hoti, byāpādo pahīno hoti, thinamiddhaṃ pahīnaṃ hoti, uddhaccakukkuccaṃ pahīnaṃ hoti, vicikicchā pahīnā hoti. Imāni pañcaṅgāni vippahīnāni honti.

Năm pháp nào đã được từ bỏ? Dục tham đã được từ bỏ, sân hận đã được từ bỏ, hôn trầm thụy miên đã được từ bỏ, trạo cử hối quá đã được từ bỏ, hoài nghi đã được từ bỏ. Năm pháp này đã được từ bỏ.

‘‘Katamehi pañcahi aṅgehi samannāgato hoti? Asekkhena sīlakkhandhena samannāgato hoti, asekkhena samādhikkhandhena samannāgato hoti, asekkhena paññākkhandhena samannāgato hoti, asekkhena vimuttikkhandhena samannāgato hoti, asekkhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti; imehi pañcahi aṅgehi samannāgato hoti. Iti pañcaṅgavippahīne pañcaṅgasamannāgate dinnaṃ mahapphalanti vadāmī’’ti.

Thành tựu năm pháp nào? Vị ấy thành tựu uẩn giới vô học, thành tựu uẩn định vô học, thành tựu uẩn tuệ vô học, thành tựu uẩn giải thoát vô học, thành tựu uẩn giải thoát tri kiến vô học. Vị ấy thành tựu năm pháp này. Ta nói rằng cúng dường cho người đã từ bỏ năm pháp và thành tựu năm pháp như vậy thì có quả lớn.

‘‘Iti kaṇhāsu setāsu, rohiṇīsu harīsu vā;

Kammāsāsu sarūpāsu, gosu pārevatāsu vā.

Dù là bò đen, bò trắng, bò hung, bò vàng; bò đốm, bò cùng màu, hay bò màu bồ câu.

‘‘Yāsu kāsuci etāsu, danto jāyati puṅgavo;

Dhorayho balasampanno, kalyāṇajavanikkamo;

Tameva bhāre yuñjanti, nāssa vaṇṇaṃ parikkhare.

Trong số những con bò ấy, con bò đực đầu đàn nào được thuần hóa, có sức mạnh, có khả năng mang ách, có dáng đi và tốc độ tốt đẹp; người ta chỉ giong con ấy vào ách, không xét đến màu lông của nó.

‘‘Evamevaṃ manussesu, yasmiṃ kasmiñci jātiye;

Khattiye brāhmaṇe vesse, sudde caṇḍālapukkuse.

Cũng vậy, trong loài người, thuộc bất kỳ dòng dõi nào; dù là Sát-đế-lỵ, Bà-la-môn, Phệ-xá, Thủ-đà-la, Chiên-đà-la hay Pukkusa.

‘‘Yāsu kāsuci etāsu, danto jāyati subbato;

Dhammaṭṭho sīlasampanno, saccavādī hirīmano.

“Trong bất cứ dòng dõi nào, người nào được điều phục, khéo hành trì, an trú trong Pháp, đầy đủ giới hạnh, nói lời chân thật, có lòng tàm.

‘‘Pahīnajātimaraṇo, brahmacariyassa kevalī;

Pannabhāro visaṃyutto, katakicco anāsavo.

“Đã đoạn tận sanh và tử, đã hoàn tất trọn vẹn phạm hạnh, đã đặt gánh nặng xuống, không còn bị ràng buộc, việc cần làm đã làm xong, không còn lậu hoặc.

‘‘Pāragū sabbadhammānaṃ, anupādāya nibbuto;

Tasmiṃyeva viraje khette, vipulā hoti dakkhiṇā.

“Đã đến bờ kia của tất cả các pháp, đã tịch tịnh không còn chấp thủ. Chính trong thửa ruộng không còn bụi bẩn ấy, vật cúng dường trở nên quảng đại.

‘‘Bālā [Pg.163] ca avijānantā, dummedhā assutāvino;

Bahiddhā denti dānāni, na hi sante upāsare.

“Những kẻ ngu si và không hiểu biết, thiểu trí, ít nghe, bố thí ở bên ngoài (giáo pháp), và chắc chắn không thân cận bậc thiện trí.

‘‘Ye ca sante upāsanti, sappaññe dhīrasammate;

Saddhā ca nesaṃ sugate, mūlajātā patiṭṭhitā.

“Còn những ai thân cận bậc thiện trí, bậc có trí tuệ, được người hiền trí tôn kính, tín tâm của họ đối với bậc Thiện Thệ được sanh khởi từ gốc rễ và được an lập vững chắc.

‘‘Devalokañca te yanti, kule vā idha jāyare;

Anupubbena nibbānaṃ, adhigacchanti paṇḍitā’’ti. sattamaṃ;

“Những bậc hiền trí ấy đi đến cõi trời, hoặc sanh vào dòng dõi (cao quý) ở đời này; và tuần tự chứng đắc Niết-bàn.” (Hết) bài kinh thứ bảy.

8. Tikaṇṇasuttaṃ

8. Bài kinh Tikaṇṇa

59. Atha kho tikaṇṇo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ…pe… ekamantaṃ nisinno kho tikaṇṇo brāhmaṇo bhagavato sammukhā tevijjānaṃ sudaṃ brāhmaṇānaṃ vaṇṇaṃ bhāsati – ‘‘evampi tevijjā brāhmaṇā, itipi tevijjā brāhmaṇā’’ti.

59. Rồi Bà-la-môn Tikaṇṇa đi đến nơi Thế Tôn; sau khi đến, ... ngồi xuống một bên. Bà-la-môn Tikaṇṇa đang ngồi một bên đã nói lên lời tán thán các vị Bà-la-môn tam minh trước mặt Thế Tôn: “Các vị Bà-la-môn tam minh là như thế này, các vị Bà-la-môn tam minh cũng là như thế này.”

‘‘Yathā kathaṃ pana, brāhmaṇa, brāhmaṇā brāhmaṇaṃ tevijjaṃ paññāpentī’’ti? ‘‘Idha, bho gotama, brāhmaṇo ubhato sujāto hoti mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā, akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena, ajjhāyako, mantadharo, tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṃ sākkharappabhedānaṃ itihāsapañcamānaṃ, padako, veyyākaraṇo, lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayoti. Evaṃ kho, bho gotama, brāhmaṇā tevijjaṃ paññāpentī’’ti.

“Này Bà-la-môn, các vị Bà-la-môn tuyên bố một vị Bà-la-môn là tam minh theo cách nào?” “Thưa Tôn giả Gotama, ở đây, một vị Bà-la-môn có huyết thống trong sạch cả hai bên, từ mẹ và từ cha, thai tạng thanh tịnh cho đến bảy đời tổ phụ, không bị chê bai, không bị chỉ trích về phương diện dòng dõi; là người học tập và ghi nhớ các câu thần chú, thông suốt ba tập Vệ-đà, cùng với từ vựng (Nighaṇḍu), nghi thức (Keṭubha), ngữ nguyên (Akkharappabheda), và lịch sử (Itihāsa) là thứ năm; thông thạo văn phạm và ngữ pháp, và không thiếu sót trong thuận thế luận và các tướng của bậc đại nhân. Thưa Tôn giả Gotama, chính theo cách này mà các vị Bà-la-môn tuyên bố một người là tam minh.”

‘‘Aññathā kho, brāhmaṇa, brāhmaṇā brāhmaṇaṃ tevijjaṃ paññapenti, aññathā ca pana ariyassa vinaye tevijjo hotī’’ti. ‘‘Yathā kathaṃ pana, bho gotama, ariyassa vinaye tevijjo hoti? Sādhu me bhavaṃ gotamo tathā dhammaṃ desetu yathā ariyassa vinaye tevijjo hotī’’ti. ‘‘Tena hi, brāhmaṇa, suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho tikaṇṇo brāhmaṇo bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca –

“Này Bà-la-môn, cách các vị Bà-la-môn tuyên bố một vị Bà-la-môn là tam minh là một đằng, và cách một người trở thành tam minh trong giới luật của bậc Thánh lại là một nẻo khác.” “Thưa Tôn giả Gotama, một người trở thành tam minh trong giới luật của bậc Thánh là như thế nào? Lành thay, mong Tôn giả Gotama thuyết Pháp cho con về cách một người trở thành tam minh trong giới luật của bậc Thánh.” “Vậy thì, này Bà-la-môn, hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.” “Vâng, thưa Tôn giả.” Bà-la-môn Tikaṇṇa vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:

‘‘Idha, brāhmaṇa, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Pītiyā [Pg.164] ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti – ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā, pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati.

“Này Bà-la-môn, ở đây, một vị Tỳ-khưu ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái có tầm, có tứ, với hỷ và lạc do ly dục sanh. Do làm lắng dịu tầm và tứ, vị ấy chứng và trú thiền thứ hai, một trạng thái không tầm, không tứ, với hỷ và lạc do định sanh, nội tĩnh nhất tâm. Do ly hỷ, vị ấy trú xả, chánh niệm, tỉnh giác, và cảm nhận lạc bằng thân, chứng và trú thiền thứ ba, một trạng thái mà các bậc Thánh gọi là ‘xả, niệm, lạc trú’. Do đoạn trừ lạc và khổ, và đã chấm dứt hỷ và ưu từ trước, vị ấy chứng và trú thiền thứ tư, một trạng thái không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh.

‘‘So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṃ abhininnāmeti. So anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṃsampi jātiyo cattārīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi, anekepi saṃvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṃvaṭṭavivaṭṭakappe – ‘amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṃ. Tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno’ti. Iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati. Ayamassa paṭhamā vijjā adhigatā hoti; avijjā vihatā, vijjā uppannā; tamo vihato, āloko uppanno yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato.

“Khi tâm đã được định tĩnh, thanh tịnh, trong sáng, không cấu uế, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, và đạt đến bất động như vậy, vị ấy hướng tâm, dẫn tâm đến túc mạng minh. Vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ, như là: một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều kiếp hoại, nhiều kiếp thành, nhiều kiếp hoại và thành: ‘Ở nơi kia, ta có tên như thế, dòng họ như thế, dung sắc như thế, thức ăn như thế, trải nghiệm khổ lạc như thế, tuổi thọ như thế. Chết ở nơi đó, ta sanh lại ở chốn nọ. Ở nơi đó, ta cũng có tên như thế, dòng họ như thế, dung sắc như thế, thức ăn như thế, trải nghiệm khổ lạc như thế, tuổi thọ như thế. Chết ở nơi đó, ta sanh lại ở đây.’ Như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ với các nét đại cương và các chi tiết. Đây là minh thứ nhất mà vị ấy đã chứng đắc. Vô minh đã được đoạn trừ, minh đã sanh khởi; bóng tối đã bị xua tan, ánh sáng đã xuất hiện, như xảy ra cho người sống không phóng dật, nhiệt tâm, và tinh cần.

‘‘So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte sattānaṃ cutūpapātañāṇāya cittaṃ abhininnāmeti. So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti – ‘ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā…pe… manoduccaritena samannāgatā ariyānaṃ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā. Ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā, vacīsucaritena samannāgatā, manosucaritena samannāgatā [Pg.165] ariyānaṃ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā’ti. Iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti. Ayamassa dutiyā vijjā adhigatā hoti; avijjā vihatā, vijjā uppannā; tamo vihato, āloko uppanno yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato.

“Vị ấy, với tâm định tĩnh, thanh tịnh, trong sáng, không cấu uế, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, an trú, bất động như vậy, hướng tâm đến trí tuệ về sự sinh diệt của chúng sanh. Với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, vị ấy thấy các chúng sanh đang chết, đang sanh, hèn hạ, cao sang, xinh đẹp, xấu xí, thiện thú, ác thú; vị ấy biết rõ chúng sanh tùy theo nghiệp của họ: ‘Chư vị hiền giả, những chúng sanh này đã thành tựu thân ác hành, … khẩu ác hành, … ý ác hành, phỉ báng các bậc Thánh, có tà kiến, chấp thủ tà kiến nghiệp. Sau khi thân hoại mạng chung, họ sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Còn chư vị hiền giả, những chúng sanh này đã thành tựu thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành, không phỉ báng các bậc Thánh, có chánh kiến, chấp thủ chánh kiến nghiệp. Sau khi thân hoại mạng chung, họ sanh vào thiện thú, thiên giới, cõi đời này.’ Như vậy, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, vị ấy thấy các chúng sanh đang chết, đang sanh, hèn hạ, cao sang, xinh đẹp, xấu xí, thiện thú, ác thú; vị ấy biết rõ chúng sanh tùy theo nghiệp của họ. Đây là minh thứ hai vị ấy đã chứng đắc. Vô minh đã được đoạn trừ, minh đã sanh khởi; bóng tối đã được xua tan, ánh sáng đã sanh khởi, cũng như đối với người không dể duôi, tinh cần, quyết tâm an trú.”

‘‘So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṃ khayañāṇāya cittaṃ abhininnāmeti. So ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti; ‘ime āsavā’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ āsavasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ āsavanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ āsavanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Tassa evaṃ jānato evaṃ passato kāmāsavāpi cittaṃ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṃ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṃ vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāti. Ayamassa tatiyā vijjā adhigatā hoti; avijjā vihatā, vijjā uppannā; tamo vihato, āloko uppanno yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato’’ti.

“Vị ấy, với tâm định tĩnh, thanh tịnh, trong sáng, không cấu uế, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, an trú, bất động như vậy, hướng tâm đến trí tuệ đoạn tận các lậu hoặc. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là Khổ’. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là Khổ Tập’. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là Khổ Diệt’. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là Con Đường đưa đến Khổ Diệt’. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là các lậu hoặc’. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là nguyên nhân của các lậu hoặc’. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là sự đoạn diệt các lậu hoặc’. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự đoạn diệt các lậu hoặc’. Nhờ biết như vậy, thấy như vậy, tâm của vị ấy giải thoát khỏi dục lậu, giải thoát khỏi hữu lậu, giải thoát khỏi vô minh lậu. Khi đã giải thoát, trí khởi lên: ‘Ta đã giải thoát’. Vị ấy biết: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa’. Đây là minh thứ ba vị ấy đã chứng đắc. Vô minh đã được đoạn trừ, minh đã sanh khởi; bóng tối đã được xua tan, ánh sáng đã sanh khởi, cũng như đối với người không dể duôi, tinh cần, quyết tâm an trú.”

‘‘Anuccāvacasīlassa, nipakassa ca jhāyino;

Cittaṃ yassa vasībhūtaṃ, ekaggaṃ susamāhitaṃ.

“Người có giới hạnh không cao không thấp, có trí tuệ, và chuyên thiền định; người có tâm đã được làm chủ, nhất tâm, và khéo định tĩnh.”

‘‘Taṃ ve tamonudaṃ dhīraṃ, tevijjaṃ maccuhāyinaṃ;

Hitaṃ devamanussānaṃ, āhu sabbappahāyinaṃ.

“Vị ấy, người xua tan bóng tối, bậc kiên định, người có tam minh, đã vượt qua cái chết, người mang lại lợi ích cho chư thiên và loài người, người ta gọi là bậc đã từ bỏ tất cả.”

‘‘Tīhi vijjāhi sampannaṃ, asammūḷhavihārinaṃ;

Buddhaṃ antimadehinaṃ, taṃ namassanti gotamaṃ.

“Vị ấy, người đầy đủ ba minh, sống không si mê, bậc Giác Ngộ mang thân cuối cùng, vị Gotama ấy, họ đều đảnh lễ.”

‘‘Pubbenivāsaṃ [Pg.166] yo vedī, saggāpāyañca passati;

Atho jātikkhayaṃ patto, abhiññāvosito muni.

“Người nào biết được các kiếp quá khứ, thấy được cõi trời và cõi khổ, và lại đạt đến sự đoạn tận của sanh, vị ấy là bậc thánh nhân đã viên mãn với thắng trí.”

‘‘Etāhi tīhi vijjāhi, tevijjo hoti brāhmaṇo;

Tamahaṃ vadāmi tevijjaṃ, nāññaṃ lapitalāpana’’nti.

“Với ba minh này, vị ấy là một Bà-la-môn tam minh. Ta gọi người ấy là người có tam minh, chứ không phải người khác chỉ biết lặp lại lời nói suông.”

‘‘Evaṃ kho, brāhmaṇa, ariyassa vinaye tevijjo hotī’’ti. ‘‘Aññathā, bho gotama, brāhmaṇānaṃ tevijjo, aññathā ca pana ariyassa vinaye tevijjo hoti. Imassa ca pana, bho gotama, ariyassa vinaye tevijjassa brāhmaṇānaṃ tevijjo kalaṃ nāgghati soḷasiṃ’’.

“Này Bà-la-môn, như vậy đó là người có tam minh trong giáo pháp của bậc Thánh.” “Tôn giả Gotama, người có tam minh của các Bà-la-môn là một lẽ, và người có tam minh trong giáo pháp của bậc Thánh lại là một lẽ khác. Tôn giả Gotama, người có tam minh của các Bà-la-môn không đáng một phần mười sáu của người có tam minh trong giáo pháp của bậc Thánh này.”

‘‘Abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Aṭṭhamaṃ.

“Thật vi diệu, Tôn giả Gotama! … Xin Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là một nam cư sĩ, kể từ hôm nay cho đến trọn đời đã quy y.” Hết kinh thứ tám.

9. Jāṇussoṇisuttaṃ

9. Kinh Jāṇussoṇi

60. Atha kho jāṇussoṇi brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ…pe… ekamantaṃ nisinno kho jāṇussoṇi brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘yassassu, bho gotama, yañño vā saddhaṃ vā thālipāko vā deyyadhammaṃ vā, tevijjesu brāhmaṇesu dānaṃ dadeyyā’’ti. ‘‘Yathā kathaṃ pana, brāhmaṇa, brāhmaṇā tevijjaṃ paññapentī’’ti? ‘‘Idha kho, bho gotama, brāhmaṇo ubhato sujāto hoti mātito ca pitito ca saṃsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena, ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṃ sākkharappabhedānaṃ itihāsapañcamānaṃ, padako, veyyākaraṇo, lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayoti. Evaṃ kho, bho gotama, brāhmaṇā tevijjaṃ paññapentī’’ti.

60. Lúc bấy giờ, Bà-la-môn Jāṇussoṇi đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, … ngồi xuống một bên, Bà-la-môn Jāṇussoṇi bạch với Thế Tôn rằng: “Tôn giả Gotama, nếu có người nào có vật tế lễ, hoặc lễ cúng cho người đã khuất, hoặc cháo nấu trong nồi, hoặc vật phẩm cúng dường, người ấy nên cúng dường cho các Bà-la-môn tam minh.” “Này Bà-la-môn, các Bà-la-môn định nghĩa người có tam minh như thế nào?” “Tôn giả Gotama, ở đây, một Bà-la-môn có huyết thống thuần khiết từ cả hai phía cha và mẹ, có dòng dõi trong sạch cho đến bảy đời tổ phụ, không bị chê bai, không bị chỉ trích về mặt xuất thân. Vị ấy là người học và trì tụng các câu chú, thông suốt ba bộ Vệ-đà cùng với các bộ chú giải, nghi thức, ngữ nguyên, và lịch sử là bộ thứ năm; là người tinh thông văn tự và ngữ pháp, và thành thạo về thế gian luận và tướng của bậc đại nhân. Tôn giả Gotama, như vậy đó là cách các Bà-la-môn định nghĩa người có tam minh.”

‘‘Aññathā kho, brāhmaṇa, brāhmaṇā brāhmaṇaṃ tevijjaṃ paññapenti, aññathā ca pana ariyassa vinaye tevijjo hotī’’ti. ‘‘Yathā kathaṃ pana, bho gotama, ariyassa vinaye tevijjo hoti? Sādhu me bhavaṃ gotamo tathā dhammaṃ desetu yathā ariyassa vinaye tevijjo hotī’’ti. ‘‘Tena hi, brāhmaṇa, suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī’’ti[Pg.167]. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho jāṇussoṇi brāhmaṇo bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca –

“Này Bà-la-môn, cách các Bà-la-môn định nghĩa một Bà-la-môn có tam minh là một lẽ, và người có tam minh trong giáo pháp của bậc Thánh lại là một lẽ khác.” “Tôn giả Gotama, vậy người có tam minh trong giáo pháp của bậc Thánh là như thế nào? Lành thay, xin Tôn giả Gotama hãy thuyết pháp cho con về cách một người trở thành người có tam minh trong giáo pháp của bậc Thánh.” “Vậy thì, này Bà-la-môn, hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.” “Vâng, thưa Tôn giả.” Bà-la-môn Jāṇussoṇi vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

‘‘Idha pana, brāhmaṇa, bhikkhu vivicceva kāmehi…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati.

Này Bà la môn, ở đây, vị Tỳ khưu ly dục... cho đến... chứng và trú thiền thứ tư.

Vị ấy, với tâm định tĩnh, trong sạch, thanh tịnh, không cấu uế, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, đạt đến trạng thái bất động như vậy, hướng tâm đến Túc mạng minh. Vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ, như là: một đời, hai đời... cho đến... như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ với các khía cạnh và chi tiết. Đây là minh thứ nhất được vị ấy chứng đắc. Vô minh bị diệt trừ, minh được sanh khởi; bóng tối bị diệt trừ, ánh sáng được sanh khởi, cũng như đối với người sống không dể duôi, nhiệt tâm, tinh cần.

‘‘So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte sattānaṃ cutūpapātañāṇāya cittaṃ abhininnāmeti. So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena…pe… yathākammūpage satte pajānāti. Ayamassa dutiyā vijjā adhigatā hoti; avijjā vihatā, vijjā uppannā; tamo vihato, āloko uppanno yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato.

Vị ấy, với tâm định tĩnh, trong sạch, thanh tịnh, không cấu uế, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, đạt đến trạng thái bất động như vậy, hướng tâm đến trí tuệ về sự sinh tử của chúng sanh. Vị ấy với thiên nhãn thuần tịnh, siêu nhân... cho đến... biết rõ chúng sanh tùy theo nghiệp của họ. Đây là minh thứ hai được vị ấy chứng đắc. Vô minh bị diệt trừ, minh được sanh khởi; bóng tối bị diệt trừ, ánh sáng được sanh khởi, cũng như đối với người sống không dể duôi, nhiệt tâm, tinh cần.

‘‘So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṃ khayañāṇāya cittaṃ abhininnāmeti. So ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti; ‘ime āsavā’ti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ āsavanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Tassa evaṃ jānato evaṃ passato kāmāsavāpi cittaṃ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṃ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṃ vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāti. Ayamassa tatiyā vijjā adhigatā hoti; avijjā vihatā, vijjā uppannā; tamo vihato[Pg.168], āloko uppanno yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato’’ti.

Vị ấy, với tâm định tĩnh, trong sạch, thanh tịnh, không cấu uế, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, đạt đến trạng thái bất động như vậy, hướng tâm đến Lậu tận minh. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là khổ’... cho đến... ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt’; vị ấy biết như thật: ‘Đây là các lậu hoặc’... cho đến... ‘Đây là con đường đưa đến lậu hoặc diệt.’ Nhờ biết như vậy, thấy như vậy, tâm của vị ấy được giải thoát khỏi dục lậu, hữu lậu, và vô minh lậu. Trong sự giải thoát, trí khởi lên: ‘Ta đã được giải thoát.’ Vị ấy biết: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’ Đây là minh thứ ba được vị ấy chứng đắc. Vô minh bị diệt trừ, minh được sanh khởi; bóng tối bị diệt trừ, ánh sáng được sanh khởi, cũng như đối với người sống không dể duôi, nhiệt tâm, tinh cần.

‘‘Yo sīlabbatasampanno, pahitatto samāhito;

Cittaṃ yassa vasībhūtaṃ, ekaggaṃ susamāhitaṃ.

Người nào đầy đủ giới và hạnh, tâm chuyên chú, định tĩnh; người có tâm đã được làm chủ, nhất tâm, khéo định tĩnh.

‘‘Pubbenivāsaṃ yo vedī, saggāpāyañca passati;

Atho jātikkhayaṃ patto, abhiññāvosito muni.

Người nào biết được đời trước, thấy được cõi trời và cõi khổ; lại nữa, đã đạt đến sự đoạn tận của sanh, là bậc mâu-ni đã viên mãn với thắng trí.

‘‘Etāhi tīhi vijjāhi, tevijjo hoti brāhmaṇo;

Tamahaṃ vadāmi tevijjaṃ, nāññaṃ lapitalāpana’’nti.

Với ba minh này, vị ấy là một Bà la môn tam minh. Ta gọi người ấy là người tam minh, chứ không phải người khác chỉ biết nói lặp lại lời nói.

‘‘Evaṃ kho, brāhmaṇa, ariyassa vinaye tevijjo hotī’’ti. ‘‘Aññathā, bho gotama, brāhmaṇānaṃ tevijjo, aññathā ca pana ariyassa vinaye tevijjo hoti. Imassa ca, bho gotama, ariyassa vinaye tevijjassa brāhmaṇānaṃ tevijjo kalaṃ nāgghati soḷasiṃ’’.

Này Bà la môn, như vậy, trong giới luật của bậc Thánh, có người tam minh. Thưa Tôn giả Gotama, người tam minh của các Bà la môn là khác, và người tam minh trong giới luật của bậc Thánh là khác. Thưa Tôn giả Gotama, người tam minh của các Bà la môn không bằng một phần mười sáu của người tam minh trong giới luật của bậc Thánh này.

‘‘Abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Navamaṃ.

Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama... cho đến... Mong Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là một người cận sự nam đã quy y trọn đời kể từ hôm nay. Phẩm thứ chín.

10. Saṅgāravasuttaṃ

10. Kinh Saṅgārava

61. Atha kho saṅgāravo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho saṅgāravo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘mayamassu, bho gotama, brāhmaṇā nāma. Yaññaṃ yajāmapi yajāpemapi. Tatra, bho gotama, yo ceva yajati yo ca yajāpeti sabbe te anekasārīrikaṃ puññappaṭipadaṃ paṭipannā honti, yadidaṃ yaññādhikaraṇaṃ. Yo panāyaṃ, bho gotama, yassa vā tassa vā kulā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito ekamattānaṃ dameti, ekamattānaṃ sameti, ekamattānaṃ parinibbāpeti, evamassāyaṃ ekasārīrikaṃ puññappaṭipadaṃ paṭipanno hoti, yadidaṃ pabbajjādhikaraṇa’’nti.

61. Khi ấy, Bà la môn Saṅgārava đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, ông cùng Thế Tôn trao đổi những lời chào hỏi thân mật. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân mật và đáng ghi nhớ, ông ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Bà la môn Saṅgārava bạch với Thế Tôn: ‘Thưa Tôn giả Gotama, chúng tôi là những người được gọi là Bà la môn. Chúng tôi thực hiện việc cúng tế và cũng khiến người khác thực hiện việc cúng tế. Thưa Tôn giả Gotama, ở đó, người nào cúng tế và người nào khiến người khác cúng tế, tất cả những người ấy đều đã thực hành con đường công đức cho nhiều người, đó là nhân vì sự cúng tế. Nhưng thưa Tôn giả Gotama, người nào, từ bất cứ gia tộc nào, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, chỉ điều phục một mình mình, chỉ làm an tịnh một mình mình, chỉ làm cho một mình mình được tịch tịnh, như vậy người này đã thực hành con đường công đức cho một người, đó là nhân vì sự xuất gia.’

‘‘Tena hi, brāhmaṇa, taññevettha paṭipucchissāmi. Yathā te khameyya tathā naṃ byākareyyāsi. Taṃ kiṃ maññasi, brāhmaṇa, idha tathāgato loke [Pg.169] uppajjati arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā. So evamāha – ‘ethāyaṃ maggo ayaṃ paṭipadā yathāpaṭipanno ahaṃ anuttaraṃ brahmacariyogadhaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedemi; etha, tumhepi tathā paṭipajjatha, yathāpaṭipannā tumhepi anuttaraṃ brahmacariyogadhaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissathā’ti. Iti ayañceva satthā dhammaṃ deseti, pare ca tathatthāya paṭipajjanti, tāni kho pana honti anekānipi satāni anekānipi sahassāni anekānipi satasahassāni.

Vậy thì, này Bà la môn, Ta sẽ hỏi lại ông về vấn đề này. Ông hãy trả lời theo như ông nghĩ. Này Bà la môn, ông nghĩ thế nào? Ở đây, một Như Lai sanh ra trong đời, là bậc A la hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Vị ấy nói như sau: ‘Hãy đến, đây là con đường, đây là pháp hành mà nhờ thực hành theo đó, Ta đã tự mình với thắng trí chứng ngộ và tuyên bố về mục tiêu vô thượng của đời sống phạm hạnh. Hãy đến, các ông cũng hãy thực hành như vậy, và nhờ thực hành theo đó, các ông cũng sẽ tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú trong mục tiêu vô thượng của đời sống phạm hạnh.’ Như vậy, vị Đạo sư này thuyết giảng Pháp, và những người khác thực hành vì mục tiêu ấy, và họ có đến hàng trăm, hàng ngàn, hàng trăm ngàn người.

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, brāhmaṇa, iccāyaṃ evaṃ sante ekasārīrikā vā puññappaṭipadā hoti anekasārīrikā vā, yadidaṃ pabbajjādhikaraṇa’’nti? ‘‘Iccāyampi, bho gotama, evaṃ sante anekasārīrikā puññappaṭipadā hoti, yadidaṃ pabbajjādhikaraṇa’’nti.

Này Bà la môn, ông nghĩ thế nào? Khi sự việc là như vậy, con đường công đức này là cho một người hay cho nhiều người, tức là nhân vì sự xuất gia? Thưa Tôn giả Gotama, khi sự việc là như vậy, con đường công đức này là cho nhiều người, tức là nhân vì sự xuất gia.

Evaṃ vutte āyasmā ānando saṅgāravaṃ brāhmaṇaṃ etadavoca – ‘‘imāsaṃ te, brāhmaṇa, dvinnaṃ paṭipadānaṃ katamā paṭipadā khamati appatthatarā ca appasamārambhatarā ca mahapphalatarā ca mahānisaṃsatarā cā’’ti? Evaṃ vutte saṅgāravo brāhmaṇo āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca – ‘‘seyyathāpi bhavaṃ gotamo bhavaṃ cānando. Ete me pujjā, ete me pāsaṃsā’’ti.

Khi được nói vậy, Tôn giả Ānanda nói với Bà-la-môn Saṅgārava: “Này Bà-la-môn, trong hai con đường thực hành này, ông chấp nhận con đường nào ít bận rộn hơn, ít phiền toái hơn, có kết quả to lớn hơn, và có lợi ích to lớn hơn?” Khi được nói vậy, Bà-la-môn Saṅgārava nói với Tôn giả Ānanda: “Cũng như Tôn giả Gotama và Tôn giả Ānanda. Những vị này tôi tôn kính, những vị này tôi tán thán.”

Dutiyampi kho āyasmā ānando saṅgāravaṃ brāhmaṇaṃ etadavoca – ‘‘na kho tyāhaṃ, brāhmaṇa, evaṃ pucchāmi – ‘ke vā te pujjā ke vā te pāsaṃsā’ti? Evaṃ kho tyāhaṃ, brāhmaṇa, pucchāmi – ‘imāsaṃ te, brāhmaṇa, dvinnaṃ paṭipadānaṃ katamā paṭipadā khamati appatthatarā ca appasamārambhatarā ca mahapphalatarā ca mahānisaṃsatarā cā’’’ti? Dutiyampi kho saṅgāravo brāhmaṇo āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca – ‘‘seyyathāpi bhavaṃ gotamo bhavaṃ cānando. Ete me pujjā, ete me pāsaṃsā’’ti.

Lần thứ hai, Tôn giả Ānanda nói với Bà-la-môn Saṅgārava: “Này Bà-la-môn, tôi không hỏi ông rằng: ‘Những ai là người ông tôn kính, những ai là người ông tán thán?’ Mà tôi hỏi ông rằng: ‘Này Bà-la-môn, trong hai con đường thực hành này, ông chấp nhận con đường nào ít bận rộn hơn, ít phiền toái hơn, có kết quả to lớn hơn, và có lợi ích to lớn hơn?’” Lần thứ hai, Bà-la-môn Saṅgārava nói với Tôn giả Ānanda: “Cũng như Tôn giả Gotama và Tôn giả Ānanda. Những vị này tôi tôn kính, những vị này tôi tán thán.”

Tatiyampi kho āyasmā ānando saṅgāravaṃ brāhmaṇaṃ etadavoca – ‘‘na kho tyāhaṃ, brāhmaṇa, evaṃ pucchāmi – ‘ke vā te pujjā ke vā te pāsaṃsā’ti? Evaṃ kho tyāhaṃ, brāhmaṇa, pucchāmi – ‘imāsaṃ te, brāhmaṇa, dvinnaṃ paṭipadānaṃ katamā paṭipadā khamati appatthatarā ca appasamārambhatarā ca mahapphalatarā [Pg.170] ca mahānisaṃsatarā cā’’’ti? Tatiyampi kho saṅgāravo brāhmaṇo āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca – ‘‘seyyathāpi bhavaṃ gotamo bhavaṃ cānando. Ete me pujjā, ete me pāsaṃsā’’ti.

Lần thứ ba, Tôn giả Ānanda nói với Bà-la-môn Saṅgārava: “Này Bà-la-môn, tôi không hỏi ông rằng: ‘Những ai là người ông tôn kính, những ai là người ông tán thán?’ Mà tôi hỏi ông rằng: ‘Này Bà-la-môn, trong hai con đường thực hành này, ông chấp nhận con đường nào ít bận rộn hơn, ít phiền toái hơn, có kết quả to lớn hơn, và có lợi ích to lớn hơn?’” Lần thứ ba, Bà-la-môn Saṅgārava nói với Tôn giả Ānanda: “Cũng như Tôn giả Gotama và Tôn giả Ānanda. Những vị này tôi tôn kính, những vị này tôi tán thán.”

Atha kho bhagavato etadahosi – ‘‘yāva tatiyampi kho saṅgāravo brāhmaṇo ānandena sahadhammikaṃ pañhaṃ puṭṭho saṃsādeti no vissajjeti. Yaṃnūnāhaṃ parimoceyya’’nti. Atha kho bhagavā saṅgāravaṃ brāhmaṇaṃ etadavoca – ‘‘kā nvajja, brāhmaṇa, rājantepure rājapurisānaṃ sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ antarākathā udapādī’’ti? ‘‘Ayaṃ khvajja, bho gotama, rājantepure rājapurisānaṃ sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ antarākathā udapādi – ‘pubbe sudaṃ appatarā ceva bhikkhū ahesuṃ bahutarā ca uttari manussadhammā iddhipāṭihāriyaṃ dassesuṃ; etarahi pana bahutarā ceva bhikkhū appatarā ca uttari manussadhammā iddhipāṭihāriyaṃ dassentī’ti. Ayaṃ khvajja, bho gotama, rājantepure rājapurisānaṃ sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ antarākathā udapādī’’ti.

Bấy giờ, Thế Tôn khởi lên ý nghĩ này: “Đến lần thứ ba mà Bà-la-môn Saṅgārava, khi được Ānanda hỏi một câu hỏi hợp pháp, vẫn lẩn tránh, không trả lời. Ta hãy giải thoát cho họ.” Rồi Thế Tôn nói với Bà-la-môn Saṅgārava: “Này Bà-la-môn, hôm nay trong cung vua, khi các cận thần của vua đang ngồi họp lại với nhau, câu chuyện gì đã được khởi lên giữa họ?” “Thưa Tôn giả Gotama, hôm nay trong cung vua, khi các cận thần của vua đang ngồi họp lại với nhau, câu chuyện này đã được khởi lên: ‘Ngày xưa, các vị tỳ khưu thì ít hơn, nhưng nhiều vị đã biểu diễn thần thông phép lạ vượt trên các pháp của con người; còn ngày nay, các vị tỳ khưu thì nhiều hơn, nhưng ít vị biểu diễn thần thông phép lạ vượt trên các pháp của con người.’ Thưa Tôn giả Gotama, đó là câu chuyện đã được khởi lên hôm nay trong cung vua, khi các cận thần của vua đang ngồi họp lại với nhau.”

‘‘Tīṇi kho imāni, brāhmaṇa, pāṭihāriyāni. Katamāni tīṇi? Iddhipāṭihāriyaṃ, ādesanāpāṭihāriyaṃ, anusāsanīpāṭihāriyaṃ. Katamañca, brāhmaṇa, iddhipāṭihāriyaṃ? Idha, brāhmaṇa, ekacco anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhoti – ‘ekopi hutvā bahudhā hoti, bahudhāpi hutvā eko hoti; āvibhāvaṃ, tirobhāvaṃ; tirokuṭṭaṃ tiropākāraṃ tiropabbataṃ asajjamāno gacchati, seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṃ karoti, seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāne gacchati, seyyathāpi pathaviyaṃ; ākāsepi pallaṅkena kamati, seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṃmahiddhike evaṃmahānubhāve pāṇinā parimasati parimajjati, yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vatteti’. Idaṃ vuccati, brāhmaṇa, iddhipāṭihāriyaṃ.

“Này Bà-la-môn, có ba loại phép lạ này. Ba loại nào? Phép lạ thần thông, phép lạ đoán tâm, và phép lạ giáo huấn. Và này Bà-la-môn, phép lạ thần thông là gì? Ở đây, này Bà-la-môn, có người thể nghiệm nhiều loại thần thông khác nhau: ‘Từ một người, vị ấy trở thành nhiều người; từ nhiều người, vị ấy trở thành một người; vị ấy hiện ra, biến mất; vị ấy đi xuyên qua tường, qua thành lũy, qua núi không bị cản trở, như đi trong không gian; vị ấy lặn xuống và trồi lên khỏi mặt đất, như ở trong nước; vị ấy đi trên nước không chìm, như đi trên đất liền; vị ấy ngồi kiết-già đi trong không gian, như con chim có cánh; vị ấy dùng tay chạm đến và xoa vuốt mặt trăng và mặt trời này, vốn có đại thần lực và đại oai lực như vậy; vị ấy dùng thân thể để thực thi quyền năng cho đến tận cõi Phạm thiên.’ Này Bà-la-môn, đây được gọi là phép lạ thần thông.

‘‘Katamañca, brāhmaṇa, ādesanāpāṭihāriyaṃ? Idha, brāhmaṇa, ekacco nimittena ādisati – ‘evampi te mano, itthampi te mano, itipi te citta’nti. So bahuṃ cepi ādisati tatheva taṃ hoti, no aññathā.

“Và này Bà-la-môn, phép lạ đoán tâm là gì? Ở đây, này Bà-la-môn, có người dựa vào dấu hiệu mà tuyên bố: ‘Tâm của ông là như thế này, tâm của ông là như thế kia, ý nghĩ của ông là như thế nọ.’ Dù vị ấy có tuyên bố nhiều đi nữa, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác được.

‘‘Idha [Pg.171] pana, brāhmaṇa, ekacco na heva kho nimittena ādisati, api ca kho manussānaṃ vā amanussānaṃ vā devatānaṃ vā saddaṃ sutvā ādisati – ‘evampi te mano, itthampi te mano, itipi te citta’nti. So bahuṃ cepi ādisati tatheva taṃ hoti, no aññathā.

“Lại nữa, này Bà-la-môn, ở đây có người không tuyên bố dựa vào dấu hiệu, mà sau khi nghe âm thanh của loài người, phi nhân, hay chư thiên, vị ấy tuyên bố: ‘Tâm của ông là như thế này, tâm của ông là như thế kia, ý nghĩ của ông là như thế nọ.’ Dù vị ấy có tuyên bố nhiều đi nữa, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác được.

‘‘Idha pana, brāhmaṇa, ekacco na heva kho nimittena ādisati napi manussānaṃ vā amanussānaṃ vā devatānaṃ vā saddaṃ sutvā ādisati, api ca kho vitakkayato vicārayato vitakkavipphārasaddaṃ sutvā ādisati – ‘evampi te mano, itthampi te mano, itipi te citta’nti. So bahuṃ cepi ādisati tatheva taṃ hoti, no aññathā.

“Lại nữa, này Bà-la-môn, ở đây có người không tuyên bố dựa vào dấu hiệu, cũng không tuyên bố sau khi nghe âm thanh của loài người, phi nhân, hay chư thiên, mà là sau khi nghe được âm thanh phát ra từ sự suy tầm của người đang tư duy và quán sát, vị ấy tuyên bố: ‘Tâm của ông là như thế này, tâm của ông là như thế kia, ý nghĩ của ông là như thế nọ.’ Dù vị ấy có tuyên bố nhiều đi nữa, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác được.

‘‘Idha pana, brāhmaṇa, ekacco na heva kho nimittena ādisati, napi manussānaṃ vā amanussānaṃ vā devatānaṃ vā saddaṃ sutvā ādisati, napi vitakkayato vicārayato vitakkavipphārasaddaṃ sutvā ādisati, api ca kho avitakkaṃ avicāraṃ samādhiṃ samāpannassa cetasā ceto paricca pajānāti – ‘yathā imassa bhoto manosaṅkhārā paṇihitā imassa cittassa anantarā amuṃ nāma vitakkaṃ vitakkessatī’ti. So bahuṃ cepi ādisati tatheva taṃ hoti, no aññathā. Idaṃ vuccati, brāhmaṇa, ādesanāpāṭihāriyaṃ.

“Lại nữa, này Bà-la-môn, ở đây có người không tuyên bố dựa vào dấu hiệu, cũng không tuyên bố sau khi nghe âm thanh của loài người, phi nhân, hay chư thiên, cũng không tuyên bố sau khi nghe được âm thanh phát ra từ sự suy tầm của người đang tư duy và quán sát, mà là sau khi dùng tâm của mình để thấu suốt tâm của một người đã nhập định không tầm không tứ, vị ấy biết rằng: ‘Tùy theo các tâm hành của vị này được sắp đặt, ngay sau tâm này, vị ấy sẽ khởi lên một tầm có tên như thế này.’ Dù vị ấy có tuyên bố nhiều đi nữa, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác được. Này Bà-la-môn, đây được gọi là phép lạ đoán tâm.”

‘‘Katamañca, brāhmaṇa, anusāsanīpāṭihāriyaṃ? Idha, brāhmaṇa, ekacco evamanusāsati – ‘evaṃ vitakketha, mā evaṃ vitakkayittha; evaṃ manasi karotha, mā evaṃ manasākattha; idaṃ pajahatha, idaṃ upasampajja viharathā’ti. Idaṃ vuccati, brāhmaṇa, anusāsanīpāṭihāriyaṃ. Imāni kho, brāhmaṇa, tīṇi pāṭihāriyāni. Imesaṃ te, brāhmaṇa, tiṇṇaṃ pāṭihāriyānaṃ katamaṃ pāṭihāriyaṃ khamati abhikkantatarañca paṇītatarañcā’’ti?

Này Bà-la-môn, giáo hóa thần thông là gì? Này Bà-la-môn, ở đây, có người giáo huấn như sau: ‘Hãy suy tư như thế này, đừng suy tư như thế kia; hãy tác ý như thế này, đừng tác ý như thế kia; hãy từ bỏ điều này, hãy thành tựu và an trú trong điều này.’ Này Bà-la-môn, đây được gọi là giáo hóa thần thông. Này Bà-la-môn, có ba loại thần thông này. Này Bà-la-môn, trong ba loại thần thông này, ông kham nhẫn loại thần thông nào, cho là thù thắng hơn và vi diệu hơn?

‘‘Tatra, bho gotama, yadidaṃ pāṭihāriyaṃ idhekacco anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhoti…pe… yāva brāhmalokāpi kāyena vasaṃ vatteti, idaṃ, bho gotama, pāṭihāriyaṃ yova naṃ karoti sova naṃ paṭisaṃvedeti, yova naṃ karoti tasseva taṃ hoti. Idaṃ me, bho gotama, pāṭihāriyaṃ māyāsahadhammarūpaṃ viya khāyati.

Thưa Tôn giả Gotama, trong các loại thần thông ấy, có loại thần thông mà ở đây, có người chứng nghiệm được nhiều loại thần thông khác nhau... cho đến cõi Phạm thiên cũng có thể dùng thân để điều khiển theo ý muốn. Thưa Tôn giả Gotama, loại thần thông này, người nào thực hiện thì người ấy cảm nhận, người nào thực hiện thì chỉ thuộc về người ấy mà thôi. Thưa Tôn giả Gotama, đối với tôi, loại thần thông này dường như có bản chất giống như ảo thuật.

‘‘Yampidaṃ[Pg.172], bho gotama, pāṭihāriyaṃ idhekacco nimittena ādisati – ‘evampi te mano, itthampi te mano, itipi te citta’nti, so bahuṃ cepi ādisati tatheva taṃ hoti, no aññathā. Idha pana, bho gotama, ekacco na heva kho nimittena ādisati, api ca kho manussānaṃ vā amanussānaṃ vā devatānaṃ vā saddaṃ sutvā ādisati…pe… napi manussānaṃ vā amanussānaṃ vā devatānaṃ vā saddaṃ sutvā ādisati, api ca kho vitakkayato vicārayato vitakkavipphārasaddaṃ sutvā ādisati…pe… napi vitakkayato vicārayato vitakkavipphārasaddaṃ sutvā ādisati, api ca kho avitakkaṃ avicāraṃ samādhiṃ samāpannassa cetasā ceto paricca pajānāti – ‘yathā imassa bhoto manosaṅkhārā paṇihitā imassa cittassa anantarā amhaṃ nāma vitakkaṃ vitakkessatī’ti, so bahuṃ cepi ādisati tatheva taṃ hoti, no aññathā. Idampi, bho gotama, pāṭihāriyaṃ yova naṃ karoti sova naṃ paṭisaṃvedeti, yova naṃ karoti tasseva taṃ hoti. Idampi me, bho gotama, pāṭihāriyaṃ māyāsahadhammarūpaṃ viya khāyati.

Thưa Tôn giả Gotama, lại có loại thần thông mà ở đây, có người dựa vào tướng mà nói rõ: ‘Tâm của ông như thế này, tâm của ông như thế kia, ý của ông là như vậy.’ Dù người ấy nói nhiều, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác. Lại nữa, thưa Tôn giả Gotama, ở đây có người không phải dựa vào tướng mà nói rõ, mà là sau khi nghe tiếng của loài người, phi nhân, hay chư thiên rồi nói rõ... Lại nữa, không phải sau khi nghe tiếng của loài người, phi nhân, hay chư thiên rồi nói rõ, mà là sau khi nghe âm thanh phát ra từ sự suy tư, tầm cầu của người đang suy tư, tầm cầu rồi nói rõ... Lại nữa, không phải sau khi nghe âm thanh phát ra từ sự suy tư, tầm cầu của người đang suy tư, tầm cầu rồi nói rõ, mà là với tâm của mình, biết rõ tâm của người đã nhập định vô tầm vô tứ: ‘Các tâm hành của vị này được định hướng như thế nào, thì ngay sau tâm này, vị ấy sẽ khởi lên một tầm có tên như thế này.’ Dù người ấy nói nhiều, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác. Thưa Tôn giả Gotama, loại thần thông này cũng vậy, người nào thực hiện thì người ấy cảm nhận, người nào thực hiện thì chỉ thuộc về người ấy mà thôi. Thưa Tôn giả Gotama, đối với tôi, loại thần thông này cũng dường như có bản chất giống như ảo thuật.

‘‘Yañca kho idaṃ, bho gotama, pāṭihāriyaṃ idhekacco evaṃ anusāsati – ‘evaṃ vitakketha, mā evaṃ vitakkayittha; evaṃ manasi karotha, mā evaṃ manasākattha; idaṃ pajahatha, idaṃ upasampajja viharathā’ti. Idameva, bho gotama, pāṭihāriyaṃ khamati imesaṃ tiṇṇaṃ pāṭihāriyānaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca.

Thưa Tôn giả Gotama, còn loại thần thông mà ở đây, có người giáo huấn như sau: ‘Hãy suy tư như thế này, đừng suy tư như thế kia; hãy tác ý như thế này, đừng tác ý như thế kia; hãy từ bỏ điều này, hãy thành tựu và an trú trong điều này.’ Thưa Tôn giả Gotama, chính loại thần thông này là điều tôi kham nhẫn, và trong ba loại thần thông, nó là thù thắng hơn và vi diệu hơn.

‘‘Acchariyaṃ, bho gotama, abbhutaṃ, bho gotama! Yāvasubhāsitamidaṃ bhotā gotamena imehi ca mayaṃ tīhi pāṭihāriyehi samannāgataṃ bhavantaṃ gotamaṃ dhārema. Bhavañhi gotamo anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhoti…pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vatteti, bhavañhi gotamo avitakkaṃ avicāraṃ samādhiṃ samāpannassa cetasā ceto paricca pajānāti – ‘yathā imassa bhoto manosaṅkhārā paṇihitā imassa cittassa anantarā amuṃ nāma vitakkaṃ vitakkessatī’ti. Bhavañhi gotamo evamanusāsati – ‘evaṃ vitakketha, mā evaṃ vitakkayittha; evaṃ manasi karotha, mā evaṃ manasākattha; idaṃ pajahatha, idaṃ upasampajja viharathā’’’ti.

Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Thật hy hữu, thưa Tôn giả Gotama! Tôn giả Gotama đã nói lời thật khéo! Chúng con ghi nhận Tôn giả Gotama là bậc đã thành tựu ba loại thần thông này. Vì Tôn giả Gotama chứng nghiệm được nhiều loại thần thông khác nhau... cho đến cõi Phạm thiên cũng có thể dùng thân để điều khiển theo ý muốn. Vì Tôn giả Gotama với tâm của mình, biết rõ tâm của người đã nhập định vô tầm vô tứ: ‘Các tâm hành của vị này được định hướng như thế nào, thì ngay sau tâm này, vị ấy sẽ khởi lên một tầm có tên như thế này.’ Vì Tôn giả Gotama giáo huấn như sau: ‘Hãy suy tư như thế này, đừng suy tư như thế kia; hãy tác ý như thế này, đừng tác ý như thế kia; hãy từ bỏ điều này, hãy thành tựu và an trú trong điều này.’

‘‘Addhā [Pg.173] kho tyāhaṃ, brāhmaṇa, āsajja upanīya vācā bhāsitā; api ca tyāhaṃ byākarissāmi. Ahañhi, brāhmaṇa, anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhomi…pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vattemi. Ahañhi, brāhmaṇa, avitakkaṃ avicāraṃ samādhiṃ samāpannassa cetasā ceto paricca pajānāmi – ‘yathā imassa bhoto manosaṅkhārā paṇihitā, imassa cittassa anantarā amuṃ nāma vitakkaṃ vitakkessatī’ti. Ahañhi, brāhmaṇa, evamanusāsāmi – ‘evaṃ vitakketha, mā evaṃ vitakkayittha; evaṃ manasi karotha, mā evaṃ manasākattha; idaṃ pajahatha, idaṃ upasampajja viharathā’’’ti.

Này Bà-la-môn, chắc chắn lời nói này của ông là có ý công kích và so sánh, tuy nhiên Ta sẽ trả lời cho ông. Này Bà-la-môn, Ta chứng nghiệm được nhiều loại thần thông khác nhau... cho đến cõi Phạm thiên cũng có thể dùng thân để điều khiển theo ý muốn. Này Bà-la-môn, Ta với tâm của mình, biết rõ tâm của người đã nhập định vô tầm vô tứ: ‘Các tâm hành của vị này được định hướng như thế nào, thì ngay sau tâm này, vị ấy sẽ khởi lên một tầm có tên như thế này.’ Này Bà-la-môn, Ta giáo huấn như sau: ‘Hãy suy tư như thế này, đừng suy tư như thế kia; hãy tác ý như thế này, đừng tác ý như thế kia; hãy từ bỏ điều này, hãy thành tựu và an trú trong điều này.’

‘‘Atthi pana, bho gotama, añño ekabhikkhupi yo imehi tīhi pāṭihāriyehi samannāgato, aññatra bhotā gotamenā’’ti? ‘‘Na kho, brāhmaṇa, ekaṃyeva sataṃ na dve satāni na tīṇi satāni na cattāri satāni na pañca satāni, atha kho bhiyyova, ye bhikkhū imehi tīhi pāṭihāriyehi samannāgatā’’ti. ‘‘Kahaṃ pana, bho gotama, etarahi te bhikkhū viharantī’’ti? ‘‘Imasmiṃyeva kho, brāhmaṇa, bhikkhusaṅghe’’ti.

Thưa Tôn giả Gotama, ngoài Tôn giả Gotama ra, có vị Tỳ-khưu nào khác đã thành tựu ba loại thần thông này không? – Này Bà-la-môn, không phải chỉ một trăm, không phải hai trăm, không phải ba trăm, không phải bốn trăm, không phải năm trăm, mà còn nhiều hơn nữa các vị Tỳ-khưu đã thành tựu ba loại thần thông này. – Thưa Tôn giả Gotama, hiện nay các vị Tỳ-khưu ấy đang ở đâu? – Này Bà-la-môn, ngay trong Tăng chúng này.

‘‘Abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama! Seyyathāpi bho gotama, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti, evamevaṃ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi, dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Dasamaṃ.

Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Thưa Tôn giả Gotama, cũng như người ta có thể lật ngửa vật bị úp, mở ra vật bị che kín, chỉ đường cho người bị lạc, hay đem đèn dầu vào trong bóng tối để người có mắt có thể thấy các sắc, cũng vậy, Tôn giả Gotama đã dùng nhiều phương tiện để làm sáng tỏ Giáo pháp. Con xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp và quy y Tăng chúng. Mong Tôn giả Gotama ghi nhận con là một người cận sự nam đã quy y kể từ hôm nay cho đến trọn đời. Hết kinh thứ mười.

Brāhmaṇavaggo paṭhamo.

Phẩm Bà-la-môn, thứ nhất.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm tắt:

Dve brāhmaṇā caññataro, paribbājakena nibbutaṃ;

Palokavaccho tikaṇṇo, soṇi saṅgāravena cāti.

Hai vị Bà-la-môn và một vị khác, vị du sĩ, sự tịch tịnh; sự hoại diệt, Vaccha, Tikaṇṇa, Soṇi, và Saṅgārava.

(7) 2. Mahāvaggo

(7) 2. Phẩm Lớn (Mahāvagga)

1. Titthāyatanādisuttaṃ

1. Kinh Các Căn Cứ Của Ngoại Đạo

62. ‘‘Tīṇimāni[Pg.174], bhikkhave, titthāyatanāni yāni paṇḍitehi samanuyuñjiyamānāni samanugāhiyamānāni samanubhāsiyamānāni parampi gantvā akiriyāya saṇṭhahanti. Katamāni tīṇi? Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘yaṃ kiñcāyaṃ purisapuggalo paṭisaṃvedeti sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā sabbaṃ taṃ pubbekatahetū’ti. Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘yaṃ kiñcāyaṃ purisapuggalo paṭisaṃvedeti sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā sabbaṃ taṃ issaranimmānahetū’ti. Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘yaṃ kiñcāyaṃ purisapuggalo paṭisaṃvedeti sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā sabbaṃ taṃ ahetuappaccayā’’’ti.

62. “Này các Tỳ khưu, có ba căn cứ của ngoại đạo này, khi được các bậc hiền trí tra vấn, thẩm sát, chất vấn, dù đi xa hơn nữa cũng đi đến chỗ chủ trương không hành động. Ba loại ấy là gì? Này các Tỳ khưu, có một số Sa-môn, Bà-la-môn có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều do nghiệp quá khứ.’ Này các Tỳ khưu, có một số Sa-môn, Bà-la-môn có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều do một vị hóa thần tạo ra.’ Này các Tỳ khưu, có một số Sa-môn, Bà-la-môn có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều không do nhân, không do duyên.’”

‘‘Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘yaṃ kiñcāyaṃ purisapuggalo paṭisaṃvedeti sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā sabbaṃ taṃ pubbekatahetū’ti, tyāhaṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadāmi – ‘saccaṃ kira tumhe āyasmanto evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – yaṃ kiñcāyaṃ purisapuggalo paṭisaṃvedeti sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā sabbaṃ taṃ pubbekatahetū’ti? Te ca me evaṃ puṭṭhā ‘āmā’ti paṭijānanti. Tyāhaṃ evaṃ vadāmi – ‘tenahāyasmanto pāṇātipātino bhavissanti pubbekatahetu, adinnādāyino bhavissanti pubbekatahetu, abrahmacārino bhavissanti pubbekatahetu, musāvādino bhavissanti pubbekatahetu, pisuṇavācā bhavissanti pubbekatahetu, pharusavācā bhavissanti pubbekatahetu, samphappalāpino bhavissanti pubbekatahetu, abhijjhāluno bhavissanti pubbekatahetu, byāpannacittā bhavissanti pubbekatahetu, micchādiṭṭhikā bhavissanti pubbekatahetu’’’.

“Này các Tỳ khưu, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều do nghiệp quá khứ,’ Ta đến gần họ và nói như sau: ‘Có thật chăng quý vị có thuyết như sau, có kiến giải như sau: “Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều do nghiệp quá khứ?”’ Khi được Ta hỏi như vậy, họ thừa nhận: ‘Thưa vâng.’ Ta nói với họ như sau: ‘Vậy thì, thưa quý vị, các vị sẽ trở thành người sát sanh do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người lấy của không cho do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người không phạm hạnh do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người nói dối do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người nói lời đâm thọc do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người nói lời thô ác do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người nói lời vô ích do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người có lòng tham lam do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người có tâm sân hận do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người có tà kiến do nghiệp quá khứ.’”

‘‘Pubbekataṃ kho pana, bhikkhave, sārato paccāgacchataṃ na hoti chando vā vāyāmo vā idaṃ vā karaṇīyaṃ idaṃ vā akaraṇīyanti. Iti karaṇīyākaraṇīye kho pana saccato thetato anupalabbhiyamāne muṭṭhassatīnaṃ anārakkhānaṃ viharataṃ na hoti paccattaṃ sahadhammiko samaṇavādo[Pg.175]. Ayaṃ kho me, bhikkhave, tesu samaṇabrāhmaṇesu evaṃvādīsu evaṃdiṭṭhīsu paṭhamo sahadhammiko niggaho hoti.

“Này các Tỳ khưu, đối với những người chấp thủ nghiệp quá khứ làm cốt lõi, sẽ không có ý muốn hay nỗ lực rằng ‘việc này nên làm’ hay ‘việc này không nên làm’. Như vậy, khi việc nên làm và không nên làm không được tìm thấy một cách chân thật, vững chắc, thì đối với những người sống thất niệm, không phòng hộ, sẽ không có một chủ thuyết Sa-môn nào hợp với chánh pháp cho riêng họ. Này các Tỳ khưu, đây là sự khiển trách hợp pháp đầu tiên của Ta đối với các Sa-môn, Bà-la-môn có thuyết như vậy, có kiến giải như vậy.

‘‘Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘yaṃ kiñcāyaṃ purisapuggalo paṭisaṃvedeti sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā sabbaṃ taṃ issaranimmānahetū’ti, tyāhaṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadāmi – ‘saccaṃ kira tumhe āyasmanto evaṃvādino evadiṭṭhino – yaṃ kiñcāyaṃ purisapuggalo paṭisaṃvedeti sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā sabbaṃ taṃ issaranimmānahetū’ti? Te ca me evaṃ puṭṭhā ‘āmā’ti paṭijānanti. Tyāhaṃ evaṃ vadāmi – ‘tenahāyasmanto pāṇātipātino bhavissanti issaranimmānahetu, adinnādāyino bhavissanti issaranimmānahetu, abrahmacārino bhavissanti issaranimmānahetu, musāvādino bhavissanti issaranimmānahetu, pisuṇavācā bhavissanti issaranimmānahetu, pharusavācā bhavissanti issaranimmānahetu, samphappalāpino bhavissanti issaranimmānahetu, abhijjhāluno bhavissanti issaranimmānahetu, byāpannacittā bhavissanti issaranimmānahetu, micchādiṭṭhikā bhavissanti issaranimmānahetu’’’.

“Này các Tỳ khưu, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều do một vị hóa thần tạo ra,’ Ta đến gần họ và nói như sau: ‘Có thật chăng quý vị có thuyết như sau, có kiến giải như sau: “Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều do một vị hóa thần tạo ra?”’ Khi được Ta hỏi như vậy, họ thừa nhận: ‘Thưa vâng.’ Ta nói với họ như sau: ‘Vậy thì, thưa quý vị, các vị sẽ trở thành người sát sanh do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người lấy của không cho do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người không phạm hạnh do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người nói dối do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người nói lời đâm thọc do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người nói lời thô ác do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người nói lời vô ích do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người có lòng tham lam do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người có tâm sân hận do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người có tà kiến do một vị hóa thần tạo ra.’”

‘‘Issaranimmānaṃ kho pana, bhikkhave, sārato paccāgacchataṃ na hoti chando vā vāyāmo vā idaṃ vā karaṇīyaṃ idaṃ vā akaraṇīyanti. Iti karaṇīyākaraṇīye kho pana saccato thetato anupalabbhiyamāne muṭṭhassatīnaṃ anārakkhānaṃ viharataṃ na hoti paccattaṃ sahadhammiko samaṇavādo. Ayaṃ kho me, bhikkhave, tesu samaṇabrāhmaṇesu evaṃvādīsu evaṃdiṭṭhīsu dutiyo sahadhammiko niggaho hoti.

“Này các Tỳ khưu, đối với những người chấp thủ sự sáng tạo của một vị hóa thần làm cốt lõi, sẽ không có ý muốn hay nỗ lực rằng ‘việc này nên làm’ hay ‘việc này không nên làm’. Như vậy, khi việc nên làm và không nên làm không được tìm thấy một cách chân thật, vững chắc, thì đối với những người sống thất niệm, không phòng hộ, sẽ không có một chủ thuyết Sa-môn nào hợp với chánh pháp cho riêng họ. Này các Tỳ khưu, đây là sự khiển trách hợp pháp thứ hai của Ta đối với các Sa-môn, Bà-la-môn có thuyết như vậy, có kiến giải như vậy.

‘‘Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘yaṃ kiṃ cāyaṃ purisapuggalo paṭisaṃvedeti sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā sabbaṃ taṃ ahetuappaccayā’ti, tyāhaṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadāmi – ‘saccaṃ kira tumhe āyasmanto evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – yaṃ kiṃ cāyaṃ purisapuggalo paṭisaṃvedeti sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā sabbaṃ taṃ ahetuappaccayā’ti? Te ca me evaṃ puṭṭhā ‘āmā’ti paṭijānanti. Tyāhaṃ evaṃ vadāmi – ‘tenahāyasmanto pāṇātipātino bhavissanti ahetuappaccayā…pe… micchādiṭṭhikā bhavissanti ahetuappaccayā’’’.

‘‘Ahetuappaccayaṃ [Pg.176] kho pana, bhikkhave, sārato paccāgacchataṃ na hoti chando vā vāyāmo vā idaṃ vā karaṇīyaṃ idaṃ vā akaraṇīyanti. Iti karaṇīyākaraṇīye kho pana saccato thetato anupalabbhiyamāne muṭṭhassatīnaṃ anārakkhānaṃ viharataṃ na hoti paccattaṃ sahadhammiko samaṇavādo. Ayaṃ kho me, bhikkhave, tesu samaṇabrāhmaṇesu evaṃvādīsu evaṃdiṭṭhīsu tatiyo sahadhammiko niggaho hoti.

Này các Tỳ khưu, đối với những người chấp thủ vào cốt lõi của thuyết vô nhân, vô duyên, thì không có ý muốn hay nỗ lực rằng ‘việc này nên làm’ hay ‘việc này không nên làm’. Như vậy, khi việc nên làm và không nên làm không được tìm thấy một cách chân thật, vững chắc, thì đối với những người sống thất niệm, không phòng hộ, không có sự tranh luận hợp pháp và riêng biệt của một Sa-môn. Này các Tỳ khưu, đây là sự khiển trách hợp pháp thứ ba của Ta đối với các Sa-môn, Bà-la-môn có lời nói và quan điểm như vậy.

‘‘Imāni kho, bhikkhave, tīṇi titthāyatanāni yāni paṇḍitehi samanuyuñjiyamānāni samanugāhiyamānāni samanubhāsiyamānāni parampi gantvā akiriyāya saṇṭhahanti.

Này các Tỳ khưu, có ba cơ sở ngoại đạo này, khi được các bậc hiền trí thẩm vấn, tra xét, chất vấn, dù đi xa hơn nữa, chúng vẫn đứng vững trên thuyết vô hành.

‘‘Ayaṃ kho pana, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṃkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi. Katamo ca, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṃkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi? Imā cha dhātuyoti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṃkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi. Imāni cha phassāyatanānīti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṃkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi. Ime aṭṭhārasa manopavicārāti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṃkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi. Imāni cattāri ariyasaccānīti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṃkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi.

Này các Tỳ khưu, giáo pháp này đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Và này các Tỳ khưu, giáo pháp nào đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí? Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là sáu giới’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là sáu xứ xúc’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là mười tám sự thẩm sát của ý’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là bốn Thánh đế’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí.

‘‘Imā cha dhātuyoti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṃkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhīti. Iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Chayimā, bhikkhave, dhātuyo – pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu, ākāsadhātu, viññāṇadhātu. Imā cha dhātuyoti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṃkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhīti. Iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ.

Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là sáu giới’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Điều này đã được nói như vậy. Dựa vào đâu mà điều này được nói? Này các Tỳ khưu, có sáu giới này: địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới, không giới, và thức giới. Giáo pháp ‘Đây là sáu giới’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Điều đã được nói như vậy là dựa vào đây mà nói.

‘‘Imāni [Pg.177] cha phassāyatanānīti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṃkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhīti. Iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Chayimāni, bhikkhave, phassāyatanāni – cakkhu phassāyatanaṃ, sotaṃ phassāyatanaṃ, ghānaṃ phassāyatanaṃ, jivhā phassāyatanaṃ, kāyo phassāyatanaṃ, mano phassāyatanaṃ. Imāni cha phassāyatanānīti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṃkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhīti. Iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ.

Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là sáu xứ xúc’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Điều này đã được nói như vậy. Dựa vào đâu mà điều này được nói? Này các Tỳ khưu, có sáu xứ xúc này: xứ xúc mắt, xứ xúc tai, xứ xúc mũi, xứ xúc lưỡi, xứ xúc thân, và xứ xúc ý. Giáo pháp ‘Đây là sáu xứ xúc’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Điều đã được nói như vậy là dựa vào đây mà nói.

‘‘Ime aṭṭhārasa manopavicārāti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṃkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhīti. Iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Cakkhunā rūpaṃ disvā somanassaṭṭhāniyaṃ rūpaṃ upavicarati domanassaṭṭhāniyaṃ rūpaṃ upavicarati upekkhāṭṭhāniyaṃ rūpaṃ upavicarati, sotena saddaṃ sutvā… ghānena gandhaṃ ghāyitvā… jivhāya rasaṃ sāyitvā… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā… manasā dhammaṃ viññāya somanassaṭṭhāniyaṃ dhammaṃ upavicarati domanassaṭṭhāniyaṃ dhammaṃ upavicarati upekkhāṭṭhāniyaṃ dhammaṃ upavicarati. Ime aṭṭhārasa manopavicārāti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṃkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhīti. Iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ.

Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là mười tám sự thẩm sát của ý’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Điều này đã được nói như vậy. Dựa vào đâu mà điều này được nói? Khi mắt thấy sắc, người ấy thẩm sát sắc là cơ sở của hỷ, thẩm sát sắc là cơ sở của ưu, thẩm sát sắc là cơ sở của xả. Khi tai nghe tiếng... khi mũi ngửi mùi... khi lưỡi nếm vị... khi thân cảm xúc... khi ý biết pháp, người ấy thẩm sát pháp là cơ sở của hỷ, thẩm sát pháp là cơ sở của ưu, thẩm sát pháp là cơ sở của xả. Giáo pháp ‘Đây là mười tám sự thẩm sát của ý’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Điều đã được nói như vậy là dựa vào đây mà nói.

‘‘Imāni cattāri ariyasaccānīti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṃkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhīti. Iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Channaṃ, bhikkhave, dhātūnaṃ upādāya gabbhassāvakkanti hoti; okkantiyā sati nāmarūpaṃ, nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ, saḷāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā. Vediyamānassa kho panāhaṃ, bhikkhave, idaṃ dukkhanti paññapemi, ayaṃ dukkhasamudayoti paññapemi, ayaṃ dukkhanirodhoti paññapemi, ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti paññapemi.

Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là bốn Thánh đế’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Điều này đã được nói như vậy. Dựa vào đâu mà điều này được nói? Này các Tỳ khưu, do duyên sáu giới mà có sự nhập thai; khi có sự nhập thai thì có danh sắc; do duyên danh sắc mà có sáu xứ; do duyên sáu xứ mà có xúc; do duyên xúc mà có thọ. Này các Tỳ khưu, đối với người đang cảm thọ, Ta tuyên bố: ‘Đây là khổ’, Ta tuyên bố: ‘Đây là khổ tập’, Ta tuyên bố: ‘Đây là khổ diệt’, Ta tuyên bố: ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt’.

‘‘Katamañca, bhikkhave, dukkhaṃ ariyasaccaṃ? Jātipi dukkhā, jarāpi dukkhā, ( ) maraṇampi dukkhaṃ, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāpi dukkhā, (appiyehi [Pg.178] sampayogo dukkho, piyehi vippayogo dukkho,) yampicchaṃ na labhati tampi dukkhaṃ. Saṃkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā. Idaṃ vuccati, bhikkhave, dukkhaṃ ariyasaccaṃ.

Và này các Tỳ khưu, Thánh đế về Khổ là gì? Sanh là khổ, già là khổ, chết là khổ; sầu, bi, khổ, ưu, não cũng là khổ; điều mong muốn mà không được cũng là khổ. Tóm lại, năm thủ uẩn là khổ. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là Thánh đế về Khổ.

‘‘Katamañca, bhikkhave, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ? Avijjāpaccayā saṅkhārā, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ, nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ, saḷāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṃ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ.

Này các Tỳ khưu, Thánh đế về sự tập khởi của khổ là gì? Do vô minh duyên, các hành sanh khởi; do hành duyên, thức sanh khởi; do thức duyên, danh sắc sanh khởi; do danh sắc duyên, sáu xứ sanh khởi; do sáu xứ duyên, xúc sanh khởi; do xúc duyên, thọ sanh khởi; do thọ duyên, ái sanh khởi; do ái duyên, thủ sanh khởi; do thủ duyên, hữu sanh khởi; do hữu duyên, sanh sanh khởi; do sanh duyên, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là Thánh đế về sự tập khởi của khổ.

‘‘Katamañca, bhikkhave, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ? Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho, saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho, viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho, nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho, saḷāyatananirodhā phassanirodho, phassanirodhā vedanānirodho, vedanānirodhā taṇhānirodho, taṇhānirodhā upādānanirodho, upādānanirodhā bhavanirodho, bhavanirodhā jātinirodho, jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ.

Này các Tỳ khưu, Thánh đế về sự đoạn diệt của khổ là gì? Chính do sự ly tham và đoạn diệt vô minh một cách hoàn toàn không còn dư tàn nên hành diệt; do hành diệt nên thức diệt; do thức diệt nên danh sắc diệt; do danh sắc diệt nên sáu xứ diệt; do sáu xứ diệt nên xúc diệt; do xúc diệt nên thọ diệt; do thọ diệt nên ái diệt; do ái diệt nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt; do hữu diệt nên sanh diệt; do sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não đều được đoạn diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là Thánh đế về sự đoạn diệt của khổ.

‘‘Katamañca, bhikkhave, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi. Idaṃ vuccati, bhikkhave, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ. ‘Imāni cattāri ariyasaccānī’ti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṃkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhīti. Iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vutta’’nti. Paṭhamaṃ.

Này các Tỳ khưu, Thánh đế về con đường đưa đến sự đoạn diệt của khổ là gì? Chính là Thánh đạo Tám ngành này, tức là: chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là Thánh đế về con đường đưa đến sự đoạn diệt của khổ. Này các Tỳ khưu, 'Đây là bốn Thánh đế', Pháp này đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không đáng bị chỉ trích, không thể bị khinh chê bởi các Sa-môn, Bà-la-môn, và những người có trí. Lời đã được nói ra như vậy là do duyên vào điều này mà được nói. (Kinh) thứ nhất.

63. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, amātāputtikāni bhayānīti assutavā puthujjano bhāsati. Katamāni tīṇi? Hoti so, bhikkhave, samayo yaṃ [Pg.179] mahāaggiḍāho vuṭṭhāti. Mahāaggiḍāhe kho pana, bhikkhave, vuṭṭhite tena gāmāpi ḍayhanti nigamāpi ḍayhanti nagarāpi ḍayhanti. Gāmesupi ḍayhamānesu nigamesupi ḍayhamānesu nagaresupi ḍayhamānesu tattha mātāpi puttaṃ nappaṭilabhati, puttopi mātaraṃ nappaṭilabhati. Idaṃ, bhikkhave, paṭhamaṃ amātāputtikaṃ bhayanti assutavā puthujjano bhāsati.

63. Này các Tỳ khưu, kẻ phàm phu ít nghe nói rằng: 'Có ba nỗi sợ hãi này, nơi đó mẹ con không thể nhận ra nhau'. Ba nỗi sợ hãi ấy là gì? Này các Tỳ khưu, có khi một trận đại hỏa hoạn xảy ra. Này các Tỳ khưu, khi trận đại hỏa hoạn xảy ra, nó thiêu rụi các làng mạc, thị trấn, và thành phố. Khi các làng mạc, thị trấn, và thành phố bị thiêu rụi, ở đó mẹ không tìm thấy con, con cũng không tìm thấy mẹ. Này các Tỳ khưu, kẻ phàm phu ít nghe nói rằng: 'Đây là nỗi sợ hãi thứ nhất, nơi đó mẹ con không thể nhận ra nhau'.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, hoti so samayo yaṃ mahāmegho vuṭṭhāti. Mahāmeghe kho pana, bhikkhave, vuṭṭhite mahāudakavāhako sañjāyati. Mahāudakavāhake kho pana, bhikkhave, sañjāyante tena gāmāpi vuyhanti nigamāpi vuyhanti nagarāpi vuyhanti. Gāmesupi vuyhamānesu nigamesupi vuyhamānesu nagaresupi vuyhamānesu tattha mātāpi puttaṃ nappaṭilabhati, puttopi mātaraṃ nappaṭilabhati. Idaṃ, bhikkhave, dutiyaṃ amātāputtikaṃ bhayanti assutavā puthujjano bhāsati.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, có khi một trận mưa lớn xảy ra. Này các Tỳ khưu, khi trận mưa lớn xảy ra, một trận lụt lớn phát sanh. Này các Tỳ khưu, khi trận lụt lớn phát sanh, nó cuốn trôi các làng mạc, thị trấn, và thành phố. Khi các làng mạc, thị trấn, và thành phố bị cuốn trôi, ở đó mẹ không tìm thấy con, con cũng không tìm thấy mẹ. Này các Tỳ khưu, kẻ phàm phu ít nghe nói rằng: 'Đây là nỗi sợ hãi thứ hai, nơi đó mẹ con không thể nhận ra nhau'.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, hoti so samayo yaṃ bhayaṃ hoti aṭavisaṅkopo, cakkasamāruḷhā jānapadā pariyāyanti. Bhaye kho pana, bhikkhave, sati aṭavisaṅkope cakkasamāruḷhesu jānapadesu pariyāyantesu tattha mātāpi puttaṃ nappaṭilabhati, puttopi mātaraṃ nappaṭilabhati. Idaṃ, bhikkhave, tatiyaṃ amātāputtikaṃ bhayanti assutavā puthujjano bhāsati. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi amātāputtikāni bhayānīti assutavā puthujjano bhāsati.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, có khi có nỗi sợ hãi về giặc cướp trong rừng, dân chúng trong xứ phải chất đồ lên xe và di tản. Này các Tỳ khưu, khi có nỗi sợ hãi về giặc cướp trong rừng, dân chúng trong xứ phải chất đồ lên xe và di tản, ở đó mẹ không tìm thấy con, con cũng không tìm thấy mẹ. Này các Tỳ khưu, kẻ phàm phu ít nghe nói rằng: 'Đây là nỗi sợ hãi thứ ba, nơi đó mẹ con không thể nhận ra nhau'. Này các Tỳ khưu, kẻ phàm phu ít nghe nói rằng: 'Đây là ba nỗi sợ hãi, nơi đó mẹ con không thể nhận ra nhau'.

‘‘Tāni kho panimāni, bhikkhave, tīṇi samātāputtikāniyeva bhayāni amātāputtikāni bhayānīti assutavā puthujjano bhāsati. Katamāni tīṇi? Hoti so, bhikkhave, samayo yaṃ mahāaggiḍāho vuṭṭhāti. Mahāaggiḍāhe kho pana, bhikkhave, vuṭṭhite tena gāmāpi ḍayhanti nigamāpi ḍayhanti nagarāpi ḍayhanti. Gāmesupi ḍayhamānesu nigamesupi ḍayhamānesu nagaresupi ḍayhamānesu hoti so samayo yaṃ kadāci karahaci mātāpi puttaṃ paṭilabhati, puttopi mātaraṃ paṭilabhati. Idaṃ, bhikkhave, paṭhamaṃ samātāputtikaṃyeva bhayaṃ amātāputtikaṃ bhayanti assutavā puthujjano bhāsati.

Này các Tỳ khưu, có ba nỗi sợ hãi này, thực sự là nơi mẹ con có thể nhận ra nhau, nhưng kẻ phàm phu ít nghe lại nói rằng đó là những nỗi sợ hãi nơi mẹ con không thể nhận ra nhau. Ba nỗi sợ hãi ấy là gì? Này các Tỳ khưu, có khi một trận đại hỏa hoạn xảy ra. Này các Tỳ khưu, khi trận đại hỏa hoạn xảy ra, nó thiêu rụi các làng mạc, thị trấn, và thành phố. Khi các làng mạc, thị trấn, và thành phố bị thiêu rụi, có khi, vào một lúc nào đó, mẹ tìm thấy con, và con tìm thấy mẹ. Này các Tỳ khưu, đây là nỗi sợ hãi thứ nhất, thực sự là nơi mẹ con có thể nhận ra nhau, nhưng kẻ phàm phu ít nghe lại nói rằng đó là nỗi sợ hãi nơi mẹ con không thể nhận ra nhau.

‘‘Puna [Pg.180] caparaṃ, bhikkhave, hoti so samayo yaṃ mahāmegho vuṭṭhāti. Mahāmeghe kho pana, bhikkhave, vuṭṭhite mahāudakavāhako sañjāyati. Mahāudakavāhake kho pana, bhikkhave, sañjāte tena gāmāpi vuyhanti nigamāpi vuyhanti nagarāpi vuyhanti. Gāmesupi vuyhamānesu nigamesupi vuyhamānesu nagaresupi vuyhamānesu hoti so samayo yaṃ kadāci karahaci mātāpi puttaṃ paṭilabhati, puttopi mātaraṃ paṭilabhati. Idaṃ, bhikkhave, dutiyaṃ samātāputtikaṃyeva bhayaṃ amātāputtikaṃ bhayanti assutavā puthujjano bhāsati.

Lại nữa, này các Tỳ khưu, có khi một trận mưa lớn xảy ra. Này các Tỳ khưu, khi trận mưa lớn xảy ra, một trận lụt lớn phát sanh. Này các Tỳ khưu, khi trận lụt lớn phát sanh, nó cuốn trôi các làng mạc, thị trấn, và thành phố. Khi các làng mạc, thị trấn, và thành phố bị cuốn trôi, có khi, vào một lúc nào đó, mẹ tìm thấy con, và con tìm thấy mẹ. Này các Tỳ khưu, đây là nỗi sợ hãi thứ hai, thực sự là nơi mẹ con có thể nhận ra nhau, nhưng kẻ phàm phu ít nghe lại nói rằng đó là nỗi sợ hãi nơi mẹ con không thể nhận ra nhau.

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, hoti so samayo yaṃ bhayaṃ hoti aṭavisaṅkopo, cakkasamāruḷhā jānapadā pariyāyanti. Bhaye kho pana, bhikkhave, sati aṭavisaṅkope cakkasamāruḷhesu jānapadesu pariyāyantesu hoti so samayo yaṃ kadāci karahaci mātāpi puttaṃ paṭilabhati, puttopi mātaraṃ paṭilabhati. Idaṃ, bhikkhave, tatiyaṃ samātāputtikaṃyeva bhayaṃ amātāputtikaṃ bhayanti assutavā puthujjano bhāsati. ‘‘Imāni kho, bhikkhave, tīṇi samātāputtikāniyeva bhayāni amātāputtikāni bhayānīti assutavā puthujjano bhāsati’’.

Này các Tỳ khưu, lại nữa, có trường hợp khi có sự nguy hiểm, có sự tàn phá của giặc cướp trong rừng, dân chúng trong xứ chất đồ lên xe rồi chạy trốn. Này các Tỳ khưu, khi có sự nguy hiểm, có sự tàn phá của giặc cướp, khi dân chúng trong xứ chất đồ lên xe rồi chạy trốn, có trường hợp thỉnh thoảng, đôi khi, mẹ có thể gặp lại con, con cũng có thể gặp lại mẹ. Này các Tỳ khưu, sự nguy hiểm thứ ba này, vốn là sự nguy hiểm có mẹ có con, lại được kẻ phàm phu ít nghe gọi là sự nguy hiểm không mẹ không con. Này các Tỳ khưu, ba sự nguy hiểm này vốn là những sự nguy hiểm có mẹ có con, lại được kẻ phàm phu ít nghe gọi là những sự nguy hiểm không mẹ không con.

‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, amātāputtikāni bhayāni. Katamāni tīṇi? Jarābhayaṃ, byādhibhayaṃ, maraṇabhayanti. Na, bhikkhave, mātā puttaṃ jīramānaṃ evaṃ labhati – ‘ahaṃ jīrāmi, mā me putto jīrī’ti; putto vā pana mātaraṃ jīramānaṃ na evaṃ labhati – ‘ahaṃ jīrāmi, mā me mātā jīrī’’’ti.

Này các Tỳ khưu, có ba sự nguy hiểm không mẹ không con này. Ba sự nguy hiểm nào? Sự nguy hiểm của tuổi già, sự nguy hiểm của bệnh tật, và sự nguy hiểm của cái chết. Này các Tỳ khưu, người mẹ không thể có được điều này đối với người con đang già đi: ‘Ta sẽ già, mong rằng con của ta đừng già đi;’ và người con cũng không thể có được điều này đối với người mẹ đang già đi: ‘Con sẽ già, mong rằng mẹ của con đừng già đi.’

‘‘Na, bhikkhave, mātā puttaṃ byādhiyamānaṃ evaṃ labhati – ‘ahaṃ byādhiyāmi, mā me putto byādhiyī’ti; putto vā pana mātaraṃ byādhiyamānaṃ na evaṃ labhati – ‘ahaṃ byādhiyāmi, mā me mātā byādhiyī’’’ti.

Này các Tỳ khưu, người mẹ không thể có được điều này đối với người con đang bị bệnh: ‘Ta sẽ bị bệnh, mong rằng con của ta đừng bị bệnh;’ và người con cũng không thể có được điều này đối với người mẹ đang bị bệnh: ‘Con sẽ bị bệnh, mong rằng mẹ của con đừng bị bệnh.’

‘‘Na, bhikkhave, mātā puttaṃ mīyamānaṃ evaṃ labhati – ‘ahaṃ mīyāmi, mā me putto mīyī’ti; putto vā pana mātaraṃ mīyamānaṃ na evaṃ labhati – ‘ahaṃ mīyāmi, mā me mātā mīyī’ti. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi amātāputtikāni bhayānī’’ti.

Này các Tỳ khưu, người mẹ không thể có được điều này đối với người con đang hấp hối: ‘Ta sẽ chết, mong rằng con của ta đừng chết;’ và người con cũng không thể có được điều này đối với người mẹ đang hấp hối: ‘Con sẽ chết, mong rằng mẹ của con đừng chết.’ Này các Tỳ khưu, đây là ba sự nguy hiểm không mẹ không con.

‘‘Atthi, bhikkhave, maggo atthi paṭipadā imesañca tiṇṇaṃ samātāputtikānaṃ bhayānaṃ imesañca tiṇṇaṃ amātāputtikānaṃ bhayānaṃ pahānāya samatikkamāya saṃvattati. Katamo ca, bhikkhave, maggo katamā ca paṭipadā [Pg.181] imesañca tiṇṇaṃ samātāputtikānaṃ bhayānaṃ imesañca tiṇṇaṃ amātāputtikānaṃ bhayānaṃ pahānāya samatikkamāya saṃvattati? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkapo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi. Ayaṃ kho, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā imesañca tiṇṇaṃ samātāputtikānaṃ bhayānaṃ imesañca tiṇṇaṃ amātāputtikānaṃ bhayānaṃ pahānāya samatikkamāya saṃvattatī’’ti. Dutiyaṃ.

Này các Tỳ khưu, có con đường, có pháp hành đưa đến sự từ bỏ, sự vượt qua ba sự nguy hiểm có mẹ có con này và ba sự nguy hiểm không mẹ không con này. Này các Tỳ khưu, con đường nào, pháp hành nào đưa đến sự từ bỏ, sự vượt qua ba sự nguy hiểm có mẹ có con này và ba sự nguy hiểm không mẹ không con này? Chính là Bát Thánh Đạo này, tức là: chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định. Này các Tỳ khưu, đây chính là con đường, đây chính là pháp hành đưa đến sự từ bỏ, sự vượt qua ba sự nguy hiểm có mẹ có con này và ba sự nguy hiểm không mẹ không con này. Hết phẩm thứ hai.

3. Venāgapurasuttaṃ

3. Kinh Venāgapura

64. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ yena venāgapuraṃ nāma kosalānaṃ brāhmaṇagāmo tadavasari. Assosuṃ kho venāgapurikā brāhmaṇagahapatikā – ‘‘samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito venāgapuraṃ anuppatto. Taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. So imaṃ lokaṃ sadevakaṃ samārakaṃ sabrahmakaṃ sassamaṇabrāhmaṇiṃ pajaṃ sadevamanussaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedeti. So dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. Sādhu kho pana tathārūpānaṃ arahataṃ dassanaṃ hotī’’ti.

64. Một thời, Thế Tôn đang du hành ở xứ Kosala cùng với đại chúng Tỳ khưu, Ngài đã đi đến một ngôi làng Bà la môn của xứ Kosala tên là Venāgapura. Các vị Bà la môn và gia chủ ở Venāgapura đã nghe rằng: ‘Này quý vị, nghe nói Sa-môn Gotama, là con trai của dòng họ Sakya, đã xuất gia từ dòng họ Sakya, đã đến Venāgapura. Tiếng lành đồn xa về Tôn giả Gotama ấy được truyền đi như sau: “Thế Tôn ấy là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.” Ngài, sau khi tự mình chứng ngộ với thắng trí, đã tuyên thuyết về thế giới này cùng với cõi trời, cõi Ma vương, cõi Phạm thiên, cùng với chúng Sa-môn và Bà la môn, cùng với các loài chư thiên và loài người. Ngài thuyết giảng giáo pháp toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn tự; Ngài trình bày đời sống phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Thật tốt lành thay, được yết kiến các bậc A-la-hán như vậy.’

Atha kho venāgapurikā brāhmaṇagahapatikā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā appekacce bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu, appekacce bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu, sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu, appekacce yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu, appekacce nāmagottaṃ sāvetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu, appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinno kho venāgapuriko vacchagotto brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca –

Rồi các vị Bà la môn và gia chủ ở Venāgapura đã đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, một số người đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên, một số người cùng với Thế Tôn nói lời chào hỏi thân mật, sau khi trao đổi những lời nói đáng ghi nhớ, thân mật, họ ngồi xuống một bên, một số người chắp tay hướng về phía Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên, một số người xưng tên và họ rồi ngồi xuống một bên, một số người im lặng rồi ngồi xuống một bên. Khi đang ngồi một bên, vị Bà la môn Vacchagotta người làng Venāgapura đã bạch với Thế Tôn điều này:

‘‘Acchariyaṃ[Pg.182], bho gotama, abbhutaṃ, bho gotama! Yāvañcidaṃ bhoto gotamassa vippasannāni indriyāni, parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto. Seyyathāpi, bho gotama, sāradaṃ badarapaṇḍuṃ parisuddhaṃ hoti pariyodātaṃ; evamevaṃ bhoto gotamassa vippasannāni indriyāni parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto. Seyyathāpi, bho gotama, tālapakkaṃ sampati bandhanā pamuttaṃ parisuddhaṃ hoti pariyodātaṃ; evamevaṃ bhoto gotamassa vippasannāni indriyāni parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto. Seyyathāpi, bho gotama, nekkhaṃ jambonadaṃ dakkhakammāraputtasuparikammakataṃ ukkāmukhe sukusalasampahaṭṭhaṃ paṇḍukambale nikkhittaṃ bhāsate ca tapate ca virocati ca; evamevaṃ bhoto gotamassa vippasannāni indriyāni parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto. Yāni tāni, bho gotama, uccāsayanamahāsayanāni, seyyathidaṃ – āsandi pallaṅko gonako cittako paṭikā paṭalikā tūlikā vikatikā uddalomī ekantalomī kaṭṭissaṃ koseyyaṃ kuttakaṃ hatthattharaṃ assattharaṃ rathattharaṃ ajinappaveṇī kadalimigapavarapaccattharaṇaṃ sauttaracchadaṃ ubhatolohitakūpadhānaṃ, evarūpānaṃ nūna bhavaṃ gotamo uccāsayanamahāsayanānaṃ nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī’’ti.

“Thật là hy hữu, thưa Tôn giả Gotama! Thật là vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Các căn của Tôn giả Gotama thật là trong sáng, màu da thật là thanh tịnh, trong sạch! Ví như, thưa Tôn giả Gotama, trái táo dại mùa thu chín muồi, thật thanh tịnh, trong sạch; cũng vậy, các căn của Tôn giả Gotama thật trong sáng, màu da thật thanh tịnh, trong sạch. Ví như, thưa Tôn giả Gotama, trái thốt nốt chín vừa rụng khỏi cuống, thật thanh tịnh, trong sạch; cũng vậy, các căn của Tôn giả Gotama thật trong sáng, màu da thật thanh tịnh, trong sạch. Ví như, thưa Tôn giả Gotama, một đồng tiền vàng Diêm-phù-đàn, do người thợ vàng khéo léo hay con của người thợ vàng tài ba chế tác, được nung kỹ trong lò, đặt trên tấm vải màu vàng nhạt, nó chiếu sáng, rực rỡ, và chói lọi; cũng vậy, các căn của Tôn giả Gotama thật trong sáng, màu da thật thanh tịnh, trong sạch. Thưa Tôn giả Gotama, những loại giường cao và giường lớn như sau: ghế dài, ngai, thảm lông dài, thảm len nhiều màu, thảm len trắng, thảm len thêu hoa, nệm bông gòn, thảm len thêu hình sư tử, cọp, thảm len có lông hai bên, thảm len có lông một bên, thảm có đính vàng bạc châu báu, thảm lụa có đính châu báu, thảm len đủ cho mười sáu vũ nữ đứng múa, tấm trải lưng voi, tấm trải lưng ngựa, tấm trải trên xe, tấm trải làm bằng da sơn dương, tấm trải quý làm bằng da linh dương, có lọng che màu đỏ bên trên, có gối màu đỏ ở hai đầu. Chắc hẳn Tôn giả Gotama có thể tùy ý muốn, không khó khăn, không mệt nhọc, mà có được những loại giường cao và giường lớn như vậy phải không?”

‘‘Yāni kho pana tāni, brāhmaṇa, uccāsayanamahāsayanāni, seyyathidaṃ – āsandi pallaṅko gonako cittako paṭikā paṭalikā tūlikā vikatikā uddalomī ekantalomī kaṭṭissaṃ koseyyaṃ kuttakaṃ hatthattharaṃ assattharaṃ rathattharaṃ ajinappaveṇī kadalimigapavarapaccattharaṇaṃ sauttaracchadaṃ ubhatolohitakūpadhānaṃ. Dullabhāni tāni pabbajitānaṃ laddhā ca pana na kappanti.

“Này Bà-la-môn, những loại giường cao và giường lớn ấy, như là: ghế dài, ngai, thảm lông dài, thảm len nhiều màu, thảm len trắng, thảm len thêu hoa, nệm bông gòn, thảm len thêu hình sư tử, cọp, thảm len có lông hai bên, thảm len có lông một bên, thảm có đính vàng bạc châu báu, thảm lụa có đính châu báu, thảm len đủ cho mười sáu vũ nữ đứng múa, tấm trải lưng voi, tấm trải lưng ngựa, tấm trải trên xe, tấm trải làm bằng da sơn dương, tấm trải quý làm bằng da linh dương, có lọng che màu đỏ bên trên, có gối màu đỏ ở hai đầu. Những thứ ấy, người xuất gia khó có được, và dù có được cũng không được phép dùng.”

‘‘Tīṇi kho, imāni, brāhmaṇa, uccāsayanamahāsayanāni, yesāhaṃ etarahi nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī. Katamāni tīṇi? Dibbaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ, brahmaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ, ariyaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ. Imāni kho, brāhmaṇa, tīṇi uccāsayanamahāsayanāni, yesāhaṃ etarahi nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī’’ti.

“Này Bà-la-môn, có ba loại giường cao và giường lớn này, mà Ta hiện nay có thể tùy ý muốn, không khó khăn, không mệt nhọc mà có được. Thế nào là ba? Giường cao và giường lớn thuộc cõi trời, giường cao và giường lớn thuộc cõi Phạm thiên, giường cao và giường lớn thuộc bậc Thánh. Này Bà-la-môn, đây là ba loại giường cao và giường lớn mà Ta hiện nay có thể tùy ý muốn, không khó khăn, không mệt nhọc mà có được.”

‘‘Katamaṃ [Pg.183] pana taṃ, bho gotama, dibbaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ, yassa bhavaṃ gotamo etarahi nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī’’ti? ‘‘Idhāhaṃ, brāhmaṇa, yaṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharāmi, so pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisāmi. So pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto vanantaññeva pavisāmi. So yadeva tattha honti tiṇāni vā paṇṇāni vā tāni ekajjhaṃ saṅgharitvā nisīdāmi pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. So vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi; vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi; pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharāmi sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṃvedemi, yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti – ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi; sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi. So ce ahaṃ, brāhmaṇa, evaṃbhūto caṅkamāmi, dibbo me eso tasmiṃ samaye caṅkamo hoti. So ce ahaṃ, brāhmaṇa, evaṃbhūto tiṭṭhāmi, dibbaṃ me etaṃ tasmiṃ samaye ṭhānaṃ hoti. So ce ahaṃ, brāhmaṇa, evaṃbhūto nisīdāmi, dibbaṃ me etaṃ tasmiṃ samaye āsanaṃ hoti. So ce ahaṃ, brāhmaṇa, evaṃbhūto seyyaṃ kappemi, dibbaṃ me etaṃ tasmiṃ samaye uccāsayanamahāsayanaṃ hoti. Idaṃ kho, brāhmaṇa, dibbaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ, yassāhaṃ etarahi nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī’’ti.

“Thưa Tôn giả Gotama, thế nào là giường cao và giường lớn thuộc cõi trời mà Tôn giả hiện nay có thể tùy ý muốn, không khó khăn, không mệt nhọc mà có được?” “Này Bà-la-môn, ở đây, Ta trú ngụ gần một làng hay một thị trấn nào đó. Vào buổi sáng, Ta đắp y, mang bát, vào làng hay thị trấn ấy để khất thực. Sau bữa ăn, khi đã đi khất thực về, Ta đi vào một khu rừng. Ở đấy, Ta nhặt bất cứ cỏ hay lá cây nào có được, gom chúng lại một chỗ, rồi ngồi xuống, xếp bằng kiết-già, giữ thân ngay thẳng, an trú chánh niệm trước mặt. Ta ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ; do diệt tầm và tứ, Ta chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội tĩnh nhất tâm; do ly hỷ, Ta trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là ‘xả niệm lạc trú’, chứng và trú Thiền thứ ba; do xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, Ta chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh. Này Bà-la-môn, khi ở trong trạng thái như vậy, nếu Ta đi kinh hành, thì lúc ấy, sự kinh hành của Ta là sự kinh hành của cõi trời. Này Bà-la-môn, khi ở trong trạng thái như vậy, nếu Ta đứng, thì lúc ấy, chỗ đứng của Ta là chỗ đứng của cõi trời. Này Bà-la-môn, khi ở trong trạng thái như vậy, nếu Ta ngồi, thì lúc ấy, chỗ ngồi của Ta là chỗ ngồi của cõi trời. Này Bà-la-môn, khi ở trong trạng thái như vậy, nếu Ta nằm, thì lúc ấy, chỗ nằm của Ta là giường cao và giường lớn của cõi trời. Này Bà-la-môn, đây chính là giường cao và giường lớn thuộc cõi trời mà Ta hiện nay có thể tùy ý muốn, không khó khăn, không mệt nhọc mà có được.”

‘‘Acchariyaṃ, bho gotama, abbhutaṃ, bho gotama! Ko cañño evarūpassa dibbassa uccāsayanamahāsayanassa nikāmalābhī bhavissati akicchalābhī akasiralābhī, aññatra bhotā gotamena!

“Thật là hy hữu, thưa Tôn giả Gotama! Thật là vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Ngoài Tôn giả Gotama ra, còn có ai khác có thể tùy ý muốn, không khó khăn, không mệt nhọc mà có được loại giường cao và giường lớn thuộc cõi trời như vậy!”

‘‘Katamaṃ pana taṃ, bho gotama, brahmaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ, yassa bhavaṃ gotamo etarahi nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī’’ti? ‘‘Idhāhaṃ, brāhmaṇa, yaṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharāmi, so pubbaṇhasamayaṃ [Pg.184] nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisāmi. So pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto vanantaññeva pavisāmi. So yadeva tattha honti tiṇāni vā paṇṇāni vā tāni ekajjhaṃ saṅgharitvā nisīdāmi pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. So mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharāmi, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā viharāmi. Karuṇāsahagatena cetasā…pe… muditāsahagatena cetasā…pe… upekkhāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharāmi, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā viharāmi. So ce ahaṃ, brāhmaṇa, evaṃbhūto caṅkamāmi, brahmā me eso tasmiṃ samaye caṅkamo hoti. So ce ahaṃ, brāhmaṇa, evaṃbhūto tiṭṭhāmi…pe… nisīdāmi…pe… seyyaṃ kappemi, brahmaṃ me etaṃ tasmiṃ samaye uccāsayanamahāsayanaṃ hoti. Idaṃ kho, brāhmaṇa, brahmaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ, yassāhaṃ etarahi nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī’’ti.

“Thưa Tôn giả Gotama, thế nào là giường nằm cao sang và tuyệt hảo thuộc cõi Phạm thiên, mà Tôn giả Gotama hiện nay có được theo ý muốn, có được không khó khăn, có được không phiền muộn?” “Này Bà-la-môn, ở đây, ta nương vào một ngôi làng hay một thị trấn nào đó để an trú. Vào buổi sáng, ta đắp y, mang y bát, rồi đi vào chính ngôi làng hay thị trấn ấy để khất thực. Sau bữa ăn, khi đã đi khất thực về, ta đi vào rừng. Ở đó, có những loại cỏ hay lá cây nào, ta gom chúng lại một chỗ, rồi ngồi kiết-già, giữ thân ngay thẳng, an trú chánh niệm trước mặt. Ta an trú, biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Cứ như thế, trên, dưới, ngang, khắp tất cả, cùng khắp thế giới, ta an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô biên, vô lượng, không hận, không sân. Với tâm câu hữu với bi... v.v... với tâm câu hữu với hỷ... v.v... với tâm câu hữu với xả, ta an trú biến mãn một phương, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Cứ như thế, trên, dưới, ngang, khắp tất cả, cùng khắp thế giới, ta an trú biến mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô biên, vô lượng, không hận, không sân. Này Bà-la-môn, nếu ta, trong trạng thái như vậy, đi kinh hành, thì vào lúc ấy, sự kinh hành đó của ta là sự kinh hành của Phạm thiên. Này Bà-la-môn, nếu ta, trong trạng thái như vậy, đứng... v.v... ngồi... v.v... nằm xuống, thì vào lúc ấy, đó chính là giường nằm cao sang và tuyệt hảo thuộc cõi Phạm thiên của ta. Này Bà-la-môn, đây chính là giường nằm cao sang và tuyệt hảo thuộc cõi Phạm thiên, mà ta hiện nay có được theo ý muốn, có được không khó khăn, có được không phiền muộn.”

‘‘Acchariyaṃ, bho gotama, abbhutaṃ, bho gotama! Ko cañño evarūpassa brahmassa uccāsayanamahāsayanassa nikāmalābhī bhavissati akicchalābhī akasiralābhī, aññatra bhotā gotamena!

“Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama, thật hy hữu, thưa Tôn giả Gotama! Ngoài Tôn giả Gotama ra, còn ai khác có thể có được giường nằm cao sang và tuyệt hảo thuộc cõi Phạm thiên như vậy, có được theo ý muốn, có được không khó khăn, có được không phiền muộn!”

‘‘Katamaṃ pana taṃ, bho gotama, ariyaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ, yassa bhavaṃ gotamo etarahi nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī’’ti? ‘‘Idhāhaṃ, brāhmaṇa, yaṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharāmi, so pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisāmi. So pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto vanantaññeva pavisāmi. So yadeva tattha honti tiṇāni vā paṇṇāni vā tāni ekajjhaṃ saṅgharitvā nisīdāmi pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. So evaṃ jānāmi – ‘rāgo me pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo; doso me pahīno ucchinnamūlo [Pg.185] tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo; moho me pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo’. So ce ahaṃ, brāhmaṇa, evaṃbhūto caṅkamāmi, ariyo me eso tasmiṃ samaye caṅkamo hoti. So ce ahaṃ, brāhmaṇa, evaṃbhūto tiṭṭhāmi…pe… nisīdāmi…pe… seyyaṃ kappemi, ariyaṃ me etaṃ tasmiṃ samaye uccāsayanamahāsayanaṃ hoti. Idaṃ kho, brāhmaṇa, ariyaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ, yassāhaṃ etarahi nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī’’ti.

“Thưa Tôn giả Gotama, thế nào là giường nằm cao sang và tuyệt hảo của bậc Thánh, mà Tôn giả Gotama hiện nay có được theo ý muốn, có được không khó khăn, có được không phiền muộn?” “Này Bà-la-môn, ở đây, ta nương vào một ngôi làng hay một thị trấn nào đó để an trú. Vào buổi sáng, ta đắp y, mang y bát, rồi đi vào chính ngôi làng hay thị trấn ấy để khất thực. Sau bữa ăn, khi đã đi khất thực về, ta đi vào rừng. Ở đó, có những loại cỏ hay lá cây nào, ta gom chúng lại một chỗ, rồi ngồi kiết-già, giữ thân ngay thẳng, an trú chánh niệm trước mặt. Ta biết như sau: ‘Tham của ta đã được đoạn trừ, đã được cắt tận gốc rễ, đã được làm như thân cây ta-la, đã được làm cho không thể hiện hữu, không thể sanh khởi trong tương lai; sân của ta đã được đoạn trừ, đã được cắt tận gốc rễ, đã được làm như thân cây ta-la, đã được làm cho không thể hiện hữu, không thể sanh khởi trong tương lai; si của ta đã được đoạn trừ, đã được cắt tận gốc rễ, đã được làm như thân cây ta-la, đã được làm cho không thể hiện hữu, không thể sanh khởi trong tương lai’. Này Bà-la-môn, nếu ta, trong trạng thái như vậy, đi kinh hành, thì vào lúc ấy, sự kinh hành đó của ta là sự kinh hành của bậc Thánh. Này Bà-la-môn, nếu ta, trong trạng thái như vậy, đứng... v.v... ngồi... v.v... nằm xuống, thì vào lúc ấy, đó chính là giường nằm cao sang và tuyệt hảo của bậc Thánh của ta. Này Bà-la-môn, đây chính là giường nằm cao sang và tuyệt hảo của bậc Thánh, mà ta hiện nay có được theo ý muốn, có được không khó khăn, có được không phiền muộn.”

‘‘Acchariyaṃ, bho gotama, abbhutaṃ, bho gotama! Ko cañño evarūpassa ariyassa uccāsayanamahāsayanassa nikāmalāmī bhavissati akicchalābhī akasiralābhī, aññatra bhotā gotamena!

“Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama, thật hy hữu, thưa Tôn giả Gotama! Ngoài Tôn giả Gotama ra, còn ai khác có thể có được giường nằm cao sang và tuyệt hảo của bậc Thánh như vậy, có được theo ý muốn, có được không khó khăn, có được không phiền muộn!”

‘‘Abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama! Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṃ kho bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Ete mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāma dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsake no bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupete saraṇaṃ gate’’ti. Tatiyaṃ.

“Thật tuyệt vời, thưa Tôn giả Gotama, thật tuyệt vời, thưa Tôn giả Gotama! Thưa Tôn giả Gotama, cũng giống như người ta lật ngửa vật bị úp, hay mở ra vật bị che kín, hay chỉ đường cho người bị lạc, hay cầm ngọn đèn dầu trong bóng tối để người có mắt có thể thấy các sắc; cũng vậy, Chánh pháp đã được Tôn giả Gotama trình bày bằng nhiều phương tiện. Chúng con xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp và quy y Tỳ-khưu Tăng. Mong Tôn giả Gotama ghi nhận chúng con là những cận sự nam đã quy y kể từ hôm nay cho đến trọn đời.”

4. Sarabhasuttaṃ

4. Kinh Sarabha

65. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate. Tena kho pana samayena sarabho nāma paribbājako acirapakkanto hoti imasmā dhammavinayā. So rājagahe parisati evaṃ vācaṃ bhāsati – ‘‘aññāto mayā samaṇānaṃ sakyaputtikānaṃ dhammo. Aññāya ca panāhaṃ samaṇānaṃ sakyaputtikānaṃ dhammaṃ evāhaṃ tasmā dhammavinayā apakkanto’’ti. Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pavisiṃsu. Assosuṃ kho te bhikkhū sarabhassa paribbājakassa rājagahe parisati evaṃ vācaṃ bhāsamānassa [Pg.186] – ‘‘aññāto mayā samaṇānaṃ sakyaputtikānaṃ dhammo. Aññāya ca panāhaṃ samaṇānaṃ sakyaputtikānaṃ dhammaṃ evāhaṃ tasmā dhammavinayā apakkanto’’ti.

65. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú tại Rājagaha (Vương Xá), trên núi Gijjhakūṭa (Linh Thứu). Bấy giờ, có du sĩ tên là Sarabha vừa mới rời bỏ Pháp và Luật này. Vị ấy nói lời này giữa hội chúng ở Rājagaha: “Pháp của các Sa-môn Thích tử đã được tôi liễu tri. Và chính vì đã liễu tri Pháp của các Sa-môn Thích tử mà tôi đã rời bỏ Pháp và Luật ấy.” Bấy giờ, nhiều vị Tỳ-khưu vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, đi vào thành Rājagaha để khất thực. Các vị Tỳ-khưu ấy đã nghe du sĩ Sarabha nói lời này giữa hội chúng ở Rājagaha: “Pháp của các Sa-môn Thích tử đã được tôi liễu tri. Và chính vì đã liễu tri Pháp của các Sa-môn Thích tử mà tôi đã rời bỏ Pháp và Luật ấy.”

Atha kho te bhikkhū rājagahe piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘sarabho nāma, bhante, paribbājako acirapakkanto imasmā dhammavinayā. So rājagahe parisati evaṃ vācaṃ bhāsati – ‘aññāto mayā samaṇānaṃ sakyaputtikānaṃ dhammo. Aññāya ca panāhaṃ samaṇānaṃ sakyaputtikānaṃ dhammaṃ evāhaṃ tasmā dhammavinayā apakkanto’ti. Sādhu bhante, bhagavā yena sippinikātīraṃ paribbājakārāmo yena sarabho paribbājako tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyā’’ti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.

Bấy giờ, các vị tỳ khưu ấy, sau khi đi khất thực ở thành Rājagaha, sau bữa ăn, đã trở về từ nơi khất thực, đi đến chỗ đức Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, các vị tỳ khưu ấy bạch với đức Thế Tôn điều này: – Thưa ngài, có du sĩ tên là Sarabha vừa mới từ bỏ Pháp và Luật này. Vị ấy đã nói lời này trong hội chúng ở thành Rājagaha: ‘Giáo pháp của các sa-môn Thích tử đã được tôi biết rõ. Và chính vì đã biết rõ giáo pháp của các sa-môn Thích tử nên tôi đã từ bỏ Pháp và Luật ấy.’ Lành thay, thưa ngài, mong đức Thế Tôn vì lòng bi mẫn mà đi đến khu vườn của các du sĩ bên bờ sông Sippinikā, nơi có du sĩ Sarabha. Đức Thế Tôn đã im lặng nhận lời.

Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena sippinikātīraṃ paribbājakārāmo yena sarabho paribbājako tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā sarabhaṃ paribbājakaṃ etadavoca – ‘‘saccaṃ kira tvaṃ, sarabha, evaṃ vadesi – ‘aññāto mayā samaṇānaṃ sakyaputtikānaṃ dhammo. Aññāya ca panāhaṃ samaṇānaṃ sakyaputtikānaṃ dhammaṃ evāhaṃ tasmā dhammavinayā apakkanto’’’ti? Evaṃ vutte sarabho paribbājako tuṇhī ahosi.

Bấy giờ, vào buổi chiều, đức Thế Tôn rời khỏi nơi độc cư, đi đến khu vườn của các du sĩ bên bờ sông Sippinikā, nơi có du sĩ Sarabha; sau khi đến, ngài ngồi xuống trên chỗ ngồi đã được soạn sẵn. Sau khi ngồi, đức Thế Tôn nói với du sĩ Sarabha điều này: – Này Sarabha, có thật là ông đã nói như vầy: ‘Giáo pháp của các sa-môn Thích tử đã được tôi biết rõ. Và chính vì đã biết rõ giáo pháp của các sa-môn Thích tử nên tôi đã từ bỏ Pháp và Luật ấy’ phải không? Khi được nói vậy, du sĩ Sarabha đã giữ im lặng.

Dutiyampi kho, bhagavā sarabhaṃ paribbājakaṃ etadavoca – ‘‘vadehi, sarabha, kinti te aññāto samaṇānaṃ sakyaputtikānaṃ dhammo? Sace te aparipūraṃ bhavissati, ahaṃ paripūressāmi. Sace pana te paripūraṃ bhavissati, ahaṃ anumodissāmī’’ti. Dutiyampi kho sarabho paribbājako tuṇhī ahosi.

Lần thứ hai, đức Thế Tôn nói với du sĩ Sarabha điều này: – Này Sarabha, hãy nói đi, giáo pháp của các sa-môn Thích tử đã được ông biết rõ như thế nào? Nếu điều ấy đối với ông là chưa đầy đủ, ta sẽ làm cho đầy đủ. Còn nếu điều ấy đối với ông là đã đầy đủ, ta sẽ hoan hỷ. Lần thứ hai, du sĩ Sarabha cũng giữ im lặng.

Tatiyampi kho bhagavā sarabhaṃ paribbājakaṃ etadavoca – (‘‘yo kho sarabha paññāyati samaṇānaṃ sakyaputtikānaṃ dhammo) ‘‘vadehi, sarabha, kinti te aññāto samaṇānaṃ sakyaputtikānaṃ dhammo? Sace te aparipūraṃ [Pg.187] bhavissati, ahaṃ paripūressāmi. Sace pana te paripūraṃ bhavissati, ahaṃ anumodissāmī’’ti. Tatiyampi kho sarabho paribbājako tuṇhī ahosi.

Lần thứ ba, đức Thế Tôn nói với du sĩ Sarabha điều này: – Này Sarabha, hãy nói đi, giáo pháp của các sa-môn Thích tử đã được ông biết rõ như thế nào? Nếu điều ấy đối với ông là chưa đầy đủ, ta sẽ làm cho đầy đủ. Còn nếu điều ấy đối với ông là đã đầy đủ, ta sẽ hoan hỷ. Lần thứ ba, du sĩ Sarabha cũng giữ im lặng.

Atha kho te paribbājakā sarabhaṃ paribbājakaṃ etadavocuṃ – ‘‘yadeva kho tvaṃ, āvuso sarabha, samaṇaṃ gotamaṃ yāceyyāsi tadeva te samaṇo gotamo pavāreti. Vadehāvuso sarabha, kinti te aññāto samaṇānaṃ sakyaputtikānaṃ dhammo? Sace te aparipūraṃ bhavissati, samaṇo gotamo paripūressati. Sace pana te paripūraṃ bhavissati, samaṇo gotamo anumodissatī’’ti. Evaṃ vutte sarabho paribbājako tuṇhībhūto maṅkubhūto pattakkhandho adhomukho pajjhāyanto appaṭibhāno nisīdi.

Bấy giờ, các du sĩ ấy nói với du sĩ Sarabha điều này: – Này hiền giả Sarabha, chính điều mà hiền giả nên thỉnh cầu sa-môn Gotama thì chính sa-môn Gotama lại mời hiền giả. Này hiền giả Sarabha, hãy nói đi, giáo pháp của các sa-môn Thích tử đã được hiền giả biết rõ như thế nào? Nếu điều ấy đối với hiền giả là chưa đầy đủ, sa-môn Gotama sẽ làm cho đầy đủ. Còn nếu điều ấy đối với hiền giả là đã đầy đủ, sa-môn Gotama sẽ hoan hỷ. Khi được nói vậy, du sĩ Sarabha ngồi im lặng, bối rối, vai rũ xuống, mặt cúi gằm, trầm tư, không thể đối đáp.

Atha kho bhagavā sarabhaṃ paribbājakaṃ tuṇhībhūtaṃ maṅkubhūtaṃ pattakkhandhaṃ adhomukhaṃ pajjhāyantaṃ appaṭibhānaṃ viditvā te paribbājake etadavoca –

Bấy giờ, đức Thế Tôn, sau khi biết du sĩ Sarabha đang im lặng, bối rối, vai rũ xuống, mặt cúi gằm, trầm tư, không thể đối đáp, đã nói với các du sĩ ấy điều này:

‘‘Yo kho maṃ, paribbājakā, evaṃ vadeyya – ‘sammāsambuddhassa te paṭijānato ime dhammā anabhisambuddhā’ti, tamahaṃ tattha sādhukaṃ samanuyuñjeyyaṃ samanugāheyyaṃ samanubhāseyyaṃ. So vata mayā sādhukaṃ samanuyuñjiyamāno samanugāhiyamāno samanubhāsiyamāno aṭṭhānametaṃ anavakāso yaṃ so tiṇṇaṃ ṭhānānaṃ nāññataraṃ ṭhānaṃ nigaccheyya, aññena vā aññaṃ paṭicarissati, bahiddhā kathaṃ apanāmessati, kopañca dosañca appaccayañca pātukarissati, tuṇhībhūto maṅkubhūto pattakkhandho adhomukho pajjhāyanto appaṭibhāno nisīdissati, seyyathāpi sarabho paribbājako.

– Này các du sĩ, nếu có người nào nói với ta như vầy: ‘Trong khi ngài tự nhận là bậc Chánh Đẳng Giác, những pháp này vẫn chưa được ngài giác ngộ,’ ta sẽ thẩm vấn, tra xét, và gạn hỏi người ấy một cách kỹ lưỡng. Và người ấy, khi được ta thẩm vấn, tra xét, và gạn hỏi một cách kỹ lưỡng, không thể có trường hợp, không thể có cơ hội mà người ấy không rơi vào một trong ba tình trạng sau: hoặc là sẽ dùng chuyện khác để lảng tránh và dẫn câu chuyện ra ngoài đề; hoặc là sẽ biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn; hoặc là sẽ ngồi im lặng, bối rối, vai rũ xuống, mặt cúi gằm, trầm tư, không thể đối đáp, giống như du sĩ Sarabha.

‘‘Yo kho maṃ, paribbājakā, evaṃ vadeyya – ‘khīṇāsavassa te paṭijānato ime āsavā aparikkhīṇā’ti, tamahaṃ tattha sādhukaṃ samanuyuñjeyyaṃ samanugāheyyaṃ samanubhāseyyaṃ. So vata mayā sādhukaṃ samanuyuñjiyamāno samanugāhiyamāno samanubhāsiyamāno aṭṭhānametaṃ anavakāso yaṃ so tiṇṇaṃ ṭhānānaṃ nāññataraṃ ṭhānaṃ nigaccheyya, aññena vā aññaṃ paṭicarissati, bahiddhā kathaṃ apanāmessati, kopañca dosañca appaccayañca [Pg.188] pātukarissati, tuṇhībhūto maṅkubhūto pattakkhandho adhomukho pajjhāyanto appaṭibhāno nisīdissati, seyyathāpi sarabho paribbājako.

– Này các du sĩ, nếu có người nào nói với ta như vầy: ‘Trong khi ngài tự nhận là bậc đã tận diệt các lậu hoặc, những lậu hoặc này vẫn chưa được ngài tận diệt,’ ta sẽ thẩm vấn, tra xét, và gạn hỏi người ấy một cách kỹ lưỡng. Và người ấy, khi được ta thẩm vấn, tra xét, và gạn hỏi một cách kỹ lưỡng, không thể có trường hợp, không thể có cơ hội mà người ấy không rơi vào một trong ba tình trạng sau: hoặc là sẽ dùng chuyện khác để lảng tránh và dẫn câu chuyện ra ngoài đề; hoặc là sẽ biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn; hoặc là sẽ ngồi im lặng, bối rối, vai rũ xuống, mặt cúi gằm, trầm tư, không thể đối đáp, giống như du sĩ Sarabha.

‘‘Yo kho maṃ, paribbājakā, evaṃ vadeyya – ‘yassa kho pana te atthāya dhammo desito, so na niyyāti takkarassa sammā dukkhakkhayāyā’ti, tamahaṃ tattha sādhukaṃ samanuyuñjeyyaṃ samanugāheyyaṃ samanubhāseyyaṃ. So vata mayā sādhukaṃ samanuyuñjiyamāno samanugāhiyamāno samanubhāsiyamāno aṭṭhānametaṃ anavakāso yaṃ so tiṇṇaṃ ṭhānānaṃ nāññataraṃ ṭhānaṃ nigaccheyya, aññena vā aññaṃ paṭicarissati, bahiddhā kathaṃ apanāmessati, kopañca dosañca appaccayañca pātukarissati, tuṇhībhūto maṅkubhūto pattakkhandho adhomukho pajjhāyanto appaṭibhāno nisīdissati, seyyathāpi sarabho paribbājako’’ti. Atha kho bhagavā sippinikātīre paribbājakārāme tikkhattuṃ sīhanādaṃ naditvā vehāsaṃ pakkāmi.

“Này các du sĩ, nếu có ai nói với Ta rằng: ‘Pháp mà ngài đã thuyết giảng vì mục đích nào đó, pháp ấy không đưa đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh cho người thực hành,’ thì Ta sẽ gạn hỏi, tra hỏi, chất vấn người ấy một cách kỹ lưỡng. Và này, khi bị Ta gạn hỏi, tra hỏi, chất vấn một cách kỹ lưỡng, không có lý do gì, không có trường hợp gì mà người ấy không rơi vào một trong ba trạng thái sau: hoặc sẽ dùng lời khác để che đậy lời khác, hoặc sẽ dẫn câu chuyện ra ngoài đề; hoặc sẽ biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn; hoặc sẽ ngồi im lặng, bối rối, vai rũ, mặt cúi gằm, trầm tư, không thể đối đáp, giống như du sĩ Sarabha vậy.” Sau đó, Thế Tôn, tại tu viện của các du sĩ bên bờ sông Sippinikā, đã rống lên tiếng rống sư tử ba lần rồi bay lên hư không.

Atha kho te paribbājakā acirapakkantassa bhagavato sarabhaṃ paribbājakaṃ samantato vācāyasannitodakena sañjambharimakaṃsu – ‘‘seyyathāpi, āvuso sarabha, brahāraññe jarasiṅgālo ‘sīhanādaṃ nadissāmī’ti siṅgālakaṃyeva nadati, bheraṇḍakaṃyeva nadati ; evamevaṃ kho tvaṃ, āvuso sarabha, aññatreva samaṇena gotamena ‘sīhanādaṃ nadissāmī’ti siṅgālakaṃyeva nadasi bheraṇḍakaṃyeva nadasi. Seyyathāpi, āvuso sarabha, ambukasañcarī ‘purisakaravitaṃ ravissāmī’ti ambukasañcariravitaṃyeva ravati; evamevaṃ kho tvaṃ, āvuso sarabha, aññatreva samaṇena gotamena ‘purisakaravitaṃ ravissāmī’ti, ambukasañcariravitaṃyeva ravasi. Seyyathāpi, āvuso sarabha, usabho suññāya gosālāya gambhīraṃ naditabbaṃ maññati; evamevaṃ kho tvaṃ, āvuso sarabha, aññatreva samaṇena gotamena gambhīraṃ naditabbaṃ maññasī’’ti. Atha kho te paribbājakā sarabhaṃ paribbājakaṃ [Pg.189] samantato vācāyasannitodakena sañjambharimakaṃsūti. Catutthaṃ.

Khi ấy, Thế Tôn vừa đi khỏi không lâu, các du sĩ kia đã dùng những lời lẽ sắc bén như gai nhọn đâm chọc du sĩ Sarabha từ mọi phía: ‘Này hiền giả Sarabha, ví như trong khu rừng lớn, một con chó rừng già nghĩ rằng: “Ta sẽ rống tiếng rống sư tử,” nhưng chỉ tru lên tiếng tru của chó rừng, tiếng tru ghê rợn; cũng vậy, này hiền giả Sarabha, khi vắng mặt Sa-môn Gotama, ngươi nghĩ rằng: “Ta sẽ rống tiếng rống sư tử,” nhưng chỉ tru lên tiếng tru của chó rừng, tiếng tru ghê rợn. Này hiền giả Sarabha, ví như một con gà mái nhỏ nghĩ rằng: “Ta sẽ gáy tiếng gáy của gà trống,” nhưng chỉ kêu lên tiếng kêu của gà mái; cũng vậy, này hiền giả Sarabha, khi vắng mặt Sa-môn Gotama, ngươi nghĩ rằng: “Ta sẽ gáy tiếng gáy của gà trống,” nhưng chỉ kêu lên tiếng kêu của gà mái. Này hiền giả Sarabha, ví như một con bò đực trong chuồng bò vắng vẻ tưởng rằng nó có thể rống lên một tiếng rống oai hùng; cũng vậy, này hiền giả Sarabha, khi vắng mặt Sa-môn Gotama, ngươi tưởng rằng mình có thể rống lên một tiếng rống oai hùng.’ Khi ấy, các du sĩ kia đã dùng những lời lẽ sắc bén như gai nhọn đâm chọc du sĩ Sarabha từ mọi phía. Hết.

5. Kesamuttisuttaṃ

5. Kinh Kesamutti

66. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ yena kesamuttaṃ nāma kālāmānaṃ nigamo tadavasari. Assosuṃ kho kesamuttiyā kālāmā – ‘‘samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito kesamuttaṃ anuppatto. Taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘itipi so bhagavā…pe… sādhu kho pana tathārūpānaṃ arahataṃ dassanaṃ hotī’’’ti.

66. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn đang du hành trong xứ Kosala cùng với đại chúng Tỳ-khưu, Ngài đi đến một thị trấn của dòng họ Kālāma tên là Kesamutta. Dân chúng Kālāma ở Kesamutta nghe tin rằng: ‘Thưa các ngài, Sa-môn Gotama, một Thích tử, đã xuất gia từ dòng họ Thích Ca, nay đã đến Kesamutta. Tiếng đồn tốt đẹp như sau đã được lan truyền về Tôn giả Gotama ấy: “Ngài là Thế Tôn... (v.v.)... Lành thay, được yết kiến một bậc A-la-hán như vậy.”’

Atha kho kesamuttiyā kālāmā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā appekacce bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu, appekacce bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu, sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu, appekacce yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu, appekacce nāmagottaṃ sāvetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu, appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te kesamuttiyā kālāmā bhagavantaṃ etadavocuṃ –

Khi ấy, dân chúng Kālāma ở Kesamutta đi đến chỗ Thế Tôn. Sau khi đến, một số người đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số người nói lời chào hỏi thân hữu với Thế Tôn, sau khi trao đổi những lời chào hỏi đáng ghi nhớ, họ ngồi xuống một bên; một số người chắp tay vái về phía Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số người xưng tên và dòng họ rồi ngồi xuống một bên; một số người im lặng ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, những người Kālāma ở Kesamutta ấy bạch với Thế Tôn như sau:

‘‘Santi, bhante, eke samaṇabrāhmaṇā kesamuttaṃ āgacchanti. Te sakaṃyeva vādaṃ dīpenti jotenti, parappavādaṃ pana khuṃsenti vambhenti paribhavanti omakkhiṃ karonti. Aparepi, bhante, eke samaṇabrāhmaṇā kesamuttaṃ āgacchanti. Tepi sakaṃyeva vādaṃ dīpenti jotenti, parappavādaṃ pana khuṃsenti vambhenti paribhavanti omakkhiṃ karonti. Tesaṃ no, bhante, amhākaṃ hoteva kaṅkhā hoti vicikicchā – ‘ko su nāma imesaṃ bhavataṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ saccaṃ āha, ko musā’’’ti? ‘‘Alañhi vo, kālāmā, kaṅkhituṃ alaṃ vicikicchituṃ. Kaṅkhanīyeva pana vo ṭhāne vicikicchā uppannā’’.

“Bạch Thế Tôn, có một số Sa-môn, Bà-la-môn đến Kesamutta. Họ chỉ trình bày, làm sáng tỏ học thuyết của mình, nhưng lại miệt thị, chê bai, khinh rẻ, và bác bỏ học thuyết của người khác. Bạch Thế Tôn, lại có những Sa-môn, Bà-la-môn khác đến Kesamutta. Họ cũng chỉ trình bày, làm sáng tỏ học thuyết của mình, nhưng lại miệt thị, chê bai, khinh rẻ, và bác bỏ học thuyết của người khác. Bạch Thế Tôn, đối với chúng con, có sự nghi ngờ, có sự do dự rằng: ‘Trong các vị Sa-môn, Bà-la-môn đáng kính này, ai nói thật, ai nói dối?’.” “Này các Kālāma, thật đáng cho các ngươi nghi ngờ, thật đáng cho các ngươi do dự. Sự do dự đã khởi lên trong các ngươi ở một điểm đáng phải nghi ngờ.”

‘‘Etha tumhe, kālāmā, mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena[Pg.190], mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garūti. Yadā tumhe, kālāmā, attanāva jāneyyātha – ‘ime dhammā akusalā, ime dhammā sāvajjā, ime dhammā viññugarahitā, ime dhammā samattā samādinnā ahitāya dukkhāya saṃvattantī’’’ti, atha tumhe, kālāmā, pajaheyyātha.

“Này các Kālāma, hãy đến đây. Chớ vội tin vì nghe nói lại, chớ vội tin vì theo truyền thống, chớ vội tin vì tin đồn, chớ vội tin vì được ghi trong kinh điển, chớ vội tin vì lý luận logic, chớ vội tin vì suy diễn, chớ vội tin vì xét đoán theo vẻ bề ngoài, chớ vội tin vì phù hợp với định kiến của mình, chớ vội tin vì người nói có vẻ đáng tin, chớ vội tin vì nghĩ rằng: ‘Vị Sa-môn này là thầy của chúng ta.’ Này các Kālāma, khi nào các ngươi tự mình biết rõ: ‘Những pháp này là bất thiện; những pháp này là có tội; những pháp này bị người trí chê bai; những pháp này khi được thực hành và chấp nhận, sẽ đưa đến bất hạnh và khổ đau,’ thì khi ấy, này các Kālāma, các ngươi hãy từ bỏ chúng.”

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, kālāmā, lobho purisassa ajjhattaṃ uppajjamāno uppajjati hitāya vā ahitāya vā’’ti?

“Này các Kālāma, các ngươi nghĩ thế nào? Lòng tham, khi khởi lên bên trong một người, nó khởi lên vì lợi ích hay vì bất hạnh?”

‘‘Ahitāya, bhante’’.

“Vì bất hạnh, bạch Thế Tôn.”

‘‘Luddho panāyaṃ, kālāmā, purisapuggalo lobhena abhibhūto pariyādinnacitto pāṇampi hanati, adinnampi ādiyati, paradārampi gacchati, musāpi bhaṇati, parampi tathattāya samādapeti, yaṃ sa hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyā’’ti.

“Này các Kālāma, người tham lam này, bị lòng tham chi phối, tâm bị chiếm đoạt, người ấy giết hại sinh mạng, lấy của không cho, tà dâm với vợ người, nói dối, và cũng xúi giục người khác làm như vậy, điều mà sẽ đưa đến bất hạnh và khổ đau lâu dài cho người ấy.”

‘‘Evaṃ, bhante’’.

“Thưa vâng, bạch Thế Tôn.”

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, kālāmā, doso purisassa ajjhattaṃ uppajjamāno uppajjati hitāya vā ahitāya vā’’ti?

“Này các Kālāma, các ngươi nghĩ thế nào? Lòng sân, khi khởi lên bên trong một người, nó khởi lên vì lợi ích hay vì bất hạnh?”

‘‘Ahitāya, bhante’’.

“Vì bất hạnh, bạch Thế Tôn.”

‘‘Duṭṭho panāyaṃ, kālāmā, purisapuggalo dosena abhibhūto pariyādinnacitto pāṇampi hanati, adinnampi ādiyati, paradārampi gacchati, musāpi bhaṇati, parampi tathattāya samādapeti, yaṃ sa hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyā’’ti.

Này các Kālāma, người đàn ông này, với tâm bị sân hận làm hư hỏng, bị sân hận chinh phục, bị sân hận chiếm đoạt, rồi đi đến sát sanh, lấy của không cho, tà dâm, nói dối, và xúi giục người khác làm như vậy, điều ấy sẽ đưa đến bất hạnh và đau khổ lâu dài cho người ấy.

‘‘Evaṃ, bhante’’.

Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, kālāmā, moho purisassa ajjhattaṃ uppajjamāno uppajjati hitāya vā ahitāya vā’’ti?

Này các Kālāma, các ông nghĩ thế nào? Si, khi sanh khởi bên trong một người, là sanh khởi vì lợi ích hay không vì lợi ích?

‘‘Ahitāya, bhante’’.

Không vì lợi ích, bạch Thế Tôn.

‘‘Mūḷho panāyaṃ, kālāmā, purisapuggalo mohena abhibhūto pariyādinnacitto pāṇampi hanati, adinnampi ādiyati, paradārampi gacchati, musāpi bhaṇati, parampi tathattāya samādapeti, yaṃ sa hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyā’’ti.

Này các Kālāma, người đàn ông này, với tâm bị si mê làm hư hỏng, bị si mê chinh phục, bị si mê chiếm đoạt, rồi đi đến sát sanh, lấy của không cho, tà dâm, nói dối, và xúi giục người khác làm như vậy, điều ấy sẽ đưa đến bất hạnh và đau khổ lâu dài cho người ấy.

‘‘Evaṃ, bhante’’.

Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, kālāmā, ime dhammā kusalā vā akusalā vā’’ti?

Này các Kālāma, các ông nghĩ thế nào? Các pháp này là thiện hay bất thiện?

‘‘Akusalā, bhante’’.

Là bất thiện, bạch Thế Tôn.

‘‘Sāvajjā vā anavajjā vā’’ti?

Là có tội hay không có tội?

‘‘Sāvajjā, bhante’’.

Là có tội, bạch Thế Tôn.

‘‘Viññugarahitā vā viññuppasatthā vā’’ti?

Bị người trí chê trách hay được người trí tán thán?

‘‘Viññugarahitā, bhante’’.

Bị người trí chê trách, bạch Thế Tôn.

‘‘Samattā samādinnā ahitāya dukkhāya saṃvattanti, no vā? Kathaṃ vā ettha hotī’’ti[Pg.191]?

Khi được thực hành, được chấp nhận, chúng có đưa đến bất hạnh và đau khổ hay không? Ở đây, ý của các ông thế nào?

‘‘Samattā, bhante, samādinnā ahitāya dukkhāya saṃvattantīti. Evaṃ no ettha hotī’’ti.

Bạch Thế Tôn, khi được thực hành, được chấp nhận, chúng đưa đến bất hạnh và đau khổ. Ở đây, ý của chúng con là như vậy.

‘‘Iti kho, kālāmā, yaṃ taṃ avocumhā – ‘etha tumhe, kālāmā! Mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garūti. Yadā tumhe kālāmā attanāva jāneyyātha – ‘ime dhammā akusalā, ime dhammā sāvajjā, ime dhammā viññugarahitā, ime dhammā samattā samādinnā ahitāya dukkhāya saṃvattantīti, atha tumhe, kālāmā, pajaheyyāthā’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ.

Này các Kālāma, chính vì vậy mà Ta đã nói: ‘Này các Kālāma, chớ có tin vì nghe nói lại, chớ có tin vì theo truyền thống, chớ có tin vì nghe tin đồn, chớ có tin vì được ghi trong kinh điển, chớ có tin vì lý luận logic, chớ có tin vì suy diễn, chớ có tin vì xét đoán bề ngoài, chớ có tin vì phù hợp với quan điểm đã có, chớ có tin vì vị ấy có vẻ đáng tin, chớ có tin vì nghĩ rằng vị Sa-môn là thầy của mình. Này các Kālāma, khi nào các ông tự mình biết rằng: ‘Các pháp này là bất thiện; các pháp này là có tội; các pháp này bị người trí chê trách; các pháp này khi được thực hành, được chấp nhận, sẽ đưa đến bất hạnh và đau khổ’, thì này các Kālāma, các ông hãy từ bỏ chúng’. Lời nói ấy được nói ra là y cứ vào điều này.

‘‘Etha tumhe, kālāmā, mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garūti. Yadā tumhe, kālāmā, attanāva jāneyyātha – ‘ime dhammā kusalā, ime dhammā anavajjā, ime dhammā viññuppasatthā, ime dhammā samattā samādinnā hitāya sukhāya saṃvattantī’ti, atha tumhe, kālāmā, upasampajja vihareyyātha.

Này các Kālāma, chớ có tin vì nghe nói lại, chớ có tin vì theo truyền thống, chớ có tin vì nghe tin đồn, chớ có tin vì được ghi trong kinh điển, chớ có tin vì lý luận logic, chớ có tin vì suy diễn, chớ có tin vì xét đoán bề ngoài, chớ có tin vì phù hợp với quan điểm đã có, chớ có tin vì vị ấy có vẻ đáng tin, chớ có tin vì nghĩ rằng vị Sa-môn là thầy của mình. Này các Kālāma, khi nào các ông tự mình biết rằng: ‘Các pháp này là thiện; các pháp này là không có tội; các pháp này được người trí tán thán; các pháp này khi được thực hành, được chấp nhận, sẽ đưa đến lợi ích và an lạc’, thì này các Kālāma, các ông hãy thành tựu và an trú trong chúng.

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, kālāmā, alobho purisassa ajjhattaṃ uppajjamāno uppajjati hitāya vā ahitāya vā’’ti?

Này các Kālāma, các ông nghĩ thế nào? Vô tham, khi sanh khởi bên trong một người, là sanh khởi vì lợi ích hay không vì lợi ích?

‘‘Hitāya, bhante’’.

Vì lợi ích, bạch Thế Tôn.

‘‘Aluddho panāyaṃ, kālāmā, purisapuggalo lobhena anabhibhūto apariyādinnacitto neva pāṇaṃ hanati, na adinnaṃ ādiyati, na paradāraṃ gacchati, na musā bhaṇati, na parampi tathattāya samādapeti, yaṃ sa hoti dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ti.

Này các Kālāma, người đàn ông này, với tâm không tham, không bị tham chinh phục, không bị tham chiếm đoạt, rồi không sát sanh, không lấy của không cho, không tà dâm, không nói dối, và không xúi giục người khác làm như vậy, điều ấy sẽ đưa đến lợi ích và an lạc lâu dài cho người ấy.

‘‘Evaṃ, bhante’’.

Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, kālāmā, adoso purisassa ajjhattaṃ uppajjamāno uppajjati…pe… amoho purisassa ajjhattaṃ uppajjamāno uppajjati…pe… hitāya sukhāyā’’ti.

Này các Kālāma, các ông nghĩ thế nào? Vô sân, khi sanh khởi bên trong một người... cho đến... Vô si, khi sanh khởi bên trong một người... cho đến... là vì lợi ích, vì an lạc?

‘‘Evaṃ bhante’’.

Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, kālāmā, ime dhammā kusalā vā akusalā vā’’ti?

Này các Kālāma, các ông nghĩ thế nào? Các pháp này là thiện hay bất thiện?

‘‘Kusalā, bhante’’.

Là thiện, bạch Thế Tôn.

‘‘Sāvajjā vā anavajjā vā’’ti?

Là có tội hay không có tội?

‘‘Anavajjā, bhante’’.

Là không có tội, bạch Thế Tôn.

‘‘Viññugarahitā vā viññuppasatthā vā’’ti?

Bị người trí chê trách hay được người trí tán thán?

‘‘Viññuppasatthā, bhante’’.

Được người trí tán thán, bạch Thế Tôn.

‘‘Samattā samādinnā [Pg.192] hitāya sukhāya saṃvattanti no vā? Kathaṃ vā ettha hotī’’ti?

Khi được thực hành, được chấp nhận, chúng có đưa đến lợi ích và an lạc hay không? Ở đây, ý của các ông thế nào?

‘‘Samattā, bhante, samādinnā hitāya sukhāya saṃvattanti. Evaṃ no ettha hotī’’ti.

Bạch Thế Tôn, khi được thực hành, được chấp nhận, chúng đưa đến lợi ích và an lạc. Ở đây, ý của chúng con là như vậy.

‘‘Iti kho, kālāmā, yaṃ taṃ avocumhā – ‘etha tumhe, kālāmā! Mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garūti. Yadā tumhe, kālāmā, attanāva jāneyyātha – ime dhammā kusalā, ime dhammā anavajjā, ime dhammā viññuppasatthā, ime dhammā samattā samādinnā hitāya sukhāya saṃvattantīti, atha tumhe, kālāmā, upasampajja vihareyyāthā’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ.

“Này các Kālāma, như vậy, điều mà chúng tôi đã nói rằng: ‘Này các Kālāma, hãy đến đây! Chớ vội tin theo chỉ vì được nghe kể lại, chớ vội tin theo chỉ vì là truyền thống, chớ vội tin theo chỉ vì là tin đồn, chớ vội tin theo chỉ vì được ghi trong kinh điển, chớ vội tin theo chỉ vì lý luận suy diễn, chớ vội tin theo chỉ vì một phương pháp, chớ vội tin theo chỉ vì cân nhắc các lý lẽ, chớ vội tin theo chỉ vì phù hợp với định kiến đã được chấp nhận, chớ vội tin theo chỉ vì người nói có vẻ đáng tin, chớ vội tin theo chỉ vì nghĩ rằng ‘vị Sa-môn này là thầy của chúng ta’. Này các Kālāma, khi nào các ngươi tự mình biết rõ rằng: ‘Các pháp này là thiện, các pháp này không đáng chê trách, các pháp này được người trí tán thán, các pháp này khi được thực hành và chấp nhận sẽ đưa đến lợi ích và hạnh phúc’, thì này các Kālāma, các ngươi hãy thành tựu và an trú vào các pháp ấy.’ – lời nói ấy đã được nói ra là do duyên cớ này.”

‘‘Sa kho so, kālāmā, ariyasāvako evaṃ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno patissato mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā viharati. Karuṇāsahagatena cetasā…pe… muditāsahagatena cetasā…pe… upekkhāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā viharati.

“Này các Kālāma, vị Thánh đệ tử ấy, với tâm không tham ái, không sân hận, không si mê, có tỉnh giác, có chánh niệm, an trú biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ, rồi phương thứ hai, rồi phương thứ ba, rồi phương thứ tư cũng như vậy. Cứ như thế, vị ấy an trú biến mãn khắp thế gian trên, dưới, ngang, khắp mọi nơi, cùng khắp, với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô lượng, không oán, không hận. Với tâm câu hữu với bi... (như trên)... với tâm câu hữu với hỷ... (như trên)... vị ấy an trú biến mãn một phương với tâm câu hữu với xả, rồi phương thứ hai, rồi phương thứ ba, rồi phương thứ tư cũng như vậy. Cứ như thế, vị ấy an trú biến mãn khắp thế gian trên, dưới, ngang, khắp mọi nơi, cùng khắp, với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô lượng, không oán, không hận.”

‘‘Sa kho so, kālāmā, ariyasāvako evaṃ averacitto evaṃ abyāpajjhacitto evaṃ asaṃkiliṭṭhacitto evaṃ visuddhacitto. Tassa diṭṭheva dhamme cattāro assāsā adhigatā honti. ‘Sace kho pana atthi paro loko, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, athāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissāmī’ti, ayamassa paṭhamo assāso adhigato hoti.

“Này các Kālāma, vị Thánh đệ tử ấy, với tâm không oán hận như vậy, tâm không sân hận như vậy, tâm không ô nhiễm như vậy, tâm trong sạch như vậy. Ngay trong hiện tại, vị ấy đạt được bốn niềm an ủi. ‘Nếu quả thật có đời sau, có kết quả, có quả báo của các nghiệp thiện ác, thì sau khi thân hoại mạng chung, ta sẽ được sanh vào cõi lành, cõi trời.’ – đây là niềm an ủi thứ nhất mà vị ấy đạt được.”

‘‘‘Sace [Pg.193] kho pana natthi paro loko, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, athāhaṃ diṭṭheva dhamme averaṃ abyāpajjhaṃ anīghaṃ sukhiṃ attānaṃ pariharāmī’ti, ayamassa dutiyo assāso adhigato hoti.

“‘Nếu quả thật không có đời sau, không có kết quả, không có quả báo của các nghiệp thiện ác, thì ngay trong hiện tại, ta giữ cho mình được an lạc, không oán hận, không sân hận, không phiền não.’ – đây là niềm an ủi thứ hai mà vị ấy đạt được.”

‘‘‘Sace kho pana karoto karīyati pāpaṃ, na kho panāhaṃ kassaci pāpaṃ cetemi. Akarontaṃ kho pana maṃ pāpakammaṃ kuto dukkhaṃ phusissatī’ti, ayamassa tatiyo assāso adhigato hoti.

“‘Nếu quả thật có việc làm ác gây ra (kết quả) ác, nhưng ta không có ý làm điều ác cho bất cứ ai, thì làm sao đau khổ có thể chạm đến ta, người không làm nghiệp ác?’ – đây là niềm an ủi thứ ba mà vị ấy đạt được.”

‘‘‘Sace kho pana karoto na karīyati pāpaṃ, athāhaṃ ubhayeneva visuddhaṃ attānaṃ samanupassāmī’ti, ayamassa catuttho assāso adhigato hoti.

“‘Nếu quả thật có việc làm ác nhưng không gây ra (kết quả) ác, thì ta thấy mình trong sạch cả hai phương diện.’ – đây là niềm an ủi thứ tư mà vị ấy đạt được.”

‘‘Sa kho so, kālāmā, ariyasāvako evaṃ averacitto evaṃ abyāpajjhacitto evaṃ asaṃkiliṭṭhacitto evaṃ visuddhacitto. Tassa diṭṭheva dhamme ime cattāro assāsā adhigatā hontī’’ti.

“Này các Kālāma, vị Thánh đệ tử ấy, với tâm không oán hận như vậy, tâm không sân hận như vậy, tâm không ô nhiễm như vậy, tâm trong sạch như vậy. Ngay trong hiện tại, vị ấy đã đạt được bốn niềm an ủi này.”

‘‘Evametaṃ, bhagavā, evametaṃ, sugata! Sa kho so, bhante, ariyasāvako evaṃ averacitto evaṃ abyāpajjhacitto evaṃ asaṃkiliṭṭhacitto evaṃ visuddhacitto. Tassa diṭṭheva dhamme cattāro assāsā adhigatā honti. ‘Sace kho pana atthi paro loko, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, athāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissāmī’ti, ayamassa paṭhamo assāso adhigato hoti.

“Bạch Thế Tôn, đúng là như vậy! Bạch Thiện Thệ, đúng là như vậy! Bạch ngài, vị Thánh đệ tử ấy, với tâm không oán hận như vậy, tâm không sân hận như vậy, tâm không ô nhiễm như vậy, tâm trong sạch như vậy. Ngay trong hiện tại, vị ấy đạt được bốn niềm an ủi. ‘Nếu quả thật có đời sau, có kết quả, có quả báo của các nghiệp thiện ác, thì sau khi thân hoại mạng chung, ta sẽ được sanh vào cõi lành, cõi trời.’ – đây là niềm an ủi thứ nhất mà vị ấy đạt được.”

‘‘‘Sace kho pana natthi paro loko, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, athāhaṃ diṭṭheva dhamme averaṃ abyāpajjhaṃ anīghaṃ sukhiṃ attānaṃ pariharāmī’ti, ayamassa dutiyo assāso adhigato hoti.

‘‘Sace kho pana karoto karīyati pāpaṃ, na kho panāhaṃ – kassaci pāpaṃ cetemi, akarontaṃ kho pana maṃ pāpakammaṃ kuto dukkhaṃ phusissatī’ti, ayamassa tatiyo assāso adhigato hoti.

‘‘‘Sace [Pg.194] kho pana karoto na karīyati pāpaṃ, athāhaṃ ubhayeneva visuddhaṃ attānaṃ samanupassāmī’ti, ayamassa catuttho assāso adhigato hoti.

‘‘Sa kho so, bhante, ariyasāvako evaṃ averacitto evaṃ abyāpajjhacitto evaṃ asaṃkiliṭṭhacitto evaṃ visuddhacitto. Tassa diṭṭheva dhamme ime cattāro assāsā adhigatā honti.

“Bạch ngài, vị Thánh đệ tử ấy, với tâm không oán hận như vậy, tâm không sân hận như vậy, tâm không ô nhiễm như vậy, tâm trong sạch như vậy. Ngay trong hiện tại, vị ấy đã đạt được bốn niềm an ủi này.”

‘‘Abhikkantaṃ, bhante…pe… ete mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāma dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsake no, bhante, bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupete saraṇaṃ gate’’ti. Pañcamaṃ.

“Bạch Thế Tôn, thật vi diệu!... (như trên)... Bạch Thế Tôn, chúng con xin quy y Thế Tôn, quy y Pháp và quy y Tăng chúng. Mong Thế Tôn nhận chúng con làm cư sĩ đã quy y kể từ hôm nay cho đến trọn đời.” (Kinh thứ năm).

6. Sāḷhasuttaṃ

6. Kinh Sāḷha

67. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ āyasmā nandako sāvatthiyaṃ viharati pubbārāme migāramātupāsāde. Atha kho sāḷho ca migāranattā sāṇo ca sekhuniyanattā yenāyasmā nandako tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ nandakaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho sāḷhaṃ migāranattāraṃ āyasmā nandako etadavoca –

67. Tôi nghe như vầy – một thời, Tôn giả Nandaka trú ở Sāvatthī, tại Pubbārāma, trong lâu đài của mẹ Migāra. Bấy giờ, Sāḷha cháu của Migāra và Sāṇa cháu của Sekhuniya đi đến chỗ Tôn giả Nandaka; sau khi đến, họ đảnh lễ Tôn giả Nandaka rồi ngồi xuống một bên. Khi Sāḷha cháu của Migāra đã ngồi xuống một bên, Tôn giả Nandaka nói với vị ấy như sau:

‘‘Etha tumhe, sāḷhā, mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garūti. Yadā tumhe, sāḷhā, attanāva jāneyyātha ‘ime dhammā akusalā, ime dhammā sāvajjā, ime dhammā viññugarahitā, ime dhammā samattā samādinnā ahitāya dukkhāya saṃvattantī’ti, atha tumhe sāḷhā pajaheyyātha.

Này các Sāḷā, các ngươi hãy đến đây. Chớ vội tin chỉ vì nghe nói lại, chớ vội tin chỉ vì theo truyền thống, chớ vội tin chỉ vì nghe tin đồn, chớ vội tin chỉ vì phù hợp kinh điển, chớ vội tin vì lý luận suông, chớ vội tin vì một phương pháp, chớ vội tin vì suy xét theo vẻ bề ngoài, chớ vội tin vì phù hợp với định kiến của mình, chớ vội tin vì trông có vẻ đáng tin, chớ vội tin vì nghĩ rằng: ‘Vị Sa-môn này là thầy của chúng ta’. Này các Sāḷā, khi nào các ngươi tự mình biết rõ: ‘Các pháp này là bất thiện, các pháp này là có tội, các pháp này bị người trí chê bai, các pháp này khi được thực hành và chấp nhận, sẽ đưa đến bất hạnh và đau khổ’, thì này các Sāḷā, các ngươi hãy từ bỏ chúng.

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, sāḷhā, atthi lobho’’ti?

Này các Sāḷā, các ngươi nghĩ thế nào về điều này, có tham không?

‘‘Evaṃ, bhante’’.

Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

‘‘Abhijjhāti kho ahaṃ, sāḷhā, etamatthaṃ vadāmi. Luddho kho ayaṃ, sāḷhā, abhijjhālu pāṇampi hanati, adinnampi ādiyati, paradārampi gacchati, musāpi bhaṇati, parampi tathattāya samādapeti, yaṃ sa hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyā’’ti.

Này các Sāḷā, Ta gọi ý nghĩa này là ‘tham ái’. Này các Sāḷā, người tham lam này, có nhiều tham ái, giết hại sinh mạng, lấy của không cho, đi đến với vợ người khác, nói dối, và cũng xúi giục người khác làm như vậy, điều đó sẽ dẫn đến bất hạnh và đau khổ lâu dài cho người ấy.

‘‘Evaṃ, bhante’’.

Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

‘‘Taṃ [Pg.195] kiṃ maññatha, sāḷhā, atthi doso’’ti?

Này các Sāḷā, các ngươi nghĩ thế nào về điều này, có sân không?

‘‘Evaṃ, bhante’’.

Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

‘‘Byāpādoti kho ahaṃ, sāḷhā, etamatthaṃ vadāmi. Duṭṭho kho ayaṃ, sāḷhā, byāpannacitto pāṇampi hanati, adinnampi ādiyati, paradārampi gacchati, musāpi bhaṇati, parampi tathattāya samādapeti, yaṃ sa hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyā’’ti.

Này các Sāḷā, Ta gọi ý nghĩa này là ‘sân hận’. Này các Sāḷā, người sân hận này, có tâm bị sân hận làm hư hoại, giết hại sinh mạng, lấy của không cho, đi đến với vợ người khác, nói dối, và cũng xúi giục người khác làm như vậy, điều đó sẽ dẫn đến bất hạnh và đau khổ lâu dài cho người ấy.

‘‘Evaṃ, bhante’’.

Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, sāḷhā, atthi moho’’ti?

Này các Sāḷā, các ngươi nghĩ thế nào về điều này, có si không?

‘‘Evaṃ, bhante’’.

Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

‘‘Avijjāti kho ahaṃ, sāḷhā, etamatthaṃ vadāmi. Mūḷho kho ayaṃ, sāḷhā, avijjāgato pāṇampi hanati, adinnampi ādiyati, paradārampi gacchati, musāpi bhaṇati, parampi tathattāya samādapeti, yaṃ sa hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyā’’ti.

Này các Sāḷā, Ta gọi ý nghĩa này là ‘vô minh’. Này các Sāḷā, người si mê này, bị vô minh bao phủ, giết hại sinh mạng, lấy của không cho, đi đến với vợ người khác, nói dối, và cũng xúi giục người khác làm như vậy, điều đó sẽ dẫn đến bất hạnh và đau khổ lâu dài cho người ấy.

‘‘Evaṃ, bhante’’.

Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, sāḷhā, ime dhammā kusalā vā akusalā vā’’ti?

Này các Sāḷā, các ngươi nghĩ thế nào về điều này, các pháp này là thiện hay bất thiện?

‘‘Akusalā, bhante’’.

Bạch Thế Tôn, là bất thiện.

‘‘Sāvajjā vā anavajjā vā’’ti?

Là có tội hay không có tội?

‘‘Sāvajjā, bhante’’.

Bạch Thế Tôn, là có tội.

‘‘Viññugarahitā vā viññuppasatthā vā’’ti?

Bị người trí chê bai hay được người trí tán thán?

‘‘Viññugarahitā, bhante’’.

Bạch Thế Tôn, bị người trí chê bai.

‘‘Samattā samādinnā ahitāya dukkhāya saṃvattanti, no vā? Kathaṃ vā ettha hotī’’ti?

Khi được thực hành và chấp nhận, chúng dẫn đến bất hạnh và đau khổ, hay không? Về điều này, các ngươi nghĩ thế nào?

‘‘Samattā, bhante, samādinnā ahitāya dukkhāya saṃvattantīti. Evaṃ no ettha hotī’’ti.

Bạch Thế Tôn, khi được thực hành và chấp nhận, chúng dẫn đến bất hạnh và đau khổ. Về điều này, chúng con nghĩ như vậy.

‘‘Iti kho, sāḷhā, yaṃ taṃ avocumhā – ‘etha tumhe, sāḷhā, mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garūti. Yadā tumhe, sāḷhā, attanāva jāneyyātha – ime dhammā akusalā, ime dhammā sāvajjā, ime dhammā viññugarahitā, ime dhammā samattā samādinnā ahitāya dukkhāya saṃvattantīti, atha tumhe, sāḷhā, pajaheyyāthā’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ.

Này các Sāḷā, như vậy, lời mà Ta đã nói: ‘Này các Sāḷā, các ngươi hãy đến đây. Chớ vội tin chỉ vì nghe nói lại, chớ vội tin chỉ vì theo truyền thống, chớ vội tin chỉ vì nghe tin đồn, chớ vội tin chỉ vì phù hợp kinh điển, chớ vội tin vì lý luận suông, chớ vội tin vì một phương pháp, chớ vội tin vì suy xét theo vẻ bề ngoài, chớ vội tin vì phù hợp với định kiến của mình, chớ vội tin vì trông có vẻ đáng tin, chớ vội tin vì nghĩ rằng: ‘Vị Sa-môn này là thầy của chúng ta’. Này các Sāḷā, khi nào các ngươi tự mình biết rõ: ‘Các pháp này là bất thiện, các pháp này là có tội, các pháp này bị người trí chê bai, các pháp này khi được thực hành và chấp nhận, sẽ đưa đến bất hạnh và đau khổ’, thì này các Sāḷā, các ngươi hãy từ bỏ chúng’, lời đã được nói đó là do duyên vào điều này mà được nói.

‘‘Etha tumhe, sāḷhā, mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garūti. Yadā tumhe, sāḷhā, attanāva jāneyyātha – ‘ime dhammā kusalā, ime dhammā anavajjā, ime dhammā viññuppasatthā, ime dhammā samattā [Pg.196] samādinnā hitāya sukhāya saṃvattantī’ti, atha tumhe, sāḷhā, upasampajja vihareyyātha.

Này các Sāḷā, các ngươi hãy đến đây. Chớ vội tin chỉ vì nghe nói lại, chớ vội tin chỉ vì theo truyền thống, chớ vội tin chỉ vì nghe tin đồn, chớ vội tin chỉ vì phù hợp kinh điển, chớ vội tin vì lý luận suông, chớ vội tin vì một phương pháp, chớ vội tin vì suy xét theo vẻ bề ngoài, chớ vội tin vì phù hợp với định kiến của mình, chớ vội tin vì trông có vẻ đáng tin, chớ vội tin vì nghĩ rằng: ‘Vị Sa-môn này là thầy của chúng ta’. Này các Sāḷā, khi nào các ngươi tự mình biết rõ: ‘Các pháp này là thiện, các pháp này là không có tội, các pháp này được người trí tán thán, các pháp này khi được thực hành và chấp nhận, sẽ đưa đến hạnh phúc và an lạc’, thì này các Sāḷā, các ngươi hãy thành tựu và an trú trong chúng.

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, sāḷhā, atthi alobho’’ti?

Này các Sāḷā, các ngươi nghĩ thế nào về điều này, có vô tham không?

‘‘Evaṃ, bhante’’.

Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

‘‘Anabhijjhāti kho ahaṃ, sāḷhā, etamatthaṃ vadāmi. Aluddho kho ayaṃ, sāḷhā, anabhijjhālu neva pāṇaṃ hanati, na adinnaṃ ādiyati, na paradāraṃ gacchati, na musā bhaṇati, parampi na tathattāya samādapeti, yaṃ sa hoti dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ti.

Này các Sāḷā, Ta gọi ý nghĩa này là ‘vô tham ái’. Này các Sāḷā, người không tham lam này, không có nhiều tham ái, không giết hại sinh mạng, không lấy của không cho, không đi đến với vợ người khác, không nói dối, và cũng không xúi giục người khác làm như vậy, điều đó sẽ dẫn đến hạnh phúc và an lạc lâu dài cho người ấy.

‘‘Evaṃ, bhante’’.

Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, sāḷhā, atthi adoso’’ti?

Này các Sāḷā, các ngươi nghĩ thế nào về điều này, có vô sân không?

‘‘Evaṃ, bhante’’.

Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

‘‘Abyāpādoti kho ahaṃ, sāḷhā, etamatthaṃ vadāmi. Aduṭṭho kho ayaṃ, sāḷhā, abyāpannacitto neva pāṇaṃ hanati, na adinnaṃ ādiyati, na paradāraṃ gacchati, na musā bhaṇati, parampi na tathattāya samādapeti, yaṃ sa hoti dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ti.

Này các Sāḷā, Ta gọi ý nghĩa này là ‘vô sân hận’. Này các Sāḷā, người không sân hận này, có tâm không bị sân hận làm hư hoại, không giết hại sinh mạng, không lấy của không cho, không đi đến với vợ người khác, không nói dối, và cũng không xúi giục người khác làm như vậy, điều đó sẽ dẫn đến hạnh phúc và an lạc lâu dài cho người ấy.

‘‘Evaṃ, bhante’’.

“Thưa vâng, bạch Ngài.”

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, sāḷhā, atthi amoho’’ti?

“Này các người Sāḷā, các ông nghĩ thế nào về điều này, có sự không si mê không?”

‘‘Evaṃ, bhante’’.

“Thưa có, bạch Ngài.”

‘‘Vijjāti kho ahaṃ, sāḷhā, etamatthaṃ vadāmi. Amūḷho kho ayaṃ, sāḷhā, vijjāgato neva pāṇaṃ hanati, na adinnaṃ ādiyati, na paradāraṃ gacchati, na musā bhaṇati, parampi na tathattāya samādapeti, yaṃ sa hoti dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ti.

“Này các người Sāḷā, Ta gọi ý nghĩa này là minh. Này các người Sāḷā, người không si mê này, đã đạt đến minh, không sát sanh, không lấy của không cho, không quan hệ bất chính với vợ người, không nói dối, cũng không xúi giục người khác làm như vậy, điều đó sẽ đưa đến lợi ích và hạnh phúc lâu dài.”

‘‘Evaṃ, bhante’’.

“Thưa vâng, bạch Ngài.”

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, sāḷhā, ime dhammā kusalā vā akusalā vā’’ti?

“Này các người Sāḷā, các ông nghĩ thế nào về điều này, những pháp này là thiện hay bất thiện?”

‘‘Kusalā, bhante’’.

“Bạch Ngài, là thiện.”

‘‘Sāvajjā vā anavajjā vā’’ti?

“Là có tội lỗi hay không có tội lỗi?”

‘‘Anavajjā, bhante’’.

“Bạch Ngài, là không có tội lỗi.”

‘‘Viññugarahitā vā viññuppasatthā vā’’ti?

“Bị người trí chê bai hay được người trí tán thán?”

‘‘Viññuppasatthā, bhante’’.

“Bạch Ngài, được người trí tán thán.”

‘‘Samattā samādinnā hitāya sukhāya saṃvattanti, no vā? Kathaṃ vā ettha hotī’’ti?

“Khi được thực hành và hoàn thiện, chúng có đưa đến lợi ích và hạnh phúc hay không? Về điều này, các ông nghĩ thế nào?”

‘‘Samattā, bhante, samādinnā hitāya sukhāya saṃvattantīti. Evaṃ no ettha hotī’’ti.

“Bạch Ngài, khi được thực hành và hoàn thiện, chúng đưa đến lợi ích và hạnh phúc. Về điều này, chúng con nghĩ như vậy.”

‘‘Iti kho, sāḷhā, yaṃ taṃ avocumhā – ‘etha tumhe, sāḷhā, mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garūti. Yadā tumhe, sāḷhā, attanāva jāneyyātha – ime dhammā kusalā, ime dhammā anavajjā, ime dhammā viññuppasatthā, ime dhammā samattā samādinnā [Pg.197] dīgharattaṃ hitāya sukhāya saṃvattantīti, atha tumhe, sāḷhā, upasampajja vihareyyāthā’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ.

“Này các người Sāḷā, chính vì vậy mà Ta đã nói rằng: ‘Này các người Sāḷā, chớ có tin vì nghe nói lại, chớ có tin vì theo truyền thống, chớ có tin vì nghe đồn, chớ có tin vì kinh điển truyền lại, chớ có tin vì lý luận suy diễn, chớ có tin vì phương pháp luận, chớ có tin vì sự suy xét về các lý lẽ, chớ có tin vì đã thẩm xét và chấp nhận một quan điểm, chớ có tin vì thấy có vẻ hợp lý, chớ có tin vì nghĩ rằng vị Sa-môn này là thầy của chúng ta. Này các người Sāḷā, khi nào các ông tự mình biết rõ: ‘Những pháp này là thiện, những pháp này không có tội lỗi, những pháp này được người trí tán thán, những pháp này khi được thực hành và hoàn thiện sẽ đưa đến lợi ích và hạnh phúc lâu dài’, thì khi ấy, này các người Sāḷā, các ông hãy thành tựu và an trú vào chúng.’ Lời nói ấy đã được nói ra là dựa vào điều này.

‘‘Sa kho so, sāḷhā, ariyasāvako evaṃ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno patissato mettāsahagatena cetasā…pe… karuṇā…pe… muditā…pe… upekkhāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā viharati. So evaṃ pajānāti – ‘atthi idaṃ, atthi hīnaṃ, atthi paṇītaṃ, atthi imassa saññāgatassa uttari nissaraṇa’nti. Tassa evaṃ jānato evaṃ passato kāmāsavāpi cittaṃ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṃ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṃ vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāti.

“Này các người Sāḷā, vị Thánh đệ tử ấy, sau khi từ bỏ tham ái, từ bỏ sân hận, không si mê, tỉnh giác, chánh niệm, với tâm câu hữu với từ… này… với tâm câu hữu với bi… này… với tâm câu hữu với hỷ… này… với tâm câu hữu với xả, biến mãn một phương rồi an trú, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Cứ như thế, ở trên, ở dưới, bề ngang, ở khắp mọi nơi, xem tất cả như chính mình, biến mãn toàn thể thế giới với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô biên, không oán, không hận rồi an trú. Vị ấy biết rõ như sau: ‘Có cái này, có cái hạ liệt, có cái cao thượng, có sự giải thoát vượt lên trên nhận thức này.’ Đối với vị ấy, khi biết như vậy, thấy như vậy, tâm được giải thoát khỏi lậu hoặc của dục, tâm được giải thoát khỏi lậu hoặc của hữu, tâm được giải thoát khỏi lậu hoặc của vô minh. Khi đã giải thoát, trí khởi lên rằng: ‘Đã được giải thoát.’ Vị ấy biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lại trạng thái này nữa.’”

‘‘So evaṃ pajānāti – ‘ahu pubbe lobho, tadahu akusalaṃ, so etarahi natthi, iccetaṃ kusalaṃ; ahu pubbe doso…pe… ahu pubbe moho, tadahu akusalaṃ, so etarahi natthi, iccetaṃ kusala’nti. So diṭṭheva dhamme nicchāto nibbuto sītibhūto sukhappaṭisaṃvedī brahmabhūtena attanā viharatī’’ti. Chaṭṭhaṃ.

“Vị ấy biết rõ như sau: ‘Trước đây đã có tham, điều đó là bất thiện; nay tham không còn nữa, sự không còn này là thiện. Trước đây đã có sân… này… trước đây đã có si, điều đó là bất thiện; nay si không còn nữa, sự không còn này là thiện.’ Vị ấy ngay trong hiện tại, không còn khao khát, đã được dập tắt, trở nên mát mẻ, cảm thọ lạc, sống với tự thân đã trở thành phạm thiên.” Hết bài kinh thứ sáu.

7. Kathāvatthusuttaṃ

7. Kinh Những Nền Tảng Của Cuộc Bàn Luận

68. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, kathāvatthūni. Katamāni tīṇi? Atītaṃ vā, bhikkhave, addhānaṃ ārabbha kathaṃ katheyya – ‘evaṃ ahosi atītamaddhāna’nti. Anāgataṃ vā, bhikkhave, addhānaṃ ārabbha kathaṃ katheyya – ‘evaṃ bhavissati anāgatamaddhāna’nti. Etarahi vā, bhikkhave, paccuppannaṃ addhānaṃ ārabbha kathaṃ katheyya – ‘evaṃ hoti etarahi paccuppannamaddhāna’’’nti.

68. “Này các Tỳ kheo, có ba nền tảng của cuộc bàn luận này. Thế nào là ba? Này các Tỳ kheo, có thể bàn luận về quá khứ rằng: ‘Trong quá khứ đã xảy ra như thế này.’ Hoặc, này các Tỳ kheo, có thể bàn luận về tương lai rằng: ‘Trong tương lai sẽ xảy ra như thế này.’ Hoặc, này các Tỳ kheo, có thể bàn luận về hiện tại rằng: ‘Trong hiện tại đang xảy ra như thế này.’”

‘‘Kathāsampayogena, bhikkhave, puggalo veditabbo yadi vā kaccho yadi vā akacchoti. Sacāyaṃ, bhikkhave, puggalo pañhaṃ puṭṭho samāno ekaṃsabyākaraṇīyaṃ [Pg.198] pañhaṃ na ekaṃsena byākaroti, vibhajjabyākaraṇīyaṃ pañhaṃ na vibhajja byākaroti, paṭipucchābyākaraṇīyaṃ pañhaṃ na paṭipucchā byākaroti, ṭhapanīyaṃ pañhaṃ na ṭhapeti, evaṃ santāyaṃ, bhikkhave, puggalo akaccho hoti. Sace panāyaṃ, bhikkhave, puggalo pañhaṃ puṭṭho samāno ekaṃsabyākaraṇīyaṃ pañhaṃ ekaṃsena byākaroti, vibhajjabyākaraṇīyaṃ pañhaṃ vibhajja byākaroti, paṭipucchābyākaraṇīyaṃ pañhaṃ paṭipucchā byākaroti, ṭhapanīyaṃ pañhaṃ ṭhapeti, evaṃ santāyaṃ, bhikkhave, puggalo kaccho hoti.

“Này các Tỳ kheo, qua cuộc bàn luận, một người có thể được biết là người đáng để bàn luận hay không đáng để bàn luận. Này các Tỳ kheo, nếu một người, khi được hỏi một câu hỏi, không trả lời một cách dứt khoát câu hỏi cần được trả lời dứt khoát, không trả lời bằng cách phân tích câu hỏi cần được trả lời bằng cách phân tích, không trả lời bằng cách hỏi lại câu hỏi cần được trả lời bằng cách hỏi lại, và không gác lại câu hỏi cần được gác lại, thì này các Tỳ kheo, trong trường hợp như vậy, người đó là người không đáng để bàn luận. Nhưng nếu, này các Tỳ kheo, một người, khi được hỏi một câu hỏi, trả lời một cách dứt khoát câu hỏi cần được trả lời dứt khoát, trả lời bằng cách phân tích câu hỏi cần được trả lời bằng cách phân tích, trả lời bằng cách hỏi lại câu hỏi cần được trả lời bằng cách hỏi lại, và gác lại câu hỏi cần được gác lại, thì này các Tỳ kheo, trong trường hợp như vậy, người đó là người đáng để bàn luận.”

‘‘Kathāsampayogena, bhikkhave, puggalo veditabbo yadi vā kaccho yadi vā akacchoti. Sacāyaṃ, bhikkhave, puggalo pañhaṃ puṭṭho samāno ṭhānāṭhāne na saṇṭhāti parikappe na saṇṭhāti aññātavāde na saṇṭhāti paṭipadāya na saṇṭhāti, evaṃ santāyaṃ, bhikkhave, puggalo akaccho hoti. Sace panāyaṃ, bhikkhave, puggalo pañhaṃ puṭṭho samāno ṭhānāṭhāne saṇṭhāti parikappe saṇṭhāti aññātavāde saṇṭhāti paṭipadāya saṇṭhāti, evaṃ santāyaṃ, bhikkhave, puggalo kaccho hoti.

“Này các Tỳ kheo, qua cuộc bàn luận, một người có thể được biết là người đáng để bàn luận hay không đáng để bàn luận. Này các Tỳ kheo, nếu một người, khi được hỏi một câu hỏi, không đứng vững trên điều hợp lý và không hợp lý, không đứng vững trên sự suy đoán, không đứng vững trên học thuyết đã được thừa nhận, không đứng vững trên phương pháp, thì này các Tỳ kheo, trong trường hợp như vậy, người đó là người không đáng để bàn luận. Nhưng nếu, này các Tỳ kheo, một người, khi được hỏi một câu hỏi, đứng vững trên điều hợp lý và không hợp lý, đứng vững trên sự suy đoán, đứng vững trên học thuyết đã được thừa nhận, và đứng vững trên phương pháp, thì này các Tỳ kheo, trong trường hợp như vậy, người đó là người đáng để bàn luận.”

‘‘Kathāsampayogena, bhikkhave, puggalo veditabbo yadi vā kaccho yadi vā akacchoti. Sacāyaṃ, bhikkhave, puggalo pañhaṃ puṭṭho samāno aññenaññaṃ paṭicarati, bahiddhā kathaṃ apanāmeti, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti, evaṃ santāyaṃ, bhikkhave, puggalo akaccho hoti. Sace panāyaṃ, bhikkhave, puggalo pañhaṃ puṭṭho samāno na aññenaññaṃ paṭicarati na bahiddhā kathaṃ apanāmeti, na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti, evaṃ santāyaṃ, bhikkhave, puggalo kaccho hoti.

Này các tỳ khưu, thông qua việc đối thoại, một người cần được biết là người có thể đối thoại hay không thể đối thoại. Này các tỳ khưu, nếu người này, khi được hỏi một câu hỏi, lại trả lời quanh co, dẫn câu chuyện ra ngoài đề, biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn, thì này các tỳ khưu, trong trường hợp như vậy, người này là người không thể đối thoại. Còn nếu, này các tỳ khưu, người này, khi được hỏi một câu hỏi, không trả lời quanh co, không dẫn câu chuyện ra ngoài đề, không biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn, thì này các tỳ khưu, trong trường hợp như vậy, người này là người có thể đối thoại.

‘‘Kathāsampayogena, bhikkhave, puggalo veditabbo yadi vā kaccho yadi vā akacchoti. Sacāyaṃ, bhikkhave, puggalo pañhaṃ puṭṭho samāno abhiharati abhimaddati anupajagghati khalitaṃ gaṇhāti, evaṃ santāyaṃ, bhikkhave, puggalo akaccho hoti. Sace panāyaṃ, bhikkhave, puggalo pañhaṃ puṭṭho samāno nābhiharati nābhimaddati na anupajagghati na khalitaṃ gaṇhāti, evaṃ santāyaṃ, bhikkhave, puggalo kaccho hoti.

Này các tỳ khưu, thông qua việc đối thoại, một người cần được biết là người có thể đối thoại hay không thể đối thoại. Này các tỳ khưu, nếu người này, khi được hỏi một câu hỏi, lại áp đảo, đàn áp, chế giễu, và bắt lỗi, thì này các tỳ khưu, trong trường hợp như vậy, người này là người không thể đối thoại. Còn nếu, này các tỳ khưu, người này, khi được hỏi một câu hỏi, không áp đảo, không đàn áp, không chế giễu, và không bắt lỗi, thì này các tỳ khưu, trong trường hợp như vậy, người này là người có thể đối thoại.

‘‘Kathāsampayogena[Pg.199], bhikkhave, puggalo veditabbo yadi vā saupaniso yadi vā anupanisoti. Anohitasoto, bhikkhave, anupaniso hoti, ohitasoto saupaniso hoti. So saupaniso samāno abhijānāti ekaṃ dhammaṃ, parijānāti ekaṃ dhammaṃ, pajahati ekaṃ dhammaṃ, sacchikaroti ekaṃ dhammaṃ. So abhijānanto ekaṃ dhammaṃ, parijānanto ekaṃ dhammaṃ, pajahanto ekaṃ dhammaṃ, sacchikaronto ekaṃ dhammaṃ sammāvimuttiṃ phusati. Etadatthā, bhikkhave, kathā; etadatthā mantanā; etadatthā upanisā; etadatthaṃ sotāvadhānaṃ, yadidaṃ anupādā cittassa vimokkhoti.

Này các tỳ khưu, thông qua việc đối thoại, một người cần được biết là người có nhân duyên hay không có nhân duyên. Này các tỳ khưu, người không lắng tai nghe là người không có nhân duyên, người lắng tai nghe là người có nhân duyên. Người có nhân duyên ấy, sau khi thắng tri một pháp, liễu tri một pháp, đoạn tận một pháp, chứng ngộ một pháp. Vị ấy, do thắng tri một pháp, liễu tri một pháp, đoạn tận một pháp, chứng ngộ một pháp, nên đã chạm đến chánh giải thoát. Này các tỳ khưu, cuộc đối thoại là vì mục đích ấy; sự bàn luận là vì mục đích ấy; nhân duyên là vì mục đích ấy; sự lắng tai nghe là vì mục đích ấy, tức là sự giải thoát của tâm do không còn chấp thủ.

‘‘Ye viruddhā sallapanti, viniviṭṭhā samussitā;

Anariyaguṇamāsajja, aññoññavivaresino.

Những kẻ đối nghịch, cố chấp, kiêu mạn, nói chuyện với nhau; công kích phẩm hạnh không phải của bậc Thánh, tìm kiếm lỗi lầm của nhau.

‘‘Dubbhāsitaṃ vikkhalitaṃ, sampamohaṃ parājayaṃ;

Aññoññassābhinandanti, tadariyo kathanācare.

Họ vui mừng với lời nói vụng về, sai lầm, sự bối rối, và thất bại của nhau. Bậc Thánh không nói năng theo cách ấy.

‘‘Sace cassa kathākāmo, kālamaññāya paṇḍito;

Dhammaṭṭhapaṭisaṃyuttā, yā ariyacaritā kathā.

Nếu bậc trí giả muốn nói, sau khi biết thời điểm thích hợp, hãy nói lời nói tương ứng với Chánh pháp, lời nói mà các bậc Thánh thường dùng.

‘‘Taṃ kathaṃ kathaye dhīro, aviruddho anussito;

Anunnatena manasā, apaḷāso asāhaso.

Bậc hiền trí nên nói lời nói ấy, không đối nghịch, không kiêu mạn; với tâm không dao động, không tranh cạnh, không thô bạo.

‘‘Anusūyāyamāno so, sammadaññāya bhāsati;

Subhāsitaṃ anumodeyya, dubbhaṭṭhe nāpasādaye.

Vị ấy nói sau khi đã hiểu biết đúng đắn, không ganh tỵ; nên hoan hỷ với lời thiện thuyết, không nên miệt thị lời nói vụng về.

‘‘Upārambhaṃ na sikkheyya, khalitañca na gāhaye ;

Nābhihare nābhimadde, na vācaṃ payutaṃ bhaṇe.

Không nên học cách chỉ trích, không nên bắt lỗi sai lầm; không nên áp đảo, không nên đàn áp, không nên nói lời gây tranh cãi.

‘‘Aññātatthaṃ pasādatthaṃ, sataṃ ve hoti mantanā;

Evaṃ kho ariyā mantenti, esā ariyāna mantanā;

Etadaññāya medhāvī, na samusseyya mantaye’’ti. sattamaṃ;

Sự bàn luận của bậc thiện trí là để liễu tri và để tịnh tín. Thật vậy, các bậc Thánh bàn luận như thế, đó là sự bàn luận của các bậc Thánh. Bậc trí tuệ, sau khi biết điều này, nên bàn luận mà không kiêu mạn. Hết kinh thứ bảy.

8. Aññatitthiyasuttaṃ

8. Kinh Về Các Ngoại Đạo

69. ‘‘Sace, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘tayome, āvuso, dhammā. Katame tayo? Rāgo, doso, moho [Pg.200] – ime kho, āvuso, tayo dhammā. Imesaṃ, āvuso, tiṇṇaṃ dhammānaṃ ko viseso ko adhippayāso kiṃ nānākaraṇa’nti? Evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ kinti byākareyyāthā’’ti? ‘‘Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā bhagavaṃnettikā bhagavaṃpaṭisaraṇā. Sādhu vata, bhante, bhagavantaṃyeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti. ‘‘Tena hi, bhikkhave, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

69. Này các tỳ khưu, nếu các du sĩ ngoại đạo hỏi các ngươi như vầy: ‘Này chư hiền, có ba pháp này. Ba pháp nào? Tham, sân, si – này chư hiền, đó là ba pháp. Này chư hiền, sự đặc thù, sự khác biệt, sự sai khác của ba pháp này là gì?’ Này các tỳ khưu, khi được hỏi như vậy, các ngươi sẽ trả lời các du sĩ ngoại đạo ấy như thế nào? – Bạch Thế Tôn, các pháp của chúng con có Thế Tôn là gốc rễ, có Thế Tôn là người dẫn dắt, có Thế Tôn là nơi nương tựa. Lành thay, bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy làm sáng tỏ ý nghĩa của lời dạy này. Sau khi nghe từ Thế Tôn, các tỳ khưu sẽ ghi nhớ. – Vậy thì, này các tỳ khưu, hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng. – Xin vâng, bạch Thế Tôn. Các tỳ khưu ấy đã vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này:

‘‘Sace, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘tayome, āvuso, dhammā. Katame tayo? Rāgo, doso, moho – ime kho, āvuso, tayo dhammā; imesaṃ, āvuso, tiṇṇaṃ dhammānaṃ ko viseso ko adhippayāso kiṃ nānākaraṇa’nti? Evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘rāgo kho, āvuso, appasāvajjo dandhavirāgī, doso mahāsāvajjo khippavirāgī, moho mahāsāvajjo dandhavirāgī’’’ ti.

Này các tỳ khưu, nếu các du sĩ ngoại đạo hỏi các ngươi như vầy: ‘Này chư hiền, có ba pháp này. Ba pháp nào? Tham, sân, si – này chư hiền, đó là ba pháp; này chư hiền, sự đặc thù, sự khác biệt, sự sai khác của ba pháp này là gì?’ Khi được hỏi như vậy, này các tỳ khưu, các ngươi hãy trả lời các du sĩ ngoại đạo ấy như vầy: ‘Này chư hiền, tham có ít tội lỗi, phai nhạt chậm; sân có nhiều tội lỗi, phai nhạt nhanh; si có nhiều tội lỗi, phai nhạt chậm.’

‘‘‘Ko panāvuso, hetu ko paccayo yena anuppanno vā rāgo uppajjati uppanno vā rāgo bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattatī’ti? ‘Subhanimittantissa vacanīyaṃ. Tassa subhanimittaṃ ayoniso manasi karoto anuppanno vā rāgo uppajjati uppanno vā rāgo bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattati. Ayaṃ kho, āvuso, hetu ayaṃ paccayo yena anuppanno vā rāgo uppajjati uppanno vā rāgo bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattatī’’’ti.

‘Này chư hiền, nhân nào, duyên nào khiến cho tham chưa sanh được sanh khởi, hoặc tham đã sanh được tăng trưởng, quảng đại?’ Phải trả lời rằng: ‘Tịnh tướng.’ Đối với người không như lý tác ý về tịnh tướng, tham chưa sanh được sanh khởi, hoặc tham đã sanh được tăng trưởng, quảng đại. Này chư hiền, đây là nhân, đây là duyên khiến cho tham chưa sanh được sanh khởi, hoặc tham đã sanh được tăng trưởng, quảng đại.

‘‘‘Ko panāvuso, hetu ko paccayo yena anuppanno vā doso uppajjati uppanno vā doso bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattatī’ti? ‘Paṭighanimittaṃ tissa vacanīyaṃ. Tassa paṭighanimittaṃ ayoniso manasi karoto anuppanno vā doso uppajjati uppanno vā doso bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattati. Ayaṃ kho, āvuso, hetu ayaṃ paccayo yena anuppanno vā doso uppajjati uppanno vā doso bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattatī’’’ti.

‘Này chư hiền, nhân nào, duyên nào khiến cho sân chưa sanh được sanh khởi, hoặc sân đã sanh được tăng trưởng, quảng đại?’ Phải trả lời rằng: ‘Đối ngại tướng.’ Đối với người không như lý tác ý về đối ngại tướng, sân chưa sanh được sanh khởi, hoặc sân đã sanh được tăng trưởng, quảng đại. Này chư hiền, đây là nhân, đây là duyên khiến cho sân chưa sanh được sanh khởi, hoặc sân đã sanh được tăng trưởng, quảng đại.

‘‘‘Ko panāvuso, hetu ko paccayo yena anuppanno vā moho uppajjati uppanno vā moho bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattatī’ti? ‘Ayoniso manasikāro tissa vacanīyaṃ. Tassa ayoniso manasi karoto anuppanno vā moho uppajjati uppanno vā moho bhiyyobhāvāya [Pg.201] vepullāya saṃvattati. Ayaṃ kho, āvuso, hetu ayaṃ paccayo yena anuppanno vā moho uppajjati uppanno vā moho bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattatī’’’ti.

Này chư hiền, nhân nào, duyên nào khiến cho si chưa sanh được sanh khởi, và si đã sanh được tăng trưởng, quảng đại? Nên trả lời rằng: 'Do tác ý không như lý'. Đối với người tác ý không như lý, si chưa sanh được sanh khởi, và si đã sanh được tăng trưởng, quảng đại. Này chư hiền, đây là nhân, đây là duyên khiến cho si chưa sanh được sanh khởi, và si đã sanh được tăng trưởng, quảng đại.

‘‘‘Ko panāvuso, hetu ko paccayo yena anuppanno ceva rāgo nuppajjati uppanno ca rāgo pahīyatī’ti? ‘Asubhanimittantissa vacanīyaṃ. Tassa asubhanimittaṃ yoniso manasi karoto anuppanno ceva rāgo nuppajjati uppanno ca rāgo pahīyati. Ayaṃ kho, āvuso, hetu ayaṃ paccayo yena anuppanno ceva rāgo nuppajjati uppanno ca rāgo pahīyatī’’’ti.

Này chư hiền, nhân nào, duyên nào khiến cho tham chưa sanh không sanh khởi, và tham đã sanh được đoạn trừ? Nên trả lời rằng: 'Do tướng bất tịnh'. Đối với người tác ý như lý về tướng bất tịnh, tham chưa sanh không sanh khởi, và tham đã sanh được đoạn trừ. Này chư hiền, đây là nhân, đây là duyên khiến cho tham chưa sanh không sanh khởi, và tham đã sanh được đoạn trừ.

‘‘‘Ko panāvuso, hetu ko paccayo yena anuppanno ceva doso nuppajjati uppanno ca doso pahīyatī’ti? ‘Mettā cetovimuttī tissa vacanīyaṃ. Tassa mettaṃ cetovimuttiṃ yoniso manasi karoto anuppanno ceva doso nuppajjati uppanno ca doso pahīyati. Ayaṃ kho, āvuso, hetu ayaṃ paccayo yena anuppanno ceva doso nuppajjati uppanno ca doso pahīyatī’’’ti.

Này chư hiền, nhân nào, duyên nào khiến cho sân chưa sanh không sanh khởi, và sân đã sanh được đoạn trừ? Nên trả lời rằng: 'Do từ tâm giải thoát'. Đối với người tác ý như lý về từ tâm giải thoát, sân chưa sanh không sanh khởi, và sân đã sanh được đoạn trừ. Này chư hiền, đây là nhân, đây là duyên khiến cho sân chưa sanh không sanh khởi, và sân đã sanh được đoạn trừ.

‘‘‘Ko panāvuso, hetu ko paccayo yena anuppanno ceva moho nuppajjati uppanno ca moho pahīyatī’ti? ‘Yonisomanasikāro tissa vacanīyaṃ. Tassa yoniso manasi karoto anuppanno ceva moho nuppajjati uppanno ca moho pahīyati. Ayaṃ kho, āvuso, hetu ayaṃ paccayo yena anuppanno vā moho nuppajjati uppanno ca moho pahīyatī’’’ti. Aṭṭhamaṃ.

Này chư hiền, nhân nào, duyên nào khiến cho si chưa sanh không sanh khởi, và si đã sanh được đoạn trừ? Nên trả lời rằng: 'Do tác ý như lý'. Đối với người tác ý như lý, si chưa sanh không sanh khởi, và si đã sanh được đoạn trừ. Này chư hiền, đây là nhân, đây là duyên khiến cho si chưa sanh không sanh khởi, và si đã sanh được đoạn trừ. (Kinh) thứ tám.

9. Akusalamūlasuttaṃ

9. Kinh Về Căn Bản Bất Thiện

70. ‘‘Tīṇimāni[Pg.202], bhikkhave, akusalamūlāni. Katamāni tīṇi? Lobho akusalamūlaṃ, doso akusalamūlaṃ, moho akusalamūlaṃ.

70. Này các Tỳ khưu, có ba căn bản bất thiện này. Thế nào là ba? Tham là căn bản bất thiện, sân là căn bản bất thiện, si là căn bản bất thiện.

‘‘Yadapi, bhikkhave, lobho tadapi akusalamūlaṃ ; yadapi luddho abhisaṅkharoti kāyena vācāya manasā tadapi akusalaṃ ; yadapi luddho lobhena abhibhūto pariyādinnacitto parassa asatā dukkhaṃ uppādayati vadhena vā bandhanena vā jāniyā vā garahāya vā pabbājanāya vā balavamhi balattho itipi tadapi akusalaṃ. Itissame lobhajā lobhanidānā lobhasamudayā lobhapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti.

Này các Tỳ khưu, cái gì là tham, cái ấy là căn bản bất thiện. Bất cứ điều gì người có tham tạo tác qua thân, khẩu, ý, cái ấy cũng là bất thiện. Bất cứ khi nào người có tham, bị tham chi phối, tâm bị xâm chiếm, gây đau khổ cho người khác một cách vô cớ, bằng cách giết, trói, làm cho thiệt hại, khiển trách, hoặc trục xuất, với ý nghĩ: 'Ta có quyền lực, ta muốn dùng quyền lực', cái ấy cũng là bất thiện. Như vậy, đối với người ấy, nhiều pháp ác, bất thiện do tham sanh, do tham làm nhân, do tham tập khởi, do tham làm duyên, được sanh khởi.

‘‘Yadapi, bhikkhave, doso tadapi akusalamūlaṃ; yadapi duṭṭho abhisaṅkharoti kāyena vācāya manasā tadapi akusalaṃ; yadapi duṭṭho dosena abhibhūto pariyādinnacitto parassa asatā dukkhaṃ uppādayati vadhena vā bandhanena vā jāniyā vā garahāya vā pabbājanāya vā balavamhi balattho itipi tadapi akusalaṃ. Itissame dosajā dosanidānā dosasamudayā dosapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti.

Này các Tỳ khưu, cái gì là sân, cái ấy là căn bản bất thiện. Bất cứ điều gì người có sân tạo tác qua thân, khẩu, ý, cái ấy cũng là bất thiện. Bất cứ khi nào người có sân, bị sân chi phối, tâm bị xâm chiếm, gây đau khổ cho người khác một cách vô cớ, bằng cách giết, trói, làm cho thiệt hại, khiển trách, hoặc trục xuất, với ý nghĩ: 'Ta có quyền lực, ta muốn dùng quyền lực', cái ấy cũng là bất thiện. Như vậy, đối với người ấy, nhiều pháp ác, bất thiện do sân sanh, do sân làm nhân, do sân tập khởi, do sân làm duyên, được sanh khởi.

‘‘Yadapi, bhikkhave, moho tadapi akusalamūlaṃ; yadapi mūḷho abhisaṅkharoti kāyena vācāya manasā tadapi akusalaṃ; yadapi mūḷho mohena abhibhūto pariyādinnacitto parassa asatā dukkhaṃ uppādayati vadhena vā bandhanena vā jāniyā vā garahāya vā pabbājanāya vā balavamhi balattho itipi tadapi akusalaṃ. Itissame mohajā mohanidānā mohasamudayā mohapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti. Evarūpo cāyaṃ, bhikkhave, puggalo vuccati akālavādītipi, abhūtavādītipi, anatthavādītipi, adhammavādītipi, avinayavādītipi.

Này các Tỳ khưu, cái gì là si, cái ấy là căn bản bất thiện. Bất cứ điều gì người si mê tạo tác qua thân, khẩu, ý, cái ấy cũng là bất thiện. Bất cứ khi nào người si mê, bị si chi phối, tâm bị xâm chiếm, gây đau khổ cho người khác một cách vô cớ, bằng cách giết, trói, làm cho thiệt hại, khiển trách, hoặc trục xuất, với ý nghĩ: 'Ta có quyền lực, ta muốn dùng quyền lực', cái ấy cũng là bất thiện. Như vậy, đối với người ấy, nhiều pháp ác, bất thiện do si sanh, do si làm nhân, do si tập khởi, do si làm duyên, được sanh khởi. Này các Tỳ khưu, một người như vậy được gọi là người nói phi thời, người nói không thật, người nói vô ích, người nói phi pháp, người nói phi luật.

‘‘Kasmā [Pg.203] cāyaṃ, bhikkhave, evarūpo puggalo vuccati akālavādītipi, abhūtavādītipi, anatthavādītipi, adhammavādītipi, avinayavādītipi? Tathāhāyaṃ, bhikkhave, puggalo parassa asatā dukkhaṃ uppādayati vadhena vā bandhanena vā jāniyā vā garahāya vā pabbājanāya vā balavamhi balattho itipi. Bhūtena kho pana vuccamāno avajānāti, no paṭijānāti; abhūtena vuccamāno na ātappaṃ karoti, tassa nibbeṭhanāya itipetaṃ atacchaṃ itipetaṃ abhūtanti. Tasmā evarūpo puggalo vuccati akālavādītipi, abhūtavādītipi, anatthavādītipi, adhammavādītipi, avinayavādītipi.

Này các Tỳ khưu, vì sao một người như vậy được gọi là người nói phi thời, người nói không thật, người nói vô ích, người nói phi pháp, người nói phi luật? Này các Tỳ khưu, người này gây đau khổ cho người khác một cách vô cớ, bằng cách giết, trói, làm cho thiệt hại, khiển trách, hoặc trục xuất, với ý nghĩ: 'Ta có quyền lực, ta muốn dùng quyền lực'. Khi được nói điều có thật, người ấy khinh thường, không thừa nhận. Khi được nói điều không thật, người ấy không nỗ lực để giải thích rằng: 'Điều này là không đúng sự thật, điều này là không có thật'. Vì vậy, một người như vậy được gọi là người nói phi thời, người nói không thật, người nói vô ích, người nói phi pháp, người nói phi luật.

‘‘Evarūpo, bhikkhave, puggalo lobhajehi pāpakehi akusalehi dhammehi abhibhūto pariyādinnacitto diṭṭhe ceva dhamme dukkhaṃ viharati, savighātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ. Kāyassa ca bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā.

Này các Tỳ khưu, một người như vậy, bị các pháp ác, bất thiện do tham sanh chi phối, tâm bị xâm chiếm, ngay trong hiện tại sống đau khổ, có phiền não, có ưu não, có nhiệt não. Sau khi thân hoại mạng chung, có thể chờ đợi ác thú.

‘‘Dosajehi…pe… mohajehi pāpakehi akusalehi dhammehi abhibhūto pariyādinnacitto diṭṭhe ceva dhamme dukkhaṃ viharati, savighātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ. Kāyassa ca bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā. Seyyathāpi, bhikkhave, sālo vā dhavo vā phandano vā tīhi māluvālatāhi uddhasto pariyonaddho anayaṃ āpajjati, byasanaṃ āpajjati, anayabyasanaṃ āpajjati; evamevaṃ kho, bhikkhave, evarūpo puggalo lobhajehi pāpakehi akusalehi dhammehi abhibhūto pariyādinnacitto diṭṭhe ceva dhamme dukkhaṃ viharati, savighātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ. Kāyassa ca bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā.

Do sân... cho đến... do si... bị các pháp ác, bất thiện chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, vị ấy sống đau khổ ngay trong hiện tại, với phiền não, với ưu não, với nhiệt não. Và sau khi thân hoại mạng chung, ác thú được chờ đợi. Này các Tỳ khưu, ví như cây sāla, hoặc cây dhava, hoặc cây phandana, bị ba loại dây leo māluvā tàn phá, bao phủ, đi đến bất hạnh, đi đến tai họa, đi đến bất hạnh và tai họa; cũng vậy, này các Tỳ khưu, hạng người như vậy, bị các pháp ác, bất thiện sanh từ tham chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, vị ấy sống đau khổ ngay trong hiện tại, với phiền não, với ưu não, với nhiệt não. Và sau khi thân hoại mạng chung, ác thú được chờ đợi.

‘‘Dosajehi…pe… mohajehi pāpakehi akusalehi dhammehi abhibhūto pariyādinnacitto diṭṭhe ceva dhamme dukkhaṃ viharati savighātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ. Kāyassa ca bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi akusalamūlānīti.

‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, kusalamūlāni. Katamāni tīṇi? Alobho kusalamūlaṃ, adoso kusalamūlaṃ, amoho kusalamūlaṃ.

Này các Tỳ khưu, có ba gốc rễ thiện này. Thế nào là ba? Vô tham là gốc rễ thiện, vô sân là gốc rễ thiện, vô si là gốc rễ thiện.

‘‘Yadapi[Pg.204], bhikkhave, alobho tadapi kusalamūlaṃ ; yadapi aluddho abhisaṅkharoti kāyena vācāya manasā tadapi kusalaṃ ; yadapi aluddho lobhena anabhibhūto apariyādinnacitto na parassa asatā dukkhaṃ uppādayati vadhena vā bandhanena vā jāniyā vā garahāya vā pabbājanāya vā balavamhi balattho itipi tadapi kusalaṃ. Itissame alobhajā alobhanidānā alobhasamudayā alobhapaccayā aneke kusalā dhammā sambhavanti.

Này các Tỳ khưu, cái gì là vô tham, đó cũng là gốc rễ thiện; người không tham lam tạo tác điều gì bằng thân, khẩu, ý, đó cũng là thiện; người không tham lam, không bị tham chinh phục, tâm không bị chiếm đoạt, không gây khổ cho người khác một cách vô cớ, hoặc bằng cách giết, hoặc bằng cách trói buộc, hoặc bằng cách gây thiệt hại, hoặc bằng cách khiển trách, hoặc bằng cách trục xuất, với ý nghĩ 'ta có quyền lực, ta có sức mạnh', đó cũng là thiện. Như vậy, đối với vị ấy, nhiều pháp thiện sanh từ vô tham, có vô tham làm nhân, có vô tham làm nguồn sanh, có vô tham làm duyên, được sanh khởi.

‘‘Yadapi, bhikkhave, adoso tadapi kusalamūlaṃ; yadapi aduṭṭho abhisaṅkharoti kāyena vācāya manasā tadapi kusalaṃ; yadapi aduṭṭho dosena anabhibhūto apariyādinnacitto na parassa asatā dukkhaṃ uppādayati vadhena vā bandhanena vā jāniyā vā garahāya vā pabbājanāya vā balavamhi balattho itipi tadapi kusalaṃ. Itissame adosajā adosanidānā adosasamudayā adosapaccayā aneke kusalā dhammā sambhavanti.

Này các Tỳ khưu, cái gì là vô sân, đó cũng là gốc rễ thiện; người không sân hận tạo tác điều gì bằng thân, khẩu, ý, đó cũng là thiện; người không sân hận, không bị sân chinh phục, tâm không bị chiếm đoạt, không gây khổ cho người khác một cách vô cớ, hoặc bằng cách giết, hoặc bằng cách trói buộc, hoặc bằng cách gây thiệt hại, hoặc bằng cách khiển trách, hoặc bằng cách trục xuất, với ý nghĩ 'ta có quyền lực, ta có sức mạnh', đó cũng là thiện. Như vậy, đối với vị ấy, nhiều pháp thiện sanh từ vô sân, có vô sân làm nhân, có vô sân làm nguồn sanh, có vô sân làm duyên, được sanh khởi.

‘‘Yadapi, bhikkhave, amoho tadapi kusalamūlaṃ; yadapi amūḷho abhisaṅkharoti kāyena vācāya manasā tadapi kusalaṃ; yadapi amūḷho mohena anabhibhūto apariyādinnacitto na parassa asatā dukkhaṃ uppādayati vadhena vā bandhanena vā jāniyā vā garahāya vā pabbājanāya vā balavamhi balattho itipi tadapi kusalaṃ. Itissame amohajā amohanidānā amohasamudayā amohapaccayā aneke kusalā dhammā sambhavanti. Evarūpo cāyaṃ, bhikkhave, puggalo vuccati kālavādītipi, bhūtavādītipi, atthavādītipi, dhammavādītipi, vinayavādītipi.

Này các Tỳ khưu, cái gì là vô si, đó cũng là gốc rễ thiện; người không si mê tạo tác điều gì bằng thân, khẩu, ý, đó cũng là thiện; người không si mê, không bị si chinh phục, tâm không bị chiếm đoạt, không gây khổ cho người khác một cách vô cớ, hoặc bằng cách giết, hoặc bằng cách trói buộc, hoặc bằng cách gây thiệt hại, hoặc bằng cách khiển trách, hoặc bằng cách trục xuất, với ý nghĩ 'ta có quyền lực, ta có sức mạnh', đó cũng là thiện. Như vậy, đối với vị ấy, nhiều pháp thiện sanh từ vô si, có vô si làm nhân, có vô si làm nguồn sanh, có vô si làm duyên, được sanh khởi. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy được gọi là người nói đúng thời, người nói đúng sự thật, người nói lời lợi ích, người nói đúng pháp, người nói đúng luật.

‘‘Kasmā cāyaṃ, bhikkhave, evarūpo puggalo vuccati kālavādītipi, bhūtavādītipi, atthavādītipi, dhammavādītipi, vinayavādītipi? Tathāhāyaṃ, bhikkhave, puggalo na parassa asatā dukkhaṃ uppādayati vadhena vā bandhanena vā jāniyā vā garahāya vā pabbājanāya vā balavamhi balattho itipi. Bhūtena kho pana vuccamāno paṭijānāti no avajānāti; abhūtena vuccamāno ātappaṃ karoti tassa nibbeṭhanāya – ‘itipetaṃ atacchaṃ, itipetaṃ abhūta’nti[Pg.205]. Tasmā evarūpo puggalo vuccati kālavādītipi, atthavādītipi, dhammavādītipi, vinayavādītipi.

Này các Tỳ khưu, tại sao hạng người như vậy được gọi là người nói đúng thời, người nói đúng sự thật, người nói lời lợi ích, người nói đúng pháp, người nói đúng luật? Này các Tỳ khưu, vì hạng người này không gây khổ cho người khác một cách vô cớ, hoặc bằng cách giết, hoặc bằng cách trói buộc, hoặc bằng cách gây thiệt hại, hoặc bằng cách khiển trách, hoặc bằng cách trục xuất, với ý nghĩ 'ta có quyền lực, ta có sức mạnh'. Hơn nữa, khi được nói với sự thật, vị ấy thừa nhận, không chối bỏ; khi bị nói điều không thật, vị ấy nỗ lực để giải thích: 'Điều này là không thật như vậy, điều này là không có như vậy'. Do đó, hạng người như vậy được gọi là người nói đúng thời, người nói lời lợi ích, người nói đúng pháp, người nói đúng luật.

‘‘Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa lobhajā pāpakā akusalā dhammā pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. Diṭṭheva dhamme sukhaṃ viharati avighātaṃ anupāyāsaṃ apariḷāhaṃ. Diṭṭheva dhamme parinibbāyati.

Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, các pháp ác, bất thiện sanh từ tham đã được đoạn tận, đã được cắt đứt tận gốc, đã được làm như thân cây thốt nốt, đã được làm cho không tồn tại, có pháp không sanh khởi trong tương lai. Vị ấy sống an lạc ngay trong hiện tại, không phiền não, không ưu não, không nhiệt não. Vị ấy viên tịch ngay trong hiện tại.

‘‘Dosajā…pe… parinibbāyati. Mohajā…pe… parinibbāyati. Seyyathāpi bhikkhave, sālo vā dhavo vā phandano vā tīhi māluvālatāhi uddhasto pariyonaddho. Atha puriso āgaccheyya kuddāla-piṭakaṃ ādāya. So taṃ māluvālataṃ mūle chindeyya, mūle chetvā palikhaṇeyya, palikhaṇitvā mūlāni uddhareyya, antamaso usīranāḷimattānipi. So taṃ māluvālataṃ khaṇḍākhaṇḍikaṃ chindeyya, khaṇḍākhaṇḍikaṃ chetvā phāleyya, phāletvā sakalikaṃ sakalikaṃ kareyya, sakalikaṃ sakalikaṃ karitvā vātātape visoseyya, vātātape visosetvā agginā ḍaheyya, agginā ḍahitvā masiṃ kareyya, masiṃ karitvā mahāvāte vā ophuṇeyya nadiyā vā sīghasotāya pavāheyya. Evamassa tā, bhikkhave, māluvālatā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. Evamevaṃ kho, bhikkhave, evarūpassa puggalassa lobhajā pāpakā akusalā dhammā pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. Diṭṭheva dhamme sukhaṃ viharati avighātaṃ anupāyāsaṃ apariḷāhaṃ. Diṭṭheva dhamme parinibbāyati.

Sanh từ sân... cho đến... vị ấy viên tịch. Sanh từ si... cho đến... vị ấy viên tịch. Này các Tỳ khưu, ví như cây sāla, hoặc cây dhava, hoặc cây phandana, bị ba loại dây leo māluvā tàn phá, bao phủ. Rồi một người mang cuốc và giỏ đến. Người ấy chặt dây leo māluvā đó ở gốc, sau khi chặt ở gốc, người ấy đào lên, sau khi đào lên, người ấy nhổ lên các rễ, cho đến cả những rễ nhỏ bằng rễ cỏ hương bài. Người ấy chặt dây leo māluvā đó ra từng khúc, sau khi chặt ra từng khúc, người ấy chẻ ra, sau khi chẻ ra, người ấy làm thành từng mảnh vụn, sau khi làm thành từng mảnh vụn, người ấy phơi khô trong gió và nắng, sau khi phơi khô trong gió và nắng, người ấy đốt bằng lửa, sau khi đốt bằng lửa, người ấy làm thành tro, sau khi làm thành tro, người ấy hoặc tung vào trong gió lớn, hoặc cho trôi đi trong dòng sông chảy xiết. Này các Tỳ khưu, như vậy, những dây leo māluvā đó của người ấy được cắt đứt tận gốc, được làm như thân cây thốt nốt, được làm cho không tồn tại, có pháp không sanh khởi trong tương lai. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, các pháp ác, bất thiện sanh từ tham đã được đoạn tận, đã được cắt đứt tận gốc, đã được làm như thân cây thốt nốt, đã được làm cho không tồn tại, có pháp không sanh khởi trong tương lai. Vị ấy sống an lạc ngay trong hiện tại, không phiền não, không ưu não, không nhiệt não. Vị ấy viên tịch ngay trong hiện tại.

‘‘Dosajā …pe… mohajā pāpakā akusalā dhammā pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. Diṭṭheva dhamme sukhaṃ viharati avighātaṃ anupāyāsaṃ apariḷāhaṃ. Diṭṭheva dhamme parinibbāyati. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi kusalamūlānī’’ti. Navamaṃ.

Các pháp ác, bất thiện sanh từ sân... sanh từ si đã được đoạn tận, đã được cắt đứt tận gốc rễ, đã được làm cho như thân cây thốt nốt, đã được làm cho không thể hiện hữu, có đặc tính không sanh khởi trong tương lai. Vị ấy sống an lạc, không phiền não, không mệt nhọc, không nóng nảy ngay trong hiện tại. Vị ấy tịch tịnh ngay trong hiện tại. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba thiện căn. (Kinh) thứ chín.

10. Uposathasuttaṃ

10. Kinh Bố-tát

71. Evaṃ [Pg.206] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati pubbārāme migāramātupāsāde. Atha kho visākhā migāramātā tadahuposathe yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho visākhaṃ migāramātaraṃ bhagavā etadavoca – ‘‘handa kuto nu tvaṃ, visākhe, āgacchasi divā divassā’’ti? ‘‘Uposathāhaṃ, bhante, ajja upavasāmī’’ti.

71. Tôi nghe như vầy – một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Pubbārāma, trong lâu đài của mẹ Migāra. Bấy giờ, vào ngày Bố-tát, bà Visākhā, mẹ của Migāra, đi đến nơi Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với bà Visākhā, mẹ của Migāra, đang ngồi một bên: 'Này Visākhā, sao bà lại đến đây vào lúc ban ngày thế này?' 'Bạch Thế Tôn, hôm nay con đang thực hành Bố-tát.'

‘‘Tayo khome, visākhe, uposathā. Katame tayo? Gopālakuposatho, nigaṇṭhuposatho, ariyuposatho. Kathañca, visākhe, gopālakuposatho hoti? Seyyathāpi, visākhe, gopālako sāyanhasamaye sāmikānaṃ gāvo niyyātetvā iti paṭisañcikkhati – ‘ajja kho gāvo amukasmiñca amukasmiñca padese cariṃsu, amukasmiñca amukasmiñca padese pānīyāni piviṃsu; sve dāni gāvo amukasmiñca amukasmiñca padese carissanti, amukasmiñca amukasmiñca padese pānīyāni pivissantī’ti; evamevaṃ kho, visākhe, idhekacco uposathiko iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ khvajja idañcidañca khādanīyaṃ khādiṃ, idañcidañca bhojanīyaṃ bhuñjiṃ; sve dānāhaṃ idañcidañca khādanīyaṃ khādissāmi, idaṃ cidañca bhojanīyaṃ bhuñjissāmī’ti. So tena abhijjhāsahagatena cetasā divasaṃ atināmeti. Evaṃ kho visākhe, gopālakuposatho hoti. Evaṃ upavuttho kho, visākhe, gopālakuposatho na mahapphalo hoti na mahānisaṃso na mahājutiko na mahāvipphāro.

Này Visākhā, có ba loại Bố-tát này. Ba loại nào? Bố-tát của người chăn bò, Bố-tát của Nigaṇṭha, và Bố-tát của bậc Thánh. Và này Visākhā, thế nào là Bố-tát của người chăn bò? Ví như, này Visākhā, người chăn bò vào buổi chiều, sau khi giao lại đàn bò cho chủ, suy xét rằng: 'Hôm nay đàn bò đã ăn cỏ ở chỗ này, chỗ này, đã uống nước ở chỗ này, chỗ này; ngày mai đàn bò sẽ ăn cỏ ở chỗ này, chỗ này, sẽ uống nước ở chỗ này, chỗ này'. Cũng vậy, này Visākhā, ở đây có người thực hành Bố-tát suy xét rằng: 'Hôm nay ta đã ăn vật thực cứng loại này, loại này, đã ăn vật thực mềm loại này, loại này; ngày mai ta sẽ ăn vật thực cứng loại này, loại này, sẽ ăn vật thực mềm loại này, loại này'. Người ấy trải qua ngày với tâm tham ái như vậy. Này Visākhā, như vậy là Bố-tát của người chăn bò. Này Visākhā, Bố-tát của người chăn bò được thực hành như vậy không có quả lớn, không có lợi ích lớn, không có ánh sáng lớn, không có sự lan tỏa lớn.

‘‘Kathañca, visākhe, nigaṇṭhuposatho hoti? Atthi, visākhe, nigaṇṭhā nāma samaṇajātikā. Te sāvakaṃ evaṃ samādapenti – ‘ehi tvaṃ, ambho purisa, ye puratthimāya disāya pāṇā paraṃ yojanasataṃ tesu daṇḍaṃ nikkhipāhi; ye pacchimāya disāya pāṇā paraṃ yojanasataṃ tesu daṇḍaṃ nikkhipāhi; ye uttarāya disāya pāṇā paraṃ yojanasataṃ tesu daṇḍaṃ nikkhipāhi; ye dakkhiṇāya disāya pāṇā paraṃ yojanasataṃ tesu daṇḍaṃ nikkhipāhī’ti. Iti ekaccānaṃ pāṇānaṃ anuddayāya anukampāya samādapenti, ekaccānaṃ pāṇānaṃ nānuddayāya nānukampāya samādapenti. Te tadahuposathe sāvakaṃ evaṃ samādapenti – ‘ehi tvaṃ, ambho purisa, sabbacelāni [Pg.207] nikkhipitvā evaṃ vadehi – nāhaṃ kvacani kassaci kiñcanatasmiṃ, na ca mama kvacani katthaci kiñcanatatthī’ti. Jānanti kho panassa mātāpitaro – ‘ayaṃ amhākaṃ putto’ti; sopi jānāti – ‘ime mayhaṃ mātāpitaro’ti. Jānāti kho panassa puttadāro – ‘ayaṃ mayhaṃ bhattā’ti; sopi jānāti – ‘ayaṃ mayhaṃ puttadāro’ti. Jānanti kho panassa dāsakammakaraporisā – ‘ayaṃ amhākaṃ ayyo’ti; sopi jānāti – ‘ime mayhaṃ dāsakammakaraporisā’ti. Iti yasmiṃ samaye sacce samādapetabbā musāvāde tasmiṃ samaye samādapenti. Idaṃ tassa musāvādasmiṃ vadāmi. So tassā rattiyā accayena bhoge adinnaṃyeva paribhuñjati. Idaṃ tassa adinnādānasmiṃ vadāmi. Evaṃ kho, visākhe, nigaṇṭhuposatho hoti. Evaṃ upavuttho kho, visākhe, nigaṇṭhuposatho na mahapphalo hoti na mahānisaṃso na mahājutiko na mahāvipphāro.

Và này Visākhā, thế nào là Bố-tát của Nigaṇṭha? Này Visākhā, có một loại sa-môn tên là Nigaṇṭha. Họ khuyên dạy đệ tử như vầy: 'Này ông, hãy đến đây. Hãy từ bỏ gậy trượng đối với các chúng sanh ở phương đông, xa hơn một trăm do-tuần; hãy từ bỏ gậy trượng đối với các chúng sanh ở phương tây, xa hơn một trăm do-tuần; hãy từ bỏ gậy trượng đối với các chúng sanh ở phương bắc, xa hơn một trăm do-tuần; hãy từ bỏ gậy trượng đối với các chúng sanh ở phương nam, xa hơn một trăm do-tuần.' Như vậy, họ khuyên dạy lòng từ ái và bi mẫn đối với một số chúng sanh, nhưng không khuyên dạy lòng từ ái và bi mẫn đối với một số chúng sanh khác. Vào ngày Bố-tát, họ khuyên dạy đệ tử như vầy: 'Này ông, hãy đến đây. Hãy cởi bỏ tất cả y phục và nói như vầy: "Tôi không có gì dính mắc với bất cứ ai ở bất cứ đâu, và cũng không có gì của tôi dính mắc với bất cứ ai ở bất cứ đâu".' Nhưng cha mẹ của người ấy biết: 'Đây là con của chúng ta'; và người ấy cũng biết: 'Đây là cha mẹ của ta'. Vợ con của người ấy biết: 'Đây là chồng của chúng ta'; và người ấy cũng biết: 'Đây là vợ con của ta'. Tôi tớ và người làm công của người ấy biết: 'Đây là chủ của chúng ta'; và người ấy cũng biết: 'Đây là tôi tớ và người làm công của ta'. Như vậy, vào lúc cần phải khuyên dạy sự thật, họ lại khuyên dạy lời nói dối. Ta nói rằng điều này là lời nói dối của người ấy. Sau khi đêm đó trôi qua, người ấy hưởng thụ những tài sản không được cho. Ta nói rằng điều này là sự lấy của không cho của người ấy. Này Visākhā, như vậy là Bố-tát của Nigaṇṭha. Này Visākhā, Bố-tát của Nigaṇṭha được thực hành như vậy không có quả lớn, không có lợi ích lớn, không có ánh sáng lớn, không có sự lan tỏa lớn.

‘‘Kathañca, visākhe, ariyuposatho hoti? Upakkiliṭṭhassa, visākhe, cittassa upakkamena pariyodapanā hoti. Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti? Idha, visākhe, ariyasāvako tathāgataṃ anussarati – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Tassa tathāgataṃ anussarato cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati. Ye cittassa upakkilesā te pahīyanti, seyyathāpi, visākhe, upakkiliṭṭhassa sīsassa upakkamena pariyodapanā hoti.

Và này Visākhā, thế nào là Bố-tát của bậc Thánh? Này Visākhā, đó là sự gột rửa tâm ô uế bằng phương pháp. Và này Visākhā, thế nào là sự gột rửa tâm ô uế bằng phương pháp? Này Visākhā, ở đây, vị Thánh đệ tử tùy niệm Như Lai: 'Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn'. Khi vị ấy tùy niệm Như Lai, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi. Những tùy phiền não của tâm được đoạn trừ. Ví như, này Visākhā, đó là sự gột rửa cái đầu dơ bẩn bằng phương pháp.

‘‘Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa sīsassa upakkamena pariyodapanā hoti? Kakkañca paṭicca mattikañca paṭicca udakañca paṭicca purisassa ca tajjaṃ vāyāmaṃ paṭicca, evaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa sīsassa upakkamena pariyodapanā hoti. Evamevaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti.

Và này Visākhā, thế nào là sự gột rửa cái đầu dơ bẩn bằng phương pháp? Duyên vào bột, duyên vào đất sét, duyên vào nước, và duyên vào sự nỗ lực thích đáng của người ấy, này Visākhā, như vậy là sự gột rửa cái đầu dơ bẩn bằng phương pháp. Cũng vậy, này Visākhā, đó là sự gột rửa tâm ô uế bằng phương pháp.

‘‘Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti? Idha, visākhe, ariyasāvako tathāgataṃ anussarati – ‘itipi so [Pg.208] bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Tassa tathāgataṃ anussarato cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti. Ayaṃ vuccati, visākhe – ‘ariyasāvako brahmuposathaṃ upavasati, brahmunā saddhiṃ saṃvasati, brahmañcassa ārabbha cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti’. Evaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti.

Này Visākhā, thế nào là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp? Này Visākhā, ở đây, vị Thánh đệ tử tùy niệm Như Lai rằng: ‘Vì lý do này, vị Thế Tôn ấy là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.’ Khi vị ấy tùy niệm Như Lai, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, điều này được gọi là: ‘Vị Thánh đệ tử thực hành ngày trai giới Phạm Thiên, sống cùng với Phạm Thiên, và do duyên vào Phạm Thiên mà tâm của vị ấy được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ.’ Này Visākhā, như vậy là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp.

‘‘Upakkiliṭṭhassa, visākhe, cittassa upakkamena pariyodapanā hoti. Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti? Idha, visākhe, ariyasāvako dhammaṃ anussarati – ‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’ti. Tassa dhammaṃ anussarato cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti, seyyathāpi, visākhe, upakkiliṭṭhassa kāyassa upakkamena pariyodapanā hoti.

Này Visākhā, có sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp. Và này Visākhā, thế nào là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp? Này Visākhā, ở đây, vị Thánh đệ tử tùy niệm Pháp rằng: ‘Pháp đã được Thế Tôn khéo thuyết giảng, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có tính hướng thượng, được người trí tự mình chứng hiểu.’ Khi vị ấy tùy niệm Pháp, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, cũng giống như có sự thanh lọc thân thể bị dơ bẩn bằng phương pháp.

‘‘Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa kāyassa upakkamena pariyodapanā hoti? Sottiñca paṭicca, cuṇṇañca paṭicca, udakañca paṭicca, purisassa ca tajjaṃ vāyāmaṃ paṭicca. Evaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa kāyassa upakkamena pariyodapanā hoti. Evamevaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti.

Này Visākhā, thế nào là sự thanh lọc thân thể bị dơ bẩn bằng phương pháp? Là nhờ vào dụng cụ chà rửa, nhờ vào bột thơm, nhờ vào nước, và nhờ vào sự nỗ lực thích hợp của người ấy. Này Visākhā, như vậy là sự thanh lọc thân thể bị dơ bẩn bằng phương pháp. Cũng y như thế, này Visākhā, có sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp.

‘‘Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti? Idha, visākhe, ariyasāvako dhammaṃ anussarati – ‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’ti. Tassa dhammaṃ anussarato cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti. Ayaṃ vuccati, visākhe, ‘ariyasāvako dhammuposathaṃ upavasati, dhammena saddhiṃ saṃvasati, dhammañcassa ārabbha cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti’. Evaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti.

Này Visākhā, thế nào là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp? Này Visākhā, ở đây, vị Thánh đệ tử tùy niệm Pháp rằng: ‘Pháp đã được Thế Tôn khéo thuyết giảng, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có tính hướng thượng, được người trí tự mình chứng hiểu.’ Khi vị ấy tùy niệm Pháp, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, điều này được gọi là: ‘Vị Thánh đệ tử thực hành ngày trai giới Pháp, sống cùng với Pháp, và do duyên vào Pháp mà tâm của vị ấy được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ.’ Này Visākhā, như vậy là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp.

‘‘Upakkiliṭṭhassa[Pg.209], visākhe, cittassa upakkamena pariyodapanā hoti. Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti? Idha, visākhe, ariyasāvako saṅghaṃ anussarati – ‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ujuppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ñāyappaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, sāmīcippaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, yadidaṃ cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’ti. Tassa saṅghaṃ anussarato cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti, seyyathāpi, visākhe, upakkiliṭṭhassa vatthassa upakkamena pariyodapanā hoti.

Này Visākhā, có sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp. Và này Visākhā, thế nào là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp? Này Visākhā, ở đây, vị Thánh đệ tử tùy niệm Tăng rằng: ‘Chúng Thánh đệ tử của Thế Tôn là bậc diệu hạnh, chúng Thánh đệ tử của Thế Tôn là bậc trực hạnh, chúng Thánh đệ tử của Thế Tôn là bậc như lý hạnh, chúng Thánh đệ tử của Thế Tôn là bậc chánh hạnh; tức là bốn đôi tám vị. Chúng Thánh đệ tử của Thế Tôn ấy là đáng được cúng dường, đáng được nghênh tiếp, đáng được bố thí, đáng được chắp tay, là phước điền vô thượng ở đời.’ Khi vị ấy tùy niệm Tăng, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, cũng giống như có sự giặt sạch tấm vải bị dơ bẩn bằng phương pháp.

‘‘Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa vatthassa upakkamena pariyodapanā hoti? Usmañca paṭicca, khārañca paṭicca, gomayañca paṭicca, udakañca paṭicca, purisassa ca tajjaṃ vāyāmaṃ paṭicca. Evaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa vatthassa upakkamena pariyodapanā hoti. Evamevaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti.

Này Visākhā, thế nào là sự giặt sạch tấm vải bị dơ bẩn bằng phương pháp? Là nhờ vào hơi nóng, nhờ vào chất kiềm, nhờ vào phân bò, nhờ vào nước, và nhờ vào sự nỗ lực thích hợp của người ấy. Này Visākhā, như vậy là sự giặt sạch tấm vải bị dơ bẩn bằng phương pháp. Cũng y như thế, này Visākhā, có sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp.

‘‘Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti? Idha, visākhe, ariyasāvako saṅghaṃ anussarati – ‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’ti. Tassa saṅghaṃ anussarato cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti. Ayaṃ vuccati, visākhe, ‘ariyasāvako saṅghuposathaṃ upavasati, saṅghena saddhiṃ saṃvasati, saṅghañcassa ārabbha cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti’. Evaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti.

Này Visākhā, thế nào là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp? Này Visākhā, ở đây, vị Thánh đệ tử tùy niệm Tăng rằng: ‘Chúng Thánh đệ tử của Thế Tôn là bậc diệu hạnh, ... cho đến ... là phước điền vô thượng ở đời.’ Khi vị ấy tùy niệm Tăng, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, điều này được gọi là: ‘Vị Thánh đệ tử thực hành ngày trai giới Tăng, sống cùng với Tăng, và do duyên vào Tăng mà tâm của vị ấy được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ.’ Này Visākhā, như vậy là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp.

‘‘Upakkiliṭṭhassa, visākhe, cittassa upakkamena pariyodapanā hoti. Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti? Idha, visākhe, ariyasāvako attano sīlāni anussarati akhaṇḍāni [Pg.210] acchiddāni asabalāni akammāsāni bhujissāni viññuppasatthāni aparāmaṭṭhāni samādhisaṃvattanikāni. Tassa sīlaṃ anussarato cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti, seyyathāpi, visākhe, upakkiliṭṭhassa ādāsassa upakkamena pariyodapanā hoti.

“Này Visākhā, đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực. Và này Visākhā, thế nào là đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực? Này Visākhā, ở đây vị Thánh đệ tử tùy niệm về các giới của mình không bị sứt mẻ, không bị rách thủng, không bị tỳ vết, không bị lốm đốm, có tính giải thoát, được bậc trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến định. Khi vị ấy tùy niệm về giới, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những tùy phiền não của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, ví như đối với tấm gương bị dơ bẩn, có sự làm cho trong sạch bằng nỗ lực.”

‘‘Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa ādāsassa upakkamena pariyodapanā hoti? Telañca paṭicca, chārikañca paṭicca, vālaṇḍupakañca paṭicca, purisassa ca tajjaṃ vāyāmaṃ paṭicca. Evaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa ādāsassa upakkamena pariyodapanā hoti. Evamevaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti.

“Và này Visākhā, thế nào là đối với tấm gương bị dơ bẩn, có sự làm cho trong sạch bằng nỗ lực? Do duyên vào dầu, do duyên vào tro, do duyên vào miếng giẻ lau, và do duyên vào sự cố gắng thích hợp của người ấy. Này Visākhā, chính là như vậy, đối với tấm gương bị dơ bẩn, có sự làm cho trong sạch bằng nỗ lực. Này Visākhā, cũng tương tự như vậy, đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực.”

‘‘Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti? Idha, visākhe, ariyasāvako attano sīlāni anussarati akhaṇḍāni…pe… samādhisaṃvattanikāni. Tassa sīlaṃ anussarato cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti. Ayaṃ vuccati, visākhe, ‘ariyasāvako sīluposathaṃ upavasati, sīlena saddhiṃ saṃvasati, sīlañcassa ārabbha cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti’. Evaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti.

“Và này Visākhā, thế nào là đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực? Này Visākhā, ở đây vị Thánh đệ tử tùy niệm về các giới của mình không bị sứt mẻ, ... cho đến ... đưa đến định. Khi vị ấy tùy niệm về giới, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những tùy phiền não của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, vị Thánh đệ tử này được gọi là: ‘Vị ấy thực hành ngày Bố-tát về giới, vị ấy sống chung với giới, và do nương vào giới tâm của vị ấy được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những tùy phiền não của tâm được đoạn trừ’. Này Visākhā, chính là như vậy, đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực.”

‘‘Upakkiliṭṭhassa, visākhe, cittassa upakkamena pariyodapanā hoti. Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti? Idha visākhe, ariyasāvako devatā anussarati – ‘santi devā cātumahārājikā, santi devā tāvatiṃsā, santi devā yāmā, santi devā tusitā, santi devā nimmānaratino, santi devā paranimmitavasavattino, santi devā brahmakāyikā, santi devā tatuttari. Yathārūpāya saddhāya samannāgatā tā devatā ito cutā tatthupapannā, mayhampi tathārūpā saddhā saṃvijjati. Yathārūpena sīlena samannāgatā tā devatā ito cutā tatthupapannā, mayhampi tathārūpaṃ sīlaṃ saṃvijjati. Yathārūpena sutena samannāgatā tā devatā ito cutā tatthupapannā, mayhampi tathārūpaṃ sutaṃ saṃvijjati. Yathārūpena cāgena samannāgatā tā devatā ito cutā tatthupapannā, mayhampi tathārūpo cāgo saṃvijjati. Yathārūpāya paññāya [Pg.211] samannāgatā tā devatā ito cutā tatthupapannā, mayhampi tathārūpā paññā saṃvijjatī’ti. Tassa attano ca tāsañca devatānaṃ saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca anussarato cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti, seyyathāpi, visākhe, upakkiliṭṭhassa jātarūpassa upakkamena pariyodapanā hoti.

“Này Visākhā, đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực. Và này Visākhā, thế nào là đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực? Này Visākhā, ở đây vị Thánh đệ tử tùy niệm về các vị chư thiên: ‘Có các vị chư thiên cõi Tứ Đại Thiên Vương, có các vị chư thiên cõi Ba Mươi Ba, có các vị chư thiên cõi Dạ Ma, có các vị chư thiên cõi Đâu Suất, có các vị chư thiên cõi Hóa Lạc, có các vị chư thiên cõi Tha Hóa Tự Tại, có các vị chư thiên thuộc thân Phạm thiên, có các vị chư thiên cao hơn nữa. Các vị chư thiên ấy, do thành tựu với loại tín nào, sau khi mệnh chung từ nơi đây đã được sanh lên nơi ấy, loại tín tương tự như vậy cũng có ở nơi ta. Các vị chư thiên ấy, do thành tựu với loại giới nào, sau khi mệnh chung từ nơi đây đã được sanh lên nơi ấy, loại giới tương tự như vậy cũng có ở nơi ta. Các vị chư thiên ấy, do thành tựu với loại văn nào, sau khi mệnh chung từ nơi đây đã được sanh lên nơi ấy, loại văn tương tự như vậy cũng có ở nơi ta. Các vị chư thiên ấy, do thành tựu với loại thí nào, sau khi mệnh chung từ nơi đây đã được sanh lên nơi ấy, loại thí tương tự như vậy cũng có ở nơi ta. Các vị chư thiên ấy, do thành tựu với loại tuệ nào, sau khi mệnh chung từ nơi đây đã được sanh lên nơi ấy, loại tuệ tương tự như vậy cũng có ở nơi ta.’ Khi vị ấy tùy niệm về tín, giới, văn, thí, tuệ của chính mình và của các vị chư thiên ấy, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những tùy phiền não của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, ví như đối với vàng chưa gia công bị dơ bẩn, có sự làm cho trong sạch bằng nỗ lực.”

‘‘Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa jātarūpassa upakkamena pariyodapanā hoti? Ukkañca paṭicca, loṇañca paṭicca, gerukañca paṭicca, nāḷikasaṇḍāsañca paṭicca, purisassa ca tajjaṃ vāyāmaṃ paṭicca. Evaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa jātarūpassa upakkamena pariyodapanā hoti. Evamevaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti.

“Và này Visākhā, thế nào là đối với vàng chưa gia công bị dơ bẩn, có sự làm cho trong sạch bằng nỗ lực? Do duyên vào lò luyện, do duyên vào đất mặn, do duyên vào đất son, do duyên vào ống thổi và cái kẹp, và do duyên vào sự cố gắng thích hợp của người ấy. Này Visākhā, chính là như vậy, đối với vàng chưa gia công bị dơ bẩn, có sự làm cho trong sạch bằng nỗ lực. Này Visākhā, cũng tương tự như vậy, đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực.”

‘‘Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti? Idha, visākhe, ariyasāvako devatā anussarati – ‘santi devā cātumahārājikā, santi devā tāvatiṃsā…pe… santi devā tatuttari. Yathārūpāya saddhāya samannāgatā tā devatā ito cutā tatthupapannā, mayhampi tathārūpā saddhā saṃvijjati. Yathārūpena sīlena…pe… sutena…pe… cāgena…pe… paññāya samannāgatā tā devatā ito cutā tatthupapannā, mayhampi tathārūpā paññā saṃvijjatī’ti. Tassa attano ca tāsañca devatānaṃ saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca anussarato cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti. Ayaṃ vuccati, visākhe, ‘ariyasāvako devatuposathaṃ upavasati, devatāhi saddhiṃ saṃvasati, devatā ārabbha cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti’. Evaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti.

“Và này Visākhā, thế nào là đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực? Này Visākhā, ở đây vị Thánh đệ tử tùy niệm về các vị chư thiên: ‘Có các vị chư thiên cõi Tứ Đại Thiên Vương, có các vị chư thiên cõi Ba Mươi Ba, ... cho đến ... có các vị chư thiên cao hơn nữa. Các vị chư thiên ấy, do thành tựu với loại tín nào, sau khi mệnh chung từ nơi đây đã được sanh lên nơi ấy, loại tín tương tự như vậy cũng có ở nơi ta. Các vị chư thiên ấy, do thành tựu với loại giới nào, ... văn nào, ... thí nào, ... tuệ nào, sau khi mệnh chung từ nơi đây đã được sanh lên nơi ấy, loại tuệ tương tự như vậy cũng có ở nơi ta.’ Khi vị ấy tùy niệm về tín, giới, văn, thí, tuệ của chính mình và của các vị chư thiên ấy, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những tùy phiền não của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, vị Thánh đệ tử này được gọi là: ‘Vị ấy thực hành ngày Bố-tát về chư thiên, vị ấy sống chung với chư thiên, và do nương vào chư thiên tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những tùy phiền não của tâm được đoạn trừ’. Này Visākhā, chính là như vậy, đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực.”

‘‘Sa kho so, visākhe, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘yāvajīvaṃ arahanto pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭiviratā nihitadaṇḍā nihitasatthā lajjī dayāpannā sabbapāṇabhūtahitānukampī viharanti; ahampajja imañca rattiṃ imañca divasaṃ pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭivirato nihitadaṇḍo nihitasattho lajjī dayāpanno sabbapāṇabhūtahitānukampī [Pg.212] viharāmi. Imināpi aṅgena arahataṃ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissati.

Này Visākhā, vị Thánh đệ tử ấy suy xét như vầy: ‘Trọn đời, các bậc A-la-hán từ bỏ sát sanh, tránh xa sát sanh, đã đặt xuống gậy gộc, đã đặt xuống khí giới, có lòng tàm, có lòng bi mẫn, sống với lòng thương tưởng đến lợi ích cho tất cả chúng sanh hữu tình. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, từ bỏ sát sanh, tránh xa sát sanh, đặt xuống gậy gộc, đặt xuống khí giới, có lòng tàm, có lòng bi mẫn, sống với lòng thương tưởng đến lợi ích cho tất cả chúng sanh hữu tình. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành.

‘‘Yāvajīvaṃ arahanto adinnādānaṃ pahāya adinnādānā paṭiviratā dinnādāyī dinnapāṭikaṅkhī, athenena sucibhūtena attanā viharanti; ahampajja imañca rattiṃ imañca divasaṃ adinnādānaṃ pahāya adinnādānā paṭivirato dinnādāyī dinnapāṭikaṅkhī, athenena sucibhūtena attanā viharāmi. Imināpi aṅgena arahataṃ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissati.

‘Trọn đời, các bậc A-la-hán từ bỏ lấy của không cho, tránh xa lấy của không cho, chỉ nhận vật đã cho, chỉ mong đợi vật đã cho, sống với tự thân trong sạch, không trộm cắp. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, từ bỏ lấy của không cho, tránh xa lấy của không cho, chỉ nhận vật đã cho, chỉ mong đợi vật đã cho, sống với tự thân trong sạch, không trộm cắp. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành.

‘‘Yāvajīvaṃ arahanto abrahmacariyaṃ pahāya brahmacārī ārācārī viratā methunā gāmadhammā; ahampajja imañca rattiṃ imañca divasaṃ abrahmacariyaṃ pahāya brahmacārī ārācārī virato methunā gāmadhammā. Imināpi aṅgena arahataṃ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissati.

‘Trọn đời, các bậc A-la-hán từ bỏ hành vi không phạm hạnh, sống phạm hạnh, sống xa lìa, tránh xa sự dâm dục là pháp của dân làng. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, từ bỏ hành vi không phạm hạnh, sống phạm hạnh, sống xa lìa, tránh xa sự dâm dục là pháp của dân làng. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành.

‘‘Yāvajīvaṃ arahanto musāvādaṃ pahāya musāvādā paṭiviratā saccavādī saccasandhā thetā paccayikā avisaṃvādakā lokassa; ahampajja imañca rattiṃ imañca divasaṃ musāvādaṃ pahāya musāvādā paṭivirato saccavādī saccasandho theto paccayiko avisaṃvādako lokassa. Imināpi aṅgena arahataṃ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissati.

‘Trọn đời, các bậc A-la-hán từ bỏ nói dối, tránh xa nói dối, nói lời chân thật, kết hợp lời chân thật, có lời nói chắc chắn, có lời nói đáng tin cậy, không lừa dối thế gian. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, từ bỏ nói dối, tránh xa nói dối, nói lời chân thật, kết hợp lời chân thật, có lời nói chắc chắn, có lời nói đáng tin cậy, không lừa dối thế gian. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành.

‘‘Yāvajīvaṃ arahanto surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ pahāya surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratā; ahampajja imañca rattiṃ imañca divasaṃ surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ pahāya surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato. Imināpi aṅgena arahataṃ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissati.

‘Trọn đời, các bậc A-la-hán từ bỏ việc uống rượu men, rượu nấu là cơ sở của sự dể duôi, tránh xa việc uống rượu men, rượu nấu là cơ sở của sự dể duôi. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, từ bỏ việc uống rượu men, rượu nấu là cơ sở của sự dể duôi, tránh xa việc uống rượu men, rượu nấu là cơ sở của sự dể duôi. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành.

‘‘Yāvajīvaṃ arahanto ekabhattikā rattūparatā viratā vikālabhojanā; ahampajja imañca rattiṃ imañca divasaṃ ekabhattiko rattūparato virato vikālabhojanā. Imināpi aṅgena arahataṃ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissati.

‘Trọn đời, các bậc A-la-hán ăn một bữa, từ bỏ ăn ban đêm, tránh xa ăn phi thời. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, ăn một bữa, từ bỏ ăn ban đêm, tránh xa ăn phi thời. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành.

‘‘Yāvajīvaṃ arahanto naccagītavāditavisūkadassanamālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā paṭiviratā; ahampajja imañca rattiṃ imañca divasaṃ naccagītavāditavisūkadassanamālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā paṭivirato[Pg.213]. Imināpi aṅgena arahataṃ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissati.

‘Trọn đời, các bậc A-la-hán tránh xa việc múa, hát, chơi nhạc, xem các buổi trình diễn là trở ngại, việc trang điểm, tô điểm bằng cách đeo vòng hoa, thoa hương liệu và dầu thơm. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, tránh xa việc múa, hát, chơi nhạc, xem các buổi trình diễn là trở ngại, việc trang điểm, tô điểm bằng cách đeo vòng hoa, thoa hương liệu và dầu thơm. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành.

‘‘Yāvajīvaṃ arahanto uccāsayanamahāsayanaṃ pahāya uccāsayanamahāsayanā paṭiviratā nīcaseyyaṃ kappenti mañcake vā tiṇasanthārake vā; ahampajja imañca rattiṃ imañca divasaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ pahāya uccāsayanamahāsayanā paṭivirato nīcaseyyaṃ kappemi mañcake vā tiṇasanthārake vā. Imināpi aṅgena arahataṃ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissatī’’ti.

‘Trọn đời, các bậc A-la-hán từ bỏ giường cao, giường lớn, tránh xa giường cao, giường lớn, họ nằm ở chỗ thấp, hoặc trên giường nhỏ hoặc trên thảm cỏ. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, từ bỏ giường cao, giường lớn, tránh xa giường cao, giường lớn, ta nằm ở chỗ thấp, hoặc trên giường nhỏ hoặc trên thảm cỏ. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành.’

‘‘Evaṃ kho, visākhe, ariyuposatho hoti. Evaṃ upavuttho kho, visākhe, ariyuposatho mahapphalo hoti mahānisaṃso mahājutiko mahāvipphāro’’.

Này Visākhā, ngày Bố-tát của bậc Thánh là như vậy. Này Visākhā, ngày Bố-tát của bậc Thánh được thực hành như vậy có quả lớn, có lợi ích lớn, có ánh sáng lớn, có sự lan tỏa lớn.

‘‘Kīvamahapphalo hoti kīvamahānisaṃso kīvamahājutiko kīvamahāvipphāro’’? ‘‘Seyyathāpi, visākhe, yo imesaṃ soḷasannaṃ mahājanapadānaṃ pahūtarattaratanānaṃ issariyādhipaccaṃ rajjaṃ kāreyya, seyyathidaṃ – aṅgānaṃ, magadhānaṃ, kāsīnaṃ, kosalānaṃ, vajjīnaṃ, mallānaṃ, cetīnaṃ, vaṅgānaṃ, kurūnaṃ, pañcālānaṃ, macchānaṃ, sūrasenānaṃ, assakānaṃ, avantīnaṃ, gandhārānaṃ, kambojānaṃ, aṭṭhaṅgasamannāgatassa uposathassa etaṃ kalaṃ nāgghati soḷasiṃ. Taṃ kissa hetu? Kapaṇaṃ, visākhe, mānusakaṃ rajjaṃ dibbaṃ sukhaṃ upanidhāya’’.

Quả lớn như thế nào, lợi ích lớn như thế nào, ánh sáng lớn như thế nào, sự lan tỏa lớn như thế nào? Này Visākhā, ví như người nào thực hiện vương quyền tối thượng trên mười sáu đại quốc này, đầy dẫy châu báu quý giá, tức là: Aṅga, Magadha, Kāsī, Kosala, Vajjī, Mallā, Ceti, Vaṅga, Kuru, Pañcāla, Maccha, Sūrasena, Assaka, Avantī, Gandhāra, Kamboja, (vương quyền ấy) không bằng một phần mười sáu của ngày Bố-tát gồm tám chi phần. Vì cớ sao? Này Visākhā, vương quyền của loài người là nhỏ nhoi khi so với hạnh phúc cõi trời.

‘‘Yāni, visākhe, mānusakāni paññāsa vassāni, cātumahārājikānaṃ devānaṃ eso eko rattindivo. Tāya rattiyā tiṃsarattiyo māso. Tena māsena dvādasamāsiyo saṃvaccharo. Tena saṃvaccharena dibbāni pañca vassasatāni cātumahārājikānaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ. Ṭhānaṃ kho panetaṃ, visākhe, vijjati yaṃ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasitvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā cātumahārājikānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya. Idaṃ kho panetaṃ, visākhe, sandhāya bhāsitaṃ – ‘kapaṇaṃ mānusakaṃ rajjaṃ dibbaṃ sukhaṃ upanidhāya’’’.

Này Visākhā, năm mươi năm của loài người là một ngày một đêm của chư thiên ở cõi Tứ Đại Thiên Vương. Ba mươi ngày đêm như vậy là một tháng. Mười hai tháng như vậy là một năm. Năm trăm năm trời như vậy là tuổi thọ của chư thiên ở cõi Tứ Đại Thiên Vương. Này Visākhā, có trường hợp này: khi một người nữ hay người nam nào đó ở đây, sau khi đã thực hành ngày Bố-tát gồm tám chi phần, sau khi thân hoại mạng chung, có thể sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi Tứ Đại Thiên Vương. Này Visākhā, chính vì nhắm đến điều này mà đã được nói rằng: ‘vương quyền của loài người là nhỏ nhoi khi so với hạnh phúc cõi trời’.

‘‘Yaṃ[Pg.214], visākhe, mānusakaṃ vassasataṃ, tāvatiṃsānaṃ devānaṃ eso eko rattindivo. Tāya rattiyā tiṃsarattiyo māso. Tena māsena dvādasamāsiyo saṃvaccharo. Tena saṃvaccharena dibbaṃ vassasahassaṃ tāvatiṃsānaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ. Ṭhānaṃ kho panetaṃ, visākhe, vijjati yaṃ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasitvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā tāvatiṃsānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya. Idaṃ kho panetaṃ, visākhe, sandhāya bhāsitaṃ – ‘kapaṇaṃ mānusakaṃ rajjaṃ dibbaṃ sukhaṃ upanidhāya’’’.

Này Visākhā, một trăm năm của loài người là một ngày đêm của chư thiên ở cõi trời Ba Mươi Ba. Ba mươi ngày đêm như vậy là một tháng. Mười hai tháng như vậy là một năm. Một ngàn năm trời như vậy là tuổi thọ của chư thiên ở cõi trời Ba Mươi Ba. Này Visākhā, có trường hợp này, ở đây có người nữ hay người nam sau khi đã thọ trì Bát quan trai giới, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi trời Ba Mươi Ba. Này Visākhā, chính vì nhân duyên này mà Ta đã nói rằng: ‘Vương quyền của loài người thật là khốn cùng khi so sánh với hạnh phúc của chư thiên.’”

‘‘Yāni, visākhe, mānusakāni dve vassasatāni, yāmānaṃ devānaṃ eso eko rattindivo. Tāya rattiyā tiṃsarattiyo māso. Tena māsena dvādasamāsiyo saṃvaccharo. Tena saṃvaccharena dibbāni dve vassasahassāni yāmānaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ. Ṭhānaṃ kho panetaṃ, visākhe, vijjati yaṃ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasitvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā yāmānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya. Idaṃ kho panetaṃ, visākhe, sandhāya bhāsitaṃ – ‘kapaṇaṃ mānusakaṃ rajjaṃ dibbaṃ sukhaṃ upanidhāya’’’.

Này Visākhā, hai trăm năm của loài người là một ngày đêm của chư thiên ở cõi trời Dạ Ma. Ba mươi ngày đêm như vậy là một tháng. Mười hai tháng như vậy là một năm. Hai ngàn năm trời như vậy là tuổi thọ của chư thiên ở cõi trời Dạ Ma. Này Visākhā, có trường hợp này, ở đây có người nữ hay người nam sau khi đã thọ trì Bát quan trai giới, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi trời Dạ Ma. Này Visākhā, chính vì nhân duyên này mà Ta đã nói rằng: ‘Vương quyền của loài người thật là khốn cùng khi so sánh với hạnh phúc của chư thiên.’”

‘‘Yāni, visākhe, mānusakāni cattāri vassasatāni, tusitānaṃ devānaṃ eso eko rattindivo. Tāya rattiyā tiṃsarattiyo māso. Tena māsena dvādasamāsiyo saṃvaccharo. Tena saṃvaccharena dibbāni cattāri vassasahassāni tusitānaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ. Ṭhānaṃ kho panetaṃ, visākhe, vijjati yaṃ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasitvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā tusitānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya. Idaṃ kho panetaṃ, visākhe, sandhāya bhāsitaṃ – ‘kapaṇaṃ mānusakaṃ rajjaṃ dibbaṃ sukhaṃ upanidhāya’’’.

Này Visākhā, bốn trăm năm của loài người là một ngày đêm của chư thiên ở cõi trời Đâu Suất. Ba mươi ngày đêm như vậy là một tháng. Mười hai tháng như vậy là một năm. Bốn ngàn năm trời như vậy là tuổi thọ của chư thiên ở cõi trời Đâu Suất. Này Visākhā, có trường hợp này, ở đây có người nữ hay người nam sau khi đã thọ trì Bát quan trai giới, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi trời Đâu Suất. Này Visākhā, chính vì nhân duyên này mà Ta đã nói rằng: ‘Vương quyền của loài người thật là khốn cùng khi so sánh với hạnh phúc của chư thiên.’”

‘‘Yāni, visākhe, mānusakāni aṭṭha vassasatāni, nimmānaratīnaṃ devānaṃ eso eko rattindivo. Tāya rattiyā tiṃsarattiyo māso. Tena māsena dvādasamāsiyo saṃvaccharo. Tena saṃvaccharena dibbāni aṭṭha vassasahassāni nimmānaratīnaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ. Ṭhānaṃ kho panetaṃ, visākhe, vijjati yaṃ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasitvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā nimmānaratīnaṃ devānaṃ sahabyataṃ [Pg.215] upapajjeyya. Idaṃ kho panetaṃ, visākhe, sandhāya bhāsitaṃ – ‘kapaṇaṃ mānusakaṃ rajjaṃ dibbaṃ sukhaṃ upanidhāya’’’.

Này Visākhā, tám trăm năm của loài người là một ngày đêm của chư thiên ở cõi trời Hóa Lạc. Ba mươi ngày đêm như vậy là một tháng. Mười hai tháng như vậy là một năm. Tám ngàn năm trời như vậy là tuổi thọ của chư thiên ở cõi trời Hóa Lạc. Này Visākhā, có trường hợp này, ở đây có người nữ hay người nam sau khi đã thọ trì Bát quan trai giới, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi trời Hóa Lạc. Này Visākhā, chính vì nhân duyên này mà Ta đã nói rằng: ‘Vương quyền của loài người thật là khốn cùng khi so sánh với hạnh phúc của chư thiên.’”

‘‘Yāni, visākhe, mānusakāni soḷasa vassasatāni, paranimmitavasavattīnaṃ devānaṃ eso eko rattindivo. Tāya rattiyā tiṃsarattiyo māso. Tena māsena dvādasamāsiyo saṃvaccharo. Tena saṃvaccharena dibbāni soḷasa vassasahassāni paranimmitavasavattīnaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ. Ṭhānaṃ kho panetaṃ, visākhe, vijjati yaṃ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasitvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā paranimmitavasavattīnaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya. Idaṃ kho panetaṃ, visākhe, sandhāya bhāsitaṃ – ‘kapaṇaṃ mānusakaṃ rajjaṃ dibbaṃ sukhaṃ upanidhāyā’’’ti.

Này Visākhā, một ngàn sáu trăm năm của loài người là một ngày đêm của chư thiên ở cõi trời Tha Hóa Tự Tại. Ba mươi ngày đêm như vậy là một tháng. Mười hai tháng như vậy là một năm. Mười sáu ngàn năm trời như vậy là tuổi thọ của chư thiên ở cõi trời Tha Hóa Tự Tại. Này Visākhā, có trường hợp này, ở đây có người nữ hay người nam sau khi đã thọ trì Bát quan trai giới, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi trời Tha Hóa Tự Tại. Này Visākhā, chính vì nhân duyên này mà Ta đã nói rằng: ‘Vương quyền của loài người thật là khốn cùng khi so sánh với hạnh phúc của chư thiên.’”

‘‘Pāṇaṃ na haññe na cadinnamādiye,Musā na bhāse na ca majjapo siyā;

Abrahmacariyā virameyya methunā,Rattiṃ na bhuñjeyya vikālabhojanaṃ.

Không nên sát sanh, không nên trộm cắp, không nên nói dối, không nên uống rượu; nên từ bỏ việc không phạm hạnh, tức là hành dâm; không nên ăn vào ban đêm, không nên ăn phi thời.

‘‘Mālaṃ na dhāre na ca gandhamācare,Mañce chamāyaṃ va sayetha santhate;

Etañhi aṭṭhaṅgikamāhuposathaṃ,Buddhena dukkhantagunā pakāsitaṃ.

Không nên đeo tràng hoa, không nên dùng hương liệu; nên nằm trên giường thấp hoặc trên đất, trên tấm trải. Đây được gọi là Bát quan trai giới, đã được đức Phật, bậc đã đạt đến sự chấm dứt khổ đau, tuyên thuyết.

‘‘Cando ca sūriyo ca ubho sudassanā,Obhāsayaṃ anupariyanti yāvatā;

Tamonudā te pana antalikkhagā,Nabhe pabhāsanti disāvirocanā.

Cả mặt trăng và mặt trời, cả hai đều đẹp đẽ, xoay vần chiếu sáng khắp nơi. Chúng xua tan bóng tối, di chuyển trong không trung, tỏa sáng trên bầu trời, làm rực rỡ các phương.

‘‘Etasmiṃ yaṃ vijjati antare dhanaṃ,Muttā maṇi veḷuriyañca bhaddakaṃ;

Siṅgī suvaṇṇaṃ atha vāpi kañcanaṃ,Yaṃ jātarūpaṃ haṭakanti vuccati.

Bất cứ tài sản nào có ở trong khoảng không gian này: ngọc trai, ngọc báu, và ngọc lưu ly tốt đẹp; vàng Siṅgī, hoặc vàng Kañcana, loại vàng ròng được gọi là Hāṭaka.

‘‘Aṭṭhaṅgupetassa [Pg.216] uposathassa,Kalampi te nānubhavanti soḷasiṃ;

Candappabhā tāragaṇā ca sabbe.‘‘Tasmā hi nārī ca naro ca sīlavā,Aṭṭhaṅgupetaṃ upavassuposathaṃ;

Puññāni katvāna sukhudrayāni,Aninditā saggamupenti ṭhāna’’nti. dasamaṃ;

Tất cả những thứ ấy cũng không bằng một phần mười sáu của ngày trai giới gồm tám chi phần, cũng như tất cả các vì sao không bằng ánh sáng của mặt trăng. Do đó, người nữ hay người nam có giới đức, sau khi đã thọ trì ngày trai giới gồm tám chi phần, làm các phước nghiệp có kết quả an lạc, không bị chê trách, sẽ đi đến cảnh giới chư thiên. Hết phẩm thứ mười.

Mahāvaggo sattamo.

Phẩm Lớn, thứ bảy.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm tắt của phẩm này:

Titthabhayañca venāgo, sarabho kesamuttiyā;

Sāḷho cāpi kathāvatthu, titthiyamūluposathoti.

Tittha, Bhaya, và Venāga, Sarabha, Kesamuttiya; Sāḷha, và cả Kathāvatthu, Titthiya, Mūla, và Uposatha.

(8) 3. Ānandavaggo

(8) 3. Phẩm Ānanda

1. Channasuttaṃ

1. Kinh Channa

72. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho channo paribbājako yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho channo paribbājako āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca – ‘‘tumhepi, āvuso ānanda, rāgassa pahānaṃ paññāpetha, dosassa pahānaṃ paññāpetha, mohassa pahānaṃ paññāpethāti. Mayaṃ kho, āvuso, rāgassa pahānaṃ paññāpema, dosassa pahānaṃ paññāpema, mohassa pahānaṃ paññapemā’’ti.

72. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, trong tịnh xá của ông Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, du sĩ Channa đi đến chỗ Tôn giả Ānanda; sau khi đến, đã cùng Tôn giả Ānanda chào hỏi thân tình. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân tình, đáng ghi nhớ, vị ấy ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, du sĩ Channa nói với Tôn giả Ānanda điều này: “Thưa hiền giả Ānanda, có phải các ngài cũng tuyên bố sự đoạn trừ tham, tuyên bố sự đoạn trừ sân, tuyên bố sự đoạn trừ si chăng?” “Thưa hiền giả, quả thật chúng tôi tuyên bố sự đoạn trừ tham, tuyên bố sự đoạn trừ sân, tuyên bố sự đoạn trừ si.”

‘‘Kiṃ pana tumhe, āvuso, rāge ādīnavaṃ disvā rāgassa pahānaṃ paññāpetha, kiṃ dose ādīnavaṃ disvā dosassa pahānaṃ paññāpetha, kiṃ mohe ādīnavaṃ disvā mohassa pahānaṃ paññāpethā’’ti?

“Nhưng thưa hiền giả, các ngài thấy sự nguy hại nào trong tham mà tuyên bố sự đoạn trừ tham, thấy sự nguy hại nào trong sân mà tuyên bố sự đoạn trừ sân, thấy sự nguy hại nào trong si mà tuyên bố sự đoạn trừ si?”

‘‘Ratto [Pg.217] kho, āvuso, rāgena abhibhūto pariyādinnacitto attabyābādhāyapi ceteti, parabyābādhāyapi ceteti, ubhayabyābādhāyapi ceteti, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti; rāge pahīne nevattabyābādhāyapi ceteti, na parabyābādhāyapi ceteti, na ubhayabyābādhāyapi ceteti, na cetasikaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Ratto kho, āvuso, rāgena abhibhūto pariyādinnacitto kāyena duccaritaṃ carati, vācāya duccaritaṃ carati, manasā duccaritaṃ carati; rāge pahīne neva kāyena duccaritaṃ carati, na vācāya duccaritaṃ carati, na manasā duccaritaṃ carati. Ratto kho, āvuso, rāgena abhibhūto pariyādinnacitto attatthampi yathābhūtaṃ nappajānāti, paratthampi yathābhūtaṃ nappajānāti, ubhayatthampi yathābhūtaṃ nappajānāti; rāge pahīne attatthampi yathābhūtaṃ pajānāti, paratthampi yathābhūtaṃ pajānāti, ubhayatthampi yathābhūtaṃ pajānāti. Rāgo kho, āvuso, andhakaraṇo acakkhukaraṇo aññāṇakaraṇo paññānirodhiko vighātapakkhiko anibbānasaṃvattaniko.

“Thưa hiền giả, người bị tham ái, bị tham chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, suy nghĩ làm hại mình, suy nghĩ làm hại người, suy nghĩ làm hại cả hai, và cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Khi tham được đoạn trừ, vị ấy không suy nghĩ làm hại mình, không suy nghĩ làm hại người, không suy nghĩ làm hại cả hai, và không cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Thưa hiền giả, người bị tham ái, bị tham chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, hành ác hạnh qua thân, hành ác hạnh qua lời, hành ác hạnh qua ý. Khi tham được đoạn trừ, vị ấy không hành ác hạnh qua thân, không hành ác hạnh qua lời, không hành ác hạnh qua ý. Thưa hiền giả, người bị tham ái, bị tham chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, không biết như thật lợi ích của mình, không biết như thật lợi ích của người, không biết như thật lợi ích của cả hai. Khi tham được đoạn trừ, vị ấy biết như thật lợi ích của mình, biết như thật lợi ích của người, biết như thật lợi ích của cả hai. Thưa hiền giả, tham làm cho mù lòa, làm cho không có mắt, làm cho không có trí tuệ, làm tiêu diệt trí tuệ, thuộc phe khổ não, không đưa đến Niết-bàn.

‘‘Duṭṭho kho, āvuso, dosena…pe… mūḷho kho, āvuso, mohena abhibhūto pariyādinnacitto attabyābādhāyapi ceteti, parabyābādhāyapi ceteti, ubhayabyābādhāyapi ceteti, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti; mohe pahīne nevattabyābādhāyapi ceteti, na parabyābādhāyapi ceteti, na ubhayabyābādhāyapi ceteti, na cetasikaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Mūḷho kho, āvuso, mohena abhibhūto pariyādinnacitto kāyena duccaritaṃ carati, vācāya duccaritaṃ carati, manasā duccaritaṃ carati; mohe pahīne neva kāyena duccaritaṃ carati, na vācāya duccaritaṃ carati, na manasā duccaritaṃ carati. Mūḷho kho, āvuso, mohena abhibhūto pariyādinnacitto attatthampi yathābhūtaṃ nappajānāti, paratthampi yathābhūtaṃ nappajānāti, ubhayatthampi yathābhūtaṃ nappajānāti; mohe pahīne attatthampi yathābhūtaṃ pajānāti, paratthampi yathābhūtaṃ pajānāti, ubhayatthampi yathābhūtaṃ pajānāti. Moho kho, āvuso, andhakaraṇo acakkhukaraṇo aññāṇakaraṇo paññānirodhiko vighātapakkhiko anibbānasaṃvattaniko. Idaṃ kho mayaṃ, āvuso, rāge ādīnavaṃ disvā rāgassa pahānaṃ [Pg.218] paññāpema. Idaṃ dose ādīnavaṃ disvā dosassa pahānaṃ paññāpema. Idaṃ mohe ādīnavaṃ disvā mohassa pahānaṃ paññāpemā’’ti.

“Thưa hiền giả, người bị sân hận, bị sân chinh phục... (v.v)... Thưa hiền giả, người bị si mê, bị si chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, suy nghĩ làm hại mình, suy nghĩ làm hại người, suy nghĩ làm hại cả hai, và cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Khi si được đoạn trừ, vị ấy không suy nghĩ làm hại mình, không suy nghĩ làm hại người, không suy nghĩ làm hại cả hai, và không cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Thưa hiền giả, người bị si mê, bị si chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, hành ác hạnh qua thân, hành ác hạnh qua lời, hành ác hạnh qua ý. Khi si được đoạn trừ, vị ấy không hành ác hạnh qua thân, không hành ác hạnh qua lời, không hành ác hạnh qua ý. Thưa hiền giả, người bị si mê, bị si chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, không biết như thật lợi ích của mình, không biết như thật lợi ích của người, không biết như thật lợi ích của cả hai. Khi si được đoạn trừ, vị ấy biết như thật lợi ích của mình, biết như thật lợi ích của người, biết như thật lợi ích của cả hai. Thưa hiền giả, si làm cho mù lòa, làm cho không có mắt, làm cho không có trí tuệ, làm tiêu diệt trí tuệ, thuộc phe khổ não, không đưa đến Niết-bàn. Thưa hiền giả, chính vì thấy sự nguy hại này trong tham mà chúng tôi tuyên bố sự đoạn trừ tham. Thấy sự nguy hại này trong sân mà chúng tôi tuyên bố sự đoạn trừ sân. Thấy sự nguy hại này trong si mà chúng tôi tuyên bố sự đoạn trừ si.”

‘‘Atthi panāvuso, maggo atthi paṭipadā etassa rāgassa dosassa mohassa pahānāyā’’ti? ‘‘Atthāvuso, maggo atthi paṭipadā etassa rāgassa dosassa mohassa pahānāyā’’ti. ‘‘Katamo panāvuso, maggo katamā paṭipadā etassa rāgassa dosassa mohassa pahānāyā’’ti? ‘‘Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ayaṃ kho, āvuso, maggo ayaṃ paṭipadā etassa rāgassa dosassa mohassa pahānāyā’’ti. ‘‘Bhaddako kho, āvuso, maggo bhaddikā paṭipadā etassa rāgassa dosassa mohassa pahānāya. Alañca panāvuso ānanda, appamādāyā’’ti. Paṭhamaṃ.

“Thưa hiền giả, vậy có con đường, có pháp hành để đoạn trừ tham, sân, si này không?” “Thưa hiền giả, có con đường, có pháp hành để đoạn trừ tham, sân, si này.” “Thưa hiền giả, vậy con đường ấy là gì, pháp hành ấy là gì để đoạn trừ tham, sân, si này?” “Chính là Thánh đạo Tám ngành này, tức là: Chánh kiến... (v.v)... Chánh định. Thưa hiền giả, đây chính là con đường, đây chính là pháp hành để đoạn trừ tham, sân, si này.” “Thưa hiền giả, con đường thật tốt lành, pháp hành thật tốt lành để đoạn trừ tham, sân, si này. Và thưa hiền giả Ānanda, thật đáng để không dể duôi.”

2. Ājīvakasuttaṃ

2. Kinh Ājīvaka

73. Ekaṃ samayaṃ āyasmā ānando kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Atha kho aññataro ājīvakasāvako gahapati yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so ājīvakasāvako gahapati āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca –

73. Một thời, Tôn giả Ānanda trú ở Kosambī, tại tu viện Ghosita. Bấy giờ, một vị gia chủ là đệ tử của phái Ājīvaka đi đến chỗ Tôn giả Ānanda; sau khi đến, vị ấy đảnh lễ Tôn giả Ānanda rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, vị gia chủ là đệ tử của phái Ājīvaka ấy nói với Tôn giả Ānanda điều này:

‘‘Kesaṃ no, bhante ānanda, dhammo svākkhāto? Ke loke suppaṭipannā? Ke loke sukatā’’ti ? ‘‘Tena hi, gahapati, taññevettha paṭipucchissāmi, yathā te khameyya tathā naṃ byākareyyāsi. Taṃ kiṃ maññasi, gahapati, ye rāgassa pahānāya dhammaṃ desenti, dosassa pahānāya dhammaṃ desenti, mohassa pahānāya dhammaṃ desenti, tesaṃ dhammo svākkhāto no vā? Kathaṃ vā te ettha hotī’’ti? ‘‘Ye, bhante, rāgassa pahānāya dhammaṃ desenti, dosassa pahānāya dhammaṃ desenti, mohassa pahānāya dhammaṃ desenti, tesaṃ dhammo svākkhāto. Evaṃ me ettha hotī’’ti.

“Thưa ngài Ānanda, Pháp của những ai được khéo thuyết giảng? Ai là những người khéo hành trì ở đời? Ai là những người đã khéo làm ở đời?” “Này gia chủ, nếu vậy, tôi sẽ hỏi lại ông về vấn đề này. Ông hãy trả lời theo như ông kham nhẫn. Này gia chủ, ông nghĩ thế nào về điều này: những vị thuyết giảng Pháp để đoạn trừ tham, thuyết giảng Pháp để đoạn trừ sân, thuyết giảng Pháp để đoạn trừ si, Pháp của các vị ấy có được khéo thuyết giảng hay không? Về vấn đề này, ý của ông thế nào?” “Thưa ngài, những vị thuyết giảng Pháp để đoạn trừ tham, thuyết giảng Pháp để đoạn trừ sân, thuyết giảng Pháp để đoạn trừ si, Pháp của các vị ấy được khéo thuyết giảng. Về vấn đề này, ý của tôi là như vậy.”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gahapati, ye rāgassa pahānāya paṭipannā, dosassa pahānāya paṭipannā, mohassa pahānāya paṭipannā, te loke suppaṭipannā [Pg.219] no vā? Kathaṃ vā te ettha hotī’’ti? ‘‘Ye, bhante, rāgassa pahānāya paṭipannā, dosassa pahānāya paṭipannā, mohassa pahānāya paṭipannā, te loke suppaṭipannā. Evaṃ me ettha hotī’’ti.

“Này gia chủ, ông nghĩ thế nào về điều này: những vị hành trì để đoạn trừ tham, hành trì để đoạn trừ sân, hành trì để đoạn trừ si, các vị ấy có phải là những người khéo hành trì ở đời hay không? Về vấn đề này, ý của ông thế nào?” “Thưa ngài, những vị hành trì để đoạn trừ tham, hành trì để đoạn trừ sân, hành trì để đoạn trừ si, các vị ấy là những người khéo hành trì ở đời. Về vấn đề này, ý của tôi là như vậy.”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gahapati, yesaṃ rāgo pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo, yesaṃ doso pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo, yesaṃ moho pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo, te loke sukatā no vā? Kathaṃ vā te ettha hotī’’ti? ‘‘Yesaṃ, bhante, rāgo pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo, yesaṃ doso pahīno…pe… yesaṃ moho pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo, te loke sukatā. Evaṃ me ettha hotī’’ti.

“Này gia chủ, ông nghĩ thế nào về điều này: những vị nào đã đoạn trừ tham, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây thốt nốt, đã làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai; những vị nào đã đoạn trừ sân, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây thốt nốt, đã làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai; những vị nào đã đoạn trừ si, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây thốt nốt, đã làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai, các vị ấy có phải là những người đã khéo làm ở đời hay không? Về vấn đề này, ý của ông thế nào?” “Thưa ngài, những vị nào đã đoạn trừ tham, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây thốt nốt, đã làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai; những vị nào đã đoạn trừ sân... (như trên)... những vị nào đã đoạn trừ si, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây thốt nốt, đã làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai, các vị ấy là những người đã khéo làm ở đời. Về vấn đề này, ý của tôi là như vậy.”

‘‘Iti kho, gahapati, tayāvetaṃ byākataṃ – ‘ye, bhante, rāgassa pahānāya dhammaṃ desenti, dosassa pahānāya dhammaṃ desenti, mohassa pahānāya dhammaṃ desenti, tesaṃ dhammo svākkhāto’ti. Tayāvetaṃ byākataṃ – ‘ye, bhante, rāgassa pahānāya paṭipannā, dosassa pahānāya paṭipannā, mohassa pahānāya paṭipannā, te loke suppaṭipannā’ti. Tayāvetaṃ byākataṃ – ‘yesaṃ, bhante, rāgo pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo, yesaṃ doso pahīno…pe… yesaṃ moho pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo, te loke sukatā’’’ti.

“Như vậy, này gia chủ, chính ông đã trả lời rằng: ‘Thưa ngài, những vị thuyết giảng Pháp để đoạn trừ tham, thuyết giảng Pháp để đoạn trừ sân, thuyết giảng Pháp để đoạn trừ si, Pháp của các vị ấy được khéo thuyết giảng.’ Chính ông đã trả lời rằng: ‘Thưa ngài, những vị hành trì để đoạn trừ tham, hành trì để đoạn trừ sân, hành trì để đoạn trừ si, các vị ấy là những người khéo hành trì ở đời.’ Chính ông đã trả lời rằng: ‘Thưa ngài, những vị nào đã đoạn trừ tham, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây thốt nốt, đã làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai; những vị nào đã đoạn trừ sân... (như trên)... những vị nào đã đoạn trừ si, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây thốt nốt, đã làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai, các vị ấy là những người đã khéo làm ở đời.’”

‘‘Acchariyaṃ, bhante, abbhutaṃ, bhante! Na ceva nāma sadhammukkaṃsanā bhavissati, na ca paradhammāpasādanā. Āyataneva dhammadesanā, attho ca vutto, attā ca anupanīto. Tumhe, bhante ānanda, rāgassa pahānāya dhammaṃ desetha, dosassa…pe… mohassa pahanāya dhammaṃ desetha. Tumhākaṃ, bhante ānanda, dhammo svākkhāto. Tumhe, bhante ānanda, rāgassa pahānāya [Pg.220] paṭipannā, dosassa…pe… mohassa pahānāya paṭipannā. Tumhe, bhante, loke suppaṭipannā. Tumhākaṃ, bhante ānanda, rāgo pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo, tumhākaṃ doso pahīno…pe… tumhākaṃ moho pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo. Tumhe loke sukatā.

“Thật vi diệu, thưa ngài! Thật hy hữu, thưa ngài! Quả thật không có sự tán dương tự pháp, cũng không có sự chê bai tha pháp. Chỉ thuyết giảng Pháp trong phạm vi hợp lý, nghĩa lý đã được nói lên, mà bản thân lại không được đề cao. Thưa ngài Ānanda, các ngài thuyết giảng Pháp để đoạn trừ tham, ... để đoạn trừ sân, ... để đoạn trừ si. Thưa ngài Ānanda, Pháp của các ngài được khéo thuyết giảng. Thưa ngài Ānanda, các ngài hành trì để đoạn trừ tham, ... để đoạn trừ sân, ... để đoạn trừ si. Thưa ngài, các ngài là những người khéo hành trì ở đời. Thưa ngài Ānanda, tham của các ngài đã được đoạn trừ, đã được cắt đứt tận gốc rễ, đã được làm cho như thân cây thốt nốt, đã được làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai; sân của các ngài đã được đoạn trừ... (như trên)... si của các ngài đã được đoạn trừ, đã được cắt đứt tận gốc rễ, đã được làm cho như thân cây thốt nốt, đã được làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai. Các ngài là những người đã khéo làm ở đời.”

‘‘Abhikkantaṃ, bhante, abhikkantaṃ, bhante! Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṃ ayyena ānandena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ, bhante ānanda, taṃ bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsakaṃ maṃ ayyo ānando dhāretu, ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Dutiyaṃ.

“Thật tuyệt vời, thưa ngài! Thật tuyệt vời, thưa ngài! Thưa ngài, ví như người ta lật ngửa vật bị úp, hay mở ra vật bị che kín, hay chỉ đường cho người bị lạc, hay đem đèn dầu vào trong bóng tối để người có mắt có thể thấy các sắc; cũng vậy, Pháp đã được ngài Ānanda tuyên thuyết bằng nhiều phương tiện. Thưa ngài Ānanda, con xin quy y đức Thế Tôn ấy, quy y Pháp và quy y Tỳ khưu Tăng. Mong ngài Ānanda hãy ghi nhận con là một cận sự nam đã quy y kể từ hôm nay cho đến trọn đời.” Kinh thứ hai.

3. Mahānāmasakkasuttaṃ

3. Kinh Mahānāma người dòng Sakka

74. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme. Tena kho pana samayena bhagavā gilānāvuṭṭhito hoti aciravuṭṭhito gelaññā. Atha kho mahānāmo sakko yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho mahānāmo sakko bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘dīgharattāhaṃ, bhante, bhagavatā evaṃ dhammaṃ desitaṃ ājānāmi – ‘samāhitassa ñāṇaṃ, no asamāhitassā’ti. Samādhi nu kho, bhante, pubbe, pacchā ñāṇaṃ; udāhu ñāṇaṃ pubbe, pacchā samādhī’’ti? Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi – ‘‘bhagavā kho gilānavuṭṭhito aciravuṭṭhito gelaññā. Ayañca mahānāmo sakko bhagavantaṃ atigambhīraṃ pañhaṃ pucchati. Yaṃnūnāhaṃ mahānāmaṃ sakkaṃ ekamantaṃ apanetvā dhammaṃ deseyya’’nti.

74. Tôi nghe như vầy: Một thời, đức Thế Tôn trú tại tu viện Nigrodha ở Kapilavatthu, trong xứ của những người Sakka. Vào lúc bấy giờ, đức Thế Tôn vừa mới bình phục sau cơn bệnh, không lâu sau khi khỏi bệnh. Khi ấy, Mahānāma người dòng Sakka đi đến chỗ đức Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Mahānāma người dòng Sakka bạch với đức Thế Tôn rằng: “Thưa ngài, từ lâu con đã biết Pháp được đức Thế Tôn thuyết giảng như vầy: ‘Trí tuệ có nơi người có định, không có nơi người không có định.’ Thưa ngài, có phải định có trước, trí tuệ có sau; hay là trí tuệ có trước, định có sau?” Bấy giờ, Tôn giả Ānanda khởi lên ý nghĩ này: “Đức Thế Tôn vừa mới bình phục sau cơn bệnh, không lâu sau khi khỏi bệnh. Và Mahānāma người dòng Sakka này lại hỏi đức Thế Tôn một câu hỏi quá thâm sâu. Ta hãy dẫn Mahānāma người dòng Sakka đến một nơi riêng biệt và thuyết Pháp cho ông ấy thì hay biết mấy.”

Atha kho āyasmā ānando mahānāmaṃ sakkaṃ bāhāyaṃ gahetvā ekamantaṃ apanetvā mahānāmaṃ sakkaṃ etadavoca – ‘‘sekhampi kho, mahānāma, sīlaṃ vuttaṃ bhagavatā, asekhampi sīlaṃ vuttaṃ bhagavatā; sekhopi samādhi vutto bhagavatā, asekhopi samādhi vutto bhagavatā; sekhāpi paññā vuttā bhagavatā, asekhāpi paññā vuttā bhagavatā. Katamañca, mahānāma[Pg.221], sekhaṃ sīlaṃ? Idha, mahānāma, bhikkhu sīlavā hoti pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Idaṃ vuccati, mahānāma, sekhaṃ sīlaṃ’’.

Bấy giờ, Tôn giả Ānanda nắm tay Mahānāma người dòng Sakka, dẫn đến một nơi riêng và nói với Mahānāma người dòng Sakka điều này: Này Mahānāma, giới của bậc hữu học đã được Thế Tôn thuyết giảng, và giới của bậc vô học cũng đã được Thế Tôn thuyết giảng; định của bậc hữu học đã được Thế Tôn thuyết giảng, và định của bậc vô học cũng đã được Thế Tôn thuyết giảng; tuệ của bậc hữu học đã được Thế Tôn thuyết giảng, và tuệ của bậc vô học cũng đã được Thế Tôn thuyết giảng. Và này Mahānāma, thế nào là giới của bậc hữu học? Này Mahānāma, ở đây vị Tỳ khưu có giới hạnh, sống được phòng hộ bởi sự thu thúc của Pātimokkha... (v.v.)... thọ trì và thực hành các học giới. Này Mahānāma, đây được gọi là giới của bậc hữu học.

‘‘Katamo ca, mahānāma, sekho samādhi? Idha, mahānāma, bhikkhu vivicceva kāmehi…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, mahānāma, sekho samādhi.

Và này Mahānāma, thế nào là định của bậc hữu học? Này Mahānāma, ở đây vị Tỳ khưu ly dục... (v.v.)... chứng và trú thiền thứ tư. Này Mahānāma, đây được gọi là định của bậc hữu học.

‘‘Katamā ca, mahānāma, sekhā paññā? Idha, mahānāma, bhikkhu idaṃ dukkhanti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti yathābhūtaṃ pajānāti. Ayaṃ vuccati, mahānāma, sekhā paññā.

Và này Mahānāma, thế nào là tuệ của bậc hữu học? Này Mahānāma, ở đây vị Tỳ khưu tuệ tri như thật: ‘Đây là khổ’... (v.v.)... tuệ tri như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt khổ’. Này Mahānāma, đây được gọi là tuệ của bậc hữu học.

‘‘Sa kho so, mahānāma, ariyasāvako evaṃ sīlasampanno evaṃ samādhisampanno evaṃ paññāsampanno āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Evaṃ kho, mahānāma, sekhampi sīlaṃ vuttaṃ bhagavatā, asekhampi sīlaṃ vuttaṃ bhagavatā; sekhopi samādhi vutto bhagavatā, asekhopi samādhi vutto bhagavatā; sekhāpi paññā vuttā bhagavatā, asekhāpi paññā vuttā bhagavatā’’ti. Tatiyaṃ.

Này Mahānāma, vị Thánh đệ tử ấy, sau khi đã đầy đủ giới như vậy, đầy đủ định như vậy, đầy đủ tuệ như vậy, do sự đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc. Này Mahānāma, như vậy, giới của bậc hữu học đã được Thế Tôn thuyết giảng, và giới của bậc vô học cũng đã được Thế Tôn thuyết giảng; định của bậc hữu học đã được Thế Tôn thuyết giảng, và định của bậc vô học cũng đã được Thế Tôn thuyết giảng; tuệ của bậc hữu học đã được Thế Tôn thuyết giảng, và tuệ của bậc vô học cũng đã được Thế Tôn thuyết giảng. Hết bài kinh thứ ba.

4. Nigaṇṭhasuttaṃ

4. Kinh Nigaṇṭha

75. Ekaṃ samayaṃ āyasmā ānando vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Atha kho abhayo ca licchavi paṇḍitakumārako ca licchavi yenāyasmā ānando tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinno kho abhayo licchavi āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca – ‘‘nigaṇṭho, bhante, nāṭaputto sabbaññū sabbadassāvī aparisesaṃ ñāṇadassanaṃ paṭijānāti – ‘carato ca me tiṭṭhato ca suttassa ca jāgarassa ca satataṃ samitaṃ ñāṇadassanaṃ paccupaṭṭhita’nti. So purāṇānaṃ kammānaṃ tapasā byantībhāvaṃ paññapeti navānaṃ kammānaṃ akaraṇā setughātaṃ. Iti kammakkhayā dukkhakkhayo, dukkhakkhayā vedanākkhayo, vedanākkhayā sabbaṃ dukkhaṃ nijjiṇṇaṃ bhavissati – evametissā sandiṭṭhikāya nijjarāya [Pg.222] visuddhiyā samatikkamo hoti. Idha, bhante, bhagavā kimāhā’’ti?

75. Một thời, Tôn giả Ānanda trú tại Vesālī, trong Đại Lâm, tại ngôi giảng đường có nóc nhọn. Bấy giờ, Licchavi Abhaya và Licchavi Paṇḍitakumāraka đi đến chỗ Tôn giả Ānanda; sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả Ānanda rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Licchavi Abhaya nói với Tôn giả Ānanda điều này: Thưa Tôn giả, Nigaṇṭha Nāṭaputta tự nhận là bậc toàn tri, toàn kiến, tuyên bố có tri kiến không còn dư sót: ‘Khi ta đi, đứng, ngủ hay thức, tri kiến luôn luôn, liên tục hiện khởi nơi ta.’ Vị ấy chế định sự chấm dứt nghiệp cũ bằng khổ hạnh, và sự ngăn chặn do không tạo nghiệp mới. Như vậy, do nghiệp diệt nên khổ diệt; do khổ diệt nên thọ diệt; do thọ diệt nên tất cả khổ sẽ được tiêu mòn. Như thế, sự vượt qua (vòng luân hồi) xảy ra nhờ sự thanh tịnh bằng cách làm tiêu mòn (phiền não) có thể thấy ngay. Thưa Tôn giả, về vấn đề này, Thế Tôn nói như thế nào?

‘‘Tisso kho imā, abhaya, nijjarā visuddhiyo tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sammadakkhātā sattānaṃ visuddhiyā sokaparidevānaṃ samatikkamāya dukkhadomanassānaṃ atthaṅgamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya. Katamā tisso? Idha, abhaya, bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu. So navañca kammaṃ na karoti, purāṇañca kammaṃ phussa phussa byantīkaroti. Sandiṭṭhikā nijjarā akālikā ehipassikā opaneyyikā paccattaṃ veditabbā viññūhīti.

Này Abhaya, có ba sự thanh tịnh làm tiêu mòn (phiền não) này đã được Thế Tôn, bậc Tri Giả, bậc Kiến Giả, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác ấy khéo thuyết giảng, để thanh tịnh chúng sanh, để vượt qua sầu bi, để chấm dứt khổ ưu, để chứng đạt chánh trí, để giác ngộ Niết-bàn. Thế nào là ba? Này Abhaya, ở đây vị Tỳ khưu có giới hạnh... (v.v.)... thọ trì và thực hành các học giới. Vị ấy không tạo nghiệp mới, và làm cho nghiệp cũ chấm dứt dần dần. Sự tiêu mòn (phiền não) này là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu.

‘‘Sa kho so, abhaya, bhikkhu evaṃ sīlasampanno vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti – ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā, pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. So navañca kammaṃ na karoti, purāṇañca kammaṃ phussa phussa byantīkaroti. Sandiṭṭhikā nijjarā akālikā ehipassikā opaneyyikā paccattaṃ veditabbā viññūhīti.

Này Abhaya, vị Tỳ khưu ấy, sau khi đã đầy đủ giới như vậy, ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Do làm cho tầm và tứ lắng dịu, vị ấy chứng và trú thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, nội tĩnh nhất tâm, không tầm không tứ. Do ly hỷ, vị ấy trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là ‘xả niệm lạc trú’, chứng và trú thiền thứ ba. Do xả lạc, xả khổ, diệt trừ hỷ ưu đã cảm thọ trước, vị ấy chứng và trú thiền thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh. Vị ấy không tạo nghiệp mới, và làm cho nghiệp cũ chấm dứt dần dần. Sự tiêu mòn (phiền não) này là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu.

‘‘Sa kho so, abhaya, bhikkhu evaṃ samādhisampanno āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. So navañca kammaṃ na karoti, purāṇañca kammaṃ phussa phussa byantīkaroti. Sandiṭṭhikā nijjarā akālikā ehipassikā opaneyyikā paccattaṃ veditabbā viññūhīti. Imā kho, abhaya, tisso nijjarā visuddhiyo tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sammadakkhātā sattānaṃ visuddhiyā sokaparidevānaṃ samatikkamāya dukkhadomanassānaṃ atthaṅgamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāyā’’ti.

Này Abhaya, vị Tỳ khưu ấy, sau khi đã đầy đủ định như vậy, do sự đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc. Vị ấy không tạo nghiệp mới, và làm cho nghiệp cũ chấm dứt dần dần. Sự tiêu mòn (phiền não) này là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu. Này Abhaya, đây là ba sự thanh tịnh làm tiêu mòn (phiền não) đã được Thế Tôn, bậc Tri Giả, bậc Kiến Giả, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác ấy khéo thuyết giảng, để thanh tịnh chúng sanh, để vượt qua sầu bi, để chấm dứt khổ ưu, để chứng đạt chánh trí, để giác ngộ Niết-bàn.

Evaṃ vutte paṇḍitakumārako licchavi abhayaṃ licchaviṃ etadavoca – ‘‘kiṃ pana tvaṃ, samma abhaya, āyasmato ānandassa subhāsitaṃ subhāsitato nābbhanumodasī’’ti? ‘‘Kyāhaṃ, samma paṇḍitakumāraka, āyasmato ānandassa subhāsitaṃ subhāsitato nābbhanumodissāmi! Muddhāpi tassa vipateyya yo āyasmato ānandassa subhāsitaṃ subhāsitato nābbhanumodeyyā’’ti. Catutthaṃ.

Khi được nói như vậy, hoàng tử Paṇḍitakumāraka người Licchavi nói với hoàng tử Abhaya người Licchavi điều này: "Này hiền hữu Abhaya, tại sao hiền hữu không hoan hỷ tán thán lời khéo nói của Tôn giả Ānanda là lời khéo nói?" "Này hiền hữu Paṇḍitakumāraka, tại sao tôi lại không hoan hỷ tán thán lời khéo nói của Tôn giả Ānanda là lời khéo nói chứ! Đầu của người nào không hoan hỷ tán thán lời khéo nói của Tôn giả Ānanda là lời khéo nói, có thể bị vỡ ra." (Kinh) thứ tư.

5. Nivesakasuttaṃ

5. Kinh An Trú

76. Atha [Pg.223] kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ ānandaṃ bhagavā etadavoca –

76. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói điều này với Tôn giả Ānanda đang ngồi một bên:

‘‘Ye, ānanda, anukampeyyātha ye ca sotabbaṃ maññeyyuṃ mittā vā amaccā vā ñātī vā sālohitā vā te vo, ānanda, tīsu ṭhānesu samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā. Katamesu tīsu? Buddhe aveccappasāde samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi; satthā devamanussānaṃ, buddho bhagavā’ti, dhamme aveccappasāde samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā – ‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’ti, saṅghe aveccappasāde samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā – ‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho ujuppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho ñāyappaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho sāmīcippaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, yadidaṃ cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’’ti.

"Này Ānanda, những ai mà các ngươi có lòng thương tưởng, và những ai nghĩ rằng lời nói của các ngươi đáng được lắng nghe, dù là bạn bè, thân hữu, bà con, hay huyết thống, này Ānanda, các ngươi nên khích lệ, làm cho an trú, làm cho an lập họ trong ba điều. Trong ba điều nào? Các ngươi nên khích lệ, làm cho an trú, làm cho an lập họ trong niềm tin bất động đối với đức Phật: ‘Đây là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.’ Các ngươi nên khích lệ, làm cho an trú, làm cho an lập họ trong niềm tin bất động đối với Pháp: ‘Pháp đã được Thế Tôn khéo thuyết giảng, thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình chứng hiểu.’ Các ngươi nên khích lệ, làm cho an trú, làm cho an lập họ trong niềm tin bất động đối với Tăng: ‘Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc Diệu Hạnh, Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc Trực Hạnh, Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc Như Lý Hạnh, Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc Chánh Hạnh; tức là bốn đôi tám vị. Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn này là bậc đáng được cúng dường, đáng được tiếp đón, đáng được bố thí, đáng được chắp tay, là phước điền vô thượng ở đời.’"

‘‘Siyā, ānanda, catunnaṃ mahābhūtānaṃ aññathattaṃ – pathavīdhātuyā āpodhātuyā tejodhātuyā vāyodhātuyā, na tveva buddhe aveccappasādena samannāgatassa ariyasāvakassa siyā aññathattaṃ tatridaṃ aññathattaṃ. So vatānanda, buddhe aveccappasādena samannāgato ariyasāvako nirayaṃ vā tiracchānayoniṃ vā pettivisayaṃ vā upapajjissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati.

"Này Ānanda, có thể có sự biến đổi của bốn đại giới – địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới; nhưng không thể có sự biến đổi đối với vị Thánh đệ tử đã thành tựu niềm tin bất động vào đức Phật. Ở đây, đây là sự biến đổi. Này Ānanda, rằng vị Thánh đệ tử đã thành tựu niềm tin bất động vào đức Phật sẽ sanh vào địa ngục, loài súc sanh, hay cõi ngạ quỷ – trường hợp này không thể xảy ra."

‘‘Siyā, ānanda, catunnaṃ mahābhūtānaṃ aññathattaṃ – pathavīdhātuyā āpodhātuyā tejodhātuyā vāyodhātuyā, na tveva dhamme…pe… na tveva saṅghe aveccappasādena samannāgatassa ariyasāvakassa siyā aññathattaṃ tatridaṃ aññathattaṃ. So vatānanda, saṅghe aveccappasādena samannāgato [Pg.224] ariyasāvako nirayaṃ vā tiracchānayoniṃ vā pettivisayaṃ vā upapajjissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati.

"Này Ānanda, có thể có sự biến đổi của bốn đại giới – địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới; nhưng không thể có sự biến đổi đối với vị Thánh đệ tử đã thành tựu niềm tin bất động vào Pháp... ...vào Tăng. Ở đây, đây là sự biến đổi. Này Ānanda, rằng vị Thánh đệ tử đã thành tựu niềm tin bất động vào Tăng sẽ sanh vào địa ngục, loài súc sanh, hay cõi ngạ quỷ – trường hợp này không thể xảy ra."

‘‘Ye, ānanda, anukampeyyātha ye ca sotabbaṃ maññeyyuṃ mittā vā amaccā vā ñātī vā sālohitā vā te vo, ānanda, imesu tīsu ṭhānesu samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā’’ti. Pañcamaṃ.

6. Paṭhamabhavasuttaṃ

6. Kinh Hữu (Thứ Nhất)

77. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘bhavo, bhavoti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, bhavo hotī’’ti?

77. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn điều này: "Bạch Thế Tôn, được gọi là 'hữu, hữu'. Bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào thì có hữu?"

‘‘Kāmadhātuvepakkañca, ānanda, kammaṃ nābhavissa, api nu kho kāmabhavo paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Iti kho, ānanda, kammaṃ khettaṃ, viññāṇaṃ bījaṃ, taṇhā sneho. Avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ hīnāya dhātuyā viññāṇaṃ patiṭṭhitaṃ evaṃ āyatiṃ punabbhavābhinibbatti hoti. ( )

"Này Ānanda, nếu không có nghiệp đưa đến quả trong cõi Dục, thì Dục hữu có thể được biết đến chăng?" "Bạch Thế Tôn, chắc chắn là không." "Như vậy, này Ānanda, nghiệp là thửa ruộng, thức là hạt giống, ái là chất ẩm. Đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, thức được an trú trong cõi thấp kém. Như vậy, trong tương lai có sự tái sanh và hiện hữu mới."

‘‘Rūpadhātuvepakkañca, ānanda, kammaṃ nābhavissa, api nu kho rūpabhavo paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Iti kho ānanda, kammaṃ khettaṃ, viññāṇaṃ bījaṃ, taṇhā sneho. Avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ majjhimāya dhātuyā viññāṇaṃ patiṭṭhitaṃ evaṃ āyatiṃ punabbhavābhinibbatti hoti. ( )

"Này Ānanda, nếu không có nghiệp đưa đến quả trong cõi Sắc, thì Sắc hữu có thể được biết đến chăng?" "Bạch Thế Tôn, chắc chắn là không." "Như vậy, này Ānanda, nghiệp là thửa ruộng, thức là hạt giống, ái là chất ẩm. Đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, thức được an trú trong cõi trung bình. Như vậy, trong tương lai có sự tái sanh và hiện hữu mới."

‘‘Arūpadhātuvepakkañca, ānanda, kammaṃ nābhavissa, api nu kho arūpabhavo paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Iti kho, ānanda, kammaṃ khettaṃ, viññāṇaṃ bījaṃ, taṇhā sneho. Avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ paṇītāya dhātuyā viññāṇaṃ patiṭṭhitaṃ evaṃ āyatiṃ punabbhavābhinibbatti hoti. Evaṃ kho, ānanda, bhavo hotī’’ti. Chaṭṭhaṃ.

"Này Ānanda, nếu không có nghiệp đưa đến quả trong cõi Vô Sắc, thì Vô Sắc hữu có thể được biết đến chăng?" "Bạch Thế Tôn, chắc chắn là không." "Như vậy, này Ānanda, nghiệp là thửa ruộng, thức là hạt giống, ái là chất ẩm. Đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, thức được an trú trong cõi cao thượng. Như vậy, trong tương lai có sự tái sanh và hiện hữu mới. Này Ānanda, như vậy là có hữu." (Kinh) thứ sáu.

7. Dutiyabhavasuttaṃ

7. Kinh Hữu (Thứ Hai)

78. Atha [Pg.225] kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami…pe… āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘bhavo, bhavoti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, bhavo hotī’’ti?

78. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn... ...Tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn điều này: "Bạch Thế Tôn, được gọi là 'hữu, hữu'. Bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào thì có hữu?"

‘‘Kāmadhātuvepakkañca, ānanda, kammaṃ nābhavissa, api nu kho kāmabhavo paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ bhante’’. ‘‘Iti kho, ānanda, kammaṃ khettaṃ, viññāṇaṃ bījaṃ, taṇhā sneho. Avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ hīnāya dhātuyā cetanā patiṭṭhitā patthanā patiṭṭhitā evaṃ āyatiṃ punabbhavābhinibbatti hoti’’.

“Này Ānanda, nếu nghiệp có quả dị thục ở cõi Dục không hiện hữu, thì Dục hữu có thể được biết đến chăng?” “Bạch Thế Tôn, điều ấy không thể được.” “Này Ānanda, chính vì thế, nghiệp là thửa ruộng, thức là hạt giống, ái là chất ẩm. Đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, tư được an lập, nguyện được an lập ở trong hạ giới. Như vậy, sự tái sanh vào đời sau được hiện hữu.”

‘‘Rūpadhātuvepakkañca, ānanda, kammaṃ nābhavissa, api nu kho rūpabhavo paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Iti kho, ānanda, kammaṃ khettaṃ, viññāṇaṃ bījaṃ, taṇhā sneho. Avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ majjhimāya dhātuyā cetanā patiṭṭhitā patthanā patiṭṭhitā evaṃ āyatiṃ punabbhavābhinibbatti hoti’’.

“Này Ānanda, nếu nghiệp có quả dị thục ở cõi Sắc không hiện hữu, thì Sắc hữu có thể được biết đến chăng?” “Bạch Thế Tôn, điều ấy không thể được.” “Này Ānanda, chính vì thế, nghiệp là thửa ruộng, thức là hạt giống, ái là chất ẩm. Đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, tư được an lập, nguyện được an lập ở trong trung giới. Như vậy, sự tái sanh vào đời sau được hiện hữu.”

‘‘Arūpadhātuvepakkañca, ānanda, kammaṃ nābhavissa, api nu kho arūpabhavo paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Iti kho, ānanda, kammaṃ khettaṃ, viññāṇaṃ bījaṃ, taṇhā sneho. Avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ paṇītāya dhātuyā cetanā patiṭṭhitā patthanā patiṭṭhitā evaṃ āyatiṃ punabbhavābhinibbatti hoti. Evaṃ kho, ānanda, bhavo hotī’’ti. Sattamaṃ.

“Này Ānanda, nếu nghiệp có quả dị thục ở cõi Vô Sắc không hiện hữu, thì Vô Sắc hữu có thể được biết đến chăng?” “Bạch Thế Tôn, điều ấy không thể được.” “Này Ānanda, chính vì thế, nghiệp là thửa ruộng, thức là hạt giống, ái là chất ẩm. Đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, tư được an lập, nguyện được an lập ở trong thượng giới. Như vậy, sự tái sanh vào đời sau được hiện hữu. Này Ānanda, sự hiện hữu là như vậy đó.” (Kinh thứ bảy)

8. Sīlabbatasuttaṃ

8. Kinh Giới Cấm

79. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ ānandaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘sabbaṃ nu kho, ānanda, sīlabbataṃ jīvitaṃ brahmacariyaṃ upaṭṭhānasāraṃ saphala’’nti? ‘‘Na khvettha, bhante, ekaṃsenā’’ti. ‘‘Tena hānanda, vibhajassū’’ti.

79. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Ānanda đang ngồi một bên rằng: “Này Ānanda, có phải tất cả giới cấm, đời sống, phạm hạnh, và sự phục vụ cốt lõi đều có kết quả không?” “Bạch Thế Tôn, ở đây không thể trả lời một cách dứt khoát.” “Vậy thì, này Ānanda, hãy phân tích đi.”

‘‘Yañhissa, bhante, sīlabbataṃ jīvitaṃ brahmacariyaṃ upaṭṭhānasāraṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti kusalā dhammā parihāyanti, evarūpaṃ sīlabbataṃ jīvitaṃ [Pg.226] brahmacariyaṃ upaṭṭhānasāraṃ aphalaṃ. Yañca khvāssa, bhante, sīlabbataṃ jīvitaṃ brahmacariyaṃ upaṭṭhānasāraṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti, evarūpaṃ sīlabbataṃ jīvitaṃ brahmacariyaṃ upaṭṭhānasāraṃ saphala’’nti. Idamavoca āyasmā ānando; samanuñño satthā ahosi.

“Bạch Thế Tôn, khi thực hành giới cấm, đời sống, phạm hạnh, và sự phục vụ cốt lõi nào mà các pháp bất thiện tăng trưởng, các pháp thiện suy giảm, thì loại giới cấm, đời sống, phạm hạnh, và sự phục vụ cốt lõi như vậy là không có kết quả. Và bạch Thế Tôn, khi thực hành giới cấm, đời sống, phạm hạnh, và sự phục vụ cốt lõi nào mà các pháp bất thiện suy giảm, các pháp thiện tăng trưởng, thì loại giới cấm, đời sống, phạm hạnh, và sự phục vụ cốt lõi như vậy là có kết quả.” Tôn giả Ānanda đã nói như vậy; và bậc Đạo Sư đã hài lòng.

Atha kho āyasmā ānando ‘‘samanuñño me satthā’’ti, uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. Atha kho bhagavā acirapakkante āyasmante ānande bhikkhū āmantesi – ‘‘sekho, bhikkhave, ānando; na ca panassa sulabharūpo samasamo paññāyā’’ti. Aṭṭhamaṃ.

Rồi Tôn giả Ānanda, nghĩ rằng: “Bậc Đạo Sư đã hài lòng với ta,” liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, đi nhiễu quanh theo chiều bên phải rồi ra đi. Sau khi Tôn giả Ānanda ra đi không bao lâu, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: “Này các Tỳ khưu, Ānanda là bậc hữu học; nhưng về trí tuệ, không dễ gì tìm được người ngang bằng với vị ấy.” (Kinh thứ tám)

9. Gandhajātasuttaṃ

9. Kinh Các Loại Hương

80. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –

80. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn rằng:

‘‘Tīṇimāni, bhante, gandhajātāni, yesaṃ anuvātaṃyeva gandho gacchati, no paṭivātaṃ. Katamāni tīṇi? Mūlagandho, sāragandho, pupphagandho – imāni kho, bhante, tīṇi gandhajātāni, yesaṃ anuvātaṃyeva gandho gacchati, no paṭivātaṃ. Atthi nu kho, bhante, kiñci gandhajātaṃ yassa anuvātampi gandho gacchati, paṭivātampi gandho gacchati, anuvātapaṭivātampi gandho gacchatī’’ti?

“Bạch Thế Tôn, có ba loại hương này, hương của chúng chỉ bay theo chiều gió, không bay ngược chiều gió. Ba loại ấy là gì? Hương rễ, hương lõi cây, và hương hoa – bạch Thế Tôn, đây là ba loại hương mà hương của chúng chỉ bay theo chiều gió, không bay ngược chiều gió. Bạch Thế Tôn, có loại hương nào mà hương của nó bay được cả xuôi gió, ngược gió, và cả xuôi lẫn ngược gió không?”

‘‘Atthānanda, kiñci gandhajātaṃ yassa anuvātampi gandho gacchati, paṭivātampi gandho gacchati, anuvātapaṭivātampi gandho gacchatī’’ti. ‘‘Katamañca pana, bhante, gandhajātaṃ yassa anuvātampi gandho gacchati, paṭivātampi gandho gacchati, anuvātapaṭivātampi gandho gacchatī’’ti?

“Này Ānanda, có loại hương mà hương của nó bay được cả xuôi gió, ngược gió, và cả xuôi lẫn ngược gió.” “Bạch Thế Tôn, vậy loại hương nào mà hương của nó bay được cả xuôi gió, ngược gió, và cả xuôi lẫn ngược gió?”

‘‘Idhānanda, yasmiṃ gāme vā nigame vā itthī vā puriso vā buddhaṃ saraṇaṃ gato hoti, dhammaṃ saraṇaṃ gato hoti, saṅghaṃ saraṇaṃ gato hoti, pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, musāvādā paṭivirato hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti[Pg.227], sīlavā hoti kalyāṇadhammo, vigatamalamaccherena cetasā agāraṃ ajjhāvasati muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṃvibhāgarato.

“Này Ānanda, ở đây, trong làng hay thị trấn nào, có người nữ hay người nam đã quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng, từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ dùng các loại rượu men, rượu nấu là cơ sở của sự dễ duôi; vị ấy có giới hạnh, có thiện pháp, sống tại gia với tâm không còn cấu uế của xan tham, bố thí rộng rãi, tay sạch sẽ, ưa thích xả ly, sẵn sàng cho người xin, ưa thích chia sớt trong việc bố thí.

‘‘Tassa disāsu samaṇabrāhmaṇā vaṇṇaṃ bhāsanti – ‘amukasmiṃ nāma gāme vā nigame vā itthī vā puriso vā buddhaṃ saraṇaṃ gato hoti, dhammaṃ saraṇaṃ gato hoti, saṅghaṃ saraṇaṃ gato hoti, pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, musāvādā paṭivirato hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti, sīlavā hoti kalyāṇadhammo, vigatamalamaccherena cetasā agāraṃ ajjhāvasati muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṃvibhāgarato’’’ti.

“Các Sa-môn và Bà-la-môn ở các phương tán thán danh tiếng của vị ấy: ‘Tại làng hay thị trấn tên là..., có người nữ hay người nam đã quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng, từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ dùng các loại rượu men, rượu nấu là cơ sở của sự dễ duôi; vị ấy có giới hạnh, có thiện pháp, sống tại gia với tâm không còn cấu uế của xan tham, bố thí rộng rãi, tay sạch sẽ, ưa thích xả ly, sẵn sàng cho người xin, ưa thích chia sớt trong việc bố thí.’”

‘‘Devatāpissa vaṇṇaṃ bhāsanti – ‘amukasmiṃ nāma gāme vā nigame vā itthī vā puriso vā buddhaṃ saraṇaṃ gato hoti, dhammaṃ saraṇaṃ gato hoti, saṅghaṃ saraṇaṃ gato hoti, pāṇātipātā paṭivirato hoti…pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti, sīlavā hoti kalyāṇadhammo, vigatamalamaccherena cetasā agāraṃ ajjhāvasati muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṃvibhāgarato’ti. Idaṃ kho taṃ, ānanda, gandhajātaṃ yassa anuvātampi gandho gacchati, paṭivātampi gandho gacchati, anuvātapaṭivātampi gandho gacchatī’’ti.

“Chư thiên cũng tán thán vị ấy rằng: ‘Tại ngôi làng hay thị trấn kia, có người nữ hay người nam đã quy y Phật, đã quy y Pháp, đã quy y Tăng, đã từ bỏ sát sanh... cho đến... đã từ bỏ dùng các chất say, rượu men, rượu nấu, là những thứ gây ra sự dể duôi, là người có giới, có thiện pháp, với tâm không còn cấu uế của xan tham, sống tại gia, là người có bố thí rộng rãi, có bàn tay trong sạch, ưa thích xả ly, dễ được cầu xin, ưa thích bố thí và chia sẻ’. Này Ānanda, đây chính là loại hương thơm mà hương của nó bay được cả xuôi gió, bay được cả ngược gió, và bay được cả xuôi gió lẫn ngược gió.”

‘‘Na pupphagandho paṭivātameti,Na candanaṃ tagaramallikā vā;

Satañca gandho paṭivātameti,Sabbā disā sappuriso pavāyatī’’ti. navamaṃ;

“Hương của các loài hoa không bay ngược gió, hương chiên-đàn, hương đa-già-la, hay hương lài cũng vậy; nhưng hương của bậc chân nhân thì bay ngược gió, bậc chân nhân tỏa hương khắp mọi phương trời.” Hết kinh thứ chín.

10. Cūḷanikāsuttaṃ

10. Kinh Tiểu Thiên Giới

81. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sammukhāmetaṃ, bhante, bhagavato [Pg.228] sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘bhagavato, ānanda, sikhissa abhibhū nāma sāvako brahmaloke ṭhito sahassilokadhātuṃ sarena viññāpesī’ti. Bhagavā pana, bhante, arahaṃ sammāsambuddho kīvatakaṃ pahoti sarena viññāpetu’’nti? ‘‘Sāvako so, ānanda, appameyyā tathāgatā’’ti.

81. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, điều này con đã được nghe, đã được thọ trì từ chính kim khẩu của Thế Tôn: ‘Này Ānanda, vị đệ tử của Thế Tôn Sikhī tên là Abhibhū, khi đang đứng ở cõi Phạm thiên, đã có thể làm cho một ngàn thế giới nghe được tiếng của mình’. Vậy bạch Thế Tôn, Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, có thể làm cho tiếng của mình được nghe xa đến đâu?” “Này Ānanda, vị ấy là một vị đệ tử. Các vị Như Lai thì không thể đo lường được.”

Dutiyampi kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sammukhā metaṃ, bhante, bhagavato sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘bhagavato, ānanda, sikhissa abhibhū nāma sāvako brahmaloke ṭhito sahassilokadhātuṃ sarena viññāpesī’ti. Bhagavā pana, bhante, arahaṃ sammāsambuddho kīvatakaṃ pahoti sarena viññāpetu’’nti? ‘‘Sāvako so, ānanda, appameyyā tathāgatā’’ti.

Lần thứ hai, Tôn giả Ānanda lại bạch với Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, điều này con đã được nghe, đã được thọ trì từ chính kim khẩu của Thế Tôn: ‘Này Ānanda, vị đệ tử của Thế Tôn Sikhī tên là Abhibhū, khi đang đứng ở cõi Phạm thiên, đã có thể làm cho một ngàn thế giới nghe được tiếng của mình’. Vậy bạch Thế Tôn, Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, có thể làm cho tiếng của mình được nghe xa đến đâu?” “Này Ānanda, vị ấy là một vị đệ tử. Các vị Như Lai thì không thể đo lường được.”

Tatiyampi kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sammukhāmetaṃ, bhante, bhagavato sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘bhagavato, ānanda, sikhissa abhibhū nāma sāvako brahmaloke ṭhito sahassilokadhātuṃ sarena viññāpesī’ti. Bhagavā pana, bhante, arahaṃ sammāsambuddho kīvatakaṃ pahoti sarena viññāpetu’’nti? ‘‘Sutā te, ānanda, sahassī cūḷanikā lokadhātū’’ti? ‘‘Etassa, bhagavā, kālo; etassa, sugata, kālo! Yaṃ bhagavā bhāseyya. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti. ‘‘Tenahānanda, suṇāhi sādhukaṃ manasi karohi, bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca –

Lần thứ ba, Tôn giả Ānanda lại bạch với Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, điều này con đã được nghe, đã được thọ trì từ chính kim khẩu của Thế Tôn: ‘Này Ānanda, vị đệ tử của Thế Tôn Sikhī tên là Abhibhū, khi đang đứng ở cõi Phạm thiên, đã có thể làm cho một ngàn thế giới nghe được tiếng của mình’. Vậy bạch Thế Tôn, Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, có thể làm cho tiếng của mình được nghe xa đến đâu?” “Này Ānanda, ông đã từng nghe về tiểu thiên thế giới chưa?” “Bạch Thế Tôn, nay chính là thời điểm; bạch Thiện Thệ, nay chính là thời điểm! Điều gì Thế Tôn sẽ nói, sau khi nghe từ Thế Tôn, các Tỳ khưu sẽ thọ trì điều ấy.” “Vậy thì, này Ānanda, hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.” “Vâng, bạch Thế Tôn.” Tôn giả Ānanda vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này:

‘‘Yāvatā, ānanda, candimasūriyā pariharanti, disā bhanti virocanā, tāva sahassadhā loko. Tasmiṃ sahassadhā loke sahassaṃ candānaṃ, sahassaṃ sūriyānaṃ, sahassaṃ sinerupabbatarājānaṃ, sahassaṃ jambudīpānaṃ, sahassaṃ aparagoyānānaṃ, sahassaṃ uttarakurūnaṃ, sahassaṃ pubbavidehānaṃ, cattāri mahāsamuddasahassāni, cattāri mahārājasahassāni, sahassaṃ cātumahārājikānaṃ, sahassaṃ tāvatiṃsānaṃ, sahassaṃ yāmānaṃ, sahassaṃ tusitānaṃ, sahassaṃ nimmānaratīnaṃ, sahassaṃ paranimmitavasavattīnaṃ, sahassaṃ brahmalokānaṃ – ayaṃ vuccatānanda, sahassī cūḷanikā lokadhātu.

“Này Ānanda, trong phạm vi mặt trăng và mặt trời di chuyển, chiếu sáng các phương trời, có một ngàn thế giới. Trong một ngàn thế giới ấy, có một ngàn mặt trăng, một ngàn mặt trời, một ngàn vua núi Sineru, một ngàn châu Diêm-phù-đề, một ngàn châu Tây-ngưu-hóa, một ngàn châu Bắc-câu-lô, một ngàn châu Đông-thắng-thần, bốn ngàn đại dương, bốn ngàn vị đại vương, một ngàn cõi trời Tứ Đại Thiên Vương, một ngàn cõi trời Ba Mươi Ba, một ngàn cõi trời Dạ-ma, một ngàn cõi trời Đâu-suất, một ngàn cõi trời Hóa Lạc, một ngàn cõi trời Tha Hóa Tự Tại, một ngàn cõi Phạm thiên. Này Ānanda, đây được gọi là tiểu thiên thế giới.

‘‘Yāvatānanda[Pg.229], sahassī cūḷanikā lokadhātu tāva sahassadhā loko. Ayaṃ vuccatānanda, dvisahassī majjhimikā lokadhātu.

“Này Ānanda, một thế giới hệ bao gồm một ngàn lần một tiểu thiên thế giới. Này Ānanda, đây được gọi là trung thiên thế giới.

‘‘Yāvatānanda, dvisahassī majjhimikā lokadhātu tāva sahassadhā loko. Ayaṃ vuccatānanda, tisahassī mahāsahassī lokadhātu.

“Này Ānanda, một thế giới hệ bao gồm một ngàn lần một trung thiên thế giới. Này Ānanda, đây được gọi là đại thiên thế giới.

‘‘Ākaṅkhamāno, ānanda, tathāgato tisahassimahāsahassilokadhātuṃ sarena viññāpeyya, yāvatā pana ākaṅkheyyā’’ti.

“Này Ānanda, nếu muốn, Như Lai có thể làm cho tiếng của mình được nghe khắp đại thiên thế giới, hoặc xa hơn nữa, tùy theo ý muốn.”

‘‘Yathā kathaṃ pana, bhante, bhagavā tisahassimahāsahassilokadhātuṃ sarena viññāpeyya, yāvatā pana ākaṅkheyyā’’ti? ‘‘Idhānanda, tathāgato tisahassimahāsahassilokadhātuṃ obhāsena phareyya. Yadā te sattā taṃ ālokaṃ sañjāneyyuṃ, atha tathāgato ghosaṃ kareyya saddamanussāveyya. Evaṃ kho, ānanda, tathāgato tisahassimahāsahassilokadhātuṃ sarena viññāpeyya, yāvatā pana ākaṅkheyyā’’ti.

“Bạch Thế Tôn, nhưng làm thế nào Thế Tôn có thể làm cho tiếng của mình được nghe khắp đại thiên thế giới, hoặc xa hơn nữa, tùy theo ý muốn?” “Này Ānanda, ở đây, Như Lai dùng ánh quang minh chiếu khắp đại thiên thế giới. Khi các chúng sanh ấy nhận biết được ánh sáng đó, bấy giờ Như Lai phát ra âm thanh, làm cho tiếng của mình được nghe. Này Ānanda, chính là như vậy Như Lai làm cho tiếng của mình được nghe khắp đại thiên thế giới, hoặc xa hơn nữa, tùy theo ý muốn.”

Evaṃ vutte āyasmā ānando (āyasmantaṃ udāyiṃ) etadavoca – ‘‘lābhā vata me, suladdhaṃ vata me, yassa me satthā evaṃmahiddhiko evaṃmahānubhāvo’’ti. Evaṃ vutte āyasmā udāyī āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca – ‘‘kiṃ tuyhettha, āvuso ānanda, yadi te satthā evaṃmahiddhiko evaṃmahānubhāvo’’ti? Evaṃ vutte bhagavā āyasmantaṃ udāyiṃ etadavoca – ‘‘mā hevaṃ, udāyi, mā hevaṃ, udāyi. Sace, udāyi, ānando avītarāgo kālaṃ kareyya, tena cittappasādena sattakkhattuṃ devesu devarajjaṃ kāreyya, sattakkhattuṃ imasmiṃyeva jambudīpe mahārajjaṃ kāreyya. Api ca, udāyi, ānando diṭṭheva dhamme parinibbāyissatī’’ti. Dasamaṃ.

Khi được nói vậy, Tôn giả Ānanda nói với (Tôn giả Udāyī): “Thật là lợi ích cho tôi! Thật là khéo được cho tôi, khi vị Đạo sư của tôi có đại thần lực, có đại oai lực như vậy!” Khi được nói vậy, Tôn giả Udāyī nói với Tôn giả Ānanda: “Này hiền giả Ānanda, có ích lợi gì cho ông, nếu vị Đạo sư của ông có đại thần lực, có đại oai lực như vậy?” Khi được nói vậy, Thế Tôn nói với Tôn giả Udāyī: “Này Udāyī, chớ nói vậy! Này Udāyī, chớ nói vậy! Này Udāyī, nếu Ānanda mệnh chung khi chưa ly tham, với tâm tịnh tín ấy, vị ấy sẽ bảy lần làm vua cõi trời, và bảy lần làm đại vương ngay tại châu Diêm-phù-đề này. Hơn nữa, này Udāyī, Ānanda sẽ chứng đắc Niết-bàn ngay trong đời này.” Hết kinh thứ mười.

Ānandavaggo tatiyo.

Phẩm Ānanda, thứ ba.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm tắt:

Channo ājīvako sakko, nigaṇṭho ca nivesako;

Duve bhavā sīlabbataṃ, gandhajātañca cūḷanīti.

Channa, Ājīvaka, Sakka, Nigaṇṭha, và Nivesaka; hai kinh về Bhava, Sīlabbata, Gandhajāta, và Cūḷanī.

(9) 4. Samaṇavaggo

(9) 4. Phẩm Sa-môn (Samaṇavaggo)

1. Samaṇasuttaṃ

1. Kinh Sa-môn (Samaṇasutta)

82. ‘‘Tīṇimāni[Pg.230], bhikkhave, samaṇassa samaṇiyāni samaṇakaraṇīyāni. Katamāni tīṇi? Adhisīlasikkhāsamādānaṃ, adhicittasikkhāsamādānaṃ, adhipaññāsikkhāsamādānaṃ – imāni kho, bhikkhave, tīṇi samaṇassa samaṇiyāni samaṇakaraṇīyāni.

82. Này các Tỳ khưu, có ba điều này là những điều thích hợp với Sa-môn, là những phận sự của Sa-môn. Ba điều nào? Sự thực hành tăng thượng giới học, sự thực hành tăng thượng tâm học, sự thực hành tăng thượng tuệ học. Này các Tỳ khưu, đây là ba điều thích hợp với Sa-môn, là những phận sự của Sa-môn.

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘tibbo no chando bhavissati adhisīlasikkhāsamādāne, tibbo no chando bhavissati adhicittasikkhāsamādāne, tibbo no chando bhavissati adhipaññāsikkhāsamādāne’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Paṭhamaṃ.

Do vậy, này các Tỳ khưu, các thầy nên tu học như vầy: ‘Chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thực hành tăng thượng giới học, chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thực hành tăng thượng tâm học, chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thực hành tăng thượng tuệ học.’ Này các Tỳ khưu, các thầy nên tu học như vậy.

2. Gadrabhasuttaṃ

2. Kinh Con Lừa (Gadrabhasutta)

83. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gadrabho gogaṇaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandho hoti – ‘ahampi dammo, ahampi dammo’ti. Tassa na tādiso vaṇṇo hoti seyyathāpi gunnaṃ, na tādiso saro hoti seyyathāpi gunnaṃ, na tādisaṃ padaṃ hoti seyyathāpi gunnaṃ. So gogaṇaṃyeva piṭṭhito piṭṭhito anubandho hoti – ‘ahampi dammo, ahampi dammo’’’ti.

83. Này các Tỳ khưu, ví như con lừa đi theo sau đàn bò, và kêu lên: ‘Ta cũng là bò, ta cũng là bò.’ Nhưng nó không có màu sắc giống như của bò, không có tiếng kêu giống như của bò, không có dấu chân giống như của bò. Nó chỉ đi theo sau đàn bò và kêu lên: ‘Ta cũng là bò, ta cũng là bò.’

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekacco bhikkhu bhikkhusaṅghaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandho hoti – ‘ahampi bhikkhu, ahampi bhikkhū’ti. Tassa na tādiso chando hoti adhisīlasikkhāsamādāne seyyathāpi aññesaṃ bhikkhūnaṃ, na tādiso chando hoti adhicittasikkhāsamādāne seyyathāpi aññesaṃ bhikkhūnaṃ, na tādiso chando hoti adhipaññāsikkhāsamādāne seyyathāpi aññesaṃ bhikkhūnaṃ. So bhikkhusaṅghaṃyeva piṭṭhito piṭṭhito anubandho hoti – ‘ahampi bhikkhu, ahampi bhikkhū’’’ti.

Cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có Tỳ khưu đi theo sau chúng Tỳ khưu, và nói rằng: ‘Ta cũng là Tỳ khưu, ta cũng là Tỳ khưu.’ Nhưng vị ấy không có ước muốn thực hành tăng thượng giới học giống như các Tỳ khưu khác, không có ước muốn thực hành tăng thượng tâm học giống như các Tỳ khưu khác, không có ước muốn thực hành tăng thượng tuệ học giống như các Tỳ khưu khác. Vị ấy chỉ đi theo sau chúng Tỳ khưu và nói rằng: ‘Ta cũng là Tỳ khưu, ta cũng là Tỳ khưu.’

‘‘Tasmātiha[Pg.231], bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘tibbo no chando bhavissati adhisīlasikkhāsamādāne, tibbo no chando bhavissati adhicittasikkhāsamādāne, tibbo no chando bhavissati adhipaññāsikkhāsamādāne’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Dutiyaṃ.

3. Khettasuttaṃ

3. Kinh thửa ruộng (Khettasutta)

84. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, kassakassa gahapatissa pubbe karaṇīyāni. Katamāni tīṇi? Idha, bhikkhave, kassako gahapati paṭikacceva khettaṃ sukaṭṭhaṃ karoti sumatikataṃ. Paṭikacceva khettaṃ sukaṭṭhaṃ karitvā sumatikataṃ kālena bījāni patiṭṭhāpeti. Kālena bījāni patiṭṭhāpetvā samayena udakaṃ abhinetipi apanetipi. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi kassakassa gahapatissa pubbe karaṇīyāni.

84. Này các Tỳ khưu, có ba việc này là những việc cần làm trước của người gia chủ nông phu. Ba việc nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, người gia chủ nông phu trước hết cày bừa thửa ruộng cho thật kỹ. Sau khi cày bừa thửa ruộng cho thật kỹ, vị ấy gieo hạt đúng thời. Sau khi gieo hạt đúng thời, vị ấy dẫn nước vào và tháo nước ra đúng lúc. Này các Tỳ khưu, đây là ba việc cần làm trước của người gia chủ nông phu.

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīṇimāni bhikkhussa pubbe karaṇīyāni. Katamāni tīṇi? Adhisīlasikkhāsamādānaṃ, adhicittasikkhāsamādānaṃ, adhipaññāsikkhāsamādānaṃ – imāni kho, bhikkhave, tīṇi bhikkhussa pubbe karaṇīyāni.

Cũng vậy, này các Tỳ khưu, có ba việc này là những việc cần làm trước của Tỳ khưu. Ba việc nào? Sự thực hành tăng thượng giới học, sự thực hành tăng thượng tâm học, sự thực hành tăng thượng tuệ học. Này các Tỳ khưu, đây là ba việc cần làm trước của Tỳ khưu.

4. Vajjiputtasuttaṃ

4. Kinh Vajjiputta (Vajjiputtasutta)

85. Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Atha kho aññataro vajjiputtako bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so vajjiputtako bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sādhikamidaṃ, bhante, diyaḍḍhasikkhāpadasataṃ anvaddhamāsaṃ uddesaṃ āgacchati. Nāhaṃ[Pg.232], bhante, ettha sakkomi sikkhitu’’nti. ‘‘Sakkhissasi pana tvaṃ, bhikkhu, tīsu sikkhāsu sikkhituṃ – adhisīlasikkhāya, adhicittasikkhāya adhipaññāsikkhāyā’’ti? ‘‘Sakkomahaṃ, bhante, tīsu sikkhāsu sikkhituṃ – adhisīlasikkhāya, adhicittasikkhāya, adhipaññāsikkhāyā’’ti. ‘‘Tasmātiha tvaṃ, bhikkhu, tīsu sikkhāsu sikkhassu – adhisīlasikkhāya, adhicittasikkhāya, adhipaññāsikkhāya’’.

85. Một thời, Thế Tôn trú ở Vesālī, tại Đại Lâm, trong ngôi giảng đường có nóc nhọn. Bấy giờ, một Tỳ khưu Vajjiputta đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tỳ khưu Vajjiputta ấy bạch với Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, có hơn một trăm năm mươi học giới này, cứ mỗi nửa tháng lại được tuyên đọc. Bạch Thế Tôn, con không thể tu học trong các học giới ấy.’ ‘Này Tỳ khưu, vậy thầy có thể tu học trong ba học pháp này không: tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học, và tăng thượng tuệ học?’ ‘Bạch Thế Tôn, con có thể tu học trong ba học pháp này: tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học, và tăng thượng tuệ học.’ ‘Vậy thì, này Tỳ khưu, thầy hãy tu học trong ba học pháp này: tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học, và tăng thượng tuệ học.’

‘‘Yato kho tvaṃ, bhikkhu, adhisīlampi sikkhissasi, adhicittampi sikkhissasi, adhipaññampi sikkhissasi, tassa tuyhaṃ bhikkhu adhisīlampi sikkhato adhicittampi sikkhato adhipaññampi sikkhato rāgo pahīyissati, doso pahīyissati, moho pahīyissati. So tvaṃ rāgassa pahānā dosassa pahānā mohassa pahānā yaṃ akusalaṃ na taṃ karissasi, yaṃ pāpaṃ na taṃ sevissasī’’ti.

Này Tỳ khưu, khi nào thầy tu học tăng thượng giới, tu học tăng thượng tâm, và tu học tăng thượng tuệ, thì này Tỳ khưu, trong khi thầy tu học tăng thượng giới, tu học tăng thượng tâm, và tu học tăng thượng tuệ, tham sẽ được đoạn tận, sân sẽ được đoạn tận, si sẽ được đoạn tận. Do đoạn tận tham, đoạn tận sân, đoạn tận si, thầy sẽ không làm điều bất thiện, sẽ không thực hành điều ác.

Atha kho so bhikkhu aparena samayena adhisīlampi sikkhi, adhicittampi sikkhi, adhipaññampi sikkhi. Tassa adhisīlampi sikkhato adhicittampi sikkhato adhipaññampi sikkhato rāgo pahīyi, doso pahīyi, moho pahīyi. So rāgassa pahānā dosassa pahānā mohassa pahānā yaṃ akusalaṃ taṃ nākāsi, yaṃ pāpaṃ taṃ na sevīti. Catutthaṃ.

Rồi, sau một thời gian, Tỳ khưu ấy đã tu học tăng thượng giới, đã tu học tăng thượng tâm, và đã tu học tăng thượng tuệ. Trong khi vị ấy tu học tăng thượng giới, tu học tăng thượng tâm, và tu học tăng thượng tuệ, tham đã được đoạn tận, sân đã được đoạn tận, si đã được đoạn tận. Do đoạn tận tham, đoạn tận sân, đoạn tận si, vị ấy đã không làm điều bất thiện, đã không thực hành điều ác.

5. Sekkhasuttaṃ

5. Kinh Hữu học (Sekkhasutta)

86. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca –

86. Bấy giờ, một vị tỳ khưu đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, vị ấy đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, vị tỳ khưu ấy bạch với Thế Tôn rằng:

‘‘‘Sekho, sekho’ti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, sekho hotī’’ti? ‘‘Sikkhatīti kho, bhikkhu, tasmā sekhoti vuccati. Kiñca sikkhati? Adhisīlampi sikkhati, adhicittampi sikkhati, adhipaññampi sikkhati. Sikkhatīti kho, bhikkhu, tasmā sekhoti vuccatī’’ti.

– Bạch Thế Tôn, được gọi là ‘hữu học, hữu học’. Bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào thì được gọi là hữu học? – Này tỳ khưu, vì còn phải học tập nên được gọi là hữu học. Và học tập điều gì? Vị ấy học tập về tăng thượng giới, học tập về tăng thượng tâm, học tập về tăng thượng tuệ. Này tỳ khưu, vì còn phải học tập nên được gọi là hữu học.

‘‘Sekhassa sikkhamānassa, ujumaggānusārino;

Khayasmiṃ paṭhamaṃ ñāṇaṃ, tato aññā anantarā.

Đối với vị hữu học đang học tập, đang đi theo con đường ngay thẳng, trước tiên trí tuệ khởi lên trong sự đoạn tận, sau đó là chánh trí theo liền sau.

‘‘Tato aññāvimuttassa, ñāṇaṃ ve hoti tādino;

Akuppā me vimuttīti, bhavasaṃyojanakkhaye’’ti. pañcamaṃ;

( )

Sau đó, đối với bậc như vậy đã được giải thoát bằng chánh trí, trí tuệ khởi lên rằng: ‘Sự giải thoát của ta là bất động,’ trong sự đoạn tận hữu kiết sử. (Kinh) thứ năm.

6. Paṭhamasikkhāsuttaṃ

6. Kinh Học Tập Thứ Nhất

87. ‘‘Sādhikamidaṃ[Pg.233], bhikkhave, diyaḍḍhasikkhāpadasataṃ anvaddhamāsaṃ uddesaṃ āgacchati, yattha attakāmā kulaputtā sikkhanti. Tisso imā, bhikkhave, sikkhā yatthetaṃ sabbaṃ samodhānaṃ gacchati. Katamā tisso? Adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā adhipaññāsikkhā – imā kho, bhikkhave, tisso sikkhā, yatthetaṃ sabbaṃ samodhānaṃ gacchati.

87. – Này các tỳ khưu, hơn một trăm năm mươi học giới này được tụng đọc mỗi nửa tháng, trong đó các thiện gia nam tử mong cầu lợi ích cho bản thân thực hành học tập. Này các tỳ khưu, có ba học pháp này, nơi mà tất cả các điều ấy được gom lại. Ba học pháp nào? Học pháp về tăng thượng giới, học pháp về tăng thượng tâm, học pháp về tăng thượng tuệ. Này các tỳ khưu, đây là ba học pháp, nơi mà tất cả các điều ấy được gom lại.

– Này các tỳ khưu, ở đây, có vị tỳ khưu thực hành viên mãn các giới, thực hành có chừng mực về định, thực hành có chừng mực về tuệ. Vị ấy có vi phạm và cũng có ra khỏi những học giới nhỏ nhặt, vụn vặt. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vì ở đây Ta không nói là không có khả năng (phạm tội). Và đối với những học giới nào là căn bản của phạm hạnh, tương xứng với phạm hạnh, thì ở đó vị ấy có giới vững chắc, có giới kiên cố, và thọ trì tu học trong các học giới. Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử, trở thành bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc, chắc chắn, hướng đến chánh giác.

‘‘Idha pana, bhikkhave, bhikkhu sīlesu paripūrakārī hoti samādhismiṃ mattaso kārī paññāya mattaso kārī. So yāni tāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni tāni āpajjatipi vuṭṭhātipi. Taṃ kissa hetu? Na hi mettha, bhikkhave, abhabbatā vuttā. Yāni ca kho tāni sikkhāpadāni ādibrahmacariyakāni brahmacariyasāruppāni tattha dhuvasīlo ca hoti ṭhitasīlo ca, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmī hoti, sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karoti.

– Lại nữa, này các tỳ khưu, ở đây, có vị tỳ khưu thực hành viên mãn các giới, thực hành có chừng mực về định, thực hành có chừng mực về tuệ. Vị ấy có vi phạm và cũng có ra khỏi những học giới nhỏ nhặt, vụn vặt. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vì ở đây Ta không nói là không có khả năng (phạm tội). Và đối với những học giới nào là căn bản của phạm hạnh, tương xứng với phạm hạnh, thì ở đó vị ấy có giới vững chắc, có giới kiên cố, và thọ trì tu học trong các học giới. Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử, do làm muội lược tham, sân, si, trở thành bậc Nhất lai; chỉ một lần nữa trở lại thế gian này, vị ấy sẽ chấm dứt khổ đau.

– Lại nữa, này các tỳ khưu, ở đây, có vị tỳ khưu thực hành viên mãn các giới, thực hành viên mãn về định, thực hành có chừng mực về tuệ. Vị ấy có vi phạm và cũng có ra khỏi những học giới nhỏ nhặt, vụn vặt. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vì ở đây Ta không nói là không có khả năng (phạm tội). Và đối với những học giới nào là căn bản của phạm hạnh, tương xứng với phạm hạnh, thì ở đó vị ấy có giới vững chắc, có giới kiên cố, và thọ trì tu học trong các học giới. Vị ấy, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là bậc hóa sanh, sẽ đạt Bát-niết-bàn tại đó, không còn trở lại từ thế giới ấy.

‘‘Idha pana, bhikkhave, bhikkhu sīlesu paripūrakārī hoti samādhismiṃ paripūrakārī paññāya paripūrakārī. So yāni tāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni tāni āpajjatipi vuṭṭhātipi. Taṃ kissa hetu? Na hi mettha, bhikkhave, abhabbatā vuttā. Yāni ca kho tāni sikkhāpadāni ādibrahmacariyakāni brahmacariyasāruppāni tattha dhuvasīlo ca hoti ṭhitasīlo ca, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. So āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.

– Lại nữa, này các tỳ khưu, ở đây, có vị tỳ khưu thực hành viên mãn các giới, thực hành viên mãn về định, thực hành viên mãn về tuệ. Vị ấy có vi phạm và cũng có ra khỏi những học giới nhỏ nhặt, vụn vặt. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vì ở đây Ta không nói là không có khả năng (phạm tội). Và đối với những học giới nào là căn bản của phạm hạnh, tương xứng với phạm hạnh, thì ở đó vị ấy có giới vững chắc, có giới kiên cố, và thọ trì tu học trong các học giới. Vị ấy, do đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.

‘‘Iti kho, bhikkhave, padesaṃ padesakārī ārādheti paripūraṃ paripūrakārī. Avañjhāni tvevāhaṃ, bhikkhave, sikkhāpadāni vadāmī’’ti. Chaṭṭhaṃ.

– Như vậy, này các tỳ khưu, người thực hành một phần thì thành tựu một phần; người thực hành viên mãn thì thành tựu viên mãn. Này các tỳ khưu, Ta tuyên bố rằng các học giới không phải là vô ích. (Kinh) thứ sáu.

7. Dutiyasikkhāsuttaṃ

7. Kinh Học Tập Thứ Hai

88. ‘‘Sādhikamidaṃ, bhikkhave, diyaḍḍhasikkhāpadasataṃ anvaddhamāsaṃ uddesaṃ āgacchati yattha attakāmā kulaputtā sikkhanti. Tisso imā, bhikkhave, sikkhā yatthetaṃ sabbaṃ samodhānaṃ gacchati. Katamā tisso? Adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā, adhipaññāsikkhā – imā kho, bhikkhave, tisso sikkhā yatthetaṃ sabbaṃ samodhānaṃ gacchati.

88. – Này các tỳ khưu, hơn một trăm năm mươi học giới này được tụng đọc mỗi nửa tháng, trong đó các thiện gia nam tử mong cầu lợi ích cho bản thân thực hành học tập. Này các tỳ khưu, có ba học pháp này, nơi mà tất cả các điều ấy được gom lại. Ba học pháp nào? Học pháp về tăng thượng giới, học pháp về tăng thượng tâm, học pháp về tăng thượng tuệ. Này các tỳ khưu, đây là ba học pháp, nơi mà tất cả các điều ấy được gom lại.

‘‘Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlesu paripūrakārī hoti samādhismiṃ mattaso kārī paññāya mattaso kārī. So yāni tāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni tāni āpajjatipi vuṭṭhātipi. Taṃ kissa hetu? Na hi mettha, bhikkhave, abhabbatā vuttā. Yāni ca kho tāni sikkhāpadāni ādibrahmacariyakāni brahmacariyasāruppāni tattha dhuvasīlo ca hoti ṭhitasīlo ca, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sattakkhattuparamo hoti. Sattakkhattuparamaṃ deve ca manusse ca sandhāvitvā saṃsaritvā dukkhassantaṃ karoti. So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā kolaṃkolo hoti, dve vā tīṇi vā kulāni sandhāvitvā saṃsaritvā dukkhassantaṃ karoti. So tiṇṇaṃ [Pg.235] saṃyojanānaṃ parikkhayā ekabījī hoti, ekaṃyeva mānusakaṃ bhavaṃ nibbattetvā dukkhassantaṃ karoti. So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmī hoti, sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karoti.

“Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu thực hành viên mãn các giới, thực hành có chừng mực về định, thực hành có chừng mực về tuệ. Vị ấy có khi vi phạm, có khi xuất khỏi những học giới nhỏ nhặt và vụn vặt. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vì ở đây, Ta đã không nói đến sự không xứng đáng (của bậc Thánh). Còn đối với những học giới là nền tảng của phạm hạnh, tương xứng với phạm hạnh, ở đó vị ấy có giới vững chắc, có giới kiên cố, thọ trì và thực hành các học giới. Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử, trở thành bậc Thất lai tối đa. Sau khi lang thang, luân hồi tối đa bảy lần giữa cõi trời và cõi người, vị ấy chấm dứt khổ đau. Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử, trở thành bậc Gia Tộc, sau khi lang thang, luân hồi qua hai hoặc ba gia tộc, vị ấy chấm dứt khổ đau. Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử, trở thành bậc Nhất Chủng, sau khi tái sanh vào một kiếp người duy nhất, vị ấy chấm dứt khổ đau. Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử và do làm muội lược tham, sân, si, trở thành bậc Nhất lai, sau khi trở lại thế gian này chỉ một lần, vị ấy chấm dứt khổ đau.”

‘‘Idha pana, bhikkhave, bhikkhu sīlesu paripūrakārī hoti samādhismiṃ paripūrakārī paññāya mattaso kārī. So yāni tāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni tāni āpajjatipi vuṭṭhātipi. Taṃ kissa hetu? Na hi mettha, bhikkhave, abhabbatā vuttā. Yāni ca kho tāni sikkhāpadāni ādibrahmacariyakāni brahmacariyasāruppāni tattha dhuvasīlo ca hoti ṭhitasīlo ca, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. So pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā uddhaṃsoto akaniṭṭhagāmī. So pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sasaṅkhāraparinibbāyī hoti. So pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā asaṅkhāraparinibbāyī hoti. So pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā upahaccaparinibbāyī hoti. So pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā antarāparinibbāyī hoti.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu thực hành viên mãn các giới, thực hành viên mãn về định, thực hành có chừng mực về tuệ. Vị ấy có khi vi phạm, có khi xuất khỏi những học giới nhỏ nhặt và vụn vặt. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vì ở đây, Ta đã không nói đến sự không xứng đáng (của bậc Thánh). Còn đối với những học giới là nền tảng của phạm hạnh, tương xứng với phạm hạnh, ở đó vị ấy có giới vững chắc, có giới kiên cố, thọ trì và thực hành các học giới. Vị ấy, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là bậc Thượng lưu sanh đến cõi Sắc Cứu Cánh. Vị ấy, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, trở thành bậc Bát-niết-bàn hữu hành. Vị ấy, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, trở thành bậc Bát-niết-bàn vô hành. Vị ấy, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, trở thành bậc Bát-niết-bàn tổn giảm. Vị ấy, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, trở thành bậc Bát-niết-bàn trung gian.”

‘‘Idha pana, bhikkhave, bhikkhu sīlesu paripūrakārī hoti samādhismiṃ paripūrakārī paññāya paripūrakārī. So yāni tāni dhuvasīlo ca hoti ṭhitasīlo ca, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. So āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu thực hành viên mãn các giới, thực hành viên mãn về định, và thực hành viên mãn về tuệ. Vị ấy có giới vững chắc và có giới kiên cố, thọ trì và thực hành trong các học giới. Vị ấy, do đoạn tận các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, thành tựu và an trú tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc ngay trong hiện tại.”

‘‘Iti kho, bhikkhave, padesaṃ padesakārī ārādheti, paripūraṃ paripūrakārī, avañjhāni tvevāhaṃ, bhikkhave, sikkhāpadāni vadāmī’’ti. Sattamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, như vậy, người thực hành từng phần thành tựu được từng phần; người thực hành viên mãn thành tựu được viên mãn. Này các Tỳ khưu, Ta tuyên bố rằng các học giới là không vô ích.” (Kinh thứ bảy.)

8. Tatiyasikkhāsuttaṃ

8. Kinh Học Pháp (Thứ Ba)

89. ‘‘Sādhikamidaṃ, bhikkhave, diyaḍḍhasikkhāpadasataṃ anvaddhamāsaṃ uddesaṃ āgacchati yattha attakāmā kulaputtā sikkhanti. Tisso imā, bhikkhave, sikkhā [Pg.236] yatthetaṃ sabbaṃ samodhānaṃ gacchati. Katamā tisso? Adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā, adhipaññāsikkhā – imā kho, bhikkhave, tisso sikkhā yatthetaṃ sabbaṃ samodhānaṃ gacchati.

89. “Này các Tỳ khưu, hơn một trăm năm mươi học giới này được đem ra đọc mỗi nửa tháng, nơi mà các thiện nam tử mong cầu lợi ích cho bản thân thực hành. Này các Tỳ khưu, có ba pháp học này, nơi mà tất cả (các học giới) ấy được bao gồm. Ba pháp nào? Tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học, và tăng thượng tuệ học. Này các Tỳ khưu, chính ba pháp học này là nơi mà tất cả (các học giới) ấy được bao gồm.”

‘‘Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlesu paripūrakārī hoti samādhismiṃ paripūrakārī paññāya paripūrakārī. So yāni tāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni tāni āpajjatipi vuṭṭhātipi. Taṃ kissa hetu? Na hi mettha, bhikkhave, abhabbatā vuttā. Yāni ca kho tāni sikkhāpadāni ādibrahmacariyakāni brahmacariyasāruppāni tattha dhuvasīlo ca hoti ṭhitasīlo ca, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. So āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Taṃ vā pana anabhisambhavaṃ appaṭivijjhaṃ pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā antarāparinibbāyī hoti. Taṃ vā pana anabhisambhavaṃ appaṭivijjhaṃ pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā upahaccaparinibbāyī hoti. Taṃ vā pana anabhisambhavaṃ appaṭivijjhaṃ pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā asaṅkhāraparinibbāyī hoti. Taṃ vā pana anabhisambhavaṃ appaṭivijjhaṃ pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sasaṅkhāraparinibbāyī hoti. Taṃ vā pana anabhisambhavaṃ appaṭivijjhaṃ pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā uddhaṃsoto hoti akaniṭṭhagāmī taṃ vā pana anabhisambhavaṃ appaṭivijjhaṃ tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā, rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmī hoti, sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karoti. Taṃ vā pana anabhisambhavaṃ appaṭivijjhaṃ tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā ekabījī hoti, ekaṃyeva mānusakaṃ bhavaṃ nibbattetvā dukkhassantaṃ karoti. Taṃ vā pana anabhisambhavaṃ appaṭivijjhaṃ tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā kolaṃkolo hoti, dve vā tīṇi vā kulāni sandhāvitvā saṃsaritvā dukkhassantaṃ karoti. Taṃ vā pana anabhisambhavaṃ appaṭivijjhaṃ tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sattakkhattuparamo hoti, sattakkhattuparamaṃ deve ca manusse ca sandhāvitvā saṃsaritvā dukkhassantaṃ karoti.

“Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu là người thực hành viên mãn trong các giới, là người thực hành viên mãn trong định, là người thực hành viên mãn trong tuệ. Vị ấy có khi phạm vào các học giới nhỏ nhặt và vụn vặt, và có khi xuất khỏi (tội ấy). Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vì ở đây, Như Lai đã không nói rằng đó là sự bất khả năng (đối với Thánh đạo). Và đối với những học giới căn bản cho phạm hạnh, tương xứng với phạm hạnh, ở đó vị ấy có giới vững chắc, có giới bền vững, chấp nhận và tu học trong các học giới. Vị ấy, do đoạn tận các lậu hoặc, tự mình với thắng trí, chứng ngộ và đạt đến tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc ngay trong hiện tại. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy là bậc Trung gian Bát-niết-bàn. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy là bậc Tổn hại Bát-niết-bàn. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy là bậc Vô hành Bát-niết-bàn. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy là bậc Hữu hành Bát-niết-bàn. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy là bậc Thượng lưu, đi đến cõi Sắc Cứu Cánh. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận ba kiết sử, và do làm muội lược tham, sân, si, vị ấy là bậc Nhất lai, chỉ một lần trở lại thế gian này rồi chấm dứt khổ đau. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận ba kiết sử, vị ấy là bậc Nhất chủng, chỉ sanh lại một lần trong thân người rồi chấm dứt khổ đau. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận ba kiết sử, vị ấy là bậc Gia Tộc, sau khi đi qua, luân hồi trong hai hoặc ba gia tộc rồi chấm dứt khổ đau. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận ba kiết sử, vị ấy là bậc Thất lai, sau khi đi qua, luân hồi tối đa bảy lần giữa chư Thiên và loài người rồi chấm dứt khổ đau.”

‘‘Iti kho, bhikkhave, paripūraṃ paripūrakārī ārādheti padesaṃ padesakārī. Avañjhānitvevāhaṃ, bhikkhave, sikkhāpadāni vadāmī’’ti. Aṭṭhamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, như vậy, người thực hành viên mãn thành tựu được quả vị viên mãn, người thực hành một phần thành tựu được quả vị một phần. Này các Tỳ khưu, Như Lai tuyên bố rằng các học giới không phải là vô ích.” (Kinh thứ) tám.

9. Paṭhamasikkhattayasuttaṃ

9. Kinh Ba Học Pháp (thứ nhất)

90. ‘‘Tisso [Pg.237] imā, bhikkhave, sikkhā. Katamā tisso? Adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā, adhipaññāsikkhā.

90. “Này các Tỳ khưu, có ba học pháp này. Thế nào là ba? Tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học, và tăng thượng tuệ học.”

‘‘Katamā ca, bhikkhave, adhisīlasikkhā? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, adhisīlasikkhā.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là tăng thượng giới học? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu có giới hạnh... (v.v.)... chấp nhận và tu học trong các học giới. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tăng thượng giới học.”

‘‘Katamā ca, bhikkhave, adhicittasikkhā? Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, adhicittasikkhā.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là tăng thượng tâm học? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu ly dục... (v.v.)... chứng và trú thiền thứ tư. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tăng thượng tâm học.”

‘‘Katamā ca, bhikkhave, adhipaññāsikkhā? Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, adhipaññāsikkhā. Imā kho, bhikkhave, tisso sikkhā’’ti. Navamaṃ.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là tăng thượng tuệ học? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu tuệ tri như thật: ‘Đây là khổ’... (v.v.)... tuệ tri như thật: ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt’. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tăng thượng tuệ học. Này các Tỳ khưu, đây là ba học pháp.” (Kinh thứ) chín.

10. Dutiyasikkhattayasuttaṃ

10. Kinh Ba Học Pháp (thứ hai)

91. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, sikkhā. Katamā tisso? Adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā, adhipaññāsikkhā.

91. “Này các Tỳ khưu, có ba học pháp này. Thế nào là ba? Tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học, và tăng thượng tuệ học.”

‘‘Katamā ca, bhikkhave, adhisīlasikkhā? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, adhisīlasikkhā.

‘‘Katamā ca, bhikkhave, adhicittasikkhā? Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, adhicittasikkhā.

‘‘Katamā ca, bhikkhave, adhipaññāsikkhā? Idha, bhikkhave, bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, adhipaññā sikkhā. Imā kho, bhikkhave, tisso sikkhā’’ti.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là tăng thượng tuệ học? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu do đoạn tận các lậu hoặc, tự mình với thắng trí, chứng ngộ và đạt đến tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc ngay trong hiện tại. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tăng thượng tuệ học. Này các Tỳ khưu, đây là ba học pháp.”

‘‘Adhisīlaṃ [Pg.238] adhicittaṃ, adhipaññañca vīriyavā;

Thāmavā dhitimā jhāyī, sato guttindriyo care.

“Bậc tinh cần, có sức mạnh, kiên trì, thiền định, chánh niệm, hộ trì các căn, hãy thực hành tăng thượng giới, tăng thượng tâm, và tăng thượng tuệ.”

‘‘Yathā pure tathā pacchā, yathā pacchā tathā pure;

Yathā adho tathā uddhaṃ, yathā uddhaṃ tathā adho.

“Như trước thế nào, sau cũng thế ấy; như sau thế nào, trước cũng thế ấy. Như dưới thế nào, trên cũng thế ấy; như trên thế nào, dưới cũng thế ấy.”

‘‘Yathā divā tathā rattiṃ, yathā rattiṃ tathā divā;

Abhibhuyya disā sabbā, appamāṇasamādhinā.

“Như ngày thế nào, đêm cũng thế ấy; như đêm thế nào, ngày cũng thế ấy. Với định vô lượng, chinh phục tất cả các phương.”

‘‘Tamāhu sekhaṃ paṭipadaṃ, atho saṃsuddhacāriyaṃ ;

Tamāhu loke sambuddhaṃ, dhīraṃ paṭipadantaguṃ.

“Vị ấy, người đang trên đạo lộ, lại có hạnh thanh tịnh, được gọi là bậc Hữu học. Vị ấy, bậc hiền trí, đã đi đến cuối con đường, được gọi là bậc Chánh Giác trong thế gian.”

‘‘Viññāṇassa nirodhena, taṇhākkhayavimuttino;

Pajjotasseva nibbānaṃ, vimokkho hoti cetaso’’ti. dasamaṃ;

“Với sự diệt tận của thức, đối với người đã giải thoát nhờ đoạn tận ái, sự giải thoát của tâm giống như ngọn đèn đã tắt.” (Kinh thứ) mười.

11. Saṅkavāsuttaṃ

11. Kinh Saṅkavā

92. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ yena saṅkavā nāma kosalānaṃ nigamo tadavasari. Tatra sudaṃ bhagavā saṅkavāyaṃ viharati. Tena kho pana samayena kassapagotto nāma bhikkhu saṅkavāyaṃ āvāsiko hoti. Tatra sudaṃ bhagavā sikkhāpadapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti. Atha kho kassapagottassa bhikkhuno bhagavati sikkhāpadapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū sandassente samādapente samuttejente sampahaṃsente ahudeva akkhanti ahu appaccayo – ‘‘adhisallikhatevāyaṃ samaṇo’’ti. Atha kho bhagavā saṅkavāyaṃ yathābhirantaṃ viharitvā yena rājagahaṃ tena cārikaṃ pakkāmi. Anupubbena cārikaṃ caramāno yena rājagahaṃ tadavasari. Tatra sudaṃ bhagavā rājagahe viharati.

92. Một thời, Thế Tôn đang du hành ở xứ Kosala cùng với đại chúng Tỳ-khưu, ngài đi đến một thị trấn của xứ Kosala tên là Saṅkavā. Tại đó, Thế Tôn trú ở Saṅkavā. Vào lúc ấy, có vị Tỳ-khưu tên là Kassapagotta là người trú tại Saṅkavā. Tại đó, Thế Tôn dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu. Bấy giờ, khi Thế Tôn đang dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu, Tỳ-khưu Kassapagotta khởi lên sự bất mãn, không hài lòng: “Vị Sa-môn này quá khắt khe.” Sau đó, Thế Tôn, sau khi trú ở Saṅkavā tùy thích, đã lên đường du hành đến Rājagaha. Du hành tuần tự, ngài đến Rājagaha. Tại đó, Thế Tôn trú ở Rājagaha.

Atha kho kassapagottassa bhikkhuno acirapakkantassa bhagavato ahudeva kukkuccaṃ ahu vippaṭisāro – ‘‘alābhā vata me, na vata me lābhā[Pg.239]; dulladdhaṃ vata me, na vata me suladdhaṃ; yassa me bhagavati sikkhāpadapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū sandassente samādapente samuttejente sampahaṃsente ahudeva akkhanti ahu appaccayo – ‘adhisallikhatevāyaṃ samaṇo’ti. Yaṃnūnāhaṃ yena bhagavā tenupasaṅkameyyaṃ; upasaṅkamitvā bhagavato santike accayaṃ accayato deseyya’’nti. Atha kho kassapagotto bhikkhu senāsanaṃ saṃsāmetvā pattacīvaramādāya yena rājagahaṃ tena pakkāmi. Anupubbena yena rājagahaṃ yena gijjhakūṭo pabbato yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho kassapagotto bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca –

Bấy giờ, không lâu sau khi Thế Tôn ra đi, Tỳ-khưu Kassapagotta khởi lên sự hối hận, ăn năn: “Thật không lợi cho ta, thật ta không được lợi! Thật ta đã được không tốt, thật ta đã không được tốt! Bởi vì khi Thế Tôn đang dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu, ta đã khởi lên sự bất mãn, không hài lòng: ‘Vị Sa-môn này quá khắt khe.’ Ta nên đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, ta nên thú nhận lỗi lầm đúng như lỗi lầm trước mặt Thế Tôn.” Bấy giờ, Tỳ-khưu Kassapagotta dọn dẹp chỗ ở, lấy y bát, rồi lên đường đến Rājagaha. Tuần tự đi đến Rājagaha, đến núi Gijjhakūṭa, đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, vị ấy đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tỳ-khưu Kassapagotta bạch với Thế Tôn điều này:

‘‘Ekamidaṃ, bhante, samayaṃ bhagavā saṅkavāyaṃ viharati, saṅkavā nāma kosalānaṃ nigamo. Tatra, bhante, bhagavā sikkhāpadapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi. Tassa mayhaṃ bhagavati sikkhāpadapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū sandassente samādapente samuttejente sampahaṃsente ahudeva akkhanti ahu appaccayo – ‘adhisallikhatevāyaṃ samaṇo’ti. Atha kho bhagavā saṅkavāyaṃ yathābhirantaṃ viharitvā yena rājagahaṃ tena cārikaṃ pakkāmi. ( ) Tassa mayhaṃ, bhante, acirapakkantassa bhagavato ahudeva kukkuccaṃ ahu vippaṭisāro – alābhā vata me, na vata me lābhā; dulladdhaṃ vata me, na vata me suladdhaṃ; yassa me bhagavati sikkhāpadapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū sandassente samādapente samuttejente sampahaṃsente ahudeva akkhanti ahu appaccayo – ‘adhisallikhatevāyaṃ samaṇo’ti. Yaṃnūnāhaṃ yena bhagavā tenupasaṅkameyyaṃ; upasaṅkamitvā bhagavato santike accayaṃ accayato deseyyanti. Accayo maṃ, bhante, accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ yassa me bhagavati sikkhāpadapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū sandassente samādapente samuttejente sampahaṃsente ahudeva akkhanti ahu appaccayo – ‘adhisallikhatevāyaṃ samaṇo’ti. Tassa [Pg.240] me, bhante, bhagavā accayaṃ accayato paṭiggaṇhātu, āyatiṃ saṃvarāyā’’ti.

“Bạch Thế Tôn, một thời, Thế Tôn trú ở Saṅkavā, một thị trấn của xứ Kosala. Tại đó, bạch Thế Tôn, Thế Tôn đã dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu. Khi Thế Tôn đang dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu, con đã khởi lên sự bất mãn, không hài lòng: ‘Vị Sa-môn này quá khắt khe.’ Sau đó, Thế Tôn, sau khi trú ở Saṅkavā tùy thích, đã lên đường du hành đến Rājagaha. Bạch Thế Tôn, không lâu sau khi Thế Tôn ra đi, con đã khởi lên sự hối hận, ăn năn: ‘Thật không lợi cho ta, thật ta không được lợi! Thật ta đã được không tốt, thật ta đã không được tốt! Bởi vì khi Thế Tôn đang dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu, con đã khởi lên sự bất mãn, không hài lòng: ‘Vị Sa-môn này quá khắt khe.’ Ta nên đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, ta nên thú nhận lỗi lầm đúng như lỗi lầm trước mặt Thế Tôn.’ Bạch Thế Tôn, lỗi lầm đã xâm chiếm con do ngu si, do mê mờ, do bất thiện, bởi vì khi Thế Tôn đang dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu, con đã khởi lên sự bất mãn, không hài lòng: ‘Vị Sa-môn này quá khắt khe.’ Bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy chấp nhận lỗi lầm này của con đúng như lỗi lầm, để con được thu thúc trong tương lai.”

‘‘Taggha taṃ, kassapa, accayo accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yassa te mayi sikkhāpadapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū sandassente samādapente samuttejente sampahaṃsente ahudeva akkhanti ahu appaccayo – ‘adhisallikhatevāyaṃ samaṇo’ti. Yato ca kho tvaṃ, kassapa, accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikarosi, taṃ te mayaṃ paṭiggaṇhāma. Vuddhihesā, kassapa, ariyassa vinaye yo accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikaroti, āyatiṃ saṃvaraṃ āpajjati.

“Thật vậy, này Kassapa, lỗi lầm đã xâm chiếm ngươi do ngu si, do mê mờ, do bất thiện, bởi vì khi ta đang dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu, ngươi đã khởi lên sự bất mãn, không hài lòng: ‘Vị Sa-môn này quá khắt khe.’ Và bởi vì ngươi, này Kassapa, sau khi thấy lỗi lầm đúng như lỗi lầm, đã sửa chữa đúng theo Pháp, nên chúng ta chấp nhận lỗi lầm đó của ngươi. Này Kassapa, đây là sự tăng trưởng trong giới luật của bậc Thánh: người nào thấy lỗi lầm đúng như lỗi lầm, sửa chữa đúng theo Pháp, và đạt đến sự thu thúc trong tương lai.

‘‘Thero cepi, kassapa, bhikkhu hoti na sikkhākāmo na sikkhāsamādānassa vaṇṇavādī, ye caññe bhikkhū na sikkhākāmā te ca na sikkhāya samādapeti, ye caññe bhikkhū sikkhākāmā tesañca na vaṇṇaṃ bhaṇati bhūtaṃ tacchaṃ kālena, evarūpassāhaṃ, kassapa, therassa bhikkhuno na vaṇṇaṃ bhaṇāmi. Taṃ kissa hetu? Satthā hissa vaṇṇaṃ bhaṇatīti aññe naṃ bhikkhū bhajeyyuṃ, ye naṃ bhajeyyuṃ tyāssa diṭṭhānugatiṃ āpajjeyyuṃ, yyāssa diṭṭhānugatiṃ āpajjeyyuṃ tesaṃ taṃ assa dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyāti. Tasmāhaṃ, kassapa, evarūpassa therassa bhikkhuno na vaṇṇaṃ bhaṇāmi.

“Này Kassapa, cho dù một Tỳ-khưu là trưởng lão, nhưng không ham muốn học giới, không tán thán việc thực hành học giới, cũng không khích lệ các Tỳ-khưu khác vốn không ham muốn học giới trong việc học giới, và không tán thán đúng sự thật, đúng lúc đối với các Tỳ-khưu khác ham muốn học giới, Ta không tán thán vị Tỳ-khưu trưởng lão như vậy. Vì sao vậy? Vì nếu các Tỳ-khưu khác nghĩ: ‘Bậc Đạo Sư tán thán vị ấy,’ họ sẽ thân cận vị ấy. Những ai thân cận vị ấy sẽ bắt chước theo gương của vị ấy. Đối với những ai bắt chước theo gương của vị ấy, điều đó sẽ dẫn đến bất hạnh, đau khổ lâu dài. Vì vậy, này Kassapa, Ta không tán thán vị Tỳ-khưu trưởng lão như vậy.

‘‘Majjhimo cepi, kassapa, bhikkhu hoti…pe… navo cepi, kassapa, bhikkhu hoti na sikkhākāmo na sikkhāsamādānassa vaṇṇavādī, ye caññe bhikkhū na sikkhākāmā te ca na sikkhāya samādapeti, ye caññe bhikkhū sikkhākāmā tesañca na vaṇṇaṃ bhaṇati bhūtaṃ tacchaṃ kālena, evarūpassāhaṃ, kassapa, navassa bhikkhuno na vaṇṇaṃ bhaṇāmi. Taṃ kissa hetu? Satthā hissa vaṇṇaṃ bhaṇatīti aññe naṃ bhikkhū bhajeyyuṃ, ye naṃ bhajeyyuṃ tyāssa diṭṭhānugatiṃ āpajjeyyuṃ, yyāssa diṭṭhānugatiṃ āpajjeyyuṃ tesaṃ taṃ assa dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyāti. Tasmāhaṃ, kassapa, evarūpassa navassa bhikkhuno na vaṇṇaṃ bhaṇāmi.

Này Kassapa, cho dù là vị tỳ khưu trung lạp ... cho đến ... Này Kassapa, cho dù là vị tỳ khưu tân tỳ, không muốn học tập, không tán thán sự thọ trì học pháp, và cũng không khuyến khích các vị tỳ khưu khác không muốn học tập trong việc học tập, và cũng không nói lên lời tán dương đúng sự thật, đúng thời đối với các vị tỳ khưu khác muốn học tập, này Kassapa, Ta không tán thán hạng tỳ khưu tân tỳ như vậy. Vì cớ sao? Vì nếu Bậc Đạo Sư tán thán vị ấy, các tỳ khưu khác sẽ thân cận vị ấy. Những vị nào thân cận vị ấy sẽ bắt chước theo việc làm của vị ấy. Đối với những vị bắt chước theo việc làm của vị ấy, điều ấy sẽ đưa đến bất hạnh, khổ đau lâu dài. Vì thế, này Kassapa, Ta không tán thán hạng tỳ khưu tân tỳ như vậy.

‘‘Thero [Pg.241] cepi, kassapa, bhikkhu hoti sikkhākāmo sikkhāsamādānassa vaṇṇavādī, ye caññe bhikkhū na sikkhākāmā te ca sikkhāya samādapeti, ye caññe bhikkhū sikkhākāmā tesañca vaṇṇaṃ bhaṇati bhūtaṃ tacchaṃ kālena, evarūpassāhaṃ, kassapa, therassa bhikkhuno vaṇṇaṃ bhaṇāmi. Taṃ kissa hetu? Satthā hissa vaṇṇaṃ bhaṇatīti aññe naṃ bhikkhū bhajeyyuṃ, ye naṃ bhajeyyuṃ tyāssa diṭṭhānugatiṃ āpajjeyyuṃ, yyāssa diṭṭhānugatiṃ āpajjeyyuṃ tesaṃ taṃ assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyāti. Tasmāhaṃ, kassapa, evarūpassa therassa bhikkhuno vaṇṇaṃ bhaṇāmi.

Này Kassapa, cho dù là vị tỳ khưu trưởng lão, muốn học tập, tán thán sự thọ trì học pháp, và khuyến khích các vị tỳ khưu khác không muốn học tập trong việc học tập, và cũng nói lên lời tán dương đúng sự thật, đúng thời đối với các vị tỳ khưu khác muốn học tập, này Kassapa, Ta tán thán hạng tỳ khưu trưởng lão như vậy. Vì cớ sao? Vì nếu Bậc Đạo Sư tán thán vị ấy, các tỳ khưu khác sẽ thân cận vị ấy. Những vị nào thân cận vị ấy sẽ bắt chước theo việc làm của vị ấy. Đối với những vị bắt chước theo việc làm của vị ấy, điều ấy sẽ đưa đến hạnh phúc, an lạc lâu dài. Vì thế, này Kassapa, Ta tán thán hạng tỳ khưu trưởng lão như vậy.

‘‘Majjhimo cepi, kassapa, bhikkhu hoti sikkhākāmo…pe… navo cepi, kassapa, bhikkhu hoti sikkhākāmo sikkhāsamādānassa vaṇṇavādī, ye caññe bhikkhū na sikkhākāmā te ca sikkhāya samādapeti, ye caññe bhikkhū sikkhākāmā tesañca vaṇṇaṃ bhaṇati bhūtaṃ tacchaṃ kālena, evarūpassāhaṃ, kassapa, navassa bhikkhuno vaṇṇaṃ bhaṇāmi. Taṃ kissa hetu? Satthā hissa vaṇṇaṃ bhaṇatīti aññe naṃ bhikkhū bhajeyyuṃ, ye naṃ bhajeyyuṃ tyāssa diṭṭhānugatiṃ āpajjeyyuṃ, yyāssa diṭṭhānugatiṃ āpajjeyyuṃ tesaṃ taṃ assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyāti. Tasmāhaṃ, kassapa, evarūpassa navassa bhikkhuno vaṇṇaṃ bhaṇāmī’’ti. Ekādasamaṃ.

Này Kassapa, cho dù là vị tỳ khưu trung lạp, muốn học tập ... cho đến ... Này Kassapa, cho dù là vị tỳ khưu tân tỳ, muốn học tập, tán thán sự thọ trì học pháp, và khuyến khích các vị tỳ khưu khác không muốn học tập trong việc học tập, và cũng nói lên lời tán dương đúng sự thật, đúng thời đối với các vị tỳ khưu khác muốn học tập, này Kassapa, Ta tán thán hạng tỳ khưu tân tỳ như vậy. Vì cớ sao? Vì nếu Bậc Đạo Sư tán thán vị ấy, các tỳ khưu khác sẽ thân cận vị ấy. Những vị nào thân cận vị ấy sẽ bắt chước theo việc làm của vị ấy. Đối với những vị bắt chước theo việc làm của vị ấy, điều ấy sẽ đưa đến hạnh phúc, an lạc lâu dài. Vì thế, này Kassapa, Ta tán thán hạng tỳ khưu tân tỳ như vậy. (Kinh) thứ mười một.

Samaṇavaggo navamo.

Phẩm Sa Môn, thứ chín.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

Samaṇo gadrabho khettaṃ, vajjiputto ca sekkhakaṃ;

Tayo ca sikkhanā vuttā, dve sikkhā saṅkavāya cāti.

Sa Môn, con lừa, thửa ruộng, Vajjiputta và người hữu học; Ba bài kinh về sự học tập đã được thuyết giảng, hai bài kinh về học pháp, và Saṅkava.

(10) 5. Loṇakapallavaggo

(10) 5. Phẩm Hạt Muối

1. Accāyikasuttaṃ

1. Kinh Việc Khẩn Cấp

93. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, kassakassa gahapatissa accāyikāni karaṇīyāni. Katamāni tīṇi? Idha, bhikkhave, kassako gahapati sīghaṃ sīghaṃ khettaṃ sukaṭṭhaṃ karoti sumatikataṃ. Sīghaṃ sīghaṃ khettaṃ sukaṭṭhaṃ karitvā [Pg.242] sumatikataṃ sīghaṃ sīghaṃ bījāni patiṭṭhāpeti. Sīghaṃ sīghaṃ bījāni patiṭṭhāpetvā sīghaṃ sīghaṃ udakaṃ abhinetipi apanetipi. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi kassakassa gahapatissa accāyikāni karaṇīyāni. Tassa kho taṃ, bhikkhave, kassakassa gahapatissa natthi sā iddhi vā ānubhāvo vā – ‘ajjeva me dhaññāni jāyantu, sveva gabbhīni hontu, uttarasveva paccantū’ti. Atha kho, bhikkhave, hoti so samayo yaṃ tassa kassakassa gahapatissa tāni dhaññāni utupariṇāmīni jāyantipi gabbhīnipi honti paccantipi.

93. Này các tỳ khưu, có ba công việc khẩn cấp này của người gia chủ nông phu. Ba việc gì? Này các tỳ khưu, ở đây, người gia chủ nông phu nhanh chóng cày bừa kỹ lưỡng thửa ruộng. Sau khi nhanh chóng cày bừa kỹ lưỡng thửa ruộng, vị ấy nhanh chóng gieo hạt giống. Sau khi nhanh chóng gieo hạt giống, vị ấy nhanh chóng dẫn nước vào và tháo nước ra. Này các tỳ khưu, đây là ba công việc khẩn cấp của người gia chủ nông phu. Này các tỳ khưu, người gia chủ nông phu ấy không có thần thông hay oai lực này: ‘Mong rằng lúa của ta hôm nay nảy mầm, ngày mai mang thai, ngày kia chín rộ!’ Nhưng này các tỳ khưu, có một thời điểm khi những hạt lúa của người gia chủ nông phu ấy, do sự biến chuyển của thời tiết, sẽ nảy mầm, mang thai, và chín rộ.

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīṇimāni bhikkhussa accāyikāni karaṇīyāni. Katamāni tīṇi? Adhisīlasikkhāsamādānaṃ, adhicittasikkhāsamādānaṃ, adhipaññāsikkhāsamādānaṃ – imāni kho, bhikkhave, tīṇi bhikkhussa accāyikāni karaṇīyāni. Tassa kho taṃ, bhikkhave, bhikkhuno natthi sā iddhi vā anubhāvo vā – ‘ajjeva me anupādāya āsavehi cittaṃ vimuccatu sve vā uttarasve vā’ti. Atha kho, bhikkhave, hoti so samayo yaṃ tassa bhikkhuno adhisīlampi sikkhato adhicittampi sikkhato adhipaññampi sikkhato anupādāya āsavehi cittaṃ vimuccati.

Cũng vậy, này các tỳ khưu, có ba công việc khẩn cấp này của vị tỳ khưu. Ba việc gì? Sự thọ trì học pháp về tăng thượng giới, sự thọ trì học pháp về tăng thượng tâm, sự thọ trì học pháp về tăng thượng tuệ. Này các tỳ khưu, đây là ba công việc khẩn cấp của vị tỳ khưu. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu ấy không có thần thông hay oai lực này: ‘Mong rằng tâm của ta hôm nay, hoặc ngày mai, hoặc ngày kia, được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không còn chấp thủ!’ Nhưng này các tỳ khưu, có một thời điểm khi vị tỳ khưu ấy, trong khi thực hành tăng thượng giới, thực hành tăng thượng tâm, và thực hành tăng thượng tuệ, tâm của vị ấy sẽ được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không còn chấp thủ.

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘tibbo no chando bhavissati adhisīlasikkhāsamādāne, tibbo chando bhavissati adhicittasikkhāsamādāne, tibbo chando bhavissati adhipaññāsikkhāsamādāne’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Paṭhamaṃ.

Vì thế, này các tỳ khưu, các thầy phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thọ trì học pháp về tăng thượng giới, chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thọ trì học pháp về tăng thượng tâm, chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thọ trì học pháp về tăng thượng tuệ.’ Này các tỳ khưu, các thầy phải học tập như vậy. Kinh thứ nhất.

2. Pavivekasuttaṃ

2. Kinh Viễn Ly

94. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā pavivekāni paññāpenti. Katamāni tīṇi? Cīvarapavivekaṃ, piṇḍapātapavivekaṃ, senāsanapavivekaṃ.

94. Này các tỳ khưu, các du sĩ ngoại đạo quy định ba sự viễn ly này. Ba sự gì? Viễn ly về y phục, viễn ly về vật thực khất thực, viễn ly về sàng tọa.

‘‘Tatridaṃ, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā cīvarapavivekasmiṃ paññāpenti, sāṇānipi dhārenti, masāṇānipi dhārenti, chavadussānipi dhārenti, paṃsukūlānipi dhārenti, tirīṭānipi dhārenti, ajinampi dhārenti, ajinakkhipampi dhārenti, kusacīrampi dhārenti, vākacīrampi dhārenti, phalakacīrampi dhārenti, kesakambalampi dhārenti, vālakambalampi dhārenti, ulūkapakkhikampi [Pg.243] dhārenti. Idaṃ kho, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā cīvarapavivekasmiṃ paññāpenti.

Này các tỳ khưu, ở đây, các du sĩ ngoại đạo quy định về sự viễn ly y phục như sau: họ mặc y bằng vải gai, họ mặc y bằng vải gai pha trộn, họ mặc y bằng vải liệm tử thi, họ mặc y phấn tảo, họ mặc y bằng vỏ cây, họ mặc da thú, họ mặc y bằng da thú có cả móng, họ mặc y bằng cỏ kusa, họ mặc y bằng vỏ cây sợi, họ mặc y bằng vỏ cây bào, họ mặc y bằng tóc người, họ mặc y bằng lông đuôi ngựa, họ mặc y bằng lông cánh cú. Này các tỳ khưu, đây là cách các du sĩ ngoại đạo quy định về sự viễn ly y phục.

‘‘Tatridaṃ, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā piṇḍapātapavivekasmiṃ paññāpenti. Sākabhakkhāpi honti, sāmākabhakkhāpi honti, nīvārabhakkhāpi honti, daddulabhakkhāpi honti, haṭabhakkhāpi honti, kaṇabhakkhāpi honti, ācāmabhakkhāpi honti, piññākabhakkhāpi honti, tiṇabhakkhāpi honti, gomayabhakkhāpi honti, vanamūlaphalāhārā yāpenti pavattaphalabhojī. Idaṃ kho, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā piṇḍapātapavivekasmiṃ paññāpenti.

“Này các Tỳ khưu, ở đây, các du sĩ ngoại đạo quy định về sự viễn ly đối với vật thực khất thực như sau. Họ ăn rau, họ ăn lúa hoang, họ ăn gạo lức, họ ăn da vụn, họ ăn rêu, họ ăn cám, họ ăn nước cháo, họ ăn bánh dầu, họ ăn cỏ, họ ăn phân bò, họ sống bằng rễ cây và trái cây trong rừng, ăn những trái cây rụng. Này các Tỳ khưu, đây là cách các du sĩ ngoại đạo quy định về sự viễn ly đối với vật thực khất thực.”

‘‘Tatridaṃ, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā senāsanapavivekasmiṃ paññāpenti araññaṃ rukkhamūlaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapuñjaṃ bhusāgāraṃ. Idaṃ kho, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā senāsanapavivekasmiṃ paññāpenti. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi aññatitthiyā paribbājakā pavivekāni paññāpenti.

“Này các Tỳ khưu, ở đây, các du sĩ ngoại đạo quy định về sự viễn ly đối với chỗ ở như sau: trong rừng, dưới gốc cây, nghĩa địa, nơi hoang vu, ngoài trời, đống rơm, nhà trấu. Này các Tỳ khưu, đây là cách các du sĩ ngoại đạo quy định về sự viễn ly đối với chỗ ở. Này các Tỳ khưu, đây là ba sự viễn ly mà các du sĩ ngoại đạo quy định.”

‘‘Tīṇi kho panimāni, bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye bhikkhuno pavivekāni. Katamāni tīṇi? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā ca hoti, dussīlyañcassa pahīnaṃ hoti, tena ca vivitto hoti; sammādiṭṭhiko ca hoti, micchādiṭṭhi cassa pahīnā hoti, tāya ca vivitto hoti; khīṇāsavo ca hoti, āsavā cassa pahīnā honti, tehi ca vivitto hoti. Yato kho, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti, dussīlyañcassa pahīnaṃ hoti, tena ca vivitto hoti; sammādiṭṭhiko ca hoti, micchādiṭṭhi cassa pahīnā hoti, tāya ca vivitto hoti; khīṇāsavo ca hoti, āsavā cassa pahīnā honti, tehi ca vivitto hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ‘bhikkhu aggappatto sārappatto suddho sāre patiṭṭhito’’’.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, trong Pháp và Luật này, có ba sự viễn ly này của vị Tỳ khưu. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu có giới hạnh, và ác giới của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi nó; vị ấy có chánh kiến, và tà kiến của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi nó; vị ấy là bậc lậu tận, và các lậu hoặc của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi chúng. Này các Tỳ khưu, khi nào vị Tỳ khưu có giới hạnh, ác giới của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi nó; vị ấy có chánh kiến, tà kiến của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi nó; vị ấy là bậc lậu tận, các lậu hoặc của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi chúng. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu này được gọi là ‘bậc đã đạt đến tối thượng, đã đạt đến cốt lõi, thanh tịnh, an trú trong cốt lõi’.”

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, kassakassa gahapatissa sampannaṃ sālikkhettaṃ. Tamenaṃ kassako gahapati sīghaṃ sīghaṃ lavāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ lavāpetvā sīghaṃ sīghaṃ saṅgharāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ saṅgharāpetvā sīghaṃ sīghaṃ [Pg.244] ubbahāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ ubbahāpetvā sīghaṃ sīghaṃ puñjaṃ kārāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ puñjaṃ kārāpetvā sīghaṃ sīghaṃ maddāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ maddāpetvā sīghaṃ sīghaṃ palālāni uddharāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ palālāni uddharāpetvā sīghaṃ sīghaṃ bhusikaṃ uddharāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ bhusikaṃ uddharāpetvā sīghaṃ sīghaṃ opunāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ opunāpetvā sīghaṃ sīghaṃ atiharāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ atiharāpetvā sīghaṃ sīghaṃ koṭṭāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ koṭṭāpetvā sīghaṃ sīghaṃ thusāni uddharāpeyya. Evamassu tāni, bhikkhave, kassakassa gahapatissa dhaññāni aggappattāni sārappattāni suddhāni sāre patiṭṭhitāni.

“Này các Tỳ khưu, ví như một thửa ruộng lúa sāli của một người nông dân gia chủ đã được mùa. Người nông dân gia chủ ấy nên cho gặt mau mau. Cho gặt mau mau xong, nên cho gom lại mau mau. Cho gom lại mau mau xong, nên cho mang đi mau mau. Cho mang đi mau mau xong, nên cho chất thành đống mau mau. Cho chất thành đống mau mau xong, nên cho đập lúa mau mau. Cho đập lúa mau mau xong, nên cho loại bỏ rơm mau mau. Cho loại bỏ rơm mau mau xong, nên cho loại bỏ trấu mau mau. Cho loại bỏ trấu mau mau xong, nên cho rê sẩy mau mau. Cho rê sẩy mau mau xong, nên cho chuyển đi mau mau. Cho chuyển đi mau mau xong, nên cho giã mau mau. Cho giã mau mau xong, nên cho loại bỏ cám mau mau. Này các Tỳ khưu, như vậy, những hạt lúa ấy của người nông dân gia chủ sẽ đạt đến tối thượng, đạt đến cốt lõi, thanh tịnh, an trú trong cốt lõi.”

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, yato bhikkhu sīlavā ca hoti, dussīlyañcassa pahīnaṃ hoti, tena ca vivitto hoti; sammādiṭṭhiko ca hoti, micchādiṭṭhi cassa pahīnā hoti, tāya ca vivitto hoti; khīṇāsavo ca hoti, āsavā cassa pahīnā honti, tehi ca vivitto hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ‘bhikkhu aggappatto sārappatto suddho sāre patiṭṭhito’’’ti. Dutiyaṃ.

“Này các Tỳ khưu, cũng vậy, khi nào vị Tỳ khưu có giới hạnh, và ác giới của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi nó; vị ấy có chánh kiến, và tà kiến của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi nó; vị ấy là bậc lậu tận, và các lậu hoặc của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi chúng. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu này được gọi là ‘bậc đã đạt đến tối thượng, đã đạt đến cốt lõi, thanh tịnh, an trú trong cốt lõi’.” Hết kinh thứ hai.

3. Saradasuttaṃ

3. Kinh Mùa Thu

95. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve ādicco nabhaṃ abbhussakkamāno sabbaṃ ākāsagataṃ tamagataṃ abhivihacca bhāsate ca tapate ca virocati ca.

95. “Này các Tỳ khưu, ví như vào mùa thu, khi bầu trời trong sáng, không có mây, mặt trời mọc lên trên không trung, xua tan mọi bóng tối trong không gian, chiếu sáng, tỏa nhiệt, và rực rỡ.”

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, yato ariyasāvakassa virajaṃ vītamalaṃ dhammacakkhuṃ uppajjati, saha dassanuppādā, bhikkhave, ariyasāvakassa tīṇi saṃyojanāni pahīyanti – sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso.

“Này các Tỳ khưu, cũng vậy, khi nào Pháp nhãn không bụi, không uế nhiễm khởi lên cho vị Thánh đệ tử, này các Tỳ khưu, cùng với sự khởi lên của cái thấy, ba kiết sử của vị Thánh đệ tử được đoạn trừ – đó là thân kiến, hoài nghi, và giới cấm thủ.”

‘‘Athāparaṃ dvīhi dhammehi niyyāti abhijjhāya ca byāpādena ca. So vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Tasmiṃ ce, bhikkhave, samaye ariyasāvako kālaṃ kareyya, natthi taṃ saṃyojanaṃ yena [Pg.245] saṃyojanena saṃyutto ariyasāvako puna imaṃ lokaṃ āgaccheyyā’’ti. Tatiyaṃ.

“Rồi sau đó, vị ấy thoát khỏi hai pháp: tham ái và sân hận. Vị ấy ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Này các Tỳ khưu, nếu vào lúc ấy, vị Thánh đệ tử mệnh chung, không có kiết sử nào mà do bị trói buộc bởi kiết sử ấy, vị Thánh đệ tử ấy sẽ trở lại thế giới này nữa.” Hết kinh thứ ba.

4. Parisāsuttaṃ

4. Kinh Hội Chúng

96. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, parisā. Katamā tisso? Aggavatī parisā, vaggā parisā, samaggā parisā.

96. “Này các Tỳ khưu, có ba loại hội chúng này. Thế nào là ba? Hội chúng có những bậc tối thượng, hội chúng bị chia rẽ, và hội chúng hòa hợp.”

‘‘Katamā ca, bhikkhave, aggavatī parisā? Idha, bhikkhave, yassaṃ parisāyaṃ therā bhikkhū na bāhulikā honti na sāthalikā, okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā, vīriyaṃ ārabhanti appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya, tesaṃ pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjati. Sāpi hoti na bāhulikā na sāthalikā okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā, vīriyaṃ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, aggavatī parisā.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là hội chúng có những bậc tối thượng? Này các Tỳ khưu, ở đây, trong hội chúng nào mà các vị Tỳ khưu trưởng lão không sống sung túc, không sống buông thả, đã từ bỏ gánh nặng trong việc đi xuống, là những người đi đầu trong sự viễn ly, tinh tấn nỗ lực để đạt được những gì chưa đạt, để chứng được những gì chưa chứng, để thực hiện được những gì chưa thực hiện. Thế hệ đến sau noi theo tấm gương của họ. Thế hệ ấy cũng không sống sung túc, không sống buông thả, đã từ bỏ gánh nặng trong việc đi xuống, là người đi đầu trong sự viễn ly, tinh tấn nỗ lực để đạt được những gì chưa đạt, để chứng được những gì chưa chứng, để thực hiện được những gì chưa thực hiện. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là hội chúng có những bậc tối thượng.”

‘‘Katamā ca, bhikkhave, vaggā parisā? Idha, bhikkhave, yassaṃ parisāyaṃ bhikkhū bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti, ayaṃ vuccati, bhikkhave, vaggā parisā.

Này các Tỳ khưu, thế nào là hội chúng chia rẽ? Này các Tỳ khưu, ở đây, trong hội chúng nào mà các vị Tỳ khưu sanh ra tranh cãi, sanh ra cãi vã, đi đến tranh luận, sống đâm chọt lẫn nhau bằng những ngọn giáo miệng, này các Tỳ khưu, đây được gọi là hội chúng chia rẽ.

‘‘Katamā ca, bhikkhave, samaggā parisā? Idha, bhikkhave, yassaṃ parisāyaṃ bhikkhū samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharanti, ayaṃ vuccati, bhikkhave, samaggā parisā.

Này các Tỳ khưu, thế nào là hội chúng hòa hợp? Này các Tỳ khưu, ở đây, trong hội chúng nào mà các vị Tỳ khưu sống hòa hợp, hoan hỷ, không tranh cãi, như sữa hòa với nước, nhìn nhau bằng cặp mắt thân thương, này các Tỳ khưu, đây được gọi là hội chúng hòa hợp.

‘‘Yasmiṃ, bhikkhave, samaye bhikkhū samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharanti, bahuṃ, bhikkhave, bhikkhū tasmiṃ samaye puññaṃ pasavanti. Brahmaṃ, bhikkhave, vihāraṃ tasmiṃ samaye bhikkhū viharanti, yadidaṃ muditāya cetovimuttiyā. Pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṃ vediyati, sukhino cittaṃ samādhiyati.

Này các Tỳ khưu, vào lúc nào các vị Tỳ khưu sống hòa hợp, hoan hỷ, không tranh cãi, như sữa hòa với nước, nhìn nhau bằng cặp mắt thân thương, này các Tỳ khưu, vào lúc ấy các vị Tỳ khưu tạo ra nhiều phước báu. Này các Tỳ khưu, vào lúc ấy các vị Tỳ khưu trú trong phạm trú, tức là tâm giải thoát do hỷ. Người hoan hỷ thì hỷ sanh, người có tâm hỷ thì thân được khinh an, người có thân khinh an cảm thọ lạc, người có lạc thì tâm được định tĩnh.

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, uparipabbate thullaphusitake deve vassante taṃ udakaṃ yathāninnaṃ pavattamānaṃ pabbatakandarapadarasākhā paripūreti, pabbatakandarapadarasākhā paripūrā kusobbhe paripūrenti, kusobbhā paripūrā mahāsobbhe [Pg.246] paripūrenti, mahāsobbhā paripūrā kunnadiyo paripūrenti, kunnadiyo paripūrā mahānadiyo paripūrenti, mahānadiyo paripūrā samuddaṃ paripūrenti.

Này các Tỳ khưu, ví như trên đỉnh núi, khi trời mưa hạt lớn, nước ấy chảy theo chỗ trũng làm đầy các hang núi, khe núi, kẽ nứt; các hang núi, khe núi, kẽ nứt đầy rồi làm đầy các hố nhỏ; các hố nhỏ đầy rồi làm đầy các hố lớn; các hố lớn đầy rồi làm đầy các sông nhỏ; các sông nhỏ đầy rồi làm đầy các sông lớn; các sông lớn đầy rồi làm đầy biển cả.

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, yasmiṃ samaye bhikkhū samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharanti, bahuṃ, bhikkhave, bhikkhū tasmiṃ samaye puññaṃ pasavanti. Brahmaṃ, bhikkhave, vihāraṃ tasmiṃ samaye bhikkhū viharanti, yadidaṃ muditāya cetovimuttiyā. Pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṃ vediyati, sukhino cittaṃ samādhiyati. Imā kho, bhikkhave, tisso parisā’’ti. Catutthaṃ.

Cũng vậy, này các Tỳ khưu, vào lúc nào các vị Tỳ khưu sống hòa hợp, hoan hỷ, không tranh cãi, như sữa hòa với nước, nhìn nhau bằng cặp mắt thân thương, này các Tỳ khưu, vào lúc ấy các vị Tỳ khưu tạo ra nhiều phước báu. Này các Tỳ khưu, vào lúc ấy các vị Tỳ khưu trú trong phạm trú, tức là tâm giải thoát do hỷ. Người hoan hỷ thì hỷ sanh, người có tâm hỷ thì thân được khinh an, người có thân khinh an cảm thọ lạc, người có lạc thì tâm được định tĩnh. Này các Tỳ khưu, quả thật có ba loại hội chúng này. (Hết) kinh thứ tư.

5. Paṭhamaājānīyasuttaṃ

5. Kinh Ngựa Nòi (Thứ Nhất)

97. ‘‘Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhyaṃ gacchati. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, rañño bhadro assājānīyo vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca javasampanno ca. Imehi kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhyaṃ gacchati. Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca javasampanno ca.

97. Này các Tỳ khưu, con ngựa nòi tốt của vua, được thành tựu ba yếu tố, thì xứng đáng với vua, là vật dụng của vua, được kể là một bộ phận của vua. Do ba yếu tố nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, con ngựa nòi tốt của vua vừa có sắc đẹp, vừa có sức mạnh, vừa có tốc độ. Này các Tỳ khưu, quả thật, con ngựa nòi tốt của vua, được thành tựu ba yếu tố này, thì xứng đáng với vua, là vật dụng của vua, được kể là một bộ phận của vua. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu được thành tựu ba pháp thì đáng được cúng dường, đáng được tiếp đãi, đáng được dâng cúng, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng của thế gian. Do ba pháp nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu vừa có sắc đẹp, vừa có sức mạnh, vừa có tốc độ.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno hoti.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có sắc đẹp? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu có giới, sống được thu thúc bởi sự thu thúc của Pātimokkha, có đầy đủ oai nghi và hành xứ, thấy sự nguy hiểm trong các lỗi nhỏ nhặt, thọ trì và học tập trong các học giới. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có sắc đẹp.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu balasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya kusalānaṃ dhammānaṃ [Pg.247] upasampadāya thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu balasampanno hoti.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có sức mạnh? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu sống tinh tấn, nỗ lực để đoạn trừ các pháp bất thiện, để thành tựu các pháp thiện, có nghị lực, kiên trì, không từ bỏ gánh nặng trong các pháp thiện. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có sức mạnh.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu javasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti; ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti; ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti; ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu javasampanno hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Pañcamaṃ.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có tốc độ? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu biết như thật: ‘Đây là khổ’; biết như thật: ‘Đây là nguyên nhân của khổ’; biết như thật: ‘Đây là sự diệt khổ’; biết như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt khổ’. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có tốc độ. Này các Tỳ khưu, quả thật, vị Tỳ khưu được thành tựu ba pháp này thì đáng được cúng dường, đáng được tiếp đãi, đáng được dâng cúng, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng của thế gian. (Hết) kinh thứ năm.

6. Dutiyaājānīyasuttaṃ

6. Kinh Ngựa Nòi (Thứ Hai)

98. ‘‘Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhayaṃ gacchati. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, rañño bhadro assājānīyo vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca javasampanno ca. Imehi kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhyaṃ gacchati. Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca javasampanno ca.

98. Này các Tỳ khưu, con ngựa nòi tốt của vua, được thành tựu ba yếu tố, thì xứng đáng với vua, là vật dụng của vua, được kể là một bộ phận của vua. Do ba yếu tố nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, con ngựa nòi tốt của vua vừa có sắc đẹp, vừa có sức mạnh, vừa có tốc độ. Này các Tỳ khưu, quả thật, con ngựa nòi tốt của vua, được thành tựu ba yếu tố này, thì xứng đáng với vua, là vật dụng của vua, được kể là một bộ phận của vua. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu được thành tựu ba pháp thì đáng được cúng dường... (cho đến)... là ruộng phước vô thượng của thế gian. Do ba pháp nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu vừa có sắc đẹp, vừa có sức mạnh, vừa có tốc độ.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno hoti.

“Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu có được sắc đẹp? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu có giới đức, ... cho đến ... thọ trì và tu tập các học giới. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu có được sắc đẹp.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu balasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu balasampanno hoti.

“Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu có được sức mạnh? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu sống tinh cần tinh tấn để đoạn trừ các pháp bất thiện, để thành tựu các pháp thiện, có nghị lực, kiên trì nỗ lực, không từ bỏ trách nhiệm đối với các pháp thiện. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu có được sức mạnh.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu javasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko hoti tattha parinibbāyī [Pg.248] anāvattidhammo tasmā lokā. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu javasampanno hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Chaṭṭhaṃ.

“Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu có được tốc độ? Này các tỳ khưu, ở đây, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị tỳ khưu được hóa sanh, tại đấy nhập Niết Bàn, không còn trở lại từ thế giới ấy nữa. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu có được tốc độ. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có được ba pháp này thì xứng đáng được cúng dường, ... cho đến ... là ruộng phước vô thượng cho thế gian.” Hết kinh thứ sáu.

7. Tatiyaājānīyasuttaṃ

7. Kinh Con Tuấn Mã (thứ ba)

99. ‘‘Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhayaṃ gacchati. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, rañño bhadro assājānīyo vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca javasampanno ca. Imehi kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhyaṃ gacchati. Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca javasampanno ca.

99. “Này các tỳ khưu, con tuấn mã thuần chủng của nhà vua, khi có được ba yếu tố, thì xứng đáng với nhà vua, là vật dụng của nhà vua, và được xem là một trong những yếu tố của nhà vua. Thế nào là ba? Này các tỳ khưu, ở đây, con tuấn mã thuần chủng của nhà vua có được sắc đẹp, có được sức mạnh, và có được tốc độ. Này các tỳ khưu, con tuấn mã thuần chủng của nhà vua, khi có được ba yếu tố này, thì xứng đáng với nhà vua, là vật dụng của nhà vua, và được xem là một trong những yếu tố của nhà vua. Cũng vậy, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có được ba pháp thì xứng đáng được cúng dường, xứng đáng được khoản đãi, xứng đáng được bố thí, xứng đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng cho thế gian. Thế nào là ba? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu có được sắc đẹp, có được sức mạnh, và có được tốc độ.

“Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu có được sắc đẹp? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu có giới đức, sống phòng hộ với sự phòng hộ của giới bổn Pātimokkha, có đầy đủ oai nghi và nơi hành xứ, thấy sự nguy hiểm trong các lỗi nhỏ nhặt, thọ trì và tu tập các học giới. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu có được sắc đẹp.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu javasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu javasampanno hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Sattamaṃ.

“Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu có được tốc độ? Này các tỳ khưu, ở đây, do đoạn tận các lậu hoặc, vị tỳ khưu tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú ngay trong hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu có được tốc độ. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có được ba pháp này thì xứng đáng được cúng dường, ... cho đến ... là ruộng phước vô thượng cho thế gian.” Hết kinh thứ bảy.

8. Potthakasuttaṃ

8. Kinh Vải Bố

100. ‘‘Navopi[Pg.249], bhikkhave, potthako dubbaṇṇo ca hoti dukkhasamphasso ca appaggho ca; majjhimopi, bhikkhave, potthako dubbaṇṇo ca hoti dukkhasamphasso ca appaggho ca; jiṇṇopi, bhikkhave, potthako dubbaṇṇo ca hoti dukkhasamphasso ca appaggho ca. Jiṇṇampi, bhikkhave, potthakaṃ ukkhaliparimajjanaṃ vā karonti saṅkārakūṭe vā naṃ chaḍḍenti.

100. “Này các tỳ khưu, tấm vải bố mới cũng có màu sắc xấu, xúc chạm thô ráp, và giá trị thấp. Này các tỳ khưu, tấm vải bố đã dùng rồi cũng có màu sắc xấu, xúc chạm thô ráp, và giá trị thấp. Này các tỳ khưu, tấm vải bố cũ nát cũng có màu sắc xấu, xúc chạm thô ráp, và giá trị thấp. Này các tỳ khưu, tấm vải bố cũ nát ấy, người ta dùng để lau nồi hoặc vứt bỏ vào đống rác.

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, navo cepi bhikkhu hoti dussīlo pāpadhammo. Idamassa dubbaṇṇatāya vadāmi. Seyyathāpi so, bhikkhave, potthako dubbaṇṇo tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Ye kho panassa sevanti bhajanti payirupāsanti diṭṭhānugatiṃ āpajjanti, tesaṃ taṃ hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. Idamassa dukkhasamphassatāya vadāmi. Seyyathāpi so, bhikkhave, potthako dukkhasamphasso tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Yesaṃ kho pana so paṭiggaṇhāti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ, tesaṃ taṃ na mahapphalaṃ hoti na mahānisaṃsaṃ. Idamassa appagghatāya vadāmi. Seyyathāpi so, bhikkhave, potthako appaggho tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Majjhimo cepi, bhikkhave, bhikkhu hoti…pe… thero cepi, bhikkhave, bhikkhu hoti dussīlo pāpadhammo, idamassa dubbaṇṇatāya vadāmi. Seyyathāpi so, bhikkhave, potthako dubbaṇṇo tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Ye kho panassa sevanti bhajanti payirupāsanti diṭṭhānugatiṃ āpajjanti, tesaṃ taṃ hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. Idamassa dukkhasamphassatāya vadāmi. Seyyathāpi so, bhikkhave, potthako dukkhasamphasso tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Yesaṃ kho pana so paṭiggaṇhāti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ, tesaṃ taṃ na mahapphalaṃ hoti na mahānisaṃsaṃ. Idamassa appagghatāya vadāmi. Seyyathāpi so, bhikkhave, potthako appaggho tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi.

“Này các Tỳ khưu, cũng tương tự như thế, nếu có vị tỳ khưu mới tu là người ác giới, có ác pháp. Ta nói rằng đây là sự xấu xí của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải gai ấy xấu xí, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Những ai phục vụ, thân cận, gần gũi, và bắt chước theo gương của vị ấy, điều đó sẽ dẫn đến bất hạnh và đau khổ lâu dài cho họ. Ta nói rằng đây là sự xúc chạm khó chịu của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải gai ấy có sự xúc chạm khó chịu, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Vị ấy nhận lãnh y phục, vật thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh từ những người nào, việc đó không mang lại quả lớn, không có phước báu lớn cho họ. Ta nói rằng đây là sự vô giá trị của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải gai ấy vô giá trị, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Này các Tỳ khưu, nếu có vị tỳ khưu trung niên... (như trên)... Này các Tỳ khưu, nếu có vị tỳ khưu trưởng lão là người ác giới, có ác pháp, Ta nói rằng đây là sự xấu xí của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải gai ấy xấu xí, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Những ai phục vụ, thân cận, gần gũi, và bắt chước theo gương của vị ấy, điều đó sẽ dẫn đến bất hạnh và đau khổ lâu dài cho họ. Ta nói rằng đây là sự xúc chạm khó chịu của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải gai ấy có sự xúc chạm khó chịu, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Vị ấy nhận lãnh y phục, vật thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh từ những người nào, việc đó không mang lại quả lớn, không có phước báu lớn cho họ. Ta nói rằng đây là sự vô giá trị của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải gai ấy vô giá trị, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế.”

‘‘Evarūpo cāyaṃ, bhikkhave, thero bhikkhu saṅghamajjhe bhaṇati. Tamenaṃ bhikkhū evamāhaṃsu – ‘kiṃ nu kho tuyhaṃ bālassa abyattassa bhaṇitena, tvampi nāma bhaṇitabbaṃ maññasī’ti! So kupito anattamano tathārūpiṃ vācaṃ nicchāreti [Pg.250] yathārūpāya vācāya saṅgho taṃ ukkhipati, saṅkārakūṭeva naṃ potthakaṃ.

“Này các Tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu trưởng lão như vậy nói năng giữa Tăng chúng. Các tỳ khưu khác nói với vị ấy rằng: ‘Lời nói của ông, một kẻ ngu si, không rành rẽ, thì có ích gì? Ông mà cũng nghĩ rằng mình nên nói hay sao!’. Vị ấy tức giận, không hài lòng, thốt ra những lời lẽ mà vì những lời lẽ ấy, Tăng chúng trục xuất vị ấy, giống như người ta vứt tấm vải gai kia vào đống rác.”

‘‘Navampi, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ vaṇṇavantañceva hoti sukhasamphassañca mahagghañca; majjhimampi, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ vaṇṇavantañceva hoti sukhasamphassañca mahagghañca; jiṇṇampi, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ vaṇṇavantañceva hoti sukhasamphassañca mahagghañca. Jiṇṇampi, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ ratanapaliveṭhanaṃ vā karoti gandhakaraṇḍake vā naṃ pakkhipanti.

“Này các Tỳ khưu, tấm vải lụa Kāsi mới vừa đẹp, vừa có xúc chạm êm ái, vừa có giá trị lớn. Này các Tỳ khưu, tấm vải lụa Kāsi đã dùng rồi cũng vừa đẹp, vừa có xúc chạm êm ái, vừa có giá trị lớn. Này các Tỳ khưu, tấm vải lụa Kāsi cũ cũng vừa đẹp, vừa có xúc chạm êm ái, vừa có giá trị lớn. Này các Tỳ khưu, tấm vải lụa Kāsi cũ, người ta dùng để gói báu vật hoặc cất giữ trong hộp đựng hương thơm.”

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, navo cepi bhikkhu hoti sīlavā kalyāṇadhammo, idamassa suvaṇṇatāya vadāmi. Seyyathāpi taṃ, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ vaṇṇavantaṃ tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Ye kho panassa sevanti bhajanti payirupāsanti diṭṭhānugatiṃ āpajjanti, tesaṃ taṃ hoti dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Idamassa sukhasamphassatāya vadāmi. Seyyathāpi taṃ, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ sukhasamphassaṃ tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Yesaṃ kho pana so paṭiggaṇhāti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ, tesaṃ taṃ mahapphalaṃ hoti mahānisaṃsaṃ. Idamassa mahagghatāya vadāmi. Seyyathāpi taṃ, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ mahagghaṃ tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Majjhimo cepi, bhikkhave, bhikkhu hoti…pe… thero cepi, bhikkhave, bhikkhu hoti…pe… puggalaṃ vadāmi.

“Này các Tỳ khưu, cũng tương tự như thế, nếu có vị tỳ khưu mới tu là người có giới hạnh, có thiện pháp. Ta nói rằng đây là vẻ đẹp của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải lụa Kāsi ấy đẹp, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Những ai phục vụ, thân cận, gần gũi, và bắt chước theo gương của vị ấy, điều đó sẽ dẫn đến hạnh phúc và an lạc lâu dài cho họ. Ta nói rằng đây là sự xúc chạm êm ái của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải lụa Kāsi ấy có sự xúc chạm êm ái, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Vị ấy nhận lãnh y phục, vật thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh từ những người nào, việc đó mang lại quả lớn, có phước báu lớn cho họ. Ta nói rằng đây là sự giá trị cao của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải lụa Kāsi ấy có giá trị cao, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Này các Tỳ khưu, nếu có vị tỳ khưu trung niên... (như trên)... Này các Tỳ khưu, nếu có vị tỳ khưu trưởng lão... (như trên)... Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế.”

‘‘Evarūpo cāyaṃ, bhikkhave, thero bhikkhu saṅghamajjhe bhaṇati. Tamenaṃ bhikkhū evamāhaṃsu – ‘appasaddā āyasmanto hotha, thero bhikkhu dhammañca vinayañca bhaṇatī’ti. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘kāsikavatthūpamā bhavissāma, na potthakūpamā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Aṭṭhamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu trưởng lão như vậy nói năng giữa Tăng chúng. Các tỳ khưu khác nói với nhau rằng: ‘Chư hiền hãy im lặng, vị tỳ khưu trưởng lão đang nói về Pháp và Luật’. Do đó, này các Tỳ khưu, các ông phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ giống như tấm vải lụa Kāsi, không giống như tấm vải gai’. Này các Tỳ khưu, các ông phải học tập như vậy.” (Kinh thứ) tám.

9. Loṇakapallasuttaṃ

9. Kinh Hạt Muối

101. ‘‘Yo, bhikkhave, evaṃ vadeyya – ‘yathā yathāyaṃ puriso kammaṃ karoti tathā tathā taṃ paṭisaṃvediyatī’ti, evaṃ santaṃ, bhikkhave, brahmacariyavāso na hoti, okāso na paññāyati sammā dukkhassa antakiriyāya[Pg.251]. Yo ca kho, bhikkhave, evaṃ vadeyya – ‘yathā yathā vedanīyaṃ ayaṃ puriso kammaṃ karoti tathā tathāssa vipākaṃ paṭisaṃvediyatī’ti, evaṃ santaṃ, bhikkhave, brahmacariyavāso hoti, okāso paññāyati sammā dukkhassa antakiriyāya. Idha, bhikkhave, ekaccassa puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti. Idha pana, bhikkhave, ekaccassa puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nā’ṇupi khāyati, kiṃ bahudeva.

101. “Này các Tỳ khưu, nếu có người nói như sau: ‘Người này làm nghiệp như thế nào thì sẽ cảm thọ quả báo đúng như thế ấy’, nếu là như vậy, này các Tỳ khưu, thì không có đời sống phạm hạnh, không có cơ hội để chấm dứt hoàn toàn khổ đau. Nhưng này các Tỳ khưu, nếu có người nói như sau: ‘Người này làm nghiệp đáng được cảm thọ như thế nào thì sẽ cảm thọ quả báo của nó đúng như thế ấy’, nếu là như vậy, này các Tỳ khưu, thì có đời sống phạm hạnh, có cơ hội để chấm dứt hoàn toàn khổ đau. Này các Tỳ khưu, ở đây, có người làm một ác nghiệp nhỏ, nghiệp ấy đưa người đó vào địa ngục. Nhưng này các Tỳ khưu, ở đây lại có người khác cũng làm một ác nghiệp nhỏ tương tự như vậy, nghiệp ấy được cảm thọ ngay trong hiện tại, và (trong tương lai) không thấy có quả báo dù là nhỏ nhất, huống nữa là nhiều.”

‘‘Kathaṃrūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti? Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo abhāvitakāyo hoti abhāvitasīlo abhāvitacitto abhāvitapañño paritto appātumo appadukkhavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti.

“Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào, dù chỉ một ác nghiệp nhỏ đã làm cũng đưa người ấy đến địa ngục? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ, là người nhỏ bé, tự thân nhỏ bé, sống trong đau khổ nhỏ nhoi. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, dù chỉ một ác nghiệp nhỏ đã làm cũng đưa người ấy đến địa ngục.”

‘‘Kathaṃrūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nā’ṇupi khāyati, kiṃ bahudeva? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo bhāvitakāyo hoti bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño aparitto mahatto appamāṇavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva.

“Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào, một ác nghiệp nhỏ tương tự như vậy đã làm lại trở thành (quả) cảm thọ trong hiện tại, dù một chút (quả ở đời sau) cũng không hiện bày, huống nữa là nhiều? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người đã tu tập về thân, đã tu tập về giới, đã tu tập về tâm, đã tu tập về tuệ, không phải là người nhỏ bé, là người vĩ đại, sống vô lượng. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, một ác nghiệp nhỏ tương tự như vậy đã làm trở thành (quả) cảm thọ trong hiện tại, dù một chút (quả ở đời sau) cũng không hiện bày, huống nữa là nhiều.”

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso loṇakapallaṃ paritte udakamallake pakkhipeyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu taṃ parittaṃ udakaṃ amunā loṇakapallena loṇaṃ assa apeyya’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Taṃ kissa hetu’’? ‘‘Aduñhi, bhante, parittaṃ udakakapallake udakaṃ, taṃ amunā loṇakapallena loṇaṃ assa apeyya’’nti. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso loṇakapallakaṃ gaṅgāya nadiyā pakkhipeyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu sā gaṅgā nadī amunā loṇakapallena loṇaṃ assa apeyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Taṃ kissa hetu’’? ‘‘Asu hi, bhante, gaṅgāya nadiyā mahā udakakkhandho so amunā loṇakapallena loṇo na assa apeyyo’’ti.

“Này các Tỳ khưu, ví như có người bỏ một cục muối vào trong một cái chén nước nhỏ. Này các Tỳ khưu, các ngươi nghĩ thế nào, liệu một ít nước ấy có trở nên mặn, không thể uống được vì cục muối kia không?” “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” “Vì lý do gì?” “Bạch Thế Tôn, vì rằng trong chén nước có ít nước, nên nó trở nên mặn, không thể uống được vì cục muối kia.” “Này các Tỳ khưu, ví như có người bỏ một cục muối vào sông Gaṅgā. Này các Tỳ khưu, các ngươi nghĩ thế nào, liệu sông Gaṅgā kia có trở nên mặn, không thể uống được vì cục muối kia không?” “Bạch Thế Tôn, không phải vậy.” “Vì lý do gì?” “Bạch Thế Tôn, vì rằng ở sông Gaṅgā có khối nước lớn, nên nó không trở nên mặn, không thể uống được vì cục muối kia.”

‘‘Evamevaṃ [Pg.252] kho, bhikkhave, idhekaccassa puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti. Idha, bhikkhave, ekaccassa puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva.

“Này các Tỳ khưu, cũng giống như vậy, ở đây, đối với một hạng người, dù chỉ một ác nghiệp nhỏ đã làm cũng đưa người ấy đến địa ngục. Này các Tỳ khưu, ở đây, đối với một hạng người, một ác nghiệp nhỏ tương tự như vậy đã làm lại trở thành (quả) cảm thọ trong hiện tại, dù một chút (quả ở đời sau) cũng không hiện bày, huống nữa là nhiều.”

‘‘Kathaṃrūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo abhāvitakāyo hoti abhāvitasīlo abhāvitacitto abhāvitapañño paritto appātumo appadukkhavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti.

‘‘Kathaṃrūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo bhāvitakāyo hoti bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño aparitto mahatto appamāṇavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva.

‘‘Idha, bhikkhave, ekacco aḍḍhakahāpaṇenapi bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇenapi bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇasatenapi bandhanaṃ nigacchati. Idha, bhikkhave, ekacco aḍḍhakahāpaṇenapi na bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇenapi na bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇasatenapi na bandhanaṃ nigacchati.

“Này các Tỳ khưu, ở đây, có người vì nửa kahāpaṇa cũng bị trói buộc, vì một kahāpaṇa cũng bị trói buộc, vì một trăm kahāpaṇa cũng bị trói buộc. Này các Tỳ khưu, ở đây, có người vì nửa kahāpaṇa cũng không bị trói buộc, vì một kahāpaṇa cũng không bị trói buộc, vì một trăm kahāpaṇa cũng không bị trói buộc.”

‘‘Kathaṃrūpo, bhikkhave, aḍḍhakahāpaṇenapi bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇenapi bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇasatenapi bandhanaṃ nigacchati? Idha, bhikkhave, ekacco daliddo hoti appassako appabhogo. Evarūpo, bhikkhave, aḍḍhakahāpaṇenapi bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇenapi bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇasatenapi bandhanaṃ nigacchati.

“Này các Tỳ khưu, hạng người như thế nào vì nửa kahāpaṇa cũng bị trói buộc, vì một kahāpaṇa cũng bị trói buộc, vì một trăm kahāpaṇa cũng bị trói buộc? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người nghèo khó, ít tài sản, ít của cải. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy vì nửa kahāpaṇa cũng bị trói buộc, vì một kahāpaṇa cũng bị trói buộc, vì một trăm kahāpaṇa cũng bị trói buộc.”

‘‘Kathaṃrūpo, bhikkhave, aḍḍhakahāpaṇenapi na bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇenapi na bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇasatenapi na bandhanaṃ nigacchati? Idha, bhikkhave, ekacco aḍḍho hoti mahaddhano mahābhogo. Evarūpo, bhikkhave, aḍḍhakahāpaṇenapi na bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇenapi na bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇasatenapi na bandhanaṃ nigacchati. Evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekaccassa puggalassa appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ. Tamenaṃ nirayaṃ upaneti. Idha[Pg.253], bhikkhave, ekaccassa puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva.

“Này các Tỳ khưu, hạng người như thế nào vì nửa kahāpaṇa cũng không bị trói buộc, vì một kahāpaṇa cũng không bị trói buộc, vì một trăm kahāpaṇa cũng không bị trói buộc? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người giàu có, nhiều tài sản, nhiều của cải. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy vì nửa kahāpaṇa cũng không bị trói buộc, vì một kahāpaṇa cũng không bị trói buộc, vì một trăm kahāpaṇa cũng không bị trói buộc. Cũng giống như vậy, này các Tỳ khưu, ở đây, đối với một hạng người, một ác nghiệp nhỏ đã làm. Nó đưa người ấy đến địa ngục. Này các Tỳ khưu, ở đây, đối với một hạng người, một ác nghiệp nhỏ tương tự như vậy đã làm lại trở thành (quả) cảm thọ trong hiện tại, dù một chút (quả ở đời sau) cũng không hiện bày, huống nữa là nhiều.”

‘‘Kathaṃrūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ, tamenaṃ nirayaṃ upaneti? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo abhāvitakāyo hoti abhāvitasīlo abhāvitacitto abhāvitapañño paritto appātumo appadukkhavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti.

“Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào, một ác nghiệp nhỏ đã làm, nó đưa người ấy đến địa ngục? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ, là người nhỏ bé, tự thân nhỏ bé, sống trong đau khổ nhỏ nhoi. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, một ác nghiệp nhỏ tương tự như vậy đã làm cũng đưa người ấy đến địa ngục.”

“Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào, một ác nghiệp nhỏ tương tự đã được thực hiện lại trở thành quả báo phải cảm thọ ngay trong hiện tại, dù chỉ một chút cũng không hiện rõ, huống nữa là nhiều? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người đã tu tập về thân, đã tu tập về giới, đã tu tập về tâm, đã tu tập về tuệ, không nhỏ bé, vĩ đại, sống với tâm vô lượng. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, một ác nghiệp nhỏ tương tự đã được thực hiện lại trở thành quả báo phải cảm thọ ngay trong hiện tại, dù chỉ một chút cũng không hiện rõ, huống nữa là nhiều.”

‘‘Idha, bhikkhave, ekacco puggalo bhāvitakāyo hoti bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño aparitto mahatto appamāṇavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva. Seyyathāpi, bhikkhave, orabbhiko vā urabbhaghātako vā appekaccaṃ urabbhaṃ adinnaṃ ādiyamānaṃ pahoti hantuṃ vā bandhituṃ vā jāpetuṃ vā yathāpaccayaṃ vā kātuṃ, appekaccaṃ urabbhaṃ adinnaṃ ādiyamānaṃ nappahoti hantuṃ vā bandhituṃ vā jāpetuṃ vā yathāpaccayaṃ vā kātuṃ.

“Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người đã tu tập về thân, đã tu tập về giới, đã tu tập về tâm, đã tu tập về tuệ, không nhỏ bé, vĩ đại, sống với tâm vô lượng. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, một ác nghiệp nhỏ tương tự đã được thực hiện lại trở thành quả báo phải cảm thọ ngay trong hiện tại, dù chỉ một chút cũng không hiện rõ, huống nữa là nhiều. Ví như, này các Tỳ khưu, người đồ tể giết cừu hoặc người bán thịt cừu, đối với một người nào đó đang lấy con cừu không được cho, có thể giết, hoặc trói, hoặc phạt tiền, hoặc làm theo ý muốn; và đối với một người nào đó đang lấy con cừu không được cho, không thể giết, hoặc trói, hoặc phạt tiền, hoặc làm theo ý muốn.”

‘‘Kathaṃrūpaṃ, bhikkhave, orabbhiko vā urabbhaghātako vā urabbhaṃ adinnaṃ ādiyamānaṃ pahoti hantuṃ vā bandhituṃ vā jāpetuṃ vā yathāpaccayaṃ vā kātuṃ? Idha, bhikkhave, ekacco daliddo hoti appassako appabhogo. Evarūpaṃ, bhikkhave, orabbhiko vā urabbhaghātako vā urabbhaṃ adinnaṃ ādiyamānaṃ pahoti hantuṃ vā bandhituṃ vā jāpetuṃ vā yathāpaccayaṃ vā kātuṃ.

“Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào mà người đồ tể giết cừu hoặc người bán thịt cừu, khi người ấy đang lấy con cừu không được cho, có thể giết, hoặc trói, hoặc phạt tiền, hoặc làm theo ý muốn? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người nghèo khó, ít tài sản, ít của cải. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, người đồ tể giết cừu hoặc người bán thịt cừu, khi người ấy đang lấy con cừu không được cho, có thể giết, hoặc trói, hoặc phạt tiền, hoặc làm theo ý muốn.”

‘‘Kathaṃrūpaṃ, bhikkhave, orabbhiko vā urabbhaghātako vā urabbhaṃ adinnaṃ ādiyamānaṃ nappahoti hantuṃ vā bandhituṃ vā jāpetuṃ vā yathāpaccayaṃ vā kātuṃ[Pg.254]. Idha, bhikkhave, ekacco aḍḍho hoti mahaddhano mahābhogo rājā vā rājamahāmatto vā. Evarūpaṃ, bhikkhave, orabbhiko vā urabbhaghātako vā urabbhaṃ adinnaṃ ādiyamānaṃ nappahoti hantuṃ vā bandhituṃ vā jāpetuṃ vā yathāpaccayaṃ vā kātuṃ. Aññadatthu pañjalikova naṃ yācati – ‘dehi me, mārisa, urabbhaṃ vā urabbhadhanaṃ vā’ti. Evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekaccassa puggalassa tādisaṃyeva appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti. Idha pana, bhikkhave, ekaccassa puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva.

“Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào mà người đồ tể giết cừu hoặc người bán thịt cừu, khi người ấy đang lấy con cừu không được cho, không thể giết, hoặc trói, hoặc phạt tiền, hoặc làm theo ý muốn? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người giàu có, nhiều tài sản, nhiều của cải, là vua chúa hoặc đại thần của vua. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, người đồ tể giết cừu hoặc người bán thịt cừu, khi người ấy đang lấy con cừu không được cho, không thể giết, hoặc trói, hoặc phạt tiền, hoặc làm theo ý muốn. Trái lại, người ấy phải chắp tay van xin rằng: ‘Thưa ngài, xin hãy cho tôi con cừu hoặc tiền mua cừu’. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người mà một ác nghiệp nhỏ tương tự đã được thực hiện cũng đưa người ấy đến địa ngục. Nhưng ở đây, này các Tỳ khưu, có hạng người mà một ác nghiệp nhỏ tương tự đã được thực hiện lại trở thành quả báo phải cảm thọ ngay trong hiện tại, dù chỉ một chút cũng không hiện rõ, huống nữa là nhiều.”

“Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào mà một ác nghiệp nhỏ đã được thực hiện cũng đưa người ấy đến địa ngục? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ, nhỏ bé, tâm lượng hẹp hòi, sống trong khổ đau nhỏ mọn. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, một ác nghiệp nhỏ đã được thực hiện cũng đưa người ấy đến địa ngục.”

‘‘Yo, bhikkhave, evaṃ vadeyya – ‘yathā yathāyaṃ puriso kammaṃ karoti tathā tathā taṃ paṭisaṃvedetī’ti, evaṃ santaṃ, bhikkhave, brahmacariyavāso na hoti, okāso na paññāyati sammā dukkhassa antakiriyāya. Yo ca kho, bhikkhave, evaṃ vadeyya – ‘yathā yathā vedanīyaṃ ayaṃ puriso kammaṃ karoti tathā tathā tassa vipākaṃ paṭisaṃvedetī’ti, evaṃ santaṃ, bhikkhave, brahmacariyavāso hoti, okāso paññāyati sammā dukkhassa antakiriyāyā’’ti. Navamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, người nào nói như sau: ‘Người này làm nghiệp như thế nào thì sẽ cảm thọ quả báo như thế ấy’, nếu là như vậy, này các Tỳ khưu, thì không có đời sống phạm hạnh, không có cơ hội để chân chánh chấm dứt khổ đau. Và này các Tỳ khưu, người nào nói như sau: ‘Người này làm nghiệp đáng phải cảm thọ như thế nào thì sẽ cảm thọ quả báo của nó như thế ấy’, nếu là như vậy, này các Tỳ khưu, thì có đời sống phạm hạnh, có cơ hội để chân chánh chấm dứt khổ đau.” Hết phẩm thứ chín.

10. Paṃsudhovakasuttaṃ

10. Kinh Người Giặt Bụi

102. ‘‘Santi[Pg.255], bhikkhave, jātarūpassa oḷārikā upakkilesā paṃsuvālukā sakkharakaṭhalā. Tamenaṃ paṃsudhovako vā paṃsudhovakantevāsī vā doṇiyaṃ ākiritvā dhovati sandhovati niddhovati. Tasmiṃ pahīne tasmiṃ byantīkate santi jātarūpassa majjhimasahagatā upakkilesā sukhumasakkharā thūlavālukā. Tamenaṃ paṃsudhovako vā paṃsudhovakantevāsī vā dhovati sandhovati niddhovati. Tasmiṃ pahīne tasmiṃ byantīkate santi jātarūpassa sukhumasahagatā upakkilesā sukhumavālukā kāḷajallikā. Tamenaṃ paṃsudhovako vā paṃsudhovakantevāsī vā dhovati sandhovati niddhovati. Tasmiṃ pahīne tasmiṃ byantīkate athāparaṃ suvaṇṇasikatāvasissanti. Tamenaṃ suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā jātarūpaṃ mūsāyaṃ pakkhipitvā dhamati sandhamati niddhamati. Taṃ hoti jātarūpaṃ dhantaṃ sandhantaṃ niddhantaṃ aniddhantakasāvaṃ, na ceva mudu hoti na ca kammaniyaṃ, na ca pabhassaraṃ pabhaṅgu ca, na ca sammā upeti kammāya. Hoti so, bhikkhave, samayo yaṃ suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā taṃ jātarūpaṃ dhamati sandhamati niddhamati. Taṃ hoti jātarūpaṃ dhantaṃ sandhantaṃ niddhantaṃ niddhantakasāvaṃ, mudu ca hoti kammaniyañca pabhassarañca, na ca pabhaṅgu, sammā upeti kammāya. Yassā yassā ca pilandhanavikatiyā ākaṅkhati – yadi paṭṭikāya, yadi kuṇḍalāya, yadi gīveyyake, yadi suvaṇṇamālāya – tañcassa atthaṃ anubhoti.

102. “Này các Tỳ khưu, vàng có những cấu uế thô lậu: bụi đất, cát, sỏi đá, mảnh sành. Người thợ đãi vàng hay đệ tử của người thợ đãi vàng đổ chúng vào máng rồi đãi, đãi kỹ, đãi sạch. Khi những thứ ấy đã được loại bỏ, đã được làm cho biến mất, vàng vẫn còn những cấu uế cỡ trung bình: sỏi nhỏ, cát thô. Người thợ đãi vàng hay đệ tử của người thợ đãi vàng lại đãi, đãi kỹ, đãi sạch. Khi những thứ ấy đã được loại bỏ, đã được làm cho biến mất, vàng vẫn còn những cấu uế vi tế: cát mịn, bụi đen. Người thợ đãi vàng hay đệ tử của người thợ đãi vàng lại đãi, đãi kỹ, đãi sạch. Khi những thứ ấy đã được loại bỏ, đã được làm cho biến mất, sau đó chỉ còn lại cát vàng. Người thợ luyện vàng hay đệ tử của người thợ luyện vàng cho vàng ấy vào nồi nấu rồi thổi, thổi đều, thổi mạnh. Vàng ấy được thổi, được thổi đều, được thổi mạnh, nhưng cặn bã chưa được loại bỏ hết, thì nó không mềm mại, không dễ uốn nắn, không sáng chói, và giòn gãy, không thể dùng để chế tác được. Này các Tỳ khưu, có lúc người thợ luyện vàng hay đệ tử của người thợ luyện vàng thổi, thổi đều, thổi mạnh vàng ấy. Vàng ấy được thổi, được thổi đều, được thổi mạnh, cặn bã đã được loại bỏ hết, thì nó trở nên mềm mại, dễ uốn nắn, sáng chói, và không giòn gãy, có thể dùng để chế tác được. Và người ấy muốn làm bất cứ loại trang sức nào – dù là tấm vàng, đôi bông tai, vòng cổ, hay vòng hoa vàng – nó đều đáp ứng được mục đích ấy.”

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, santi adhicittamanuyuttassa bhikkhuno oḷārikā upakkilesā kāyaduccaritaṃ vacīduccaritaṃ manoduccaritaṃ, tamenaṃ sacetaso bhikkhu dabbajātiko pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti. Tasmiṃ pahīne tasmiṃ byantīkate santi adhicittamanuyuttassa bhikkhuno majjhimasahagatā upakkilesā kāmavitakko byāpādavitakko vihiṃsāvitakko, tamenaṃ sacetaso bhikkhu dabbajātiko pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti. Tasmiṃ [Pg.256] pahīne tasmiṃ byantīkate santi adhicittamanuyuttassa bhikkhuno sukhumasahagatā upakkilesā ñātivitakko janapadavitakko anavaññattipaṭisaṃyutto vitakko, tamenaṃ sacetaso bhikkhu dabbajātiko pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti. Tasmiṃ pahīne tasmiṃ byantīkate athāparaṃ dhammavitakkāvasissati. So hoti samādhi na ceva santo na ca paṇīto nappaṭippassaddhaladdho na ekodibhāvādhigato sasaṅkhāraniggayhavāritagato hoti. So, bhikkhave, samayo yaṃ taṃ cittaṃ ajjhattaṃyeva santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati. So hoti samādhi santo paṇīto paṭippassaddhiladdho ekodibhāvādhigato na sasaṅkhāraniggayhavāritagato. Yassa yassa ca abhiññā sacchikaraṇīyassa dhammassa cittaṃ abhininnāmeti abhiññā sacchikiriyāya tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane.

“Này các Tỳ khưu, cũng vậy, đối với vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm, có những cấu uế thô lậu: thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành. Vị Tỳ khưu có trí, sáng suốt, từ bỏ chúng, loại trừ chúng, làm cho chúng biến mất, đưa chúng đến chỗ không còn tồn tại. Khi những thứ ấy đã được loại bỏ, đã được làm cho biến mất, đối với vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm, vẫn còn những cấu uế cỡ trung bình: dục tầm, sân tầm, hại tầm. Vị Tỳ khưu có trí, sáng suốt, từ bỏ chúng, loại trừ chúng, làm cho chúng biến mất, đưa chúng đến chỗ không còn tồn tại. Khi những thứ ấy đã được loại bỏ, đã được làm cho biến mất, đối với vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm, vẫn còn những cấu uế vi tế: tầm về quyến thuộc, tầm về quốc độ, tầm liên quan đến việc không bị khinh rẻ. Vị Tỳ khưu có trí, sáng suốt, từ bỏ chúng, loại trừ chúng, làm cho chúng biến mất, đưa chúng đến chỗ không còn tồn tại. Khi những thứ ấy đã được loại bỏ, đã được làm cho biến mất, sau đó chỉ còn lại các tầm về Pháp. Định ấy không tĩnh lặng, không cao thượng, không đạt được sự an tịnh, không đạt được nhất tâm, và được duy trì bằng sự nỗ lực cố gắng chế ngự. Này các Tỳ khưu, có lúc tâm ấy được an trú, lắng đọng, nhất tâm, và định tĩnh ngay trong nội tâm. Định ấy trở nên tĩnh lặng, cao thượng, đạt được sự an tịnh, đạt được nhất tâm, và không được duy trì bằng sự nỗ lực cố gắng chế ngự. Và vị ấy hướng tâm đến bất cứ pháp nào cần được chứng ngộ bằng thắng trí để chứng ngộ, vị ấy đều đạt được khả năng chứng thực ngay tại đó, khi có cơ sở.”

‘‘So sace ākaṅkhati – ‘anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhaveyyaṃ – ekopi hutvā bahudhā assaṃ, bahudhāpi hutvā eko assaṃ; āvibhāvaṃ, tirobhāvaṃ; tirokuṭṭaṃ tiropākāraṃ tiropabbataṃ asajjamāno gaccheyyaṃ, seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṃ kareyyaṃ, seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāne gaccheyyaṃ, seyyathāpi pathaviyaṃ; ākāsepi pallaṅkena kameyyaṃ, seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṃmahiddhike evaṃmahānubhāve pāṇinā parimaseyyaṃ parimajjeyyaṃ; yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vatteyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane.

“Nếu vị ấy mong muốn: ‘Mong rằng ta có thể trải nghiệm nhiều loại thần thông: một thân hiện thành nhiều thân, nhiều thân hiện thành một thân; hiện hình, biến mất; đi xuyên qua vách, qua tường, qua núi không bị trở ngại, như đi trong hư không; độn thổ và trồi lên trong đất liền như ở trong nước; đi trên nước không chìm, như đi trên đất liền; ngồi kiết-già đi trong hư không như loài chim có cánh; với bàn tay, chạm và vuốt ve cả mặt trăng và mặt trời, những vật có đại thần lực, đại oai lực như vậy; có thể dùng thân để tác động quyền lực cho đến tận cõi Phạm thiên’, vị ấy đều đạt được khả năng chứng thực ngay tại đó, khi có cơ sở.”

‘‘So sace ākaṅkhati – ‘dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya ubho sadde suṇeyyaṃ dibbe ca mānuse ca ye dūre santike cā’ti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane.

“Nếu vị ấy mong muốn: ‘Mong rằng với thiên nhĩ giới thanh tịnh, siêu việt cõi người, ta có thể nghe được cả hai loại âm thanh, của chư thiên và của loài người, dù ở xa hay ở gần’, vị ấy đều đạt được khả năng chứng thực ngay tại đó, khi có cơ sở.”

‘‘So [Pg.257] sace ākaṅkhati – ‘parasattānaṃ parapuggalānaṃ cetasā ceto paricca pajāneyyaṃ – sarāgaṃ vā cittaṃ sarāgaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vītarāgaṃ vā cittaṃ vītarāgaṃ cittanti pajāneyyaṃ; sadosaṃ vā cittaṃ sadosaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vītadosaṃ vā cittaṃ vītadosaṃ cittanti pajāneyyaṃ; samohaṃ vā cittaṃ samohaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vītamohaṃ vā cittaṃ vītamohaṃ cittanti pajāneyyaṃ; saṃkhittaṃ vā cittaṃ saṃkhittaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vikkhittaṃ vā cittaṃ vikkhittaṃ cittanti pajāneyyaṃ; mahaggataṃ vā cittaṃ mahaggataṃ cittanti pajāneyyaṃ, amahaggataṃ vā cittaṃ amahaggataṃ cittanti pajāneyyaṃ; sauttaraṃ vā cittaṃ sauttaraṃ cittanti pajāneyyaṃ, anuttaraṃ vā cittaṃ anuttaraṃ cittanti pajāneyyaṃ; samāhitaṃ vā cittaṃ samāhitaṃ cittanti pajāneyyaṃ, asamāhitaṃ vā cittaṃ asamāhitaṃ cittanti pajāneyyaṃ; vimuttaṃ vā cittaṃ vimuttaṃ cittanti pajāneyyaṃ, avimuttaṃ vā cittaṃ avimuttaṃ cittanti pajāneyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane.

“Vị ấy nếu mong muốn rằng: ‘Mong rằng ta, với tâm của mình, có thể bao quát và thấu hiểu tâm của các chúng sanh khác, của các cá nhân khác. Ta có thể biết được tâm có tham là tâm có tham; hoặc tâm không tham là tâm không tham; tâm có sân là tâm có sân; hoặc tâm không sân là tâm không sân; tâm có si là tâm có si; hoặc tâm không si là tâm không si; tâm co rút là tâm co rút; hoặc tâm tán loạn là tâm tán loạn; tâm quảng đại là tâm quảng đại; hoặc tâm không quảng đại là tâm không quảng đại; tâm hữu hạn là tâm hữu hạn; hoặc tâm vô thượng là tâm vô thượng; tâm có định là tâm có định; hoặc tâm không có định là tâm không có định; tâm giải thoát là tâm giải thoát; hoặc tâm không giải thoát là tâm không giải thoát.’ – thì vị ấy đạt được khả năng chứng ngộ ngay tại nơi ấy, khi có nhân duyên.

‘‘So sace ākaṅkhati – ‘anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussareyyaṃ, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṃsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi saṃvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṃvaṭṭavivaṭṭakappe – amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṃ; tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapannoti, iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussareyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane.

“Vị ấy nếu mong muốn rằng: ‘Mong rằng ta có thể nhớ lại nhiều đời sống quá khứ khác nhau, cụ thể là: một kiếp, hai kiếp, ba kiếp, bốn kiếp, năm kiếp, mười kiếp, hai mươi kiếp, ba mươi kiếp, bốn mươi kiếp, năm mươi kiếp, một trăm kiếp, một ngàn kiếp, một trăm ngàn kiếp, nhiều kiếp hoại, nhiều kiếp thành, nhiều kiếp thành hoại. Ở nơi kia, ta đã có tên như thế, dòng họ như thế, dung sắc như thế, thức ăn như thế, đã trải nghiệm khổ lạc như thế, có tuổi thọ giới hạn như thế. Sau khi chết ở nơi ấy, ta đã sanh ra ở nơi kia. Ở đó, ta cũng có tên như thế, dòng họ như thế, dung sắc như thế, thức ăn như thế, đã trải nghiệm khổ lạc như thế, có tuổi thọ giới hạn như thế. Sau khi chết ở nơi ấy, ta đã sanh ra ở đây.’ – như vậy, mong rằng ta có thể nhớ lại nhiều đời sống quá khứ khác nhau với các đặc điểm và chi tiết của chúng.’ – thì vị ấy đạt được khả năng chứng ngộ ngay tại nơi ấy, khi có nhân duyên.

‘‘So sace ākaṅkhati – ‘dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passeyyaṃ cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajāneyyaṃ – ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṃ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā[Pg.258], te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā; ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṃ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannāti, iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passeyyaṃ cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajāneyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane.

“Vị ấy nếu mong muốn rằng: ‘Mong rằng ta, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu việt hơn mắt người thường, có thể thấy các chúng sanh đang chết đi, đang sanh ra; những chúng sanh hạ liệt, cao sang, xinh đẹp, xấu xí, đi về thiện thú, ác thú; mong rằng ta có thể biết rõ chúng sanh tùy theo nghiệp của họ. Này các bạn, những chúng sanh này đã thực hành thân ác hạnh, khẩu ác hạnh, ý ác hạnh, phỉ báng các bậc Thánh, có tà kiến, chấp thủ hành động theo tà kiến. Sau khi thân hoại mạng chung, họ đã sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Còn những chúng sanh này, này các bạn, đã thực hành thân thiện hạnh, khẩu thiện hạnh, ý thiện hạnh, không phỉ báng các bậc Thánh, có chánh kiến, chấp thủ hành động theo chánh kiến. Sau khi thân hoại mạng chung, họ đã sanh vào thiện thú, thiên giới.’ – như vậy, mong rằng ta, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu việt hơn mắt người thường, có thể thấy các chúng sanh đang chết đi, đang sanh ra; những chúng sanh hạ liệt, cao sang, xinh đẹp, xấu xí, đi về thiện thú, ác thú; mong rằng ta có thể biết rõ chúng sanh tùy theo nghiệp của họ.’ – thì vị ấy đạt được khả năng chứng ngộ ngay tại nơi ấy, khi có nhân duyên.

‘‘So sace ākaṅkhati – ‘āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane’’ti. Dasamaṃ.

“Vị ấy nếu mong muốn rằng: ‘Mong rằng ta, do sự đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ và đạt đến tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc, và an trú trong đó.’ – thì vị ấy đạt được khả năng chứng ngộ ngay tại nơi ấy, khi có nhân duyên.” Hết phẩm thứ mười.

11. Nimittasuttaṃ

11. Kinh Tướng

103. ‘‘Adhicittamanuyuttena, bhikkhave, bhikkhunā tīṇi nimittāni kālena kālaṃ manasi kātabbāni – kālena kālaṃ samādhinimittaṃ manasi kātabbaṃ, kālena kālaṃ paggahanimittaṃ manasi kātabbaṃ, kālena kālaṃ upekkhānimittaṃ manasi kātabbaṃ. Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṃ samādhinimittaṃyeva manasi kareyya, ṭhānaṃ taṃ cittaṃ kosajjāya saṃvatteyya. Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṃ paggahanimittaṃyeva manasi kareyya, ṭhānaṃ taṃ cittaṃ uddhaccāya saṃvatteyya. Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṃ upekkhānimittaṃyeva manasi kareyya, ṭhānaṃ taṃ cittaṃ na sammā samādhiyeyya āsavānaṃ khayāya. Yato ca kho, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu kālena kālaṃ samādhinimittaṃ manasi karoti, kālena kālaṃ paggahanimittaṃ manasi karoti, kālena kālaṃ upekkhānimittaṃ manasi karoti, taṃ hoti cittaṃ muduñca kammaniyañca pabhassarañca, na ca pabhaṅgu, sammā samādhiyati āsavānaṃ khayāya.

103. “Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm nên thỉnh thoảng tác ý đến ba tướng: thỉnh thoảng nên tác ý đến định tướng, thỉnh thoảng nên tác ý đến cần tướng, thỉnh thoảng nên tác ý đến xả tướng. Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm mà chỉ chuyên nhất tác ý đến định tướng, thì tâm ấy có thể sẽ thiên về biếng nhác. Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm mà chỉ chuyên nhất tác ý đến cần tướng, thì tâm ấy có thể sẽ thiên về trạo cử. Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm mà chỉ chuyên nhất tác ý đến xả tướng, thì tâm ấy có thể sẽ không được định tĩnh một cách chân chánh để đoạn tận các lậu hoặc. Nhưng này các Tỳ khưu, khi vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm thỉnh thoảng tác ý đến định tướng, thỉnh thoảng tác ý đến cần tướng, thỉnh thoảng tác ý đến xả tướng, thì tâm ấy trở nên nhu nhuyến, dễ sử dụng, trong sáng, không bị hư hoại, và được định tĩnh một cách chân chánh để đoạn tận các lậu hoặc.

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā ukkaṃ bandheyya, ukkaṃ bandhitvā ukkāmukhaṃ ālimpeyya, ukkāmukhaṃ ālimpetvā saṇḍāsena [Pg.259] jātarūpaṃ gahetvā ukkāmukhe pakkhipeyya, ukkāmukhe pakkhipitvā kālena kālaṃ abhidhamati, kālena kālaṃ udakena paripphoseti, kālena kālaṃ ajjhupekkhati. Sace, bhikkhave, suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā taṃ jātarūpaṃ ekantaṃ abhidhameyya, ṭhānaṃ taṃ jātarūpaṃ ḍaheyya. Sace, bhikkhave, suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā taṃ jātarūpaṃ ekantaṃ udakena paripphoseyya, ṭhānaṃ taṃ jātarūpaṃ nibbāpeyya. Sace, bhikkhave, suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā taṃ jātarūpaṃ ekantaṃ ajjhupekkheyya, ṭhānaṃ taṃ jātarūpaṃ na sammā paripākaṃ gaccheyya. Yato ca kho, bhikkhave, suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā taṃ jātarūpaṃ kālena kālaṃ abhidhamati, kālena kālaṃ udakena paripphoseti, kālena kālaṃ ajjhupekkhati, taṃ hoti jātarūpaṃ muduñca kammaniyañca pabhassarañca, na ca pabhaṅgu, sammā upeti kammāya. Yassā yassā ca pilandhanavikatiyā ākaṅkhati – yadi paṭṭikāya, yadi kuṇḍalāya, yadi gīveyyake, yadi suvaṇṇamālāya – tañcassa atthaṃ anubhoti.

Này các Tỳ khưu, ví như người thợ vàng hay đệ tử của người thợ vàng xây một cái lò, sau khi xây lò xong, đốt miệng lò. Sau khi đốt miệng lò, dùng kẹp gắp vàng thỏi đặt vào miệng lò. Sau khi đặt vào miệng lò, thỉnh thoảng thổi lửa, thỉnh thoảng vẩy nước, thỉnh thoảng quan sát. Này các Tỳ khưu, nếu người thợ vàng hay đệ tử của người thợ vàng chỉ một mực thổi lửa vào vàng thỏi ấy, có khả năng vàng thỏi ấy sẽ bị cháy. Này các Tỳ khưu, nếu người thợ vàng hay đệ tử của người thợ vàng chỉ một mực vẩy nước vào vàng thỏi ấy, có khả năng vàng thỏi ấy sẽ bị nguội đi. Này các Tỳ khưu, nếu người thợ vàng hay đệ tử của người thợ vàng chỉ một mực quan sát vàng thỏi ấy, có khả năng vàng thỏi ấy sẽ không được luyện chín tới một cách hoàn hảo. Nhưng này các Tỳ khưu, khi nào người thợ vàng hay đệ tử của người thợ vàng thỉnh thoảng thổi lửa, thỉnh thoảng vẩy nước, thỉnh thoảng quan sát vàng thỏi ấy, thì vàng thỏi ấy trở nên mềm mại, dễ uốn, sáng chói, và không giòn gãy, sẵn sàng để chế tác. Vị ấy muốn làm bất cứ loại trang sức nào – dù là dây chuyền, bông tai, vòng cổ, hay vòng hoa vàng – nó đều đáp ứng được mục đích ấy.

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, adhicittamanuyuttena bhikkhunā tīṇi nimittāni kālena kālaṃ manasi kātabbāni – kālena kālaṃ samādhinimittaṃ manasi kātabbaṃ, kālena kālaṃ paggahanimittaṃ manasi kātabbaṃ, kālena kālaṃ upekkhānimittaṃ manasi kātabbaṃ. Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṃ samādhinimittaṃyeva manasi kareyya, ṭhānaṃ taṃ cittaṃ kosajjāya saṃvatteyya. Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṃ paggahanimittaṃyeva manasi kareyya, ṭhānaṃ taṃ cittaṃ uddhaccāya saṃvatteyya. Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṃ upekkhānimittaṃyeva manasi kareyya, ṭhānaṃ taṃ cittaṃ na sammā samādhiyeyya āsavānaṃ khayāya. Yato ca kho, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu kālena kālaṃ samādhinimittaṃ manasi karoti, kālena kālaṃ paggahanimittaṃ manasi karoti, kālena kālaṃ upekkhānimittaṃ manasi karoti, taṃ hoti cittaṃ muduñca kammaniyañca pabhassarañca, na ca pabhaṅgu, sammā samādhiyati āsavānaṃ khayāya. Yassa yassa ca abhiññāsacchikaraṇīyassa dhammassa cittaṃ abhininnāmeti abhiññāsacchikiriyāya, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane.

Cũng vậy, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm nên thỉnh thoảng tác ý đến ba tướng: thỉnh thoảng nên tác ý đến định tướng, thỉnh thoảng nên tác ý đến tinh tấn tướng, thỉnh thoảng nên tác ý đến xả tướng. Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm chỉ một mực tác ý đến định tướng, có khả năng tâm ấy sẽ thiên về biếng nhác. Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm chỉ một mực tác ý đến tinh tấn tướng, có khả năng tâm ấy sẽ thiên về trạo cử. Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm chỉ một mực tác ý đến xả tướng, có khả năng tâm ấy sẽ không được định tĩnh một cách hoàn hảo để đoạn tận các lậu hoặc. Nhưng này các Tỳ khưu, khi nào vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm thỉnh thoảng tác ý đến định tướng, thỉnh thoảng tác ý đến tinh tấn tướng, thỉnh thoảng tác ý đến xả tướng, thì tâm ấy trở nên mềm mại, dễ sử dụng, sáng chói, và không giòn gãy, được định tĩnh một cách hoàn hảo để đoạn tận các lậu hoặc. Vị ấy hướng tâm đến pháp nào cần được chứng ngộ bằng thắng trí để chứng ngộ, vị ấy đạt được khả năng chứng ngộ trong từng trường hợp ấy, khi có cơ sở (cho sự chứng ngộ).

‘‘So [Pg.260] sace ākaṅkhati – ‘anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhaveyyaṃ…pe… (cha abhiññā vitthāretabbā) āsavānaṃ khayā…pe… sacchikatvā upasampajja vihareyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane’’ti. Ekādasamaṃ.

Nếu vị ấy mong muốn: ‘Mong rằng ta có thể trải nghiệm các loại thần thông đa dạng... (v.v.)... (sáu thắng trí cần được trình bày chi tiết)... do đoạn tận các lậu hoặc... (v.v.)... sau khi tự mình chứng ngộ, ta có thể an trú’, vị ấy đạt được khả năng chứng ngộ trong từng trường hợp ấy, khi có cơ sở (cho sự chứng ngộ). Kinh thứ mười một.

Loṇakapallavaggo pañcamo.

Phẩm Loṇakapalla, thứ năm.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm tắt của phẩm ấy:

Accāyikaṃ pavivekaṃ, sarado parisā tayo;

Ājānīyā potthako ca, loṇaṃ dhovati nimittānīti.

Accāyika, Paviveka, Sarada, ba Parisā; ba Ājānīya, Potthaka, Loṇa, Dhovati, và Nimittāni.

Dutiyo paṇṇāsako samatto.

Năm mươi kinh thứ hai đã hoàn tất.

3. Tatiyapaṇṇāsakaṃ

3. Năm Mươi Kinh Thứ Ba

(11) 1. Sambodhavaggo

(11) 1. Phẩm Giác Ngộ

1. Pubbevasambodhasuttaṃ

1. Kinh Trước Khi Giác Ngộ

104. ‘‘Pubbeva [Pg.261] me, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi – ‘ko nu kho loke assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇa’nti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘yaṃ kho lokaṃ paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, ayaṃ loke assādo. Yaṃ loko anicco dukkho vipariṇāmadhammo, ayaṃ loke ādīnavo. Yo loke chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ, idaṃ loke nissaraṇa’nti. Yāvakīvañcāhaṃ, bhikkhave, evaṃ lokassa assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ nābbhaññāsiṃ, neva tāvāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya ‘anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho’ti paccaññāsiṃ. Yato ca khvāhaṃ, bhikkhave, evaṃ lokassa assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, athāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya ‘anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho’ti paccaññāsiṃ. Ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi – ‘akuppā me vimutti, ayamantimā jāti, natthi dāni punabbhavo’’’ti. Paṭhamaṃ.

104. Này các Tỳ khưu, trước khi giác ngộ, khi Ta còn là Bồ Tát chưa giác ngộ, Ta đã suy nghĩ thế này: ‘Vị ngọt của thế gian là gì, sự nguy hiểm là gì, lối thoát là gì?’ Này các Tỳ khưu, rồi Ta lại suy nghĩ thế này: ‘Bất cứ lạc và hỷ nào phát sinh duyên vào thế gian, đó là vị ngọt của thế gian. Thế gian là vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, đó là sự nguy hiểm của thế gian. Sự điều phục và đoạn trừ tham dục trong thế gian, đó là lối thoát khỏi thế gian.’ Này các Tỳ khưu, cho đến khi nào Ta chưa thực sự liễu tri như thật về vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hiểm là sự nguy hiểm, và lối thoát là lối thoát, thì này các Tỳ khưu, khi ấy Ta chưa tuyên bố đã chứng đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Giác trong thế giới này cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, cùng với chúng Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người. Và này các Tỳ khưu, khi nào Ta đã thực sự liễu tri như thật về vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hiểm là sự nguy hiểm, và lối thoát là lối thoát, thì này các Tỳ khưu, khi ấy Ta mới tuyên bố đã chứng đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Giác trong thế giới này cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, cùng với chúng Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người. Tri và kiến khởi lên nơi Ta: ‘Tâm giải thoát của Ta là bất động. Đây là đời sống cuối cùng. Nay không còn tái sinh nữa.’ Kinh thứ nhất.

2. Paṭhamaassādasuttaṃ

2. Kinh Vị Ngọt (thứ nhất)

105. ‘‘Lokassāhaṃ, bhikkhave, assādapariyesanaṃ acariṃ. Yo loke assādo tadajjhagamaṃ. Yāvatako loke assādo, paññāya me so sudiṭṭho. Lokassāhaṃ, bhikkhave, ādīnavapariyesanaṃ acariṃ[Pg.262]. Yo loke ādīnavo tadajjhagamaṃ. Yāvatako loke ādīnavo, paññāya me so sudiṭṭho. Lokassāhaṃ, bhikkhave, nissaraṇapariyesanaṃ acariṃ. Yaṃ loke nissaraṇaṃ tadajjhagamaṃ. Yāvatakaṃ loke nissaraṇaṃ, paññāya me taṃ sudiṭṭhaṃ. Yāvakīvañcāhaṃ, bhikkhave, lokassa assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ nābbhaññāsiṃ, neva tāvāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya ‘anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho’ti paccaññāsiṃ. Yato ca khvāhaṃ, bhikkhave, lokassa assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, athāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya ‘anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho’ti paccaññāsiṃ. Ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi – ‘akuppā me vimutti, ayamantimā jāti, natthi dāni punabbhavo’’’ti. Dutiyaṃ.

105. “Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm vị ngọt của thế gian. Vị ngọt nào có ở thế gian, Ta đã chứng ngộ điều ấy. Bất cứ vị ngọt nào có ở thế gian, điều ấy đã được Ta khéo thấy bằng trí tuệ. Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm sự nguy hại của thế gian. Sự nguy hại nào có ở thế gian, Ta đã chứng ngộ điều ấy. Bất cứ sự nguy hại nào có ở thế gian, điều ấy đã được Ta khéo thấy bằng trí tuệ. Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm sự xuất ly khỏi thế gian. Sự xuất ly nào có ở thế gian, Ta đã chứng ngộ điều ấy. Bất cứ sự xuất ly nào có ở thế gian, điều ấy đã được Ta khéo thấy bằng trí tuệ. Này các Tỳ khưu, cho đến khi nào Ta chưa thật sự thắng tri vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, và sự xuất ly là sự xuất ly đúng theo thực tánh, thì này các Tỳ khưu, cho đến khi ấy, Ta đã không tuyên bố rằng Ta đã giác ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác trong thế gian cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, trong chúng sanh cùng với Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người. Và này các Tỳ khưu, kể từ khi Ta đã thật sự thắng tri vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, và sự xuất ly là sự xuất ly đúng theo thực tánh, bấy giờ, này các Tỳ khưu, Ta đã tuyên bố rằng Ta đã giác ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác trong thế gian cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, trong chúng sanh cùng với Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người. Và tri kiến đã khởi lên nơi Ta: ‘Tâm giải thoát của Ta là bất động. Đây là kiếp sống cuối cùng. Nay không còn tái sanh nữa.’”

3. Dutiyaassādasuttaṃ

3. Kinh Vị Ngọt (thứ hai)

106. ‘‘No cedaṃ, bhikkhave, loke assādo abhavissa, nayidaṃ sattā loke sārajjeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi loke assādo, tasmā sattā loke sārajjanti. No cedaṃ, bhikkhave, loke ādīnavo abhavissa, nayidaṃ sattā loke nibbindeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi loke ādīnavo, tasmā sattā loke nibbindanti. No cedaṃ, bhikkhave, loke nissaraṇaṃ abhavissa, nayidaṃ sattā lokamhā nissareyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi loke nissaraṇaṃ, tasmā sattā lokamhā nissaranti. Yāvakīvañca, bhikkhave, sattā lokassa assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ nābbhaññāsuṃ, neva tāva, bhikkhave, sattā sadevakā lokā samārakā sabrahmakā sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya nissaṭā visaṃyuttā vippamuttā vimariyādīkatena cetasā vihariṃsu. Yato ca kho, bhikkhave, sattā lokassa [Pg.263] assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññāsuṃ, atha, bhikkhave, sattā sadevakā lokā samārakā sabrahmakā sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya nissaṭā visaṃyuttā vippamuttā vimariyādīkatena cetasā viharantī’’ti. Tatiyaṃ.

106. “Này các Tỳ khưu, nếu ở thế gian này không có vị ngọt, các chúng sanh này đã không tham đắm ở thế gian. Và này các Tỳ khưu, chính vì có vị ngọt ở thế gian, nên các chúng sanh tham đắm ở thế gian. Này các Tỳ khưu, nếu ở thế gian này không có sự nguy hại, các chúng sanh này đã không nhàm chán ở thế gian. Và này các Tỳ khưu, chính vì có sự nguy hại ở thế gian, nên các chúng sanh nhàm chán ở thế gian. Này các Tỳ khưu, nếu ở thế gian này không có sự xuất ly, các chúng sanh này đã không thể xuất ly khỏi thế gian. Và này các Tỳ khưu, chính vì có sự xuất ly ở thế gian, nên các chúng sanh xuất ly khỏi thế gian. Này các Tỳ khưu, cho đến khi nào các chúng sanh chưa thật sự thắng tri vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, và sự xuất ly là sự xuất ly đúng theo thực tánh, thì này các Tỳ khưu, cho đến khi ấy, các chúng sanh đã không thoát khỏi, không tách rời, không giải thoát khỏi thế gian cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, khỏi chúng sanh cùng với Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, và đã không an trú với tâm không bị giới hạn. Và này các Tỳ khưu, kể từ khi các chúng sanh đã thật sự thắng tri vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, và sự xuất ly là sự xuất ly đúng theo thực tánh, bấy giờ, này các Tỳ khưu, các chúng sanh đã thoát khỏi, đã tách rời, đã giải thoát khỏi thế gian cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, khỏi chúng sanh cùng với Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, và an trú với tâm không bị giới hạn.”

4. Samaṇabrāhmaṇasuttaṃ

4. Kinh Sa-môn và Bà-la-môn

107. ‘‘Ye keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā lokassa assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ nappajānanti, na me te, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā, na ca pana te āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti. Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā lokassa assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ pajānanti, te kho, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā, te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Catutthaṃ.

107. “Này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào không như thật tuệ tri vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, và sự xuất ly là sự xuất ly, thì này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy không được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, hay không được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn. Và những vị tôn giả ấy đã không tự mình thắng tri, chứng ngộ, và thành tựu mục đích của Sa-môn hạnh hay mục đích của Phạm hạnh ngay trong hiện tại mà an trú. Và này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào như thật tuệ tri vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, và sự xuất ly là sự xuất ly, thì này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, và được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn. Và những vị tôn giả ấy đã tự mình thắng tri, chứng ngộ, và thành tựu mục đích của Sa-môn hạnh và mục đích của Phạm hạnh ngay trong hiện tại mà an trú.”

5. Ruṇṇasuttaṃ

5. Kinh Tiếng Khóc

108. ‘‘Ruṇṇamidaṃ, bhikkhave, ariyassa vinaye yadidaṃ gītaṃ. Ummattakamidaṃ, bhikkhave, ariyassa vinaye yadidaṃ naccaṃ. Komārakamidaṃ, bhikkhave, ariyassa vinaye yadidaṃ ativelaṃ dantavidaṃsakahasitaṃ. Tasmātiha, bhikkhave, setughāto gīte, setughāto nacce, alaṃ vo dhammappamoditānaṃ sataṃ sitaṃ sitamattāyā’’ti. Pañcamaṃ.

108. “Này các Tỳ khưu, trong giới luật của bậc Thánh, cái gọi là ca hát chính là tiếng khóc. Này các Tỳ khưu, trong giới luật của bậc Thánh, cái gọi là nhảy múa chính là sự điên cuồng. Này các Tỳ khưu, trong giới luật của bậc Thánh, cái gọi là cười quá mức đến độ hở răng chính là sự non nớt. Vì vậy, này các Tỳ khưu, hãy đoạn tuyệt đối với ca hát, hãy đoạn tuyệt đối với nhảy múa. Đối với các ngươi là những bậc hiền thiện, hoan hỷ trong Giáo Pháp, chỉ cần mỉm cười là đủ rồi.”

6. Atittisuttaṃ

6. Kinh Không Thỏa Mãn

109. ‘‘Tiṇṇaṃ, bhikkhave, paṭisevanāya natthi titti. Katamesaṃ tiṇṇaṃ? Soppassa, bhikkhave, paṭisevanāya natthi titti. Surāmerayapānassa, bhikkhave, paṭisevanāya [Pg.264] natthi titti. Methunadhammasamāpattiyā, bhikkhave, paṭisevanāya natthi titti. Imesaṃ, bhikkhave, tiṇṇaṃ paṭisevanāya natthi tittī’’ti. Chaṭṭhaṃ.

109. “Này các Tỳ khưu, có ba việc này, khi thực hành thì không có sự thỏa mãn. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, khi thực hành việc ngủ nghỉ thì không có sự thỏa mãn. Này các Tỳ khưu, khi thực hành việc uống rượu và các chất say thì không có sự thỏa mãn. Này các Tỳ khưu, khi thực hành việc giao hợp thì không có sự thỏa mãn. Này các Tỳ khưu, có ba việc này, khi thực hành thì không có sự thỏa mãn.”

7. Arakkhitasuttaṃ

7. Kinh Không Hộ Trì

110. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ bhagavā etadavoca – ‘‘citte, gahapati, arakkhite kāyakammampi arakkhitaṃ hoti, vacīkammampi arakkhitaṃ hoti, manokammampi arakkhitaṃ hoti. Tassa arakkhitakāyakammantassa arakkhitavacīkammantassa arakkhitamanokammantassa kāyakammampi avassutaṃ hoti, vacīkammampi avassutaṃ hoti, manokammampi avassutaṃ hoti. Tassa avassutakāyakammantassa avassutavacīkammantassa avassutamanokammantassa kāyakammampi pūtikaṃ hoti, vacīkammampi pūtikaṃ hoti, manokammampi pūtikaṃ hoti. Tassa pūtikāyakammantassa pūtivacīkammantassa pūtimanokammantassa na bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, na bhaddikā kālaṅkiriyā.

110. Rồi gia chủ Anāthapiṇḍika đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với gia chủ Anāthapiṇḍika đang ngồi một bên: – Này gia chủ, khi tâm không được phòng hộ, thân nghiệp cũng không được phòng hộ, khẩu nghiệp cũng không được phòng hộ, ý nghiệp cũng không được phòng hộ. Đối với người có thân nghiệp không được phòng hộ, khẩu nghiệp không được phòng hộ, ý nghiệp không được phòng hộ thì thân nghiệp cũng bị thấm ướt, khẩu nghiệp cũng bị thấm ướt, ý nghiệp cũng bị thấm ướt. Đối với người có thân nghiệp bị thấm ướt, khẩu nghiệp bị thấm ướt, ý nghiệp bị thấm ướt thì thân nghiệp cũng bị hôi thối, khẩu nghiệp cũng bị hôi thối, ý nghiệp cũng bị hôi thối. Đối với người có thân nghiệp hôi thối, khẩu nghiệp hôi thối, ý nghiệp hôi thối thì cái chết không được tốt đẹp, sự qua đời không được tốt đẹp.

‘‘Seyyathāpi, gahapati, kūṭāgāre ducchanne kūṭampi arakkhitaṃ hoti, gopānasiyopi arakkhitā honti, bhittipi arakkhitā hoti; kūṭampi avassutaṃ hoti, gopānasiyopi avassutā honti, bhittipi avassutā hoti; kūṭampi pūtikaṃ hoti, gopānasiyopi pūtikā honti, bhittipi pūtikā hoti.

– Ví như, này gia chủ, trong một ngôi nhà có nóc nhọn được lợp vụng về, nóc nhọn cũng không được che chở, các kèo nhà cũng không được che chở, vách tường cũng không được che chở; nóc nhọn cũng bị thấm ướt, các kèo nhà cũng bị thấm ướt, vách tường cũng bị thấm ướt; nóc nhọn cũng bị mục nát, các kèo nhà cũng bị mục nát, vách tường cũng bị mục nát.

‘‘Evamevaṃ kho, gahapati, citte arakkhite kāyakammampi arakkhitaṃ hoti, vacīkammampi arakkhitaṃ hoti, manokammampi arakkhitaṃ hoti. Tassa arakkhitakāyakammantassa arakkhitavacīkammantassa arakkhitamanokammantassa kāyakammampi avassutaṃ hoti, vacīkammampi avassutaṃ hoti, manokammampi avassutaṃ hoti. Tassa avassutakāyakammantassa avassutavacīkammantassa avassutamanokammantassa kāyakammampi pūtikaṃ hoti, vacīkammampi pūtikaṃ hoti, manokammampi pūtikaṃ hoti. Tassa pūtikāyakammantassa pūtivacīkammantassa pūtimanokammantassa na bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, na bhaddikā kālaṅkiriyā.

– Cũng thế ấy, này gia chủ, khi tâm không được phòng hộ, thân nghiệp cũng không được phòng hộ, khẩu nghiệp cũng không được phòng hộ, ý nghiệp cũng không được phòng hộ. Đối với người có thân nghiệp không được phòng hộ, khẩu nghiệp không được phòng hộ, ý nghiệp không được phòng hộ thì thân nghiệp cũng bị thấm ướt, khẩu nghiệp cũng bị thấm ướt, ý nghiệp cũng bị thấm ướt. Đối với người có thân nghiệp bị thấm ướt, khẩu nghiệp bị thấm ướt, ý nghiệp bị thấm ướt thì thân nghiệp cũng bị hôi thối, khẩu nghiệp cũng bị hôi thối, ý nghiệp cũng bị hôi thối. Đối với người có thân nghiệp hôi thối, khẩu nghiệp hôi thối, ý nghiệp hôi thối thì cái chết không được tốt đẹp, sự qua đời không được tốt đẹp.

‘‘Citte[Pg.265], gahapati, rakkhite kāyakammampi rakkhitaṃ hoti, vacīkammampi rakkhitaṃ hoti, manokammampi rakkhitaṃ hoti. Tassa rakkhitakāyakammantassa rakkhitavacīkammantassa rakkhitamanokammantassa kāyakammampi anavassutaṃ hoti, vacīkammampi anavassutaṃ hoti, manokammampi anavassutaṃ hoti. Tassa anavassutakāyakammantassa anavassutavacīkammantassa anavassutamanokammantassa kāyakammampi apūtikaṃ hoti, vacīkammampi apūtikaṃ hoti, manokammampi apūtikaṃ hoti. Tassa apūtikāyakammantassa apūtivacīkammantassa apūtimanokammantassa bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, bhaddikā kālaṅkiriyā.

– Này gia chủ, khi tâm được phòng hộ, thân nghiệp cũng được phòng hộ, khẩu nghiệp cũng được phòng hộ, ý nghiệp cũng được phòng hộ. Đối với người có thân nghiệp được phòng hộ, khẩu nghiệp được phòng hộ, ý nghiệp được phòng hộ thì thân nghiệp cũng không bị thấm ướt, khẩu nghiệp cũng không bị thấm ướt, ý nghiệp cũng không bị thấm ướt. Đối với người có thân nghiệp không bị thấm ướt, khẩu nghiệp không bị thấm ướt, ý nghiệp không bị thấm ướt thì thân nghiệp cũng không bị hôi thối, khẩu nghiệp cũng không bị hôi thối, ý nghiệp cũng không bị hôi thối. Đối với người có thân nghiệp không hôi thối, khẩu nghiệp không hôi thối, ý nghiệp không hôi thối thì cái chết được tốt đẹp, sự qua đời được tốt đẹp.

‘‘Seyyathāpi, gahapati, kūṭāgāre succhanne kūṭampi rakkhitaṃ hoti, gopānasiyopi rakkhitā honti, bhittipi rakkhitā hoti; kūṭampi anavassutaṃ hoti, gopānasiyopi anavassutā honti, bhittipi anavassutā hoti; kūṭampi apūtikaṃ hoti, gopānasiyopi apūtikā honti, bhittipi apūtikā hoti.

– Ví như, này gia chủ, trong một ngôi nhà có nóc nhọn được lợp khéo léo, nóc nhọn cũng được che chở, các kèo nhà cũng được che chở, vách tường cũng được che chở; nóc nhọn cũng không bị thấm ướt, các kèo nhà cũng không bị thấm ướt, vách tường cũng không bị thấm ướt; nóc nhọn cũng không bị mục nát, các kèo nhà cũng không bị mục nát, vách tường cũng không bị mục nát.

Evamevaṃ kho, gahapati, citte rakkhite kāyakammampi rakkhitaṃ hoti, vacīkammampi rakkhitaṃ hoti, manokammampi rakkhitaṃ hoti. Tassa rakkhitakāyakammantassa rakkhitavacīkammantassa rakkhitamanokammantassa kāyakammampi anavassutaṃ hoti, vacīkammampi anavassutaṃ hoti, manokammampi anavassutaṃ hoti. Tassa anavassutakāyakammantassa anavassutavacīkammantassa anavassutamanokammantassa kāyakammampi apūtikaṃ hoti, vacīkammampi apūtikaṃ hoti, manokammampi apūtikaṃ hoti. Tassa apūtikāyakammantassa apūtivacīkammantassa apūtimanokammantassa bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, bhaddikā kālaṅkiriyā’’ti. Sattamaṃ.

Cũng thế ấy, này gia chủ, khi tâm được phòng hộ, thân nghiệp cũng được phòng hộ, khẩu nghiệp cũng được phòng hộ, ý nghiệp cũng được phòng hộ. Đối với người có thân nghiệp được phòng hộ, khẩu nghiệp được phòng hộ, ý nghiệp được phòng hộ thì thân nghiệp cũng không bị thấm ướt, khẩu nghiệp cũng không bị thấm ướt, ý nghiệp cũng không bị thấm ướt. Đối với người có thân nghiệp không bị thấm ướt, khẩu nghiệp không bị thấm ướt, ý nghiệp không bị thấm ướt thì thân nghiệp cũng không bị hôi thối, khẩu nghiệp cũng không bị hôi thối, ý nghiệp cũng không bị hôi thối. Đối với người có thân nghiệp không hôi thối, khẩu nghiệp không hôi thối, ý nghiệp không hôi thối thì cái chết được tốt đẹp, sự qua đời được tốt đẹp. (Kinh) thứ bảy.

8. Byāpannasuttaṃ

8. Kinh Byāpanna (Hư Hỏng)

111. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ bhagavā etadavoca – ‘‘citte, gahapati, byāpanne kāyakammampi byāpannaṃ hoti, vacīkammampi byāpannaṃ hoti, manokammampi byāpannaṃ hoti. Tassa byāpannakāyakammantassa byāpannavacīkammantassa byāpannamanokammantassa na bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, na bhaddikā kālaṅkiriyā. Seyyathāpi, gahapati, kūṭāgāre ducchanne kūṭampi byāpannaṃ hoti, gopānasiyopi byāpannā honti, bhittipi byāpannā [Pg.266] hoti; evamevaṃ kho, gahapati, citte byāpanne kāyakammampi byāpannaṃ hoti, vacīkammampi byāpannaṃ hoti, manokammampi byāpannaṃ hoti. Tassa byāpannakāyakammantassa byāpannavacīkammantassa byāpannamanokammantassa na bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, na bhaddikā kālaṅkiriyā.

111. Thế Tôn nói với gia chủ Anāthapiṇḍika đang ngồi một bên: – Này gia chủ, khi tâm bị hư hỏng, thân nghiệp cũng bị hư hỏng, khẩu nghiệp cũng bị hư hỏng, ý nghiệp cũng bị hư hỏng. Đối với người có thân nghiệp bị hư hỏng, khẩu nghiệp bị hư hỏng, ý nghiệp bị hư hỏng thì cái chết không được tốt đẹp, sự qua đời không được tốt đẹp. Ví như, này gia chủ, trong một ngôi nhà có nóc nhọn được lợp vụng về, nóc nhọn cũng bị hư hỏng, các kèo nhà cũng bị hư hỏng, vách tường cũng bị hư hỏng; cũng thế ấy, này gia chủ, khi tâm bị hư hỏng, thân nghiệp cũng bị hư hỏng, khẩu nghiệp cũng bị hư hỏng, ý nghiệp cũng bị hư hỏng. Đối với người có thân nghiệp bị hư hỏng, khẩu nghiệp bị hư hỏng, ý nghiệp bị hư hỏng thì cái chết không được tốt đẹp, sự qua đời không được tốt đẹp.

‘‘Citte, gahapati, abyāpanne kāyakammampi abyāpannaṃ hoti, vacīkammampi abyāpannaṃ hoti, manokammampi abyāpannaṃ hoti. Tassa abyāpannakāyakammantassa abyāpannavacīkammantassa abyāpannamanokammantassa bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, bhaddikā kālaṅkiriyā. Seyyathāpi, gahapati, kūṭāgāre succhanne kūṭampi abyāpannaṃ hoti, gopānasiyopi abyāpannā honti, bhittipi abyāpannā hoti; evamevaṃ kho, gahapati, citte abyāpanne kāyakammampi abyāpannaṃ hoti, vacīkammampi abyāpannaṃ hoti, manokammampi abyāpannaṃ hoti. Tassa abyāpannakāyakammantassa…pe… abyāpannamanokammantassa bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, bhaddikā kālaṅkiriyā’’ti. Aṭṭhamaṃ.

“Này gia chủ, khi tâm không bị hư hoại thì thân nghiệp cũng không bị hư hoại, khẩu nghiệp cũng không bị hư hoại, ý nghiệp cũng không bị hư hoại. Đối với người có thân nghiệp không bị hư hoại, khẩu nghiệp không bị hư hoại, ý nghiệp không bị hư hoại thì cái chết là tốt đẹp, sự qua đời là tốt đẹp. Ví như, này gia chủ, ở ngôi nhà có nóc nhọn được lợp kỹ thì nóc nhọn cũng không bị hư hoại, các cây rui cũng không bị hư hoại, bức tường cũng không bị hư hoại; cũng vậy, này gia chủ, khi tâm không bị hư hoại thì thân nghiệp cũng không bị hư hoại, khẩu nghiệp cũng không bị hư hoại, ý nghiệp cũng không bị hư hoại. Đối với người có thân nghiệp không bị hư hoại... ... ý nghiệp không bị hư hoại thì cái chết là tốt đẹp, sự qua đời là tốt đẹp.” (Kinh) thứ tám.

9. Paṭhamanidānasuttaṃ

9. Kinh Nhân Duyên Thứ Nhất

112. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, nidānāni kammānaṃ samudayāya. Katamāni tīṇi? Lobho nidānaṃ kammānaṃ samudayāya, doso nidānaṃ kammānaṃ samudayāya, moho nidānaṃ kammānaṃ samudayāya. Yaṃ, bhikkhave, lobhapakataṃ kammaṃ lobhajaṃ lobhanidānaṃ lobhasamudayaṃ, taṃ kammaṃ akusalaṃ taṃ kammaṃ sāvajjaṃ taṃ kammaṃ dukkhavipākaṃ, taṃ kammaṃ kammasamudayāya saṃvattati, na taṃ kammaṃ kammanirodhāya saṃvattati. Yaṃ, bhikkhave, dosapakataṃ kammaṃ dosajaṃ dosanidānaṃ dosasamudayaṃ, taṃ kammaṃ akusalaṃ taṃ kammaṃ sāvajjaṃ taṃ kammaṃ dukkhavipākaṃ, taṃ kammaṃ kammasamudayāya saṃvattati, na taṃ kammaṃ kammanirodhāya saṃvattati. Yaṃ, bhikkhave, mohapakataṃ kammaṃ mohajaṃ mohanidānaṃ mohasamudayaṃ, taṃ kammaṃ akusalaṃ taṃ kammaṃ sāvajjaṃ taṃ kammaṃ dukkhavipākaṃ, taṃ kammaṃ kammasamudayāya saṃvattati, na taṃ kammaṃ kammanirodhāya saṃvattati. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi nidānāni kammānaṃ samudayāya.

112. “Này các Tỳ khưu, có ba nhân duyên này cho sự phát sanh của các nghiệp. Thế nào là ba? Tham là nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp, sân là nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp, si là nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được thực hiện do tham, sanh từ tham, có tham làm nhân duyên, có tham làm nguồn gốc phát sanh, nghiệp ấy là bất thiện, nghiệp ấy là có tội lỗi, nghiệp ấy có quả khổ, nghiệp ấy dẫn đến sự phát sanh của nghiệp, nghiệp ấy không dẫn đến sự đoạn diệt của nghiệp. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được thực hiện do sân, sanh từ sân, có sân làm nhân duyên, có sân làm nguồn gốc phát sanh, nghiệp ấy là bất thiện, nghiệp ấy là có tội lỗi, nghiệp ấy có quả khổ, nghiệp ấy dẫn đến sự phát sanh của nghiệp, nghiệp ấy không dẫn đến sự đoạn diệt của nghiệp. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được thực hiện do si, sanh từ si, có si làm nhân duyên, có si làm nguồn gốc phát sanh, nghiệp ấy là bất thiện, nghiệp ấy là có tội lỗi, nghiệp ấy có quả khổ, nghiệp ấy dẫn đến sự phát sanh của nghiệp, nghiệp ấy không dẫn đến sự đoạn diệt của nghiệp. Này các Tỳ khưu, đây là ba nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp.”

‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, nidānāni kammānaṃ samudayāya. Katamāni tīṇi? Alobho nidānaṃ kammānaṃ samudayāya, adoso nidānaṃ kammānaṃ samudayāya, amoho nidānaṃ kammānaṃ samudayāya. Yaṃ, bhikkhave, alobhapakataṃ kammaṃ alobhajaṃ alobhanidānaṃ alobhasamudayaṃ, taṃ [Pg.267] kammaṃ kusalaṃ taṃ kammaṃ anavajjaṃ taṃ kammaṃ sukhavipākaṃ, taṃ kammaṃ kammanirodhāya saṃvattati, na taṃ kammaṃ kammasamudayāya saṃvattati. Yaṃ, bhikkhave, adosapakataṃ kammaṃ adosajaṃ adosanidānaṃ adosasamudayaṃ, taṃ kammaṃ kusalaṃ taṃ kammaṃ anavajjaṃ taṃ kammaṃ sukhavipākaṃ, taṃ kammaṃ kammanirodhāya saṃvattati, na taṃ kammaṃ kammasamudayāya saṃvattati. Yaṃ, bhikkhave, amohapakataṃ kammaṃ amohajaṃ amohanidānaṃ amohasamudayaṃ, taṃ kammaṃ kusalaṃ taṃ kammaṃ anavajjaṃ taṃ kammaṃ sukhavipākaṃ, taṃ kammaṃ kammanirodhāya saṃvattati, na taṃ kammaṃ kammasamudayāya saṃvattati. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi nidānāni kammānaṃ samudayāyā’’ti. Navamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, có ba nhân duyên này cho sự phát sanh của các nghiệp. Thế nào là ba? Vô tham là nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp, vô sân là nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp, vô si là nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được thực hiện do vô tham, sanh từ vô tham, có vô tham làm nhân duyên, có vô tham làm nguồn gốc phát sanh, nghiệp ấy là thiện, nghiệp ấy là không có tội lỗi, nghiệp ấy có quả vui, nghiệp ấy dẫn đến sự đoạn diệt của nghiệp, nghiệp ấy không dẫn đến sự phát sanh của nghiệp. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được thực hiện do vô sân, sanh từ vô sân, có vô sân làm nhân duyên, có vô sân làm nguồn gốc phát sanh, nghiệp ấy là thiện, nghiệp ấy là không có tội lỗi, nghiệp ấy có quả vui, nghiệp ấy dẫn đến sự đoạn diệt của nghiệp, nghiệp ấy không dẫn đến sự phát sanh của nghiệp. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được thực hiện do vô si, sanh từ vô si, có vô si làm nhân duyên, có vô si làm nguồn gốc phát sanh, nghiệp ấy là thiện, nghiệp ấy là không có tội lỗi, nghiệp ấy có quả vui, nghiệp ấy dẫn đến sự đoạn diệt của nghiệp, nghiệp ấy không dẫn đến sự phát sanh của nghiệp. Này các Tỳ khưu, đây là ba nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp.” (Kinh) thứ chín.

10. Dutiyanidānasuttaṃ

10. Kinh Nhân Duyên Thứ Hai

113. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, nidānāni kammānaṃ samudayāya. Katamāni tīṇi? Atīte, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando jāyati; anāgate, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando jāyati; paccuppanne, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando jāyati. Kathañca, bhikkhave, atīte chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando jāyati? Atīte, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha cetasā anuvitakketi anuvicāreti. Tassa atīte chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha cetasā anuvitakkayato anuvicārayato chando jāyati. Chandajāto tehi dhammehi saṃyutto hoti. Etamahaṃ, bhikkhave, saṃyojanaṃ vadāmi yo cetaso sārāgo. Evaṃ kho, bhikkhave, atīte chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando jāyati.

113. “Này các Tỳ khưu, có ba nhân duyên này cho sự phát sanh của các nghiệp. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, do nương vào các pháp ở quá khứ là cơ sở của dục và tham, dục được sanh khởi; này các Tỳ khưu, do nương vào các pháp ở vị lai là cơ sở của dục và tham, dục được sanh khởi; này các Tỳ khưu, do nương vào các pháp ở hiện tại là cơ sở của dục và tham, dục được sanh khởi. Và này các Tỳ khưu, thế nào là do nương vào các pháp ở quá khứ là cơ sở của dục và tham, dục được sanh khởi? Này các Tỳ khưu, do nương vào các pháp ở quá khứ là cơ sở của dục và tham, vị ấy tầm cầu và tứ sát bằng tâm. Đối với vị ấy, do nương vào các pháp ở quá khứ là cơ sở của dục và tham mà tầm cầu và tứ sát bằng tâm, dục được sanh khởi. Khi dục đã sanh khởi, vị ấy bị trói buộc với các pháp ấy. Này các Tỳ khưu, Ta gọi sự tham ái mãnh liệt của tâm này là kiết sử. Này các Tỳ khưu, chính là như vậy, do nương vào các pháp ở quá khứ là cơ sở của dục và tham, dục được sanh khởi.”

‘‘Kathañca, bhikkhave, anāgate chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando jāyati? Anāgate, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha cetasā anuvitakketi anuvicāreti. Tassa anāgate chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha cetasā anuvitakkayato anuvicārayato chando jāyati. Chandajāto tehi dhammehi saṃyutto hoti. Etamahaṃ, bhikkhave, saṃyojanaṃ vadāmi yo cetaso sārāgo. Evaṃ kho, bhikkhave, anāgate chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando jāyati.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là do nương vào các pháp ở vị lai là cơ sở của dục và tham, dục được sanh khởi? Này các Tỳ khưu, do nương vào các pháp ở vị lai là cơ sở của dục và tham, vị ấy tầm cầu và tứ sát bằng tâm. Đối với vị ấy, do nương vào các pháp ở vị lai là cơ sở của dục và tham mà tầm cầu và tứ sát bằng tâm, dục được sanh khởi. Khi dục đã sanh khởi, vị ấy bị trói buộc với các pháp ấy. Này các Tỳ khưu, Ta gọi sự tham ái mãnh liệt của tâm này là kiết sử. Này các Tỳ khưu, chính là như vậy, do nương vào các pháp ở vị lai là cơ sở của dục và tham, dục được sanh khởi.”

‘‘Kathañca, bhikkhave, paccuppanne chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando jāyati? Paccuppanne, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha cetasā anuvitakketi [Pg.268] anuvicāreti. Tassa paccuppanne chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha cetasā anuvitakkayato anuvicārayato chando jāyati. Chandajāto tehi dhammehi saṃyutto hoti. Etamahaṃ, bhikkhave, saṃyojanaṃ vadāmi yo cetaso sārāgo. Evaṃ kho, bhikkhave, paccuppanne chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando jāyati. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi nidānāni kammānaṃ samudayāya.

“Này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, dục ái sanh khởi như thế nào? Này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, vị ấy suy tầm, tư sát bằng tâm. Đối với vị ấy, do duyên vào các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, do suy tầm, tư sát bằng tâm, dục ái sanh khởi. Khi dục ái đã sanh, vị ấy bị trói buộc bởi các pháp ấy. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng sự tham ái của tâm chính là kiết sử. Này các Tỳ khưu, chính do như vậy, do duyên vào các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, dục ái sanh khởi. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba nguyên nhân cho sự sanh khởi của các nghiệp.”

‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, nidānāni kammānaṃ samudayāya. Katamāni tīṇi? Atīte, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando na jāyati; anāgate bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando na jāyati; paccuppanne, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando na jāyati. Kathañca, bhikkhave, atīte chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando na jāyati? Atītānaṃ, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniyānaṃ dhammānaṃ āyatiṃ vipākaṃ pajānāti. Āyatiṃ vipākaṃ viditvā tadabhinivatteti. Tadabhinivattetvā cetasā abhinivijjhitvā paññāya ativijjha passati. Evaṃ kho, bhikkhave, atīte chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando na jāyati.

“Này các Tỳ khưu, có ba nguyên nhân này cho sự sanh khởi của các nghiệp. Những gì là ba? Này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở quá khứ là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi; này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở vị lai là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi; này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi. Và này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở quá khứ là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi như thế nào? Này các Tỳ khưu, vị ấy biết rõ quả dị thục trong tương lai của các pháp ở quá khứ là nền tảng của dục tham. Sau khi biết rõ quả dị thục trong tương lai, vị ấy loại trừ nó. Sau khi đã loại trừ nó, sau khi đã thâm nhập bằng tâm, vị ấy thấy bằng cách thấu suốt với trí tuệ. Này các Tỳ khưu, chính do như vậy, do duyên vào các pháp ở quá khứ là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi.”

‘‘Kathañca, bhikkhave, anāgate chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando na jāyati? Anāgatānaṃ, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniyānaṃ dhammānaṃ āyatiṃ vipākaṃ pajānāti. Āyatiṃ vipākaṃ viditvā tadabhinivatteti. Tadabhinivattetvā cetasā abhinivijjhitvā paññāya ativijjha passati. Evaṃ kho, bhikkhave, anāgate chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando na jāyati.

“Và này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở vị lai là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi như thế nào? Này các Tỳ khưu, vị ấy biết rõ quả dị thục trong tương lai của các pháp ở vị lai là nền tảng của dục tham. Sau khi biết rõ quả dị thục trong tương lai, vị ấy loại trừ nó. Sau khi đã loại trừ nó, sau khi đã thâm nhập bằng tâm, vị ấy thấy bằng cách thấu suốt với trí tuệ. Này các Tỳ khưu, chính do như vậy, do duyên vào các pháp ở vị lai là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi.”

‘‘Kathañca, bhikkhave, paccuppanne chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando na jāyati? Paccuppannānaṃ, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniyānaṃ dhammānaṃ āyatiṃ vipākaṃ pajānāti, āyatiṃ vipākaṃ viditvā tadabhinivatteti, tadabhinivattetvā cetasā abhinivijjhitvā paññāya ativijjha passati. Evaṃ kho, bhikkhave, paccuppanne chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando na jāyati. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi nidānāni kammānaṃ samudayāyā’’ti. Dasamaṃ.

“Và này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi như thế nào? Này các Tỳ khưu, vị ấy biết rõ quả dị thục trong tương lai của các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, sau khi biết rõ quả dị thục trong tương lai, vị ấy loại trừ nó, sau khi đã loại trừ nó, sau khi đã thâm nhập bằng tâm, vị ấy thấy bằng cách thấu suốt với trí tuệ. Này các Tỳ khưu, chính do như vậy, do duyên vào các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba nguyên nhân cho sự đoạn tận của các nghiệp.” (Kinh) thứ mười.

Sambodhavaggo paṭhamo.

Phẩm Giác Ngộ, thứ nhất.

Tassuddānaṃ –

Phần Tóm Lược:

Pubbeva [Pg.269] duve assādā, samaṇo ruṇṇapañcamaṃ;

Atitti dve ca vuttāni, nidānāni apare duveti.

Trước tiên, hai Vị Ngọt, Sa Môn, thứ năm là Khóc Lóc; Không Thỏa Mãn, hai kinh được thuyết giảng, và hai kinh Nguyên Nhân khác.

(12) 2. Āpāyikavaggo

(12) 2. Phẩm Cõi Dữ

1. Āpāyikasuttaṃ

1. Kinh Cõi Dữ

114. ‘‘Tayome, bhikkhave, āpāyikā nerayikā idamappahāya. Katame tayo? Yo ca abrahmacārī brahmacāripaṭiñño, yo ca suddhaṃ brahmacariyaṃ carantaṃ amūlakena abrahmacariyena anuddhaṃseti, yo cāyaṃ evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – ‘natthi kāmesu doso’ti, so tāya kāmesu pātabyataṃ āpajjati. Ime kho, bhikkhave, tayo āpāyikā nerayikā idamappahāyā’’ti. Paṭhamaṃ.

114. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này, do không từ bỏ điều này, nên phải sanh vào cõi dữ, vào địa ngục. Những gì là ba? Người không sống phạm hạnh nhưng tự nhận là người sống phạm hạnh; người dùng sự không phạm hạnh không có căn cứ để vu khống người đang sống đời phạm hạnh thanh tịnh; và người có lời nói và quan điểm như sau: ‘Không có tội lỗi trong các dục,’ và do vậy, vị ấy đi đến chỗ tham gia vào các dục. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba hạng người, do không từ bỏ điều này, nên phải sanh vào cõi dữ, vào địa ngục.” (Kinh) thứ nhất.

2. Dullabhasuttaṃ

2. Kinh Khó Gặp

115. ‘‘Tiṇṇaṃ, bhikkhave, pātubhāvo dullabho lokasmiṃ. Katamesaṃ tiṇṇaṃ? Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa pātubhāvo dullabho lokasmiṃ, tathāgatappaveditassa dhammavinayassa desetā puggalo dullabho lokasmiṃ, kataññū katavedī puggalo dullabho lokasmiṃ. Imesaṃ kho, bhikkhave, tiṇṇaṃ pātubhāvo dullabho lokasmi’’nti. Dutiyaṃ.

115. “Này các Tỳ khưu, sự xuất hiện của ba hạng người này là khó gặp ở trên đời. Những gì là ba? Này các Tỳ khưu, sự xuất hiện của một vị Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác là khó gặp ở trên đời. Người có thể thuyết giảng Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết là khó gặp ở trên đời. Người biết ơn và đền ơn là khó gặp ở trên đời. Này các Tỳ khưu, sự xuất hiện của ba hạng người này là khó gặp ở trên đời.” (Kinh) thứ hai.

3. Appameyyasuttaṃ

3. Kinh Không Thể Đo Lường

116. ‘‘Tayome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Suppameyyo, duppameyyo, appameyyo. Katamo ca, bhikkhave, puggalo suppameyyo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo uddhato hoti unnaḷo capalo mukharo vikiṇṇavāco muṭṭhassati asampajāno asamāhito vibbhantacitto pākatindriyo. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo suppameyyo.

116. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Những gì là ba? Người dễ đo lường, người khó đo lường, và người không thể đo lường. Và này các Tỳ khưu, thế nào là người dễ đo lường? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người trạo cử, kiêu mạn, dao động, lắm lời, nói năng phân tán, thất niệm, không tỉnh giác, không định tĩnh, tâm tán loạn, các căn buông thả. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người dễ đo lường.”

‘‘Katamo [Pg.270] ca, bhikkhave, puggalo duppameyyo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo anuddhato hoti anunnaḷo acapalo amukharo avikiṇṇavāco upaṭṭhitassati sampajāno samāhito ekaggacitto saṃvutindriyo. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo duppameyyo.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là người khó đo lường? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người không trạo cử, không kiêu mạn, không dao động, không lắm lời, không nói năng phân tán, an trú chánh niệm, tỉnh giác, định tĩnh, tâm chuyên nhất, các căn được thu thúc. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người khó đo lường.”

‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo appameyyo? Idha, bhikkhave, bhikkhu arahaṃ hoti khīṇāsavo. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo appameyyo. Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti. Tatiyaṃ.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là người không thể đo lường? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người không thể đo lường. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.” (Kinh) thứ ba.

4. Āneñjasuttaṃ

4. Kinh Bất Động

117. ‘‘Tayome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharati. So tadassādeti taṃ nikāmeti tena ca vittiṃ āpajjati, tatra ṭhito tadadhimutto tabbahulavihārī aparihīno kālaṃ kurumāno ākāsānañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Ākāsānañcāyatanūpagānaṃ, bhikkhave, devānaṃ vīsati kappasahassāni āyuppamāṇaṃ. Tattha puthujjano yāvatāyukaṃ ṭhatvā yāvatakaṃ tesaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ taṃ sabbaṃ khepetvā nirayampi gacchati tiracchānayonimpi gacchati pettivisayampi gacchati. Bhagavato pana sāvako tattha yāvatāyukaṃ ṭhatvā yāvatakaṃ tesaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ taṃ sabbaṃ khepetvā tasmiṃyeva bhave parinibbāyati. Ayaṃ kho, bhikkhave, viseso ayaṃ adhippayāso idaṃ nānākaraṇaṃ sutavato ariyasāvakassa assutavatā puthujjanena, yadidaṃ gatiyā upapattiyā.

117. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người, do hoàn toàn vượt qua các sắc tưởng, do làm cho các đối ngại tưởng biến mất, do không tác ý đến các dị tưởng, vị ấy nghĩ rằng: ‘Hư không là vô biên,’ và chứng đạt rồi an trú vào Không Vô Biên Xứ. Vị ấy thưởng thức trạng thái ấy, khao khát trạng thái ấy, và tìm thấy sự hoan hỷ trong đó. Vị ấy an trú ở đấy, hướng tâm đến đấy, thường an trú trong trạng thái ấy, không bị thối chuyển, khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi Không Vô Biên Xứ. Này các Tỳ khưu, tuổi thọ của chư thiên ở cõi Không Vô Biên Xứ là hai mươi ngàn đại kiếp. Ở đấy, kẻ phàm phu sau khi sống hết tuổi thọ, sau khi đã tận hưởng trọn vẹn tuổi thọ của chư thiên ấy, liền đi đến địa ngục, đi đến loài súc sanh, đi đến cõi ngạ quỷ. Nhưng vị đệ tử của Đức Thế Tôn, sau khi sống hết tuổi thọ ở đấy, sau khi đã tận hưởng trọn vẹn tuổi thọ của chư thiên ấy, liền nhập Vô Dư Niết Bàn ngay trong kiếp sống ấy. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự đặc thù, đây là sự khác biệt, đây là sự sai khác giữa vị Thánh đệ tử có nghe pháp và kẻ phàm phu không nghe pháp, tức là về cảnh giới và sự tái sanh.”

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco puggalo sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma ‘anantaṃ viññāṇa’nti viññāṇañcāyatanaṃ upasampajja viharati. So tadassādeti taṃ nikāmeti tena ca vittiṃ āpajjati, tatra ṭhito tadadhimutto tabbahulavihārī aparihīno kālaṃ kurumāno viññāṇañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Viññāṇañcāyatanūpagānaṃ, bhikkhave, devānaṃ cattārīsaṃ kappasahassāni āyuppamāṇaṃ. Tattha [Pg.271] puthujjano yāvatāyukaṃ ṭhatvā yāvatakaṃ tesaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ taṃ sabbaṃ khepetvā nirayampi gacchati tiracchānayonimpi gacchati pettivisayampi gacchati. Bhagavato pana sāvako tattha yāvatāyukaṃ ṭhatvā yāvatakaṃ tesaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ taṃ sabbaṃ khepetvā tasmiṃyeva bhave parinibbāyati. Ayaṃ kho, bhikkhave, viseso ayaṃ adhippayāso idaṃ nānākaraṇaṃ sutavato ariyasāvakassa assutavatā puthujjanena, yadidaṃ gatiyā upapattiyā.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người, do hoàn toàn vượt qua Không Vô Biên Xứ, vị ấy nghĩ rằng: ‘Thức là vô biên,’ và chứng đạt rồi an trú vào Thức Vô Biên Xứ. Vị ấy thưởng thức trạng thái ấy, khao khát trạng thái ấy, và tìm thấy sự hoan hỷ trong đó. Vị ấy an trú ở đấy, hướng tâm đến đấy, thường an trú trong trạng thái ấy, không bị thối chuyển, khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi Thức Vô Biên Xứ. Này các Tỳ khưu, tuổi thọ của chư thiên ở cõi Thức Vô Biên Xứ là bốn mươi ngàn đại kiếp. Ở đấy, kẻ phàm phu sau khi sống hết tuổi thọ, sau khi đã tận hưởng trọn vẹn tuổi thọ của chư thiên ấy, liền đi đến địa ngục, đi đến loài súc sanh, đi đến cõi ngạ quỷ. Nhưng vị đệ tử của Đức Thế Tôn, sau khi sống hết tuổi thọ ở đấy, sau khi đã tận hưởng trọn vẹn tuổi thọ của chư thiên ấy, liền nhập Vô Dư Niết Bàn ngay trong kiếp sống ấy. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự đặc thù, đây là sự khác biệt, đây là sự sai khác giữa vị Thánh đệ tử có nghe pháp và kẻ phàm phu không nghe pháp, tức là về cảnh giới và sự tái sanh.”

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco puggalo sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja viharati. So tadassādeti taṃ nikāmeti tena ca vittiṃ āpajjati, tatra ṭhito tadadhimutto tabbahulavihārī aparihīno kālaṃ kurumāno ākiñcaññāyatanūpagānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Ākiñcaññāyatanūpagānaṃ, bhikkhave, devānaṃ saṭṭhi kappasahassāni āyuppamāṇaṃ. Tattha puthujjano yāvatāyukaṃ ṭhatvā yāvatakaṃ tesaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ taṃ sabbaṃ khepetvā nirayampi gacchati tiracchānayonimpi gacchati pettivisayampi gacchati. Bhagavato pana sāvako tattha yāvatāyukaṃ ṭhatvā yāvatakaṃ tesaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ taṃ sabbaṃ khepetvā tasmiṃyeva bhave parinibbāyati. Ayaṃ kho, bhikkhave, viseso, ayaṃ adhippayāso idaṃ nānākaraṇaṃ sutavato ariyasāvakassa assutavatā puthujjanena, yadidaṃ gatiyā upapattiyā. ‘Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’’nti. Catutthaṃ.

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người, do hoàn toàn vượt qua Thức Vô Biên Xứ, vị ấy nghĩ rằng: ‘Không có gì cả,’ và chứng đạt rồi an trú vào Vô Sở Hữu Xứ. Vị ấy thưởng thức trạng thái ấy, khao khát trạng thái ấy, và tìm thấy sự hoan hỷ trong đó. Vị ấy an trú ở đấy, hướng tâm đến đấy, thường an trú trong trạng thái ấy, không bị thối chuyển, khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi Vô Sở Hữu Xứ. Này các Tỳ khưu, tuổi thọ của chư thiên ở cõi Vô Sở Hữu Xứ là sáu mươi ngàn đại kiếp. Ở đấy, kẻ phàm phu sau khi sống hết tuổi thọ, sau khi đã tận hưởng trọn vẹn tuổi thọ của chư thiên ấy, liền đi đến địa ngục, đi đến loài súc sanh, đi đến cõi ngạ quỷ. Nhưng vị đệ tử của Đức Thế Tôn, sau khi sống hết tuổi thọ ở đấy, sau khi đã tận hưởng trọn vẹn tuổi thọ của chư thiên ấy, liền nhập Vô Dư Niết Bàn ngay trong kiếp sống ấy. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự đặc thù, đây là sự khác biệt, đây là sự sai khác giữa vị Thánh đệ tử có nghe pháp và kẻ phàm phu không nghe pháp, tức là về cảnh giới và sự tái sanh. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.”

5. Vipattisampadāsuttaṃ

5. Kinh Thất Bại và Thành Tựu

118. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, vipattiyo. Katamā tisso? Sīlavipatti, cittavipatti, diṭṭhivipatti. Katamā ca, bhikkhave, sīlavipatti? Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātī hoti, adinnādāyī hoti, kāmesumicchācārī hoti, musāvādī hoti, pisuṇavāco hoti, pharusavāco hoti, samphappalāpī hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, sīlavipatti.

118. “Này các Tỳ khưu, có ba sự thất bại này. Thế nào là ba? Thất bại về giới, thất bại về tâm, và thất bại về tri kiến. Và này các Tỳ khưu, thế nào là thất bại về giới? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người sát sanh, lấy của không cho, tà hạnh trong các dục, nói dối, nói lời đâm thọc, nói lời thô ác, nói lời phù phiếm. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là thất bại về giới.”

‘‘Katamā ca, bhikkhave, cittavipatti? Idha, bhikkhave, ekacco abhijjhālu hoti byāpannacitto. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, cittavipatti.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là thất bại về tâm? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người tham lam và có tâm sân hận. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là thất bại về tâm.”

‘‘Katamā [Pg.272] ca, bhikkhave, diṭṭhivipatti? Idha, bhikkhave, ekacco micchādiṭṭhiko hoti viparītadassano – ‘natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ, natthi hutaṃ, natthi sukatadukkaṭānaṃ, kammānaṃ phalaṃ vipāko, natthi ayaṃ loko, natthi paro loko, natthi mātā, natthi pitā, natthi sattā opapātikā, natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, diṭṭhivipatti. Sīlavipattihetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti; cittavipattihetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti; diṭṭhivipattihetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti. Imā kho, bhikkhave, tisso vipattiyoti.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là thất bại về tri kiến? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người có tà kiến, có cái thấy sai lạc rằng: ‘Không có sự bố thí, không có sự cúng dường, không có sự tế lễ; không có kết quả của các nghiệp thiện ác; không có đời này, không có đời sau; không có mẹ, không có cha; không có các chúng sanh hóa sanh; ở đời không có các vị Sa-môn, Bà-la-môn chân chánh, thực hành chân chánh, những người đã tự mình chứng ngộ bằng thắng trí và tuyên bố về đời này và đời sau.’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là thất bại về tri kiến. Này các Tỳ khưu, do nhân là thất bại về giới, các chúng sanh sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục; Này các Tỳ khưu, do nhân là thất bại về tâm, các chúng sanh sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục; Này các Tỳ khưu, do nhân là thất bại về tri kiến, các chúng sanh sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Tỳ khưu, đây là ba sự thất bại.”

‘‘Tisso imā, bhikkhave, sampadā. Katamā tisso? Sīlasampadā, cittasampadā, diṭṭhisampadā. Katamā ca, bhikkhave, sīlasampadā? Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, musāvādā paṭivirato hoti, pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, pharusāya vācāya paṭivirato hoti, samphappalāpā paṭivirato hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, sīlasampadā.

Này các Tỳ khưu, có ba sự thành tựu này. Thế nào là ba? Giới thành tựu, tâm thành tựu, và kiến thành tựu. Và này các Tỳ khưu, thế nào là giới thành tựu? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói đôi chiều, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời vô ích. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là giới thành tựu.

‘‘Katamā ca, bhikkhave, cittasampadā? Idha, bhikkhave, ekacco anabhijjhālu hoti abyāpannacitto. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, cittasampadā.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là tâm thành tựu? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người không tham lam, có tâm không sân hận. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tâm thành tựu.

‘‘Katamā ca, bhikkhave, diṭṭhisampadā? Idha, bhikkhave, ekacco sammādiṭṭhiko hoti aviparītadassano – ‘atthi dinnaṃ, atthi yiṭṭhaṃ, atthi hutaṃ, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, atthi ayaṃ loko, atthi paro loko, atthi mātā, atthi pitā, atthi sattā opapātikā, atthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, diṭṭhisampadā. Sīlasampadāhetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti; cittasampadāhetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti[Pg.273]; diṭṭhisampadāhetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti. Imā kho, bhikkhave, tisso sampadā’’ti. Pañcamaṃ.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là kiến thành tựu? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người có chánh kiến, có tri kiến không sai lạc rằng: ‘Có sự bố thí, có sự cúng dường, có sự tế lễ; có quả dị thục của các nghiệp thiện ác; có đời này, có đời sau; có mẹ, có cha; có các chúng sanh hóa sanh; ở đời có các vị Sa-môn, Bà-la-môn chánh hướng, chánh hạnh, những vị đã tự mình với thắng trí chứng ngộ đời này và đời sau rồi tuyên thuyết.’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là kiến thành tựu. Này các Tỳ khưu, do nhân giới thành tựu, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới. Này các Tỳ khưu, do nhân tâm thành tựu, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới. Này các Tỳ khưu, do nhân kiến thành tựu, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới. Này các Tỳ khưu, quả thật, đây là ba sự thành tựu. (Kinh thứ) năm.

6. Apaṇṇakasuttaṃ

6. Kinh Apaṇṇaka

119. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, vipattiyo. Katamā tisso? Sīlavipatti, cittavipatti, diṭṭhivipatti. Katamā ca, bhikkhave, sīlavipatti? Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātī hoti…pe… samphappalāpī hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, sīlavipatti.

119. Này các Tỳ khưu, có ba sự hư hoại này. Thế nào là ba? Giới hư hoại, tâm hư hoại, kiến hư hoại. Và này các Tỳ khưu, thế nào là giới hư hoại? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người sát sanh... cho đến... nói lời vô ích. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là giới hư hoại.

‘‘Katamā ca, bhikkhave, cittavipatti? Idha, bhikkhave, ekacco abhijjhālu hoti byāpannacitto. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, cittavipatti.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là tâm hư hoại? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người tham lam, có tâm sân hận. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tâm hư hoại.

‘‘Katamā ca, bhikkhave, diṭṭhivipatti? Idha, bhikkhave, ekacco micchādiṭṭhiko hoti viparītadassano – ‘natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ…pe… ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, diṭṭhivipatti. Sīlavipattihetu vā, bhikkhave…pe… diṭṭhivipattihetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti. Seyyathāpi, bhikkhave, apaṇṇako maṇi uddhaṃ khitto yena yeneva patiṭṭhāti suppatiṭṭhitaṃyeva patiṭṭhāti; evamevaṃ kho, bhikkhave, sīlavipattihetu vā sattā…pe… upapajjanti. Imā kho, bhikkhave, tisso vipattiyoti.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là kiến hư hoại? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người có tà kiến, có tri kiến sai lạc rằng: ‘Không có sự bố thí, không có sự cúng dường... cho đến... những vị đã tự mình với thắng trí chứng ngộ đời này và đời sau rồi tuyên thuyết.’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là kiến hư hoại. Này các Tỳ khưu, do nhân giới hư hoại... cho đến... Này các Tỳ khưu, do nhân kiến hư hoại, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Tỳ khưu, ví như viên ngọc báu không sai lệch khi được tung lên, nó rơi xuống và đứng vững ở bất cứ mặt nào; cũng vậy, này các Tỳ khưu, do nhân giới hư hoại, các chúng sanh... cho đến... được sanh ra. Này các Tỳ khưu, quả thật, đây là ba sự hư hoại.

Này các Tỳ khưu, có ba sự thành tựu này. Thế nào là ba? Giới thành tựu, tâm thành tựu, kiến thành tựu. Và này các Tỳ khưu, thế nào là giới thành tựu? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người từ bỏ sát sanh... cho đến... Này các Tỳ khưu, đây được gọi là giới thành tựu.

‘‘Katamā ca, bhikkhave, cittasampadā? Idha, bhikkhave, ekacco anabhijjhālu hoti abyāpannacitto. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, cittasampadā.

‘‘Katamā ca, bhikkhave, diṭṭhisampadā? Idha, bhikkhave, ekacco sammādiṭṭhiko hoti aviparītadassano – ‘atthi dinnaṃ, atthi yiṭṭhaṃ…pe… ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, diṭṭhisampadā. Sīlasampadāhetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti. Cittasampadāhetu vā…pe… diṭṭhisampadāhetu [Pg.274] vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti. Seyyathāpi, bhikkhave, apaṇṇako maṇi uddhaṃ khitto yena yeneva patiṭṭhāti suppatiṭṭhitaṃyeva patiṭṭhāti; evamevaṃ kho, bhikkhave, sīlasampadāhetu vā sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti, cittasampadāhetu vā sattā…pe… diṭṭhisampadāhetu vā sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti. Imā kho, bhikkhave, tisso sampadā’’ti. Chaṭṭhaṃ.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là kiến thành tựu? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người có chánh kiến, có tri kiến không sai lạc rằng: ‘Có sự bố thí, có sự cúng dường... cho đến... những vị đã tự mình với thắng trí chứng ngộ đời này và đời sau rồi tuyên thuyết.’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là kiến thành tựu. Này các Tỳ khưu, do nhân giới thành tựu, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới. Do nhân tâm thành tựu... cho đến... Này các Tỳ khưu, do nhân kiến thành tựu, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới. Này các Tỳ khưu, ví như viên ngọc báu không sai lệch khi được tung lên, nó rơi xuống và đứng vững ở bất cứ mặt nào; cũng vậy, này các Tỳ khưu, do nhân giới thành tựu, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới; do nhân tâm thành tựu, các chúng sanh... cho đến... do nhân kiến thành tựu, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới. Này các Tỳ khưu, quả thật, đây là ba sự thành tựu. (Kinh thứ) sáu.

7. Kammantasuttaṃ

7. Kinh Kammanta

120. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, vipattiyo. Katamā tisso? Kammantavipatti, ājīvavipatti, diṭṭhivipatti. Katamā ca, bhikkhave, kammantavipatti? Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātī hoti…pe… samphappalāpī hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, kammantavipatti.

120. Này các Tỳ khưu, có ba sự hư hoại này. Thế nào là ba? Hành động hư hoại, sinh kế hư hoại, và kiến hư hoại. Và này các Tỳ khưu, thế nào là hành động hư hoại? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người sát sanh... cho đến... nói lời vô ích. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là hành động hư hoại.

‘‘Katamā ca, bhikkhave, ājīvavipatti? Idha, bhikkhave, ekacco micchāājīvo hoti, micchāājīvena jīvikaṃ kappeti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ājīvavipatti.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là sinh kế hư hoại? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người có tà mạng, nuôi mạng bằng tà mạng. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là sinh kế hư hoại.

Này các tỳ khưu, thế nào là sự hư hoại về tri kiến? Này các tỳ khưu, ở đây, có người có tà kiến, có cái thấy sai lạc rằng: ‘Không có (quả của) sự bố thí, không có (quả của) sự cúng dường ... cho đến ... không có các vị sa môn, bà la môn đã tự mình chứng ngộ với thắng trí về đời này và đời sau rồi tuyên thuyết.’ Này các tỳ khưu, đây được gọi là sự hư hoại về tri kiến. Này các tỳ khưu, quả thật có ba sự hư hoại này.

‘‘Tisso imā, bhikkhave, sampadā. Katamā tisso? Kammantasampadā, ājīvasampadā, diṭṭhisampadā. Katamā ca, bhikkhave, kammantasampadā? Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātā paṭivirato hoti…pe… samphappalāpā paṭivirato hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, kammantasampadā.

Này các tỳ khưu, có ba sự thành tựu này. Thế nào là ba? Sự thành tựu về hành vi, sự thành tựu về sinh kế, sự thành tựu về tri kiến. Và này các tỳ khưu, thế nào là sự thành tựu về hành vi? Này các tỳ khưu, ở đây, có người từ bỏ việc sát sanh ... cho đến ... từ bỏ lời nói phù phiếm. Này các tỳ khưu, đây được gọi là sự thành tựu về hành vi.

‘‘Katamā ca, bhikkhave, ājīvasampadā? Idha, bhikkhave, ekacco sammāājīvo hoti, sammāājīvena jīvikaṃ kappeti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ājīvasampadā.

Và này các tỳ khưu, thế nào là sự thành tựu về sinh kế? Này các tỳ khưu, ở đây, có người có chánh mạng, mưu sinh bằng chánh mạng. Này các tỳ khưu, đây được gọi là sự thành tựu về sinh kế.

‘‘Katamā ca, bhikkhave, diṭṭhisampadā? Idha, bhikkhave, ekacco sammādiṭṭhiko hoti aviparītadassano – ‘atthi dinnaṃ, atthi yiṭṭhaṃ…pe… ye imañca lokaṃ parañca [Pg.275] lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, diṭṭhisampadā. Imā kho, bhikkhave, tisso sampadā’’ti. Sattamaṃ.

Và này các tỳ khưu, thế nào là sự thành tựu về tri kiến? Này các tỳ khưu, ở đây, có người có chánh kiến, có cái thấy không sai lạc rằng: ‘Có (quả của) sự bố thí, có (quả của) sự cúng dường ... cho đến ... có các vị sa môn, bà la môn đã tự mình chứng ngộ với thắng trí về đời này và đời sau rồi tuyên thuyết.’ Này các tỳ khưu, đây được gọi là sự thành tựu về tri kiến. Này các tỳ khưu, quả thật có ba sự thành tựu này. (Kinh thứ) bảy.

8. Paṭhamasoceyyasuttaṃ

8. Kinh Về Sự Trong Sạch Thứ Nhất

121. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, soceyyāni. Katamāni tīṇi? Kāyasoceyyaṃ, vacīsoceyyaṃ, manosoceyyaṃ. Katamañca, bhikkhave, kāyasoceyyaṃ? Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, kāyasoceyyaṃ.

121. Này các tỳ khưu, có ba sự trong sạch này. Thế nào là ba? Thân trong sạch, khẩu trong sạch, ý trong sạch. Và này các tỳ khưu, thế nào là thân trong sạch? Này các tỳ khưu, ở đây, có người từ bỏ việc sát sanh, từ bỏ việc lấy của không cho, từ bỏ việc tà hạnh trong các dục. Này các tỳ khưu, đây được gọi là thân trong sạch.

‘‘Katamañca, bhikkhave, vacīsoceyyaṃ? Idha, bhikkhave, ekacco musāvādā paṭivirato hoti, pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, pharusāya vācāya paṭivirato hoti, samphappalāpā paṭivirato hoti. Idaṃ vuccati bhikkhave, vacīsoceyyaṃ.

Và này các tỳ khưu, thế nào là khẩu trong sạch? Này các tỳ khưu, ở đây, có người từ bỏ lời nói dối, từ bỏ lời nói đâm thọc, từ bỏ lời nói thô ác, từ bỏ lời nói phù phiếm. Này các tỳ khưu, đây được gọi là khẩu trong sạch.

‘‘Katamañca, bhikkhave, manosoceyyaṃ? Idha, bhikkhave, ekacco anabhijjhālu hoti abyāpannacitto sammādiṭṭhiko. Idaṃ vuccati, bhikkhave, manosoceyyaṃ. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi soceyyānī’’ti. Aṭṭhamaṃ.

Và này các tỳ khưu, thế nào là ý trong sạch? Này các tỳ khưu, ở đây, có người không tham lam, có tâm không sân hận, có chánh kiến. Này các tỳ khưu, đây được gọi là ý trong sạch. Này các tỳ khưu, quả thật có ba sự trong sạch này. (Kinh thứ) tám.

9. Dutiyasoceyyasuttaṃ

9. Kinh Về Sự Trong Sạch Thứ Hai

122. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, soceyyāni. Katamāni tīṇi? Kāyasoceyyaṃ, vacīsoceyyaṃ, manosoceyyaṃ. Katamañca, bhikkhave, kāyasoceyyaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, abrahmacariyā paṭivirato hoti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, kāyasoceyyaṃ.

122. Này các tỳ khưu, có ba sự trong sạch này. Thế nào là ba? Thân trong sạch, khẩu trong sạch, ý trong sạch. Và này các tỳ khưu, thế nào là thân trong sạch? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu từ bỏ việc sát sanh, từ bỏ việc lấy của không cho, từ bỏ việc phi phạm hạnh. Này các tỳ khưu, đây được gọi là thân trong sạch.

‘‘Katamañca, bhikkhave, vacīsoceyyaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu musāvādā paṭivirato hoti, pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, pharusāya vācāya paṭivirato hoti, samphappalāpā paṭivirato hoti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, vacīsoceyyaṃ.

Và này các tỳ khưu, thế nào là khẩu trong sạch? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu từ bỏ lời nói dối, từ bỏ lời nói đâm thọc, từ bỏ lời nói thô ác, từ bỏ lời nói phù phiếm. Này các tỳ khưu, đây được gọi là khẩu trong sạch.

‘‘Katamañca, bhikkhave, manosoceyyaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu santaṃ vā ajjhattaṃ kāmacchandaṃ – ‘atthi me ajjhattaṃ kāmacchando’ti pajānāti; asantaṃ vā ajjhattaṃ kāmacchandaṃ – ‘natthi me ajjhattaṃ kāmacchando’ti pajānāti; yathā ca anuppannassa kāmacchandassa [Pg.276] uppādo hoti, tañca pajānāti; yathā ca uppannassa kāmacchandassa pahānaṃ hoti, tañca pajānāti; yathā ca pahīnassa kāmacchandassa āyatiṃ anuppādo hoti, tañca pajānāti; santaṃ vā ajjhattaṃ byāpādaṃ – ‘atthi me ajjhattaṃ byāpādo’ti pajānāti; asantaṃ vā ajjhattaṃ byāpādaṃ – ‘natthi me ajjhattaṃ byāpādo’ti pajānāti; yathā ca anuppannassa byāpādassa uppādo hoti, tañca pajānāti; yathā ca uppannassa byāpādassa pahānaṃ hoti, tañca pajānāti; yathā ca pahīnassa byāpādassa āyatiṃ anuppādo hoti, tañca pajānāti; santaṃ vā ajjhattaṃ thinamiddhaṃ – ‘atthi me ajjhattaṃ thinamiddha’nti pajānāti; asantaṃ vā ajjhattaṃ thinamiddhaṃ – ‘natthi me ajjhattaṃ thinamiddha’nti pajānāti; yathā ca anuppannassa thinamiddhassa uppādo hoti, tañca pajānāti; yathā ca uppannassa thinamiddhassa pahānaṃ hoti, tañca pajānāti; yathā ca pahīnassa thinamiddhassa āyatiṃ anuppādo hoti, tañca pajānāti; santaṃ vā ajjhattaṃ uddhaccakukkuccaṃ – ‘atthi me ajjhattaṃ uddhaccakukkucca’nti pajānāti; asantaṃ vā ajjhattaṃ uddhaccakukkuccaṃ – ‘natthi me ajjhattaṃ uddhaccakukkucca’nti pajānāti; yathā ca anuppannassa uddhaccakukkuccassa uppādo hoti, tañca pajānāti; yathā ca uppannassa uddhaccakukkuccassa pahānaṃ hoti, tañca pajānāti; yathā ca pahīnassa uddhaccakukkuccassa āyatiṃ anuppādo hoti, tañca pajānāti; santaṃ vā ajjhattaṃ vicikicchaṃ – ‘atthi me ajjhattaṃ vicikicchā’ti pajānāti; asantaṃ vā ajjhattaṃ vicikicchaṃ – ‘natthi me ajjhattaṃ vicikicchā’ti pajānāti; yathā ca anuppannāya vicikicchāya uppādo hoti, tañca pajānāti; yathā ca uppannāya vicikicchāya pahānaṃ hoti, tañca pajānāti; yathā ca pahīnāya vicikicchāya āyatiṃ anuppādo hoti, tañca pajānāti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, manosoceyyaṃ. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi soceyyānīti.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là ý thanh tịnh? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu, khi có tham dục ở nội tâm, tuệ tri: ‘Có tham dục ở nội tâm tôi’; hoặc khi không có tham dục ở nội tâm, tuệ tri: ‘Không có tham dục ở nội tâm tôi’; và tuệ tri như thế nào tham dục chưa sanh được sanh khởi; và tuệ tri như thế nào tham dục đã sanh được đoạn trừ; và tuệ tri như thế nào tham dục đã được đoạn trừ trong tương lai không sanh khởi nữa; khi có sân ở nội tâm, tuệ tri: ‘Có sân ở nội tâm tôi’; hoặc khi không có sân ở nội tâm, tuệ tri: ‘Không có sân ở nội tâm tôi’; và tuệ tri như thế nào sân chưa sanh được sanh khởi; và tuệ tri như thế nào sân đã sanh được đoạn trừ; và tuệ tri như thế nào sân đã được đoạn trừ trong tương lai không sanh khởi nữa; khi có hôn trầm thụy miên ở nội tâm, tuệ tri: ‘Có hôn trầm thụy miên ở nội tâm tôi’; hoặc khi không có hôn trầm thụy miên ở nội tâm, tuệ tri: ‘Không có hôn trầm thụy miên ở nội tâm tôi’; và tuệ tri như thế nào hôn trầm thụy miên chưa sanh được sanh khởi; và tuệ tri như thế nào hôn trầm thụy miên đã sanh được đoạn trừ; và tuệ tri như thế nào hôn trầm thụy miên đã được đoạn trừ trong tương lai không sanh khởi nữa; khi có trạo cử hối quá ở nội tâm, tuệ tri: ‘Có trạo cử hối quá ở nội tâm tôi’; hoặc khi không có trạo cử hối quá ở nội tâm, tuệ tri: ‘Không có trạo cử hối quá ở nội tâm tôi’; và tuệ tri như thế nào trạo cử hối quá chưa sanh được sanh khởi; và tuệ tri như thế nào trạo cử hối quá đã sanh được đoạn trừ; và tuệ tri như thế nào trạo cử hối quá đã được đoạn trừ trong tương lai không sanh khởi nữa; khi có nghi ở nội tâm, tuệ tri: ‘Có nghi ở nội tâm tôi’; hoặc khi không có nghi ở nội tâm, tuệ tri: ‘Không có nghi ở nội tâm tôi’; và tuệ tri như thế nào nghi chưa sanh được sanh khởi; và tuệ tri như thế nào nghi đã sanh được đoạn trừ; và tuệ tri như thế nào nghi đã được đoạn trừ trong tương lai không sanh khởi nữa. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là ý thanh tịnh. Này các Tỳ khưu, quả thật có ba sự thanh tịnh này.”

‘‘Kāyasuciṃ vacīsuciṃ, cetosuciṃ anāsavaṃ;

Suciṃ soceyyasampannaṃ, āhu ninhātapāpaka’’nti. navamaṃ;

“Người có thân thanh tịnh, khẩu thanh tịnh, ý thanh tịnh, không còn lậu hoặc; người thanh tịnh, đầy đủ sự trong sạch, đã gột rửa các điều ác, được gọi là bậc thanh tịnh.” (Hết) kinh thứ chín.

10. Moneyyasuttaṃ

10. Kinh Bậc Mâu-ni

123. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, moneyyāni. Katamāni tīṇi? Kāyamoneyyaṃ, vacīmoneyyaṃ, manomoneyyaṃ. Katamañca, bhikkhave, kāyamoneyyaṃ[Pg.277]? Idha, bhikkhave, bhikkhu pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, abrahmacariyā paṭivirato hoti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, kāyamoneyyaṃ.

123. “Này các Tỳ khưu, có ba loại mâu-ni này. Thế nào là ba? Thân mâu-ni, khẩu mâu-ni, và ý mâu-ni. Và này các Tỳ khưu, thế nào là thân mâu-ni? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ hành vi không phạm hạnh. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là thân mâu-ni.”

‘‘Katamañca, bhikkhave, vacīmoneyyaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu musāvādā paṭivirato hoti, pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, pharusāya vācāya paṭivirato hoti, samphappalāpā paṭivirato hoti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, vacīmoneyyaṃ.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là khẩu mâu-ni? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu từ bỏ nói dối, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời phù phiếm. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là khẩu mâu-ni.”

‘‘Katamañca, bhikkhave, manomoneyyaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Idaṃ vuccati, bhikkhave, manomoneyyaṃ. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi moneyyānī’’ti.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là ý mâu-ni? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu, do đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là ý mâu-ni. Này các Tỳ khưu, quả thật có ba loại mâu-ni này.”

‘‘Kāyamuniṃ vacīmuniṃ, cetomuniṃ anāsavaṃ;

Muniṃ moneyyasampannaṃ, āhu sabbappahāyina’’nti. dasamaṃ;

“Bậc mâu-ni về thân, bậc mâu-ni về khẩu, bậc mâu-ni về ý, không còn lậu hoặc; bậc mâu-ni, đầy đủ sự thông thái, được gọi là người đã từ bỏ tất cả.” (Hết) kinh thứ mười.

Āpāyikavaggo dvādasamo.

Phẩm Āpāyika, thứ mười hai.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

Āpāyiko dullabho appameyyaṃ, āneñjavipattisampadā;

Apaṇṇako ca kammanto, dve soceyyāni moneyyanti.

Āpāyika, Dullabha, Appameyya, Āneñja, Vipatti và Sampadā; Apaṇṇaka và Kammanta, hai kinh Soceyya và Moneyya.

(13) 3. Kusināravaggo

(13) 3. Phẩm Kusinārā

1. Kusinārasuttaṃ

1. Kinh Kusinārā

124. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kusinārāyaṃ viharati baliharaṇe vanasaṇḍe. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

124. Một thời, Thế Tôn trú ở Kusinārā, tại khu rừng Baliharaṇa. Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: ‘Này các Tỳ khưu.’ ‘Bạch Thế Tôn,’ các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

‘‘Idha, bhikkhave, bhikkhu aññataraṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharati. Tamenaṃ gahapati vā gahapatiputto vā upasaṅkamitvā svātanāya bhattena nimanteti[Pg.278]. Ākaṅkhamāno, bhikkhave, bhikkhu adhivāseti. So tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena tassa gahapatissa vā gahapatiputtassa vā nivesanaṃ tenupasaṅkamati; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdati. Tamenaṃ so gahapati vā gahapatiputto vā paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappeti sampavāreti.

“Này các Tỳ khưu, ở đây, có vị Tỳ khưu sống nương vào một ngôi làng hay một thị trấn nào đó. Rồi một gia chủ hay con của gia chủ đến gần vị ấy và mời dùng bữa vào ngày mai. Này các Tỳ khưu, nếu muốn, vị Tỳ khưu nhận lời. Sau khi đêm ấy đã qua, vào buổi sáng, vị ấy đắp y, mang bát và y, đi đến trú sở của gia chủ ấy hay con của gia chủ ấy; sau khi đến, vị ấy ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Gia chủ ấy hay con của gia chủ ấy tự tay phục vụ, làm cho vị ấy thỏa mãn và hài lòng với các món ăn thượng vị, loại cứng và loại mềm.”

‘‘Tassa evaṃ hoti – ‘sādhu vata myāyaṃ gahapati vā gahapatiputto vā paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappeti sampavāretī’ti. Evampissa hoti – ‘aho vata māyaṃ gahapati vā gahapatiputto vā āyatimpi evarūpena paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappeyya sampavāreyyā’ti! So taṃ piṇḍapātaṃ gathito mucchito ajjhosanno anādīnavadassāvī anissaraṇapañño paribhuñjati. So tattha kāmavitakkampi vitakketi, byāpādavitakkampi vitakketi, vihiṃsāvitakkampi vitakketi. Evarūpassāhaṃ, bhikkhave, bhikkhuno dinnaṃ na mahapphalanti vadāmi. Taṃ kissa hetu? Pamatto hi, bhikkhave, bhikkhu viharati.

Vị ấy khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Thật tốt thay, vị gia chủ này hoặc con trai của vị gia chủ này đã tự tay làm cho ta thỏa mãn, hài lòng với các món ăn loại cứng và loại mềm thật thượng hạng’. Vị ấy lại khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Ôi, thật tốt thay, nếu vị gia chủ này hoặc con trai của vị gia chủ này trong tương lai cũng sẽ tự tay làm cho ta thỏa mãn, hài lòng với các món ăn loại cứng và loại mềm thượng hạng tương tự như thế này!’. Vị ấy thọ dụng vật thực khất thực ấy với tâm tham đắm, say mê, bị trói buộc, không thấy được sự nguy hại, không có trí tuệ về sự thoát ly. Vị ấy ở nơi ấy khởi lên cả dục tầm, cả sân tầm, cả hại tầm. Này các tỳ khưu, Ta tuyên bố rằng sự cúng dường đến vị tỳ khưu như vậy không có quả báu lớn. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, là vì vị tỳ khưu ấy sống trong sự dễ duôi.

‘‘Idha pana, bhikkhave, bhikkhu aññataraṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharati. Tamenaṃ gahapati vā gahapatiputto vā upasaṅkamitvā svātanāya bhattena nimanteti. Ākaṅkhamāno, bhikkhave, bhikkhu adhivāseti. So tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena tassa gahapatissa vā gahapatiputtassa vā nivesanaṃ tenupasaṅkamati; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdati. Tamenaṃ so gahapati vā gahapatiputto vā paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappeti sampavāreti.

Lại nữa, này các tỳ khưu, ở đây có vị tỳ khưu sống nương tựa vào một ngôi làng hoặc một thị trấn nào đó. Rồi một vị gia chủ hoặc con trai của vị gia chủ đến gặp vị ấy và thỉnh mời dùng bữa vào ngày mai. Này các tỳ khưu, nếu muốn, vị tỳ khưu ấy nhận lời. Sau khi đêm ấy đã qua, vào buổi sáng, vị ấy đắp y, mang bát và y, đi đến trú xá của vị gia chủ hoặc con trai của vị gia chủ ấy; sau khi đến, vị ấy ngồi xuống trên chỗ ngồi đã được soạn sẵn. Rồi vị gia chủ ấy hoặc con trai của vị gia chủ ấy tự tay làm cho vị ấy thỏa mãn, hài lòng với các món ăn loại cứng và loại mềm thật thượng hạng.

‘‘Tassa na evaṃ hoti – ‘sādhu vata myāyaṃ gahapati vā gahapatiputto vā paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappeti sampavāretī’ti. Evampissa na hoti – ‘aho vata māyaṃ gahapati vā gahapatiputto vā āyatimpi evarūpena paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappeyya sampavāreyyā’ti! So taṃ piṇḍapātaṃ agathito amucchito anajjhosanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati. So tattha nekkhammavitakkampi [Pg.279] vitakketi, abyāpādavitakkampi vitakketi, avihiṃsāvitakkampi vitakketi. Evarūpassāhaṃ, bhikkhave, bhikkhuno dinnaṃ mahapphalanti vadāmi. Taṃ kissa hetu? Appamatto hi, bhikkhave, bhikkhu viharatī’’ti. Paṭhamaṃ.

Vị ấy không khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Thật tốt thay, vị gia chủ này hoặc con trai của vị gia chủ này đã tự tay làm cho ta thỏa mãn, hài lòng với các món ăn loại cứng và loại mềm thật thượng hạng’. Vị ấy cũng không khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Ôi, thật tốt thay, nếu vị gia chủ này hoặc con trai của vị gia chủ này trong tương lai cũng sẽ tự tay làm cho ta thỏa mãn, hài lòng với các món ăn loại cứng và loại mềm thượng hạng tương tự như thế này!’. Vị ấy thọ dụng vật thực khất thực ấy với tâm không tham đắm, không say mê, không bị trói buộc, thấy được sự nguy hại, có trí tuệ về sự thoát ly. Vị ấy ở nơi ấy khởi lên cả ly dục tầm, cả vô sân tầm, cả vô hại tầm. Này các tỳ khưu, Ta tuyên bố rằng sự cúng dường đến vị tỳ khưu như vậy có quả báu lớn. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, là vì vị tỳ khưu ấy sống trong sự không dễ duôi. Hết bài kinh thứ nhất.

2. Bhaṇḍanasuttaṃ

2. Kinh Bhaṇḍana (Tranh Cãi)

125. ‘‘Yassaṃ, bhikkhave, disāyaṃ bhikkhū bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti, manasi kātumpi me esā, bhikkhave, disā na phāsu hoti, pageva gantuṃ! Niṭṭhamettha gacchāmi – ‘addhā te āyasmanto tayo dhamme pajahiṃsu, tayo dhamme bahulamakaṃsu. Katame tayo dhamme pajahiṃsu? Nekkhammavitakkaṃ, abyāpādavitakkaṃ, avihiṃsāvitakkaṃ – ime tayo dhamme pajahiṃsu. Katame tayo dhamme bahulamakaṃsu? Kāmavitakkaṃ, byāpādavitakkaṃ, vihiṃsāvitakkaṃ – ime tayo dhamme bahulamakaṃsu’. Yassaṃ, bhikkhave, disāyaṃ bhikkhū bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti, manasi kātumpi me esā, bhikkhave, disā na phāsu hoti, pageva gantuṃ! Niṭṭhamettha gacchāmi – ‘addhā te āyasmanto ime tayo dhamme pajahiṃsu, ime tayo dhamme bahulamakaṃsu’’’.

125. Này các tỳ khưu, ở phương nào mà các vị tỳ khưu sống trong sự tranh cãi, xung đột, bất hòa, đâm chọc nhau bằng những ngọn giáo miệng, này các tỳ khưu, phương ấy Ta còn không cảm thấy thoải mái để hướng tâm đến, huống nữa là đi đến! Ta đi đến kết luận ở đây rằng: ‘Chắc chắn các vị tôn giả ấy đã từ bỏ ba pháp và đã thực hành nhiều lần ba pháp’. Ba pháp nào đã bị từ bỏ? Ly dục tầm, vô sân tầm, và vô hại tầm – ba pháp này đã bị từ bỏ. Ba pháp nào đã được thực hành nhiều lần? Dục tầm, sân tầm, và hại tầm – ba pháp này đã được thực hành nhiều lần. Này các tỳ khưu, ở phương nào mà các vị tỳ khưu sống trong sự tranh cãi, xung đột, bất hòa, đâm chọc nhau bằng những ngọn giáo miệng, này các tỳ khưu, phương ấy Ta còn không cảm thấy thoải mái để hướng tâm đến, huống nữa là đi đến! Ta đi đến kết luận ở đây rằng: ‘Chắc chắn các vị tôn giả ấy đã từ bỏ ba pháp này và đã thực hành nhiều lần ba pháp này’.

‘‘Yassaṃ pana, bhikkhave, disāyaṃ bhikkhū samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharanti, gantumpi me esā, bhikkhave, disā phāsu hoti, pageva manasi kātuṃ! Niṭṭhamettha gacchāmi – ‘addhā te āyasmanto tayo dhamme pajahiṃsu, tayo dhamme bahulamakaṃsu. Katame tayo dhamme pajahiṃsu? Kāmavitakkaṃ, byāpādavitakkaṃ, vihiṃsāvitakkaṃ – ime tayo dhamme pajahiṃsu. Katame tayo dhamme bahulamakaṃsu? Nekkhammavitakkaṃ, abyāpādavitakkaṃ, avihiṃsāvitakkaṃ – ime tayo dhamme bahulamakaṃsu’. Yassaṃ, bhikkhave, disāyaṃ bhikkhū samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharanti, gantumpi me esā, bhikkhave, disā phāsu hoti, pageva manasi kātuṃ! Niṭṭhamettha gacchāmi – ‘addhā te āyasmanto ime tayo dhamme pajahiṃsu, ime tayo dhamme bahulamakaṃsū’’’ti. Dutiyaṃ.

Lại nữa, này các tỳ khưu, ở phương nào mà các vị tỳ khưu sống hòa hợp, hoan hỷ, không tranh cãi, như nước với sữa, nhìn nhau bằng cặp mắt thân ái, này các tỳ khưu, phương ấy Ta cảm thấy thoải mái để đi đến, huống nữa là hướng tâm đến! Ta đi đến kết luận ở đây rằng: ‘Chắc chắn các vị tôn giả ấy đã từ bỏ ba pháp và đã thực hành nhiều lần ba pháp’. Ba pháp nào đã bị từ bỏ? Dục tầm, sân tầm, và hại tầm – ba pháp này đã bị từ bỏ. Ba pháp nào đã được thực hành nhiều lần? Ly dục tầm, vô sân tầm, và vô hại tầm – ba pháp này đã được thực hành nhiều lần. Này các tỳ khưu, ở phương nào mà các vị tỳ khưu sống hòa hợp, hoan hỷ, không tranh cãi, như nước với sữa, nhìn nhau bằng cặp mắt thân ái, này các tỳ khưu, phương ấy Ta cảm thấy thoải mái để đi đến, huống nữa là hướng tâm đến! Ta đi đến kết luận ở đây rằng: ‘Chắc chắn các vị tôn giả ấy đã từ bỏ ba pháp này và đã thực hành nhiều lần ba pháp này’. Hết bài kinh thứ hai.

3. Gotamakacetiyasuttaṃ

3. Kinh Gotamakacetiya (Tháp Miếu Gotamaka)

126. Ekaṃ [Pg.280] samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati gotamake cetiye. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

126. Một thời, Thế Tôn trú ở Vesālī, tại tháp miếu Gotamaka. Tại đấy, Thế Tôn gọi các tỳ khưu: ‘Này các tỳ khưu’. ‘Bạch Thế Tôn’, các tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:

‘‘Abhiññāyāhaṃ, bhikkhave, dhammaṃ desemi, no anabhiññāya. Sanidānāhaṃ, bhikkhave, dhammaṃ desemi, no anidānaṃ. Sappāṭihāriyāhaṃ, bhikkhave, dhammaṃ desemi, no appāṭihāriyaṃ. Tassa mayhaṃ, bhikkhave, abhiññāya dhammaṃ desayato no anabhiññāya, sanidānaṃ dhammaṃ desayato no anidānaṃ, sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desayato no appāṭihāriyaṃ, karaṇīyo ovādo, karaṇīyā anusāsanī. Alañca pana vo, bhikkhave, tuṭṭhiyā, alaṃ attamanatāya, alaṃ somanassāya – ‘sammāsambuddho bhagavā, svākkhāto dhammo, suppaṭipanno saṅgho’’’ti.

"Này các Tỳ khưu, Ta thuyết Pháp với thắng trí, không phải không có thắng trí. Này các Tỳ khưu, Ta thuyết Pháp có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Này các Tỳ khưu, Ta thuyết Pháp có hiệu nghiệm, không phải không có hiệu nghiệm. Này các Tỳ khưu, đối với Ta, người thuyết Pháp với thắng trí, không phải không có thắng trí; người thuyết Pháp có nhân duyên, không phải không có nhân duyên; người thuyết Pháp có hiệu nghiệm, không phải không có hiệu nghiệm, thì lời giáo huấn cần phải được thực hiện, lời chỉ dạy cần phải được thực hiện. Và này các Tỳ khưu, chỉ cần các ngươi hoan hỷ, chỉ cần các ngươi mãn ý, chỉ cần các ngươi vui mừng rằng: ‘Thế Tôn là bậc Chánh Đẳng Giác, Pháp được khéo thuyết, Tăng chúng là bậc thiện hạnh’."

Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti. Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṃ bhaññamāne sahassī lokadhātu akampitthāti. Tatiyaṃ.

Thế Tôn đã nói lời này. Các Tỳ khưu ấy hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Thế Tôn. Và khi bài pháp văn xuôi này được thuyết giảng, một ngàn thế giới đã rung chuyển. Hết phẩm thứ ba.

4. Bharaṇḍukālāmasuttaṃ

4. Kinh Bharaṇḍu Kālāma

127. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ caramāno yena kapilavatthu tadavasari. Assosi kho mahānāmo sakko – ‘‘bhagavā kira kapilavatthuṃ anuppatto’’ti. Atha kho mahānāmo sakko yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitaṃ kho mahānāmaṃ sakkaṃ bhagavā etadavoca –

127. Một thời, Thế Tôn đang du hành ở xứ Kosala, đã đi đến Kapilavatthu. Vương tử Mahānāma dòng Sakka đã nghe rằng: “Nghe nói Thế Tôn đã đến Kapilavatthu.” Rồi vương tử Mahānāma dòng Sakka đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng một bên. Thế Tôn đã nói điều này với vương tử Mahānāma dòng Sakka đang đứng một bên:

‘‘Gaccha, mahānāma, kapilavatthusmiṃ, tathārūpaṃ āvasathaṃ jāna yatthajja mayaṃ ekarattiṃ vihareyyāmā’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho mahānāmo sakko bhagavato paṭissutvā kapilavatthuṃ pavisitvā kevalakappaṃ kapilavatthuṃ anvāhiṇḍanto nāddasa kapilavatthusmiṃ tathārūpaṃ āvasathaṃ yatthajja bhagavā ekarattiṃ vihareyya.

“Này Mahānāma, hãy đi, hãy tìm ở Kapilavatthu một nơi ở thích hợp để hôm nay chúng ta có thể ở lại một đêm.” “Vâng, bạch Thế Tôn.” Vương tử Mahānāma dòng Sakka đã vâng lời Thế Tôn, đi vào Kapilavatthu, đi khắp toàn bộ Kapilavatthu nhưng không tìm thấy ở Kapilavatthu một nơi ở thích hợp để hôm nay Thế Tôn có thể ở lại một đêm.

Atha kho mahānāmo sakko yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘natthi, bhante, kapilavatthusmiṃ tathārūpo āvasatho [Pg.281] yatthajja bhagavā ekarattiṃ vihareyya. Ayaṃ, bhante, bharaṇḍu kālāmo bhagavato purāṇasabrahmacārī. Tassajja bhagavā assame ekarattiṃ viharatū’’ti. ‘‘Gaccha, mahānāma, santharaṃ paññapehī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho mahānāmo sakko bhagavato paṭissutvā yena bharaṇḍussa kālāmassa assamo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā santharaṃ paññāpetvā udakaṃ ṭhapetvā pādānaṃ dhovanāya yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘santhato, bhante, santhāro, udakaṃ ṭhapitaṃ pādānaṃ dhovanāya. Yassadāni, bhante, bhagavā kālaṃ maññatī’’ti.

Rồi vương tử Mahānāma dòng Sakka đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã nói với Thế Tôn điều này: “Bạch Thế Tôn, ở Kapilavatthu không có nơi ở thích hợp để hôm nay Thế Tôn có thể ở lại một đêm. Bạch Thế Tôn, vị Bharaṇḍu Kālāma này là bạn đồng phạm hạnh cũ của Thế Tôn. Hôm nay, xin Thế Tôn hãy ở lại một đêm trong am thất của vị ấy.” “Này Mahānāma, hãy đi, hãy sửa soạn chỗ nghỉ.” “Vâng, bạch Thế Tôn.” Vương tử Mahānāma dòng Sakka đã vâng lời Thế Tôn, đi đến am thất của Bharaṇḍu Kālāma; sau khi đến, đã sửa soạn chỗ nghỉ, đặt nước rửa chân, rồi đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã nói với Thế Tôn điều này: “Bạch Thế Tôn, chỗ nghỉ đã được sửa soạn, nước rửa chân đã được đặt sẵn. Bạch Thế Tôn, nay Thế Tôn hãy làm theo thời mà Ngài nghĩ là thích hợp.”

Atha kho bhagavā yena bharaṇḍussa kālāmassa assamo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā pāde pakkhālesi. Atha kho mahānāmassa sakkassa etadahosi – ‘‘akālo kho ajja bhagavantaṃ payirupāsituṃ. Kilanto bhagavā. Sve dānāhaṃ bhagavantaṃ payirupāsissāmī’’ti bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi.

Rồi Thế Tôn đi đến am thất của Bharaṇḍu Kālāma; sau khi đến, đã ngồi xuống trên chỗ ngồi đã được sửa soạn. Sau khi ngồi, Thế Tôn đã rửa chân. Rồi vương tử Mahānāma dòng Sakka đã suy nghĩ thế này: “Hôm nay không phải là lúc thích hợp để hầu cận Thế Tôn. Thế Tôn đã mệt mỏi. Ngày mai ta sẽ hầu cận Thế Tôn.” Sau khi đảnh lễ Thế Tôn và đi nhiễu bên phải, ông đã ra về.

Atha kho mahānāmo sakko tassā rattiyā accayena yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho mahānāmaṃ sakkaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘tayo khome, mahānāma, satthāro santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Idha, mahānāma, ekacco satthā kāmānaṃ pariññaṃ paññāpeti; na rūpānaṃ pariññaṃ paññāpeti, na vedanānaṃ pariññaṃ paññāpeti. Idha pana, mahānāma, ekacco satthā kāmānaṃ pariññaṃ paññāpeti, rūpānaṃ pariññaṃ paññāpeti; na vedanānaṃ pariññaṃ paññāpeti. Idha pana, mahānāma, ekacco satthā kāmānaṃ pariññaṃ paññāpeti, rūpānaṃ pariññaṃ paññāpeti, vedanānaṃ pariññaṃ paññāpeti. Ime kho, mahānāma, tayo satthāro santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. ‘Imesaṃ, mahānāma, tiṇṇaṃ satthārānaṃ ekā niṭṭhā udāhu puthu niṭṭhā’’’ti?

Rồi vương tử Mahānāma dòng Sakka, sau khi đêm ấy đã qua, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã ngồi một bên. Thế Tôn đã nói điều này với vương tử Mahānāma dòng Sakka đang ngồi một bên: “Này Mahānāma, có ba vị đạo sư này hiện hữu, có mặt ở đời. Thế nào là ba? Này Mahānāma, ở đây, có vị đạo sư chế định sự liễu tri các dục; không chế định sự liễu tri các sắc, không chế định sự liễu tri các thọ. Lại nữa, này Mahānāma, ở đây, có vị đạo sư chế định sự liễu tri các dục, chế định sự liễu tri các sắc; không chế định sự liễu tri các thọ. Lại nữa, này Mahānāma, ở đây, có vị đạo sư chế định sự liễu tri các dục, chế định sự liễu tri các sắc, và chế định sự liễu tri các thọ. Này Mahānāma, đây là ba vị đạo sư hiện hữu, có mặt ở đời. ‘Này Mahānāma, ba vị đạo sư này có cùng một đích đến hay có đích đến khác nhau?’”

Evaṃ vutte bharaṇḍu kālāmo mahānāmaṃ sakkaṃ etadavoca – ‘‘ekāti, mahānāma, vadehī’’ti. Evaṃ vutte bhagavā mahānāmaṃ sakkaṃ etadavoca – ‘‘nānāti, mahānāma, vadehī’’ti. Dutiyampi kho bharaṇḍu kālāmo mahānāmaṃ sakkaṃ etadavoca – ‘‘ekāti, mahānāma, vadehī’’ti. Dutiyampi kho bhagavā mahānāmaṃ sakkaṃ etadavoca – ‘‘nānāti, mahānāma, vadehī’’ti. Tatiyampi kho bharaṇḍu kālāmo mahānāmaṃ sakkaṃ etadavoca – ‘‘ekāti, mahānāma[Pg.282], vadehī’’ti. Tatiyampi kho bhagavā mahānāmaṃ sakkaṃ etadavoca – ‘‘nānāti, mahānāma, vadehī’’ti.

Khi được nói như vậy, Bharaṇḍu Kālāma đã nói với vương tử Mahānāma dòng Sakka điều này: “Này Mahānāma, hãy nói là: ‘Giống nhau’.” Khi được nói như vậy, Thế Tôn đã nói với vương tử Mahānāma dòng Sakka điều này: “Này Mahānāma, hãy nói là: ‘Khác nhau’.” Lần thứ hai, Bharaṇḍu Kālāma cũng nói với vương tử Mahānāma dòng Sakka: “Này Mahānāma, hãy nói là: ‘Giống nhau’.” Lần thứ hai, Thế Tôn cũng nói với vương tử Mahānāma dòng Sakka: “Này Mahānāma, hãy nói là: ‘Khác nhau’.” Lần thứ ba, Bharaṇḍu Kālāma cũng nói với vương tử Mahānāma dòng Sakka: “Này Mahānāma, hãy nói là: ‘Giống nhau’.” Lần thứ ba, Thế Tôn cũng nói với vương tử Mahānāma dòng Sakka: “Này Mahānāma, hãy nói là: ‘Khác nhau’.”

Atha kho bharaṇḍu kālāmassa etadahosi – ‘‘mahesakkhassa vatamhi mahānāmassa sakkassa sammukhā samaṇena gotamena yāvatatiyaṃ apasādito. Yaṃnūnāhaṃ kapilavatthumhā pakkameyya’’nti. Atha kho bharaṇḍu kālāmo kapilavatthumhā pakkāmi. Yaṃ kapilavatthumhā pakkāmi tathā pakkantova ahosi na puna paccāgacchīti. Catutthaṃ.

Rồi Bharaṇḍu Kālāma đã suy nghĩ thế này: “Thật vậy, ta đã bị Sa-môn Gotama bác bỏ đến lần thứ ba ngay trước mặt vương tử Mahānāma dòng Sakka, một người có thế lực lớn. Hay là ta nên rời khỏi Kapilavatthu.” Rồi Bharaṇḍu Kālāma đã rời khỏi Kapilavatthu. Khi ông rời khỏi Kapilavatthu, ông đã ra đi như vậy và không bao giờ quay trở lại. Hết phẩm thứ tư.

5. Hatthakasuttaṃ

5. Kinh Hatthaka

128. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho hatthako devaputto abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā – ‘‘bhagavato purato ṭhassāmī’’ti osīdatimeva saṃsīdatimeva, na sakkoti saṇṭhātuṃ. Seyyathāpi nāma sappi vā telaṃ vā vālukāya āsittaṃ osīdatimeva saṃsīdatimeva, na saṇṭhāti; evamevaṃ hatthako devaputto – ‘‘bhagavato purato ṭhassāmī’’ti osīdatimeva saṃsīdatimeva, na sakkoti saṇṭhātuṃ.

128. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, thiên tử Hatthaka, vào lúc đêm đã khuya, với dung sắc thù thắng, làm toàn thể Jetavana sáng rực, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ đứng trước mặt Thế Tôn,’ vị ấy cứ bị lún xuống, cứ bị chìm xuống, không thể đứng vững được. Ví như bơ hay dầu được đổ trên cát, nó cứ bị lún xuống, cứ bị chìm xuống, không đứng vững được; cũng vậy, thiên tử Hatthaka, (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ đứng trước mặt Thế Tôn,’ vị ấy cứ bị lún xuống, cứ bị chìm xuống, không thể đứng vững được.

Atha kho bhagavā hatthakaṃ devaputtaṃ etadavoca – ‘‘oḷārikaṃ, hatthaka, attabhāvaṃ abhinimmināhī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti, kho hatthako devaputto bhagavato paṭissutvā oḷārikaṃ attabhāvaṃ abhinimminitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitaṃ kho hatthakaṃ devaputtaṃ bhagavā etadavoca –

Bấy giờ, Thế Tôn nói với thiên tử Hatthaka điều này: ‘Này Hatthaka, hãy hóa hiện một thân thể thô.’ ‘Vâng, bạch Thế Tôn,’ thiên tử Hatthaka vâng đáp Thế Tôn, hóa hiện một thân thể thô, đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng một bên. Thế Tôn nói với thiên tử Hatthaka đang đứng một bên điều này:

‘‘Ye te, hatthaka, dhammā pubbe manussabhūtassa pavattino ahesuṃ, api nu te te dhammā etarahi pavattino’’ti? ‘‘Ye ca me, bhante, dhammā pubbe manussabhūtassa pavattino ahesuṃ, te ca me dhammā etarahi pavattino; ye ca me, bhante, dhammā pubbe manussabhūtassa nappavattino ahesuṃ, te ca me dhammā etarahi pavattino. Seyyathāpi, bhante, bhagavā etarahi ākiṇṇo viharati bhikkhūhi bhikkhunīhi upāsakehi upāsikāhi rājūhi [Pg.283] rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi; evamevaṃ kho ahaṃ, bhante, ākiṇṇo viharāmi devaputtehi. Dūratopi, bhante, devaputtā āgacchanti hatthakassa devaputtassa santike ‘dhammaṃ sossāmā’ti. Tiṇṇāhaṃ, bhante, dhammānaṃ atitto appaṭivāno kālaṅkato. Katamesaṃ tiṇṇaṃ? Bhagavato ahaṃ, bhante, dassanassa atitto appaṭivāno kālaṅkato; saddhammasavanassāhaṃ, bhante, atitto appaṭivāno kālaṅkato; saṅghassāhaṃ, bhante, upaṭṭhānassa atitto appaṭivāno kālaṅkato. Imesaṃ kho ahaṃ, bhante, tiṇṇaṃ dhammānaṃ atitto appaṭivāno kālaṅkato’’ti.

‘Này Hatthaka, những pháp mà ngươi đã thực hành khi còn là người, những pháp ấy bây giờ có còn được thực hành không?’ ‘Bạch Thế Tôn, những pháp mà con đã thực hành khi còn là người, những pháp ấy bây giờ con vẫn thực hành; và bạch Thế Tôn, những pháp mà con chưa từng thực hành khi còn là người, những pháp ấy bây giờ con cũng thực hành. Bạch Thế Tôn, cũng như Thế Tôn bây giờ sống giữa các Tỳ khưu, Tỳ khưu ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, các vua chúa, các đại thần, các người theo ngoại đạo, và các đệ tử của họ; cũng vậy, bạch Thế Tôn, con sống giữa các thiên tử. Bạch Thế Tôn, từ xa, các thiên tử cũng đến gần thiên tử Hatthaka (nghĩ rằng): ‘Chúng ta sẽ nghe Pháp.’ Bạch Thế Tôn, con đã mệnh chung mà không thỏa mãn, không nhàm chán đối với ba pháp. Ba pháp nào? Bạch Thế Tôn, con đã mệnh chung mà không thỏa mãn, không nhàm chán đối với việc diện kiến Thế Tôn; bạch Thế Tôn, con đã mệnh chung mà không thỏa mãn, không nhàm chán đối với việc nghe diệu pháp; bạch Thế Tôn, con đã mệnh chung mà không thỏa mãn, không nhàm chán đối với việc phục vụ Tăng chúng. Bạch Thế Tôn, con đã mệnh chung mà không thỏa mãn, không nhàm chán đối với ba pháp này.’

‘‘Nāhaṃ bhagavato dassanassa, tittimajjhagā kudācanaṃ;

Saṅghassa upaṭṭhānassa, saddhammasavanassa ca.

Con chưa bao giờ đạt được sự thỏa mãn, đối với việc diện kiến Thế Tôn, đối với việc phục vụ Tăng chúng, và đối với việc nghe diệu pháp.

‘‘Adhisīlaṃ sikkhamāno, saddhammasavane rato;

Tiṇṇaṃ dhammānaṃ atitto, hatthako avihaṃ gato’’ti. pañcamaṃ;

‘Thực hành tăng thượng giới, ưa thích nghe diệu pháp, không thỏa mãn với ba pháp, Hatthaka đã đi đến cõi Aviha (Vô Phiền).’ Kinh thứ năm.

6. Kaṭuviyasuttaṃ

6. Kinh Kaṭuviya (Miếng Đồ Ăn Thừa)

129. Ekaṃ samayaṃ bhagavā bārāṇasiyaṃ viharati isipatane migadāye. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya bārāṇasiṃ piṇḍāya pāvisi. Addasā kho bhagavā goyogapilakkhasmiṃ piṇḍāya caramāno aññataraṃ bhikkhuṃ rittassādaṃ bāhirassādaṃ muṭṭhassatiṃ asampajānaṃ asamāhitaṃ vibbhantacittaṃ pākatindriyaṃ. Disvā taṃ bhikkhuṃ etadavoca –

129. Một thời, Thế Tôn trú ở Bārāṇasī, tại Isipatana, Migadāya. Bấy giờ, vào buổi sáng, Thế Tôn đắp y, mang y bát, vào thành Bārāṇasī để khất thực. Khi đang đi khất thực ở gần cây đa Goyoga, Thế Tôn thấy một Tỳ khưu nọ, người có vị giác trống rỗng, có vị giác bên ngoài, thất niệm, không tỉnh giác, không định tĩnh, tâm tán loạn, các căn buông thả. Thấy vậy, Ngài nói với vị Tỳ khưu ấy điều này:

‘‘Mā kho tvaṃ, bhikkhu, attānaṃ kaṭuviyamakāsi. Taṃ vata bhikkhu kaṭuviyakataṃ attānaṃ āmagandhena avassutaṃ makkhikā nānupatissanti nānvāssavissantīti, netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’’ti. Atha kho so bhikkhu bhagavatā iminā ovādena ovadito saṃvegamāpādi. Atha kho bhagavā bārāṇasiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto bhikkhū āmantesi –

‘Này Tỳ khưu, chớ làm cho tự thân mình giống như miếng đồ ăn thừa. Này Tỳ khưu, đối với người đã tự làm cho mình giống như miếng đồ ăn thừa, bị ướt đẫm bởi mùi hôi tanh, mà các con ruồi sẽ không bu đến, sẽ không bám theo, trường hợp ấy không xảy ra.’ Bấy giờ, vị Tỳ khưu ấy, được Thế Tôn khuyên dạy bằng lời giáo huấn này, đã đạt đến sự xúc động. Bấy giờ, Thế Tôn, sau khi đi khất thực ở Bārāṇasī, lúc về sau buổi ăn, sau khi đi khất thực trở về, đã gọi các Tỳ khưu:

‘‘Idhāhaṃ, bhikkhave, pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya bārāṇasiṃ [Pg.284] piṇḍāya pāvisiṃ. Addasaṃ kho ahaṃ, bhikkhave, goyogapilakkhasmiṃ piṇḍāya caramāno aññataraṃ bhikkhuṃ rittassādaṃ bāhirassādaṃ muṭṭhassatiṃ asampajānaṃ asamāhitaṃ vibbhantacittaṃ pākatindriyaṃ. Disvā taṃ bhikkhuṃ etadavocaṃ –

‘Này các Tỳ khưu, hôm nay, vào buổi sáng, Ta đắp y, mang y bát, vào thành Bārāṇasī để khất thực. Này các Tỳ khưu, khi đang đi khất thực ở gần cây đa Goyoga, Ta thấy một Tỳ khưu nọ, người có vị giác trống rỗng, có vị giác bên ngoài, thất niệm, không tỉnh giác, không định tĩnh, tâm tán loạn, các căn buông thả. Thấy vậy, Ta nói với vị Tỳ khưu ấy điều này:

‘‘‘Mā kho tvaṃ, bhikkhu, attānaṃ kaṭuviyamakāsi. Taṃ vata bhikkhu kaṭuviyakataṃ attānaṃ āmagandhena avassutaṃ makkhikā nānupatissanti nānvāssavissantīti, netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’ti. Atha kho, bhikkhave, so bhikkhu mayā iminā ovādena ovadito saṃvegamāpādī’’ti. Evaṃ vutte aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kiṃ nu kho, bhante, kaṭuviyaṃ? Ko āmagandho? Kā makkhikā’’ti?

‘‘Này Tỳ khưu, chớ làm cho tự thân mình giống như miếng đồ ăn thừa. Này Tỳ khưu, đối với người đã tự làm cho mình giống như miếng đồ ăn thừa, bị ướt đẫm bởi mùi hôi tanh, mà các con ruồi sẽ không bu đến, sẽ không bám theo, trường hợp ấy không xảy ra.’ Này các Tỳ khưu, bấy giờ, vị Tỳ khưu ấy, được Ta khuyên dạy bằng lời giáo huấn này, đã đạt đến sự xúc động.’ Khi được nói vậy, một Tỳ khưu khác bạch với Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, thế nào là miếng đồ ăn thừa? Thế nào là mùi hôi tanh? Thế nào là các con ruồi?’

‘‘Abhijjhā kho, bhikkhu, kaṭuviyaṃ; byāpādo āmagandho; pāpakā akusalā vitakkā makkhikā. Taṃ vata, bhikkhu, kaṭuviyakataṃ attānaṃ āmagandhena avassutaṃ makkhikā nānupatissanti nānvāssavissantīti, netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’’ti.

‘Này Tỳ khưu, tham ái chính là miếng đồ ăn thừa; sân hận chính là mùi hôi tanh; các tư duy xấu ác, bất thiện chính là các con ruồi. Này Tỳ khưu, đối với người đã tự làm cho mình giống như miếng đồ ăn thừa, bị ướt đẫm bởi mùi hôi tanh, mà các con ruồi sẽ không bu đến, sẽ không bám theo, trường hợp ấy không xảy ra.’

‘‘Aguttaṃ cakkhusotasmiṃ, indriyesu asaṃvutaṃ;

Makkhikānupatissanti, saṅkappā rāganissitā.

‘Không phòng hộ ở mắt và tai, không thu thúc trong các căn, các con ruồi sẽ bu đến, tức là các ý nghĩ dựa vào tham ái.

‘‘Kaṭuviyakato bhikkhu, āmagandhe avassuto;

Ārakā hoti nibbānā, vighātasseva bhāgavā.

‘Vị Tỳ khưu đã trở thành miếng đồ ăn thừa, bị ướt đẫm bởi mùi hôi tanh, thì xa lìa Nibbāna, chỉ có phần trong sự phiền não.

‘‘Gāme vā yadi vāraññe, aladdhā samathamattano ;

Pareti bālo dummedho, makkhikāhi purakkhato.

‘Dù ở làng hay ở rừng, kẻ ngu si, trí tuệ thấp kém, không đạt được sự an tịnh cho tự thân, đi lang thang, bị các con ruồi vây quanh.

‘‘Ye ca sīlena sampannā, paññāyūpasameratā;

Upasantā sukhaṃ senti, nāsayitvāna makkhikā’’ti. chaṭṭhaṃ;

‘Còn những ai đầy đủ giới hạnh, ưa thích sự an tịnh bằng trí tuệ, các vị ấy, sau khi đã diệt trừ các con ruồi, được an tịnh, sống an lạc.’ Kinh thứ sáu.

7. Paṭhamaanuruddhasuttaṃ

7. Kinh Anuruddha thứ nhất

130. Atha kho āyasmā anuruddho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā anuruddho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘idhāhaṃ, bhante, dibbena cakkhunā [Pg.285] visuddhena atikkantamānusakena yebhuyyena passāmi mātugāmaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjamānaṃ. Katihi nu kho, bhante, dhammehi samannāgato mātugāmo kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjatī’’ti?

130. Rồi Tôn giả Anuruddha đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Anuruddha bạch Thế Tôn: – Bạch Thế Tôn, ở đây, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, con thấy phần lớn người nữ, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Bạch Thế Tôn, do thành tựu bao nhiêu pháp mà người nữ, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục?

‘‘Tīhi kho, anuruddha, dhammehi samannāgato mātugāmo kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Katamehi tīhi? Idha, anuruddha, mātugāmo pubbaṇhasamayaṃ maccheramalapariyuṭṭhitena cetasā agāraṃ ajjhāvasati, majjhanhikasamayaṃ issāpariyuṭṭhitena cetasā agāraṃ ajjhāvasati, sāyanhasamayaṃ kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā agāraṃ ajjhāvasati. Imehi kho, anuruddha, tīhi dhammehi samannāgato mātugāmo kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjatī’’ti. Sattamaṃ.

– Này Anuruddha, do thành tựu ba pháp, người nữ, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Thế nào là ba? Này Anuruddha, ở đây, người nữ vào buổi sáng, sống trong gia đình với tâm bị cấu uế xan tham xâm chiếm; vào buổi trưa, sống trong gia đình với tâm bị tật đố xâm chiếm; vào buổi chiều, sống trong gia đình với tâm bị tham dục xâm chiếm. Này Anuruddha, do thành tựu ba pháp này, người nữ, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. (Kinh) thứ bảy.

8. Dutiyaanuruddhasuttaṃ

8. Kinh Anuruddha thứ hai

131. Atha kho āyasmā anuruddho yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā anuruddho āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘idhāhaṃ, āvuso sāriputta, dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena sahassaṃ lokaṃ olokemi. Āraddhaṃ kho pana me vīriyaṃ asallīnaṃ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṃ cittaṃ ekaggaṃ. Atha ca pana me nānupādāya āsavehi cittaṃ vimuccatī’’ti.

131. Rồi Tôn giả Anuruddha đi đến chỗ Tôn giả Sāriputta; sau khi đến, cùng Tôn giả Sāriputta nói lên những lời chào hỏi thân hữu. Sau khi nói lên những lời chào hỏi thân hữu, đáng ghi nhớ, liền ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Anuruddha nói với Tôn giả Sāriputta: – Này Hiền giả Sāriputta, ở đây, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, tôi nhìn thấy một ngàn thế giới. Và tinh tấn của tôi được khơi dậy, không lùi bước; niệm được an trú, không quên lãng; thân được khinh an, không bồn chồn; tâm được định tĩnh, nhất tâm. Tuy vậy, tâm của tôi vẫn không được giải thoát khỏi các lậu hoặc, do không còn chấp thủ.

‘‘Yaṃ kho te, āvuso anuruddha, evaṃ hoti – ‘ahaṃ dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena sahassaṃ lokaṃ volokemī’ti, idaṃ te mānasmiṃ. Yampi te, āvuso anuruddha, evaṃ hoti – ‘āraddhaṃ kho pana me vīriyaṃ asallīnaṃ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṃ cittaṃ ekagga’nti, idaṃ te uddhaccasmiṃ. Yampi te, āvuso anuruddha, evaṃ hoti – ‘atha ca pana me nānupādāya āsavehi cittaṃ vimuccatī’ti, idaṃ [Pg.286] te kukkuccasmiṃ. Sādhu vatāyasmā anuruddho ime tayo dhamme pahāya, ime tayo dhamme amanasikaritvā amatāya dhātuyā cittaṃ upasaṃharatū’’ti.

– Này Hiền giả Anuruddha, khi Hiền giả nghĩ rằng: ‘Với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, tôi nhìn thấy một ngàn thế giới,’ đó là mạn của Hiền giả. Khi Hiền giả nghĩ rằng: ‘Và tinh tấn của tôi được khơi dậy, không lùi bước; niệm được an trú, không quên lãng; thân được khinh an, không bồn chồn; tâm được định tĩnh, nhất tâm,’ đó là trạo cử của Hiền giả. Khi Hiền giả nghĩ rằng: ‘Tuy vậy, tâm của tôi vẫn không được giải thoát khỏi các lậu hoặc, do không còn chấp thủ,’ đó là hối quá của Hiền giả. Lành thay, mong Tôn giả Anuruddha hãy từ bỏ ba pháp này, không tác ý đến ba pháp này, và hướng tâm đến giới bất tử.

Atha kho āyasmā anuruddho aparena samayena ime tayo dhamme pahāya, ime tayo dhamme amanasikaritvā amatāya dhātuyā cittaṃ upasaṃhari. Atha kho āyasmā anuruddho eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva – yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tadanuttaraṃ – brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi. ‘‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’’ti abbhaññāsi. Aññataro ca panāyasmā anuruddho arahataṃ ahosīti. Aṭṭhamaṃ.

Rồi Tôn giả Anuruddha, vào một thời gian khác, đã từ bỏ ba pháp này, không tác ý đến ba pháp này, và hướng tâm đến giới bất tử. Rồi Tôn giả Anuruddha, sống một mình, viễn ly, không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần, không bao lâu đã tự mình với thắng trí, chứng ngộ, đạt đến và an trú ngay trong hiện tại mục đích vô thượng của phạm hạnh mà vì nó các thiện nam tử đã chân chánh xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Vị ấy biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’ Và Tôn giả Anuruddha đã trở thành một trong các vị A-la-hán. (Kinh) thứ tám.

9. Paṭicchannasuttaṃ

9. Kinh Che Đậy

132. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, paṭicchannāni āvahanti, no vivaṭāni. Katamāni tīṇi? Mātugāmo, bhikkhave, paṭicchanno āvahati, no vivaṭo; brāhmaṇānaṃ, bhikkhave, mantā paṭicchannā āvahanti, no vivaṭā; micchādiṭṭhi, bhikkhave, paṭicchannā āvahati, no vivaṭā. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi paṭicchannāni āvahanti, no vivaṭāni.

132. – Này các Tỳ khưu, có ba điều này được che đậy thì mới phát huy tác dụng, không phải khi phơi bày. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, người nữ được che đậy thì mới phát huy tác dụng, không phải khi phơi bày; này các Tỳ khưu, các câu mật chú của Bà-la-môn được che đậy thì mới phát huy tác dụng, không phải khi phơi bày; này các Tỳ khưu, tà kiến được che đậy thì mới phát huy tác dụng, không phải khi phơi bày. Này các Tỳ khưu, đây là ba điều được che đậy thì mới phát huy tác dụng, không phải khi phơi bày.

‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, vivaṭāni virocanti, no paṭicchannāni. Katamāni tīṇi? Candamaṇḍalaṃ, bhikkhave, vivaṭaṃ virocati, no paṭicchannaṃ; sūriyamaṇḍalaṃ, bhikkhave, vivaṭaṃ virocati, no paṭicchannaṃ; tathāgatappavedito dhammavinayo, bhikkhave, vivaṭo virocati, no paṭicchanno. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi vivaṭāni virocanti, no paṭicchannānī’’ti. Navamaṃ.

– Này các Tỳ khưu, có ba điều này được phơi bày thì mới tỏa sáng, không phải khi che đậy. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, mặt trăng được phơi bày thì mới tỏa sáng, không phải khi che đậy; này các Tỳ khưu, mặt trời được phơi bày thì mới tỏa sáng, không phải khi che đậy; này các Tỳ khưu, Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng được phơi bày thì mới tỏa sáng, không phải khi che đậy. Này các Tỳ khưu, đây là ba điều được phơi bày thì mới tỏa sáng, không phải khi che đậy. (Kinh) thứ chín.

10. Lekhasuttaṃ

10. Kinh Nét Chữ

133. ‘‘Tayome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Pāsāṇalekhūpamo puggalo, pathavilekhūpamo puggalo, udakalekhūpamo puggalo. Katamo ca, bhikkhave, pāsāṇalekhūpamo puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo abhiṇhaṃ kujjhati. So ca khvassa kodho [Pg.287] dīgharattaṃ anuseti. Seyyathāpi, bhikkhave, pāsāṇe lekhā na khippaṃ lujjati vātena vā udakena vā, ciraṭṭhitikā hoti; evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo abhiṇhaṃ kujjhati. So ca khvassa kodho dīgharattaṃ anuseti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, pāsāṇalekhūpamo puggalo.

133. – Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là ba? Hạng người như nét chữ khắc trên đá, hạng người như nét chữ vẽ trên đất, và hạng người như nét chữ vẽ trên nước. Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người như nét chữ khắc trên đá? Ở đây, này các Tỳ khưu, có hạng người thường hay phẫn nộ. Và cơn phẫn nộ ấy của người ấy tồn tại lâu dài. Ví như, này các Tỳ khưu, nét chữ khắc trên đá không mau lẹ bị xóa mất bởi gió hay bởi nước, nó tồn tại lâu dài; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người thường hay phẫn nộ. Và cơn phẫn nộ ấy của người ấy tồn tại lâu dài. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là hạng người như nét chữ khắc trên đá.

‘‘Katamo ca, bhikkhave, pathavilekhūpamo puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo abhiṇhaṃ kujjhati. So ca khvassa kodho na dīgharattaṃ anuseti. Seyyathāpi, bhikkhave, pathaviyā lekhā khippaṃ lujjati vātena vā udakena vā, na ciraṭṭhitikā hoti; evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo abhiṇhaṃ kujjhati. So ca khvassa kodho na dīgharattaṃ anuseti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, pathavilekhūpamo puggalo.

Này các Tỳ khưu, thế nào là người giống như vết vạch trên đất? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người thường hay phẫn nộ. Và cơn phẫn nộ của người ấy không tồn tại lâu dài. Này các Tỳ khưu, ví như vết vạch trên đất nhanh chóng bị xóa đi bởi gió hoặc bởi nước, không tồn tại lâu dài; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có người thường hay phẫn nộ. Và cơn phẫn nộ của người ấy không tồn tại lâu dài. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người giống như vết vạch trên đất.

‘‘Katamo ca, bhikkhave, udakalekhūpamo puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo āgāḷhenapi vuccamāno pharusenapi vuccamāno amanāpenapi vuccamāno sandhiyatimeva saṃsandatimeva sammodatimeva. Seyyathāpi, bhikkhave, udake lekhā khippaṃyeva paṭivigacchati, na ciraṭṭhitikā hoti; evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo āgāḷhenapi vuccamāno pharusenapi vuccamāno amanāpenapi vuccamāno sandhiyatimeva saṃsandatimeva sammodatimeva. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, udakalekhūpamo puggalo. Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti. Dasamaṃ.

Này các Tỳ khưu, thế nào là người giống như vết vạch trên nước? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người dù bị nói lời nặng nề, dù bị nói lời thô lỗ, dù bị nói lời không vừa ý, vẫn hòa hợp, vẫn thân thiện, vẫn vui vẻ. Này các Tỳ khưu, ví như vết vạch trên nước liền biến mất, không tồn tại lâu dài; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có người dù bị nói lời nặng nề, dù bị nói lời thô lỗ, dù bị nói lời không vừa ý, vẫn hòa hợp, vẫn thân thiện, vẫn vui vẻ. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người giống như vết vạch trên nước. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này có mặt, hiện hữu trong thế gian. (Kinh) thứ mười.

Kusināravaggo terasamo.

Phẩm Kusināra, thứ mười ba.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

Kusinārabhaṇḍanā ceva, gotamabharaṇḍuhatthako;

Kaṭuviyaṃ dve anuruddhā, paṭicchannaṃ lekhena te dasāti.

Kusināra, và Bhaṇḍana, Gotama, Bharaṇḍu, Hatthaka; Kaṭuviya, hai kinh Anuruddha, Paṭicchanna, và Lekha, đó là mười kinh.

(14) 4. Yodhājīvavaggo

(14) 4. Phẩm Người Lính Chiến (Yodhājīva)

1. Yodhājīvasuttaṃ

1. Kinh Người Lính Chiến

134. ‘‘Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato yodhājīvo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhyaṃ gacchati. Katamehi tīhi[Pg.288]? Idha, bhikkhave, yodhājīvo dūre pātī ca hoti akkhaṇavedhī ca mahato ca kāyassa padāletā. Imehi, kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato yodhājīvo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhyaṃ gacchati. Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu dūre pātī ca hoti akkhaṇavedhī ca mahato ca kāyassa padāletā.

134. Này các Tỳ khưu, người lính chiến hội đủ ba yếu tố thì xứng đáng với vua, được vua dùng, và được xem là một bộ phận của nhà vua. Ba yếu tố nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, người lính chiến có thể bắn xa, là một xạ thủ, và có thể xuyên thủng vật thể lớn. Này các Tỳ khưu, người lính chiến hội đủ ba yếu tố này thì xứng đáng với vua, được vua dùng, và được xem là một bộ phận của nhà vua. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu hội đủ ba yếu tố thì xứng đáng được cúng dường... là ruộng phước vô thượng cho đời. Ba yếu tố nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu có thể bắn xa, là một xạ thủ, và có thể xuyên thủng vật thể lớn.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu dūre pātī hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu yaṃ kiñci rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ rūpaṃ – ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Yā kāci vedanā atītānāgatapaccuppannā ajjhattā vā bahiddhā vā oḷārikā vā sukhumā vā hīnā vā paṇītā vā yā dūre santike vā, sabbaṃ vedanaṃ – ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Yā kāci saññā atītānāgatapaccuppannā ajjhattā vā bahiddhā vā oḷārikā vā sukhumā vā hīnā vā paṇītā vā yā dūre santike vā, sabbaṃ saññaṃ – ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Ye keci saṅkhārā atītānāgatapaccuppannā ajjhattā vā bahiddhā vā oḷārikā vā sukhumā vā hīnā vā paṇītā vā ye dūre santike vā, sabbe saṅkhāre – ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Yaṃ kiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ viññāṇaṃ – ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu dūre pātī hoti.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có thể bắn xa? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu đối với bất cứ sắc nào, dù quá khứ, tương lai, hay hiện tại, ở trong hay ở ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, vị ấy thấy tất cả sắc với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Đối với bất cứ thọ nào, dù quá khứ, tương lai, hay hiện tại, ở trong hay ở ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, vị ấy thấy tất cả thọ với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Đối với bất cứ tưởng nào, dù quá khứ, tương lai, hay hiện tại, ở trong hay ở ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, vị ấy thấy tất cả tưởng với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Đối với bất cứ hành nào, dù quá khứ, tương lai, hay hiện tại, ở trong hay ở ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, vị ấy thấy tất cả các hành với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Đối với bất cứ thức nào, dù quá khứ, tương lai, hay hiện tại, ở trong hay ở ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, vị ấy thấy tất cả thức với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có thể bắn xa.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu akkhaṇavedhī hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti; ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti; ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti; ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī [Pg.289] paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu akkhaṇavedhī hoti.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu là một xạ thủ? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu biết như thật: ‘Đây là khổ,’ biết như thật: ‘Đây là nguồn gốc của khổ,’ biết như thật: ‘Đây là sự diệt khổ,’ biết như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt khổ.’ Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu là một xạ thủ.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu mahato kāyassa padāletā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu mahantaṃ avijjākkhandhaṃ padāleti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu mahato kāyassa padāletā hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Paṭhamaṃ.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có thể xuyên thủng vật thể lớn? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu xuyên thủng khối vô minh to lớn. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có thể xuyên thủng vật thể lớn. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu hội đủ ba pháp này thì xứng đáng được cúng dường... là ruộng phước vô thượng cho đời. (Kinh) thứ nhất.

2. Parisāsuttaṃ

2. Kinh Hội Chúng

135. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, parisā. Katamā tisso? Ukkācitavinītā parisā, paṭipucchāvinītā parisā, yāvatāvinītā parisā – imā kho, bhikkhave, tisso parisā’’ti. Dutiyaṃ.

135. Này các Tỳ khưu, có ba loại hội chúng này. Ba loại nào? Hội chúng được giáo huấn qua lời giảng giải, hội chúng được giáo huấn qua sự hỏi đáp, và hội chúng chỉ được giáo huấn ở một mức độ nhất định. Này các Tỳ khưu, đây là ba loại hội chúng. (Kinh) thứ hai.

3. Mittasuttaṃ

3. Kinh Người Bạn

136. ‘‘Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato mitto sevitabbo. Katamehi tīhi? ( ) Duddadaṃ dadāti, dukkaraṃ karoti, dukkhamaṃ khamati – imehi kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato mitto sevitabbo’’ti. Tatiyaṃ.

136. Này các Tỳ khưu, người bạn hội đủ ba yếu tố thì nên kết giao. Ba yếu tố nào? Người ấy cho vật khó cho, làm việc khó làm, nhẫn chịu điều khó nhẫn. Này các Tỳ khưu, người bạn hội đủ ba yếu tố này thì nên kết giao. (Kinh) thứ ba.

4. Uppādāsuttaṃ

4. Kinh Sự Sanh Khởi

137. ‘‘Uppādā vā, bhikkhave, tathāgatānaṃ anuppādā vā tathāgatānaṃ, ṭhitāva sā dhātu dhammaṭṭhitatā dhammaniyāmatā. Sabbe saṅkhārā aniccā. Taṃ tathāgato abhisambujjhati abhisameti. Abhisambujjhitvā abhisametvā ācikkhati deseti paññāpeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti – ‘sabbe saṅkhārā aniccā’ti. Uppādā vā, bhikkhave, tathāgatānaṃ anuppādā vā tathāgatānaṃ ṭhitāva sā dhātu dhammaṭṭhitatā dhammaniyāmatā. Sabbe saṅkhārā dukkhā. Taṃ tathāgato abhisambujjhati abhisameti. Abhisambujjhitvā [Pg.290] abhisametvā ācikkhati deseti paññāpeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti – ‘sabbe saṅkhārā dukkhā’ti. Uppādā vā, bhikkhave, tathāgatānaṃ anuppādā vā tathāgatānaṃ ṭhitāva sā dhātu dhammaṭṭhitatā dhammaniyāmatā. Sabbe dhammā anattā. Taṃ tathāgato abhisambujjhati abhisameti. Abhisambujjhitvā abhisametvā ācikkhati deseti paññāpeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti – ‘sabbe dhammā anattā’’’ti. Catutthaṃ.

137. “Này các Tỳ khưu, dù các đức Như Lai có xuất hiện hay không xuất hiện, yếu tố ấy vẫn an trú, là định tánh của pháp, là quy luật của pháp. Tất cả các pháp hữu vi là vô thường. Điều ấy, Như Lai tự mình giác ngộ, tự mình chứng đạt. Sau khi đã tự mình giác ngộ, tự mình chứng đạt, Ngài chỉ dạy, thuyết giảng, trình bày, thiết lập, khai thị, phân tích, làm cho sáng tỏ rằng: ‘Tất cả các pháp hữu vi là vô thường’. Này các Tỳ khưu, dù các đức Như Lai có xuất hiện hay không xuất hiện, yếu tố ấy vẫn an trú, là định tánh của pháp, là quy luật của pháp. Tất cả các pháp hữu vi là khổ. Điều ấy, Như Lai tự mình giác ngộ, tự mình chứng đạt. Sau khi đã tự mình giác ngộ, tự mình chứng đạt, Ngài chỉ dạy, thuyết giảng, trình bày, thiết lập, khai thị, phân tích, làm cho sáng tỏ rằng: ‘Tất cả các pháp hữu vi là khổ’. Này các Tỳ khưu, dù các đức Như Lai có xuất hiện hay không xuất hiện, yếu tố ấy vẫn an trú, là định tánh của pháp, là quy luật của pháp. Tất cả các pháp là vô ngã. Điều ấy, Như Lai tự mình giác ngộ, tự mình chứng đạt. Sau khi đã tự mình giác ngộ, tự mình chứng đạt, Ngài chỉ dạy, thuyết giảng, trình bày, thiết lập, khai thị, phân tích, làm cho sáng tỏ rằng: ‘Tất cả các pháp là vô ngã’.”

5. Kesakambalasuttaṃ

5. Kinh Vải Dệt Bằng Tóc

138. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yāni kānici tantāvutānaṃ vatthānaṃ, kesakambalo tesaṃ paṭikiṭṭho akkhāyati. Kesakambalo, bhikkhave, sīte sīto, uṇhe uṇho, dubbaṇṇo, duggandho, dukkhasamphasso. Evamevaṃ kho, bhikkhave, yāni kānici puthusamaṇabrāhmaṇavādānaṃ makkhalivādo tesaṃ paṭikiṭṭho akkhāyati.

138. “Này các Tỳ khưu, ví như trong tất cả các loại vải dệt bằng sợi, tấm vải dệt bằng tóc người được xem là loại hạ tiện nhất. Này các Tỳ khưu, tấm vải dệt bằng tóc người thì lạnh trong mùa lạnh, nóng trong mùa nóng, màu sắc xấu xí, mùi hôi thối, xúc chạm khó chịu. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, trong tất cả các học thuyết của nhiều Sa-môn, Bà-la-môn, học thuyết của Makkhali được xem là hạ tiện nhất.

‘‘Makkhali, bhikkhave, moghapuriso evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – ‘natthi kammaṃ, natthi kiriyaṃ, natthi vīriya’nti. Yepi te, bhikkhave, ahesuṃ atītamaddhānaṃ arahanto sammāsambuddhā, tepi bhagavanto kammavādā ceva ahesuṃ kiriyavādā ca vīriyavādā ca. Tepi, bhikkhave, makkhali moghapuriso paṭibāhati – ‘natthi kammaṃ, natthi kiriyaṃ, natthi vīriya’nti. Yepi te, bhikkhave, bhavissanti anāgatamaddhānaṃ arahanto sammāsambuddhā, tepi bhagavanto kammavādā ceva bhavissanti kiriyavādā ca vīriyavādā ca. Tepi, bhikkhave, makkhali moghapuriso paṭibāhati – ‘natthi kammaṃ, natthi kiriyaṃ, natthi vīriya’nti. Ahampi, bhikkhave, etarahi arahaṃ sammāsambuddho kammavādo ceva kiriyavādo ca vīriyavādo ca. Mampi, bhikkhave, makkhali moghapuriso paṭibāhati – ‘natthi kammaṃ, natthi kiriyaṃ, natthi vīriya’’’nti.

“Này các Tỳ khưu, kẻ ngu si Makkhali có lời nói như vầy, có quan điểm như vầy: ‘Không có nghiệp, không có hành động, không có tinh tấn’. Này các Tỳ khưu, những vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong quá khứ, các đức Thế Tôn ấy cũng là những người chủ trương có nghiệp, chủ trương có hành động, và chủ trương có tinh tấn. Này các Tỳ khưu, kẻ ngu si Makkhali cũng bác bỏ các vị ấy rằng: ‘Không có nghiệp, không có hành động, không có tinh tấn’. Này các Tỳ khưu, những vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong tương lai, các đức Thế Tôn ấy cũng sẽ là những người chủ trương có nghiệp, chủ trương có hành động, và chủ trương có tinh tấn. Này các Tỳ khưu, kẻ ngu si Makkhali cũng bác bỏ các vị ấy rằng: ‘Không có nghiệp, không có hành động, không có tinh tấn’. Này các Tỳ khưu, ngay trong hiện tại, Ta là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, cũng là người chủ trương có nghiệp, chủ trương có hành động, và chủ trương có tinh tấn. Này các Tỳ khưu, kẻ ngu si Makkhali cũng bác bỏ cả Ta rằng: ‘Không có nghiệp, không có hành động, không có tinh tấn’.”

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, nadīmukhe khippaṃ uḍḍeyya bahūnaṃ macchānaṃ ahitāya dukkhāya anayāya byasanāya; evamevaṃ kho, bhikkhave, makkhali moghapuriso manussakhippaṃ maññe loke uppanno bahūnaṃ sattānaṃ ahitāya dukkhāya anayāya byasanāyā’’ti. Pañcamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, ví như ở cửa sông, người ta giăng một cái đó, đem lại sự không lợi ích, đau khổ, không may mắn, và tai họa cho nhiều loài cá; cũng vậy, này các Tỳ khưu, kẻ ngu si Makkhali, Ta nghĩ, đã sinh ra trong đời như một cái đó bẫy người, đem lại sự không lợi ích, đau khổ, không may mắn, và tai họa cho nhiều chúng sanh.”

6. Sampadāsuttaṃ

6. Kinh Sự Toàn Hảo

139. ‘‘Tisso [Pg.291] imā, bhikkhave, sampadā. Katamā tisso? Saddhāsampadā, sīlasampadā, paññāsampadā – imā kho, bhikkhave, tisso sampadā’’ti. Chaṭṭhaṃ.

139. “Này các Tỳ khưu, có ba sự toàn hảo này. Ba là gì? Tín toàn hảo, giới toàn hảo, tuệ toàn hảo. Này các Tỳ khưu, đây là ba sự toàn hảo.”

7. Vuddhisuttaṃ

7. Kinh Sự Tăng Trưởng

140. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, vuddhiyo. Katamā tisso? Saddhāvuddhi, sīlavuddhi, paññāvuddhi – imā kho, bhikkhave, tisso vuddhiyo’’ti. Sattamaṃ.

140. “Này các Tỳ khưu, có ba sự tăng trưởng này. Ba là gì? Sự tăng trưởng về tín, sự tăng trưởng về giới, sự tăng trưởng về tuệ. Này các Tỳ khưu, đây là ba sự tăng trưởng.”

8. Assakhaḷuṅkasuttaṃ

8. Kinh Ngựa Non

141. ‘‘Tayo ca, bhikkhave, assakhaḷuṅke desessāmi tayo ca purisakhaḷuṅke. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

141. “Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng về ba loại ngựa non và ba loại người non trẻ. Các ngươi hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý, Ta sẽ nói.” “Vâng, bạch Thế Tôn,” các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:

‘‘Katame ca, bhikkhave, tayo assakhaḷuṅkā? Idha, bhikkhave, ekacco assakhaḷuṅko javasampanno hoti; na vaṇṇasampanno, na ārohapariṇāhasampanno. Idha pana, bhikkhave, ekacco assakhaḷuṅko javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca; na ārohapariṇāhasampanno. Idha pana, bhikkhave, ekacco assakhaḷuṅko javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca. Ime kho, bhikkhave, tayo assakhaḷuṅkā.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là ba loại ngựa non? Này các Tỳ khưu, ở đây, có loại ngựa non có tốc độ, nhưng không có vẻ đẹp, không có tầm vóc và thân hình cân đối. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại ngựa non có tốc độ và có vẻ đẹp, nhưng không có tầm vóc và thân hình cân đối. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại ngựa non có tốc độ, có vẻ đẹp, và có cả tầm vóc và thân hình cân đối. Này các Tỳ khưu, đây là ba loại ngựa non.

‘‘Katame ca, bhikkhave, tayo purisakhaḷuṅkā? Idha, bhikkhave, ekacco purisakhaḷuṅko javasampanno hoti; na vaṇṇasampanno, na ārohapariṇāhasampanno. Idha pana, bhikkhave, ekacco purisakhaḷuṅko javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca; na ārohapariṇāhasampanno. Idha pana, bhikkhave, ekacco purisakhaḷuṅko javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là ba loại người non trẻ? Này các Tỳ khưu, ở đây, có loại người non trẻ có tốc độ, nhưng không có vẻ đẹp, không có tầm vóc và thân hình cân đối. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại người non trẻ có tốc độ và có vẻ đẹp, nhưng không có tầm vóc và thân hình cân đối. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại người non trẻ có tốc độ, có vẻ đẹp, và có cả tầm vóc và thân hình cân đối.

‘‘Kathañca, bhikkhave, purisakhaḷuṅko javasampanno hoti; na vaṇṇasampanno na ārohapariṇāhasampanno? Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Idamassa javasmiṃ vadāmi. Abhidhamme kho pana abhivinaye pañhaṃ puṭṭho saṃsādeti [Pg.292], no vissajjeti. Idamassa na vaṇṇasmiṃ vadāmi. Na kho pana lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ. Idamassa na ārohapariṇāhasmiṃ vadāmi. Evaṃ kho, bhikkhave, purisakhaḷuṅko javasampanno hoti; na vaṇṇasampanno, na ārohapariṇāhasampanno.

“Này các Tỳ khưu, thế nào là người trẻ tuổi có được tốc lực, nhưng không có được vẻ đẹp, không có được vóc dáng? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ’, ... cho đến ... tuệ tri như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt khổ’. Điều này, Ta nói là tốc lực của vị ấy. Tuy nhiên, khi được hỏi về Thắng Pháp và Tạng Luật, vị ấy do dự, không trả lời được. Điều này, Ta nói là không phải vẻ đẹp của vị ấy. Và vị ấy không nhận được y phục, vật thực, sàng tọa, thuốc men trị bệnh. Điều này, Ta nói là không phải vóc dáng của vị ấy. Này các Tỳ khưu, như vậy là người trẻ tuổi có được tốc lực, nhưng không có được vẻ đẹp, không có được vóc dáng.”

‘‘Kathañca, bhikkhave, purisakhaḷuṅko javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca; na ārohapariṇāhasampanno? Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Idamassa javasmiṃ vadāmi. Abhidhamme kho pana abhivinaye pañhaṃ puṭṭho vissajjeti, no saṃsādeti. Idamassa vaṇṇasmiṃ vadāmi. Na pana lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ. Idamassa na ārohapariṇāhasmiṃ vadāmi. Evaṃ kho, bhikkhave, purisakhaḷuṅko javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca; na ārohapariṇāhasampanno.

“Này các Tỳ khưu, thế nào là người trẻ tuổi có được tốc lực và có được vẻ đẹp, nhưng không có được vóc dáng? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ’, ... cho đến ... tuệ tri như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt khổ’. Điều này, Ta nói là tốc lực của vị ấy. Tuy nhiên, khi được hỏi về Thắng Pháp và Tạng Luật, vị ấy trả lời được, không do dự. Điều này, Ta nói là vẻ đẹp của vị ấy. Nhưng vị ấy không nhận được y phục, vật thực, sàng tọa, thuốc men trị bệnh. Điều này, Ta nói là không phải vóc dáng của vị ấy. Này các Tỳ khưu, như vậy là người trẻ tuổi có được tốc lực và có được vẻ đẹp, nhưng không có được vóc dáng.”

‘‘Kathañca, bhikkhave, purisakhaḷuṅko javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca? Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Idamassa javasmiṃ vadāmi. Abhidhamme kho pana abhivinaye pañhaṃ puṭṭho vissajjeti, no saṃsādeti. Idamassa vaṇṇasmiṃ vadāmi. Lābhī kho pana hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ. Idamassa ārohapariṇāhasmiṃ vadāmi. Evaṃ kho, bhikkhave, purisakhaḷuṅko javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca. Ime kho, bhikkhave, tayo purisakhaḷuṅkā’’ti. Aṭṭhamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, thế nào là người trẻ tuổi có được tốc lực, có được vẻ đẹp, và có được vóc dáng? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ’, ... cho đến ... tuệ tri như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt khổ’. Điều này, Ta nói là tốc lực của vị ấy. Tuy nhiên, khi được hỏi về Thắng Pháp và Tạng Luật, vị ấy trả lời được, không do dự. Điều này, Ta nói là vẻ đẹp của vị ấy. Và vị ấy nhận được y phục, vật thực, sàng tọa, thuốc men trị bệnh. Điều này, Ta nói là vóc dáng của vị ấy. Này các Tỳ khưu, như vậy là người trẻ tuổi có được tốc lực, có được vẻ đẹp, và có được vóc dáng. Này các Tỳ khưu, đây là ba loại người trẻ tuổi.” (Kinh thứ tám).

9. Assaparassasuttaṃ

9. Kinh Assaparassa (Ngựa Tốt)

142. ‘‘Tayo ca, bhikkhave, assaparasse desessāmi tayo ca purisaparasse. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

142. “Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng về ba loại ngựa tốt và ba loại người tốt. Các con hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý, Ta sẽ nói.” – “Vâng, bạch Thế Tôn.” – các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này:

‘‘Katame [Pg.293] ca, bhikkhave, tayo assaparassā? Idha, bhikkhave, ekacco assaparasso javasampanno hoti; na vaṇṇasampanno na ārohapariṇāhasampanno. Idha pana, bhikkhave, ekacco assaparasso javasampanno hoti vaṇṇasampanno ca; na ārohapariṇāhasampanno. Idha pana, bhikkhave, ekacco assaparasso javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca. Ime kho, bhikkhave, tayo assaparassā.

“Này các Tỳ khưu, thế nào là ba loại ngựa tốt? Này các Tỳ khưu, ở đây, có loại ngựa tốt có được tốc lực, nhưng không có được vẻ đẹp, không có được vóc dáng. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại ngựa tốt có được tốc lực và có được vẻ đẹp, nhưng không có được vóc dáng. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại ngựa tốt có được tốc lực, có được vẻ đẹp, và có được vóc dáng. Này các Tỳ khưu, đây là ba loại ngựa tốt.”

‘‘Katame ca, bhikkhave, tayo purisaparassā? Idha, bhikkhave, ekacco purisaparasso javasampanno hoti; na vaṇṇasampanno na ārohapariṇāhasampanno. Idha pana, bhikkhave, ekacco purisaparasso javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca; na ārohapariṇāhasampanno. Idha pana, bhikkhave, ekacco purisaparasso javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca.

“Này các Tỳ khưu, thế nào là ba loại người tốt? Này các Tỳ khưu, ở đây, có loại người tốt có được tốc lực, nhưng không có được vẻ đẹp, không có được vóc dáng. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại người tốt có được tốc lực và có được vẻ đẹp, nhưng không có được vóc dáng. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại người tốt có được tốc lực, có được vẻ đẹp, và có được vóc dáng.”

‘‘Kathañca, bhikkhave, purisaparasso javasampanno hoti; na vaṇṇasampanno, na ārohapariṇāhasampanno? Idha, bhikkhave, bhikkhu pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko hoti tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā. Idamassa javasmiṃ vadāmi. Abhidhamme kho pana abhiviniye pañhaṃ puṭṭho saṃsādeti, no vissajjeti. Idamassa na vaṇṇasmiṃ vadāmi. Na kho pana lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ. Idamassa na ārohapariṇāhasmiṃ vadāmi. Evaṃ kho, bhikkhave, purisaparasso javasampanno hoti; na vaṇṇasampanno, na ārohapariṇāhasampanno.

“Này các Tỳ khưu, thế nào là người tốt có được tốc lực, nhưng không có được vẻ đẹp, không có được vóc dáng? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy nhập Niết Bàn, không còn trở lại thế giới này nữa. Điều này, Ta nói là tốc lực của vị ấy. Tuy nhiên, khi được hỏi về Thắng Pháp và Tạng Luật, vị ấy do dự, không trả lời được. Điều này, Ta nói là không phải vẻ đẹp của vị ấy. Và vị ấy không nhận được y phục, vật thực, sàng tọa, thuốc men trị bệnh. Điều này, Ta nói là không phải vóc dáng của vị ấy. Này các Tỳ khưu, như vậy là người tốt có được tốc lực, nhưng không có được vẻ đẹp, không có được vóc dáng.”

‘‘Kathañca, bhikkhave, purisaparasso javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca, na ārohapariṇāhasampanno? Idha, bhikkhave, bhikkhu pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko hoti tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā. Idamassa javasmiṃ vadāmi. Abhidhamme kho pana abhivinaye pañhaṃ puṭṭho vissajjeti, no saṃsādeti. Idamassa vaṇṇasmiṃ vadāmi. Na kho pana lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ. Idamassa na ārohapariṇāhasmiṃ vadāmi. Evaṃ kho, bhikkhave, purisaparasso javasampanno ca hoti; vaṇṇasampanno ca, na ārohapariṇāhasampanno.

“Này các Tỳ khưu, thế nào là người tốt có được tốc lực và có được vẻ đẹp, nhưng không có được vóc dáng? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy nhập Niết Bàn, không còn trở lại thế giới này nữa. Điều này, Ta nói là tốc lực của vị ấy. Tuy nhiên, khi được hỏi về Thắng Pháp và Tạng Luật, vị ấy trả lời được, không do dự. Điều này, Ta nói là vẻ đẹp của vị ấy. Và vị ấy không nhận được y phục, vật thực, sàng tọa, thuốc men trị bệnh. Điều này, Ta nói là không phải vóc dáng của vị ấy. Này các Tỳ khưu, như vậy là người tốt có được tốc lực và có được vẻ đẹp, nhưng không có được vóc dáng.”

‘‘Kathañca[Pg.294], bhikkhave, purisaparasso javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca? Idha, bhikkhave, bhikkhu pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko hoti tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā. Idamassa javasmiṃ vadāmi. Abhidhamme kho pana abhivinaye pañhaṃ puṭṭho vissajjeti, no saṃsādeti. Idamassa vaṇṇasmiṃ vadāmi. Lābhī kho pana hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ. Idamassa ārohapariṇāhasmiṃ vadāmi. Evaṃ kho, bhikkhave, purisaparasso javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca. Ime kho, bhikkhave, tayo purisaparassā’’ti. Navamaṃ.

“Này các tỳ khưu, thế nào là người xuất chúng được thành tựu về tốc lực, được thành tựu về dung sắc, và được thành tựu về tầm vóc và thể chất? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu do đã đoạn trừ năm hạ phần kiết sử nên là vị hóa sanh, tại đấy sẽ nhập Niết Bàn, có đặc tính không trở lại từ thế giới ấy. Ta nói rằng đây là tốc lực của vị ấy. Lại nữa, khi được hỏi câu hỏi về Thắng Pháp và Thắng Luật, vị ấy trả lời được, không do dự. Ta nói rằng đây là dung sắc của vị ấy. Lại nữa, vị ấy là người nhận được y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh. Ta nói rằng đây là tầm vóc và thể chất của vị ấy. Này các tỳ khưu, như vậy là người xuất chúng được thành tựu về tốc lực, được thành tựu về dung sắc, và được thành tựu về tầm vóc và thể chất. Này các tỳ khưu, đây là ba hạng người xuất chúng.” (Kinh) thứ chín.

10. Assājānīyasuttaṃ

10. Kinh Assājānīya (Tuấn Mã)

143. ‘‘Tayo ca, bhikkhave, bhadre assājānīye desessāmi tayo ca bhadre purisājānīye. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

143. “Này các tỳ khưu, Ta sẽ giảng về ba loại tuấn mã hiền thiện và ba loại người hiền thiện như tuấn mã. Các ngươi hãy lắng nghe điều ấy, hãy khéo tác ý; Ta sẽ nói.” “Xin vâng, bạch Thế Tôn.” các vị tỳ khưu ấy đã vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này:

‘‘Katame ca, bhikkhave, tayo bhadrā assājānīyā? Idha, bhikkhave, ekacco bhadro assājānīyo …pe… javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca. Ime kho, bhikkhave, tayo bhadrā assājānīyā.

“Này các tỳ khưu, thế nào là ba loại tuấn mã hiền thiện? Này các tỳ khưu, ở đây, có loại tuấn mã hiền thiện ... được thành tựu về tốc lực, được thành tựu về dung sắc, và được thành tựu về tầm vóc và thể chất. Này các tỳ khưu, đây là ba loại tuấn mã hiền thiện.

‘‘Katame ca bhikkhave, tayo bhadrā purisājānīyā? Idha, bhikkhave, ekacco bhadro purisājānīyo…pe… javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca.

“Này các tỳ khưu, thế nào là ba loại người hiền thiện như tuấn mã? Này các tỳ khưu, ở đây, có loại người hiền thiện như tuấn mã ... được thành tựu về tốc lực, được thành tựu về dung sắc, và được thành tựu về tầm vóc và thể chất.

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhadro purisājānīyo…pe… javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca? Idha, bhikkhave, bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Idamassa javasmiṃ vadāmi. Abhidhamme kho pana abhivinaye pañhaṃ puṭṭho vissajjeti, no saṃsādeti. Idamassa vaṇṇasmiṃ vadāmi. Lābhī kho pana hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ. Idamassa ārohapariṇāhasmiṃ vadāmi. Evaṃ kho, bhikkhave, bhadro purisājānīyo javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno [Pg.295] ca ārohapariṇāhasampanno ca. Ime kho, bhikkhave, tayo bhadrā purisājānīyā’’ti. Dasamaṃ.

“Này các tỳ khưu, thế nào là người hiền thiện như tuấn mã ... được thành tựu về tốc lực, được thành tựu về dung sắc, và được thành tựu về tầm vóc và thể chất? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu do đã đoạn tận các lậu hoặc nên tự mình với thắng trí chứng ngộ và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại. Ta nói rằng đây là tốc lực của vị ấy. Lại nữa, khi được hỏi câu hỏi về Thắng Pháp và Thắng Luật, vị ấy trả lời được, không do dự. Ta nói rằng đây là dung sắc của vị ấy. Lại nữa, vị ấy là người nhận được y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh. Ta nói rằng đây là tầm vóc và thể chất của vị ấy. Này các tỳ khưu, như vậy là người hiền thiện như tuấn mã được thành tựu về tốc lực, được thành tựu về dung sắc, và được thành tựu về tầm vóc và thể chất. Này các tỳ khưu, đây là ba loại người hiền thiện như tuấn mã.” (Kinh) thứ mười.

11. Paṭhamamoranivāpasuttaṃ

11. Kinh Moranivāpa Thứ Nhất

144. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati moranivāpe paribbājakārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

144. Một thời, Thế Tôn trú ở Rājagaha, tại khu vườn của các du sĩ ở Moranivāpa. Tại đấy, Thế Tôn đã gọi các tỳ khưu: “Này các tỳ khưu.” “Xin vâng, bạch Thế Tôn.” các vị tỳ khưu ấy đã vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này:

‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu accantaniṭṭho hoti accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussānaṃ. Katamehi tīhi? Asekkhena sīlakkhandhena, asekkhena samādhikkhandhena, asekkhena paññākkhandhena. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu accantaniṭṭho hoti accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussāna’’nti. Ekādasamaṃ.

“Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu được thành tựu ba pháp là người đã đạt đến mục đích tối hậu, đã đạt đến sự an ổn tối hậu khỏi các ách trược, là người sống đời phạm hạnh tối hậu, đã đạt đến sự kết thúc tối hậu, là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người. Ba pháp nào? Với uẩn giới vô học, với uẩn định vô học, với uẩn tuệ vô học. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu được thành tựu ba pháp này là người đã đạt đến mục đích tối hậu, đã đạt đến sự an ổn tối hậu khỏi các ách trược, là người sống đời phạm hạnh tối hậu, đã đạt đến sự kết thúc tối hậu, là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người.” (Kinh) thứ mười một.

12. Dutiyamoranivāpasuttaṃ

12. Kinh Moranivāpa Thứ Hai

145. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu accantaniṭṭho hoti accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussānaṃ. Katamehi tīhi? Iddhipāṭihāriyena, ādesanāpāṭihāriyena, anusāsanīpāṭihāriyena – imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu accantaniṭṭho hoti accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussāna’’nti. Dvādasamaṃ.

145. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu được thành tựu ba pháp là người đã đạt đến mục đích tối hậu, đã đạt đến sự an ổn tối hậu khỏi các ách trược, là người sống đời phạm hạnh tối hậu, đã đạt đến sự kết thúc tối hậu, là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người. Ba pháp nào? Với thần thông, với ký tâm thông, với giáo hóa thông. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu được thành tựu ba pháp này là người đã đạt đến mục đích tối hậu, đã đạt đến sự an ổn tối hậu khỏi các ách trược, là người sống đời phạm hạnh tối hậu, đã đạt đến sự kết thúc tối hậu, là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người.” (Kinh) thứ mười hai.

13. Tatiyamoranivāpasuttaṃ

13. Kinh Moranivāpa Thứ Ba

146. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu accantaniṭṭho hoti accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussānaṃ. Katamehi tīhi? Sammādiṭṭhiyā, sammāñāṇena, sammāvimuttiyā – imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu accantaniṭṭho [Pg.296] hoti accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussāna’’nti. Terasamaṃ.

146. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu được thành tựu ba pháp là người đã đạt đến mục đích tối hậu, đã đạt đến sự an ổn tối hậu khỏi các ách trược, là người sống đời phạm hạnh tối hậu, đã đạt đến sự kết thúc tối hậu, là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người. Ba pháp nào? Với chánh kiến, với chánh trí, với chánh giải thoát. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu được thành tựu ba pháp này là người đã đạt đến mục đích tối hậu, đã đạt đến sự an ổn tối hậu khỏi các ách trược, là người sống đời phạm hạnh tối hậu, đã đạt đến sự kết thúc tối hậu, là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người.” (Kinh) thứ mười ba.

Yodhājīvavaggo cuddasamo.

Phẩm Yodhājīva, thứ mười bốn.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

Yodho parisamittañca, uppādā kesakambalo;

Sampadā vuddhi tayo, assā tayo moranivāpinoti.

Yodho, parisā, và mitta, uppādā, kesakambalo; Sampadā, vuddhi, ba (kinh), assā, ba (kinh) ở Moranivāpa.

(15) 5. Maṅgalavaggo

(15) 5. Phẩm Maṅgala

1. Akusalasuttaṃ

1. Kinh Akusala (Bất Thiện)

147. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi tīhi? Akusalena kāyakammena, akusalena vacīkammena, akusalena manokammena – imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye.

147. “Này các tỳ khưu, người được thành tựu ba pháp thì giống như được mang đi và đặt vào, cũng vậy, (được đặt vào) cảnh địa ngục. Ba pháp nào? Với thân nghiệp bất thiện, với khẩu nghiệp bất thiện, với ý nghiệp bất thiện. Này các tỳ khưu, người được thành tựu ba pháp này thì giống như được mang đi và đặt vào, cũng vậy, (được đặt vào) cảnh địa ngục.

‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi tīhi? Kusalena kāyakammena, kusalena vacīkammena, kusalena manokammena – imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Paṭhamaṃ.

“Này các tỳ khưu, người được thành tựu ba pháp thì giống như được mang đi và đặt vào, cũng vậy, (được đặt vào) cõi trời. Ba pháp nào? Với thân nghiệp thiện, với khẩu nghiệp thiện, với ý nghiệp thiện. Này các tỳ khưu, người được thành tựu ba pháp này thì giống như được mang đi và đặt vào, cũng vậy, (được đặt vào) cõi trời.” (Kinh) thứ nhất.

2. Sāvajjasuttaṃ

2. Kinh Sāvajja (Có Tội Lỗi)

148. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi tīhi? Sāvajjena kāyakammena, sāvajjena vacīkammena, sāvajjena manokammena – imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye.

148. Này các Tỳ khưu, người thành tựu ba pháp, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, bị đặt vào địa ngục. Ba pháp nào? Thân nghiệp có tội lỗi, khẩu nghiệp có tội lỗi, ý nghiệp có tội lỗi. Này các Tỳ khưu, người thành tựu ba pháp này, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, bị đặt vào địa ngục.

‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi tīhi? Anavajjena kāyakammena, anavajjena vacīkammena, anavajjena manokammena – imehi kho…pe… evaṃ sagge’’ti. Dutiyaṃ.

Này các Tỳ khưu, người thành tựu ba pháp, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, được đặt vào cõi trời. Ba pháp nào? Thân nghiệp không có tội lỗi, khẩu nghiệp không có tội lỗi, ý nghiệp không có tội lỗi. Này các Tỳ khưu, do ba pháp này... cho đến... cũng vậy, được đặt vào cõi trời. (Kinh thứ hai).

3. Visamasuttaṃ

3. Kinh Visama (Không Đồng Đều)

149. ‘‘Tīhi[Pg.297], bhikkhave…pe… visamena kāyakammena, visamena vacīkammena, visamena manokammena – imehi kho…pe… evaṃ niraye.

149. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp không đồng đều, khẩu nghiệp không đồng đều, ý nghiệp không đồng đều. Do ba pháp này... cho đến... cũng vậy, bị đặt vào địa ngục.

‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi…pe… samena kāyakammena, samena vacīkammena, samena manokammena – imehi kho…pe… evaṃ sagge’’ti. Tatiyaṃ.

Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp đồng đều, khẩu nghiệp đồng đều, ý nghiệp đồng đều. Do ba pháp này... cho đến... cũng vậy, được đặt vào cõi trời. (Kinh thứ ba).

4. Asucisuttaṃ

4. Kinh Asuci (Không Trong Sạch)

150. ‘‘Tīhi, bhikkhave…pe… asucinā kāyakammena, asucinā vacīkammena, asucinā manokammena – imehi kho…pe… evaṃ niraye.

150. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp không trong sạch, khẩu nghiệp không trong sạch, ý nghiệp không trong sạch. Do ba pháp này... cho đến... cũng vậy, bị đặt vào địa ngục.

‘‘Tīhi, bhikkhave…pe… sucinā kāyakammena, sucinā vacīkammena, sucinā manokammena – imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Catutthaṃ.

Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp trong sạch, khẩu nghiệp trong sạch, ý nghiệp trong sạch. Này các Tỳ khưu, người thành tựu ba pháp này, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, được đặt vào cõi trời. (Kinh thứ tư).

5. Paṭhamakhatasuttaṃ

5. Kinh Khata thứ nhất (Bị Tổn Hại)

151. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bālo abyatto asappuriso khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavati. Katamehi tīhi? Akusalena kāyakammena, akusalena vacīkammena, akusalena manokammena – imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bālo abyatto asappuriso khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavati.

151. Này các Tỳ khưu, người ngu, không thông thái, không phải bậc chân nhân, khi thành tựu ba pháp, tự mình mang lấy thân bị tổn hại, bị hủy hoại, có tội lỗi, bị người trí quở trách, và tạo ra nhiều điều vô phước. Ba pháp nào? Thân nghiệp bất thiện, khẩu nghiệp bất thiện, ý nghiệp bất thiện. Này các Tỳ khưu, người ngu, không thông thái, không phải bậc chân nhân, khi thành tựu ba pháp này, tự mình mang lấy thân bị tổn hại, bị hủy hoại, có tội lỗi, bị người trí quở trách, và tạo ra nhiều điều vô phước.

Này các Tỳ khưu, bậc hiền trí, thông thái, bậc chân nhân, khi thành tựu ba pháp, tự mình mang lấy thân không bị tổn hại, không bị hủy hoại, không có tội lỗi, không bị người trí quở trách, và tạo ra nhiều điều phước thiện. Ba pháp nào? Thân nghiệp thiện, khẩu nghiệp thiện, ý nghiệp thiện... cho đến... (Kinh thứ năm).

6. Dutiyakhatasuttaṃ

6. Kinh Khata thứ hai

152. ‘‘Tīhi, bhikkhave…pe… sāvajjena kāyakammena, sāvajjena vacīkammena, sāvajjena manokammena…pe….

152. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp có tội lỗi, khẩu nghiệp có tội lỗi, ý nghiệp có tội lỗi... cho đến...

‘‘Tīhi[Pg.298], bhikkhave…pe… anavajjena kāyakammena, anavajjena vacīkammena, anavajjena manokammena…pe…. Chaṭṭhaṃ.

Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp không có tội lỗi, khẩu nghiệp không có tội lỗi, ý nghiệp không có tội lỗi... cho đến... (Kinh thứ sáu).

7. Tatiyakhatasuttaṃ

7. Kinh Khata thứ ba

153. ‘‘Tīhi, bhikkhave…pe… visamena kāyakammena, visamena vacīkammena, visamena manokammena…pe….

153. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp không đồng đều, khẩu nghiệp không đồng đều, ý nghiệp không đồng đều... cho đến...

‘‘Tīhi, bhikkhave…pe… samena kāyakammena, samena vacīkammena, samena manokammena…pe…. Sattamaṃ.

Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp đồng đều, khẩu nghiệp đồng đều, ý nghiệp đồng đều... cho đến... (Kinh thứ bảy).

8. Catutthakhatasuttaṃ

8. Kinh Khata thứ tư

154. ‘‘Tīhi, bhikkhave…pe… asucinā kāyakammena, asucinā vacīkammena, asucinā manokammena…pe….

154. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp không trong sạch, khẩu nghiệp không trong sạch, ý nghiệp không trong sạch... cho đến...

‘‘Tīhi, bhikkhave…pe… sucinā kāyakammena, sucinā vacīkammena, sucinā manokammena – imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato paṇḍito viyatto sappuriso akkhataṃ anupahataṃ attānaṃ pariharati, anavajjo ca hoti ananuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca puññaṃ pasavatī’’ti. Aṭṭhamaṃ.

Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp trong sạch, khẩu nghiệp trong sạch, ý nghiệp trong sạch. Này các Tỳ khưu, bậc hiền trí, thông thái, bậc chân nhân, khi thành tựu ba pháp này, tự mình mang lấy thân không bị tổn hại, không bị hủy hoại, không có tội lỗi, không bị người trí quở trách, và tạo ra nhiều điều phước thiện. (Kinh thứ tám).

9. Vandanāsuttaṃ

9. Kinh Vandanā (Sự Đảnh Lễ)

155. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, vandanā. Katamā tisso? Kāyena, vācāya, manasā – imā kho, bhikkhave, tisso vandanā’’ti. Navamaṃ.

155. Này các Tỳ khưu, có ba sự đảnh lễ này. Ba sự nào? Bằng thân, bằng lời, bằng ý. Này các Tỳ khưu, đây là ba sự đảnh lễ. (Kinh thứ chín).

10. Pubbaṇhasuttaṃ

10. Kinh Pubbaṇha (Buổi Sáng)

156. ‘‘Ye, bhikkhave, sattā pubbaṇhasamayaṃ kāyena sucaritaṃ caranti, vācāya sucaritaṃ caranti, manasā sucaritaṃ caranti, supubbaṇho, bhikkhave, tesaṃ sattānaṃ.

156. Này các Tỳ khưu, những chúng sanh nào vào buổi sáng thực hành thiện hạnh bằng thân, thực hành thiện hạnh bằng lời, thực hành thiện hạnh bằng ý, này các Tỳ khưu, đối với những chúng sanh ấy, đó là một buổi sáng tốt lành.

‘‘Ye, bhikkhave, sattā majjhanhikasamayaṃ kāyena sucaritaṃ caranti, vācāya sucaritaṃ caranti, manasā sucaritaṃ caranti, sumajjhanhiko, bhikkhave, tesaṃ sattānaṃ.

Này các Tỳ khưu, những chúng sanh nào vào buổi trưa thực hành thiện hạnh bằng thân, thực hành thiện hạnh bằng lời, thực hành thiện hạnh bằng ý, này các Tỳ khưu, đối với những chúng sanh ấy, đó là một buổi trưa tốt lành.

‘‘Ye[Pg.299], bhikkhave, sattā sāyanhasamayaṃ kāyena sucaritaṃ caranti, vācāya sucaritaṃ caranti, manasā sucaritaṃ caranti, susāyanho, bhikkhave, tesaṃ sattāna’’nti.

Này các Tỳ khưu, những chúng sanh nào vào buổi chiều thực hành thiện hạnh bằng thân, thực hành thiện hạnh bằng lời, thực hành thiện hạnh bằng ý, này các Tỳ khưu, đối với những chúng sanh ấy, đó là một buổi chiều tốt lành.

‘‘Sunakkhattaṃ sumaṅgalaṃ, suppabhātaṃ suhuṭṭhitaṃ ;

Sukhaṇo sumuhutto ca, suyiṭṭhaṃ brahmacārisu.

Sao tốt, điềm lành, rạng đông tốt, thức dậy tốt; Khoảnh khắc tốt, thời khắc tốt, và sự cúng dường tốt đẹp đến những vị phạm hạnh.

‘‘Padakkhiṇaṃ kāyakammaṃ, vācākammaṃ padakkhiṇaṃ;

Padakkhiṇaṃ manokammaṃ, paṇīdhi te padakkhiṇe ;

Padakkhiṇāni katvāna, labhantatthe padakkhiṇe.

Thân nghiệp thuận lợi, khẩu nghiệp thuận lợi; Ý nghiệp thuận lợi, và ước nguyện của họ cũng thuận lợi. Sau khi làm những điều thuận lợi, họ đạt được những lợi ích thuận lợi.

‘‘Te atthaladdhā sukhitā, viruḷhā buddhasāsane;

Arogā sukhitā hotha, saha sabbehi ñātibhī’’ti. dasamaṃ;

Những người ấy, sau khi đạt được lợi ích, được an lạc, tăng trưởng trong giáo pháp của Đức Phật; Mong rằng họ được không bệnh, an lạc, cùng với tất cả bà con quyến thuộc. (Kinh thứ mười).

Maṅgalavaggo pañcamo.

Phẩm Maṅgala (Điềm Lành), thứ năm.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

Akusalañca sāvajjaṃ, visamāsucinā saha;

Caturo khatā vandanā, pubbaṇhena ca te dasāti.

Bất thiện và có tội, không đồng đều cùng với không trong sạch; Bốn sự tự hủy hoại, sự đảnh lễ, cùng với buổi sáng, mười kinh ấy.

Tatiyo paṇṇāsako samatto.

Dứt năm mươi kinh thứ ba.

(16) 6. Acelakavaggo

(16) 6. Phẩm Acelaka (Lõa Thể)

157-163. ‘‘Tisso [Pg.300] imā, bhikkhave, paṭipadā. Katamā tisso? Āgāḷhā paṭipadā, nijjhāmā paṭipadā, majjhimā paṭipadā. Katamā ca, bhikkhave, āgāḷhā paṭipadā? Idha, bhikkhave, ekacco evaṃvādī hoti evaṃdiṭṭhi – ‘natthi kāmesu doso’ti. So kāmesu pātabyataṃ āpajjati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, āgāḷhā paṭipadā.

157-163. – Này các tỳ khưu, có ba pháp hành này. Thế nào là ba? Pháp hành bám víu, pháp hành thiêu đốt, và pháp hành trung đạo. Và này các tỳ khưu, thế nào là pháp hành bám víu? Này các tỳ khưu, ở đây, có người có lời nói như vầy, có quan điểm như vầy: ‘Không có tội lỗi trong các dục.’ Vị ấy rơi vào sự buông thả trong các dục. Này các tỳ khưu, đây được gọi là pháp hành bám víu.

‘‘Katamā ca, bhikkhave, nijjhāmā paṭipadā? Idha, bhikkhave, ekacco acelako hoti muttācāro, hatthāpalekhano, na ehibhadantiko, na tiṭṭhabhadantiko, nābhihaṭaṃ na uddissakataṃ na nimantanaṃ sādiyati. So na kumbhimukhā paṭiggaṇhāti, na kaḷopimukhā paṭiggaṇhāti na eḷakamantaraṃ na daṇḍamantaraṃ na musalamantaraṃ na dvinnaṃ bhuñjamānānaṃ na gabbhiniyā na pāyamānāya na purisantaragatāya na saṅkittīsu na yattha sā upaṭṭhito hoti na yattha makkhikā saṇḍasaṇḍacārinī na macchaṃ na maṃsaṃ na suraṃ na merayaṃ, na thusodakaṃ pivati. So ekāgāriko vā hoti ekālopiko, dvāgāriko vā hoti dvālopiko… sattāgāriko vā hoti sattālopiko; ekissāpi dattiyā yāpeti, dvīhipi dattīhi yāpeti… sattahipi dattīhi yāpeti; ekāhikampi āhāraṃ āhāreti, dvāhikampi āhāraṃ āhāreti… sattāhikampi āhāraṃ āhāreti – iti evarūpaṃ addhamāsikampi pariyāyabhattabhojanānuyogamanuyutto viharati.

– Và này các tỳ khưu, thế nào là pháp hành thiêu đốt? Này các tỳ khưu, ở đây, có người là kẻ lõa thể, có hành vi phóng túng, liếm tay cho sạch, không chấp nhận lời mời ‘xin mời đến,’ không chấp nhận lời mời ‘xin hãy đứng lại,’ không nhận vật thực được mang đến, không nhận vật thực được làm riêng cho mình, không nhận lời mời. Vị ấy không nhận từ miệng nồi, không nhận từ miệng bát, không nhận ở ngưỡng cửa, không nhận ở giữa cây gậy, không nhận ở giữa cái chày, không nhận từ hai người đang ăn, không nhận từ người phụ nữ có thai, không nhận từ người phụ nữ đang cho con bú, không nhận từ người phụ nữ đang giao hợp với người đàn ông, không nhận vật thực từ nơi quyên góp, không nhận ở nơi có con chó đang chờ, không nhận ở nơi có ruồi bu, không ăn cá, không ăn thịt, không uống rượu nấu, không uống rượu men, không uống nước gạo lên men. Vị ấy chỉ nhận ở một nhà, chỉ ăn một miếng; hoặc nhận ở hai nhà, ăn hai miếng; … hoặc nhận ở bảy nhà, ăn bảy miếng. Vị ấy nuôi mạng với một chén nhỏ, với hai chén nhỏ, … với bảy chén nhỏ. Vị ấy ăn một ngày một lần, ăn hai ngày một lần, … ăn bảy ngày một lần. Như vậy, vị ấy sống thực hành theo lối ăn các bữa ăn theo phiên cho đến nửa tháng.

So sākabhakkhopi hoti, sāmākabhakkhopi hoti, nīvārabhakkhopi hoti, daddulabhakkhopi hoti, haṭabhakkhopi hoti, kaṇhabhakkhopi hoti, ācāmabhakkhopi hoti, piññākabhakkhopi hoti, tiṇabhakkhopi hoti, gomayabhakkhopi hoti, vanamūlaphalāhāro yāpeti pavattaphalabhojī.

Vị ấy ăn rau, ăn hạt kê, ăn lúa hoang, ăn da vụn, ăn rêu, ăn cám, ăn nước cháo, ăn bã hạt có dầu, ăn cỏ, ăn phân bò. Vị ấy nuôi mạng bằng rễ và trái cây trong rừng, sống bằng các loại trái cây rụng.

So sāṇānipi dhāreti, masāṇānipi dhāreti, chavadussānipi dhāreti, paṃsukūlānipi dhāreti, tirīṭānipi dhāreti, ajinampi dhāreti, ajinakkhipampi dhāreti, kusacīrampi dhāreti, vākacīrampi dhāreti, phalakacīrampi dhāreti, kesakambalampi dhāreti, vāḷakambalampi dhāreti, ulūkapakkhikampi [Pg.301] dhāreti, kesamassulocakopi hoti kesamassulocanānuyogamanuyutto, ubbhaṭṭhakopi hoti āsanapaṭikkhitto, ukkuṭikopi hoti ukkuṭikappadhānamanuyutto, kaṇṭakāpassayikopi hoti kaṇṭakāpassaye seyyaṃ kappeti, sāyatatiyakampi udakorohanānuyogamanuyutto viharati – iti evarūpaṃ anekavihitaṃ kāyassa ātāpanaparitāpanānuyogamanuyutto viharati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, nijjhāmā paṭipadā.

Vị ấy mặc y bằng vải gai, mặc y bằng vải gai pha trộn, mặc y bằng vải liệm người chết, mặc y bằng vải lượm từ đống rác, mặc y bằng vỏ cây, mặc y bằng da thú, mặc y bằng áo choàng da, mặc y bằng cỏ kusa, mặc y bằng sợi vỏ cây, mặc y bằng tấm ván, mặc y bằng tóc người, mặc y bằng lông đuôi ngựa, mặc y bằng lông cánh cú. Vị ấy nhổ râu tóc, chuyên tâm thực hành việc nhổ râu tóc. Vị ấy đứng thẳng, từ chối chỗ ngồi. Vị ấy ngồi xổm, chuyên tâm thực hành việc ngồi xổm. Vị ấy nằm trên giường gai, thực hành việc nằm trên giường gai. Vị ấy sống thực hành việc xuống nước ba lần mỗi ngày. Như vậy, vị ấy sống chuyên tâm thực hành theo nhiều cách khác nhau để hành hạ, thiêu đốt thân thể. Này các tỳ khưu, đây được gọi là pháp hành thiêu đốt.

‘‘Katamā ca, bhikkhave, majjhimā paṭipadā? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; vedanāsu…pe… citte…pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, majjhimā paṭipadā. Imā kho, bhikkhave, tisso paṭipadā’’ti.

– Và này các tỳ khưu, thế nào là pháp hành trung đạo? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu sống quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, để nhiếp phục tham ưu ở đời; ở nơi các cảm thọ...; ở nơi tâm...; vị ấy sống quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, để nhiếp phục tham ưu ở đời. Này các tỳ khưu, đây được gọi là pháp hành trung đạo. Này các tỳ khưu, quả thật có ba pháp hành này.

‘‘Tisso imā, bhikkhave, paṭipadā. Katamā tisso? Āgāḷhā paṭipadā, nijjhāmā paṭipadā, majjhimā paṭipadā. Katamā ca, bhikkhave, āgāḷhā paṭipadā…pe… ayaṃ vuccati, bhikkhave, āgāḷhā paṭipadā.

– Này các tỳ khưu, có ba pháp hành này. Thế nào là ba? Pháp hành bám víu, pháp hành thiêu đốt, và pháp hành trung đạo. Và này các tỳ khưu, thế nào là pháp hành bám víu? ... Này các tỳ khưu, đây được gọi là pháp hành bám víu.

‘‘Katamā ca, bhikkhave, nijjhāmā paṭipadā…pe… ayaṃ vuccati, bhikkhave, nijjhāmā paṭipadā.

– Và này các tỳ khưu, thế nào là pháp hành thiêu đốt? ... Này các tỳ khưu, đây được gọi là pháp hành thiêu đốt.

‘‘Katamā ca, bhikkhave, majjhimā paṭipadā? Idha, bhikkhave, bhikkhu anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati; uppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati; anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati; uppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati….

– Và này các tỳ khưu, thế nào là pháp hành trung đạo? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu đối với các pháp ác, bất thiện chưa sanh, vị ấy khởi lên ý muốn không cho sanh khởi, tinh tấn, nỗ lực, nâng đỡ tâm và cố gắng; đối với các pháp ác, bất thiện đã sanh, vị ấy khởi lên ý muốn để đoạn tận, tinh tấn, nỗ lực, nâng đỡ tâm và cố gắng; đối với các pháp thiện chưa sanh, vị ấy khởi lên ý muốn cho được sanh khởi, tinh tấn, nỗ lực, nâng đỡ tâm và cố gắng; đối với các pháp thiện đã sanh, vị ấy khởi lên ý muốn cho được duy trì, không cho lu mờ, cho được tăng trưởng, quảng đại, tu tập, viên mãn, vị ấy khởi lên ý muốn, tinh tấn, nỗ lực, nâng đỡ tâm và cố gắng...

‘‘Chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti vīriyasamādhi…pe… cittasamādhi…pe… vīmaṃsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti…pe….

Vị ấy tu tập thần túc được trang bị với định và các hành tinh tấn dựa trên ý muốn; vị ấy tu tập thần túc được trang bị với định và các hành tinh tấn dựa trên tinh tấn; ... vị ấy tu tập thần túc được trang bị với định và các hành tinh tấn dựa trên tâm; ... vị ấy tu tập thần túc được trang bị với định và các hành tinh tấn dựa trên thẩm sát...

‘‘Saddhindriyaṃ bhāveti… vīriyindriyaṃ bhāveti… satindriyaṃ bhāveti… samādhindriyaṃ bhāveti… paññindriyaṃ bhāveti….

Vị ấy tu tập tín quyền... tu tập tấn quyền... tu tập niệm quyền... tu tập định quyền... tu tập tuệ quyền...

‘‘Saddhābalaṃ [Pg.302] bhāveti… vīriyabalaṃ bhāveti… satibalaṃ bhāveti… samādhibalaṃ bhāveti… paññābalaṃ bhāveti….

Vị ấy tu tập tín lực... tu tập tấn lực... tu tập niệm lực... tu tập định lực... tu tập tuệ lực...

‘‘Satisambojjhaṅgaṃ bhāveti… dhammavicayasambojjhaṅgaṃ bhāveti… vīriyasambojjhaṅgaṃ bhāveti… pītisambojjhaṅgaṃ bhāveti… passaddhisambojjhaṅgaṃ bhāveti… samādhisambojjhaṅgaṃ bhāveti… upekkhāsambojjhaṅgaṃ bhāveti….

“Vị ấy tu tập niệm giác chi... tu tập trạch pháp giác chi... tu tập tinh tấn giác chi... tu tập hỷ giác chi... tu tập khinh an giác chi... tu tập định giác chi... tu tập xả giác chi...”

‘‘Sammādiṭṭhiṃ bhāveti… sammāsaṅkappaṃ bhāveti… sammāvācaṃ bhāveti… sammākammantaṃ bhāveti … sammāājīvaṃ bhāveti… sammāvāyāmaṃ bhāveti… sammāsatiṃ bhāveti… sammāsamādhiṃ bhāveti…. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, majjhimā paṭipadā. Imā kho, bhikkhave, tisso paṭipadā’’ti.

“Vị ấy tu tập chánh kiến... tu tập chánh tư duy... tu tập chánh ngữ... tu tập chánh nghiệp... tu tập chánh mạng... tu tập chánh tinh tấn... tu tập chánh niệm... tu tập chánh định... Này các tỳ khưu, đây được gọi là con đường trung đạo. Này các tỳ khưu, quả thật có ba con đường này.”

Acelakavaggo chaṭṭho.

Phẩm Acelaka là thứ sáu.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

Satipaṭṭhānaṃ sammappadhānaṃ, iddhipādindriyena ca;

Balaṃ bojjhaṅgo maggo ca, paṭipadāya yojayeti.

Niệm xứ, chánh cần, và như ý túc, các căn; Lực, giác chi, và đạo, nên được hợp lại trong con đường thực hành.

(17) 7. Kammapathapeyyālaṃ

(17) 7. Phần Rút Gọn về Con Đường của Nghiệp

164-183. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi tīhi? Attanā ca pāṇātipātī hoti, parañca pāṇātipāte samādapeti, pāṇātipāte ca samanuñño hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye.

164-183. “Này các tỳ khưu, người sở hữu ba pháp, như thể được mang đi và đặt vào, cũng vậy, bị đặt vào địa ngục. Ba pháp nào? Tự mình sát sanh, khuyến khích người khác sát sanh, và đồng tình với việc sát sanh. Này các tỳ khưu, quả thật người sở hữu ba pháp này, như thể được mang đi và đặt vào, cũng vậy, bị đặt vào địa ngục.

‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi tīhi? Attanā ca pāṇātipātā paṭivirato hoti, parañca pāṇātipātā veramaṇiyā samādapeti, pāṇātipātā veramaṇiyā ca samanuñño hoti….

“Này các tỳ khưu, người sở hữu ba pháp, như thể được mang đi và đặt vào, cũng vậy, được đặt vào cõi trời. Ba pháp nào? Tự mình từ bỏ sát sanh, khuyến khích người khác từ bỏ sát sanh, và đồng tình với việc từ bỏ sát sanh...”

‘‘Attanā ca adinnādāyī hoti, parañca adinnādāne samādapeti, adinnādāne ca samanuñño hoti….

“Tự mình lấy của không cho, khuyến khích người khác lấy của không cho, và đồng tình với việc lấy của không cho...”

‘‘Attanā ca adinnādānā paṭivirato hoti, parañca adinnādānā veramaṇiyā samādapeti, adinnādānā veramaṇiyā ca samanuñño hoti….

“Tự mình từ bỏ lấy của không cho, khuyến khích người khác từ bỏ lấy của không cho, và đồng tình với việc từ bỏ lấy của không cho...”

‘‘Attanā [Pg.303] ca kāmesumicchācārī hoti, parañca kāmesumicchācāre samādapeti, kāmesumicchācāre ca samanuñño hoti….

“Tự mình tà hạnh trong các dục, khuyến khích người khác tà hạnh trong các dục, và đồng tình với việc tà hạnh trong các dục...”

‘‘Attanā ca kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, parañca kāmesumicchācārā veramaṇiyā samādapeti, kāmesumicchācārā veramaṇiyā ca samanuñño hoti….

“Tự mình từ bỏ tà hạnh trong các dục, khuyến khích người khác từ bỏ tà hạnh trong các dục, và đồng tình với việc từ bỏ tà hạnh trong các dục...”

‘‘Attanā ca musāvādī hoti, parañca musāvāde samādapeti, musāvāde ca samanuñño hoti….

“Tự mình nói dối, khuyến khích người khác nói dối, và đồng tình với việc nói dối...”

‘‘Attanā ca musāvādā paṭivirato hoti, parañca musāvādā veramaṇiyā samādapeti, musāvādā veramaṇiyā ca samanuñño hoti….

“Tự mình từ bỏ nói dối, khuyến khích người khác từ bỏ nói dối, và đồng tình với việc từ bỏ nói dối...”

‘‘Attanā ca pisuṇavāco hoti, parañca pisuṇāya vācāya samādapeti, pisuṇāya vācāya ca samanuñño hoti….

“Tự mình nói lời đâm thọc, khuyến khích người khác nói lời đâm thọc, và đồng tình với việc nói lời đâm thọc...”

‘‘Attanā ca pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, parañca pisuṇāya vācāya veramaṇiyā samādapeti, pisuṇāya vācāya veramaṇiyā ca samanuñño hoti….

“Tự mình từ bỏ nói lời đâm thọc, khuyến khích người khác từ bỏ nói lời đâm thọc, và đồng tình với việc từ bỏ nói lời đâm thọc...”

‘‘Attanā ca pharusavāco hoti, parañca pharusāya vācāya samādapeti, pharusāya vācāya ca samanuñño hoti….

“Tự mình nói lời thô ác, khuyến khích người khác nói lời thô ác, và đồng tình với việc nói lời thô ác...”

‘‘Attanā ca pharusāya vācāya paṭivirato hoti, parañca pharusāya vācāya veramaṇiyā samādapeti, pharusāya vācāya veramaṇiyā ca samanuñño hoti….

“Tự mình từ bỏ nói lời thô ác, khuyến khích người khác từ bỏ nói lời thô ác, và đồng tình với việc từ bỏ nói lời thô ác...”

‘‘Attanā ca samphappalāpī hoti, parañca samphappalāpe samādapeti, samphappalāpe ca samanuñño hoti….

“Tự mình nói lời vô ích, khuyến khích người khác nói lời vô ích, và đồng tình với việc nói lời vô ích...”

‘‘Attanā ca samphappalāpā paṭivirato hoti, parañca samphappalāpā veramaṇiyā samādapeti, samphappalāpā veramaṇiyā ca samanuñño hoti….

“Tự mình từ bỏ nói lời vô ích, khuyến khích người khác từ bỏ nói lời vô ích, và đồng tình với việc từ bỏ nói lời vô ích...”

‘‘Attanā ca abhijjhālu hoti, parañca abhijjhāya samādapeti, abhijjhāya ca samanuñño hoti….

“Tự mình có lòng tham ái, khuyến khích người khác có lòng tham ái, và đồng tình với lòng tham ái...”

‘‘Attanā ca anabhijjhālu hoti, parañca anabhijjhāya samādapeti, anabhijjhāya ca samanuñño hoti….

“Tự mình không có lòng tham ái, khuyến khích người khác không có lòng tham ái, và đồng tình với việc không có lòng tham ái...”

‘‘Attanā [Pg.304] ca byāpannacitto hoti, parañca byāpāde samādapeti, byāpāde ca samanuñño hoti….

“Tự mình có tâm sân hận, khuyến khích người khác có tâm sân hận, và đồng tình với tâm sân hận...”

‘‘Attanā ca abyāpannacitto hoti, parañca abyāpāde samādapeti, abyāpāde ca samanuñño hoti….

“Tự mình có tâm không sân hận, khuyến khích người khác có tâm không sân hận, và đồng tình với tâm không sân hận...”

‘‘Attanā ca micchādiṭṭhiko hoti, parañca micchādiṭṭhiyā samādapeti, micchādiṭṭhiyā ca samanuñño hoti ….

“Tự mình có tà kiến, khuyến khích người khác có tà kiến, và đồng tình với tà kiến...”

‘‘Attanā ca sammādiṭṭhiko hoti, parañca sammādiṭṭhiyā samādapeti, sammādiṭṭhiyā ca samanuñño hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti.

“Tự mình có chánh kiến, khuyến khích người khác có chánh kiến, và đồng tình với chánh kiến. Này các tỳ khưu, quả thật người sở hữu ba pháp này, như thể được mang đi và đặt vào, cũng vậy, được đặt vào cõi trời.”

Kammapathapeyyālaṃ niṭṭhitaṃ.

Phần Rút Gọn về Con Đường của Nghiệp đã hoàn tất.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

Pāṇaṃ adinnamicchā ca, musāvādī ca pisuṇā;

Pharusā samphappalāpo ca, abhijjhā byāpādadiṭṭhi ca;

Kammapathesu peyyālaṃ, tikakena niyojayeti.

Sát sanh, lấy của không cho, và tà hạnh, nói dối và lời đâm thọc; Lời thô ác và lời vô ích, tham ái, sân hận, và tà kiến; Trong các con đường của nghiệp, phần rút gọn nên được áp dụng theo từng bộ ba.

(18) 8. Rāgapeyyālaṃ

(18) 8. Phần Rút Gọn về Tham Ái

184. ‘‘Rāgassa, bhikkhave, abhiññāya tayo dhammā bhāvetabbā. Katame tayo? Suññato samādhi, animitto samādhi, appaṇihito samādhi – rāgassa, bhikkhave, abhiññāya ime tayo dhammā bhāvetabbā. ( )

184. “Này các Tỳ khưu, để thắng tri tham ái, ba pháp cần phải được tu tập. Thế nào là ba? Không định, vô tướng định, và vô nguyện định. Này các Tỳ khưu, để thắng tri tham ái, ba pháp này cần phải được tu tập.”

‘‘Rāgassa[Pg.305], bhikkhave, pariññāya…pe… parikkhayāya… pahānāya… khayāya… vayāya… virāgāya… nirodhāya… cāgāya… paṭinissaggāya ime tayo dhammā bhāvetabbā.

“Này các Tỳ khưu, để liễu tri tham ái... (tương tự)... để làm cho kiệt tận... để đoạn tận... để làm cho tiêu mất... để làm cho hoại diệt... để ly tham... để đoạn diệt... để từ bỏ... để xả ly, ba pháp này cần phải được tu tập.”

‘‘Dosassa… mohassa… kodhassa… upanāhassa… makkhassa… palāsassa… issāya… macchariyassa… māyāya… sāṭheyyassa… thambhassa… sārambhassa… mānassa… atimānassa… madassa… pamādassa abhiññāya… pariññāya… parikkhayāya… pahānāya… khayāya… vayāya… virāgāya… nirodhāya… cāgāya… paṭinissaggāya ime tayo dhammā bhāvetabbā’’ti.

“Đối với sân... si... phẫn nộ... hiềm hận... gièm pha... não hại... tật đố... xan tham... man trá... xảo quyệt... ngoan cố... tranh cạnh... kiêu mạn... quá mạn... say sưa... phóng dật, để thắng tri... để liễu tri... để làm cho kiệt tận... để đoạn tận... để làm cho tiêu mất... để làm cho hoại diệt... để ly tham... để đoạn diệt... để từ bỏ... để xả ly, ba pháp này cần phải được tu tập.”

(Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.)

(Thế Tôn đã thuyết giảng như vậy. Các Tỳ khưu ấy hoan hỷ tín thọ lời dạy của Thế Tôn.)

Rāgapeyyālaṃ niṭṭhitaṃ.

Phần Tương Ưng Tham Ái được chấm dứt.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm này:

Rāgaṃ dosañca mohañca, kodhūpanāhapañcamaṃ;

Makkhapaḷāsaissā ca, maccharimāyāsāṭheyyā.

Tham, sân và si, phẫn nộ, hiềm hận là thứ năm; Gièm pha, não hại, và tật đố, xan tham, man trá, xảo quyệt.

Thambhasārambhamānañca, atimānamadassa ca;

Pamādā sattarasa vuttā, rāgapeyyālanissitā.

Ngoan cố, tranh cạnh, và kiêu mạn, quá mạn và say sưa; Phóng dật, mười bảy pháp này được nói, liên quan đến phần tương ưng tham ái.

Ete opammayuttena, āpādena abhiññāya;

Pariññāya parikkhayā, pahānakkhayabbayena;

Virāganirodhacāgaṃ, paṭinissagge ime dasa.

Đối với những pháp này, có thắng tri, liễu tri, kiệt tận, đoạn tận, tiêu mất, hoại diệt; Ly tham, đoạn diệt, từ bỏ, và xả ly, đây là mười pháp.

Suññato animitto ca, appaṇihito ca tayo;

Samādhimūlakā peyyālesupi vavatthitā cāti.

Không, vô tướng, và vô nguyện, là ba; Các pháp này có định làm gốc rễ, được thiết lập trong các phần tương ưng.

Tikanipātapāḷi niṭṭhitā.

Kinh Tạng Phẩm Ba Pháp được chấm dứt.

বাংলা
পালি	অট্ঠকথা	টীকা	অন্ন
1101 পারাজিক পালি 1102 পাচিত্তিয় পালি 1103 মহাবগ্গ পালি (বিনয়) 1104 চূলবগ্গ পালি 1105 পরিবার পালি	1201 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-১ 1202 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-২ 1203 পাচিত্তিয় অট্ঠকথা 1204 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (বিনয়) 1205 চূলবগ্গ অট্ঠকথা 1206 পরিবার অট্ঠকথা	1301 সারত্থদীপনী টীকা-১ 1302 সারত্থদীপনী টীকা-২ 1303 সারত্থদীপনী টীকা-৩	1401 দ্বেমাতিকাপালি 1402 বিনয়সংগহ অট্ঠকথা 1403 বজিরবুদ্ধি টীকা 1404 বিমতিবিনোদনী টীকা-১ 1405 বিমতিবিনোদনী টীকা-২ 1406 বিনয়ালংকার টীকা-১ 1407 বিনয়ালংকার টীকা-২ 1408 কঙ্খাবিতরণীপুরাণ টীকা 1409 বিনয়বিনিচ্ছয়-উত্তরবিনিচ্ছয় 1410 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-১ 1411 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-২ 1412 পাচিত্যাদিযোজনাপালি 1413 খুদ্ধসিক্খা-মূলসিক্খা 8401 বিসুদ্ধিমগ্গ-১ 8402 বিসুদ্ধিমগ্গ-২ 8403 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-১ 8404 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-২ 8405 বিসুদ্ধিমগ্গ নিদানকথা 8406 দীঘনিকায় (পু-বি) 8407 মজ্ঝিমনিকায় (পু-বি) 8408 সংযুত্তনিকায় (পু-বি) 8409 অঙ্গুত্তরনিকায় (পু-বি) 8410 বিনয়পিটক (পু-বি) 8411 অভিধম্মপিটক (পু-বি) 8412 অট্ঠকথা (পু-বি) 8413 নিরুত্তিদীপনী 8414 পরমত্থদীপনী সংগহমহাটীকাপাঠ 8415 অনুদীপনীপাঠ 8416 পট্ঠানুদ্দেস দীপনীপাঠ 8417 নমক্কারটীকা 8418 মহাপণামপাঠ 8419 লক্খণাতো বুদ্ধথোমনাগাথা 8420 সুতবন্দনা 8421 কমলাঞ্জলি 8422 জিনালংকার 8423 পজ্জমধু 8424 বুদ্ধগুণগাথাবলী 8425 চূলগন্থবংস 8426 মহাবংস 8427 সাসনবংস 8428 কচ্চায়নব্যাকরণং 8429 মোগ্গল্লানব্যাকরণং 8430 সদ্দনীতিপ্পকরণং (পদমালা) 8431 সদ্দনীতিপ্পকরণং (ধাতুমালা) 8432 পদরূপসিদ্ধি 8433 মোগ্গল্লানপঞ্চিকা 8434 পযোগসিদ্ধিপাঠ 8435 বুত্তোদয়পাঠ 8436 অভিধানপ্পদীপিকাপাঠ 8437 অভিধানপ্পদীপিকাটীকা 8438 সুবোধালংকারপাঠ 8439 সুবোধালংকারটীকা 8440 বালাবতার গণ্ঠিপদত্থবিনিচ্ছয়সার 8441 লোকনীতি 8442 সুত্তন্তনীতি 8443 সূরস্সতীনীতি 8444 মহারহনীতি 8445 ধম্মনীতি 8446 কবিদপ্পণনীতি 8447 নীতিমঞ্জরী 8448 নরদক্খদীপনী 8449 চতুরারক্খদীপনী 8450 চাণক্যনীতি 8451 রসবাহিনী 8452 সীমাবিসোধনীপাঠ 8453 বেস্সন্তরগীতি 8454 মোগ্গল্লান বুত্তিবিবরণপঞ্চিকা 8455 থূপবংস 8456 দাঠাবংস 8457 ধাতুপাঠবিলাসিনিয়া 8458 ধাতুবংস 8459 হত্থবনগল্লবিহারবংস 8460 জিনচরিতয় 8461 জিনবংসদীপং 8462 তেলকটাহগাথা 8463 মিলিদটীকা 8464 পদমঞ্জরী 8465 পদসাধনং 8466 সদ্দবিন্দুপকরণং 8467 কচ্চায়নধাতুমঞ্জুসা 8468 সামন্তকূটবণ্ণনা
2101 সীলক্খন্ধবগ্গ পালি 2102 মহাবগ্গ পালি (দীঘ) 2103 পাথিকবগ্গ পালি	2201 সীলক্খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 2202 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (দীঘ) 2203 পাথিকবগ্গ অট্ঠকথা	2301 সীলক্খন্ধবগ্গ টীকা 2302 মহাবগ্গ টীকা (দীঘ) 2303 পাথিকবগ্গ টীকা 2304 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-১ 2305 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-২
3101 মূলপণ্ণাস পালি 3102 মজ্ঝিমপণ্ণাস পালি 3103 উপরিপণ্ণাস পালি	3201 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-১ 3202 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-২ 3203 মজ্ঝিমপণ্ণাস অট্ঠকথা 3204 উপরিপণ্ণাস অট্ঠকথা	3301 মূলপণ্ণাস টীকা 3302 মজ্ঝিমপণ্ণাস টীকা 3303 উপরিপণ্ণাস টীকা
4101 সগাথাবগ্গ পালি 4102 নিদানবগ্গ পালি 4103 খন্ধবগ্গ পালি 4104 সলায়তনবগ্গ পালি 4105 মহাবগ্গ পালি (সংযুত্ত)	4201 সগাথাবগ্গ অট্ঠকথা 4202 নিদানবগ্গ অট্ঠকথা 4203 খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 4204 সলায়তনবগ্গ অট্ঠকথা 4205 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (সংযুত্ত)	4301 সগাথাবগ্গ টীকা 4302 নিদানবগ্গ টীকা 4303 খন্ধবগ্গ টীকা 4304 সলায়তনবগ্গ টীকা 4305 মহাবগ্গ টীকা (সংযুত্ত)
5101 এককনিপাত পালি 5102 দুকনিপাত পালি 5103 তিকনিপাত পালি 5104 চতুক্কনিপাত পালি 5105 পঞ্চকনিপাত পালি 5106 ছক্কনিপাত পালি 5107 সত্তকনিপাত পালি 5108 অট্ঠকাদিনিপাত পালি 5109 নবকনিপাত পালি 5110 দশকনিপাত পালি 5111 একাদশকনিপাত পালি	5201 এককনিপাত অট্ঠকথা 5202 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত অট্ঠকথা 5203 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত অট্ঠকথা 5204 অট্ঠকাদিনিপাত অট্ঠকথা	5301 এককনিপাত টীকা 5302 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত টীকা 5303 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত টীকা 5304 অট্ঠকাদিনিপাত টীকা
6101 খুদ্ধকপাঠ পালি 6102 ধম্মপদ পালি 6103 উদান পালি 6104 ইতিবুত্তক পালি 6105 সুত্তনিপাত পালি 6106 বিমানবত্থু পালি 6107 পেতবত্থু পালি 6108 থেরগাথা পালি 6109 থেরীগাথা পালি 6110 অপদান পালি-১ 6111 অপদান পালি-২ 6112 বুদ্ধবংস পালি 6113 চরিয়াপিটক পালি 6114 জাতক পালি-১ 6115 জাতক পালি-২ 6116 মহানিদ্দেস পালি 6117 চূলনিদ্দেস পালি 6118 পটিসম্ভিদামগ্গ পালি 6119 নেত্তিপ্পকরণ পালি 6120 মিলিন্দপঞ্হ পালি 6121 পেটকোপদেস পালি	6201 খুদ্ধকপাঠ অট্ঠকথা 6202 ধম্মপদ অট্ঠকথা-১ 6203 ধম্মপদ অট্ঠকথা-২ 6204 উদান অট্ঠকথা 6205 ইতিবুত্তক অট্ঠকথা 6206 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-১ 6207 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-২ 6208 বিমানবত্থু অট্ঠকথা 6209 পেতবত্থু অট্ঠকথা 6210 থেরগাথা অট্ঠকথা-১ 6211 থেরগাথা অট্ঠকথা-২ 6212 থেরীগাথা অট্ঠকথা 6213 অপদান অট্ঠকথা-১ 6214 অপদান অট্ঠকথা-২ 6215 বুদ্ধবংস অট্ঠকথা 6216 চরিয়াপিটক অট্ঠকথা 6217 জাতক অট্ঠকথা-১ 6218 জাতক অট্ঠকথা-২ 6219 জাতক অট্ঠকথা-৩ 6220 জাতক অট্ঠকথা-৪ 6221 জাতক অট্ঠকথা-৫ 6222 জাতক অট্ঠকথা-৬ 6223 জাতক অট্ঠকথা-৭ 6224 মহানিদ্দেস অট্ঠকথা 6225 চূলনিদ্দেস অট্ঠকথা 6226 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-১ 6227 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-২ 6228 নেত্তিপ্পকরণ অট্ঠকথা	6301 নেত্তিপ্পকরণ টীকা 6302 নেত্তিবিভাবিনী
7101 ধম্মসংগণী পালি 7102 বিভঙ্গ পালি 7103 ধাতুকথা পালি 7104 পুগ্গলপঞ্ঞাত্তি পালি 7105 কথাবত্থু পালি 7106 যমক পালি-১ 7107 যমক পালি-২ 7108 যমক পালি-৩ 7109 পট্ঠান পালি-১ 7110 পট্ঠান পালি-২ 7111 পট্ঠান পালি-৩ 7112 পট্ঠান পালি-৪ 7113 পট্ঠান পালি-৫	7201 ধম্মসংগণি অট্ঠকথা 7202 সম্মোহবিনোদনী অট্ঠকথা 7203 পঞ্চপকরণ অট্ঠকথা	7301 ধম্মসংগণী-মূলটীকা 7302 বিভঙ্গ-মূলটীকা 7303 পঞ্চপকরণ-মূলটীকা 7304 ধম্মসংগণী-অনুটীকা 7305 পঞ্চপকরণ-অনুটীকা 7306 অভিধম্মাবতারো-নামরূপপরিচ্ছেদো 7307 অভিধম্মত্থসংগহো 7308 অভিধম্মাবতার-পুরাণটীকা 7309 অভিধম্মমাতিকাপালি

中文
巴利	義註	複註	藏外典籍
1101 巴拉基咖（波羅夷） 1102 巴吉帝亞（波逸提） 1103 大品（律藏） 1104 小品 1105 附隨	1201 巴拉基咖（波羅夷）義註-1 1202 巴拉基咖（波羅夷）義註-2 1203 巴吉帝亞（波逸提）義註 1204 大品義註（律藏） 1205 小品義註 1206 附隨義註	1301 心義燈-1 1302 心義燈-2 1303 心義燈-3	1401 疑惑度脫 1402 律攝註釋 1403 金剛智疏 1404 疑難解除疏-1 1405 疑難解除疏-2 1406 律莊嚴疏-1 1407 律莊嚴疏-2 1408 古老解惑疏 1409 律抉擇-上抉擇 1410 律抉擇疏-1 1411 律抉擇疏-2 1412 巴吉帝亞等啟請經 1413 小戒學-根本戒學 8401 清淨道論-1 8402 清淨道論-2 8403 清淨道大複註-1 8404 清淨道大複註-2 8405 清淨道論導論 8406 長部問答 8407 中部問答 8408 相應部問答 8409 增支部問答 8410 律藏問答 8411 論藏問答 8412 義注問答 8413 語言學詮釋手冊 8414 勝義顯揚 8415 隨燈論誦 8416 發趣論燈論 8417 禮敬文 8418 大禮敬文 8419 依相讚佛偈 8420 經讚 8421 蓮花供 8422 勝者莊嚴 8423 語蜜 8424 佛德偈集 8425 小史 8427 佛教史 8426 大史 8429 目犍連文法 8428 迦旃延文法 8430 文法寶鑑（詞幹篇） 8431 文法寶鑑（詞根篇） 8432 詞形成論 8433 目犍連五章 8434 應用成就讀本 8435 音韻論讀本 8436 阿毗曇燈讀本 8437 阿毗曇燈疏 8438 妙莊嚴論讀本 8439 妙莊嚴論疏 8440 初學入門義抉擇精要 8446 詩王智論 8447 智論花鬘 8445 法智論 8444 大羅漢智論 8441 世間智論 8442 經典智論 8443 勇士百智論 8450 考底利耶智論 8448 人眼燈 8449 四護衛燈 8451 妙味之流 8452 界清淨 8453 韋桑達拉頌 8454 目犍連語釋五章 8455 塔史 8456 佛牙史 8457 詞根讀本注釋 8458 舍利史 8459 象頭山寺史 8460 勝者行傳 8461 勝者宗燈 8462 油鍋偈 8463 彌蘭王問疏 8464 詞花鬘 8465 詞成就論 8466 正理滴論 8467 迦旃延詞根注 8468 邊境山注釋
2101 戒蘊品 2102 大品（長部） 2103 波梨品	2201 戒蘊品註義註 2202 大品義註（長部） 2203 波梨品義註	2301 戒蘊品疏 2302 大品複註（長部） 2303 波梨品複註 2304 戒蘊品新複註-1 2305 戒蘊品新複註-2
3101 根本五十經 3102 中五十經 3103 後五十經	3201 根本五十義註-1 3202 根本五十義註-2 3203 中五十義註 3204 後五十義註	3301 根本五十經複註 3302 中五十經複註 3303 後五十經複註
4101 有偈品 4102 因緣品 4103 蘊品 4104 六處品 4105 大品（相應部）	4201 有偈品義注 4202 因緣品義注 4203 蘊品義注 4204 六處品義注 4205 大品義注（相應部）	4301 有偈品複註 4302 因緣品註 4303 蘊品複註 4304 六處品複註 4305 大品複註（相應部）
5101 一集經 5102 二集經 5103 三集經 5104 四集經 5105 五集經 5106 六集經 5107 七集經 5108 八集等經 5109 九集經 5110 十集經 5111 十一集經	5201 一集義註 5202 二、三、四集義註 5203 五、六、七集義註 5204 八、九、十、十一集義註	5301 一集複註 5302 二、三、四集複註 5303 五、六、七集複註 5304 八集等複註
6101 小誦 6102 法句經 6103 自說 6104 如是語 6105 經集 6106 天宮事 6107 餓鬼事 6108 長老偈 6109 長老尼偈 6110 譬喻-1 6111 譬喻-2 6112 諸佛史 6113 所行藏 6114 本生-1 6115 本生-2 6116 大義釋 6117 小義釋 6118 無礙解道 6119 導論 6120 彌蘭王問 6121 藏釋	6201 小誦義注 6202 法句義注-1 6203 法句義注-2 6204 自說義注 6205 如是語義註 6206 經集義注-1 6207 經集義注-2 6208 天宮事義注 6209 餓鬼事義注 6210 長老偈義注-1 6211 長老偈義注-2 6212 長老尼義注 6213 譬喻義注-1 6214 譬喻義注-2 6215 諸佛史義注 6216 所行藏義注 6217 本生義注-1 6218 本生義注-2 6219 本生義注-3 6220 本生義注-4 6221 本生義注-5 6222 本生義注-6 6223 本生義注-7 6224 大義釋義注 6225 小義釋義注 6226 無礙解道義注-1 6227 無礙解道義注-2 6228 導論義注	6301 導論複註 6302 導論明解
7101 法集論 7102 分別論 7103 界論 7104 人施設論 7105 論事 7106 雙論-1 7107 雙論-2 7108 雙論-3 7109 發趣論-1 7110 發趣論-2 7111 發趣論-3 7112 發趣論-4 7113 發趣論-5	7201 法集論義註 7202 分別論義註（迷惑冰消） 7203 五部論義註	7301 法集論根本複註 7302 分別論根本複註 7303 五論根本複註 7304 法集論複註 7305 五論複註 7306 阿毘達摩入門 7307 攝阿毘達磨義論 7308 阿毘達摩入門古複註 7309 阿毘達摩論母

English
Pali Canon	Commentaries	Sub-commentaries	Other
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Français
Canon Pali	Commentaires	Sous-commentaires	Autres
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Deutsch
Pali-Kanon	Kommentare	Subkommentare	Sonstige
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

हिंदी
पाली कैनन	कमेंट्री	उप-टिप्पणियाँ	अन्य
1101 पाराजिक पाळि 1102 पाचित्तिय पाळि 1103 महावग्ग पाळि (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळि 1105 परिवार पाळि	1201 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-1 1202 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-2 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा	1301 सारत्थदीपनी टीका-1 1302 सारत्थदीपनी टीका-2 1303 सारत्थदीपनी टीका-3	1401 द्वेमातिकापाळि 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-1 1405 विमतिविनोदनी टीका-2 1406 विनयालंकार टीका-1 1407 विनयालंकार टीका-2 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-1 1411 विनयविनिच्छय टीका-2 1412 पाचित्यादियोजनापाळि 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-1 8402 विसुद्धिमग्ग-2 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-1 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-2 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अङ्गुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी सङ्गहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवन्दना 8421 कमलाञ्जलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगन्थवंस 8427 सासनवंस 8426 महावंस 8429 मोग्गल्लानब्याकरणं 8428 कच्चायनब्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपञ्चिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गण्ठिपदत्थविनिच्छयसार 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमञ्जरी 8445 धम्मनीति 8444 महारहनीति 8441 लोकनीति 8442 सुत्तन्तनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8450 चाणक्यनीति 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8451 रसवाहिनी 8452 सीमविसोधनीपाठ 8453 वेस्सन्तरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपञ्चिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमञ्जरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिन्दुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमञ्जुसा 8468 सामन्तकूटवण्णना
2101 सीलक्खन्धवग्ग पाळि 2102 महावग्ग पाळि (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळि	2201 सीलक्खन्धवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा	2301 सीलक्खन्धवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-1 2305 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-2
3101 मूलपण्णास पाळि 3102 मज्झिमपण्णास पाळि 3103 उपरिपण्णास पाळि	3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-1 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-2 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा	3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळि 4102 निदानवग्ग पाळि 4103 खन्धवग्ग पाळि 4104 सळायतनवग्ग पाळि 4105 महावग्ग पाळि (संयुत्त)	4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खन्धवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)	4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खन्धवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळि 5102 दुकनिपात पाळि 5103 तिकनिपात पाळि 5104 चतुक्कनिपात पाळि 5105 पञ्चकनिपात पाळि 5106 छक्कनिपात पाळि 5107 सत्तकनिपात पाळि 5108 अट्ठकादिनिपात पाळि 5109 नवकनिपात पाळि 5110 दसकनिपात पाळि 5111 एकादसकनिपात पाळि	5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा	5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळि 6102 धम्मपद पाळि 6103 उदान पाळि 6104 इतिवुत्तक पाळि 6105 सुत्तनिपात पाळि 6106 विमानवत्थु पाळि 6107 पेतवत्थु पाळि 6108 थेरगाथा पाळि 6109 थेरीगाथा पाळि 6110 अपदान पाळि-1 6111 अपदान पाळि-2 6112 बुद्धवंस पाळि 6113 चरियापिटक पाळि 6114 जातक पाळि-1 6115 जातक पाळि-2 6116 महानिद्देस पाळि 6117 चूळनिद्देस पाळि 6118 पटिसम्भिदामग्ग पाळि 6119 नेत्तिप्पकरण पाळि 6120 मिलिन्दपञ्ह पाळि 6121 पेटकोपदेस पाळि	6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-1 6203 धम्मपद अट्ठकथा-2 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-1 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-2 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-1 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-2 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-1 6214 अपदान अट्ठकथा-2 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-1 6218 जातक अट्ठकथा-2 6219 जातक अट्ठकथा-3 6220 जातक अट्ठकथा-4 6221 जातक अट्ठकथा-5 6222 जातक अट्ठकथा-6 6223 जातक अट्ठकथा-7 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-1 6227 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-2 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा	6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसङ्गणी पाळि 7102 विभङ्ग पाळि 7103 धातुकथा पाळि 7104 पुग्गलपञ्ञत्ति पाळि 7105 कथावत्थु पाळि 7106 यमक पाळि-1 7107 यमक पाळि-2 7108 यमक पाळि-3 7109 पट्ठान पाळि-1 7110 पट्ठान पाळि-2 7111 पट्ठान पाळि-3 7112 पट्ठान पाळि-4 7113 पट्ठान पाळि-5	7201 धम्मसङ्गणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पञ्चपकरण अट्ठकथा	7301 धम्मसङ्गणी-मूलटीका 7302 विभङ्ग-मूलटीका 7303 पञ्चपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसङ्गणी-अनुटीका 7305 पञ्चपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसङ्गहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळि

Indonesia
Kanon Pali	Komentar	Sub-komentar	Lainnya
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

日文
パーリ仏典	註釈書	副註釈書	その他
1101 パーラージカ・パーリ 1102 パーチッティヤ・パーリ 1103 マハーヴァッガ・パーリ（ヴィナヤ） 1104 チューラヴァッガ・パーリ 1105 パリヴァーラ・パーリ	1201 パーラージカカンダ・アッタカター-1 1202 パーラージカカンダ・アッタカター-2 1203 パーチッティヤ・アッタカター 1204 マハーヴァッガ・アッタカター（ヴィナヤ） 1205 チューラヴァッガ・アッタカター 1206 パリヴァーラ・アッタカター	1301 サーラッタディーパニー・ティーカー-1 1302 サーラッタディーパニー・ティーカー-2 1303 サーラッタディーパニー・ティーカー-3	1401 ドヴェマーティカー・パーリ 1402 ヴィナヤサンガハ・アッタカター 1403 ヴァジラブッディ・ティーカー 1404 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-1 1405 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-2 1406 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-1 1407 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-2 1408 カンカーウィタラニープラーナ・ティーカー 1409 ヴィナヤヴィニッチャヤ-ウッタラヴィニッチャヤ 1410 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-1 1411 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-2 1412 パーチッティヤーディヨージャナー・パーリ 1413 クッダシッカー-ムーラシッカー 8401 ヴィスッディマッガ-1 8402 ヴィスッディマッガ-2 8403 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-1 8404 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-2 8405 ヴィスッディマッガ・ニダーナカター 8406 ディーガニカーヤ（プ・ヴィ） 8407 マッジマニカーヤ（プ・ヴィ） 8408 サンユッタニカーヤ（プ・ヴィ） 8409 アングッタラニカーヤ（プ・ヴィ） 8410 ヴィナヤピタカ（プ・ヴィ） 8411 アビダンマピタカ（プ・ヴィ） 8412 アッタカター（プ・ヴィ） 8413 ニルッティディーパニー 8414 パラマッタディーパニー・サンガハマハーティカーパータ 8415 アヌディーパニーパータ 8416 パッターヌッデーサ・ディーパニーパータ 8417 ナマッカラ・ティーカー 8418 マハーパナーマ・パータ 8419 ラッカナート・ブッダトーマナーガーター 8420 スタヴァンダナー 8421 カマラーニャジャリ 8422 ジナランカーラ 8423 パッジャマドゥ 8424 ブッダグナガーター・ヴァリー 8425 チューラガンタヴァンサ 8427 サーサナヴァンサ 8426 マハーヴァンサ 8429 モッガラーナ・ビャーカラナン 8428 カッチャーヤナ・ビャーカラナン 8430 サッダニーティッパカラナン（パダマーラー） 8431 サッダニーティッパカラナン（ダートゥマーラー） 8432 パダルーパシッディ 8433 モッガラーナ・パンチカー 8434 パヨーガシッディ・パータ 8435 ヴットーダヤ・パータ 8436 アビダーナッパディーピカー・パータ 8437 アビダーナッパディーピカー・ティーカー 8438 スボーダーランカーラ・パータ 8439 スボーダーランカーラ・ティーカー 8440 バーラーヴァターラ・ガンティパダッタヴィニッチャヤサーラ 8446 カヴィダッパナニーティ 8447 ニーティマンジャリー 8445 ダンマニーティ 8444 マハーラハニーティ 8441 ローカニーティ 8442 スタンタニーティ 8443 スーラッサティニーティ 8450 チャーナキャニーティ 8448 ナラダッカディーパニー 8449 チャトゥラーラッカディーパニー 8451 ラサヴァーヒニー 8452 シーマヴィソーダニー・パータ 8453 ヴェッサンタラ・ギーティ 8454 モッガラーナ・ヴッティヴィヴァラナパンチカー 8455 トゥーパヴァンサ 8456 ダーターヴァンサ 8457 ダートゥパータヴィラーヴィシニヤー 8458 ダートゥヴァンサ 8459 ハッタヴァナッガラヴィハーラヴァンサ 8460 ジナチャリタヤ 8461 ジナヴァンサディーパン 8462 テーラカターガーター 8463 ミリダ・ティーカー 8464 パダマンジャリー 8465 パダサーダナン 8466 サッダビンドゥパカラナン 8467 カッチャーヤナ・ダートゥマンジューサー 8468 サーマンタクータ・ヴァンナナー
2101 シーラッカンダワッガ・パーリ 2102 マハーワッガ・パーリ（ディーガ） 2103 パーティカワッガ・パーリ	2201 シーラッカンダワッガ・アッタカター 2202 マハーワッガ・アッタカター（ディーガ） 2203 パーティカワッガ・アッタカター	2301 シーラッカンダワッガ・ティーカー 2302 マハーワッガ・ティーカー（ディーガ） 2303 パーティカワッガ・ティーカー 2304 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-1 2305 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-2
3101 ムーラパンナーサ・パーリ 3102 マッジマパンナーサ・パーリ 3103 ウパリパンナーサ・パーリ	3201 ムーラパンナーサ・アッタカター-1 3202 ムーラパンナーサ・アッタカター-2 3203 マッジマパンナーサ・アッタカター 3204 ウパリパンナーサ・アッタカター	3301 ムーラパンナーサ・ティーカー 3302 マッジマパンナーサ・ティーカー 3303 ウパリパンナーサ・ティーカー
4101 サガーター・ワッガ・パーリ 4102 ニダーナ・ワッガ・パーリ 4103 カンダ・ワッガ・パーリ 4104 サラーヤタナ・ワッガ・パーリ 4105 マハーワッガ・パーリ（サンユッタ）	4201 サガーター・ワッガ・アッタカター 4202 ニダーナ・ワッガ・アッタカター 4203 カンダ・ワッガ・アッタカター 4204 サラーヤタナ・ワッガ・アッタカター 4205 マハーワッガ・アッタカター（サンユッタ）	4301 サガーター・ワッガ・ティーカー 4302 ニダーナ・ワッガ・ティーカー 4303 カンダ・ワッガ・ティーカー 4304 サラーヤタナ・ワッガ・ティーカー 4305 マハーワッガ・ティーカー（サンユッタ）
5101 エーカカニパータ・パーリ 5102 ドゥカニパータ・パーリ 5103 ティカニパータ・パーリ 5104 チャトゥッカニパータ・パーリ 5105 パンチャカニパータ・パーリ 5106 チャッカニパータ・パーリ 5107 サッタカニパータ・パーリ 5108 アッタカーディニパータ・パーリ 5109 ナヴァカニパータ・パーリ 5110 ダサカニパータ・パーリ 5111 エーカーダサカニパータ・パーリ	5201 エーカカニパータ・アッタカター 5202 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・アッタカター 5203 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・アッタカター 5204 アッタカーディニパータ・アッタカター	5301 エーカカニパータ・ティーカー 5302 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・ティーカー 5303 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・ティーカー 5304 アッタカーディニパータ・ティーカー
6101 クッダカパータ・パーリ 6102 ダンマパダ・パーリ 6103 ウダーナ・パーリ 6104 イティヴッタカ・パーリ 6105 スッタニパータ・パーリ 6106 ヴィマーナヴァットゥ・パーリ 6107 ペーヴァットゥ・パーリ 6108 テーラガーター・パーリ 6109 テーリーガーター・パーリ 6110 アパダーナ・パーリ-1 6111 アパダーナ・パーリ-2 6112 ブッダヴァンサ・パーリ 6113 チャリヤーピタカ・パーリ 6114 ジャータカ・パーリ-1 6115 ジャータカ・パーリ-2 6116 マハーニッデーサ・パーリ 6117 チューラニッデーサ・パーリ 6118 パティサンビダーマッガ・パーリ 6119 ネッティッパカラナ・パーリ 6120 ミリンダパンハ・パーリ 6121 ペータコーパデーサ・パーリ	6201 クッダカパータ・アッタカター 6202 ダンマパダ・アッタカター-1 6203 ダンマパダ・アッタカター-2 6204 ウダーナ・アッタカター 6205 イティヴッタカ・アッタカター 6206 スッタニパータ・アッタカター-1 6207 スッタニパータ・アッタカター-2 6208 ヴィマーナヴァットゥ・アッタカター 6209 ペータヴァットゥ・アッタカター 6210 テーラガーター・アッタカター-1 6211 テーラガーター・アッタカター-2 6212 テーリーガーター・アッタカター 6213 アパダーナ・アッタカター-1 6214 アパダーナ・アッタカター-2 6215 ブッダヴァンサ・アッタカター 6216 チャリヤーピタカ・アッタカター 6217 ジャータカ・アッタカター-1 6218 ジャータカ・アッタカター-2 6219 ジャータカ・アッタカター-3 6220 ジャータカ・アッタカター-4 6221 ジャータカ・アッタカター-5 6222 ジャータカ・アッタカター-6 6223 ジャータカ・アッタカター-7 6224 マハーニッデーサ・アッタカター 6225 チューラニッデーサ・アッタカター 6226 パティサンビダーマッガ・アッタカター-1 6227 パティサンビダーマッガ・アッタカター-2 6228 ネッティッパカラナ・アッタカター	6301 ネッティッパカラナ・ティーカー 6302 ネッティヴィバーヴィニー
7101 ダンマサンガニー・パーリ 7102 ヴィバンガ・パーリ 7103 ダートゥカター・パーリ 7104 プッガラパンニャッティ・パーリ 7105 カター・ヴァットゥ・パーリ 7106 ヤマカ・パーリ-1 7107 ヤマカ・パーリ-2 7108 ヤマカ・パーリ-3 7109 パッターナ・パーリ-1 7110 パッターナ・パーリ-2 7111 パッターナ・パーリ-3 7112 パッターナ・パーリ-4 7113 パッターナ・パーリ-5	7201 ダンマサンガニ・アッタカター 7202 サンモーハヴィノーダニー・アッタカター 7203 パンチャパカラナ・アッタカター	7301 ダンマサンガニー・ムーラティーカー 7302 ヴィバンガ・ムーラティーカー 7303 パンチャパカラナ・ムーラティーカー 7304 ダンマサンガニー・アヌティーカー 7305 パンチャパカラナ・アヌティーカー 7306 アビダンマーヴァターロ・ナーマルーパパリッチェード 7307 アビダンマッタ・サンガホ 7308 アビダンマーヴァターラ・プラーナティーカー 7309 アビダンマ・マーティカーパーリ

ខ្មែរ
ព្រះត្រៃបិដកបាលី	អដ្ឋកថា	ដីកា	ផ្សេងទៀត
1101 បារាជិកបាឡិ 1102 បាចិត្តិយបាឡិ 1103 មហាវគ្គបាឡិ (វិន័យ) 1104 ចូឡវគ្គបាឡិ 1105 បរិវារបាឡិ	1201 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-១ 1202 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-២ 1203 បាចិត្តិយអដ្ឋកថា 1204 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (វិន័យ) 1205 ចូឡវគ្គអដ្ឋកថា 1206 បរិវារអដ្ឋកថា	1301 សារត្ថទីបនីដីកា-១ 1302 សារត្ថទីបនីដីកា-២ 1303 សារត្ថទីបនីដីកា-៣	1401 ទ្វេមាតិកាបាឡិ 1402 វិនយសង្គហអដ្ឋកថា 1403 វជិរពុទ្ធិដីកា 1404 វិមតិវិនោទនីដីកា-១ 1405 វិមតិវិនោទនីដីកា-២ 1406 វិនយាលង្ការដីកា-១ 1407 វិនយាលង្ការដីកា-២ 1408 កង្ខាវិតរណីបុរាណដីកា 1409 វិនយវិនិច្ឆយ-ឧត្តរវិនិច្ឆយ 1410 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-១ 1411 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-២ 1412 បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ 1413 ខុទ្ទសិក្ខា-មូលសិក្ខា 8401 វិសុទ្ធិមគ្គ-១ 8402 វិសុទ្ធិមគ្គ-២ 8403 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-១ 8404 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-២ 8405 វិសុទ្ធិមគ្គ និទានកថា 8406 ទីឃនិកាយ (បុ-វិ) 8407 មជ្ឈិមនិកាយ (បុ-វិ) 8408 សំយុត្តនិកាយ (បុ-វិ) 8409 អង្គុត្តរនិកាយ (បុ-វិ) 8410 វិនយបិដក (បុ-វិ) 8411 អភិធម្មបិដក (បុ-វិ) 8412 អដ្ឋកថា (បុ-វិ) 8413 និរុត្តិទីបនី 8414 បរមត្ថទីបនី សង្គហមហាដីកាបាឋ 8415 អនុទីបនីបាឋ 8416 បដ្ឋានុទ្ទេស ទីបនីបាឋ 8417 នមក្ការដីកា 8418 មហាបណាមបាឋ 8419 លក្ខណាតោ ពុទ្ធថោមនាគាថា 8420 សុតវន្ទនា 8421 កមលាញ្ជលិ 8422 ជិនាលង្ការ 8423 បជ្ជមធុ 8424 ពុទ្ធគុណគាថាវលី 8425 ចូឡគន្ថវង្ស 8427 សាសនវង្ស 8426 មហាវង្ស 8429 មោគ្គល្លានព្យាករណំ 8428 កច្ចាយនព្យាករណំ 8430 សទ្ទនីតិប្បករណំ (បទមាលា) 8431 សទ្ទនីតិប្បករណំ (ធាតុមាលា) 8432 បទរូបសិទ្ធិ 8433 មោគ្គល្លានបញ្ចិកា 8434 បយោគសិទ្ធិបាឋ 8435 វុត្តោទយបាឋ 8436 អភិធានប្បទីបិកាបាឋ 8437 អភិធានប្បទីបិកាដីកា 8438 សុពោធាលង្ការបាឋ 8439 សុពោធាលង្ការដីកា 8440 បាលាវតារ គណ្ឋិបទត្ថវិនិច្ឆយសារ 8446 កវិទប្បណនីតិ 8447 នីតិមញ្ជរី 8445 ធម្មនីតិ 8444 មហារហនីតិ 8441 លោកនីតិ 8442 សុត្តន្តនីតិ 8443 សូរស្សតិនីតិ 8450 ចាណក្យនីតិ 8448 នរទក្ខទីបនី 8449 ចតុរារក្ខទីបនី 8451 រសវាហិនី 8452 សីមវិសោធនីបាឋ 8453 វេស្សន្តរគីតិ 8454 មោគ្គល្លាន វុត្តិវិវរណបញ្ចិកា 8455 ថូបវង្ស 8456 ទាឋាវង្ស 8457 ធាតុបាឋវិលាសិនិយា 8458 ធាតុវង្ស 8459 ហត្ថវនគល្លវិហារវង្ស 8460 ជិនចរិតយ 8461 ជិនវង្សទីបំ 8462 តេលកដាហគាថា 8463 មិលិទដីកា 8464 បទមញ្ជរី 8465 បទសាធនំ 8466 សទ្ទពិន្ទុបករណំ 8467 កច្ចាយនធាតុមញ្ជុសា 8468 សាមន្តកូដវណ្ណនា
2101 សីលក្ខន្ធវគ្គបាឡិ 2102 មហាវគ្គបាឡិ (ទីឃ) 2103 បាថិកវគ្គបាឡិ	2201 សីលក្ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 2202 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (ទីឃ) 2203 បាថិកវគ្គអដ្ឋកថា	2301 សីលក្ខន្ធវគ្គដីកា 2302 មហាវគ្គដីកា (ទីឃ) 2303 បាថិកវគ្គដីកា 2304 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-១ 2305 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-២
3101 មូលបណ្ណាសបាឡិ 3102 មជ្ឈិមបណ្ណាសបាឡិ 3103 ឧបរិបណ្ណាសបាឡិ	3201 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-១ 3202 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-២ 3203 មជ្ឈិមបណ្ណាសអដ្ឋកថា 3204 ឧបរិបណ្ណាសអដ្ឋកថា	3301 មូលបណ្ណាសដីកា 3302 មជ្ឈិមបណ្ណាសដីកា 3303 ឧបរិបណ្ណាសដីកា
4101 សគាថាវគ្គបាឡិ 4102 និទានវគ្គបាឡិ 4103 ខន្ធវគ្គបាឡិ 4104 សឡាយតនវគ្គបាឡិ 4105 មហាវគ្គបាឡិ (សំយុត្ត)	4201 សគាថាវគ្គអដ្ឋកថា 4202 និទានវគ្គអដ្ឋកថា 4203 ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 4204 សឡាយតនវគ្គអដ្ឋកថា 4205 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (សំយុត្ត)	4301 សគាថាវគ្គដីកា 4302 និទានវគ្គដីកា 4303 ខន្ធវគ្គដីកា 4304 សឡាយតនវគ្គដីកា 4305 មហាវគ្គដីកា (សំយុត្ត)
5101 ឯកកនិបាតបាឡិ 5102 ទុកនិបាតបាឡិ 5103 តិកនិបាតបាឡិ 5104 ចតុក្កនិបាតបាឡិ 5105 បញ្ចកនិបាតបាឡិ 5106 ឆក្កនិបាតបាឡិ 5107 សត្តកនិបាតបាឡិ 5108 អដ្ឋកាទិនិបាតបាឡិ 5109 នវកនិបាតបាឡិ 5110 ទសកនិបាតបាឡិ 5111 ឯកាទសកនិបាតបាឡិ	5201 ឯកកនិបាតអដ្ឋកថា 5202 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតអដ្ឋកថា 5203 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតអដ្ឋកថា 5204 អដ្ឋកាទិនិបាតអដ្ឋកថា	5301 ឯកកនិបាតដីកា 5302 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតដីកា 5303 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតដីកា 5304 អដ្ឋកាទិនិបាតដីកា
6101 ខុទ្ទកបាឋបាឡិ 6102 ធម្មបទបាឡិ 6103 ឧទានបាឡិ 6104 ឥតិវុត្តកបាឡិ 6105 សុត្តនិបាតបាឡិ 6106 វិមានវត្ថុបាឡិ 6107 បេតវត្ថុបាឡិ 6108 ថេរគាថាបាឡិ 6109 ថេរីគាថាបាឡិ 6110 អបទានបាឡិ-១ 6111 អបទានបាឡិ-២ 6112 ពុទ្ធវង្សបាឡិ 6113 ចរិយាបិដកបាឡិ 6114 ជាតកបាឡិ-១ 6115 ជាតកបាឡិ-២ 6116 មហានិទ្ទេសបាឡិ 6117 ចូឡនិទ្ទេសបាឡិ 6118 បដិសម្ភិទាមគ្គបាឡិ 6119 នេត្តិប្បករណបាឡិ 6120 មិលិន្ទបញ្ហាបាឡិ 6121 បេដកោបទេសបាឡិ	6201 ខុទ្ទកបាឋអដ្ឋកថា 6202 ធម្មបទអដ្ឋកថា-១ 6203 ធម្មបទអដ្ឋកថា-២ 6204 ឧទានអដ្ឋកថា 6205 ឥតិវុត្តកអដ្ឋកថា 6206 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-១ 6207 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-២ 6208 វិមានវត្ថុអដ្ឋកថា 6209 បេតវត្ថុអដ្ឋកថា 6210 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-១ 6211 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-២ 6212 ថេរីគាថាអដ្ឋកថា 6213 អបទានអដ្ឋកថា-១ 6214 អបទានអដ្ឋកថា-២ 6215 ពុទ្ធវង្សអដ្ឋកថា 6216 ចរិយាបិដកអដ្ឋកថា 6217 ជាតកអដ្ឋកថា-១ 6218 ជាតកអដ្ឋកថា-២ 6219 ជាតកអដ្ឋកថា-៣ 6220 ជាតកអដ្ឋកថា-៤ 6221 ជាតកអដ្ឋកថា-៥ 6222 ជាតកអដ្ឋកថា-៦ 6223 ជាតកអដ្ឋកថា-៧ 6224 មហានិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6225 ចូឡនិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6226 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-១ 6227 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-២ 6228 នេត្តិប្បករណអដ្ឋកថា	6301 នេត្តិប្បករណដីកា 6302 នេត្តិវិភាវិនី
7101 ធម្មសង្គណីបាឡិ 7102 វិភង្គបាឡិ 7103 ធាតុកថាបាឡិ 7104 បុគ្គលបញ្ញត្តិបាឡិ 7105 កថាវត្ថុបាឡិ 7106 យមកបាឡិ-១ 7107 យមកបាឡិ-២ 7108 យមកបាឡិ-៣ 7109 បដ្ឋានបាឡិ-១ 7110 បដ្ឋានបាឡិ-២ 7111 បដ្ឋានបាឡិ-៣ 7112 បដ្ឋានបាឡិ-៤ 7113 បដ្ឋានបាឡិ-៥	7201 ធម្មសង្គណិអដ្ឋកថា 7202 សម្មោហវិនោទនីអដ្ឋកថា 7203 បញ្ចបករណអដ្ឋកថា	7301 ធម្មសង្គណី-មូលដីកា 7302 វិភង្គ-មូលដីកា 7303 បញ្ចបករណ-មូលដីកា 7304 ធម្មសង្គណី-អនុដីកា 7305 បញ្ចបករណ-អនុដីកា 7306 អភិធម្មាវតារោ-នាមរូបបរិច្ឆេទោ 7307 អភិធម្មត្ថសង្គហោ 7308 អភិធម្មាវតារ-បុរាណដីកា 7309 អភិធម្មមាតិកាបាឡិ

한국인
팔리 대장경	주석서	부주석서	기타
1101 빠라지카 빨리 1102 빠찟띠야 빨리 1103 마하왁가 빨리 (비나야) 1104 출라왁가 빨리 1105 빠리와라 빨리	1201 빠라지까깐다 앗타카타-1 1202 빠라지까깐다 앗타카타-2 1203 빠찟띠야 앗타카타 1204 마하왁가 앗타카타 (비나야) 1205 출라왁가 앗타카타 1206 빠리와라 앗타카타	1301 사랏타디빠니 띠까-1 1302 사랏타디빠니 띠까-2 1303 사랏타디빠니 띠까-3	1401 드베마띠까빨리 1402 위나야상가하 앗타카타 1403 와지라붓디 띠까 1404 위마띠위노다니 띠까-1 1405 위마띠위노다니 띠까-2 1406 위나야랑까라 띠까-1 1407 위나야랑까라 띠까-2 1408 깡카위따라니뿌라나 띠까 1409 위나야위닛차야-웃따라위닛차야 1410 위나야위닛차야 띠까-1 1411 위나야위닛차야 띠까-2 1412 빠찟땨디요자나빨리 1413 쿳닷시카-물라시카 8401 위숟디막가-1 8402 위숟디막가-2 8403 위숟디막가-마하띠까-1 8404 위숟디막가-마하띠까-2 8405 위숟디막가 니다나까타 8406 디가니까야 (뿌-위) 8407 맛지마니까야 (뿌-위) 8408 삼윳따니까야 (뿌-위) 8409 앙굳따라니까야 (뿌-위) 8410 위나야삐따까 (뿌-위) 8411 아비담마삐따까 (뿌-위) 8412 앗타카타 (뿌-위) 8413 니룻띠디빠니 8414 빠라맛타디빠니 상가하마하띠까빠타 8415 아누디빠니빠타 8416 빳타누ㄸ데사 디빠니빠타 8417 나막까라띠까 8418 마하빠나마빠타 8419 락카나또 붓다토마나가타 8420 수타완다나 8421 까말란자리 8422 지나랑까라 8423 빳자마두 8424 붓다구나가타왈리 8425 출라간타왕사 8427 사사나왕사 8426 마하왕사 8429 목갈라나뱌까라낭 8428 깟차야나뱌까라낭 8430 삿다니띠빠까라낭 (빠다말라) 8431 삿다니띠빠까라낭 (다두말라) 8432 빠다루빠싣디 8433 목갈라나빤찌까 8434 빠요가싣디빠타 8435 붇또다야빠타 8436 아비다나빠디피까빠타 8437 아비다나빠디피까띠까 8438 수보다랑까라빠타 8439 수보다랑까라띠까 8440 발라와따라 간티빠닷타위닛차야사라 8446 까위닷빠나니띠 8447 니띠만자리 8445 담마니띠 8444 마하라하니띠 8441 로까니띠 8442 숫딴따니띠 8443 수랏사띠니띠 8450 짜낙야니띠 8448 나라닥카디빠니 8449 짜뚜라락카디빠니 8451 라사와히니 8452 시마위소다니빠타 8453 웨산따라기띠 8454 목갈라나 붇띠위와라나빤찌까 8455 투빠왕사 8456 다타왕사 8457 다두빠타윌라시니야 8458 다두왕사 8459 핟타와나갈라위하라왕사 8460 지나짜리따야 8461 지나왕사디빵 8462 떼라까타하가타 8463 밀리다띠까 8464 빠다만자리 8465 빠다사다낭 8466 삿다빈두빠까라낭 8467 깟차야나다두만주사 8468 사만따꿋타완나나
2101 실락칸다왁가 빨리 2102 마하왁가 빨리 (디가) 2103 빠티까왁가 빨리	2201 실락칸다왁가 앗타카타 2202 마하왁가 앗타카타 (디가) 2203 빠티까왁가 앗타카타	2301 실락칸다왁가 띠까 2302 마하왁가 띠까 (디가) 2303 빠티까왁가 띠까 2304 실락칸다왁가-아비나와띠까-1 2305 실락칸다왁가-아비나와띠까-2
3101 물라빤나사 빨리 3102 맛지마빤나사 빨리 3103 우빠리빤나사 빨리	3201 물라빤나사 앗타카타-1 3202 물라빤나사 앗타카타-2 3203 맛지마빤나사 앗타카타 3204 우빠리빤나사 앗타카타	3301 물라빤나사 띠까 3302 맛지마빤나사 띠까 3303 우빠리빤나사 띠까
4101 사가타왁가 빨리 4102 니다나왁가 빨리 4103 칸다왁가 빨리 4104 살라야따나왁가 빨리 4105 마하왁가 빨리 (삼윳따)	4201 사가타왁가 앗타카타 4202 니다나왁가 앗타카타 4203 칸다왁가 앗타카타 4204 살라야따나왁가 앗타카타 4205 마하왁가 앗타카타 (삼윳따)	4301 사가타왁가 띠까 4302 니다나왁가 띠까 4303 칸다왁가 띠까 4304 살라야따나왁가 띠까 4305 마하왁가 띠까 (삼윳따)
5101 에까까니빠따 빨리 5102 두까니빠따 빨리 5103 띠까니빠따 빨리 5104 짜뚝까니빠따 빨리 5105 빤짜까니빠따 빨리 5106 착까니빠따 빨리 5107 삿따까니빠따 빨리 5108 앗타까디니빠따 빨리 5109 나와까니빠따 빨리 5110 다사까니빠따 빨리 5111 에까다사까니빠따 빨리	5201 에까까니빠따 앗타카타 5202 두까-띠까-짜뚝까니빠따 앗타카타 5203 빤짜까-착까-삿따까니빠따 앗타카타 5204 앗타까디니빠따 앗타카타	5301 에까까니빠따 띠까 5302 두까-띠까-짜뚝까니빠따 띠까 5303 빤짜까-착까-삿따까니빠따 띠까 5304 앗타까디니빠따 띠까
6101 쿳닥까빠타 빨리 6102 담마빠다 빨리 6103 우다나 빨리 6104 이띠웃따까 빨리 6105 숫따니빠따 빨리 6106 위마나왓투 빨리 6107 베따왓투 빨리 6108 테라가타 빨리 6109 테리가타 빨리 6110 아빠다나 빨리-1 6111 아빠다나 빨리-2 6112 붓다왕사 빨리 6113 짜리야삐따까 빨리 6114 자따까 빨리-1 6115 자따까 빨리-2 6116 마하닷데사 빨리 6117 출라닷데사 빨리 6118 빠티삼비다막가 빨리 6119 넷띠빠까라나 빨리 6120 밀린다빤하 빨리 6121 뻬따꼬빠데사 빨리	6201 쿳닥까빠타 앗타카타 6202 담마빠다 앗타카타-1 6203 담마빠다 앗타카타-2 6204 우다나 앗타카타 6205 이띠웃따까 앗타카타 6206 숫따니빠따 앗타카타-1 6207 숫따니빠따 앗타카타-2 6208 위마나왓투 앗타카타 6209 베따왓투 앗타카타 6210 테라가타 앗타카타-1 6211 테라가타 앗타카타-2 6212 테리가타 앗타카타 6213 아빠다나 앗타카타-1 6214 아빠다나 앗타카타-2 6215 붓다왕사 앗타카타 6216 짜리야삐따까 앗타카타 6217 자따까 앗타카타-1 6218 자따까 앗타카타-2 6219 자따까 앗타카타-3 6220 자따까 앗타카타-4 6221 자따까 앗타카타-5 6222 자따까 앗타카타-6 6223 자따까 앗타카타-7 6224 마하닷데사 앗타카타 6225 출라닷데사 앗타카타 6226 빠티삼비다막가 앗타카타-1 6227 빠티삼비다막가 앗타카타-2 6228 넷띠빠까라나 앗타카타	6301 넷띠빠까라나 띠까 6302 넷띠위바비니
7101 담마상가니 빨리 7102 위방가 빨리 7103 다뚜까타 빨리 7104 뿍갈라빤냣띠 빨리 7105 까타왓투 빨리 7106 야마까 빨리-1 7107 야마까 빨리-2 7108 야마까 빨리-3 7109 빳타나 빨리-1 7110 빳타나 빨리-2 7111 빳타나 빨리-3 7112 빳타나 빨리-4 7113 빳타나 빨리-5	7201 담마상가니 앗타카타 7202 삼모하위노다니 앗타카타 7203 빤짜빠까라나 앗타카타	7301 담마상가니-물라띠까 7302 위방가-물라띠까 7303 빤짜빠까라나-물라띠까 7304 담마상가니-아누띠까 7305 빤짜빠까라나-아누띠까 7306 아비담마와따로-나마루빠빠릳체도 7307 아비담맛타상가호 7308 아비담마와따라-뿌라나띠까 7309 아비담마마띠까빨리

ອັກສອນລາວ
ປາລີ	ອັດຖະກະຖາ	ຏີກາ	ອັນຍາ
1101 ປາຣາຊິກະ ປາລີ 1102 ປາຈິດຕິຍະ ປາລີ 1103 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ວິໄນ) 1104 ຈູລະວັກຄະ ປາລີ 1105 ປະລິວາລະ ປາລີ	1201 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-1 1202 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-2 1203 ປາຈິດຕິຍະ ອັດຖະກະຖາ 1204 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ວິໄນ) 1205 ຈູລະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 1206 ປະລິວາລະ ອັດຖະກະຖາ	1301 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-1 1302 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-2 1303 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-3	1401 ທເວມາຕິກາປາລີ 1402 ວິນະຍະສັງຄະຫະ ອັດຖະກະຖາ 1403 ວະຊິລະພຸດທິ ຏີກາ 1404 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-1 1405 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-2 1406 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-1 1407 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-2 1408 ກັງຂາວິຕະຣະນີປຸຣານະ ຏີກາ 1409 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ-ອຸຕຕະຣະວິນິດສະຍະ 1410 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-1 1411 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-2 1412 ປາຈິຕະຍາທິໂຍຊະນາປາລີ 1413 ຂຸທະທະສິກຂາ-ມູລະສິກຂາ 8401 ວິສຸດທິມັກຄະ-1 8402 ວິສຸດທິມັກຄະ-2 8403 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-1 8404 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-2 8405 ວິສຸດທິມັກຄະ ນິທານະກະຖາ 8406 ທີຆະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8407 ມັດຊິມະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8408 ສັງຍຸຕຕະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8409 ອັງຄຸຕຕະລະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8410 ວິນະຍະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8411 ອະພິທັມມະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8412 ອັດຖະກະຖາ (ປຸ-ວິ) 8413 ນິລຸຕຕິທີປະນີ 8414 ປະຣະມັດຖະທີປະນີ ສັງຄະຫະມະຫາຏີກາປາຖະ 8415 ອະນຸທີປະນີປາຖະ 8416 ປັດຖານຸທເທສະ ທີປະນີປາຖະ 8417 ນະມັກກາລະຏີກາ 8418 ມະຫາປະຖາມະປາຖະ 8419 ລັກຂະນາໂຕ ພຸດທະຖະມະນາຄາຖາ 8420 ສຸຕະວັນທະນາ 8421 ກະມະລາຍຈະລິ 8422 ຊິນາລັງກາລະ 8423 ປັດຊະມະທຸ 8424 ພຸດທະຄຸນະຄາຖາວະລີ 8425 ຈູລະຄັນຖະວັງສະ 8426 ມະຫາວັງສະ 8427 ສາສະນະວັງສະ 8428 ກັດຈາຍະນະພະຍາກະລະນັງ 8429 ມົກຄັນທານະພະຍາກະລະນັງ 8430 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ປະທະມາລາ) 8431 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ຘາຕຸມາລາ) 8432 ປະທະຣູປະສິດທິ 8433 ໂມຄັນທານະປັນຈິກາ 8434 ປະໂຍຄະສິດທິປາຖະ 8435 ວຸຕະໂທຍະປາຖະ 8436 ອະພິທານະປະປະທີປິກາປາຖະ 8437 ອະພິທານະປະປະທີປິກາຏີກາ 8438 ສຸໂພທາລັງກາລະປາຖະ 8439 ສຸໂພທາລັງກາລະຏີກາ 8440 ພາລາວະຕາລະ ຄັນຖິປະທັດຖະວິນິດສະຍະສາລະ 8441 ໂລກະນີຕິ 8442 ສຸດຕັນຕະນີຕິ 8443 ສູລັດສະຕິນີຕິ 8444 ມະຫາລະຫະນີຕິ 8445 ທັມມະນີຕິ 8446 ກະວິທັບປະຖານີຕິ 8447 ນີຕິມັນຊະລີ 8448 ນະລະທັກຂະທີປະນີ 8449 ຈະຕຸຣາລັກຂະທີປະນີ 8450 ຈານັກຍະນີຕິ 8451 ລະສະວາຫິນີ 8452 ສີມາວິໂສທະນີປາຖະ 8453 ເວສສັນຕະລະຄີຕິ 8454 ໂມຄັນທານະ ວຸຕຕິວິວະລະນະປັນຈິກາ 8455 ຖູປະວັງສະ 8456 ທາຐາວັງສະ 8457 ຘາຕຸປາຖະວິລາສິນີຍາ 8458 ຘາຕຸວັງສະ 8459 ຫັດຖະວະນະຄັນລະວິຫາລະວັງສະ 8460 ຊິນະຈະລິຕະຍະ 8461 ຊິນະວັງສະທີປັງ 8462 ເຕລະກະຕາຫາຄາຖາ 8463 ມິລິທະຏີກາ 8464 ປະທະມັນຊະລີ 8465 ປະທະສາຘະນັງ 8466 ສັດທະພິນທຸປະກະລະນັງ 8467 ກັດຈາຍະນະຘາຕຸມັນຊຸສາ 8468 ສາມັນຕະກູຏະວັນນະນາ
2101 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 2102 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ທີຆະ) 2103 ປາຖິກະວັກຄະ ປາລີ	2201 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 2202 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ທີຆະ) 2203 ປາຖິກະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ	2301 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 2302 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ທີຆະ) 2303 ປາຖິກະວັກຄະ ຏີກາ 2304 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-1 2305 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-2
3101 ມູລະປັນຍາສະ ປາລີ 3102 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ປາລີ 3103 ອຸປະລິປັນຍາສະ ປາລີ	3201 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-1 3202 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-2 3203 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ 3204 ອຸປະລິປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ	3301 ມູລະປັນຍາສະ ຏີກາ 3302 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ຏີກາ 3303 ອຸປະລິປັນຍາສະ ຏີກາ
4101 ສະຄາຖາວັກຄະ ປາລີ 4102 ນິທານະວັກຄະ ປາລີ 4103 ຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 4104 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ປາລີ 4105 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ສັງຍຸຕຕະ)	4201 ສະຄາຖາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4202 ນິທານະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4203 ຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4204 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4205 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ສັງຍຸຕຕະ)	4301 ສະຄາຖາວັກຄະ ຏີກາ 4302 ນິທານະວັກຄະ ຏີກາ 4303 ຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 4304 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ຏີກາ 4305 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ສັງຍຸຕຕະ)
5101 ເອກະກະນິປາຕະ ປາລີ 5102 ທຸກະນິປາຕະ ປາລີ 5103 ຕິກະນິປາຕະ ປາລີ 5104 ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ປາລີ 5105 ປັຈຈະກະນິປາຕະ ປາລີ 5106 ຉັກກະນິປາຕະ ປາລີ 5107 ສັດຕະກະນິປາຕະ ປາລີ 5108 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ປາລີ 5109 ນະວະກະນິປາຕະ ປາລີ 5110 ທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ 5111 ເອກາທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ	5201 ເອກະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5202 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5203 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5204 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ	5301 ເອກະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5302 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ຏີກາ 5303 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5304 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ຏີກາ
6101 ຂຸທະທະກະປາຖະ ປາລີ 6102 ທຳມະປະທະ ປາລີ 6103 ອຸທານະ ປາລີ 6104 ອິຕິວຸຕຕະກະ ປາລີ 6105 ສຸດຕະນິປາຕະ ປາລີ 6106 ວິມານະວັດຖຸ ປາລີ 6107 ເປຕະວັດຖຸ ປາລີ 6108 ເຖລະຄາຖາ ປາລີ 6109 ເຖລີຄາຖາ ປາລີ 6110 ອະປະທານະ ປາລີ-1 6111 ອະປະທານະ ປາລີ-2 6112 ພຸດທະວັງສະ ປາລີ 6113 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ປາລີ 6114 ຊາຕະກະ ປາລີ-1 6115 ຊາຕະກະ ປາລີ-2 6116 ມະຫານິທເທສະ ປາລີ 6117 ຈູລະນິທເທສະ ປາລີ 6118 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ປາລີ 6119 ເນຕຕິປະກະລະນະ ປາລີ 6120 ມິລິນທະປັນຫາ ປາລີ 6121 ເປຏະກົປເທສະ ປາລີ	6201 ຂຸທະທະກະປາຖະ ອັດຖະກະຖາ 6202 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-1 6203 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-2 6204 ອຸທານະ ອັດຖະກະຖາ 6205 ອິຕິວຸຕຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6206 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-1 6207 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-2 6208 ວິມານະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6209 ເປຕະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6210 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-1 6211 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-2 6212 ເຖລີຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ 6213 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-1 6214 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-2 6215 ພຸດທະວັງສະ ອັດຖະກະຖາ 6216 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6217 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-1 6218 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-2 6219 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-3 6220 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-4 6221 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-5 6222 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-6 6223 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-7 6224 ມະຫານິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6225 ຈູລະນິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6226 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-1 6227 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-2 6228 ເນຕຕິປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ	6301 ເນຕຕິປະກະລະນະ ຏີກາ 6302 ເນຕຕິວິພາວິນີ
7101 ທຳມະສັງຄະນີ ປາລີ 7102 ວິພັງຄະ ປາລີ 7103 ຘາຕຸກະຖາ ປາລີ 7104 ປຸກຄະລະປັນຍັດຕິ ປາລີ 7105 ກະຖາວັດຖຸ ປາລີ 7106 ຍະມະກະ ປາລີ-1 7107 ຍະມະກະ ປາລີ-2 7108 ຍະມະກະ ປາລີ-3 7109 ປັດຖານະ ປາລີ-1 7110 ປັດຖານະ ປາລີ-2 7111 ປັດຖານະ ປາລີ-3 7112 ປັດຖານະ ປາລີ-4 7113 ປັດຖານະ ປາລີ-5	7201 ທຳມະສັງຄະນິ ອັດຖະກະຖາ 7202 ສັມໂມຫະວິໂນທະນີ ອັດຖະກະຖາ 7203 ປັຈຈະປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ	7301 ທຳມະສັງຄະນີ-ມູລະຏີກາ 7302 ວິພັງຄະ-ມູລະຏີກາ 7303 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ມູລະຏີກາ 7304 ທຳມະສັງຄະນີ-ອະນຸຏີກາ 7305 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ອະນຸຏີກາ 7306 ອະພິທັມມາວະຕາໂຣ-ນາມະຣູປະປະຣິຈເທໂທ 7307 ອະພິທັມມັດຖະສັງຄະໂຫ 7308 ອະພິທັມມາວະຕາລະ-ປຸຣານະຏີກາ 7309 ອະພິທັມມາມາຕິກາປາລີ

मराठी
पाळी	अट्ठकथा	टीका	अन्य
1101 पाराजिक पाळी 1102 पाचित्तिय पाळी 1103 महावग्ग पाळी (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळी 1105 परिवार पाळी	1201 पाराजिककंड अट्ठकथा-१ 1202 पाराजिककंड अट्ठकथा-२ 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा	1301 सारत्थदीपनी टीका-१ 1302 सारत्थदीपनी टीका-२ 1303 सारत्थदीपनी टीका-३	1401 द्वेमातिकापाळी 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-१ 1405 विमतिविनोदनी टीका-२ 1406 विनयालंकार टीका-१ 1407 विनयालंकार टीका-२ 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-१ 1411 विनयविनिच्छय टीका-२ 1412 पाचित्यादियोजनापाळी 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-१ 8402 विसुद्धिमग्ग-२ 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-१ 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-२ 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अंगुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी संगहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवंदना 8421 कमलांजलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगंथवंस 8426 महावंस 8427 सासनवंस 8428 कच्चायनव्याकरणं 8429 मोग्गल्लानव्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपंचिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गंठिपदत्थविनिच्छयसार 8441 लोकनीति 8442 सुत्तंतनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8444 महारहनीति 8445 धम्मनीति 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमंजरी 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8450 चाणक्यनीति 8451 रसवाहिनी 8452 सीमाविसोधनीपाठ 8453 वेस्संतरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपंचिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमंजरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिंदुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमंजुसा 8468 सामंतकूटवण्णना
2101 सीलक्खंधवग्ग पाळी 2102 महावग्ग पाळी (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळी	2201 सीलक्खंधवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा	2301 सीलक्खंधवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-१ 2305 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-२
3101 मूलपण्णास पाळी 3102 मज्झिमपण्णास पाळी 3103 उपरिपण्णास पाळी	3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-१ 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-२ 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा	3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळी 4102 निदानवग्ग पाळी 4103 खंधवग्ग पाळी 4104 सळायतनवग्ग पाळी 4105 महावग्ग पाळी (संयुत्त)	4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खंधवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)	4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खंधवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळी 5102 दुकनिपात पाळी 5103 तिकनिपात पाळी 5104 चतुक्कनिपात पाळी 5105 पंचकनिपात पाळी 5106 छक्कनिपात पाळी 5107 सत्तकनिपात पाळी 5108 अट्ठकादिनिपात पाळी 5109 नवकनिपात पाळी 5110 दसकनिपात पाळी 5111 एकादसकनिपात पाळी	5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा	5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळी 6102 धम्मपद पाळी 6103 उदान पाळी 6104 इतिवुत्तक पाळी 6105 सुत्तनिपात पाळी 6106 विमानवत्थु पाळी 6107 पेतवत्थु पाळी 6108 थेरगाथा पाळी 6109 थेरीगाथा पाळी 6110 अपदान पाळी-१ 6111 अपदान पाळी-२ 6112 बुद्धवंस पाळी 6113 चरियापिटक पाळी 6114 जातक पाळी-१ 6115 जातक पाळी-२ 6116 महानिद्देस पाळी 6117 चूळनिद्देस पाळी 6118 पटिसंभिदामग्ग पाळी 6119 नेत्तिप्पकरण पाळी 6120 मिलिंदपंह पाळी 6121 पेटकोपदेस पाळी	6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-१ 6203 धम्मपद अट्ठकथा-२ 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-१ 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-२ 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-१ 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-२ 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-१ 6214 अपदान अट्ठकथा-२ 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-१ 6218 जातक अट्ठकथा-२ 6219 जातक अट्ठकथा-३ 6220 जातक अट्ठकथा-४ 6221 जातक अट्ठकथा-५ 6222 जातक अट्ठकथा-६ 6223 जातक अट्ठकथा-७ 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-१ 6227 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-२ 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा	6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसंगणी पाळी 7102 विभंग पाळी 7103 धातुकथा पाळी 7104 पुग्गलपंयत्ति पाळी 7105 कथावत्थु पाळी 7106 यमक पाळी-१ 7107 यमक पाळी-२ 7108 यमक पाळी-३ 7109 पट्ठान पाळी-१ 7110 पट्ठान पाळी-२ 7111 पट्ठान पाळी-३ 7112 पट्ठान पाळी-४ 7113 पट्ठान पाळी-५	7201 धम्मसंगणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पंचपकरण अट्ठकथा	7301 धम्मसंगणी-मूलटीका 7302 विभंग-मूलटीका 7303 पंचपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसंगणी-अनुटीका 7305 पंचपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसंगहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळी

မြန်မာ
ပါဠိတော်	အဋ္ဌကထာ	ဋီကာ	အခြား
1101 ပါရာဇိက ပါဠိ 1102 ပါစိတ္တိယ ပါဠိ 1103 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဝိနယ) 1104 စူဠဝဂ္ဂ ပါဠိ 1105 ပရိဝါရ ပါဠိ	1201 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၁ 1202 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၂ 1203 ပါစိတ္တိယ အဋ္ဌကထာ 1204 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဝိနယ) 1205 စူဠဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 1206 ပရိဝါရ အဋ္ဌကထာ	1301 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၁ 1302 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၂ 1303 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၃	1401 ဒွေမာတိကာပါဠိ 1402 ဝိနယသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ 1403 ဝဇိရဗုဒ္ဓိ ဋီကာ 1404 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၁ 1405 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၂ 1406 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၁ 1407 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၂ 1408 ကင်္ခာဝိတရဏီပုရာဏ ဋီကာ 1409 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ-ဥတ္တရဝိနိစ္ဆယ 1410 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၁ 1411 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၂ 1412 ပါစိတျာဒိယောဇနာပါဠိ 1413 ခုဒ္ဒသိက္ခာ-မူလသိက္ခာ 8401 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၁ 8402 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၂ 8403 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၁ 8404 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၂ 8405 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ နိဒါနကထာ 8406 ဒီဃနိကာယ (ပု-ဝိ) 8407 မဇ္ဈိမနိကာယ (ပု-ဝိ) 8408 သံယုတ္တနိကာယ (ပု-ဝိ) 8409 အင်္ဂုတ္တရနိကာယ (ပု-ဝိ) 8410 ဝိနယပိဋက (ပု-ဝိ) 8411 အဘိဓမ္မပိဋက (ပု-ဝိ) 8412 အဋ္ဌကထာ (ပု-ဝိ) 8413 နိရုတ္တိဒီပနီ 8414 ပရမတ္ထဒီပနီ သင်္ဂဟမဟာဋီကာပါဌ 8415 အနုဒီပနီပါဌ 8416 ပဋ္ဌာနုဒ္ဒေသ ဒီပနီပါဌ 8417 နမက္ကာရဋီကာ 8418 မဟာပဏာမပါဌ 8419 လက္ခဏာတော ဗုဒ္ဓထောမနာဂါထာ 8420 သုတဝန္ဒနာ 8421 ကမလာဉ္ဇလိ 8422 ဇိနာလင်္ကာရ 8423 ပဇ္ဇမဓု 8424 ဗုဒ္ဓဂုဏဂါထာဝလီ 8425 စူဠဂန္ထဝံသ 8427 သာသနဝံသ 8426 မဟာဝံသ 8429 မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏံ 8428 ကစ္စာယနဗျာကရဏံ 8430 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ပဒမာလာ) 8431 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ဓါတုမာလာ) 8432 ပဒရူပသိဒ္ဓိ 8433 မောဂလ္လာနပဉ္စိကာ 8434 ပယောဂသိဒ္ဓိပါဌ 8435 ဝုတ္တောဒယပါဌ 8436 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာပါဌ 8437 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာဋီကာ 8438 သုဗောဓါလင်္ကာရပါဌ 8439 သုဗောဓါလင်္ကာရဋီကာ 8440 ဗာလာဝတာရ ဂဏ္ဌိပဒတ္ထဝိနိစ္ဆယသာရ 8446 ကဝိဒပ္ပဏနီတိ 8447 နီတိမဉ္ဇရီ 8445 ဓမ္မနီတိ 8444 မဟာရဟနီတိ 8441 လောကနီတိ 8442 သုတ္တန္တနီတိ 8443 သူရဿတိနီတိ 8450 စာဏကျနီတိ 8448 နရဒက္ခဒီပနီ 8449 စတုရာရက္ခဒီပနီ 8451 ရသဝါဟိနီ 8452 သီမဝိသောဓနီပါဌ 8453 ဝေဿန္တရဂီတိ 8454 မောဂ္ဂလ္လာန ဝုတ္တိဝိဝရဏပဉ္စိကာ 8455 ထူပဝံသ 8456 ဒါဌာဝံသ 8457 ဓါတုပါဌဝိလာသိနိယာ 8458 ဓါတုဝံသ 8459 ဟတ္ထဝနဂလ္လဝိဟာရဝံသ 8460 ဇိနစရိတယ 8461 ဇိနဝံသဒီပံ 8462 တေလကဋာဟဂါထာ 8463 မိလိဒဋီကာ 8464 ပဒမဉ္ဇရီ 8465 ပဒသာဓနံ 8466 သဒ္ဒဗိန္ဒုပကရဏံ 8467 ကစ္စာယနဓါတုမဉ္ဇုသာ 8468 သာမန္တကူဋဝဏ္ဏနာ
2101 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 2102 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဒီဃ) 2103 ပါထိကဝဂ္ဂ ပါဠိ	2201 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 2202 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဒီဃ) 2203 ပါထိကဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ	2301 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 2302 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (ဒီဃ) 2303 ပါထိကဝဂ္ဂ ဋီကာ 2304 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၁ 2305 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၂
3101 မူလပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3102 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3103 ဥပရိပဏ္ဏာသ ပါဠိ	3201 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၁ 3202 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၂ 3203 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ 3204 ဥပရိပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ	3301 မူလပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3302 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3303 ဥပရိပဏ္ဏာသ ဋီကာ
4101 သဂါထာဝဂ္ဂ ပါဠိ 4102 နိဒါနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4103 ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 4104 သဠာယတနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4105 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (သံယုတ္တ)	4201 သဂါထာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4202 နိဒါနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4203 ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4204 သဠာယတနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4205 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (သံယုတ္တ)	4301 သဂါထာဝဂ္ဂ ဋီကာ 4302 နိဒါနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4303 ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 4304 သဠာယတနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4305 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (သံယုတ္တ)
5101 ဧကကနိပါတ ပါဠိ 5102 ဒုကနိပါတ ပါဠိ 5103 တိကနိပါတ ပါဠိ 5104 စတုက္ကနိပါတ ပါဠိ 5105 ပဉ္စကနိပါတ ပါဠိ 5106 ဆက္ကနိပါတ ပါဠိ 5107 သတ္တကနိပါတ ပါဠိ 5108 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ပါဠိ 5109 နဝကနိပါတ ပါဠိ 5110 ဒသကနိပါတ ပါဠိ 5111 ဧကာဒသကနိပါတ ပါဠိ	5201 ဧကကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5202 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5203 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5204 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ အဋ္ဌကထာ	5301 ဧကကနိပါတ ဋီကာ 5302 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ ဋီကာ 5303 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ ဋီကာ 5304 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ဋီကာ
6101 ခုဒ္ဒကပါဌ ပါဠိ 6102 ဓမ္မပဒ ပါဠိ 6103 ဥဒါန ပါဠိ 6104 ဣတိဝုတ္တက ပါဠိ 6105 သုတ္တနိပါတ ပါဠိ 6106 ဝိမာနဝတ္ထု ပါဠိ 6107 ပေတဝတ္ထု ပါဠိ 6108 ထေရဂါထာ ပါဠိ 6109 ထေရီဂါထာ ပါဠိ 6110 အပဒါန ပါဠိ-၁ 6111 အပဒါန ပါဠိ-၂ 6112 ဗုဒ္ဓဝံသ ပါဠိ 6113 စရိယာပိဋက ပါဠိ 6114 ဇာတက ပါဠိ-၁ 6115 ဇာတက ပါဠိ-၂ 6116 မဟာနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6117 စူဠနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6118 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ ပါဠိ 6119 နေတ္တိပ္ပကရဏ ပါဠိ 6120 မိလိန္ဒပဉှ ပါဠိ 6121 ပေဋကောပဒေသ ပါဠိ	6201 ခုဒ္ဒကပါဌ အဋ္ဌကထာ 6202 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၁ 6203 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၂ 6204 ဥဒါန အဋ္ဌကထာ 6205 ဣတိဝုတ္တက အဋ္ဌကထာ 6206 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၁ 6207 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၂ 6208 ဝိမာနဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6209 ပေတဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6210 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၁ 6211 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၂ 6212 ထေရီဂါထာ အဋ္ဌကထာ 6213 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၁ 6214 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၂ 6215 ဗုဒ္ဓဝံသ အဋ္ဌကထာ 6216 စရိယာပိဋက အဋ္ဌကထာ 6217 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၁ 6218 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၂ 6219 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၃ 6220 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၄ 6221 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၅ 6222 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၆ 6223 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၇ 6224 မဟာနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6225 စူဠနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6226 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၁ 6227 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၂ 6228 နေတ္တိပ္ပကရဏ အဋ္ဌကထာ	6301 နေတ္တိပ္ပကရဏ ဋီကာ 6302 နေတ္တိဝိဘာဝိနီ
7101 ဓမ္မသင်္ဂဏီ ပါဠိ 7102 ဝိဘင်္ဂ ပါဠိ 7103 ဓါတုကထာ ပါဠိ 7104 ပုဂ္ဂလပညတ္တိ ပါဠိ 7105 ကထာဝတ္ထု ပါဠိ 7106 ယမက ပါဠိ-၁ 7107 ယမက ပါဠိ-၂ 7108 ယမက ပါဠိ-၃ 7109 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၁ 7110 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၂ 7111 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၃ 7112 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၄ 7113 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၅	7201 ဓမ္မသင်္ဂဏိ အဋ္ဌကထာ 7202 သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာ 7203 ပဉ္စပကရဏ အဋ္ဌကထာ	7301 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-မူလဋီကာ 7302 ဝိဘင်္ဂ-မူလဋီကာ 7303 ပဉ္စပကရဏ-မူလဋီကာ 7304 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-အနုဋီကာ 7305 ပဉ္စပကရဏ-အနုဋီကာ 7306 အဘိဓမ္မာဝတာရော-နာမရူပပရိစ္ဆေဒေါ 7307 အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟော 7308 အဘိဓမ္မာဝတာရ-ပုရာဏဋီကာ 7309 အဘိဓမ္မမာတိကာပါဠိ

සිංහල
පාලි කැනනය	විවරණ	අටුවා	වෙනත්
1101 පාරාජික පාළි 1102 පාචිත්තිය පාළි 1103 මහාවග්ග පාළි (විනය) 1104 චූළවග්ග පාළි 1105 පරිවාර පාළි	1201 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-1 1202 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-2 1203 පාචිත්තිය අට්ඨකථා 1204 මහාවග්ග අට්ඨකථා (විනය) 1205 චූළවග්ග අට්ඨකථා 1206 පරිවාර අට්ඨකථා	1301 සාරත්ථදීපනී ටීකා-1 1302 සාරත්ථදීපනී ටීකා-2 1303 සාරත්ථදීපනී ටීකා-3	1401 ද්වෙමාතිකාපාළි 1402 විනයසංගහ අට්ඨකථා 1403 වජිරබුද්ධි ටීකා 1404 විමතිවිනෝදනී ටීකා-1 1405 විමතිවිනෝදනී ටීකා-2 1406 විනයාලංකාර ටීකා-1 1407 විනයාලංකාර ටීකා-2 1408 කඞ්ඛාවිතරණීපුරාණ ටීකා 1409 විනයවිනිච්ඡය-උත්තරවිනිච්ඡය 1410 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-1 1411 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-2 1412 පාචිත්යාදියෝජනාපාළි 1413 ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා 8401 විසුද්ධිමග්ග-1 8402 විසුද්ධිමග්ග-2 8403 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-1 8404 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-2 8405 විසුද්ධිමග්ග නිදානකථා 8406 දීඝනිකාය (පු-වි) 8407 මජ්ඣිමනිකාය (පු-වි) 8408 සංයුත්තනිකාය (පු-වි) 8409 අඞ්ගුත්තරනිකාය (පු-වි) 8410 විනයපිටක (පු-වි) 8411 අභිධම්මපිටක (පු-වි) 8412 අට්ඨකථා (පු-වි) 8413 නිරුත්තිදීපනී 8414 පරමත්ථදීපනී සඞ්ගහමහාටීකාපාඨ 8415 අනුදීපනීපාඨ 8416 පට්ඨානුද්දේස දීපනීපාඨ 8417 නමක්කාරටීකා 8418 මහාපණාමපාඨ 8419 ලක්ඛණාතෝ බුද්ධථෝමනාගාථා 8420 සුතවන්දනා 8421 කමලාඤ්ජලි 8422 ජිනාලඞ්කාර 8423 පජ්ජමධු 8424 බුද්ධගුණගාථාවලී 8425 චූළගන්ථවංස 8427 සාසනවංස 8426 මහාවංස 8429 මොග්ගල්ලානබ්යාකරණං 8428 කච්චායනබ්යාකරණං 8430 සද්දනීතිප්පකරණං (පදමාලා) 8431 සද්දනීතිප්පකරණං (ධාතුමාලා) 8432 පදරූපසිද්ධි 8433 මොග්ගල්ලානපඤ්චිකා 8434 පයෝගසිද්ධිපාඨ 8435 වුත්තෝදයපාඨ 8436 අභිධානප්පදීපිකාපාඨ 8437 අභිධානප්පදීපිකාටීකා 8438 සුබෝධාලඞ්කාරපාඨ 8439 සුබෝධාලඞ්කාරටීකා 8440 බාලාවතාර ගණ්ඨිපදත්ථවිනිච්ඡයසාර 8446 කවිදප්පණනීති 8447 නීතිමඤ්ජරී 8445 ධම්මනීති 8444 මහාරහනීති 8441 ලෝකනීති 8442 සුත්තන්තනීති 8443 සූරස්සතිනීති 8450 චාණක්යනීති 8448 නරදක්ඛදීපනී 8449 චතුරාරක්ඛදීපනී 8451 රසවාහිනී 8452 සීමවිසෝධනීපාඨ 8453 වෙස්සන්තරගීති 8454 මොග්ගල්ලාන වුත්තිවිවරණපඤ්චිකා 8455 ථූපවංස 8456 දාඨාවංස 8457 ධාතුපාඨවිලාසිනියා 8458 ධාතුවංස 8459 හත්ථවනගල්ලවිහාරවංස 8460 ජිනචරිතය 8461 ජිනවංසදීපං 8462 තේලකටාහගාථා 8463 මිලිදටීකා 8464 පදමඤ්ජරී 8465 පදසාධනං 8466 සද්දබින්දුපකරණං 8467 කච්චායනධාතුමඤ්ජුසා 8468 සාමන්තකූටවණ්ණනා
2101 සීලක්ඛන්ධවග්ග පාළි 2102 මහාවග්ග පාළි (දීඝ) 2103 පාථිකවග්ග පාළි	2201 සීලක්ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 2202 මහාවග්ග අට්ඨකථා (දීඝ) 2203 පාථිකවග්ග අට්ඨකථා	2301 සීලක්ඛන්ධවග්ග ටීකා 2302 මහාවග්ග ටීකා (දීඝ) 2303 පාථිකවග්ග ටීකා 2304 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-1 2305 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-2
3101 මූලපණ්ණාස පාළි 3102 මජ්ඣිමපණ්ණාස පාළි 3103 උපරිපණ්ණාස පාළි	3201 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-1 3202 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-2 3203 මජ්ඣිමපණ්ණාස අට්ඨකථා 3204 උපරිපණ්ණාස අට්ඨකථා	3301 මූලපණ්ණාස ටීකා 3302 මජ්ඣිමපණ්ණාස ටීකා 3303 උපරිපණ්ණාස ටීකා
4101 සගාථාවග්ග පාළි 4102 නිදානවග්ග පාළි 4103 ඛන්ධවග්ග පාළි 4104 සළායතනවග්ග පාළි 4105 මහාවග්ග පාළි (සංයුත්ත)	4201 සගාථාවග්ග අට්ඨකථා 4202 නිදානවග්ග අට්ඨකථා 4203 ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 4204 සළායතනවග්ග අට්ඨකථා 4205 මහාවග්ග අට්ඨකථා (සංයුත්ත)	4301 සගාථාවග්ග ටීකා 4302 නිදානවග්ග ටීකා 4303 ඛන්ධවග්ග ටීකා 4304 සළායතනවග්ග ටීකා 4305 මහාවග්ග ටීකා (සංයුත්ත)
5101 එකකනිපාත පාළි 5102 දුකනිපාත පාළි 5103 තිකනිපාත පාළි 5104 චතුක්කනිපාත පාළි 5105 පඤ්චකනිපාත පාළි 5106 ඡක්කනිපාත පාළි 5107 සත්තකනිපාත පාළි 5108 අට්ඨකාදිනිපාත පාළි 5109 නවකනිපාත පාළි 5110 දසකනිපාත පාළි 5111 එකාදසකනිපාත පාළි	5201 එකකනිපාත අට්ඨකථා 5202 දුක-තික-චතුක්කනිපාත අට්ඨකථා 5203 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත අට්ඨකථා 5204 අට්ඨකාදිනිපාත අට්ඨකථා	5301 එකකනිපාත ටීකා 5302 දුක-තික-චතුක්කනිපාත ටීකා 5303 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත ටීකා 5304 අට්ඨකාදිනිපාත ටීකා
6101 ඛුද්දකපාඨ පාළි 6102 ධම්මපද පාළි 6103 උදාන පාළි 6104 ඉතිවුත්තක පාළි 6105 සුත්තනිපාත පාළි 6106 විමානවත්ථු පාළි 6107 පේතවත්ථු පාළි 6108 ථේරගාථා පාළි 6109 ථේරීගාථා පාළි 6110 අපදාන පාළි-1 6111 අපදාන පාළි-2 6112 බුද්ධවංස පාළි 6113 චරියාපිටක පාළි 6114 ජාතක පාළි-1 6115 ජාතක පාළි-2 6116 මහානිද්දේස පාළි 6117 චූළනිද්දේස පාළි 6118 පටිසම්භිදාමග්ග පාළි 6119 නෙත්තිප්පකරණ පාළි 6120 මිලින්දපඤ්හ පාළි 6121 පේටකෝපදේස පාළි	6201 ඛුද්දකපාඨ අට්ඨකථා 6202 ධම්මපද අට්ඨකථා-1 6203 ධම්මපද අට්ඨකථා-2 6204 උදාන අට්ඨකථා 6205 ඉතිවුත්තක අට්ඨකථා 6206 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-1 6207 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-2 6208 විමානවත්ථු අට්ඨකථා 6209 පේතවත්ථු අට්ඨකථා 6210 ථේරගාථා අට්ඨකථා-1 6211 ථේරගාථා අට්ඨකථා-2 6212 ථේරීගාථා අට්ඨකථා 6213 අපදාන අට්ඨකථා-1 6214 අපදාන අට්ඨකථා-2 6215 බුද්ධවංස අට්ඨකථා 6216 චරියාපිටක අට්ඨකථා 6217 ජාතක අට්ඨකථා-1 6218 ජාතක අට්ඨකථා-2 6219 ජාතක අට්ඨකථා-3 6220 ජාතක අට්ඨකථා-4 6221 ජාතක අට්ඨකථා-5 6222 ජාතක අට්ඨකථා-6 6223 ජාතක අට්ඨකථා-7 6224 මහානිද්දේස අට්ඨකථා 6225 චූළනිද්දේස අට්ඨකථා 6226 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-1 6227 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-2 6228 නෙත්තිප්පකරණ අට්ඨකථා	6301 නෙත්තිප්පකරණ ටීකා 6302 නෙත්තිවිභාවිනී
7101 ධම්මසංගණී පාළි 7102 විභඞ්ග පාළි 7103 ධාතුකථා පාළි 7104 පුග්ගලපඤ්ඤත්ති පාළි 7105 කථාවත්ථු පාළි 7106 යමක පාළි-1 7107 යමක පාළි-2 7108 යමක පාළි-3 7109 පට්ඨාන පාළි-1 7110 පට්ඨාන පාළි-2 7111 පට්ඨාන පාළි-3 7112 පට්ඨාන පාළි-4 7113 පට්ඨාන පාළි-5	7201 ධම්මසංගණි අට්ඨකථා 7202 සම්මෝහවිනෝදනී අට්ඨකථා 7203 පඤ්චපකරණ අට්ඨකථා	7301 ධම්මසංගණී-මූලටීකා 7302 විභඞ්ග-මූලටීකා 7303 පඤ්චපකරණ-මූලටීකා 7304 ධම්මසංගණී-අනුටීකා 7305 පඤ්චපකරණ-අනුටීකා 7306 අභිධම්මාවතාරෝ-නාමරූපපරිච්ඡේදෝ 7307 අභිධම්මත්ථසංගහෝ 7308 අභිධම්මාවතාර-පුරාණටීකා 7309 අභිධම්මමාතිකාපාළි

Español
El Canon Pali	Los Comentarios	Los Subcomentarios	Otros
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

แบบไทย
บาลีแคน	ข้อคิดเห็น	คำอธิบายย่อย	อื่น
1101 ปาราชิกปาฬิ 1102 ปาจิตติยปาฬิ 1103 มหาวคฺคปาฬิ (วินัย) 1104 จูฬวคฺคปาฬิ 1105 ปริวารปาฬิ	1201 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๑ 1202 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๒ 1203 ปาจิตฺติยอฏฺฐกถา 1204 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (วินัย) 1205 จูฬวคฺคอฏฺฐกถา 1206 ปริวารอฏฺฐกถา	1301 สารตฺถทีปนีฏีกา-๑ 1302 สารตฺถทีปนีฏีกา-๒ 1303 สารตฺถทีปนีฏีกา-๓	1401 ทเวมาติกาปาฬิ 1402 วินยสํคหอฏฺฐกถา 1403 วชิรพุทฺธิฏีกา 1404 วิมติวิโนทนีฏีกา-๑ 1405 วิมติวิโนทนีฏีกา-๒ 1406 วินยาลงฺการฏีกา-๑ 1407 วินยาลงฺการฏีกา-๒ 1408 กงฺขาวิตรณีปุราณฏีกา 1409 วินยวินิจฉย-อุตฺตรวินิจฉย 1410 วินยวินิจฉยฏีกา-๑ 1411 วินยวินิจฉยฏีกา-๒ 1412 ปาจิตฺยาทิโยชนาปาฬิ 1413 ขุทฺทสิกฺขา-มูลสิกฺขา 8401 วิสุทฺธิมคฺค-๑ 8402 วิสุทฺธิมคฺค-๒ 8403 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๑ 8404 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๒ 8405 วิสุทฺธิมคฺค-นิทานกถา 8406 ทีฆนิกาย (ปุ-วิ) 8407 มชฺฌิมนิกาย (ปุ-วิ) 8408 สํยุตฺตนิกาย (ปุ-วิ) 8409 องฺคุตฺตรนิกาย (ปุ-วิ) 8410 วินยปิฎก (ปุ-วิ) 8411 อภิธมฺมปิฎก (ปุ-วิ) 8412 อฏฺฐกถา (ปุ-วิ) 8413 นิรุตฺติทีปนี 8414 ปรมตฺถทีปนี สงฺคหมหาฏีกาปาฐ 8415 อนุทีปนีปาฐ 8416 ปฎฺฐานุทฺเทสทีปนีปาฐ 8417 นมกฺการฏีกา 8418 มหาปณามปาฐ 8419 ลกฺขณาโต พุทฺธโถมนาคาถา 8420 สุตวทน 8421 กมลาญฺชลิ 8422 ชินาลงฺการ 8423 ปชฺชมธุ 8424 พุทฺธคุณคาถาวลี 8425 จูฬคนฺถวํส 8427 สาสนวํส 8426 มหาวํส 8429 โมคฺคลฺลานพฺยากรณํ 8428 กจฺจายนพฺยากรณํ 8430 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ปทมาลา) 8431 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ธาตุมาลา) 8432 ปทรูปสิทฺธิ 8433 โมคคฺลานปญฺจิกา 8434 ปโยคสิทฺธิปาฐ 8435 วุตฺโตทยปาฐ 8436 อภิธานปฺปทีปิกาปาฐ 8437 อภิธานปฺปทีปิกาฏีกา 8438 สุโพธาลงฺการปาฐ 8439 สุโพธาลงฺการฏีกา 8440 พาลาวตาร คณฺฐิปทตฺถวินิจฺฉยสาร 8446 กวิทปฺปณนีติ 8447 นีติมญฺชรี 8445 ธมฺมนีติ 8444 มหารหนีติ 8441 โลกนีติ 8442 สุตฺตนฺตนีติ 8443 สูรสฺสตินีติ 8450 จาณกฺยนีติ 8448 นรทกฺขทีปนี 8449 จตุราวรกฺขทีปนี 8451 รสวาหินี 8452 สีมวิโสธนีปาฐ 8453 เวสฺสนฺตรคีติ 8454 โมคฺคลฺลาน วุตฺติวิวรณปญฺจิกา 8455 ถูปวํส 8456 ทาฐาวํส 8457 ธาตุปาฐวิลาสินิยา 8458 ธาตุวํส 8459 หตฺถวนคัลลวิหารวํส 8460 ชนจริตย 8461 ชนวํสทีปํ 8462 เตลกฏาหคาถา 8463 มิลิทฏีกา 8464 ปทมญฺชรี 8465 ปทสาธนํ 8466 สทฺทพินฺทุปกรณํ 8467 กจฺจายนธาตุมญฺชุสา 8468 สามนฺตกูฏวณฺณนา
2101 สีลกฺขนฺธวคฺคปาฬิ 2102 มหาวคฺคปาฬิ (ทีฆ) 2103 ปาถิกวคฺคปาฬิ	2201 สีลกฺขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 2202 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (ทีฆ) 2203 ปาถิกวคฺคอฏฺฐกถา	2301 สีลกฺขนฺธวคฺคฏีกา 2302 มหาวคฺคฏีกา (ทีฆ) 2303 ปาถิกวคฺคฏีกา 2304 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๑ 2305 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๒
3101 มูลปณฺณาสปาฬิ 3102 มชฺฌิมปณฺณาสปาฬิ 3103 อุปริปณฺณาสปาฬิ	3201 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๑ 3202 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๒ 3203 มชฺฌิมปณฺณาสอฏฺฐกถา 3204 อุปริปณฺณาสอฏฺฐกถา	3301 มูลปณฺณาสฏีกา 3302 มชฺฌิมปณฺณาสฏีกา 3303 อุปริปณฺณาสฏีกา
4101 สคาถาวคฺคปาฬิ 4102 นิทานวคฺคปาฬิ 4103 ขนฺธวคฺคปาฬิ 4104 สฬายตนวคฺคปาฬิ 4105 มหาวคฺคปาฬิ (สํยุตฺต)	4201 สคาถาวคฺคอฏฺฐกถา 4202 นิทานวคฺคอฏฺฐกถา 4203 ขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 4204 สฬายตนวคฺคอฏฺฐกถา 4205 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (สํยุตฺต)	4301 สคาถาวคฺคฏีกา 4302 นิทานวคฺคฏีกา 4303 ขนฺธวคฺคฏีกา 4304 สฬายตนวคฺคฏีกา 4305 มหาวคฺคฏีกา (สํยุตฺต)
5101 เอกกนิปาตปาฬิ 5102 ทุกนิปาตปาฬิ 5103 ติกนิปาตปาฬิ 5104 จตุกฺกนิปาตปาฬิ 5105 ปญฺจกนิปาตปาฬิ 5106 ฉกฺกนิปาตปาฬิ 5107 สตฺตกนิปาตปาฬิ 5108 อฏฺฐกาทินิปาตปาฬิ 5109 นวกนิปาตปาฬิ 5110 ทสกนิปาตปาฬิ 5111 เอกาทสกนิปาตปาฬิ	5201 เอกกนิปาตอฏฺฐกถา 5202 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตอฏฺฐกถา 5203 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตอฏฺฐกถา 5204 อฏฺฐกาทินิปาตอฏฺฐกถา	5301 เอกกนิปาตฏีกา 5302 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตฏีกา 5303 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตฏีกา 5304 อฏฺฐกาทินิปาตฏีกา
6101 ขุทฺทกปาฐปาฬิ 6102 ธมฺมปทปาฬิ 6103 อุทานปาฬิ 6104 อิติวุตฺตกปาฬิ 6105 สุตฺตนิบาตปาฬิ 6106 วิมานวตฺถุปาฬิ 6107 เปตวตฺถุปาฬิ 6108 เถรคาถาปาฬิ 6109 เถรีคาถาปาฬิ 6110 อปทานปาฬิ-๑ 6111 อปทานปาฬิ-๒ 6112 พุทธวงฺสปาฬิ 6113 จริยาปิฏกปาฬิ 6114 ชาตกปาฬิ-๑ 6115 ชาตกปาฬิ-๒ 6116 มหานิทฺเทสปาฬิ 6117 จูฬนิทฺเทสปาฬิ 6118 ปฏิสมฺภิทามคฺคปาฬิ 6119 เนตฺติปฺปกฺรณปาฬิ 6120 มิลินฺทปญฺหาปาฬิ 6121 เปฏโกปเทสปาฬิ	6201 ขุทฺทกปาฐอฏฺฐกถา 6202 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๑ 6203 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๒ 6204 อุทานอฏฺฐกถา 6205 อิติวุตฺตกอฏฺฐกถา 6206 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๑ 6207 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๒ 6208 วิมานวตฺถุอฏฺฐกถา 6209 เปตวตฺถุอฏฺฐกถา 6210 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๑ 6211 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๒ 6212 เถรีคาถาอฏฺฐกถา 6213 อปทานอฏฺฐกถา-๑ 6214 อปทานอฏฺฐกถา-๒ 6215 พุทธวงฺสอฏฺฐกถา 6216 จริยาปิฏกอฏฺฐกถา 6217 ชาตกอฏฺฐกถา-๑ 6218 ชาตกอฏฺฐกถา-๒ 6219 ชาตกอฏฺฐกถา-๓ 6220 ชาตกอฏฺฐกถา-๔ 6221 ชาตกอฏฺฐกถา-๕ 6222 ชาตกอฏฺฐกถา-๖ 6223 ชาตกอฏฺฐกถา-๗ 6224 มหานิทฺเทสอฏฺฐกถา 6225 จูฬนิทฺเทสอฏฺฐกถา 6226 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๑ 6227 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๒ 6228 เนตฺติปฺปกฺรณอฏฺฐกถา	6301 เนตฺติปฺปกฺรณฏีกา 6302 เนตฺติวิภาวินี
7101 ธมฺมสงฺคณีปาฬิ 7102 วิภงฺคปาฬิ 7103 ธาตุกถาปาฬิ 7104 ปุคฺคลปญฺญตฺติปาฬิ 7105 กถาวตฺถุปาฬิ 7106 ยมกปาฬิ-๑ 7107 ยมกปาฬิ-๒ 7108 ยมกปาฬิ-๓ 7109 ปฎฺฐานปาฬิ-๑ 7110 ปฎฺฐานปาฬิ-๒ 7111 ปฎฺฐานปาฬิ-๓ 7112 ปฎฺฐานปาฬิ-๔ 7113 ปฎฺฐานปาฬิ-๕	7201 ธมฺมสงฺคณิอฏฺฐกถา 7202 สมฺโมหวินิทนีอฏฺฐกถา 7203 ปญฺจปกรณอฏฺฐกถา	7301 ธมฺมสงฺคณีมูลฏีกา 7302 วิภงฺคมูลฏีกา 7303 ปญฺจปกรณมูลฏีกา 7304 ธมฺมสงฺคณีอนุฏีกา 7305 ปญฺจปกรณอนุฏีกา 7306 อภิธมฺมาวตาโร-นามรูปปริจฺเฉโท 7307 อภิธมฺมตฺถสงฺคโห 7308 อภิธมฺมาวตาร-ปุราณฏีกา 7309 อภิธมฺมมาติกาปาฬิ

བོད་མི
པཱ་ལི་གསུང་རབ།	འགྲེལ་བཤད།	འགྲེལ་བཤད་ཕྲན།	གཞན།
1101 ཕ་ར་ཇི་ཀ་པཱ་ལི། 1102 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་པཱ་ལི། 1103 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (ཝི་ན་ཡ) 1104 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 1105 པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི།	1201 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 1202 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 1203 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1204 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (ཝི་ན་ཡ) 1205 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1206 པ་རི་ཝཱ་ར་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	1301 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1302 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1303 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༣	1401 དྭེ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི། 1402 ཝི་ན་ཡ་སངྒ་ཧ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1403 ཝ་ཇི་ར་བུད་དྷི་ཊཱི་ཀཱ། 1404 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1405 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1406 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1407 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1408 ཀངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎཱི་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 1409 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཨུ་ཏྟ་ར་ཝི་ནི་ཙ་ཡ། 1410 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1411 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1412 པཱ་ཙི་ཏྱཱ་དི་ཡོ་ཇ་ནཱ་པཱ་ལི། 1413 ཁུད་ད་སིཀྑཱ་མཱུ་ལ་སིཀྑཱ། 8401 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༡ 8402 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༢ 8403 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 8404 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 8405 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ། 8406 དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8407 མཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8408 སཾ་ཡུཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8409 ཨངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8410 ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8411 ཨ་བྷི་དྷམྨ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8412 ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (པུ་ཝི) 8413 ནི་རུཏྟི་དཱི་པ་ནཱི། 8414 པ་ར་མཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་སངྒ་ཧ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8415 ཨ་ནུ་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8416 པཊྛཱ་ནུདྡེ་ས་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8417 ན་མཀྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8418 མ་ཧཱ་པ་ཎཱ་མ་པཱ་ཋ། 8419 ལཀྑ་ཎཱ་ཏོ་བུདྡྷ་ཐོ་མ་ནཱ་གཱ་ཐཱ། 8420 སུ་ཏ་ཝནྡ་ནཱ། 8421 ཀ་མ་ལཱཉྫ་ལི། 8422 ཇི་ནཱ་ལངྐཱ་ར། 8423 པཛྫ་མ་དྷུ། 8424 བུདྡྷ་གུ་ཎ་གཱ་ཐཱ་ཝ་ལཱི། 8425 ཙཱུ་ལ་གནྠ་ཝཾ་ས། 8427 སཱ་ས་ན་ཝཾ་ས། 8426 མ་ཧཱ་ཝཾ་ས། 8429 མོགྒ་ལླཱ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8428 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8430 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (པ་ད་མཱ་ལཱ) 8431 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ) 8432 པ་ད་རཱུ་པ་སིད་དྷི། 8433 མོ་ག་ལླཱ་ན་པཉྩ་ཀཱ། 8434 པ་ཡོ་ག་སིད་དྷི་པཱ་ཋ། 8435 བུཏྟོ་ད་ཡ་པཱ་ཋ། 8436 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8437 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཊཱི་ཀཱ། 8438 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་པཱ་ཋ། 8439 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8440 བཱ་ལཱ་ཝ་ཏཱ་ར་གཎྛི་པ་དཏྠ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་སཱ་ར། 8446 ཀ་ཝི་དཔྤ་ཎ་ནཱི་ཏི། 8447 ནཱི་ཏི་མཉྫ་རཱི། 8445 དྷམྨ་ནཱི་ཏི། 8444 མ་ཧཱ་ར་ཧ་ནཱི་ཏི། 8441 ལོ་ཀ་ནཱི་ཏི། 8442 སུཏྟནྟ་ནཱ་ཏི། 8443 སཱུ་རསྶ་ཏི་ནཱི་ཏི། 8450 ཙཱ་ཎཀྱ་ནཱི་ཏི། 8448 ན་ར་དཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8449 ཙ་ཏུ་རཱ་རཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8451 ར་ས་ཝཱ་ཧི་ནཱི། 8452 སཱི་མ་ཝི་སོ་ད་ནཱི་པཱ་ཋ། 8453 ཝེསྶནྟ་ར་གཱི་ཏི། 8454 མོགྒ་ལླཱ་ན་བུཏྟི་ཝི་ཝ་ར་ཎ་པཉྩ་ཀཱ། 8455 ཐཱུ་པ་ཝཾ་ས། 8456 དཱ་ཊྷཱ་ཝཾ་ས། 8457 དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ། 8458 དྷཱ་ཏུ་ཝཾ་ས། 8459 ཧཏྠ་ཝ་ན་གལླ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཾ་ས། 8460 ཇི་ན་ཙ་རི་ཏ་ཡ། 8461 ཇི་ན་ཝཾ་ས་དཱི་པཾ། 8462 ཏེ་ལ་ཀ་ཊཱ་ཧ་གཱ་ཐཱ། 8463 མི་ལི་ད་ཊཱི་ཀཱ། 8464 པ་ད་མཉྫ་རཱི། 8465 པ་ད་སཱ་ད་ནཾ། 8466 སདྡ་བིནྡུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ། 8467 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་དྷཱ་ཏུ་མཉྫུ་སཱ། 8468 སཱ་མནྟ་ཀཱུ་ཊ་ཝཎྞ་ནཱ།
2101 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 2102 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (དཱི་གྷ) 2103 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་པཱ་ལི།	2201 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 2202 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (དཱི་གྷ) 2203 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	2301 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2302 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (དཱི་གྷ) 2303 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2304 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 2305 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༢
3101 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3102 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3103 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།	3201 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 3202 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 3203 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 3204 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	3301 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3302 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3303 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
4101 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4102 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4103 ཁནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4104 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4105 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (སཾ་ཡུཏྟ)	4201 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4202 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4203 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4204 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4205 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)	4301 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4302 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4303 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4304 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4305 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)
5101 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5102 དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5103 ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5104 ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5105 པཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5106 ཆཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5107 སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5108 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5109 ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5110 ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5111 ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།	5201 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5202 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5203 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5204 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	5301 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5302 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5303 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5304 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
6101 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་པཱ་ལི། 6102 དྷམྨ་པ་ད་པཱ་ལི། 6103 ཨུ་དཱ་ན་པཱ་ལི། 6104 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་པཱ་ལི། 6105 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 6106 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6107 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6108 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6109 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6110 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 6111 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 6112 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་པཱ་ལི། 6113 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་པཱ་ལི། 6114 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 6115 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 6116 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6117 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6118 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་པཱ་ལི། 6119 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་པཱ་ལི། 6120 མི་ལིནྡ་པཉྷ་པཱ་ལི། 6121 པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་ས་པཱ་ལི།	6201 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6202 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6203 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6204 ཨུ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6205 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6206 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6207 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6208 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6209 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6210 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6211 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6212 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6213 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6214 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6215 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6216 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6217 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6218 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6219 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༣ 6220 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༤ 6221 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༥ 6222 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༦ 6223 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༧ 6224 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6225 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6226 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6227 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6228 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	6301 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 6302 ནེཏྟི་ཝི་བྷཱི་ནཱི།
7101 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་པཱ་ལི། 7102 ཝི་བྷངྒ་པཱ་ལི། 7103 དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ལི། 7104 པུགྒ་ལ་པཉྙཏྟི་པཱ་ལི། 7105 ཀ་ཐཱ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 7106 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 7107 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 7108 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༣ 7109 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 7110 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 7111 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༣ 7112 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༤ 7113 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༥	7201 དྷམྨ་སངྒ་ཎི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7202 སམྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7203 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	7301 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7302 ཝི་བྷངྒ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7303 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7304 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7305 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7306 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་རོ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ། 7307 ཨ་བྷི་དྷམྨཏྠ་སངྒ་ཧོ། 7308 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 7309 ཨ་བྷི་དྷམྨ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི།

Tiếng Việt
Kinh điển Pali	Chú giải	Phụ chú giải	Khác
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Tạng Luật) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 1 1202 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 2 1203 Chú Giải Pācittiya 1204 Chú Giải Mahāvagga (Tạng Luật) 1205 Chú Giải Cūḷavagga 1206 Chú Giải Parivāra	1301 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 1 1302 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 2 1303 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Chú Giải Vinayasaṅgaha 1403 Phụ Chú Giải Vajirabuddhi 1404 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 1 1405 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 2 1406 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 1 1407 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 2 1408 Phụ Chú Giải Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 1 1411 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Thanh Tịnh Đạo - 1 8402 Thanh Tịnh Đạo - 2 8403 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 1 8404 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 2 8405 Lời Tựa Thanh Tịnh Đạo 8406 Trường Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8407 Trung Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8408 Tương Ưng Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8409 Tăng Chi Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8410 Tạng Luật (Vấn Đáp) 8411 Tạng Vi Diệu Pháp (Vấn Đáp) 8412 Chú Giải (Vấn Đáp) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Phụ Chú Giải Namakkāra 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Phụ Chú Giải Abhidhānappadīpikā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Phụ Chú Giải Subodhālaṅkāra 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8444 Mahārahanīti 8445 Dhammanīti 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8450 Cāṇakyanīti 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Phụ Chú Giải Milinda 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Trường Bộ) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2202 Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2203 Chú Giải Pāthikavagga	2301 Phụ Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2302 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2303 Phụ Chú Giải Pāthikavagga 2304 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 1 2305 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 1 3202 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 2 3203 Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3204 Chú Giải Uparipaṇṇāsa	3301 Phụ Chú Giải Mūlapaṇṇāsa 3302 Phụ Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3303 Phụ Chú Giải Uparipaṇṇāsa
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Tương Ưng Bộ)	4201 Chú Giải Sagāthāvagga 4202 Chú Giải Nidānavagga 4203 Chú Giải Khandhavagga 4204 Chú Giải Saḷāyatanavagga 4205 Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)	4301 Phụ Chú Giải Sagāthāvagga 4302 Phụ Chú Giải Nidānavagga 4303 Phụ Chú Giải Khandhavagga 4304 Phụ Chú Giải Saḷāyatanavagga 4305 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Chú Giải Ekakanipāta 5202 Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5203 Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5204 Chú Giải Aṭṭhakādinipāta	5301 Phụ Chú Giải Ekakanipāta 5302 Phụ Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5303 Phụ Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5304 Phụ Chú Giải Aṭṭhakādinipāta
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi - 1 6111 Apadāna Pāḷi - 2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi - 1 6115 Jātaka Pāḷi - 2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Chú Giải Khuddakapāṭha 6202 Chú Giải Dhammapada - 1 6203 Chú Giải Dhammapada - 2 6204 Chú Giải Udāna 6205 Chú Giải Itivuttaka 6206 Chú Giải Suttanipāta - 1 6207 Chú Giải Suttanipāta - 2 6208 Chú Giải Vimānavatthu 6209 Chú Giải Petavatthu 6210 Chú Giải Theragāthā - 1 6211 Chú Giải Theragāthā - 2 6212 Chú Giải Therīgāthā 6213 Chú Giải Apadāna - 1 6214 Chú Giải Apadāna - 2 6215 Chú Giải Buddhavaṃsa 6216 Chú Giải Cariyāpiṭaka 6217 Chú Giải Jātaka - 1 6218 Chú Giải Jātaka - 2 6219 Chú Giải Jātaka - 3 6220 Chú Giải Jātaka - 4 6221 Chú Giải Jātaka - 5 6222 Chú Giải Jātaka - 6 6223 Chú Giải Jātaka - 7 6224 Chú Giải Mahāniddesa 6225 Chú Giải Cūḷaniddesa 6226 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 1 6227 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 2 6228 Chú Giải Nettippakaraṇa	6301 Phụ Chú Giải Nettippakaraṇa 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi - 1 7107 Yamaka Pāḷi - 2 7108 Yamaka Pāḷi - 3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi - 1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi - 2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi - 3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi - 4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi - 5	7201 Chú Giải Dhammasaṅgaṇi 7202 Chú Giải Sammohavinodanī 7203 Chú Giải Pañcapakaraṇa	7301 Phụ Chú Giải Gốc Dhammasaṅgaṇī 7302 Phụ Chú Giải Gốc Vibhaṅga 7303 Phụ Chú Giải Gốc Pañcapakaraṇa 7304 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Dhammasaṅgaṇī 7305 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Pañcapakaraṇa 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Phụ Chú Giải Cổ Điển Abhidhammāvatāra 7309 Abhidhammamātikāpāḷi
. Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa. Con xin đảnh lễ Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, đấng Chánh Đẳng Chánh Giác. Aṅguttaranikāyo Kinh Tăng Chi Bộ Tikanipātapāḷi Phẩm Ba Pháp 1. Paṭhamapaṇṇāsakaṃ Năm Mươi Kinh Đầu Tiên 1. Bālavaggo 1. Phẩm Người Ngu 1. Bhayasuttaṃ 1. Kinh Sợ Hãi 1. Evaṃ [Pg.99] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante ’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – 1. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: “Này các Tỳ khưu”. “Bạch Thế Tôn”, các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau: ‘‘Yāni kānici, bhikkhave, bhayāni uppajjanti sabbāni tāni bālato uppajjanti, no paṇḍitato. Ye keci upaddavā uppajjanti sabbe te bālato uppajjanti, no paṇḍitato. Ye keci upasaggā uppajjanti sabbe te bālato uppajjanti, no paṇḍitato. Seyyathāpi, bhikkhave, naḷāgārā vā tiṇāgārā vā aggi mutto kūṭāgārānipi ḍahati ullittāvalittāni nivātāni phusitaggaḷāni pihitavātapānāni; evamevaṃ kho, bhikkhave, yāni kānici bhayāni uppajjanti sabbāni tāni bālato uppajjanti, no paṇḍitato. Ye keci upaddavā uppajjanti sabbe te bālato uppajjanti, no paṇḍitato. Ye keci upasaggā uppajjanti sabbe te bālato uppajjanti, no paṇḍitato. 1. “Này các Tỳ khưu, bất cứ những sợ hãi nào khởi lên, tất cả chúng đều khởi lên từ người ngu, không phải từ người trí. Bất cứ những tai họa nào khởi lên, tất cả chúng đều khởi lên từ người ngu, không phải từ người trí. Bất cứ những hiểm nguy nào khởi lên, tất cả chúng đều khởi lên từ người ngu, không phải từ người trí. Này các Tỳ khưu, ví như ngọn lửa phát ra từ một ngôi nhà lợp bằng sậy hay một ngôi nhà lợp bằng cỏ, nó cũng đốt cháy luôn cả những ngôi nhà có nóc nhọn, được trát vữa trong ngoài, kín gió, cài then, đóng kín cửa sổ; cũng vậy, này các Tỳ khưu, bất cứ những sợ hãi nào khởi lên, tất cả chúng đều khởi lên từ người ngu, không phải từ người trí. Bất cứ những tai họa nào khởi lên, tất cả chúng đều khởi lên từ người ngu, không phải từ người trí. Bất cứ những hiểm nguy nào khởi lên, tất cả chúng đều khởi lên từ người ngu, không phải từ người trí. ‘‘Iti [Pg.100] kho, bhikkhave, sappaṭibhayo bālo, appaṭibhayo paṇḍito. Saupaddavo bālo, anupaddavo paṇḍito. Saupasaggo bālo, anupasaggo paṇḍito. Natthi, bhikkhave, paṇḍitato bhayaṃ, natthi paṇḍitato upaddavo, natthi paṇḍitato upasaggo. “Như vậy, này các Tỳ khưu, người ngu có sợ hãi, người trí không có sợ hãi. Người ngu có tai họa, người trí không có tai họa. Người ngu có hiểm nguy, người trí không có hiểm nguy. Này các Tỳ khưu, từ người trí không có sợ hãi, từ người trí không có tai họa, từ người trí không có hiểm nguy. ‘‘Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘yehi tīhi dhammehi samannāgato bālo veditabbo te tayo dhamme abhinivajjetvā, yehi tīhi dhammehi samannāgato paṇḍito veditabbo te tayo dhamme samādāya vattissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Paṭhamaṃ. “Do vậy, này các Tỳ khưu, các con phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ tránh xa ba pháp mà do đó một người được biết là kẻ ngu, và chúng ta sẽ thực hành ba pháp mà do đó một người được biết là bậc trí’. Này các Tỳ khưu, các con phải học tập như vậy.” (Kinh thứ nhất) 2. Lakkhaṇasuttaṃ 2. Kinh Tướng 2. ‘‘Kammalakkhaṇo, bhikkhave, bālo, kammalakkhaṇo paṇḍito, apadānasobhanī paññāti. Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bālo veditabbo. Katamehi tīhi? Kāyaduccaritena, vacīduccaritena, manoduccaritena. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bālo veditabbo. “Này các Tỳ khưu, người ngu được nhận biết qua hành động, người trí được nhận biết qua hành động, trí tuệ tỏa sáng qua việc làm. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là kẻ ngu. Thế nào là ba? Thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là kẻ ngu. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato paṇḍito veditabbo. Katamehi tīhi? Kāyasucaritena, vacīsucaritena, manosucaritena. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato paṇḍito veditabbo. 2. “Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là bậc trí. Thế nào là ba? Thân làm thiện, miệng nói thiện, ý nghĩ thiện. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là bậc trí. ‘‘Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘yehi tīhi dhammehi samannāgato bālo veditabbo te tayo dhamme abhinivajjetvā, yehi tīhi dhammehi samannāgato paṇḍito veditabbo te tayo dhamme samādāya vattissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Dutiyaṃ. 2. “Do vậy, này các Tỳ khưu, các con phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ tránh xa ba pháp mà do đó một người được biết là kẻ ngu, và chúng ta sẽ thực hành ba pháp mà do đó một người được biết là bậc trí’. Này các Tỳ khưu, các con phải học tập như vậy.” (Kinh thứ hai) 3. Cintīsuttaṃ 3. Kinh Suy Tư 3. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, bālassa bālalakkhaṇāni bālanimittāni bālāpadānāni. Katamāni tīṇi? Idha, bhikkhave, bālo duccintitacintī ca hoti dubbhāsitabhāsī ca dukkaṭakammakārī ca. No cedaṃ, bhikkhave, bālo duccintitacintī ca abhavissa dubbhāsitabhāsī ca dukkaṭakammakārī ca, kena naṃ paṇḍitā jāneyyuṃ – ‘bālo ayaṃ bhavaṃ asappuriso’ti? Yasmā [Pg.101] ca kho, bhikkhave, bālo duccintitacintī ca hoti dubbhāsitabhāsī ca dukkaṭakammakārī ca tasmā naṃ paṇḍitā jānanti – ‘bālo ayaṃ bhavaṃ asappuriso’ti. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi bālassa bālalakkhaṇāni bālanimittāni bālāpadānāni. “Này các Tỳ khưu, có ba điều này là đặc điểm của người ngu, là dấu hiệu của người ngu, là biểu hiện của người ngu. Thế nào là ba? Ở đây, này các Tỳ khưu, người ngu suy nghĩ những điều xấu, nói những lời xấu, và làm những việc xấu. Này các Tỳ khưu, nếu người ngu không suy nghĩ những điều xấu, không nói những lời xấu, và không làm những việc xấu, thì làm sao những người trí biết được rằng: ‘Vị này là người ngu, là người không chân chính’? Nhưng vì, này các Tỳ khưu, người ngu suy nghĩ những điều xấu, nói những lời xấu, và làm những việc xấu, nên những người trí biết rằng: ‘Vị này là người ngu, là người không chân chính’. Này các Tỳ khưu, đây là ba đặc điểm của người ngu, dấu hiệu của người ngu, biểu hiện của người ngu. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, paṇḍitassa paṇḍitalakkhaṇāni paṇḍitanimittāni paṇḍitāpadānāni. Katamāni tīṇi? Idha, bhikkhave, paṇḍito sucintitacintī ca hoti subhāsitabhāsī ca sukatakammakārī ca. No cedaṃ, bhikkhave, paṇḍito sucintitacintī ca abhavissa subhāsitabhāsī ca sukatakammakārī ca, kena naṃ paṇḍitā jāneyyuṃ – ‘paṇḍito ayaṃ bhavaṃ sappuriso’ti? Yasmā ca kho, bhikkhave, paṇḍito sucintitacintī ca hoti subhāsitabhāsī ca sukatakammakārī ca tasmā naṃ paṇḍitā jānanti – ‘paṇḍito ayaṃ bhavaṃ sappuriso’ti. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi paṇḍitassa paṇḍitalakkhaṇāni paṇḍitanimittāni paṇḍitāpadānāni. Tasmātiha…. Tatiyaṃ. “Này các Tỳ khưu, có ba điều này là đặc điểm của người trí, là dấu hiệu của người trí, là biểu hiện của người trí. Thế nào là ba? Ở đây, này các Tỳ khưu, người trí suy nghĩ những điều tốt, nói những lời tốt, và làm những việc tốt. Này các Tỳ khưu, nếu người trí không suy nghĩ những điều tốt, không nói những lời tốt, và không làm những việc tốt, thì làm sao những người trí biết được rằng: ‘Vị này là người trí, là người chân chính’? Nhưng vì, này các Tỳ khưu, người trí suy nghĩ những điều tốt, nói những lời tốt, và làm những việc tốt, nên những người trí biết rằng: ‘Vị này là người trí, là người chân chính’. Này các Tỳ khưu, đây là ba đặc điểm của người trí, dấu hiệu của người trí, biểu hiện của người trí. Do vậy... (Kinh thứ ba) 4. Accayasuttaṃ 4. Kinh Lỗi Lầm 4. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bālo veditabbo. Katamehi tīhi? Accayaṃ accayato na passati, accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ nappaṭikaroti, parassa kho pana accayaṃ desentassa yathādhammaṃ nappaṭiggaṇhāti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bālo veditabbo. 3. “Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là kẻ ngu. Thế nào là ba? Không thấy lỗi lầm là lỗi lầm; thấy lỗi lầm là lỗi lầm nhưng không sửa chữa đúng pháp; khi người khác thú nhận lỗi lầm, không chấp nhận đúng pháp. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là kẻ ngu. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato paṇḍito veditabbo. Katamehi tīhi? Accayaṃ accayato passati, accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikaroti, parassa kho pana accayaṃ desentassa yathādhammaṃ paṭiggaṇhāti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato paṇḍito veditabbo. Tasmātiha…. Catutthaṃ. 3. “Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là bậc trí. Thế nào là ba? Thấy lỗi lầm là lỗi lầm; thấy lỗi lầm là lỗi lầm và sửa chữa đúng pháp; khi người khác thú nhận lỗi lầm, chấp nhận đúng pháp. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này được biết là bậc trí. Do vậy... (Kinh thứ tư) 5. Ayonisosuttaṃ 5. Kinh Phi Như Lý 5. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bālo veditabbo. Katamehi tīhi? Ayoniso pañhaṃ kattā hoti, ayoniso pañhaṃ vissajjetā hoti, parassa kho pana yoniso pañhaṃ vissajjitaṃ parimaṇḍalehi [Pg.102] padabyañjanehi siliṭṭhehi upagatehi nābbhanumoditā hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bālo veditabbo. 5. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp nên được biết là kẻ ngu. Ba pháp nào? (1) Đặt câu hỏi không như lý. (2) Trả lời câu hỏi không như lý. (3) Và đối với câu hỏi được người khác trả lời như lý, với các từ ngữ và văn tự tròn trịa, trôi chảy, hợp lý, lại không hoan hỷ. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này nên được biết là kẻ ngu. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato paṇḍito veditabbo. Katamehi tīhi? Yoniso pañhaṃ kattā hoti, yoniso pañhaṃ vissajjetā hoti, parassa kho pana yoniso pañhaṃ vissajjitaṃ parimaṇḍalehi padabyañjanehi siliṭṭhehi upagatehi abbhanumoditā hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato paṇḍito veditabbo. Tasmātiha…. Pañcamaṃ. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp nên được biết là người trí. Ba pháp nào? (1) Đặt câu hỏi như lý. (2) Trả lời câu hỏi như lý. (3) Và đối với câu hỏi được người khác trả lời như lý, với các từ ngữ và văn tự tròn trịa, trôi chảy, hợp lý, lại hoan hỷ. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này nên được biết là người trí. Do vậy... Kinh thứ năm. 6. Akusalasuttaṃ 6. Kinh Bất Thiện 6. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bālo veditabbo. Katamehi tīhi? Akusalena kāyakammena, akusalena vacīkammena, akusalena manokammena. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bālo veditabbo. 6. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp nên được biết là kẻ ngu. Ba pháp nào? Với thân nghiệp bất thiện, với khẩu nghiệp bất thiện, với ý nghiệp bất thiện. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này nên được biết là kẻ ngu. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato paṇḍito veditabbo. Katamehi tīhi? Kusalena kāyakammena, kusalena vacīkammena, kusalena manokammena. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato paṇḍito veditabbo. Tasmātiha…. Chaṭṭhaṃ. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp nên được biết là người trí. Ba pháp nào? Với thân nghiệp thiện, với khẩu nghiệp thiện, với ý nghiệp thiện. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này nên được biết là người trí. Do vậy... Kinh thứ sáu. 7. Sāvajjasuttaṃ 7. Kinh Có Tội 7. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bālo veditabbo. Katamehi tīhi? Sāvajjena kāyakammena, sāvajjena vacīkammena, sāvajjena manokammena…pe… anavajjena kāyakammena, anavajjena vacīkammena, anavajjena manokammena…pe…. Sattamaṃ. 7. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp nên được biết là kẻ ngu. Ba pháp nào? Với thân nghiệp có tội, với khẩu nghiệp có tội, với ý nghiệp có tội...v.v... với thân nghiệp không có tội, với khẩu nghiệp không có tội, với ý nghiệp không có tội...v.v... Kinh thứ bảy. 8. Sabyābajjhasuttaṃ 8. Kinh Có Tổn Hại 8. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bālo veditabbo. Katamehi tīhi? Sabyābajjhena kāyakammena, sabyābajjhena vacīkammena, sabyābajjhena manokammena…pe… abyābajjhena kāyakammena, abyābajjhena vacīkammena[Pg.103], abyābajjhena manokammena. Imehi, kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato paṇḍito veditabbo. 8. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp nên được biết là kẻ ngu. Ba pháp nào? Với thân nghiệp có tổn hại, với khẩu nghiệp có tổn hại, với ý nghiệp có tổn hại...v.v... với thân nghiệp không có tổn hại, với khẩu nghiệp không có tổn hại, với ý nghiệp không có tổn hại. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này nên được biết là người trí. ‘‘Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘yehi tīhi dhammehi samannāgato bālo veditabbo te tayo dhamme abhinivajjetvā, yehi tīhi dhammehi samannāgato paṇḍito veditabbo te tayo dhamme samādāya vattissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Aṭṭhamaṃ. Này các Tỳ khưu, do vậy, các con phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ tránh xa ba pháp mà người có đủ chúng được biết là kẻ ngu, và chúng ta sẽ thực hành ba pháp mà người có đủ chúng được biết là người trí’. Này các Tỳ khưu, các con phải học tập như vậy. Kinh thứ tám. 9. Khatasuttaṃ 9. Kinh Bị Hủy Hoại 9. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bālo abyatto asappuriso khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavati. Katamehi tīhi? Kāyaduccaritena, vacīduccaritena, manoduccaritena. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bālo abyatto asappuriso khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavati. 9. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp, là kẻ ngu, không khéo léo, không phải bậc chân nhân, tự mình mang lấy thân bị hủy hoại, bị tổn thương, có tội lỗi, bị người trí khiển trách, và tạo ra nhiều điều bất thiện. Ba pháp nào? Với thân ác hạnh, với khẩu ác hạnh, với ý ác hạnh. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này, là kẻ ngu, không khéo léo, không phải bậc chân nhân, tự mình mang lấy thân bị hủy hoại, bị tổn thương, có tội lỗi, bị người trí khiển trách, và tạo ra nhiều điều bất thiện. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato paṇḍito viyatto sappuriso akkhataṃ anupahataṃ attānaṃ pariharati, anavajjo ca hoti ananuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca puññaṃ pasavati. Katamehi tīhi? Kāyasucaritena, vacīsucaritena, manosucaritena. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato paṇḍito viyatto sappuriso akkhataṃ anupahataṃ attānaṃ pariharati, anavajjo ca hoti ananuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca puññaṃ pasavatī’’ti. Navamaṃ. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp, là người trí, khéo léo, là bậc chân nhân, tự mình mang lấy thân không bị hủy hoại, không bị tổn thương, không có tội lỗi, không bị người trí khiển trách, và tạo ra nhiều điều phước thiện. Ba pháp nào? Với thân thiện hạnh, với khẩu thiện hạnh, với ý thiện hạnh. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này, là người trí, khéo léo, là bậc chân nhân, tự mình mang lấy thân không bị hủy hoại, không bị tổn thương, không có tội lỗi, không bị người trí khiển trách, và tạo ra nhiều điều phước thiện. Kinh thứ chín. 10. Malasuttaṃ 10. Kinh Cấu Uế 10. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato tayo male appahāya yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi tīhi? Dussīlo ca hoti, dussīlyamalañcassa appahīnaṃ hoti; issukī ca hoti, issāmalañcassa appahīnaṃ hoti; maccharī ca hoti, maccheramalañcassa appahīnaṃ hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato ime tayo male appahāya yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. 10. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp, do không từ bỏ ba cấu uế, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, (người ấy) bị đặt vào địa ngục. Ba pháp nào? (1) Là người ác giới, và cấu uế của ác giới nơi người ấy chưa được từ bỏ. (2) Là người tật đố, và cấu uế của tật đố nơi người ấy chưa được từ bỏ. (3) Là người xan tham, và cấu uế của xan tham nơi người ấy chưa được từ bỏ. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này, do không từ bỏ ba cấu uế này, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, (người ấy) bị đặt vào địa ngục. ‘‘Tīhi[Pg.104], bhikkhave, dhammehi samannāgato tayo male pahāya yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi tīhi? Sīlavā ca hoti, dussīlyamalañcassa pahīnaṃ hoti; anissukī ca hoti, issāmalañcassa pahīnaṃ hoti; amaccharī ca hoti, maccheramalañcassa pahīnaṃ hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato ime tayo male pahāya yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Dasamaṃ. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp, do đã từ bỏ ba cấu uế, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, (người ấy) được đặt vào cõi trời. Ba pháp nào? (1) Là người có giới, và cấu uế của ác giới nơi người ấy đã được từ bỏ. (2) Là người không tật đố, và cấu uế của tật đố nơi người ấy đã được từ bỏ. (3) Là người không xan tham, và cấu uế của xan tham nơi người ấy đã được từ bỏ. Này các Tỳ khưu, người có đủ ba pháp này, do đã từ bỏ ba cấu uế này, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, (người ấy) được đặt vào cõi trời. Kinh thứ mười. Bālavaggo paṭhamo. Phẩm Kẻ Ngu, thứ nhất. Tassuddānaṃ – Phần tóm lược của phẩm ấy: Bhayaṃ lakkhaṇacintī ca, accayañca ayoniso; Akusalañca sāvajjaṃ, sabyābajjhakhataṃ malanti. Sợ hãi, đặc tướng, và suy nghĩ, lỗi lầm và không như lý; bất thiện và có tội, có tổn hại, bị hủy hoại, và cấu uế. 2. Rathakāravaggo 2. Phẩm Người Làm Xe 1. Ñātasuttaṃ 1. Kinh Nổi Tiếng 11. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato ñāto bhikkhu bahujanaahitāya paṭipanno hoti bahujanadukkhāya, bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ. Katamehi tīhi? Ananulomike kāyakamme samādapeti, ananulomike vacīkamme samādapeti, ananulomikesu dhammesu samādapeti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato ñāto bhikkhu bahujanaahitāya paṭipanno hoti bahujanadukkhāya, bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ. 11. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nổi tiếng, thành tựu ba pháp, là người thực hành vì không lợi ích cho đa số, vì đau khổ cho đa số, vì không mục đích, không lợi ích, vì đau khổ cho chư thiên và loài người. Do ba pháp nào? Vị ấy khuyến khích trong thân nghiệp không thích hợp, khuyến khích trong khẩu nghiệp không thích hợp, khuyến khích trong các pháp không thích hợp. Này các Tỳ khưu, chính do ba pháp này, vị Tỳ khưu nổi tiếng, thành tựu ba pháp, là người thực hành vì không lợi ích cho đa số, vì đau khổ cho đa số, vì không mục đích, không lợi ích, vì đau khổ cho chư thiên và loài người. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato ñāto bhikkhu bahujanahitāya paṭipanno hoti bahujanasukhāya, bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Katamehi tīhi? Anulomike kāyakamme samādapeti, anulomike vacīkamme samādapeti, anulomikesu dhammesu samādapeti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato ñāto bhikkhu bahujanahitāya paṭipanno hoti bahujanasukhāya, bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussāna’’nti. Paṭhamaṃ. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nổi tiếng, thành tựu ba pháp, là người thực hành vì lợi ích cho đa số, vì an lạc cho đa số, vì mục đích, vì lợi ích, vì an lạc cho chư thiên và loài người. Do ba pháp nào? Vị ấy khuyến khích trong thân nghiệp thích hợp, khuyến khích trong khẩu nghiệp thích hợp, khuyến khích trong các pháp thích hợp. Này các Tỳ khưu, chính do ba pháp này, vị Tỳ khưu nổi tiếng, thành tựu ba pháp, là người thực hành vì lợi ích cho đa số, vì an lạc cho đa số, vì mục đích, vì lợi ích, vì an lạc cho chư thiên và loài người. Hết phẩm thứ nhất. 2. Sāraṇīyasuttaṃ 2. Kinh Cần Ghi Nhớ 12. ‘‘Tīṇimāni[Pg.105], bhikkhave, rañño khattiyassa muddhāvasittassa yāvajīvaṃ sāraṇīyāni bhavanti. Katamāni tīṇi? Yasmiṃ, bhikkhave, padese rājā khattiyo muddhāvasitto jāto hoti. Idaṃ, bhikkhave, paṭhamaṃ rañño khattiyassa muddhāvasittassa yāvajīvaṃ sāraṇīyaṃ hoti. 12. Này các Tỳ khưu, có ba nơi này mà vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh cần phải ghi nhớ trọn đời. Ba nơi nào? Này các Tỳ khưu, nơi nào vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh được sanh ra. Này các Tỳ khưu, đây là nơi thứ nhất mà vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh cần phải ghi nhớ trọn đời. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yasmiṃ padese rājā khattiyo muddhāvasitto hoti. Idaṃ, bhikkhave, dutiyaṃ rañño khattiyassa muddhāvasittassa yāvajīvaṃ sāraṇīyaṃ hoti. Lại nữa, này các Tỳ khưu, nơi nào vị vua dòng Sát-đế-lỵ được làm lễ quán đảnh. Này các Tỳ khưu, đây là nơi thứ hai mà vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh cần phải ghi nhớ trọn đời. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yasmiṃ padese rājā khattiyo muddhāvasitto saṅgāmaṃ abhivijinitvā vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṃ ajjhāvasati. Idaṃ, bhikkhave, tatiyaṃ rañño khattiyassa muddhāvasittassa yāvajīvaṃ sāraṇīyaṃ hoti. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi rañño khattiyassa muddhāvasittassa yāvajīvaṃ sāraṇīyāni bhavanti. Lại nữa, này các Tỳ khưu, nơi nào vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, sau khi chiến thắng trận mạc, đã chiến thắng và trú tại, cai quản chính nơi chiến trường ấy. Này các Tỳ khưu, đây là nơi thứ ba mà vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh cần phải ghi nhớ trọn đời. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba nơi mà vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh cần phải ghi nhớ trọn đời. ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīṇimāni bhikkhussa yāvajīvaṃ sāraṇīyāni bhavanti. Katamāni tīṇi? Yasmiṃ, bhikkhave, padese bhikkhu kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti. Idaṃ, bhikkhave, paṭhamaṃ bhikkhussa yāvajīvaṃ sāraṇīyaṃ hoti. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, có ba nơi này mà vị Tỳ khưu cần phải ghi nhớ trọn đời. Ba nơi nào? Này các Tỳ khưu, nơi nào vị Tỳ khưu cạo bỏ râu tóc, đắp y cà-sa, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia. Này các Tỳ khưu, đây là nơi thứ nhất mà vị Tỳ khưu cần phải ghi nhớ trọn đời. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yasmiṃ padese bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Idaṃ, bhikkhave, dutiyaṃ bhikkhussa yāvajīvaṃ sāraṇīyaṃ hoti. Lại nữa, này các Tỳ khưu, nơi nào vị Tỳ khưu tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ’, tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ Tập’, tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ Diệt’, tuệ tri như thật: ‘Đây là Con Đường Đưa Đến Khổ Diệt’. Này các Tỳ khưu, đây là nơi thứ hai mà vị Tỳ khưu cần phải ghi nhớ trọn đời. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yasmiṃ padese bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Idaṃ, bhikkhave, tatiyaṃ bhikkhussa yāvajīvaṃ sāraṇīyaṃ hoti. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi bhikkhussa yāvajīvaṃ sāraṇīyāni bhavantī’’ti. Dutiyaṃ. Lại nữa, này các Tỳ khưu, nơi nào vị Tỳ khưu, do đoạn tận các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại. Này các Tỳ khưu, đây là nơi thứ ba mà vị Tỳ khưu cần phải ghi nhớ trọn đời. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba nơi mà vị Tỳ khưu cần phải ghi nhớ trọn đời. Hết phẩm thứ hai. 3. Āsaṃsasuttaṃ 3. Kinh Hy Vọng 13. ‘‘Tayome[Pg.106], bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Nirāso, āsaṃso, vigatāso. Katamo ca, bhikkhave puggalo nirāso? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo nīce kule paccājāto hoti, caṇḍālakule vā venakule vā nesādakule vā rathakārakule vā pukkusakule vā dalidde appannapānabhojane kasiravuttike, yattha kasirena ghāsacchādo labbhati. So ca hoti dubbaṇṇo duddasiko okoṭimako bavhābādho kāṇo vā kuṇī vā khañjo vā pakkhahato vā, na lābhī annassa pānassa vatthassa yānassa mālāgandhavilepanassa seyyāvasathapadīpeyyassa. So suṇāti – ‘itthannāmo kira khattiyo khattiyehi khattiyābhisekena abhisitto’ti. Tassa na evaṃ hoti – ‘kudāssu nāma mampi khattiyā khattiyābhisekena abhisiñcissantī’ti! Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo nirāso. 13. Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Người không hy vọng, người có hy vọng, và người đã hết hy vọng. Và này các Tỳ khưu, thế nào là người không hy vọng? Ở đây, này các Tỳ khưu, có người sanh vào gia đình hạ tiện, hoặc gia đình người Chiên-đà-la, hoặc gia đình người đan tre, hoặc gia đình người đi săn, hoặc gia đình người làm xe, hoặc gia đình người đổ rác; nghèo khổ, ít đồ ăn thức uống, sinh kế khó khăn, khó khăn mới có được cơm ăn áo mặc. Và người ấy xấu xí, khó nhìn, thấp lùn, nhiều bệnh tật; hoặc mù, hoặc què tay, hoặc què chân, hoặc bại liệt; không nhận được đồ ăn, thức uống, vải mặc, xe cộ, vòng hoa, hương liệu, thuốc thoa, giường nằm, trú sở, đèn đuốc. Người ấy nghe rằng: ‘Vị Sát-đế-lỵ tên là... đã được các vị Sát-đế-lỵ làm lễ quán đảnh.’ Vị ấy không nghĩ rằng: ‘Khi nào các vị Sát-đế-lỵ sẽ làm lễ quán đảnh cho ta?’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người không hy vọng. ‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo āsaṃso? Idha, bhikkhave, rañño khattiyassa muddhāvasittassa jeṭṭho putto hoti ābhiseko anabhisitto acalappatto. So suṇāti – ‘itthannāmo kira khattiyo khattiyehi khattiyābhisekena abhisitto’ti. Tassa evaṃ hoti – ‘kudāssu nāma mampi khattiyā khattiyābhisekena abhisiñcissantī’ti! Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo āsaṃso. Và này các Tỳ khưu, thế nào là người có hy vọng? Ở đây, này các Tỳ khưu, có người con trai trưởng của vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, xứng đáng được quán đảnh, chưa được quán đảnh, đã đến tuổi trưởng thành. Vị ấy nghe rằng: ‘Vị Sát-đế-lỵ tên là... đã được các vị Sát-đế-lỵ làm lễ quán đảnh.’ Vị ấy nghĩ rằng: ‘Khi nào các vị Sát-đế-lỵ sẽ làm lễ quán đảnh cho ta?’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có hy vọng. ‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo vigatāso? Idha, bhikkhave, rājā hoti khattiyo muddhāvasitto. So suṇāti – ‘itthannāmo kira khattiyo khattiyehi khattiyābhisekena abhisitto’ti. Tassa na evaṃ hoti – ‘kudāssu nāma mampi khattiyā khattiyābhisekena abhisiñcissantī’ti! Taṃ kissa hetu? Yā hissa, bhikkhave, pubbe anabhisittassa abhisekāsā sā paṭippassaddhā. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo vigatāso. Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Này các Tỳ khưu, thế nào là người đã hết mong mỏi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có vị vua thuộc dòng Sát-đế-lỵ đã được làm lễ quán đảnh. Vị ấy nghe rằng: ‘Vị vua Sát-đế-lỵ tên là... đã được các vị Sát-đế-lỵ làm lễ quán đảnh.’ Vị ấy không khởi lên ý nghĩ như vầy: ‘Khi nào các vị Sát-đế-lỵ sẽ làm lễ quán đảnh cho ta?’ Vì cớ sao? Này các Tỳ khưu, vì rằng sự mong mỏi được quán đảnh của vị ấy khi trước chưa được quán đảnh, nay đã được lắng dịu. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người đã hết mong mỏi. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này có mặt, hiện hữu ở trên đời. ‘‘Evamevaṃ [Pg.107] kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā bhikkhūsu. Katame tayo? Nirāso, āsaṃso, vigatāso. Katamo ca, bhikkhave, puggalo nirāso? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo dussīlo hoti pāpadhammo asuci saṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto assamaṇo samaṇapaṭiñño abrahmacārī brahmacāripaṭiñño antopūti avassuto kasambujāto. So suṇāti – ‘itthannāmo kira bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’ti. Tassa na evaṃ hoti – ‘kudāssu nāma ahampi āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissāmī’ti! Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo nirāso. Này các Tỳ khưu, cũng vậy, có ba hạng người này có mặt, hiện hữu giữa các Tỳ khưu. Ba hạng nào? Người không mong mỏi, người có mong mỏi, và người đã hết mong mỏi. Này các Tỳ khưu, thế nào là người không mong mỏi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người ác giới, có pháp ác, không trong sạch, hành vi đáng ngờ, hành động che giấu, không phải Sa-môn nhưng tự nhận là Sa-môn, không sống phạm hạnh nhưng tự nhận sống phạm hạnh, bên trong thối rữa, bị rỉ chảy, sinh ra như rác rưởi. Vị ấy nghe rằng: ‘Vị Tỳ khưu tên là... do đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại.’ Vị ấy không khởi lên ý nghĩ như vầy: ‘Khi nào ta cũng sẽ, do đoạn tận các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại?’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người không mong mỏi. ‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo āsaṃso? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti kalyāṇadhammo. So suṇāti āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’ti. Tassa evaṃ hoti – ‘kudāssu nāma ahampi āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissāmī’ti! Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo āsaṃso. Này các Tỳ khưu, thế nào là người có mong mỏi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có vị Tỳ khưu có giới hạnh, có thiện pháp. Vị ấy nghe (rằng vị Tỳ khưu tên là...) do đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại. Vị ấy khởi lên ý nghĩ như vầy: ‘Khi nào ta cũng sẽ, do đoạn tận các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại?’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có mong mỏi. ‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo vigatāso? Idha, bhikkhave, bhikkhu arahaṃ hoti khīṇāsavo. So suṇāti – ‘itthannāmo kira bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’ti. Tassa na evaṃ hoti – ‘kudāssu nāma ahampi āsavānaṃ khayā…pe… sacchikatvā upasampajja viharissāmī’ti! Taṃ kissa hetu? Yā hissa, bhikkhave, pubbe avimuttassa vimuttāsā sā paṭippassaddhā. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo vigatāso. Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā bhikkhūsū’’ti. Tatiyaṃ. Này các Tỳ khưu, thế nào là người đã hết mong mỏi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có vị Tỳ khưu là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc. Vị ấy nghe rằng: ‘Vị Tỳ khưu tên là... do đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại.’ Vị ấy không khởi lên ý nghĩ như vầy: ‘Khi nào ta cũng sẽ, do đoạn tận các lậu hoặc... chứng ngộ, đạt đến và an trú?’ Vì cớ sao? Này các Tỳ khưu, vì rằng sự mong mỏi được giải thoát của vị ấy khi trước chưa được giải thoát, nay đã được lắng dịu. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người đã hết mong mỏi. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này có mặt, hiện hữu giữa các Tỳ khưu. Hết kinh thứ ba. 4. Cakkavattisuttaṃ 4. Kinh Chuyển Luân Vương 14. ‘‘Yopi so, bhikkhave, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā sopi na arājakaṃ cakkaṃ vattetī’’ti. Evaṃ vutte aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca [Pg.108] – ‘‘ko pana, bhante, rañño cakkavattissa dhammikassa dhammarañño rājā’’ti ? ‘‘Dhammo, bhikkhū’’ti bhagavā avoca – ‘‘idha, bhikkhu, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaṃyeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahati antojanasmiṃ’’. 14. Này các Tỳ khưu, ngay cả vị vua Chuyển luân, là vị vua đúng Pháp, Pháp vương, vị ấy cũng không thể vận hành bánh xe (pháp) nếu không có một vị vua (để nương tựa). Khi được nói như vậy, một Tỳ khưu bạch với Đức Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, vậy ai là vua của vị vua Chuyển luân, vị vua đúng Pháp, Pháp vương?’ Đức Thế Tôn nói: ‘Này Tỳ khưu, đó là Pháp. Này Tỳ khưu, ở đây, vị vua Chuyển luân, vị vua đúng Pháp, Pháp vương, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, quý trọng Pháp, cung kính Pháp, lấy Pháp làm cờ, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ, thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng Pháp cho những người trong hoàng tộc.’ ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaṃyeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahati khattiyesu, anuyantesu, balakāyasmiṃ, brāhmaṇagahapatikesu, negamajānapadesu, samaṇabrāhmaṇesu, migapakkhīsu. Sa kho so bhikkhu rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaṃyeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā antojanasmiṃ, dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā khattiyesu, anuyantesu, balakāyasmiṃ, brāhmaṇagahapatikesu, negamajānapadesu, samaṇabrāhmaṇesu, migapakkhīsu, dhammeneva cakkaṃ vatteti. Taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ kenaci manussabhūtena paccatthikena pāṇinā. Lại nữa, này Tỳ khưu, vị vua Chuyển luân, vị vua đúng Pháp, Pháp vương, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, quý trọng Pháp, cung kính Pháp, lấy Pháp làm cờ, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ, thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng Pháp cho các vị Sát-đế-lỵ, các chư hầu, quân đội, các vị Bà-la-môn và gia chủ, dân chúng thị thành và thôn quê, các vị Sa-môn và Bà-la-môn, cho đến các loài thú và chim. Này Tỳ khưu, vị vua Chuyển luân ấy, vị vua đúng Pháp, Pháp vương, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, quý trọng Pháp, cung kính Pháp, lấy Pháp làm cờ, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ, sau khi đã thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng Pháp cho những người trong hoàng tộc, sau khi đã thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng Pháp cho các vị Sát-đế-lỵ, các chư hầu, quân đội, các vị Bà-la-môn và gia chủ, dân chúng thị thành và thôn quê, các vị Sa-môn và Bà-la-môn, cho đến các loài thú và chim, vị ấy vận hành bánh xe (pháp) chỉ bằng Pháp. Bánh xe ấy không thể bị một chúng sinh nào là người, là kẻ thù địch, đẩy lui được. ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhu, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaṃyeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahati kāyakammasmiṃ – ‘evarūpaṃ kāyakammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ kāyakammaṃ na sevitabba’’’nti. Này Tỳ khưu, cũng vậy, Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, là vị vua đúng Pháp, Pháp vương, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, quý trọng Pháp, cung kính Pháp, lấy Pháp làm cờ, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ, thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng Pháp đối với thân nghiệp rằng: ‘Thân nghiệp như thế này nên thực hành, thân nghiệp như thế này không nên thực hành.’ ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaṃyeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahati vacīkammasmiṃ – ‘evarūpaṃ vacīkammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ vacīkammaṃ na sevitabba’nti…pe… manokammasmiṃ – ‘evarūpaṃ manokammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ manokammaṃ na sevitabba’’’nti. Này các Tỳ khưu, lại nữa, Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, là vị vua Pháp, bậc hộ trì Pháp, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, cung kính Pháp, tôn sùng Pháp, lấy Pháp làm cờ xí, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ tể, thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng theo Pháp đối với khẩu nghiệp rằng: ‘Khẩu nghiệp như thế này nên thực hành, khẩu nghiệp như thế này không nên thực hành’... v.v... đối với ý nghiệp rằng: ‘Ý nghiệp như thế này nên thực hành, ý nghiệp như thế này không nên thực hành’. ‘‘Sa [Pg.109] kho so, bhikkhu, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaṃyeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā kāyakammasmiṃ, dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā vacīkammasmiṃ, dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā manokammasmiṃ, dhammeneva anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavatteti. Taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmi’’nti. Catutthaṃ. Này Tỳ khưu, chính Như Lai ấy, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, là vị vua Pháp, bậc hộ trì Pháp, chỉ nương tựa vào Pháp, tôn trọng Pháp, cung kính Pháp, tôn sùng Pháp, lấy Pháp làm cờ xí, lấy Pháp làm biểu tượng, lấy Pháp làm chủ tể, sau khi đã thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng theo Pháp đối với thân nghiệp, sau khi đã thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng theo Pháp đối với khẩu nghiệp, sau khi đã thiết lập sự phòng hộ, bảo vệ, che chở đúng theo Pháp đối với ý nghiệp, Ngài chuyển bánh xe Pháp vô thượng đúng theo Pháp. Bánh xe ấy không thể bị ngăn cản bởi bất kỳ Sa-môn, Bà-la-môn, chư thiên, Ma vương, Phạm thiên, hay bất kỳ ai khác trong thế gian. Hết kinh thứ tư. 5. Sacetanasuttaṃ 5. Kinh Sacetana 15. Ekaṃ samayaṃ bhagavā bārāṇasiyaṃ viharati isipatane migadāye. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – 15. Một thời, Thế Tôn trú tại Bārāṇasī, ở Isipatana, trong Vườn Lộc Uyển. Tại đó, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: 'Này các Tỳ khưu.' 'Bạch Thế Tôn,' các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau: ‘‘Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, rājā ahosi sacetano nāma. Atha kho, bhikkhave, rājā sacetano rathakāraṃ āmantesi – ‘ito me, samma rathakāra, channaṃ māsānaṃ accayena saṅgāmo bhavissati. Sakkhissasi me, samma rathakāra, navaṃ cakkayugaṃ kātu’nti? ‘Sakkomi devā’ti kho, bhikkhave, rathakāro rañño sacetanassa paccassosi. Atha kho, bhikkhave, rathakāro chahi māsehi chārattūnehi ekaṃ cakkaṃ niṭṭhāpesi. Atha kho, bhikkhave, rājā sacetano rathakāraṃ āmantesi – ‘ito me, samma rathakāra, channaṃ divasānaṃ accayena saṅgāmo bhavissati, niṭṭhitaṃ navaṃ cakkayuga’nti? ‘Imehi kho, deva, chahi māsehi chārattūnehi ekaṃ cakkaṃ niṭṭhita’nti. ‘Sakkhissasi pana me, samma rathakāra, imehi chahi divasehi dutiyaṃ cakkaṃ niṭṭhāpetu’nti? ‘Sakkomi devā’ti kho, bhikkhave, rathakāro chahi divasehi dutiyaṃ cakkaṃ niṭṭhāpetvā navaṃ cakkayugaṃ ādāya yena rājā sacetano tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā rājānaṃ sacetanaṃ etadavoca – ‘idaṃ te, deva, navaṃ cakkayugaṃ niṭṭhita’nti. ‘Yañca te idaṃ, samma rathakāra, cakkaṃ chahi māsehi niṭṭhitaṃ chārattūnehi yañca te idaṃ cakkaṃ chahi divasehi niṭṭhitaṃ, imesaṃ kiṃ nānākaraṇaṃ? Nesāhaṃ kiñci nānākaraṇaṃ passāmī’ti. ‘Atthesaṃ, deva, nānākaraṇaṃ. Passatu devo nānākaraṇa’’’nti. Này các Tỳ khưu, thuở xưa, có một vị vua tên là Sacetana. Khi ấy, này các Tỳ khưu, vua Sacetana cho gọi người thợ làm xe và nói: 'Này bạn thợ xe, sáu tháng nữa ta sẽ có một trận chiến. Này bạn thợ xe, bạn có thể làm cho ta một cặp bánh xe mới không?' 'Tâu Đại vương, thần có thể làm được.' Này các Tỳ khưu, người thợ làm xe đã vâng lời vua Sacetana. Khi ấy, này các Tỳ khưu, trong sáu tháng thiếu sáu đêm, người thợ làm xe đã hoàn thành một chiếc bánh xe. Bấy giờ, này các Tỳ khưu, vua Sacetana cho gọi người thợ làm xe và nói: 'Này bạn thợ xe, sáu ngày nữa ta sẽ có một trận chiến, cặp bánh xe mới đã hoàn thành chưa?' 'Tâu Đại vương, trong sáu tháng thiếu sáu đêm này, một chiếc bánh xe đã được hoàn thành.' 'Vậy này bạn thợ xe, trong sáu ngày này, bạn có thể hoàn thành chiếc bánh xe thứ hai cho ta không?' 'Tâu Đại vương, thần có thể làm được.' Này các Tỳ khưu, trong sáu ngày, người thợ làm xe đã hoàn thành chiếc bánh xe thứ hai, rồi mang cặp bánh xe mới đến yết kiến vua Sacetana; sau khi đến, ông tâu với vua Sacetana rằng: 'Tâu Đại vương, đây là cặp bánh xe mới của ngài đã được hoàn thành.' 'Này bạn thợ xe, chiếc bánh xe mà bạn làm trong sáu tháng thiếu sáu đêm và chiếc bánh xe mà bạn làm trong sáu ngày, chúng có gì khác nhau? Ta không thấy có gì khác nhau cả.' 'Tâu Đại vương, chúng có sự khác nhau. Xin Đại vương hãy xem sự khác nhau đó.' ‘‘Atha [Pg.110] kho, bhikkhave, rathakāro yaṃ taṃ cakkaṃ chahi divasehi niṭṭhitaṃ taṃ pavattesi. Taṃ pavattitaṃ samānaṃ yāvatikā abhisaṅkhārassa gati tāvatikaṃ gantvā ciṅgulāyitvā bhūmiyaṃ papati. Yaṃ pana taṃ cakkaṃ chahi māsehi niṭṭhitaṃ chārattūnehi taṃ pavattesi. Taṃ pavattitaṃ samānaṃ yāvatikā abhisaṅkhārassa gati tāvatikaṃ gantvā akkhāhataṃ maññe aṭṭhāsi. Khi ấy, này các Tỳ khưu, người thợ làm xe lăn chiếc bánh xe đã được hoàn thành trong sáu ngày. Chiếc bánh xe ấy, sau khi được lăn đi, chạy hết đà của lực đẩy, rồi quay vòng và ngã xuống đất. Còn chiếc bánh xe được hoàn thành trong sáu tháng thiếu sáu đêm, ông cũng lăn nó đi. Chiếc bánh xe ấy, sau khi được lăn đi, chạy hết đà của lực đẩy, rồi đứng yên như thể được gắn vào trục xe. ‘‘‘Ko nu kho, samma rathakāra, hetu ko paccayo yamidaṃ cakkaṃ chahi divasehi niṭṭhitaṃ taṃ pavattitaṃ samānaṃ yāvatikā abhisaṅkhārassa gati tāvatikaṃ gantvā ciṅgulāyitvā bhūmiyaṃ papati? Ko pana, samma rathakāra, hetu ko paccayo yamidaṃ cakkaṃ chahi māsehi niṭṭhitaṃ chārattūnehi taṃ pavattitaṃ samānaṃ yāvatikā abhisaṅkhārassa gati tāvatikaṃ gantvā akkhāhataṃ maññe aṭṭhāsī’ti? ‘Yamidaṃ, deva, cakkaṃ chahi divasehi niṭṭhitaṃ tassa nemipi savaṅkā sadosā sakasāvā, arāpi savaṅkā sadosā sakasāvā, nābhipi savaṅkā sadosā sakasāvā. Taṃ nemiyāpi savaṅkattā sadosattā sakasāvattā, arānampi savaṅkattā sadosattā sakasāvattā, nābhiyāpi savaṅkattā sadosattā sakasāvattā pavattitaṃ samānaṃ yāvatikā abhisaṅkhārassa gati tāvatikaṃ gantvā ciṅgulāyitvā bhūmiyaṃ papati. Yaṃ pana taṃ, deva, cakkaṃ chahi māsehi niṭṭhitaṃ chārattūnehi tassa nemipi avaṅkā adosā akasāvā, arāpi avaṅkā adosā akasāvā, nābhipi avaṅkā adosā akasāvā. Taṃ nemiyāpi avaṅkattā adosattā akasāvattā, arānampi avaṅkattā adosattā akasāvattā, nābhiyāpi avaṅkattā adosattā akasāvattā pavattitaṃ samānaṃ yāvatikā abhisaṅkhārassa gati tāvatikaṃ gantvā akkhāhataṃ maññe aṭṭhāsī’’’ti. 'Này bạn thợ xe, do nguyên nhân gì, do duyên gì mà chiếc bánh xe được hoàn thành trong sáu ngày này, sau khi được lăn đi, chạy hết đà của lực đẩy, rồi quay vòng và ngã xuống đất? Và này bạn thợ xe, do nguyên nhân gì, do duyên gì mà chiếc bánh xe được hoàn thành trong sáu tháng thiếu sáu đêm này, sau khi được lăn đi, chạy hết đà của lực đẩy, rồi đứng yên như thể được gắn vào trục xe?' 'Tâu Đại vương, chiếc bánh xe được hoàn thành trong sáu ngày, vành của nó cong, có lỗi, có tì vết; nan hoa của nó cũng cong, có lỗi, có tì vết; trục của nó cũng cong, có lỗi, có tì vết. Do vành xe cong, có lỗi, có tì vết; do các nan hoa cong, có lỗi, có tì vết; và do trục xe cong, có lỗi, có tì vết, nên khi được lăn đi, nó chạy hết đà của lực đẩy, rồi quay vòng và ngã xuống đất. Còn tâu Đại vương, chiếc bánh xe được hoàn thành trong sáu tháng thiếu sáu đêm, vành của nó không cong, không có lỗi, không có tì vết; nan hoa của nó cũng không cong, không có lỗi, không có tì vết; trục của nó cũng không cong, không có lỗi, không có tì vết. Do vành xe không cong, không có lỗi, không có tì vết; do các nan hoa không cong, không có lỗi, không có tì vết; và do trục xe không cong, không có lỗi, không có tì vết, nên khi được lăn đi, nó chạy hết đà của lực đẩy, rồi đứng yên như thể được gắn vào trục xe.' ‘‘Siyā kho pana, bhikkhave, tumhākaṃ evamassa – ‘añño nūna tena samayena so rathakāro ahosī’ti! Na kho panetaṃ, bhikkhave, evaṃ daṭṭhabbaṃ. Ahaṃ tena samayena so rathakāro ahosiṃ. Tadāhaṃ, bhikkhave, kusalo dāruvaṅkānaṃ dārudosānaṃ dārukasāvānaṃ. Etarahi kho panāhaṃ, bhikkhave, arahaṃ sammāsambuddho kusalo kāyavaṅkānaṃ kāyadosānaṃ [Pg.111] kāyakasāvānaṃ, kusalo vacīvaṅkānaṃ vacīdosānaṃ vacīkasāvānaṃ, kusalo manovaṅkānaṃ manodosānaṃ manokasāvānaṃ. Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā kāyavaṅko appahīno kāyadoso kāyakasāvo, vacīvaṅko appahīno vacīdoso vacīkasāvo, manovaṅko appahīno manodoso manokasāvo, evaṃ papatitā te, bhikkhave, imasmā dhammavinayā, seyyathāpi taṃ cakkaṃ chahi divasehi niṭṭhitaṃ. Này các Tỳ khưu, các ngươi có thể nghĩ rằng: 'Vào lúc ấy, người thợ xe kia chắc hẳn là một người khác!' Này các Tỳ khưu, không nên nghĩ như vậy. Chính Ta vào lúc ấy là người thợ xe kia. Này các Tỳ khưu, khi ấy Ta thiện xảo về những chỗ cong của gỗ, những khuyết điểm của gỗ, những chỗ mục của gỗ. Còn bây giờ, này các Tỳ khưu, Ta là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, thiện xảo về sự cong vẹo của thân, khuyết điểm của thân, sự mục nát của thân; thiện xảo về sự cong vẹo của lời nói, khuyết điểm của lời nói, sự mục nát của lời nói; thiện xảo về sự cong vẹo của ý, khuyết điểm của ý, sự mục nát của ý. Này các Tỳ khưu, bất cứ Tỳ khưu hay Tỳ khưu ni nào mà sự cong vẹo của thân chưa được đoạn trừ, khuyết điểm của thân, sự mục nát của thân chưa được đoạn trừ; sự cong vẹo của lời nói chưa được đoạn trừ, khuyết điểm của lời nói, sự mục nát của lời nói chưa được đoạn trừ; sự cong vẹo của ý chưa được đoạn trừ, khuyết điểm của ý, sự mục nát của ý chưa được đoạn trừ, thì này các Tỳ khưu, họ đã sa ngã khỏi Pháp và Luật này, giống như bánh xe kia được làm xong trong sáu ngày. ‘‘Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā kāyavaṅko pahīno kāyadoso kāyakasāvo, vacīvaṅko pahīno vacīdoso vacīkasāvo, manovaṅko pahīno manodoso manokasāvo, evaṃ patiṭṭhitā te, bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye, seyyathāpi taṃ cakkaṃ chahi māsehi niṭṭhitaṃ chārattūnehi. Này các Tỳ khưu, bất cứ Tỳ khưu hay Tỳ khưu ni nào mà sự cong vẹo của thân đã được đoạn trừ, khuyết điểm của thân, sự mục nát của thân đã được đoạn trừ; sự cong vẹo của lời nói đã được đoạn trừ, khuyết điểm của lời nói, sự mục nát của lời nói đã được đoạn trừ; sự cong vẹo của ý đã được đoạn trừ, khuyết điểm của ý, sự mục nát của ý đã được đoạn trừ, thì này các Tỳ khưu, họ được an trú trong Pháp và Luật này, giống như bánh xe kia được làm xong trong sáu tháng thiếu sáu đêm. ‘‘Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘kāyavaṅkaṃ pajahissāma kāyadosaṃ kāyakasāvaṃ, vacīvaṅkaṃ pajahissāma vacīdosaṃ vacīkasāvaṃ, manovaṅkaṃ pajahissāma manodosaṃ manokasāva’nti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Pañcamaṃ. Này các Tỳ khưu, vì vậy, ở đây các ngươi phải học tập như sau: 'Chúng ta sẽ từ bỏ sự cong vẹo của thân, khuyết điểm của thân, sự mục nát của thân; chúng ta sẽ từ bỏ sự cong vẹo của lời nói, khuyết điểm của lời nói, sự mục nát của lời nói; chúng ta sẽ từ bỏ sự cong vẹo của ý, khuyết điểm của ý, sự mục nát của ý'. Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy. (Kinh) thứ năm. 6. Apaṇṇakasuttaṃ 6. Kinh Apaṇṇaka 16. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu apaṇṇakapaṭipadaṃ paṭipanno hoti, yoni cassa āraddhā hoti āsavānaṃ khayāya. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti, bhojane mattaññū hoti, jāgariyaṃ anuyutto hoti. 16. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào hội đủ ba pháp sẽ là người thực hành con đường không sai lạc, và vị ấy đã khởi sự một cách hợp lý để đoạn tận các lậu hoặc. Ba pháp nào? Ở đây, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu hộ trì các căn, tiết độ trong ăn uống, và chuyên tâm tỉnh thức. ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ tassa saṃvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṃ, cakkhundriye saṃvaraṃ āpajjati. Sotena saddaṃ sutvā… ghānena gandhaṃ ghāyitvā… jivhāya rasaṃ sāyitvā… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā… manasā dhammaṃ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ [Pg.112] manindriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ tassa saṃvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṃ, manindriye saṃvaraṃ āpajjati. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti. Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu hộ trì các căn? Ở đây, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu sau khi thấy một sắc bằng mắt, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Vì lý do nào mà nếu vị ấy sống không phòng hộ nhãn căn, các pháp bất thiện, xấu ác như tham ái và ưu bi sẽ xâm nhập, vị ấy thực hành để phòng hộ căn ấy, bảo vệ nhãn căn, đạt đến sự phòng hộ trong nhãn căn. Sau khi nghe một tiếng bằng tai... sau khi ngửi một mùi bằng mũi... sau khi nếm một vị bằng lưỡi... sau khi cảm nhận một xúc bằng thân... sau khi nhận biết một pháp bằng ý, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Vì lý do nào mà nếu vị ấy sống không phòng hộ ý căn, các pháp bất thiện, xấu ác như tham ái và ưu bi sẽ xâm nhập, vị ấy thực hành để phòng hộ căn ấy, bảo vệ ý căn, đạt đến sự phòng hộ trong ý căn. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu hộ trì các căn. ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu bhojane mattaññū hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso āhāraṃ āhāreti – ‘neva davāya na madāya na maṇḍanāya na vibhūsanāya, yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya vihiṃsūparatiyā brahmacariyānuggahāya, iti purāṇañca vedanaṃ paṭihaṅkhāmi, navañca vedanaṃ na uppādessāmi, yātrā ca me bhavissati anavajjatā ca phāsuvihāro cā’ti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu bhojane mattaññū hoti. Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu tiết độ trong ăn uống? Ở đây, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu sau khi suy xét một cách hợp lý, thọ dụng vật thực: 'Không phải để vui đùa, không phải để đam mê, không phải để trang sức, không phải để làm đẹp, mà chỉ để thân này được duy trì và tồn tại, để chấm dứt sự khổ não, để hỗ trợ cho đời sống phạm hạnh. Như vậy, ta sẽ diệt trừ cảm thọ cũ và không để cảm thọ mới phát sinh. Ta sẽ được sống, không bị chê trách và được an ổn.' Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu tiết độ trong ăn uống. ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu jāgariyaṃ anuyutto hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu divasaṃ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṃ parisodheti, rattiyā paṭhamaṃ yāmaṃ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṃ parisodheti, rattiyā majjhimaṃ yāmaṃ dakkhiṇena passena sīhaseyyaṃ kappeti pāde pādaṃ accādhāya sato sampajāno uṭṭhānasaññaṃ manasi karitvā, rattiyā pacchimaṃ yāmaṃ paccuṭṭhāya caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṃ parisodheti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu jāgariyaṃ anuyutto hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu apaṇṇakapaṭipadaṃ paṭipanno hoti, yoni cassa āraddhā hoti āsavānaṃ khayāyā’’ti. Chaṭṭhaṃ. Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu chuyên tâm tỉnh thức? Ở đây, này các Tỳ khưu, ban ngày, vị Tỳ khưu đi kinh hành và ngồi, gột sạch tâm khỏi các pháp chướng ngại. Canh đầu của đêm, vị ấy đi kinh hành và ngồi, gột sạch tâm khỏi các pháp chướng ngại. Canh giữa của đêm, vị ấy nằm xuống trong tư thế con sư tử về phía hông phải, gác chân lên chân, chánh niệm, tỉnh giác, tác ý về tưởng thức dậy. Canh cuối của đêm, sau khi thức dậy, vị ấy đi kinh hành và ngồi, gột sạch tâm khỏi các pháp chướng ngại. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu chuyên tâm tỉnh thức. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào hội đủ ba pháp này sẽ là người thực hành con đường không sai lạc, và vị ấy đã khởi sự một cách hợp lý để đoạn tận các lậu hoặc. (Kinh) thứ sáu. 7. Attabyābādhasuttaṃ 7. Kinh Tự Gây Tổn Hại 17. ‘‘Tayome, bhikkhave, dhammā attabyābādhāyapi saṃvattanti, parabyābādhāyapi saṃvattanti, ubhayabyābādhāyapi saṃvattanti. Katame tayo? Kāyaduccaritaṃ, vacīduccaritaṃ, manoduccaritaṃ. Ime kho, bhikkhave, tayo dhammā attabyābādhāyapi saṃvattanti, parabyābādhāyapi saṃvattanti, ubhayabyābādhāyapi saṃvattanti. 17. Này các Tỳ khưu, có ba pháp này đưa đến tự hại, đưa đến hại người, và đưa đến hại cả hai. Ba pháp nào? Thân ác hạnh, khẩu ác hạnh, và ý ác hạnh. Này các Tỳ khưu, ba pháp này đưa đến tự hại, đưa đến hại người, và đưa đến hại cả hai. ‘‘Tayome, bhikkhave, dhammā nevattabyābādhāyapi saṃvattanti, na parabyābādhāyapi saṃvattanti, na ubhayabyābādhāyapi saṃvattanti. Katame tayo? Kāyasucaritaṃ, vacīsucaritaṃ, manosucaritaṃ. Ime kho, bhikkhave, tayo [Pg.113] dhammā nevattabyābādhāyapi saṃvattanti, na parabyābādhāyapi saṃvattanti, na ubhayabyābādhāyapi saṃvattantī’’ti. Sattamaṃ. Này các Tỳ khưu, có ba pháp này không đưa đến tự hại, không đưa đến hại người, và không đưa đến hại cả hai. Ba pháp nào? Thân thiện hạnh, khẩu thiện hạnh, và ý thiện hạnh. Này các Tỳ khưu, ba pháp này không đưa đến tự hại, không đưa đến hại người, và không đưa đến hại cả hai. (Kinh) thứ bảy. 8. Devalokasuttaṃ 8. Kinh Cõi Trời 18. ‘‘Sace vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘devalokūpapattiyā, āvuso, samaṇe gotame brahmacariyaṃ vussathā’ti? Nanu tumhe, bhikkhave, evaṃ puṭṭhā aṭṭīyeyyātha harāyeyyātha jiguccheyyāthā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Iti kira tumhe, bhikkhave, dibbena āyunā aṭṭīyatha harāyatha jigucchatha, dibbena vaṇṇena dibbena sukhena dibbena yasena dibbenādhipateyyena aṭṭīyatha harāyatha jigucchatha; pageva kho pana, bhikkhave, tumhehi kāyaduccaritena aṭṭīyitabbaṃ harāyitabbaṃ jigucchitabbaṃ, vacīduccaritena… manoduccaritena aṭṭīyitabbaṃ harāyitabbaṃ jigucchitabba’’nti. Aṭṭhamaṃ. 18. “Này các tỳ khưu, nếu các du sĩ ngoại đạo hỏi các ngươi như vầy: ‘Này chư hiền, có phải các vị sống đời phạm hạnh với Sa-môn Gotama là để được sanh vào cõi trời không?’ Này các tỳ khưu, khi được hỏi như vậy, há các ngươi không cảm thấy bực bội, hổ thẹn, và ghê tởm hay sao?” “Bạch Thế Tôn, đúng là như vậy.” “Này các tỳ khưu, như vậy, các ngươi bực bội, hổ thẹn, ghê tởm với tuổi thọ cõi trời, với sắc đẹp cõi trời, với lạc thú cõi trời, với danh vọng cõi trời, với quyền lực cõi trời; thì này các tỳ khưu, các ngươi lại càng phải bực bội, hổ thẹn, ghê tởm hơn nữa đối với thân ác hạnh, khẩu ác hạnh, ý ác hạnh.” Kinh thứ tám. 9. Paṭhamapāpaṇikasuttaṃ 9. Kinh Người Bán Hàng, phần thứ nhất. 19. ‘‘Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato pāpaṇiko abhabbo anadhigataṃ vā bhogaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā bhogaṃ phātiṃ kātuṃ. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, pāpaṇiko pubbaṇhasamayaṃ na sakkaccaṃ kammantaṃ adhiṭṭhāti, majjhanhikasamayaṃ na sakkaccaṃ kammantaṃ adhiṭṭhāti, sāyanhasamayaṃ na sakkaccaṃ kammantaṃ adhiṭṭhāti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato pāpaṇiko abhabbo anadhigataṃ vā bhogaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā bhogaṃ phātiṃ kātuṃ. 19. “Này các tỳ khưu, người bán hàng có đủ ba yếu tố thì không có khả năng đạt được của cải chưa đạt được, hoặc làm cho của cải đã đạt được được tăng trưởng. Ba yếu tố nào? Này các tỳ khưu, ở đây, người bán hàng vào buổi sáng không chú tâm cẩn thận vào công việc, vào buổi trưa không chú tâm cẩn thận vào công việc, vào buổi chiều không chú tâm cẩn thận vào công việc. Này các tỳ khưu, người bán hàng có đủ ba yếu tố này thì không có khả năng đạt được của cải chưa đạt được, hoặc làm cho của cải đã đạt được được tăng trưởng. ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu abhabbo anadhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ phātiṃ kātuṃ. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu pubbaṇhasamayaṃ na sakkaccaṃ samādhinimittaṃ adhiṭṭhāti, majjhanhikasamayaṃ na sakkaccaṃ samādhinimittaṃ adhiṭṭhāti, sāyanhasamayaṃ na sakkaccaṃ samādhinimittaṃ adhiṭṭhāti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu abhabbo anadhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ phātiṃ kātuṃ. “Cũng vậy, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có đủ ba pháp thì không có khả năng đạt được thiện pháp chưa đạt được, hoặc làm cho thiện pháp đã đạt được được tăng trưởng. Ba pháp nào? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu vào buổi sáng không chú tâm cẩn thận vào định tướng, vào buổi trưa không chú tâm cẩn thận vào định tướng, vào buổi chiều không chú tâm cẩn thận vào định tướng. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có đủ ba pháp này thì không có khả năng đạt được thiện pháp chưa đạt được, hoặc làm cho thiện pháp đã đạt được được tăng trưởng. ‘‘Tīhi[Pg.114], bhikkhave, aṅgehi samannāgato pāpaṇiko bhabbo anadhigataṃ vā bhogaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā bhogaṃ phātiṃ kātuṃ. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, pāpaṇiko pubbaṇhasamayaṃ sakkaccaṃ kammantaṃ adhiṭṭhāti, majjhanhikasamayaṃ…pe… sāyanhasamayaṃ sakkaccaṃ kammantaṃ adhiṭṭhāti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato pāpaṇiko bhabbo anadhigataṃ vā bhogaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā bhogaṃ phātiṃ kātuṃ. “Này các tỳ khưu, người bán hàng có đủ ba yếu tố thì có khả năng đạt được của cải chưa đạt được, hoặc làm cho của cải đã đạt được được tăng trưởng. Ba yếu tố nào? Này các tỳ khưu, ở đây, người bán hàng vào buổi sáng chú tâm cẩn thận vào công việc, vào buổi trưa... vào buổi chiều chú tâm cẩn thận vào công việc. Này các tỳ khưu, người bán hàng có đủ ba yếu tố này thì có khả năng đạt được của cải chưa đạt được, hoặc làm cho của cải đã đạt được được tăng trưởng. ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu bhabbo anadhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ phātiṃ kātuṃ. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu pubbaṇhasamayaṃ sakkaccaṃ samādhinimittaṃ adhiṭṭhāti, majjhanhikasamayaṃ…pe… sāyanhasamayaṃ sakkaccaṃ samādhinimittaṃ adhiṭṭhāti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu bhabbo anadhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ phātiṃ kātu’’nti. Navamaṃ. “Cũng vậy, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có đủ ba pháp thì có khả năng đạt được thiện pháp chưa đạt được, hoặc làm cho thiện pháp đã đạt được được tăng trưởng. Ba pháp nào? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu vào buổi sáng chú tâm cẩn thận vào định tướng, vào buổi trưa... vào buổi chiều chú tâm cẩn thận vào định tướng. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có đủ ba pháp này thì có khả năng đạt được thiện pháp chưa đạt được, hoặc làm cho thiện pháp đã đạt được được tăng trưởng.” Kinh thứ chín. 10. Dutiyapāpaṇikasuttaṃ 10. Kinh Người Bán Hàng, phần thứ hai. 20. ‘‘Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato pāpaṇiko nacirasseva mahattaṃ vepullattaṃ pāpuṇāti bhogesu. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, pāpaṇiko cakkhumā ca hoti vidhuro ca nissayasampanno ca. Kathañca, bhikkhave, pāpaṇiko cakkhumā hoti? Idha, bhikkhave, pāpaṇiko paṇiyaṃ jānāti – ‘idaṃ paṇiyaṃ evaṃ kītaṃ, evaṃ vikkayamānaṃ, ettakaṃ mūlaṃ bhavissati, ettako udayo’ti. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpaṇiko cakkhumā hoti. 20. “Này các tỳ khưu, người bán hàng có đủ ba yếu tố, không bao lâu sẽ đạt được sự to lớn, sự dồi dào về của cải. Ba yếu tố nào? Này các tỳ khưu, ở đây, người bán hàng có mắt, tháo vát, và có được sự hỗ trợ. Và này các tỳ khưu, thế nào là người bán hàng có mắt? Này các tỳ khưu, ở đây, người bán hàng biết về hàng hóa: ‘Hàng hóa này mua như thế này, bán như thế này, sẽ có vốn chừng này, và lợi nhuận chừng này.’ Này các tỳ khưu, như vậy là người bán hàng có mắt. ‘‘Kathañca, bhikkhave, pāpaṇiko vidhuro hoti? Idha, bhikkhave, pāpaṇiko kusalo hoti paṇiyaṃ ketuñca vikketuñca. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpaṇiko vidhuro hoti. “Và này các tỳ khưu, thế nào là người bán hàng tháo vát? Này các tỳ khưu, ở đây, người bán hàng khéo léo trong việc mua và bán hàng hóa. Này các tỳ khưu, như vậy là người bán hàng tháo vát. ‘‘Kathañca, bhikkhave, pāpaṇiko nissayasampanno hoti? Idha bhikkhave, pāpaṇikaṃ ye te gahapatī vā gahapatiputtā vā aḍḍhā mahaddhanā mahābhogā te evaṃ jānanti – ‘ayaṃ kho bhavaṃ pāpaṇiko cakkhumā vidhuro [Pg.115] ca paṭibalo puttadārañca posetuṃ, amhākañca kālena kālaṃ anuppadātu’nti. Te naṃ bhogehi nipatanti – ‘ito, samma pāpaṇika, bhoge karitvā puttadārañca posehi, amhākañca kālena kālaṃ anuppadehī’ti. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpaṇiko nissayasampanno hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato pāpaṇiko nacirasseva mahattaṃ vepullattaṃ pāpuṇāti bhogesu. “Và này các tỳ khưu, thế nào là người bán hàng có được sự hỗ trợ? Này các tỳ khưu, ở đây, có những gia chủ hoặc con của gia chủ giàu có, nhiều của cải, nhiều tài sản, họ biết về người bán hàng ấy như sau: ‘Người bán hàng đáng kính này có mắt, tháo vát, và có khả năng nuôi dưỡng vợ con và trả lại cho chúng ta theo thời hạn.’ Họ mời gọi người ấy với của cải: ‘Này bạn bán hàng, hãy lấy của cải này để kinh doanh, nuôi dưỡng vợ con, và trả lại cho chúng tôi theo thời hạn.’ Này các tỳ khưu, như vậy là người bán hàng có được sự hỗ trợ. Này các tỳ khưu, người bán hàng có đủ ba yếu tố này, không bao lâu sẽ đạt được sự to lớn, sự dồi dào về của cải. ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu nacirasseva mahattaṃ vepullattaṃ pāpuṇāti kusalesu dhammesu. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhumā ca hoti vidhuro ca nissayasampanno ca. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu cakkhumā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu cakkhumā hoti. Này các Tỳ khưu, cũng vậy, vị Tỳ khưu thành tựu ba pháp, không bao lâu sẽ đạt đến sự vĩ đại, sự rộng lớn trong các thiện pháp. Ba pháp nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu có mắt, có sự tinh cần đặc biệt, và có sự nương tựa đầy đủ. Và này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có mắt? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu tuệ tri như thật: ‘Đây là khổ,’ tuệ tri như thật: ‘Đây là khổ tập,’ tuệ tri như thật: ‘Đây là khổ diệt,’ tuệ tri như thật: ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt.’ Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có mắt. ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vidhuro hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu vidhuro hoti. Và này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có sự tinh cần đặc biệt? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu sống tinh cần tinh tấn để đoạn trừ các bất thiện pháp, để thành tựu các thiện pháp, có nghị lực, kiên trì, không từ bỏ gánh nặng trong các thiện pháp. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có sự tinh cần đặc biệt. ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu nissayasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā te kālena kālaṃ upasaṅkamitvā paripucchati paripañhati – ‘idaṃ, bhante, kathaṃ, imassa ko attho’ti? Tassa te āyasmanto avivaṭañceva vivaranti, anuttānīkatañca uttānīkaronti, anekavihitesu ca kaṅkhāṭhāniyesu dhammesu kaṅkhaṃ paṭivinodenti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu nissayasampanno hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu nacirasseva mahattaṃ vepullattaṃ pāpuṇāti kusalesu dhammesū’’ti. Dasamaṃ. Và này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có sự nương tựa đầy đủ? Này các Tỳ khưu, ở đây, có những vị Tỳ khưu đa văn, thông thuộc truyền thống, trì pháp, trì luật, trì mẫu đề. Vị Tỳ khưu thỉnh thoảng đến gần các vị ấy và hỏi, chất vấn: ‘Thưa Tôn giả, điều này là thế nào, ý nghĩa của điều này là gì?’ Các vị Tôn giả ấy mở ra những gì chưa được mở, làm cho sáng tỏ những gì chưa được làm sáng tỏ, và xua tan sự nghi ngờ trong nhiều pháp đáng nghi ngờ. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có sự nương tựa đầy đủ. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu thành tựu ba pháp này, không bao lâu sẽ đạt đến sự vĩ đại, sự rộng lớn trong các thiện pháp. (Kinh) thứ mười. Rathakāravaggo dutiyo. Phẩm Người Thợ Xe, thứ hai. Paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito. Phần Tụng Đọc Đầu Tiên đã kết thúc. Tassuddānaṃ – Phần tóm lược của phẩm ấy: Ñāto [Pg.116] sāraṇīyo bhikkhu, cakkavattī sacetano; Apaṇṇakattā devo ca, duve pāpaṇikena cāti. Ñāta, Sāraṇīya, Tỳ khưu, Chuyển Luân Vương, Sacetana; Không Sai Lầm, Tự Thân, Chư Thiên, và hai Người Bán Hàng. 3. Puggalavaggo 3. Phẩm Người 1. Samiddhasuttaṃ 1. Kinh Samiddha 21. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āyasmā ca samiddho āyasmā ca mahākoṭṭhiko yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṃ sammodiṃsu. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ samiddhaṃ āyasmā sāriputto etadavoca – 21. Tôi nghe như vầy—Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, Tôn giả Samiddha và Tôn giả Mahākoṭṭhika đi đến chỗ Tôn giả Sāriputta; sau khi đến, họ cùng Tôn giả Sāriputta trao đổi lời chào hỏi thân thiện. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân thiện và đáng ghi nhớ, họ ngồi xuống một bên. Khi Tôn giả Samiddha đã ngồi xuống một bên, Tôn giả Sāriputta nói với vị ấy như sau: ‘‘Tayome, āvuso samiddha, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Kāyasakkhī, diṭṭhippatto, saddhāvimutto. Ime kho, āvuso, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Imesaṃ, āvuso, tiṇṇaṃ puggalānaṃ katamo te puggalo khamati abhikkantataro ca paṇītataro cā’’ti? Này hiền giả Samiddha, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Thân chứng, Kiến đáo, và Tín giải thoát. Này hiền giả, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Này hiền giả, trong ba hạng người này, hiền giả ưa thích hạng người nào là ưu việt hơn và cao thượng hơn? ‘‘Tayome, āvuso sāriputta, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Kāyasakkhī, diṭṭhippatto, saddhāvimutto. Ime kho, āvuso, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Imesaṃ, āvuso, tiṇṇaṃ puggalānaṃ yvāyaṃ puggalo saddhāvimutto, ayaṃ me puggalo khamati imesaṃ tiṇṇaṃ puggalānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro ca. Taṃ kissa hetu? Imassa, āvuso, puggalassa saddhindriyaṃ adhimatta’’nti. Này hiền giả Sāriputta, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Thân chứng, Kiến đáo, Tín giải thoát. Này hiền giả, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Này hiền giả, trong ba hạng người này, hạng người Tín giải thoát, tôi ưa thích hạng người này là ưu việt hơn và cao thượng hơn trong ba hạng người này. Vì sao vậy? Này hiền giả, vì tín quyền của hạng người này vượt trội. Atha kho āyasmā sāriputto āyasmantaṃ mahākoṭṭhikaṃ etadavoca – ‘‘tayome, āvuso koṭṭhika, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ[Pg.117]. Katame tayo? Kāyasakkhī, diṭṭhippatto, saddhāvimutto. Ime kho, āvuso, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Imesaṃ, āvuso, tiṇṇaṃ puggalānaṃ katamo te puggalo khamati abhikkantataro ca paṇītataro cā’’ti? Bấy giờ, Tôn giả Sāriputta nói với Tôn giả Mahākoṭṭhika như sau: ‘Này hiền giả Koṭṭhika, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Thân chứng, Kiến đáo, Tín giải thoát. Này hiền giả, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Này hiền giả, trong ba hạng người này, hiền giả ưa thích hạng người nào là ưu việt hơn và cao thượng hơn?’ ‘‘Tayome, āvuso sāriputta, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Kāyasakkhī, diṭṭhippatto, saddhāvimutto. Ime kho, āvuso, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Imesaṃ, āvuso, tiṇṇaṃ puggalānaṃ yvāyaṃ puggalo kāyasakkhī, ayaṃ me puggalo khamati imesaṃ tiṇṇaṃ puggalānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro ca. Taṃ kissa hetu? Imassa, āvuso, puggalassa samādhindriyaṃ adhimatta’’nti. Này hiền giả Sāriputta, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Thân chứng, Kiến đáo, Tín giải thoát. Này hiền giả, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Này hiền giả, trong ba hạng người này, hạng người Thân chứng, tôi ưa thích hạng người này là ưu việt hơn và cao thượng hơn trong ba hạng người này. Vì sao vậy? Này hiền giả, vì định quyền của hạng người này vượt trội. Atha kho āyasmā mahākoṭṭhiko āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘tayome, āvuso sāriputta, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Kāyasakkhī, diṭṭhippatto, saddhāvimutto. Ime kho, āvuso, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Imesaṃ, āvuso, tiṇṇaṃ puggalānaṃ katamo te puggalo khamati abhikkantataro ca paṇītataro cā’’ti? Bấy giờ, Tôn giả Mahākoṭṭhika nói với Tôn giả Sāriputta như sau: ‘Này hiền giả Sāriputta, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Thân chứng, Kiến đáo, Tín giải thoát. Này hiền giả, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Này hiền giả, trong ba hạng người này, hiền giả ưa thích hạng người nào là ưu việt hơn và cao thượng hơn?’ ‘‘Tayome, āvuso koṭṭhika, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Kāyasakkhī, diṭṭhippatto, saddhāvimutto. Ime kho, āvuso, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Imesaṃ, āvuso, tiṇṇaṃ puggalānaṃ yvāyaṃ puggalo diṭṭhippatto, ayaṃ me puggalo khamati imesaṃ tiṇṇaṃ puggalānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro ca. Taṃ kissa hetu? Imassa, āvuso, puggalassa paññindriyaṃ adhimatta’’nti. Này hiền giả Koṭṭhika, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Thân chứng, Kiến đáo, Tín giải thoát. Này hiền giả, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Này hiền giả, trong ba hạng người này, hạng người Kiến đáo, tôi ưa thích hạng người này là ưu việt hơn và cao thượng hơn trong ba hạng người này. Vì sao vậy? Này hiền giả, vì tuệ quyền của hạng người này vượt trội. Atha kho āyasmā sāriputto āyasmantañca samiddhaṃ āyasmantañca mahākoṭṭhikaṃ etadavoca – ‘‘byākataṃ kho, āvuso, amhehi sabbeheva yathāsakaṃ paṭibhānaṃ. Āyāmāvuso, yena bhagavā tenupasaṅkamissāma; upasaṅkamitvā bhagavato etamatthaṃ ārocessāma. Yathā no bhagavā byākarissati tathā naṃ dhāressāmā’’ti. ‘‘Evamāvuso’’ti kho āyasmā ca samiddho āyasmā ca mahākoṭṭhiko āyasmato sāriputtassa [Pg.118] paccassosuṃ. Atha kho āyasmā ca sāriputto āyasmā ca samiddho āyasmā ca mahākoṭṭhiko yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā sāriputto yāvatako ahosi āyasmatā ca samiddhena āyasmatā ca mahākoṭṭhikena saddhiṃ kathāsallāpo taṃ sabbaṃ bhagavato ārocesi. Bấy giờ, Tôn giả Sāriputta nói với Tôn giả Samiddha và Tôn giả Mahākoṭṭhika rằng: – Thưa các Hiền giả, tất cả chúng ta đã trả lời tùy theo sự biện giải của mỗi người. Này các Hiền giả, chúng ta hãy đi đến nơi Thế Tôn đang ngự, sau khi đến, chúng ta sẽ trình bày sự việc này lên Thế Tôn. Thế Tôn sẽ giải thích cho chúng ta như thế nào, chúng ta sẽ thọ trì như thế ấy. – Thưa Hiền giả, vâng ạ. Tôn giả Samiddha và Tôn giả Mahākoṭṭhika đã vâng lời Tôn giả Sāriputta. Rồi Tôn giả Sāriputta, Tôn giả Samiddha, và Tôn giả Mahākoṭṭhika đã đi đến nơi Thế Tôn đang ngự; sau khi đến, họ đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, Tôn giả Sāriputta đã trình bày lại toàn bộ cuộc đối thoại đã diễn ra với Tôn giả Samiddha và Tôn giả Mahākoṭṭhika lên Thế Tôn. ‘‘Na khvettha, sāriputta, sukaraṃ ekaṃsena byākātuṃ – ‘ayaṃ imesaṃ tiṇṇaṃ puggalānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro cā’ti. Ṭhānañhetaṃ, sāriputta, vijjati yvāyaṃ puggalo saddhāvimutto svāssa arahattāya paṭipanno, yvāyaṃ puggalo kāyasakkhī svāssa sakadāgāmī vā anāgāmī vā, yo cāyaṃ puggalo diṭṭhippatto sopassa sakadāgāmī vā anāgāmī vā. – Này Sāriputta, ở đây không dễ để trả lời một cách dứt khoát rằng: ‘Vị này trong ba hạng người này là ưu việt hơn, là thù thắng hơn.’ Này Sāriputta, có trường hợp này: vị Tín giải thoát có thể là người đang thực hành để chứng đắc A-la-hán quả, vị Thân chứng có thể là bậc Nhất lai hoặc bậc Bất lai, và vị Kiến đáo cũng có thể là bậc Nhất lai hoặc bậc Bất lai. ‘‘Na khvettha, sāriputta, sukaraṃ ekaṃsena byākātuṃ – ‘ayaṃ imesaṃ tiṇṇaṃ puggalānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro cā’ti. Ṭhānañhetaṃ, sāriputta, vijjati yvāyaṃ puggalo kāyasakkhī svāssa arahattāya paṭipanno, yvāyaṃ puggalo saddhāvimutto svāssa sakadāgāmī vā anāgāmī vā, yo cāyaṃ puggalo diṭṭhippatto sopassa sakadāgāmī vā anāgāmī vā. – Này Sāriputta, ở đây không dễ để trả lời một cách dứt khoát rằng: ‘Vị này trong ba hạng người này là ưu việt hơn, là thù thắng hơn.’ Này Sāriputta, có trường hợp này: vị Thân chứng có thể là người đang thực hành để chứng đắc A-la-hán quả, vị Tín giải thoát có thể là bậc Nhất lai hoặc bậc Bất lai, và vị Kiến đáo cũng có thể là bậc Nhất lai hoặc bậc Bất lai. ‘‘Na khvettha, sāriputta, sukaraṃ ekaṃsena byākātuṃ – ‘ayaṃ imesaṃ tiṇṇaṃ puggalānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro cā’ti. Ṭhānañhetaṃ, sāriputta, vijjati yvāyaṃ puggalo diṭṭhippatto svāssa arahattāya paṭipanno, yvāyaṃ puggalo saddhāvimutto svāssa sakadāgāmī vā anāgāmī vā, yo cāyaṃ puggalo kāyasakkhī sopassa sakadāgāmī vā anāgāmī vā. – Này Sāriputta, ở đây không dễ để trả lời một cách dứt khoát rằng: ‘Vị này trong ba hạng người này là ưu việt hơn, là thù thắng hơn.’ Này Sāriputta, có trường hợp này: vị Kiến đáo có thể là người đang thực hành để chứng đắc A-la-hán quả, vị Tín giải thoát có thể là bậc Nhất lai hoặc bậc Bất lai, và vị Thân chứng cũng có thể là bậc Nhất lai hoặc bậc Bất lai. ‘‘Na khvettha, sāriputta, sukaraṃ ekaṃsena byākātuṃ – ‘ayaṃ imesaṃ tiṇṇaṃ puggalānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro cā’’’ti. Paṭhamaṃ. – Này Sāriputta, ở đây không dễ để trả lời một cách dứt khoát rằng: ‘Vị này trong ba hạng người này là ưu việt hơn, là thù thắng hơn.’ (Kinh) thứ nhất. 2. Gilānasuttaṃ 2. Kinh Bệnh Nhân 22. ‘‘Tayome, bhikkhave, gilānā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Idha, bhikkhave, ekacco gilāno labhanto vā sappāyāni bhojanāni alabhanto vā sappāyāni bhojanāni, labhanto vā sappāyāni bhesajjāni alabhanto vā sappāyāni bhesajjāni, labhanto vā [Pg.119] patirūpaṃ upaṭṭhākaṃ alabhanto vā patirūpaṃ upaṭṭhākaṃ neva vuṭṭhāti tamhā ābādhā. 22. – Này các Tỳ khưu, có ba hạng bệnh nhân này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng bệnh nhân, dù có được hay không có được các loại thực phẩm thích hợp, dù có được hay không có được các loại dược phẩm thích hợp, dù có được hay không có được người chăm sóc thích đáng, vẫn không thể bình phục khỏi căn bệnh ấy. ‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco gilāno labhanto vā sappāyāni bhojanāni alabhanto vā sappāyāni bhojanāni, labhanto vā sappāyāni bhesajjāni alabhanto vā sappāyāni bhesajjāni, labhanto vā patirūpaṃ upaṭṭhākaṃ alabhanto vā patirūpaṃ upaṭṭhākaṃ vuṭṭhāti tamhā ābādhā. – Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng bệnh nhân, dù có được hay không có được các loại thực phẩm thích hợp, dù có được hay không có được các loại dược phẩm thích hợp, dù có được hay không có được người chăm sóc thích đáng, vẫn có thể bình phục khỏi căn bệnh ấy. ‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco gilāno labhantova sappāyāni bhojanāni no alabhanto, labhantova sappāyāni bhesajjāni no alabhanto, labhantova patirūpaṃ upaṭṭhākaṃ no alabhanto vuṭṭhāti tamhā ābādhā. – Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng bệnh nhân bình phục khỏi căn bệnh ấy khi có được thực phẩm thích hợp, chứ không phải khi không có được; khi có được dược phẩm thích hợp, chứ không phải khi không có được; khi có được người chăm sóc thích đáng, chứ không phải khi không có được. ‘‘Tatra, bhikkhave, yvāyaṃ gilāno labhantova sappāyāni bhojanāni no alabhanto, labhantova sappāyāni bhesajjāni no alabhanto, labhantova patirūpaṃ upaṭṭhākaṃ no alabhanto vuṭṭhāti tamhā ābādhā, imaṃ kho, bhikkhave, gilānaṃ paṭicca gilānabhattaṃ anuññātaṃ gilānabhesajjaṃ anuññātaṃ gilānupaṭṭhāko anuññāto. Imañca pana, bhikkhave, gilānaṃ paṭicca aññepi gilānā upaṭṭhātabbā. Ime kho, bhikkhave, tayo gilānā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. – Này các Tỳ khưu, trong ba hạng bệnh nhân ấy, hạng bệnh nhân nào bình phục khỏi căn bệnh ấy khi có được thực phẩm thích hợp, chứ không phải khi không có được; khi có được dược phẩm thích hợp, chứ không phải khi không có được; khi có được người chăm sóc thích đáng, chứ không phải khi không có được; này các Tỳ khưu, chính vì duyên cớ hạng bệnh nhân này mà vật thực cho người bệnh đã được cho phép, dược phẩm cho người bệnh đã được cho phép, người chăm sóc bệnh nhân đã được cho phép. Và này các Tỳ khưu, cũng vì duyên cớ hạng bệnh nhân này mà những người bệnh khác cũng cần được chăm sóc. Này các Tỳ khưu, đó là ba hạng bệnh nhân hiện hữu, có mặt ở trên đời. ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tayome gilānūpamā puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo labhanto vā tathāgataṃ dassanāya alabhanto vā tathāgataṃ dassanāya, labhanto vā tathāgatappaveditaṃ dhammavinayaṃ savanāya alabhanto vā tathāgatappaveditaṃ dhammavinayaṃ savanāya neva okkamati niyāmaṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. – Cũng thế ấy, này các Tỳ khưu, có ba hạng người tương tự như bệnh nhân này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người, dù có được hay không có được thấy Như Lai, dù có được hay không có được nghe Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, vẫn không thể đi vào định pháp, chánh pháp trong các thiện pháp. ‘‘Idha, pana, bhikkhave, ekacco puggalo labhanto vā tathāgataṃ dassanāya alabhanto vā tathāgataṃ dassanāya, labhanto vā tathāgatappaveditaṃ dhammavinayaṃ savanāya alabhanto vā tathāgatappaveditaṃ dhammavinayaṃ savanāya okkamati niyāmaṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. – Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người, dù có được hay không có được thấy Như Lai, dù có được hay không có được nghe Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, vẫn có thể đi vào định pháp, chánh pháp trong các thiện pháp. ‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo labhantova tathāgataṃ dassanāya no alabhanto, labhantova tathāgatappaveditaṃ dhammavinayaṃ savanāya no alabhanto okkamati niyāmaṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. – Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người đi vào định pháp, chánh pháp trong các thiện pháp khi có được thấy Như Lai, chứ không phải khi không có được; khi có được nghe Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, chứ không phải khi không có được. ‘‘Tatra[Pg.120], bhikkhave, yvāyaṃ puggalo labhantova tathāgataṃ dassanāya no alabhanto, labhantova tathāgatappaveditaṃ dhammavinayaṃ savanāya no alabhanto okkamati niyāmaṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ, imaṃ kho bhikkhave, puggalaṃ paṭicca dhammadesanā anuññātā. Imañca pana, bhikkhave, puggalaṃ paṭicca aññesampi dhammo desetabbo. ‘‘Ime kho, bhikkhave, tayo gilānūpamā puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti. Dutiyaṃ. Này các Tỳ khưu, trong số ấy, có hạng người chỉ khi được thấy Như Lai mới đi vào sự xác định, sự chánh định trong các thiện pháp, chứ không phải khi không được thấy; chỉ khi được nghe Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng mới đi vào sự xác định, sự chánh định trong các thiện pháp, chứ không phải khi không được nghe. Này các Tỳ khưu, chính vì duyên với hạng người này mà việc thuyết pháp đã được cho phép. Và này các Tỳ khưu, cũng chính vì duyên với hạng người này mà Pháp cũng nên được thuyết giảng cho những người khác. Này các Tỳ khưu, ba hạng người ví như người bệnh này đang hiện hữu, có mặt ở trên đời. Hết kinh thứ hai. 3. Saṅkhārasuttaṃ 3. Kinh Về Các Hành 23. ‘‘Tayome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo sabyābajjhaṃ kāyasaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti, sabyābajjhaṃ vacīsaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti, sabyābajjhaṃ manosaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti. So sabyābajjhaṃ kāyasaṅkhāraṃ abhisaṅkharitvā, sabyābajjhaṃ vacīsaṅkhāraṃ abhisaṅkharitvā, sabyābajjhaṃ manosaṅkhāraṃ abhisaṅkharitvā sabyābajjhaṃ lokaṃ upapajjati. Tamenaṃ sabyābajjhaṃ lokaṃ upapannaṃ samānaṃ sabyābajjhā phassā phusanti. So sabyābajjhehi phassehi phuṭṭho samāno sabyābajjhaṃ vedanaṃ vedayati ekantadukkhaṃ, seyyathāpi sattā nerayikā. 23. Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này đang hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người tạo tác thân hành có phiền não, tạo tác khẩu hành có phiền não, tạo tác ý hành có phiền não. Sau khi đã tạo tác thân hành có phiền não, khẩu hành có phiền não, ý hành có phiền não, người ấy sanh vào thế giới có phiền não. Khi đã sanh vào thế giới có phiền não, các xúc có phiền não chạm đến người ấy. Do được các xúc có phiền não chạm đến, người ấy cảm thọ cảm giác có phiền não, thuần khổ, ví như các chúng sanh ở địa ngục. ‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo abyābajjhaṃ kāyasaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti, abyābajjhaṃ vacīsaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti, abyābajjhaṃ manosaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti. So abyābajjhaṃ kāyasaṅkhāraṃ abhisaṅkharitvā, abyābajjhaṃ vacīsaṅkhāraṃ abhisaṅkharitvā, abyābajjhaṃ manosaṅkhāraṃ abhisaṅkharitvā abyābajjhaṃ lokaṃ upapajjati. Tamenaṃ abyābajjhaṃ lokaṃ upapannaṃ samānaṃ abyābajjhā phassā phusanti. So abyābajjhehi phassehi phuṭṭho samāno abyābajjhaṃ vedanaṃ vedayati ekantasukhaṃ, seyyathāpi devā subhakiṇhā. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người tạo tác thân hành không phiền não, tạo tác khẩu hành không phiền não, tạo tác ý hành không phiền não. Sau khi đã tạo tác thân hành không phiền não, khẩu hành không phiền não, ý hành không phiền não, người ấy sanh vào thế giới không phiền não. Khi đã sanh vào thế giới không phiền não, các xúc không phiền não chạm đến người ấy. Do được các xúc không phiền não chạm đến, người ấy cảm thọ cảm giác không phiền não, thuần lạc, ví như chư thiên ở cõi Biến Tịnh. ‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo sabyābajjhampi abyābajjhampi kāyasaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti, sabyābajjhampi abyābajjhampi vacīsaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti, sabyābajjhampi abyābajjhampi manosaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti. So sabyābajjhampi abyābajjhampi kāyasaṅkhāraṃ abhisaṅkharitvā, sabyābajjhampi abyābajjhampi vacīsaṅkhāraṃ abhisaṅkharitvā, sabyābajjhampi abyābajjhampi manosaṅkhāraṃ abhisaṅkharitvā sabyābajjhampi abyābajjhampi lokaṃ upapajjati. Tamenaṃ sabyābajjhampi abyābajjhampi lokaṃ [Pg.121] upapannaṃ samānaṃ sabyābajjhāpi abyābajjhāpi phassā phusanti. So sabyābajjhehipi abyābajjhehipi phassehi phuṭṭho samāno sabyābajjhampi abyābajjhampi vedanaṃ vedayati vokiṇṇasukhadukkhaṃ, seyyathāpi manussā ekacce ca devā ekacce ca vinipātikā. Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti. Tatiyaṃ. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người tạo tác thân hành vừa có phiền não vừa không phiền não, tạo tác khẩu hành vừa có phiền não vừa không phiền não, tạo tác ý hành vừa có phiền não vừa không phiền não. Sau khi đã tạo tác thân hành vừa có phiền não vừa không phiền não, khẩu hành vừa có phiền não vừa không phiền não, ý hành vừa có phiền não vừa không phiền não, người ấy sanh vào thế giới vừa có phiền não vừa không phiền não. Khi đã sanh vào thế giới vừa có phiền não vừa không phiền não, các xúc vừa có phiền não vừa không phiền não chạm đến người ấy. Do được các xúc vừa có phiền não vừa không phiền não chạm đến, người ấy cảm thọ cảm giác vừa có phiền não vừa không phiền não, có lạc và khổ xen lẫn, ví như loài người, một số chư thiên, và một số chúng sanh trong đọa xứ. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này đang hiện hữu, có mặt ở trên đời. Hết kinh thứ ba. 4. Bahukārasuttaṃ 4. Kinh Về Người Giúp Đỡ Nhiều 24. ‘‘Tayome, bhikkhave, puggalā puggalassa bahukārā. Katame tayo? Yaṃ, bhikkhave, puggalaṃ āgamma puggalo buddhaṃ saraṇaṃ gato hoti, dhammaṃ saraṇaṃ gato hoti, saṅghaṃ saraṇaṃ gato hoti; ayaṃ, bhikkhave, puggalo imassa puggalassa bahukāro. 24. Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này giúp đỡ nhiều cho một người. Ba hạng nào? Này các Tỳ khưu, do duyên với một người mà một người khác đã quy y Phật, đã quy y Pháp, đã quy y Tăng. Này các Tỳ khưu, người này đã giúp đỡ nhiều cho người kia. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yaṃ puggalaṃ āgamma puggalo ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti; ayaṃ, bhikkhave, puggalo imassa puggalassa bahukāro. Lại nữa, này các Tỳ khưu, do duyên với một người mà một người khác tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ’, tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ Tập’, tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ Diệt’, tuệ tri như thật: ‘Đây là Con Đường Đưa Đến Khổ Diệt’. Này các Tỳ khưu, người này đã giúp đỡ nhiều cho người kia. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yaṃ puggalaṃ āgamma puggalo āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati; ayaṃ, bhikkhave, puggalo imassa puggalassa bahukāro. Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā puggalassa bahukārā. Lại nữa, này các Tỳ khưu, do duyên với một người mà một người khác, do sự đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại. Này các Tỳ khưu, người này đã giúp đỡ nhiều cho người kia. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này đã giúp đỡ nhiều cho một người. ‘‘Imehi ca pana, bhikkhave, tīhi puggalehi imassa puggalassa natthañño puggalo bahukāroti vadāmi. Imesaṃ pana, bhikkhave, tiṇṇaṃ puggalānaṃ iminā puggalena na suppatikāraṃ vadāmi, yadidaṃ abhivādanapaccuṭṭhānaañjalikammasāmīcikammacīvarapiṇḍapātasenāsana-gilānapaccayabhesajjaparikkhārānuppadānenā’’ti. Catutthaṃ. Và này các Tỳ khưu, Ta nói rằng đối với người này, không có người nào khác giúp đỡ nhiều hơn ba hạng người này. Lại nữa, này các Tỳ khưu, Ta nói rằng người này không dễ đền đáp công ơn của ba hạng người kia, tức là bằng việc đảnh lễ, đứng dậy đón rước, chắp tay, hành vi tôn kính, cúng dường y phục, vật thực, chỗ ở, và dược phẩm trị bệnh. Hết kinh thứ tư. 5. Vajirūpamasuttaṃ 5. Kinh Ví Dụ Kim Cương 25. ‘‘Tayome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Arukūpamacitto puggalo, vijjūpamacitto puggalo, vajirūpamacitto puggalo. Katamo ca, bhikkhave, arukūpamacitto puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo kodhano hoti upāyāsabahulo appampi [Pg.122] vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Seyyathāpi, bhikkhave, duṭṭhāruko kaṭṭhena vā kaṭhalāya vā ghaṭṭito bhiyyosomattāya āsavaṃ deti ; evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo kodhano hoti upāyāsabahulo appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, arukūpamacitto puggalo. 25. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Thế nào là ba? Người có tâm ví như vết thương mưng mủ, người có tâm ví như tia chớp, và người có tâm ví như kim cương. Và này các Tỳ khưu, thế nào là người có tâm ví như vết thương mưng mủ? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người hay phẫn nộ, nhiều phiền muộn; dù chỉ bị nói một chút cũng trở nên bực tức, tức giận, sân hận, trở nên cứng đầu, và biểu lộ sự phẫn nộ, sân hận, và bất mãn. Này các Tỳ khưu, ví như vết thương mưng mủ, khi bị va chạm bởi khúc cây hay mảnh sành, lại càng chảy mủ nhiều hơn; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người hay phẫn nộ, nhiều phiền muộn; dù chỉ bị nói một chút cũng trở nên bực tức, tức giận, sân hận, trở nên cứng đầu, và biểu lộ sự phẫn nộ, sân hận, và bất mãn. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có tâm ví như vết thương mưng mủ.” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, vijjūpamacitto puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Seyyathāpi bhikkhave, cakkhumā puriso rattandhakāratimisāyaṃ vijjantarikāya rūpāni passeyya; evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, vijjūpamacitto puggalo. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là người có tâm ví như tia chớp? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người tuệ tri như thật rằng: ‘Đây là Khổ’, tuệ tri như thật rằng: ‘Đây là nguồn sanh của Khổ’, tuệ tri như thật rằng: ‘Đây là sự diệt Khổ’, tuệ tri như thật rằng: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt Khổ’. Này các Tỳ khưu, ví như người có mắt, trong đêm tối mịt mùng, nhờ ánh chớp mà thấy được các sắc; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người tuệ tri như thật rằng: ‘Đây là Khổ’... (như trên)... tuệ tri như thật rằng: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt Khổ’. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có tâm ví như tia chớp.” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, vajirūpamacitto puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Seyyathāpi, bhikkhave, vajirassa natthi kiñci abhejjaṃ maṇi vā pāsāṇo vā; evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo āsavānaṃ khayā…pe… upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, vajirūpamacitto puggalo. ‘Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’’nti. Pañcamaṃ. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là người có tâm ví như kim cương? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người do đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc. Này các Tỳ khưu, ví như đối với kim cương, không có gì là không thể phá vỡ, dù là ngọc hay đá; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người do đoạn tận các lậu hoặc... (như trên)... đạt đến và an trú. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có tâm ví như kim cương. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.” Hết kinh thứ năm. 6. Sevitabbasuttaṃ 6. Kinh Về Người Nên Thân Cận 26. ‘‘Tayome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Atthi, bhikkhave, puggalo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo. Atthi, bhikkhave, puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo. Atthi, bhikkhave, puggalo sakkatvā garuṃ katvā sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo. Katamo ca, bhikkhave, puggalo [Pg.123] na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo hīno hoti sīlena samādhinā paññāya. Evarūpo, bhikkhave, puggalo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo aññatra anuddayā aññatra anukampā. 26. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, có hạng người không nên thân cận, không nên giao du, không nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, có hạng người nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, có hạng người sau khi cung kính, tôn trọng, nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi. Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người không nên thân cận, không nên giao du, không nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người thua kém về giới, định, và tuệ. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy không nên thân cận, không nên giao du, không nên gần gũi, ngoại trừ vì lòng thương xót, ngoại trừ vì lòng bi mẫn.” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo sadiso hoti sīlena samādhinā paññāya. Evarūpo, bhikkhave, puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo. Taṃ kissa hetu? Sīlasāmaññagatānaṃ sataṃ sīlakathā ca no bhavissati, sā ca no pavattinī bhavissati, sā ca no phāsu bhavissati. Samādhisāmaññagatānaṃ sataṃ samādhikathā ca no bhavissati, sā ca no pavattinī bhavissati, sā ca no phāsu bhavissati. Paññāsāmaññagatānaṃ sataṃ paññākathā ca no bhavissati, sā ca no pavattinī bhavissati, sā ca no phāsu bhavissatīti. Tasmā evarūpo puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người ngang bằng về giới, định, và tuệ. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi. Vì sao vậy? Vì rằng khi chúng ta, những người tương đồng về giới, (gặp nhau), sẽ có cuộc nói chuyện về giới, và cuộc nói chuyện ấy sẽ được tiếp diễn, và cuộc nói chuyện ấy sẽ mang lại sự thoải mái cho chúng ta. Khi chúng ta, những người tương đồng về định, (gặp nhau), sẽ có cuộc nói chuyện về định, và cuộc nói chuyện ấy sẽ được tiếp diễn, và cuộc nói chuyện ấy sẽ mang lại sự thoải mái cho chúng ta. Khi chúng ta, những người tương đồng về tuệ, (gặp nhau), sẽ có cuộc nói chuyện về tuệ, và cuộc nói chuyện ấy sẽ được tiếp diễn, và cuộc nói chuyện ấy sẽ mang lại sự thoải mái cho chúng ta. Do đó, hạng người như vậy nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi.” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo sakkatvā garuṃ katvā sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo adhiko hoti sīlena samādhinā paññāya. Evarūpo, bhikkhave, puggalo sakkatvā garuṃ katvā sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo. Taṃ kissa hetu? Iti aparipūraṃ vā sīlakkhandhaṃ paripūressāmi, paripūraṃ vā sīlakkhandhaṃ tattha tattha paññāya anuggahessāmi; aparipūraṃ vā samādhikkhandhaṃ paripūressāmi, paripūraṃ vā samādhikkhandhaṃ tattha tattha paññāya anuggahessāmi; aparipūraṃ vā paññākkhandhaṃ paripūressāmi, paripūraṃ vā paññākkhandhaṃ tattha tattha paññāya anuggahessāmīti. Tasmā evarūpo puggalo sakkatvā garuṃ katvā sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo. Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người sau khi cung kính, tôn trọng, nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người vượt trội hơn về giới, định, và tuệ. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy sau khi cung kính, tôn trọng, nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi. Vì sao vậy? Vì rằng (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ làm cho trọn vẹn giới uẩn chưa trọn vẹn, hoặc ta sẽ dùng trí tuệ để hỗ trợ giới uẩn đã trọn vẹn ở các phương diện khác nhau; ta sẽ làm cho trọn vẹn định uẩn chưa trọn vẹn, hoặc ta sẽ dùng trí tuệ để hỗ trợ định uẩn đã trọn vẹn ở các phương diện khác nhau; ta sẽ làm cho trọn vẹn tuệ uẩn chưa trọn vẹn, hoặc ta sẽ dùng trí tuệ để hỗ trợ tuệ uẩn đã trọn vẹn ở các phương diện khác nhau.’ Do đó, hạng người như vậy sau khi cung kính, tôn trọng, nên thân cận, nên giao du, nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.” ‘‘Nihīyati puriso nihīnasevī,Na ca hāyetha kadāci tulyasevī; Seṭṭhamupanamaṃ udeti khippaṃ,Tasmā attano uttariṃ bhajethā’’ti. chaṭṭhaṃ; “Người giao du với kẻ thấp kém, sẽ bị suy thoái, Người giao du với người ngang bằng, sẽ không suy thoái; Người gần gũi bậc cao thượng, mau chóng được thăng tiến, Do đó, hãy giao du với người vượt trội hơn mình.” Hết kinh thứ sáu. 7. Jigucchitabbasuttaṃ 7. Kinh Về Người Đáng Chê Trách 27. ‘‘Tayome[Pg.124], bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Atthi, bhikkhave, puggalo jigucchitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo. Atthi, bhikkhave, puggalo ajjhupekkhitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo. Atthi, bhikkhave, puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo. Katamo ca, bhikkhave, puggalo jigucchitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo dussīlo hoti pāpadhammo asuci saṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto, assamaṇo samaṇapaṭiñño, abrahmacārī brahmacāripaṭiñño, antopūti avassuto kasambujāto. Evarūpo, bhikkhave, puggalo jigucchitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo. Taṃ kissa hetu? Kiñcāpi, bhikkhave, evarūpassa puggalassa na diṭṭhānugatiṃ āpajjati, atha kho naṃ pāpako kittisaddo abbhuggacchati – ‘pāpamitto purisapuggalo pāpasahāyo pāpasampavaṅko’ti. Seyyathāpi, bhikkhave, ahi gūthagato kiñcāpi na daṃsati, atha kho naṃ makkheti; evamevaṃ kho, bhikkhave, kiñcāpi evarūpassa puggalassa na diṭṭhānugatiṃ āpajjati, atha kho naṃ pāpako kittisaddo abbhuggacchati – ‘pāpamitto purisapuggalo pāpasahāyo pāpasampavaṅko’ti. Tasmā evarūpo puggalo jigucchitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo. 27. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng người nào? Này các Tỳ khưu, có hạng người đáng ghê tởm, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, có hạng người đáng xả bỏ, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, có hạng người nên giao du, nên thân cận, nên gần gũi. Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người đáng ghê tởm, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người ác giới, có pháp ác, không trong sạch, có hành vi đáng ngờ, có việc làm che giấu, không phải là Sa-môn nhưng tự nhận là Sa-môn, không sống phạm hạnh nhưng tự nhận là người sống phạm hạnh, bên trong thối rữa, bị rỉ chảy, là đồ rác rưởi. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy là đáng ghê tởm, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, dầu cho không bắt chước theo việc làm của hạng người như vậy, nhưng tiếng xấu vẫn lan truyền về người ấy: ‘Người này có bạn ác, có bạn đồng hành xấu, có khuynh hướng theo bạn xấu.’ Ví như, này các Tỳ khưu, con rắn rơi vào hố phân, dầu cho nó không cắn, nhưng nó vẫn làm vấy bẩn; cũng vậy, này các Tỳ khưu, dầu cho không bắt chước theo việc làm của hạng người như vậy, nhưng tiếng xấu vẫn lan truyền về người ấy: ‘Người này có bạn ác, có bạn đồng hành xấu, có khuynh hướng theo bạn xấu.’ Do đó, hạng người như vậy là đáng ghê tởm, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi.” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo ajjhupekkhitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo kodhano hoti upāyāsabahulo, appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Seyyathāpi, bhikkhave, duṭṭhāruko kaṭṭhena vā kaṭhalāya vā ghaṭṭito bhiyyosomattāya āsavaṃ deti; evamevaṃ kho, bhikkhave…pe… seyyathāpi, bhikkhave, tindukālātaṃ kaṭṭhena vā kaṭhalāya vā ghaṭṭitaṃ bhiyyosomattāya cicciṭāyati ciṭiciṭāyati; evamevaṃ kho bhikkhave…pe… seyyathāpi, bhikkhave, gūthakūpo kaṭṭhena vā kaṭhalāya vā ghaṭṭito bhiyyosomattāya duggandho hoti; evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo [Pg.125] kodhano hoti upāyāsabahulo, appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Evarūpo, bhikkhave, puggalo ajjhupekkhitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo. Taṃ kissa hetu? Akkoseyyapi maṃ paribhāseyyapi maṃ anatthampi maṃ kareyyāti. Tasmā evarūpo puggalo ajjhupekkhitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người đáng xả bỏ, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người hay phẫn nộ, nhiều phiền muộn, dù bị nói chút ít, người ấy vẫn bực tức, tức giận, nổi xung, trở nên cứng rắn, và biểu lộ sự phẫn nộ, sân hận, và bất bình. Ví như, này các Tỳ khưu, vết thương mưng mủ, khi bị que cây hay mảnh sành cọ vào, lại càng chảy mủ nhiều hơn; cũng vậy, này các Tỳ khưu... Ví như, này các Tỳ khưu, khúc củi mun đang cháy, khi bị que cây hay mảnh sành cọ vào, lại càng nổ lách tách, kêu xèo xèo; cũng vậy, này các Tỳ khưu... Ví như, này các Tỳ khưu, hố phân, khi bị que cây hay mảnh sành cọ vào, lại càng bốc mùi hôi thối; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người hay phẫn nộ, nhiều phiền muộn, dù bị nói chút ít, người ấy vẫn bực tức, tức giận, nổi xung, trở nên cứng rắn, và biểu lộ sự phẫn nộ, sân hận, và bất bình. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy là đáng xả bỏ, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi. Vì sao vậy? (Nghĩ rằng:) ‘Người ấy có thể mắng nhiếc ta, có thể lăng mạ ta, có thể làm hại ta.’ Do đó, hạng người như vậy là đáng xả bỏ, không nên giao du, không nên thân cận, không nên gần gũi.” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo sīlavā hoti kalyāṇadhammo. Evarūpo, bhikkhave, puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo. Taṃ kissa hetu? Kiñcāpi, bhikkhave, evarūpassa puggalassa na diṭṭhānugatiṃ āpajjati, atha kho naṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati – ‘kalyāṇamitto purisapuggalo kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko’ti. Tasmā evarūpo puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo. ‘Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’’nti. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người nên giao du, nên thân cận, nên gần gũi? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người có giới hạnh, có thiện pháp. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy là nên giao du, nên thân cận, nên gần gũi. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, dầu cho không bắt chước theo việc làm của hạng người như vậy, nhưng tiếng tốt vẫn lan truyền về người ấy: ‘Người này có bạn tốt, có bạn đồng hành tốt, có khuynh hướng theo bạn tốt.’ Do đó, hạng người như vậy là nên giao du, nên thân cận, nên gần gũi. Này các Tỳ khưu, quả thật ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.” ‘‘Nihīyati puriso nihīnasevī,Na ca hāyetha kadāci tulyasevī; Seṭṭhamupanamaṃ udeti khippaṃ,Tasmā attano uttariṃ bhajethā’’ti. sattamaṃ; “Người giao du với kẻ thấp kém sẽ bị suy thoái, người giao du với người ngang bằng sẽ không bao giờ suy thoái; người gần gũi bậc cao thượng sẽ nhanh chóng thăng tiến. Do đó, hãy thân cận người hơn mình.” 8. Gūthabhāṇīsuttaṃ 8. Kinh Người Nói Lời Như Phân 28. ‘‘Tayome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Gūthabhāṇī, pupphabhāṇī, madhubhāṇī. Katamo ca, bhikkhave, puggalo gūthabhāṇī? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo sabhaggato vā parisaggato vā ñātimajjhagato vā pūgamajjhagato vā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho – ‘ehambho purisa, yaṃ jānāsi taṃ vadehī’ti. So ajānaṃ vā āha ‘jānāmī’ti, jānaṃ vā āha ‘na jānāmī’ti, apassaṃ vā āha ‘passāmī’ti, passaṃ vā āha ‘na [Pg.126] passāmī’ti ; iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā sampajānamusā bhāsitā hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo gūthabhāṇī. 28. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Ba hạng người nào? Người nói lời như phân, người nói lời như hoa, và người nói lời như mật. Và này các Tỳ khưu, thế nào là người nói lời như phân? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người đi đến hội trường, hoặc đến hội chúng, hoặc giữa bà con, hoặc giữa đoàn thể, hoặc giữa hoàng tộc, được đưa ra làm nhân chứng và được hỏi: ‘Này ông, điều gì ông biết, hãy nói ra.’ Người ấy không biết lại nói ‘tôi biết’, hoặc biết lại nói ‘tôi không biết’; không thấy lại nói ‘tôi thấy’, hoặc thấy lại nói ‘tôi không thấy’; như vậy, vì bản thân, hoặc vì người khác, hoặc vì một chút lợi lộc vật chất nào đó, người ấy cố ý nói dối. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người nói lời như phân.” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo pupphabhāṇī? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo sabhaggato vā parisaggato vā ñātimajjhagato vā pūgamajjhagato vā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho – ‘ehambho purisa, yaṃ pajānāsi taṃ vadehī’ti, so ajānaṃ vā āha ‘na jānāmī’ti, jānaṃ vā āha ‘jānāmī’ti, apassaṃ vā āha ‘na passāmī’ti, passaṃ vā āha ‘passāmī’ti; iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā na sampajānamusā bhāsitā hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo pupphabhāṇī. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là người nói lời như hoa? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người đi đến hội trường, hoặc đến hội chúng, hoặc giữa bà con, hoặc giữa đoàn thể, hoặc giữa hoàng tộc, được đưa ra làm nhân chứng và được hỏi: ‘Này ông, điều gì ông biết, hãy nói ra.’ Người ấy không biết thì nói ‘tôi không biết’, hoặc biết thì nói ‘tôi biết’; không thấy thì nói ‘tôi không thấy’, hoặc thấy thì nói ‘tôi thấy’; như vậy, vì bản thân, hoặc vì người khác, hoặc vì một chút lợi lộc vật chất nào đó, người ấy không cố ý nói dối. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người nói lời như hoa.” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo madhubhāṇī? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo pharusaṃ vācaṃ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti; yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā tathārūpiṃ vācaṃ bhāsitā hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo madhubhāṇī. Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti. Aṭṭhamaṃ. “Này các Tỳ khưu, thế nào là người nói lời ngọt ngào như mật? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người từ bỏ lời nói thô ác, tránh xa lời nói thô ác. Vị ấy nói những lời không lỗi lầm, êm tai, dễ thương, lọt lòng, tao nhã, được nhiều người ưa thích, được nhiều người quý mến. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người nói lời ngọt ngào như mật. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.” Hết kinh thứ tám. 9. Andhasuttaṃ 9. Kinh Người Mù 29. ‘‘Tayome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Andho, ekacakkhu, dvicakkhu. Katamo ca, bhikkhave, puggalo andho? Idha, bhikkhave, ekaccassa puggalassa tathārūpaṃ cakkhu na hoti yathārūpena cakkhunā anadhigataṃ vā bhogaṃ adhigaccheyya adhigataṃ vā bhogaṃ phātiṃ kareyya ; tathārūpampissa cakkhu na hoti yathārūpena cakkhunā kusalākusale dhamme jāneyya, sāvajjānavajje dhamme jāneyya, hīnappaṇīte dhamme jāneyya, kaṇhasukkasappaṭibhāge dhamme jāneyya. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo andho. 29. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Thế nào là ba? Người mù, người một mắt, và người hai mắt. Này các Tỳ khưu, thế nào là người mù? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người không có con mắt để có thể thủ đắc tài sản chưa thủ đắc, hay làm tăng trưởng tài sản đã thủ đắc; và vị ấy cũng không có con mắt để có thể biết các pháp thiện và bất thiện, biết các pháp có tội và không có tội, biết các pháp hạ liệt và cao thượng, biết các pháp đen và trắng có đối lập. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người mù. ‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo ekacakkhu? Idha, bhikkhave, ekaccassa puggalassa tathārūpaṃ cakkhu hoti yathārūpena cakkhunā anadhigataṃ vā bhogaṃ [Pg.127] adhigaccheyya adhigataṃ vā bhogaṃ phātiṃ kareyya; tathārūpaṃ panassa cakkhu na hoti yathārūpena cakkhunā kusalākusale dhamme jāneyya, sāvajjānavajje dhamme jāneyya, hīnappaṇīte dhamme jāneyya, kaṇhasukkasappaṭibhāge dhamme jāneyya. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo ekacakkhu. “Này các Tỳ khưu, thế nào là người một mắt? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người có con mắt để có thể thủ đắc tài sản chưa thủ đắc, hay làm tăng trưởng tài sản đã thủ đắc; nhưng vị ấy không có con mắt để có thể biết các pháp thiện và bất thiện, biết các pháp có tội và không có tội, biết các pháp hạ liệt và cao thượng, biết các pháp đen và trắng có đối lập. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người một mắt. ‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo dvicakkhu? Idha, bhikkhave, ekaccassa puggalassa tathārūpaṃ cakkhu hoti yathārūpena cakkhunā anadhigataṃ vā bhogaṃ adhigaccheyya, adhigataṃ vā bhogaṃ phātiṃ kareyya; tathārūpampissa cakkhu hoti yathārūpena cakkhunā kusalākusale dhamme jāneyya; sāvajjānavajje dhamme jāneyya, hīnappaṇīte dhamme jāneyya, kaṇhasukkasappaṭibhāge dhamme jāneyya. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo dvicakkhu. ‘Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’’nti. “Này các Tỳ khưu, thế nào là người hai mắt? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người có con mắt để có thể thủ đắc tài sản chưa thủ đắc, hay làm tăng trưởng tài sản đã thủ đắc; và vị ấy cũng có con mắt để có thể biết các pháp thiện và bất thiện; biết các pháp có tội và không có tội, biết các pháp hạ liệt và cao thượng, biết các pháp đen và trắng có đối lập. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người hai mắt. ‘Này các Tỳ khưu, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.’” ‘‘Na ceva bhogā tathārūpā, na ca puññāni kubbati; Ubhayattha kaliggāho, andhassa hatacakkhuno. “Người mù, kẻ hỏng mắt, không có tài sản như vậy, cũng không làm các phước thiện; kẻ ấy bị thất bại ở cả hai nơi. ‘‘Athāparāyaṃ akkhāto, ekacakkhu ca puggalo; Dhammādhammena saṭhoso, bhogāni pariyesati. “Lại nữa, người một mắt được nói đến là kẻ xảo trá, tìm kiếm tài sản bằng cả chánh pháp và phi pháp. ‘‘Theyyena kūṭakammena, musāvādena cūbhayaṃ; Kusalo hoti saṅghātuṃ, kāmabhogī ca mānavo; Ito so nirayaṃ gantvā, ekacakkhu vihaññati. “Bằng cách trộm cắp, lừa đảo, và nói dối, cả hai cách; kẻ ấy khéo léo trong việc tích lũy. Người một mắt, kẻ hưởng thụ các dục, sau khi từ đây đi đến địa ngục, liền bị đau khổ. ‘‘Dvicakkhu pana akkhāto, seṭṭho purisapuggalo; Dhammaladdhehi bhogehi, uṭṭhānādhigataṃ dhanaṃ. “Còn người hai mắt được gọi là bậc tối thượng, người có tài sản do nỗ lực kiếm được, với của cải thu được một cách hợp pháp. ‘‘Dadāti seṭṭhasaṅkappo, abyaggamānaso naro; Upeti bhaddakaṃ ṭhānaṃ, yattha gantvā na socati. “Người ấy bố thí với ý định cao thượng, tâm không dao động; người ấy đến được nơi tốt lành, nơi mà sau khi đến sẽ không còn sầu muộn. ‘‘Andhañca ekacakkhuñca, ārakā parivajjaye; Dvicakkhuṃ pana sevetha, seṭṭhaṃ purisapuggala’’nti. navamaṃ; “Hãy tránh xa người mù và người một mắt. Hãy thân cận với người hai mắt, bậc tối thượng.” Hết kinh thứ chín. 10. Avakujjasuttaṃ 10. Kinh Trí Tuệ Úp Ngược 30. ‘‘Tayome[Pg.128], bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Avakujjapañño puggalo, ucchaṅgapañño puggalo, puthupañño puggalo. Katamo ca, bhikkhave, avakujjapañño puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo ārāmaṃ gantā hoti abhikkhaṇaṃ bhikkhūnaṃ santike dhammassavanāya. Tassa bhikkhū dhammaṃ desenti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsenti. So tasmiṃ āsane nisinno tassā kathāya neva ādiṃ manasi karoti, na majjhaṃ manasi karoti, na pariyosānaṃ manasi karoti; vuṭṭhitopi tamhā āsanā tassā kathāya neva ādiṃ manasi karoti, na majjhaṃ manasi karoti, na pariyosānaṃ manasi karoti. Seyyathāpi, bhikkhave, kumbho nikkujjo tatra udakaṃ āsittaṃ vivaṭṭati, no saṇṭhāti; evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo ārāmaṃ gantā hoti abhikkhaṇaṃ bhikkhūnaṃ santike dhammassavanāya. Tassa bhikkhū dhammaṃ desenti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsenti. So tasmiṃ āsane nisinno tassā kathāya neva ādiṃ manasi karoti, na majjhaṃ manasi karoti, na pariyosānaṃ manasi karoti; vuṭṭhitopi tamhā āsanā tassā kathāya nevādiṃ manasi karoti, na majjhaṃ manasi karoti, na pariyosānaṃ manasi karoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, avakujjapañño puggalo. 30. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Thế nào là ba? Người có trí tuệ úp ngược, người có trí tuệ như vạt áo, và người có trí tuệ rộng lớn. Này các Tỳ khưu, thế nào là người có trí tuệ úp ngược? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người thường xuyên đi đến tu viện để nghe Pháp từ các Tỳ khưu. Các Tỳ khưu thuyết Pháp cho vị ấy, pháp toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú, trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Khi đang ngồi ở chỗ đó, vị ấy không tác ý đến phần đầu, không tác ý đến phần giữa, không tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy. Và sau khi đứng dậy khỏi chỗ ngồi, vị ấy cũng không tác ý đến phần đầu, không tác ý đến phần giữa, không tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy. Này các Tỳ khưu, ví như một cái bình bị úp ngược, nước đổ vào đó sẽ chảy đi chứ không đọng lại. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây, có người thường xuyên đi đến tu viện để nghe Pháp từ các Tỳ khưu. Các Tỳ khưu thuyết Pháp cho vị ấy, pháp toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú, trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Khi đang ngồi ở chỗ đó, vị ấy không tác ý đến phần đầu, không tác ý đến phần giữa, không tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy. Và sau khi đứng dậy khỏi chỗ ngồi, vị ấy cũng không tác ý đến phần đầu, không tác ý đến phần giữa, không tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có trí tuệ úp ngược. ‘‘Katamo ca, bhikkhave, ucchaṅgapañño puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo ārāmaṃ gantā hoti abhikkhaṇaṃ bhikkhūnaṃ santike dhammassavanāya. Tassa bhikkhū dhammaṃ desenti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsenti. So tasmiṃ āsane nisinno tassā kathāya ādimpi manasi karoti, majjhampi manasi karoti, pariyosānampi manasi karoti; vuṭṭhito ca kho tamhā āsanā tassā kathāya nevādiṃ manasi karoti, na majjhaṃ manasi karoti, na pariyosānaṃ manasi karoti. Seyyathāpi, bhikkhave, purisassa ucchaṅge nānākhajjakāni ākiṇṇāni – tilā taṇḍulā modakā badarā. So tamhā āsanā vuṭṭhahanto satisammosā pakireyya[Pg.129]. Evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo ārāmaṃ gantā hoti abhikkhaṇaṃ bhikkhūnaṃ santike dhammassavanāya. Tassa bhikkhū dhammaṃ desenti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsenti. So tasmiṃ āsane nisinno tassā kathāya ādimpi manasi karoti, majjhampi manasi karoti, pariyosānampi manasi karoti; vuṭṭhito ca kho tamhā āsanā tassā kathāya neva ādiṃ manasi karoti, na majjhaṃ manasi karoti, na pariyosānaṃ manasi karoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ucchaṅgapañño puggalo. “Này các Tỳ khưu, thế nào là người có trí tuệ vạt áo? Ở đây, này các Tỳ khưu, có người thường xuyên đi đến tu viện, đến gần các vị Tỳ khưu để nghe Pháp. Các vị Tỳ khưu thuyết Pháp cho người ấy, pháp ấy toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú; các Ngài trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Người ấy, trong khi ngồi ở chỗ đó, tác ý đến phần đầu, tác ý đến phần giữa, và tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy; nhưng khi đã đứng dậy khỏi chỗ ngồi đó, người ấy không còn tác ý đến phần đầu, không tác ý đến phần giữa, không tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy nữa. Ví như, này các Tỳ khưu, trong vạt áo của một người có chứa đầy các loại đồ ăn vặt khác nhau – như mè, gạo, bánh ngọt, táo ta. Khi đứng dậy khỏi chỗ ngồi đó, do thất niệm, người ấy làm rơi vãi cả ra. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có người thường xuyên đi đến tu viện, đến gần các vị Tỳ khưu để nghe Pháp. Các vị Tỳ khưu thuyết Pháp cho người ấy, pháp ấy toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú; các Ngài trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Người ấy, trong khi ngồi ở chỗ đó, tác ý đến phần đầu, tác ý đến phần giữa, và tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy; nhưng khi đã đứng dậy khỏi chỗ ngồi đó, người ấy không còn tác ý đến phần đầu, không tác ý đến phần giữa, không tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy nữa. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có trí tuệ vạt áo.” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, puthupañño puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo ārāmaṃ gantā hoti abhikkhaṇaṃ bhikkhūnaṃ santike dhammassavanāya. Tassa bhikkhū dhammaṃ desenti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsenti. So tasmiṃ āsane nisinno tassā kathāya ādimpi manasi karoti, majjhampi manasi karoti, pariyosānampi manasi karoti; vuṭṭhitopi tamhā āsanā tassā kathāya ādimpi manasi karoti, majjhampi manasi karoti, pariyosānampi manasi karoti. Seyyathāpi, bhikkhave, kumbho ukkujjo tatra udakaṃ āsittaṃ saṇṭhāti no vivaṭṭati; evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo ārāmaṃ gantā hoti abhikkhaṇaṃ bhikkhūnaṃ santike dhammassavanāya. Tassa bhikkhū dhammaṃ desenti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsenti. So tasmiṃ āsane nisinno tassā kathāya ādimpi manasi karoti, majjhampi manasi karoti, pariyosānampi manasi karoti; vuṭṭhitopi tamhā āsanā tassā kathāya ādimpi manasi karoti, majjhampi manasi karoti, pariyosānampi manasi karoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puthupañño puggalo. ‘Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’’nti. “Này các Tỳ khưu, thế nào là người có trí tuệ rộng lớn? Ở đây, này các Tỳ khưu, có người thường xuyên đi đến tu viện, đến gần các vị Tỳ khưu để nghe Pháp. Các vị Tỳ khưu thuyết Pháp cho người ấy, pháp ấy toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú; các Ngài trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Người ấy, trong khi ngồi ở chỗ đó, tác ý đến phần đầu, tác ý đến phần giữa, và tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy; và cả khi đã đứng dậy khỏi chỗ ngồi đó, người ấy vẫn tác ý đến phần đầu, tác ý đến phần giữa, và tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy. Ví như, này các Tỳ khưu, một cái bình được đặt ngửa lên, nước được đổ vào đó sẽ được giữ lại, không chảy đi mất; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có người thường xuyên đi đến tu viện, đến gần các vị Tỳ khưu để nghe Pháp. Các vị Tỳ khưu thuyết Pháp cho người ấy, pháp ấy toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú; các Ngài trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Người ấy, trong khi ngồi ở chỗ đó, tác ý đến phần đầu, tác ý đến phần giữa, và tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy; và cả khi đã đứng dậy khỏi chỗ ngồi đó, người ấy vẫn tác ý đến phần đầu, tác ý đến phần giữa, và tác ý đến phần cuối của bài pháp ấy. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người có trí tuệ rộng lớn. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này có mặt, hiện hữu trong thế gian.” ‘‘Avakujjapañño puriso, dummedho avicakkhaṇo; Abhikkhaṇampi ce hoti, gantā bhikkhūna santike. “Người trí tuệ úp ngược, kẻ ngu si không sáng suốt; Dầu cho thường xuyên lui tới, đến gần các vị Tỳ khưu.” ‘‘Ādiṃ kathāya majjhañca, pariyosānañca tādiso; Uggahetuṃ na sakkoti, paññā hissa na vijjati. “Người như thế, phần đầu, phần giữa, và cả phần cuối của bài pháp; Chẳng thể nào tiếp thu được, vì người ấy không có trí tuệ.” ‘‘Ucchaṅgapañño [Pg.130] puriso, seyyo etena vuccati; Abhikkhaṇampi ce hoti, gantā bhikkhūna santike. “Người trí tuệ vạt áo, được gọi là hơn người kia; Dầu cho thường xuyên lui tới, đến gần các vị Tỳ khưu.” ‘‘Ādiṃ kathāya majjhañca, pariyosānañca tādiso; Nisinno āsane tasmiṃ, uggahetvāna byañjanaṃ; Vuṭṭhito nappajānāti, gahitaṃ hissa mussati. “Người như thế, phần đầu, phần giữa, và cả phần cuối của bài pháp; Trong khi ngồi ở chỗ đó, đã tiếp thu được văn cú; Nhưng khi đứng dậy lại không hiểu, điều đã tiếp thu liền quên mất.” ‘‘Puthupañño ca puriso, seyyo etehi vuccati; Abhikkhaṇampi ce hoti, gantā bhikkhūna santike. “Còn người trí tuệ rộng lớn, được gọi là hơn những người kia; Dầu cho thường xuyên lui tới, đến gần các vị Tỳ khưu.” ‘‘Ādiṃ kathāya majjhañca, pariyosānañca tādiso; Nisinno āsane tasmiṃ, uggahetvāna byañjanaṃ. “Người như thế, phần đầu, phần giữa, và cả phần cuối của bài pháp; Trong khi ngồi ở chỗ đó, đã tiếp thu được văn cú.” ‘‘Dhāreti seṭṭhasaṅkappo, abyaggamānaso naro; Dhammānudhammappaṭipanno, dukkhassantakaro siyā’’ti. dasamaṃ; “Người có tư duy cao thượng, tâm không dao động, ghi nhớ được (pháp ấy); Thực hành pháp và tùy pháp, có thể chấm dứt khổ đau.” (Kinh thứ mười) Puggalavaggo tatiyo. Phẩm Người, thứ ba. Tassuddānaṃ – Phần tóm lược của phẩm ấy: Samiddha -gilāna-saṅkhārā, bahukārā vajirena ca; Sevi-jiguccha-gūthabhāṇī, andho ca avakujjatāti. Samiddha, người bệnh, các hành, người giúp nhiều, và Vajira; Người đáng thân cận, đáng chán ghét, người nói lời hôi thối, người mù, và người trí tuệ úp ngược. 4. Devadūtavaggo 4. Phẩm Sứ Giả Của Trời 1.Sabrahmakasuttaṃ 1. Kinh Về Phạm Thiên 31. ‘‘Sabrahmakāni, bhikkhave, tāni kulāni yesaṃ puttānaṃ mātāpitaro ajjhāgāre pūjitā honti. Sapubbācariyakāni, bhikkhave, tāni kulāni yesaṃ puttānaṃ mātāpitaro ajjhāgāre pūjitā honti. Sāhuneyyāni, bhikkhave, tāni kulāni yesaṃ puttānaṃ mātāpitaro ajjhāgāre pūjitā honti. ‘Brahmā’ti, bhikkhave, mātāpitūnaṃ etaṃ adhivacanaṃ. ‘Pubbācariyā’ti, bhikkhave, mātāpitūnaṃ etaṃ adhivacanaṃ. ‘Āhuneyyā’ti[Pg.131], bhikkhave, mātāpitūnaṃ etaṃ adhivacanaṃ. Taṃ kissa hetu? Bahukārā, bhikkhave, mātāpitaro puttānaṃ, āpādakā posakā, imassa lokassa dassetāroti. 31. “Này các Tỳ khưu, những gia đình nào mà trong đó con cái tôn kính cha mẹ tại nhà, những gia đình ấy được xem là sống cùng với Phạm Thiên. Này các Tỳ khưu, những gia đình nào mà trong đó con cái tôn kính cha mẹ tại nhà, những gia đình ấy được xem là sống cùng với các vị thầy đầu tiên. Này các Tỳ khưu, những gia đình nào mà trong đó con cái tôn kính cha mẹ tại nhà, những gia đình ấy được xem là sống cùng với những người đáng được cúng dường. Này các Tỳ khưu, ‘Phạm Thiên’ là một danh xưng để chỉ cha mẹ. Này các Tỳ khưu, ‘Các vị thầy đầu tiên’ là một danh xưng để chỉ cha mẹ. Này các Tỳ khưu, ‘Những người đáng được cúng dường’ là một danh xưng để chỉ cha mẹ. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, cha mẹ giúp đỡ con cái rất nhiều, là người tạo ra, người nuôi dưỡng, người chỉ bày thế gian này.” ‘‘Brahmāti mātāpitaro, pubbācariyāti vuccare; Āhuneyyā ca puttānaṃ, pajāya anukampakā. “Cha mẹ là Phạm Thiên, được gọi là thầy đầu tiên; Và đáng được con cái cúng dường, là những người thương tưởng đến con cháu.” ‘‘Tasmā hi ne namasseyya, sakkareyya ca paṇḍito; Annena atha pānena, vatthena sayanena ca; Ucchādanena nhāpanena, pādānaṃ dhovanena ca. Do vậy, người con hiền trí nên đảnh lễ, và nên tôn kính các ngài; bằng đồ ăn và thức uống, bằng y phục và giường nằm; bằng việc xoa bóp, tắm rửa, và rửa chân. ‘‘Tāya naṃ pāricariyāya, mātāpitūsu paṇḍitā; Idheva naṃ pasaṃsanti, pecca sagge pamodatī’’ti. paṭhamaṃ; Do sự phụng dưỡng cha mẹ như vậy, các bậc hiền trí tán thán người ấy ngay trong đời này; sau khi mệnh chung, người ấy hoan hỷ ở cõi trời. Hết kinh thứ nhất. 2. Ānandasuttaṃ 2. Kinh Ānanda 32. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – 32. Lúc bấy giờ, Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn lời này: ‘‘Siyā nu kho, bhante, bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā imasmiñca saviññāṇake kāye ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā nāssu, bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā nāssu; yañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja viharato ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na honti tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja vihareyyā’’ti? ‘‘Siyā, ānanda, bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā imasmiñca saviññāṇake kāye ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā nāssu, bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā nāssu; yañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja viharato ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na honti tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja vihareyyā’’ti. “Bạch Thế Tôn, có thể nào có được cho vị tỳ khưu sự chứng đắc định như vậy, để trong thân có thức này, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và đối với tất cả tướng bên ngoài, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và vị ấy an trú, thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát nào mà khi an trú trong đó, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt, vị ấy an trú thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy chăng?” “Này Ānanda, có thể có được cho vị tỳ khưu sự chứng đắc định như vậy, để trong thân có thức này, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và đối với tất cả tướng bên ngoài, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và vị ấy an trú, thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát nào mà khi an trú trong đó, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt, vị ấy an trú thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy.” ‘‘Yathā kathaṃ pana, bhante, siyā bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā imasmiñca saviññāṇake kāye ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā nāssu, bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā [Pg.132] nāssu; yañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja viharato ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na honti tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja vihareyyā’’ti? “Bạch Thế Tôn, nhưng làm thế nào để vị tỳ khưu có thể có được sự chứng đắc định như vậy, để trong thân có thức này, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và đối với tất cả tướng bên ngoài, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và vị ấy an trú, thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát nào mà khi an trú trong đó, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt, vị ấy an trú thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy chăng?” ‘‘Idhānanda, bhikkhuno evaṃ hoti – ‘etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbāna’nti. Evaṃ kho, ānanda, siyā bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā imasmiñca saviññāṇake kāye ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā nāssu, bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā nāssu; yañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja viharato ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na honti tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja vihareyyā’’ti. “Này Ānanda, ở đây, vị tỳ khưu khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Đây là tịch tịnh, đây là vi diệu, tức là sự an tịnh tất cả các hành, sự từ bỏ tất cả các sanh y, sự đoạn tận ái, sự ly tham, sự đoạn diệt, Niết-bàn’. Này Ānanda, như vậy vị tỳ khưu có thể có được sự chứng đắc định như vậy, để trong thân có thức này, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và đối với tất cả tướng bên ngoài, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không khởi lên; và vị ấy an trú, thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát nào mà khi an trú trong đó, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt, vị ấy an trú thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy.” ‘‘Idañca pana metaṃ, ānanda, sandhāya bhāsitaṃ pārāyane puṇṇakapañhe – “Này Ānanda, chính vì điều này mà Ta đã nói trong phẩm Pārāyana, trong câu hỏi của Puṇṇaka:” ‘‘Saṅkhāya lokasmiṃ paroparāni,Yassiñjitaṃ natthi kuhiñci loke; Santo vidhūmo anīgho nirāso,Atāri so jātijaranti brūmī’’ti. dutiyaṃ; “Người đã quán xét trong thế gian những gì cao thấp, người mà không có sự dao động ở bất cứ đâu trong thế gian; vị ấy tịch tịnh, không khói, không phiền não, không hy vọng. Ta nói rằng vị ấy đã vượt qua sanh và già.” Hết kinh thứ hai. 3. Sāriputtasuttaṃ 3. Kinh Sāriputta 33. Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ sāriputtaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘saṃkhittenapi kho ahaṃ, sāriputta, dhammaṃ deseyyaṃ; vitthārenapi kho ahaṃ, sāriputta, dhammaṃ deseyyaṃ; saṃkhittavitthārenapi kho ahaṃ, sāriputta, dhammaṃ deseyyaṃ; aññātāro ca dullabhā’’ti. ‘‘Etassa, bhagavā, kālo, etassa, sugata, kālo yaṃ bhagavā saṃkhittenapi dhammaṃ deseyya, vitthārenapi dhammaṃ deseyya, saṃkhittavitthārenapi dhammaṃ deseyya. Bhavissanti dhammassa aññātāro’’ti. 33. Lúc bấy giờ, Tôn giả Sāriputta đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Thế Tôn nói với Tôn giả Sāriputta lời này: “Này Sāriputta, Ta có thể thuyết pháp một cách tóm tắt; này Sāriputta, Ta có thể thuyết pháp một cách chi tiết; này Sāriputta, Ta có thể thuyết pháp vừa tóm tắt vừa chi tiết; nhưng người hiểu biết thì thật khó tìm.” “Bạch Thế Tôn, đây là thời, bạch Thiện Thệ, đây là thời để Thế Tôn thuyết pháp một cách tóm tắt, chi tiết, hoặc vừa tóm tắt vừa chi tiết. Sẽ có những người hiểu được Pháp.” ‘‘Tasmātiha, sāriputta, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘imasmiñca saviññāṇake kāye ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na bhavissanti, bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na bhavissanti, yañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ [Pg.133] upasampajja viharato ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na honti tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja viharissāmā’ti. Evañhi kho, sāriputta, sikkhitabbaṃ. “Do vậy, này Sāriputta, ở đây, các con phải học tập như sau: ‘Trong thân có thức này, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn sẽ không có mặt; và đối với tất cả tướng bên ngoài, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn sẽ không có mặt; và chúng ta sẽ an trú, thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát nào mà khi an trú trong đó, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt’. Này Sāriputta, các con phải học tập như vậy.” ‘‘Yato ca kho, sāriputta, bhikkhuno imasmiñca saviññāṇake kāye ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na honti, bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na honti, yañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja viharato ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na honti tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ upasampajja viharati; ayaṃ vuccati, sāriputta – ‘bhikkhu acchecchi taṇhaṃ, vivattayi saṃyojanaṃ, sammā mānābhisamayā antamakāsi dukkhassa’. Idañca pana metaṃ, sāriputta, sandhāya bhāsitaṃ pārāyane udayapañhe – “Này Sāriputta, khi nào vị tỳ khưu, trong thân có thức này, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt; và đối với tất cả tướng bên ngoài, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt; và vị ấy an trú, thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát nào mà khi an trú trong đó, các tùy miên ngã mạn, ngã sở mạn, mạn không có mặt, vị ấy an trú thành tựu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy; này Sāriputta, vị tỳ khưu này được gọi là: ‘đã cắt đứt ái, đã tháo bỏ kiết sử, do chánh trí tuệ về mạn mà đã chấm dứt khổ’. Này Sāriputta, chính vì điều này mà Ta đã nói trong phẩm Pārāyana, trong câu hỏi của Udaya:” ‘‘Pahānaṃ kāmasaññānaṃ, domanassāna cūbhayaṃ; Thinassa ca panūdanaṃ, kukkuccānaṃ nivāraṇaṃ. “Sự đoạn trừ cả hai: tưởng về dục và ưu; sự xua tan hôn trầm; sự ngăn ngừa trạo hối.” ‘‘Upekkhāsatisaṃsuddhaṃ, dhammatakkapurejavaṃ; Aññāvimokkhaṃ pabrūmi, avijjāya pabhedana’’nti. tatiyaṃ; “Thanh tịnh bởi xả và niệm, với tư duy về Pháp đi trước; Ta tuyên bố đó là sự giải thoát bằng trí tuệ, sự phá vỡ vô minh.” Hết kinh thứ ba. 4. Nidānasuttaṃ 4. Kinh Nhân Duyên 34. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, nidānāni kammānaṃ samudayāya. Katamāni tīṇi? Lobho nidānaṃ kammānaṃ samudayāya, doso nidānaṃ kammānaṃ samudayāya, moho nidānaṃ kammānaṃ samudayāya. 34. “Này các tỳ khưu, có ba nhân duyên này cho sự sanh khởi của các nghiệp. Ba là gì? Tham là nhân duyên cho sự sanh khởi của các nghiệp, sân là nhân duyên cho sự sanh khởi của các nghiệp, si là nhân duyên cho sự sanh khởi của các nghiệp.” ‘‘Yaṃ, bhikkhave, lobhapakataṃ kammaṃ lobhajaṃ lobhanidānaṃ lobhasamudayaṃ, yatthassa attabhāvo nibbattati tattha taṃ kammaṃ vipaccati. Yattha taṃ kammaṃ vipaccati tattha tassa kammassa vipākaṃ paṭisaṃvedeti, diṭṭhe vā dhamme upapajja vā apare vā pariyāye. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do tham, sanh từ tham, có tham làm nhân, có tham làm duyên khởi; nơi nào thân mạng của người ấy được sanh ra, nơi ấy nghiệp ấy trổ quả. Nơi nào nghiệp ấy trổ quả, nơi ấy người ấy cảm nhận quả của nghiệp ấy, hoặc trong hiện tại, hoặc trong đời sau, hoặc trong một đời khác nữa. ‘‘Yaṃ[Pg.134], bhikkhave, dosapakataṃ kammaṃ dosajaṃ dosanidānaṃ dosasamudayaṃ, yatthassa attabhāvo nibbattati tattha taṃ kammaṃ vipaccati. Yattha taṃ kammaṃ vipaccati tattha tassa kammassa vipākaṃ paṭisaṃvedeti, diṭṭhe vā dhamme upapajja vā apare vā pariyāye. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do sân, sanh từ sân, có sân làm nhân, có sân làm duyên khởi; nơi nào thân mạng của người ấy được sanh ra, nơi ấy nghiệp ấy trổ quả. Nơi nào nghiệp ấy trổ quả, nơi ấy người ấy cảm nhận quả của nghiệp ấy, hoặc trong hiện tại, hoặc trong đời sau, hoặc trong một đời khác nữa. ‘‘Yaṃ, bhikkhave, mohapakataṃ kammaṃ mohajaṃ mohanidānaṃ mohasamudayaṃ, yatthassa attabhāvo nibbattati tattha taṃ kammaṃ vipaccati. Yattha taṃ kammaṃ vipaccati tattha tassa kammassa vipākaṃ paṭisaṃvedeti, diṭṭhe vā dhamme upapajja vā apare vā pariyāye. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do si, sanh từ si, có si làm nhân, có si làm duyên khởi; nơi nào thân mạng của người ấy được sanh ra, nơi ấy nghiệp ấy trổ quả. Nơi nào nghiệp ấy trổ quả, nơi ấy người ấy cảm nhận quả của nghiệp ấy, hoặc trong hiện tại, hoặc trong đời sau, hoặc trong một đời khác nữa. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, bījāni akhaṇḍāni apūtīni avātātapahatāni sārādāni sukhasayitāni sukhette suparikammakatāya bhūmiyā nikkhittāni. Devo ca sammādhāraṃ anuppaveccheyya. Evassu tāni, bhikkhave, bījāni vuddhiṃ viruḷhiṃ vepullaṃ āpajjeyyuṃ. Evamevaṃ kho, bhikkhave, yaṃ lobhapakataṃ kammaṃ lobhajaṃ lobhanidānaṃ lobhasamudayaṃ, yatthassa attabhāvo nibbattati tattha taṃ kammaṃ vipaccati. Yattha taṃ kammaṃ vipaccati tattha tassa kammassa vipākaṃ paṭisaṃvedeti, diṭṭhe vā dhamme upapajja vā apare vā pariyāye. Này các Tỳ khưu, ví như có những hạt giống không bị bể, không bị thối, không bị hư hại bởi gió và nắng, có chất lượng tốt, được cất giữ cẩn thận, được gieo vào thửa ruộng tốt, trên mảnh đất được chuẩn bị kỹ lưỡng. Và trời mưa đều đặn. Này các Tỳ khưu, như vậy những hạt giống ấy sẽ được tăng trưởng, phát triển, và dồi dào. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do tham, sanh từ tham, có tham làm nhân, có tham làm duyên khởi; nơi nào thân mạng của người ấy được sanh ra, nơi ấy nghiệp ấy trổ quả. Nơi nào nghiệp ấy trổ quả, nơi ấy người ấy cảm nhận quả của nghiệp ấy, hoặc trong hiện tại, hoặc trong đời sau, hoặc trong một đời khác nữa. ‘‘Yaṃ dosapakataṃ kammaṃ…pe… yaṃ mohapakataṃ kammaṃ mohajaṃ mohanidānaṃ mohasamudayaṃ, yatthassa attabhāvo nibbattati tattha taṃ kammaṃ vipaccati. Yattha taṃ kammaṃ vipaccati tattha tassa kammassa vipākaṃ paṭisaṃvedeti, diṭṭhe vā dhamme upapajja vā apare vā pariyāye. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi nidānāni kammānaṃ samudayāya. Nghiệp nào được làm do sân... ... Nghiệp nào được làm do si, sanh từ si, có si làm nhân, có si làm duyên khởi; nơi nào thân mạng của người ấy được sanh ra, nơi ấy nghiệp ấy trổ quả. Nơi nào nghiệp ấy trổ quả, nơi ấy người ấy cảm nhận quả của nghiệp ấy, hoặc trong hiện tại, hoặc trong đời sau, hoặc trong một đời khác nữa. Này các Tỳ khưu, đây là ba nhân cho sự sanh khởi của các nghiệp. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, nidānāni kammānaṃ samudayāya. Katamāni tīṇi? Alobho nidānaṃ kammānaṃ samudayāya, adoso nidānaṃ kammānaṃ samudayāya, amoho nidānaṃ kammānaṃ samudayāya. Này các Tỳ khưu, có ba nhân này cho sự sanh khởi của các nghiệp. Thế nào là ba? Vô tham là nhân cho sự sanh khởi của các nghiệp, vô sân là nhân cho sự sanh khởi của các nghiệp, vô si là nhân cho sự sanh khởi của các nghiệp. ‘‘Yaṃ, bhikkhave, alobhapakataṃ kammaṃ alobhajaṃ alobhanidānaṃ alobhasamudayaṃ, lobhe vigate evaṃ taṃ kammaṃ pahīnaṃ hoti ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṅkataṃ āyatiṃ anuppādadhammaṃ. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do vô tham, sanh từ vô tham, có vô tham làm nhân, có vô tham làm duyên khởi; khi tham đã được đoạn trừ, nghiệp ấy như vậy được từ bỏ, bị cắt đứt gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. ‘‘Yaṃ, bhikkhave, adosapakataṃ kammaṃ adosajaṃ adosanidānaṃ adosasamudayaṃ, dose vigate evaṃ taṃ kammaṃ pahīnaṃ hoti ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṅkataṃ āyatiṃ anuppādadhammaṃ. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do vô sân, sanh từ vô sân, có vô sân làm nhân, có vô sân làm duyên khởi; khi sân đã được đoạn trừ, nghiệp ấy như vậy được từ bỏ, bị cắt đứt gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. ‘‘Yaṃ[Pg.135], bhikkhave, amohapakataṃ kammaṃ amohajaṃ amohanidānaṃ amohasamudayaṃ, mohe vigate evaṃ taṃ kammaṃ pahīnaṃ hoti ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṅkataṃ āyatiṃ anuppādadhammaṃ. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do vô si, sanh từ vô si, có vô si làm nhân, có vô si làm duyên khởi; khi si đã được đoạn trừ, nghiệp ấy như vậy được từ bỏ, bị cắt đứt gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, bījāni akhaṇḍāni apūtīni avātātapahatāni sārādāni sukhasayitāni. Tāni puriso agginā ḍaheyya. Agginā ḍahitvā masiṃ kareyya. Masiṃ karitvā mahāvāte vā ophuṇeyya nadiyā vā sīghasotāya pavāheyya. Evassu tāni, bhikkhave, bījāni ucchinnamūlāni tālāvatthukatāni anabhāvaṅkatāni āyatiṃ anuppādadhammāni. Evamevaṃ kho, bhikkhave, yaṃ alobhapakataṃ kammaṃ alobhajaṃ alobhanidānaṃ alobhasamudayaṃ, lobhe vigate evaṃ taṃ kammaṃ pahīnaṃ hoti ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṅkataṃ āyatiṃ anuppādadhammaṃ. Này các Tỳ khưu, ví như có những hạt giống không bị bể, không bị thối, không bị hư hại bởi gió và nắng, có chất lượng tốt, được cất giữ cẩn thận. Một người sẽ đốt chúng trong lửa. Sau khi đốt trong lửa, người ấy sẽ nghiền thành tro. Sau khi nghiền thành tro, người ấy sẽ sàng sảy trong gió lớn hoặc cuốn trôi trong dòng sông chảy xiết. Này các Tỳ khưu, như vậy những hạt giống ấy bị cắt đứt gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, nghiệp nào được làm do vô tham, sanh từ vô tham, có vô tham làm nhân, có vô tham làm duyên khởi; khi tham đã được đoạn trừ, nghiệp ấy như vậy được từ bỏ, bị cắt đứt gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. ‘‘Yaṃ adosapakataṃ kammaṃ…pe… yaṃ amohapakataṃ kammaṃ amohajaṃ amohanidānaṃ amohasamudayaṃ, mohe vigate evaṃ taṃ kammaṃ pahīnaṃ hoti…pe… āyatiṃ anuppādadhammaṃ. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi nidānāni kammānaṃ samudayāyā’’ti. Nghiệp nào được làm do vô sân... ... Nghiệp nào được làm do vô si, sanh từ vô si, có vô si làm nhân, có vô si làm duyên khởi; khi si đã được đoạn trừ, nghiệp ấy như vậy được từ bỏ... ... không có tính chất sanh khởi trong tương lai. Này các Tỳ khưu, đây là ba nhân cho sự sanh khởi của các nghiệp. ‘‘Lobhajaṃ dosajañceva, mohajañcāpaviddasu; Yaṃ tena pakataṃ kammaṃ, appaṃ vā yadi vā bahuṃ; Idheva taṃ vedaniyaṃ, vatthu aññaṃ na vijjati. Kẻ ngu si tạo ra nghiệp, hoặc ít hoặc nhiều, sanh từ tham, từ sân, và từ si; nghiệp ấy phải được cảm nhận ngay tại đây, không có cơ sở nào khác. ‘‘Tasmā lobhañca dosañca, mohajañcāpi viddasu; Vijjaṃ uppādayaṃ bhikkhu, sabbā duggatiyo jahe’’ti. catutthaṃ; Vì vậy, người trí tuệ từ bỏ nghiệp sanh từ tham, sân, và si. Vị Tỳ khưu, khi làm sanh khởi minh kiến, sẽ từ bỏ tất cả các ác thú. 5. Hatthakasuttaṃ 5. Kinh Hatthaka 35. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā āḷaviyaṃ viharati gomagge siṃsapāvane paṇṇasanthare. Atha kho hatthako āḷavako jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamamāno anuvicaramāno addasa bhagavantaṃ gomagge siṃsapāvane paṇṇasanthare nisinnaṃ. Disvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho hatthako āḷavako bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kacci, bhante, bhagavā sukhamasayitthā’’ti? ‘‘Evaṃ[Pg.136], kumāra, sukhamasayitthaṃ. Ye ca pana loke sukhaṃ senti, ahaṃ tesaṃ aññataro’’ti. 35. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở xứ Āḷavī, trên con đường dành cho bò, trong khu rừng Siṃsapā, trên một tấm trải bằng lá. Bấy giờ, vương tử Hatthaka người xứ Āḷavī, trong khi đi kinh hành để dãn gân cốt, đã thấy Thế Tôn đang ngồi trên con đường dành cho bò, trong khu rừng Siṃsapā, trên một tấm trải bằng lá. Sau khi thấy, vị ấy đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, vương tử Hatthaka người xứ Āḷavī bạch với Thế Tôn rằng: 'Bạch Thế Tôn, ngài có ngủ ngon không ạ?' 'Này vương tử, đúng vậy, ta đã ngủ ngon. Và này vương tử, trong số những người ngủ ngon trên đời, ta là một trong số họ.' ‘‘Sītā, bhante, hemantikā ratti, antaraṭṭhako himapātasamayo, kharā gokaṇṭakahatā bhūmi, tanuko paṇṇasantharo, viraḷāni rukkhassa pattāni, sītāni kāsāyāni vatthāni, sīto ca verambho vāto vāyati. Atha ca pana bhagavā evamāha – ‘evaṃ, kumāra, sukhamasayitthaṃ. Ye ca pana loke sukhaṃ senti, ahaṃ tesaṃ aññataro’’’ti. “Bạch Thế Tôn, đêm mùa đông thật lạnh lẽo, đây là thời kỳ tuyết rơi trong tám ngày giữa hai tháng, mặt đất thì gồ ghề, bị dấu chân bò làm cho cứng lại, lớp lá trải nằm thì mỏng, lá cây thì thưa thớt, y cà-sa thì lạnh, và ngọn gió lạnh buốt thổi đến. Thế mà Thế Tôn lại nói rằng: ‘Này vương tử, Ta đã ngủ an lạc. Và những ai ngủ an lạc ở trên đời, Ta là một trong số những người ấy’.” ‘‘Tena hi, kumāra, taññevettha paṭipucchissāmi. Yathā te khameyya tathā naṃ byākareyyāsi. Taṃ kiṃ maññasi, kumāra, idhassa gahapatissa vā gahapatiputtassa vā kūṭāgāraṃ ullittāvalittaṃ nivātaṃ phusitaggaḷaṃ pihitavātapānaṃ. Tatrassa pallaṅko gonakatthato paṭikatthato paṭalikatthato kadalimigapavarapaccattharaṇo sauttaracchado ubhato lohitakūpadhāno; telappadīpo cettha jhāyeyya ; catasso ca pajāpatiyo manāpāmanāpena paccupaṭṭhitā assu. Taṃ kiṃ maññasi, kumāra, sukhaṃ vā so sayeyya no vā? Kathaṃ vā te ettha hotī’’ti? ‘‘Sukhaṃ so, bhante, sayeyya. Ye ca pana loke sukhaṃ senti, so tesaṃ aññataro’’ti. “Này vương tử, nếu vậy, Ta sẽ hỏi lại vương tử về vấn đề này. Vương tử hãy trả lời theo như ý của mình. Này vương tử, vương tử nghĩ thế nào? Giả sử ở đây có một gia chủ hoặc con của gia chủ, có một ngôi lầu có đỉnh nhọn, được trát vữa trong ngoài, kín gió, cửa đóng then cài, cửa sổ đóng kín. Trong đó có một chiếc giường được trải bằng thảm len, trải bằng tấm nệm len trắng, trải bằng tấm thảm thêu hoa, được phủ bằng tấm da sơn dương hảo hạng, có mái che bên trên, có gối màu đỏ ở hai đầu; và đèn dầu được thắp sáng; và có bốn người vợ hầu hạ một cách khả ái. Này vương tử, vương tử nghĩ thế nào, người ấy ngủ có an lạc hay không? Vương tử nghĩ sao về điều này?” “Bạch Thế Tôn, người ấy ngủ an lạc. Và những ai ngủ an lạc ở trên đời, người ấy là một trong số những người ấy.” ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, kumāra, api nu tassa gahapatissa vā gahapatiputtassa vā uppajjeyyuṃ rāgajā pariḷāhā kāyikā vā cetasikā vā yehi so rāgajehi pariḷāhehi pariḍayhamāno dukkhaṃ sayeyyā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’ti. “Này vương tử, vương tử nghĩ thế nào? Liệu có thể khởi lên nơi người gia chủ ấy hoặc con của gia chủ ấy những sự nóng nảy do tham ái sanh, hoặc thuộc về thân, hoặc thuộc về tâm, mà do bị những sự nóng nảy do tham ái ấy thiêu đốt, người ấy phải ngủ trong đau khổ không?” “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” ‘‘Yehi kho so, kumāra, gahapati vā gahapatiputto vā rāgajehi pariḷāhehi pariḍayhamāno dukkhaṃ sayeyya, so rāgo tathāgatassa pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo. Tasmāhaṃ sukhamasayitthaṃ. “Này vương tử, những sự nóng nảy do tham ái sanh nào mà người gia chủ hoặc con của gia chủ bị thiêu đốt và phải ngủ trong đau khổ, tham ái ấy đã được Như Lai đoạn tận, nhổ tận gốc rễ, làm cho như cây thốt nốt cụt ngọn, làm cho không thể tái sanh, có pháp không sanh khởi trong tương lai. Vì thế, Ta đã ngủ an lạc. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, kumāra, api nu tassa gahapatissa vā gahapatiputtassa vā uppajjeyyuṃ dosajā pariḷāhā…pe… mohajā pariḷāhā kāyikā vā cetasikā vā yehi so mohajehi pariḷāhehi pariḍayhamāno dukkhaṃ sayeyyā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’ti. “Này vương tử, vương tử nghĩ thế nào? Liệu có thể khởi lên nơi người gia chủ ấy hoặc con của gia chủ ấy những sự nóng nảy do sân hận sanh... những sự nóng nảy do si mê sanh, hoặc thuộc về thân, hoặc thuộc về tâm, mà do bị những sự nóng nảy do si mê ấy thiêu đốt, người ấy phải ngủ trong đau khổ không?” “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” ‘‘Ye [Pg.137] hi kho so, kumāra, gahapati vā gahapatiputto vā mohajehi pariḷāhehi pariḍayhamāno dukkhaṃ sayeyya, so moho tathāgatassa pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo. Tasmāhaṃ sukhamasayittha’’nti. “Này vương tử, những sự nóng nảy do si mê sanh nào mà người gia chủ hoặc con của gia chủ bị thiêu đốt và phải ngủ trong đau khổ, si mê ấy đã được Như Lai đoạn tận, nhổ tận gốc rễ, làm cho như cây thốt nốt cụt ngọn, làm cho không thể tái sanh, có pháp không sanh khởi trong tương lai. Vì thế, Ta đã ngủ an lạc.” ‘‘Sabbadā ve sukhaṃ seti, brāhmaṇo parinibbuto; Yo na limpati kāmesu, sītibhūto nirūpadhi. “Vị Bà-la-môn đã tịch tịnh, luôn luôn ngủ trong an lạc; Vị ấy không dính mắc trong các dục, đã trở nên mát mẻ, không còn chấp thủ. ‘‘Sabbā āsattiyo chetvā, vineyya hadaye daraṃ; Upasanto sukhaṃ seti, santiṃ pappuyya cetaso’’ti. pañcamaṃ; “Sau khi cắt đứt mọi ái luyến, nhiếp phục phiền não trong tâm; Vị đã an tịnh, ngủ trong an lạc, đạt được sự an tịnh của tâm.” 6. Devadūtasuttaṃ 6. Kinh Sứ Giả Của Trời 36. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, devadūtāni. Katamāni tīṇi? Idha, bhikkhave, ekacco kāyena duccaritaṃ carati, vācāya duccaritaṃ carati, manasā duccaritaṃ carati. So kāyena duccaritaṃ caritvā, vācāya duccaritaṃ caritvā, manasā duccaritaṃ caritvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Tamenaṃ, bhikkhave, nirayapālā nānābāhāsu gahetvā yamassa rañño dassenti – ‘ayaṃ, deva, puriso amatteyyo apetteyyo asāmañño abrahmañño, na kule jeṭṭhāpacāyī. Imassa devo daṇḍaṃ paṇetū’’’ti. 36. “Này các Tỳ khưu, có ba sứ giả của trời này. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người làm điều ác bằng thân, làm điều ác bằng lời, làm điều ác bằng ý. Người ấy, sau khi làm điều ác bằng thân, làm điều ác bằng lời, làm điều ác bằng ý, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi khổ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Tỳ khưu, các ngục tốt ở địa ngục nắm lấy người ấy ở hai cánh tay và trình lên vua Yama rằng: ‘Tâu Thiên vương, người này không hiếu kính mẹ, không hiếu kính cha, không kính trọng Sa-môn, không kính trọng Bà-la-môn, không kính trọng bậc trưởng thượng trong gia tộc. Xin Thiên vương hãy trừng phạt người này’.” ‘‘Tamenaṃ, bhikkhave, yamo rājā paṭhamaṃ devadūtaṃ samanuyuñjati samanugāhati samanubhāsati – ‘ambho, purisa, na tvaṃ addasa manussesu paṭhamaṃ devadūtaṃ pātubhūta’nti? So evamāha – ‘nāddasaṃ, bhante’’’ti. “Này các Tỳ khưu, vua Yama hỏi, tra xét, thẩm vấn người ấy về sứ giả của trời thứ nhất: ‘Này người kia, ngươi đã không thấy sứ giả của trời thứ nhất xuất hiện giữa loài người sao?’ Người ấy nói rằng: ‘Bạch ngài, con đã không thấy’.” ‘‘Tamenaṃ, bhikkhave, yamo rājā evamāha – ‘ambho purisa, na tvaṃ addasa manussesu itthiṃ vā purisaṃ vā āsītikaṃ vā nāvutikaṃ vā vassasatikaṃ vā jātiyā jiṇṇaṃ gopānasivaṅkaṃ bhoggaṃ daṇḍaparāyaṇaṃ pavedhamānaṃ gacchantaṃ āturaṃ gatayobbanaṃ khaṇḍadantaṃ palitakesaṃ vilūnaṃ khallitasiraṃ valitaṃ tilakāhatagatta’nti? So evamāha – ‘addasaṃ, bhante’’’ti. “Này các Tỳ khưu, vua Yama nói với người ấy như sau: ‘Này người kia, ngươi đã không thấy ở giữa loài người một người đàn bà hay đàn ông, tám mươi, chín mươi, hay một trăm tuổi, già yếu, lưng còng như nóc nhà, thân gù, phải chống gậy, đi run rẩy, bệnh hoạn, tuổi trẻ đã qua, răng rụng, tóc bạc, tóc rụng, đầu hói, da nhăn, thân thể lốm đốm tàn nhang sao?’ Người ấy nói rằng: ‘Bạch ngài, con đã thấy’.” ‘‘Tamenaṃ[Pg.138], bhikkhave, yamo rājā evamāha – ‘ambho, purisa, tassa te viññussa sato mahallakassa na etadahosi – ahampi khomhi jarādhammo jaraṃ anatīto, handāhaṃ kalyāṇaṃ karomi, kāyena vācāya manasā’ti? So evamāha – ‘nāsakkhissaṃ, bhante. Pamādassaṃ, bhante’’’ti. “Này các Tỳ khưu, vua Yama nói với người ấy như sau: ‘Này người kia, ngươi là người có trí, có tuổi, sao đã không có ý nghĩ này: – Ta cũng có pháp già, không thể vượt qua được sự già, thôi thì ta hãy làm điều thiện bằng thân, bằng lời, và bằng ý?’ Người ấy nói rằng: ‘Bạch ngài, con đã không thể làm được. Bạch ngài, con đã phóng dật’.” ‘‘Tamenaṃ, bhikkhave, yamo rājā evamāha – ‘ambho, purisa, pamādatāya na kalyāṇamakāsi kāyena vācāya manasā. Taggha tvaṃ, ambho purisa, tathā karissanti yathā taṃ pamattaṃ. Taṃ kho pana te etaṃ pāpakammaṃ neva mātarā kataṃ, na pitarā kataṃ, na bhātarā kataṃ, na bhaginiyā kataṃ, na mittāmaccehi kataṃ, na ñātisālohitehi kataṃ, na devatāhi kataṃ, na samaṇabrāhmaṇehi kataṃ; atha kho tayāvetaṃ pāpakammaṃ kataṃ, tvaññevetassa vipākaṃ paṭisaṃvedissasī’’’ti. “Này các Tỳ khưu, vua Yama nói với người ấy như sau: ‘Này người kia, do sự phóng dật, ngươi đã không làm điều thiện bằng thân, bằng lời, và bằng ý. Chắc chắn, này người kia, họ sẽ xử ngươi tương xứng với sự phóng dật ấy. Và ác nghiệp này của ngươi không phải do mẹ làm, không phải do cha làm, không phải do anh em làm, không phải do chị em làm, không phải do bạn bè thân hữu làm, không phải do quyến thuộc làm, không phải do chư thiên làm, không phải do các Sa-môn, Bà-la-môn làm; mà chính ngươi đã làm ác nghiệp này, và chính ngươi sẽ phải gánh chịu quả báo của nó’.” ‘‘Tamenaṃ, bhikkhave, yamo rājā paṭhamaṃ devadūtaṃ samanuyuñjitvā samanugāhitvā samanubhāsitvā, dutiyaṃ devadūtaṃ samanuyuñjati samanugāhati samanubhāsati – ‘ambho purisa, na tvaṃ addasa manussesu dutiyaṃ devadūtaṃ pātubhūta’nti? So evamāha – ‘nāddasaṃ, bhante’ti. ‘‘Tamenaṃ, bhikkhave, yamo rājā evamāha – ‘ambho purisa, na tvaṃ addasa manussesu itthiṃ vā purisaṃ vā ābādhikaṃ dukkhitaṃ bāḷhagilānaṃ, sake muttakarīse palipannaṃ semānaṃ, aññehi vuṭṭhāpiyamānaṃ, aññehi saṃvesiyamāna’nti? So evamāha – ‘addasaṃ, bhante’’’ti. Này các Tỳ khưu, vua Yama, sau khi đã thẩm vấn, tra hỏi, và giải thích về thiên sứ thứ nhất, liền thẩm vấn, tra hỏi, và giải thích về thiên sứ thứ hai: 'Này người kia, ngươi đã không thấy thiên sứ thứ hai xuất hiện giữa cõi người sao?' Người ấy thưa rằng: 'Thưa ngài, con đã không thấy.' Này các Tỳ khưu, vua Yama lại nói như vầy: 'Này người kia, ngươi đã không thấy ở cõi người một người nữ hay một người nam bị bệnh, đau khổ, ốm nặng, nằm vấy bẩn trong phân và nước tiểu của chính mình, được người khác đỡ dậy, được người khác đặt nằm xuống sao?' Người ấy thưa rằng: 'Thưa ngài, con đã thấy.' ‘‘Tamenaṃ, bhikkhave, yamo rājā evamāha – ‘ambho purisa, tassa te viññussa sato mahallakassa na etadahosi – ahampi khomhi byādhidhammo byādhiṃ anatīto, handāhaṃ kalyāṇaṃ karomi kāyena vācāya manasā’ti? So evamāha – ‘nāsakkhissaṃ, bhante. Pamādassaṃ, bhante’’’ti. Này các Tỳ khưu, vua Yama nói như vầy: 'Này người kia, đối với ngươi là người có trí, có hiểu biết, lớn tuổi, ý nghĩ này đã không khởi lên sao: 'Ta cũng có pháp bị bệnh, không thoát khỏi bệnh. Vậy ta hãy làm điều thiện bằng thân, khẩu, ý'? Người ấy thưa rằng: 'Thưa ngài, con đã không thể làm được. Thưa ngài, con đã phóng dật.' ‘‘Tamenaṃ, bhikkhave, yamo rājā evamāha – ‘ambho purisa, pamādatāya na kalyāṇamakāsi kāyena vācāya manasā. Taggha tvaṃ, ambho purisa, tathā karissanti yathā taṃ pamattaṃ. Taṃ kho pana te etaṃ pāpakammaṃ neva mātarā kataṃ, na pitarā kataṃ, na bhātarā kataṃ, na bhaginiyā kataṃ, na mittāmaccehi [Pg.139] kataṃ, na ñātisālohitehi kataṃ, na devatāhi kataṃ, na samaṇabrāhmaṇehi kataṃ; atha kho tayāvetaṃ pāpakammaṃ kataṃ. Tvaññevetassa vipākaṃ paṭisaṃvedissasī’’’ti. Này các Tỳ khưu, vua Yama nói như vầy: 'Này người kia, vì phóng dật, ngươi đã không làm điều thiện bằng thân, khẩu, ý. Chắc chắn, này người kia, họ sẽ xử ngươi tương xứng với sự phóng dật của ngươi. Ác nghiệp này của ngươi không phải do mẹ làm, không phải do cha làm, không phải do anh em làm, không phải do chị em làm, không phải do bạn bè thân hữu làm, không phải do quyến thuộc huyết thống làm, không phải do chư thiên làm, không phải do Sa-môn, Bà-la-môn làm; mà chính ngươi đã làm ác nghiệp này. Chính ngươi sẽ phải cảm thọ quả báo của nó.' ‘‘Tamenaṃ, bhikkhave, yamo rājā dutiyaṃ devadūtaṃ samanuyuñjitvā samanugāhitvā samanubhāsitvā, tatiyaṃ devadūtaṃ samanuyuñjati samanugāhati samanubhāsati – ‘ambho purisa, na tvaṃ addasa manussesu tatiyaṃ devadūtaṃ pātubhūta’nti? So evamāha – ‘nāddasaṃ, bhante’’’ti. Này các Tỳ khưu, vua Yama, sau khi đã thẩm vấn, tra hỏi, và giải thích về thiên sứ thứ hai, liền thẩm vấn, tra hỏi, và giải thích về thiên sứ thứ ba: 'Này người kia, ngươi đã không thấy thiên sứ thứ ba xuất hiện giữa cõi người sao?' Người ấy thưa rằng: 'Thưa ngài, con đã không thấy.' ‘‘Tamenaṃ, bhikkhave, yamo rājā evamāha – ‘ambho purisa, na tvaṃ addasa manussesu itthiṃ vā purisaṃ vā ekāhamataṃ vā dvīhamataṃ vā tīhamataṃ vā uddhumātakaṃ vinīlakaṃ vipubbakajāta’nti? So evamāha – ‘addasaṃ, bhante’’’ti. Này các Tỳ khưu, vua Yama nói như vầy: 'Này người kia, ngươi đã không thấy ở cõi người một người nữ hay một người nam đã chết một ngày, hoặc hai ngày, hoặc ba ngày, thân thể sình trương, xanh bầm, và rữa nát sao?' Người ấy thưa rằng: 'Thưa ngài, con đã thấy.' ‘‘Tamenaṃ, bhikkhave, yamo rājā evamāha – ‘ambho purisa, tassa te viññussa sato mahallakassa na etadahosi – ahampi khomhi maraṇadhammo maraṇaṃ anatīto, handāhaṃ kalyāṇaṃ karomi kāyena vācāya manasā’ti? So evamāha – ‘nāsakkhissaṃ, bhante. Pamādassaṃ, bhante’’’ti. Này các Tỳ khưu, vua Yama nói như vầy: 'Này người kia, đối với ngươi là người có trí, có hiểu biết, lớn tuổi, ý nghĩ này đã không khởi lên sao: 'Ta cũng có pháp bị chết, không thoát khỏi cái chết. Vậy ta hãy làm điều thiện bằng thân, khẩu, ý'? Người ấy thưa rằng: 'Thưa ngài, con đã không thể làm được. Thưa ngài, con đã phóng dật.' ‘‘Tamenaṃ, bhikkhave, yamo rājā evamāha – ‘ambho purisa, pamādatāya na kalyāṇamakāsi kāyena vācāya manasā. Taggha tvaṃ, ambho purisa, tathā karissanti yathā taṃ pamattaṃ. Taṃ kho pana te etaṃ pāpakammaṃ neva mātarā kataṃ, na pitarā kataṃ, na bhātarā kataṃ, na bhaginiyā kataṃ, na mittāmaccehi kataṃ, na ñātisālohitehi kataṃ, na devatāhi kataṃ, na samaṇabrāhmaṇehi kataṃ; atha kho tayāvetaṃ pāpakammaṃ kataṃ. Tvaññevetassa vipākaṃ paṭisaṃvedissasī’’’ti. Này các Tỳ khưu, vua Yama nói như vầy: 'Này người kia, vì phóng dật, ngươi đã không làm điều thiện bằng thân, khẩu, ý. Chắc chắn, này người kia, họ sẽ xử ngươi tương xứng với sự phóng dật của ngươi. Ác nghiệp này của ngươi không phải do mẹ làm, không phải do cha làm, không phải do anh em làm, không phải do chị em làm, không phải do bạn bè thân hữu làm, không phải do quyến thuộc huyết thống làm, không phải do chư thiên làm, không phải do Sa-môn, Bà-la-môn làm; mà chính ngươi đã làm ác nghiệp này. Chính ngươi sẽ phải cảm thọ quả báo của nó.' ‘‘Tamenaṃ, bhikkhave, yamo rājā tatiyaṃ devadūtaṃ samanuyuñjitvā samanugāhitvā samanubhāsitvā tuṇhī hoti. Tamenaṃ, bhikkhave, nirayapālā pañcavidhabandhanaṃ nāma kāraṇaṃ karonti. Tattaṃ ayokhilaṃ hatthe gamenti. Tattaṃ ayokhilaṃ dutiyasmiṃ hatthe gamenti. Tattaṃ ayokhilaṃ pāde gamenti. Tattaṃ ayokhilaṃ dutiyasmiṃ pāde gamenti. Tattaṃ ayokhilaṃ majjhe urasmiṃ gamenti. So tattha dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vediyati, na ca tāva kālaṅkaroti yāva na taṃ pāpakammaṃ byantīhoti. Này các Tỳ khưu, vua Yama, sau khi đã thẩm vấn, tra hỏi, và giải thích về thiên sứ thứ ba, liền im lặng. Này các Tỳ khưu, các ngục tốt liền áp dụng cho người ấy hình phạt gọi là ngũ hình. Họ đóng một cọc sắt nung đỏ vào tay. Họ đóng một cọc sắt nung đỏ vào tay thứ hai. Họ đóng một cọc sắt nung đỏ vào chân. Họ đóng một cọc sắt nung đỏ vào chân thứ hai. Họ đóng một cọc sắt nung đỏ vào giữa ngực. Ở đó, người ấy cảm thọ những cảm giác đau đớn, dữ dội, khốc liệt, cay đắng. Và người ấy không chết cho đến khi ác nghiệp ấy chưa được tiêu trừ. ‘‘Tamenaṃ[Pg.140], bhikkhave, nirayapālā saṃvesetvā kudhārīhi tacchanti. So tattha dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vediyati, na ca tāva kālaṅkaroti yāva na taṃ pāpakammaṃ byantīhoti. Này các Tỳ khưu, các ngục tốt đặt người ấy nằm xuống rồi dùng rìu băm vằm. Ở đó, người ấy cảm thọ những cảm giác đau đớn, dữ dội, khốc liệt, cay đắng. Và người ấy không chết cho đến khi ác nghiệp ấy chưa được tiêu trừ. ‘‘Tamenaṃ, bhikkhave, nirayapālā uddhaṃpādaṃ adhosiraṃ gahetvā vāsīhi tacchanti…pe… tamenaṃ, bhikkhave, nirayapālā rathe yojetvā ādittāya bhūmiyā sampajjalitāya sajotibhūtāya sārentipi paccāsārentipi…pe… tamenaṃ, bhikkhave, nirayapālā mahantaṃ aṅgārapabbataṃ ādittaṃ sampajjalitaṃ sajotibhūtaṃ āropentipi oropentipi…pe… tamenaṃ, bhikkhave, nirayapālā uddhaṃpādaṃ adhosiraṃ gahetvā tattāya lohakumbhiyā pakkhipanti, ādittāya sampajjalitāya sajotibhūtāya. So tattha pheṇuddehakaṃ paccamāno sakimpi uddhaṃ gacchati, sakimpi adho gacchati, sakimpi tiriyaṃ gacchati. So tattha dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vediyati, na ca tāva kālaṃ karoti yāva na taṃ pāpakammaṃ byantīhoti. Tamenaṃ, bhikkhave, nirayapālā mahāniraye pakkhipanti. So kho pana, bhikkhave, mahānirayo – Này các Tỳ khưu, các ngục tốt nắm lấy người ấy, chân hướng lên, đầu chúc xuống, rồi dùng đục đẽo... Này các Tỳ khưu, các ngục tốt thắng người ấy vào cỗ xe rồi kéo tới kéo lui trên mặt đất đang bốc cháy, rực lửa, ngùn ngụt... Này các Tỳ khưu, các ngục tốt bắt người ấy leo lên rồi đi xuống một ngọn núi than hồng vĩ đại đang bốc cháy, rực lửa, ngùn ngụt... Này các Tỳ khưu, các ngục tốt nắm lấy người ấy, chân hướng lên, đầu chúc xuống, rồi quăng vào một cái vạc bằng sắt đang nóng, bốc cháy, rực lửa, ngùn ngụt. Ở đó, người ấy bị nấu sôi sùng sục, có lúc trồi lên, có lúc chìm xuống, có lúc trôi ngang. Ở đó, người ấy cảm thọ những cảm giác đau đớn, dữ dội, khốc liệt, cay đắng. Và người ấy không chết cho đến khi ác nghiệp ấy chưa được tiêu trừ. Này các Tỳ khưu, các ngục tốt quăng người ấy vào đại địa ngục. Và này các Tỳ khưu, đại địa ngục ấy thì – ‘‘Catukkaṇṇo catudvāro, vibhatto bhāgaso mito; Ayopākārapariyanto, ayasā paṭikujjito. Có bốn góc, bốn cửa, được phân chia thành các phần bằng nhau; được bao quanh bởi tường sắt, được lợp mái bằng sắt. ‘‘Tassa ayomayā bhūmi, jalitā tejasā yutā; Samantā yojanasataṃ, pharitvā tiṭṭhati sabbadā’’ti. “Mặt đất của địa ngục ấy làm bằng sắt, rực cháy, kết hợp với lửa; bao trùm khắp nơi một trăm do-tuần, tồn tại luôn luôn như vậy.” ‘‘Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, yamassa rañño etadahosi – ‘ye kira, bho, loke pāpakāni kammāni karonti te evarūpā vividhā kammakāraṇā karīyanti. Aho vatāhaṃ manussattaṃ labheyyaṃ, tathāgato ca loke uppajjeyya arahaṃ sammāsambuddho, tañcāhaṃ bhagavantaṃ payirupāseyyaṃ. So ca me bhagavā dhammaṃ deseyya, tassa cāhaṃ bhagavato dhammaṃ ājāneyya’nti. Taṃ kho panāhaṃ, bhikkhave, na aññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā sutvā evaṃ vadāmi, api ca kho, bhikkhave, yadeva me sāmaṃ ñātaṃ sāmaṃ diṭṭhaṃ sāmaṃ viditaṃ tadevāhaṃ vadāmī’’ti. “Này các Tỳ khưu, thuở xưa, vua Yama đã có ý nghĩ này: ‘Này các ông, những ai ở đời làm các nghiệp ác, họ bị trừng phạt bằng nhiều hình phạt khác nhau như thế này. Ôi, mong sao ta được sanh làm người, và mong sao một vị Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác xuất hiện ở đời. Và mong sao ta được hầu cận Đức Thế Tôn ấy. Và mong sao Đức Thế Tôn ấy thuyết pháp cho ta, và mong sao ta hiểu được pháp của Đức Thế Tôn ấy.’ Này các Tỳ khưu, điều này Ta nói không phải do nghe từ một Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác. Mà này các Tỳ khưu, chính Ta tự biết, tự thấy, tự liễu tri điều gì, Ta chỉ nói lên điều đó mà thôi.” ‘‘Coditā [Pg.141] devadūtehi, ye pamajjanti māṇavā; Te dīgharattaṃ socanti, hīnakāyūpagā narā. “Những người trẻ tuổi nào, khi được các sứ giả của thần chết thúc giục mà vẫn phóng dật, những người ấy, tái sanh vào thân phận thấp hèn, phải sầu muộn trong một thời gian dài.” ‘‘Ye ca kho devadūtehi, santo sappurisā idha; Coditā nappamajjanti, ariyadhamme kudācanaṃ. “Còn những bậc thiện nhân, những bậc hiền thiện ở đời này, khi được các sứ giả của thần chết thúc giục, không bao giờ phóng dật trong Thánh pháp.” ‘‘Upādāne bhayaṃ disvā, jātimaraṇasambhave; Anupādā vimuccanti, jātimaraṇasaṅkhaye. “Thấy sự nguy hiểm trong chấp thủ, là nguyên nhân của sanh và tử, họ không còn chấp thủ, được giải thoát trong sự chấm dứt của sanh và tử.” ‘‘Te appamattā sukhino, diṭṭhadhammābhinibbutā; Sabbaverabhayātītā, sabbadukkhaṃ upaccagu’’nti. chaṭṭhaṃ; “Họ, những người không phóng dật, sống an lạc, tịch tịnh ngay trong hiện tại; vượt qua mọi oán thù và sợ hãi, họ đã vượt qua tất cả khổ đau.” 7. Catumahārājasuttaṃ 7. Kinh Tứ Đại Thiên Vương 37. ‘‘Aṭṭhamiyaṃ, bhikkhave, pakkhassa catunnaṃ mahārājānaṃ amaccā pārisajjā imaṃ lokaṃ anuvicaranti – ‘kacci bahū manussā manussesu matteyyā petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhāpacāyino uposathaṃ upavasanti paṭijāgaronti puññāni karontī’ti. Cātuddasiṃ, bhikkhave, pakkhassa catunnaṃ mahārājānaṃ puttā imaṃ lokaṃ anuvicaranti – ‘kacci bahū manussā manussesu matteyyā petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhāpacāyino uposathaṃ upavasanti paṭijāgaronti puññāni karontī’ti. Tadahu, bhikkhave, uposathe pannarase cattāro mahārājāno sāmaññeva imaṃ lokaṃ anuvicaranti – ‘kacci bahū manussā manussesu matteyyā petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhāpacāyino uposathaṃ upavasanti paṭijāgaronti puññāni karontī’’’ti. 37. “Này các Tỳ khưu, vào ngày mồng tám của mỗi nửa tháng, các vị đại thần tùy tùng của Tứ Đại Thiên Vương đi tuần tra thế gian này: ‘Có nhiều người trong loài người hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, tôn kính Sa-môn, tôn kính Bà-la-môn, kính trọng các bậc trưởng thượng trong gia đình, có giữ ngày Bố-tát, có tỉnh thức, có làm các công đức không?’ Này các Tỳ khưu, vào ngày mười bốn của mỗi nửa tháng, các vương tử của Tứ Đại Thiên Vương đi tuần tra thế gian này: ‘Có nhiều người trong loài người hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, tôn kính Sa-môn, tôn kính Bà-la-môn, kính trọng các bậc trưởng thượng trong gia đình, có giữ ngày Bố-tát, có tỉnh thức, có làm các công đức không?’ Này các Tỳ khưu, vào chính ngày Bố-tát mười lăm, chính Tứ Đại Thiên Vương đi tuần tra thế gian này: ‘Có nhiều người trong loài người hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, tôn kính Sa-môn, tôn kính Bà-la-môn, kính trọng các bậc trưởng thượng trong gia đình, có giữ ngày Bố-tát, có tỉnh thức, có làm các công đức không?’” ‘‘Sace, bhikkhave, appakā honti manussā manussesu matteyyā petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhāpacāyino uposathaṃ upavasanti paṭijāgaronti puññāni karonti. Tamenaṃ, bhikkhave, cattāro mahārājāno devānaṃ tāvatiṃsānaṃ sudhammāya sabhāya sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ārocenti – ‘appakā kho, mārisā, manussā manussesu matteyyā petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhāpacāyino uposathaṃ upavasanti paṭijāgaronti puññāni karontī’ti. Tena kho, bhikkhave[Pg.142], devā tāvatiṃsā anattamanā honti – ‘dibbā vata, bho, kāyā parihāyissanti, paripūrissanti asurakāyā’’’ti. “Này các Tỳ khưu, nếu có ít người trong loài người hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, tôn kính Sa-môn, tôn kính Bà-la-môn, kính trọng các bậc trưởng thượng trong gia đình, giữ ngày Bố-tát, tỉnh thức, làm các công đức, thì này các Tỳ khưu, Tứ Đại Thiên Vương báo cáo điều đó lên các vị trời ở cõi Ba Mươi Ba, đang hội họp tại pháp đường Sudhammā: ‘Thưa quý ngài, thật ít người trong loài người hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, tôn kính Sa-môn, tôn kính Bà-la-môn, kính trọng các bậc trưởng thượng trong gia đình, giữ ngày Bố-tát, tỉnh thức, làm các công đức.’ Do đó, này các Tỳ khưu, các vị trời ở cõi Ba Mươi Ba không vui lòng và nói: ‘Ôi, các cõi trời sẽ suy giảm, các cõi a-tu-la sẽ tăng thịnh!’” ‘‘Sace pana, bhikkhave, bahū honti manussā manussesu matteyyā petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhāpacāyino uposathaṃ upavasanti paṭijāgaronti puññāni karonti. Tamenaṃ, bhikkhave, cattāro mahārājāno devānaṃ tāvatiṃsānaṃ sudhammāya sabhāya sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ārocenti – ‘bahū kho, mārisā, manussā manussesu matteyyā petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhāpacāyino uposathaṃ upavasanti paṭijāgaronti puññāni karontī’ti. Tena, bhikkhave, devā tāvatiṃsā attamanā honti – ‘dibbā vata, bho, kāyā paripūrissanti, parihāyissanti asurakāyā’’’ti. “Còn nếu, này các Tỳ khưu, có nhiều người trong loài người hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, tôn kính Sa-môn, tôn kính Bà-la-môn, kính trọng các bậc trưởng thượng trong gia đình, giữ ngày Bố-tát, tỉnh thức, làm các công đức, thì này các Tỳ khưu, Tứ Đại Thiên Vương báo cáo điều đó lên các vị trời ở cõi Ba Mươi Ba, đang hội họp tại pháp đường Sudhammā: ‘Thưa quý ngài, thật nhiều người trong loài người hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, tôn kính Sa-môn, tôn kính Bà-la-môn, kính trọng các bậc trưởng thượng trong gia đình, giữ ngày Bố-tát, tỉnh thức, làm các công đức.’ Do đó, này các Tỳ khưu, các vị trời ở cõi Ba Mươi Ba vui mừng và nói: ‘Ôi, các cõi trời sẽ tăng thịnh, các cõi a-tu-la sẽ suy giảm!’” ‘‘Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, sakko devānamindo deve tāvatiṃse anunayamāno tāyaṃ velāyaṃ imaṃ gāthaṃ abhāsi – “Này các Tỳ khưu, thuở xưa, Sakka, vua của các vị trời, trong khi khuyến khích các vị trời ở cõi Ba Mươi Ba, vào lúc ấy đã nói lên bài kệ này:” ‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ; Uposathaṃ upavaseyya, yopissa mādiso naro’’ti. “Vào ngày mười bốn, mười lăm, và ngày mồng tám của mỗi nửa tháng, và trong những ngày đặc biệt của kỳ trai giới, đầy đủ tám giới, người nào muốn được như ta, hãy thực hành ngày Bố-tát.” ‘‘Sā kho panesā, bhikkhave, sakkena devānamindena gāthā duggītā na sugītā dubbhāsitā na subhāsitā. Taṃ kissa hetu? Sakko hi, bhikkhave, devānamindo avītarāgo avītadoso avītamoho. “Này các Tỳ khưu, bài kệ ấy của Sakka, vua của các vị trời, đã được hát lên một cách tồi tệ, không phải hay ho; được nói ra một cách tồi tệ, không phải khéo léo. Vì sao vậy? Vì này các Tỳ khưu, Sakka, vua của các vị trời, chưa thoát khỏi tham, chưa thoát khỏi sân, chưa thoát khỏi si.” ‘‘Yo ca kho so, bhikkhave, bhikkhu arahaṃ khīṇāsavo vusitavā brahmacariyo katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññā vimutto, tassa kho etaṃ, bhikkhave, bhikkhuno kallaṃ vacanāya – “Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc, đã sống đời Phạm hạnh, đã làm những việc cần làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã đạt được mục đích tối hậu, đã đoạn tận hữu kiết sử, đã giải thoát nhờ chánh trí, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ấy mới thích hợp để nói lên lời này:” ‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ; Uposathaṃ upavaseyya, yopissa mādiso naro’’ti. “Vào ngày mười bốn, mười lăm, và ngày mồng tám của mỗi nửa tháng, và trong những ngày đặc biệt của kỳ trai giới, đầy đủ tám giới, người nào muốn được như ta, hãy thực hành ngày Bố-tát.” ‘‘Taṃ [Pg.143] kissa hetu? So hi, bhikkhave, bhikkhu vītarāgo vītadoso vītamoho’’ti. Sattamaṃ. “Vì sao vậy? Vì này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ấy đã thoát khỏi tham, đã thoát khỏi sân, đã thoát khỏi si.” 8. Dutiyacatumahārājasuttaṃ 8. Kinh Tứ Đại Thiên Vương Thứ Hai 38. ‘‘Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, sakko devānamindo deve tāvatiṃse anunayamāno tāyaṃ velāyaṃ imaṃ gāthaṃ abhāsi – 38. “Này các Tỳ khưu, thuở xưa, Sakka, vua của các vị trời, trong khi khuyến khích các vị trời ở cõi Ba Mươi Ba, vào lúc ấy đã nói lên bài kệ này:” ‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ; Uposathaṃ upavaseyya, yopissa mādiso naro’’ti. “Vào ngày mười bốn, mười lăm, và ngày mồng tám của mỗi nửa tháng, và trong những ngày đặc biệt của kỳ trai giới, đầy đủ tám giới, người nào muốn được như ta, hãy thực hành ngày Bố-tát.” ‘‘Sā kho panesā, bhikkhave, sakkena devānamindena gāthā duggītā na sugītā dubbhāsitā na subhāsitā. Taṃ kissa hetu? Sakko hi, bhikkhave, devānamindo aparimutto jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, aparimutto dukkhasmāti vadāmi. Này các Tỳ khưu, bài kệ ấy do Sakka, vua của chư thiên, đã hát không hay, không phải hát hay; đã nói không tốt, không phải nói tốt. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vì Sakka, vua của chư thiên, chưa giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng vị ấy chưa giải thoát khỏi khổ. ‘‘Yo ca kho so, bhikkhave, bhikkhu arahaṃ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññā vimutto, tassa kho etaṃ, bhikkhave, bhikkhuno kallaṃ vacanāya – Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc, đã hoàn thành phạm hạnh, việc cần làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã đạt được mục đích tối hậu, đã đoạn tận hữu kiết sử, đã giải thoát nhờ chánh trí, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ấy mới thích hợp để nói rằng: ‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ; Uposathaṃ upavaseyya, yopissa mādiso naro’’ti. ‘Vào ngày mười bốn, mười lăm, và ngày mùng tám của mỗi nửa tháng, và vào những ngày đặc biệt của kỳ lễ, người nào giống như ta, nên thực hành ngày Bố-tát, đầy đủ tám chi phần.’ ‘‘Taṃ kissa hetu? So hi, bhikkhave, bhikkhu parimutto jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, parimutto dukkhasmāti vadāmī’’ti. Aṭṭhamaṃ. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vì vị Tỳ khưu ấy đã giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng vị ấy đã giải thoát khỏi khổ. (Kinh thứ tám). 9. Sukhumālasuttaṃ 9. Kinh Tế Nhị 39. ‘‘Sukhumālo ahaṃ, bhikkhave, paramasukhumālo accantasukhumālo. Mama sudaṃ, bhikkhave, pitu nivesane pokkharaṇiyo kāritā honti. Ekattha sudaṃ, bhikkhave, uppalaṃ vappati, ekattha padumaṃ, ekattha puṇḍarīkaṃ, yāvadeva mamatthāya. Na kho panassāhaṃ, bhikkhave, akāsikaṃ candanaṃ dhāremi. Kāsikaṃ[Pg.144], bhikkhave, su me taṃ veṭhanaṃ hoti, kāsikā kañcukā, kāsikaṃ nivāsanaṃ, kāsiko uttarāsaṅgo. Rattindivaṃ kho pana me su taṃ, bhikkhave, setacchattaṃ dhārīyati – ‘mā naṃ phusi sītaṃ vā uṇhaṃ vā tiṇaṃ vā rajo vā ussāvo vā’’’ti. 39. Này các Tỳ khưu, Ta được nuôi dưỡng tế nhị, rất tế nhị, vô cùng tế nhị. Này các Tỳ khưu, trong cung điện của phụ thân Ta, người ta đã cho đào các hồ sen: một hồ trồng sen xanh, một hồ trồng sen hồng, một hồ trồng sen trắng, tất cả chỉ vì lợi ích cho Ta. Này các Tỳ khưu, Ta không dùng loại gỗ đàn hương nào không phải từ xứ Kāsī. Này các Tỳ khưu, khăn đội đầu của Ta là từ xứ Kāsī, áo trong của Ta là từ xứ Kāsī, y phục của Ta là từ xứ Kāsī, áo choàng của Ta là từ xứ Kāsī. Này các Tỳ khưu, cả ngày lẫn đêm, một chiếc lọng trắng được che cho Ta, với ý nghĩ: ‘Mong rằng lạnh, nóng, cỏ, bụi, hay sương đừng chạm vào người.’ ‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, tayo pāsādā ahesuṃ – eko hemantiko, eko gimhiko, eko vassiko. So kho ahaṃ, bhikkhave, vassike pāsāde vassike cattāro māse nippurisehi tūriyehi paricārayamāno na heṭṭhāpāsādaṃ orohāmi. Yathā kho pana, bhikkhave, aññesaṃ nivesane dāsakammakaraporisassa kaṇājakaṃ bhojanaṃ dīyati bilaṅgadutiyaṃ, evamevassu me, bhikkhave, pitu nivesane dāsakammakaraporisassa sālimaṃsodano dīyati. Này các Tỳ khưu, Ta có ba cung điện: một cho mùa đông, một cho mùa hè, và một cho mùa mưa. Này các Tỳ khưu, tại cung điện mùa mưa, trong suốt bốn tháng mùa mưa, Ta được các nữ nhạc công phục vụ, không có nam nhân nào, và Ta không đi xuống tầng dưới của cung điện. Này các Tỳ khưu, cũng như trong nhà của những người khác, người ta cho người hầu và kẻ làm công ăn cơm tấm với nước dấm, thì cũng vậy, này các Tỳ khưu, trong cung điện của phụ thân Ta, người ta cho người hầu và kẻ làm công ăn cơm nấu bằng gạo thơm với thịt. ‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, evarūpāya iddhiyā samannāgatassa evarūpena ca sukhumālena etadahosi – ‘assutavā kho puthujjano attanā jarādhammo samāno jaraṃ anatīto paraṃ jiṇṇaṃ disvā aṭṭīyati harāyati jigucchati attānaṃyeva atisitvā, ahampi khomhi jarādhammo jaraṃ anatīto. Ahañceva kho pana jarādhammo samāno jaraṃ anatīto paraṃ jiṇṇaṃ disvā aṭṭīyeyyaṃ harāyeyyaṃ jiguccheyyaṃ na metaṃ assa patirūpa’nti. Tassa mayhaṃ, bhikkhave, iti paṭisañcikkhato yo yobbane yobbanamado so sabbaso pahīyi. Này các Tỳ khưu, trong khi Ta sống với sự sung túc như vậy, với sự tế nhị như vậy, ý nghĩ này đã khởi lên trong Ta: ‘Kẻ phàm phu ít nghe, tự mình có bản chất phải già, chưa vượt qua được sự già, khi thấy một người khác già nua, liền cảm thấy lo lắng, hổ thẹn, ghê tởm, mà quên mất chính mình. Ta cũng có bản chất phải già, chưa vượt qua được sự già. Nếu ta, người có bản chất phải già, chưa vượt qua được sự già, lại cảm thấy lo lắng, hổ thẹn, ghê tởm khi thấy một người khác già nua, thì điều đó không thích hợp với Ta.’ Này các Tỳ khưu, khi Ta suy xét như vậy, mọi sự kiêu mạn về tuổi trẻ đã hoàn toàn biến mất trong Ta. ‘‘Assutavā kho puthujjano attanā byādhidhammo samāno byādhiṃ anatīto paraṃ byādhitaṃ disvā aṭṭīyati harāyati jigucchati attānaṃyeva atisitvā – ‘ahampi khomhi byādhidhammo byādhiṃ anatīto, ahañceva kho pana byādhidhammo samāno byādhiṃ anatīto paraṃ byādhikaṃ disvā aṭṭīyeyyaṃ harāyeyyaṃ jiguccheyyaṃ, na metaṃ assa patirūpa’nti. Tassa mayhaṃ, bhikkhave, iti paṭisañcikkhato yo ārogye ārogyamado so sabbaso pahīyi. Kẻ phàm phu ít nghe, tự mình có bản chất phải bệnh, chưa vượt qua được bệnh tật, khi thấy một người khác bệnh hoạn, liền cảm thấy lo lắng, hổ thẹn, ghê tởm, mà quên mất chính mình. ‘Ta cũng có bản chất phải bệnh, chưa vượt qua được bệnh tật. Nếu ta, người có bản chất phải bệnh, chưa vượt qua được bệnh tật, lại cảm thấy lo lắng, hổ thẹn, ghê tởm khi thấy một người khác bệnh hoạn, thì điều đó không thích hợp với Ta.’ Này các Tỳ khưu, khi Ta suy xét như vậy, mọi sự kiêu mạn về sức khỏe đã hoàn toàn biến mất trong Ta. ‘‘Assutavā kho puthujjano attanā maraṇadhammo samāno maraṇaṃ anatīto paraṃ mataṃ disvā aṭṭīyati harāyati jigucchati attānaṃyeva atisitvā – ‘ahampi khomhi maraṇadhammo, maraṇaṃ anatīto, ahaṃ ceva kho pana [Pg.145] maraṇadhammo samāno maraṇaṃ anatīto paraṃ mataṃ disvā aṭṭīyeyyaṃ harāyeyyaṃ jiguccheyyaṃ, na metaṃ assa patirūpa’nti. Tassa mayhaṃ, bhikkhave, iti paṭisañcikkhato yo jīvite jīvitamado so sabbaso pahīyī’’ti. Kẻ phàm phu ít nghe, tự mình có bản chất phải chết, chưa vượt qua được cái chết, khi thấy một người khác đã chết, liền cảm thấy lo lắng, hổ thẹn, ghê tởm, mà quên mất chính mình. ‘Ta cũng có bản chất phải chết, chưa vượt qua được cái chết. Nếu ta, người có bản chất phải chết, chưa vượt qua được cái chết, lại cảm thấy lo lắng, hổ thẹn, ghê tởm khi thấy một người khác đã chết, thì điều đó không thích hợp với Ta.’ Này các Tỳ khưu, khi Ta suy xét như vậy, mọi sự kiêu mạn về sự sống đã hoàn toàn biến mất trong Ta. ‘‘Tayome, bhikkhave, madā. Katame tayo? Yobbanamado, ārogyamado, jīvitamado. Yobbanamadamatto vā, bhikkhave, assutavā puthujjano kāyena duccaritaṃ carati, vācāya duccaritaṃ carati, manasā duccaritaṃ carati. So kāyena duccaritaṃ caritvā, vācāya duccaritaṃ caritvā, manasā duccaritaṃ caritvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Ārogyamadamatto vā, bhikkhave, assutavā puthujjano…pe… jīvitamadamatto vā, bhikkhave, assutavā puthujjano kāyena duccaritaṃ carati, vācāya duccaritaṃ carati, manasā duccaritaṃ carati. So kāyena duccaritaṃ caritvā, vācāya duccaritaṃ caritvā, manasā duccaritaṃ caritvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Này các Tỳ khưu, có ba loại kiêu mạn này. Ba loại nào? Kiêu mạn về tuổi trẻ, kiêu mạn về sức khỏe, và kiêu mạn về sự sống. Này các Tỳ khưu, do say sưa với sự kiêu mạn về tuổi trẻ, kẻ phàm phu ít nghe làm điều ác qua thân, làm điều ác qua lời, làm điều ác qua ý. Sau khi làm điều ác qua thân, lời, và ý, khi thân hoại mạng chung, người ấy sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Tỳ khưu, do say sưa với sự kiêu mạn về sức khỏe, kẻ phàm phu ít nghe... Này các Tỳ khưu, do say sưa với sự kiêu mạn về sự sống, kẻ phàm phu ít nghe làm điều ác qua thân, làm điều ác qua lời, làm điều ác qua ý. Sau khi làm điều ác qua thân, lời, và ý, khi thân hoại mạng chung, người ấy sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. ‘‘Yobbanamadamatto vā, bhikkhave, bhikkhu sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati. Ārogyamadamatto vā, bhikkhave, bhikkhu…pe… jīvitamadamatto vā, bhikkhave, bhikkhu sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattatī’’ti. Này các Tỳ khưu, do say sưa với sự kiêu mạn về tuổi trẻ, một vị Tỳ khưu từ bỏ học giới và hoàn tục. Này các Tỳ khưu, do say sưa với sự kiêu mạn về sức khỏe, một vị Tỳ khưu... Này các Tỳ khưu, do say sưa với sự kiêu mạn về sự sống, một vị Tỳ khưu từ bỏ học giới và hoàn tục. ‘‘Byādhidhammā jarādhammā, atho maraṇadhammino; Yathādhammā tathāsantā, jigucchanti puthujjanā. “Có pháp bịnh, có pháp già, lại thêm có pháp chết; Phàm phu vốn có các pháp như vậy, lại sanh lòng ghê tởm.” ‘‘Ahañce taṃ jiguccheyyaṃ, evaṃdhammesu pāṇisu; Na metaṃ patirūpassa, mama evaṃ vihārino. “Nếu ta lại ghê tởm, đối với chúng sanh có các pháp như vậy; Điều ấy không thích hợp, đối với ta là người sống như vậy.” ‘‘Sohaṃ evaṃ viharanto, ñatvā dhammaṃ nirūpadhiṃ; Ārogye yobbanasmiñca, jīvitasmiñca ye madā. “Ta, người sống như vậy, đã biết được Pháp vô sanh y; những say đắm nào trong sự không bịnh, trong tuổi trẻ, và trong sự sống,” ‘‘Sabbe made abhibhosmi, nekkhamme daṭṭhu khemataṃ; Tassa me ahu ussāho, nibbānaṃ abhipassato. “Ta đã vượt qua tất cả những say đắm ấy, thấy được sự an ổn trong pháp xuất ly. Đối với ta, người thấy rõ Niết-bàn, nỗ lực đã được khởi lên.” ‘‘Nāhaṃ bhabbo etarahi, kāmāni paṭisevituṃ; Anivatti bhavissāmi, brahmacariyaparāyaṇo’’ti. navamaṃ; “Nay ta không có thể, để hưởng thụ các dục; Ta sẽ không thối chuyển, với phạm hạnh là mục đích.” Phẩm thứ chín. 10. Ādhipateyyasuttaṃ 10. Kinh Quyền Lực 40. ‘‘Tīṇimāni[Pg.146], bhikkhave, ādhipateyyāni. Katamāni tīṇi? Attādhipateyyaṃ, lokādhipateyyaṃ, dhammādhipateyyaṃ. Katamañca, bhikkhave, attādhipateyyaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati – ‘na kho panāhaṃ cīvarahetu agārasmā anagāriyaṃ pabbajito. Na piṇḍapātahetu, na senāsanahetu, na itibhavābhavahetu agārasmā anagāriyaṃ pabbajito. Api ca khomhi otiṇṇo jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto. Appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethāti. Ahañceva kho pana yādisake kāme ohāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajito tādisake vā kāme pariyeseyyaṃ tato vā pāpiṭṭhatare, na metaṃ patirūpa’nti. So iti paṭisañcikkhati – ‘āraddhaṃ kho pana me vīriyaṃ bhavissati asallīnaṃ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṃ cittaṃ ekagga’nti. So attānaṃyeva adhipatiṃ karitvā akusalaṃ pajahati, kusalaṃ bhāveti, sāvajjaṃ pajahati, anavajjaṃ bhāveti, suddhaṃ attānaṃ pariharati. Idaṃ vuccati, bhikkhave, attādhipateyyaṃ. 40. “Này các Tỳ khưu, có ba quyền lực này. Thế nào là ba? Lấy tự ngã làm chủ, lấy thế gian làm chủ, lấy Pháp làm chủ. Và này các Tỳ khưu, thế nào là lấy tự ngã làm chủ? Ở đây, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu đi đến khu rừng, hoặc đi đến gốc cây, hoặc đi đến ngôi nhà trống, rồi suy xét như sau: ‘Ta xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, không phải vì y, không phải vì vật thực khất thực, không phải vì sàng tọa, không phải vì sự hiện hữu hay không hiện hữu này nọ. Mà thật sự, ta bị chìm ngập bởi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não; bị khổ chìm ngập, bị khổ áp đảo. Mong rằng sự chấm dứt toàn bộ khối khổ này có thể được biết đến.’ ‘Ta, sau khi đã từ bỏ những dục lạc như vậy để xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, nếu lại đi tìm kiếm những dục lạc tương tự hoặc tệ hơn nữa, điều ấy không thích hợp với ta.’ Vị ấy suy xét như sau: ‘Tinh tấn của ta sẽ được khởi lên, không thụ động; niệm sẽ được thiết lập, không quên lãng; thân sẽ được khinh an, không bồn chồn; tâm sẽ được định tĩnh, nhất tâm.’ Vị ấy, lấy chính mình làm chủ, từ bỏ điều bất thiện, tu tập điều thiện; từ bỏ điều có tội, tu tập điều không có tội; giữ gìn tự thân trong sạch. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là lấy tự ngã làm chủ. ‘‘Katamañca, bhikkhave, lokādhipateyyaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati – ‘na kho panāhaṃ cīvarahetu agārasmā anagāriyaṃ pabbajito. Na piṇḍapātahetu, na senāsanahetu, na itibhavābhavahetu agārasmā anagāriyaṃ pabbajito. Api ca khomhi otiṇṇo jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto. Appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti. Ahañceva kho pana evaṃ pabbajito samāno kāmavitakkaṃ vā vitakkeyyaṃ, byāpādavitakkaṃ vā vitakkeyyaṃ, vihiṃsāvitakkaṃ vā vitakkeyyaṃ, mahā kho panāyaṃ lokasannivāso. Mahantasmiṃ kho pana lokasannivāse santi samaṇabrāhmaṇā iddhimanto dibbacakkhukā paracittaviduno. Te dūratopi passanti, āsannāpi na dissanti, cetasāpi cittaṃ pajānanti. Tepi maṃ evaṃ jāneyyuṃ – ‘passatha, bho, imaṃ kulaputtaṃ [Pg.147] saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito samāno vokiṇṇo viharati pāpakehi akusalehi dhammehī’ti. Devatāpi kho santi iddhimantiniyo dibbacakkhukā paracittaviduniyo. Tā dūratopi passanti, āsannāpi na dissanti, cetasāpi cittaṃ jānanti. Tāpi maṃ evaṃ jāneyyuṃ – ‘passatha, bho, imaṃ kulaputtaṃ saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito samāno vokiṇṇo viharati pāpakehi akusalehi dhammehī’ti. So iti paṭisañcikkhati – ‘āraddhaṃ kho pana me vīriyaṃ bhavissati asallīnaṃ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṃ cittaṃ ekagga’nti. So lokaṃyeva adhipatiṃ karitvā akusalaṃ pajahati, kusalaṃ bhāveti, sāvajjaṃ pajahati, anavajjaṃ bhāveti, suddhaṃ attānaṃ pariharati. Idaṃ vuccati, bhikkhave, lokādhipateyyaṃ. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là lấy thế gian làm chủ? Ở đây, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu đi đến khu rừng, hoặc đi đến gốc cây, hoặc đi đến ngôi nhà trống, rồi suy xét như sau: ‘Ta xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, không phải vì y, không phải vì vật thực khất thực, không phải vì sàng tọa, không phải vì sự hiện hữu hay không hiện hữu này nọ. Mà thật sự, ta bị chìm ngập bởi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não; bị khổ chìm ngập, bị khổ áp đảo. Mong rằng sự chấm dứt toàn bộ khối khổ này có thể được biết đến.’ ‘Ta, đã xuất gia như vậy, nếu lại khởi lên dục tầm, hoặc sân tầm, hoặc hại tầm, (thì thật không đáng). Thế giới này thật rộng lớn. Trong thế giới rộng lớn này, có những vị Sa-môn, Bà-la-môn có thần thông, có thiên nhãn, biết được tâm của người khác. Các vị ấy thấy được từ xa, dù ở gần cũng không bị thấy, và biết được tâm của người khác bằng tâm của mình. Các vị ấy cũng sẽ biết về ta như sau: ‘Này quý vị, hãy xem người thiện nam tử này, đã do lòng tin mà xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, lại sống trộn lẫn với các pháp ác, bất thiện.’ Cũng có những vị chư thiên có thần thông, có thiên nhãn, biết được tâm của người khác. Các vị ấy thấy được từ xa, dù ở gần cũng không bị thấy, và biết được tâm của người khác bằng tâm của mình. Các vị ấy cũng sẽ biết về ta như sau: ‘Này quý vị, hãy xem người thiện nam tử này, đã do lòng tin mà xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, lại sống trộn lẫn với các pháp ác, bất thiện.’ Vị ấy suy xét như sau: ‘Tinh tấn của ta sẽ được khởi lên, không thụ động; niệm sẽ được thiết lập, không quên lãng; thân sẽ được khinh an, không bồn chồn; tâm sẽ được định tĩnh, nhất tâm.’ Vị ấy, lấy thế gian làm chủ, từ bỏ điều bất thiện, tu tập điều thiện; từ bỏ điều có tội, tu tập điều không có tội; giữ gìn tự thân trong sạch. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là lấy thế gian làm chủ. ‘‘Katamañca, bhikkhave, dhammādhipateyyaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati – ‘na kho panāhaṃ cīvarahetu agārasmā anagāriyaṃ pabbajito. Na piṇḍapātahetu, na senāsanahetu, na itibhavābhavahetu agārasmā anagāriyaṃ pabbajito. Api ca khomhi otiṇṇo jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto. Appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethāti. Svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhīti. Santi kho pana me sabrahmacārī jānaṃ passaṃ viharanti. Ahañceva kho pana evaṃ svākkhāte dhammavinaye pabbajito samāno kusīto vihareyyaṃ pamatto, na metaṃ assa patirūpa’nti. So iti paṭisañcikkhati – ‘āraddhaṃ kho pana me vīriyaṃ bhavissati asallīnaṃ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṃ cittaṃ ekagga’nti. So dhammaṃyeva adhipatiṃ karitvā akusalaṃ pajahati, kusalaṃ bhāveti, sāvajjaṃ pajahati, anavajjaṃ bhāveti, suddhaṃ attānaṃ pariharati. Idaṃ vuccati, bhikkhave, dhammādhipateyyaṃ. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi ādhipateyyānī’’ti. Này các Tỳ khưu, thế nào là Pháp chủ? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu đi đến khu rừng, hoặc đi đến gốc cây, hoặc đi đến ngôi nhà trống, rồi suy xét như vầy: ‘Ta xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình không phải vì y phục. Không phải vì vật thực khất thực, không phải vì sàng tọa, không phải vì sự hiện hữu thế này hay thế khác. Mà thật vậy, ta bị chìm đắm trong sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não; bị khổ lấn át, bị khổ xâm chiếm. Mong rằng sự chấm dứt toàn bộ khối khổ này có thể được biết đến.’ Pháp đã được Thế Tôn khéo thuyết giảng, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để thấy, có tính hướng thượng, được người trí tự mình liễu tri. Lại nữa, có các vị đồng phạm hạnh của ta đang sống, biết và thấy (Pháp ấy). Nếu ta, đã xuất gia trong Pháp và Luật được khéo thuyết giảng như vậy, lại sống lười biếng, phóng dật, thì điều ấy không thích hợp với ta.’ Vị ấy suy xét như vầy: ‘Tinh tấn của ta sẽ được khởi xướng, không thối chuyển; niệm sẽ được thiết lập, không quên lãng; thân sẽ được khinh an, không bứt rứt; tâm sẽ được định tĩnh, nhất tâm.’ Vị ấy, lấy Pháp làm chủ, từ bỏ điều bất thiện, tu tập điều thiện; từ bỏ điều có tội, tu tập điều không có tội; giữ gìn tự thân trong sạch. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là Pháp chủ. Này các Tỳ khưu, có ba sự làm chủ này. ‘‘Natthi loke raho nāma, pāpakammaṃ pakubbato; Attā te purisa jānāti, saccaṃ vā yadi vā musā. Trong thế gian, không có nơi nào gọi là kín đáo đối với người làm ác nghiệp. Hỡi người, tự thân ngươi biết, dù là thật hay là dối. ‘‘Kalyāṇaṃ [Pg.148] vata bho sakkhi, attānaṃ atimaññasi; Yo santaṃ attani pāpaṃ, attānaṃ parigūhasi. Hỡi các bạn, ngươi xem thường tự thân, một nhân chứng tốt đẹp thay, khi ngươi che giấu điều ác có trong chính mình. ‘‘Passanti devā ca tathāgatā ca,Lokasmiṃ bālaṃ visamaṃ carantaṃ; Tasmā hi attādhipateyyako ca,Lokādhipo ca nipako ca jhāyī. Chư Thiên và các bậc Như Lai thấy kẻ ngu trong thế gian hành xử bất chính. Do đó, người có tự ngã làm chủ, người có thế gian làm chủ, người trí tuệ, và người thiền định, ‘‘Dhammādhipo ca anudhammacārī,Na hīyati saccaparakkamo muni; Pasayha māraṃ abhibhuyya antakaṃ,Yo ca phusī jātikkhayaṃ padhānavā; So tādiso lokavidū sumedho,Sabbesu dhammesu atammayo munī’’ti. dasamaṃ; người có Pháp làm chủ và sống thuận theo Pháp, bậc thánh có nỗ lực chân chánh, thì không bị suy thoái. Người nào có sự tinh tấn, chế ngự Ma vương, chiến thắng thần chết, đạt đến sự đoạn tận sanh; người như vậy, biết rõ thế gian, có trí tuệ tốt, bậc thánh không bị ái dục chi phối trong tất cả các pháp, không bị suy thoái. Hết bài kinh thứ mười. Devadūtavaggo catuttho. Phẩm Thiên Sứ, thứ tư. Tassuddānaṃ – Phần tóm lược của phẩm ấy: Brahma ānanda sāriputto, nidānaṃ hatthakena ca; Dūtā duve ca rājāno, sukhumālādhipateyyena cāti. Brahma, Ānanda, Sāriputta, Nidāna, và Hatthaka; Dūta, hai kinh Rājāno, Sukhumāla, và Ādhipateyya. 5. Cūḷavaggo 5. Phẩm Nhỏ 1. Sammukhībhāvasuttaṃ 1. Kinh Hiện Diện 41. ‘‘Tiṇṇaṃ, bhikkhave, sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṃ puññaṃ pasavati. Katamesaṃ tiṇṇaṃ? Saddhāya, bhikkhave, sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṃ puññaṃ pasavati. Deyyadhammassa, bhikkhave, sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṃ puññaṃ pasavati. Dakkhiṇeyyānaṃ, bhikkhave, sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṃ puññaṃ pasavati. Imesaṃ kho, bhikkhave, tiṇṇaṃ sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṃ puññaṃ pasavatī’’ti. Paṭhamaṃ. 41. Này các Tỳ khưu, do sự hiện diện của ba pháp, người thiện nam tử có lòng tin tạo ra nhiều phước báu. Ba pháp nào? Này các Tỳ khưu, do sự hiện diện của lòng tin, người thiện nam tử có lòng tin tạo ra nhiều phước báu. Này các Tỳ khưu, do sự hiện diện của vật thí, người thiện nam tử có lòng tin tạo ra nhiều phước báu. Này các Tỳ khưu, do sự hiện diện của những người đáng cúng dường, người thiện nam tử có lòng tin tạo ra nhiều phước báu. Này các Tỳ khưu, chính do sự hiện diện của ba pháp này, người thiện nam tử có lòng tin tạo ra nhiều phước báu. Hết bài kinh thứ nhất. 2. Tiṭhānasuttaṃ 2. Kinh Ba Trường Hợp 42. ‘‘Tīhi[Pg.149], bhikkhave, ṭhānehi saddho pasanno veditabbo. Katamehi tīhi? Sīlavantānaṃ dassanakāmo hoti, saddhammaṃ sotukāmo hoti, vigatamalamaccherena cetasā agāraṃ ajjhāvasati muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṃvibhāgarato. Imehi kho, bhikkhave, tīhi ṭhānehi saddho pasanno veditabbo’’. 42. Này các Tỳ khưu, người có lòng tin, người tịnh tín, cần được biết qua ba trường hợp. Ba trường hợp nào? (Vị ấy) muốn thấy những người có giới, muốn nghe diệu pháp, sống tại gia với tâm không còn cấu uế của xan tham, bố thí rộng rãi, tay sạch sẽ, vui thích xả ly, đáng được cầu xin, vui thích trong việc cho và chia sẻ. Này các Tỳ khưu, chính do ba trường hợp này, người có lòng tin, người tịnh tín, cần được biết. ‘‘Dassanakāmo sīlavataṃ, saddhammaṃ sotumicchati; Vinaye maccheramalaṃ, sa ve saddhoti vuccatī’’ti. dutiyaṃ; Người muốn thấy những người có giới, muốn nghe diệu pháp, loại trừ cấu uế của xan tham, người ấy thật được gọi là người có lòng tin. Hết bài kinh thứ hai. 3. Atthavasasuttaṃ 3. Kinh Lợi Ích 43. ‘‘Tayo, bhikkhave, atthavase sampassamānena alameva paresaṃ dhammaṃ desetuṃ. Katame tayo? Yo dhammaṃ deseti so atthappaṭisaṃvedī ca hoti dhammappaṭisaṃvedī ca. Yo dhammaṃ suṇāti so atthappaṭisaṃvedī ca hoti dhammappaṭisaṃvedī ca. Yo ceva dhammaṃ deseti yo ca dhammaṃ suṇāti ubho atthappaṭisaṃvedino ca honti dhammappaṭisaṃvedino ca. Ime kho, bhikkhave, tayo atthavase sampassamānena alameva paresaṃ dhammaṃ desetu’’nti. Tatiyaṃ. 43. Này các Tỳ khưu, khi thấy rõ ba lợi ích này, thật là thích hợp để thuyết pháp cho người khác. Ba lợi ích nào? Người thuyết pháp hiểu rõ cả nghĩa và văn. Người nghe pháp hiểu rõ cả nghĩa và văn. Cả người thuyết pháp và người nghe pháp đều hiểu rõ cả nghĩa và văn. Này các Tỳ khưu, khi thấy rõ ba lợi ích này, thật là thích hợp để thuyết pháp cho người khác. Hết bài kinh thứ ba. 4. Kathāpavattisuttaṃ 4. Kinh Cuộc Đàm Thoại 44. ‘‘Tīhi, bhikkhave, ṭhānehi kathā pavattinī hoti. Katamehi tīhi? Yo dhammaṃ deseti so atthappaṭisaṃvedī ca hoti dhammappaṭisaṃvedī ca. Yo dhammaṃ suṇāti so atthappaṭisaṃvedī ca hoti dhammappaṭisaṃvedī ca. Yo ceva dhammaṃ deseti yo ca dhammaṃ suṇāti ubho atthappaṭisaṃvedino ca honti dhammappaṭisaṃvedino ca. Imehi kho, bhikkhave, tīhi ṭhānehi kathā pavattinī hotī’’ti. Catutthaṃ. 44. Này các Tỳ khưu, do ba trường hợp, cuộc đàm thoại được diễn ra. Ba trường hợp nào? Người thuyết pháp hiểu rõ cả nghĩa và văn. Người nghe pháp hiểu rõ cả nghĩa và văn. Cả người thuyết pháp và người nghe pháp đều hiểu rõ cả nghĩa và văn. Này các Tỳ khưu, chính do ba trường hợp này, cuộc đàm thoại được diễn ra. Hết bài kinh thứ tư. 5. Paṇḍitasuttaṃ 5. Kinh Bậc Hiền Trí 45. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, paṇḍitapaññattāni sappurisapaññattāni. Katamāni tīṇi? Dānaṃ, bhikkhave, paṇḍitapaññattaṃ sappurisapaññattaṃ. Pabbajjā, bhikkhave[Pg.150], paṇḍitapaññattā sappurisapaññattā. Mātāpitūnaṃ, bhikkhave, upaṭṭhānaṃ paṇḍitapaññattaṃ sappurisapaññattaṃ. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi paṇḍitapaññattāni sappurisapaññattānī’’ti. 45. Này các Tỳ khưu, có ba điều này được các bậc hiền trí, các bậc chân nhân chế định. Ba điều nào? Này các Tỳ khưu, bố thí được các bậc hiền trí, các bậc chân nhân chế định. Này các Tỳ khưu, xuất gia được các bậc hiền trí, các bậc chân nhân chế định. Này các Tỳ khưu, phụng dưỡng cha mẹ được các bậc hiền trí, các bậc chân nhân chế định. Này các Tỳ khưu, chính ba điều này được các bậc hiền trí, các bậc chân nhân chế định. ‘‘Sabbhi dānaṃ upaññattaṃ, ahiṃsā saṃyamo damo; Mātāpitu upaṭṭhānaṃ, santānaṃ brahmacārinaṃ. Các bậc chân nhân đã chế định việc bố thí, việc không làm hại, sự tự chế, sự điều phục, và việc phụng dưỡng cha mẹ của những bậc hiền thiện, sống phạm hạnh. ‘‘Sataṃ etāni ṭhānāni, yāni sevetha paṇḍito; Ariyo dassanasampanno, sa lokaṃ bhajate siva’’nti. pañcamaṃ; Ðây là ba pháp của bậc chân nhân, mà bậc hiền trí nên thực hành; bậc Thánh thành tựu tri kiến, vị ấy đạt đến cảnh giới an ổn. 6. Sīlavantasuttaṃ 6. Kinh Vị Giữ Giới 46. ‘‘Yaṃ, bhikkhave, sīlavanto pabbajitā gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharanti. Tattha manussā tīhi ṭhānehi bahuṃ puññaṃ pasavanti. Katamehi tīhi? Kāyena, vācāya, manasā. Yaṃ, bhikkhave, sīlavanto pabbajitā gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharanti. Tattha manussā imehi tīhi ṭhānehi bahuṃ puññaṃ pasavantī’’ti. Chaṭṭhaṃ. 46. Này các Tỳ khưu, các vị xuất gia có giới đức nương tựa vào một làng hay một thị trấn nào để sống, tại nơi ấy, những người dân tạo ra nhiều phước báu bằng ba cách. Thế nào là ba? Bằng thân, bằng lời, và bằng ý. Này các Tỳ khưu, các vị xuất gia có giới đức nương tựa vào một làng hay một thị trấn nào để sống, tại nơi ấy, những người dân tạo ra nhiều phước báu bằng ba cách này. 7. Saṅkhatalakkhaṇasuttaṃ 7. Kinh Đặc Tướng Của Pháp Hữu Vi 47. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, saṅkhatassa saṅkhatalakkhaṇāni. Katamāni tīṇi? Uppādo paññāyati, vayo paññāyati, ṭhitassa aññathattaṃ paññāyati. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi saṅkhatassa saṅkhatalakkhaṇānī’’ti. Sattamaṃ. 47. Này các Tỳ khưu, có ba đặc tướng này của pháp hữu vi. Thế nào là ba? Sự sanh khởi được biết đến, sự hoại diệt được biết đến, sự biến đổi của cái đang tồn tại được biết đến. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba đặc tướng của pháp hữu vi. 8. Asaṅkhatalakkhaṇasuttaṃ 8. Kinh Đặc Tướng Của Pháp Vô Vi 48. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, asaṅkhatassa asaṅkhatalakkhaṇāni. Katamāni tīṇi? Na uppādo paññāyati, na vayo paññāyati, na ṭhitassa aññathattaṃ paññāyati. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi asaṅkhatassa asaṅkhatalakkhaṇānī’’ti. Aṭṭhamaṃ. 48. Này các Tỳ khưu, có ba đặc tướng này của pháp vô vi. Thế nào là ba? Sự sanh khởi không được biết đến, sự hoại diệt không được biết đến, sự biến đổi của cái đang tồn tại không được biết đến. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba đặc tướng của pháp vô vi. 9. Pabbatarājasuttaṃ 9. Kinh Vua Núi 49. ‘‘Himavantaṃ, bhikkhave, pabbatarājaṃ nissāya mahāsālā tīhi vaḍḍhīhi vaḍḍhanti. Katamāhi tīhi? Sākhāpattapalāsena vaḍḍhanti, tacapapaṭikāya vaḍḍhanti[Pg.151], pheggusārena vaḍḍhanti. Himavantaṃ, bhikkhave, pabbatarājaṃ nissāya mahāsālā imāhi tīhi vaḍḍhīhi vaḍḍhanti. 49. Này các Tỳ khưu, nương tựa vào Hy-mã-lạp sơn, vua của các loài núi, các cây sala lớn tăng trưởng bằng ba sự tăng trưởng. Thế nào là ba? Chúng tăng trưởng về cành, lá, và chồi non; chúng tăng trưởng về vỏ cây và lớp vỏ ngoài; chúng tăng trưởng về giác cây và lõi cây. Này các Tỳ khưu, nương tựa vào Hy-mã-lạp sơn, vua của các loài núi, các cây sala lớn tăng trưởng bằng ba sự tăng trưởng này. ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, saddhaṃ kulapatiṃ nissāya anto jano tīhi vaḍḍhīhi vaḍḍhati. Katamāhi tīhi? Saddhāya vaḍḍhati, sīlena vaḍḍhati, paññāya vaḍḍhati. Saddhaṃ, bhikkhave, kulapatiṃ nissāya anto jano imāhi tīhi vaḍḍhīhi vaḍḍhatī’’ti. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, nương tựa vào một vị gia chủ có đức tin, những người trong gia đình tăng trưởng bằng ba sự tăng trưởng. Thế nào là ba? Tăng trưởng về đức tin, tăng trưởng về giới, tăng trưởng về trí tuệ. Này các Tỳ khưu, nương tựa vào một vị gia chủ có đức tin, những người trong gia đình tăng trưởng bằng ba sự tăng trưởng này. ‘‘Yathāpi pabbato selo, araññasmiṃ brahāvane; Taṃ rukkhā upanissāya, vaḍḍhante te vanappatī. Ví như ngọn núi đá trong khu rừng lớn hoang vắng; nương tựa vào núi ấy, các cây cối, các chúa tể của rừng, được tăng trưởng. ‘‘Tatheva sīlasampannaṃ, saddhaṃ kulapatiṃ idha; Upanissāya vaḍḍhanti, puttadārā ca bandhavā; Amaccā ñātisaṅghā ca, ye cassa anujīvino. Cũng vậy, ở đời này, nương tựa vào vị gia chủ có đức tin, thành tựu giới hạnh, mà vợ con, thân bằng quyến thuộc, các bạn bè thân thiết, bà con họ hàng, và những người sống nương nhờ vị ấy được tăng trưởng. ‘‘Tyāssa sīlavato sīlaṃ, cāgaṃ sucaritāni ca; Passamānānukubbanti, attamatthaṃ vicakkhaṇā. Những người sáng suốt, thấy rõ lợi ích của mình, khi thấy giới hạnh, sự bố thí, và các thiện hạnh của vị có giới đức ấy, họ liền noi theo. ‘‘Idha dhammaṃ caritvāna, maggaṃ sugatigāminaṃ; Nandino devalokasmiṃ, modanti kāmakāmino’’ti. navamaṃ; Sau khi thực hành Pháp ở đời này, con đường đưa đến thiện thú, những người tìm cầu dục lạc, hoan hỷ, vui hưởng trong cõi trời. 10. Ātappakaraṇīyasuttaṃ 10. Kinh Cần Phải Nỗ Lực 50. ‘‘Tīhi, bhikkhave, ṭhānehi ātappaṃ karaṇīyaṃ. Katamehi tīhi? Anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya ātappaṃ karaṇīyaṃ, anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya ātappaṃ karaṇīyaṃ, uppannānaṃ sārīrikānaṃ vedanānaṃ dukkhānaṃ tibbānaṃ kharānaṃ kaṭukānaṃ asātānaṃ amanāpānaṃ pāṇaharānaṃ adhivāsanāya ātappaṃ karaṇīyaṃ. Imehi tīhi, bhikkhave, ṭhānehi ātappaṃ karaṇīyaṃ. 50. Này các Tỳ khưu, cần phải nỗ lực trong ba trường hợp. Thế nào là ba? Cần phải nỗ lực để các pháp ác, bất thiện chưa sanh không sanh khởi; cần phải nỗ lực để các pháp thiện chưa sanh được sanh khởi; cần phải nỗ lực để chịu đựng các cảm thọ thuộc về thân đã sanh khởi, đau đớn, mãnh liệt, dữ dội, cay đắng, không vừa ý, không thích ý, đoạt mạng. Này các Tỳ khưu, cần phải nỗ lực trong ba trường hợp này. ‘‘Yato kho, bhikkhave, bhikkhu anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya ātappaṃ karoti, anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya ātappaṃ karoti, uppannānaṃ sārīrikānaṃ vedanānaṃ dukkhānaṃ tibbānaṃ kharānaṃ kaṭukānaṃ asātānaṃ amanāpānaṃ pāṇaharānaṃ adhivāsanāya ātappaṃ [Pg.152] karoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu ātāpī nipako sato sammā dukkhassa antakiriyāyā’’ti. Dasamaṃ. Này các Tỳ khưu, khi một Tỳ khưu nỗ lực để các pháp ác, bất thiện chưa sanh không sanh khởi; nỗ lực để các pháp thiện chưa sanh được sanh khởi; và nỗ lực để chịu đựng các cảm thọ thuộc về thân đã sanh khởi, đau đớn, mãnh liệt, dữ dội, cay đắng, không vừa ý, không thích ý, đoạt mạng; này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ấy được gọi là người nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, để chơn chánh chấm dứt khổ đau. 11. Mahācorasuttaṃ 11. Kinh Tên Đại Đạo Tặc 51. ‘‘Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato mahācoro sandhimpi chindati, nillopampi harati, ekāgārikampi karoti, paripanthepi tiṭṭhati. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, mahācoro visamanissito ca hoti, gahananissito ca hoti, balavanissito ca hoti. Kathañca, bhikkhave, mahācoro visamanissito hoti? Idha, bhikkhave, mahācoro nadīviduggaṃ vā nissito hoti pabbatavisamaṃ vā. Evaṃ kho, bhikkhave, mahācoro visamanissito hoti. 51. Này các Tỳ khưu, một tên đại đạo tặc có đủ ba yếu tố sẽ khoét vách, cướp bóc, cướp một nhà, và đứng chặn đường. Thế nào là ba? Ở đây, này các Tỳ khưu, tên đại đạo tặc nương tựa vào nơi hiểm trở, nương tựa vào nơi rậm rạp, và nương tựa vào người có quyền thế. Và này các Tỳ khưu, thế nào là tên đại đạo tặc nương tựa vào nơi hiểm trở? Ở đây, này các Tỳ khưu, tên đại đạo tặc nương tựa vào nơi sông ngòi khó qua lại hoặc nơi núi non không bằng phẳng. Như vậy, này các Tỳ khưu, là tên đại đạo tặc nương tựa vào nơi hiểm trở. ‘‘Kathañca, bhikkhave, mahācoro gahananissito hoti? Idha, bhikkhave, mahācoro tiṇagahanaṃ vā nissito hoti, rukkhagahanaṃ vā rodhaṃ vā mahāvanasaṇḍaṃ vā. Evaṃ kho, bhikkhave, mahācoro gahananissito hoti. Và này các Tỳ khưu, thế nào là tên đại đạo tặc nương tựa vào nơi rậm rạp? Ở đây, này các Tỳ khưu, tên đại đạo tặc nương tựa vào bụi cỏ, hoặc bụi cây, hoặc khu rừng rậm, hoặc khu rừng lớn. Như vậy, này các Tỳ khưu, là tên đại đạo tặc nương tựa vào nơi rậm rạp. ‘‘Kathañca, bhikkhave, mahācoro balavanissito hoti? Idha, bhikkhave, mahācoro rājānaṃ vā rājamahāmattānaṃ vā nissito hoti. Tassa evaṃ hoti – ‘sace maṃ koci kiñci vakkhati, ime me rājāno vā rājamahāmattā vā pariyodhāya atthaṃ bhaṇissantī’ti. Sace naṃ koci kiñci āha, tyāssa rājāno vā rājamahāmattā vā pariyodhāya atthaṃ bhaṇanti. Evaṃ kho, bhikkhave, mahācoro balavanissito hoti. Ime kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato mahācoro sandhimpi chindati, nillopampi harati, ekāgārikampi karoti, paripanthepi tiṭṭhati. Và này các Tỳ khưu, thế nào là tên đại đạo tặc nương tựa vào người có quyền thế? Ở đây, này các Tỳ khưu, tên đại đạo tặc nương tựa vào các vị vua hoặc các vị đại thần của vua. Y suy nghĩ như sau: ‘Nếu có ai nói điều gì về ta, các vị vua hoặc các vị đại thần này sẽ nói lời bênh vực cho ta.’ Và nếu có ai nói điều gì về y, các vị vua hoặc các vị đại thần ấy liền nói lời bênh vực cho y. Như vậy, này các Tỳ khưu, là tên đại đạo tặc nương tựa vào người có quyền thế. Này các Tỳ khưu, một tên đại đạo tặc có đủ ba yếu tố này sẽ khoét vách, cướp bóc, cướp một nhà, và đứng chặn đường. ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato pāpabhikkhu khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavati. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, pāpabhikkhu visamanissito ca hoti gahananissito ca balavanissito ca. Này các Tỳ khưu, cũng tương tự như vậy, vị Tỳ khưu ác đức có đủ ba pháp thì tự mình mang lấy thân thể bị tổn thương, bị hủy hoại, có tội lỗi, bị người trí khiển trách, và tạo ra nhiều điều phi phước đức. Do ba pháp nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào sự không đồng đều, nương tựa vào rừng rậm, và nương tựa vào kẻ có quyền thế. ‘‘Kathañca, bhikkhave, pāpabhikkhu visamanissito hoti? Idha, bhikkhave, pāpabhikkhu visamena kāyakammena samannāgato hoti, visamena vacīkammena [Pg.153] samannāgato hoti, visamena manokammena samannāgato hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpabhikkhu visamanissito hoti. Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào sự không đồng đều? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu ác đức có thân nghiệp không đồng đều, có khẩu nghiệp không đồng đều, có ý nghiệp không đồng đều. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào sự không đồng đều. ‘‘Kathañca, bhikkhave, pāpabhikkhu gahananissito hoti? Idha, bhikkhave, pāpabhikkhu micchādiṭṭhiko hoti, antaggāhikāya diṭṭhiyā samannāgato hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpabhikkhu gahananissito hoti. Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào rừng rậm? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu ác đức có tà kiến, có đủ loại kiến chấp cực đoan. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào rừng rậm. ‘‘Kathañca, bhikkhave, pāpabhikkhu balavanissito hoti? Idha, bhikkhave, pāpabhikkhu rājānaṃ vā rājamahāmattānaṃ vā nissito hoti. Tassa evaṃ hoti – ‘sace maṃ koci kiñci vakkhati, ime me rājāno vā rājamahāmattā vā pariyodhāya atthaṃ bhaṇissantī’ti. Sace naṃ koci kiñci āha, tyāssa rājāno vā rājamahāmattā vā pariyodhāya atthaṃ bhaṇanti. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpabhikkhu balavanissito hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato pāpabhikkhu khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavatī’’ti. Ekādasamaṃ. Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào kẻ có quyền thế? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào vua chúa hoặc các đại thần của vua. Vị ấy nghĩ rằng: ‘Nếu có ai nói điều gì về ta, những vị vua này hoặc những vị đại thần này sẽ bảo vệ và nói lời lợi ích cho ta.’ Nếu có ai nói điều gì về vị ấy, những vị vua ấy hoặc những vị đại thần ấy sẽ bảo vệ và nói lời lợi ích cho vị ấy. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu ác đức nương tựa vào kẻ có quyền thế. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ác đức có đủ ba pháp này thì tự mình mang lấy thân thể bị tổn thương, bị hủy hoại, có tội lỗi, bị người trí khiển trách, và tạo ra nhiều điều phi phước đức. (Kinh) thứ mười một. Cūḷavaggo pañcamo. Phẩm Nhỏ, thứ năm. Tassuddānaṃ – Phần tóm tắt của phẩm ấy: Sammukhī ṭhānatthavasaṃ, pavatti paṇḍita sīlavaṃ; Saṅkhataṃ pabbatātappaṃ, mahācorenekādasāti. Sammukhī, Ṭhāna, Pavatti, Paṇḍita, Sīlavaṃ; Saṅkhataṃ, Pabbata, Ātappaṃ, và Mahācora, là mười một kinh. Paṭhamo paṇṇāsako samatto. Năm mươi kinh đầu tiên đã hoàn tất. 2. Dutiyapaṇṇāsakaṃ 2. Năm mươi kinh thứ hai (6) 1. Brāhmaṇavaggo (6) 1. Phẩm Bà-la-môn 1. Paṭhamadvebrāhmaṇasuttaṃ 1. Kinh Hai Vị Bà-la-môn Thứ Nhất 52. Atha [Pg.154] kho dve brāhmaṇā jiṇṇā vuddhā mahallakā addhagatā vayoanuppattā vīsavassasatikā jātiyā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te brāhmaṇā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘mayamassu, bho gotama, brāhmaṇā jiṇṇā vuddhā mahallakā addhagatā vayoanuppattā vīsavassasatikā jātiyā; te camhā akatakalyāṇā akatakusalā akatabhīruttāṇā. Ovadatu no bhavaṃ gotamo, anusāsatu no bhavaṃ gotamo yaṃ amhākaṃ assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ti. 52. Lúc bấy giờ, có hai vị Bà-la-môn già cả, cao niên, bậc trưởng thượng, đã đi hết cuộc đời, đã đến tuổi già, một trăm hai mươi tuổi đời, đi đến chỗ Thế Tôn. Sau khi đến, họ cùng Thế Tôn nói lên những lời chào hỏi thân hữu. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân hữu đáng ghi nhớ, họ ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, hai vị Bà-la-môn ấy bạch với Thế Tôn rằng: 'Thưa Tôn giả Gotama, chúng tôi là những Bà-la-môn già cả, cao niên, bậc trưởng thượng, đã đi hết cuộc đời, đã đến tuổi già, một trăm hai mươi tuổi đời; chúng tôi chưa làm điều lành, chưa làm điều thiện, chưa tạo nơi nương tựa khỏi sợ hãi. Mong Tôn giả Gotama hãy giáo huấn chúng tôi, mong Tôn giả Gotama hãy chỉ dạy chúng tôi, điều gì sẽ mang lại lợi ích và hạnh phúc lâu dài cho chúng tôi.' ‘‘Taggha tumhe, brāhmaṇā, jiṇṇā vuddhā mahallakā addhagatā vayoanuppattā vīsavassasatikā jātiyā; te cattha akatakalyāṇā akatakusalā akatabhīruttāṇā. Upanīyati kho ayaṃ, brāhmaṇā, loko jarāya byādhinā maraṇena. Evaṃ upanīyamāne kho, brāhmaṇā, loke jarāya byādhinā maraṇena, yo idha kāyena saṃyamo vācāya saṃyamo manasā saṃyamo, taṃ tassa petassa tāṇañca leṇañca dīpañca saraṇañca parāyaṇañcā’’ti. Này các Bà-la-môn, quả thật các ông đã già cả, cao niên, bậc trưởng thượng, đã đi hết cuộc đời, đã đến tuổi già, một trăm hai mươi tuổi đời; các ông chưa làm điều lành, chưa làm điều thiện, chưa tạo nơi nương tựa khỏi sợ hãi. Này các Bà-la-môn, thế gian này bị dẫn đi bởi già, bệnh, và chết. Này các Bà-la-môn, khi thế gian bị dẫn đi như vậy bởi già, bệnh, và chết, thì sự thu thúc bằng thân, sự thu thúc bằng lời, sự thu thúc bằng ý ở đời này, chính là nơi bảo vệ, nơi ẩn náu, là hòn đảo, là nơi nương tựa, là nơi cứu cánh cho người đã qua đời. ‘‘Upanīyati jīvitamappamāyu,Jarūpanītassa na santi tāṇā; Etaṃ bhayaṃ maraṇe pekkhamāno,Puññāni kayirātha sukhāvahāni. Mạng sống bị dẫn đi, tuổi thọ ngắn ngủi, Với người bị tuổi già dẫn đi, không có nơi nương tựa. Thấy rõ sự đáng sợ này trong cái chết, Hãy làm các công đức mang lại hạnh phúc. ‘‘Yodha kāyena saṃyamo, vācāya uda cetasā; Taṃ tassa petassa sukhāya hoti,Yaṃ jīvamāno pakaroti puñña’’nti. paṭhamaṃ; Sự thu thúc bằng thân, bằng lời, hay bằng ý ở đời này, công đức mà người ấy làm khi còn sống, điều đó mang lại hạnh phúc cho người ấy sau khi qua đời. Kinh thứ nhất. 2. Dutiyadvebrāhmaṇasuttaṃ 2. Kinh Hai Vị Bà-la-môn Thứ Hai 53. Atha [Pg.155] kho dve brāhmaṇā jiṇṇā vuddhā mahallakā addhagatā vayoanuppattā vīsavassasatikā jātiyā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te brāhmaṇā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘mayamassu, bho gotama, brāhmaṇā jiṇṇā vuddhā mahallakā addhagatā vayoanuppattā vīsavassasatikā jātiyā; te camhā akatakalyāṇā akatakusalā akatabhīruttāṇā. Ovadatu no bhavaṃ gotamo, anusāsatu no bhavaṃ gotamo yaṃ amhākaṃ assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ti. 53. Lúc bấy giờ, có hai vị Bà-la-môn già cả, cao niên, bậc trưởng thượng, đã đi hết cuộc đời, đã đến tuổi già, một trăm hai mươi tuổi đời, đi đến chỗ Thế Tôn. Sau khi đến, họ đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, hai vị Bà-la-môn ấy bạch với Thế Tôn rằng: 'Thưa Tôn giả Gotama, chúng tôi là những Bà-la-môn già cả, cao niên, bậc trưởng thượng, đã đi hết cuộc đời, đã đến tuổi già, một trăm hai mươi tuổi đời; chúng tôi chưa làm điều lành, chưa làm điều thiện, chưa tạo nơi nương tựa khỏi sợ hãi. Mong Tôn giả Gotama hãy giáo huấn chúng tôi, mong Tôn giả Gotama hãy chỉ dạy chúng tôi, điều gì sẽ mang lại lợi ích và hạnh phúc lâu dài cho chúng tôi.' ‘‘Taggha tumhe, brāhmaṇā, jiṇṇā vuddhā mahallakā addhagatā vayoanuppattā vīsavassasatikā jātiyā; te cattha akatakalyāṇā akatakusalā akatabhīruttāṇā. Āditto kho ayaṃ, brāhmaṇā, loko jarāya byādhinā maraṇena. Evaṃ āditte kho, brāhmaṇā, loke jarāya byādhinā maraṇena, yo idha kāyena saṃyamo vācāya saṃyamo manasā saṃyamo, taṃ tassa petassa tāṇañca leṇañca dīpañca saraṇañca parāyaṇañcā’’ti. Này các Bà-la-môn, quả thật các ông đã già cả, cao niên, bậc trưởng thượng, đã đi hết cuộc đời, đã đến tuổi già, một trăm hai mươi tuổi đời; các ông chưa làm điều lành, chưa làm điều thiện, chưa tạo nơi nương tựa khỏi sợ hãi. Này các Bà-la-môn, thế gian này đang bị thiêu đốt bởi già, bệnh, và chết. Này các Bà-la-môn, khi thế gian đang bị thiêu đốt như vậy bởi già, bệnh, và chết, thì sự thu thúc bằng thân, sự thu thúc bằng lời, sự thu thúc bằng ý ở đời này, chính là nơi bảo vệ, nơi ẩn náu, là hòn đảo, là nơi nương tựa, là nơi cứu cánh cho người đã qua đời. ‘‘Ādittasmiṃ agārasmiṃ, yaṃ nīharati bhājanaṃ; Taṃ tassa hoti atthāya, no ca yaṃ tattha ḍayhati. Khi ngôi nhà đang cháy, vật dụng nào được mang ra ngoài; vật dụng đó có ích cho người ấy, chứ không phải vật bị cháy ở trong đó. ‘‘Evaṃ āditto kho loko, jarāya maraṇena ca; Nīharetheva dānena, dinnaṃ hoti sunīhataṃ. Cũng vậy, thế gian đang bị thiêu đốt bởi già và chết; hãy mang ra ngoài bằng sự bố thí, vật đã cho đi là được mang ra ngoài tốt đẹp. ‘‘Yodha kāyena saṃyamo, vācāya uda cetasā; Taṃ tassa petassa sukhāya hoti,Yaṃ jīvamāno pakaroti puñña’’nti. dutiyaṃ; Sự thu thúc bằng thân, bằng lời, hay bằng ý ở đời này, công đức mà người ấy làm khi còn sống, điều đó mang lại hạnh phúc cho người ấy sau khi qua đời. Kinh thứ hai. 3. Aññatarabrāhmaṇasuttaṃ 3. Kinh Một Vị Bà-la-môn Khác 54. Atha kho aññataro brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi…pe… ekamantaṃ nisinno kho so brāhmaṇo [Pg.156] bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘sandiṭṭhiko dhammo sandiṭṭhiko dhammo’ti, bho gotama, vuccati. Kittāvatā nu kho, bho gotama, sandiṭṭhiko dhammo hoti akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’’ti? 54. Bấy giờ, một vị Bà-la-môn đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã cùng với Thế Tôn nói lên những lời chào đón hỏi thăm... vân vân... Sau khi ngồi xuống một bên, vị Bà-la-môn ấy bạch với Thế Tôn lời này: ‘Thưa Tôn giả Gotama, được nói rằng: “Pháp là thiết thực hiện tại, Pháp là thiết thực hiện tại.” Thưa Tôn giả Gotama, cho đến mức độ nào, Pháp là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu?’ ‘‘Ratto kho, brāhmaṇa, rāgena abhibhūto pariyādinnacitto attabyābādhāyapi ceteti, parabyābādhāyapi ceteti, ubhayabyābādhāyapi ceteti, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Rāge pahīne nevattabyābādhāyapi ceteti, na parabyābādhāyapi ceteti, na ubhayabyābādhāyapi ceteti, na cetasikaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. (Ratto kho…pe… kāyena duccaritaṃ carati, vācāya duccaritaṃ carati, manasā duccaritaṃ carati. Rāge pahīnā neva kāyena duccaritaṃ carati, na vācāya duccaritaṃ carati, na manasā duccaritaṃ carati. Ratto kho…pe… attatthampi yathābhūtaṃ nappajānāti, paratthampi yathābhūtaṃ nappajānāti, ubhayatthampi yathābhūtaṃ nappajānāti. Rāge pahīne attatthampi yathābhūtaṃ pajānāti, paratthampi yathābhūtaṃ pajānāti, ubhayatthampi yathābhūtaṃ pajānāti.) Evampi kho, brāhmaṇa, sandiṭṭhiko dhammo hoti…pe…. ‘Này Bà-la-môn, người tham ái, bị tham ái chinh phục, tâm bị xâm chiếm, suy nghĩ làm hại mình, suy nghĩ làm hại người, suy nghĩ làm hại cả hai, và cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Khi tham ái được đoạn tận, vị ấy không suy nghĩ làm hại mình, không suy nghĩ làm hại người, không suy nghĩ làm hại cả hai, và không cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. (Người tham ái... vân vân... làm ác hạnh về thân, làm ác hạnh về lời, làm ác hạnh về ý. Khi tham ái được đoạn tận, vị ấy không làm ác hạnh về thân, không làm ác hạnh về lời, không làm ác hạnh về ý. Người tham ái... vân vân... không biết như thật lợi ích của mình, không biết như thật lợi ích của người, không biết như thật lợi ích của cả hai. Khi tham ái được đoạn tận, vị ấy biết như thật lợi ích của mình, biết như thật lợi ích của người, biết như thật lợi ích của cả hai.) Này Bà-la-môn, như vậy Pháp là thiết thực hiện tại... vân vân... ‘‘Duṭṭho kho, brāhmaṇa, dosena abhibhūto pariyādinnacitto attabyābādhāyapi ceteti, parabyābādhāyapi ceteti, ubhayabyābādhāyapi ceteti, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Dose pahīne nevattabyābādhāyapi ceteti, na parabyābādhāyapi ceteti, na ubhayabyābādhāyapi ceteti, na cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Evampi kho, brāhmaṇa, sandiṭṭhiko dhammo hoti…pe…. ‘Này Bà-la-môn, người sân hận, bị sân hận chinh phục, tâm bị xâm chiếm, suy nghĩ làm hại mình, suy nghĩ làm hại người, suy nghĩ làm hại cả hai, và cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Khi sân hận được đoạn tận, vị ấy không suy nghĩ làm hại mình, không suy nghĩ làm hại người, không suy nghĩ làm hại cả hai, và không cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Này Bà-la-môn, như vậy Pháp là thiết thực hiện tại... vân vân... ‘‘Mūḷho kho, brāhmaṇa, mohena abhibhūto pariyādinnacitto attabyābādhāyapi ceteti, parabyābādhāyapi ceteti, ubhayabyābādhāyapi ceteti, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Mohe pahīne nevattabyābādhāyapi ceteti, na parabyābādhāyapi ceteti, na ubhayabyābādhāyapi ceteti, na cetasikaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti[Pg.157]. Evaṃ kho, brāhmaṇa, sandiṭṭhiko dhammo hoti akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’’ti. ‘Này Bà-la-môn, người si mê, bị si mê chinh phục, tâm bị xâm chiếm, suy nghĩ làm hại mình, suy nghĩ làm hại người, suy nghĩ làm hại cả hai, và cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Khi si mê được đoạn tận, vị ấy không suy nghĩ làm hại mình, không suy nghĩ làm hại người, không suy nghĩ làm hại cả hai, và không cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Này Bà-la-môn, như vậy Pháp là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu.’ ‘‘Abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama! Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṃ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Tatiyaṃ. ‘Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Thưa Tôn giả Gotama, cũng giống như người ta lật ngửa vật bị úp, hay mở ra vật bị che kín, hay chỉ đường cho người bị lạc, hay đem đèn dầu vào trong bóng tối để người có mắt có thể thấy các sắc; cũng vậy, Chánh pháp đã được Tôn giả Gotama trình bày bằng nhiều phương tiện. Con nay xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp và quy y Tỳ-khưu Tăng. Mong Tôn giả Gotama nhận con làm người cận sự nam, đã quy y kể từ hôm nay cho đến trọn đời.’ Kinh thứ ba. 4. Paribbājakasuttaṃ 4. Kinh Du Sĩ 55. Atha kho aññataro brāhmaṇaparibbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā…pe… ekamantaṃ nisinno kho so brāhmaṇaparibbājako bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘sandiṭṭhiko dhammo sandiṭṭhiko dhammo’ti, bho gotama, vuccati. Kittāvatā nu kho, bho gotama, sandiṭṭhiko dhammo hoti akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’’ti? 55. Bấy giờ, một vị du sĩ Bà-la-môn đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến... vân vân... Sau khi ngồi xuống một bên, vị du sĩ Bà-la-môn ấy bạch với Thế Tôn lời này: ‘Thưa Tôn giả Gotama, được nói rằng: “Pháp là thiết thực hiện tại, Pháp là thiết thực hiện tại.” Thưa Tôn giả Gotama, cho đến mức độ nào, Pháp là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu?’ ‘‘Ratto kho, brāhmaṇa, rāgena abhibhūto pariyādinnacitto attabyābādhāyapi ceteti, parabyābādhāyapi ceteti, ubhayabyābādhāyapi ceteti, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Rāge pahīne nevattabyābādhāyapi ceteti, na parabyābādhāyapi ceteti, na ubhayabyābādhāyapi ceteti, na cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. ‘Này Bà-la-môn, người tham ái, bị tham ái chinh phục, tâm bị xâm chiếm, suy nghĩ làm hại mình, suy nghĩ làm hại người, suy nghĩ làm hại cả hai, và cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Khi tham ái được đoạn tận, vị ấy không suy nghĩ làm hại mình, không suy nghĩ làm hại người, không suy nghĩ làm hại cả hai, và không cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. ‘‘Ratto kho, brāhmaṇa, rāgena abhibhūto pariyādinnacitto kāyena duccaritaṃ carati, vācāya duccaritaṃ carati, manasā duccaritaṃ carati. Rāge pahīne neva kāyena duccaritaṃ carati, na vācāya duccaritaṃ carati, na manasā duccaritaṃ carati. ‘Này Bà-la-môn, người tham ái, bị tham ái chinh phục, tâm bị xâm chiếm, làm ác hạnh về thân, làm ác hạnh về lời, làm ác hạnh về ý. Khi tham ái được đoạn tận, vị ấy không làm ác hạnh về thân, không làm ác hạnh về lời, không làm ác hạnh về ý. ‘‘Ratto kho, brāhmaṇa, rāgena abhibhūto pariyādinnacitto attatthampi yathābhūtaṃ nappajānāti, paratthampi yathābhūtaṃ nappajānāti, ubhayatthampi yathābhūtaṃ nappajānāti. Rāge pahīne attatthampi yathābhūtaṃ pajānāti[Pg.158], paratthampi yathābhūtaṃ pajānāti, ubhayatthampi yathābhūtaṃ pajānāti. Evampi kho, brāhmaṇa, sandiṭṭhiko dhammo hoti…pe…. ‘Này Bà-la-môn, người tham ái, bị tham ái chinh phục, tâm bị xâm chiếm, không biết như thật lợi ích của mình, không biết như thật lợi ích của người, không biết như thật lợi ích của cả hai. Khi tham ái được đoạn tận, vị ấy biết như thật lợi ích của mình, biết như thật lợi ích của người, biết như thật lợi ích của cả hai. Này Bà-la-môn, như vậy Pháp là thiết thực hiện tại... vân vân... ‘‘Duṭṭho kho, brāhmaṇa, dosena…pe… mūḷho kho, brāhmaṇa, mohena abhibhūto pariyādinnacitto attabyābādhāyapi ceteti, parabyābādhāyapi ceteti, ubhayabyābādhāyapi ceteti, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Mohe pahīne nevattabyābādhāyapi ceteti, na parabyābādhāyapi ceteti, na ubhayabyābādhāyapi ceteti, na cetasikaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. "Này Bà-la-môn, người bị sân hận... (lược)... Này Bà-la-môn, người si mê, bị si chi phối, tâm bị xâm chiếm, có ý định làm hại mình, có ý định làm hại người, có ý định làm hại cả hai, và cảm thọ nỗi khổ ưu thuộc về tâm. Khi si đã được đoạn tận, vị ấy không có ý định làm hại mình, không có ý định làm hại người, không có ý định làm hại cả hai, và không cảm thọ nỗi khổ ưu thuộc về tâm." ‘‘Mūḷho kho, brāhmaṇa, mohena abhibhūto pariyādinnacitto, kāyena duccaritaṃ carati, vācāya duccaritaṃ carati, manasā duccaritaṃ carati. Mohe pahīne neva kāyena duccaritaṃ carati, na vācāya duccaritaṃ carati, na manasā duccaritaṃ carati. "Này Bà-la-môn, người si mê, bị si chi phối, tâm bị xâm chiếm, thực hành ác hạnh về thân, thực hành ác hạnh về lời, thực hành ác hạnh về ý. Khi si đã được đoạn tận, vị ấy không thực hành ác hạnh về thân, không thực hành ác hạnh về lời, không thực hành ác hạnh về ý." ‘‘Mūḷho kho, brāhmaṇa, mohena abhibhūto pariyādinnacitto attatthampi yathābhūtaṃ nappajānāti, paratthampi yathābhūtaṃ nappajānāti, ubhayatthampi yathābhūtaṃ nappajānāti. Mohe pahīne attatthampi yathābhūtaṃ pajānāti, paratthampi yathābhūtaṃ pajānāti, ubhayatthampi yathābhūtaṃ pajānāti. Evaṃ kho, brāhmaṇa, sandiṭṭhiko dhammo hoti akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’’ti. "Này Bà-la-môn, người si mê, bị si chi phối, tâm bị xâm chiếm, không biết như thật lợi ích của mình, không biết như thật lợi ích của người, không biết như thật lợi ích của cả hai. Khi si đã được đoạn tận, vị ấy biết như thật lợi ích của mình, biết như thật lợi ích của người, biết như thật lợi ích của cả hai. Này Bà-la-môn, Pháp là như vậy, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có tính hướng thượng, được người trí tự mình liễu tri." ‘‘Abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Catutthaṃ. "Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama!... (lược)... Mong Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là người cận sự nam đã quy y cho đến trọn đời, kể từ hôm nay." Hết kinh thứ tư. 5. Nibbutasuttaṃ 5. Kinh Tịch Tĩnh 56. Atha kho jāṇussoṇi brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho jāṇussoṇi brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘sandiṭṭhikaṃ nibbānaṃ sandiṭṭhikaṃ nibbāna’nti, bho gotama, vuccati. Kittāvatā nu kho, bho gotama, sandiṭṭhikaṃ nibbānaṃ hoti akālikaṃ ehipassikaṃ opaneyyikaṃ paccattaṃ veditabbaṃ viññūhī’’ti? 56. Rồi Bà-la-môn Jāṇussoṇi đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Bà-la-môn Jāṇussoṇi bạch với Thế Tôn: "Thưa Tôn giả Gotama, người ta nói: 'Niết-bàn thiết thực hiện tại, Niết-bàn thiết thực hiện tại'. Thưa Tôn giả Gotama, cho đến mức độ nào thì Niết-bàn là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có tính hướng thượng, được người trí tự mình liễu tri?" ‘‘Ratto [Pg.159] kho, brāhmaṇa, rāgena abhibhūto pariyādinnacitto attabyābādhāyapi ceteti, parabyābādhāyapi ceteti, ubhayabyābādhāyapi ceteti, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Rāge pahīne nevattabyābādhāyapi ceteti, na parabyābādhāyapi ceteti, na ubhayabyābādhāyapi ceteti, na cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Evampi kho, brāhmaṇa, sandiṭṭhikaṃ nibbānaṃ hoti. "Này Bà-la-môn, người tham ái, bị tham chi phối, tâm bị xâm chiếm, có ý định làm hại mình, có ý định làm hại người, có ý định làm hại cả hai, và cảm thọ nỗi khổ ưu thuộc về tâm. Khi tham đã được đoạn tận, vị ấy không có ý định làm hại mình, không có ý định làm hại người, không có ý định làm hại cả hai, và không cảm thọ nỗi khổ ưu thuộc về tâm. Này Bà-la-môn, Niết-bàn là thiết thực hiện tại cũng là như vậy." ‘‘Duṭṭho kho, brāhmaṇa…pe… mūḷho kho, brāhmaṇa, mohena abhibhūto pariyādinnacitto attabyābādhāyapi ceteti, parabyābādhāyapi ceteti, ubhayabyābādhāyapi ceteti, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Mohe pahīne nevattabyābādhāyapi ceteti, na parabyābādhāyapi ceteti, na ubhayabyābādhāyapi ceteti, na cetasikaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Evampi kho, brāhmaṇa, sandiṭṭhikaṃ nibbānaṃ hoti. "Này Bà-la-môn, người bị sân hận... (lược)... Này Bà-la-môn, người si mê, bị si chi phối, tâm bị xâm chiếm, có ý định làm hại mình, có ý định làm hại người, có ý định làm hại cả hai, và cảm thọ nỗi khổ ưu thuộc về tâm. Khi si đã được đoạn tận, vị ấy không có ý định làm hại mình, không có ý định làm hại người, không có ý định làm hại cả hai, và không cảm thọ nỗi khổ ưu thuộc về tâm. Này Bà-la-môn, Niết-bàn là thiết thực hiện tại cũng là như vậy." ‘‘Yato kho ayaṃ, brāhmaṇa, anavasesaṃ rāgakkhayaṃ paṭisaṃvedeti, anavasesaṃ dosakkhayaṃ paṭisaṃvedeti, anavasesaṃ mohakkhayaṃ paṭisaṃvedeti; evaṃ kho, brāhmaṇa, sandiṭṭhikaṃ nibbānaṃ hoti akālikaṃ ehipassikaṃ opaneyyikaṃ paccattaṃ veditabbaṃ viññūhī’’ti. ‘‘Abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Pañcamaṃ. "Này Bà-la-môn, khi nào vị này cảm thọ sự đoạn tận tham không còn dư tàn, cảm thọ sự đoạn tận sân không còn dư tàn, cảm thọ sự đoạn tận si không còn dư tàn; này Bà-la-môn, Niết-bàn là như vậy, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có tính hướng thượng, được người trí tự mình liễu tri." "Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama!... (lược)... Mong Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là người cận sự nam đã quy y cho đến trọn đời, kể từ hôm nay." Hết kinh thứ năm. 6. Palokasuttaṃ 6. Kinh Hủy Diệt 57. Atha kho aññataro brāhmaṇamahāsālo yena bhagavā tenupasaṅkami…pe… ekamantaṃ nisinno kho so brāhmaṇamahāsālo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sutaṃ metaṃ, bho gotama, pubbakānaṃ brāhmaṇānaṃ vuddhānaṃ mahallakānaṃ ācariyapācariyānaṃ bhāsamānānaṃ – ‘pubbe sudaṃ ayaṃ loko avīci maññe phuṭo ahosi manussehi, kukkuṭasaṃpātikā gāmanigamarājadhāniyo’ti. Ko nu kho, bho gotama, hetu ko paccayo yenetarahi manussānaṃ khayo hoti, tanuttaṃ paññāyati, gāmāpi [Pg.160] agāmā honti, nigamāpi anigamā honti, nagarāpi anagarā honti, janapadāpi ajanapadā hontī’’ti? 57. Rồi một vị Bà-la-môn đại phú đi đến chỗ Thế Tôn... (lược)... ngồi một bên, vị Bà-la-môn đại phú ấy bạch với Thế Tôn: "Thưa Tôn giả Gotama, con đã được nghe các vị Bà-la-môn đời trước, những bậc trưởng lão, cao niên, là thầy và thầy của các thầy, nói rằng: 'Thuở xưa, thế gian này dường như đông đúc người, giống như địa ngục A-tỳ, và các làng mạc, thị trấn, kinh thành san sát nhau như chuồng gà.' Do nhân gì, do duyên gì, thưa Tôn giả Gotama, mà ngày nay dân số bị suy giảm, sự thưa thớt được thấy rõ, các làng mạc trở thành không phải làng mạc, các thị trấn trở thành không phải thị trấn, các thành phố trở thành không phải thành phố, các xứ sở trở thành không phải xứ sở?" ‘‘Etarahi, brāhmaṇa, manussā adhammarāgarattā visamalobhābhibhūtā micchādhammaparetā. Te adhammarāgarattā visamalobhābhibhūtā micchādhammaparetā tiṇhāni satthāni gahetvā aññamaññaṃ jīvitā voropenti, tena bahū manussā kālaṃ karonti. Ayampi kho, brāhmaṇa, hetu ayaṃ paccayo yenetarahi manussānaṃ khayo hoti, tanuttaṃ paññāyati, gāmāpi agāmā honti, nigamāpi anigamā honti, nagarāpi anagarā honti, janapadāpi ajanapadā honti. "Này Bà-la-môn, ngày nay con người bị tham phi pháp lôi cuốn, bị tham không đồng đều chi phối, bị tà pháp xâm chiếm. Họ, bị tham phi pháp lôi cuốn, bị tham không đồng đều chi phối, bị tà pháp xâm chiếm, cầm lấy những vũ khí sắc bén, đoạt mạng sống của nhau. Do đó, nhiều người bị chết. Này Bà-la-môn, đây cũng là nhân, đây là duyên mà ngày nay dân số bị suy giảm, sự thưa thớt được thấy rõ, các làng mạc trở thành không phải làng mạc, các thị trấn trở thành không phải thị trấn, các thành phố trở thành không phải thành phố, các xứ sở trở thành không phải xứ sở." ‘‘Puna caparaṃ, brāhmaṇa, etarahi manussā adhammarāgarattā visamalobhābhibhūtā micchādhammaparetā. Tesaṃ adhammarāgarattānaṃ visamalobhābhibhūtānaṃ micchādhammaparetānaṃ devo na sammādhāraṃ anuppavecchati. Tena dubbhikkhaṃ hoti dussassaṃ setaṭṭhikaṃ salākāvuttaṃ. Tena bahū manussā kālaṃ karonti. Ayampi kho, brāhmaṇa, hetu ayaṃ paccayo yenetarahi manussānaṃ khayo hoti, tanuttaṃ paññāyati, gāmāpi agāmā honti, nigamāpi anigamā honti, nagarāpi anagarā honti, janapadāpi ajanapadā honti. Này Bà-la-môn, lại nữa, hiện nay loài người bị tham lam phi pháp chi phối, bị tham lam không chánh đáng áp đảo, bị tà pháp xâm chiếm. Đối với những người bị tham lam phi pháp chi phối, bị tham lam không chánh đáng áp đảo, bị tà pháp xâm chiếm ấy, trời không mưa thuận gió hòa. Do đó, nạn đói xảy ra, mùa màng thất bát, cây cối xơ xác, phải sống bằng phiếu. Do đó, nhiều người bị chết. Này Bà-la-môn, đây cũng là nhân, đây cũng là duyên khiến cho hiện nay loài người bị suy giảm, dân số thưa thớt, các làng mạc trở thành không phải làng mạc, các thị trấn trở thành không phải thị trấn, các thành phố trở thành không phải thành phố, các xứ sở trở thành không phải xứ sở. ‘‘Puna caparaṃ, brāhmaṇa, etarahi manussā adhammarāgarattā visamalobhābhibhūtā micchādhammaparetā. Tesaṃ adhammarāgarattānaṃ visamalobhābhibhūtānaṃ micchādhammaparetānaṃ yakkhā vāḷe amanusse ossajjanti, tena bahū manussā kālaṃ karonti. Ayampi kho, brāhmaṇa, hetu ayaṃ paccayo yenetarahi manussānaṃ khayo hoti, tanuttaṃ paññāyati, gāmāpi agāmā honti, nigamāpi anigamā honti, nagarāpi anagarā honti, janapadāpi ajanapadā hontī’’ti. Này Bà-la-môn, lại nữa, hiện nay loài người bị tham lam phi pháp chi phối, bị tham lam không chánh đáng áp đảo, bị tà pháp xâm chiếm. Đối với những người bị tham lam phi pháp chi phối, bị tham lam không chánh đáng áp đảo, bị tà pháp xâm chiếm ấy, các dạ-xoa thả ra những phi nhân hung dữ, do đó nhiều người bị chết. Này Bà-la-môn, đây cũng là nhân, đây cũng là duyên khiến cho hiện nay loài người bị suy giảm, dân số thưa thớt, các làng mạc trở thành không phải làng mạc, các thị trấn trở thành không phải thị trấn, các thành phố trở thành không phải thành phố, các xứ sở trở thành không phải xứ sở. ‘‘Abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Chaṭṭhaṃ. Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama... Kính mong Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là một người cận sự nam, kể từ hôm nay cho đến trọn đời đã quy y. Hết kinh thứ sáu. 7. Vacchagottasuttaṃ 7. Kinh Vacchagotta 58. Atha [Pg.161] kho vacchagotto paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho vacchagotto paribbājako bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sutaṃ metaṃ, bho gotama, samaṇo gotamo evamāha – ‘mayhameva dānaṃ dātabbaṃ, nāññesaṃ dānaṃ dātabbaṃ; mayhameva sāvakānaṃ dānaṃ dātabbaṃ, nāññesaṃ sāvakānaṃ dānaṃ dātabbaṃ; mayhameva dinnaṃ mahapphalaṃ, nāññesaṃ dinnaṃ mahapphalaṃ; mayhameva sāvakānaṃ dinnaṃ mahapphalaṃ, nāññesaṃ sāvakānaṃ dinnaṃ mahapphala’nti. Ye te, bho gotama, evamāhaṃsu ‘samaṇo gotamo evamāha mayhameva dānaṃ dātabbaṃ, nāññesaṃ dānaṃ dātabbaṃ. Mayhameva sāvakānaṃ dānaṃ dātabbaṃ, nāññesaṃ sāvakānaṃ dānaṃ dātabbaṃ. Mayhameva dinnaṃ mahapphalaṃ, nāññesaṃ dinnaṃ mahapphalaṃ. Mayhameva sāvakānaṃ dinnaṃ mahapphalaṃ, nāññesaṃ sāvakānaṃ dinnaṃ mahapphala’nti. Kacci te bhoto gotamassa vuttavādino ca bhavantaṃ gotamaṃ abhūtena abbhācikkhanti, dhammassa cānudhammaṃ byākaronti, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchati? Anabbhakkhātukāmā hi mayaṃ bhavantaṃ gotama’’nti. 58. Khi ấy, du sĩ Vacchagotta đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã cùng Thế Tôn nói lên những lời chào hỏi thân hữu. Sau khi nói lên những lời chào hỏi thân hữu, đáng ghi nhớ, bèn ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, du sĩ Vacchagotta bạch Thế Tôn: 'Thưa Tôn giả Gotama, con có nghe như sau: Sa-môn Gotama nói rằng: 'Chỉ nên cúng dường cho ta, không nên cúng dường cho người khác; chỉ nên cúng dường cho đệ tử của ta, không nên cúng dường cho đệ tử của người khác; chỉ cúng dường cho ta mới có quả lớn, cúng dường cho người khác không có quả lớn; chỉ cúng dường cho đệ tử của ta mới có quả lớn, cúng dường cho đệ tử của người khác không có quả lớn.' Thưa Tôn giả Gotama, những ai nói như vậy: 'Sa-môn Gotama nói rằng: 'Chỉ nên cúng dường cho ta, không nên cúng dường cho người khác. Chỉ nên cúng dường cho đệ tử của ta, không nên cúng dường cho đệ tử của người khác. Chỉ cúng dường cho ta mới có quả lớn, cúng dường cho người khác không có quả lớn. Chỉ cúng dường cho đệ tử của ta mới có quả lớn, cúng dường cho đệ tử của người khác không có quả lớn,' phải chăng họ đã nói đúng lời của Tôn giả Gotama, không phải là vu khống Tôn giả Gotama bằng điều không thật, và đã giải thích pháp đúng theo pháp, và không có một lời nói nào thuận pháp, hợp lý lại bị chỉ trích? Vì chúng con không muốn vu khống Tôn giả Gotama.' ‘‘Ye te, vaccha, evamāhaṃsu – ‘samaṇo gotamo evamāha – mayhameva dānaṃ dātabbaṃ…pe… nāññesaṃ sāvakānaṃ dinnaṃ mahapphala’nti na me te vuttavādino. Abbhācikkhanti ca pana maṃ asatā abhūtena. Yo kho, vaccha, paraṃ dānaṃ dadantaṃ vāreti so tiṇṇaṃ antarāyakaro hoti, tiṇṇaṃ pāripanthiko. Katamesaṃ tiṇṇaṃ? Dāyakassa puññantarāyakaro hoti, paṭiggāhakānaṃ lābhantarāyakaro hoti, pubbeva kho panassa attā khato ca hoti upahato ca. Yo kho, vaccha, paraṃ dānaṃ dadantaṃ vāreti so imesaṃ tiṇṇaṃ antarāyakaro hoti, tiṇṇaṃ pāripanthiko. Này Vaccha, những ai nói như vậy: 'Sa-môn Gotama nói rằng: 'Chỉ nên cúng dường cho ta... cúng dường cho đệ tử của người khác không có quả lớn,' họ không phải là người nói đúng lời của ta. Trái lại, họ đã vu khống ta bằng điều không có, không thật. Này Vaccha, người nào ngăn cản người khác đang bố thí, người ấy là người tạo ra chướng ngại cho ba điều, là kẻ cướp đoạt ba điều. Ba điều nào? Người ấy tạo ra chướng ngại cho phước báu của người thí chủ, tạo ra chướng ngại cho lợi lộc của những người nhận, và tự thân của người ấy đã bị tổn thương và hủy hoại từ trước. Này Vaccha, người nào ngăn cản người khác đang bố thí, người ấy là người tạo ra chướng ngại cho ba điều này, là kẻ cướp đoạt ba điều này. ‘‘Ahaṃ kho pana, vaccha, evaṃ vadāmi – ye hi te candanikāya vā oligalle vā pāṇā, tatrapi yo thālidhovanaṃ vā sarāvadhovanaṃ vā chaḍḍeti – ye [Pg.162] tattha pāṇā te tena yāpentūti, tato nidānampāhaṃ, vaccha, puññassa āgamaṃ vadāmi. Ko pana vādo manussabhūte! Api cāhaṃ, vaccha, sīlavato dinnaṃ mahapphalaṃ vadāmi, no tathā dussīlassa, so ca hoti pañcaṅgavippahīno pañcaṅgasamannāgato. Này Vaccha, ta lại nói như thế này: Dù cho có những chúng sanh ở trong hố rác hay cống rãnh, nếu có người đổ nước rửa bát hay nước rửa chén vào đó với ý nghĩ: 'Mong rằng các chúng sanh ở đây được nuôi sống nhờ vào thứ này,' ta nói rằng, này Vaccha, do nhân duyên đó mà có sự sanh khởi của phước báu. Huống nữa là cúng dường cho một con người! Hơn nữa, này Vaccha, ta nói rằng cúng dường cho người có giới thì có quả lớn, không như vậy đối với người không có giới. Và người ấy phải là người đã từ bỏ năm pháp và thành tựu năm pháp. ‘‘Katamāni pañcaṅgāni pahīnāni honti? Kāmacchando pahīno hoti, byāpādo pahīno hoti, thinamiddhaṃ pahīnaṃ hoti, uddhaccakukkuccaṃ pahīnaṃ hoti, vicikicchā pahīnā hoti. Imāni pañcaṅgāni vippahīnāni honti. Năm pháp nào đã được từ bỏ? Dục tham đã được từ bỏ, sân hận đã được từ bỏ, hôn trầm thụy miên đã được từ bỏ, trạo cử hối quá đã được từ bỏ, hoài nghi đã được từ bỏ. Năm pháp này đã được từ bỏ. ‘‘Katamehi pañcahi aṅgehi samannāgato hoti? Asekkhena sīlakkhandhena samannāgato hoti, asekkhena samādhikkhandhena samannāgato hoti, asekkhena paññākkhandhena samannāgato hoti, asekkhena vimuttikkhandhena samannāgato hoti, asekkhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti; imehi pañcahi aṅgehi samannāgato hoti. Iti pañcaṅgavippahīne pañcaṅgasamannāgate dinnaṃ mahapphalanti vadāmī’’ti. Thành tựu năm pháp nào? Vị ấy thành tựu uẩn giới vô học, thành tựu uẩn định vô học, thành tựu uẩn tuệ vô học, thành tựu uẩn giải thoát vô học, thành tựu uẩn giải thoát tri kiến vô học. Vị ấy thành tựu năm pháp này. Ta nói rằng cúng dường cho người đã từ bỏ năm pháp và thành tựu năm pháp như vậy thì có quả lớn. ‘‘Iti kaṇhāsu setāsu, rohiṇīsu harīsu vā; Kammāsāsu sarūpāsu, gosu pārevatāsu vā. Dù là bò đen, bò trắng, bò hung, bò vàng; bò đốm, bò cùng màu, hay bò màu bồ câu. ‘‘Yāsu kāsuci etāsu, danto jāyati puṅgavo; Dhorayho balasampanno, kalyāṇajavanikkamo; Tameva bhāre yuñjanti, nāssa vaṇṇaṃ parikkhare. Trong số những con bò ấy, con bò đực đầu đàn nào được thuần hóa, có sức mạnh, có khả năng mang ách, có dáng đi và tốc độ tốt đẹp; người ta chỉ giong con ấy vào ách, không xét đến màu lông của nó. ‘‘Evamevaṃ manussesu, yasmiṃ kasmiñci jātiye; Khattiye brāhmaṇe vesse, sudde caṇḍālapukkuse. Cũng vậy, trong loài người, thuộc bất kỳ dòng dõi nào; dù là Sát-đế-lỵ, Bà-la-môn, Phệ-xá, Thủ-đà-la, Chiên-đà-la hay Pukkusa. ‘‘Yāsu kāsuci etāsu, danto jāyati subbato; Dhammaṭṭho sīlasampanno, saccavādī hirīmano. “Trong bất cứ dòng dõi nào, người nào được điều phục, khéo hành trì, an trú trong Pháp, đầy đủ giới hạnh, nói lời chân thật, có lòng tàm. ‘‘Pahīnajātimaraṇo, brahmacariyassa kevalī; Pannabhāro visaṃyutto, katakicco anāsavo. “Đã đoạn tận sanh và tử, đã hoàn tất trọn vẹn phạm hạnh, đã đặt gánh nặng xuống, không còn bị ràng buộc, việc cần làm đã làm xong, không còn lậu hoặc. ‘‘Pāragū sabbadhammānaṃ, anupādāya nibbuto; Tasmiṃyeva viraje khette, vipulā hoti dakkhiṇā. “Đã đến bờ kia của tất cả các pháp, đã tịch tịnh không còn chấp thủ. Chính trong thửa ruộng không còn bụi bẩn ấy, vật cúng dường trở nên quảng đại. ‘‘Bālā [Pg.163] ca avijānantā, dummedhā assutāvino; Bahiddhā denti dānāni, na hi sante upāsare. “Những kẻ ngu si và không hiểu biết, thiểu trí, ít nghe, bố thí ở bên ngoài (giáo pháp), và chắc chắn không thân cận bậc thiện trí. ‘‘Ye ca sante upāsanti, sappaññe dhīrasammate; Saddhā ca nesaṃ sugate, mūlajātā patiṭṭhitā. “Còn những ai thân cận bậc thiện trí, bậc có trí tuệ, được người hiền trí tôn kính, tín tâm của họ đối với bậc Thiện Thệ được sanh khởi từ gốc rễ và được an lập vững chắc. ‘‘Devalokañca te yanti, kule vā idha jāyare; Anupubbena nibbānaṃ, adhigacchanti paṇḍitā’’ti. sattamaṃ; “Những bậc hiền trí ấy đi đến cõi trời, hoặc sanh vào dòng dõi (cao quý) ở đời này; và tuần tự chứng đắc Niết-bàn.” (Hết) bài kinh thứ bảy. 8. Tikaṇṇasuttaṃ 8. Bài kinh Tikaṇṇa 59. Atha kho tikaṇṇo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ…pe… ekamantaṃ nisinno kho tikaṇṇo brāhmaṇo bhagavato sammukhā tevijjānaṃ sudaṃ brāhmaṇānaṃ vaṇṇaṃ bhāsati – ‘‘evampi tevijjā brāhmaṇā, itipi tevijjā brāhmaṇā’’ti. 59. Rồi Bà-la-môn Tikaṇṇa đi đến nơi Thế Tôn; sau khi đến, ... ngồi xuống một bên. Bà-la-môn Tikaṇṇa đang ngồi một bên đã nói lên lời tán thán các vị Bà-la-môn tam minh trước mặt Thế Tôn: “Các vị Bà-la-môn tam minh là như thế này, các vị Bà-la-môn tam minh cũng là như thế này.” ‘‘Yathā kathaṃ pana, brāhmaṇa, brāhmaṇā brāhmaṇaṃ tevijjaṃ paññāpentī’’ti? ‘‘Idha, bho gotama, brāhmaṇo ubhato sujāto hoti mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā, akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena, ajjhāyako, mantadharo, tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṃ sākkharappabhedānaṃ itihāsapañcamānaṃ, padako, veyyākaraṇo, lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayoti. Evaṃ kho, bho gotama, brāhmaṇā tevijjaṃ paññāpentī’’ti. “Này Bà-la-môn, các vị Bà-la-môn tuyên bố một vị Bà-la-môn là tam minh theo cách nào?” “Thưa Tôn giả Gotama, ở đây, một vị Bà-la-môn có huyết thống trong sạch cả hai bên, từ mẹ và từ cha, thai tạng thanh tịnh cho đến bảy đời tổ phụ, không bị chê bai, không bị chỉ trích về phương diện dòng dõi; là người học tập và ghi nhớ các câu thần chú, thông suốt ba tập Vệ-đà, cùng với từ vựng (Nighaṇḍu), nghi thức (Keṭubha), ngữ nguyên (Akkharappabheda), và lịch sử (Itihāsa) là thứ năm; thông thạo văn phạm và ngữ pháp, và không thiếu sót trong thuận thế luận và các tướng của bậc đại nhân. Thưa Tôn giả Gotama, chính theo cách này mà các vị Bà-la-môn tuyên bố một người là tam minh.” ‘‘Aññathā kho, brāhmaṇa, brāhmaṇā brāhmaṇaṃ tevijjaṃ paññapenti, aññathā ca pana ariyassa vinaye tevijjo hotī’’ti. ‘‘Yathā kathaṃ pana, bho gotama, ariyassa vinaye tevijjo hoti? Sādhu me bhavaṃ gotamo tathā dhammaṃ desetu yathā ariyassa vinaye tevijjo hotī’’ti. ‘‘Tena hi, brāhmaṇa, suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho tikaṇṇo brāhmaṇo bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca – “Này Bà-la-môn, cách các vị Bà-la-môn tuyên bố một vị Bà-la-môn là tam minh là một đằng, và cách một người trở thành tam minh trong giới luật của bậc Thánh lại là một nẻo khác.” “Thưa Tôn giả Gotama, một người trở thành tam minh trong giới luật của bậc Thánh là như thế nào? Lành thay, mong Tôn giả Gotama thuyết Pháp cho con về cách một người trở thành tam minh trong giới luật của bậc Thánh.” “Vậy thì, này Bà-la-môn, hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.” “Vâng, thưa Tôn giả.” Bà-la-môn Tikaṇṇa vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này: ‘‘Idha, brāhmaṇa, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Pītiyā [Pg.164] ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti – ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā, pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. “Này Bà-la-môn, ở đây, một vị Tỳ-khưu ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái có tầm, có tứ, với hỷ và lạc do ly dục sanh. Do làm lắng dịu tầm và tứ, vị ấy chứng và trú thiền thứ hai, một trạng thái không tầm, không tứ, với hỷ và lạc do định sanh, nội tĩnh nhất tâm. Do ly hỷ, vị ấy trú xả, chánh niệm, tỉnh giác, và cảm nhận lạc bằng thân, chứng và trú thiền thứ ba, một trạng thái mà các bậc Thánh gọi là ‘xả, niệm, lạc trú’. Do đoạn trừ lạc và khổ, và đã chấm dứt hỷ và ưu từ trước, vị ấy chứng và trú thiền thứ tư, một trạng thái không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh. ‘‘So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṃ abhininnāmeti. So anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṃsampi jātiyo cattārīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi, anekepi saṃvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṃvaṭṭavivaṭṭakappe – ‘amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṃ. Tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno’ti. Iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati. Ayamassa paṭhamā vijjā adhigatā hoti; avijjā vihatā, vijjā uppannā; tamo vihato, āloko uppanno yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato. “Khi tâm đã được định tĩnh, thanh tịnh, trong sáng, không cấu uế, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, và đạt đến bất động như vậy, vị ấy hướng tâm, dẫn tâm đến túc mạng minh. Vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ, như là: một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều kiếp hoại, nhiều kiếp thành, nhiều kiếp hoại và thành: ‘Ở nơi kia, ta có tên như thế, dòng họ như thế, dung sắc như thế, thức ăn như thế, trải nghiệm khổ lạc như thế, tuổi thọ như thế. Chết ở nơi đó, ta sanh lại ở chốn nọ. Ở nơi đó, ta cũng có tên như thế, dòng họ như thế, dung sắc như thế, thức ăn như thế, trải nghiệm khổ lạc như thế, tuổi thọ như thế. Chết ở nơi đó, ta sanh lại ở đây.’ Như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ với các nét đại cương và các chi tiết. Đây là minh thứ nhất mà vị ấy đã chứng đắc. Vô minh đã được đoạn trừ, minh đã sanh khởi; bóng tối đã bị xua tan, ánh sáng đã xuất hiện, như xảy ra cho người sống không phóng dật, nhiệt tâm, và tinh cần. ‘‘So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte sattānaṃ cutūpapātañāṇāya cittaṃ abhininnāmeti. So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti – ‘ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā…pe… manoduccaritena samannāgatā ariyānaṃ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā. Ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā, vacīsucaritena samannāgatā, manosucaritena samannāgatā [Pg.165] ariyānaṃ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā’ti. Iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti. Ayamassa dutiyā vijjā adhigatā hoti; avijjā vihatā, vijjā uppannā; tamo vihato, āloko uppanno yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato. “Vị ấy, với tâm định tĩnh, thanh tịnh, trong sáng, không cấu uế, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, an trú, bất động như vậy, hướng tâm đến trí tuệ về sự sinh diệt của chúng sanh. Với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, vị ấy thấy các chúng sanh đang chết, đang sanh, hèn hạ, cao sang, xinh đẹp, xấu xí, thiện thú, ác thú; vị ấy biết rõ chúng sanh tùy theo nghiệp của họ: ‘Chư vị hiền giả, những chúng sanh này đã thành tựu thân ác hành, … khẩu ác hành, … ý ác hành, phỉ báng các bậc Thánh, có tà kiến, chấp thủ tà kiến nghiệp. Sau khi thân hoại mạng chung, họ sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Còn chư vị hiền giả, những chúng sanh này đã thành tựu thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành, không phỉ báng các bậc Thánh, có chánh kiến, chấp thủ chánh kiến nghiệp. Sau khi thân hoại mạng chung, họ sanh vào thiện thú, thiên giới, cõi đời này.’ Như vậy, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, vị ấy thấy các chúng sanh đang chết, đang sanh, hèn hạ, cao sang, xinh đẹp, xấu xí, thiện thú, ác thú; vị ấy biết rõ chúng sanh tùy theo nghiệp của họ. Đây là minh thứ hai vị ấy đã chứng đắc. Vô minh đã được đoạn trừ, minh đã sanh khởi; bóng tối đã được xua tan, ánh sáng đã sanh khởi, cũng như đối với người không dể duôi, tinh cần, quyết tâm an trú.” ‘‘So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṃ khayañāṇāya cittaṃ abhininnāmeti. So ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti; ‘ime āsavā’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ āsavasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ āsavanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ āsavanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Tassa evaṃ jānato evaṃ passato kāmāsavāpi cittaṃ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṃ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṃ vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāti. Ayamassa tatiyā vijjā adhigatā hoti; avijjā vihatā, vijjā uppannā; tamo vihato, āloko uppanno yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato’’ti. “Vị ấy, với tâm định tĩnh, thanh tịnh, trong sáng, không cấu uế, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, an trú, bất động như vậy, hướng tâm đến trí tuệ đoạn tận các lậu hoặc. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là Khổ’. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là Khổ Tập’. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là Khổ Diệt’. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là Con Đường đưa đến Khổ Diệt’. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là các lậu hoặc’. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là nguyên nhân của các lậu hoặc’. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là sự đoạn diệt các lậu hoặc’. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự đoạn diệt các lậu hoặc’. Nhờ biết như vậy, thấy như vậy, tâm của vị ấy giải thoát khỏi dục lậu, giải thoát khỏi hữu lậu, giải thoát khỏi vô minh lậu. Khi đã giải thoát, trí khởi lên: ‘Ta đã giải thoát’. Vị ấy biết: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa’. Đây là minh thứ ba vị ấy đã chứng đắc. Vô minh đã được đoạn trừ, minh đã sanh khởi; bóng tối đã được xua tan, ánh sáng đã sanh khởi, cũng như đối với người không dể duôi, tinh cần, quyết tâm an trú.” ‘‘Anuccāvacasīlassa, nipakassa ca jhāyino; Cittaṃ yassa vasībhūtaṃ, ekaggaṃ susamāhitaṃ. “Người có giới hạnh không cao không thấp, có trí tuệ, và chuyên thiền định; người có tâm đã được làm chủ, nhất tâm, và khéo định tĩnh.” ‘‘Taṃ ve tamonudaṃ dhīraṃ, tevijjaṃ maccuhāyinaṃ; Hitaṃ devamanussānaṃ, āhu sabbappahāyinaṃ. “Vị ấy, người xua tan bóng tối, bậc kiên định, người có tam minh, đã vượt qua cái chết, người mang lại lợi ích cho chư thiên và loài người, người ta gọi là bậc đã từ bỏ tất cả.” ‘‘Tīhi vijjāhi sampannaṃ, asammūḷhavihārinaṃ; Buddhaṃ antimadehinaṃ, taṃ namassanti gotamaṃ. “Vị ấy, người đầy đủ ba minh, sống không si mê, bậc Giác Ngộ mang thân cuối cùng, vị Gotama ấy, họ đều đảnh lễ.” ‘‘Pubbenivāsaṃ [Pg.166] yo vedī, saggāpāyañca passati; Atho jātikkhayaṃ patto, abhiññāvosito muni. “Người nào biết được các kiếp quá khứ, thấy được cõi trời và cõi khổ, và lại đạt đến sự đoạn tận của sanh, vị ấy là bậc thánh nhân đã viên mãn với thắng trí.” ‘‘Etāhi tīhi vijjāhi, tevijjo hoti brāhmaṇo; Tamahaṃ vadāmi tevijjaṃ, nāññaṃ lapitalāpana’’nti. “Với ba minh này, vị ấy là một Bà-la-môn tam minh. Ta gọi người ấy là người có tam minh, chứ không phải người khác chỉ biết lặp lại lời nói suông.” ‘‘Evaṃ kho, brāhmaṇa, ariyassa vinaye tevijjo hotī’’ti. ‘‘Aññathā, bho gotama, brāhmaṇānaṃ tevijjo, aññathā ca pana ariyassa vinaye tevijjo hoti. Imassa ca pana, bho gotama, ariyassa vinaye tevijjassa brāhmaṇānaṃ tevijjo kalaṃ nāgghati soḷasiṃ’’. “Này Bà-la-môn, như vậy đó là người có tam minh trong giáo pháp của bậc Thánh.” “Tôn giả Gotama, người có tam minh của các Bà-la-môn là một lẽ, và người có tam minh trong giáo pháp của bậc Thánh lại là một lẽ khác. Tôn giả Gotama, người có tam minh của các Bà-la-môn không đáng một phần mười sáu của người có tam minh trong giáo pháp của bậc Thánh này.” ‘‘Abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Aṭṭhamaṃ. “Thật vi diệu, Tôn giả Gotama! … Xin Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là một nam cư sĩ, kể từ hôm nay cho đến trọn đời đã quy y.” Hết kinh thứ tám. 9. Jāṇussoṇisuttaṃ 9. Kinh Jāṇussoṇi 60. Atha kho jāṇussoṇi brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ…pe… ekamantaṃ nisinno kho jāṇussoṇi brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘yassassu, bho gotama, yañño vā saddhaṃ vā thālipāko vā deyyadhammaṃ vā, tevijjesu brāhmaṇesu dānaṃ dadeyyā’’ti. ‘‘Yathā kathaṃ pana, brāhmaṇa, brāhmaṇā tevijjaṃ paññapentī’’ti? ‘‘Idha kho, bho gotama, brāhmaṇo ubhato sujāto hoti mātito ca pitito ca saṃsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena, ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṃ sākkharappabhedānaṃ itihāsapañcamānaṃ, padako, veyyākaraṇo, lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayoti. Evaṃ kho, bho gotama, brāhmaṇā tevijjaṃ paññapentī’’ti. 60. Lúc bấy giờ, Bà-la-môn Jāṇussoṇi đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, … ngồi xuống một bên, Bà-la-môn Jāṇussoṇi bạch với Thế Tôn rằng: “Tôn giả Gotama, nếu có người nào có vật tế lễ, hoặc lễ cúng cho người đã khuất, hoặc cháo nấu trong nồi, hoặc vật phẩm cúng dường, người ấy nên cúng dường cho các Bà-la-môn tam minh.” “Này Bà-la-môn, các Bà-la-môn định nghĩa người có tam minh như thế nào?” “Tôn giả Gotama, ở đây, một Bà-la-môn có huyết thống thuần khiết từ cả hai phía cha và mẹ, có dòng dõi trong sạch cho đến bảy đời tổ phụ, không bị chê bai, không bị chỉ trích về mặt xuất thân. Vị ấy là người học và trì tụng các câu chú, thông suốt ba bộ Vệ-đà cùng với các bộ chú giải, nghi thức, ngữ nguyên, và lịch sử là bộ thứ năm; là người tinh thông văn tự và ngữ pháp, và thành thạo về thế gian luận và tướng của bậc đại nhân. Tôn giả Gotama, như vậy đó là cách các Bà-la-môn định nghĩa người có tam minh.” ‘‘Aññathā kho, brāhmaṇa, brāhmaṇā brāhmaṇaṃ tevijjaṃ paññapenti, aññathā ca pana ariyassa vinaye tevijjo hotī’’ti. ‘‘Yathā kathaṃ pana, bho gotama, ariyassa vinaye tevijjo hoti? Sādhu me bhavaṃ gotamo tathā dhammaṃ desetu yathā ariyassa vinaye tevijjo hotī’’ti. ‘‘Tena hi, brāhmaṇa, suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī’’ti[Pg.167]. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho jāṇussoṇi brāhmaṇo bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca – “Này Bà-la-môn, cách các Bà-la-môn định nghĩa một Bà-la-môn có tam minh là một lẽ, và người có tam minh trong giáo pháp của bậc Thánh lại là một lẽ khác.” “Tôn giả Gotama, vậy người có tam minh trong giáo pháp của bậc Thánh là như thế nào? Lành thay, xin Tôn giả Gotama hãy thuyết pháp cho con về cách một người trở thành người có tam minh trong giáo pháp của bậc Thánh.” “Vậy thì, này Bà-la-môn, hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.” “Vâng, thưa Tôn giả.” Bà-la-môn Jāṇussoṇi vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau: ‘‘Idha pana, brāhmaṇa, bhikkhu vivicceva kāmehi…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Này Bà la môn, ở đây, vị Tỳ khưu ly dục... cho đến... chứng và trú thiền thứ tư. ‘‘So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṃ abhininnāmeti. So anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo…pe… iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati. Ayamassa paṭhamā vijjā adhigatā hoti; avijjā vihatā, vijjā uppannā; tamo vihato, āloko uppanno yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato. Vị ấy, với tâm định tĩnh, trong sạch, thanh tịnh, không cấu uế, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, đạt đến trạng thái bất động như vậy, hướng tâm đến Túc mạng minh. Vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ, như là: một đời, hai đời... cho đến... như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ với các khía cạnh và chi tiết. Đây là minh thứ nhất được vị ấy chứng đắc. Vô minh bị diệt trừ, minh được sanh khởi; bóng tối bị diệt trừ, ánh sáng được sanh khởi, cũng như đối với người sống không dể duôi, nhiệt tâm, tinh cần. ‘‘So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte sattānaṃ cutūpapātañāṇāya cittaṃ abhininnāmeti. So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena…pe… yathākammūpage satte pajānāti. Ayamassa dutiyā vijjā adhigatā hoti; avijjā vihatā, vijjā uppannā; tamo vihato, āloko uppanno yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato. Vị ấy, với tâm định tĩnh, trong sạch, thanh tịnh, không cấu uế, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, đạt đến trạng thái bất động như vậy, hướng tâm đến trí tuệ về sự sinh tử của chúng sanh. Vị ấy với thiên nhãn thuần tịnh, siêu nhân... cho đến... biết rõ chúng sanh tùy theo nghiệp của họ. Đây là minh thứ hai được vị ấy chứng đắc. Vô minh bị diệt trừ, minh được sanh khởi; bóng tối bị diệt trừ, ánh sáng được sanh khởi, cũng như đối với người sống không dể duôi, nhiệt tâm, tinh cần. ‘‘So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṃ khayañāṇāya cittaṃ abhininnāmeti. So ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti; ‘ime āsavā’ti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ āsavanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Tassa evaṃ jānato evaṃ passato kāmāsavāpi cittaṃ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṃ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṃ vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāti. Ayamassa tatiyā vijjā adhigatā hoti; avijjā vihatā, vijjā uppannā; tamo vihato[Pg.168], āloko uppanno yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato’’ti. Vị ấy, với tâm định tĩnh, trong sạch, thanh tịnh, không cấu uế, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, đạt đến trạng thái bất động như vậy, hướng tâm đến Lậu tận minh. Vị ấy biết như thật: ‘Đây là khổ’... cho đến... ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt’; vị ấy biết như thật: ‘Đây là các lậu hoặc’... cho đến... ‘Đây là con đường đưa đến lậu hoặc diệt.’ Nhờ biết như vậy, thấy như vậy, tâm của vị ấy được giải thoát khỏi dục lậu, hữu lậu, và vô minh lậu. Trong sự giải thoát, trí khởi lên: ‘Ta đã được giải thoát.’ Vị ấy biết: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’ Đây là minh thứ ba được vị ấy chứng đắc. Vô minh bị diệt trừ, minh được sanh khởi; bóng tối bị diệt trừ, ánh sáng được sanh khởi, cũng như đối với người sống không dể duôi, nhiệt tâm, tinh cần. ‘‘Yo sīlabbatasampanno, pahitatto samāhito; Cittaṃ yassa vasībhūtaṃ, ekaggaṃ susamāhitaṃ. Người nào đầy đủ giới và hạnh, tâm chuyên chú, định tĩnh; người có tâm đã được làm chủ, nhất tâm, khéo định tĩnh. ‘‘Pubbenivāsaṃ yo vedī, saggāpāyañca passati; Atho jātikkhayaṃ patto, abhiññāvosito muni. Người nào biết được đời trước, thấy được cõi trời và cõi khổ; lại nữa, đã đạt đến sự đoạn tận của sanh, là bậc mâu-ni đã viên mãn với thắng trí. ‘‘Etāhi tīhi vijjāhi, tevijjo hoti brāhmaṇo; Tamahaṃ vadāmi tevijjaṃ, nāññaṃ lapitalāpana’’nti. Với ba minh này, vị ấy là một Bà la môn tam minh. Ta gọi người ấy là người tam minh, chứ không phải người khác chỉ biết nói lặp lại lời nói. ‘‘Evaṃ kho, brāhmaṇa, ariyassa vinaye tevijjo hotī’’ti. ‘‘Aññathā, bho gotama, brāhmaṇānaṃ tevijjo, aññathā ca pana ariyassa vinaye tevijjo hoti. Imassa ca, bho gotama, ariyassa vinaye tevijjassa brāhmaṇānaṃ tevijjo kalaṃ nāgghati soḷasiṃ’’. Này Bà la môn, như vậy, trong giới luật của bậc Thánh, có người tam minh. Thưa Tôn giả Gotama, người tam minh của các Bà la môn là khác, và người tam minh trong giới luật của bậc Thánh là khác. Thưa Tôn giả Gotama, người tam minh của các Bà la môn không bằng một phần mười sáu của người tam minh trong giới luật của bậc Thánh này. ‘‘Abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Navamaṃ. Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama... cho đến... Mong Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là một người cận sự nam đã quy y trọn đời kể từ hôm nay. Phẩm thứ chín. 10. Saṅgāravasuttaṃ 10. Kinh Saṅgārava 61. Atha kho saṅgāravo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho saṅgāravo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘mayamassu, bho gotama, brāhmaṇā nāma. Yaññaṃ yajāmapi yajāpemapi. Tatra, bho gotama, yo ceva yajati yo ca yajāpeti sabbe te anekasārīrikaṃ puññappaṭipadaṃ paṭipannā honti, yadidaṃ yaññādhikaraṇaṃ. Yo panāyaṃ, bho gotama, yassa vā tassa vā kulā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito ekamattānaṃ dameti, ekamattānaṃ sameti, ekamattānaṃ parinibbāpeti, evamassāyaṃ ekasārīrikaṃ puññappaṭipadaṃ paṭipanno hoti, yadidaṃ pabbajjādhikaraṇa’’nti. 61. Khi ấy, Bà la môn Saṅgārava đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, ông cùng Thế Tôn trao đổi những lời chào hỏi thân mật. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân mật và đáng ghi nhớ, ông ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Bà la môn Saṅgārava bạch với Thế Tôn: ‘Thưa Tôn giả Gotama, chúng tôi là những người được gọi là Bà la môn. Chúng tôi thực hiện việc cúng tế và cũng khiến người khác thực hiện việc cúng tế. Thưa Tôn giả Gotama, ở đó, người nào cúng tế và người nào khiến người khác cúng tế, tất cả những người ấy đều đã thực hành con đường công đức cho nhiều người, đó là nhân vì sự cúng tế. Nhưng thưa Tôn giả Gotama, người nào, từ bất cứ gia tộc nào, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, chỉ điều phục một mình mình, chỉ làm an tịnh một mình mình, chỉ làm cho một mình mình được tịch tịnh, như vậy người này đã thực hành con đường công đức cho một người, đó là nhân vì sự xuất gia.’ ‘‘Tena hi, brāhmaṇa, taññevettha paṭipucchissāmi. Yathā te khameyya tathā naṃ byākareyyāsi. Taṃ kiṃ maññasi, brāhmaṇa, idha tathāgato loke [Pg.169] uppajjati arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā. So evamāha – ‘ethāyaṃ maggo ayaṃ paṭipadā yathāpaṭipanno ahaṃ anuttaraṃ brahmacariyogadhaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedemi; etha, tumhepi tathā paṭipajjatha, yathāpaṭipannā tumhepi anuttaraṃ brahmacariyogadhaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissathā’ti. Iti ayañceva satthā dhammaṃ deseti, pare ca tathatthāya paṭipajjanti, tāni kho pana honti anekānipi satāni anekānipi sahassāni anekānipi satasahassāni. Vậy thì, này Bà la môn, Ta sẽ hỏi lại ông về vấn đề này. Ông hãy trả lời theo như ông nghĩ. Này Bà la môn, ông nghĩ thế nào? Ở đây, một Như Lai sanh ra trong đời, là bậc A la hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Vị ấy nói như sau: ‘Hãy đến, đây là con đường, đây là pháp hành mà nhờ thực hành theo đó, Ta đã tự mình với thắng trí chứng ngộ và tuyên bố về mục tiêu vô thượng của đời sống phạm hạnh. Hãy đến, các ông cũng hãy thực hành như vậy, và nhờ thực hành theo đó, các ông cũng sẽ tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú trong mục tiêu vô thượng của đời sống phạm hạnh.’ Như vậy, vị Đạo sư này thuyết giảng Pháp, và những người khác thực hành vì mục tiêu ấy, và họ có đến hàng trăm, hàng ngàn, hàng trăm ngàn người. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, brāhmaṇa, iccāyaṃ evaṃ sante ekasārīrikā vā puññappaṭipadā hoti anekasārīrikā vā, yadidaṃ pabbajjādhikaraṇa’’nti? ‘‘Iccāyampi, bho gotama, evaṃ sante anekasārīrikā puññappaṭipadā hoti, yadidaṃ pabbajjādhikaraṇa’’nti. Này Bà la môn, ông nghĩ thế nào? Khi sự việc là như vậy, con đường công đức này là cho một người hay cho nhiều người, tức là nhân vì sự xuất gia? Thưa Tôn giả Gotama, khi sự việc là như vậy, con đường công đức này là cho nhiều người, tức là nhân vì sự xuất gia. Evaṃ vutte āyasmā ānando saṅgāravaṃ brāhmaṇaṃ etadavoca – ‘‘imāsaṃ te, brāhmaṇa, dvinnaṃ paṭipadānaṃ katamā paṭipadā khamati appatthatarā ca appasamārambhatarā ca mahapphalatarā ca mahānisaṃsatarā cā’’ti? Evaṃ vutte saṅgāravo brāhmaṇo āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca – ‘‘seyyathāpi bhavaṃ gotamo bhavaṃ cānando. Ete me pujjā, ete me pāsaṃsā’’ti. Khi được nói vậy, Tôn giả Ānanda nói với Bà-la-môn Saṅgārava: “Này Bà-la-môn, trong hai con đường thực hành này, ông chấp nhận con đường nào ít bận rộn hơn, ít phiền toái hơn, có kết quả to lớn hơn, và có lợi ích to lớn hơn?” Khi được nói vậy, Bà-la-môn Saṅgārava nói với Tôn giả Ānanda: “Cũng như Tôn giả Gotama và Tôn giả Ānanda. Những vị này tôi tôn kính, những vị này tôi tán thán.” Dutiyampi kho āyasmā ānando saṅgāravaṃ brāhmaṇaṃ etadavoca – ‘‘na kho tyāhaṃ, brāhmaṇa, evaṃ pucchāmi – ‘ke vā te pujjā ke vā te pāsaṃsā’ti? Evaṃ kho tyāhaṃ, brāhmaṇa, pucchāmi – ‘imāsaṃ te, brāhmaṇa, dvinnaṃ paṭipadānaṃ katamā paṭipadā khamati appatthatarā ca appasamārambhatarā ca mahapphalatarā ca mahānisaṃsatarā cā’’’ti? Dutiyampi kho saṅgāravo brāhmaṇo āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca – ‘‘seyyathāpi bhavaṃ gotamo bhavaṃ cānando. Ete me pujjā, ete me pāsaṃsā’’ti. Lần thứ hai, Tôn giả Ānanda nói với Bà-la-môn Saṅgārava: “Này Bà-la-môn, tôi không hỏi ông rằng: ‘Những ai là người ông tôn kính, những ai là người ông tán thán?’ Mà tôi hỏi ông rằng: ‘Này Bà-la-môn, trong hai con đường thực hành này, ông chấp nhận con đường nào ít bận rộn hơn, ít phiền toái hơn, có kết quả to lớn hơn, và có lợi ích to lớn hơn?’” Lần thứ hai, Bà-la-môn Saṅgārava nói với Tôn giả Ānanda: “Cũng như Tôn giả Gotama và Tôn giả Ānanda. Những vị này tôi tôn kính, những vị này tôi tán thán.” Tatiyampi kho āyasmā ānando saṅgāravaṃ brāhmaṇaṃ etadavoca – ‘‘na kho tyāhaṃ, brāhmaṇa, evaṃ pucchāmi – ‘ke vā te pujjā ke vā te pāsaṃsā’ti? Evaṃ kho tyāhaṃ, brāhmaṇa, pucchāmi – ‘imāsaṃ te, brāhmaṇa, dvinnaṃ paṭipadānaṃ katamā paṭipadā khamati appatthatarā ca appasamārambhatarā ca mahapphalatarā [Pg.170] ca mahānisaṃsatarā cā’’’ti? Tatiyampi kho saṅgāravo brāhmaṇo āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca – ‘‘seyyathāpi bhavaṃ gotamo bhavaṃ cānando. Ete me pujjā, ete me pāsaṃsā’’ti. Lần thứ ba, Tôn giả Ānanda nói với Bà-la-môn Saṅgārava: “Này Bà-la-môn, tôi không hỏi ông rằng: ‘Những ai là người ông tôn kính, những ai là người ông tán thán?’ Mà tôi hỏi ông rằng: ‘Này Bà-la-môn, trong hai con đường thực hành này, ông chấp nhận con đường nào ít bận rộn hơn, ít phiền toái hơn, có kết quả to lớn hơn, và có lợi ích to lớn hơn?’” Lần thứ ba, Bà-la-môn Saṅgārava nói với Tôn giả Ānanda: “Cũng như Tôn giả Gotama và Tôn giả Ānanda. Những vị này tôi tôn kính, những vị này tôi tán thán.” Atha kho bhagavato etadahosi – ‘‘yāva tatiyampi kho saṅgāravo brāhmaṇo ānandena sahadhammikaṃ pañhaṃ puṭṭho saṃsādeti no vissajjeti. Yaṃnūnāhaṃ parimoceyya’’nti. Atha kho bhagavā saṅgāravaṃ brāhmaṇaṃ etadavoca – ‘‘kā nvajja, brāhmaṇa, rājantepure rājapurisānaṃ sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ antarākathā udapādī’’ti? ‘‘Ayaṃ khvajja, bho gotama, rājantepure rājapurisānaṃ sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ antarākathā udapādi – ‘pubbe sudaṃ appatarā ceva bhikkhū ahesuṃ bahutarā ca uttari manussadhammā iddhipāṭihāriyaṃ dassesuṃ; etarahi pana bahutarā ceva bhikkhū appatarā ca uttari manussadhammā iddhipāṭihāriyaṃ dassentī’ti. Ayaṃ khvajja, bho gotama, rājantepure rājapurisānaṃ sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ antarākathā udapādī’’ti. Bấy giờ, Thế Tôn khởi lên ý nghĩ này: “Đến lần thứ ba mà Bà-la-môn Saṅgārava, khi được Ānanda hỏi một câu hỏi hợp pháp, vẫn lẩn tránh, không trả lời. Ta hãy giải thoát cho họ.” Rồi Thế Tôn nói với Bà-la-môn Saṅgārava: “Này Bà-la-môn, hôm nay trong cung vua, khi các cận thần của vua đang ngồi họp lại với nhau, câu chuyện gì đã được khởi lên giữa họ?” “Thưa Tôn giả Gotama, hôm nay trong cung vua, khi các cận thần của vua đang ngồi họp lại với nhau, câu chuyện này đã được khởi lên: ‘Ngày xưa, các vị tỳ khưu thì ít hơn, nhưng nhiều vị đã biểu diễn thần thông phép lạ vượt trên các pháp của con người; còn ngày nay, các vị tỳ khưu thì nhiều hơn, nhưng ít vị biểu diễn thần thông phép lạ vượt trên các pháp của con người.’ Thưa Tôn giả Gotama, đó là câu chuyện đã được khởi lên hôm nay trong cung vua, khi các cận thần của vua đang ngồi họp lại với nhau.” ‘‘Tīṇi kho imāni, brāhmaṇa, pāṭihāriyāni. Katamāni tīṇi? Iddhipāṭihāriyaṃ, ādesanāpāṭihāriyaṃ, anusāsanīpāṭihāriyaṃ. Katamañca, brāhmaṇa, iddhipāṭihāriyaṃ? Idha, brāhmaṇa, ekacco anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhoti – ‘ekopi hutvā bahudhā hoti, bahudhāpi hutvā eko hoti; āvibhāvaṃ, tirobhāvaṃ; tirokuṭṭaṃ tiropākāraṃ tiropabbataṃ asajjamāno gacchati, seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṃ karoti, seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāne gacchati, seyyathāpi pathaviyaṃ; ākāsepi pallaṅkena kamati, seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṃmahiddhike evaṃmahānubhāve pāṇinā parimasati parimajjati, yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vatteti’. Idaṃ vuccati, brāhmaṇa, iddhipāṭihāriyaṃ. “Này Bà-la-môn, có ba loại phép lạ này. Ba loại nào? Phép lạ thần thông, phép lạ đoán tâm, và phép lạ giáo huấn. Và này Bà-la-môn, phép lạ thần thông là gì? Ở đây, này Bà-la-môn, có người thể nghiệm nhiều loại thần thông khác nhau: ‘Từ một người, vị ấy trở thành nhiều người; từ nhiều người, vị ấy trở thành một người; vị ấy hiện ra, biến mất; vị ấy đi xuyên qua tường, qua thành lũy, qua núi không bị cản trở, như đi trong không gian; vị ấy lặn xuống và trồi lên khỏi mặt đất, như ở trong nước; vị ấy đi trên nước không chìm, như đi trên đất liền; vị ấy ngồi kiết-già đi trong không gian, như con chim có cánh; vị ấy dùng tay chạm đến và xoa vuốt mặt trăng và mặt trời này, vốn có đại thần lực và đại oai lực như vậy; vị ấy dùng thân thể để thực thi quyền năng cho đến tận cõi Phạm thiên.’ Này Bà-la-môn, đây được gọi là phép lạ thần thông. ‘‘Katamañca, brāhmaṇa, ādesanāpāṭihāriyaṃ? Idha, brāhmaṇa, ekacco nimittena ādisati – ‘evampi te mano, itthampi te mano, itipi te citta’nti. So bahuṃ cepi ādisati tatheva taṃ hoti, no aññathā. “Và này Bà-la-môn, phép lạ đoán tâm là gì? Ở đây, này Bà-la-môn, có người dựa vào dấu hiệu mà tuyên bố: ‘Tâm của ông là như thế này, tâm của ông là như thế kia, ý nghĩ của ông là như thế nọ.’ Dù vị ấy có tuyên bố nhiều đi nữa, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác được. ‘‘Idha [Pg.171] pana, brāhmaṇa, ekacco na heva kho nimittena ādisati, api ca kho manussānaṃ vā amanussānaṃ vā devatānaṃ vā saddaṃ sutvā ādisati – ‘evampi te mano, itthampi te mano, itipi te citta’nti. So bahuṃ cepi ādisati tatheva taṃ hoti, no aññathā. “Lại nữa, này Bà-la-môn, ở đây có người không tuyên bố dựa vào dấu hiệu, mà sau khi nghe âm thanh của loài người, phi nhân, hay chư thiên, vị ấy tuyên bố: ‘Tâm của ông là như thế này, tâm của ông là như thế kia, ý nghĩ của ông là như thế nọ.’ Dù vị ấy có tuyên bố nhiều đi nữa, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác được. ‘‘Idha pana, brāhmaṇa, ekacco na heva kho nimittena ādisati napi manussānaṃ vā amanussānaṃ vā devatānaṃ vā saddaṃ sutvā ādisati, api ca kho vitakkayato vicārayato vitakkavipphārasaddaṃ sutvā ādisati – ‘evampi te mano, itthampi te mano, itipi te citta’nti. So bahuṃ cepi ādisati tatheva taṃ hoti, no aññathā. “Lại nữa, này Bà-la-môn, ở đây có người không tuyên bố dựa vào dấu hiệu, cũng không tuyên bố sau khi nghe âm thanh của loài người, phi nhân, hay chư thiên, mà là sau khi nghe được âm thanh phát ra từ sự suy tầm của người đang tư duy và quán sát, vị ấy tuyên bố: ‘Tâm của ông là như thế này, tâm của ông là như thế kia, ý nghĩ của ông là như thế nọ.’ Dù vị ấy có tuyên bố nhiều đi nữa, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác được. ‘‘Idha pana, brāhmaṇa, ekacco na heva kho nimittena ādisati, napi manussānaṃ vā amanussānaṃ vā devatānaṃ vā saddaṃ sutvā ādisati, napi vitakkayato vicārayato vitakkavipphārasaddaṃ sutvā ādisati, api ca kho avitakkaṃ avicāraṃ samādhiṃ samāpannassa cetasā ceto paricca pajānāti – ‘yathā imassa bhoto manosaṅkhārā paṇihitā imassa cittassa anantarā amuṃ nāma vitakkaṃ vitakkessatī’ti. So bahuṃ cepi ādisati tatheva taṃ hoti, no aññathā. Idaṃ vuccati, brāhmaṇa, ādesanāpāṭihāriyaṃ. “Lại nữa, này Bà-la-môn, ở đây có người không tuyên bố dựa vào dấu hiệu, cũng không tuyên bố sau khi nghe âm thanh của loài người, phi nhân, hay chư thiên, cũng không tuyên bố sau khi nghe được âm thanh phát ra từ sự suy tầm của người đang tư duy và quán sát, mà là sau khi dùng tâm của mình để thấu suốt tâm của một người đã nhập định không tầm không tứ, vị ấy biết rằng: ‘Tùy theo các tâm hành của vị này được sắp đặt, ngay sau tâm này, vị ấy sẽ khởi lên một tầm có tên như thế này.’ Dù vị ấy có tuyên bố nhiều đi nữa, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác được. Này Bà-la-môn, đây được gọi là phép lạ đoán tâm.” ‘‘Katamañca, brāhmaṇa, anusāsanīpāṭihāriyaṃ? Idha, brāhmaṇa, ekacco evamanusāsati – ‘evaṃ vitakketha, mā evaṃ vitakkayittha; evaṃ manasi karotha, mā evaṃ manasākattha; idaṃ pajahatha, idaṃ upasampajja viharathā’ti. Idaṃ vuccati, brāhmaṇa, anusāsanīpāṭihāriyaṃ. Imāni kho, brāhmaṇa, tīṇi pāṭihāriyāni. Imesaṃ te, brāhmaṇa, tiṇṇaṃ pāṭihāriyānaṃ katamaṃ pāṭihāriyaṃ khamati abhikkantatarañca paṇītatarañcā’’ti? Này Bà-la-môn, giáo hóa thần thông là gì? Này Bà-la-môn, ở đây, có người giáo huấn như sau: ‘Hãy suy tư như thế này, đừng suy tư như thế kia; hãy tác ý như thế này, đừng tác ý như thế kia; hãy từ bỏ điều này, hãy thành tựu và an trú trong điều này.’ Này Bà-la-môn, đây được gọi là giáo hóa thần thông. Này Bà-la-môn, có ba loại thần thông này. Này Bà-la-môn, trong ba loại thần thông này, ông kham nhẫn loại thần thông nào, cho là thù thắng hơn và vi diệu hơn? ‘‘Tatra, bho gotama, yadidaṃ pāṭihāriyaṃ idhekacco anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhoti…pe… yāva brāhmalokāpi kāyena vasaṃ vatteti, idaṃ, bho gotama, pāṭihāriyaṃ yova naṃ karoti sova naṃ paṭisaṃvedeti, yova naṃ karoti tasseva taṃ hoti. Idaṃ me, bho gotama, pāṭihāriyaṃ māyāsahadhammarūpaṃ viya khāyati. Thưa Tôn giả Gotama, trong các loại thần thông ấy, có loại thần thông mà ở đây, có người chứng nghiệm được nhiều loại thần thông khác nhau... cho đến cõi Phạm thiên cũng có thể dùng thân để điều khiển theo ý muốn. Thưa Tôn giả Gotama, loại thần thông này, người nào thực hiện thì người ấy cảm nhận, người nào thực hiện thì chỉ thuộc về người ấy mà thôi. Thưa Tôn giả Gotama, đối với tôi, loại thần thông này dường như có bản chất giống như ảo thuật. ‘‘Yampidaṃ[Pg.172], bho gotama, pāṭihāriyaṃ idhekacco nimittena ādisati – ‘evampi te mano, itthampi te mano, itipi te citta’nti, so bahuṃ cepi ādisati tatheva taṃ hoti, no aññathā. Idha pana, bho gotama, ekacco na heva kho nimittena ādisati, api ca kho manussānaṃ vā amanussānaṃ vā devatānaṃ vā saddaṃ sutvā ādisati…pe… napi manussānaṃ vā amanussānaṃ vā devatānaṃ vā saddaṃ sutvā ādisati, api ca kho vitakkayato vicārayato vitakkavipphārasaddaṃ sutvā ādisati…pe… napi vitakkayato vicārayato vitakkavipphārasaddaṃ sutvā ādisati, api ca kho avitakkaṃ avicāraṃ samādhiṃ samāpannassa cetasā ceto paricca pajānāti – ‘yathā imassa bhoto manosaṅkhārā paṇihitā imassa cittassa anantarā amhaṃ nāma vitakkaṃ vitakkessatī’ti, so bahuṃ cepi ādisati tatheva taṃ hoti, no aññathā. Idampi, bho gotama, pāṭihāriyaṃ yova naṃ karoti sova naṃ paṭisaṃvedeti, yova naṃ karoti tasseva taṃ hoti. Idampi me, bho gotama, pāṭihāriyaṃ māyāsahadhammarūpaṃ viya khāyati. Thưa Tôn giả Gotama, lại có loại thần thông mà ở đây, có người dựa vào tướng mà nói rõ: ‘Tâm của ông như thế này, tâm của ông như thế kia, ý của ông là như vậy.’ Dù người ấy nói nhiều, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác. Lại nữa, thưa Tôn giả Gotama, ở đây có người không phải dựa vào tướng mà nói rõ, mà là sau khi nghe tiếng của loài người, phi nhân, hay chư thiên rồi nói rõ... Lại nữa, không phải sau khi nghe tiếng của loài người, phi nhân, hay chư thiên rồi nói rõ, mà là sau khi nghe âm thanh phát ra từ sự suy tư, tầm cầu của người đang suy tư, tầm cầu rồi nói rõ... Lại nữa, không phải sau khi nghe âm thanh phát ra từ sự suy tư, tầm cầu của người đang suy tư, tầm cầu rồi nói rõ, mà là với tâm của mình, biết rõ tâm của người đã nhập định vô tầm vô tứ: ‘Các tâm hành của vị này được định hướng như thế nào, thì ngay sau tâm này, vị ấy sẽ khởi lên một tầm có tên như thế này.’ Dù người ấy nói nhiều, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác. Thưa Tôn giả Gotama, loại thần thông này cũng vậy, người nào thực hiện thì người ấy cảm nhận, người nào thực hiện thì chỉ thuộc về người ấy mà thôi. Thưa Tôn giả Gotama, đối với tôi, loại thần thông này cũng dường như có bản chất giống như ảo thuật. ‘‘Yañca kho idaṃ, bho gotama, pāṭihāriyaṃ idhekacco evaṃ anusāsati – ‘evaṃ vitakketha, mā evaṃ vitakkayittha; evaṃ manasi karotha, mā evaṃ manasākattha; idaṃ pajahatha, idaṃ upasampajja viharathā’ti. Idameva, bho gotama, pāṭihāriyaṃ khamati imesaṃ tiṇṇaṃ pāṭihāriyānaṃ abhikkantatarañca paṇītatarañca. Thưa Tôn giả Gotama, còn loại thần thông mà ở đây, có người giáo huấn như sau: ‘Hãy suy tư như thế này, đừng suy tư như thế kia; hãy tác ý như thế này, đừng tác ý như thế kia; hãy từ bỏ điều này, hãy thành tựu và an trú trong điều này.’ Thưa Tôn giả Gotama, chính loại thần thông này là điều tôi kham nhẫn, và trong ba loại thần thông, nó là thù thắng hơn và vi diệu hơn. ‘‘Acchariyaṃ, bho gotama, abbhutaṃ, bho gotama! Yāvasubhāsitamidaṃ bhotā gotamena imehi ca mayaṃ tīhi pāṭihāriyehi samannāgataṃ bhavantaṃ gotamaṃ dhārema. Bhavañhi gotamo anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhoti…pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vatteti, bhavañhi gotamo avitakkaṃ avicāraṃ samādhiṃ samāpannassa cetasā ceto paricca pajānāti – ‘yathā imassa bhoto manosaṅkhārā paṇihitā imassa cittassa anantarā amuṃ nāma vitakkaṃ vitakkessatī’ti. Bhavañhi gotamo evamanusāsati – ‘evaṃ vitakketha, mā evaṃ vitakkayittha; evaṃ manasi karotha, mā evaṃ manasākattha; idaṃ pajahatha, idaṃ upasampajja viharathā’’’ti. Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Thật hy hữu, thưa Tôn giả Gotama! Tôn giả Gotama đã nói lời thật khéo! Chúng con ghi nhận Tôn giả Gotama là bậc đã thành tựu ba loại thần thông này. Vì Tôn giả Gotama chứng nghiệm được nhiều loại thần thông khác nhau... cho đến cõi Phạm thiên cũng có thể dùng thân để điều khiển theo ý muốn. Vì Tôn giả Gotama với tâm của mình, biết rõ tâm của người đã nhập định vô tầm vô tứ: ‘Các tâm hành của vị này được định hướng như thế nào, thì ngay sau tâm này, vị ấy sẽ khởi lên một tầm có tên như thế này.’ Vì Tôn giả Gotama giáo huấn như sau: ‘Hãy suy tư như thế này, đừng suy tư như thế kia; hãy tác ý như thế này, đừng tác ý như thế kia; hãy từ bỏ điều này, hãy thành tựu và an trú trong điều này.’ ‘‘Addhā [Pg.173] kho tyāhaṃ, brāhmaṇa, āsajja upanīya vācā bhāsitā; api ca tyāhaṃ byākarissāmi. Ahañhi, brāhmaṇa, anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhomi…pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vattemi. Ahañhi, brāhmaṇa, avitakkaṃ avicāraṃ samādhiṃ samāpannassa cetasā ceto paricca pajānāmi – ‘yathā imassa bhoto manosaṅkhārā paṇihitā, imassa cittassa anantarā amuṃ nāma vitakkaṃ vitakkessatī’ti. Ahañhi, brāhmaṇa, evamanusāsāmi – ‘evaṃ vitakketha, mā evaṃ vitakkayittha; evaṃ manasi karotha, mā evaṃ manasākattha; idaṃ pajahatha, idaṃ upasampajja viharathā’’’ti. Này Bà-la-môn, chắc chắn lời nói này của ông là có ý công kích và so sánh, tuy nhiên Ta sẽ trả lời cho ông. Này Bà-la-môn, Ta chứng nghiệm được nhiều loại thần thông khác nhau... cho đến cõi Phạm thiên cũng có thể dùng thân để điều khiển theo ý muốn. Này Bà-la-môn, Ta với tâm của mình, biết rõ tâm của người đã nhập định vô tầm vô tứ: ‘Các tâm hành của vị này được định hướng như thế nào, thì ngay sau tâm này, vị ấy sẽ khởi lên một tầm có tên như thế này.’ Này Bà-la-môn, Ta giáo huấn như sau: ‘Hãy suy tư như thế này, đừng suy tư như thế kia; hãy tác ý như thế này, đừng tác ý như thế kia; hãy từ bỏ điều này, hãy thành tựu và an trú trong điều này.’ ‘‘Atthi pana, bho gotama, añño ekabhikkhupi yo imehi tīhi pāṭihāriyehi samannāgato, aññatra bhotā gotamenā’’ti? ‘‘Na kho, brāhmaṇa, ekaṃyeva sataṃ na dve satāni na tīṇi satāni na cattāri satāni na pañca satāni, atha kho bhiyyova, ye bhikkhū imehi tīhi pāṭihāriyehi samannāgatā’’ti. ‘‘Kahaṃ pana, bho gotama, etarahi te bhikkhū viharantī’’ti? ‘‘Imasmiṃyeva kho, brāhmaṇa, bhikkhusaṅghe’’ti. Thưa Tôn giả Gotama, ngoài Tôn giả Gotama ra, có vị Tỳ-khưu nào khác đã thành tựu ba loại thần thông này không? – Này Bà-la-môn, không phải chỉ một trăm, không phải hai trăm, không phải ba trăm, không phải bốn trăm, không phải năm trăm, mà còn nhiều hơn nữa các vị Tỳ-khưu đã thành tựu ba loại thần thông này. – Thưa Tôn giả Gotama, hiện nay các vị Tỳ-khưu ấy đang ở đâu? – Này Bà-la-môn, ngay trong Tăng chúng này. ‘‘Abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama! Seyyathāpi bho gotama, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti, evamevaṃ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi, dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Dasamaṃ. Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Thưa Tôn giả Gotama, cũng như người ta có thể lật ngửa vật bị úp, mở ra vật bị che kín, chỉ đường cho người bị lạc, hay đem đèn dầu vào trong bóng tối để người có mắt có thể thấy các sắc, cũng vậy, Tôn giả Gotama đã dùng nhiều phương tiện để làm sáng tỏ Giáo pháp. Con xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp và quy y Tăng chúng. Mong Tôn giả Gotama ghi nhận con là một người cận sự nam đã quy y kể từ hôm nay cho đến trọn đời. Hết kinh thứ mười. Brāhmaṇavaggo paṭhamo. Phẩm Bà-la-môn, thứ nhất. Tassuddānaṃ – Phần tóm tắt: Dve brāhmaṇā caññataro, paribbājakena nibbutaṃ; Palokavaccho tikaṇṇo, soṇi saṅgāravena cāti. Hai vị Bà-la-môn và một vị khác, vị du sĩ, sự tịch tịnh; sự hoại diệt, Vaccha, Tikaṇṇa, Soṇi, và Saṅgārava. (7) 2. Mahāvaggo (7) 2. Phẩm Lớn (Mahāvagga) 1. Titthāyatanādisuttaṃ 1. Kinh Các Căn Cứ Của Ngoại Đạo 62. ‘‘Tīṇimāni[Pg.174], bhikkhave, titthāyatanāni yāni paṇḍitehi samanuyuñjiyamānāni samanugāhiyamānāni samanubhāsiyamānāni parampi gantvā akiriyāya saṇṭhahanti. Katamāni tīṇi? Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘yaṃ kiñcāyaṃ purisapuggalo paṭisaṃvedeti sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā sabbaṃ taṃ pubbekatahetū’ti. Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘yaṃ kiñcāyaṃ purisapuggalo paṭisaṃvedeti sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā sabbaṃ taṃ issaranimmānahetū’ti. Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘yaṃ kiñcāyaṃ purisapuggalo paṭisaṃvedeti sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā sabbaṃ taṃ ahetuappaccayā’’’ti. 62. “Này các Tỳ khưu, có ba căn cứ của ngoại đạo này, khi được các bậc hiền trí tra vấn, thẩm sát, chất vấn, dù đi xa hơn nữa cũng đi đến chỗ chủ trương không hành động. Ba loại ấy là gì? Này các Tỳ khưu, có một số Sa-môn, Bà-la-môn có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều do nghiệp quá khứ.’ Này các Tỳ khưu, có một số Sa-môn, Bà-la-môn có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều do một vị hóa thần tạo ra.’ Này các Tỳ khưu, có một số Sa-môn, Bà-la-môn có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều không do nhân, không do duyên.’” ‘‘Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘yaṃ kiñcāyaṃ purisapuggalo paṭisaṃvedeti sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā sabbaṃ taṃ pubbekatahetū’ti, tyāhaṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadāmi – ‘saccaṃ kira tumhe āyasmanto evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – yaṃ kiñcāyaṃ purisapuggalo paṭisaṃvedeti sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā sabbaṃ taṃ pubbekatahetū’ti? Te ca me evaṃ puṭṭhā ‘āmā’ti paṭijānanti. Tyāhaṃ evaṃ vadāmi – ‘tenahāyasmanto pāṇātipātino bhavissanti pubbekatahetu, adinnādāyino bhavissanti pubbekatahetu, abrahmacārino bhavissanti pubbekatahetu, musāvādino bhavissanti pubbekatahetu, pisuṇavācā bhavissanti pubbekatahetu, pharusavācā bhavissanti pubbekatahetu, samphappalāpino bhavissanti pubbekatahetu, abhijjhāluno bhavissanti pubbekatahetu, byāpannacittā bhavissanti pubbekatahetu, micchādiṭṭhikā bhavissanti pubbekatahetu’’’. “Này các Tỳ khưu, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều do nghiệp quá khứ,’ Ta đến gần họ và nói như sau: ‘Có thật chăng quý vị có thuyết như sau, có kiến giải như sau: “Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều do nghiệp quá khứ?”’ Khi được Ta hỏi như vậy, họ thừa nhận: ‘Thưa vâng.’ Ta nói với họ như sau: ‘Vậy thì, thưa quý vị, các vị sẽ trở thành người sát sanh do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người lấy của không cho do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người không phạm hạnh do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người nói dối do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người nói lời đâm thọc do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người nói lời thô ác do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người nói lời vô ích do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người có lòng tham lam do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người có tâm sân hận do nghiệp quá khứ, sẽ trở thành người có tà kiến do nghiệp quá khứ.’” ‘‘Pubbekataṃ kho pana, bhikkhave, sārato paccāgacchataṃ na hoti chando vā vāyāmo vā idaṃ vā karaṇīyaṃ idaṃ vā akaraṇīyanti. Iti karaṇīyākaraṇīye kho pana saccato thetato anupalabbhiyamāne muṭṭhassatīnaṃ anārakkhānaṃ viharataṃ na hoti paccattaṃ sahadhammiko samaṇavādo[Pg.175]. Ayaṃ kho me, bhikkhave, tesu samaṇabrāhmaṇesu evaṃvādīsu evaṃdiṭṭhīsu paṭhamo sahadhammiko niggaho hoti. “Này các Tỳ khưu, đối với những người chấp thủ nghiệp quá khứ làm cốt lõi, sẽ không có ý muốn hay nỗ lực rằng ‘việc này nên làm’ hay ‘việc này không nên làm’. Như vậy, khi việc nên làm và không nên làm không được tìm thấy một cách chân thật, vững chắc, thì đối với những người sống thất niệm, không phòng hộ, sẽ không có một chủ thuyết Sa-môn nào hợp với chánh pháp cho riêng họ. Này các Tỳ khưu, đây là sự khiển trách hợp pháp đầu tiên của Ta đối với các Sa-môn, Bà-la-môn có thuyết như vậy, có kiến giải như vậy. ‘‘Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘yaṃ kiñcāyaṃ purisapuggalo paṭisaṃvedeti sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā sabbaṃ taṃ issaranimmānahetū’ti, tyāhaṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadāmi – ‘saccaṃ kira tumhe āyasmanto evaṃvādino evadiṭṭhino – yaṃ kiñcāyaṃ purisapuggalo paṭisaṃvedeti sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā sabbaṃ taṃ issaranimmānahetū’ti? Te ca me evaṃ puṭṭhā ‘āmā’ti paṭijānanti. Tyāhaṃ evaṃ vadāmi – ‘tenahāyasmanto pāṇātipātino bhavissanti issaranimmānahetu, adinnādāyino bhavissanti issaranimmānahetu, abrahmacārino bhavissanti issaranimmānahetu, musāvādino bhavissanti issaranimmānahetu, pisuṇavācā bhavissanti issaranimmānahetu, pharusavācā bhavissanti issaranimmānahetu, samphappalāpino bhavissanti issaranimmānahetu, abhijjhāluno bhavissanti issaranimmānahetu, byāpannacittā bhavissanti issaranimmānahetu, micchādiṭṭhikā bhavissanti issaranimmānahetu’’’. “Này các Tỳ khưu, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều do một vị hóa thần tạo ra,’ Ta đến gần họ và nói như sau: ‘Có thật chăng quý vị có thuyết như sau, có kiến giải như sau: “Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều do một vị hóa thần tạo ra?”’ Khi được Ta hỏi như vậy, họ thừa nhận: ‘Thưa vâng.’ Ta nói với họ như sau: ‘Vậy thì, thưa quý vị, các vị sẽ trở thành người sát sanh do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người lấy của không cho do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người không phạm hạnh do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người nói dối do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người nói lời đâm thọc do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người nói lời thô ác do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người nói lời vô ích do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người có lòng tham lam do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người có tâm sân hận do một vị hóa thần tạo ra, sẽ trở thành người có tà kiến do một vị hóa thần tạo ra.’” ‘‘Issaranimmānaṃ kho pana, bhikkhave, sārato paccāgacchataṃ na hoti chando vā vāyāmo vā idaṃ vā karaṇīyaṃ idaṃ vā akaraṇīyanti. Iti karaṇīyākaraṇīye kho pana saccato thetato anupalabbhiyamāne muṭṭhassatīnaṃ anārakkhānaṃ viharataṃ na hoti paccattaṃ sahadhammiko samaṇavādo. Ayaṃ kho me, bhikkhave, tesu samaṇabrāhmaṇesu evaṃvādīsu evaṃdiṭṭhīsu dutiyo sahadhammiko niggaho hoti. “Này các Tỳ khưu, đối với những người chấp thủ sự sáng tạo của một vị hóa thần làm cốt lõi, sẽ không có ý muốn hay nỗ lực rằng ‘việc này nên làm’ hay ‘việc này không nên làm’. Như vậy, khi việc nên làm và không nên làm không được tìm thấy một cách chân thật, vững chắc, thì đối với những người sống thất niệm, không phòng hộ, sẽ không có một chủ thuyết Sa-môn nào hợp với chánh pháp cho riêng họ. Này các Tỳ khưu, đây là sự khiển trách hợp pháp thứ hai của Ta đối với các Sa-môn, Bà-la-môn có thuyết như vậy, có kiến giải như vậy. ‘‘Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘yaṃ kiṃ cāyaṃ purisapuggalo paṭisaṃvedeti sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā sabbaṃ taṃ ahetuappaccayā’ti, tyāhaṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadāmi – ‘saccaṃ kira tumhe āyasmanto evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – yaṃ kiṃ cāyaṃ purisapuggalo paṭisaṃvedeti sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā sabbaṃ taṃ ahetuappaccayā’ti? Te ca me evaṃ puṭṭhā ‘āmā’ti paṭijānanti. Tyāhaṃ evaṃ vadāmi – ‘tenahāyasmanto pāṇātipātino bhavissanti ahetuappaccayā…pe… micchādiṭṭhikā bhavissanti ahetuappaccayā’’’. “Này các Tỳ khưu, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều không do nhân, không do duyên,’ Ta đến gần họ và nói như sau: ‘Có thật chăng quý vị có thuyết như sau, có kiến giải như sau: “Bất cứ điều gì mà cá nhân con người này cảm thọ, dù là lạc, khổ, hay không khổ không lạc, tất cả đều không do nhân, không do duyên?”’ Khi được Ta hỏi như vậy, họ thừa nhận: ‘Thưa vâng.’ Ta nói với họ như sau: ‘Vậy thì, thưa quý vị, các vị sẽ trở thành người sát sanh không do nhân, không do duyên; …v.v… sẽ trở thành người có tà kiến không do nhân, không do duyên.’” ‘‘Ahetuappaccayaṃ [Pg.176] kho pana, bhikkhave, sārato paccāgacchataṃ na hoti chando vā vāyāmo vā idaṃ vā karaṇīyaṃ idaṃ vā akaraṇīyanti. Iti karaṇīyākaraṇīye kho pana saccato thetato anupalabbhiyamāne muṭṭhassatīnaṃ anārakkhānaṃ viharataṃ na hoti paccattaṃ sahadhammiko samaṇavādo. Ayaṃ kho me, bhikkhave, tesu samaṇabrāhmaṇesu evaṃvādīsu evaṃdiṭṭhīsu tatiyo sahadhammiko niggaho hoti. Này các Tỳ khưu, đối với những người chấp thủ vào cốt lõi của thuyết vô nhân, vô duyên, thì không có ý muốn hay nỗ lực rằng ‘việc này nên làm’ hay ‘việc này không nên làm’. Như vậy, khi việc nên làm và không nên làm không được tìm thấy một cách chân thật, vững chắc, thì đối với những người sống thất niệm, không phòng hộ, không có sự tranh luận hợp pháp và riêng biệt của một Sa-môn. Này các Tỳ khưu, đây là sự khiển trách hợp pháp thứ ba của Ta đối với các Sa-môn, Bà-la-môn có lời nói và quan điểm như vậy. ‘‘Imāni kho, bhikkhave, tīṇi titthāyatanāni yāni paṇḍitehi samanuyuñjiyamānāni samanugāhiyamānāni samanubhāsiyamānāni parampi gantvā akiriyāya saṇṭhahanti. Này các Tỳ khưu, có ba cơ sở ngoại đạo này, khi được các bậc hiền trí thẩm vấn, tra xét, chất vấn, dù đi xa hơn nữa, chúng vẫn đứng vững trên thuyết vô hành. ‘‘Ayaṃ kho pana, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṃkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi. Katamo ca, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṃkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi? Imā cha dhātuyoti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṃkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi. Imāni cha phassāyatanānīti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṃkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi. Ime aṭṭhārasa manopavicārāti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṃkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi. Imāni cattāri ariyasaccānīti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṃkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi. Này các Tỳ khưu, giáo pháp này đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Và này các Tỳ khưu, giáo pháp nào đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí? Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là sáu giới’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là sáu xứ xúc’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là mười tám sự thẩm sát của ý’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là bốn Thánh đế’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. ‘‘Imā cha dhātuyoti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṃkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhīti. Iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Chayimā, bhikkhave, dhātuyo – pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu, ākāsadhātu, viññāṇadhātu. Imā cha dhātuyoti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṃkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhīti. Iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ. Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là sáu giới’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Điều này đã được nói như vậy. Dựa vào đâu mà điều này được nói? Này các Tỳ khưu, có sáu giới này: địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới, không giới, và thức giới. Giáo pháp ‘Đây là sáu giới’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Điều đã được nói như vậy là dựa vào đây mà nói. ‘‘Imāni [Pg.177] cha phassāyatanānīti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṃkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhīti. Iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Chayimāni, bhikkhave, phassāyatanāni – cakkhu phassāyatanaṃ, sotaṃ phassāyatanaṃ, ghānaṃ phassāyatanaṃ, jivhā phassāyatanaṃ, kāyo phassāyatanaṃ, mano phassāyatanaṃ. Imāni cha phassāyatanānīti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṃkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhīti. Iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ. Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là sáu xứ xúc’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Điều này đã được nói như vậy. Dựa vào đâu mà điều này được nói? Này các Tỳ khưu, có sáu xứ xúc này: xứ xúc mắt, xứ xúc tai, xứ xúc mũi, xứ xúc lưỡi, xứ xúc thân, và xứ xúc ý. Giáo pháp ‘Đây là sáu xứ xúc’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Điều đã được nói như vậy là dựa vào đây mà nói. ‘‘Ime aṭṭhārasa manopavicārāti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṃkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhīti. Iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Cakkhunā rūpaṃ disvā somanassaṭṭhāniyaṃ rūpaṃ upavicarati domanassaṭṭhāniyaṃ rūpaṃ upavicarati upekkhāṭṭhāniyaṃ rūpaṃ upavicarati, sotena saddaṃ sutvā… ghānena gandhaṃ ghāyitvā… jivhāya rasaṃ sāyitvā… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā… manasā dhammaṃ viññāya somanassaṭṭhāniyaṃ dhammaṃ upavicarati domanassaṭṭhāniyaṃ dhammaṃ upavicarati upekkhāṭṭhāniyaṃ dhammaṃ upavicarati. Ime aṭṭhārasa manopavicārāti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṃkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhīti. Iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ. Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là mười tám sự thẩm sát của ý’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Điều này đã được nói như vậy. Dựa vào đâu mà điều này được nói? Khi mắt thấy sắc, người ấy thẩm sát sắc là cơ sở của hỷ, thẩm sát sắc là cơ sở của ưu, thẩm sát sắc là cơ sở của xả. Khi tai nghe tiếng... khi mũi ngửi mùi... khi lưỡi nếm vị... khi thân cảm xúc... khi ý biết pháp, người ấy thẩm sát pháp là cơ sở của hỷ, thẩm sát pháp là cơ sở của ưu, thẩm sát pháp là cơ sở của xả. Giáo pháp ‘Đây là mười tám sự thẩm sát của ý’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Điều đã được nói như vậy là dựa vào đây mà nói. ‘‘Imāni cattāri ariyasaccānīti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṃkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhīti. Iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Channaṃ, bhikkhave, dhātūnaṃ upādāya gabbhassāvakkanti hoti; okkantiyā sati nāmarūpaṃ, nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ, saḷāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā. Vediyamānassa kho panāhaṃ, bhikkhave, idaṃ dukkhanti paññapemi, ayaṃ dukkhasamudayoti paññapemi, ayaṃ dukkhanirodhoti paññapemi, ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti paññapemi. Này các Tỳ khưu, giáo pháp ‘Đây là bốn Thánh đế’ đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không bị chỉ trích, không bị khinh miệt bởi các Sa-môn, Bà-la-môn có trí. Điều này đã được nói như vậy. Dựa vào đâu mà điều này được nói? Này các Tỳ khưu, do duyên sáu giới mà có sự nhập thai; khi có sự nhập thai thì có danh sắc; do duyên danh sắc mà có sáu xứ; do duyên sáu xứ mà có xúc; do duyên xúc mà có thọ. Này các Tỳ khưu, đối với người đang cảm thọ, Ta tuyên bố: ‘Đây là khổ’, Ta tuyên bố: ‘Đây là khổ tập’, Ta tuyên bố: ‘Đây là khổ diệt’, Ta tuyên bố: ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt’. ‘‘Katamañca, bhikkhave, dukkhaṃ ariyasaccaṃ? Jātipi dukkhā, jarāpi dukkhā, ( ) maraṇampi dukkhaṃ, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāpi dukkhā, (appiyehi [Pg.178] sampayogo dukkho, piyehi vippayogo dukkho,) yampicchaṃ na labhati tampi dukkhaṃ. Saṃkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā. Idaṃ vuccati, bhikkhave, dukkhaṃ ariyasaccaṃ. Và này các Tỳ khưu, Thánh đế về Khổ là gì? Sanh là khổ, già là khổ, chết là khổ; sầu, bi, khổ, ưu, não cũng là khổ; điều mong muốn mà không được cũng là khổ. Tóm lại, năm thủ uẩn là khổ. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là Thánh đế về Khổ. ‘‘Katamañca, bhikkhave, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ? Avijjāpaccayā saṅkhārā, saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ, nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ, saḷāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṃ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ. Này các Tỳ khưu, Thánh đế về sự tập khởi của khổ là gì? Do vô minh duyên, các hành sanh khởi; do hành duyên, thức sanh khởi; do thức duyên, danh sắc sanh khởi; do danh sắc duyên, sáu xứ sanh khởi; do sáu xứ duyên, xúc sanh khởi; do xúc duyên, thọ sanh khởi; do thọ duyên, ái sanh khởi; do ái duyên, thủ sanh khởi; do thủ duyên, hữu sanh khởi; do hữu duyên, sanh sanh khởi; do sanh duyên, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là Thánh đế về sự tập khởi của khổ. ‘‘Katamañca, bhikkhave, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ? Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho, saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho, viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho, nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho, saḷāyatananirodhā phassanirodho, phassanirodhā vedanānirodho, vedanānirodhā taṇhānirodho, taṇhānirodhā upādānanirodho, upādānanirodhā bhavanirodho, bhavanirodhā jātinirodho, jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ. Này các Tỳ khưu, Thánh đế về sự đoạn diệt của khổ là gì? Chính do sự ly tham và đoạn diệt vô minh một cách hoàn toàn không còn dư tàn nên hành diệt; do hành diệt nên thức diệt; do thức diệt nên danh sắc diệt; do danh sắc diệt nên sáu xứ diệt; do sáu xứ diệt nên xúc diệt; do xúc diệt nên thọ diệt; do thọ diệt nên ái diệt; do ái diệt nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt; do hữu diệt nên sanh diệt; do sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não đều được đoạn diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là Thánh đế về sự đoạn diệt của khổ. ‘‘Katamañca, bhikkhave, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi. Idaṃ vuccati, bhikkhave, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ. ‘Imāni cattāri ariyasaccānī’ti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṃkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhīti. Iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vutta’’nti. Paṭhamaṃ. Này các Tỳ khưu, Thánh đế về con đường đưa đến sự đoạn diệt của khổ là gì? Chính là Thánh đạo Tám ngành này, tức là: chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là Thánh đế về con đường đưa đến sự đoạn diệt của khổ. Này các Tỳ khưu, 'Đây là bốn Thánh đế', Pháp này đã được Ta thuyết giảng, không thể bị bác bỏ, không bị làm ô nhiễm, không đáng bị chỉ trích, không thể bị khinh chê bởi các Sa-môn, Bà-la-môn, và những người có trí. Lời đã được nói ra như vậy là do duyên vào điều này mà được nói. (Kinh) thứ nhất. 63. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, amātāputtikāni bhayānīti assutavā puthujjano bhāsati. Katamāni tīṇi? Hoti so, bhikkhave, samayo yaṃ [Pg.179] mahāaggiḍāho vuṭṭhāti. Mahāaggiḍāhe kho pana, bhikkhave, vuṭṭhite tena gāmāpi ḍayhanti nigamāpi ḍayhanti nagarāpi ḍayhanti. Gāmesupi ḍayhamānesu nigamesupi ḍayhamānesu nagaresupi ḍayhamānesu tattha mātāpi puttaṃ nappaṭilabhati, puttopi mātaraṃ nappaṭilabhati. Idaṃ, bhikkhave, paṭhamaṃ amātāputtikaṃ bhayanti assutavā puthujjano bhāsati. 63. Này các Tỳ khưu, kẻ phàm phu ít nghe nói rằng: 'Có ba nỗi sợ hãi này, nơi đó mẹ con không thể nhận ra nhau'. Ba nỗi sợ hãi ấy là gì? Này các Tỳ khưu, có khi một trận đại hỏa hoạn xảy ra. Này các Tỳ khưu, khi trận đại hỏa hoạn xảy ra, nó thiêu rụi các làng mạc, thị trấn, và thành phố. Khi các làng mạc, thị trấn, và thành phố bị thiêu rụi, ở đó mẹ không tìm thấy con, con cũng không tìm thấy mẹ. Này các Tỳ khưu, kẻ phàm phu ít nghe nói rằng: 'Đây là nỗi sợ hãi thứ nhất, nơi đó mẹ con không thể nhận ra nhau'. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, hoti so samayo yaṃ mahāmegho vuṭṭhāti. Mahāmeghe kho pana, bhikkhave, vuṭṭhite mahāudakavāhako sañjāyati. Mahāudakavāhake kho pana, bhikkhave, sañjāyante tena gāmāpi vuyhanti nigamāpi vuyhanti nagarāpi vuyhanti. Gāmesupi vuyhamānesu nigamesupi vuyhamānesu nagaresupi vuyhamānesu tattha mātāpi puttaṃ nappaṭilabhati, puttopi mātaraṃ nappaṭilabhati. Idaṃ, bhikkhave, dutiyaṃ amātāputtikaṃ bhayanti assutavā puthujjano bhāsati. Lại nữa, này các Tỳ khưu, có khi một trận mưa lớn xảy ra. Này các Tỳ khưu, khi trận mưa lớn xảy ra, một trận lụt lớn phát sanh. Này các Tỳ khưu, khi trận lụt lớn phát sanh, nó cuốn trôi các làng mạc, thị trấn, và thành phố. Khi các làng mạc, thị trấn, và thành phố bị cuốn trôi, ở đó mẹ không tìm thấy con, con cũng không tìm thấy mẹ. Này các Tỳ khưu, kẻ phàm phu ít nghe nói rằng: 'Đây là nỗi sợ hãi thứ hai, nơi đó mẹ con không thể nhận ra nhau'. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, hoti so samayo yaṃ bhayaṃ hoti aṭavisaṅkopo, cakkasamāruḷhā jānapadā pariyāyanti. Bhaye kho pana, bhikkhave, sati aṭavisaṅkope cakkasamāruḷhesu jānapadesu pariyāyantesu tattha mātāpi puttaṃ nappaṭilabhati, puttopi mātaraṃ nappaṭilabhati. Idaṃ, bhikkhave, tatiyaṃ amātāputtikaṃ bhayanti assutavā puthujjano bhāsati. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi amātāputtikāni bhayānīti assutavā puthujjano bhāsati. Lại nữa, này các Tỳ khưu, có khi có nỗi sợ hãi về giặc cướp trong rừng, dân chúng trong xứ phải chất đồ lên xe và di tản. Này các Tỳ khưu, khi có nỗi sợ hãi về giặc cướp trong rừng, dân chúng trong xứ phải chất đồ lên xe và di tản, ở đó mẹ không tìm thấy con, con cũng không tìm thấy mẹ. Này các Tỳ khưu, kẻ phàm phu ít nghe nói rằng: 'Đây là nỗi sợ hãi thứ ba, nơi đó mẹ con không thể nhận ra nhau'. Này các Tỳ khưu, kẻ phàm phu ít nghe nói rằng: 'Đây là ba nỗi sợ hãi, nơi đó mẹ con không thể nhận ra nhau'. ‘‘Tāni kho panimāni, bhikkhave, tīṇi samātāputtikāniyeva bhayāni amātāputtikāni bhayānīti assutavā puthujjano bhāsati. Katamāni tīṇi? Hoti so, bhikkhave, samayo yaṃ mahāaggiḍāho vuṭṭhāti. Mahāaggiḍāhe kho pana, bhikkhave, vuṭṭhite tena gāmāpi ḍayhanti nigamāpi ḍayhanti nagarāpi ḍayhanti. Gāmesupi ḍayhamānesu nigamesupi ḍayhamānesu nagaresupi ḍayhamānesu hoti so samayo yaṃ kadāci karahaci mātāpi puttaṃ paṭilabhati, puttopi mātaraṃ paṭilabhati. Idaṃ, bhikkhave, paṭhamaṃ samātāputtikaṃyeva bhayaṃ amātāputtikaṃ bhayanti assutavā puthujjano bhāsati. Này các Tỳ khưu, có ba nỗi sợ hãi này, thực sự là nơi mẹ con có thể nhận ra nhau, nhưng kẻ phàm phu ít nghe lại nói rằng đó là những nỗi sợ hãi nơi mẹ con không thể nhận ra nhau. Ba nỗi sợ hãi ấy là gì? Này các Tỳ khưu, có khi một trận đại hỏa hoạn xảy ra. Này các Tỳ khưu, khi trận đại hỏa hoạn xảy ra, nó thiêu rụi các làng mạc, thị trấn, và thành phố. Khi các làng mạc, thị trấn, và thành phố bị thiêu rụi, có khi, vào một lúc nào đó, mẹ tìm thấy con, và con tìm thấy mẹ. Này các Tỳ khưu, đây là nỗi sợ hãi thứ nhất, thực sự là nơi mẹ con có thể nhận ra nhau, nhưng kẻ phàm phu ít nghe lại nói rằng đó là nỗi sợ hãi nơi mẹ con không thể nhận ra nhau. ‘‘Puna [Pg.180] caparaṃ, bhikkhave, hoti so samayo yaṃ mahāmegho vuṭṭhāti. Mahāmeghe kho pana, bhikkhave, vuṭṭhite mahāudakavāhako sañjāyati. Mahāudakavāhake kho pana, bhikkhave, sañjāte tena gāmāpi vuyhanti nigamāpi vuyhanti nagarāpi vuyhanti. Gāmesupi vuyhamānesu nigamesupi vuyhamānesu nagaresupi vuyhamānesu hoti so samayo yaṃ kadāci karahaci mātāpi puttaṃ paṭilabhati, puttopi mātaraṃ paṭilabhati. Idaṃ, bhikkhave, dutiyaṃ samātāputtikaṃyeva bhayaṃ amātāputtikaṃ bhayanti assutavā puthujjano bhāsati. Lại nữa, này các Tỳ khưu, có khi một trận mưa lớn xảy ra. Này các Tỳ khưu, khi trận mưa lớn xảy ra, một trận lụt lớn phát sanh. Này các Tỳ khưu, khi trận lụt lớn phát sanh, nó cuốn trôi các làng mạc, thị trấn, và thành phố. Khi các làng mạc, thị trấn, và thành phố bị cuốn trôi, có khi, vào một lúc nào đó, mẹ tìm thấy con, và con tìm thấy mẹ. Này các Tỳ khưu, đây là nỗi sợ hãi thứ hai, thực sự là nơi mẹ con có thể nhận ra nhau, nhưng kẻ phàm phu ít nghe lại nói rằng đó là nỗi sợ hãi nơi mẹ con không thể nhận ra nhau. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, hoti so samayo yaṃ bhayaṃ hoti aṭavisaṅkopo, cakkasamāruḷhā jānapadā pariyāyanti. Bhaye kho pana, bhikkhave, sati aṭavisaṅkope cakkasamāruḷhesu jānapadesu pariyāyantesu hoti so samayo yaṃ kadāci karahaci mātāpi puttaṃ paṭilabhati, puttopi mātaraṃ paṭilabhati. Idaṃ, bhikkhave, tatiyaṃ samātāputtikaṃyeva bhayaṃ amātāputtikaṃ bhayanti assutavā puthujjano bhāsati. ‘‘Imāni kho, bhikkhave, tīṇi samātāputtikāniyeva bhayāni amātāputtikāni bhayānīti assutavā puthujjano bhāsati’’. Này các Tỳ khưu, lại nữa, có trường hợp khi có sự nguy hiểm, có sự tàn phá của giặc cướp trong rừng, dân chúng trong xứ chất đồ lên xe rồi chạy trốn. Này các Tỳ khưu, khi có sự nguy hiểm, có sự tàn phá của giặc cướp, khi dân chúng trong xứ chất đồ lên xe rồi chạy trốn, có trường hợp thỉnh thoảng, đôi khi, mẹ có thể gặp lại con, con cũng có thể gặp lại mẹ. Này các Tỳ khưu, sự nguy hiểm thứ ba này, vốn là sự nguy hiểm có mẹ có con, lại được kẻ phàm phu ít nghe gọi là sự nguy hiểm không mẹ không con. Này các Tỳ khưu, ba sự nguy hiểm này vốn là những sự nguy hiểm có mẹ có con, lại được kẻ phàm phu ít nghe gọi là những sự nguy hiểm không mẹ không con. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, amātāputtikāni bhayāni. Katamāni tīṇi? Jarābhayaṃ, byādhibhayaṃ, maraṇabhayanti. Na, bhikkhave, mātā puttaṃ jīramānaṃ evaṃ labhati – ‘ahaṃ jīrāmi, mā me putto jīrī’ti; putto vā pana mātaraṃ jīramānaṃ na evaṃ labhati – ‘ahaṃ jīrāmi, mā me mātā jīrī’’’ti. Này các Tỳ khưu, có ba sự nguy hiểm không mẹ không con này. Ba sự nguy hiểm nào? Sự nguy hiểm của tuổi già, sự nguy hiểm của bệnh tật, và sự nguy hiểm của cái chết. Này các Tỳ khưu, người mẹ không thể có được điều này đối với người con đang già đi: ‘Ta sẽ già, mong rằng con của ta đừng già đi;’ và người con cũng không thể có được điều này đối với người mẹ đang già đi: ‘Con sẽ già, mong rằng mẹ của con đừng già đi.’ ‘‘Na, bhikkhave, mātā puttaṃ byādhiyamānaṃ evaṃ labhati – ‘ahaṃ byādhiyāmi, mā me putto byādhiyī’ti; putto vā pana mātaraṃ byādhiyamānaṃ na evaṃ labhati – ‘ahaṃ byādhiyāmi, mā me mātā byādhiyī’’’ti. Này các Tỳ khưu, người mẹ không thể có được điều này đối với người con đang bị bệnh: ‘Ta sẽ bị bệnh, mong rằng con của ta đừng bị bệnh;’ và người con cũng không thể có được điều này đối với người mẹ đang bị bệnh: ‘Con sẽ bị bệnh, mong rằng mẹ của con đừng bị bệnh.’ ‘‘Na, bhikkhave, mātā puttaṃ mīyamānaṃ evaṃ labhati – ‘ahaṃ mīyāmi, mā me putto mīyī’ti; putto vā pana mātaraṃ mīyamānaṃ na evaṃ labhati – ‘ahaṃ mīyāmi, mā me mātā mīyī’ti. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi amātāputtikāni bhayānī’’ti. Này các Tỳ khưu, người mẹ không thể có được điều này đối với người con đang hấp hối: ‘Ta sẽ chết, mong rằng con của ta đừng chết;’ và người con cũng không thể có được điều này đối với người mẹ đang hấp hối: ‘Con sẽ chết, mong rằng mẹ của con đừng chết.’ Này các Tỳ khưu, đây là ba sự nguy hiểm không mẹ không con. ‘‘Atthi, bhikkhave, maggo atthi paṭipadā imesañca tiṇṇaṃ samātāputtikānaṃ bhayānaṃ imesañca tiṇṇaṃ amātāputtikānaṃ bhayānaṃ pahānāya samatikkamāya saṃvattati. Katamo ca, bhikkhave, maggo katamā ca paṭipadā [Pg.181] imesañca tiṇṇaṃ samātāputtikānaṃ bhayānaṃ imesañca tiṇṇaṃ amātāputtikānaṃ bhayānaṃ pahānāya samatikkamāya saṃvattati? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkapo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi. Ayaṃ kho, bhikkhave, maggo ayaṃ paṭipadā imesañca tiṇṇaṃ samātāputtikānaṃ bhayānaṃ imesañca tiṇṇaṃ amātāputtikānaṃ bhayānaṃ pahānāya samatikkamāya saṃvattatī’’ti. Dutiyaṃ. Này các Tỳ khưu, có con đường, có pháp hành đưa đến sự từ bỏ, sự vượt qua ba sự nguy hiểm có mẹ có con này và ba sự nguy hiểm không mẹ không con này. Này các Tỳ khưu, con đường nào, pháp hành nào đưa đến sự từ bỏ, sự vượt qua ba sự nguy hiểm có mẹ có con này và ba sự nguy hiểm không mẹ không con này? Chính là Bát Thánh Đạo này, tức là: chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định. Này các Tỳ khưu, đây chính là con đường, đây chính là pháp hành đưa đến sự từ bỏ, sự vượt qua ba sự nguy hiểm có mẹ có con này và ba sự nguy hiểm không mẹ không con này. Hết phẩm thứ hai. 3. Venāgapurasuttaṃ 3. Kinh Venāgapura 64. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ yena venāgapuraṃ nāma kosalānaṃ brāhmaṇagāmo tadavasari. Assosuṃ kho venāgapurikā brāhmaṇagahapatikā – ‘‘samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito venāgapuraṃ anuppatto. Taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. So imaṃ lokaṃ sadevakaṃ samārakaṃ sabrahmakaṃ sassamaṇabrāhmaṇiṃ pajaṃ sadevamanussaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedeti. So dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti. Sādhu kho pana tathārūpānaṃ arahataṃ dassanaṃ hotī’’ti. 64. Một thời, Thế Tôn đang du hành ở xứ Kosala cùng với đại chúng Tỳ khưu, Ngài đã đi đến một ngôi làng Bà la môn của xứ Kosala tên là Venāgapura. Các vị Bà la môn và gia chủ ở Venāgapura đã nghe rằng: ‘Này quý vị, nghe nói Sa-môn Gotama, là con trai của dòng họ Sakya, đã xuất gia từ dòng họ Sakya, đã đến Venāgapura. Tiếng lành đồn xa về Tôn giả Gotama ấy được truyền đi như sau: “Thế Tôn ấy là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.” Ngài, sau khi tự mình chứng ngộ với thắng trí, đã tuyên thuyết về thế giới này cùng với cõi trời, cõi Ma vương, cõi Phạm thiên, cùng với chúng Sa-môn và Bà la môn, cùng với các loài chư thiên và loài người. Ngài thuyết giảng giáo pháp toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn tự; Ngài trình bày đời sống phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Thật tốt lành thay, được yết kiến các bậc A-la-hán như vậy.’ Atha kho venāgapurikā brāhmaṇagahapatikā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā appekacce bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu, appekacce bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu, sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu, appekacce yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu, appekacce nāmagottaṃ sāvetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu, appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinno kho venāgapuriko vacchagotto brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – Rồi các vị Bà la môn và gia chủ ở Venāgapura đã đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, một số người đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên, một số người cùng với Thế Tôn nói lời chào hỏi thân mật, sau khi trao đổi những lời nói đáng ghi nhớ, thân mật, họ ngồi xuống một bên, một số người chắp tay hướng về phía Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên, một số người xưng tên và họ rồi ngồi xuống một bên, một số người im lặng rồi ngồi xuống một bên. Khi đang ngồi một bên, vị Bà la môn Vacchagotta người làng Venāgapura đã bạch với Thế Tôn điều này: ‘‘Acchariyaṃ[Pg.182], bho gotama, abbhutaṃ, bho gotama! Yāvañcidaṃ bhoto gotamassa vippasannāni indriyāni, parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto. Seyyathāpi, bho gotama, sāradaṃ badarapaṇḍuṃ parisuddhaṃ hoti pariyodātaṃ; evamevaṃ bhoto gotamassa vippasannāni indriyāni parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto. Seyyathāpi, bho gotama, tālapakkaṃ sampati bandhanā pamuttaṃ parisuddhaṃ hoti pariyodātaṃ; evamevaṃ bhoto gotamassa vippasannāni indriyāni parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto. Seyyathāpi, bho gotama, nekkhaṃ jambonadaṃ dakkhakammāraputtasuparikammakataṃ ukkāmukhe sukusalasampahaṭṭhaṃ paṇḍukambale nikkhittaṃ bhāsate ca tapate ca virocati ca; evamevaṃ bhoto gotamassa vippasannāni indriyāni parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto. Yāni tāni, bho gotama, uccāsayanamahāsayanāni, seyyathidaṃ – āsandi pallaṅko gonako cittako paṭikā paṭalikā tūlikā vikatikā uddalomī ekantalomī kaṭṭissaṃ koseyyaṃ kuttakaṃ hatthattharaṃ assattharaṃ rathattharaṃ ajinappaveṇī kadalimigapavarapaccattharaṇaṃ sauttaracchadaṃ ubhatolohitakūpadhānaṃ, evarūpānaṃ nūna bhavaṃ gotamo uccāsayanamahāsayanānaṃ nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī’’ti. “Thật là hy hữu, thưa Tôn giả Gotama! Thật là vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Các căn của Tôn giả Gotama thật là trong sáng, màu da thật là thanh tịnh, trong sạch! Ví như, thưa Tôn giả Gotama, trái táo dại mùa thu chín muồi, thật thanh tịnh, trong sạch; cũng vậy, các căn của Tôn giả Gotama thật trong sáng, màu da thật thanh tịnh, trong sạch. Ví như, thưa Tôn giả Gotama, trái thốt nốt chín vừa rụng khỏi cuống, thật thanh tịnh, trong sạch; cũng vậy, các căn của Tôn giả Gotama thật trong sáng, màu da thật thanh tịnh, trong sạch. Ví như, thưa Tôn giả Gotama, một đồng tiền vàng Diêm-phù-đàn, do người thợ vàng khéo léo hay con của người thợ vàng tài ba chế tác, được nung kỹ trong lò, đặt trên tấm vải màu vàng nhạt, nó chiếu sáng, rực rỡ, và chói lọi; cũng vậy, các căn của Tôn giả Gotama thật trong sáng, màu da thật thanh tịnh, trong sạch. Thưa Tôn giả Gotama, những loại giường cao và giường lớn như sau: ghế dài, ngai, thảm lông dài, thảm len nhiều màu, thảm len trắng, thảm len thêu hoa, nệm bông gòn, thảm len thêu hình sư tử, cọp, thảm len có lông hai bên, thảm len có lông một bên, thảm có đính vàng bạc châu báu, thảm lụa có đính châu báu, thảm len đủ cho mười sáu vũ nữ đứng múa, tấm trải lưng voi, tấm trải lưng ngựa, tấm trải trên xe, tấm trải làm bằng da sơn dương, tấm trải quý làm bằng da linh dương, có lọng che màu đỏ bên trên, có gối màu đỏ ở hai đầu. Chắc hẳn Tôn giả Gotama có thể tùy ý muốn, không khó khăn, không mệt nhọc, mà có được những loại giường cao và giường lớn như vậy phải không?” ‘‘Yāni kho pana tāni, brāhmaṇa, uccāsayanamahāsayanāni, seyyathidaṃ – āsandi pallaṅko gonako cittako paṭikā paṭalikā tūlikā vikatikā uddalomī ekantalomī kaṭṭissaṃ koseyyaṃ kuttakaṃ hatthattharaṃ assattharaṃ rathattharaṃ ajinappaveṇī kadalimigapavarapaccattharaṇaṃ sauttaracchadaṃ ubhatolohitakūpadhānaṃ. Dullabhāni tāni pabbajitānaṃ laddhā ca pana na kappanti. “Này Bà-la-môn, những loại giường cao và giường lớn ấy, như là: ghế dài, ngai, thảm lông dài, thảm len nhiều màu, thảm len trắng, thảm len thêu hoa, nệm bông gòn, thảm len thêu hình sư tử, cọp, thảm len có lông hai bên, thảm len có lông một bên, thảm có đính vàng bạc châu báu, thảm lụa có đính châu báu, thảm len đủ cho mười sáu vũ nữ đứng múa, tấm trải lưng voi, tấm trải lưng ngựa, tấm trải trên xe, tấm trải làm bằng da sơn dương, tấm trải quý làm bằng da linh dương, có lọng che màu đỏ bên trên, có gối màu đỏ ở hai đầu. Những thứ ấy, người xuất gia khó có được, và dù có được cũng không được phép dùng.” ‘‘Tīṇi kho, imāni, brāhmaṇa, uccāsayanamahāsayanāni, yesāhaṃ etarahi nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī. Katamāni tīṇi? Dibbaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ, brahmaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ, ariyaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ. Imāni kho, brāhmaṇa, tīṇi uccāsayanamahāsayanāni, yesāhaṃ etarahi nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī’’ti. “Này Bà-la-môn, có ba loại giường cao và giường lớn này, mà Ta hiện nay có thể tùy ý muốn, không khó khăn, không mệt nhọc mà có được. Thế nào là ba? Giường cao và giường lớn thuộc cõi trời, giường cao và giường lớn thuộc cõi Phạm thiên, giường cao và giường lớn thuộc bậc Thánh. Này Bà-la-môn, đây là ba loại giường cao và giường lớn mà Ta hiện nay có thể tùy ý muốn, không khó khăn, không mệt nhọc mà có được.” ‘‘Katamaṃ [Pg.183] pana taṃ, bho gotama, dibbaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ, yassa bhavaṃ gotamo etarahi nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī’’ti? ‘‘Idhāhaṃ, brāhmaṇa, yaṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharāmi, so pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisāmi. So pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto vanantaññeva pavisāmi. So yadeva tattha honti tiṇāni vā paṇṇāni vā tāni ekajjhaṃ saṅgharitvā nisīdāmi pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. So vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi; vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi; pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharāmi sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṃvedemi, yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti – ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi; sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi. So ce ahaṃ, brāhmaṇa, evaṃbhūto caṅkamāmi, dibbo me eso tasmiṃ samaye caṅkamo hoti. So ce ahaṃ, brāhmaṇa, evaṃbhūto tiṭṭhāmi, dibbaṃ me etaṃ tasmiṃ samaye ṭhānaṃ hoti. So ce ahaṃ, brāhmaṇa, evaṃbhūto nisīdāmi, dibbaṃ me etaṃ tasmiṃ samaye āsanaṃ hoti. So ce ahaṃ, brāhmaṇa, evaṃbhūto seyyaṃ kappemi, dibbaṃ me etaṃ tasmiṃ samaye uccāsayanamahāsayanaṃ hoti. Idaṃ kho, brāhmaṇa, dibbaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ, yassāhaṃ etarahi nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī’’ti. “Thưa Tôn giả Gotama, thế nào là giường cao và giường lớn thuộc cõi trời mà Tôn giả hiện nay có thể tùy ý muốn, không khó khăn, không mệt nhọc mà có được?” “Này Bà-la-môn, ở đây, Ta trú ngụ gần một làng hay một thị trấn nào đó. Vào buổi sáng, Ta đắp y, mang bát, vào làng hay thị trấn ấy để khất thực. Sau bữa ăn, khi đã đi khất thực về, Ta đi vào một khu rừng. Ở đấy, Ta nhặt bất cứ cỏ hay lá cây nào có được, gom chúng lại một chỗ, rồi ngồi xuống, xếp bằng kiết-già, giữ thân ngay thẳng, an trú chánh niệm trước mặt. Ta ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ; do diệt tầm và tứ, Ta chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội tĩnh nhất tâm; do ly hỷ, Ta trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là ‘xả niệm lạc trú’, chứng và trú Thiền thứ ba; do xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, Ta chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh. Này Bà-la-môn, khi ở trong trạng thái như vậy, nếu Ta đi kinh hành, thì lúc ấy, sự kinh hành của Ta là sự kinh hành của cõi trời. Này Bà-la-môn, khi ở trong trạng thái như vậy, nếu Ta đứng, thì lúc ấy, chỗ đứng của Ta là chỗ đứng của cõi trời. Này Bà-la-môn, khi ở trong trạng thái như vậy, nếu Ta ngồi, thì lúc ấy, chỗ ngồi của Ta là chỗ ngồi của cõi trời. Này Bà-la-môn, khi ở trong trạng thái như vậy, nếu Ta nằm, thì lúc ấy, chỗ nằm của Ta là giường cao và giường lớn của cõi trời. Này Bà-la-môn, đây chính là giường cao và giường lớn thuộc cõi trời mà Ta hiện nay có thể tùy ý muốn, không khó khăn, không mệt nhọc mà có được.” ‘‘Acchariyaṃ, bho gotama, abbhutaṃ, bho gotama! Ko cañño evarūpassa dibbassa uccāsayanamahāsayanassa nikāmalābhī bhavissati akicchalābhī akasiralābhī, aññatra bhotā gotamena! “Thật là hy hữu, thưa Tôn giả Gotama! Thật là vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Ngoài Tôn giả Gotama ra, còn có ai khác có thể tùy ý muốn, không khó khăn, không mệt nhọc mà có được loại giường cao và giường lớn thuộc cõi trời như vậy!” ‘‘Katamaṃ pana taṃ, bho gotama, brahmaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ, yassa bhavaṃ gotamo etarahi nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī’’ti? ‘‘Idhāhaṃ, brāhmaṇa, yaṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharāmi, so pubbaṇhasamayaṃ [Pg.184] nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisāmi. So pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto vanantaññeva pavisāmi. So yadeva tattha honti tiṇāni vā paṇṇāni vā tāni ekajjhaṃ saṅgharitvā nisīdāmi pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. So mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharāmi, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā viharāmi. Karuṇāsahagatena cetasā…pe… muditāsahagatena cetasā…pe… upekkhāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharāmi, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā viharāmi. So ce ahaṃ, brāhmaṇa, evaṃbhūto caṅkamāmi, brahmā me eso tasmiṃ samaye caṅkamo hoti. So ce ahaṃ, brāhmaṇa, evaṃbhūto tiṭṭhāmi…pe… nisīdāmi…pe… seyyaṃ kappemi, brahmaṃ me etaṃ tasmiṃ samaye uccāsayanamahāsayanaṃ hoti. Idaṃ kho, brāhmaṇa, brahmaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ, yassāhaṃ etarahi nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī’’ti. “Thưa Tôn giả Gotama, thế nào là giường nằm cao sang và tuyệt hảo thuộc cõi Phạm thiên, mà Tôn giả Gotama hiện nay có được theo ý muốn, có được không khó khăn, có được không phiền muộn?” “Này Bà-la-môn, ở đây, ta nương vào một ngôi làng hay một thị trấn nào đó để an trú. Vào buổi sáng, ta đắp y, mang y bát, rồi đi vào chính ngôi làng hay thị trấn ấy để khất thực. Sau bữa ăn, khi đã đi khất thực về, ta đi vào rừng. Ở đó, có những loại cỏ hay lá cây nào, ta gom chúng lại một chỗ, rồi ngồi kiết-già, giữ thân ngay thẳng, an trú chánh niệm trước mặt. Ta an trú, biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Cứ như thế, trên, dưới, ngang, khắp tất cả, cùng khắp thế giới, ta an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô biên, vô lượng, không hận, không sân. Với tâm câu hữu với bi... v.v... với tâm câu hữu với hỷ... v.v... với tâm câu hữu với xả, ta an trú biến mãn một phương, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Cứ như thế, trên, dưới, ngang, khắp tất cả, cùng khắp thế giới, ta an trú biến mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô biên, vô lượng, không hận, không sân. Này Bà-la-môn, nếu ta, trong trạng thái như vậy, đi kinh hành, thì vào lúc ấy, sự kinh hành đó của ta là sự kinh hành của Phạm thiên. Này Bà-la-môn, nếu ta, trong trạng thái như vậy, đứng... v.v... ngồi... v.v... nằm xuống, thì vào lúc ấy, đó chính là giường nằm cao sang và tuyệt hảo thuộc cõi Phạm thiên của ta. Này Bà-la-môn, đây chính là giường nằm cao sang và tuyệt hảo thuộc cõi Phạm thiên, mà ta hiện nay có được theo ý muốn, có được không khó khăn, có được không phiền muộn.” ‘‘Acchariyaṃ, bho gotama, abbhutaṃ, bho gotama! Ko cañño evarūpassa brahmassa uccāsayanamahāsayanassa nikāmalābhī bhavissati akicchalābhī akasiralābhī, aññatra bhotā gotamena! “Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama, thật hy hữu, thưa Tôn giả Gotama! Ngoài Tôn giả Gotama ra, còn ai khác có thể có được giường nằm cao sang và tuyệt hảo thuộc cõi Phạm thiên như vậy, có được theo ý muốn, có được không khó khăn, có được không phiền muộn!” ‘‘Katamaṃ pana taṃ, bho gotama, ariyaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ, yassa bhavaṃ gotamo etarahi nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī’’ti? ‘‘Idhāhaṃ, brāhmaṇa, yaṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharāmi, so pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisāmi. So pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto vanantaññeva pavisāmi. So yadeva tattha honti tiṇāni vā paṇṇāni vā tāni ekajjhaṃ saṅgharitvā nisīdāmi pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. So evaṃ jānāmi – ‘rāgo me pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo; doso me pahīno ucchinnamūlo [Pg.185] tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo; moho me pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo’. So ce ahaṃ, brāhmaṇa, evaṃbhūto caṅkamāmi, ariyo me eso tasmiṃ samaye caṅkamo hoti. So ce ahaṃ, brāhmaṇa, evaṃbhūto tiṭṭhāmi…pe… nisīdāmi…pe… seyyaṃ kappemi, ariyaṃ me etaṃ tasmiṃ samaye uccāsayanamahāsayanaṃ hoti. Idaṃ kho, brāhmaṇa, ariyaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ, yassāhaṃ etarahi nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī’’ti. “Thưa Tôn giả Gotama, thế nào là giường nằm cao sang và tuyệt hảo của bậc Thánh, mà Tôn giả Gotama hiện nay có được theo ý muốn, có được không khó khăn, có được không phiền muộn?” “Này Bà-la-môn, ở đây, ta nương vào một ngôi làng hay một thị trấn nào đó để an trú. Vào buổi sáng, ta đắp y, mang y bát, rồi đi vào chính ngôi làng hay thị trấn ấy để khất thực. Sau bữa ăn, khi đã đi khất thực về, ta đi vào rừng. Ở đó, có những loại cỏ hay lá cây nào, ta gom chúng lại một chỗ, rồi ngồi kiết-già, giữ thân ngay thẳng, an trú chánh niệm trước mặt. Ta biết như sau: ‘Tham của ta đã được đoạn trừ, đã được cắt tận gốc rễ, đã được làm như thân cây ta-la, đã được làm cho không thể hiện hữu, không thể sanh khởi trong tương lai; sân của ta đã được đoạn trừ, đã được cắt tận gốc rễ, đã được làm như thân cây ta-la, đã được làm cho không thể hiện hữu, không thể sanh khởi trong tương lai; si của ta đã được đoạn trừ, đã được cắt tận gốc rễ, đã được làm như thân cây ta-la, đã được làm cho không thể hiện hữu, không thể sanh khởi trong tương lai’. Này Bà-la-môn, nếu ta, trong trạng thái như vậy, đi kinh hành, thì vào lúc ấy, sự kinh hành đó của ta là sự kinh hành của bậc Thánh. Này Bà-la-môn, nếu ta, trong trạng thái như vậy, đứng... v.v... ngồi... v.v... nằm xuống, thì vào lúc ấy, đó chính là giường nằm cao sang và tuyệt hảo của bậc Thánh của ta. Này Bà-la-môn, đây chính là giường nằm cao sang và tuyệt hảo của bậc Thánh, mà ta hiện nay có được theo ý muốn, có được không khó khăn, có được không phiền muộn.” ‘‘Acchariyaṃ, bho gotama, abbhutaṃ, bho gotama! Ko cañño evarūpassa ariyassa uccāsayanamahāsayanassa nikāmalāmī bhavissati akicchalābhī akasiralābhī, aññatra bhotā gotamena! “Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama, thật hy hữu, thưa Tôn giả Gotama! Ngoài Tôn giả Gotama ra, còn ai khác có thể có được giường nằm cao sang và tuyệt hảo của bậc Thánh như vậy, có được theo ý muốn, có được không khó khăn, có được không phiền muộn!” ‘‘Abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama! Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṃ kho bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Ete mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāma dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsake no bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupete saraṇaṃ gate’’ti. Tatiyaṃ. “Thật tuyệt vời, thưa Tôn giả Gotama, thật tuyệt vời, thưa Tôn giả Gotama! Thưa Tôn giả Gotama, cũng giống như người ta lật ngửa vật bị úp, hay mở ra vật bị che kín, hay chỉ đường cho người bị lạc, hay cầm ngọn đèn dầu trong bóng tối để người có mắt có thể thấy các sắc; cũng vậy, Chánh pháp đã được Tôn giả Gotama trình bày bằng nhiều phương tiện. Chúng con xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp và quy y Tỳ-khưu Tăng. Mong Tôn giả Gotama ghi nhận chúng con là những cận sự nam đã quy y kể từ hôm nay cho đến trọn đời.” 4. Sarabhasuttaṃ 4. Kinh Sarabha 65. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate. Tena kho pana samayena sarabho nāma paribbājako acirapakkanto hoti imasmā dhammavinayā. So rājagahe parisati evaṃ vācaṃ bhāsati – ‘‘aññāto mayā samaṇānaṃ sakyaputtikānaṃ dhammo. Aññāya ca panāhaṃ samaṇānaṃ sakyaputtikānaṃ dhammaṃ evāhaṃ tasmā dhammavinayā apakkanto’’ti. Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pavisiṃsu. Assosuṃ kho te bhikkhū sarabhassa paribbājakassa rājagahe parisati evaṃ vācaṃ bhāsamānassa [Pg.186] – ‘‘aññāto mayā samaṇānaṃ sakyaputtikānaṃ dhammo. Aññāya ca panāhaṃ samaṇānaṃ sakyaputtikānaṃ dhammaṃ evāhaṃ tasmā dhammavinayā apakkanto’’ti. 65. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú tại Rājagaha (Vương Xá), trên núi Gijjhakūṭa (Linh Thứu). Bấy giờ, có du sĩ tên là Sarabha vừa mới rời bỏ Pháp và Luật này. Vị ấy nói lời này giữa hội chúng ở Rājagaha: “Pháp của các Sa-môn Thích tử đã được tôi liễu tri. Và chính vì đã liễu tri Pháp của các Sa-môn Thích tử mà tôi đã rời bỏ Pháp và Luật ấy.” Bấy giờ, nhiều vị Tỳ-khưu vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, đi vào thành Rājagaha để khất thực. Các vị Tỳ-khưu ấy đã nghe du sĩ Sarabha nói lời này giữa hội chúng ở Rājagaha: “Pháp của các Sa-môn Thích tử đã được tôi liễu tri. Và chính vì đã liễu tri Pháp của các Sa-môn Thích tử mà tôi đã rời bỏ Pháp và Luật ấy.” Atha kho te bhikkhū rājagahe piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘sarabho nāma, bhante, paribbājako acirapakkanto imasmā dhammavinayā. So rājagahe parisati evaṃ vācaṃ bhāsati – ‘aññāto mayā samaṇānaṃ sakyaputtikānaṃ dhammo. Aññāya ca panāhaṃ samaṇānaṃ sakyaputtikānaṃ dhammaṃ evāhaṃ tasmā dhammavinayā apakkanto’ti. Sādhu bhante, bhagavā yena sippinikātīraṃ paribbājakārāmo yena sarabho paribbājako tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyā’’ti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena. Bấy giờ, các vị tỳ khưu ấy, sau khi đi khất thực ở thành Rājagaha, sau bữa ăn, đã trở về từ nơi khất thực, đi đến chỗ đức Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, các vị tỳ khưu ấy bạch với đức Thế Tôn điều này: – Thưa ngài, có du sĩ tên là Sarabha vừa mới từ bỏ Pháp và Luật này. Vị ấy đã nói lời này trong hội chúng ở thành Rājagaha: ‘Giáo pháp của các sa-môn Thích tử đã được tôi biết rõ. Và chính vì đã biết rõ giáo pháp của các sa-môn Thích tử nên tôi đã từ bỏ Pháp và Luật ấy.’ Lành thay, thưa ngài, mong đức Thế Tôn vì lòng bi mẫn mà đi đến khu vườn của các du sĩ bên bờ sông Sippinikā, nơi có du sĩ Sarabha. Đức Thế Tôn đã im lặng nhận lời. Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena sippinikātīraṃ paribbājakārāmo yena sarabho paribbājako tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā sarabhaṃ paribbājakaṃ etadavoca – ‘‘saccaṃ kira tvaṃ, sarabha, evaṃ vadesi – ‘aññāto mayā samaṇānaṃ sakyaputtikānaṃ dhammo. Aññāya ca panāhaṃ samaṇānaṃ sakyaputtikānaṃ dhammaṃ evāhaṃ tasmā dhammavinayā apakkanto’’’ti? Evaṃ vutte sarabho paribbājako tuṇhī ahosi. Bấy giờ, vào buổi chiều, đức Thế Tôn rời khỏi nơi độc cư, đi đến khu vườn của các du sĩ bên bờ sông Sippinikā, nơi có du sĩ Sarabha; sau khi đến, ngài ngồi xuống trên chỗ ngồi đã được soạn sẵn. Sau khi ngồi, đức Thế Tôn nói với du sĩ Sarabha điều này: – Này Sarabha, có thật là ông đã nói như vầy: ‘Giáo pháp của các sa-môn Thích tử đã được tôi biết rõ. Và chính vì đã biết rõ giáo pháp của các sa-môn Thích tử nên tôi đã từ bỏ Pháp và Luật ấy’ phải không? Khi được nói vậy, du sĩ Sarabha đã giữ im lặng. Dutiyampi kho, bhagavā sarabhaṃ paribbājakaṃ etadavoca – ‘‘vadehi, sarabha, kinti te aññāto samaṇānaṃ sakyaputtikānaṃ dhammo? Sace te aparipūraṃ bhavissati, ahaṃ paripūressāmi. Sace pana te paripūraṃ bhavissati, ahaṃ anumodissāmī’’ti. Dutiyampi kho sarabho paribbājako tuṇhī ahosi. Lần thứ hai, đức Thế Tôn nói với du sĩ Sarabha điều này: – Này Sarabha, hãy nói đi, giáo pháp của các sa-môn Thích tử đã được ông biết rõ như thế nào? Nếu điều ấy đối với ông là chưa đầy đủ, ta sẽ làm cho đầy đủ. Còn nếu điều ấy đối với ông là đã đầy đủ, ta sẽ hoan hỷ. Lần thứ hai, du sĩ Sarabha cũng giữ im lặng. Tatiyampi kho bhagavā sarabhaṃ paribbājakaṃ etadavoca – (‘‘yo kho sarabha paññāyati samaṇānaṃ sakyaputtikānaṃ dhammo) ‘‘vadehi, sarabha, kinti te aññāto samaṇānaṃ sakyaputtikānaṃ dhammo? Sace te aparipūraṃ [Pg.187] bhavissati, ahaṃ paripūressāmi. Sace pana te paripūraṃ bhavissati, ahaṃ anumodissāmī’’ti. Tatiyampi kho sarabho paribbājako tuṇhī ahosi. Lần thứ ba, đức Thế Tôn nói với du sĩ Sarabha điều này: – Này Sarabha, hãy nói đi, giáo pháp của các sa-môn Thích tử đã được ông biết rõ như thế nào? Nếu điều ấy đối với ông là chưa đầy đủ, ta sẽ làm cho đầy đủ. Còn nếu điều ấy đối với ông là đã đầy đủ, ta sẽ hoan hỷ. Lần thứ ba, du sĩ Sarabha cũng giữ im lặng. Atha kho te paribbājakā sarabhaṃ paribbājakaṃ etadavocuṃ – ‘‘yadeva kho tvaṃ, āvuso sarabha, samaṇaṃ gotamaṃ yāceyyāsi tadeva te samaṇo gotamo pavāreti. Vadehāvuso sarabha, kinti te aññāto samaṇānaṃ sakyaputtikānaṃ dhammo? Sace te aparipūraṃ bhavissati, samaṇo gotamo paripūressati. Sace pana te paripūraṃ bhavissati, samaṇo gotamo anumodissatī’’ti. Evaṃ vutte sarabho paribbājako tuṇhībhūto maṅkubhūto pattakkhandho adhomukho pajjhāyanto appaṭibhāno nisīdi. Bấy giờ, các du sĩ ấy nói với du sĩ Sarabha điều này: – Này hiền giả Sarabha, chính điều mà hiền giả nên thỉnh cầu sa-môn Gotama thì chính sa-môn Gotama lại mời hiền giả. Này hiền giả Sarabha, hãy nói đi, giáo pháp của các sa-môn Thích tử đã được hiền giả biết rõ như thế nào? Nếu điều ấy đối với hiền giả là chưa đầy đủ, sa-môn Gotama sẽ làm cho đầy đủ. Còn nếu điều ấy đối với hiền giả là đã đầy đủ, sa-môn Gotama sẽ hoan hỷ. Khi được nói vậy, du sĩ Sarabha ngồi im lặng, bối rối, vai rũ xuống, mặt cúi gằm, trầm tư, không thể đối đáp. Atha kho bhagavā sarabhaṃ paribbājakaṃ tuṇhībhūtaṃ maṅkubhūtaṃ pattakkhandhaṃ adhomukhaṃ pajjhāyantaṃ appaṭibhānaṃ viditvā te paribbājake etadavoca – Bấy giờ, đức Thế Tôn, sau khi biết du sĩ Sarabha đang im lặng, bối rối, vai rũ xuống, mặt cúi gằm, trầm tư, không thể đối đáp, đã nói với các du sĩ ấy điều này: ‘‘Yo kho maṃ, paribbājakā, evaṃ vadeyya – ‘sammāsambuddhassa te paṭijānato ime dhammā anabhisambuddhā’ti, tamahaṃ tattha sādhukaṃ samanuyuñjeyyaṃ samanugāheyyaṃ samanubhāseyyaṃ. So vata mayā sādhukaṃ samanuyuñjiyamāno samanugāhiyamāno samanubhāsiyamāno aṭṭhānametaṃ anavakāso yaṃ so tiṇṇaṃ ṭhānānaṃ nāññataraṃ ṭhānaṃ nigaccheyya, aññena vā aññaṃ paṭicarissati, bahiddhā kathaṃ apanāmessati, kopañca dosañca appaccayañca pātukarissati, tuṇhībhūto maṅkubhūto pattakkhandho adhomukho pajjhāyanto appaṭibhāno nisīdissati, seyyathāpi sarabho paribbājako. – Này các du sĩ, nếu có người nào nói với ta như vầy: ‘Trong khi ngài tự nhận là bậc Chánh Đẳng Giác, những pháp này vẫn chưa được ngài giác ngộ,’ ta sẽ thẩm vấn, tra xét, và gạn hỏi người ấy một cách kỹ lưỡng. Và người ấy, khi được ta thẩm vấn, tra xét, và gạn hỏi một cách kỹ lưỡng, không thể có trường hợp, không thể có cơ hội mà người ấy không rơi vào một trong ba tình trạng sau: hoặc là sẽ dùng chuyện khác để lảng tránh và dẫn câu chuyện ra ngoài đề; hoặc là sẽ biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn; hoặc là sẽ ngồi im lặng, bối rối, vai rũ xuống, mặt cúi gằm, trầm tư, không thể đối đáp, giống như du sĩ Sarabha. ‘‘Yo kho maṃ, paribbājakā, evaṃ vadeyya – ‘khīṇāsavassa te paṭijānato ime āsavā aparikkhīṇā’ti, tamahaṃ tattha sādhukaṃ samanuyuñjeyyaṃ samanugāheyyaṃ samanubhāseyyaṃ. So vata mayā sādhukaṃ samanuyuñjiyamāno samanugāhiyamāno samanubhāsiyamāno aṭṭhānametaṃ anavakāso yaṃ so tiṇṇaṃ ṭhānānaṃ nāññataraṃ ṭhānaṃ nigaccheyya, aññena vā aññaṃ paṭicarissati, bahiddhā kathaṃ apanāmessati, kopañca dosañca appaccayañca [Pg.188] pātukarissati, tuṇhībhūto maṅkubhūto pattakkhandho adhomukho pajjhāyanto appaṭibhāno nisīdissati, seyyathāpi sarabho paribbājako. – Này các du sĩ, nếu có người nào nói với ta như vầy: ‘Trong khi ngài tự nhận là bậc đã tận diệt các lậu hoặc, những lậu hoặc này vẫn chưa được ngài tận diệt,’ ta sẽ thẩm vấn, tra xét, và gạn hỏi người ấy một cách kỹ lưỡng. Và người ấy, khi được ta thẩm vấn, tra xét, và gạn hỏi một cách kỹ lưỡng, không thể có trường hợp, không thể có cơ hội mà người ấy không rơi vào một trong ba tình trạng sau: hoặc là sẽ dùng chuyện khác để lảng tránh và dẫn câu chuyện ra ngoài đề; hoặc là sẽ biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn; hoặc là sẽ ngồi im lặng, bối rối, vai rũ xuống, mặt cúi gằm, trầm tư, không thể đối đáp, giống như du sĩ Sarabha. ‘‘Yo kho maṃ, paribbājakā, evaṃ vadeyya – ‘yassa kho pana te atthāya dhammo desito, so na niyyāti takkarassa sammā dukkhakkhayāyā’ti, tamahaṃ tattha sādhukaṃ samanuyuñjeyyaṃ samanugāheyyaṃ samanubhāseyyaṃ. So vata mayā sādhukaṃ samanuyuñjiyamāno samanugāhiyamāno samanubhāsiyamāno aṭṭhānametaṃ anavakāso yaṃ so tiṇṇaṃ ṭhānānaṃ nāññataraṃ ṭhānaṃ nigaccheyya, aññena vā aññaṃ paṭicarissati, bahiddhā kathaṃ apanāmessati, kopañca dosañca appaccayañca pātukarissati, tuṇhībhūto maṅkubhūto pattakkhandho adhomukho pajjhāyanto appaṭibhāno nisīdissati, seyyathāpi sarabho paribbājako’’ti. Atha kho bhagavā sippinikātīre paribbājakārāme tikkhattuṃ sīhanādaṃ naditvā vehāsaṃ pakkāmi. “Này các du sĩ, nếu có ai nói với Ta rằng: ‘Pháp mà ngài đã thuyết giảng vì mục đích nào đó, pháp ấy không đưa đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh cho người thực hành,’ thì Ta sẽ gạn hỏi, tra hỏi, chất vấn người ấy một cách kỹ lưỡng. Và này, khi bị Ta gạn hỏi, tra hỏi, chất vấn một cách kỹ lưỡng, không có lý do gì, không có trường hợp gì mà người ấy không rơi vào một trong ba trạng thái sau: hoặc sẽ dùng lời khác để che đậy lời khác, hoặc sẽ dẫn câu chuyện ra ngoài đề; hoặc sẽ biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn; hoặc sẽ ngồi im lặng, bối rối, vai rũ, mặt cúi gằm, trầm tư, không thể đối đáp, giống như du sĩ Sarabha vậy.” Sau đó, Thế Tôn, tại tu viện của các du sĩ bên bờ sông Sippinikā, đã rống lên tiếng rống sư tử ba lần rồi bay lên hư không. Atha kho te paribbājakā acirapakkantassa bhagavato sarabhaṃ paribbājakaṃ samantato vācāyasannitodakena sañjambharimakaṃsu – ‘‘seyyathāpi, āvuso sarabha, brahāraññe jarasiṅgālo ‘sīhanādaṃ nadissāmī’ti siṅgālakaṃyeva nadati, bheraṇḍakaṃyeva nadati ; evamevaṃ kho tvaṃ, āvuso sarabha, aññatreva samaṇena gotamena ‘sīhanādaṃ nadissāmī’ti siṅgālakaṃyeva nadasi bheraṇḍakaṃyeva nadasi. Seyyathāpi, āvuso sarabha, ambukasañcarī ‘purisakaravitaṃ ravissāmī’ti ambukasañcariravitaṃyeva ravati; evamevaṃ kho tvaṃ, āvuso sarabha, aññatreva samaṇena gotamena ‘purisakaravitaṃ ravissāmī’ti, ambukasañcariravitaṃyeva ravasi. Seyyathāpi, āvuso sarabha, usabho suññāya gosālāya gambhīraṃ naditabbaṃ maññati; evamevaṃ kho tvaṃ, āvuso sarabha, aññatreva samaṇena gotamena gambhīraṃ naditabbaṃ maññasī’’ti. Atha kho te paribbājakā sarabhaṃ paribbājakaṃ [Pg.189] samantato vācāyasannitodakena sañjambharimakaṃsūti. Catutthaṃ. Khi ấy, Thế Tôn vừa đi khỏi không lâu, các du sĩ kia đã dùng những lời lẽ sắc bén như gai nhọn đâm chọc du sĩ Sarabha từ mọi phía: ‘Này hiền giả Sarabha, ví như trong khu rừng lớn, một con chó rừng già nghĩ rằng: “Ta sẽ rống tiếng rống sư tử,” nhưng chỉ tru lên tiếng tru của chó rừng, tiếng tru ghê rợn; cũng vậy, này hiền giả Sarabha, khi vắng mặt Sa-môn Gotama, ngươi nghĩ rằng: “Ta sẽ rống tiếng rống sư tử,” nhưng chỉ tru lên tiếng tru của chó rừng, tiếng tru ghê rợn. Này hiền giả Sarabha, ví như một con gà mái nhỏ nghĩ rằng: “Ta sẽ gáy tiếng gáy của gà trống,” nhưng chỉ kêu lên tiếng kêu của gà mái; cũng vậy, này hiền giả Sarabha, khi vắng mặt Sa-môn Gotama, ngươi nghĩ rằng: “Ta sẽ gáy tiếng gáy của gà trống,” nhưng chỉ kêu lên tiếng kêu của gà mái. Này hiền giả Sarabha, ví như một con bò đực trong chuồng bò vắng vẻ tưởng rằng nó có thể rống lên một tiếng rống oai hùng; cũng vậy, này hiền giả Sarabha, khi vắng mặt Sa-môn Gotama, ngươi tưởng rằng mình có thể rống lên một tiếng rống oai hùng.’ Khi ấy, các du sĩ kia đã dùng những lời lẽ sắc bén như gai nhọn đâm chọc du sĩ Sarabha từ mọi phía. Hết. 5. Kesamuttisuttaṃ 5. Kinh Kesamutti 66. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ yena kesamuttaṃ nāma kālāmānaṃ nigamo tadavasari. Assosuṃ kho kesamuttiyā kālāmā – ‘‘samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito kesamuttaṃ anuppatto. Taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘itipi so bhagavā…pe… sādhu kho pana tathārūpānaṃ arahataṃ dassanaṃ hotī’’’ti. 66. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn đang du hành trong xứ Kosala cùng với đại chúng Tỳ-khưu, Ngài đi đến một thị trấn của dòng họ Kālāma tên là Kesamutta. Dân chúng Kālāma ở Kesamutta nghe tin rằng: ‘Thưa các ngài, Sa-môn Gotama, một Thích tử, đã xuất gia từ dòng họ Thích Ca, nay đã đến Kesamutta. Tiếng đồn tốt đẹp như sau đã được lan truyền về Tôn giả Gotama ấy: “Ngài là Thế Tôn... (v.v.)... Lành thay, được yết kiến một bậc A-la-hán như vậy.”’ Atha kho kesamuttiyā kālāmā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā appekacce bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu, appekacce bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu, sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu, appekacce yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu, appekacce nāmagottaṃ sāvetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu, appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te kesamuttiyā kālāmā bhagavantaṃ etadavocuṃ – Khi ấy, dân chúng Kālāma ở Kesamutta đi đến chỗ Thế Tôn. Sau khi đến, một số người đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số người nói lời chào hỏi thân hữu với Thế Tôn, sau khi trao đổi những lời chào hỏi đáng ghi nhớ, họ ngồi xuống một bên; một số người chắp tay vái về phía Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số người xưng tên và dòng họ rồi ngồi xuống một bên; một số người im lặng ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, những người Kālāma ở Kesamutta ấy bạch với Thế Tôn như sau: ‘‘Santi, bhante, eke samaṇabrāhmaṇā kesamuttaṃ āgacchanti. Te sakaṃyeva vādaṃ dīpenti jotenti, parappavādaṃ pana khuṃsenti vambhenti paribhavanti omakkhiṃ karonti. Aparepi, bhante, eke samaṇabrāhmaṇā kesamuttaṃ āgacchanti. Tepi sakaṃyeva vādaṃ dīpenti jotenti, parappavādaṃ pana khuṃsenti vambhenti paribhavanti omakkhiṃ karonti. Tesaṃ no, bhante, amhākaṃ hoteva kaṅkhā hoti vicikicchā – ‘ko su nāma imesaṃ bhavataṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ saccaṃ āha, ko musā’’’ti? ‘‘Alañhi vo, kālāmā, kaṅkhituṃ alaṃ vicikicchituṃ. Kaṅkhanīyeva pana vo ṭhāne vicikicchā uppannā’’. “Bạch Thế Tôn, có một số Sa-môn, Bà-la-môn đến Kesamutta. Họ chỉ trình bày, làm sáng tỏ học thuyết của mình, nhưng lại miệt thị, chê bai, khinh rẻ, và bác bỏ học thuyết của người khác. Bạch Thế Tôn, lại có những Sa-môn, Bà-la-môn khác đến Kesamutta. Họ cũng chỉ trình bày, làm sáng tỏ học thuyết của mình, nhưng lại miệt thị, chê bai, khinh rẻ, và bác bỏ học thuyết của người khác. Bạch Thế Tôn, đối với chúng con, có sự nghi ngờ, có sự do dự rằng: ‘Trong các vị Sa-môn, Bà-la-môn đáng kính này, ai nói thật, ai nói dối?’.” “Này các Kālāma, thật đáng cho các ngươi nghi ngờ, thật đáng cho các ngươi do dự. Sự do dự đã khởi lên trong các ngươi ở một điểm đáng phải nghi ngờ.” ‘‘Etha tumhe, kālāmā, mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena[Pg.190], mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garūti. Yadā tumhe, kālāmā, attanāva jāneyyātha – ‘ime dhammā akusalā, ime dhammā sāvajjā, ime dhammā viññugarahitā, ime dhammā samattā samādinnā ahitāya dukkhāya saṃvattantī’’’ti, atha tumhe, kālāmā, pajaheyyātha. “Này các Kālāma, hãy đến đây. Chớ vội tin vì nghe nói lại, chớ vội tin vì theo truyền thống, chớ vội tin vì tin đồn, chớ vội tin vì được ghi trong kinh điển, chớ vội tin vì lý luận logic, chớ vội tin vì suy diễn, chớ vội tin vì xét đoán theo vẻ bề ngoài, chớ vội tin vì phù hợp với định kiến của mình, chớ vội tin vì người nói có vẻ đáng tin, chớ vội tin vì nghĩ rằng: ‘Vị Sa-môn này là thầy của chúng ta.’ Này các Kālāma, khi nào các ngươi tự mình biết rõ: ‘Những pháp này là bất thiện; những pháp này là có tội; những pháp này bị người trí chê bai; những pháp này khi được thực hành và chấp nhận, sẽ đưa đến bất hạnh và khổ đau,’ thì khi ấy, này các Kālāma, các ngươi hãy từ bỏ chúng.” ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, kālāmā, lobho purisassa ajjhattaṃ uppajjamāno uppajjati hitāya vā ahitāya vā’’ti? “Này các Kālāma, các ngươi nghĩ thế nào? Lòng tham, khi khởi lên bên trong một người, nó khởi lên vì lợi ích hay vì bất hạnh?” ‘‘Ahitāya, bhante’’. “Vì bất hạnh, bạch Thế Tôn.” ‘‘Luddho panāyaṃ, kālāmā, purisapuggalo lobhena abhibhūto pariyādinnacitto pāṇampi hanati, adinnampi ādiyati, paradārampi gacchati, musāpi bhaṇati, parampi tathattāya samādapeti, yaṃ sa hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyā’’ti. “Này các Kālāma, người tham lam này, bị lòng tham chi phối, tâm bị chiếm đoạt, người ấy giết hại sinh mạng, lấy của không cho, tà dâm với vợ người, nói dối, và cũng xúi giục người khác làm như vậy, điều mà sẽ đưa đến bất hạnh và khổ đau lâu dài cho người ấy.” ‘‘Evaṃ, bhante’’. “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, kālāmā, doso purisassa ajjhattaṃ uppajjamāno uppajjati hitāya vā ahitāya vā’’ti? “Này các Kālāma, các ngươi nghĩ thế nào? Lòng sân, khi khởi lên bên trong một người, nó khởi lên vì lợi ích hay vì bất hạnh?” ‘‘Ahitāya, bhante’’. “Vì bất hạnh, bạch Thế Tôn.” ‘‘Duṭṭho panāyaṃ, kālāmā, purisapuggalo dosena abhibhūto pariyādinnacitto pāṇampi hanati, adinnampi ādiyati, paradārampi gacchati, musāpi bhaṇati, parampi tathattāya samādapeti, yaṃ sa hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyā’’ti. Này các Kālāma, người đàn ông này, với tâm bị sân hận làm hư hỏng, bị sân hận chinh phục, bị sân hận chiếm đoạt, rồi đi đến sát sanh, lấy của không cho, tà dâm, nói dối, và xúi giục người khác làm như vậy, điều ấy sẽ đưa đến bất hạnh và đau khổ lâu dài cho người ấy. ‘‘Evaṃ, bhante’’. Thưa vâng, bạch Thế Tôn. ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, kālāmā, moho purisassa ajjhattaṃ uppajjamāno uppajjati hitāya vā ahitāya vā’’ti? Này các Kālāma, các ông nghĩ thế nào? Si, khi sanh khởi bên trong một người, là sanh khởi vì lợi ích hay không vì lợi ích? ‘‘Ahitāya, bhante’’. Không vì lợi ích, bạch Thế Tôn. ‘‘Mūḷho panāyaṃ, kālāmā, purisapuggalo mohena abhibhūto pariyādinnacitto pāṇampi hanati, adinnampi ādiyati, paradārampi gacchati, musāpi bhaṇati, parampi tathattāya samādapeti, yaṃ sa hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyā’’ti. Này các Kālāma, người đàn ông này, với tâm bị si mê làm hư hỏng, bị si mê chinh phục, bị si mê chiếm đoạt, rồi đi đến sát sanh, lấy của không cho, tà dâm, nói dối, và xúi giục người khác làm như vậy, điều ấy sẽ đưa đến bất hạnh và đau khổ lâu dài cho người ấy. ‘‘Evaṃ, bhante’’. Thưa vâng, bạch Thế Tôn. ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, kālāmā, ime dhammā kusalā vā akusalā vā’’ti? Này các Kālāma, các ông nghĩ thế nào? Các pháp này là thiện hay bất thiện? ‘‘Akusalā, bhante’’. Là bất thiện, bạch Thế Tôn. ‘‘Sāvajjā vā anavajjā vā’’ti? Là có tội hay không có tội? ‘‘Sāvajjā, bhante’’. Là có tội, bạch Thế Tôn. ‘‘Viññugarahitā vā viññuppasatthā vā’’ti? Bị người trí chê trách hay được người trí tán thán? ‘‘Viññugarahitā, bhante’’. Bị người trí chê trách, bạch Thế Tôn. ‘‘Samattā samādinnā ahitāya dukkhāya saṃvattanti, no vā? Kathaṃ vā ettha hotī’’ti[Pg.191]? Khi được thực hành, được chấp nhận, chúng có đưa đến bất hạnh và đau khổ hay không? Ở đây, ý của các ông thế nào? ‘‘Samattā, bhante, samādinnā ahitāya dukkhāya saṃvattantīti. Evaṃ no ettha hotī’’ti. Bạch Thế Tôn, khi được thực hành, được chấp nhận, chúng đưa đến bất hạnh và đau khổ. Ở đây, ý của chúng con là như vậy. ‘‘Iti kho, kālāmā, yaṃ taṃ avocumhā – ‘etha tumhe, kālāmā! Mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garūti. Yadā tumhe kālāmā attanāva jāneyyātha – ‘ime dhammā akusalā, ime dhammā sāvajjā, ime dhammā viññugarahitā, ime dhammā samattā samādinnā ahitāya dukkhāya saṃvattantīti, atha tumhe, kālāmā, pajaheyyāthā’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ. Này các Kālāma, chính vì vậy mà Ta đã nói: ‘Này các Kālāma, chớ có tin vì nghe nói lại, chớ có tin vì theo truyền thống, chớ có tin vì nghe tin đồn, chớ có tin vì được ghi trong kinh điển, chớ có tin vì lý luận logic, chớ có tin vì suy diễn, chớ có tin vì xét đoán bề ngoài, chớ có tin vì phù hợp với quan điểm đã có, chớ có tin vì vị ấy có vẻ đáng tin, chớ có tin vì nghĩ rằng vị Sa-môn là thầy của mình. Này các Kālāma, khi nào các ông tự mình biết rằng: ‘Các pháp này là bất thiện; các pháp này là có tội; các pháp này bị người trí chê trách; các pháp này khi được thực hành, được chấp nhận, sẽ đưa đến bất hạnh và đau khổ’, thì này các Kālāma, các ông hãy từ bỏ chúng’. Lời nói ấy được nói ra là y cứ vào điều này. ‘‘Etha tumhe, kālāmā, mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garūti. Yadā tumhe, kālāmā, attanāva jāneyyātha – ‘ime dhammā kusalā, ime dhammā anavajjā, ime dhammā viññuppasatthā, ime dhammā samattā samādinnā hitāya sukhāya saṃvattantī’ti, atha tumhe, kālāmā, upasampajja vihareyyātha. Này các Kālāma, chớ có tin vì nghe nói lại, chớ có tin vì theo truyền thống, chớ có tin vì nghe tin đồn, chớ có tin vì được ghi trong kinh điển, chớ có tin vì lý luận logic, chớ có tin vì suy diễn, chớ có tin vì xét đoán bề ngoài, chớ có tin vì phù hợp với quan điểm đã có, chớ có tin vì vị ấy có vẻ đáng tin, chớ có tin vì nghĩ rằng vị Sa-môn là thầy của mình. Này các Kālāma, khi nào các ông tự mình biết rằng: ‘Các pháp này là thiện; các pháp này là không có tội; các pháp này được người trí tán thán; các pháp này khi được thực hành, được chấp nhận, sẽ đưa đến lợi ích và an lạc’, thì này các Kālāma, các ông hãy thành tựu và an trú trong chúng. ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, kālāmā, alobho purisassa ajjhattaṃ uppajjamāno uppajjati hitāya vā ahitāya vā’’ti? Này các Kālāma, các ông nghĩ thế nào? Vô tham, khi sanh khởi bên trong một người, là sanh khởi vì lợi ích hay không vì lợi ích? ‘‘Hitāya, bhante’’. Vì lợi ích, bạch Thế Tôn. ‘‘Aluddho panāyaṃ, kālāmā, purisapuggalo lobhena anabhibhūto apariyādinnacitto neva pāṇaṃ hanati, na adinnaṃ ādiyati, na paradāraṃ gacchati, na musā bhaṇati, na parampi tathattāya samādapeti, yaṃ sa hoti dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ti. Này các Kālāma, người đàn ông này, với tâm không tham, không bị tham chinh phục, không bị tham chiếm đoạt, rồi không sát sanh, không lấy của không cho, không tà dâm, không nói dối, và không xúi giục người khác làm như vậy, điều ấy sẽ đưa đến lợi ích và an lạc lâu dài cho người ấy. ‘‘Evaṃ, bhante’’. Thưa vâng, bạch Thế Tôn. ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, kālāmā, adoso purisassa ajjhattaṃ uppajjamāno uppajjati…pe… amoho purisassa ajjhattaṃ uppajjamāno uppajjati…pe… hitāya sukhāyā’’ti. Này các Kālāma, các ông nghĩ thế nào? Vô sân, khi sanh khởi bên trong một người... cho đến... Vô si, khi sanh khởi bên trong một người... cho đến... là vì lợi ích, vì an lạc? ‘‘Evaṃ bhante’’. Thưa vâng, bạch Thế Tôn. ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, kālāmā, ime dhammā kusalā vā akusalā vā’’ti? Này các Kālāma, các ông nghĩ thế nào? Các pháp này là thiện hay bất thiện? ‘‘Kusalā, bhante’’. Là thiện, bạch Thế Tôn. ‘‘Sāvajjā vā anavajjā vā’’ti? Là có tội hay không có tội? ‘‘Anavajjā, bhante’’. Là không có tội, bạch Thế Tôn. ‘‘Viññugarahitā vā viññuppasatthā vā’’ti? Bị người trí chê trách hay được người trí tán thán? ‘‘Viññuppasatthā, bhante’’. Được người trí tán thán, bạch Thế Tôn. ‘‘Samattā samādinnā [Pg.192] hitāya sukhāya saṃvattanti no vā? Kathaṃ vā ettha hotī’’ti? Khi được thực hành, được chấp nhận, chúng có đưa đến lợi ích và an lạc hay không? Ở đây, ý của các ông thế nào? ‘‘Samattā, bhante, samādinnā hitāya sukhāya saṃvattanti. Evaṃ no ettha hotī’’ti. Bạch Thế Tôn, khi được thực hành, được chấp nhận, chúng đưa đến lợi ích và an lạc. Ở đây, ý của chúng con là như vậy. ‘‘Iti kho, kālāmā, yaṃ taṃ avocumhā – ‘etha tumhe, kālāmā! Mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garūti. Yadā tumhe, kālāmā, attanāva jāneyyātha – ime dhammā kusalā, ime dhammā anavajjā, ime dhammā viññuppasatthā, ime dhammā samattā samādinnā hitāya sukhāya saṃvattantīti, atha tumhe, kālāmā, upasampajja vihareyyāthā’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ. “Này các Kālāma, như vậy, điều mà chúng tôi đã nói rằng: ‘Này các Kālāma, hãy đến đây! Chớ vội tin theo chỉ vì được nghe kể lại, chớ vội tin theo chỉ vì là truyền thống, chớ vội tin theo chỉ vì là tin đồn, chớ vội tin theo chỉ vì được ghi trong kinh điển, chớ vội tin theo chỉ vì lý luận suy diễn, chớ vội tin theo chỉ vì một phương pháp, chớ vội tin theo chỉ vì cân nhắc các lý lẽ, chớ vội tin theo chỉ vì phù hợp với định kiến đã được chấp nhận, chớ vội tin theo chỉ vì người nói có vẻ đáng tin, chớ vội tin theo chỉ vì nghĩ rằng ‘vị Sa-môn này là thầy của chúng ta’. Này các Kālāma, khi nào các ngươi tự mình biết rõ rằng: ‘Các pháp này là thiện, các pháp này không đáng chê trách, các pháp này được người trí tán thán, các pháp này khi được thực hành và chấp nhận sẽ đưa đến lợi ích và hạnh phúc’, thì này các Kālāma, các ngươi hãy thành tựu và an trú vào các pháp ấy.’ – lời nói ấy đã được nói ra là do duyên cớ này.” ‘‘Sa kho so, kālāmā, ariyasāvako evaṃ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno patissato mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā viharati. Karuṇāsahagatena cetasā…pe… muditāsahagatena cetasā…pe… upekkhāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā viharati. “Này các Kālāma, vị Thánh đệ tử ấy, với tâm không tham ái, không sân hận, không si mê, có tỉnh giác, có chánh niệm, an trú biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ, rồi phương thứ hai, rồi phương thứ ba, rồi phương thứ tư cũng như vậy. Cứ như thế, vị ấy an trú biến mãn khắp thế gian trên, dưới, ngang, khắp mọi nơi, cùng khắp, với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô lượng, không oán, không hận. Với tâm câu hữu với bi... (như trên)... với tâm câu hữu với hỷ... (như trên)... vị ấy an trú biến mãn một phương với tâm câu hữu với xả, rồi phương thứ hai, rồi phương thứ ba, rồi phương thứ tư cũng như vậy. Cứ như thế, vị ấy an trú biến mãn khắp thế gian trên, dưới, ngang, khắp mọi nơi, cùng khắp, với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô lượng, không oán, không hận.” ‘‘Sa kho so, kālāmā, ariyasāvako evaṃ averacitto evaṃ abyāpajjhacitto evaṃ asaṃkiliṭṭhacitto evaṃ visuddhacitto. Tassa diṭṭheva dhamme cattāro assāsā adhigatā honti. ‘Sace kho pana atthi paro loko, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, athāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissāmī’ti, ayamassa paṭhamo assāso adhigato hoti. “Này các Kālāma, vị Thánh đệ tử ấy, với tâm không oán hận như vậy, tâm không sân hận như vậy, tâm không ô nhiễm như vậy, tâm trong sạch như vậy. Ngay trong hiện tại, vị ấy đạt được bốn niềm an ủi. ‘Nếu quả thật có đời sau, có kết quả, có quả báo của các nghiệp thiện ác, thì sau khi thân hoại mạng chung, ta sẽ được sanh vào cõi lành, cõi trời.’ – đây là niềm an ủi thứ nhất mà vị ấy đạt được.” ‘‘‘Sace [Pg.193] kho pana natthi paro loko, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, athāhaṃ diṭṭheva dhamme averaṃ abyāpajjhaṃ anīghaṃ sukhiṃ attānaṃ pariharāmī’ti, ayamassa dutiyo assāso adhigato hoti. “‘Nếu quả thật không có đời sau, không có kết quả, không có quả báo của các nghiệp thiện ác, thì ngay trong hiện tại, ta giữ cho mình được an lạc, không oán hận, không sân hận, không phiền não.’ – đây là niềm an ủi thứ hai mà vị ấy đạt được.” ‘‘‘Sace kho pana karoto karīyati pāpaṃ, na kho panāhaṃ kassaci pāpaṃ cetemi. Akarontaṃ kho pana maṃ pāpakammaṃ kuto dukkhaṃ phusissatī’ti, ayamassa tatiyo assāso adhigato hoti. “‘Nếu quả thật có việc làm ác gây ra (kết quả) ác, nhưng ta không có ý làm điều ác cho bất cứ ai, thì làm sao đau khổ có thể chạm đến ta, người không làm nghiệp ác?’ – đây là niềm an ủi thứ ba mà vị ấy đạt được.” ‘‘‘Sace kho pana karoto na karīyati pāpaṃ, athāhaṃ ubhayeneva visuddhaṃ attānaṃ samanupassāmī’ti, ayamassa catuttho assāso adhigato hoti. “‘Nếu quả thật có việc làm ác nhưng không gây ra (kết quả) ác, thì ta thấy mình trong sạch cả hai phương diện.’ – đây là niềm an ủi thứ tư mà vị ấy đạt được.” ‘‘Sa kho so, kālāmā, ariyasāvako evaṃ averacitto evaṃ abyāpajjhacitto evaṃ asaṃkiliṭṭhacitto evaṃ visuddhacitto. Tassa diṭṭheva dhamme ime cattāro assāsā adhigatā hontī’’ti. “Này các Kālāma, vị Thánh đệ tử ấy, với tâm không oán hận như vậy, tâm không sân hận như vậy, tâm không ô nhiễm như vậy, tâm trong sạch như vậy. Ngay trong hiện tại, vị ấy đã đạt được bốn niềm an ủi này.” ‘‘Evametaṃ, bhagavā, evametaṃ, sugata! Sa kho so, bhante, ariyasāvako evaṃ averacitto evaṃ abyāpajjhacitto evaṃ asaṃkiliṭṭhacitto evaṃ visuddhacitto. Tassa diṭṭheva dhamme cattāro assāsā adhigatā honti. ‘Sace kho pana atthi paro loko, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, athāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissāmī’ti, ayamassa paṭhamo assāso adhigato hoti. “Bạch Thế Tôn, đúng là như vậy! Bạch Thiện Thệ, đúng là như vậy! Bạch ngài, vị Thánh đệ tử ấy, với tâm không oán hận như vậy, tâm không sân hận như vậy, tâm không ô nhiễm như vậy, tâm trong sạch như vậy. Ngay trong hiện tại, vị ấy đạt được bốn niềm an ủi. ‘Nếu quả thật có đời sau, có kết quả, có quả báo của các nghiệp thiện ác, thì sau khi thân hoại mạng chung, ta sẽ được sanh vào cõi lành, cõi trời.’ – đây là niềm an ủi thứ nhất mà vị ấy đạt được.” ‘‘‘Sace kho pana natthi paro loko, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, athāhaṃ diṭṭheva dhamme averaṃ abyāpajjhaṃ anīghaṃ sukhiṃ attānaṃ pariharāmī’ti, ayamassa dutiyo assāso adhigato hoti. “‘Nếu quả thật không có đời sau, không có kết quả, không có quả báo của các nghiệp thiện ác, thì ngay trong hiện tại, ta giữ cho mình được an lạc, không oán hận, không sân hận, không phiền não.’ – đây là niềm an ủi thứ hai mà vị ấy đạt được.” ‘‘Sace kho pana karoto karīyati pāpaṃ, na kho panāhaṃ – kassaci pāpaṃ cetemi, akarontaṃ kho pana maṃ pāpakammaṃ kuto dukkhaṃ phusissatī’ti, ayamassa tatiyo assāso adhigato hoti. “‘Nếu quả thật có việc làm ác gây ra (kết quả) ác, nhưng ta không có ý làm điều ác cho bất cứ ai, thì làm sao đau khổ có thể chạm đến ta, người không làm nghiệp ác?’ – đây là niềm an ủi thứ ba mà vị ấy đạt được.” ‘‘‘Sace [Pg.194] kho pana karoto na karīyati pāpaṃ, athāhaṃ ubhayeneva visuddhaṃ attānaṃ samanupassāmī’ti, ayamassa catuttho assāso adhigato hoti. “‘Nếu quả thật có việc làm ác nhưng không gây ra (kết quả) ác, thì ta thấy mình trong sạch cả hai phương diện.’ – đây là niềm an ủi thứ tư mà vị ấy đạt được.” ‘‘Sa kho so, bhante, ariyasāvako evaṃ averacitto evaṃ abyāpajjhacitto evaṃ asaṃkiliṭṭhacitto evaṃ visuddhacitto. Tassa diṭṭheva dhamme ime cattāro assāsā adhigatā honti. “Bạch ngài, vị Thánh đệ tử ấy, với tâm không oán hận như vậy, tâm không sân hận như vậy, tâm không ô nhiễm như vậy, tâm trong sạch như vậy. Ngay trong hiện tại, vị ấy đã đạt được bốn niềm an ủi này.” ‘‘Abhikkantaṃ, bhante…pe… ete mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāma dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsake no, bhante, bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupete saraṇaṃ gate’’ti. Pañcamaṃ. “Bạch Thế Tôn, thật vi diệu!... (như trên)... Bạch Thế Tôn, chúng con xin quy y Thế Tôn, quy y Pháp và quy y Tăng chúng. Mong Thế Tôn nhận chúng con làm cư sĩ đã quy y kể từ hôm nay cho đến trọn đời.” (Kinh thứ năm). 6. Sāḷhasuttaṃ 6. Kinh Sāḷha 67. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ āyasmā nandako sāvatthiyaṃ viharati pubbārāme migāramātupāsāde. Atha kho sāḷho ca migāranattā sāṇo ca sekhuniyanattā yenāyasmā nandako tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ nandakaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho sāḷhaṃ migāranattāraṃ āyasmā nandako etadavoca – 67. Tôi nghe như vầy – một thời, Tôn giả Nandaka trú ở Sāvatthī, tại Pubbārāma, trong lâu đài của mẹ Migāra. Bấy giờ, Sāḷha cháu của Migāra và Sāṇa cháu của Sekhuniya đi đến chỗ Tôn giả Nandaka; sau khi đến, họ đảnh lễ Tôn giả Nandaka rồi ngồi xuống một bên. Khi Sāḷha cháu của Migāra đã ngồi xuống một bên, Tôn giả Nandaka nói với vị ấy như sau: ‘‘Etha tumhe, sāḷhā, mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garūti. Yadā tumhe, sāḷhā, attanāva jāneyyātha ‘ime dhammā akusalā, ime dhammā sāvajjā, ime dhammā viññugarahitā, ime dhammā samattā samādinnā ahitāya dukkhāya saṃvattantī’ti, atha tumhe sāḷhā pajaheyyātha. Này các Sāḷā, các ngươi hãy đến đây. Chớ vội tin chỉ vì nghe nói lại, chớ vội tin chỉ vì theo truyền thống, chớ vội tin chỉ vì nghe tin đồn, chớ vội tin chỉ vì phù hợp kinh điển, chớ vội tin vì lý luận suông, chớ vội tin vì một phương pháp, chớ vội tin vì suy xét theo vẻ bề ngoài, chớ vội tin vì phù hợp với định kiến của mình, chớ vội tin vì trông có vẻ đáng tin, chớ vội tin vì nghĩ rằng: ‘Vị Sa-môn này là thầy của chúng ta’. Này các Sāḷā, khi nào các ngươi tự mình biết rõ: ‘Các pháp này là bất thiện, các pháp này là có tội, các pháp này bị người trí chê bai, các pháp này khi được thực hành và chấp nhận, sẽ đưa đến bất hạnh và đau khổ’, thì này các Sāḷā, các ngươi hãy từ bỏ chúng. ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, sāḷhā, atthi lobho’’ti? Này các Sāḷā, các ngươi nghĩ thế nào về điều này, có tham không? ‘‘Evaṃ, bhante’’. Bạch Thế Tôn, đúng vậy. ‘‘Abhijjhāti kho ahaṃ, sāḷhā, etamatthaṃ vadāmi. Luddho kho ayaṃ, sāḷhā, abhijjhālu pāṇampi hanati, adinnampi ādiyati, paradārampi gacchati, musāpi bhaṇati, parampi tathattāya samādapeti, yaṃ sa hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyā’’ti. Này các Sāḷā, Ta gọi ý nghĩa này là ‘tham ái’. Này các Sāḷā, người tham lam này, có nhiều tham ái, giết hại sinh mạng, lấy của không cho, đi đến với vợ người khác, nói dối, và cũng xúi giục người khác làm như vậy, điều đó sẽ dẫn đến bất hạnh và đau khổ lâu dài cho người ấy. ‘‘Evaṃ, bhante’’. Bạch Thế Tôn, đúng vậy. ‘‘Taṃ [Pg.195] kiṃ maññatha, sāḷhā, atthi doso’’ti? Này các Sāḷā, các ngươi nghĩ thế nào về điều này, có sân không? ‘‘Evaṃ, bhante’’. Bạch Thế Tôn, đúng vậy. ‘‘Byāpādoti kho ahaṃ, sāḷhā, etamatthaṃ vadāmi. Duṭṭho kho ayaṃ, sāḷhā, byāpannacitto pāṇampi hanati, adinnampi ādiyati, paradārampi gacchati, musāpi bhaṇati, parampi tathattāya samādapeti, yaṃ sa hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyā’’ti. Này các Sāḷā, Ta gọi ý nghĩa này là ‘sân hận’. Này các Sāḷā, người sân hận này, có tâm bị sân hận làm hư hoại, giết hại sinh mạng, lấy của không cho, đi đến với vợ người khác, nói dối, và cũng xúi giục người khác làm như vậy, điều đó sẽ dẫn đến bất hạnh và đau khổ lâu dài cho người ấy. ‘‘Evaṃ, bhante’’. Bạch Thế Tôn, đúng vậy. ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, sāḷhā, atthi moho’’ti? Này các Sāḷā, các ngươi nghĩ thế nào về điều này, có si không? ‘‘Evaṃ, bhante’’. Bạch Thế Tôn, đúng vậy. ‘‘Avijjāti kho ahaṃ, sāḷhā, etamatthaṃ vadāmi. Mūḷho kho ayaṃ, sāḷhā, avijjāgato pāṇampi hanati, adinnampi ādiyati, paradārampi gacchati, musāpi bhaṇati, parampi tathattāya samādapeti, yaṃ sa hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyā’’ti. Này các Sāḷā, Ta gọi ý nghĩa này là ‘vô minh’. Này các Sāḷā, người si mê này, bị vô minh bao phủ, giết hại sinh mạng, lấy của không cho, đi đến với vợ người khác, nói dối, và cũng xúi giục người khác làm như vậy, điều đó sẽ dẫn đến bất hạnh và đau khổ lâu dài cho người ấy. ‘‘Evaṃ, bhante’’. Bạch Thế Tôn, đúng vậy. ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, sāḷhā, ime dhammā kusalā vā akusalā vā’’ti? Này các Sāḷā, các ngươi nghĩ thế nào về điều này, các pháp này là thiện hay bất thiện? ‘‘Akusalā, bhante’’. Bạch Thế Tôn, là bất thiện. ‘‘Sāvajjā vā anavajjā vā’’ti? Là có tội hay không có tội? ‘‘Sāvajjā, bhante’’. Bạch Thế Tôn, là có tội. ‘‘Viññugarahitā vā viññuppasatthā vā’’ti? Bị người trí chê bai hay được người trí tán thán? ‘‘Viññugarahitā, bhante’’. Bạch Thế Tôn, bị người trí chê bai. ‘‘Samattā samādinnā ahitāya dukkhāya saṃvattanti, no vā? Kathaṃ vā ettha hotī’’ti? Khi được thực hành và chấp nhận, chúng dẫn đến bất hạnh và đau khổ, hay không? Về điều này, các ngươi nghĩ thế nào? ‘‘Samattā, bhante, samādinnā ahitāya dukkhāya saṃvattantīti. Evaṃ no ettha hotī’’ti. Bạch Thế Tôn, khi được thực hành và chấp nhận, chúng dẫn đến bất hạnh và đau khổ. Về điều này, chúng con nghĩ như vậy. ‘‘Iti kho, sāḷhā, yaṃ taṃ avocumhā – ‘etha tumhe, sāḷhā, mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garūti. Yadā tumhe, sāḷhā, attanāva jāneyyātha – ime dhammā akusalā, ime dhammā sāvajjā, ime dhammā viññugarahitā, ime dhammā samattā samādinnā ahitāya dukkhāya saṃvattantīti, atha tumhe, sāḷhā, pajaheyyāthā’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ. Này các Sāḷā, như vậy, lời mà Ta đã nói: ‘Này các Sāḷā, các ngươi hãy đến đây. Chớ vội tin chỉ vì nghe nói lại, chớ vội tin chỉ vì theo truyền thống, chớ vội tin chỉ vì nghe tin đồn, chớ vội tin chỉ vì phù hợp kinh điển, chớ vội tin vì lý luận suông, chớ vội tin vì một phương pháp, chớ vội tin vì suy xét theo vẻ bề ngoài, chớ vội tin vì phù hợp với định kiến của mình, chớ vội tin vì trông có vẻ đáng tin, chớ vội tin vì nghĩ rằng: ‘Vị Sa-môn này là thầy của chúng ta’. Này các Sāḷā, khi nào các ngươi tự mình biết rõ: ‘Các pháp này là bất thiện, các pháp này là có tội, các pháp này bị người trí chê bai, các pháp này khi được thực hành và chấp nhận, sẽ đưa đến bất hạnh và đau khổ’, thì này các Sāḷā, các ngươi hãy từ bỏ chúng’, lời đã được nói đó là do duyên vào điều này mà được nói. ‘‘Etha tumhe, sāḷhā, mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garūti. Yadā tumhe, sāḷhā, attanāva jāneyyātha – ‘ime dhammā kusalā, ime dhammā anavajjā, ime dhammā viññuppasatthā, ime dhammā samattā [Pg.196] samādinnā hitāya sukhāya saṃvattantī’ti, atha tumhe, sāḷhā, upasampajja vihareyyātha. Này các Sāḷā, các ngươi hãy đến đây. Chớ vội tin chỉ vì nghe nói lại, chớ vội tin chỉ vì theo truyền thống, chớ vội tin chỉ vì nghe tin đồn, chớ vội tin chỉ vì phù hợp kinh điển, chớ vội tin vì lý luận suông, chớ vội tin vì một phương pháp, chớ vội tin vì suy xét theo vẻ bề ngoài, chớ vội tin vì phù hợp với định kiến của mình, chớ vội tin vì trông có vẻ đáng tin, chớ vội tin vì nghĩ rằng: ‘Vị Sa-môn này là thầy của chúng ta’. Này các Sāḷā, khi nào các ngươi tự mình biết rõ: ‘Các pháp này là thiện, các pháp này là không có tội, các pháp này được người trí tán thán, các pháp này khi được thực hành và chấp nhận, sẽ đưa đến hạnh phúc và an lạc’, thì này các Sāḷā, các ngươi hãy thành tựu và an trú trong chúng. ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, sāḷhā, atthi alobho’’ti? Này các Sāḷā, các ngươi nghĩ thế nào về điều này, có vô tham không? ‘‘Evaṃ, bhante’’. Bạch Thế Tôn, đúng vậy. ‘‘Anabhijjhāti kho ahaṃ, sāḷhā, etamatthaṃ vadāmi. Aluddho kho ayaṃ, sāḷhā, anabhijjhālu neva pāṇaṃ hanati, na adinnaṃ ādiyati, na paradāraṃ gacchati, na musā bhaṇati, parampi na tathattāya samādapeti, yaṃ sa hoti dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ti. Này các Sāḷā, Ta gọi ý nghĩa này là ‘vô tham ái’. Này các Sāḷā, người không tham lam này, không có nhiều tham ái, không giết hại sinh mạng, không lấy của không cho, không đi đến với vợ người khác, không nói dối, và cũng không xúi giục người khác làm như vậy, điều đó sẽ dẫn đến hạnh phúc và an lạc lâu dài cho người ấy. ‘‘Evaṃ, bhante’’. Bạch Thế Tôn, đúng vậy. ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, sāḷhā, atthi adoso’’ti? Này các Sāḷā, các ngươi nghĩ thế nào về điều này, có vô sân không? ‘‘Evaṃ, bhante’’. Bạch Thế Tôn, đúng vậy. ‘‘Abyāpādoti kho ahaṃ, sāḷhā, etamatthaṃ vadāmi. Aduṭṭho kho ayaṃ, sāḷhā, abyāpannacitto neva pāṇaṃ hanati, na adinnaṃ ādiyati, na paradāraṃ gacchati, na musā bhaṇati, parampi na tathattāya samādapeti, yaṃ sa hoti dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ti. Này các Sāḷā, Ta gọi ý nghĩa này là ‘vô sân hận’. Này các Sāḷā, người không sân hận này, có tâm không bị sân hận làm hư hoại, không giết hại sinh mạng, không lấy của không cho, không đi đến với vợ người khác, không nói dối, và cũng không xúi giục người khác làm như vậy, điều đó sẽ dẫn đến hạnh phúc và an lạc lâu dài cho người ấy. ‘‘Evaṃ, bhante’’. “Thưa vâng, bạch Ngài.” ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, sāḷhā, atthi amoho’’ti? “Này các người Sāḷā, các ông nghĩ thế nào về điều này, có sự không si mê không?” ‘‘Evaṃ, bhante’’. “Thưa có, bạch Ngài.” ‘‘Vijjāti kho ahaṃ, sāḷhā, etamatthaṃ vadāmi. Amūḷho kho ayaṃ, sāḷhā, vijjāgato neva pāṇaṃ hanati, na adinnaṃ ādiyati, na paradāraṃ gacchati, na musā bhaṇati, parampi na tathattāya samādapeti, yaṃ sa hoti dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ti. “Này các người Sāḷā, Ta gọi ý nghĩa này là minh. Này các người Sāḷā, người không si mê này, đã đạt đến minh, không sát sanh, không lấy của không cho, không quan hệ bất chính với vợ người, không nói dối, cũng không xúi giục người khác làm như vậy, điều đó sẽ đưa đến lợi ích và hạnh phúc lâu dài.” ‘‘Evaṃ, bhante’’. “Thưa vâng, bạch Ngài.” ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, sāḷhā, ime dhammā kusalā vā akusalā vā’’ti? “Này các người Sāḷā, các ông nghĩ thế nào về điều này, những pháp này là thiện hay bất thiện?” ‘‘Kusalā, bhante’’. “Bạch Ngài, là thiện.” ‘‘Sāvajjā vā anavajjā vā’’ti? “Là có tội lỗi hay không có tội lỗi?” ‘‘Anavajjā, bhante’’. “Bạch Ngài, là không có tội lỗi.” ‘‘Viññugarahitā vā viññuppasatthā vā’’ti? “Bị người trí chê bai hay được người trí tán thán?” ‘‘Viññuppasatthā, bhante’’. “Bạch Ngài, được người trí tán thán.” ‘‘Samattā samādinnā hitāya sukhāya saṃvattanti, no vā? Kathaṃ vā ettha hotī’’ti? “Khi được thực hành và hoàn thiện, chúng có đưa đến lợi ích và hạnh phúc hay không? Về điều này, các ông nghĩ thế nào?” ‘‘Samattā, bhante, samādinnā hitāya sukhāya saṃvattantīti. Evaṃ no ettha hotī’’ti. “Bạch Ngài, khi được thực hành và hoàn thiện, chúng đưa đến lợi ích và hạnh phúc. Về điều này, chúng con nghĩ như vậy.” ‘‘Iti kho, sāḷhā, yaṃ taṃ avocumhā – ‘etha tumhe, sāḷhā, mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garūti. Yadā tumhe, sāḷhā, attanāva jāneyyātha – ime dhammā kusalā, ime dhammā anavajjā, ime dhammā viññuppasatthā, ime dhammā samattā samādinnā [Pg.197] dīgharattaṃ hitāya sukhāya saṃvattantīti, atha tumhe, sāḷhā, upasampajja vihareyyāthā’ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ. “Này các người Sāḷā, chính vì vậy mà Ta đã nói rằng: ‘Này các người Sāḷā, chớ có tin vì nghe nói lại, chớ có tin vì theo truyền thống, chớ có tin vì nghe đồn, chớ có tin vì kinh điển truyền lại, chớ có tin vì lý luận suy diễn, chớ có tin vì phương pháp luận, chớ có tin vì sự suy xét về các lý lẽ, chớ có tin vì đã thẩm xét và chấp nhận một quan điểm, chớ có tin vì thấy có vẻ hợp lý, chớ có tin vì nghĩ rằng vị Sa-môn này là thầy của chúng ta. Này các người Sāḷā, khi nào các ông tự mình biết rõ: ‘Những pháp này là thiện, những pháp này không có tội lỗi, những pháp này được người trí tán thán, những pháp này khi được thực hành và hoàn thiện sẽ đưa đến lợi ích và hạnh phúc lâu dài’, thì khi ấy, này các người Sāḷā, các ông hãy thành tựu và an trú vào chúng.’ Lời nói ấy đã được nói ra là dựa vào điều này. ‘‘Sa kho so, sāḷhā, ariyasāvako evaṃ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno patissato mettāsahagatena cetasā…pe… karuṇā…pe… muditā…pe… upekkhāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā viharati. So evaṃ pajānāti – ‘atthi idaṃ, atthi hīnaṃ, atthi paṇītaṃ, atthi imassa saññāgatassa uttari nissaraṇa’nti. Tassa evaṃ jānato evaṃ passato kāmāsavāpi cittaṃ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṃ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṃ vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāti. “Này các người Sāḷā, vị Thánh đệ tử ấy, sau khi từ bỏ tham ái, từ bỏ sân hận, không si mê, tỉnh giác, chánh niệm, với tâm câu hữu với từ… này… với tâm câu hữu với bi… này… với tâm câu hữu với hỷ… này… với tâm câu hữu với xả, biến mãn một phương rồi an trú, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Cứ như thế, ở trên, ở dưới, bề ngang, ở khắp mọi nơi, xem tất cả như chính mình, biến mãn toàn thể thế giới với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô biên, không oán, không hận rồi an trú. Vị ấy biết rõ như sau: ‘Có cái này, có cái hạ liệt, có cái cao thượng, có sự giải thoát vượt lên trên nhận thức này.’ Đối với vị ấy, khi biết như vậy, thấy như vậy, tâm được giải thoát khỏi lậu hoặc của dục, tâm được giải thoát khỏi lậu hoặc của hữu, tâm được giải thoát khỏi lậu hoặc của vô minh. Khi đã giải thoát, trí khởi lên rằng: ‘Đã được giải thoát.’ Vị ấy biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lại trạng thái này nữa.’” ‘‘So evaṃ pajānāti – ‘ahu pubbe lobho, tadahu akusalaṃ, so etarahi natthi, iccetaṃ kusalaṃ; ahu pubbe doso…pe… ahu pubbe moho, tadahu akusalaṃ, so etarahi natthi, iccetaṃ kusala’nti. So diṭṭheva dhamme nicchāto nibbuto sītibhūto sukhappaṭisaṃvedī brahmabhūtena attanā viharatī’’ti. Chaṭṭhaṃ. “Vị ấy biết rõ như sau: ‘Trước đây đã có tham, điều đó là bất thiện; nay tham không còn nữa, sự không còn này là thiện. Trước đây đã có sân… này… trước đây đã có si, điều đó là bất thiện; nay si không còn nữa, sự không còn này là thiện.’ Vị ấy ngay trong hiện tại, không còn khao khát, đã được dập tắt, trở nên mát mẻ, cảm thọ lạc, sống với tự thân đã trở thành phạm thiên.” Hết bài kinh thứ sáu. 7. Kathāvatthusuttaṃ 7. Kinh Những Nền Tảng Của Cuộc Bàn Luận 68. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, kathāvatthūni. Katamāni tīṇi? Atītaṃ vā, bhikkhave, addhānaṃ ārabbha kathaṃ katheyya – ‘evaṃ ahosi atītamaddhāna’nti. Anāgataṃ vā, bhikkhave, addhānaṃ ārabbha kathaṃ katheyya – ‘evaṃ bhavissati anāgatamaddhāna’nti. Etarahi vā, bhikkhave, paccuppannaṃ addhānaṃ ārabbha kathaṃ katheyya – ‘evaṃ hoti etarahi paccuppannamaddhāna’’’nti. 68. “Này các Tỳ kheo, có ba nền tảng của cuộc bàn luận này. Thế nào là ba? Này các Tỳ kheo, có thể bàn luận về quá khứ rằng: ‘Trong quá khứ đã xảy ra như thế này.’ Hoặc, này các Tỳ kheo, có thể bàn luận về tương lai rằng: ‘Trong tương lai sẽ xảy ra như thế này.’ Hoặc, này các Tỳ kheo, có thể bàn luận về hiện tại rằng: ‘Trong hiện tại đang xảy ra như thế này.’” ‘‘Kathāsampayogena, bhikkhave, puggalo veditabbo yadi vā kaccho yadi vā akacchoti. Sacāyaṃ, bhikkhave, puggalo pañhaṃ puṭṭho samāno ekaṃsabyākaraṇīyaṃ [Pg.198] pañhaṃ na ekaṃsena byākaroti, vibhajjabyākaraṇīyaṃ pañhaṃ na vibhajja byākaroti, paṭipucchābyākaraṇīyaṃ pañhaṃ na paṭipucchā byākaroti, ṭhapanīyaṃ pañhaṃ na ṭhapeti, evaṃ santāyaṃ, bhikkhave, puggalo akaccho hoti. Sace panāyaṃ, bhikkhave, puggalo pañhaṃ puṭṭho samāno ekaṃsabyākaraṇīyaṃ pañhaṃ ekaṃsena byākaroti, vibhajjabyākaraṇīyaṃ pañhaṃ vibhajja byākaroti, paṭipucchābyākaraṇīyaṃ pañhaṃ paṭipucchā byākaroti, ṭhapanīyaṃ pañhaṃ ṭhapeti, evaṃ santāyaṃ, bhikkhave, puggalo kaccho hoti. “Này các Tỳ kheo, qua cuộc bàn luận, một người có thể được biết là người đáng để bàn luận hay không đáng để bàn luận. Này các Tỳ kheo, nếu một người, khi được hỏi một câu hỏi, không trả lời một cách dứt khoát câu hỏi cần được trả lời dứt khoát, không trả lời bằng cách phân tích câu hỏi cần được trả lời bằng cách phân tích, không trả lời bằng cách hỏi lại câu hỏi cần được trả lời bằng cách hỏi lại, và không gác lại câu hỏi cần được gác lại, thì này các Tỳ kheo, trong trường hợp như vậy, người đó là người không đáng để bàn luận. Nhưng nếu, này các Tỳ kheo, một người, khi được hỏi một câu hỏi, trả lời một cách dứt khoát câu hỏi cần được trả lời dứt khoát, trả lời bằng cách phân tích câu hỏi cần được trả lời bằng cách phân tích, trả lời bằng cách hỏi lại câu hỏi cần được trả lời bằng cách hỏi lại, và gác lại câu hỏi cần được gác lại, thì này các Tỳ kheo, trong trường hợp như vậy, người đó là người đáng để bàn luận.” ‘‘Kathāsampayogena, bhikkhave, puggalo veditabbo yadi vā kaccho yadi vā akacchoti. Sacāyaṃ, bhikkhave, puggalo pañhaṃ puṭṭho samāno ṭhānāṭhāne na saṇṭhāti parikappe na saṇṭhāti aññātavāde na saṇṭhāti paṭipadāya na saṇṭhāti, evaṃ santāyaṃ, bhikkhave, puggalo akaccho hoti. Sace panāyaṃ, bhikkhave, puggalo pañhaṃ puṭṭho samāno ṭhānāṭhāne saṇṭhāti parikappe saṇṭhāti aññātavāde saṇṭhāti paṭipadāya saṇṭhāti, evaṃ santāyaṃ, bhikkhave, puggalo kaccho hoti. “Này các Tỳ kheo, qua cuộc bàn luận, một người có thể được biết là người đáng để bàn luận hay không đáng để bàn luận. Này các Tỳ kheo, nếu một người, khi được hỏi một câu hỏi, không đứng vững trên điều hợp lý và không hợp lý, không đứng vững trên sự suy đoán, không đứng vững trên học thuyết đã được thừa nhận, không đứng vững trên phương pháp, thì này các Tỳ kheo, trong trường hợp như vậy, người đó là người không đáng để bàn luận. Nhưng nếu, này các Tỳ kheo, một người, khi được hỏi một câu hỏi, đứng vững trên điều hợp lý và không hợp lý, đứng vững trên sự suy đoán, đứng vững trên học thuyết đã được thừa nhận, và đứng vững trên phương pháp, thì này các Tỳ kheo, trong trường hợp như vậy, người đó là người đáng để bàn luận.” ‘‘Kathāsampayogena, bhikkhave, puggalo veditabbo yadi vā kaccho yadi vā akacchoti. Sacāyaṃ, bhikkhave, puggalo pañhaṃ puṭṭho samāno aññenaññaṃ paṭicarati, bahiddhā kathaṃ apanāmeti, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti, evaṃ santāyaṃ, bhikkhave, puggalo akaccho hoti. Sace panāyaṃ, bhikkhave, puggalo pañhaṃ puṭṭho samāno na aññenaññaṃ paṭicarati na bahiddhā kathaṃ apanāmeti, na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti, evaṃ santāyaṃ, bhikkhave, puggalo kaccho hoti. Này các tỳ khưu, thông qua việc đối thoại, một người cần được biết là người có thể đối thoại hay không thể đối thoại. Này các tỳ khưu, nếu người này, khi được hỏi một câu hỏi, lại trả lời quanh co, dẫn câu chuyện ra ngoài đề, biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn, thì này các tỳ khưu, trong trường hợp như vậy, người này là người không thể đối thoại. Còn nếu, này các tỳ khưu, người này, khi được hỏi một câu hỏi, không trả lời quanh co, không dẫn câu chuyện ra ngoài đề, không biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn, thì này các tỳ khưu, trong trường hợp như vậy, người này là người có thể đối thoại. ‘‘Kathāsampayogena, bhikkhave, puggalo veditabbo yadi vā kaccho yadi vā akacchoti. Sacāyaṃ, bhikkhave, puggalo pañhaṃ puṭṭho samāno abhiharati abhimaddati anupajagghati khalitaṃ gaṇhāti, evaṃ santāyaṃ, bhikkhave, puggalo akaccho hoti. Sace panāyaṃ, bhikkhave, puggalo pañhaṃ puṭṭho samāno nābhiharati nābhimaddati na anupajagghati na khalitaṃ gaṇhāti, evaṃ santāyaṃ, bhikkhave, puggalo kaccho hoti. Này các tỳ khưu, thông qua việc đối thoại, một người cần được biết là người có thể đối thoại hay không thể đối thoại. Này các tỳ khưu, nếu người này, khi được hỏi một câu hỏi, lại áp đảo, đàn áp, chế giễu, và bắt lỗi, thì này các tỳ khưu, trong trường hợp như vậy, người này là người không thể đối thoại. Còn nếu, này các tỳ khưu, người này, khi được hỏi một câu hỏi, không áp đảo, không đàn áp, không chế giễu, và không bắt lỗi, thì này các tỳ khưu, trong trường hợp như vậy, người này là người có thể đối thoại. ‘‘Kathāsampayogena[Pg.199], bhikkhave, puggalo veditabbo yadi vā saupaniso yadi vā anupanisoti. Anohitasoto, bhikkhave, anupaniso hoti, ohitasoto saupaniso hoti. So saupaniso samāno abhijānāti ekaṃ dhammaṃ, parijānāti ekaṃ dhammaṃ, pajahati ekaṃ dhammaṃ, sacchikaroti ekaṃ dhammaṃ. So abhijānanto ekaṃ dhammaṃ, parijānanto ekaṃ dhammaṃ, pajahanto ekaṃ dhammaṃ, sacchikaronto ekaṃ dhammaṃ sammāvimuttiṃ phusati. Etadatthā, bhikkhave, kathā; etadatthā mantanā; etadatthā upanisā; etadatthaṃ sotāvadhānaṃ, yadidaṃ anupādā cittassa vimokkhoti. Này các tỳ khưu, thông qua việc đối thoại, một người cần được biết là người có nhân duyên hay không có nhân duyên. Này các tỳ khưu, người không lắng tai nghe là người không có nhân duyên, người lắng tai nghe là người có nhân duyên. Người có nhân duyên ấy, sau khi thắng tri một pháp, liễu tri một pháp, đoạn tận một pháp, chứng ngộ một pháp. Vị ấy, do thắng tri một pháp, liễu tri một pháp, đoạn tận một pháp, chứng ngộ một pháp, nên đã chạm đến chánh giải thoát. Này các tỳ khưu, cuộc đối thoại là vì mục đích ấy; sự bàn luận là vì mục đích ấy; nhân duyên là vì mục đích ấy; sự lắng tai nghe là vì mục đích ấy, tức là sự giải thoát của tâm do không còn chấp thủ. ‘‘Ye viruddhā sallapanti, viniviṭṭhā samussitā; Anariyaguṇamāsajja, aññoññavivaresino. Những kẻ đối nghịch, cố chấp, kiêu mạn, nói chuyện với nhau; công kích phẩm hạnh không phải của bậc Thánh, tìm kiếm lỗi lầm của nhau. ‘‘Dubbhāsitaṃ vikkhalitaṃ, sampamohaṃ parājayaṃ; Aññoññassābhinandanti, tadariyo kathanācare. Họ vui mừng với lời nói vụng về, sai lầm, sự bối rối, và thất bại của nhau. Bậc Thánh không nói năng theo cách ấy. ‘‘Sace cassa kathākāmo, kālamaññāya paṇḍito; Dhammaṭṭhapaṭisaṃyuttā, yā ariyacaritā kathā. Nếu bậc trí giả muốn nói, sau khi biết thời điểm thích hợp, hãy nói lời nói tương ứng với Chánh pháp, lời nói mà các bậc Thánh thường dùng. ‘‘Taṃ kathaṃ kathaye dhīro, aviruddho anussito; Anunnatena manasā, apaḷāso asāhaso. Bậc hiền trí nên nói lời nói ấy, không đối nghịch, không kiêu mạn; với tâm không dao động, không tranh cạnh, không thô bạo. ‘‘Anusūyāyamāno so, sammadaññāya bhāsati; Subhāsitaṃ anumodeyya, dubbhaṭṭhe nāpasādaye. Vị ấy nói sau khi đã hiểu biết đúng đắn, không ganh tỵ; nên hoan hỷ với lời thiện thuyết, không nên miệt thị lời nói vụng về. ‘‘Upārambhaṃ na sikkheyya, khalitañca na gāhaye ; Nābhihare nābhimadde, na vācaṃ payutaṃ bhaṇe. Không nên học cách chỉ trích, không nên bắt lỗi sai lầm; không nên áp đảo, không nên đàn áp, không nên nói lời gây tranh cãi. ‘‘Aññātatthaṃ pasādatthaṃ, sataṃ ve hoti mantanā; Evaṃ kho ariyā mantenti, esā ariyāna mantanā; Etadaññāya medhāvī, na samusseyya mantaye’’ti. sattamaṃ; Sự bàn luận của bậc thiện trí là để liễu tri và để tịnh tín. Thật vậy, các bậc Thánh bàn luận như thế, đó là sự bàn luận của các bậc Thánh. Bậc trí tuệ, sau khi biết điều này, nên bàn luận mà không kiêu mạn. Hết kinh thứ bảy. 8. Aññatitthiyasuttaṃ 8. Kinh Về Các Ngoại Đạo 69. ‘‘Sace, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘tayome, āvuso, dhammā. Katame tayo? Rāgo, doso, moho [Pg.200] – ime kho, āvuso, tayo dhammā. Imesaṃ, āvuso, tiṇṇaṃ dhammānaṃ ko viseso ko adhippayāso kiṃ nānākaraṇa’nti? Evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ kinti byākareyyāthā’’ti? ‘‘Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā bhagavaṃnettikā bhagavaṃpaṭisaraṇā. Sādhu vata, bhante, bhagavantaṃyeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti. ‘‘Tena hi, bhikkhave, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – 69. Này các tỳ khưu, nếu các du sĩ ngoại đạo hỏi các ngươi như vầy: ‘Này chư hiền, có ba pháp này. Ba pháp nào? Tham, sân, si – này chư hiền, đó là ba pháp. Này chư hiền, sự đặc thù, sự khác biệt, sự sai khác của ba pháp này là gì?’ Này các tỳ khưu, khi được hỏi như vậy, các ngươi sẽ trả lời các du sĩ ngoại đạo ấy như thế nào? – Bạch Thế Tôn, các pháp của chúng con có Thế Tôn là gốc rễ, có Thế Tôn là người dẫn dắt, có Thế Tôn là nơi nương tựa. Lành thay, bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy làm sáng tỏ ý nghĩa của lời dạy này. Sau khi nghe từ Thế Tôn, các tỳ khưu sẽ ghi nhớ. – Vậy thì, này các tỳ khưu, hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng. – Xin vâng, bạch Thế Tôn. Các tỳ khưu ấy đã vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này: ‘‘Sace, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘tayome, āvuso, dhammā. Katame tayo? Rāgo, doso, moho – ime kho, āvuso, tayo dhammā; imesaṃ, āvuso, tiṇṇaṃ dhammānaṃ ko viseso ko adhippayāso kiṃ nānākaraṇa’nti? Evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘rāgo kho, āvuso, appasāvajjo dandhavirāgī, doso mahāsāvajjo khippavirāgī, moho mahāsāvajjo dandhavirāgī’’’ ti. Này các tỳ khưu, nếu các du sĩ ngoại đạo hỏi các ngươi như vầy: ‘Này chư hiền, có ba pháp này. Ba pháp nào? Tham, sân, si – này chư hiền, đó là ba pháp; này chư hiền, sự đặc thù, sự khác biệt, sự sai khác của ba pháp này là gì?’ Khi được hỏi như vậy, này các tỳ khưu, các ngươi hãy trả lời các du sĩ ngoại đạo ấy như vầy: ‘Này chư hiền, tham có ít tội lỗi, phai nhạt chậm; sân có nhiều tội lỗi, phai nhạt nhanh; si có nhiều tội lỗi, phai nhạt chậm.’ ‘‘‘Ko panāvuso, hetu ko paccayo yena anuppanno vā rāgo uppajjati uppanno vā rāgo bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattatī’ti? ‘Subhanimittantissa vacanīyaṃ. Tassa subhanimittaṃ ayoniso manasi karoto anuppanno vā rāgo uppajjati uppanno vā rāgo bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattati. Ayaṃ kho, āvuso, hetu ayaṃ paccayo yena anuppanno vā rāgo uppajjati uppanno vā rāgo bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattatī’’’ti. ‘Này chư hiền, nhân nào, duyên nào khiến cho tham chưa sanh được sanh khởi, hoặc tham đã sanh được tăng trưởng, quảng đại?’ Phải trả lời rằng: ‘Tịnh tướng.’ Đối với người không như lý tác ý về tịnh tướng, tham chưa sanh được sanh khởi, hoặc tham đã sanh được tăng trưởng, quảng đại. Này chư hiền, đây là nhân, đây là duyên khiến cho tham chưa sanh được sanh khởi, hoặc tham đã sanh được tăng trưởng, quảng đại. ‘‘‘Ko panāvuso, hetu ko paccayo yena anuppanno vā doso uppajjati uppanno vā doso bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattatī’ti? ‘Paṭighanimittaṃ tissa vacanīyaṃ. Tassa paṭighanimittaṃ ayoniso manasi karoto anuppanno vā doso uppajjati uppanno vā doso bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattati. Ayaṃ kho, āvuso, hetu ayaṃ paccayo yena anuppanno vā doso uppajjati uppanno vā doso bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattatī’’’ti. ‘Này chư hiền, nhân nào, duyên nào khiến cho sân chưa sanh được sanh khởi, hoặc sân đã sanh được tăng trưởng, quảng đại?’ Phải trả lời rằng: ‘Đối ngại tướng.’ Đối với người không như lý tác ý về đối ngại tướng, sân chưa sanh được sanh khởi, hoặc sân đã sanh được tăng trưởng, quảng đại. Này chư hiền, đây là nhân, đây là duyên khiến cho sân chưa sanh được sanh khởi, hoặc sân đã sanh được tăng trưởng, quảng đại. ‘‘‘Ko panāvuso, hetu ko paccayo yena anuppanno vā moho uppajjati uppanno vā moho bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattatī’ti? ‘Ayoniso manasikāro tissa vacanīyaṃ. Tassa ayoniso manasi karoto anuppanno vā moho uppajjati uppanno vā moho bhiyyobhāvāya [Pg.201] vepullāya saṃvattati. Ayaṃ kho, āvuso, hetu ayaṃ paccayo yena anuppanno vā moho uppajjati uppanno vā moho bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattatī’’’ti. Này chư hiền, nhân nào, duyên nào khiến cho si chưa sanh được sanh khởi, và si đã sanh được tăng trưởng, quảng đại? Nên trả lời rằng: 'Do tác ý không như lý'. Đối với người tác ý không như lý, si chưa sanh được sanh khởi, và si đã sanh được tăng trưởng, quảng đại. Này chư hiền, đây là nhân, đây là duyên khiến cho si chưa sanh được sanh khởi, và si đã sanh được tăng trưởng, quảng đại. ‘‘‘Ko panāvuso, hetu ko paccayo yena anuppanno ceva rāgo nuppajjati uppanno ca rāgo pahīyatī’ti? ‘Asubhanimittantissa vacanīyaṃ. Tassa asubhanimittaṃ yoniso manasi karoto anuppanno ceva rāgo nuppajjati uppanno ca rāgo pahīyati. Ayaṃ kho, āvuso, hetu ayaṃ paccayo yena anuppanno ceva rāgo nuppajjati uppanno ca rāgo pahīyatī’’’ti. Này chư hiền, nhân nào, duyên nào khiến cho tham chưa sanh không sanh khởi, và tham đã sanh được đoạn trừ? Nên trả lời rằng: 'Do tướng bất tịnh'. Đối với người tác ý như lý về tướng bất tịnh, tham chưa sanh không sanh khởi, và tham đã sanh được đoạn trừ. Này chư hiền, đây là nhân, đây là duyên khiến cho tham chưa sanh không sanh khởi, và tham đã sanh được đoạn trừ. ‘‘‘Ko panāvuso, hetu ko paccayo yena anuppanno ceva doso nuppajjati uppanno ca doso pahīyatī’ti? ‘Mettā cetovimuttī tissa vacanīyaṃ. Tassa mettaṃ cetovimuttiṃ yoniso manasi karoto anuppanno ceva doso nuppajjati uppanno ca doso pahīyati. Ayaṃ kho, āvuso, hetu ayaṃ paccayo yena anuppanno ceva doso nuppajjati uppanno ca doso pahīyatī’’’ti. Này chư hiền, nhân nào, duyên nào khiến cho sân chưa sanh không sanh khởi, và sân đã sanh được đoạn trừ? Nên trả lời rằng: 'Do từ tâm giải thoát'. Đối với người tác ý như lý về từ tâm giải thoát, sân chưa sanh không sanh khởi, và sân đã sanh được đoạn trừ. Này chư hiền, đây là nhân, đây là duyên khiến cho sân chưa sanh không sanh khởi, và sân đã sanh được đoạn trừ. ‘‘‘Ko panāvuso, hetu ko paccayo yena anuppanno ceva moho nuppajjati uppanno ca moho pahīyatī’ti? ‘Yonisomanasikāro tissa vacanīyaṃ. Tassa yoniso manasi karoto anuppanno ceva moho nuppajjati uppanno ca moho pahīyati. Ayaṃ kho, āvuso, hetu ayaṃ paccayo yena anuppanno vā moho nuppajjati uppanno ca moho pahīyatī’’’ti. Aṭṭhamaṃ. Này chư hiền, nhân nào, duyên nào khiến cho si chưa sanh không sanh khởi, và si đã sanh được đoạn trừ? Nên trả lời rằng: 'Do tác ý như lý'. Đối với người tác ý như lý, si chưa sanh không sanh khởi, và si đã sanh được đoạn trừ. Này chư hiền, đây là nhân, đây là duyên khiến cho si chưa sanh không sanh khởi, và si đã sanh được đoạn trừ. (Kinh) thứ tám. 9. Akusalamūlasuttaṃ 9. Kinh Về Căn Bản Bất Thiện 70. ‘‘Tīṇimāni[Pg.202], bhikkhave, akusalamūlāni. Katamāni tīṇi? Lobho akusalamūlaṃ, doso akusalamūlaṃ, moho akusalamūlaṃ. 70. Này các Tỳ khưu, có ba căn bản bất thiện này. Thế nào là ba? Tham là căn bản bất thiện, sân là căn bản bất thiện, si là căn bản bất thiện. ‘‘Yadapi, bhikkhave, lobho tadapi akusalamūlaṃ ; yadapi luddho abhisaṅkharoti kāyena vācāya manasā tadapi akusalaṃ ; yadapi luddho lobhena abhibhūto pariyādinnacitto parassa asatā dukkhaṃ uppādayati vadhena vā bandhanena vā jāniyā vā garahāya vā pabbājanāya vā balavamhi balattho itipi tadapi akusalaṃ. Itissame lobhajā lobhanidānā lobhasamudayā lobhapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti. Này các Tỳ khưu, cái gì là tham, cái ấy là căn bản bất thiện. Bất cứ điều gì người có tham tạo tác qua thân, khẩu, ý, cái ấy cũng là bất thiện. Bất cứ khi nào người có tham, bị tham chi phối, tâm bị xâm chiếm, gây đau khổ cho người khác một cách vô cớ, bằng cách giết, trói, làm cho thiệt hại, khiển trách, hoặc trục xuất, với ý nghĩ: 'Ta có quyền lực, ta muốn dùng quyền lực', cái ấy cũng là bất thiện. Như vậy, đối với người ấy, nhiều pháp ác, bất thiện do tham sanh, do tham làm nhân, do tham tập khởi, do tham làm duyên, được sanh khởi. ‘‘Yadapi, bhikkhave, doso tadapi akusalamūlaṃ; yadapi duṭṭho abhisaṅkharoti kāyena vācāya manasā tadapi akusalaṃ; yadapi duṭṭho dosena abhibhūto pariyādinnacitto parassa asatā dukkhaṃ uppādayati vadhena vā bandhanena vā jāniyā vā garahāya vā pabbājanāya vā balavamhi balattho itipi tadapi akusalaṃ. Itissame dosajā dosanidānā dosasamudayā dosapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti. Này các Tỳ khưu, cái gì là sân, cái ấy là căn bản bất thiện. Bất cứ điều gì người có sân tạo tác qua thân, khẩu, ý, cái ấy cũng là bất thiện. Bất cứ khi nào người có sân, bị sân chi phối, tâm bị xâm chiếm, gây đau khổ cho người khác một cách vô cớ, bằng cách giết, trói, làm cho thiệt hại, khiển trách, hoặc trục xuất, với ý nghĩ: 'Ta có quyền lực, ta muốn dùng quyền lực', cái ấy cũng là bất thiện. Như vậy, đối với người ấy, nhiều pháp ác, bất thiện do sân sanh, do sân làm nhân, do sân tập khởi, do sân làm duyên, được sanh khởi. ‘‘Yadapi, bhikkhave, moho tadapi akusalamūlaṃ; yadapi mūḷho abhisaṅkharoti kāyena vācāya manasā tadapi akusalaṃ; yadapi mūḷho mohena abhibhūto pariyādinnacitto parassa asatā dukkhaṃ uppādayati vadhena vā bandhanena vā jāniyā vā garahāya vā pabbājanāya vā balavamhi balattho itipi tadapi akusalaṃ. Itissame mohajā mohanidānā mohasamudayā mohapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti. Evarūpo cāyaṃ, bhikkhave, puggalo vuccati akālavādītipi, abhūtavādītipi, anatthavādītipi, adhammavādītipi, avinayavādītipi. Này các Tỳ khưu, cái gì là si, cái ấy là căn bản bất thiện. Bất cứ điều gì người si mê tạo tác qua thân, khẩu, ý, cái ấy cũng là bất thiện. Bất cứ khi nào người si mê, bị si chi phối, tâm bị xâm chiếm, gây đau khổ cho người khác một cách vô cớ, bằng cách giết, trói, làm cho thiệt hại, khiển trách, hoặc trục xuất, với ý nghĩ: 'Ta có quyền lực, ta muốn dùng quyền lực', cái ấy cũng là bất thiện. Như vậy, đối với người ấy, nhiều pháp ác, bất thiện do si sanh, do si làm nhân, do si tập khởi, do si làm duyên, được sanh khởi. Này các Tỳ khưu, một người như vậy được gọi là người nói phi thời, người nói không thật, người nói vô ích, người nói phi pháp, người nói phi luật. ‘‘Kasmā [Pg.203] cāyaṃ, bhikkhave, evarūpo puggalo vuccati akālavādītipi, abhūtavādītipi, anatthavādītipi, adhammavādītipi, avinayavādītipi? Tathāhāyaṃ, bhikkhave, puggalo parassa asatā dukkhaṃ uppādayati vadhena vā bandhanena vā jāniyā vā garahāya vā pabbājanāya vā balavamhi balattho itipi. Bhūtena kho pana vuccamāno avajānāti, no paṭijānāti; abhūtena vuccamāno na ātappaṃ karoti, tassa nibbeṭhanāya itipetaṃ atacchaṃ itipetaṃ abhūtanti. Tasmā evarūpo puggalo vuccati akālavādītipi, abhūtavādītipi, anatthavādītipi, adhammavādītipi, avinayavādītipi. Này các Tỳ khưu, vì sao một người như vậy được gọi là người nói phi thời, người nói không thật, người nói vô ích, người nói phi pháp, người nói phi luật? Này các Tỳ khưu, người này gây đau khổ cho người khác một cách vô cớ, bằng cách giết, trói, làm cho thiệt hại, khiển trách, hoặc trục xuất, với ý nghĩ: 'Ta có quyền lực, ta muốn dùng quyền lực'. Khi được nói điều có thật, người ấy khinh thường, không thừa nhận. Khi được nói điều không thật, người ấy không nỗ lực để giải thích rằng: 'Điều này là không đúng sự thật, điều này là không có thật'. Vì vậy, một người như vậy được gọi là người nói phi thời, người nói không thật, người nói vô ích, người nói phi pháp, người nói phi luật. ‘‘Evarūpo, bhikkhave, puggalo lobhajehi pāpakehi akusalehi dhammehi abhibhūto pariyādinnacitto diṭṭhe ceva dhamme dukkhaṃ viharati, savighātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ. Kāyassa ca bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā. Này các Tỳ khưu, một người như vậy, bị các pháp ác, bất thiện do tham sanh chi phối, tâm bị xâm chiếm, ngay trong hiện tại sống đau khổ, có phiền não, có ưu não, có nhiệt não. Sau khi thân hoại mạng chung, có thể chờ đợi ác thú. ‘‘Dosajehi…pe… mohajehi pāpakehi akusalehi dhammehi abhibhūto pariyādinnacitto diṭṭhe ceva dhamme dukkhaṃ viharati, savighātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ. Kāyassa ca bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā. Seyyathāpi, bhikkhave, sālo vā dhavo vā phandano vā tīhi māluvālatāhi uddhasto pariyonaddho anayaṃ āpajjati, byasanaṃ āpajjati, anayabyasanaṃ āpajjati; evamevaṃ kho, bhikkhave, evarūpo puggalo lobhajehi pāpakehi akusalehi dhammehi abhibhūto pariyādinnacitto diṭṭhe ceva dhamme dukkhaṃ viharati, savighātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ. Kāyassa ca bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā. Do sân... cho đến... do si... bị các pháp ác, bất thiện chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, vị ấy sống đau khổ ngay trong hiện tại, với phiền não, với ưu não, với nhiệt não. Và sau khi thân hoại mạng chung, ác thú được chờ đợi. Này các Tỳ khưu, ví như cây sāla, hoặc cây dhava, hoặc cây phandana, bị ba loại dây leo māluvā tàn phá, bao phủ, đi đến bất hạnh, đi đến tai họa, đi đến bất hạnh và tai họa; cũng vậy, này các Tỳ khưu, hạng người như vậy, bị các pháp ác, bất thiện sanh từ tham chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, vị ấy sống đau khổ ngay trong hiện tại, với phiền não, với ưu não, với nhiệt não. Và sau khi thân hoại mạng chung, ác thú được chờ đợi. ‘‘Dosajehi…pe… mohajehi pāpakehi akusalehi dhammehi abhibhūto pariyādinnacitto diṭṭhe ceva dhamme dukkhaṃ viharati savighātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ. Kāyassa ca bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi akusalamūlānīti. Do sân... cho đến... do si... bị các pháp ác, bất thiện chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, vị ấy sống đau khổ ngay trong hiện tại, với phiền não, với ưu não, với nhiệt não. Và sau khi thân hoại mạng chung, ác thú được chờ đợi. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba gốc rễ bất thiện. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, kusalamūlāni. Katamāni tīṇi? Alobho kusalamūlaṃ, adoso kusalamūlaṃ, amoho kusalamūlaṃ. Này các Tỳ khưu, có ba gốc rễ thiện này. Thế nào là ba? Vô tham là gốc rễ thiện, vô sân là gốc rễ thiện, vô si là gốc rễ thiện. ‘‘Yadapi[Pg.204], bhikkhave, alobho tadapi kusalamūlaṃ ; yadapi aluddho abhisaṅkharoti kāyena vācāya manasā tadapi kusalaṃ ; yadapi aluddho lobhena anabhibhūto apariyādinnacitto na parassa asatā dukkhaṃ uppādayati vadhena vā bandhanena vā jāniyā vā garahāya vā pabbājanāya vā balavamhi balattho itipi tadapi kusalaṃ. Itissame alobhajā alobhanidānā alobhasamudayā alobhapaccayā aneke kusalā dhammā sambhavanti. Này các Tỳ khưu, cái gì là vô tham, đó cũng là gốc rễ thiện; người không tham lam tạo tác điều gì bằng thân, khẩu, ý, đó cũng là thiện; người không tham lam, không bị tham chinh phục, tâm không bị chiếm đoạt, không gây khổ cho người khác một cách vô cớ, hoặc bằng cách giết, hoặc bằng cách trói buộc, hoặc bằng cách gây thiệt hại, hoặc bằng cách khiển trách, hoặc bằng cách trục xuất, với ý nghĩ 'ta có quyền lực, ta có sức mạnh', đó cũng là thiện. Như vậy, đối với vị ấy, nhiều pháp thiện sanh từ vô tham, có vô tham làm nhân, có vô tham làm nguồn sanh, có vô tham làm duyên, được sanh khởi. ‘‘Yadapi, bhikkhave, adoso tadapi kusalamūlaṃ; yadapi aduṭṭho abhisaṅkharoti kāyena vācāya manasā tadapi kusalaṃ; yadapi aduṭṭho dosena anabhibhūto apariyādinnacitto na parassa asatā dukkhaṃ uppādayati vadhena vā bandhanena vā jāniyā vā garahāya vā pabbājanāya vā balavamhi balattho itipi tadapi kusalaṃ. Itissame adosajā adosanidānā adosasamudayā adosapaccayā aneke kusalā dhammā sambhavanti. Này các Tỳ khưu, cái gì là vô sân, đó cũng là gốc rễ thiện; người không sân hận tạo tác điều gì bằng thân, khẩu, ý, đó cũng là thiện; người không sân hận, không bị sân chinh phục, tâm không bị chiếm đoạt, không gây khổ cho người khác một cách vô cớ, hoặc bằng cách giết, hoặc bằng cách trói buộc, hoặc bằng cách gây thiệt hại, hoặc bằng cách khiển trách, hoặc bằng cách trục xuất, với ý nghĩ 'ta có quyền lực, ta có sức mạnh', đó cũng là thiện. Như vậy, đối với vị ấy, nhiều pháp thiện sanh từ vô sân, có vô sân làm nhân, có vô sân làm nguồn sanh, có vô sân làm duyên, được sanh khởi. ‘‘Yadapi, bhikkhave, amoho tadapi kusalamūlaṃ; yadapi amūḷho abhisaṅkharoti kāyena vācāya manasā tadapi kusalaṃ; yadapi amūḷho mohena anabhibhūto apariyādinnacitto na parassa asatā dukkhaṃ uppādayati vadhena vā bandhanena vā jāniyā vā garahāya vā pabbājanāya vā balavamhi balattho itipi tadapi kusalaṃ. Itissame amohajā amohanidānā amohasamudayā amohapaccayā aneke kusalā dhammā sambhavanti. Evarūpo cāyaṃ, bhikkhave, puggalo vuccati kālavādītipi, bhūtavādītipi, atthavādītipi, dhammavādītipi, vinayavādītipi. Này các Tỳ khưu, cái gì là vô si, đó cũng là gốc rễ thiện; người không si mê tạo tác điều gì bằng thân, khẩu, ý, đó cũng là thiện; người không si mê, không bị si chinh phục, tâm không bị chiếm đoạt, không gây khổ cho người khác một cách vô cớ, hoặc bằng cách giết, hoặc bằng cách trói buộc, hoặc bằng cách gây thiệt hại, hoặc bằng cách khiển trách, hoặc bằng cách trục xuất, với ý nghĩ 'ta có quyền lực, ta có sức mạnh', đó cũng là thiện. Như vậy, đối với vị ấy, nhiều pháp thiện sanh từ vô si, có vô si làm nhân, có vô si làm nguồn sanh, có vô si làm duyên, được sanh khởi. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy được gọi là người nói đúng thời, người nói đúng sự thật, người nói lời lợi ích, người nói đúng pháp, người nói đúng luật. ‘‘Kasmā cāyaṃ, bhikkhave, evarūpo puggalo vuccati kālavādītipi, bhūtavādītipi, atthavādītipi, dhammavādītipi, vinayavādītipi? Tathāhāyaṃ, bhikkhave, puggalo na parassa asatā dukkhaṃ uppādayati vadhena vā bandhanena vā jāniyā vā garahāya vā pabbājanāya vā balavamhi balattho itipi. Bhūtena kho pana vuccamāno paṭijānāti no avajānāti; abhūtena vuccamāno ātappaṃ karoti tassa nibbeṭhanāya – ‘itipetaṃ atacchaṃ, itipetaṃ abhūta’nti[Pg.205]. Tasmā evarūpo puggalo vuccati kālavādītipi, atthavādītipi, dhammavādītipi, vinayavādītipi. Này các Tỳ khưu, tại sao hạng người như vậy được gọi là người nói đúng thời, người nói đúng sự thật, người nói lời lợi ích, người nói đúng pháp, người nói đúng luật? Này các Tỳ khưu, vì hạng người này không gây khổ cho người khác một cách vô cớ, hoặc bằng cách giết, hoặc bằng cách trói buộc, hoặc bằng cách gây thiệt hại, hoặc bằng cách khiển trách, hoặc bằng cách trục xuất, với ý nghĩ 'ta có quyền lực, ta có sức mạnh'. Hơn nữa, khi được nói với sự thật, vị ấy thừa nhận, không chối bỏ; khi bị nói điều không thật, vị ấy nỗ lực để giải thích: 'Điều này là không thật như vậy, điều này là không có như vậy'. Do đó, hạng người như vậy được gọi là người nói đúng thời, người nói lời lợi ích, người nói đúng pháp, người nói đúng luật. ‘‘Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa lobhajā pāpakā akusalā dhammā pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. Diṭṭheva dhamme sukhaṃ viharati avighātaṃ anupāyāsaṃ apariḷāhaṃ. Diṭṭheva dhamme parinibbāyati. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, các pháp ác, bất thiện sanh từ tham đã được đoạn tận, đã được cắt đứt tận gốc, đã được làm như thân cây thốt nốt, đã được làm cho không tồn tại, có pháp không sanh khởi trong tương lai. Vị ấy sống an lạc ngay trong hiện tại, không phiền não, không ưu não, không nhiệt não. Vị ấy viên tịch ngay trong hiện tại. ‘‘Dosajā…pe… parinibbāyati. Mohajā…pe… parinibbāyati. Seyyathāpi bhikkhave, sālo vā dhavo vā phandano vā tīhi māluvālatāhi uddhasto pariyonaddho. Atha puriso āgaccheyya kuddāla-piṭakaṃ ādāya. So taṃ māluvālataṃ mūle chindeyya, mūle chetvā palikhaṇeyya, palikhaṇitvā mūlāni uddhareyya, antamaso usīranāḷimattānipi. So taṃ māluvālataṃ khaṇḍākhaṇḍikaṃ chindeyya, khaṇḍākhaṇḍikaṃ chetvā phāleyya, phāletvā sakalikaṃ sakalikaṃ kareyya, sakalikaṃ sakalikaṃ karitvā vātātape visoseyya, vātātape visosetvā agginā ḍaheyya, agginā ḍahitvā masiṃ kareyya, masiṃ karitvā mahāvāte vā ophuṇeyya nadiyā vā sīghasotāya pavāheyya. Evamassa tā, bhikkhave, māluvālatā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. Evamevaṃ kho, bhikkhave, evarūpassa puggalassa lobhajā pāpakā akusalā dhammā pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. Diṭṭheva dhamme sukhaṃ viharati avighātaṃ anupāyāsaṃ apariḷāhaṃ. Diṭṭheva dhamme parinibbāyati. Sanh từ sân... cho đến... vị ấy viên tịch. Sanh từ si... cho đến... vị ấy viên tịch. Này các Tỳ khưu, ví như cây sāla, hoặc cây dhava, hoặc cây phandana, bị ba loại dây leo māluvā tàn phá, bao phủ. Rồi một người mang cuốc và giỏ đến. Người ấy chặt dây leo māluvā đó ở gốc, sau khi chặt ở gốc, người ấy đào lên, sau khi đào lên, người ấy nhổ lên các rễ, cho đến cả những rễ nhỏ bằng rễ cỏ hương bài. Người ấy chặt dây leo māluvā đó ra từng khúc, sau khi chặt ra từng khúc, người ấy chẻ ra, sau khi chẻ ra, người ấy làm thành từng mảnh vụn, sau khi làm thành từng mảnh vụn, người ấy phơi khô trong gió và nắng, sau khi phơi khô trong gió và nắng, người ấy đốt bằng lửa, sau khi đốt bằng lửa, người ấy làm thành tro, sau khi làm thành tro, người ấy hoặc tung vào trong gió lớn, hoặc cho trôi đi trong dòng sông chảy xiết. Này các Tỳ khưu, như vậy, những dây leo māluvā đó của người ấy được cắt đứt tận gốc, được làm như thân cây thốt nốt, được làm cho không tồn tại, có pháp không sanh khởi trong tương lai. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, các pháp ác, bất thiện sanh từ tham đã được đoạn tận, đã được cắt đứt tận gốc, đã được làm như thân cây thốt nốt, đã được làm cho không tồn tại, có pháp không sanh khởi trong tương lai. Vị ấy sống an lạc ngay trong hiện tại, không phiền não, không ưu não, không nhiệt não. Vị ấy viên tịch ngay trong hiện tại. ‘‘Dosajā …pe… mohajā pāpakā akusalā dhammā pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. Diṭṭheva dhamme sukhaṃ viharati avighātaṃ anupāyāsaṃ apariḷāhaṃ. Diṭṭheva dhamme parinibbāyati. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi kusalamūlānī’’ti. Navamaṃ. Các pháp ác, bất thiện sanh từ sân... sanh từ si đã được đoạn tận, đã được cắt đứt tận gốc rễ, đã được làm cho như thân cây thốt nốt, đã được làm cho không thể hiện hữu, có đặc tính không sanh khởi trong tương lai. Vị ấy sống an lạc, không phiền não, không mệt nhọc, không nóng nảy ngay trong hiện tại. Vị ấy tịch tịnh ngay trong hiện tại. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba thiện căn. (Kinh) thứ chín. 10. Uposathasuttaṃ 10. Kinh Bố-tát 71. Evaṃ [Pg.206] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati pubbārāme migāramātupāsāde. Atha kho visākhā migāramātā tadahuposathe yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho visākhaṃ migāramātaraṃ bhagavā etadavoca – ‘‘handa kuto nu tvaṃ, visākhe, āgacchasi divā divassā’’ti? ‘‘Uposathāhaṃ, bhante, ajja upavasāmī’’ti. 71. Tôi nghe như vầy – một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Pubbārāma, trong lâu đài của mẹ Migāra. Bấy giờ, vào ngày Bố-tát, bà Visākhā, mẹ của Migāra, đi đến nơi Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với bà Visākhā, mẹ của Migāra, đang ngồi một bên: 'Này Visākhā, sao bà lại đến đây vào lúc ban ngày thế này?' 'Bạch Thế Tôn, hôm nay con đang thực hành Bố-tát.' ‘‘Tayo khome, visākhe, uposathā. Katame tayo? Gopālakuposatho, nigaṇṭhuposatho, ariyuposatho. Kathañca, visākhe, gopālakuposatho hoti? Seyyathāpi, visākhe, gopālako sāyanhasamaye sāmikānaṃ gāvo niyyātetvā iti paṭisañcikkhati – ‘ajja kho gāvo amukasmiñca amukasmiñca padese cariṃsu, amukasmiñca amukasmiñca padese pānīyāni piviṃsu; sve dāni gāvo amukasmiñca amukasmiñca padese carissanti, amukasmiñca amukasmiñca padese pānīyāni pivissantī’ti; evamevaṃ kho, visākhe, idhekacco uposathiko iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ khvajja idañcidañca khādanīyaṃ khādiṃ, idañcidañca bhojanīyaṃ bhuñjiṃ; sve dānāhaṃ idañcidañca khādanīyaṃ khādissāmi, idaṃ cidañca bhojanīyaṃ bhuñjissāmī’ti. So tena abhijjhāsahagatena cetasā divasaṃ atināmeti. Evaṃ kho visākhe, gopālakuposatho hoti. Evaṃ upavuttho kho, visākhe, gopālakuposatho na mahapphalo hoti na mahānisaṃso na mahājutiko na mahāvipphāro. Này Visākhā, có ba loại Bố-tát này. Ba loại nào? Bố-tát của người chăn bò, Bố-tát của Nigaṇṭha, và Bố-tát của bậc Thánh. Và này Visākhā, thế nào là Bố-tát của người chăn bò? Ví như, này Visākhā, người chăn bò vào buổi chiều, sau khi giao lại đàn bò cho chủ, suy xét rằng: 'Hôm nay đàn bò đã ăn cỏ ở chỗ này, chỗ này, đã uống nước ở chỗ này, chỗ này; ngày mai đàn bò sẽ ăn cỏ ở chỗ này, chỗ này, sẽ uống nước ở chỗ này, chỗ này'. Cũng vậy, này Visākhā, ở đây có người thực hành Bố-tát suy xét rằng: 'Hôm nay ta đã ăn vật thực cứng loại này, loại này, đã ăn vật thực mềm loại này, loại này; ngày mai ta sẽ ăn vật thực cứng loại này, loại này, sẽ ăn vật thực mềm loại này, loại này'. Người ấy trải qua ngày với tâm tham ái như vậy. Này Visākhā, như vậy là Bố-tát của người chăn bò. Này Visākhā, Bố-tát của người chăn bò được thực hành như vậy không có quả lớn, không có lợi ích lớn, không có ánh sáng lớn, không có sự lan tỏa lớn. ‘‘Kathañca, visākhe, nigaṇṭhuposatho hoti? Atthi, visākhe, nigaṇṭhā nāma samaṇajātikā. Te sāvakaṃ evaṃ samādapenti – ‘ehi tvaṃ, ambho purisa, ye puratthimāya disāya pāṇā paraṃ yojanasataṃ tesu daṇḍaṃ nikkhipāhi; ye pacchimāya disāya pāṇā paraṃ yojanasataṃ tesu daṇḍaṃ nikkhipāhi; ye uttarāya disāya pāṇā paraṃ yojanasataṃ tesu daṇḍaṃ nikkhipāhi; ye dakkhiṇāya disāya pāṇā paraṃ yojanasataṃ tesu daṇḍaṃ nikkhipāhī’ti. Iti ekaccānaṃ pāṇānaṃ anuddayāya anukampāya samādapenti, ekaccānaṃ pāṇānaṃ nānuddayāya nānukampāya samādapenti. Te tadahuposathe sāvakaṃ evaṃ samādapenti – ‘ehi tvaṃ, ambho purisa, sabbacelāni [Pg.207] nikkhipitvā evaṃ vadehi – nāhaṃ kvacani kassaci kiñcanatasmiṃ, na ca mama kvacani katthaci kiñcanatatthī’ti. Jānanti kho panassa mātāpitaro – ‘ayaṃ amhākaṃ putto’ti; sopi jānāti – ‘ime mayhaṃ mātāpitaro’ti. Jānāti kho panassa puttadāro – ‘ayaṃ mayhaṃ bhattā’ti; sopi jānāti – ‘ayaṃ mayhaṃ puttadāro’ti. Jānanti kho panassa dāsakammakaraporisā – ‘ayaṃ amhākaṃ ayyo’ti; sopi jānāti – ‘ime mayhaṃ dāsakammakaraporisā’ti. Iti yasmiṃ samaye sacce samādapetabbā musāvāde tasmiṃ samaye samādapenti. Idaṃ tassa musāvādasmiṃ vadāmi. So tassā rattiyā accayena bhoge adinnaṃyeva paribhuñjati. Idaṃ tassa adinnādānasmiṃ vadāmi. Evaṃ kho, visākhe, nigaṇṭhuposatho hoti. Evaṃ upavuttho kho, visākhe, nigaṇṭhuposatho na mahapphalo hoti na mahānisaṃso na mahājutiko na mahāvipphāro. Và này Visākhā, thế nào là Bố-tát của Nigaṇṭha? Này Visākhā, có một loại sa-môn tên là Nigaṇṭha. Họ khuyên dạy đệ tử như vầy: 'Này ông, hãy đến đây. Hãy từ bỏ gậy trượng đối với các chúng sanh ở phương đông, xa hơn một trăm do-tuần; hãy từ bỏ gậy trượng đối với các chúng sanh ở phương tây, xa hơn một trăm do-tuần; hãy từ bỏ gậy trượng đối với các chúng sanh ở phương bắc, xa hơn một trăm do-tuần; hãy từ bỏ gậy trượng đối với các chúng sanh ở phương nam, xa hơn một trăm do-tuần.' Như vậy, họ khuyên dạy lòng từ ái và bi mẫn đối với một số chúng sanh, nhưng không khuyên dạy lòng từ ái và bi mẫn đối với một số chúng sanh khác. Vào ngày Bố-tát, họ khuyên dạy đệ tử như vầy: 'Này ông, hãy đến đây. Hãy cởi bỏ tất cả y phục và nói như vầy: "Tôi không có gì dính mắc với bất cứ ai ở bất cứ đâu, và cũng không có gì của tôi dính mắc với bất cứ ai ở bất cứ đâu".' Nhưng cha mẹ của người ấy biết: 'Đây là con của chúng ta'; và người ấy cũng biết: 'Đây là cha mẹ của ta'. Vợ con của người ấy biết: 'Đây là chồng của chúng ta'; và người ấy cũng biết: 'Đây là vợ con của ta'. Tôi tớ và người làm công của người ấy biết: 'Đây là chủ của chúng ta'; và người ấy cũng biết: 'Đây là tôi tớ và người làm công của ta'. Như vậy, vào lúc cần phải khuyên dạy sự thật, họ lại khuyên dạy lời nói dối. Ta nói rằng điều này là lời nói dối của người ấy. Sau khi đêm đó trôi qua, người ấy hưởng thụ những tài sản không được cho. Ta nói rằng điều này là sự lấy của không cho của người ấy. Này Visākhā, như vậy là Bố-tát của Nigaṇṭha. Này Visākhā, Bố-tát của Nigaṇṭha được thực hành như vậy không có quả lớn, không có lợi ích lớn, không có ánh sáng lớn, không có sự lan tỏa lớn. ‘‘Kathañca, visākhe, ariyuposatho hoti? Upakkiliṭṭhassa, visākhe, cittassa upakkamena pariyodapanā hoti. Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti? Idha, visākhe, ariyasāvako tathāgataṃ anussarati – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Tassa tathāgataṃ anussarato cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati. Ye cittassa upakkilesā te pahīyanti, seyyathāpi, visākhe, upakkiliṭṭhassa sīsassa upakkamena pariyodapanā hoti. Và này Visākhā, thế nào là Bố-tát của bậc Thánh? Này Visākhā, đó là sự gột rửa tâm ô uế bằng phương pháp. Và này Visākhā, thế nào là sự gột rửa tâm ô uế bằng phương pháp? Này Visākhā, ở đây, vị Thánh đệ tử tùy niệm Như Lai: 'Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn'. Khi vị ấy tùy niệm Như Lai, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi. Những tùy phiền não của tâm được đoạn trừ. Ví như, này Visākhā, đó là sự gột rửa cái đầu dơ bẩn bằng phương pháp. ‘‘Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa sīsassa upakkamena pariyodapanā hoti? Kakkañca paṭicca mattikañca paṭicca udakañca paṭicca purisassa ca tajjaṃ vāyāmaṃ paṭicca, evaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa sīsassa upakkamena pariyodapanā hoti. Evamevaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti. Và này Visākhā, thế nào là sự gột rửa cái đầu dơ bẩn bằng phương pháp? Duyên vào bột, duyên vào đất sét, duyên vào nước, và duyên vào sự nỗ lực thích đáng của người ấy, này Visākhā, như vậy là sự gột rửa cái đầu dơ bẩn bằng phương pháp. Cũng vậy, này Visākhā, đó là sự gột rửa tâm ô uế bằng phương pháp. ‘‘Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti? Idha, visākhe, ariyasāvako tathāgataṃ anussarati – ‘itipi so [Pg.208] bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Tassa tathāgataṃ anussarato cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti. Ayaṃ vuccati, visākhe – ‘ariyasāvako brahmuposathaṃ upavasati, brahmunā saddhiṃ saṃvasati, brahmañcassa ārabbha cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti’. Evaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti. Này Visākhā, thế nào là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp? Này Visākhā, ở đây, vị Thánh đệ tử tùy niệm Như Lai rằng: ‘Vì lý do này, vị Thế Tôn ấy là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.’ Khi vị ấy tùy niệm Như Lai, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, điều này được gọi là: ‘Vị Thánh đệ tử thực hành ngày trai giới Phạm Thiên, sống cùng với Phạm Thiên, và do duyên vào Phạm Thiên mà tâm của vị ấy được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ.’ Này Visākhā, như vậy là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp. ‘‘Upakkiliṭṭhassa, visākhe, cittassa upakkamena pariyodapanā hoti. Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti? Idha, visākhe, ariyasāvako dhammaṃ anussarati – ‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’ti. Tassa dhammaṃ anussarato cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti, seyyathāpi, visākhe, upakkiliṭṭhassa kāyassa upakkamena pariyodapanā hoti. Này Visākhā, có sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp. Và này Visākhā, thế nào là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp? Này Visākhā, ở đây, vị Thánh đệ tử tùy niệm Pháp rằng: ‘Pháp đã được Thế Tôn khéo thuyết giảng, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có tính hướng thượng, được người trí tự mình chứng hiểu.’ Khi vị ấy tùy niệm Pháp, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, cũng giống như có sự thanh lọc thân thể bị dơ bẩn bằng phương pháp. ‘‘Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa kāyassa upakkamena pariyodapanā hoti? Sottiñca paṭicca, cuṇṇañca paṭicca, udakañca paṭicca, purisassa ca tajjaṃ vāyāmaṃ paṭicca. Evaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa kāyassa upakkamena pariyodapanā hoti. Evamevaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti. Này Visākhā, thế nào là sự thanh lọc thân thể bị dơ bẩn bằng phương pháp? Là nhờ vào dụng cụ chà rửa, nhờ vào bột thơm, nhờ vào nước, và nhờ vào sự nỗ lực thích hợp của người ấy. Này Visākhā, như vậy là sự thanh lọc thân thể bị dơ bẩn bằng phương pháp. Cũng y như thế, này Visākhā, có sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp. ‘‘Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti? Idha, visākhe, ariyasāvako dhammaṃ anussarati – ‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’ti. Tassa dhammaṃ anussarato cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti. Ayaṃ vuccati, visākhe, ‘ariyasāvako dhammuposathaṃ upavasati, dhammena saddhiṃ saṃvasati, dhammañcassa ārabbha cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti’. Evaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti. Này Visākhā, thế nào là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp? Này Visākhā, ở đây, vị Thánh đệ tử tùy niệm Pháp rằng: ‘Pháp đã được Thế Tôn khéo thuyết giảng, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có tính hướng thượng, được người trí tự mình chứng hiểu.’ Khi vị ấy tùy niệm Pháp, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, điều này được gọi là: ‘Vị Thánh đệ tử thực hành ngày trai giới Pháp, sống cùng với Pháp, và do duyên vào Pháp mà tâm của vị ấy được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ.’ Này Visākhā, như vậy là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp. ‘‘Upakkiliṭṭhassa[Pg.209], visākhe, cittassa upakkamena pariyodapanā hoti. Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti? Idha, visākhe, ariyasāvako saṅghaṃ anussarati – ‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ujuppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ñāyappaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, sāmīcippaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, yadidaṃ cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’ti. Tassa saṅghaṃ anussarato cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti, seyyathāpi, visākhe, upakkiliṭṭhassa vatthassa upakkamena pariyodapanā hoti. Này Visākhā, có sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp. Và này Visākhā, thế nào là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp? Này Visākhā, ở đây, vị Thánh đệ tử tùy niệm Tăng rằng: ‘Chúng Thánh đệ tử của Thế Tôn là bậc diệu hạnh, chúng Thánh đệ tử của Thế Tôn là bậc trực hạnh, chúng Thánh đệ tử của Thế Tôn là bậc như lý hạnh, chúng Thánh đệ tử của Thế Tôn là bậc chánh hạnh; tức là bốn đôi tám vị. Chúng Thánh đệ tử của Thế Tôn ấy là đáng được cúng dường, đáng được nghênh tiếp, đáng được bố thí, đáng được chắp tay, là phước điền vô thượng ở đời.’ Khi vị ấy tùy niệm Tăng, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, cũng giống như có sự giặt sạch tấm vải bị dơ bẩn bằng phương pháp. ‘‘Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa vatthassa upakkamena pariyodapanā hoti? Usmañca paṭicca, khārañca paṭicca, gomayañca paṭicca, udakañca paṭicca, purisassa ca tajjaṃ vāyāmaṃ paṭicca. Evaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa vatthassa upakkamena pariyodapanā hoti. Evamevaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti. Này Visākhā, thế nào là sự giặt sạch tấm vải bị dơ bẩn bằng phương pháp? Là nhờ vào hơi nóng, nhờ vào chất kiềm, nhờ vào phân bò, nhờ vào nước, và nhờ vào sự nỗ lực thích hợp của người ấy. Này Visākhā, như vậy là sự giặt sạch tấm vải bị dơ bẩn bằng phương pháp. Cũng y như thế, này Visākhā, có sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp. ‘‘Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti? Idha, visākhe, ariyasāvako saṅghaṃ anussarati – ‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’ti. Tassa saṅghaṃ anussarato cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti. Ayaṃ vuccati, visākhe, ‘ariyasāvako saṅghuposathaṃ upavasati, saṅghena saddhiṃ saṃvasati, saṅghañcassa ārabbha cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti’. Evaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti. Này Visākhā, thế nào là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp? Này Visākhā, ở đây, vị Thánh đệ tử tùy niệm Tăng rằng: ‘Chúng Thánh đệ tử của Thế Tôn là bậc diệu hạnh, ... cho đến ... là phước điền vô thượng ở đời.’ Khi vị ấy tùy niệm Tăng, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, điều này được gọi là: ‘Vị Thánh đệ tử thực hành ngày trai giới Tăng, sống cùng với Tăng, và do duyên vào Tăng mà tâm của vị ấy được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những phiền não cấu uế của tâm được đoạn trừ.’ Này Visākhā, như vậy là sự thanh lọc tâm bị ô nhiễm bằng phương pháp. ‘‘Upakkiliṭṭhassa, visākhe, cittassa upakkamena pariyodapanā hoti. Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti? Idha, visākhe, ariyasāvako attano sīlāni anussarati akhaṇḍāni [Pg.210] acchiddāni asabalāni akammāsāni bhujissāni viññuppasatthāni aparāmaṭṭhāni samādhisaṃvattanikāni. Tassa sīlaṃ anussarato cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti, seyyathāpi, visākhe, upakkiliṭṭhassa ādāsassa upakkamena pariyodapanā hoti. “Này Visākhā, đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực. Và này Visākhā, thế nào là đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực? Này Visākhā, ở đây vị Thánh đệ tử tùy niệm về các giới của mình không bị sứt mẻ, không bị rách thủng, không bị tỳ vết, không bị lốm đốm, có tính giải thoát, được bậc trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến định. Khi vị ấy tùy niệm về giới, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những tùy phiền não của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, ví như đối với tấm gương bị dơ bẩn, có sự làm cho trong sạch bằng nỗ lực.” ‘‘Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa ādāsassa upakkamena pariyodapanā hoti? Telañca paṭicca, chārikañca paṭicca, vālaṇḍupakañca paṭicca, purisassa ca tajjaṃ vāyāmaṃ paṭicca. Evaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa ādāsassa upakkamena pariyodapanā hoti. Evamevaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti. “Và này Visākhā, thế nào là đối với tấm gương bị dơ bẩn, có sự làm cho trong sạch bằng nỗ lực? Do duyên vào dầu, do duyên vào tro, do duyên vào miếng giẻ lau, và do duyên vào sự cố gắng thích hợp của người ấy. Này Visākhā, chính là như vậy, đối với tấm gương bị dơ bẩn, có sự làm cho trong sạch bằng nỗ lực. Này Visākhā, cũng tương tự như vậy, đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực.” ‘‘Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti? Idha, visākhe, ariyasāvako attano sīlāni anussarati akhaṇḍāni…pe… samādhisaṃvattanikāni. Tassa sīlaṃ anussarato cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti. Ayaṃ vuccati, visākhe, ‘ariyasāvako sīluposathaṃ upavasati, sīlena saddhiṃ saṃvasati, sīlañcassa ārabbha cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti’. Evaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti. “Và này Visākhā, thế nào là đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực? Này Visākhā, ở đây vị Thánh đệ tử tùy niệm về các giới của mình không bị sứt mẻ, ... cho đến ... đưa đến định. Khi vị ấy tùy niệm về giới, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những tùy phiền não của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, vị Thánh đệ tử này được gọi là: ‘Vị ấy thực hành ngày Bố-tát về giới, vị ấy sống chung với giới, và do nương vào giới tâm của vị ấy được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những tùy phiền não của tâm được đoạn trừ’. Này Visākhā, chính là như vậy, đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực.” ‘‘Upakkiliṭṭhassa, visākhe, cittassa upakkamena pariyodapanā hoti. Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti? Idha visākhe, ariyasāvako devatā anussarati – ‘santi devā cātumahārājikā, santi devā tāvatiṃsā, santi devā yāmā, santi devā tusitā, santi devā nimmānaratino, santi devā paranimmitavasavattino, santi devā brahmakāyikā, santi devā tatuttari. Yathārūpāya saddhāya samannāgatā tā devatā ito cutā tatthupapannā, mayhampi tathārūpā saddhā saṃvijjati. Yathārūpena sīlena samannāgatā tā devatā ito cutā tatthupapannā, mayhampi tathārūpaṃ sīlaṃ saṃvijjati. Yathārūpena sutena samannāgatā tā devatā ito cutā tatthupapannā, mayhampi tathārūpaṃ sutaṃ saṃvijjati. Yathārūpena cāgena samannāgatā tā devatā ito cutā tatthupapannā, mayhampi tathārūpo cāgo saṃvijjati. Yathārūpāya paññāya [Pg.211] samannāgatā tā devatā ito cutā tatthupapannā, mayhampi tathārūpā paññā saṃvijjatī’ti. Tassa attano ca tāsañca devatānaṃ saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca anussarato cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti, seyyathāpi, visākhe, upakkiliṭṭhassa jātarūpassa upakkamena pariyodapanā hoti. “Này Visākhā, đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực. Và này Visākhā, thế nào là đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực? Này Visākhā, ở đây vị Thánh đệ tử tùy niệm về các vị chư thiên: ‘Có các vị chư thiên cõi Tứ Đại Thiên Vương, có các vị chư thiên cõi Ba Mươi Ba, có các vị chư thiên cõi Dạ Ma, có các vị chư thiên cõi Đâu Suất, có các vị chư thiên cõi Hóa Lạc, có các vị chư thiên cõi Tha Hóa Tự Tại, có các vị chư thiên thuộc thân Phạm thiên, có các vị chư thiên cao hơn nữa. Các vị chư thiên ấy, do thành tựu với loại tín nào, sau khi mệnh chung từ nơi đây đã được sanh lên nơi ấy, loại tín tương tự như vậy cũng có ở nơi ta. Các vị chư thiên ấy, do thành tựu với loại giới nào, sau khi mệnh chung từ nơi đây đã được sanh lên nơi ấy, loại giới tương tự như vậy cũng có ở nơi ta. Các vị chư thiên ấy, do thành tựu với loại văn nào, sau khi mệnh chung từ nơi đây đã được sanh lên nơi ấy, loại văn tương tự như vậy cũng có ở nơi ta. Các vị chư thiên ấy, do thành tựu với loại thí nào, sau khi mệnh chung từ nơi đây đã được sanh lên nơi ấy, loại thí tương tự như vậy cũng có ở nơi ta. Các vị chư thiên ấy, do thành tựu với loại tuệ nào, sau khi mệnh chung từ nơi đây đã được sanh lên nơi ấy, loại tuệ tương tự như vậy cũng có ở nơi ta.’ Khi vị ấy tùy niệm về tín, giới, văn, thí, tuệ của chính mình và của các vị chư thiên ấy, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những tùy phiền não của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, ví như đối với vàng chưa gia công bị dơ bẩn, có sự làm cho trong sạch bằng nỗ lực.” ‘‘Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa jātarūpassa upakkamena pariyodapanā hoti? Ukkañca paṭicca, loṇañca paṭicca, gerukañca paṭicca, nāḷikasaṇḍāsañca paṭicca, purisassa ca tajjaṃ vāyāmaṃ paṭicca. Evaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa jātarūpassa upakkamena pariyodapanā hoti. Evamevaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti. “Và này Visākhā, thế nào là đối với vàng chưa gia công bị dơ bẩn, có sự làm cho trong sạch bằng nỗ lực? Do duyên vào lò luyện, do duyên vào đất mặn, do duyên vào đất son, do duyên vào ống thổi và cái kẹp, và do duyên vào sự cố gắng thích hợp của người ấy. Này Visākhā, chính là như vậy, đối với vàng chưa gia công bị dơ bẩn, có sự làm cho trong sạch bằng nỗ lực. Này Visākhā, cũng tương tự như vậy, đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực.” ‘‘Kathañca, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti? Idha, visākhe, ariyasāvako devatā anussarati – ‘santi devā cātumahārājikā, santi devā tāvatiṃsā…pe… santi devā tatuttari. Yathārūpāya saddhāya samannāgatā tā devatā ito cutā tatthupapannā, mayhampi tathārūpā saddhā saṃvijjati. Yathārūpena sīlena…pe… sutena…pe… cāgena…pe… paññāya samannāgatā tā devatā ito cutā tatthupapannā, mayhampi tathārūpā paññā saṃvijjatī’ti. Tassa attano ca tāsañca devatānaṃ saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca anussarato cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti. Ayaṃ vuccati, visākhe, ‘ariyasāvako devatuposathaṃ upavasati, devatāhi saddhiṃ saṃvasati, devatā ārabbha cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyanti’. Evaṃ kho, visākhe, upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti. “Và này Visākhā, thế nào là đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực? Này Visākhā, ở đây vị Thánh đệ tử tùy niệm về các vị chư thiên: ‘Có các vị chư thiên cõi Tứ Đại Thiên Vương, có các vị chư thiên cõi Ba Mươi Ba, ... cho đến ... có các vị chư thiên cao hơn nữa. Các vị chư thiên ấy, do thành tựu với loại tín nào, sau khi mệnh chung từ nơi đây đã được sanh lên nơi ấy, loại tín tương tự như vậy cũng có ở nơi ta. Các vị chư thiên ấy, do thành tựu với loại giới nào, ... văn nào, ... thí nào, ... tuệ nào, sau khi mệnh chung từ nơi đây đã được sanh lên nơi ấy, loại tuệ tương tự như vậy cũng có ở nơi ta.’ Khi vị ấy tùy niệm về tín, giới, văn, thí, tuệ của chính mình và của các vị chư thiên ấy, tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những tùy phiền não của tâm được đoạn trừ. Này Visākhā, vị Thánh đệ tử này được gọi là: ‘Vị ấy thực hành ngày Bố-tát về chư thiên, vị ấy sống chung với chư thiên, và do nương vào chư thiên tâm được tịnh tín, hân hoan sanh khởi, những tùy phiền não của tâm được đoạn trừ’. Này Visākhā, chính là như vậy, đối với tâm bị ô nhiễm, có sự thanh lọc bằng nỗ lực.” ‘‘Sa kho so, visākhe, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘yāvajīvaṃ arahanto pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭiviratā nihitadaṇḍā nihitasatthā lajjī dayāpannā sabbapāṇabhūtahitānukampī viharanti; ahampajja imañca rattiṃ imañca divasaṃ pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭivirato nihitadaṇḍo nihitasattho lajjī dayāpanno sabbapāṇabhūtahitānukampī [Pg.212] viharāmi. Imināpi aṅgena arahataṃ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissati. Này Visākhā, vị Thánh đệ tử ấy suy xét như vầy: ‘Trọn đời, các bậc A-la-hán từ bỏ sát sanh, tránh xa sát sanh, đã đặt xuống gậy gộc, đã đặt xuống khí giới, có lòng tàm, có lòng bi mẫn, sống với lòng thương tưởng đến lợi ích cho tất cả chúng sanh hữu tình. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, từ bỏ sát sanh, tránh xa sát sanh, đặt xuống gậy gộc, đặt xuống khí giới, có lòng tàm, có lòng bi mẫn, sống với lòng thương tưởng đến lợi ích cho tất cả chúng sanh hữu tình. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành. ‘‘Yāvajīvaṃ arahanto adinnādānaṃ pahāya adinnādānā paṭiviratā dinnādāyī dinnapāṭikaṅkhī, athenena sucibhūtena attanā viharanti; ahampajja imañca rattiṃ imañca divasaṃ adinnādānaṃ pahāya adinnādānā paṭivirato dinnādāyī dinnapāṭikaṅkhī, athenena sucibhūtena attanā viharāmi. Imināpi aṅgena arahataṃ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissati. ‘Trọn đời, các bậc A-la-hán từ bỏ lấy của không cho, tránh xa lấy của không cho, chỉ nhận vật đã cho, chỉ mong đợi vật đã cho, sống với tự thân trong sạch, không trộm cắp. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, từ bỏ lấy của không cho, tránh xa lấy của không cho, chỉ nhận vật đã cho, chỉ mong đợi vật đã cho, sống với tự thân trong sạch, không trộm cắp. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành. ‘‘Yāvajīvaṃ arahanto abrahmacariyaṃ pahāya brahmacārī ārācārī viratā methunā gāmadhammā; ahampajja imañca rattiṃ imañca divasaṃ abrahmacariyaṃ pahāya brahmacārī ārācārī virato methunā gāmadhammā. Imināpi aṅgena arahataṃ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissati. ‘Trọn đời, các bậc A-la-hán từ bỏ hành vi không phạm hạnh, sống phạm hạnh, sống xa lìa, tránh xa sự dâm dục là pháp của dân làng. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, từ bỏ hành vi không phạm hạnh, sống phạm hạnh, sống xa lìa, tránh xa sự dâm dục là pháp của dân làng. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành. ‘‘Yāvajīvaṃ arahanto musāvādaṃ pahāya musāvādā paṭiviratā saccavādī saccasandhā thetā paccayikā avisaṃvādakā lokassa; ahampajja imañca rattiṃ imañca divasaṃ musāvādaṃ pahāya musāvādā paṭivirato saccavādī saccasandho theto paccayiko avisaṃvādako lokassa. Imināpi aṅgena arahataṃ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissati. ‘Trọn đời, các bậc A-la-hán từ bỏ nói dối, tránh xa nói dối, nói lời chân thật, kết hợp lời chân thật, có lời nói chắc chắn, có lời nói đáng tin cậy, không lừa dối thế gian. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, từ bỏ nói dối, tránh xa nói dối, nói lời chân thật, kết hợp lời chân thật, có lời nói chắc chắn, có lời nói đáng tin cậy, không lừa dối thế gian. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành. ‘‘Yāvajīvaṃ arahanto surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ pahāya surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratā; ahampajja imañca rattiṃ imañca divasaṃ surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ pahāya surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato. Imināpi aṅgena arahataṃ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissati. ‘Trọn đời, các bậc A-la-hán từ bỏ việc uống rượu men, rượu nấu là cơ sở của sự dể duôi, tránh xa việc uống rượu men, rượu nấu là cơ sở của sự dể duôi. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, từ bỏ việc uống rượu men, rượu nấu là cơ sở của sự dể duôi, tránh xa việc uống rượu men, rượu nấu là cơ sở của sự dể duôi. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành. ‘‘Yāvajīvaṃ arahanto ekabhattikā rattūparatā viratā vikālabhojanā; ahampajja imañca rattiṃ imañca divasaṃ ekabhattiko rattūparato virato vikālabhojanā. Imināpi aṅgena arahataṃ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissati. ‘Trọn đời, các bậc A-la-hán ăn một bữa, từ bỏ ăn ban đêm, tránh xa ăn phi thời. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, ăn một bữa, từ bỏ ăn ban đêm, tránh xa ăn phi thời. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành. ‘‘Yāvajīvaṃ arahanto naccagītavāditavisūkadassanamālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā paṭiviratā; ahampajja imañca rattiṃ imañca divasaṃ naccagītavāditavisūkadassanamālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā paṭivirato[Pg.213]. Imināpi aṅgena arahataṃ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissati. ‘Trọn đời, các bậc A-la-hán tránh xa việc múa, hát, chơi nhạc, xem các buổi trình diễn là trở ngại, việc trang điểm, tô điểm bằng cách đeo vòng hoa, thoa hương liệu và dầu thơm. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, tránh xa việc múa, hát, chơi nhạc, xem các buổi trình diễn là trở ngại, việc trang điểm, tô điểm bằng cách đeo vòng hoa, thoa hương liệu và dầu thơm. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành. ‘‘Yāvajīvaṃ arahanto uccāsayanamahāsayanaṃ pahāya uccāsayanamahāsayanā paṭiviratā nīcaseyyaṃ kappenti mañcake vā tiṇasanthārake vā; ahampajja imañca rattiṃ imañca divasaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ pahāya uccāsayanamahāsayanā paṭivirato nīcaseyyaṃ kappemi mañcake vā tiṇasanthārake vā. Imināpi aṅgena arahataṃ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissatī’’ti. ‘Trọn đời, các bậc A-la-hán từ bỏ giường cao, giường lớn, tránh xa giường cao, giường lớn, họ nằm ở chỗ thấp, hoặc trên giường nhỏ hoặc trên thảm cỏ. Hôm nay, ta cũng trong đêm này và ngày này, từ bỏ giường cao, giường lớn, tránh xa giường cao, giường lớn, ta nằm ở chỗ thấp, hoặc trên giường nhỏ hoặc trên thảm cỏ. Với chi phần này, ta noi gương các bậc A-la-hán, và ngày Bố-tát của ta sẽ được thực hành.’ ‘‘Evaṃ kho, visākhe, ariyuposatho hoti. Evaṃ upavuttho kho, visākhe, ariyuposatho mahapphalo hoti mahānisaṃso mahājutiko mahāvipphāro’’. Này Visākhā, ngày Bố-tát của bậc Thánh là như vậy. Này Visākhā, ngày Bố-tát của bậc Thánh được thực hành như vậy có quả lớn, có lợi ích lớn, có ánh sáng lớn, có sự lan tỏa lớn. ‘‘Kīvamahapphalo hoti kīvamahānisaṃso kīvamahājutiko kīvamahāvipphāro’’? ‘‘Seyyathāpi, visākhe, yo imesaṃ soḷasannaṃ mahājanapadānaṃ pahūtarattaratanānaṃ issariyādhipaccaṃ rajjaṃ kāreyya, seyyathidaṃ – aṅgānaṃ, magadhānaṃ, kāsīnaṃ, kosalānaṃ, vajjīnaṃ, mallānaṃ, cetīnaṃ, vaṅgānaṃ, kurūnaṃ, pañcālānaṃ, macchānaṃ, sūrasenānaṃ, assakānaṃ, avantīnaṃ, gandhārānaṃ, kambojānaṃ, aṭṭhaṅgasamannāgatassa uposathassa etaṃ kalaṃ nāgghati soḷasiṃ. Taṃ kissa hetu? Kapaṇaṃ, visākhe, mānusakaṃ rajjaṃ dibbaṃ sukhaṃ upanidhāya’’. Quả lớn như thế nào, lợi ích lớn như thế nào, ánh sáng lớn như thế nào, sự lan tỏa lớn như thế nào? Này Visākhā, ví như người nào thực hiện vương quyền tối thượng trên mười sáu đại quốc này, đầy dẫy châu báu quý giá, tức là: Aṅga, Magadha, Kāsī, Kosala, Vajjī, Mallā, Ceti, Vaṅga, Kuru, Pañcāla, Maccha, Sūrasena, Assaka, Avantī, Gandhāra, Kamboja, (vương quyền ấy) không bằng một phần mười sáu của ngày Bố-tát gồm tám chi phần. Vì cớ sao? Này Visākhā, vương quyền của loài người là nhỏ nhoi khi so với hạnh phúc cõi trời. ‘‘Yāni, visākhe, mānusakāni paññāsa vassāni, cātumahārājikānaṃ devānaṃ eso eko rattindivo. Tāya rattiyā tiṃsarattiyo māso. Tena māsena dvādasamāsiyo saṃvaccharo. Tena saṃvaccharena dibbāni pañca vassasatāni cātumahārājikānaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ. Ṭhānaṃ kho panetaṃ, visākhe, vijjati yaṃ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasitvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā cātumahārājikānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya. Idaṃ kho panetaṃ, visākhe, sandhāya bhāsitaṃ – ‘kapaṇaṃ mānusakaṃ rajjaṃ dibbaṃ sukhaṃ upanidhāya’’’. Này Visākhā, năm mươi năm của loài người là một ngày một đêm của chư thiên ở cõi Tứ Đại Thiên Vương. Ba mươi ngày đêm như vậy là một tháng. Mười hai tháng như vậy là một năm. Năm trăm năm trời như vậy là tuổi thọ của chư thiên ở cõi Tứ Đại Thiên Vương. Này Visākhā, có trường hợp này: khi một người nữ hay người nam nào đó ở đây, sau khi đã thực hành ngày Bố-tát gồm tám chi phần, sau khi thân hoại mạng chung, có thể sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi Tứ Đại Thiên Vương. Này Visākhā, chính vì nhắm đến điều này mà đã được nói rằng: ‘vương quyền của loài người là nhỏ nhoi khi so với hạnh phúc cõi trời’. ‘‘Yaṃ[Pg.214], visākhe, mānusakaṃ vassasataṃ, tāvatiṃsānaṃ devānaṃ eso eko rattindivo. Tāya rattiyā tiṃsarattiyo māso. Tena māsena dvādasamāsiyo saṃvaccharo. Tena saṃvaccharena dibbaṃ vassasahassaṃ tāvatiṃsānaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ. Ṭhānaṃ kho panetaṃ, visākhe, vijjati yaṃ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasitvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā tāvatiṃsānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya. Idaṃ kho panetaṃ, visākhe, sandhāya bhāsitaṃ – ‘kapaṇaṃ mānusakaṃ rajjaṃ dibbaṃ sukhaṃ upanidhāya’’’. Này Visākhā, một trăm năm của loài người là một ngày đêm của chư thiên ở cõi trời Ba Mươi Ba. Ba mươi ngày đêm như vậy là một tháng. Mười hai tháng như vậy là một năm. Một ngàn năm trời như vậy là tuổi thọ của chư thiên ở cõi trời Ba Mươi Ba. Này Visākhā, có trường hợp này, ở đây có người nữ hay người nam sau khi đã thọ trì Bát quan trai giới, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi trời Ba Mươi Ba. Này Visākhā, chính vì nhân duyên này mà Ta đã nói rằng: ‘Vương quyền của loài người thật là khốn cùng khi so sánh với hạnh phúc của chư thiên.’” ‘‘Yāni, visākhe, mānusakāni dve vassasatāni, yāmānaṃ devānaṃ eso eko rattindivo. Tāya rattiyā tiṃsarattiyo māso. Tena māsena dvādasamāsiyo saṃvaccharo. Tena saṃvaccharena dibbāni dve vassasahassāni yāmānaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ. Ṭhānaṃ kho panetaṃ, visākhe, vijjati yaṃ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasitvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā yāmānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya. Idaṃ kho panetaṃ, visākhe, sandhāya bhāsitaṃ – ‘kapaṇaṃ mānusakaṃ rajjaṃ dibbaṃ sukhaṃ upanidhāya’’’. Này Visākhā, hai trăm năm của loài người là một ngày đêm của chư thiên ở cõi trời Dạ Ma. Ba mươi ngày đêm như vậy là một tháng. Mười hai tháng như vậy là một năm. Hai ngàn năm trời như vậy là tuổi thọ của chư thiên ở cõi trời Dạ Ma. Này Visākhā, có trường hợp này, ở đây có người nữ hay người nam sau khi đã thọ trì Bát quan trai giới, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi trời Dạ Ma. Này Visākhā, chính vì nhân duyên này mà Ta đã nói rằng: ‘Vương quyền của loài người thật là khốn cùng khi so sánh với hạnh phúc của chư thiên.’” ‘‘Yāni, visākhe, mānusakāni cattāri vassasatāni, tusitānaṃ devānaṃ eso eko rattindivo. Tāya rattiyā tiṃsarattiyo māso. Tena māsena dvādasamāsiyo saṃvaccharo. Tena saṃvaccharena dibbāni cattāri vassasahassāni tusitānaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ. Ṭhānaṃ kho panetaṃ, visākhe, vijjati yaṃ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasitvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā tusitānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya. Idaṃ kho panetaṃ, visākhe, sandhāya bhāsitaṃ – ‘kapaṇaṃ mānusakaṃ rajjaṃ dibbaṃ sukhaṃ upanidhāya’’’. Này Visākhā, bốn trăm năm của loài người là một ngày đêm của chư thiên ở cõi trời Đâu Suất. Ba mươi ngày đêm như vậy là một tháng. Mười hai tháng như vậy là một năm. Bốn ngàn năm trời như vậy là tuổi thọ của chư thiên ở cõi trời Đâu Suất. Này Visākhā, có trường hợp này, ở đây có người nữ hay người nam sau khi đã thọ trì Bát quan trai giới, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi trời Đâu Suất. Này Visākhā, chính vì nhân duyên này mà Ta đã nói rằng: ‘Vương quyền của loài người thật là khốn cùng khi so sánh với hạnh phúc của chư thiên.’” ‘‘Yāni, visākhe, mānusakāni aṭṭha vassasatāni, nimmānaratīnaṃ devānaṃ eso eko rattindivo. Tāya rattiyā tiṃsarattiyo māso. Tena māsena dvādasamāsiyo saṃvaccharo. Tena saṃvaccharena dibbāni aṭṭha vassasahassāni nimmānaratīnaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ. Ṭhānaṃ kho panetaṃ, visākhe, vijjati yaṃ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasitvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā nimmānaratīnaṃ devānaṃ sahabyataṃ [Pg.215] upapajjeyya. Idaṃ kho panetaṃ, visākhe, sandhāya bhāsitaṃ – ‘kapaṇaṃ mānusakaṃ rajjaṃ dibbaṃ sukhaṃ upanidhāya’’’. Này Visākhā, tám trăm năm của loài người là một ngày đêm của chư thiên ở cõi trời Hóa Lạc. Ba mươi ngày đêm như vậy là một tháng. Mười hai tháng như vậy là một năm. Tám ngàn năm trời như vậy là tuổi thọ của chư thiên ở cõi trời Hóa Lạc. Này Visākhā, có trường hợp này, ở đây có người nữ hay người nam sau khi đã thọ trì Bát quan trai giới, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi trời Hóa Lạc. Này Visākhā, chính vì nhân duyên này mà Ta đã nói rằng: ‘Vương quyền của loài người thật là khốn cùng khi so sánh với hạnh phúc của chư thiên.’” ‘‘Yāni, visākhe, mānusakāni soḷasa vassasatāni, paranimmitavasavattīnaṃ devānaṃ eso eko rattindivo. Tāya rattiyā tiṃsarattiyo māso. Tena māsena dvādasamāsiyo saṃvaccharo. Tena saṃvaccharena dibbāni soḷasa vassasahassāni paranimmitavasavattīnaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ. Ṭhānaṃ kho panetaṃ, visākhe, vijjati yaṃ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasitvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā paranimmitavasavattīnaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya. Idaṃ kho panetaṃ, visākhe, sandhāya bhāsitaṃ – ‘kapaṇaṃ mānusakaṃ rajjaṃ dibbaṃ sukhaṃ upanidhāyā’’’ti. Này Visākhā, một ngàn sáu trăm năm của loài người là một ngày đêm của chư thiên ở cõi trời Tha Hóa Tự Tại. Ba mươi ngày đêm như vậy là một tháng. Mười hai tháng như vậy là một năm. Mười sáu ngàn năm trời như vậy là tuổi thọ của chư thiên ở cõi trời Tha Hóa Tự Tại. Này Visākhā, có trường hợp này, ở đây có người nữ hay người nam sau khi đã thọ trì Bát quan trai giới, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi trời Tha Hóa Tự Tại. Này Visākhā, chính vì nhân duyên này mà Ta đã nói rằng: ‘Vương quyền của loài người thật là khốn cùng khi so sánh với hạnh phúc của chư thiên.’” ‘‘Pāṇaṃ na haññe na cadinnamādiye,Musā na bhāse na ca majjapo siyā; Abrahmacariyā virameyya methunā,Rattiṃ na bhuñjeyya vikālabhojanaṃ. Không nên sát sanh, không nên trộm cắp, không nên nói dối, không nên uống rượu; nên từ bỏ việc không phạm hạnh, tức là hành dâm; không nên ăn vào ban đêm, không nên ăn phi thời. ‘‘Mālaṃ na dhāre na ca gandhamācare,Mañce chamāyaṃ va sayetha santhate; Etañhi aṭṭhaṅgikamāhuposathaṃ,Buddhena dukkhantagunā pakāsitaṃ. Không nên đeo tràng hoa, không nên dùng hương liệu; nên nằm trên giường thấp hoặc trên đất, trên tấm trải. Đây được gọi là Bát quan trai giới, đã được đức Phật, bậc đã đạt đến sự chấm dứt khổ đau, tuyên thuyết. ‘‘Cando ca sūriyo ca ubho sudassanā,Obhāsayaṃ anupariyanti yāvatā; Tamonudā te pana antalikkhagā,Nabhe pabhāsanti disāvirocanā. Cả mặt trăng và mặt trời, cả hai đều đẹp đẽ, xoay vần chiếu sáng khắp nơi. Chúng xua tan bóng tối, di chuyển trong không trung, tỏa sáng trên bầu trời, làm rực rỡ các phương. ‘‘Etasmiṃ yaṃ vijjati antare dhanaṃ,Muttā maṇi veḷuriyañca bhaddakaṃ; Siṅgī suvaṇṇaṃ atha vāpi kañcanaṃ,Yaṃ jātarūpaṃ haṭakanti vuccati. Bất cứ tài sản nào có ở trong khoảng không gian này: ngọc trai, ngọc báu, và ngọc lưu ly tốt đẹp; vàng Siṅgī, hoặc vàng Kañcana, loại vàng ròng được gọi là Hāṭaka. ‘‘Aṭṭhaṅgupetassa [Pg.216] uposathassa,Kalampi te nānubhavanti soḷasiṃ; Candappabhā tāragaṇā ca sabbe.‘‘Tasmā hi nārī ca naro ca sīlavā,Aṭṭhaṅgupetaṃ upavassuposathaṃ; Puññāni katvāna sukhudrayāni,Aninditā saggamupenti ṭhāna’’nti. dasamaṃ; Tất cả những thứ ấy cũng không bằng một phần mười sáu của ngày trai giới gồm tám chi phần, cũng như tất cả các vì sao không bằng ánh sáng của mặt trăng. Do đó, người nữ hay người nam có giới đức, sau khi đã thọ trì ngày trai giới gồm tám chi phần, làm các phước nghiệp có kết quả an lạc, không bị chê trách, sẽ đi đến cảnh giới chư thiên. Hết phẩm thứ mười. Mahāvaggo sattamo. Phẩm Lớn, thứ bảy. Tassuddānaṃ – Phần tóm tắt của phẩm này: Titthabhayañca venāgo, sarabho kesamuttiyā; Sāḷho cāpi kathāvatthu, titthiyamūluposathoti. Tittha, Bhaya, và Venāga, Sarabha, Kesamuttiya; Sāḷha, và cả Kathāvatthu, Titthiya, Mūla, và Uposatha. (8) 3. Ānandavaggo (8) 3. Phẩm Ānanda 1. Channasuttaṃ 1. Kinh Channa 72. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho channo paribbājako yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho channo paribbājako āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca – ‘‘tumhepi, āvuso ānanda, rāgassa pahānaṃ paññāpetha, dosassa pahānaṃ paññāpetha, mohassa pahānaṃ paññāpethāti. Mayaṃ kho, āvuso, rāgassa pahānaṃ paññāpema, dosassa pahānaṃ paññāpema, mohassa pahānaṃ paññapemā’’ti. 72. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, trong tịnh xá của ông Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, du sĩ Channa đi đến chỗ Tôn giả Ānanda; sau khi đến, đã cùng Tôn giả Ānanda chào hỏi thân tình. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân tình, đáng ghi nhớ, vị ấy ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, du sĩ Channa nói với Tôn giả Ānanda điều này: “Thưa hiền giả Ānanda, có phải các ngài cũng tuyên bố sự đoạn trừ tham, tuyên bố sự đoạn trừ sân, tuyên bố sự đoạn trừ si chăng?” “Thưa hiền giả, quả thật chúng tôi tuyên bố sự đoạn trừ tham, tuyên bố sự đoạn trừ sân, tuyên bố sự đoạn trừ si.” ‘‘Kiṃ pana tumhe, āvuso, rāge ādīnavaṃ disvā rāgassa pahānaṃ paññāpetha, kiṃ dose ādīnavaṃ disvā dosassa pahānaṃ paññāpetha, kiṃ mohe ādīnavaṃ disvā mohassa pahānaṃ paññāpethā’’ti? “Nhưng thưa hiền giả, các ngài thấy sự nguy hại nào trong tham mà tuyên bố sự đoạn trừ tham, thấy sự nguy hại nào trong sân mà tuyên bố sự đoạn trừ sân, thấy sự nguy hại nào trong si mà tuyên bố sự đoạn trừ si?” ‘‘Ratto [Pg.217] kho, āvuso, rāgena abhibhūto pariyādinnacitto attabyābādhāyapi ceteti, parabyābādhāyapi ceteti, ubhayabyābādhāyapi ceteti, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti; rāge pahīne nevattabyābādhāyapi ceteti, na parabyābādhāyapi ceteti, na ubhayabyābādhāyapi ceteti, na cetasikaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Ratto kho, āvuso, rāgena abhibhūto pariyādinnacitto kāyena duccaritaṃ carati, vācāya duccaritaṃ carati, manasā duccaritaṃ carati; rāge pahīne neva kāyena duccaritaṃ carati, na vācāya duccaritaṃ carati, na manasā duccaritaṃ carati. Ratto kho, āvuso, rāgena abhibhūto pariyādinnacitto attatthampi yathābhūtaṃ nappajānāti, paratthampi yathābhūtaṃ nappajānāti, ubhayatthampi yathābhūtaṃ nappajānāti; rāge pahīne attatthampi yathābhūtaṃ pajānāti, paratthampi yathābhūtaṃ pajānāti, ubhayatthampi yathābhūtaṃ pajānāti. Rāgo kho, āvuso, andhakaraṇo acakkhukaraṇo aññāṇakaraṇo paññānirodhiko vighātapakkhiko anibbānasaṃvattaniko. “Thưa hiền giả, người bị tham ái, bị tham chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, suy nghĩ làm hại mình, suy nghĩ làm hại người, suy nghĩ làm hại cả hai, và cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Khi tham được đoạn trừ, vị ấy không suy nghĩ làm hại mình, không suy nghĩ làm hại người, không suy nghĩ làm hại cả hai, và không cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Thưa hiền giả, người bị tham ái, bị tham chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, hành ác hạnh qua thân, hành ác hạnh qua lời, hành ác hạnh qua ý. Khi tham được đoạn trừ, vị ấy không hành ác hạnh qua thân, không hành ác hạnh qua lời, không hành ác hạnh qua ý. Thưa hiền giả, người bị tham ái, bị tham chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, không biết như thật lợi ích của mình, không biết như thật lợi ích của người, không biết như thật lợi ích của cả hai. Khi tham được đoạn trừ, vị ấy biết như thật lợi ích của mình, biết như thật lợi ích của người, biết như thật lợi ích của cả hai. Thưa hiền giả, tham làm cho mù lòa, làm cho không có mắt, làm cho không có trí tuệ, làm tiêu diệt trí tuệ, thuộc phe khổ não, không đưa đến Niết-bàn. ‘‘Duṭṭho kho, āvuso, dosena…pe… mūḷho kho, āvuso, mohena abhibhūto pariyādinnacitto attabyābādhāyapi ceteti, parabyābādhāyapi ceteti, ubhayabyābādhāyapi ceteti, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti; mohe pahīne nevattabyābādhāyapi ceteti, na parabyābādhāyapi ceteti, na ubhayabyābādhāyapi ceteti, na cetasikaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Mūḷho kho, āvuso, mohena abhibhūto pariyādinnacitto kāyena duccaritaṃ carati, vācāya duccaritaṃ carati, manasā duccaritaṃ carati; mohe pahīne neva kāyena duccaritaṃ carati, na vācāya duccaritaṃ carati, na manasā duccaritaṃ carati. Mūḷho kho, āvuso, mohena abhibhūto pariyādinnacitto attatthampi yathābhūtaṃ nappajānāti, paratthampi yathābhūtaṃ nappajānāti, ubhayatthampi yathābhūtaṃ nappajānāti; mohe pahīne attatthampi yathābhūtaṃ pajānāti, paratthampi yathābhūtaṃ pajānāti, ubhayatthampi yathābhūtaṃ pajānāti. Moho kho, āvuso, andhakaraṇo acakkhukaraṇo aññāṇakaraṇo paññānirodhiko vighātapakkhiko anibbānasaṃvattaniko. Idaṃ kho mayaṃ, āvuso, rāge ādīnavaṃ disvā rāgassa pahānaṃ [Pg.218] paññāpema. Idaṃ dose ādīnavaṃ disvā dosassa pahānaṃ paññāpema. Idaṃ mohe ādīnavaṃ disvā mohassa pahānaṃ paññāpemā’’ti. “Thưa hiền giả, người bị sân hận, bị sân chinh phục... (v.v)... Thưa hiền giả, người bị si mê, bị si chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, suy nghĩ làm hại mình, suy nghĩ làm hại người, suy nghĩ làm hại cả hai, và cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Khi si được đoạn trừ, vị ấy không suy nghĩ làm hại mình, không suy nghĩ làm hại người, không suy nghĩ làm hại cả hai, và không cảm thọ khổ ưu thuộc về tâm. Thưa hiền giả, người bị si mê, bị si chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, hành ác hạnh qua thân, hành ác hạnh qua lời, hành ác hạnh qua ý. Khi si được đoạn trừ, vị ấy không hành ác hạnh qua thân, không hành ác hạnh qua lời, không hành ác hạnh qua ý. Thưa hiền giả, người bị si mê, bị si chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, không biết như thật lợi ích của mình, không biết như thật lợi ích của người, không biết như thật lợi ích của cả hai. Khi si được đoạn trừ, vị ấy biết như thật lợi ích của mình, biết như thật lợi ích của người, biết như thật lợi ích của cả hai. Thưa hiền giả, si làm cho mù lòa, làm cho không có mắt, làm cho không có trí tuệ, làm tiêu diệt trí tuệ, thuộc phe khổ não, không đưa đến Niết-bàn. Thưa hiền giả, chính vì thấy sự nguy hại này trong tham mà chúng tôi tuyên bố sự đoạn trừ tham. Thấy sự nguy hại này trong sân mà chúng tôi tuyên bố sự đoạn trừ sân. Thấy sự nguy hại này trong si mà chúng tôi tuyên bố sự đoạn trừ si.” ‘‘Atthi panāvuso, maggo atthi paṭipadā etassa rāgassa dosassa mohassa pahānāyā’’ti? ‘‘Atthāvuso, maggo atthi paṭipadā etassa rāgassa dosassa mohassa pahānāyā’’ti. ‘‘Katamo panāvuso, maggo katamā paṭipadā etassa rāgassa dosassa mohassa pahānāyā’’ti? ‘‘Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ayaṃ kho, āvuso, maggo ayaṃ paṭipadā etassa rāgassa dosassa mohassa pahānāyā’’ti. ‘‘Bhaddako kho, āvuso, maggo bhaddikā paṭipadā etassa rāgassa dosassa mohassa pahānāya. Alañca panāvuso ānanda, appamādāyā’’ti. Paṭhamaṃ. “Thưa hiền giả, vậy có con đường, có pháp hành để đoạn trừ tham, sân, si này không?” “Thưa hiền giả, có con đường, có pháp hành để đoạn trừ tham, sân, si này.” “Thưa hiền giả, vậy con đường ấy là gì, pháp hành ấy là gì để đoạn trừ tham, sân, si này?” “Chính là Thánh đạo Tám ngành này, tức là: Chánh kiến... (v.v)... Chánh định. Thưa hiền giả, đây chính là con đường, đây chính là pháp hành để đoạn trừ tham, sân, si này.” “Thưa hiền giả, con đường thật tốt lành, pháp hành thật tốt lành để đoạn trừ tham, sân, si này. Và thưa hiền giả Ānanda, thật đáng để không dể duôi.” 2. Ājīvakasuttaṃ 2. Kinh Ājīvaka 73. Ekaṃ samayaṃ āyasmā ānando kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Atha kho aññataro ājīvakasāvako gahapati yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so ājīvakasāvako gahapati āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca – 73. Một thời, Tôn giả Ānanda trú ở Kosambī, tại tu viện Ghosita. Bấy giờ, một vị gia chủ là đệ tử của phái Ājīvaka đi đến chỗ Tôn giả Ānanda; sau khi đến, vị ấy đảnh lễ Tôn giả Ānanda rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, vị gia chủ là đệ tử của phái Ājīvaka ấy nói với Tôn giả Ānanda điều này: ‘‘Kesaṃ no, bhante ānanda, dhammo svākkhāto? Ke loke suppaṭipannā? Ke loke sukatā’’ti ? ‘‘Tena hi, gahapati, taññevettha paṭipucchissāmi, yathā te khameyya tathā naṃ byākareyyāsi. Taṃ kiṃ maññasi, gahapati, ye rāgassa pahānāya dhammaṃ desenti, dosassa pahānāya dhammaṃ desenti, mohassa pahānāya dhammaṃ desenti, tesaṃ dhammo svākkhāto no vā? Kathaṃ vā te ettha hotī’’ti? ‘‘Ye, bhante, rāgassa pahānāya dhammaṃ desenti, dosassa pahānāya dhammaṃ desenti, mohassa pahānāya dhammaṃ desenti, tesaṃ dhammo svākkhāto. Evaṃ me ettha hotī’’ti. “Thưa ngài Ānanda, Pháp của những ai được khéo thuyết giảng? Ai là những người khéo hành trì ở đời? Ai là những người đã khéo làm ở đời?” “Này gia chủ, nếu vậy, tôi sẽ hỏi lại ông về vấn đề này. Ông hãy trả lời theo như ông kham nhẫn. Này gia chủ, ông nghĩ thế nào về điều này: những vị thuyết giảng Pháp để đoạn trừ tham, thuyết giảng Pháp để đoạn trừ sân, thuyết giảng Pháp để đoạn trừ si, Pháp của các vị ấy có được khéo thuyết giảng hay không? Về vấn đề này, ý của ông thế nào?” “Thưa ngài, những vị thuyết giảng Pháp để đoạn trừ tham, thuyết giảng Pháp để đoạn trừ sân, thuyết giảng Pháp để đoạn trừ si, Pháp của các vị ấy được khéo thuyết giảng. Về vấn đề này, ý của tôi là như vậy.” ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gahapati, ye rāgassa pahānāya paṭipannā, dosassa pahānāya paṭipannā, mohassa pahānāya paṭipannā, te loke suppaṭipannā [Pg.219] no vā? Kathaṃ vā te ettha hotī’’ti? ‘‘Ye, bhante, rāgassa pahānāya paṭipannā, dosassa pahānāya paṭipannā, mohassa pahānāya paṭipannā, te loke suppaṭipannā. Evaṃ me ettha hotī’’ti. “Này gia chủ, ông nghĩ thế nào về điều này: những vị hành trì để đoạn trừ tham, hành trì để đoạn trừ sân, hành trì để đoạn trừ si, các vị ấy có phải là những người khéo hành trì ở đời hay không? Về vấn đề này, ý của ông thế nào?” “Thưa ngài, những vị hành trì để đoạn trừ tham, hành trì để đoạn trừ sân, hành trì để đoạn trừ si, các vị ấy là những người khéo hành trì ở đời. Về vấn đề này, ý của tôi là như vậy.” ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gahapati, yesaṃ rāgo pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo, yesaṃ doso pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo, yesaṃ moho pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo, te loke sukatā no vā? Kathaṃ vā te ettha hotī’’ti? ‘‘Yesaṃ, bhante, rāgo pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo, yesaṃ doso pahīno…pe… yesaṃ moho pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo, te loke sukatā. Evaṃ me ettha hotī’’ti. “Này gia chủ, ông nghĩ thế nào về điều này: những vị nào đã đoạn trừ tham, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây thốt nốt, đã làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai; những vị nào đã đoạn trừ sân, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây thốt nốt, đã làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai; những vị nào đã đoạn trừ si, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây thốt nốt, đã làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai, các vị ấy có phải là những người đã khéo làm ở đời hay không? Về vấn đề này, ý của ông thế nào?” “Thưa ngài, những vị nào đã đoạn trừ tham, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây thốt nốt, đã làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai; những vị nào đã đoạn trừ sân... (như trên)... những vị nào đã đoạn trừ si, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây thốt nốt, đã làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai, các vị ấy là những người đã khéo làm ở đời. Về vấn đề này, ý của tôi là như vậy.” ‘‘Iti kho, gahapati, tayāvetaṃ byākataṃ – ‘ye, bhante, rāgassa pahānāya dhammaṃ desenti, dosassa pahānāya dhammaṃ desenti, mohassa pahānāya dhammaṃ desenti, tesaṃ dhammo svākkhāto’ti. Tayāvetaṃ byākataṃ – ‘ye, bhante, rāgassa pahānāya paṭipannā, dosassa pahānāya paṭipannā, mohassa pahānāya paṭipannā, te loke suppaṭipannā’ti. Tayāvetaṃ byākataṃ – ‘yesaṃ, bhante, rāgo pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo, yesaṃ doso pahīno…pe… yesaṃ moho pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo, te loke sukatā’’’ti. “Như vậy, này gia chủ, chính ông đã trả lời rằng: ‘Thưa ngài, những vị thuyết giảng Pháp để đoạn trừ tham, thuyết giảng Pháp để đoạn trừ sân, thuyết giảng Pháp để đoạn trừ si, Pháp của các vị ấy được khéo thuyết giảng.’ Chính ông đã trả lời rằng: ‘Thưa ngài, những vị hành trì để đoạn trừ tham, hành trì để đoạn trừ sân, hành trì để đoạn trừ si, các vị ấy là những người khéo hành trì ở đời.’ Chính ông đã trả lời rằng: ‘Thưa ngài, những vị nào đã đoạn trừ tham, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây thốt nốt, đã làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai; những vị nào đã đoạn trừ sân... (như trên)... những vị nào đã đoạn trừ si, đã cắt đứt tận gốc rễ, đã làm cho như thân cây thốt nốt, đã làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai, các vị ấy là những người đã khéo làm ở đời.’” ‘‘Acchariyaṃ, bhante, abbhutaṃ, bhante! Na ceva nāma sadhammukkaṃsanā bhavissati, na ca paradhammāpasādanā. Āyataneva dhammadesanā, attho ca vutto, attā ca anupanīto. Tumhe, bhante ānanda, rāgassa pahānāya dhammaṃ desetha, dosassa…pe… mohassa pahanāya dhammaṃ desetha. Tumhākaṃ, bhante ānanda, dhammo svākkhāto. Tumhe, bhante ānanda, rāgassa pahānāya [Pg.220] paṭipannā, dosassa…pe… mohassa pahānāya paṭipannā. Tumhe, bhante, loke suppaṭipannā. Tumhākaṃ, bhante ānanda, rāgo pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo, tumhākaṃ doso pahīno…pe… tumhākaṃ moho pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo. Tumhe loke sukatā. “Thật vi diệu, thưa ngài! Thật hy hữu, thưa ngài! Quả thật không có sự tán dương tự pháp, cũng không có sự chê bai tha pháp. Chỉ thuyết giảng Pháp trong phạm vi hợp lý, nghĩa lý đã được nói lên, mà bản thân lại không được đề cao. Thưa ngài Ānanda, các ngài thuyết giảng Pháp để đoạn trừ tham, ... để đoạn trừ sân, ... để đoạn trừ si. Thưa ngài Ānanda, Pháp của các ngài được khéo thuyết giảng. Thưa ngài Ānanda, các ngài hành trì để đoạn trừ tham, ... để đoạn trừ sân, ... để đoạn trừ si. Thưa ngài, các ngài là những người khéo hành trì ở đời. Thưa ngài Ānanda, tham của các ngài đã được đoạn trừ, đã được cắt đứt tận gốc rễ, đã được làm cho như thân cây thốt nốt, đã được làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai; sân của các ngài đã được đoạn trừ... (như trên)... si của các ngài đã được đoạn trừ, đã được cắt đứt tận gốc rễ, đã được làm cho như thân cây thốt nốt, đã được làm cho không còn hiện hữu, có trạng thái không sanh khởi trong tương lai. Các ngài là những người đã khéo làm ở đời.” ‘‘Abhikkantaṃ, bhante, abhikkantaṃ, bhante! Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṃ ayyena ānandena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ, bhante ānanda, taṃ bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsakaṃ maṃ ayyo ānando dhāretu, ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Dutiyaṃ. “Thật tuyệt vời, thưa ngài! Thật tuyệt vời, thưa ngài! Thưa ngài, ví như người ta lật ngửa vật bị úp, hay mở ra vật bị che kín, hay chỉ đường cho người bị lạc, hay đem đèn dầu vào trong bóng tối để người có mắt có thể thấy các sắc; cũng vậy, Pháp đã được ngài Ānanda tuyên thuyết bằng nhiều phương tiện. Thưa ngài Ānanda, con xin quy y đức Thế Tôn ấy, quy y Pháp và quy y Tỳ khưu Tăng. Mong ngài Ānanda hãy ghi nhận con là một cận sự nam đã quy y kể từ hôm nay cho đến trọn đời.” Kinh thứ hai. 3. Mahānāmasakkasuttaṃ 3. Kinh Mahānāma người dòng Sakka 74. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme. Tena kho pana samayena bhagavā gilānāvuṭṭhito hoti aciravuṭṭhito gelaññā. Atha kho mahānāmo sakko yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho mahānāmo sakko bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘dīgharattāhaṃ, bhante, bhagavatā evaṃ dhammaṃ desitaṃ ājānāmi – ‘samāhitassa ñāṇaṃ, no asamāhitassā’ti. Samādhi nu kho, bhante, pubbe, pacchā ñāṇaṃ; udāhu ñāṇaṃ pubbe, pacchā samādhī’’ti? Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi – ‘‘bhagavā kho gilānavuṭṭhito aciravuṭṭhito gelaññā. Ayañca mahānāmo sakko bhagavantaṃ atigambhīraṃ pañhaṃ pucchati. Yaṃnūnāhaṃ mahānāmaṃ sakkaṃ ekamantaṃ apanetvā dhammaṃ deseyya’’nti. 74. Tôi nghe như vầy: Một thời, đức Thế Tôn trú tại tu viện Nigrodha ở Kapilavatthu, trong xứ của những người Sakka. Vào lúc bấy giờ, đức Thế Tôn vừa mới bình phục sau cơn bệnh, không lâu sau khi khỏi bệnh. Khi ấy, Mahānāma người dòng Sakka đi đến chỗ đức Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Mahānāma người dòng Sakka bạch với đức Thế Tôn rằng: “Thưa ngài, từ lâu con đã biết Pháp được đức Thế Tôn thuyết giảng như vầy: ‘Trí tuệ có nơi người có định, không có nơi người không có định.’ Thưa ngài, có phải định có trước, trí tuệ có sau; hay là trí tuệ có trước, định có sau?” Bấy giờ, Tôn giả Ānanda khởi lên ý nghĩ này: “Đức Thế Tôn vừa mới bình phục sau cơn bệnh, không lâu sau khi khỏi bệnh. Và Mahānāma người dòng Sakka này lại hỏi đức Thế Tôn một câu hỏi quá thâm sâu. Ta hãy dẫn Mahānāma người dòng Sakka đến một nơi riêng biệt và thuyết Pháp cho ông ấy thì hay biết mấy.” Atha kho āyasmā ānando mahānāmaṃ sakkaṃ bāhāyaṃ gahetvā ekamantaṃ apanetvā mahānāmaṃ sakkaṃ etadavoca – ‘‘sekhampi kho, mahānāma, sīlaṃ vuttaṃ bhagavatā, asekhampi sīlaṃ vuttaṃ bhagavatā; sekhopi samādhi vutto bhagavatā, asekhopi samādhi vutto bhagavatā; sekhāpi paññā vuttā bhagavatā, asekhāpi paññā vuttā bhagavatā. Katamañca, mahānāma[Pg.221], sekhaṃ sīlaṃ? Idha, mahānāma, bhikkhu sīlavā hoti pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Idaṃ vuccati, mahānāma, sekhaṃ sīlaṃ’’. Bấy giờ, Tôn giả Ānanda nắm tay Mahānāma người dòng Sakka, dẫn đến một nơi riêng và nói với Mahānāma người dòng Sakka điều này: Này Mahānāma, giới của bậc hữu học đã được Thế Tôn thuyết giảng, và giới của bậc vô học cũng đã được Thế Tôn thuyết giảng; định của bậc hữu học đã được Thế Tôn thuyết giảng, và định của bậc vô học cũng đã được Thế Tôn thuyết giảng; tuệ của bậc hữu học đã được Thế Tôn thuyết giảng, và tuệ của bậc vô học cũng đã được Thế Tôn thuyết giảng. Và này Mahānāma, thế nào là giới của bậc hữu học? Này Mahānāma, ở đây vị Tỳ khưu có giới hạnh, sống được phòng hộ bởi sự thu thúc của Pātimokkha... (v.v.)... thọ trì và thực hành các học giới. Này Mahānāma, đây được gọi là giới của bậc hữu học. ‘‘Katamo ca, mahānāma, sekho samādhi? Idha, mahānāma, bhikkhu vivicceva kāmehi…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, mahānāma, sekho samādhi. Và này Mahānāma, thế nào là định của bậc hữu học? Này Mahānāma, ở đây vị Tỳ khưu ly dục... (v.v.)... chứng và trú thiền thứ tư. Này Mahānāma, đây được gọi là định của bậc hữu học. ‘‘Katamā ca, mahānāma, sekhā paññā? Idha, mahānāma, bhikkhu idaṃ dukkhanti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti yathābhūtaṃ pajānāti. Ayaṃ vuccati, mahānāma, sekhā paññā. Và này Mahānāma, thế nào là tuệ của bậc hữu học? Này Mahānāma, ở đây vị Tỳ khưu tuệ tri như thật: ‘Đây là khổ’... (v.v.)... tuệ tri như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt khổ’. Này Mahānāma, đây được gọi là tuệ của bậc hữu học. ‘‘Sa kho so, mahānāma, ariyasāvako evaṃ sīlasampanno evaṃ samādhisampanno evaṃ paññāsampanno āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Evaṃ kho, mahānāma, sekhampi sīlaṃ vuttaṃ bhagavatā, asekhampi sīlaṃ vuttaṃ bhagavatā; sekhopi samādhi vutto bhagavatā, asekhopi samādhi vutto bhagavatā; sekhāpi paññā vuttā bhagavatā, asekhāpi paññā vuttā bhagavatā’’ti. Tatiyaṃ. Này Mahānāma, vị Thánh đệ tử ấy, sau khi đã đầy đủ giới như vậy, đầy đủ định như vậy, đầy đủ tuệ như vậy, do sự đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc. Này Mahānāma, như vậy, giới của bậc hữu học đã được Thế Tôn thuyết giảng, và giới của bậc vô học cũng đã được Thế Tôn thuyết giảng; định của bậc hữu học đã được Thế Tôn thuyết giảng, và định của bậc vô học cũng đã được Thế Tôn thuyết giảng; tuệ của bậc hữu học đã được Thế Tôn thuyết giảng, và tuệ của bậc vô học cũng đã được Thế Tôn thuyết giảng. Hết bài kinh thứ ba. 4. Nigaṇṭhasuttaṃ 4. Kinh Nigaṇṭha 75. Ekaṃ samayaṃ āyasmā ānando vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Atha kho abhayo ca licchavi paṇḍitakumārako ca licchavi yenāyasmā ānando tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinno kho abhayo licchavi āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca – ‘‘nigaṇṭho, bhante, nāṭaputto sabbaññū sabbadassāvī aparisesaṃ ñāṇadassanaṃ paṭijānāti – ‘carato ca me tiṭṭhato ca suttassa ca jāgarassa ca satataṃ samitaṃ ñāṇadassanaṃ paccupaṭṭhita’nti. So purāṇānaṃ kammānaṃ tapasā byantībhāvaṃ paññapeti navānaṃ kammānaṃ akaraṇā setughātaṃ. Iti kammakkhayā dukkhakkhayo, dukkhakkhayā vedanākkhayo, vedanākkhayā sabbaṃ dukkhaṃ nijjiṇṇaṃ bhavissati – evametissā sandiṭṭhikāya nijjarāya [Pg.222] visuddhiyā samatikkamo hoti. Idha, bhante, bhagavā kimāhā’’ti? 75. Một thời, Tôn giả Ānanda trú tại Vesālī, trong Đại Lâm, tại ngôi giảng đường có nóc nhọn. Bấy giờ, Licchavi Abhaya và Licchavi Paṇḍitakumāraka đi đến chỗ Tôn giả Ānanda; sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả Ānanda rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Licchavi Abhaya nói với Tôn giả Ānanda điều này: Thưa Tôn giả, Nigaṇṭha Nāṭaputta tự nhận là bậc toàn tri, toàn kiến, tuyên bố có tri kiến không còn dư sót: ‘Khi ta đi, đứng, ngủ hay thức, tri kiến luôn luôn, liên tục hiện khởi nơi ta.’ Vị ấy chế định sự chấm dứt nghiệp cũ bằng khổ hạnh, và sự ngăn chặn do không tạo nghiệp mới. Như vậy, do nghiệp diệt nên khổ diệt; do khổ diệt nên thọ diệt; do thọ diệt nên tất cả khổ sẽ được tiêu mòn. Như thế, sự vượt qua (vòng luân hồi) xảy ra nhờ sự thanh tịnh bằng cách làm tiêu mòn (phiền não) có thể thấy ngay. Thưa Tôn giả, về vấn đề này, Thế Tôn nói như thế nào? ‘‘Tisso kho imā, abhaya, nijjarā visuddhiyo tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sammadakkhātā sattānaṃ visuddhiyā sokaparidevānaṃ samatikkamāya dukkhadomanassānaṃ atthaṅgamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya. Katamā tisso? Idha, abhaya, bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu. So navañca kammaṃ na karoti, purāṇañca kammaṃ phussa phussa byantīkaroti. Sandiṭṭhikā nijjarā akālikā ehipassikā opaneyyikā paccattaṃ veditabbā viññūhīti. Này Abhaya, có ba sự thanh tịnh làm tiêu mòn (phiền não) này đã được Thế Tôn, bậc Tri Giả, bậc Kiến Giả, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác ấy khéo thuyết giảng, để thanh tịnh chúng sanh, để vượt qua sầu bi, để chấm dứt khổ ưu, để chứng đạt chánh trí, để giác ngộ Niết-bàn. Thế nào là ba? Này Abhaya, ở đây vị Tỳ khưu có giới hạnh... (v.v.)... thọ trì và thực hành các học giới. Vị ấy không tạo nghiệp mới, và làm cho nghiệp cũ chấm dứt dần dần. Sự tiêu mòn (phiền não) này là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu. ‘‘Sa kho so, abhaya, bhikkhu evaṃ sīlasampanno vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti – ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā, pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. So navañca kammaṃ na karoti, purāṇañca kammaṃ phussa phussa byantīkaroti. Sandiṭṭhikā nijjarā akālikā ehipassikā opaneyyikā paccattaṃ veditabbā viññūhīti. Này Abhaya, vị Tỳ khưu ấy, sau khi đã đầy đủ giới như vậy, ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Do làm cho tầm và tứ lắng dịu, vị ấy chứng và trú thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, nội tĩnh nhất tâm, không tầm không tứ. Do ly hỷ, vị ấy trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là ‘xả niệm lạc trú’, chứng và trú thiền thứ ba. Do xả lạc, xả khổ, diệt trừ hỷ ưu đã cảm thọ trước, vị ấy chứng và trú thiền thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh. Vị ấy không tạo nghiệp mới, và làm cho nghiệp cũ chấm dứt dần dần. Sự tiêu mòn (phiền não) này là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu. ‘‘Sa kho so, abhaya, bhikkhu evaṃ samādhisampanno āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. So navañca kammaṃ na karoti, purāṇañca kammaṃ phussa phussa byantīkaroti. Sandiṭṭhikā nijjarā akālikā ehipassikā opaneyyikā paccattaṃ veditabbā viññūhīti. Imā kho, abhaya, tisso nijjarā visuddhiyo tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sammadakkhātā sattānaṃ visuddhiyā sokaparidevānaṃ samatikkamāya dukkhadomanassānaṃ atthaṅgamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāyā’’ti. Này Abhaya, vị Tỳ khưu ấy, sau khi đã đầy đủ định như vậy, do sự đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc. Vị ấy không tạo nghiệp mới, và làm cho nghiệp cũ chấm dứt dần dần. Sự tiêu mòn (phiền não) này là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu. Này Abhaya, đây là ba sự thanh tịnh làm tiêu mòn (phiền não) đã được Thế Tôn, bậc Tri Giả, bậc Kiến Giả, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác ấy khéo thuyết giảng, để thanh tịnh chúng sanh, để vượt qua sầu bi, để chấm dứt khổ ưu, để chứng đạt chánh trí, để giác ngộ Niết-bàn. Evaṃ vutte paṇḍitakumārako licchavi abhayaṃ licchaviṃ etadavoca – ‘‘kiṃ pana tvaṃ, samma abhaya, āyasmato ānandassa subhāsitaṃ subhāsitato nābbhanumodasī’’ti? ‘‘Kyāhaṃ, samma paṇḍitakumāraka, āyasmato ānandassa subhāsitaṃ subhāsitato nābbhanumodissāmi! Muddhāpi tassa vipateyya yo āyasmato ānandassa subhāsitaṃ subhāsitato nābbhanumodeyyā’’ti. Catutthaṃ. Khi được nói như vậy, hoàng tử Paṇḍitakumāraka người Licchavi nói với hoàng tử Abhaya người Licchavi điều này: "Này hiền hữu Abhaya, tại sao hiền hữu không hoan hỷ tán thán lời khéo nói của Tôn giả Ānanda là lời khéo nói?" "Này hiền hữu Paṇḍitakumāraka, tại sao tôi lại không hoan hỷ tán thán lời khéo nói của Tôn giả Ānanda là lời khéo nói chứ! Đầu của người nào không hoan hỷ tán thán lời khéo nói của Tôn giả Ānanda là lời khéo nói, có thể bị vỡ ra." (Kinh) thứ tư. 5. Nivesakasuttaṃ 5. Kinh An Trú 76. Atha [Pg.223] kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ ānandaṃ bhagavā etadavoca – 76. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói điều này với Tôn giả Ānanda đang ngồi một bên: ‘‘Ye, ānanda, anukampeyyātha ye ca sotabbaṃ maññeyyuṃ mittā vā amaccā vā ñātī vā sālohitā vā te vo, ānanda, tīsu ṭhānesu samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā. Katamesu tīsu? Buddhe aveccappasāde samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi; satthā devamanussānaṃ, buddho bhagavā’ti, dhamme aveccappasāde samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā – ‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’ti, saṅghe aveccappasāde samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā – ‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho ujuppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho ñāyappaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho sāmīcippaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, yadidaṃ cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’’ti. "Này Ānanda, những ai mà các ngươi có lòng thương tưởng, và những ai nghĩ rằng lời nói của các ngươi đáng được lắng nghe, dù là bạn bè, thân hữu, bà con, hay huyết thống, này Ānanda, các ngươi nên khích lệ, làm cho an trú, làm cho an lập họ trong ba điều. Trong ba điều nào? Các ngươi nên khích lệ, làm cho an trú, làm cho an lập họ trong niềm tin bất động đối với đức Phật: ‘Đây là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.’ Các ngươi nên khích lệ, làm cho an trú, làm cho an lập họ trong niềm tin bất động đối với Pháp: ‘Pháp đã được Thế Tôn khéo thuyết giảng, thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình chứng hiểu.’ Các ngươi nên khích lệ, làm cho an trú, làm cho an lập họ trong niềm tin bất động đối với Tăng: ‘Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc Diệu Hạnh, Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc Trực Hạnh, Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc Như Lý Hạnh, Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc Chánh Hạnh; tức là bốn đôi tám vị. Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn này là bậc đáng được cúng dường, đáng được tiếp đón, đáng được bố thí, đáng được chắp tay, là phước điền vô thượng ở đời.’" ‘‘Siyā, ānanda, catunnaṃ mahābhūtānaṃ aññathattaṃ – pathavīdhātuyā āpodhātuyā tejodhātuyā vāyodhātuyā, na tveva buddhe aveccappasādena samannāgatassa ariyasāvakassa siyā aññathattaṃ tatridaṃ aññathattaṃ. So vatānanda, buddhe aveccappasādena samannāgato ariyasāvako nirayaṃ vā tiracchānayoniṃ vā pettivisayaṃ vā upapajjissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. "Này Ānanda, có thể có sự biến đổi của bốn đại giới – địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới; nhưng không thể có sự biến đổi đối với vị Thánh đệ tử đã thành tựu niềm tin bất động vào đức Phật. Ở đây, đây là sự biến đổi. Này Ānanda, rằng vị Thánh đệ tử đã thành tựu niềm tin bất động vào đức Phật sẽ sanh vào địa ngục, loài súc sanh, hay cõi ngạ quỷ – trường hợp này không thể xảy ra." ‘‘Siyā, ānanda, catunnaṃ mahābhūtānaṃ aññathattaṃ – pathavīdhātuyā āpodhātuyā tejodhātuyā vāyodhātuyā, na tveva dhamme…pe… na tveva saṅghe aveccappasādena samannāgatassa ariyasāvakassa siyā aññathattaṃ tatridaṃ aññathattaṃ. So vatānanda, saṅghe aveccappasādena samannāgato [Pg.224] ariyasāvako nirayaṃ vā tiracchānayoniṃ vā pettivisayaṃ vā upapajjissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. "Này Ānanda, có thể có sự biến đổi của bốn đại giới – địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới; nhưng không thể có sự biến đổi đối với vị Thánh đệ tử đã thành tựu niềm tin bất động vào Pháp... ...vào Tăng. Ở đây, đây là sự biến đổi. Này Ānanda, rằng vị Thánh đệ tử đã thành tựu niềm tin bất động vào Tăng sẽ sanh vào địa ngục, loài súc sanh, hay cõi ngạ quỷ – trường hợp này không thể xảy ra." ‘‘Ye, ānanda, anukampeyyātha ye ca sotabbaṃ maññeyyuṃ mittā vā amaccā vā ñātī vā sālohitā vā te vo, ānanda, imesu tīsu ṭhānesu samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā’’ti. Pañcamaṃ. "Này Ānanda, những ai mà các ngươi có lòng thương tưởng, và những ai nghĩ rằng lời nói của các ngươi đáng được lắng nghe, dù là bạn bè, thân hữu, bà con, hay huyết thống, này Ānanda, các ngươi nên khích lệ, làm cho an trú, làm cho an lập họ trong ba điều này." (Kinh) thứ năm. 6. Paṭhamabhavasuttaṃ 6. Kinh Hữu (Thứ Nhất) 77. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘bhavo, bhavoti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, bhavo hotī’’ti? 77. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn điều này: "Bạch Thế Tôn, được gọi là 'hữu, hữu'. Bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào thì có hữu?" ‘‘Kāmadhātuvepakkañca, ānanda, kammaṃ nābhavissa, api nu kho kāmabhavo paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Iti kho, ānanda, kammaṃ khettaṃ, viññāṇaṃ bījaṃ, taṇhā sneho. Avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ hīnāya dhātuyā viññāṇaṃ patiṭṭhitaṃ evaṃ āyatiṃ punabbhavābhinibbatti hoti. ( ) "Này Ānanda, nếu không có nghiệp đưa đến quả trong cõi Dục, thì Dục hữu có thể được biết đến chăng?" "Bạch Thế Tôn, chắc chắn là không." "Như vậy, này Ānanda, nghiệp là thửa ruộng, thức là hạt giống, ái là chất ẩm. Đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, thức được an trú trong cõi thấp kém. Như vậy, trong tương lai có sự tái sanh và hiện hữu mới." ‘‘Rūpadhātuvepakkañca, ānanda, kammaṃ nābhavissa, api nu kho rūpabhavo paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Iti kho ānanda, kammaṃ khettaṃ, viññāṇaṃ bījaṃ, taṇhā sneho. Avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ majjhimāya dhātuyā viññāṇaṃ patiṭṭhitaṃ evaṃ āyatiṃ punabbhavābhinibbatti hoti. ( ) "Này Ānanda, nếu không có nghiệp đưa đến quả trong cõi Sắc, thì Sắc hữu có thể được biết đến chăng?" "Bạch Thế Tôn, chắc chắn là không." "Như vậy, này Ānanda, nghiệp là thửa ruộng, thức là hạt giống, ái là chất ẩm. Đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, thức được an trú trong cõi trung bình. Như vậy, trong tương lai có sự tái sanh và hiện hữu mới." ‘‘Arūpadhātuvepakkañca, ānanda, kammaṃ nābhavissa, api nu kho arūpabhavo paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Iti kho, ānanda, kammaṃ khettaṃ, viññāṇaṃ bījaṃ, taṇhā sneho. Avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ paṇītāya dhātuyā viññāṇaṃ patiṭṭhitaṃ evaṃ āyatiṃ punabbhavābhinibbatti hoti. Evaṃ kho, ānanda, bhavo hotī’’ti. Chaṭṭhaṃ. "Này Ānanda, nếu không có nghiệp đưa đến quả trong cõi Vô Sắc, thì Vô Sắc hữu có thể được biết đến chăng?" "Bạch Thế Tôn, chắc chắn là không." "Như vậy, này Ānanda, nghiệp là thửa ruộng, thức là hạt giống, ái là chất ẩm. Đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, thức được an trú trong cõi cao thượng. Như vậy, trong tương lai có sự tái sanh và hiện hữu mới. Này Ānanda, như vậy là có hữu." (Kinh) thứ sáu. 7. Dutiyabhavasuttaṃ 7. Kinh Hữu (Thứ Hai) 78. Atha [Pg.225] kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami…pe… āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘bhavo, bhavoti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, bhavo hotī’’ti? 78. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn... ...Tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn điều này: "Bạch Thế Tôn, được gọi là 'hữu, hữu'. Bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào thì có hữu?" ‘‘Kāmadhātuvepakkañca, ānanda, kammaṃ nābhavissa, api nu kho kāmabhavo paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ bhante’’. ‘‘Iti kho, ānanda, kammaṃ khettaṃ, viññāṇaṃ bījaṃ, taṇhā sneho. Avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ hīnāya dhātuyā cetanā patiṭṭhitā patthanā patiṭṭhitā evaṃ āyatiṃ punabbhavābhinibbatti hoti’’. “Này Ānanda, nếu nghiệp có quả dị thục ở cõi Dục không hiện hữu, thì Dục hữu có thể được biết đến chăng?” “Bạch Thế Tôn, điều ấy không thể được.” “Này Ānanda, chính vì thế, nghiệp là thửa ruộng, thức là hạt giống, ái là chất ẩm. Đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, tư được an lập, nguyện được an lập ở trong hạ giới. Như vậy, sự tái sanh vào đời sau được hiện hữu.” ‘‘Rūpadhātuvepakkañca, ānanda, kammaṃ nābhavissa, api nu kho rūpabhavo paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Iti kho, ānanda, kammaṃ khettaṃ, viññāṇaṃ bījaṃ, taṇhā sneho. Avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ majjhimāya dhātuyā cetanā patiṭṭhitā patthanā patiṭṭhitā evaṃ āyatiṃ punabbhavābhinibbatti hoti’’. “Này Ānanda, nếu nghiệp có quả dị thục ở cõi Sắc không hiện hữu, thì Sắc hữu có thể được biết đến chăng?” “Bạch Thế Tôn, điều ấy không thể được.” “Này Ānanda, chính vì thế, nghiệp là thửa ruộng, thức là hạt giống, ái là chất ẩm. Đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, tư được an lập, nguyện được an lập ở trong trung giới. Như vậy, sự tái sanh vào đời sau được hiện hữu.” ‘‘Arūpadhātuvepakkañca, ānanda, kammaṃ nābhavissa, api nu kho arūpabhavo paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Iti kho, ānanda, kammaṃ khettaṃ, viññāṇaṃ bījaṃ, taṇhā sneho. Avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ paṇītāya dhātuyā cetanā patiṭṭhitā patthanā patiṭṭhitā evaṃ āyatiṃ punabbhavābhinibbatti hoti. Evaṃ kho, ānanda, bhavo hotī’’ti. Sattamaṃ. “Này Ānanda, nếu nghiệp có quả dị thục ở cõi Vô Sắc không hiện hữu, thì Vô Sắc hữu có thể được biết đến chăng?” “Bạch Thế Tôn, điều ấy không thể được.” “Này Ānanda, chính vì thế, nghiệp là thửa ruộng, thức là hạt giống, ái là chất ẩm. Đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, tư được an lập, nguyện được an lập ở trong thượng giới. Như vậy, sự tái sanh vào đời sau được hiện hữu. Này Ānanda, sự hiện hữu là như vậy đó.” (Kinh thứ bảy) 8. Sīlabbatasuttaṃ 8. Kinh Giới Cấm 79. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ ānandaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘sabbaṃ nu kho, ānanda, sīlabbataṃ jīvitaṃ brahmacariyaṃ upaṭṭhānasāraṃ saphala’’nti? ‘‘Na khvettha, bhante, ekaṃsenā’’ti. ‘‘Tena hānanda, vibhajassū’’ti. 79. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Ānanda đang ngồi một bên rằng: “Này Ānanda, có phải tất cả giới cấm, đời sống, phạm hạnh, và sự phục vụ cốt lõi đều có kết quả không?” “Bạch Thế Tôn, ở đây không thể trả lời một cách dứt khoát.” “Vậy thì, này Ānanda, hãy phân tích đi.” ‘‘Yañhissa, bhante, sīlabbataṃ jīvitaṃ brahmacariyaṃ upaṭṭhānasāraṃ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti kusalā dhammā parihāyanti, evarūpaṃ sīlabbataṃ jīvitaṃ [Pg.226] brahmacariyaṃ upaṭṭhānasāraṃ aphalaṃ. Yañca khvāssa, bhante, sīlabbataṃ jīvitaṃ brahmacariyaṃ upaṭṭhānasāraṃ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti, evarūpaṃ sīlabbataṃ jīvitaṃ brahmacariyaṃ upaṭṭhānasāraṃ saphala’’nti. Idamavoca āyasmā ānando; samanuñño satthā ahosi. “Bạch Thế Tôn, khi thực hành giới cấm, đời sống, phạm hạnh, và sự phục vụ cốt lõi nào mà các pháp bất thiện tăng trưởng, các pháp thiện suy giảm, thì loại giới cấm, đời sống, phạm hạnh, và sự phục vụ cốt lõi như vậy là không có kết quả. Và bạch Thế Tôn, khi thực hành giới cấm, đời sống, phạm hạnh, và sự phục vụ cốt lõi nào mà các pháp bất thiện suy giảm, các pháp thiện tăng trưởng, thì loại giới cấm, đời sống, phạm hạnh, và sự phục vụ cốt lõi như vậy là có kết quả.” Tôn giả Ānanda đã nói như vậy; và bậc Đạo Sư đã hài lòng. Atha kho āyasmā ānando ‘‘samanuñño me satthā’’ti, uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. Atha kho bhagavā acirapakkante āyasmante ānande bhikkhū āmantesi – ‘‘sekho, bhikkhave, ānando; na ca panassa sulabharūpo samasamo paññāyā’’ti. Aṭṭhamaṃ. Rồi Tôn giả Ānanda, nghĩ rằng: “Bậc Đạo Sư đã hài lòng với ta,” liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, đi nhiễu quanh theo chiều bên phải rồi ra đi. Sau khi Tôn giả Ānanda ra đi không bao lâu, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: “Này các Tỳ khưu, Ānanda là bậc hữu học; nhưng về trí tuệ, không dễ gì tìm được người ngang bằng với vị ấy.” (Kinh thứ tám) 9. Gandhajātasuttaṃ 9. Kinh Các Loại Hương 80. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – 80. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn rằng: ‘‘Tīṇimāni, bhante, gandhajātāni, yesaṃ anuvātaṃyeva gandho gacchati, no paṭivātaṃ. Katamāni tīṇi? Mūlagandho, sāragandho, pupphagandho – imāni kho, bhante, tīṇi gandhajātāni, yesaṃ anuvātaṃyeva gandho gacchati, no paṭivātaṃ. Atthi nu kho, bhante, kiñci gandhajātaṃ yassa anuvātampi gandho gacchati, paṭivātampi gandho gacchati, anuvātapaṭivātampi gandho gacchatī’’ti? “Bạch Thế Tôn, có ba loại hương này, hương của chúng chỉ bay theo chiều gió, không bay ngược chiều gió. Ba loại ấy là gì? Hương rễ, hương lõi cây, và hương hoa – bạch Thế Tôn, đây là ba loại hương mà hương của chúng chỉ bay theo chiều gió, không bay ngược chiều gió. Bạch Thế Tôn, có loại hương nào mà hương của nó bay được cả xuôi gió, ngược gió, và cả xuôi lẫn ngược gió không?” ‘‘Atthānanda, kiñci gandhajātaṃ yassa anuvātampi gandho gacchati, paṭivātampi gandho gacchati, anuvātapaṭivātampi gandho gacchatī’’ti. ‘‘Katamañca pana, bhante, gandhajātaṃ yassa anuvātampi gandho gacchati, paṭivātampi gandho gacchati, anuvātapaṭivātampi gandho gacchatī’’ti? “Này Ānanda, có loại hương mà hương của nó bay được cả xuôi gió, ngược gió, và cả xuôi lẫn ngược gió.” “Bạch Thế Tôn, vậy loại hương nào mà hương của nó bay được cả xuôi gió, ngược gió, và cả xuôi lẫn ngược gió?” ‘‘Idhānanda, yasmiṃ gāme vā nigame vā itthī vā puriso vā buddhaṃ saraṇaṃ gato hoti, dhammaṃ saraṇaṃ gato hoti, saṅghaṃ saraṇaṃ gato hoti, pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, musāvādā paṭivirato hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti[Pg.227], sīlavā hoti kalyāṇadhammo, vigatamalamaccherena cetasā agāraṃ ajjhāvasati muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṃvibhāgarato. “Này Ānanda, ở đây, trong làng hay thị trấn nào, có người nữ hay người nam đã quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng, từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ dùng các loại rượu men, rượu nấu là cơ sở của sự dễ duôi; vị ấy có giới hạnh, có thiện pháp, sống tại gia với tâm không còn cấu uế của xan tham, bố thí rộng rãi, tay sạch sẽ, ưa thích xả ly, sẵn sàng cho người xin, ưa thích chia sớt trong việc bố thí. ‘‘Tassa disāsu samaṇabrāhmaṇā vaṇṇaṃ bhāsanti – ‘amukasmiṃ nāma gāme vā nigame vā itthī vā puriso vā buddhaṃ saraṇaṃ gato hoti, dhammaṃ saraṇaṃ gato hoti, saṅghaṃ saraṇaṃ gato hoti, pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, musāvādā paṭivirato hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti, sīlavā hoti kalyāṇadhammo, vigatamalamaccherena cetasā agāraṃ ajjhāvasati muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṃvibhāgarato’’’ti. “Các Sa-môn và Bà-la-môn ở các phương tán thán danh tiếng của vị ấy: ‘Tại làng hay thị trấn tên là..., có người nữ hay người nam đã quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng, từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ dùng các loại rượu men, rượu nấu là cơ sở của sự dễ duôi; vị ấy có giới hạnh, có thiện pháp, sống tại gia với tâm không còn cấu uế của xan tham, bố thí rộng rãi, tay sạch sẽ, ưa thích xả ly, sẵn sàng cho người xin, ưa thích chia sớt trong việc bố thí.’” ‘‘Devatāpissa vaṇṇaṃ bhāsanti – ‘amukasmiṃ nāma gāme vā nigame vā itthī vā puriso vā buddhaṃ saraṇaṃ gato hoti, dhammaṃ saraṇaṃ gato hoti, saṅghaṃ saraṇaṃ gato hoti, pāṇātipātā paṭivirato hoti…pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti, sīlavā hoti kalyāṇadhammo, vigatamalamaccherena cetasā agāraṃ ajjhāvasati muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṃvibhāgarato’ti. Idaṃ kho taṃ, ānanda, gandhajātaṃ yassa anuvātampi gandho gacchati, paṭivātampi gandho gacchati, anuvātapaṭivātampi gandho gacchatī’’ti. “Chư thiên cũng tán thán vị ấy rằng: ‘Tại ngôi làng hay thị trấn kia, có người nữ hay người nam đã quy y Phật, đã quy y Pháp, đã quy y Tăng, đã từ bỏ sát sanh... cho đến... đã từ bỏ dùng các chất say, rượu men, rượu nấu, là những thứ gây ra sự dể duôi, là người có giới, có thiện pháp, với tâm không còn cấu uế của xan tham, sống tại gia, là người có bố thí rộng rãi, có bàn tay trong sạch, ưa thích xả ly, dễ được cầu xin, ưa thích bố thí và chia sẻ’. Này Ānanda, đây chính là loại hương thơm mà hương của nó bay được cả xuôi gió, bay được cả ngược gió, và bay được cả xuôi gió lẫn ngược gió.” ‘‘Na pupphagandho paṭivātameti,Na candanaṃ tagaramallikā vā; Satañca gandho paṭivātameti,Sabbā disā sappuriso pavāyatī’’ti. navamaṃ; “Hương của các loài hoa không bay ngược gió, hương chiên-đàn, hương đa-già-la, hay hương lài cũng vậy; nhưng hương của bậc chân nhân thì bay ngược gió, bậc chân nhân tỏa hương khắp mọi phương trời.” Hết kinh thứ chín. 10. Cūḷanikāsuttaṃ 10. Kinh Tiểu Thiên Giới 81. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sammukhāmetaṃ, bhante, bhagavato [Pg.228] sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘bhagavato, ānanda, sikhissa abhibhū nāma sāvako brahmaloke ṭhito sahassilokadhātuṃ sarena viññāpesī’ti. Bhagavā pana, bhante, arahaṃ sammāsambuddho kīvatakaṃ pahoti sarena viññāpetu’’nti? ‘‘Sāvako so, ānanda, appameyyā tathāgatā’’ti. 81. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, điều này con đã được nghe, đã được thọ trì từ chính kim khẩu của Thế Tôn: ‘Này Ānanda, vị đệ tử của Thế Tôn Sikhī tên là Abhibhū, khi đang đứng ở cõi Phạm thiên, đã có thể làm cho một ngàn thế giới nghe được tiếng của mình’. Vậy bạch Thế Tôn, Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, có thể làm cho tiếng của mình được nghe xa đến đâu?” “Này Ānanda, vị ấy là một vị đệ tử. Các vị Như Lai thì không thể đo lường được.” Dutiyampi kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sammukhā metaṃ, bhante, bhagavato sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘bhagavato, ānanda, sikhissa abhibhū nāma sāvako brahmaloke ṭhito sahassilokadhātuṃ sarena viññāpesī’ti. Bhagavā pana, bhante, arahaṃ sammāsambuddho kīvatakaṃ pahoti sarena viññāpetu’’nti? ‘‘Sāvako so, ānanda, appameyyā tathāgatā’’ti. Lần thứ hai, Tôn giả Ānanda lại bạch với Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, điều này con đã được nghe, đã được thọ trì từ chính kim khẩu của Thế Tôn: ‘Này Ānanda, vị đệ tử của Thế Tôn Sikhī tên là Abhibhū, khi đang đứng ở cõi Phạm thiên, đã có thể làm cho một ngàn thế giới nghe được tiếng của mình’. Vậy bạch Thế Tôn, Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, có thể làm cho tiếng của mình được nghe xa đến đâu?” “Này Ānanda, vị ấy là một vị đệ tử. Các vị Như Lai thì không thể đo lường được.” Tatiyampi kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sammukhāmetaṃ, bhante, bhagavato sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘bhagavato, ānanda, sikhissa abhibhū nāma sāvako brahmaloke ṭhito sahassilokadhātuṃ sarena viññāpesī’ti. Bhagavā pana, bhante, arahaṃ sammāsambuddho kīvatakaṃ pahoti sarena viññāpetu’’nti? ‘‘Sutā te, ānanda, sahassī cūḷanikā lokadhātū’’ti? ‘‘Etassa, bhagavā, kālo; etassa, sugata, kālo! Yaṃ bhagavā bhāseyya. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti. ‘‘Tenahānanda, suṇāhi sādhukaṃ manasi karohi, bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca – Lần thứ ba, Tôn giả Ānanda lại bạch với Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, điều này con đã được nghe, đã được thọ trì từ chính kim khẩu của Thế Tôn: ‘Này Ānanda, vị đệ tử của Thế Tôn Sikhī tên là Abhibhū, khi đang đứng ở cõi Phạm thiên, đã có thể làm cho một ngàn thế giới nghe được tiếng của mình’. Vậy bạch Thế Tôn, Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, có thể làm cho tiếng của mình được nghe xa đến đâu?” “Này Ānanda, ông đã từng nghe về tiểu thiên thế giới chưa?” “Bạch Thế Tôn, nay chính là thời điểm; bạch Thiện Thệ, nay chính là thời điểm! Điều gì Thế Tôn sẽ nói, sau khi nghe từ Thế Tôn, các Tỳ khưu sẽ thọ trì điều ấy.” “Vậy thì, này Ānanda, hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.” “Vâng, bạch Thế Tôn.” Tôn giả Ānanda vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này: ‘‘Yāvatā, ānanda, candimasūriyā pariharanti, disā bhanti virocanā, tāva sahassadhā loko. Tasmiṃ sahassadhā loke sahassaṃ candānaṃ, sahassaṃ sūriyānaṃ, sahassaṃ sinerupabbatarājānaṃ, sahassaṃ jambudīpānaṃ, sahassaṃ aparagoyānānaṃ, sahassaṃ uttarakurūnaṃ, sahassaṃ pubbavidehānaṃ, cattāri mahāsamuddasahassāni, cattāri mahārājasahassāni, sahassaṃ cātumahārājikānaṃ, sahassaṃ tāvatiṃsānaṃ, sahassaṃ yāmānaṃ, sahassaṃ tusitānaṃ, sahassaṃ nimmānaratīnaṃ, sahassaṃ paranimmitavasavattīnaṃ, sahassaṃ brahmalokānaṃ – ayaṃ vuccatānanda, sahassī cūḷanikā lokadhātu. “Này Ānanda, trong phạm vi mặt trăng và mặt trời di chuyển, chiếu sáng các phương trời, có một ngàn thế giới. Trong một ngàn thế giới ấy, có một ngàn mặt trăng, một ngàn mặt trời, một ngàn vua núi Sineru, một ngàn châu Diêm-phù-đề, một ngàn châu Tây-ngưu-hóa, một ngàn châu Bắc-câu-lô, một ngàn châu Đông-thắng-thần, bốn ngàn đại dương, bốn ngàn vị đại vương, một ngàn cõi trời Tứ Đại Thiên Vương, một ngàn cõi trời Ba Mươi Ba, một ngàn cõi trời Dạ-ma, một ngàn cõi trời Đâu-suất, một ngàn cõi trời Hóa Lạc, một ngàn cõi trời Tha Hóa Tự Tại, một ngàn cõi Phạm thiên. Này Ānanda, đây được gọi là tiểu thiên thế giới. ‘‘Yāvatānanda[Pg.229], sahassī cūḷanikā lokadhātu tāva sahassadhā loko. Ayaṃ vuccatānanda, dvisahassī majjhimikā lokadhātu. “Này Ānanda, một thế giới hệ bao gồm một ngàn lần một tiểu thiên thế giới. Này Ānanda, đây được gọi là trung thiên thế giới. ‘‘Yāvatānanda, dvisahassī majjhimikā lokadhātu tāva sahassadhā loko. Ayaṃ vuccatānanda, tisahassī mahāsahassī lokadhātu. “Này Ānanda, một thế giới hệ bao gồm một ngàn lần một trung thiên thế giới. Này Ānanda, đây được gọi là đại thiên thế giới. ‘‘Ākaṅkhamāno, ānanda, tathāgato tisahassimahāsahassilokadhātuṃ sarena viññāpeyya, yāvatā pana ākaṅkheyyā’’ti. “Này Ānanda, nếu muốn, Như Lai có thể làm cho tiếng của mình được nghe khắp đại thiên thế giới, hoặc xa hơn nữa, tùy theo ý muốn.” ‘‘Yathā kathaṃ pana, bhante, bhagavā tisahassimahāsahassilokadhātuṃ sarena viññāpeyya, yāvatā pana ākaṅkheyyā’’ti? ‘‘Idhānanda, tathāgato tisahassimahāsahassilokadhātuṃ obhāsena phareyya. Yadā te sattā taṃ ālokaṃ sañjāneyyuṃ, atha tathāgato ghosaṃ kareyya saddamanussāveyya. Evaṃ kho, ānanda, tathāgato tisahassimahāsahassilokadhātuṃ sarena viññāpeyya, yāvatā pana ākaṅkheyyā’’ti. “Bạch Thế Tôn, nhưng làm thế nào Thế Tôn có thể làm cho tiếng của mình được nghe khắp đại thiên thế giới, hoặc xa hơn nữa, tùy theo ý muốn?” “Này Ānanda, ở đây, Như Lai dùng ánh quang minh chiếu khắp đại thiên thế giới. Khi các chúng sanh ấy nhận biết được ánh sáng đó, bấy giờ Như Lai phát ra âm thanh, làm cho tiếng của mình được nghe. Này Ānanda, chính là như vậy Như Lai làm cho tiếng của mình được nghe khắp đại thiên thế giới, hoặc xa hơn nữa, tùy theo ý muốn.” Evaṃ vutte āyasmā ānando (āyasmantaṃ udāyiṃ) etadavoca – ‘‘lābhā vata me, suladdhaṃ vata me, yassa me satthā evaṃmahiddhiko evaṃmahānubhāvo’’ti. Evaṃ vutte āyasmā udāyī āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca – ‘‘kiṃ tuyhettha, āvuso ānanda, yadi te satthā evaṃmahiddhiko evaṃmahānubhāvo’’ti? Evaṃ vutte bhagavā āyasmantaṃ udāyiṃ etadavoca – ‘‘mā hevaṃ, udāyi, mā hevaṃ, udāyi. Sace, udāyi, ānando avītarāgo kālaṃ kareyya, tena cittappasādena sattakkhattuṃ devesu devarajjaṃ kāreyya, sattakkhattuṃ imasmiṃyeva jambudīpe mahārajjaṃ kāreyya. Api ca, udāyi, ānando diṭṭheva dhamme parinibbāyissatī’’ti. Dasamaṃ. Khi được nói vậy, Tôn giả Ānanda nói với (Tôn giả Udāyī): “Thật là lợi ích cho tôi! Thật là khéo được cho tôi, khi vị Đạo sư của tôi có đại thần lực, có đại oai lực như vậy!” Khi được nói vậy, Tôn giả Udāyī nói với Tôn giả Ānanda: “Này hiền giả Ānanda, có ích lợi gì cho ông, nếu vị Đạo sư của ông có đại thần lực, có đại oai lực như vậy?” Khi được nói vậy, Thế Tôn nói với Tôn giả Udāyī: “Này Udāyī, chớ nói vậy! Này Udāyī, chớ nói vậy! Này Udāyī, nếu Ānanda mệnh chung khi chưa ly tham, với tâm tịnh tín ấy, vị ấy sẽ bảy lần làm vua cõi trời, và bảy lần làm đại vương ngay tại châu Diêm-phù-đề này. Hơn nữa, này Udāyī, Ānanda sẽ chứng đắc Niết-bàn ngay trong đời này.” Hết kinh thứ mười. Ānandavaggo tatiyo. Phẩm Ānanda, thứ ba. Tassuddānaṃ – Phần tóm tắt: Channo ājīvako sakko, nigaṇṭho ca nivesako; Duve bhavā sīlabbataṃ, gandhajātañca cūḷanīti. Channa, Ājīvaka, Sakka, Nigaṇṭha, và Nivesaka; hai kinh về Bhava, Sīlabbata, Gandhajāta, và Cūḷanī. (9) 4. Samaṇavaggo (9) 4. Phẩm Sa-môn (Samaṇavaggo) 1. Samaṇasuttaṃ 1. Kinh Sa-môn (Samaṇasutta) 82. ‘‘Tīṇimāni[Pg.230], bhikkhave, samaṇassa samaṇiyāni samaṇakaraṇīyāni. Katamāni tīṇi? Adhisīlasikkhāsamādānaṃ, adhicittasikkhāsamādānaṃ, adhipaññāsikkhāsamādānaṃ – imāni kho, bhikkhave, tīṇi samaṇassa samaṇiyāni samaṇakaraṇīyāni. 82. Này các Tỳ khưu, có ba điều này là những điều thích hợp với Sa-môn, là những phận sự của Sa-môn. Ba điều nào? Sự thực hành tăng thượng giới học, sự thực hành tăng thượng tâm học, sự thực hành tăng thượng tuệ học. Này các Tỳ khưu, đây là ba điều thích hợp với Sa-môn, là những phận sự của Sa-môn. ‘‘Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘tibbo no chando bhavissati adhisīlasikkhāsamādāne, tibbo no chando bhavissati adhicittasikkhāsamādāne, tibbo no chando bhavissati adhipaññāsikkhāsamādāne’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Paṭhamaṃ. Do vậy, này các Tỳ khưu, các thầy nên tu học như vầy: ‘Chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thực hành tăng thượng giới học, chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thực hành tăng thượng tâm học, chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thực hành tăng thượng tuệ học.’ Này các Tỳ khưu, các thầy nên tu học như vậy. 2. Gadrabhasuttaṃ 2. Kinh Con Lừa (Gadrabhasutta) 83. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gadrabho gogaṇaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandho hoti – ‘ahampi dammo, ahampi dammo’ti. Tassa na tādiso vaṇṇo hoti seyyathāpi gunnaṃ, na tādiso saro hoti seyyathāpi gunnaṃ, na tādisaṃ padaṃ hoti seyyathāpi gunnaṃ. So gogaṇaṃyeva piṭṭhito piṭṭhito anubandho hoti – ‘ahampi dammo, ahampi dammo’’’ti. 83. Này các Tỳ khưu, ví như con lừa đi theo sau đàn bò, và kêu lên: ‘Ta cũng là bò, ta cũng là bò.’ Nhưng nó không có màu sắc giống như của bò, không có tiếng kêu giống như của bò, không có dấu chân giống như của bò. Nó chỉ đi theo sau đàn bò và kêu lên: ‘Ta cũng là bò, ta cũng là bò.’ ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekacco bhikkhu bhikkhusaṅghaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandho hoti – ‘ahampi bhikkhu, ahampi bhikkhū’ti. Tassa na tādiso chando hoti adhisīlasikkhāsamādāne seyyathāpi aññesaṃ bhikkhūnaṃ, na tādiso chando hoti adhicittasikkhāsamādāne seyyathāpi aññesaṃ bhikkhūnaṃ, na tādiso chando hoti adhipaññāsikkhāsamādāne seyyathāpi aññesaṃ bhikkhūnaṃ. So bhikkhusaṅghaṃyeva piṭṭhito piṭṭhito anubandho hoti – ‘ahampi bhikkhu, ahampi bhikkhū’’’ti. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có Tỳ khưu đi theo sau chúng Tỳ khưu, và nói rằng: ‘Ta cũng là Tỳ khưu, ta cũng là Tỳ khưu.’ Nhưng vị ấy không có ước muốn thực hành tăng thượng giới học giống như các Tỳ khưu khác, không có ước muốn thực hành tăng thượng tâm học giống như các Tỳ khưu khác, không có ước muốn thực hành tăng thượng tuệ học giống như các Tỳ khưu khác. Vị ấy chỉ đi theo sau chúng Tỳ khưu và nói rằng: ‘Ta cũng là Tỳ khưu, ta cũng là Tỳ khưu.’ ‘‘Tasmātiha[Pg.231], bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘tibbo no chando bhavissati adhisīlasikkhāsamādāne, tibbo no chando bhavissati adhicittasikkhāsamādāne, tibbo no chando bhavissati adhipaññāsikkhāsamādāne’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Dutiyaṃ. Do vậy, này các Tỳ khưu, các thầy nên tu học như vầy: ‘Chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thực hành tăng thượng giới học, chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thực hành tăng thượng tâm học, chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thực hành tăng thượng tuệ học.’ Này các Tỳ khưu, các thầy nên tu học như vậy. 3. Khettasuttaṃ 3. Kinh thửa ruộng (Khettasutta) 84. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, kassakassa gahapatissa pubbe karaṇīyāni. Katamāni tīṇi? Idha, bhikkhave, kassako gahapati paṭikacceva khettaṃ sukaṭṭhaṃ karoti sumatikataṃ. Paṭikacceva khettaṃ sukaṭṭhaṃ karitvā sumatikataṃ kālena bījāni patiṭṭhāpeti. Kālena bījāni patiṭṭhāpetvā samayena udakaṃ abhinetipi apanetipi. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi kassakassa gahapatissa pubbe karaṇīyāni. 84. Này các Tỳ khưu, có ba việc này là những việc cần làm trước của người gia chủ nông phu. Ba việc nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, người gia chủ nông phu trước hết cày bừa thửa ruộng cho thật kỹ. Sau khi cày bừa thửa ruộng cho thật kỹ, vị ấy gieo hạt đúng thời. Sau khi gieo hạt đúng thời, vị ấy dẫn nước vào và tháo nước ra đúng lúc. Này các Tỳ khưu, đây là ba việc cần làm trước của người gia chủ nông phu. ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīṇimāni bhikkhussa pubbe karaṇīyāni. Katamāni tīṇi? Adhisīlasikkhāsamādānaṃ, adhicittasikkhāsamādānaṃ, adhipaññāsikkhāsamādānaṃ – imāni kho, bhikkhave, tīṇi bhikkhussa pubbe karaṇīyāni. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, có ba việc này là những việc cần làm trước của Tỳ khưu. Ba việc nào? Sự thực hành tăng thượng giới học, sự thực hành tăng thượng tâm học, sự thực hành tăng thượng tuệ học. Này các Tỳ khưu, đây là ba việc cần làm trước của Tỳ khưu. ‘‘Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘tibbo no chando bhavissati adhisīlasikkhāsamādāne, tibbo no chando bhavissati adhicittasikkhāsamādāne, tibbo no chando bhavissati adhipaññāsikkhāsamādāne’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Tatiyaṃ. Do vậy, này các Tỳ khưu, các thầy nên tu học như vầy: ‘Chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thực hành tăng thượng giới học, chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thực hành tăng thượng tâm học, chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thực hành tăng thượng tuệ học.’ Này các Tỳ khưu, các thầy nên tu học như vậy. 4. Vajjiputtasuttaṃ 4. Kinh Vajjiputta (Vajjiputtasutta) 85. Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Atha kho aññataro vajjiputtako bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so vajjiputtako bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sādhikamidaṃ, bhante, diyaḍḍhasikkhāpadasataṃ anvaddhamāsaṃ uddesaṃ āgacchati. Nāhaṃ[Pg.232], bhante, ettha sakkomi sikkhitu’’nti. ‘‘Sakkhissasi pana tvaṃ, bhikkhu, tīsu sikkhāsu sikkhituṃ – adhisīlasikkhāya, adhicittasikkhāya adhipaññāsikkhāyā’’ti? ‘‘Sakkomahaṃ, bhante, tīsu sikkhāsu sikkhituṃ – adhisīlasikkhāya, adhicittasikkhāya, adhipaññāsikkhāyā’’ti. ‘‘Tasmātiha tvaṃ, bhikkhu, tīsu sikkhāsu sikkhassu – adhisīlasikkhāya, adhicittasikkhāya, adhipaññāsikkhāya’’. 85. Một thời, Thế Tôn trú ở Vesālī, tại Đại Lâm, trong ngôi giảng đường có nóc nhọn. Bấy giờ, một Tỳ khưu Vajjiputta đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tỳ khưu Vajjiputta ấy bạch với Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, có hơn một trăm năm mươi học giới này, cứ mỗi nửa tháng lại được tuyên đọc. Bạch Thế Tôn, con không thể tu học trong các học giới ấy.’ ‘Này Tỳ khưu, vậy thầy có thể tu học trong ba học pháp này không: tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học, và tăng thượng tuệ học?’ ‘Bạch Thế Tôn, con có thể tu học trong ba học pháp này: tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học, và tăng thượng tuệ học.’ ‘Vậy thì, này Tỳ khưu, thầy hãy tu học trong ba học pháp này: tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học, và tăng thượng tuệ học.’ ‘‘Yato kho tvaṃ, bhikkhu, adhisīlampi sikkhissasi, adhicittampi sikkhissasi, adhipaññampi sikkhissasi, tassa tuyhaṃ bhikkhu adhisīlampi sikkhato adhicittampi sikkhato adhipaññampi sikkhato rāgo pahīyissati, doso pahīyissati, moho pahīyissati. So tvaṃ rāgassa pahānā dosassa pahānā mohassa pahānā yaṃ akusalaṃ na taṃ karissasi, yaṃ pāpaṃ na taṃ sevissasī’’ti. Này Tỳ khưu, khi nào thầy tu học tăng thượng giới, tu học tăng thượng tâm, và tu học tăng thượng tuệ, thì này Tỳ khưu, trong khi thầy tu học tăng thượng giới, tu học tăng thượng tâm, và tu học tăng thượng tuệ, tham sẽ được đoạn tận, sân sẽ được đoạn tận, si sẽ được đoạn tận. Do đoạn tận tham, đoạn tận sân, đoạn tận si, thầy sẽ không làm điều bất thiện, sẽ không thực hành điều ác. Atha kho so bhikkhu aparena samayena adhisīlampi sikkhi, adhicittampi sikkhi, adhipaññampi sikkhi. Tassa adhisīlampi sikkhato adhicittampi sikkhato adhipaññampi sikkhato rāgo pahīyi, doso pahīyi, moho pahīyi. So rāgassa pahānā dosassa pahānā mohassa pahānā yaṃ akusalaṃ taṃ nākāsi, yaṃ pāpaṃ taṃ na sevīti. Catutthaṃ. Rồi, sau một thời gian, Tỳ khưu ấy đã tu học tăng thượng giới, đã tu học tăng thượng tâm, và đã tu học tăng thượng tuệ. Trong khi vị ấy tu học tăng thượng giới, tu học tăng thượng tâm, và tu học tăng thượng tuệ, tham đã được đoạn tận, sân đã được đoạn tận, si đã được đoạn tận. Do đoạn tận tham, đoạn tận sân, đoạn tận si, vị ấy đã không làm điều bất thiện, đã không thực hành điều ác. 5. Sekkhasuttaṃ 5. Kinh Hữu học (Sekkhasutta) 86. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – 86. Bấy giờ, một vị tỳ khưu đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, vị ấy đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, vị tỳ khưu ấy bạch với Thế Tôn rằng: ‘‘‘Sekho, sekho’ti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, sekho hotī’’ti? ‘‘Sikkhatīti kho, bhikkhu, tasmā sekhoti vuccati. Kiñca sikkhati? Adhisīlampi sikkhati, adhicittampi sikkhati, adhipaññampi sikkhati. Sikkhatīti kho, bhikkhu, tasmā sekhoti vuccatī’’ti. – Bạch Thế Tôn, được gọi là ‘hữu học, hữu học’. Bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào thì được gọi là hữu học? – Này tỳ khưu, vì còn phải học tập nên được gọi là hữu học. Và học tập điều gì? Vị ấy học tập về tăng thượng giới, học tập về tăng thượng tâm, học tập về tăng thượng tuệ. Này tỳ khưu, vì còn phải học tập nên được gọi là hữu học. ‘‘Sekhassa sikkhamānassa, ujumaggānusārino; Khayasmiṃ paṭhamaṃ ñāṇaṃ, tato aññā anantarā. Đối với vị hữu học đang học tập, đang đi theo con đường ngay thẳng, trước tiên trí tuệ khởi lên trong sự đoạn tận, sau đó là chánh trí theo liền sau. ‘‘Tato aññāvimuttassa, ñāṇaṃ ve hoti tādino; Akuppā me vimuttīti, bhavasaṃyojanakkhaye’’ti. pañcamaṃ; ( ) Sau đó, đối với bậc như vậy đã được giải thoát bằng chánh trí, trí tuệ khởi lên rằng: ‘Sự giải thoát của ta là bất động,’ trong sự đoạn tận hữu kiết sử. (Kinh) thứ năm. 6. Paṭhamasikkhāsuttaṃ 6. Kinh Học Tập Thứ Nhất 87. ‘‘Sādhikamidaṃ[Pg.233], bhikkhave, diyaḍḍhasikkhāpadasataṃ anvaddhamāsaṃ uddesaṃ āgacchati, yattha attakāmā kulaputtā sikkhanti. Tisso imā, bhikkhave, sikkhā yatthetaṃ sabbaṃ samodhānaṃ gacchati. Katamā tisso? Adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā adhipaññāsikkhā – imā kho, bhikkhave, tisso sikkhā, yatthetaṃ sabbaṃ samodhānaṃ gacchati. 87. – Này các tỳ khưu, hơn một trăm năm mươi học giới này được tụng đọc mỗi nửa tháng, trong đó các thiện gia nam tử mong cầu lợi ích cho bản thân thực hành học tập. Này các tỳ khưu, có ba học pháp này, nơi mà tất cả các điều ấy được gom lại. Ba học pháp nào? Học pháp về tăng thượng giới, học pháp về tăng thượng tâm, học pháp về tăng thượng tuệ. Này các tỳ khưu, đây là ba học pháp, nơi mà tất cả các điều ấy được gom lại. ‘‘Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlesu paripūrakārī hoti samādhismiṃ mattaso kārī paññāya mattaso kārī. So yāni tāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni tāni āpajjatipi vuṭṭhātipi. Taṃ kissa hetu? Na hi mettha, bhikkhave, abhabbatā vuttā. Yāni ca kho tāni sikkhāpadāni ādibrahmacariyakāni brahmacariyasāruppāni, tattha dhuvasīlo ca hoti ṭhitasīlo ca, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo. – Này các tỳ khưu, ở đây, có vị tỳ khưu thực hành viên mãn các giới, thực hành có chừng mực về định, thực hành có chừng mực về tuệ. Vị ấy có vi phạm và cũng có ra khỏi những học giới nhỏ nhặt, vụn vặt. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vì ở đây Ta không nói là không có khả năng (phạm tội). Và đối với những học giới nào là căn bản của phạm hạnh, tương xứng với phạm hạnh, thì ở đó vị ấy có giới vững chắc, có giới kiên cố, và thọ trì tu học trong các học giới. Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử, trở thành bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc, chắc chắn, hướng đến chánh giác. ‘‘Idha pana, bhikkhave, bhikkhu sīlesu paripūrakārī hoti samādhismiṃ mattaso kārī paññāya mattaso kārī. So yāni tāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni tāni āpajjatipi vuṭṭhātipi. Taṃ kissa hetu? Na hi mettha, bhikkhave, abhabbatā vuttā. Yāni ca kho tāni sikkhāpadāni ādibrahmacariyakāni brahmacariyasāruppāni tattha dhuvasīlo ca hoti ṭhitasīlo ca, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmī hoti, sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karoti. – Lại nữa, này các tỳ khưu, ở đây, có vị tỳ khưu thực hành viên mãn các giới, thực hành có chừng mực về định, thực hành có chừng mực về tuệ. Vị ấy có vi phạm và cũng có ra khỏi những học giới nhỏ nhặt, vụn vặt. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vì ở đây Ta không nói là không có khả năng (phạm tội). Và đối với những học giới nào là căn bản của phạm hạnh, tương xứng với phạm hạnh, thì ở đó vị ấy có giới vững chắc, có giới kiên cố, và thọ trì tu học trong các học giới. Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử, do làm muội lược tham, sân, si, trở thành bậc Nhất lai; chỉ một lần nữa trở lại thế gian này, vị ấy sẽ chấm dứt khổ đau. ‘‘Idha pana, bhikkhave, bhikkhu sīlesu paripūrakārī hoti samādhismiṃ paripūrakārī paññāya mattaso kārī. So yāni tāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni tāni āpajjatipi vuṭṭhātipi. Taṃ kissa hetu? Na hi mettha, bhikkhave, abhabbatā vuttā. Yāni ca kho tāni sikkhāpadāni ādibrahmacariyakāni brahmacariyasāruppāni tattha dhuvasīlo ca hoti ṭhitasīlo ca, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. So pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ [Pg.234] saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko hoti tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā. – Lại nữa, này các tỳ khưu, ở đây, có vị tỳ khưu thực hành viên mãn các giới, thực hành viên mãn về định, thực hành có chừng mực về tuệ. Vị ấy có vi phạm và cũng có ra khỏi những học giới nhỏ nhặt, vụn vặt. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vì ở đây Ta không nói là không có khả năng (phạm tội). Và đối với những học giới nào là căn bản của phạm hạnh, tương xứng với phạm hạnh, thì ở đó vị ấy có giới vững chắc, có giới kiên cố, và thọ trì tu học trong các học giới. Vị ấy, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là bậc hóa sanh, sẽ đạt Bát-niết-bàn tại đó, không còn trở lại từ thế giới ấy. ‘‘Idha pana, bhikkhave, bhikkhu sīlesu paripūrakārī hoti samādhismiṃ paripūrakārī paññāya paripūrakārī. So yāni tāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni tāni āpajjatipi vuṭṭhātipi. Taṃ kissa hetu? Na hi mettha, bhikkhave, abhabbatā vuttā. Yāni ca kho tāni sikkhāpadāni ādibrahmacariyakāni brahmacariyasāruppāni tattha dhuvasīlo ca hoti ṭhitasīlo ca, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. So āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. – Lại nữa, này các tỳ khưu, ở đây, có vị tỳ khưu thực hành viên mãn các giới, thực hành viên mãn về định, thực hành viên mãn về tuệ. Vị ấy có vi phạm và cũng có ra khỏi những học giới nhỏ nhặt, vụn vặt. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vì ở đây Ta không nói là không có khả năng (phạm tội). Và đối với những học giới nào là căn bản của phạm hạnh, tương xứng với phạm hạnh, thì ở đó vị ấy có giới vững chắc, có giới kiên cố, và thọ trì tu học trong các học giới. Vị ấy, do đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. ‘‘Iti kho, bhikkhave, padesaṃ padesakārī ārādheti paripūraṃ paripūrakārī. Avañjhāni tvevāhaṃ, bhikkhave, sikkhāpadāni vadāmī’’ti. Chaṭṭhaṃ. – Như vậy, này các tỳ khưu, người thực hành một phần thì thành tựu một phần; người thực hành viên mãn thì thành tựu viên mãn. Này các tỳ khưu, Ta tuyên bố rằng các học giới không phải là vô ích. (Kinh) thứ sáu. 7. Dutiyasikkhāsuttaṃ 7. Kinh Học Tập Thứ Hai 88. ‘‘Sādhikamidaṃ, bhikkhave, diyaḍḍhasikkhāpadasataṃ anvaddhamāsaṃ uddesaṃ āgacchati yattha attakāmā kulaputtā sikkhanti. Tisso imā, bhikkhave, sikkhā yatthetaṃ sabbaṃ samodhānaṃ gacchati. Katamā tisso? Adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā, adhipaññāsikkhā – imā kho, bhikkhave, tisso sikkhā yatthetaṃ sabbaṃ samodhānaṃ gacchati. 88. – Này các tỳ khưu, hơn một trăm năm mươi học giới này được tụng đọc mỗi nửa tháng, trong đó các thiện gia nam tử mong cầu lợi ích cho bản thân thực hành học tập. Này các tỳ khưu, có ba học pháp này, nơi mà tất cả các điều ấy được gom lại. Ba học pháp nào? Học pháp về tăng thượng giới, học pháp về tăng thượng tâm, học pháp về tăng thượng tuệ. Này các tỳ khưu, đây là ba học pháp, nơi mà tất cả các điều ấy được gom lại. ‘‘Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlesu paripūrakārī hoti samādhismiṃ mattaso kārī paññāya mattaso kārī. So yāni tāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni tāni āpajjatipi vuṭṭhātipi. Taṃ kissa hetu? Na hi mettha, bhikkhave, abhabbatā vuttā. Yāni ca kho tāni sikkhāpadāni ādibrahmacariyakāni brahmacariyasāruppāni tattha dhuvasīlo ca hoti ṭhitasīlo ca, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sattakkhattuparamo hoti. Sattakkhattuparamaṃ deve ca manusse ca sandhāvitvā saṃsaritvā dukkhassantaṃ karoti. So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā kolaṃkolo hoti, dve vā tīṇi vā kulāni sandhāvitvā saṃsaritvā dukkhassantaṃ karoti. So tiṇṇaṃ [Pg.235] saṃyojanānaṃ parikkhayā ekabījī hoti, ekaṃyeva mānusakaṃ bhavaṃ nibbattetvā dukkhassantaṃ karoti. So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmī hoti, sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karoti. “Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu thực hành viên mãn các giới, thực hành có chừng mực về định, thực hành có chừng mực về tuệ. Vị ấy có khi vi phạm, có khi xuất khỏi những học giới nhỏ nhặt và vụn vặt. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vì ở đây, Ta đã không nói đến sự không xứng đáng (của bậc Thánh). Còn đối với những học giới là nền tảng của phạm hạnh, tương xứng với phạm hạnh, ở đó vị ấy có giới vững chắc, có giới kiên cố, thọ trì và thực hành các học giới. Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử, trở thành bậc Thất lai tối đa. Sau khi lang thang, luân hồi tối đa bảy lần giữa cõi trời và cõi người, vị ấy chấm dứt khổ đau. Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử, trở thành bậc Gia Tộc, sau khi lang thang, luân hồi qua hai hoặc ba gia tộc, vị ấy chấm dứt khổ đau. Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử, trở thành bậc Nhất Chủng, sau khi tái sanh vào một kiếp người duy nhất, vị ấy chấm dứt khổ đau. Vị ấy, do đoạn tận ba kiết sử và do làm muội lược tham, sân, si, trở thành bậc Nhất lai, sau khi trở lại thế gian này chỉ một lần, vị ấy chấm dứt khổ đau.” ‘‘Idha pana, bhikkhave, bhikkhu sīlesu paripūrakārī hoti samādhismiṃ paripūrakārī paññāya mattaso kārī. So yāni tāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni tāni āpajjatipi vuṭṭhātipi. Taṃ kissa hetu? Na hi mettha, bhikkhave, abhabbatā vuttā. Yāni ca kho tāni sikkhāpadāni ādibrahmacariyakāni brahmacariyasāruppāni tattha dhuvasīlo ca hoti ṭhitasīlo ca, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. So pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā uddhaṃsoto akaniṭṭhagāmī. So pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sasaṅkhāraparinibbāyī hoti. So pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā asaṅkhāraparinibbāyī hoti. So pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā upahaccaparinibbāyī hoti. So pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā antarāparinibbāyī hoti. “Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu thực hành viên mãn các giới, thực hành viên mãn về định, thực hành có chừng mực về tuệ. Vị ấy có khi vi phạm, có khi xuất khỏi những học giới nhỏ nhặt và vụn vặt. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vì ở đây, Ta đã không nói đến sự không xứng đáng (của bậc Thánh). Còn đối với những học giới là nền tảng của phạm hạnh, tương xứng với phạm hạnh, ở đó vị ấy có giới vững chắc, có giới kiên cố, thọ trì và thực hành các học giới. Vị ấy, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là bậc Thượng lưu sanh đến cõi Sắc Cứu Cánh. Vị ấy, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, trở thành bậc Bát-niết-bàn hữu hành. Vị ấy, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, trở thành bậc Bát-niết-bàn vô hành. Vị ấy, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, trở thành bậc Bát-niết-bàn tổn giảm. Vị ấy, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, trở thành bậc Bát-niết-bàn trung gian.” ‘‘Idha pana, bhikkhave, bhikkhu sīlesu paripūrakārī hoti samādhismiṃ paripūrakārī paññāya paripūrakārī. So yāni tāni dhuvasīlo ca hoti ṭhitasīlo ca, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. So āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. “Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu thực hành viên mãn các giới, thực hành viên mãn về định, và thực hành viên mãn về tuệ. Vị ấy có giới vững chắc và có giới kiên cố, thọ trì và thực hành trong các học giới. Vị ấy, do đoạn tận các lậu hoặc, tự mình với thắng trí chứng ngộ, thành tựu và an trú tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc ngay trong hiện tại.” ‘‘Iti kho, bhikkhave, padesaṃ padesakārī ārādheti, paripūraṃ paripūrakārī, avañjhāni tvevāhaṃ, bhikkhave, sikkhāpadāni vadāmī’’ti. Sattamaṃ. “Này các Tỳ khưu, như vậy, người thực hành từng phần thành tựu được từng phần; người thực hành viên mãn thành tựu được viên mãn. Này các Tỳ khưu, Ta tuyên bố rằng các học giới là không vô ích.” (Kinh thứ bảy.) 8. Tatiyasikkhāsuttaṃ 8. Kinh Học Pháp (Thứ Ba) 89. ‘‘Sādhikamidaṃ, bhikkhave, diyaḍḍhasikkhāpadasataṃ anvaddhamāsaṃ uddesaṃ āgacchati yattha attakāmā kulaputtā sikkhanti. Tisso imā, bhikkhave, sikkhā [Pg.236] yatthetaṃ sabbaṃ samodhānaṃ gacchati. Katamā tisso? Adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā, adhipaññāsikkhā – imā kho, bhikkhave, tisso sikkhā yatthetaṃ sabbaṃ samodhānaṃ gacchati. 89. “Này các Tỳ khưu, hơn một trăm năm mươi học giới này được đem ra đọc mỗi nửa tháng, nơi mà các thiện nam tử mong cầu lợi ích cho bản thân thực hành. Này các Tỳ khưu, có ba pháp học này, nơi mà tất cả (các học giới) ấy được bao gồm. Ba pháp nào? Tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học, và tăng thượng tuệ học. Này các Tỳ khưu, chính ba pháp học này là nơi mà tất cả (các học giới) ấy được bao gồm.” ‘‘Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlesu paripūrakārī hoti samādhismiṃ paripūrakārī paññāya paripūrakārī. So yāni tāni khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni tāni āpajjatipi vuṭṭhātipi. Taṃ kissa hetu? Na hi mettha, bhikkhave, abhabbatā vuttā. Yāni ca kho tāni sikkhāpadāni ādibrahmacariyakāni brahmacariyasāruppāni tattha dhuvasīlo ca hoti ṭhitasīlo ca, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. So āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Taṃ vā pana anabhisambhavaṃ appaṭivijjhaṃ pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā antarāparinibbāyī hoti. Taṃ vā pana anabhisambhavaṃ appaṭivijjhaṃ pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā upahaccaparinibbāyī hoti. Taṃ vā pana anabhisambhavaṃ appaṭivijjhaṃ pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā asaṅkhāraparinibbāyī hoti. Taṃ vā pana anabhisambhavaṃ appaṭivijjhaṃ pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sasaṅkhāraparinibbāyī hoti. Taṃ vā pana anabhisambhavaṃ appaṭivijjhaṃ pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā uddhaṃsoto hoti akaniṭṭhagāmī taṃ vā pana anabhisambhavaṃ appaṭivijjhaṃ tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā, rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmī hoti, sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karoti. Taṃ vā pana anabhisambhavaṃ appaṭivijjhaṃ tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā ekabījī hoti, ekaṃyeva mānusakaṃ bhavaṃ nibbattetvā dukkhassantaṃ karoti. Taṃ vā pana anabhisambhavaṃ appaṭivijjhaṃ tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā kolaṃkolo hoti, dve vā tīṇi vā kulāni sandhāvitvā saṃsaritvā dukkhassantaṃ karoti. Taṃ vā pana anabhisambhavaṃ appaṭivijjhaṃ tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sattakkhattuparamo hoti, sattakkhattuparamaṃ deve ca manusse ca sandhāvitvā saṃsaritvā dukkhassantaṃ karoti. “Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu là người thực hành viên mãn trong các giới, là người thực hành viên mãn trong định, là người thực hành viên mãn trong tuệ. Vị ấy có khi phạm vào các học giới nhỏ nhặt và vụn vặt, và có khi xuất khỏi (tội ấy). Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vì ở đây, Như Lai đã không nói rằng đó là sự bất khả năng (đối với Thánh đạo). Và đối với những học giới căn bản cho phạm hạnh, tương xứng với phạm hạnh, ở đó vị ấy có giới vững chắc, có giới bền vững, chấp nhận và tu học trong các học giới. Vị ấy, do đoạn tận các lậu hoặc, tự mình với thắng trí, chứng ngộ và đạt đến tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc ngay trong hiện tại. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy là bậc Trung gian Bát-niết-bàn. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy là bậc Tổn hại Bát-niết-bàn. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy là bậc Vô hành Bát-niết-bàn. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy là bậc Hữu hành Bát-niết-bàn. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị ấy là bậc Thượng lưu, đi đến cõi Sắc Cứu Cánh. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận ba kiết sử, và do làm muội lược tham, sân, si, vị ấy là bậc Nhất lai, chỉ một lần trở lại thế gian này rồi chấm dứt khổ đau. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận ba kiết sử, vị ấy là bậc Nhất chủng, chỉ sanh lại một lần trong thân người rồi chấm dứt khổ đau. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận ba kiết sử, vị ấy là bậc Gia Tộc, sau khi đi qua, luân hồi trong hai hoặc ba gia tộc rồi chấm dứt khổ đau. Hoặc nếu không thể đạt được, không thể chứng ngộ, do đoạn tận ba kiết sử, vị ấy là bậc Thất lai, sau khi đi qua, luân hồi tối đa bảy lần giữa chư Thiên và loài người rồi chấm dứt khổ đau.” ‘‘Iti kho, bhikkhave, paripūraṃ paripūrakārī ārādheti padesaṃ padesakārī. Avañjhānitvevāhaṃ, bhikkhave, sikkhāpadāni vadāmī’’ti. Aṭṭhamaṃ. “Này các Tỳ khưu, như vậy, người thực hành viên mãn thành tựu được quả vị viên mãn, người thực hành một phần thành tựu được quả vị một phần. Này các Tỳ khưu, Như Lai tuyên bố rằng các học giới không phải là vô ích.” (Kinh thứ) tám. 9. Paṭhamasikkhattayasuttaṃ 9. Kinh Ba Học Pháp (thứ nhất) 90. ‘‘Tisso [Pg.237] imā, bhikkhave, sikkhā. Katamā tisso? Adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā, adhipaññāsikkhā. 90. “Này các Tỳ khưu, có ba học pháp này. Thế nào là ba? Tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học, và tăng thượng tuệ học.” ‘‘Katamā ca, bhikkhave, adhisīlasikkhā? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, adhisīlasikkhā. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là tăng thượng giới học? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu có giới hạnh... (v.v.)... chấp nhận và tu học trong các học giới. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tăng thượng giới học.” ‘‘Katamā ca, bhikkhave, adhicittasikkhā? Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, adhicittasikkhā. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là tăng thượng tâm học? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu ly dục... (v.v.)... chứng và trú thiền thứ tư. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tăng thượng tâm học.” ‘‘Katamā ca, bhikkhave, adhipaññāsikkhā? Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, adhipaññāsikkhā. Imā kho, bhikkhave, tisso sikkhā’’ti. Navamaṃ. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là tăng thượng tuệ học? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu tuệ tri như thật: ‘Đây là khổ’... (v.v.)... tuệ tri như thật: ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt’. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tăng thượng tuệ học. Này các Tỳ khưu, đây là ba học pháp.” (Kinh thứ) chín. 10. Dutiyasikkhattayasuttaṃ 10. Kinh Ba Học Pháp (thứ hai) 91. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, sikkhā. Katamā tisso? Adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā, adhipaññāsikkhā. 91. “Này các Tỳ khưu, có ba học pháp này. Thế nào là ba? Tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học, và tăng thượng tuệ học.” ‘‘Katamā ca, bhikkhave, adhisīlasikkhā? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, adhisīlasikkhā. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là tăng thượng giới học? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu có giới hạnh... (v.v.)... chấp nhận và tu học trong các học giới. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tăng thượng giới học.” ‘‘Katamā ca, bhikkhave, adhicittasikkhā? Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, adhicittasikkhā. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là tăng thượng tâm học? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu ly dục... (v.v.)... chứng và trú thiền thứ tư. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tăng thượng tâm học.” ‘‘Katamā ca, bhikkhave, adhipaññāsikkhā? Idha, bhikkhave, bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, adhipaññā sikkhā. Imā kho, bhikkhave, tisso sikkhā’’ti. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là tăng thượng tuệ học? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu do đoạn tận các lậu hoặc, tự mình với thắng trí, chứng ngộ và đạt đến tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc ngay trong hiện tại. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tăng thượng tuệ học. Này các Tỳ khưu, đây là ba học pháp.” ‘‘Adhisīlaṃ [Pg.238] adhicittaṃ, adhipaññañca vīriyavā; Thāmavā dhitimā jhāyī, sato guttindriyo care. “Bậc tinh cần, có sức mạnh, kiên trì, thiền định, chánh niệm, hộ trì các căn, hãy thực hành tăng thượng giới, tăng thượng tâm, và tăng thượng tuệ.” ‘‘Yathā pure tathā pacchā, yathā pacchā tathā pure; Yathā adho tathā uddhaṃ, yathā uddhaṃ tathā adho. “Như trước thế nào, sau cũng thế ấy; như sau thế nào, trước cũng thế ấy. Như dưới thế nào, trên cũng thế ấy; như trên thế nào, dưới cũng thế ấy.” ‘‘Yathā divā tathā rattiṃ, yathā rattiṃ tathā divā; Abhibhuyya disā sabbā, appamāṇasamādhinā. “Như ngày thế nào, đêm cũng thế ấy; như đêm thế nào, ngày cũng thế ấy. Với định vô lượng, chinh phục tất cả các phương.” ‘‘Tamāhu sekhaṃ paṭipadaṃ, atho saṃsuddhacāriyaṃ ; Tamāhu loke sambuddhaṃ, dhīraṃ paṭipadantaguṃ. “Vị ấy, người đang trên đạo lộ, lại có hạnh thanh tịnh, được gọi là bậc Hữu học. Vị ấy, bậc hiền trí, đã đi đến cuối con đường, được gọi là bậc Chánh Giác trong thế gian.” ‘‘Viññāṇassa nirodhena, taṇhākkhayavimuttino; Pajjotasseva nibbānaṃ, vimokkho hoti cetaso’’ti. dasamaṃ; “Với sự diệt tận của thức, đối với người đã giải thoát nhờ đoạn tận ái, sự giải thoát của tâm giống như ngọn đèn đã tắt.” (Kinh thứ) mười. 11. Saṅkavāsuttaṃ 11. Kinh Saṅkavā 92. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ yena saṅkavā nāma kosalānaṃ nigamo tadavasari. Tatra sudaṃ bhagavā saṅkavāyaṃ viharati. Tena kho pana samayena kassapagotto nāma bhikkhu saṅkavāyaṃ āvāsiko hoti. Tatra sudaṃ bhagavā sikkhāpadapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti. Atha kho kassapagottassa bhikkhuno bhagavati sikkhāpadapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū sandassente samādapente samuttejente sampahaṃsente ahudeva akkhanti ahu appaccayo – ‘‘adhisallikhatevāyaṃ samaṇo’’ti. Atha kho bhagavā saṅkavāyaṃ yathābhirantaṃ viharitvā yena rājagahaṃ tena cārikaṃ pakkāmi. Anupubbena cārikaṃ caramāno yena rājagahaṃ tadavasari. Tatra sudaṃ bhagavā rājagahe viharati. 92. Một thời, Thế Tôn đang du hành ở xứ Kosala cùng với đại chúng Tỳ-khưu, ngài đi đến một thị trấn của xứ Kosala tên là Saṅkavā. Tại đó, Thế Tôn trú ở Saṅkavā. Vào lúc ấy, có vị Tỳ-khưu tên là Kassapagotta là người trú tại Saṅkavā. Tại đó, Thế Tôn dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu. Bấy giờ, khi Thế Tôn đang dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu, Tỳ-khưu Kassapagotta khởi lên sự bất mãn, không hài lòng: “Vị Sa-môn này quá khắt khe.” Sau đó, Thế Tôn, sau khi trú ở Saṅkavā tùy thích, đã lên đường du hành đến Rājagaha. Du hành tuần tự, ngài đến Rājagaha. Tại đó, Thế Tôn trú ở Rājagaha. Atha kho kassapagottassa bhikkhuno acirapakkantassa bhagavato ahudeva kukkuccaṃ ahu vippaṭisāro – ‘‘alābhā vata me, na vata me lābhā[Pg.239]; dulladdhaṃ vata me, na vata me suladdhaṃ; yassa me bhagavati sikkhāpadapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū sandassente samādapente samuttejente sampahaṃsente ahudeva akkhanti ahu appaccayo – ‘adhisallikhatevāyaṃ samaṇo’ti. Yaṃnūnāhaṃ yena bhagavā tenupasaṅkameyyaṃ; upasaṅkamitvā bhagavato santike accayaṃ accayato deseyya’’nti. Atha kho kassapagotto bhikkhu senāsanaṃ saṃsāmetvā pattacīvaramādāya yena rājagahaṃ tena pakkāmi. Anupubbena yena rājagahaṃ yena gijjhakūṭo pabbato yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho kassapagotto bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – Bấy giờ, không lâu sau khi Thế Tôn ra đi, Tỳ-khưu Kassapagotta khởi lên sự hối hận, ăn năn: “Thật không lợi cho ta, thật ta không được lợi! Thật ta đã được không tốt, thật ta đã không được tốt! Bởi vì khi Thế Tôn đang dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu, ta đã khởi lên sự bất mãn, không hài lòng: ‘Vị Sa-môn này quá khắt khe.’ Ta nên đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, ta nên thú nhận lỗi lầm đúng như lỗi lầm trước mặt Thế Tôn.” Bấy giờ, Tỳ-khưu Kassapagotta dọn dẹp chỗ ở, lấy y bát, rồi lên đường đến Rājagaha. Tuần tự đi đến Rājagaha, đến núi Gijjhakūṭa, đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, vị ấy đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tỳ-khưu Kassapagotta bạch với Thế Tôn điều này: ‘‘Ekamidaṃ, bhante, samayaṃ bhagavā saṅkavāyaṃ viharati, saṅkavā nāma kosalānaṃ nigamo. Tatra, bhante, bhagavā sikkhāpadapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi. Tassa mayhaṃ bhagavati sikkhāpadapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū sandassente samādapente samuttejente sampahaṃsente ahudeva akkhanti ahu appaccayo – ‘adhisallikhatevāyaṃ samaṇo’ti. Atha kho bhagavā saṅkavāyaṃ yathābhirantaṃ viharitvā yena rājagahaṃ tena cārikaṃ pakkāmi. ( ) Tassa mayhaṃ, bhante, acirapakkantassa bhagavato ahudeva kukkuccaṃ ahu vippaṭisāro – alābhā vata me, na vata me lābhā; dulladdhaṃ vata me, na vata me suladdhaṃ; yassa me bhagavati sikkhāpadapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū sandassente samādapente samuttejente sampahaṃsente ahudeva akkhanti ahu appaccayo – ‘adhisallikhatevāyaṃ samaṇo’ti. Yaṃnūnāhaṃ yena bhagavā tenupasaṅkameyyaṃ; upasaṅkamitvā bhagavato santike accayaṃ accayato deseyyanti. Accayo maṃ, bhante, accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ yassa me bhagavati sikkhāpadapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū sandassente samādapente samuttejente sampahaṃsente ahudeva akkhanti ahu appaccayo – ‘adhisallikhatevāyaṃ samaṇo’ti. Tassa [Pg.240] me, bhante, bhagavā accayaṃ accayato paṭiggaṇhātu, āyatiṃ saṃvarāyā’’ti. “Bạch Thế Tôn, một thời, Thế Tôn trú ở Saṅkavā, một thị trấn của xứ Kosala. Tại đó, bạch Thế Tôn, Thế Tôn đã dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu. Khi Thế Tôn đang dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu, con đã khởi lên sự bất mãn, không hài lòng: ‘Vị Sa-môn này quá khắt khe.’ Sau đó, Thế Tôn, sau khi trú ở Saṅkavā tùy thích, đã lên đường du hành đến Rājagaha. Bạch Thế Tôn, không lâu sau khi Thế Tôn ra đi, con đã khởi lên sự hối hận, ăn năn: ‘Thật không lợi cho ta, thật ta không được lợi! Thật ta đã được không tốt, thật ta đã không được tốt! Bởi vì khi Thế Tôn đang dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu, con đã khởi lên sự bất mãn, không hài lòng: ‘Vị Sa-môn này quá khắt khe.’ Ta nên đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, ta nên thú nhận lỗi lầm đúng như lỗi lầm trước mặt Thế Tôn.’ Bạch Thế Tôn, lỗi lầm đã xâm chiếm con do ngu si, do mê mờ, do bất thiện, bởi vì khi Thế Tôn đang dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu, con đã khởi lên sự bất mãn, không hài lòng: ‘Vị Sa-môn này quá khắt khe.’ Bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy chấp nhận lỗi lầm này của con đúng như lỗi lầm, để con được thu thúc trong tương lai.” ‘‘Taggha taṃ, kassapa, accayo accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yassa te mayi sikkhāpadapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya bhikkhū sandassente samādapente samuttejente sampahaṃsente ahudeva akkhanti ahu appaccayo – ‘adhisallikhatevāyaṃ samaṇo’ti. Yato ca kho tvaṃ, kassapa, accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikarosi, taṃ te mayaṃ paṭiggaṇhāma. Vuddhihesā, kassapa, ariyassa vinaye yo accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikaroti, āyatiṃ saṃvaraṃ āpajjati. “Thật vậy, này Kassapa, lỗi lầm đã xâm chiếm ngươi do ngu si, do mê mờ, do bất thiện, bởi vì khi ta đang dùng pháp thoại liên quan đến học giới để chỉ dạy, khích lệ, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ các Tỳ-khưu, ngươi đã khởi lên sự bất mãn, không hài lòng: ‘Vị Sa-môn này quá khắt khe.’ Và bởi vì ngươi, này Kassapa, sau khi thấy lỗi lầm đúng như lỗi lầm, đã sửa chữa đúng theo Pháp, nên chúng ta chấp nhận lỗi lầm đó của ngươi. Này Kassapa, đây là sự tăng trưởng trong giới luật của bậc Thánh: người nào thấy lỗi lầm đúng như lỗi lầm, sửa chữa đúng theo Pháp, và đạt đến sự thu thúc trong tương lai. ‘‘Thero cepi, kassapa, bhikkhu hoti na sikkhākāmo na sikkhāsamādānassa vaṇṇavādī, ye caññe bhikkhū na sikkhākāmā te ca na sikkhāya samādapeti, ye caññe bhikkhū sikkhākāmā tesañca na vaṇṇaṃ bhaṇati bhūtaṃ tacchaṃ kālena, evarūpassāhaṃ, kassapa, therassa bhikkhuno na vaṇṇaṃ bhaṇāmi. Taṃ kissa hetu? Satthā hissa vaṇṇaṃ bhaṇatīti aññe naṃ bhikkhū bhajeyyuṃ, ye naṃ bhajeyyuṃ tyāssa diṭṭhānugatiṃ āpajjeyyuṃ, yyāssa diṭṭhānugatiṃ āpajjeyyuṃ tesaṃ taṃ assa dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyāti. Tasmāhaṃ, kassapa, evarūpassa therassa bhikkhuno na vaṇṇaṃ bhaṇāmi. “Này Kassapa, cho dù một Tỳ-khưu là trưởng lão, nhưng không ham muốn học giới, không tán thán việc thực hành học giới, cũng không khích lệ các Tỳ-khưu khác vốn không ham muốn học giới trong việc học giới, và không tán thán đúng sự thật, đúng lúc đối với các Tỳ-khưu khác ham muốn học giới, Ta không tán thán vị Tỳ-khưu trưởng lão như vậy. Vì sao vậy? Vì nếu các Tỳ-khưu khác nghĩ: ‘Bậc Đạo Sư tán thán vị ấy,’ họ sẽ thân cận vị ấy. Những ai thân cận vị ấy sẽ bắt chước theo gương của vị ấy. Đối với những ai bắt chước theo gương của vị ấy, điều đó sẽ dẫn đến bất hạnh, đau khổ lâu dài. Vì vậy, này Kassapa, Ta không tán thán vị Tỳ-khưu trưởng lão như vậy. ‘‘Majjhimo cepi, kassapa, bhikkhu hoti…pe… navo cepi, kassapa, bhikkhu hoti na sikkhākāmo na sikkhāsamādānassa vaṇṇavādī, ye caññe bhikkhū na sikkhākāmā te ca na sikkhāya samādapeti, ye caññe bhikkhū sikkhākāmā tesañca na vaṇṇaṃ bhaṇati bhūtaṃ tacchaṃ kālena, evarūpassāhaṃ, kassapa, navassa bhikkhuno na vaṇṇaṃ bhaṇāmi. Taṃ kissa hetu? Satthā hissa vaṇṇaṃ bhaṇatīti aññe naṃ bhikkhū bhajeyyuṃ, ye naṃ bhajeyyuṃ tyāssa diṭṭhānugatiṃ āpajjeyyuṃ, yyāssa diṭṭhānugatiṃ āpajjeyyuṃ tesaṃ taṃ assa dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyāti. Tasmāhaṃ, kassapa, evarūpassa navassa bhikkhuno na vaṇṇaṃ bhaṇāmi. Này Kassapa, cho dù là vị tỳ khưu trung lạp ... cho đến ... Này Kassapa, cho dù là vị tỳ khưu tân tỳ, không muốn học tập, không tán thán sự thọ trì học pháp, và cũng không khuyến khích các vị tỳ khưu khác không muốn học tập trong việc học tập, và cũng không nói lên lời tán dương đúng sự thật, đúng thời đối với các vị tỳ khưu khác muốn học tập, này Kassapa, Ta không tán thán hạng tỳ khưu tân tỳ như vậy. Vì cớ sao? Vì nếu Bậc Đạo Sư tán thán vị ấy, các tỳ khưu khác sẽ thân cận vị ấy. Những vị nào thân cận vị ấy sẽ bắt chước theo việc làm của vị ấy. Đối với những vị bắt chước theo việc làm của vị ấy, điều ấy sẽ đưa đến bất hạnh, khổ đau lâu dài. Vì thế, này Kassapa, Ta không tán thán hạng tỳ khưu tân tỳ như vậy. ‘‘Thero [Pg.241] cepi, kassapa, bhikkhu hoti sikkhākāmo sikkhāsamādānassa vaṇṇavādī, ye caññe bhikkhū na sikkhākāmā te ca sikkhāya samādapeti, ye caññe bhikkhū sikkhākāmā tesañca vaṇṇaṃ bhaṇati bhūtaṃ tacchaṃ kālena, evarūpassāhaṃ, kassapa, therassa bhikkhuno vaṇṇaṃ bhaṇāmi. Taṃ kissa hetu? Satthā hissa vaṇṇaṃ bhaṇatīti aññe naṃ bhikkhū bhajeyyuṃ, ye naṃ bhajeyyuṃ tyāssa diṭṭhānugatiṃ āpajjeyyuṃ, yyāssa diṭṭhānugatiṃ āpajjeyyuṃ tesaṃ taṃ assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyāti. Tasmāhaṃ, kassapa, evarūpassa therassa bhikkhuno vaṇṇaṃ bhaṇāmi. Này Kassapa, cho dù là vị tỳ khưu trưởng lão, muốn học tập, tán thán sự thọ trì học pháp, và khuyến khích các vị tỳ khưu khác không muốn học tập trong việc học tập, và cũng nói lên lời tán dương đúng sự thật, đúng thời đối với các vị tỳ khưu khác muốn học tập, này Kassapa, Ta tán thán hạng tỳ khưu trưởng lão như vậy. Vì cớ sao? Vì nếu Bậc Đạo Sư tán thán vị ấy, các tỳ khưu khác sẽ thân cận vị ấy. Những vị nào thân cận vị ấy sẽ bắt chước theo việc làm của vị ấy. Đối với những vị bắt chước theo việc làm của vị ấy, điều ấy sẽ đưa đến hạnh phúc, an lạc lâu dài. Vì thế, này Kassapa, Ta tán thán hạng tỳ khưu trưởng lão như vậy. ‘‘Majjhimo cepi, kassapa, bhikkhu hoti sikkhākāmo…pe… navo cepi, kassapa, bhikkhu hoti sikkhākāmo sikkhāsamādānassa vaṇṇavādī, ye caññe bhikkhū na sikkhākāmā te ca sikkhāya samādapeti, ye caññe bhikkhū sikkhākāmā tesañca vaṇṇaṃ bhaṇati bhūtaṃ tacchaṃ kālena, evarūpassāhaṃ, kassapa, navassa bhikkhuno vaṇṇaṃ bhaṇāmi. Taṃ kissa hetu? Satthā hissa vaṇṇaṃ bhaṇatīti aññe naṃ bhikkhū bhajeyyuṃ, ye naṃ bhajeyyuṃ tyāssa diṭṭhānugatiṃ āpajjeyyuṃ, yyāssa diṭṭhānugatiṃ āpajjeyyuṃ tesaṃ taṃ assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyāti. Tasmāhaṃ, kassapa, evarūpassa navassa bhikkhuno vaṇṇaṃ bhaṇāmī’’ti. Ekādasamaṃ. Này Kassapa, cho dù là vị tỳ khưu trung lạp, muốn học tập ... cho đến ... Này Kassapa, cho dù là vị tỳ khưu tân tỳ, muốn học tập, tán thán sự thọ trì học pháp, và khuyến khích các vị tỳ khưu khác không muốn học tập trong việc học tập, và cũng nói lên lời tán dương đúng sự thật, đúng thời đối với các vị tỳ khưu khác muốn học tập, này Kassapa, Ta tán thán hạng tỳ khưu tân tỳ như vậy. Vì cớ sao? Vì nếu Bậc Đạo Sư tán thán vị ấy, các tỳ khưu khác sẽ thân cận vị ấy. Những vị nào thân cận vị ấy sẽ bắt chước theo việc làm của vị ấy. Đối với những vị bắt chước theo việc làm của vị ấy, điều ấy sẽ đưa đến hạnh phúc, an lạc lâu dài. Vì thế, này Kassapa, Ta tán thán hạng tỳ khưu tân tỳ như vậy. (Kinh) thứ mười một. Samaṇavaggo navamo. Phẩm Sa Môn, thứ chín. Tassuddānaṃ – Phần tóm lược của phẩm ấy: Samaṇo gadrabho khettaṃ, vajjiputto ca sekkhakaṃ; Tayo ca sikkhanā vuttā, dve sikkhā saṅkavāya cāti. Sa Môn, con lừa, thửa ruộng, Vajjiputta và người hữu học; Ba bài kinh về sự học tập đã được thuyết giảng, hai bài kinh về học pháp, và Saṅkava. (10) 5. Loṇakapallavaggo (10) 5. Phẩm Hạt Muối 1. Accāyikasuttaṃ 1. Kinh Việc Khẩn Cấp 93. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, kassakassa gahapatissa accāyikāni karaṇīyāni. Katamāni tīṇi? Idha, bhikkhave, kassako gahapati sīghaṃ sīghaṃ khettaṃ sukaṭṭhaṃ karoti sumatikataṃ. Sīghaṃ sīghaṃ khettaṃ sukaṭṭhaṃ karitvā [Pg.242] sumatikataṃ sīghaṃ sīghaṃ bījāni patiṭṭhāpeti. Sīghaṃ sīghaṃ bījāni patiṭṭhāpetvā sīghaṃ sīghaṃ udakaṃ abhinetipi apanetipi. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi kassakassa gahapatissa accāyikāni karaṇīyāni. Tassa kho taṃ, bhikkhave, kassakassa gahapatissa natthi sā iddhi vā ānubhāvo vā – ‘ajjeva me dhaññāni jāyantu, sveva gabbhīni hontu, uttarasveva paccantū’ti. Atha kho, bhikkhave, hoti so samayo yaṃ tassa kassakassa gahapatissa tāni dhaññāni utupariṇāmīni jāyantipi gabbhīnipi honti paccantipi. 93. Này các tỳ khưu, có ba công việc khẩn cấp này của người gia chủ nông phu. Ba việc gì? Này các tỳ khưu, ở đây, người gia chủ nông phu nhanh chóng cày bừa kỹ lưỡng thửa ruộng. Sau khi nhanh chóng cày bừa kỹ lưỡng thửa ruộng, vị ấy nhanh chóng gieo hạt giống. Sau khi nhanh chóng gieo hạt giống, vị ấy nhanh chóng dẫn nước vào và tháo nước ra. Này các tỳ khưu, đây là ba công việc khẩn cấp của người gia chủ nông phu. Này các tỳ khưu, người gia chủ nông phu ấy không có thần thông hay oai lực này: ‘Mong rằng lúa của ta hôm nay nảy mầm, ngày mai mang thai, ngày kia chín rộ!’ Nhưng này các tỳ khưu, có một thời điểm khi những hạt lúa của người gia chủ nông phu ấy, do sự biến chuyển của thời tiết, sẽ nảy mầm, mang thai, và chín rộ. ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīṇimāni bhikkhussa accāyikāni karaṇīyāni. Katamāni tīṇi? Adhisīlasikkhāsamādānaṃ, adhicittasikkhāsamādānaṃ, adhipaññāsikkhāsamādānaṃ – imāni kho, bhikkhave, tīṇi bhikkhussa accāyikāni karaṇīyāni. Tassa kho taṃ, bhikkhave, bhikkhuno natthi sā iddhi vā anubhāvo vā – ‘ajjeva me anupādāya āsavehi cittaṃ vimuccatu sve vā uttarasve vā’ti. Atha kho, bhikkhave, hoti so samayo yaṃ tassa bhikkhuno adhisīlampi sikkhato adhicittampi sikkhato adhipaññampi sikkhato anupādāya āsavehi cittaṃ vimuccati. Cũng vậy, này các tỳ khưu, có ba công việc khẩn cấp này của vị tỳ khưu. Ba việc gì? Sự thọ trì học pháp về tăng thượng giới, sự thọ trì học pháp về tăng thượng tâm, sự thọ trì học pháp về tăng thượng tuệ. Này các tỳ khưu, đây là ba công việc khẩn cấp của vị tỳ khưu. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu ấy không có thần thông hay oai lực này: ‘Mong rằng tâm của ta hôm nay, hoặc ngày mai, hoặc ngày kia, được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không còn chấp thủ!’ Nhưng này các tỳ khưu, có một thời điểm khi vị tỳ khưu ấy, trong khi thực hành tăng thượng giới, thực hành tăng thượng tâm, và thực hành tăng thượng tuệ, tâm của vị ấy sẽ được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không còn chấp thủ. ‘‘Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘tibbo no chando bhavissati adhisīlasikkhāsamādāne, tibbo chando bhavissati adhicittasikkhāsamādāne, tibbo chando bhavissati adhipaññāsikkhāsamādāne’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Paṭhamaṃ. Vì thế, này các tỳ khưu, các thầy phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thọ trì học pháp về tăng thượng giới, chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thọ trì học pháp về tăng thượng tâm, chúng ta sẽ có ước muốn mãnh liệt trong việc thọ trì học pháp về tăng thượng tuệ.’ Này các tỳ khưu, các thầy phải học tập như vậy. Kinh thứ nhất. 2. Pavivekasuttaṃ 2. Kinh Viễn Ly 94. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā pavivekāni paññāpenti. Katamāni tīṇi? Cīvarapavivekaṃ, piṇḍapātapavivekaṃ, senāsanapavivekaṃ. 94. Này các tỳ khưu, các du sĩ ngoại đạo quy định ba sự viễn ly này. Ba sự gì? Viễn ly về y phục, viễn ly về vật thực khất thực, viễn ly về sàng tọa. ‘‘Tatridaṃ, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā cīvarapavivekasmiṃ paññāpenti, sāṇānipi dhārenti, masāṇānipi dhārenti, chavadussānipi dhārenti, paṃsukūlānipi dhārenti, tirīṭānipi dhārenti, ajinampi dhārenti, ajinakkhipampi dhārenti, kusacīrampi dhārenti, vākacīrampi dhārenti, phalakacīrampi dhārenti, kesakambalampi dhārenti, vālakambalampi dhārenti, ulūkapakkhikampi [Pg.243] dhārenti. Idaṃ kho, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā cīvarapavivekasmiṃ paññāpenti. Này các tỳ khưu, ở đây, các du sĩ ngoại đạo quy định về sự viễn ly y phục như sau: họ mặc y bằng vải gai, họ mặc y bằng vải gai pha trộn, họ mặc y bằng vải liệm tử thi, họ mặc y phấn tảo, họ mặc y bằng vỏ cây, họ mặc da thú, họ mặc y bằng da thú có cả móng, họ mặc y bằng cỏ kusa, họ mặc y bằng vỏ cây sợi, họ mặc y bằng vỏ cây bào, họ mặc y bằng tóc người, họ mặc y bằng lông đuôi ngựa, họ mặc y bằng lông cánh cú. Này các tỳ khưu, đây là cách các du sĩ ngoại đạo quy định về sự viễn ly y phục. ‘‘Tatridaṃ, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā piṇḍapātapavivekasmiṃ paññāpenti. Sākabhakkhāpi honti, sāmākabhakkhāpi honti, nīvārabhakkhāpi honti, daddulabhakkhāpi honti, haṭabhakkhāpi honti, kaṇabhakkhāpi honti, ācāmabhakkhāpi honti, piññākabhakkhāpi honti, tiṇabhakkhāpi honti, gomayabhakkhāpi honti, vanamūlaphalāhārā yāpenti pavattaphalabhojī. Idaṃ kho, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā piṇḍapātapavivekasmiṃ paññāpenti. “Này các Tỳ khưu, ở đây, các du sĩ ngoại đạo quy định về sự viễn ly đối với vật thực khất thực như sau. Họ ăn rau, họ ăn lúa hoang, họ ăn gạo lức, họ ăn da vụn, họ ăn rêu, họ ăn cám, họ ăn nước cháo, họ ăn bánh dầu, họ ăn cỏ, họ ăn phân bò, họ sống bằng rễ cây và trái cây trong rừng, ăn những trái cây rụng. Này các Tỳ khưu, đây là cách các du sĩ ngoại đạo quy định về sự viễn ly đối với vật thực khất thực.” ‘‘Tatridaṃ, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā senāsanapavivekasmiṃ paññāpenti araññaṃ rukkhamūlaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapuñjaṃ bhusāgāraṃ. Idaṃ kho, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā senāsanapavivekasmiṃ paññāpenti. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi aññatitthiyā paribbājakā pavivekāni paññāpenti. “Này các Tỳ khưu, ở đây, các du sĩ ngoại đạo quy định về sự viễn ly đối với chỗ ở như sau: trong rừng, dưới gốc cây, nghĩa địa, nơi hoang vu, ngoài trời, đống rơm, nhà trấu. Này các Tỳ khưu, đây là cách các du sĩ ngoại đạo quy định về sự viễn ly đối với chỗ ở. Này các Tỳ khưu, đây là ba sự viễn ly mà các du sĩ ngoại đạo quy định.” ‘‘Tīṇi kho panimāni, bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye bhikkhuno pavivekāni. Katamāni tīṇi? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā ca hoti, dussīlyañcassa pahīnaṃ hoti, tena ca vivitto hoti; sammādiṭṭhiko ca hoti, micchādiṭṭhi cassa pahīnā hoti, tāya ca vivitto hoti; khīṇāsavo ca hoti, āsavā cassa pahīnā honti, tehi ca vivitto hoti. Yato kho, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti, dussīlyañcassa pahīnaṃ hoti, tena ca vivitto hoti; sammādiṭṭhiko ca hoti, micchādiṭṭhi cassa pahīnā hoti, tāya ca vivitto hoti; khīṇāsavo ca hoti, āsavā cassa pahīnā honti, tehi ca vivitto hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ‘bhikkhu aggappatto sārappatto suddho sāre patiṭṭhito’’’. “Lại nữa, này các Tỳ khưu, trong Pháp và Luật này, có ba sự viễn ly này của vị Tỳ khưu. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu có giới hạnh, và ác giới của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi nó; vị ấy có chánh kiến, và tà kiến của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi nó; vị ấy là bậc lậu tận, và các lậu hoặc của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi chúng. Này các Tỳ khưu, khi nào vị Tỳ khưu có giới hạnh, ác giới của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi nó; vị ấy có chánh kiến, tà kiến của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi nó; vị ấy là bậc lậu tận, các lậu hoặc của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi chúng. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu này được gọi là ‘bậc đã đạt đến tối thượng, đã đạt đến cốt lõi, thanh tịnh, an trú trong cốt lõi’.” ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, kassakassa gahapatissa sampannaṃ sālikkhettaṃ. Tamenaṃ kassako gahapati sīghaṃ sīghaṃ lavāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ lavāpetvā sīghaṃ sīghaṃ saṅgharāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ saṅgharāpetvā sīghaṃ sīghaṃ [Pg.244] ubbahāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ ubbahāpetvā sīghaṃ sīghaṃ puñjaṃ kārāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ puñjaṃ kārāpetvā sīghaṃ sīghaṃ maddāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ maddāpetvā sīghaṃ sīghaṃ palālāni uddharāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ palālāni uddharāpetvā sīghaṃ sīghaṃ bhusikaṃ uddharāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ bhusikaṃ uddharāpetvā sīghaṃ sīghaṃ opunāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ opunāpetvā sīghaṃ sīghaṃ atiharāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ atiharāpetvā sīghaṃ sīghaṃ koṭṭāpeyya. Sīghaṃ sīghaṃ koṭṭāpetvā sīghaṃ sīghaṃ thusāni uddharāpeyya. Evamassu tāni, bhikkhave, kassakassa gahapatissa dhaññāni aggappattāni sārappattāni suddhāni sāre patiṭṭhitāni. “Này các Tỳ khưu, ví như một thửa ruộng lúa sāli của một người nông dân gia chủ đã được mùa. Người nông dân gia chủ ấy nên cho gặt mau mau. Cho gặt mau mau xong, nên cho gom lại mau mau. Cho gom lại mau mau xong, nên cho mang đi mau mau. Cho mang đi mau mau xong, nên cho chất thành đống mau mau. Cho chất thành đống mau mau xong, nên cho đập lúa mau mau. Cho đập lúa mau mau xong, nên cho loại bỏ rơm mau mau. Cho loại bỏ rơm mau mau xong, nên cho loại bỏ trấu mau mau. Cho loại bỏ trấu mau mau xong, nên cho rê sẩy mau mau. Cho rê sẩy mau mau xong, nên cho chuyển đi mau mau. Cho chuyển đi mau mau xong, nên cho giã mau mau. Cho giã mau mau xong, nên cho loại bỏ cám mau mau. Này các Tỳ khưu, như vậy, những hạt lúa ấy của người nông dân gia chủ sẽ đạt đến tối thượng, đạt đến cốt lõi, thanh tịnh, an trú trong cốt lõi.” ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, yato bhikkhu sīlavā ca hoti, dussīlyañcassa pahīnaṃ hoti, tena ca vivitto hoti; sammādiṭṭhiko ca hoti, micchādiṭṭhi cassa pahīnā hoti, tāya ca vivitto hoti; khīṇāsavo ca hoti, āsavā cassa pahīnā honti, tehi ca vivitto hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ‘bhikkhu aggappatto sārappatto suddho sāre patiṭṭhito’’’ti. Dutiyaṃ. “Này các Tỳ khưu, cũng vậy, khi nào vị Tỳ khưu có giới hạnh, và ác giới của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi nó; vị ấy có chánh kiến, và tà kiến của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi nó; vị ấy là bậc lậu tận, và các lậu hoặc của vị ấy đã được đoạn trừ, và vị ấy viễn ly khỏi chúng. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu này được gọi là ‘bậc đã đạt đến tối thượng, đã đạt đến cốt lõi, thanh tịnh, an trú trong cốt lõi’.” Hết kinh thứ hai. 3. Saradasuttaṃ 3. Kinh Mùa Thu 95. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve ādicco nabhaṃ abbhussakkamāno sabbaṃ ākāsagataṃ tamagataṃ abhivihacca bhāsate ca tapate ca virocati ca. 95. “Này các Tỳ khưu, ví như vào mùa thu, khi bầu trời trong sáng, không có mây, mặt trời mọc lên trên không trung, xua tan mọi bóng tối trong không gian, chiếu sáng, tỏa nhiệt, và rực rỡ.” ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, yato ariyasāvakassa virajaṃ vītamalaṃ dhammacakkhuṃ uppajjati, saha dassanuppādā, bhikkhave, ariyasāvakassa tīṇi saṃyojanāni pahīyanti – sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso. “Này các Tỳ khưu, cũng vậy, khi nào Pháp nhãn không bụi, không uế nhiễm khởi lên cho vị Thánh đệ tử, này các Tỳ khưu, cùng với sự khởi lên của cái thấy, ba kiết sử của vị Thánh đệ tử được đoạn trừ – đó là thân kiến, hoài nghi, và giới cấm thủ.” ‘‘Athāparaṃ dvīhi dhammehi niyyāti abhijjhāya ca byāpādena ca. So vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Tasmiṃ ce, bhikkhave, samaye ariyasāvako kālaṃ kareyya, natthi taṃ saṃyojanaṃ yena [Pg.245] saṃyojanena saṃyutto ariyasāvako puna imaṃ lokaṃ āgaccheyyā’’ti. Tatiyaṃ. “Rồi sau đó, vị ấy thoát khỏi hai pháp: tham ái và sân hận. Vị ấy ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Này các Tỳ khưu, nếu vào lúc ấy, vị Thánh đệ tử mệnh chung, không có kiết sử nào mà do bị trói buộc bởi kiết sử ấy, vị Thánh đệ tử ấy sẽ trở lại thế giới này nữa.” Hết kinh thứ ba. 4. Parisāsuttaṃ 4. Kinh Hội Chúng 96. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, parisā. Katamā tisso? Aggavatī parisā, vaggā parisā, samaggā parisā. 96. “Này các Tỳ khưu, có ba loại hội chúng này. Thế nào là ba? Hội chúng có những bậc tối thượng, hội chúng bị chia rẽ, và hội chúng hòa hợp.” ‘‘Katamā ca, bhikkhave, aggavatī parisā? Idha, bhikkhave, yassaṃ parisāyaṃ therā bhikkhū na bāhulikā honti na sāthalikā, okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā, vīriyaṃ ārabhanti appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya, tesaṃ pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjati. Sāpi hoti na bāhulikā na sāthalikā okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā, vīriyaṃ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, aggavatī parisā. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là hội chúng có những bậc tối thượng? Này các Tỳ khưu, ở đây, trong hội chúng nào mà các vị Tỳ khưu trưởng lão không sống sung túc, không sống buông thả, đã từ bỏ gánh nặng trong việc đi xuống, là những người đi đầu trong sự viễn ly, tinh tấn nỗ lực để đạt được những gì chưa đạt, để chứng được những gì chưa chứng, để thực hiện được những gì chưa thực hiện. Thế hệ đến sau noi theo tấm gương của họ. Thế hệ ấy cũng không sống sung túc, không sống buông thả, đã từ bỏ gánh nặng trong việc đi xuống, là người đi đầu trong sự viễn ly, tinh tấn nỗ lực để đạt được những gì chưa đạt, để chứng được những gì chưa chứng, để thực hiện được những gì chưa thực hiện. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là hội chúng có những bậc tối thượng.” ‘‘Katamā ca, bhikkhave, vaggā parisā? Idha, bhikkhave, yassaṃ parisāyaṃ bhikkhū bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti, ayaṃ vuccati, bhikkhave, vaggā parisā. Này các Tỳ khưu, thế nào là hội chúng chia rẽ? Này các Tỳ khưu, ở đây, trong hội chúng nào mà các vị Tỳ khưu sanh ra tranh cãi, sanh ra cãi vã, đi đến tranh luận, sống đâm chọt lẫn nhau bằng những ngọn giáo miệng, này các Tỳ khưu, đây được gọi là hội chúng chia rẽ. ‘‘Katamā ca, bhikkhave, samaggā parisā? Idha, bhikkhave, yassaṃ parisāyaṃ bhikkhū samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharanti, ayaṃ vuccati, bhikkhave, samaggā parisā. Này các Tỳ khưu, thế nào là hội chúng hòa hợp? Này các Tỳ khưu, ở đây, trong hội chúng nào mà các vị Tỳ khưu sống hòa hợp, hoan hỷ, không tranh cãi, như sữa hòa với nước, nhìn nhau bằng cặp mắt thân thương, này các Tỳ khưu, đây được gọi là hội chúng hòa hợp. ‘‘Yasmiṃ, bhikkhave, samaye bhikkhū samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharanti, bahuṃ, bhikkhave, bhikkhū tasmiṃ samaye puññaṃ pasavanti. Brahmaṃ, bhikkhave, vihāraṃ tasmiṃ samaye bhikkhū viharanti, yadidaṃ muditāya cetovimuttiyā. Pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṃ vediyati, sukhino cittaṃ samādhiyati. Này các Tỳ khưu, vào lúc nào các vị Tỳ khưu sống hòa hợp, hoan hỷ, không tranh cãi, như sữa hòa với nước, nhìn nhau bằng cặp mắt thân thương, này các Tỳ khưu, vào lúc ấy các vị Tỳ khưu tạo ra nhiều phước báu. Này các Tỳ khưu, vào lúc ấy các vị Tỳ khưu trú trong phạm trú, tức là tâm giải thoát do hỷ. Người hoan hỷ thì hỷ sanh, người có tâm hỷ thì thân được khinh an, người có thân khinh an cảm thọ lạc, người có lạc thì tâm được định tĩnh. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, uparipabbate thullaphusitake deve vassante taṃ udakaṃ yathāninnaṃ pavattamānaṃ pabbatakandarapadarasākhā paripūreti, pabbatakandarapadarasākhā paripūrā kusobbhe paripūrenti, kusobbhā paripūrā mahāsobbhe [Pg.246] paripūrenti, mahāsobbhā paripūrā kunnadiyo paripūrenti, kunnadiyo paripūrā mahānadiyo paripūrenti, mahānadiyo paripūrā samuddaṃ paripūrenti. Này các Tỳ khưu, ví như trên đỉnh núi, khi trời mưa hạt lớn, nước ấy chảy theo chỗ trũng làm đầy các hang núi, khe núi, kẽ nứt; các hang núi, khe núi, kẽ nứt đầy rồi làm đầy các hố nhỏ; các hố nhỏ đầy rồi làm đầy các hố lớn; các hố lớn đầy rồi làm đầy các sông nhỏ; các sông nhỏ đầy rồi làm đầy các sông lớn; các sông lớn đầy rồi làm đầy biển cả. ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, yasmiṃ samaye bhikkhū samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharanti, bahuṃ, bhikkhave, bhikkhū tasmiṃ samaye puññaṃ pasavanti. Brahmaṃ, bhikkhave, vihāraṃ tasmiṃ samaye bhikkhū viharanti, yadidaṃ muditāya cetovimuttiyā. Pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṃ vediyati, sukhino cittaṃ samādhiyati. Imā kho, bhikkhave, tisso parisā’’ti. Catutthaṃ. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, vào lúc nào các vị Tỳ khưu sống hòa hợp, hoan hỷ, không tranh cãi, như sữa hòa với nước, nhìn nhau bằng cặp mắt thân thương, này các Tỳ khưu, vào lúc ấy các vị Tỳ khưu tạo ra nhiều phước báu. Này các Tỳ khưu, vào lúc ấy các vị Tỳ khưu trú trong phạm trú, tức là tâm giải thoát do hỷ. Người hoan hỷ thì hỷ sanh, người có tâm hỷ thì thân được khinh an, người có thân khinh an cảm thọ lạc, người có lạc thì tâm được định tĩnh. Này các Tỳ khưu, quả thật có ba loại hội chúng này. (Hết) kinh thứ tư. 5. Paṭhamaājānīyasuttaṃ 5. Kinh Ngựa Nòi (Thứ Nhất) 97. ‘‘Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhyaṃ gacchati. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, rañño bhadro assājānīyo vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca javasampanno ca. Imehi kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhyaṃ gacchati. Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca javasampanno ca. 97. Này các Tỳ khưu, con ngựa nòi tốt của vua, được thành tựu ba yếu tố, thì xứng đáng với vua, là vật dụng của vua, được kể là một bộ phận của vua. Do ba yếu tố nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, con ngựa nòi tốt của vua vừa có sắc đẹp, vừa có sức mạnh, vừa có tốc độ. Này các Tỳ khưu, quả thật, con ngựa nòi tốt của vua, được thành tựu ba yếu tố này, thì xứng đáng với vua, là vật dụng của vua, được kể là một bộ phận của vua. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu được thành tựu ba pháp thì đáng được cúng dường, đáng được tiếp đãi, đáng được dâng cúng, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng của thế gian. Do ba pháp nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu vừa có sắc đẹp, vừa có sức mạnh, vừa có tốc độ. ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno hoti. Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có sắc đẹp? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu có giới, sống được thu thúc bởi sự thu thúc của Pātimokkha, có đầy đủ oai nghi và hành xứ, thấy sự nguy hiểm trong các lỗi nhỏ nhặt, thọ trì và học tập trong các học giới. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có sắc đẹp. ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu balasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya kusalānaṃ dhammānaṃ [Pg.247] upasampadāya thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu balasampanno hoti. Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có sức mạnh? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu sống tinh tấn, nỗ lực để đoạn trừ các pháp bất thiện, để thành tựu các pháp thiện, có nghị lực, kiên trì, không từ bỏ gánh nặng trong các pháp thiện. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có sức mạnh. ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu javasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti; ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti; ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti; ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu javasampanno hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Pañcamaṃ. Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có tốc độ? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu biết như thật: ‘Đây là khổ’; biết như thật: ‘Đây là nguyên nhân của khổ’; biết như thật: ‘Đây là sự diệt khổ’; biết như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt khổ’. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có tốc độ. Này các Tỳ khưu, quả thật, vị Tỳ khưu được thành tựu ba pháp này thì đáng được cúng dường, đáng được tiếp đãi, đáng được dâng cúng, đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng của thế gian. (Hết) kinh thứ năm. 6. Dutiyaājānīyasuttaṃ 6. Kinh Ngựa Nòi (Thứ Hai) 98. ‘‘Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhayaṃ gacchati. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, rañño bhadro assājānīyo vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca javasampanno ca. Imehi kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhyaṃ gacchati. Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca javasampanno ca. 98. Này các Tỳ khưu, con ngựa nòi tốt của vua, được thành tựu ba yếu tố, thì xứng đáng với vua, là vật dụng của vua, được kể là một bộ phận của vua. Do ba yếu tố nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, con ngựa nòi tốt của vua vừa có sắc đẹp, vừa có sức mạnh, vừa có tốc độ. Này các Tỳ khưu, quả thật, con ngựa nòi tốt của vua, được thành tựu ba yếu tố này, thì xứng đáng với vua, là vật dụng của vua, được kể là một bộ phận của vua. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu được thành tựu ba pháp thì đáng được cúng dường... (cho đến)... là ruộng phước vô thượng của thế gian. Do ba pháp nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu vừa có sắc đẹp, vừa có sức mạnh, vừa có tốc độ. ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno hoti. “Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu có được sắc đẹp? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu có giới đức, ... cho đến ... thọ trì và tu tập các học giới. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu có được sắc đẹp. ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu balasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu balasampanno hoti. “Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu có được sức mạnh? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu sống tinh cần tinh tấn để đoạn trừ các pháp bất thiện, để thành tựu các pháp thiện, có nghị lực, kiên trì nỗ lực, không từ bỏ trách nhiệm đối với các pháp thiện. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu có được sức mạnh. ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu javasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko hoti tattha parinibbāyī [Pg.248] anāvattidhammo tasmā lokā. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu javasampanno hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Chaṭṭhaṃ. “Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu có được tốc độ? Này các tỳ khưu, ở đây, do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, vị tỳ khưu được hóa sanh, tại đấy nhập Niết Bàn, không còn trở lại từ thế giới ấy nữa. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu có được tốc độ. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có được ba pháp này thì xứng đáng được cúng dường, ... cho đến ... là ruộng phước vô thượng cho thế gian.” Hết kinh thứ sáu. 7. Tatiyaājānīyasuttaṃ 7. Kinh Con Tuấn Mã (thứ ba) 99. ‘‘Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhayaṃ gacchati. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, rañño bhadro assājānīyo vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca javasampanno ca. Imehi kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhyaṃ gacchati. Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno ca hoti balasampanno ca javasampanno ca. 99. “Này các tỳ khưu, con tuấn mã thuần chủng của nhà vua, khi có được ba yếu tố, thì xứng đáng với nhà vua, là vật dụng của nhà vua, và được xem là một trong những yếu tố của nhà vua. Thế nào là ba? Này các tỳ khưu, ở đây, con tuấn mã thuần chủng của nhà vua có được sắc đẹp, có được sức mạnh, và có được tốc độ. Này các tỳ khưu, con tuấn mã thuần chủng của nhà vua, khi có được ba yếu tố này, thì xứng đáng với nhà vua, là vật dụng của nhà vua, và được xem là một trong những yếu tố của nhà vua. Cũng vậy, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có được ba pháp thì xứng đáng được cúng dường, xứng đáng được khoản đãi, xứng đáng được bố thí, xứng đáng được chắp tay, là ruộng phước vô thượng cho thế gian. Thế nào là ba? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu có được sắc đẹp, có được sức mạnh, và có được tốc độ. ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu vaṇṇasampanno hoti. “Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu có được sắc đẹp? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu có giới đức, sống phòng hộ với sự phòng hộ của giới bổn Pātimokkha, có đầy đủ oai nghi và nơi hành xứ, thấy sự nguy hiểm trong các lỗi nhỏ nhặt, thọ trì và tu tập các học giới. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu có được sắc đẹp. ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu balasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu balasampanno hoti. “Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu có được sức mạnh? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu sống tinh cần tinh tấn để đoạn trừ các pháp bất thiện, để thành tựu các pháp thiện, có nghị lực, kiên trì nỗ lực, không từ bỏ trách nhiệm đối với các pháp thiện. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu có được sức mạnh. ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu javasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu javasampanno hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Sattamaṃ. “Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu có được tốc độ? Này các tỳ khưu, ở đây, do đoạn tận các lậu hoặc, vị tỳ khưu tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú ngay trong hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Này các tỳ khưu, như vậy là vị tỳ khưu có được tốc độ. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu có được ba pháp này thì xứng đáng được cúng dường, ... cho đến ... là ruộng phước vô thượng cho thế gian.” Hết kinh thứ bảy. 8. Potthakasuttaṃ 8. Kinh Vải Bố 100. ‘‘Navopi[Pg.249], bhikkhave, potthako dubbaṇṇo ca hoti dukkhasamphasso ca appaggho ca; majjhimopi, bhikkhave, potthako dubbaṇṇo ca hoti dukkhasamphasso ca appaggho ca; jiṇṇopi, bhikkhave, potthako dubbaṇṇo ca hoti dukkhasamphasso ca appaggho ca. Jiṇṇampi, bhikkhave, potthakaṃ ukkhaliparimajjanaṃ vā karonti saṅkārakūṭe vā naṃ chaḍḍenti. 100. “Này các tỳ khưu, tấm vải bố mới cũng có màu sắc xấu, xúc chạm thô ráp, và giá trị thấp. Này các tỳ khưu, tấm vải bố đã dùng rồi cũng có màu sắc xấu, xúc chạm thô ráp, và giá trị thấp. Này các tỳ khưu, tấm vải bố cũ nát cũng có màu sắc xấu, xúc chạm thô ráp, và giá trị thấp. Này các tỳ khưu, tấm vải bố cũ nát ấy, người ta dùng để lau nồi hoặc vứt bỏ vào đống rác. ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, navo cepi bhikkhu hoti dussīlo pāpadhammo. Idamassa dubbaṇṇatāya vadāmi. Seyyathāpi so, bhikkhave, potthako dubbaṇṇo tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Ye kho panassa sevanti bhajanti payirupāsanti diṭṭhānugatiṃ āpajjanti, tesaṃ taṃ hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. Idamassa dukkhasamphassatāya vadāmi. Seyyathāpi so, bhikkhave, potthako dukkhasamphasso tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Yesaṃ kho pana so paṭiggaṇhāti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ, tesaṃ taṃ na mahapphalaṃ hoti na mahānisaṃsaṃ. Idamassa appagghatāya vadāmi. Seyyathāpi so, bhikkhave, potthako appaggho tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Majjhimo cepi, bhikkhave, bhikkhu hoti…pe… thero cepi, bhikkhave, bhikkhu hoti dussīlo pāpadhammo, idamassa dubbaṇṇatāya vadāmi. Seyyathāpi so, bhikkhave, potthako dubbaṇṇo tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Ye kho panassa sevanti bhajanti payirupāsanti diṭṭhānugatiṃ āpajjanti, tesaṃ taṃ hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. Idamassa dukkhasamphassatāya vadāmi. Seyyathāpi so, bhikkhave, potthako dukkhasamphasso tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Yesaṃ kho pana so paṭiggaṇhāti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ, tesaṃ taṃ na mahapphalaṃ hoti na mahānisaṃsaṃ. Idamassa appagghatāya vadāmi. Seyyathāpi so, bhikkhave, potthako appaggho tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. “Này các Tỳ khưu, cũng tương tự như thế, nếu có vị tỳ khưu mới tu là người ác giới, có ác pháp. Ta nói rằng đây là sự xấu xí của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải gai ấy xấu xí, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Những ai phục vụ, thân cận, gần gũi, và bắt chước theo gương của vị ấy, điều đó sẽ dẫn đến bất hạnh và đau khổ lâu dài cho họ. Ta nói rằng đây là sự xúc chạm khó chịu của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải gai ấy có sự xúc chạm khó chịu, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Vị ấy nhận lãnh y phục, vật thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh từ những người nào, việc đó không mang lại quả lớn, không có phước báu lớn cho họ. Ta nói rằng đây là sự vô giá trị của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải gai ấy vô giá trị, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Này các Tỳ khưu, nếu có vị tỳ khưu trung niên... (như trên)... Này các Tỳ khưu, nếu có vị tỳ khưu trưởng lão là người ác giới, có ác pháp, Ta nói rằng đây là sự xấu xí của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải gai ấy xấu xí, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Những ai phục vụ, thân cận, gần gũi, và bắt chước theo gương của vị ấy, điều đó sẽ dẫn đến bất hạnh và đau khổ lâu dài cho họ. Ta nói rằng đây là sự xúc chạm khó chịu của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải gai ấy có sự xúc chạm khó chịu, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Vị ấy nhận lãnh y phục, vật thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh từ những người nào, việc đó không mang lại quả lớn, không có phước báu lớn cho họ. Ta nói rằng đây là sự vô giá trị của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải gai ấy vô giá trị, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế.” ‘‘Evarūpo cāyaṃ, bhikkhave, thero bhikkhu saṅghamajjhe bhaṇati. Tamenaṃ bhikkhū evamāhaṃsu – ‘kiṃ nu kho tuyhaṃ bālassa abyattassa bhaṇitena, tvampi nāma bhaṇitabbaṃ maññasī’ti! So kupito anattamano tathārūpiṃ vācaṃ nicchāreti [Pg.250] yathārūpāya vācāya saṅgho taṃ ukkhipati, saṅkārakūṭeva naṃ potthakaṃ. “Này các Tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu trưởng lão như vậy nói năng giữa Tăng chúng. Các tỳ khưu khác nói với vị ấy rằng: ‘Lời nói của ông, một kẻ ngu si, không rành rẽ, thì có ích gì? Ông mà cũng nghĩ rằng mình nên nói hay sao!’. Vị ấy tức giận, không hài lòng, thốt ra những lời lẽ mà vì những lời lẽ ấy, Tăng chúng trục xuất vị ấy, giống như người ta vứt tấm vải gai kia vào đống rác.” ‘‘Navampi, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ vaṇṇavantañceva hoti sukhasamphassañca mahagghañca; majjhimampi, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ vaṇṇavantañceva hoti sukhasamphassañca mahagghañca; jiṇṇampi, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ vaṇṇavantañceva hoti sukhasamphassañca mahagghañca. Jiṇṇampi, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ ratanapaliveṭhanaṃ vā karoti gandhakaraṇḍake vā naṃ pakkhipanti. “Này các Tỳ khưu, tấm vải lụa Kāsi mới vừa đẹp, vừa có xúc chạm êm ái, vừa có giá trị lớn. Này các Tỳ khưu, tấm vải lụa Kāsi đã dùng rồi cũng vừa đẹp, vừa có xúc chạm êm ái, vừa có giá trị lớn. Này các Tỳ khưu, tấm vải lụa Kāsi cũ cũng vừa đẹp, vừa có xúc chạm êm ái, vừa có giá trị lớn. Này các Tỳ khưu, tấm vải lụa Kāsi cũ, người ta dùng để gói báu vật hoặc cất giữ trong hộp đựng hương thơm.” ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, navo cepi bhikkhu hoti sīlavā kalyāṇadhammo, idamassa suvaṇṇatāya vadāmi. Seyyathāpi taṃ, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ vaṇṇavantaṃ tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Ye kho panassa sevanti bhajanti payirupāsanti diṭṭhānugatiṃ āpajjanti, tesaṃ taṃ hoti dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Idamassa sukhasamphassatāya vadāmi. Seyyathāpi taṃ, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ sukhasamphassaṃ tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Yesaṃ kho pana so paṭiggaṇhāti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ, tesaṃ taṃ mahapphalaṃ hoti mahānisaṃsaṃ. Idamassa mahagghatāya vadāmi. Seyyathāpi taṃ, bhikkhave, kāsikaṃ vatthaṃ mahagghaṃ tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi. Majjhimo cepi, bhikkhave, bhikkhu hoti…pe… thero cepi, bhikkhave, bhikkhu hoti…pe… puggalaṃ vadāmi. “Này các Tỳ khưu, cũng tương tự như thế, nếu có vị tỳ khưu mới tu là người có giới hạnh, có thiện pháp. Ta nói rằng đây là vẻ đẹp của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải lụa Kāsi ấy đẹp, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Những ai phục vụ, thân cận, gần gũi, và bắt chước theo gương của vị ấy, điều đó sẽ dẫn đến hạnh phúc và an lạc lâu dài cho họ. Ta nói rằng đây là sự xúc chạm êm ái của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải lụa Kāsi ấy có sự xúc chạm êm ái, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Vị ấy nhận lãnh y phục, vật thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh từ những người nào, việc đó mang lại quả lớn, có phước báu lớn cho họ. Ta nói rằng đây là sự giá trị cao của vị ấy. Này các Tỳ khưu, ví như tấm vải lụa Kāsi ấy có giá trị cao, Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế. Này các Tỳ khưu, nếu có vị tỳ khưu trung niên... (như trên)... Này các Tỳ khưu, nếu có vị tỳ khưu trưởng lão... (như trên)... Ta nói rằng người này cũng tương tự như thế.” ‘‘Evarūpo cāyaṃ, bhikkhave, thero bhikkhu saṅghamajjhe bhaṇati. Tamenaṃ bhikkhū evamāhaṃsu – ‘appasaddā āyasmanto hotha, thero bhikkhu dhammañca vinayañca bhaṇatī’ti. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘kāsikavatthūpamā bhavissāma, na potthakūpamā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Aṭṭhamaṃ. “Này các Tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu trưởng lão như vậy nói năng giữa Tăng chúng. Các tỳ khưu khác nói với nhau rằng: ‘Chư hiền hãy im lặng, vị tỳ khưu trưởng lão đang nói về Pháp và Luật’. Do đó, này các Tỳ khưu, các ông phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ giống như tấm vải lụa Kāsi, không giống như tấm vải gai’. Này các Tỳ khưu, các ông phải học tập như vậy.” (Kinh thứ) tám. 9. Loṇakapallasuttaṃ 9. Kinh Hạt Muối 101. ‘‘Yo, bhikkhave, evaṃ vadeyya – ‘yathā yathāyaṃ puriso kammaṃ karoti tathā tathā taṃ paṭisaṃvediyatī’ti, evaṃ santaṃ, bhikkhave, brahmacariyavāso na hoti, okāso na paññāyati sammā dukkhassa antakiriyāya[Pg.251]. Yo ca kho, bhikkhave, evaṃ vadeyya – ‘yathā yathā vedanīyaṃ ayaṃ puriso kammaṃ karoti tathā tathāssa vipākaṃ paṭisaṃvediyatī’ti, evaṃ santaṃ, bhikkhave, brahmacariyavāso hoti, okāso paññāyati sammā dukkhassa antakiriyāya. Idha, bhikkhave, ekaccassa puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti. Idha pana, bhikkhave, ekaccassa puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nā’ṇupi khāyati, kiṃ bahudeva. 101. “Này các Tỳ khưu, nếu có người nói như sau: ‘Người này làm nghiệp như thế nào thì sẽ cảm thọ quả báo đúng như thế ấy’, nếu là như vậy, này các Tỳ khưu, thì không có đời sống phạm hạnh, không có cơ hội để chấm dứt hoàn toàn khổ đau. Nhưng này các Tỳ khưu, nếu có người nói như sau: ‘Người này làm nghiệp đáng được cảm thọ như thế nào thì sẽ cảm thọ quả báo của nó đúng như thế ấy’, nếu là như vậy, này các Tỳ khưu, thì có đời sống phạm hạnh, có cơ hội để chấm dứt hoàn toàn khổ đau. Này các Tỳ khưu, ở đây, có người làm một ác nghiệp nhỏ, nghiệp ấy đưa người đó vào địa ngục. Nhưng này các Tỳ khưu, ở đây lại có người khác cũng làm một ác nghiệp nhỏ tương tự như vậy, nghiệp ấy được cảm thọ ngay trong hiện tại, và (trong tương lai) không thấy có quả báo dù là nhỏ nhất, huống nữa là nhiều.” ‘‘Kathaṃrūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti? Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo abhāvitakāyo hoti abhāvitasīlo abhāvitacitto abhāvitapañño paritto appātumo appadukkhavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti. “Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào, dù chỉ một ác nghiệp nhỏ đã làm cũng đưa người ấy đến địa ngục? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ, là người nhỏ bé, tự thân nhỏ bé, sống trong đau khổ nhỏ nhoi. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, dù chỉ một ác nghiệp nhỏ đã làm cũng đưa người ấy đến địa ngục.” ‘‘Kathaṃrūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nā’ṇupi khāyati, kiṃ bahudeva? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo bhāvitakāyo hoti bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño aparitto mahatto appamāṇavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva. “Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào, một ác nghiệp nhỏ tương tự như vậy đã làm lại trở thành (quả) cảm thọ trong hiện tại, dù một chút (quả ở đời sau) cũng không hiện bày, huống nữa là nhiều? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người đã tu tập về thân, đã tu tập về giới, đã tu tập về tâm, đã tu tập về tuệ, không phải là người nhỏ bé, là người vĩ đại, sống vô lượng. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, một ác nghiệp nhỏ tương tự như vậy đã làm trở thành (quả) cảm thọ trong hiện tại, dù một chút (quả ở đời sau) cũng không hiện bày, huống nữa là nhiều.” ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso loṇakapallaṃ paritte udakamallake pakkhipeyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu taṃ parittaṃ udakaṃ amunā loṇakapallena loṇaṃ assa apeyya’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Taṃ kissa hetu’’? ‘‘Aduñhi, bhante, parittaṃ udakakapallake udakaṃ, taṃ amunā loṇakapallena loṇaṃ assa apeyya’’nti. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso loṇakapallakaṃ gaṅgāya nadiyā pakkhipeyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu sā gaṅgā nadī amunā loṇakapallena loṇaṃ assa apeyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Taṃ kissa hetu’’? ‘‘Asu hi, bhante, gaṅgāya nadiyā mahā udakakkhandho so amunā loṇakapallena loṇo na assa apeyyo’’ti. “Này các Tỳ khưu, ví như có người bỏ một cục muối vào trong một cái chén nước nhỏ. Này các Tỳ khưu, các ngươi nghĩ thế nào, liệu một ít nước ấy có trở nên mặn, không thể uống được vì cục muối kia không?” “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” “Vì lý do gì?” “Bạch Thế Tôn, vì rằng trong chén nước có ít nước, nên nó trở nên mặn, không thể uống được vì cục muối kia.” “Này các Tỳ khưu, ví như có người bỏ một cục muối vào sông Gaṅgā. Này các Tỳ khưu, các ngươi nghĩ thế nào, liệu sông Gaṅgā kia có trở nên mặn, không thể uống được vì cục muối kia không?” “Bạch Thế Tôn, không phải vậy.” “Vì lý do gì?” “Bạch Thế Tôn, vì rằng ở sông Gaṅgā có khối nước lớn, nên nó không trở nên mặn, không thể uống được vì cục muối kia.” ‘‘Evamevaṃ [Pg.252] kho, bhikkhave, idhekaccassa puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti. Idha, bhikkhave, ekaccassa puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva. “Này các Tỳ khưu, cũng giống như vậy, ở đây, đối với một hạng người, dù chỉ một ác nghiệp nhỏ đã làm cũng đưa người ấy đến địa ngục. Này các Tỳ khưu, ở đây, đối với một hạng người, một ác nghiệp nhỏ tương tự như vậy đã làm lại trở thành (quả) cảm thọ trong hiện tại, dù một chút (quả ở đời sau) cũng không hiện bày, huống nữa là nhiều.” ‘‘Kathaṃrūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo abhāvitakāyo hoti abhāvitasīlo abhāvitacitto abhāvitapañño paritto appātumo appadukkhavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti. “Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào, dù chỉ một ác nghiệp nhỏ đã làm cũng đưa người ấy đến địa ngục? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ, là người nhỏ bé, tự thân nhỏ bé, sống trong đau khổ nhỏ nhoi. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, dù chỉ một ác nghiệp nhỏ đã làm cũng đưa người ấy đến địa ngục.” ‘‘Kathaṃrūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo bhāvitakāyo hoti bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño aparitto mahatto appamāṇavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva. “Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào, một ác nghiệp nhỏ tương tự như vậy đã làm lại trở thành (quả) cảm thọ trong hiện tại, dù một chút (quả ở đời sau) cũng không hiện bày, huống nữa là nhiều? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người đã tu tập về thân, đã tu tập về giới, đã tu tập về tâm, đã tu tập về tuệ, không phải là người nhỏ bé, là người vĩ đại, sống vô lượng. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, một ác nghiệp nhỏ tương tự như vậy đã làm trở thành (quả) cảm thọ trong hiện tại, dù một chút (quả ở đời sau) cũng không hiện bày, huống nữa là nhiều.” ‘‘Idha, bhikkhave, ekacco aḍḍhakahāpaṇenapi bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇenapi bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇasatenapi bandhanaṃ nigacchati. Idha, bhikkhave, ekacco aḍḍhakahāpaṇenapi na bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇenapi na bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇasatenapi na bandhanaṃ nigacchati. “Này các Tỳ khưu, ở đây, có người vì nửa kahāpaṇa cũng bị trói buộc, vì một kahāpaṇa cũng bị trói buộc, vì một trăm kahāpaṇa cũng bị trói buộc. Này các Tỳ khưu, ở đây, có người vì nửa kahāpaṇa cũng không bị trói buộc, vì một kahāpaṇa cũng không bị trói buộc, vì một trăm kahāpaṇa cũng không bị trói buộc.” ‘‘Kathaṃrūpo, bhikkhave, aḍḍhakahāpaṇenapi bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇenapi bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇasatenapi bandhanaṃ nigacchati? Idha, bhikkhave, ekacco daliddo hoti appassako appabhogo. Evarūpo, bhikkhave, aḍḍhakahāpaṇenapi bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇenapi bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇasatenapi bandhanaṃ nigacchati. “Này các Tỳ khưu, hạng người như thế nào vì nửa kahāpaṇa cũng bị trói buộc, vì một kahāpaṇa cũng bị trói buộc, vì một trăm kahāpaṇa cũng bị trói buộc? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người nghèo khó, ít tài sản, ít của cải. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy vì nửa kahāpaṇa cũng bị trói buộc, vì một kahāpaṇa cũng bị trói buộc, vì một trăm kahāpaṇa cũng bị trói buộc.” ‘‘Kathaṃrūpo, bhikkhave, aḍḍhakahāpaṇenapi na bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇenapi na bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇasatenapi na bandhanaṃ nigacchati? Idha, bhikkhave, ekacco aḍḍho hoti mahaddhano mahābhogo. Evarūpo, bhikkhave, aḍḍhakahāpaṇenapi na bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇenapi na bandhanaṃ nigacchati, kahāpaṇasatenapi na bandhanaṃ nigacchati. Evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekaccassa puggalassa appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ. Tamenaṃ nirayaṃ upaneti. Idha[Pg.253], bhikkhave, ekaccassa puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva. “Này các Tỳ khưu, hạng người như thế nào vì nửa kahāpaṇa cũng không bị trói buộc, vì một kahāpaṇa cũng không bị trói buộc, vì một trăm kahāpaṇa cũng không bị trói buộc? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người giàu có, nhiều tài sản, nhiều của cải. Này các Tỳ khưu, hạng người như vậy vì nửa kahāpaṇa cũng không bị trói buộc, vì một kahāpaṇa cũng không bị trói buộc, vì một trăm kahāpaṇa cũng không bị trói buộc. Cũng giống như vậy, này các Tỳ khưu, ở đây, đối với một hạng người, một ác nghiệp nhỏ đã làm. Nó đưa người ấy đến địa ngục. Này các Tỳ khưu, ở đây, đối với một hạng người, một ác nghiệp nhỏ tương tự như vậy đã làm lại trở thành (quả) cảm thọ trong hiện tại, dù một chút (quả ở đời sau) cũng không hiện bày, huống nữa là nhiều.” ‘‘Kathaṃrūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ, tamenaṃ nirayaṃ upaneti? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo abhāvitakāyo hoti abhāvitasīlo abhāvitacitto abhāvitapañño paritto appātumo appadukkhavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti. “Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào, một ác nghiệp nhỏ đã làm, nó đưa người ấy đến địa ngục? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ, là người nhỏ bé, tự thân nhỏ bé, sống trong đau khổ nhỏ nhoi. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, một ác nghiệp nhỏ tương tự như vậy đã làm cũng đưa người ấy đến địa ngục.” ‘‘Kathaṃrūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo bhāvitakāyo hoti bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño aparitto mahatto appamāṇavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva. “Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào, một ác nghiệp nhỏ tương tự đã được thực hiện lại trở thành quả báo phải cảm thọ ngay trong hiện tại, dù chỉ một chút cũng không hiện rõ, huống nữa là nhiều? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người đã tu tập về thân, đã tu tập về giới, đã tu tập về tâm, đã tu tập về tuệ, không nhỏ bé, vĩ đại, sống với tâm vô lượng. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, một ác nghiệp nhỏ tương tự đã được thực hiện lại trở thành quả báo phải cảm thọ ngay trong hiện tại, dù chỉ một chút cũng không hiện rõ, huống nữa là nhiều.” ‘‘Idha, bhikkhave, ekacco puggalo bhāvitakāyo hoti bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño aparitto mahatto appamāṇavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva. Seyyathāpi, bhikkhave, orabbhiko vā urabbhaghātako vā appekaccaṃ urabbhaṃ adinnaṃ ādiyamānaṃ pahoti hantuṃ vā bandhituṃ vā jāpetuṃ vā yathāpaccayaṃ vā kātuṃ, appekaccaṃ urabbhaṃ adinnaṃ ādiyamānaṃ nappahoti hantuṃ vā bandhituṃ vā jāpetuṃ vā yathāpaccayaṃ vā kātuṃ. “Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người đã tu tập về thân, đã tu tập về giới, đã tu tập về tâm, đã tu tập về tuệ, không nhỏ bé, vĩ đại, sống với tâm vô lượng. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, một ác nghiệp nhỏ tương tự đã được thực hiện lại trở thành quả báo phải cảm thọ ngay trong hiện tại, dù chỉ một chút cũng không hiện rõ, huống nữa là nhiều. Ví như, này các Tỳ khưu, người đồ tể giết cừu hoặc người bán thịt cừu, đối với một người nào đó đang lấy con cừu không được cho, có thể giết, hoặc trói, hoặc phạt tiền, hoặc làm theo ý muốn; và đối với một người nào đó đang lấy con cừu không được cho, không thể giết, hoặc trói, hoặc phạt tiền, hoặc làm theo ý muốn.” ‘‘Kathaṃrūpaṃ, bhikkhave, orabbhiko vā urabbhaghātako vā urabbhaṃ adinnaṃ ādiyamānaṃ pahoti hantuṃ vā bandhituṃ vā jāpetuṃ vā yathāpaccayaṃ vā kātuṃ? Idha, bhikkhave, ekacco daliddo hoti appassako appabhogo. Evarūpaṃ, bhikkhave, orabbhiko vā urabbhaghātako vā urabbhaṃ adinnaṃ ādiyamānaṃ pahoti hantuṃ vā bandhituṃ vā jāpetuṃ vā yathāpaccayaṃ vā kātuṃ. “Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào mà người đồ tể giết cừu hoặc người bán thịt cừu, khi người ấy đang lấy con cừu không được cho, có thể giết, hoặc trói, hoặc phạt tiền, hoặc làm theo ý muốn? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người nghèo khó, ít tài sản, ít của cải. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, người đồ tể giết cừu hoặc người bán thịt cừu, khi người ấy đang lấy con cừu không được cho, có thể giết, hoặc trói, hoặc phạt tiền, hoặc làm theo ý muốn.” ‘‘Kathaṃrūpaṃ, bhikkhave, orabbhiko vā urabbhaghātako vā urabbhaṃ adinnaṃ ādiyamānaṃ nappahoti hantuṃ vā bandhituṃ vā jāpetuṃ vā yathāpaccayaṃ vā kātuṃ[Pg.254]. Idha, bhikkhave, ekacco aḍḍho hoti mahaddhano mahābhogo rājā vā rājamahāmatto vā. Evarūpaṃ, bhikkhave, orabbhiko vā urabbhaghātako vā urabbhaṃ adinnaṃ ādiyamānaṃ nappahoti hantuṃ vā bandhituṃ vā jāpetuṃ vā yathāpaccayaṃ vā kātuṃ. Aññadatthu pañjalikova naṃ yācati – ‘dehi me, mārisa, urabbhaṃ vā urabbhadhanaṃ vā’ti. Evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekaccassa puggalassa tādisaṃyeva appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti. Idha pana, bhikkhave, ekaccassa puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva. “Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào mà người đồ tể giết cừu hoặc người bán thịt cừu, khi người ấy đang lấy con cừu không được cho, không thể giết, hoặc trói, hoặc phạt tiền, hoặc làm theo ý muốn? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người giàu có, nhiều tài sản, nhiều của cải, là vua chúa hoặc đại thần của vua. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, người đồ tể giết cừu hoặc người bán thịt cừu, khi người ấy đang lấy con cừu không được cho, không thể giết, hoặc trói, hoặc phạt tiền, hoặc làm theo ý muốn. Trái lại, người ấy phải chắp tay van xin rằng: ‘Thưa ngài, xin hãy cho tôi con cừu hoặc tiền mua cừu’. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người mà một ác nghiệp nhỏ tương tự đã được thực hiện cũng đưa người ấy đến địa ngục. Nhưng ở đây, này các Tỳ khưu, có hạng người mà một ác nghiệp nhỏ tương tự đã được thực hiện lại trở thành quả báo phải cảm thọ ngay trong hiện tại, dù chỉ một chút cũng không hiện rõ, huống nữa là nhiều.” ‘‘Kathaṃrūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo abhāvitakāyo hoti abhāvitasīlo abhāvitacitto abhāvitapañño paritto appātumo appadukkhavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakampi pāpakammaṃ kataṃ tamenaṃ nirayaṃ upaneti. “Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào mà một ác nghiệp nhỏ đã được thực hiện cũng đưa người ấy đến địa ngục? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người không tu tập về thân, không tu tập về giới, không tu tập về tâm, không tu tập về tuệ, nhỏ bé, tâm lượng hẹp hòi, sống trong khổ đau nhỏ mọn. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, một ác nghiệp nhỏ đã được thực hiện cũng đưa người ấy đến địa ngục.” ‘‘Kathaṃrūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo bhāvitakāyo hoti bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño aparitto mahatto appamāṇavihārī. Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṃyeva appamattakaṃ pāpakammaṃ kataṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ hoti, nāṇupi khāyati, kiṃ bahudeva. “Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như thế nào, một ác nghiệp nhỏ tương tự đã được thực hiện lại trở thành quả báo phải cảm thọ ngay trong hiện tại, dù chỉ một chút cũng không hiện rõ, huống nữa là nhiều? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người đã tu tập về thân, đã tu tập về giới, đã tu tập về tâm, đã tu tập về tuệ, không nhỏ bé, vĩ đại, sống với tâm vô lượng. Này các Tỳ khưu, đối với hạng người như vậy, một ác nghiệp nhỏ tương tự đã được thực hiện lại trở thành quả báo phải cảm thọ ngay trong hiện tại, dù chỉ một chút cũng không hiện rõ, huống nữa là nhiều.” ‘‘Yo, bhikkhave, evaṃ vadeyya – ‘yathā yathāyaṃ puriso kammaṃ karoti tathā tathā taṃ paṭisaṃvedetī’ti, evaṃ santaṃ, bhikkhave, brahmacariyavāso na hoti, okāso na paññāyati sammā dukkhassa antakiriyāya. Yo ca kho, bhikkhave, evaṃ vadeyya – ‘yathā yathā vedanīyaṃ ayaṃ puriso kammaṃ karoti tathā tathā tassa vipākaṃ paṭisaṃvedetī’ti, evaṃ santaṃ, bhikkhave, brahmacariyavāso hoti, okāso paññāyati sammā dukkhassa antakiriyāyā’’ti. Navamaṃ. “Này các Tỳ khưu, người nào nói như sau: ‘Người này làm nghiệp như thế nào thì sẽ cảm thọ quả báo như thế ấy’, nếu là như vậy, này các Tỳ khưu, thì không có đời sống phạm hạnh, không có cơ hội để chân chánh chấm dứt khổ đau. Và này các Tỳ khưu, người nào nói như sau: ‘Người này làm nghiệp đáng phải cảm thọ như thế nào thì sẽ cảm thọ quả báo của nó như thế ấy’, nếu là như vậy, này các Tỳ khưu, thì có đời sống phạm hạnh, có cơ hội để chân chánh chấm dứt khổ đau.” Hết phẩm thứ chín. 10. Paṃsudhovakasuttaṃ 10. Kinh Người Giặt Bụi 102. ‘‘Santi[Pg.255], bhikkhave, jātarūpassa oḷārikā upakkilesā paṃsuvālukā sakkharakaṭhalā. Tamenaṃ paṃsudhovako vā paṃsudhovakantevāsī vā doṇiyaṃ ākiritvā dhovati sandhovati niddhovati. Tasmiṃ pahīne tasmiṃ byantīkate santi jātarūpassa majjhimasahagatā upakkilesā sukhumasakkharā thūlavālukā. Tamenaṃ paṃsudhovako vā paṃsudhovakantevāsī vā dhovati sandhovati niddhovati. Tasmiṃ pahīne tasmiṃ byantīkate santi jātarūpassa sukhumasahagatā upakkilesā sukhumavālukā kāḷajallikā. Tamenaṃ paṃsudhovako vā paṃsudhovakantevāsī vā dhovati sandhovati niddhovati. Tasmiṃ pahīne tasmiṃ byantīkate athāparaṃ suvaṇṇasikatāvasissanti. Tamenaṃ suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā jātarūpaṃ mūsāyaṃ pakkhipitvā dhamati sandhamati niddhamati. Taṃ hoti jātarūpaṃ dhantaṃ sandhantaṃ niddhantaṃ aniddhantakasāvaṃ, na ceva mudu hoti na ca kammaniyaṃ, na ca pabhassaraṃ pabhaṅgu ca, na ca sammā upeti kammāya. Hoti so, bhikkhave, samayo yaṃ suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā taṃ jātarūpaṃ dhamati sandhamati niddhamati. Taṃ hoti jātarūpaṃ dhantaṃ sandhantaṃ niddhantaṃ niddhantakasāvaṃ, mudu ca hoti kammaniyañca pabhassarañca, na ca pabhaṅgu, sammā upeti kammāya. Yassā yassā ca pilandhanavikatiyā ākaṅkhati – yadi paṭṭikāya, yadi kuṇḍalāya, yadi gīveyyake, yadi suvaṇṇamālāya – tañcassa atthaṃ anubhoti. 102. “Này các Tỳ khưu, vàng có những cấu uế thô lậu: bụi đất, cát, sỏi đá, mảnh sành. Người thợ đãi vàng hay đệ tử của người thợ đãi vàng đổ chúng vào máng rồi đãi, đãi kỹ, đãi sạch. Khi những thứ ấy đã được loại bỏ, đã được làm cho biến mất, vàng vẫn còn những cấu uế cỡ trung bình: sỏi nhỏ, cát thô. Người thợ đãi vàng hay đệ tử của người thợ đãi vàng lại đãi, đãi kỹ, đãi sạch. Khi những thứ ấy đã được loại bỏ, đã được làm cho biến mất, vàng vẫn còn những cấu uế vi tế: cát mịn, bụi đen. Người thợ đãi vàng hay đệ tử của người thợ đãi vàng lại đãi, đãi kỹ, đãi sạch. Khi những thứ ấy đã được loại bỏ, đã được làm cho biến mất, sau đó chỉ còn lại cát vàng. Người thợ luyện vàng hay đệ tử của người thợ luyện vàng cho vàng ấy vào nồi nấu rồi thổi, thổi đều, thổi mạnh. Vàng ấy được thổi, được thổi đều, được thổi mạnh, nhưng cặn bã chưa được loại bỏ hết, thì nó không mềm mại, không dễ uốn nắn, không sáng chói, và giòn gãy, không thể dùng để chế tác được. Này các Tỳ khưu, có lúc người thợ luyện vàng hay đệ tử của người thợ luyện vàng thổi, thổi đều, thổi mạnh vàng ấy. Vàng ấy được thổi, được thổi đều, được thổi mạnh, cặn bã đã được loại bỏ hết, thì nó trở nên mềm mại, dễ uốn nắn, sáng chói, và không giòn gãy, có thể dùng để chế tác được. Và người ấy muốn làm bất cứ loại trang sức nào – dù là tấm vàng, đôi bông tai, vòng cổ, hay vòng hoa vàng – nó đều đáp ứng được mục đích ấy.” ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, santi adhicittamanuyuttassa bhikkhuno oḷārikā upakkilesā kāyaduccaritaṃ vacīduccaritaṃ manoduccaritaṃ, tamenaṃ sacetaso bhikkhu dabbajātiko pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti. Tasmiṃ pahīne tasmiṃ byantīkate santi adhicittamanuyuttassa bhikkhuno majjhimasahagatā upakkilesā kāmavitakko byāpādavitakko vihiṃsāvitakko, tamenaṃ sacetaso bhikkhu dabbajātiko pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti. Tasmiṃ [Pg.256] pahīne tasmiṃ byantīkate santi adhicittamanuyuttassa bhikkhuno sukhumasahagatā upakkilesā ñātivitakko janapadavitakko anavaññattipaṭisaṃyutto vitakko, tamenaṃ sacetaso bhikkhu dabbajātiko pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ gameti. Tasmiṃ pahīne tasmiṃ byantīkate athāparaṃ dhammavitakkāvasissati. So hoti samādhi na ceva santo na ca paṇīto nappaṭippassaddhaladdho na ekodibhāvādhigato sasaṅkhāraniggayhavāritagato hoti. So, bhikkhave, samayo yaṃ taṃ cittaṃ ajjhattaṃyeva santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati. So hoti samādhi santo paṇīto paṭippassaddhiladdho ekodibhāvādhigato na sasaṅkhāraniggayhavāritagato. Yassa yassa ca abhiññā sacchikaraṇīyassa dhammassa cittaṃ abhininnāmeti abhiññā sacchikiriyāya tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane. “Này các Tỳ khưu, cũng vậy, đối với vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm, có những cấu uế thô lậu: thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành. Vị Tỳ khưu có trí, sáng suốt, từ bỏ chúng, loại trừ chúng, làm cho chúng biến mất, đưa chúng đến chỗ không còn tồn tại. Khi những thứ ấy đã được loại bỏ, đã được làm cho biến mất, đối với vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm, vẫn còn những cấu uế cỡ trung bình: dục tầm, sân tầm, hại tầm. Vị Tỳ khưu có trí, sáng suốt, từ bỏ chúng, loại trừ chúng, làm cho chúng biến mất, đưa chúng đến chỗ không còn tồn tại. Khi những thứ ấy đã được loại bỏ, đã được làm cho biến mất, đối với vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm, vẫn còn những cấu uế vi tế: tầm về quyến thuộc, tầm về quốc độ, tầm liên quan đến việc không bị khinh rẻ. Vị Tỳ khưu có trí, sáng suốt, từ bỏ chúng, loại trừ chúng, làm cho chúng biến mất, đưa chúng đến chỗ không còn tồn tại. Khi những thứ ấy đã được loại bỏ, đã được làm cho biến mất, sau đó chỉ còn lại các tầm về Pháp. Định ấy không tĩnh lặng, không cao thượng, không đạt được sự an tịnh, không đạt được nhất tâm, và được duy trì bằng sự nỗ lực cố gắng chế ngự. Này các Tỳ khưu, có lúc tâm ấy được an trú, lắng đọng, nhất tâm, và định tĩnh ngay trong nội tâm. Định ấy trở nên tĩnh lặng, cao thượng, đạt được sự an tịnh, đạt được nhất tâm, và không được duy trì bằng sự nỗ lực cố gắng chế ngự. Và vị ấy hướng tâm đến bất cứ pháp nào cần được chứng ngộ bằng thắng trí để chứng ngộ, vị ấy đều đạt được khả năng chứng thực ngay tại đó, khi có cơ sở.” ‘‘So sace ākaṅkhati – ‘anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhaveyyaṃ – ekopi hutvā bahudhā assaṃ, bahudhāpi hutvā eko assaṃ; āvibhāvaṃ, tirobhāvaṃ; tirokuṭṭaṃ tiropākāraṃ tiropabbataṃ asajjamāno gaccheyyaṃ, seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṃ kareyyaṃ, seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāne gaccheyyaṃ, seyyathāpi pathaviyaṃ; ākāsepi pallaṅkena kameyyaṃ, seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṃmahiddhike evaṃmahānubhāve pāṇinā parimaseyyaṃ parimajjeyyaṃ; yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vatteyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane. “Nếu vị ấy mong muốn: ‘Mong rằng ta có thể trải nghiệm nhiều loại thần thông: một thân hiện thành nhiều thân, nhiều thân hiện thành một thân; hiện hình, biến mất; đi xuyên qua vách, qua tường, qua núi không bị trở ngại, như đi trong hư không; độn thổ và trồi lên trong đất liền như ở trong nước; đi trên nước không chìm, như đi trên đất liền; ngồi kiết-già đi trong hư không như loài chim có cánh; với bàn tay, chạm và vuốt ve cả mặt trăng và mặt trời, những vật có đại thần lực, đại oai lực như vậy; có thể dùng thân để tác động quyền lực cho đến tận cõi Phạm thiên’, vị ấy đều đạt được khả năng chứng thực ngay tại đó, khi có cơ sở.” ‘‘So sace ākaṅkhati – ‘dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya ubho sadde suṇeyyaṃ dibbe ca mānuse ca ye dūre santike cā’ti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane. “Nếu vị ấy mong muốn: ‘Mong rằng với thiên nhĩ giới thanh tịnh, siêu việt cõi người, ta có thể nghe được cả hai loại âm thanh, của chư thiên và của loài người, dù ở xa hay ở gần’, vị ấy đều đạt được khả năng chứng thực ngay tại đó, khi có cơ sở.” ‘‘So [Pg.257] sace ākaṅkhati – ‘parasattānaṃ parapuggalānaṃ cetasā ceto paricca pajāneyyaṃ – sarāgaṃ vā cittaṃ sarāgaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vītarāgaṃ vā cittaṃ vītarāgaṃ cittanti pajāneyyaṃ; sadosaṃ vā cittaṃ sadosaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vītadosaṃ vā cittaṃ vītadosaṃ cittanti pajāneyyaṃ; samohaṃ vā cittaṃ samohaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vītamohaṃ vā cittaṃ vītamohaṃ cittanti pajāneyyaṃ; saṃkhittaṃ vā cittaṃ saṃkhittaṃ cittanti pajāneyyaṃ, vikkhittaṃ vā cittaṃ vikkhittaṃ cittanti pajāneyyaṃ; mahaggataṃ vā cittaṃ mahaggataṃ cittanti pajāneyyaṃ, amahaggataṃ vā cittaṃ amahaggataṃ cittanti pajāneyyaṃ; sauttaraṃ vā cittaṃ sauttaraṃ cittanti pajāneyyaṃ, anuttaraṃ vā cittaṃ anuttaraṃ cittanti pajāneyyaṃ; samāhitaṃ vā cittaṃ samāhitaṃ cittanti pajāneyyaṃ, asamāhitaṃ vā cittaṃ asamāhitaṃ cittanti pajāneyyaṃ; vimuttaṃ vā cittaṃ vimuttaṃ cittanti pajāneyyaṃ, avimuttaṃ vā cittaṃ avimuttaṃ cittanti pajāneyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane. “Vị ấy nếu mong muốn rằng: ‘Mong rằng ta, với tâm của mình, có thể bao quát và thấu hiểu tâm của các chúng sanh khác, của các cá nhân khác. Ta có thể biết được tâm có tham là tâm có tham; hoặc tâm không tham là tâm không tham; tâm có sân là tâm có sân; hoặc tâm không sân là tâm không sân; tâm có si là tâm có si; hoặc tâm không si là tâm không si; tâm co rút là tâm co rút; hoặc tâm tán loạn là tâm tán loạn; tâm quảng đại là tâm quảng đại; hoặc tâm không quảng đại là tâm không quảng đại; tâm hữu hạn là tâm hữu hạn; hoặc tâm vô thượng là tâm vô thượng; tâm có định là tâm có định; hoặc tâm không có định là tâm không có định; tâm giải thoát là tâm giải thoát; hoặc tâm không giải thoát là tâm không giải thoát.’ – thì vị ấy đạt được khả năng chứng ngộ ngay tại nơi ấy, khi có nhân duyên. ‘‘So sace ākaṅkhati – ‘anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussareyyaṃ, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṃsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi saṃvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṃvaṭṭavivaṭṭakappe – amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṃ; tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapannoti, iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussareyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane. “Vị ấy nếu mong muốn rằng: ‘Mong rằng ta có thể nhớ lại nhiều đời sống quá khứ khác nhau, cụ thể là: một kiếp, hai kiếp, ba kiếp, bốn kiếp, năm kiếp, mười kiếp, hai mươi kiếp, ba mươi kiếp, bốn mươi kiếp, năm mươi kiếp, một trăm kiếp, một ngàn kiếp, một trăm ngàn kiếp, nhiều kiếp hoại, nhiều kiếp thành, nhiều kiếp thành hoại. Ở nơi kia, ta đã có tên như thế, dòng họ như thế, dung sắc như thế, thức ăn như thế, đã trải nghiệm khổ lạc như thế, có tuổi thọ giới hạn như thế. Sau khi chết ở nơi ấy, ta đã sanh ra ở nơi kia. Ở đó, ta cũng có tên như thế, dòng họ như thế, dung sắc như thế, thức ăn như thế, đã trải nghiệm khổ lạc như thế, có tuổi thọ giới hạn như thế. Sau khi chết ở nơi ấy, ta đã sanh ra ở đây.’ – như vậy, mong rằng ta có thể nhớ lại nhiều đời sống quá khứ khác nhau với các đặc điểm và chi tiết của chúng.’ – thì vị ấy đạt được khả năng chứng ngộ ngay tại nơi ấy, khi có nhân duyên. ‘‘So sace ākaṅkhati – ‘dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passeyyaṃ cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajāneyyaṃ – ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṃ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā[Pg.258], te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā; ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṃ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannāti, iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passeyyaṃ cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajāneyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane. “Vị ấy nếu mong muốn rằng: ‘Mong rằng ta, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu việt hơn mắt người thường, có thể thấy các chúng sanh đang chết đi, đang sanh ra; những chúng sanh hạ liệt, cao sang, xinh đẹp, xấu xí, đi về thiện thú, ác thú; mong rằng ta có thể biết rõ chúng sanh tùy theo nghiệp của họ. Này các bạn, những chúng sanh này đã thực hành thân ác hạnh, khẩu ác hạnh, ý ác hạnh, phỉ báng các bậc Thánh, có tà kiến, chấp thủ hành động theo tà kiến. Sau khi thân hoại mạng chung, họ đã sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Còn những chúng sanh này, này các bạn, đã thực hành thân thiện hạnh, khẩu thiện hạnh, ý thiện hạnh, không phỉ báng các bậc Thánh, có chánh kiến, chấp thủ hành động theo chánh kiến. Sau khi thân hoại mạng chung, họ đã sanh vào thiện thú, thiên giới.’ – như vậy, mong rằng ta, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu việt hơn mắt người thường, có thể thấy các chúng sanh đang chết đi, đang sanh ra; những chúng sanh hạ liệt, cao sang, xinh đẹp, xấu xí, đi về thiện thú, ác thú; mong rằng ta có thể biết rõ chúng sanh tùy theo nghiệp của họ.’ – thì vị ấy đạt được khả năng chứng ngộ ngay tại nơi ấy, khi có nhân duyên. ‘‘So sace ākaṅkhati – ‘āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane’’ti. Dasamaṃ. “Vị ấy nếu mong muốn rằng: ‘Mong rằng ta, do sự đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ và đạt đến tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc, và an trú trong đó.’ – thì vị ấy đạt được khả năng chứng ngộ ngay tại nơi ấy, khi có nhân duyên.” Hết phẩm thứ mười. 11. Nimittasuttaṃ 11. Kinh Tướng 103. ‘‘Adhicittamanuyuttena, bhikkhave, bhikkhunā tīṇi nimittāni kālena kālaṃ manasi kātabbāni – kālena kālaṃ samādhinimittaṃ manasi kātabbaṃ, kālena kālaṃ paggahanimittaṃ manasi kātabbaṃ, kālena kālaṃ upekkhānimittaṃ manasi kātabbaṃ. Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṃ samādhinimittaṃyeva manasi kareyya, ṭhānaṃ taṃ cittaṃ kosajjāya saṃvatteyya. Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṃ paggahanimittaṃyeva manasi kareyya, ṭhānaṃ taṃ cittaṃ uddhaccāya saṃvatteyya. Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṃ upekkhānimittaṃyeva manasi kareyya, ṭhānaṃ taṃ cittaṃ na sammā samādhiyeyya āsavānaṃ khayāya. Yato ca kho, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu kālena kālaṃ samādhinimittaṃ manasi karoti, kālena kālaṃ paggahanimittaṃ manasi karoti, kālena kālaṃ upekkhānimittaṃ manasi karoti, taṃ hoti cittaṃ muduñca kammaniyañca pabhassarañca, na ca pabhaṅgu, sammā samādhiyati āsavānaṃ khayāya. 103. “Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm nên thỉnh thoảng tác ý đến ba tướng: thỉnh thoảng nên tác ý đến định tướng, thỉnh thoảng nên tác ý đến cần tướng, thỉnh thoảng nên tác ý đến xả tướng. Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm mà chỉ chuyên nhất tác ý đến định tướng, thì tâm ấy có thể sẽ thiên về biếng nhác. Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm mà chỉ chuyên nhất tác ý đến cần tướng, thì tâm ấy có thể sẽ thiên về trạo cử. Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm mà chỉ chuyên nhất tác ý đến xả tướng, thì tâm ấy có thể sẽ không được định tĩnh một cách chân chánh để đoạn tận các lậu hoặc. Nhưng này các Tỳ khưu, khi vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm thỉnh thoảng tác ý đến định tướng, thỉnh thoảng tác ý đến cần tướng, thỉnh thoảng tác ý đến xả tướng, thì tâm ấy trở nên nhu nhuyến, dễ sử dụng, trong sáng, không bị hư hoại, và được định tĩnh một cách chân chánh để đoạn tận các lậu hoặc. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā ukkaṃ bandheyya, ukkaṃ bandhitvā ukkāmukhaṃ ālimpeyya, ukkāmukhaṃ ālimpetvā saṇḍāsena [Pg.259] jātarūpaṃ gahetvā ukkāmukhe pakkhipeyya, ukkāmukhe pakkhipitvā kālena kālaṃ abhidhamati, kālena kālaṃ udakena paripphoseti, kālena kālaṃ ajjhupekkhati. Sace, bhikkhave, suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā taṃ jātarūpaṃ ekantaṃ abhidhameyya, ṭhānaṃ taṃ jātarūpaṃ ḍaheyya. Sace, bhikkhave, suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā taṃ jātarūpaṃ ekantaṃ udakena paripphoseyya, ṭhānaṃ taṃ jātarūpaṃ nibbāpeyya. Sace, bhikkhave, suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā taṃ jātarūpaṃ ekantaṃ ajjhupekkheyya, ṭhānaṃ taṃ jātarūpaṃ na sammā paripākaṃ gaccheyya. Yato ca kho, bhikkhave, suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā taṃ jātarūpaṃ kālena kālaṃ abhidhamati, kālena kālaṃ udakena paripphoseti, kālena kālaṃ ajjhupekkhati, taṃ hoti jātarūpaṃ muduñca kammaniyañca pabhassarañca, na ca pabhaṅgu, sammā upeti kammāya. Yassā yassā ca pilandhanavikatiyā ākaṅkhati – yadi paṭṭikāya, yadi kuṇḍalāya, yadi gīveyyake, yadi suvaṇṇamālāya – tañcassa atthaṃ anubhoti. Này các Tỳ khưu, ví như người thợ vàng hay đệ tử của người thợ vàng xây một cái lò, sau khi xây lò xong, đốt miệng lò. Sau khi đốt miệng lò, dùng kẹp gắp vàng thỏi đặt vào miệng lò. Sau khi đặt vào miệng lò, thỉnh thoảng thổi lửa, thỉnh thoảng vẩy nước, thỉnh thoảng quan sát. Này các Tỳ khưu, nếu người thợ vàng hay đệ tử của người thợ vàng chỉ một mực thổi lửa vào vàng thỏi ấy, có khả năng vàng thỏi ấy sẽ bị cháy. Này các Tỳ khưu, nếu người thợ vàng hay đệ tử của người thợ vàng chỉ một mực vẩy nước vào vàng thỏi ấy, có khả năng vàng thỏi ấy sẽ bị nguội đi. Này các Tỳ khưu, nếu người thợ vàng hay đệ tử của người thợ vàng chỉ một mực quan sát vàng thỏi ấy, có khả năng vàng thỏi ấy sẽ không được luyện chín tới một cách hoàn hảo. Nhưng này các Tỳ khưu, khi nào người thợ vàng hay đệ tử của người thợ vàng thỉnh thoảng thổi lửa, thỉnh thoảng vẩy nước, thỉnh thoảng quan sát vàng thỏi ấy, thì vàng thỏi ấy trở nên mềm mại, dễ uốn, sáng chói, và không giòn gãy, sẵn sàng để chế tác. Vị ấy muốn làm bất cứ loại trang sức nào – dù là dây chuyền, bông tai, vòng cổ, hay vòng hoa vàng – nó đều đáp ứng được mục đích ấy. ‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, adhicittamanuyuttena bhikkhunā tīṇi nimittāni kālena kālaṃ manasi kātabbāni – kālena kālaṃ samādhinimittaṃ manasi kātabbaṃ, kālena kālaṃ paggahanimittaṃ manasi kātabbaṃ, kālena kālaṃ upekkhānimittaṃ manasi kātabbaṃ. Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṃ samādhinimittaṃyeva manasi kareyya, ṭhānaṃ taṃ cittaṃ kosajjāya saṃvatteyya. Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṃ paggahanimittaṃyeva manasi kareyya, ṭhānaṃ taṃ cittaṃ uddhaccāya saṃvatteyya. Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṃ upekkhānimittaṃyeva manasi kareyya, ṭhānaṃ taṃ cittaṃ na sammā samādhiyeyya āsavānaṃ khayāya. Yato ca kho, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu kālena kālaṃ samādhinimittaṃ manasi karoti, kālena kālaṃ paggahanimittaṃ manasi karoti, kālena kālaṃ upekkhānimittaṃ manasi karoti, taṃ hoti cittaṃ muduñca kammaniyañca pabhassarañca, na ca pabhaṅgu, sammā samādhiyati āsavānaṃ khayāya. Yassa yassa ca abhiññāsacchikaraṇīyassa dhammassa cittaṃ abhininnāmeti abhiññāsacchikiriyāya, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm nên thỉnh thoảng tác ý đến ba tướng: thỉnh thoảng nên tác ý đến định tướng, thỉnh thoảng nên tác ý đến tinh tấn tướng, thỉnh thoảng nên tác ý đến xả tướng. Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm chỉ một mực tác ý đến định tướng, có khả năng tâm ấy sẽ thiên về biếng nhác. Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm chỉ một mực tác ý đến tinh tấn tướng, có khả năng tâm ấy sẽ thiên về trạo cử. Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm chỉ một mực tác ý đến xả tướng, có khả năng tâm ấy sẽ không được định tĩnh một cách hoàn hảo để đoạn tận các lậu hoặc. Nhưng này các Tỳ khưu, khi nào vị Tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm thỉnh thoảng tác ý đến định tướng, thỉnh thoảng tác ý đến tinh tấn tướng, thỉnh thoảng tác ý đến xả tướng, thì tâm ấy trở nên mềm mại, dễ sử dụng, sáng chói, và không giòn gãy, được định tĩnh một cách hoàn hảo để đoạn tận các lậu hoặc. Vị ấy hướng tâm đến pháp nào cần được chứng ngộ bằng thắng trí để chứng ngộ, vị ấy đạt được khả năng chứng ngộ trong từng trường hợp ấy, khi có cơ sở (cho sự chứng ngộ). ‘‘So [Pg.260] sace ākaṅkhati – ‘anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhaveyyaṃ…pe… (cha abhiññā vitthāretabbā) āsavānaṃ khayā…pe… sacchikatvā upasampajja vihareyya’nti, tatra tatreva sakkhibhabbataṃ pāpuṇāti sati satiāyatane’’ti. Ekādasamaṃ. Nếu vị ấy mong muốn: ‘Mong rằng ta có thể trải nghiệm các loại thần thông đa dạng... (v.v.)... (sáu thắng trí cần được trình bày chi tiết)... do đoạn tận các lậu hoặc... (v.v.)... sau khi tự mình chứng ngộ, ta có thể an trú’, vị ấy đạt được khả năng chứng ngộ trong từng trường hợp ấy, khi có cơ sở (cho sự chứng ngộ). Kinh thứ mười một. Loṇakapallavaggo pañcamo. Phẩm Loṇakapalla, thứ năm. Tassuddānaṃ – Phần tóm tắt của phẩm ấy: Accāyikaṃ pavivekaṃ, sarado parisā tayo; Ājānīyā potthako ca, loṇaṃ dhovati nimittānīti. Accāyika, Paviveka, Sarada, ba Parisā; ba Ājānīya, Potthaka, Loṇa, Dhovati, và Nimittāni. Dutiyo paṇṇāsako samatto. Năm mươi kinh thứ hai đã hoàn tất. 3. Tatiyapaṇṇāsakaṃ 3. Năm Mươi Kinh Thứ Ba (11) 1. Sambodhavaggo (11) 1. Phẩm Giác Ngộ 1. Pubbevasambodhasuttaṃ 1. Kinh Trước Khi Giác Ngộ 104. ‘‘Pubbeva [Pg.261] me, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi – ‘ko nu kho loke assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇa’nti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘yaṃ kho lokaṃ paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, ayaṃ loke assādo. Yaṃ loko anicco dukkho vipariṇāmadhammo, ayaṃ loke ādīnavo. Yo loke chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ, idaṃ loke nissaraṇa’nti. Yāvakīvañcāhaṃ, bhikkhave, evaṃ lokassa assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ nābbhaññāsiṃ, neva tāvāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya ‘anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho’ti paccaññāsiṃ. Yato ca khvāhaṃ, bhikkhave, evaṃ lokassa assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, athāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya ‘anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho’ti paccaññāsiṃ. Ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi – ‘akuppā me vimutti, ayamantimā jāti, natthi dāni punabbhavo’’’ti. Paṭhamaṃ. 104. Này các Tỳ khưu, trước khi giác ngộ, khi Ta còn là Bồ Tát chưa giác ngộ, Ta đã suy nghĩ thế này: ‘Vị ngọt của thế gian là gì, sự nguy hiểm là gì, lối thoát là gì?’ Này các Tỳ khưu, rồi Ta lại suy nghĩ thế này: ‘Bất cứ lạc và hỷ nào phát sinh duyên vào thế gian, đó là vị ngọt của thế gian. Thế gian là vô thường, khổ, chịu sự biến hoại, đó là sự nguy hiểm của thế gian. Sự điều phục và đoạn trừ tham dục trong thế gian, đó là lối thoát khỏi thế gian.’ Này các Tỳ khưu, cho đến khi nào Ta chưa thực sự liễu tri như thật về vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hiểm là sự nguy hiểm, và lối thoát là lối thoát, thì này các Tỳ khưu, khi ấy Ta chưa tuyên bố đã chứng đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Giác trong thế giới này cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, cùng với chúng Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người. Và này các Tỳ khưu, khi nào Ta đã thực sự liễu tri như thật về vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hiểm là sự nguy hiểm, và lối thoát là lối thoát, thì này các Tỳ khưu, khi ấy Ta mới tuyên bố đã chứng đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Giác trong thế giới này cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, cùng với chúng Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người. Tri và kiến khởi lên nơi Ta: ‘Tâm giải thoát của Ta là bất động. Đây là đời sống cuối cùng. Nay không còn tái sinh nữa.’ Kinh thứ nhất. 2. Paṭhamaassādasuttaṃ 2. Kinh Vị Ngọt (thứ nhất) 105. ‘‘Lokassāhaṃ, bhikkhave, assādapariyesanaṃ acariṃ. Yo loke assādo tadajjhagamaṃ. Yāvatako loke assādo, paññāya me so sudiṭṭho. Lokassāhaṃ, bhikkhave, ādīnavapariyesanaṃ acariṃ[Pg.262]. Yo loke ādīnavo tadajjhagamaṃ. Yāvatako loke ādīnavo, paññāya me so sudiṭṭho. Lokassāhaṃ, bhikkhave, nissaraṇapariyesanaṃ acariṃ. Yaṃ loke nissaraṇaṃ tadajjhagamaṃ. Yāvatakaṃ loke nissaraṇaṃ, paññāya me taṃ sudiṭṭhaṃ. Yāvakīvañcāhaṃ, bhikkhave, lokassa assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ nābbhaññāsiṃ, neva tāvāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya ‘anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho’ti paccaññāsiṃ. Yato ca khvāhaṃ, bhikkhave, lokassa assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, athāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya ‘anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho’ti paccaññāsiṃ. Ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi – ‘akuppā me vimutti, ayamantimā jāti, natthi dāni punabbhavo’’’ti. Dutiyaṃ. 105. “Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm vị ngọt của thế gian. Vị ngọt nào có ở thế gian, Ta đã chứng ngộ điều ấy. Bất cứ vị ngọt nào có ở thế gian, điều ấy đã được Ta khéo thấy bằng trí tuệ. Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm sự nguy hại của thế gian. Sự nguy hại nào có ở thế gian, Ta đã chứng ngộ điều ấy. Bất cứ sự nguy hại nào có ở thế gian, điều ấy đã được Ta khéo thấy bằng trí tuệ. Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm sự xuất ly khỏi thế gian. Sự xuất ly nào có ở thế gian, Ta đã chứng ngộ điều ấy. Bất cứ sự xuất ly nào có ở thế gian, điều ấy đã được Ta khéo thấy bằng trí tuệ. Này các Tỳ khưu, cho đến khi nào Ta chưa thật sự thắng tri vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, và sự xuất ly là sự xuất ly đúng theo thực tánh, thì này các Tỳ khưu, cho đến khi ấy, Ta đã không tuyên bố rằng Ta đã giác ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác trong thế gian cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, trong chúng sanh cùng với Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người. Và này các Tỳ khưu, kể từ khi Ta đã thật sự thắng tri vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, và sự xuất ly là sự xuất ly đúng theo thực tánh, bấy giờ, này các Tỳ khưu, Ta đã tuyên bố rằng Ta đã giác ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác trong thế gian cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, trong chúng sanh cùng với Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người. Và tri kiến đã khởi lên nơi Ta: ‘Tâm giải thoát của Ta là bất động. Đây là kiếp sống cuối cùng. Nay không còn tái sanh nữa.’” 3. Dutiyaassādasuttaṃ 3. Kinh Vị Ngọt (thứ hai) 106. ‘‘No cedaṃ, bhikkhave, loke assādo abhavissa, nayidaṃ sattā loke sārajjeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi loke assādo, tasmā sattā loke sārajjanti. No cedaṃ, bhikkhave, loke ādīnavo abhavissa, nayidaṃ sattā loke nibbindeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi loke ādīnavo, tasmā sattā loke nibbindanti. No cedaṃ, bhikkhave, loke nissaraṇaṃ abhavissa, nayidaṃ sattā lokamhā nissareyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi loke nissaraṇaṃ, tasmā sattā lokamhā nissaranti. Yāvakīvañca, bhikkhave, sattā lokassa assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ nābbhaññāsuṃ, neva tāva, bhikkhave, sattā sadevakā lokā samārakā sabrahmakā sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya nissaṭā visaṃyuttā vippamuttā vimariyādīkatena cetasā vihariṃsu. Yato ca kho, bhikkhave, sattā lokassa [Pg.263] assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññāsuṃ, atha, bhikkhave, sattā sadevakā lokā samārakā sabrahmakā sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya nissaṭā visaṃyuttā vippamuttā vimariyādīkatena cetasā viharantī’’ti. Tatiyaṃ. 106. “Này các Tỳ khưu, nếu ở thế gian này không có vị ngọt, các chúng sanh này đã không tham đắm ở thế gian. Và này các Tỳ khưu, chính vì có vị ngọt ở thế gian, nên các chúng sanh tham đắm ở thế gian. Này các Tỳ khưu, nếu ở thế gian này không có sự nguy hại, các chúng sanh này đã không nhàm chán ở thế gian. Và này các Tỳ khưu, chính vì có sự nguy hại ở thế gian, nên các chúng sanh nhàm chán ở thế gian. Này các Tỳ khưu, nếu ở thế gian này không có sự xuất ly, các chúng sanh này đã không thể xuất ly khỏi thế gian. Và này các Tỳ khưu, chính vì có sự xuất ly ở thế gian, nên các chúng sanh xuất ly khỏi thế gian. Này các Tỳ khưu, cho đến khi nào các chúng sanh chưa thật sự thắng tri vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, và sự xuất ly là sự xuất ly đúng theo thực tánh, thì này các Tỳ khưu, cho đến khi ấy, các chúng sanh đã không thoát khỏi, không tách rời, không giải thoát khỏi thế gian cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, khỏi chúng sanh cùng với Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, và đã không an trú với tâm không bị giới hạn. Và này các Tỳ khưu, kể từ khi các chúng sanh đã thật sự thắng tri vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, và sự xuất ly là sự xuất ly đúng theo thực tánh, bấy giờ, này các Tỳ khưu, các chúng sanh đã thoát khỏi, đã tách rời, đã giải thoát khỏi thế gian cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, khỏi chúng sanh cùng với Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, và an trú với tâm không bị giới hạn.” 4. Samaṇabrāhmaṇasuttaṃ 4. Kinh Sa-môn và Bà-la-môn 107. ‘‘Ye keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā lokassa assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ nappajānanti, na me te, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā, na ca pana te āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti. Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā lokassa assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ pajānanti, te kho, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā, te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Catutthaṃ. 107. “Này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào không như thật tuệ tri vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, và sự xuất ly là sự xuất ly, thì này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy không được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, hay không được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn. Và những vị tôn giả ấy đã không tự mình thắng tri, chứng ngộ, và thành tựu mục đích của Sa-môn hạnh hay mục đích của Phạm hạnh ngay trong hiện tại mà an trú. Và này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào như thật tuệ tri vị ngọt của thế gian là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, và sự xuất ly là sự xuất ly, thì này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, và được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn. Và những vị tôn giả ấy đã tự mình thắng tri, chứng ngộ, và thành tựu mục đích của Sa-môn hạnh và mục đích của Phạm hạnh ngay trong hiện tại mà an trú.” 5. Ruṇṇasuttaṃ 5. Kinh Tiếng Khóc 108. ‘‘Ruṇṇamidaṃ, bhikkhave, ariyassa vinaye yadidaṃ gītaṃ. Ummattakamidaṃ, bhikkhave, ariyassa vinaye yadidaṃ naccaṃ. Komārakamidaṃ, bhikkhave, ariyassa vinaye yadidaṃ ativelaṃ dantavidaṃsakahasitaṃ. Tasmātiha, bhikkhave, setughāto gīte, setughāto nacce, alaṃ vo dhammappamoditānaṃ sataṃ sitaṃ sitamattāyā’’ti. Pañcamaṃ. 108. “Này các Tỳ khưu, trong giới luật của bậc Thánh, cái gọi là ca hát chính là tiếng khóc. Này các Tỳ khưu, trong giới luật của bậc Thánh, cái gọi là nhảy múa chính là sự điên cuồng. Này các Tỳ khưu, trong giới luật của bậc Thánh, cái gọi là cười quá mức đến độ hở răng chính là sự non nớt. Vì vậy, này các Tỳ khưu, hãy đoạn tuyệt đối với ca hát, hãy đoạn tuyệt đối với nhảy múa. Đối với các ngươi là những bậc hiền thiện, hoan hỷ trong Giáo Pháp, chỉ cần mỉm cười là đủ rồi.” 6. Atittisuttaṃ 6. Kinh Không Thỏa Mãn 109. ‘‘Tiṇṇaṃ, bhikkhave, paṭisevanāya natthi titti. Katamesaṃ tiṇṇaṃ? Soppassa, bhikkhave, paṭisevanāya natthi titti. Surāmerayapānassa, bhikkhave, paṭisevanāya [Pg.264] natthi titti. Methunadhammasamāpattiyā, bhikkhave, paṭisevanāya natthi titti. Imesaṃ, bhikkhave, tiṇṇaṃ paṭisevanāya natthi tittī’’ti. Chaṭṭhaṃ. 109. “Này các Tỳ khưu, có ba việc này, khi thực hành thì không có sự thỏa mãn. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, khi thực hành việc ngủ nghỉ thì không có sự thỏa mãn. Này các Tỳ khưu, khi thực hành việc uống rượu và các chất say thì không có sự thỏa mãn. Này các Tỳ khưu, khi thực hành việc giao hợp thì không có sự thỏa mãn. Này các Tỳ khưu, có ba việc này, khi thực hành thì không có sự thỏa mãn.” 7. Arakkhitasuttaṃ 7. Kinh Không Hộ Trì 110. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ bhagavā etadavoca – ‘‘citte, gahapati, arakkhite kāyakammampi arakkhitaṃ hoti, vacīkammampi arakkhitaṃ hoti, manokammampi arakkhitaṃ hoti. Tassa arakkhitakāyakammantassa arakkhitavacīkammantassa arakkhitamanokammantassa kāyakammampi avassutaṃ hoti, vacīkammampi avassutaṃ hoti, manokammampi avassutaṃ hoti. Tassa avassutakāyakammantassa avassutavacīkammantassa avassutamanokammantassa kāyakammampi pūtikaṃ hoti, vacīkammampi pūtikaṃ hoti, manokammampi pūtikaṃ hoti. Tassa pūtikāyakammantassa pūtivacīkammantassa pūtimanokammantassa na bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, na bhaddikā kālaṅkiriyā. 110. Rồi gia chủ Anāthapiṇḍika đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với gia chủ Anāthapiṇḍika đang ngồi một bên: – Này gia chủ, khi tâm không được phòng hộ, thân nghiệp cũng không được phòng hộ, khẩu nghiệp cũng không được phòng hộ, ý nghiệp cũng không được phòng hộ. Đối với người có thân nghiệp không được phòng hộ, khẩu nghiệp không được phòng hộ, ý nghiệp không được phòng hộ thì thân nghiệp cũng bị thấm ướt, khẩu nghiệp cũng bị thấm ướt, ý nghiệp cũng bị thấm ướt. Đối với người có thân nghiệp bị thấm ướt, khẩu nghiệp bị thấm ướt, ý nghiệp bị thấm ướt thì thân nghiệp cũng bị hôi thối, khẩu nghiệp cũng bị hôi thối, ý nghiệp cũng bị hôi thối. Đối với người có thân nghiệp hôi thối, khẩu nghiệp hôi thối, ý nghiệp hôi thối thì cái chết không được tốt đẹp, sự qua đời không được tốt đẹp. ‘‘Seyyathāpi, gahapati, kūṭāgāre ducchanne kūṭampi arakkhitaṃ hoti, gopānasiyopi arakkhitā honti, bhittipi arakkhitā hoti; kūṭampi avassutaṃ hoti, gopānasiyopi avassutā honti, bhittipi avassutā hoti; kūṭampi pūtikaṃ hoti, gopānasiyopi pūtikā honti, bhittipi pūtikā hoti. – Ví như, này gia chủ, trong một ngôi nhà có nóc nhọn được lợp vụng về, nóc nhọn cũng không được che chở, các kèo nhà cũng không được che chở, vách tường cũng không được che chở; nóc nhọn cũng bị thấm ướt, các kèo nhà cũng bị thấm ướt, vách tường cũng bị thấm ướt; nóc nhọn cũng bị mục nát, các kèo nhà cũng bị mục nát, vách tường cũng bị mục nát. ‘‘Evamevaṃ kho, gahapati, citte arakkhite kāyakammampi arakkhitaṃ hoti, vacīkammampi arakkhitaṃ hoti, manokammampi arakkhitaṃ hoti. Tassa arakkhitakāyakammantassa arakkhitavacīkammantassa arakkhitamanokammantassa kāyakammampi avassutaṃ hoti, vacīkammampi avassutaṃ hoti, manokammampi avassutaṃ hoti. Tassa avassutakāyakammantassa avassutavacīkammantassa avassutamanokammantassa kāyakammampi pūtikaṃ hoti, vacīkammampi pūtikaṃ hoti, manokammampi pūtikaṃ hoti. Tassa pūtikāyakammantassa pūtivacīkammantassa pūtimanokammantassa na bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, na bhaddikā kālaṅkiriyā. – Cũng thế ấy, này gia chủ, khi tâm không được phòng hộ, thân nghiệp cũng không được phòng hộ, khẩu nghiệp cũng không được phòng hộ, ý nghiệp cũng không được phòng hộ. Đối với người có thân nghiệp không được phòng hộ, khẩu nghiệp không được phòng hộ, ý nghiệp không được phòng hộ thì thân nghiệp cũng bị thấm ướt, khẩu nghiệp cũng bị thấm ướt, ý nghiệp cũng bị thấm ướt. Đối với người có thân nghiệp bị thấm ướt, khẩu nghiệp bị thấm ướt, ý nghiệp bị thấm ướt thì thân nghiệp cũng bị hôi thối, khẩu nghiệp cũng bị hôi thối, ý nghiệp cũng bị hôi thối. Đối với người có thân nghiệp hôi thối, khẩu nghiệp hôi thối, ý nghiệp hôi thối thì cái chết không được tốt đẹp, sự qua đời không được tốt đẹp. ‘‘Citte[Pg.265], gahapati, rakkhite kāyakammampi rakkhitaṃ hoti, vacīkammampi rakkhitaṃ hoti, manokammampi rakkhitaṃ hoti. Tassa rakkhitakāyakammantassa rakkhitavacīkammantassa rakkhitamanokammantassa kāyakammampi anavassutaṃ hoti, vacīkammampi anavassutaṃ hoti, manokammampi anavassutaṃ hoti. Tassa anavassutakāyakammantassa anavassutavacīkammantassa anavassutamanokammantassa kāyakammampi apūtikaṃ hoti, vacīkammampi apūtikaṃ hoti, manokammampi apūtikaṃ hoti. Tassa apūtikāyakammantassa apūtivacīkammantassa apūtimanokammantassa bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, bhaddikā kālaṅkiriyā. – Này gia chủ, khi tâm được phòng hộ, thân nghiệp cũng được phòng hộ, khẩu nghiệp cũng được phòng hộ, ý nghiệp cũng được phòng hộ. Đối với người có thân nghiệp được phòng hộ, khẩu nghiệp được phòng hộ, ý nghiệp được phòng hộ thì thân nghiệp cũng không bị thấm ướt, khẩu nghiệp cũng không bị thấm ướt, ý nghiệp cũng không bị thấm ướt. Đối với người có thân nghiệp không bị thấm ướt, khẩu nghiệp không bị thấm ướt, ý nghiệp không bị thấm ướt thì thân nghiệp cũng không bị hôi thối, khẩu nghiệp cũng không bị hôi thối, ý nghiệp cũng không bị hôi thối. Đối với người có thân nghiệp không hôi thối, khẩu nghiệp không hôi thối, ý nghiệp không hôi thối thì cái chết được tốt đẹp, sự qua đời được tốt đẹp. ‘‘Seyyathāpi, gahapati, kūṭāgāre succhanne kūṭampi rakkhitaṃ hoti, gopānasiyopi rakkhitā honti, bhittipi rakkhitā hoti; kūṭampi anavassutaṃ hoti, gopānasiyopi anavassutā honti, bhittipi anavassutā hoti; kūṭampi apūtikaṃ hoti, gopānasiyopi apūtikā honti, bhittipi apūtikā hoti. – Ví như, này gia chủ, trong một ngôi nhà có nóc nhọn được lợp khéo léo, nóc nhọn cũng được che chở, các kèo nhà cũng được che chở, vách tường cũng được che chở; nóc nhọn cũng không bị thấm ướt, các kèo nhà cũng không bị thấm ướt, vách tường cũng không bị thấm ướt; nóc nhọn cũng không bị mục nát, các kèo nhà cũng không bị mục nát, vách tường cũng không bị mục nát. Evamevaṃ kho, gahapati, citte rakkhite kāyakammampi rakkhitaṃ hoti, vacīkammampi rakkhitaṃ hoti, manokammampi rakkhitaṃ hoti. Tassa rakkhitakāyakammantassa rakkhitavacīkammantassa rakkhitamanokammantassa kāyakammampi anavassutaṃ hoti, vacīkammampi anavassutaṃ hoti, manokammampi anavassutaṃ hoti. Tassa anavassutakāyakammantassa anavassutavacīkammantassa anavassutamanokammantassa kāyakammampi apūtikaṃ hoti, vacīkammampi apūtikaṃ hoti, manokammampi apūtikaṃ hoti. Tassa apūtikāyakammantassa apūtivacīkammantassa apūtimanokammantassa bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, bhaddikā kālaṅkiriyā’’ti. Sattamaṃ. Cũng thế ấy, này gia chủ, khi tâm được phòng hộ, thân nghiệp cũng được phòng hộ, khẩu nghiệp cũng được phòng hộ, ý nghiệp cũng được phòng hộ. Đối với người có thân nghiệp được phòng hộ, khẩu nghiệp được phòng hộ, ý nghiệp được phòng hộ thì thân nghiệp cũng không bị thấm ướt, khẩu nghiệp cũng không bị thấm ướt, ý nghiệp cũng không bị thấm ướt. Đối với người có thân nghiệp không bị thấm ướt, khẩu nghiệp không bị thấm ướt, ý nghiệp không bị thấm ướt thì thân nghiệp cũng không bị hôi thối, khẩu nghiệp cũng không bị hôi thối, ý nghiệp cũng không bị hôi thối. Đối với người có thân nghiệp không hôi thối, khẩu nghiệp không hôi thối, ý nghiệp không hôi thối thì cái chết được tốt đẹp, sự qua đời được tốt đẹp. (Kinh) thứ bảy. 8. Byāpannasuttaṃ 8. Kinh Byāpanna (Hư Hỏng) 111. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ bhagavā etadavoca – ‘‘citte, gahapati, byāpanne kāyakammampi byāpannaṃ hoti, vacīkammampi byāpannaṃ hoti, manokammampi byāpannaṃ hoti. Tassa byāpannakāyakammantassa byāpannavacīkammantassa byāpannamanokammantassa na bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, na bhaddikā kālaṅkiriyā. Seyyathāpi, gahapati, kūṭāgāre ducchanne kūṭampi byāpannaṃ hoti, gopānasiyopi byāpannā honti, bhittipi byāpannā [Pg.266] hoti; evamevaṃ kho, gahapati, citte byāpanne kāyakammampi byāpannaṃ hoti, vacīkammampi byāpannaṃ hoti, manokammampi byāpannaṃ hoti. Tassa byāpannakāyakammantassa byāpannavacīkammantassa byāpannamanokammantassa na bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, na bhaddikā kālaṅkiriyā. 111. Thế Tôn nói với gia chủ Anāthapiṇḍika đang ngồi một bên: – Này gia chủ, khi tâm bị hư hỏng, thân nghiệp cũng bị hư hỏng, khẩu nghiệp cũng bị hư hỏng, ý nghiệp cũng bị hư hỏng. Đối với người có thân nghiệp bị hư hỏng, khẩu nghiệp bị hư hỏng, ý nghiệp bị hư hỏng thì cái chết không được tốt đẹp, sự qua đời không được tốt đẹp. Ví như, này gia chủ, trong một ngôi nhà có nóc nhọn được lợp vụng về, nóc nhọn cũng bị hư hỏng, các kèo nhà cũng bị hư hỏng, vách tường cũng bị hư hỏng; cũng thế ấy, này gia chủ, khi tâm bị hư hỏng, thân nghiệp cũng bị hư hỏng, khẩu nghiệp cũng bị hư hỏng, ý nghiệp cũng bị hư hỏng. Đối với người có thân nghiệp bị hư hỏng, khẩu nghiệp bị hư hỏng, ý nghiệp bị hư hỏng thì cái chết không được tốt đẹp, sự qua đời không được tốt đẹp. ‘‘Citte, gahapati, abyāpanne kāyakammampi abyāpannaṃ hoti, vacīkammampi abyāpannaṃ hoti, manokammampi abyāpannaṃ hoti. Tassa abyāpannakāyakammantassa abyāpannavacīkammantassa abyāpannamanokammantassa bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, bhaddikā kālaṅkiriyā. Seyyathāpi, gahapati, kūṭāgāre succhanne kūṭampi abyāpannaṃ hoti, gopānasiyopi abyāpannā honti, bhittipi abyāpannā hoti; evamevaṃ kho, gahapati, citte abyāpanne kāyakammampi abyāpannaṃ hoti, vacīkammampi abyāpannaṃ hoti, manokammampi abyāpannaṃ hoti. Tassa abyāpannakāyakammantassa…pe… abyāpannamanokammantassa bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, bhaddikā kālaṅkiriyā’’ti. Aṭṭhamaṃ. “Này gia chủ, khi tâm không bị hư hoại thì thân nghiệp cũng không bị hư hoại, khẩu nghiệp cũng không bị hư hoại, ý nghiệp cũng không bị hư hoại. Đối với người có thân nghiệp không bị hư hoại, khẩu nghiệp không bị hư hoại, ý nghiệp không bị hư hoại thì cái chết là tốt đẹp, sự qua đời là tốt đẹp. Ví như, này gia chủ, ở ngôi nhà có nóc nhọn được lợp kỹ thì nóc nhọn cũng không bị hư hoại, các cây rui cũng không bị hư hoại, bức tường cũng không bị hư hoại; cũng vậy, này gia chủ, khi tâm không bị hư hoại thì thân nghiệp cũng không bị hư hoại, khẩu nghiệp cũng không bị hư hoại, ý nghiệp cũng không bị hư hoại. Đối với người có thân nghiệp không bị hư hoại... ... ý nghiệp không bị hư hoại thì cái chết là tốt đẹp, sự qua đời là tốt đẹp.” (Kinh) thứ tám. 9. Paṭhamanidānasuttaṃ 9. Kinh Nhân Duyên Thứ Nhất 112. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, nidānāni kammānaṃ samudayāya. Katamāni tīṇi? Lobho nidānaṃ kammānaṃ samudayāya, doso nidānaṃ kammānaṃ samudayāya, moho nidānaṃ kammānaṃ samudayāya. Yaṃ, bhikkhave, lobhapakataṃ kammaṃ lobhajaṃ lobhanidānaṃ lobhasamudayaṃ, taṃ kammaṃ akusalaṃ taṃ kammaṃ sāvajjaṃ taṃ kammaṃ dukkhavipākaṃ, taṃ kammaṃ kammasamudayāya saṃvattati, na taṃ kammaṃ kammanirodhāya saṃvattati. Yaṃ, bhikkhave, dosapakataṃ kammaṃ dosajaṃ dosanidānaṃ dosasamudayaṃ, taṃ kammaṃ akusalaṃ taṃ kammaṃ sāvajjaṃ taṃ kammaṃ dukkhavipākaṃ, taṃ kammaṃ kammasamudayāya saṃvattati, na taṃ kammaṃ kammanirodhāya saṃvattati. Yaṃ, bhikkhave, mohapakataṃ kammaṃ mohajaṃ mohanidānaṃ mohasamudayaṃ, taṃ kammaṃ akusalaṃ taṃ kammaṃ sāvajjaṃ taṃ kammaṃ dukkhavipākaṃ, taṃ kammaṃ kammasamudayāya saṃvattati, na taṃ kammaṃ kammanirodhāya saṃvattati. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi nidānāni kammānaṃ samudayāya. 112. “Này các Tỳ khưu, có ba nhân duyên này cho sự phát sanh của các nghiệp. Thế nào là ba? Tham là nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp, sân là nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp, si là nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được thực hiện do tham, sanh từ tham, có tham làm nhân duyên, có tham làm nguồn gốc phát sanh, nghiệp ấy là bất thiện, nghiệp ấy là có tội lỗi, nghiệp ấy có quả khổ, nghiệp ấy dẫn đến sự phát sanh của nghiệp, nghiệp ấy không dẫn đến sự đoạn diệt của nghiệp. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được thực hiện do sân, sanh từ sân, có sân làm nhân duyên, có sân làm nguồn gốc phát sanh, nghiệp ấy là bất thiện, nghiệp ấy là có tội lỗi, nghiệp ấy có quả khổ, nghiệp ấy dẫn đến sự phát sanh của nghiệp, nghiệp ấy không dẫn đến sự đoạn diệt của nghiệp. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được thực hiện do si, sanh từ si, có si làm nhân duyên, có si làm nguồn gốc phát sanh, nghiệp ấy là bất thiện, nghiệp ấy là có tội lỗi, nghiệp ấy có quả khổ, nghiệp ấy dẫn đến sự phát sanh của nghiệp, nghiệp ấy không dẫn đến sự đoạn diệt của nghiệp. Này các Tỳ khưu, đây là ba nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp.” ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, nidānāni kammānaṃ samudayāya. Katamāni tīṇi? Alobho nidānaṃ kammānaṃ samudayāya, adoso nidānaṃ kammānaṃ samudayāya, amoho nidānaṃ kammānaṃ samudayāya. Yaṃ, bhikkhave, alobhapakataṃ kammaṃ alobhajaṃ alobhanidānaṃ alobhasamudayaṃ, taṃ [Pg.267] kammaṃ kusalaṃ taṃ kammaṃ anavajjaṃ taṃ kammaṃ sukhavipākaṃ, taṃ kammaṃ kammanirodhāya saṃvattati, na taṃ kammaṃ kammasamudayāya saṃvattati. Yaṃ, bhikkhave, adosapakataṃ kammaṃ adosajaṃ adosanidānaṃ adosasamudayaṃ, taṃ kammaṃ kusalaṃ taṃ kammaṃ anavajjaṃ taṃ kammaṃ sukhavipākaṃ, taṃ kammaṃ kammanirodhāya saṃvattati, na taṃ kammaṃ kammasamudayāya saṃvattati. Yaṃ, bhikkhave, amohapakataṃ kammaṃ amohajaṃ amohanidānaṃ amohasamudayaṃ, taṃ kammaṃ kusalaṃ taṃ kammaṃ anavajjaṃ taṃ kammaṃ sukhavipākaṃ, taṃ kammaṃ kammanirodhāya saṃvattati, na taṃ kammaṃ kammasamudayāya saṃvattati. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi nidānāni kammānaṃ samudayāyā’’ti. Navamaṃ. “Này các Tỳ khưu, có ba nhân duyên này cho sự phát sanh của các nghiệp. Thế nào là ba? Vô tham là nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp, vô sân là nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp, vô si là nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được thực hiện do vô tham, sanh từ vô tham, có vô tham làm nhân duyên, có vô tham làm nguồn gốc phát sanh, nghiệp ấy là thiện, nghiệp ấy là không có tội lỗi, nghiệp ấy có quả vui, nghiệp ấy dẫn đến sự đoạn diệt của nghiệp, nghiệp ấy không dẫn đến sự phát sanh của nghiệp. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được thực hiện do vô sân, sanh từ vô sân, có vô sân làm nhân duyên, có vô sân làm nguồn gốc phát sanh, nghiệp ấy là thiện, nghiệp ấy là không có tội lỗi, nghiệp ấy có quả vui, nghiệp ấy dẫn đến sự đoạn diệt của nghiệp, nghiệp ấy không dẫn đến sự phát sanh của nghiệp. Này các Tỳ khưu, nghiệp nào được thực hiện do vô si, sanh từ vô si, có vô si làm nhân duyên, có vô si làm nguồn gốc phát sanh, nghiệp ấy là thiện, nghiệp ấy là không có tội lỗi, nghiệp ấy có quả vui, nghiệp ấy dẫn đến sự đoạn diệt của nghiệp, nghiệp ấy không dẫn đến sự phát sanh của nghiệp. Này các Tỳ khưu, đây là ba nhân duyên cho sự phát sanh của các nghiệp.” (Kinh) thứ chín. 10. Dutiyanidānasuttaṃ 10. Kinh Nhân Duyên Thứ Hai 113. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, nidānāni kammānaṃ samudayāya. Katamāni tīṇi? Atīte, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando jāyati; anāgate, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando jāyati; paccuppanne, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando jāyati. Kathañca, bhikkhave, atīte chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando jāyati? Atīte, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha cetasā anuvitakketi anuvicāreti. Tassa atīte chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha cetasā anuvitakkayato anuvicārayato chando jāyati. Chandajāto tehi dhammehi saṃyutto hoti. Etamahaṃ, bhikkhave, saṃyojanaṃ vadāmi yo cetaso sārāgo. Evaṃ kho, bhikkhave, atīte chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando jāyati. 113. “Này các Tỳ khưu, có ba nhân duyên này cho sự phát sanh của các nghiệp. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, do nương vào các pháp ở quá khứ là cơ sở của dục và tham, dục được sanh khởi; này các Tỳ khưu, do nương vào các pháp ở vị lai là cơ sở của dục và tham, dục được sanh khởi; này các Tỳ khưu, do nương vào các pháp ở hiện tại là cơ sở của dục và tham, dục được sanh khởi. Và này các Tỳ khưu, thế nào là do nương vào các pháp ở quá khứ là cơ sở của dục và tham, dục được sanh khởi? Này các Tỳ khưu, do nương vào các pháp ở quá khứ là cơ sở của dục và tham, vị ấy tầm cầu và tứ sát bằng tâm. Đối với vị ấy, do nương vào các pháp ở quá khứ là cơ sở của dục và tham mà tầm cầu và tứ sát bằng tâm, dục được sanh khởi. Khi dục đã sanh khởi, vị ấy bị trói buộc với các pháp ấy. Này các Tỳ khưu, Ta gọi sự tham ái mãnh liệt của tâm này là kiết sử. Này các Tỳ khưu, chính là như vậy, do nương vào các pháp ở quá khứ là cơ sở của dục và tham, dục được sanh khởi.” ‘‘Kathañca, bhikkhave, anāgate chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando jāyati? Anāgate, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha cetasā anuvitakketi anuvicāreti. Tassa anāgate chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha cetasā anuvitakkayato anuvicārayato chando jāyati. Chandajāto tehi dhammehi saṃyutto hoti. Etamahaṃ, bhikkhave, saṃyojanaṃ vadāmi yo cetaso sārāgo. Evaṃ kho, bhikkhave, anāgate chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando jāyati. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là do nương vào các pháp ở vị lai là cơ sở của dục và tham, dục được sanh khởi? Này các Tỳ khưu, do nương vào các pháp ở vị lai là cơ sở của dục và tham, vị ấy tầm cầu và tứ sát bằng tâm. Đối với vị ấy, do nương vào các pháp ở vị lai là cơ sở của dục và tham mà tầm cầu và tứ sát bằng tâm, dục được sanh khởi. Khi dục đã sanh khởi, vị ấy bị trói buộc với các pháp ấy. Này các Tỳ khưu, Ta gọi sự tham ái mãnh liệt của tâm này là kiết sử. Này các Tỳ khưu, chính là như vậy, do nương vào các pháp ở vị lai là cơ sở của dục và tham, dục được sanh khởi.” ‘‘Kathañca, bhikkhave, paccuppanne chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando jāyati? Paccuppanne, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha cetasā anuvitakketi [Pg.268] anuvicāreti. Tassa paccuppanne chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha cetasā anuvitakkayato anuvicārayato chando jāyati. Chandajāto tehi dhammehi saṃyutto hoti. Etamahaṃ, bhikkhave, saṃyojanaṃ vadāmi yo cetaso sārāgo. Evaṃ kho, bhikkhave, paccuppanne chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando jāyati. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi nidānāni kammānaṃ samudayāya. “Này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, dục ái sanh khởi như thế nào? Này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, vị ấy suy tầm, tư sát bằng tâm. Đối với vị ấy, do duyên vào các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, do suy tầm, tư sát bằng tâm, dục ái sanh khởi. Khi dục ái đã sanh, vị ấy bị trói buộc bởi các pháp ấy. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng sự tham ái của tâm chính là kiết sử. Này các Tỳ khưu, chính do như vậy, do duyên vào các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, dục ái sanh khởi. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba nguyên nhân cho sự sanh khởi của các nghiệp.” ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, nidānāni kammānaṃ samudayāya. Katamāni tīṇi? Atīte, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando na jāyati; anāgate bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando na jāyati; paccuppanne, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando na jāyati. Kathañca, bhikkhave, atīte chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando na jāyati? Atītānaṃ, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniyānaṃ dhammānaṃ āyatiṃ vipākaṃ pajānāti. Āyatiṃ vipākaṃ viditvā tadabhinivatteti. Tadabhinivattetvā cetasā abhinivijjhitvā paññāya ativijjha passati. Evaṃ kho, bhikkhave, atīte chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando na jāyati. “Này các Tỳ khưu, có ba nguyên nhân này cho sự sanh khởi của các nghiệp. Những gì là ba? Này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở quá khứ là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi; này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở vị lai là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi; này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi. Và này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở quá khứ là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi như thế nào? Này các Tỳ khưu, vị ấy biết rõ quả dị thục trong tương lai của các pháp ở quá khứ là nền tảng của dục tham. Sau khi biết rõ quả dị thục trong tương lai, vị ấy loại trừ nó. Sau khi đã loại trừ nó, sau khi đã thâm nhập bằng tâm, vị ấy thấy bằng cách thấu suốt với trí tuệ. Này các Tỳ khưu, chính do như vậy, do duyên vào các pháp ở quá khứ là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi.” ‘‘Kathañca, bhikkhave, anāgate chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando na jāyati? Anāgatānaṃ, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniyānaṃ dhammānaṃ āyatiṃ vipākaṃ pajānāti. Āyatiṃ vipākaṃ viditvā tadabhinivatteti. Tadabhinivattetvā cetasā abhinivijjhitvā paññāya ativijjha passati. Evaṃ kho, bhikkhave, anāgate chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando na jāyati. “Và này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở vị lai là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi như thế nào? Này các Tỳ khưu, vị ấy biết rõ quả dị thục trong tương lai của các pháp ở vị lai là nền tảng của dục tham. Sau khi biết rõ quả dị thục trong tương lai, vị ấy loại trừ nó. Sau khi đã loại trừ nó, sau khi đã thâm nhập bằng tâm, vị ấy thấy bằng cách thấu suốt với trí tuệ. Này các Tỳ khưu, chính do như vậy, do duyên vào các pháp ở vị lai là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi.” ‘‘Kathañca, bhikkhave, paccuppanne chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando na jāyati? Paccuppannānaṃ, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniyānaṃ dhammānaṃ āyatiṃ vipākaṃ pajānāti, āyatiṃ vipākaṃ viditvā tadabhinivatteti, tadabhinivattetvā cetasā abhinivijjhitvā paññāya ativijjha passati. Evaṃ kho, bhikkhave, paccuppanne chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando na jāyati. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi nidānāni kammānaṃ samudayāyā’’ti. Dasamaṃ. “Và này các Tỳ khưu, do duyên vào các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi như thế nào? Này các Tỳ khưu, vị ấy biết rõ quả dị thục trong tương lai của các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, sau khi biết rõ quả dị thục trong tương lai, vị ấy loại trừ nó, sau khi đã loại trừ nó, sau khi đã thâm nhập bằng tâm, vị ấy thấy bằng cách thấu suốt với trí tuệ. Này các Tỳ khưu, chính do như vậy, do duyên vào các pháp ở hiện tại là nền tảng của dục tham, dục ái không sanh khởi. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba nguyên nhân cho sự đoạn tận của các nghiệp.” (Kinh) thứ mười. Sambodhavaggo paṭhamo. Phẩm Giác Ngộ, thứ nhất. Tassuddānaṃ – Phần Tóm Lược: Pubbeva [Pg.269] duve assādā, samaṇo ruṇṇapañcamaṃ; Atitti dve ca vuttāni, nidānāni apare duveti. Trước tiên, hai Vị Ngọt, Sa Môn, thứ năm là Khóc Lóc; Không Thỏa Mãn, hai kinh được thuyết giảng, và hai kinh Nguyên Nhân khác. (12) 2. Āpāyikavaggo (12) 2. Phẩm Cõi Dữ 1. Āpāyikasuttaṃ 1. Kinh Cõi Dữ 114. ‘‘Tayome, bhikkhave, āpāyikā nerayikā idamappahāya. Katame tayo? Yo ca abrahmacārī brahmacāripaṭiñño, yo ca suddhaṃ brahmacariyaṃ carantaṃ amūlakena abrahmacariyena anuddhaṃseti, yo cāyaṃ evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – ‘natthi kāmesu doso’ti, so tāya kāmesu pātabyataṃ āpajjati. Ime kho, bhikkhave, tayo āpāyikā nerayikā idamappahāyā’’ti. Paṭhamaṃ. 114. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này, do không từ bỏ điều này, nên phải sanh vào cõi dữ, vào địa ngục. Những gì là ba? Người không sống phạm hạnh nhưng tự nhận là người sống phạm hạnh; người dùng sự không phạm hạnh không có căn cứ để vu khống người đang sống đời phạm hạnh thanh tịnh; và người có lời nói và quan điểm như sau: ‘Không có tội lỗi trong các dục,’ và do vậy, vị ấy đi đến chỗ tham gia vào các dục. Này các Tỳ khưu, đây chính là ba hạng người, do không từ bỏ điều này, nên phải sanh vào cõi dữ, vào địa ngục.” (Kinh) thứ nhất. 2. Dullabhasuttaṃ 2. Kinh Khó Gặp 115. ‘‘Tiṇṇaṃ, bhikkhave, pātubhāvo dullabho lokasmiṃ. Katamesaṃ tiṇṇaṃ? Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa pātubhāvo dullabho lokasmiṃ, tathāgatappaveditassa dhammavinayassa desetā puggalo dullabho lokasmiṃ, kataññū katavedī puggalo dullabho lokasmiṃ. Imesaṃ kho, bhikkhave, tiṇṇaṃ pātubhāvo dullabho lokasmi’’nti. Dutiyaṃ. 115. “Này các Tỳ khưu, sự xuất hiện của ba hạng người này là khó gặp ở trên đời. Những gì là ba? Này các Tỳ khưu, sự xuất hiện của một vị Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác là khó gặp ở trên đời. Người có thể thuyết giảng Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết là khó gặp ở trên đời. Người biết ơn và đền ơn là khó gặp ở trên đời. Này các Tỳ khưu, sự xuất hiện của ba hạng người này là khó gặp ở trên đời.” (Kinh) thứ hai. 3. Appameyyasuttaṃ 3. Kinh Không Thể Đo Lường 116. ‘‘Tayome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Suppameyyo, duppameyyo, appameyyo. Katamo ca, bhikkhave, puggalo suppameyyo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo uddhato hoti unnaḷo capalo mukharo vikiṇṇavāco muṭṭhassati asampajāno asamāhito vibbhantacitto pākatindriyo. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo suppameyyo. 116. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Những gì là ba? Người dễ đo lường, người khó đo lường, và người không thể đo lường. Và này các Tỳ khưu, thế nào là người dễ đo lường? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người trạo cử, kiêu mạn, dao động, lắm lời, nói năng phân tán, thất niệm, không tỉnh giác, không định tĩnh, tâm tán loạn, các căn buông thả. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người dễ đo lường.” ‘‘Katamo [Pg.270] ca, bhikkhave, puggalo duppameyyo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo anuddhato hoti anunnaḷo acapalo amukharo avikiṇṇavāco upaṭṭhitassati sampajāno samāhito ekaggacitto saṃvutindriyo. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo duppameyyo. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là người khó đo lường? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người không trạo cử, không kiêu mạn, không dao động, không lắm lời, không nói năng phân tán, an trú chánh niệm, tỉnh giác, định tĩnh, tâm chuyên nhất, các căn được thu thúc. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người khó đo lường.” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo appameyyo? Idha, bhikkhave, bhikkhu arahaṃ hoti khīṇāsavo. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo appameyyo. Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti. Tatiyaṃ. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là người không thể đo lường? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người không thể đo lường. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.” (Kinh) thứ ba. 4. Āneñjasuttaṃ 4. Kinh Bất Động 117. ‘‘Tayome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharati. So tadassādeti taṃ nikāmeti tena ca vittiṃ āpajjati, tatra ṭhito tadadhimutto tabbahulavihārī aparihīno kālaṃ kurumāno ākāsānañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Ākāsānañcāyatanūpagānaṃ, bhikkhave, devānaṃ vīsati kappasahassāni āyuppamāṇaṃ. Tattha puthujjano yāvatāyukaṃ ṭhatvā yāvatakaṃ tesaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ taṃ sabbaṃ khepetvā nirayampi gacchati tiracchānayonimpi gacchati pettivisayampi gacchati. Bhagavato pana sāvako tattha yāvatāyukaṃ ṭhatvā yāvatakaṃ tesaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ taṃ sabbaṃ khepetvā tasmiṃyeva bhave parinibbāyati. Ayaṃ kho, bhikkhave, viseso ayaṃ adhippayāso idaṃ nānākaraṇaṃ sutavato ariyasāvakassa assutavatā puthujjanena, yadidaṃ gatiyā upapattiyā. 117. “Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người, do hoàn toàn vượt qua các sắc tưởng, do làm cho các đối ngại tưởng biến mất, do không tác ý đến các dị tưởng, vị ấy nghĩ rằng: ‘Hư không là vô biên,’ và chứng đạt rồi an trú vào Không Vô Biên Xứ. Vị ấy thưởng thức trạng thái ấy, khao khát trạng thái ấy, và tìm thấy sự hoan hỷ trong đó. Vị ấy an trú ở đấy, hướng tâm đến đấy, thường an trú trong trạng thái ấy, không bị thối chuyển, khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi Không Vô Biên Xứ. Này các Tỳ khưu, tuổi thọ của chư thiên ở cõi Không Vô Biên Xứ là hai mươi ngàn đại kiếp. Ở đấy, kẻ phàm phu sau khi sống hết tuổi thọ, sau khi đã tận hưởng trọn vẹn tuổi thọ của chư thiên ấy, liền đi đến địa ngục, đi đến loài súc sanh, đi đến cõi ngạ quỷ. Nhưng vị đệ tử của Đức Thế Tôn, sau khi sống hết tuổi thọ ở đấy, sau khi đã tận hưởng trọn vẹn tuổi thọ của chư thiên ấy, liền nhập Vô Dư Niết Bàn ngay trong kiếp sống ấy. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự đặc thù, đây là sự khác biệt, đây là sự sai khác giữa vị Thánh đệ tử có nghe pháp và kẻ phàm phu không nghe pháp, tức là về cảnh giới và sự tái sanh.” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco puggalo sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma ‘anantaṃ viññāṇa’nti viññāṇañcāyatanaṃ upasampajja viharati. So tadassādeti taṃ nikāmeti tena ca vittiṃ āpajjati, tatra ṭhito tadadhimutto tabbahulavihārī aparihīno kālaṃ kurumāno viññāṇañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Viññāṇañcāyatanūpagānaṃ, bhikkhave, devānaṃ cattārīsaṃ kappasahassāni āyuppamāṇaṃ. Tattha [Pg.271] puthujjano yāvatāyukaṃ ṭhatvā yāvatakaṃ tesaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ taṃ sabbaṃ khepetvā nirayampi gacchati tiracchānayonimpi gacchati pettivisayampi gacchati. Bhagavato pana sāvako tattha yāvatāyukaṃ ṭhatvā yāvatakaṃ tesaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ taṃ sabbaṃ khepetvā tasmiṃyeva bhave parinibbāyati. Ayaṃ kho, bhikkhave, viseso ayaṃ adhippayāso idaṃ nānākaraṇaṃ sutavato ariyasāvakassa assutavatā puthujjanena, yadidaṃ gatiyā upapattiyā. “Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người, do hoàn toàn vượt qua Không Vô Biên Xứ, vị ấy nghĩ rằng: ‘Thức là vô biên,’ và chứng đạt rồi an trú vào Thức Vô Biên Xứ. Vị ấy thưởng thức trạng thái ấy, khao khát trạng thái ấy, và tìm thấy sự hoan hỷ trong đó. Vị ấy an trú ở đấy, hướng tâm đến đấy, thường an trú trong trạng thái ấy, không bị thối chuyển, khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi Thức Vô Biên Xứ. Này các Tỳ khưu, tuổi thọ của chư thiên ở cõi Thức Vô Biên Xứ là bốn mươi ngàn đại kiếp. Ở đấy, kẻ phàm phu sau khi sống hết tuổi thọ, sau khi đã tận hưởng trọn vẹn tuổi thọ của chư thiên ấy, liền đi đến địa ngục, đi đến loài súc sanh, đi đến cõi ngạ quỷ. Nhưng vị đệ tử của Đức Thế Tôn, sau khi sống hết tuổi thọ ở đấy, sau khi đã tận hưởng trọn vẹn tuổi thọ của chư thiên ấy, liền nhập Vô Dư Niết Bàn ngay trong kiếp sống ấy. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự đặc thù, đây là sự khác biệt, đây là sự sai khác giữa vị Thánh đệ tử có nghe pháp và kẻ phàm phu không nghe pháp, tức là về cảnh giới và sự tái sanh.” ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco puggalo sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja viharati. So tadassādeti taṃ nikāmeti tena ca vittiṃ āpajjati, tatra ṭhito tadadhimutto tabbahulavihārī aparihīno kālaṃ kurumāno ākiñcaññāyatanūpagānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Ākiñcaññāyatanūpagānaṃ, bhikkhave, devānaṃ saṭṭhi kappasahassāni āyuppamāṇaṃ. Tattha puthujjano yāvatāyukaṃ ṭhatvā yāvatakaṃ tesaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ taṃ sabbaṃ khepetvā nirayampi gacchati tiracchānayonimpi gacchati pettivisayampi gacchati. Bhagavato pana sāvako tattha yāvatāyukaṃ ṭhatvā yāvatakaṃ tesaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ taṃ sabbaṃ khepetvā tasmiṃyeva bhave parinibbāyati. Ayaṃ kho, bhikkhave, viseso, ayaṃ adhippayāso idaṃ nānākaraṇaṃ sutavato ariyasāvakassa assutavatā puthujjanena, yadidaṃ gatiyā upapattiyā. ‘Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’’nti. Catutthaṃ. “Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có hạng người, do hoàn toàn vượt qua Thức Vô Biên Xứ, vị ấy nghĩ rằng: ‘Không có gì cả,’ và chứng đạt rồi an trú vào Vô Sở Hữu Xứ. Vị ấy thưởng thức trạng thái ấy, khao khát trạng thái ấy, và tìm thấy sự hoan hỷ trong đó. Vị ấy an trú ở đấy, hướng tâm đến đấy, thường an trú trong trạng thái ấy, không bị thối chuyển, khi thân hoại mạng chung, được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi Vô Sở Hữu Xứ. Này các Tỳ khưu, tuổi thọ của chư thiên ở cõi Vô Sở Hữu Xứ là sáu mươi ngàn đại kiếp. Ở đấy, kẻ phàm phu sau khi sống hết tuổi thọ, sau khi đã tận hưởng trọn vẹn tuổi thọ của chư thiên ấy, liền đi đến địa ngục, đi đến loài súc sanh, đi đến cõi ngạ quỷ. Nhưng vị đệ tử của Đức Thế Tôn, sau khi sống hết tuổi thọ ở đấy, sau khi đã tận hưởng trọn vẹn tuổi thọ của chư thiên ấy, liền nhập Vô Dư Niết Bàn ngay trong kiếp sống ấy. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự đặc thù, đây là sự khác biệt, đây là sự sai khác giữa vị Thánh đệ tử có nghe pháp và kẻ phàm phu không nghe pháp, tức là về cảnh giới và sự tái sanh. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này hiện hữu, có mặt ở trên đời.” 5. Vipattisampadāsuttaṃ 5. Kinh Thất Bại và Thành Tựu 118. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, vipattiyo. Katamā tisso? Sīlavipatti, cittavipatti, diṭṭhivipatti. Katamā ca, bhikkhave, sīlavipatti? Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātī hoti, adinnādāyī hoti, kāmesumicchācārī hoti, musāvādī hoti, pisuṇavāco hoti, pharusavāco hoti, samphappalāpī hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, sīlavipatti. 118. “Này các Tỳ khưu, có ba sự thất bại này. Thế nào là ba? Thất bại về giới, thất bại về tâm, và thất bại về tri kiến. Và này các Tỳ khưu, thế nào là thất bại về giới? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người sát sanh, lấy của không cho, tà hạnh trong các dục, nói dối, nói lời đâm thọc, nói lời thô ác, nói lời phù phiếm. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là thất bại về giới.” ‘‘Katamā ca, bhikkhave, cittavipatti? Idha, bhikkhave, ekacco abhijjhālu hoti byāpannacitto. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, cittavipatti. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là thất bại về tâm? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người tham lam và có tâm sân hận. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là thất bại về tâm.” ‘‘Katamā [Pg.272] ca, bhikkhave, diṭṭhivipatti? Idha, bhikkhave, ekacco micchādiṭṭhiko hoti viparītadassano – ‘natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ, natthi hutaṃ, natthi sukatadukkaṭānaṃ, kammānaṃ phalaṃ vipāko, natthi ayaṃ loko, natthi paro loko, natthi mātā, natthi pitā, natthi sattā opapātikā, natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, diṭṭhivipatti. Sīlavipattihetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti; cittavipattihetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti; diṭṭhivipattihetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti. Imā kho, bhikkhave, tisso vipattiyoti. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là thất bại về tri kiến? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người có tà kiến, có cái thấy sai lạc rằng: ‘Không có sự bố thí, không có sự cúng dường, không có sự tế lễ; không có kết quả của các nghiệp thiện ác; không có đời này, không có đời sau; không có mẹ, không có cha; không có các chúng sanh hóa sanh; ở đời không có các vị Sa-môn, Bà-la-môn chân chánh, thực hành chân chánh, những người đã tự mình chứng ngộ bằng thắng trí và tuyên bố về đời này và đời sau.’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là thất bại về tri kiến. Này các Tỳ khưu, do nhân là thất bại về giới, các chúng sanh sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục; Này các Tỳ khưu, do nhân là thất bại về tâm, các chúng sanh sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục; Này các Tỳ khưu, do nhân là thất bại về tri kiến, các chúng sanh sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Tỳ khưu, đây là ba sự thất bại.” ‘‘Tisso imā, bhikkhave, sampadā. Katamā tisso? Sīlasampadā, cittasampadā, diṭṭhisampadā. Katamā ca, bhikkhave, sīlasampadā? Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, musāvādā paṭivirato hoti, pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, pharusāya vācāya paṭivirato hoti, samphappalāpā paṭivirato hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, sīlasampadā. Này các Tỳ khưu, có ba sự thành tựu này. Thế nào là ba? Giới thành tựu, tâm thành tựu, và kiến thành tựu. Và này các Tỳ khưu, thế nào là giới thành tựu? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói đôi chiều, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời vô ích. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là giới thành tựu. ‘‘Katamā ca, bhikkhave, cittasampadā? Idha, bhikkhave, ekacco anabhijjhālu hoti abyāpannacitto. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, cittasampadā. Và này các Tỳ khưu, thế nào là tâm thành tựu? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người không tham lam, có tâm không sân hận. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tâm thành tựu. ‘‘Katamā ca, bhikkhave, diṭṭhisampadā? Idha, bhikkhave, ekacco sammādiṭṭhiko hoti aviparītadassano – ‘atthi dinnaṃ, atthi yiṭṭhaṃ, atthi hutaṃ, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, atthi ayaṃ loko, atthi paro loko, atthi mātā, atthi pitā, atthi sattā opapātikā, atthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, diṭṭhisampadā. Sīlasampadāhetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti; cittasampadāhetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti[Pg.273]; diṭṭhisampadāhetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti. Imā kho, bhikkhave, tisso sampadā’’ti. Pañcamaṃ. Và này các Tỳ khưu, thế nào là kiến thành tựu? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người có chánh kiến, có tri kiến không sai lạc rằng: ‘Có sự bố thí, có sự cúng dường, có sự tế lễ; có quả dị thục của các nghiệp thiện ác; có đời này, có đời sau; có mẹ, có cha; có các chúng sanh hóa sanh; ở đời có các vị Sa-môn, Bà-la-môn chánh hướng, chánh hạnh, những vị đã tự mình với thắng trí chứng ngộ đời này và đời sau rồi tuyên thuyết.’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là kiến thành tựu. Này các Tỳ khưu, do nhân giới thành tựu, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới. Này các Tỳ khưu, do nhân tâm thành tựu, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới. Này các Tỳ khưu, do nhân kiến thành tựu, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới. Này các Tỳ khưu, quả thật, đây là ba sự thành tựu. (Kinh thứ) năm. 6. Apaṇṇakasuttaṃ 6. Kinh Apaṇṇaka 119. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, vipattiyo. Katamā tisso? Sīlavipatti, cittavipatti, diṭṭhivipatti. Katamā ca, bhikkhave, sīlavipatti? Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātī hoti…pe… samphappalāpī hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, sīlavipatti. 119. Này các Tỳ khưu, có ba sự hư hoại này. Thế nào là ba? Giới hư hoại, tâm hư hoại, kiến hư hoại. Và này các Tỳ khưu, thế nào là giới hư hoại? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người sát sanh... cho đến... nói lời vô ích. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là giới hư hoại. ‘‘Katamā ca, bhikkhave, cittavipatti? Idha, bhikkhave, ekacco abhijjhālu hoti byāpannacitto. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, cittavipatti. Và này các Tỳ khưu, thế nào là tâm hư hoại? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người tham lam, có tâm sân hận. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tâm hư hoại. ‘‘Katamā ca, bhikkhave, diṭṭhivipatti? Idha, bhikkhave, ekacco micchādiṭṭhiko hoti viparītadassano – ‘natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ…pe… ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, diṭṭhivipatti. Sīlavipattihetu vā, bhikkhave…pe… diṭṭhivipattihetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti. Seyyathāpi, bhikkhave, apaṇṇako maṇi uddhaṃ khitto yena yeneva patiṭṭhāti suppatiṭṭhitaṃyeva patiṭṭhāti; evamevaṃ kho, bhikkhave, sīlavipattihetu vā sattā…pe… upapajjanti. Imā kho, bhikkhave, tisso vipattiyoti. Và này các Tỳ khưu, thế nào là kiến hư hoại? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người có tà kiến, có tri kiến sai lạc rằng: ‘Không có sự bố thí, không có sự cúng dường... cho đến... những vị đã tự mình với thắng trí chứng ngộ đời này và đời sau rồi tuyên thuyết.’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là kiến hư hoại. Này các Tỳ khưu, do nhân giới hư hoại... cho đến... Này các Tỳ khưu, do nhân kiến hư hoại, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Tỳ khưu, ví như viên ngọc báu không sai lệch khi được tung lên, nó rơi xuống và đứng vững ở bất cứ mặt nào; cũng vậy, này các Tỳ khưu, do nhân giới hư hoại, các chúng sanh... cho đến... được sanh ra. Này các Tỳ khưu, quả thật, đây là ba sự hư hoại. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, sampadā. Katamā tisso? Sīlasampadā, cittasampadā, diṭṭhisampadā. Katamā ca, bhikkhave, sīlasampadā? Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātā paṭivirato hoti…pe… ayaṃ vuccati, bhikkhave, sīlasampadā. Này các Tỳ khưu, có ba sự thành tựu này. Thế nào là ba? Giới thành tựu, tâm thành tựu, kiến thành tựu. Và này các Tỳ khưu, thế nào là giới thành tựu? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người từ bỏ sát sanh... cho đến... Này các Tỳ khưu, đây được gọi là giới thành tựu. ‘‘Katamā ca, bhikkhave, cittasampadā? Idha, bhikkhave, ekacco anabhijjhālu hoti abyāpannacitto. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, cittasampadā. Và này các Tỳ khưu, thế nào là tâm thành tựu? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người không tham lam, có tâm không sân hận. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tâm thành tựu. ‘‘Katamā ca, bhikkhave, diṭṭhisampadā? Idha, bhikkhave, ekacco sammādiṭṭhiko hoti aviparītadassano – ‘atthi dinnaṃ, atthi yiṭṭhaṃ…pe… ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, diṭṭhisampadā. Sīlasampadāhetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti. Cittasampadāhetu vā…pe… diṭṭhisampadāhetu [Pg.274] vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti. Seyyathāpi, bhikkhave, apaṇṇako maṇi uddhaṃ khitto yena yeneva patiṭṭhāti suppatiṭṭhitaṃyeva patiṭṭhāti; evamevaṃ kho, bhikkhave, sīlasampadāhetu vā sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti, cittasampadāhetu vā sattā…pe… diṭṭhisampadāhetu vā sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti. Imā kho, bhikkhave, tisso sampadā’’ti. Chaṭṭhaṃ. Và này các Tỳ khưu, thế nào là kiến thành tựu? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người có chánh kiến, có tri kiến không sai lạc rằng: ‘Có sự bố thí, có sự cúng dường... cho đến... những vị đã tự mình với thắng trí chứng ngộ đời này và đời sau rồi tuyên thuyết.’ Này các Tỳ khưu, đây được gọi là kiến thành tựu. Này các Tỳ khưu, do nhân giới thành tựu, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới. Do nhân tâm thành tựu... cho đến... Này các Tỳ khưu, do nhân kiến thành tựu, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới. Này các Tỳ khưu, ví như viên ngọc báu không sai lệch khi được tung lên, nó rơi xuống và đứng vững ở bất cứ mặt nào; cũng vậy, này các Tỳ khưu, do nhân giới thành tựu, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới; do nhân tâm thành tựu, các chúng sanh... cho đến... do nhân kiến thành tựu, các chúng sanh, sau khi thân hoại mạng chung, được sanh vào cõi lành, thiên giới. Này các Tỳ khưu, quả thật, đây là ba sự thành tựu. (Kinh thứ) sáu. 7. Kammantasuttaṃ 7. Kinh Kammanta 120. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, vipattiyo. Katamā tisso? Kammantavipatti, ājīvavipatti, diṭṭhivipatti. Katamā ca, bhikkhave, kammantavipatti? Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātī hoti…pe… samphappalāpī hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, kammantavipatti. 120. Này các Tỳ khưu, có ba sự hư hoại này. Thế nào là ba? Hành động hư hoại, sinh kế hư hoại, và kiến hư hoại. Và này các Tỳ khưu, thế nào là hành động hư hoại? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người sát sanh... cho đến... nói lời vô ích. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là hành động hư hoại. ‘‘Katamā ca, bhikkhave, ājīvavipatti? Idha, bhikkhave, ekacco micchāājīvo hoti, micchāājīvena jīvikaṃ kappeti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ājīvavipatti. Và này các Tỳ khưu, thế nào là sinh kế hư hoại? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người có tà mạng, nuôi mạng bằng tà mạng. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là sinh kế hư hoại. ‘‘Katamā ca, bhikkhave, diṭṭhivipatti? Idha, bhikkhave, ekacco micchādiṭṭhiko hoti viparītadassano – ‘natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ…pe… ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, diṭṭhivipatti. Imā kho, bhikkhave, tisso vipattiyoti. Này các tỳ khưu, thế nào là sự hư hoại về tri kiến? Này các tỳ khưu, ở đây, có người có tà kiến, có cái thấy sai lạc rằng: ‘Không có (quả của) sự bố thí, không có (quả của) sự cúng dường ... cho đến ... không có các vị sa môn, bà la môn đã tự mình chứng ngộ với thắng trí về đời này và đời sau rồi tuyên thuyết.’ Này các tỳ khưu, đây được gọi là sự hư hoại về tri kiến. Này các tỳ khưu, quả thật có ba sự hư hoại này. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, sampadā. Katamā tisso? Kammantasampadā, ājīvasampadā, diṭṭhisampadā. Katamā ca, bhikkhave, kammantasampadā? Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātā paṭivirato hoti…pe… samphappalāpā paṭivirato hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, kammantasampadā. Này các tỳ khưu, có ba sự thành tựu này. Thế nào là ba? Sự thành tựu về hành vi, sự thành tựu về sinh kế, sự thành tựu về tri kiến. Và này các tỳ khưu, thế nào là sự thành tựu về hành vi? Này các tỳ khưu, ở đây, có người từ bỏ việc sát sanh ... cho đến ... từ bỏ lời nói phù phiếm. Này các tỳ khưu, đây được gọi là sự thành tựu về hành vi. ‘‘Katamā ca, bhikkhave, ājīvasampadā? Idha, bhikkhave, ekacco sammāājīvo hoti, sammāājīvena jīvikaṃ kappeti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ājīvasampadā. Và này các tỳ khưu, thế nào là sự thành tựu về sinh kế? Này các tỳ khưu, ở đây, có người có chánh mạng, mưu sinh bằng chánh mạng. Này các tỳ khưu, đây được gọi là sự thành tựu về sinh kế. ‘‘Katamā ca, bhikkhave, diṭṭhisampadā? Idha, bhikkhave, ekacco sammādiṭṭhiko hoti aviparītadassano – ‘atthi dinnaṃ, atthi yiṭṭhaṃ…pe… ye imañca lokaṃ parañca [Pg.275] lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, diṭṭhisampadā. Imā kho, bhikkhave, tisso sampadā’’ti. Sattamaṃ. Và này các tỳ khưu, thế nào là sự thành tựu về tri kiến? Này các tỳ khưu, ở đây, có người có chánh kiến, có cái thấy không sai lạc rằng: ‘Có (quả của) sự bố thí, có (quả của) sự cúng dường ... cho đến ... có các vị sa môn, bà la môn đã tự mình chứng ngộ với thắng trí về đời này và đời sau rồi tuyên thuyết.’ Này các tỳ khưu, đây được gọi là sự thành tựu về tri kiến. Này các tỳ khưu, quả thật có ba sự thành tựu này. (Kinh thứ) bảy. 8. Paṭhamasoceyyasuttaṃ 8. Kinh Về Sự Trong Sạch Thứ Nhất 121. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, soceyyāni. Katamāni tīṇi? Kāyasoceyyaṃ, vacīsoceyyaṃ, manosoceyyaṃ. Katamañca, bhikkhave, kāyasoceyyaṃ? Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, kāyasoceyyaṃ. 121. Này các tỳ khưu, có ba sự trong sạch này. Thế nào là ba? Thân trong sạch, khẩu trong sạch, ý trong sạch. Và này các tỳ khưu, thế nào là thân trong sạch? Này các tỳ khưu, ở đây, có người từ bỏ việc sát sanh, từ bỏ việc lấy của không cho, từ bỏ việc tà hạnh trong các dục. Này các tỳ khưu, đây được gọi là thân trong sạch. ‘‘Katamañca, bhikkhave, vacīsoceyyaṃ? Idha, bhikkhave, ekacco musāvādā paṭivirato hoti, pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, pharusāya vācāya paṭivirato hoti, samphappalāpā paṭivirato hoti. Idaṃ vuccati bhikkhave, vacīsoceyyaṃ. Và này các tỳ khưu, thế nào là khẩu trong sạch? Này các tỳ khưu, ở đây, có người từ bỏ lời nói dối, từ bỏ lời nói đâm thọc, từ bỏ lời nói thô ác, từ bỏ lời nói phù phiếm. Này các tỳ khưu, đây được gọi là khẩu trong sạch. ‘‘Katamañca, bhikkhave, manosoceyyaṃ? Idha, bhikkhave, ekacco anabhijjhālu hoti abyāpannacitto sammādiṭṭhiko. Idaṃ vuccati, bhikkhave, manosoceyyaṃ. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi soceyyānī’’ti. Aṭṭhamaṃ. Và này các tỳ khưu, thế nào là ý trong sạch? Này các tỳ khưu, ở đây, có người không tham lam, có tâm không sân hận, có chánh kiến. Này các tỳ khưu, đây được gọi là ý trong sạch. Này các tỳ khưu, quả thật có ba sự trong sạch này. (Kinh thứ) tám. 9. Dutiyasoceyyasuttaṃ 9. Kinh Về Sự Trong Sạch Thứ Hai 122. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, soceyyāni. Katamāni tīṇi? Kāyasoceyyaṃ, vacīsoceyyaṃ, manosoceyyaṃ. Katamañca, bhikkhave, kāyasoceyyaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, abrahmacariyā paṭivirato hoti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, kāyasoceyyaṃ. 122. Này các tỳ khưu, có ba sự trong sạch này. Thế nào là ba? Thân trong sạch, khẩu trong sạch, ý trong sạch. Và này các tỳ khưu, thế nào là thân trong sạch? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu từ bỏ việc sát sanh, từ bỏ việc lấy của không cho, từ bỏ việc phi phạm hạnh. Này các tỳ khưu, đây được gọi là thân trong sạch. ‘‘Katamañca, bhikkhave, vacīsoceyyaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu musāvādā paṭivirato hoti, pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, pharusāya vācāya paṭivirato hoti, samphappalāpā paṭivirato hoti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, vacīsoceyyaṃ. Và này các tỳ khưu, thế nào là khẩu trong sạch? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu từ bỏ lời nói dối, từ bỏ lời nói đâm thọc, từ bỏ lời nói thô ác, từ bỏ lời nói phù phiếm. Này các tỳ khưu, đây được gọi là khẩu trong sạch. ‘‘Katamañca, bhikkhave, manosoceyyaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu santaṃ vā ajjhattaṃ kāmacchandaṃ – ‘atthi me ajjhattaṃ kāmacchando’ti pajānāti; asantaṃ vā ajjhattaṃ kāmacchandaṃ – ‘natthi me ajjhattaṃ kāmacchando’ti pajānāti; yathā ca anuppannassa kāmacchandassa [Pg.276] uppādo hoti, tañca pajānāti; yathā ca uppannassa kāmacchandassa pahānaṃ hoti, tañca pajānāti; yathā ca pahīnassa kāmacchandassa āyatiṃ anuppādo hoti, tañca pajānāti; santaṃ vā ajjhattaṃ byāpādaṃ – ‘atthi me ajjhattaṃ byāpādo’ti pajānāti; asantaṃ vā ajjhattaṃ byāpādaṃ – ‘natthi me ajjhattaṃ byāpādo’ti pajānāti; yathā ca anuppannassa byāpādassa uppādo hoti, tañca pajānāti; yathā ca uppannassa byāpādassa pahānaṃ hoti, tañca pajānāti; yathā ca pahīnassa byāpādassa āyatiṃ anuppādo hoti, tañca pajānāti; santaṃ vā ajjhattaṃ thinamiddhaṃ – ‘atthi me ajjhattaṃ thinamiddha’nti pajānāti; asantaṃ vā ajjhattaṃ thinamiddhaṃ – ‘natthi me ajjhattaṃ thinamiddha’nti pajānāti; yathā ca anuppannassa thinamiddhassa uppādo hoti, tañca pajānāti; yathā ca uppannassa thinamiddhassa pahānaṃ hoti, tañca pajānāti; yathā ca pahīnassa thinamiddhassa āyatiṃ anuppādo hoti, tañca pajānāti; santaṃ vā ajjhattaṃ uddhaccakukkuccaṃ – ‘atthi me ajjhattaṃ uddhaccakukkucca’nti pajānāti; asantaṃ vā ajjhattaṃ uddhaccakukkuccaṃ – ‘natthi me ajjhattaṃ uddhaccakukkucca’nti pajānāti; yathā ca anuppannassa uddhaccakukkuccassa uppādo hoti, tañca pajānāti; yathā ca uppannassa uddhaccakukkuccassa pahānaṃ hoti, tañca pajānāti; yathā ca pahīnassa uddhaccakukkuccassa āyatiṃ anuppādo hoti, tañca pajānāti; santaṃ vā ajjhattaṃ vicikicchaṃ – ‘atthi me ajjhattaṃ vicikicchā’ti pajānāti; asantaṃ vā ajjhattaṃ vicikicchaṃ – ‘natthi me ajjhattaṃ vicikicchā’ti pajānāti; yathā ca anuppannāya vicikicchāya uppādo hoti, tañca pajānāti; yathā ca uppannāya vicikicchāya pahānaṃ hoti, tañca pajānāti; yathā ca pahīnāya vicikicchāya āyatiṃ anuppādo hoti, tañca pajānāti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, manosoceyyaṃ. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi soceyyānīti. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là ý thanh tịnh? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu, khi có tham dục ở nội tâm, tuệ tri: ‘Có tham dục ở nội tâm tôi’; hoặc khi không có tham dục ở nội tâm, tuệ tri: ‘Không có tham dục ở nội tâm tôi’; và tuệ tri như thế nào tham dục chưa sanh được sanh khởi; và tuệ tri như thế nào tham dục đã sanh được đoạn trừ; và tuệ tri như thế nào tham dục đã được đoạn trừ trong tương lai không sanh khởi nữa; khi có sân ở nội tâm, tuệ tri: ‘Có sân ở nội tâm tôi’; hoặc khi không có sân ở nội tâm, tuệ tri: ‘Không có sân ở nội tâm tôi’; và tuệ tri như thế nào sân chưa sanh được sanh khởi; và tuệ tri như thế nào sân đã sanh được đoạn trừ; và tuệ tri như thế nào sân đã được đoạn trừ trong tương lai không sanh khởi nữa; khi có hôn trầm thụy miên ở nội tâm, tuệ tri: ‘Có hôn trầm thụy miên ở nội tâm tôi’; hoặc khi không có hôn trầm thụy miên ở nội tâm, tuệ tri: ‘Không có hôn trầm thụy miên ở nội tâm tôi’; và tuệ tri như thế nào hôn trầm thụy miên chưa sanh được sanh khởi; và tuệ tri như thế nào hôn trầm thụy miên đã sanh được đoạn trừ; và tuệ tri như thế nào hôn trầm thụy miên đã được đoạn trừ trong tương lai không sanh khởi nữa; khi có trạo cử hối quá ở nội tâm, tuệ tri: ‘Có trạo cử hối quá ở nội tâm tôi’; hoặc khi không có trạo cử hối quá ở nội tâm, tuệ tri: ‘Không có trạo cử hối quá ở nội tâm tôi’; và tuệ tri như thế nào trạo cử hối quá chưa sanh được sanh khởi; và tuệ tri như thế nào trạo cử hối quá đã sanh được đoạn trừ; và tuệ tri như thế nào trạo cử hối quá đã được đoạn trừ trong tương lai không sanh khởi nữa; khi có nghi ở nội tâm, tuệ tri: ‘Có nghi ở nội tâm tôi’; hoặc khi không có nghi ở nội tâm, tuệ tri: ‘Không có nghi ở nội tâm tôi’; và tuệ tri như thế nào nghi chưa sanh được sanh khởi; và tuệ tri như thế nào nghi đã sanh được đoạn trừ; và tuệ tri như thế nào nghi đã được đoạn trừ trong tương lai không sanh khởi nữa. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là ý thanh tịnh. Này các Tỳ khưu, quả thật có ba sự thanh tịnh này.” ‘‘Kāyasuciṃ vacīsuciṃ, cetosuciṃ anāsavaṃ; Suciṃ soceyyasampannaṃ, āhu ninhātapāpaka’’nti. navamaṃ; “Người có thân thanh tịnh, khẩu thanh tịnh, ý thanh tịnh, không còn lậu hoặc; người thanh tịnh, đầy đủ sự trong sạch, đã gột rửa các điều ác, được gọi là bậc thanh tịnh.” (Hết) kinh thứ chín. 10. Moneyyasuttaṃ 10. Kinh Bậc Mâu-ni 123. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, moneyyāni. Katamāni tīṇi? Kāyamoneyyaṃ, vacīmoneyyaṃ, manomoneyyaṃ. Katamañca, bhikkhave, kāyamoneyyaṃ[Pg.277]? Idha, bhikkhave, bhikkhu pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, abrahmacariyā paṭivirato hoti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, kāyamoneyyaṃ. 123. “Này các Tỳ khưu, có ba loại mâu-ni này. Thế nào là ba? Thân mâu-ni, khẩu mâu-ni, và ý mâu-ni. Và này các Tỳ khưu, thế nào là thân mâu-ni? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ hành vi không phạm hạnh. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là thân mâu-ni.” ‘‘Katamañca, bhikkhave, vacīmoneyyaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu musāvādā paṭivirato hoti, pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, pharusāya vācāya paṭivirato hoti, samphappalāpā paṭivirato hoti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, vacīmoneyyaṃ. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là khẩu mâu-ni? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu từ bỏ nói dối, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời phù phiếm. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là khẩu mâu-ni.” ‘‘Katamañca, bhikkhave, manomoneyyaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Idaṃ vuccati, bhikkhave, manomoneyyaṃ. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi moneyyānī’’ti. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là ý mâu-ni? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu, do đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là ý mâu-ni. Này các Tỳ khưu, quả thật có ba loại mâu-ni này.” ‘‘Kāyamuniṃ vacīmuniṃ, cetomuniṃ anāsavaṃ; Muniṃ moneyyasampannaṃ, āhu sabbappahāyina’’nti. dasamaṃ; “Bậc mâu-ni về thân, bậc mâu-ni về khẩu, bậc mâu-ni về ý, không còn lậu hoặc; bậc mâu-ni, đầy đủ sự thông thái, được gọi là người đã từ bỏ tất cả.” (Hết) kinh thứ mười. Āpāyikavaggo dvādasamo. Phẩm Āpāyika, thứ mười hai. Tassuddānaṃ – Phần tóm lược của phẩm ấy: Āpāyiko dullabho appameyyaṃ, āneñjavipattisampadā; Apaṇṇako ca kammanto, dve soceyyāni moneyyanti. Āpāyika, Dullabha, Appameyya, Āneñja, Vipatti và Sampadā; Apaṇṇaka và Kammanta, hai kinh Soceyya và Moneyya. (13) 3. Kusināravaggo (13) 3. Phẩm Kusinārā 1. Kusinārasuttaṃ 1. Kinh Kusinārā 124. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kusinārāyaṃ viharati baliharaṇe vanasaṇḍe. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – 124. Một thời, Thế Tôn trú ở Kusinārā, tại khu rừng Baliharaṇa. Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: ‘Này các Tỳ khưu.’ ‘Bạch Thế Tôn,’ các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau: ‘‘Idha, bhikkhave, bhikkhu aññataraṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharati. Tamenaṃ gahapati vā gahapatiputto vā upasaṅkamitvā svātanāya bhattena nimanteti[Pg.278]. Ākaṅkhamāno, bhikkhave, bhikkhu adhivāseti. So tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena tassa gahapatissa vā gahapatiputtassa vā nivesanaṃ tenupasaṅkamati; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdati. Tamenaṃ so gahapati vā gahapatiputto vā paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappeti sampavāreti. “Này các Tỳ khưu, ở đây, có vị Tỳ khưu sống nương vào một ngôi làng hay một thị trấn nào đó. Rồi một gia chủ hay con của gia chủ đến gần vị ấy và mời dùng bữa vào ngày mai. Này các Tỳ khưu, nếu muốn, vị Tỳ khưu nhận lời. Sau khi đêm ấy đã qua, vào buổi sáng, vị ấy đắp y, mang bát và y, đi đến trú sở của gia chủ ấy hay con của gia chủ ấy; sau khi đến, vị ấy ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Gia chủ ấy hay con của gia chủ ấy tự tay phục vụ, làm cho vị ấy thỏa mãn và hài lòng với các món ăn thượng vị, loại cứng và loại mềm.” ‘‘Tassa evaṃ hoti – ‘sādhu vata myāyaṃ gahapati vā gahapatiputto vā paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappeti sampavāretī’ti. Evampissa hoti – ‘aho vata māyaṃ gahapati vā gahapatiputto vā āyatimpi evarūpena paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappeyya sampavāreyyā’ti! So taṃ piṇḍapātaṃ gathito mucchito ajjhosanno anādīnavadassāvī anissaraṇapañño paribhuñjati. So tattha kāmavitakkampi vitakketi, byāpādavitakkampi vitakketi, vihiṃsāvitakkampi vitakketi. Evarūpassāhaṃ, bhikkhave, bhikkhuno dinnaṃ na mahapphalanti vadāmi. Taṃ kissa hetu? Pamatto hi, bhikkhave, bhikkhu viharati. Vị ấy khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Thật tốt thay, vị gia chủ này hoặc con trai của vị gia chủ này đã tự tay làm cho ta thỏa mãn, hài lòng với các món ăn loại cứng và loại mềm thật thượng hạng’. Vị ấy lại khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Ôi, thật tốt thay, nếu vị gia chủ này hoặc con trai của vị gia chủ này trong tương lai cũng sẽ tự tay làm cho ta thỏa mãn, hài lòng với các món ăn loại cứng và loại mềm thượng hạng tương tự như thế này!’. Vị ấy thọ dụng vật thực khất thực ấy với tâm tham đắm, say mê, bị trói buộc, không thấy được sự nguy hại, không có trí tuệ về sự thoát ly. Vị ấy ở nơi ấy khởi lên cả dục tầm, cả sân tầm, cả hại tầm. Này các tỳ khưu, Ta tuyên bố rằng sự cúng dường đến vị tỳ khưu như vậy không có quả báu lớn. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, là vì vị tỳ khưu ấy sống trong sự dễ duôi. ‘‘Idha pana, bhikkhave, bhikkhu aññataraṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharati. Tamenaṃ gahapati vā gahapatiputto vā upasaṅkamitvā svātanāya bhattena nimanteti. Ākaṅkhamāno, bhikkhave, bhikkhu adhivāseti. So tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena tassa gahapatissa vā gahapatiputtassa vā nivesanaṃ tenupasaṅkamati; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdati. Tamenaṃ so gahapati vā gahapatiputto vā paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappeti sampavāreti. Lại nữa, này các tỳ khưu, ở đây có vị tỳ khưu sống nương tựa vào một ngôi làng hoặc một thị trấn nào đó. Rồi một vị gia chủ hoặc con trai của vị gia chủ đến gặp vị ấy và thỉnh mời dùng bữa vào ngày mai. Này các tỳ khưu, nếu muốn, vị tỳ khưu ấy nhận lời. Sau khi đêm ấy đã qua, vào buổi sáng, vị ấy đắp y, mang bát và y, đi đến trú xá của vị gia chủ hoặc con trai của vị gia chủ ấy; sau khi đến, vị ấy ngồi xuống trên chỗ ngồi đã được soạn sẵn. Rồi vị gia chủ ấy hoặc con trai của vị gia chủ ấy tự tay làm cho vị ấy thỏa mãn, hài lòng với các món ăn loại cứng và loại mềm thật thượng hạng. ‘‘Tassa na evaṃ hoti – ‘sādhu vata myāyaṃ gahapati vā gahapatiputto vā paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappeti sampavāretī’ti. Evampissa na hoti – ‘aho vata māyaṃ gahapati vā gahapatiputto vā āyatimpi evarūpena paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappeyya sampavāreyyā’ti! So taṃ piṇḍapātaṃ agathito amucchito anajjhosanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati. So tattha nekkhammavitakkampi [Pg.279] vitakketi, abyāpādavitakkampi vitakketi, avihiṃsāvitakkampi vitakketi. Evarūpassāhaṃ, bhikkhave, bhikkhuno dinnaṃ mahapphalanti vadāmi. Taṃ kissa hetu? Appamatto hi, bhikkhave, bhikkhu viharatī’’ti. Paṭhamaṃ. Vị ấy không khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Thật tốt thay, vị gia chủ này hoặc con trai của vị gia chủ này đã tự tay làm cho ta thỏa mãn, hài lòng với các món ăn loại cứng và loại mềm thật thượng hạng’. Vị ấy cũng không khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Ôi, thật tốt thay, nếu vị gia chủ này hoặc con trai của vị gia chủ này trong tương lai cũng sẽ tự tay làm cho ta thỏa mãn, hài lòng với các món ăn loại cứng và loại mềm thượng hạng tương tự như thế này!’. Vị ấy thọ dụng vật thực khất thực ấy với tâm không tham đắm, không say mê, không bị trói buộc, thấy được sự nguy hại, có trí tuệ về sự thoát ly. Vị ấy ở nơi ấy khởi lên cả ly dục tầm, cả vô sân tầm, cả vô hại tầm. Này các tỳ khưu, Ta tuyên bố rằng sự cúng dường đến vị tỳ khưu như vậy có quả báu lớn. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, là vì vị tỳ khưu ấy sống trong sự không dễ duôi. Hết bài kinh thứ nhất. 2. Bhaṇḍanasuttaṃ 2. Kinh Bhaṇḍana (Tranh Cãi) 125. ‘‘Yassaṃ, bhikkhave, disāyaṃ bhikkhū bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti, manasi kātumpi me esā, bhikkhave, disā na phāsu hoti, pageva gantuṃ! Niṭṭhamettha gacchāmi – ‘addhā te āyasmanto tayo dhamme pajahiṃsu, tayo dhamme bahulamakaṃsu. Katame tayo dhamme pajahiṃsu? Nekkhammavitakkaṃ, abyāpādavitakkaṃ, avihiṃsāvitakkaṃ – ime tayo dhamme pajahiṃsu. Katame tayo dhamme bahulamakaṃsu? Kāmavitakkaṃ, byāpādavitakkaṃ, vihiṃsāvitakkaṃ – ime tayo dhamme bahulamakaṃsu’. Yassaṃ, bhikkhave, disāyaṃ bhikkhū bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti, manasi kātumpi me esā, bhikkhave, disā na phāsu hoti, pageva gantuṃ! Niṭṭhamettha gacchāmi – ‘addhā te āyasmanto ime tayo dhamme pajahiṃsu, ime tayo dhamme bahulamakaṃsu’’’. 125. Này các tỳ khưu, ở phương nào mà các vị tỳ khưu sống trong sự tranh cãi, xung đột, bất hòa, đâm chọc nhau bằng những ngọn giáo miệng, này các tỳ khưu, phương ấy Ta còn không cảm thấy thoải mái để hướng tâm đến, huống nữa là đi đến! Ta đi đến kết luận ở đây rằng: ‘Chắc chắn các vị tôn giả ấy đã từ bỏ ba pháp và đã thực hành nhiều lần ba pháp’. Ba pháp nào đã bị từ bỏ? Ly dục tầm, vô sân tầm, và vô hại tầm – ba pháp này đã bị từ bỏ. Ba pháp nào đã được thực hành nhiều lần? Dục tầm, sân tầm, và hại tầm – ba pháp này đã được thực hành nhiều lần. Này các tỳ khưu, ở phương nào mà các vị tỳ khưu sống trong sự tranh cãi, xung đột, bất hòa, đâm chọc nhau bằng những ngọn giáo miệng, này các tỳ khưu, phương ấy Ta còn không cảm thấy thoải mái để hướng tâm đến, huống nữa là đi đến! Ta đi đến kết luận ở đây rằng: ‘Chắc chắn các vị tôn giả ấy đã từ bỏ ba pháp này và đã thực hành nhiều lần ba pháp này’. ‘‘Yassaṃ pana, bhikkhave, disāyaṃ bhikkhū samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharanti, gantumpi me esā, bhikkhave, disā phāsu hoti, pageva manasi kātuṃ! Niṭṭhamettha gacchāmi – ‘addhā te āyasmanto tayo dhamme pajahiṃsu, tayo dhamme bahulamakaṃsu. Katame tayo dhamme pajahiṃsu? Kāmavitakkaṃ, byāpādavitakkaṃ, vihiṃsāvitakkaṃ – ime tayo dhamme pajahiṃsu. Katame tayo dhamme bahulamakaṃsu? Nekkhammavitakkaṃ, abyāpādavitakkaṃ, avihiṃsāvitakkaṃ – ime tayo dhamme bahulamakaṃsu’. Yassaṃ, bhikkhave, disāyaṃ bhikkhū samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharanti, gantumpi me esā, bhikkhave, disā phāsu hoti, pageva manasi kātuṃ! Niṭṭhamettha gacchāmi – ‘addhā te āyasmanto ime tayo dhamme pajahiṃsu, ime tayo dhamme bahulamakaṃsū’’’ti. Dutiyaṃ. Lại nữa, này các tỳ khưu, ở phương nào mà các vị tỳ khưu sống hòa hợp, hoan hỷ, không tranh cãi, như nước với sữa, nhìn nhau bằng cặp mắt thân ái, này các tỳ khưu, phương ấy Ta cảm thấy thoải mái để đi đến, huống nữa là hướng tâm đến! Ta đi đến kết luận ở đây rằng: ‘Chắc chắn các vị tôn giả ấy đã từ bỏ ba pháp và đã thực hành nhiều lần ba pháp’. Ba pháp nào đã bị từ bỏ? Dục tầm, sân tầm, và hại tầm – ba pháp này đã bị từ bỏ. Ba pháp nào đã được thực hành nhiều lần? Ly dục tầm, vô sân tầm, và vô hại tầm – ba pháp này đã được thực hành nhiều lần. Này các tỳ khưu, ở phương nào mà các vị tỳ khưu sống hòa hợp, hoan hỷ, không tranh cãi, như nước với sữa, nhìn nhau bằng cặp mắt thân ái, này các tỳ khưu, phương ấy Ta cảm thấy thoải mái để đi đến, huống nữa là hướng tâm đến! Ta đi đến kết luận ở đây rằng: ‘Chắc chắn các vị tôn giả ấy đã từ bỏ ba pháp này và đã thực hành nhiều lần ba pháp này’. Hết bài kinh thứ hai. 3. Gotamakacetiyasuttaṃ 3. Kinh Gotamakacetiya (Tháp Miếu Gotamaka) 126. Ekaṃ [Pg.280] samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati gotamake cetiye. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – 126. Một thời, Thế Tôn trú ở Vesālī, tại tháp miếu Gotamaka. Tại đấy, Thế Tôn gọi các tỳ khưu: ‘Này các tỳ khưu’. ‘Bạch Thế Tôn’, các tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này: ‘‘Abhiññāyāhaṃ, bhikkhave, dhammaṃ desemi, no anabhiññāya. Sanidānāhaṃ, bhikkhave, dhammaṃ desemi, no anidānaṃ. Sappāṭihāriyāhaṃ, bhikkhave, dhammaṃ desemi, no appāṭihāriyaṃ. Tassa mayhaṃ, bhikkhave, abhiññāya dhammaṃ desayato no anabhiññāya, sanidānaṃ dhammaṃ desayato no anidānaṃ, sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desayato no appāṭihāriyaṃ, karaṇīyo ovādo, karaṇīyā anusāsanī. Alañca pana vo, bhikkhave, tuṭṭhiyā, alaṃ attamanatāya, alaṃ somanassāya – ‘sammāsambuddho bhagavā, svākkhāto dhammo, suppaṭipanno saṅgho’’’ti. "Này các Tỳ khưu, Ta thuyết Pháp với thắng trí, không phải không có thắng trí. Này các Tỳ khưu, Ta thuyết Pháp có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Này các Tỳ khưu, Ta thuyết Pháp có hiệu nghiệm, không phải không có hiệu nghiệm. Này các Tỳ khưu, đối với Ta, người thuyết Pháp với thắng trí, không phải không có thắng trí; người thuyết Pháp có nhân duyên, không phải không có nhân duyên; người thuyết Pháp có hiệu nghiệm, không phải không có hiệu nghiệm, thì lời giáo huấn cần phải được thực hiện, lời chỉ dạy cần phải được thực hiện. Và này các Tỳ khưu, chỉ cần các ngươi hoan hỷ, chỉ cần các ngươi mãn ý, chỉ cần các ngươi vui mừng rằng: ‘Thế Tôn là bậc Chánh Đẳng Giác, Pháp được khéo thuyết, Tăng chúng là bậc thiện hạnh’." Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti. Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṃ bhaññamāne sahassī lokadhātu akampitthāti. Tatiyaṃ. Thế Tôn đã nói lời này. Các Tỳ khưu ấy hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Thế Tôn. Và khi bài pháp văn xuôi này được thuyết giảng, một ngàn thế giới đã rung chuyển. Hết phẩm thứ ba. 4. Bharaṇḍukālāmasuttaṃ 4. Kinh Bharaṇḍu Kālāma 127. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ caramāno yena kapilavatthu tadavasari. Assosi kho mahānāmo sakko – ‘‘bhagavā kira kapilavatthuṃ anuppatto’’ti. Atha kho mahānāmo sakko yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitaṃ kho mahānāmaṃ sakkaṃ bhagavā etadavoca – 127. Một thời, Thế Tôn đang du hành ở xứ Kosala, đã đi đến Kapilavatthu. Vương tử Mahānāma dòng Sakka đã nghe rằng: “Nghe nói Thế Tôn đã đến Kapilavatthu.” Rồi vương tử Mahānāma dòng Sakka đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng một bên. Thế Tôn đã nói điều này với vương tử Mahānāma dòng Sakka đang đứng một bên: ‘‘Gaccha, mahānāma, kapilavatthusmiṃ, tathārūpaṃ āvasathaṃ jāna yatthajja mayaṃ ekarattiṃ vihareyyāmā’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho mahānāmo sakko bhagavato paṭissutvā kapilavatthuṃ pavisitvā kevalakappaṃ kapilavatthuṃ anvāhiṇḍanto nāddasa kapilavatthusmiṃ tathārūpaṃ āvasathaṃ yatthajja bhagavā ekarattiṃ vihareyya. “Này Mahānāma, hãy đi, hãy tìm ở Kapilavatthu một nơi ở thích hợp để hôm nay chúng ta có thể ở lại một đêm.” “Vâng, bạch Thế Tôn.” Vương tử Mahānāma dòng Sakka đã vâng lời Thế Tôn, đi vào Kapilavatthu, đi khắp toàn bộ Kapilavatthu nhưng không tìm thấy ở Kapilavatthu một nơi ở thích hợp để hôm nay Thế Tôn có thể ở lại một đêm. Atha kho mahānāmo sakko yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘natthi, bhante, kapilavatthusmiṃ tathārūpo āvasatho [Pg.281] yatthajja bhagavā ekarattiṃ vihareyya. Ayaṃ, bhante, bharaṇḍu kālāmo bhagavato purāṇasabrahmacārī. Tassajja bhagavā assame ekarattiṃ viharatū’’ti. ‘‘Gaccha, mahānāma, santharaṃ paññapehī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho mahānāmo sakko bhagavato paṭissutvā yena bharaṇḍussa kālāmassa assamo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā santharaṃ paññāpetvā udakaṃ ṭhapetvā pādānaṃ dhovanāya yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘santhato, bhante, santhāro, udakaṃ ṭhapitaṃ pādānaṃ dhovanāya. Yassadāni, bhante, bhagavā kālaṃ maññatī’’ti. Rồi vương tử Mahānāma dòng Sakka đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã nói với Thế Tôn điều này: “Bạch Thế Tôn, ở Kapilavatthu không có nơi ở thích hợp để hôm nay Thế Tôn có thể ở lại một đêm. Bạch Thế Tôn, vị Bharaṇḍu Kālāma này là bạn đồng phạm hạnh cũ của Thế Tôn. Hôm nay, xin Thế Tôn hãy ở lại một đêm trong am thất của vị ấy.” “Này Mahānāma, hãy đi, hãy sửa soạn chỗ nghỉ.” “Vâng, bạch Thế Tôn.” Vương tử Mahānāma dòng Sakka đã vâng lời Thế Tôn, đi đến am thất của Bharaṇḍu Kālāma; sau khi đến, đã sửa soạn chỗ nghỉ, đặt nước rửa chân, rồi đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã nói với Thế Tôn điều này: “Bạch Thế Tôn, chỗ nghỉ đã được sửa soạn, nước rửa chân đã được đặt sẵn. Bạch Thế Tôn, nay Thế Tôn hãy làm theo thời mà Ngài nghĩ là thích hợp.” Atha kho bhagavā yena bharaṇḍussa kālāmassa assamo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā pāde pakkhālesi. Atha kho mahānāmassa sakkassa etadahosi – ‘‘akālo kho ajja bhagavantaṃ payirupāsituṃ. Kilanto bhagavā. Sve dānāhaṃ bhagavantaṃ payirupāsissāmī’’ti bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. Rồi Thế Tôn đi đến am thất của Bharaṇḍu Kālāma; sau khi đến, đã ngồi xuống trên chỗ ngồi đã được sửa soạn. Sau khi ngồi, Thế Tôn đã rửa chân. Rồi vương tử Mahānāma dòng Sakka đã suy nghĩ thế này: “Hôm nay không phải là lúc thích hợp để hầu cận Thế Tôn. Thế Tôn đã mệt mỏi. Ngày mai ta sẽ hầu cận Thế Tôn.” Sau khi đảnh lễ Thế Tôn và đi nhiễu bên phải, ông đã ra về. Atha kho mahānāmo sakko tassā rattiyā accayena yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho mahānāmaṃ sakkaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘tayo khome, mahānāma, satthāro santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Idha, mahānāma, ekacco satthā kāmānaṃ pariññaṃ paññāpeti; na rūpānaṃ pariññaṃ paññāpeti, na vedanānaṃ pariññaṃ paññāpeti. Idha pana, mahānāma, ekacco satthā kāmānaṃ pariññaṃ paññāpeti, rūpānaṃ pariññaṃ paññāpeti; na vedanānaṃ pariññaṃ paññāpeti. Idha pana, mahānāma, ekacco satthā kāmānaṃ pariññaṃ paññāpeti, rūpānaṃ pariññaṃ paññāpeti, vedanānaṃ pariññaṃ paññāpeti. Ime kho, mahānāma, tayo satthāro santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. ‘Imesaṃ, mahānāma, tiṇṇaṃ satthārānaṃ ekā niṭṭhā udāhu puthu niṭṭhā’’’ti? Rồi vương tử Mahānāma dòng Sakka, sau khi đêm ấy đã qua, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã ngồi một bên. Thế Tôn đã nói điều này với vương tử Mahānāma dòng Sakka đang ngồi một bên: “Này Mahānāma, có ba vị đạo sư này hiện hữu, có mặt ở đời. Thế nào là ba? Này Mahānāma, ở đây, có vị đạo sư chế định sự liễu tri các dục; không chế định sự liễu tri các sắc, không chế định sự liễu tri các thọ. Lại nữa, này Mahānāma, ở đây, có vị đạo sư chế định sự liễu tri các dục, chế định sự liễu tri các sắc; không chế định sự liễu tri các thọ. Lại nữa, này Mahānāma, ở đây, có vị đạo sư chế định sự liễu tri các dục, chế định sự liễu tri các sắc, và chế định sự liễu tri các thọ. Này Mahānāma, đây là ba vị đạo sư hiện hữu, có mặt ở đời. ‘Này Mahānāma, ba vị đạo sư này có cùng một đích đến hay có đích đến khác nhau?’” Evaṃ vutte bharaṇḍu kālāmo mahānāmaṃ sakkaṃ etadavoca – ‘‘ekāti, mahānāma, vadehī’’ti. Evaṃ vutte bhagavā mahānāmaṃ sakkaṃ etadavoca – ‘‘nānāti, mahānāma, vadehī’’ti. Dutiyampi kho bharaṇḍu kālāmo mahānāmaṃ sakkaṃ etadavoca – ‘‘ekāti, mahānāma, vadehī’’ti. Dutiyampi kho bhagavā mahānāmaṃ sakkaṃ etadavoca – ‘‘nānāti, mahānāma, vadehī’’ti. Tatiyampi kho bharaṇḍu kālāmo mahānāmaṃ sakkaṃ etadavoca – ‘‘ekāti, mahānāma[Pg.282], vadehī’’ti. Tatiyampi kho bhagavā mahānāmaṃ sakkaṃ etadavoca – ‘‘nānāti, mahānāma, vadehī’’ti. Khi được nói như vậy, Bharaṇḍu Kālāma đã nói với vương tử Mahānāma dòng Sakka điều này: “Này Mahānāma, hãy nói là: ‘Giống nhau’.” Khi được nói như vậy, Thế Tôn đã nói với vương tử Mahānāma dòng Sakka điều này: “Này Mahānāma, hãy nói là: ‘Khác nhau’.” Lần thứ hai, Bharaṇḍu Kālāma cũng nói với vương tử Mahānāma dòng Sakka: “Này Mahānāma, hãy nói là: ‘Giống nhau’.” Lần thứ hai, Thế Tôn cũng nói với vương tử Mahānāma dòng Sakka: “Này Mahānāma, hãy nói là: ‘Khác nhau’.” Lần thứ ba, Bharaṇḍu Kālāma cũng nói với vương tử Mahānāma dòng Sakka: “Này Mahānāma, hãy nói là: ‘Giống nhau’.” Lần thứ ba, Thế Tôn cũng nói với vương tử Mahānāma dòng Sakka: “Này Mahānāma, hãy nói là: ‘Khác nhau’.” Atha kho bharaṇḍu kālāmassa etadahosi – ‘‘mahesakkhassa vatamhi mahānāmassa sakkassa sammukhā samaṇena gotamena yāvatatiyaṃ apasādito. Yaṃnūnāhaṃ kapilavatthumhā pakkameyya’’nti. Atha kho bharaṇḍu kālāmo kapilavatthumhā pakkāmi. Yaṃ kapilavatthumhā pakkāmi tathā pakkantova ahosi na puna paccāgacchīti. Catutthaṃ. Rồi Bharaṇḍu Kālāma đã suy nghĩ thế này: “Thật vậy, ta đã bị Sa-môn Gotama bác bỏ đến lần thứ ba ngay trước mặt vương tử Mahānāma dòng Sakka, một người có thế lực lớn. Hay là ta nên rời khỏi Kapilavatthu.” Rồi Bharaṇḍu Kālāma đã rời khỏi Kapilavatthu. Khi ông rời khỏi Kapilavatthu, ông đã ra đi như vậy và không bao giờ quay trở lại. Hết phẩm thứ tư. 5. Hatthakasuttaṃ 5. Kinh Hatthaka 128. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho hatthako devaputto abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā – ‘‘bhagavato purato ṭhassāmī’’ti osīdatimeva saṃsīdatimeva, na sakkoti saṇṭhātuṃ. Seyyathāpi nāma sappi vā telaṃ vā vālukāya āsittaṃ osīdatimeva saṃsīdatimeva, na saṇṭhāti; evamevaṃ hatthako devaputto – ‘‘bhagavato purato ṭhassāmī’’ti osīdatimeva saṃsīdatimeva, na sakkoti saṇṭhātuṃ. 128. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, thiên tử Hatthaka, vào lúc đêm đã khuya, với dung sắc thù thắng, làm toàn thể Jetavana sáng rực, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ đứng trước mặt Thế Tôn,’ vị ấy cứ bị lún xuống, cứ bị chìm xuống, không thể đứng vững được. Ví như bơ hay dầu được đổ trên cát, nó cứ bị lún xuống, cứ bị chìm xuống, không đứng vững được; cũng vậy, thiên tử Hatthaka, (nghĩ rằng): ‘Ta sẽ đứng trước mặt Thế Tôn,’ vị ấy cứ bị lún xuống, cứ bị chìm xuống, không thể đứng vững được. Atha kho bhagavā hatthakaṃ devaputtaṃ etadavoca – ‘‘oḷārikaṃ, hatthaka, attabhāvaṃ abhinimmināhī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti, kho hatthako devaputto bhagavato paṭissutvā oḷārikaṃ attabhāvaṃ abhinimminitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitaṃ kho hatthakaṃ devaputtaṃ bhagavā etadavoca – Bấy giờ, Thế Tôn nói với thiên tử Hatthaka điều này: ‘Này Hatthaka, hãy hóa hiện một thân thể thô.’ ‘Vâng, bạch Thế Tôn,’ thiên tử Hatthaka vâng đáp Thế Tôn, hóa hiện một thân thể thô, đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng một bên. Thế Tôn nói với thiên tử Hatthaka đang đứng một bên điều này: ‘‘Ye te, hatthaka, dhammā pubbe manussabhūtassa pavattino ahesuṃ, api nu te te dhammā etarahi pavattino’’ti? ‘‘Ye ca me, bhante, dhammā pubbe manussabhūtassa pavattino ahesuṃ, te ca me dhammā etarahi pavattino; ye ca me, bhante, dhammā pubbe manussabhūtassa nappavattino ahesuṃ, te ca me dhammā etarahi pavattino. Seyyathāpi, bhante, bhagavā etarahi ākiṇṇo viharati bhikkhūhi bhikkhunīhi upāsakehi upāsikāhi rājūhi [Pg.283] rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi; evamevaṃ kho ahaṃ, bhante, ākiṇṇo viharāmi devaputtehi. Dūratopi, bhante, devaputtā āgacchanti hatthakassa devaputtassa santike ‘dhammaṃ sossāmā’ti. Tiṇṇāhaṃ, bhante, dhammānaṃ atitto appaṭivāno kālaṅkato. Katamesaṃ tiṇṇaṃ? Bhagavato ahaṃ, bhante, dassanassa atitto appaṭivāno kālaṅkato; saddhammasavanassāhaṃ, bhante, atitto appaṭivāno kālaṅkato; saṅghassāhaṃ, bhante, upaṭṭhānassa atitto appaṭivāno kālaṅkato. Imesaṃ kho ahaṃ, bhante, tiṇṇaṃ dhammānaṃ atitto appaṭivāno kālaṅkato’’ti. ‘Này Hatthaka, những pháp mà ngươi đã thực hành khi còn là người, những pháp ấy bây giờ có còn được thực hành không?’ ‘Bạch Thế Tôn, những pháp mà con đã thực hành khi còn là người, những pháp ấy bây giờ con vẫn thực hành; và bạch Thế Tôn, những pháp mà con chưa từng thực hành khi còn là người, những pháp ấy bây giờ con cũng thực hành. Bạch Thế Tôn, cũng như Thế Tôn bây giờ sống giữa các Tỳ khưu, Tỳ khưu ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, các vua chúa, các đại thần, các người theo ngoại đạo, và các đệ tử của họ; cũng vậy, bạch Thế Tôn, con sống giữa các thiên tử. Bạch Thế Tôn, từ xa, các thiên tử cũng đến gần thiên tử Hatthaka (nghĩ rằng): ‘Chúng ta sẽ nghe Pháp.’ Bạch Thế Tôn, con đã mệnh chung mà không thỏa mãn, không nhàm chán đối với ba pháp. Ba pháp nào? Bạch Thế Tôn, con đã mệnh chung mà không thỏa mãn, không nhàm chán đối với việc diện kiến Thế Tôn; bạch Thế Tôn, con đã mệnh chung mà không thỏa mãn, không nhàm chán đối với việc nghe diệu pháp; bạch Thế Tôn, con đã mệnh chung mà không thỏa mãn, không nhàm chán đối với việc phục vụ Tăng chúng. Bạch Thế Tôn, con đã mệnh chung mà không thỏa mãn, không nhàm chán đối với ba pháp này.’ ‘‘Nāhaṃ bhagavato dassanassa, tittimajjhagā kudācanaṃ; Saṅghassa upaṭṭhānassa, saddhammasavanassa ca. Con chưa bao giờ đạt được sự thỏa mãn, đối với việc diện kiến Thế Tôn, đối với việc phục vụ Tăng chúng, và đối với việc nghe diệu pháp. ‘‘Adhisīlaṃ sikkhamāno, saddhammasavane rato; Tiṇṇaṃ dhammānaṃ atitto, hatthako avihaṃ gato’’ti. pañcamaṃ; ‘Thực hành tăng thượng giới, ưa thích nghe diệu pháp, không thỏa mãn với ba pháp, Hatthaka đã đi đến cõi Aviha (Vô Phiền).’ Kinh thứ năm. 6. Kaṭuviyasuttaṃ 6. Kinh Kaṭuviya (Miếng Đồ Ăn Thừa) 129. Ekaṃ samayaṃ bhagavā bārāṇasiyaṃ viharati isipatane migadāye. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya bārāṇasiṃ piṇḍāya pāvisi. Addasā kho bhagavā goyogapilakkhasmiṃ piṇḍāya caramāno aññataraṃ bhikkhuṃ rittassādaṃ bāhirassādaṃ muṭṭhassatiṃ asampajānaṃ asamāhitaṃ vibbhantacittaṃ pākatindriyaṃ. Disvā taṃ bhikkhuṃ etadavoca – 129. Một thời, Thế Tôn trú ở Bārāṇasī, tại Isipatana, Migadāya. Bấy giờ, vào buổi sáng, Thế Tôn đắp y, mang y bát, vào thành Bārāṇasī để khất thực. Khi đang đi khất thực ở gần cây đa Goyoga, Thế Tôn thấy một Tỳ khưu nọ, người có vị giác trống rỗng, có vị giác bên ngoài, thất niệm, không tỉnh giác, không định tĩnh, tâm tán loạn, các căn buông thả. Thấy vậy, Ngài nói với vị Tỳ khưu ấy điều này: ‘‘Mā kho tvaṃ, bhikkhu, attānaṃ kaṭuviyamakāsi. Taṃ vata bhikkhu kaṭuviyakataṃ attānaṃ āmagandhena avassutaṃ makkhikā nānupatissanti nānvāssavissantīti, netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’’ti. Atha kho so bhikkhu bhagavatā iminā ovādena ovadito saṃvegamāpādi. Atha kho bhagavā bārāṇasiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto bhikkhū āmantesi – ‘Này Tỳ khưu, chớ làm cho tự thân mình giống như miếng đồ ăn thừa. Này Tỳ khưu, đối với người đã tự làm cho mình giống như miếng đồ ăn thừa, bị ướt đẫm bởi mùi hôi tanh, mà các con ruồi sẽ không bu đến, sẽ không bám theo, trường hợp ấy không xảy ra.’ Bấy giờ, vị Tỳ khưu ấy, được Thế Tôn khuyên dạy bằng lời giáo huấn này, đã đạt đến sự xúc động. Bấy giờ, Thế Tôn, sau khi đi khất thực ở Bārāṇasī, lúc về sau buổi ăn, sau khi đi khất thực trở về, đã gọi các Tỳ khưu: ‘‘Idhāhaṃ, bhikkhave, pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya bārāṇasiṃ [Pg.284] piṇḍāya pāvisiṃ. Addasaṃ kho ahaṃ, bhikkhave, goyogapilakkhasmiṃ piṇḍāya caramāno aññataraṃ bhikkhuṃ rittassādaṃ bāhirassādaṃ muṭṭhassatiṃ asampajānaṃ asamāhitaṃ vibbhantacittaṃ pākatindriyaṃ. Disvā taṃ bhikkhuṃ etadavocaṃ – ‘Này các Tỳ khưu, hôm nay, vào buổi sáng, Ta đắp y, mang y bát, vào thành Bārāṇasī để khất thực. Này các Tỳ khưu, khi đang đi khất thực ở gần cây đa Goyoga, Ta thấy một Tỳ khưu nọ, người có vị giác trống rỗng, có vị giác bên ngoài, thất niệm, không tỉnh giác, không định tĩnh, tâm tán loạn, các căn buông thả. Thấy vậy, Ta nói với vị Tỳ khưu ấy điều này: ‘‘‘Mā kho tvaṃ, bhikkhu, attānaṃ kaṭuviyamakāsi. Taṃ vata bhikkhu kaṭuviyakataṃ attānaṃ āmagandhena avassutaṃ makkhikā nānupatissanti nānvāssavissantīti, netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’ti. Atha kho, bhikkhave, so bhikkhu mayā iminā ovādena ovadito saṃvegamāpādī’’ti. Evaṃ vutte aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kiṃ nu kho, bhante, kaṭuviyaṃ? Ko āmagandho? Kā makkhikā’’ti? ‘‘Này Tỳ khưu, chớ làm cho tự thân mình giống như miếng đồ ăn thừa. Này Tỳ khưu, đối với người đã tự làm cho mình giống như miếng đồ ăn thừa, bị ướt đẫm bởi mùi hôi tanh, mà các con ruồi sẽ không bu đến, sẽ không bám theo, trường hợp ấy không xảy ra.’ Này các Tỳ khưu, bấy giờ, vị Tỳ khưu ấy, được Ta khuyên dạy bằng lời giáo huấn này, đã đạt đến sự xúc động.’ Khi được nói vậy, một Tỳ khưu khác bạch với Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, thế nào là miếng đồ ăn thừa? Thế nào là mùi hôi tanh? Thế nào là các con ruồi?’ ‘‘Abhijjhā kho, bhikkhu, kaṭuviyaṃ; byāpādo āmagandho; pāpakā akusalā vitakkā makkhikā. Taṃ vata, bhikkhu, kaṭuviyakataṃ attānaṃ āmagandhena avassutaṃ makkhikā nānupatissanti nānvāssavissantīti, netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’’ti. ‘Này Tỳ khưu, tham ái chính là miếng đồ ăn thừa; sân hận chính là mùi hôi tanh; các tư duy xấu ác, bất thiện chính là các con ruồi. Này Tỳ khưu, đối với người đã tự làm cho mình giống như miếng đồ ăn thừa, bị ướt đẫm bởi mùi hôi tanh, mà các con ruồi sẽ không bu đến, sẽ không bám theo, trường hợp ấy không xảy ra.’ ‘‘Aguttaṃ cakkhusotasmiṃ, indriyesu asaṃvutaṃ; Makkhikānupatissanti, saṅkappā rāganissitā. ‘Không phòng hộ ở mắt và tai, không thu thúc trong các căn, các con ruồi sẽ bu đến, tức là các ý nghĩ dựa vào tham ái. ‘‘Kaṭuviyakato bhikkhu, āmagandhe avassuto; Ārakā hoti nibbānā, vighātasseva bhāgavā. ‘Vị Tỳ khưu đã trở thành miếng đồ ăn thừa, bị ướt đẫm bởi mùi hôi tanh, thì xa lìa Nibbāna, chỉ có phần trong sự phiền não. ‘‘Gāme vā yadi vāraññe, aladdhā samathamattano ; Pareti bālo dummedho, makkhikāhi purakkhato. ‘Dù ở làng hay ở rừng, kẻ ngu si, trí tuệ thấp kém, không đạt được sự an tịnh cho tự thân, đi lang thang, bị các con ruồi vây quanh. ‘‘Ye ca sīlena sampannā, paññāyūpasameratā; Upasantā sukhaṃ senti, nāsayitvāna makkhikā’’ti. chaṭṭhaṃ; ‘Còn những ai đầy đủ giới hạnh, ưa thích sự an tịnh bằng trí tuệ, các vị ấy, sau khi đã diệt trừ các con ruồi, được an tịnh, sống an lạc.’ Kinh thứ sáu. 7. Paṭhamaanuruddhasuttaṃ 7. Kinh Anuruddha thứ nhất 130. Atha kho āyasmā anuruddho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā anuruddho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘idhāhaṃ, bhante, dibbena cakkhunā [Pg.285] visuddhena atikkantamānusakena yebhuyyena passāmi mātugāmaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjamānaṃ. Katihi nu kho, bhante, dhammehi samannāgato mātugāmo kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjatī’’ti? 130. Rồi Tôn giả Anuruddha đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Anuruddha bạch Thế Tôn: – Bạch Thế Tôn, ở đây, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, con thấy phần lớn người nữ, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Bạch Thế Tôn, do thành tựu bao nhiêu pháp mà người nữ, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục? ‘‘Tīhi kho, anuruddha, dhammehi samannāgato mātugāmo kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Katamehi tīhi? Idha, anuruddha, mātugāmo pubbaṇhasamayaṃ maccheramalapariyuṭṭhitena cetasā agāraṃ ajjhāvasati, majjhanhikasamayaṃ issāpariyuṭṭhitena cetasā agāraṃ ajjhāvasati, sāyanhasamayaṃ kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā agāraṃ ajjhāvasati. Imehi kho, anuruddha, tīhi dhammehi samannāgato mātugāmo kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjatī’’ti. Sattamaṃ. – Này Anuruddha, do thành tựu ba pháp, người nữ, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Thế nào là ba? Này Anuruddha, ở đây, người nữ vào buổi sáng, sống trong gia đình với tâm bị cấu uế xan tham xâm chiếm; vào buổi trưa, sống trong gia đình với tâm bị tật đố xâm chiếm; vào buổi chiều, sống trong gia đình với tâm bị tham dục xâm chiếm. Này Anuruddha, do thành tựu ba pháp này, người nữ, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. (Kinh) thứ bảy. 8. Dutiyaanuruddhasuttaṃ 8. Kinh Anuruddha thứ hai 131. Atha kho āyasmā anuruddho yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā anuruddho āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘idhāhaṃ, āvuso sāriputta, dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena sahassaṃ lokaṃ olokemi. Āraddhaṃ kho pana me vīriyaṃ asallīnaṃ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṃ cittaṃ ekaggaṃ. Atha ca pana me nānupādāya āsavehi cittaṃ vimuccatī’’ti. 131. Rồi Tôn giả Anuruddha đi đến chỗ Tôn giả Sāriputta; sau khi đến, cùng Tôn giả Sāriputta nói lên những lời chào hỏi thân hữu. Sau khi nói lên những lời chào hỏi thân hữu, đáng ghi nhớ, liền ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Anuruddha nói với Tôn giả Sāriputta: – Này Hiền giả Sāriputta, ở đây, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, tôi nhìn thấy một ngàn thế giới. Và tinh tấn của tôi được khơi dậy, không lùi bước; niệm được an trú, không quên lãng; thân được khinh an, không bồn chồn; tâm được định tĩnh, nhất tâm. Tuy vậy, tâm của tôi vẫn không được giải thoát khỏi các lậu hoặc, do không còn chấp thủ. ‘‘Yaṃ kho te, āvuso anuruddha, evaṃ hoti – ‘ahaṃ dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena sahassaṃ lokaṃ volokemī’ti, idaṃ te mānasmiṃ. Yampi te, āvuso anuruddha, evaṃ hoti – ‘āraddhaṃ kho pana me vīriyaṃ asallīnaṃ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṃ cittaṃ ekagga’nti, idaṃ te uddhaccasmiṃ. Yampi te, āvuso anuruddha, evaṃ hoti – ‘atha ca pana me nānupādāya āsavehi cittaṃ vimuccatī’ti, idaṃ [Pg.286] te kukkuccasmiṃ. Sādhu vatāyasmā anuruddho ime tayo dhamme pahāya, ime tayo dhamme amanasikaritvā amatāya dhātuyā cittaṃ upasaṃharatū’’ti. – Này Hiền giả Anuruddha, khi Hiền giả nghĩ rằng: ‘Với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, tôi nhìn thấy một ngàn thế giới,’ đó là mạn của Hiền giả. Khi Hiền giả nghĩ rằng: ‘Và tinh tấn của tôi được khơi dậy, không lùi bước; niệm được an trú, không quên lãng; thân được khinh an, không bồn chồn; tâm được định tĩnh, nhất tâm,’ đó là trạo cử của Hiền giả. Khi Hiền giả nghĩ rằng: ‘Tuy vậy, tâm của tôi vẫn không được giải thoát khỏi các lậu hoặc, do không còn chấp thủ,’ đó là hối quá của Hiền giả. Lành thay, mong Tôn giả Anuruddha hãy từ bỏ ba pháp này, không tác ý đến ba pháp này, và hướng tâm đến giới bất tử. Atha kho āyasmā anuruddho aparena samayena ime tayo dhamme pahāya, ime tayo dhamme amanasikaritvā amatāya dhātuyā cittaṃ upasaṃhari. Atha kho āyasmā anuruddho eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva – yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tadanuttaraṃ – brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi. ‘‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’’ti abbhaññāsi. Aññataro ca panāyasmā anuruddho arahataṃ ahosīti. Aṭṭhamaṃ. Rồi Tôn giả Anuruddha, vào một thời gian khác, đã từ bỏ ba pháp này, không tác ý đến ba pháp này, và hướng tâm đến giới bất tử. Rồi Tôn giả Anuruddha, sống một mình, viễn ly, không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần, không bao lâu đã tự mình với thắng trí, chứng ngộ, đạt đến và an trú ngay trong hiện tại mục đích vô thượng của phạm hạnh mà vì nó các thiện nam tử đã chân chánh xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Vị ấy biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’ Và Tôn giả Anuruddha đã trở thành một trong các vị A-la-hán. (Kinh) thứ tám. 9. Paṭicchannasuttaṃ 9. Kinh Che Đậy 132. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, paṭicchannāni āvahanti, no vivaṭāni. Katamāni tīṇi? Mātugāmo, bhikkhave, paṭicchanno āvahati, no vivaṭo; brāhmaṇānaṃ, bhikkhave, mantā paṭicchannā āvahanti, no vivaṭā; micchādiṭṭhi, bhikkhave, paṭicchannā āvahati, no vivaṭā. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi paṭicchannāni āvahanti, no vivaṭāni. 132. – Này các Tỳ khưu, có ba điều này được che đậy thì mới phát huy tác dụng, không phải khi phơi bày. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, người nữ được che đậy thì mới phát huy tác dụng, không phải khi phơi bày; này các Tỳ khưu, các câu mật chú của Bà-la-môn được che đậy thì mới phát huy tác dụng, không phải khi phơi bày; này các Tỳ khưu, tà kiến được che đậy thì mới phát huy tác dụng, không phải khi phơi bày. Này các Tỳ khưu, đây là ba điều được che đậy thì mới phát huy tác dụng, không phải khi phơi bày. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, vivaṭāni virocanti, no paṭicchannāni. Katamāni tīṇi? Candamaṇḍalaṃ, bhikkhave, vivaṭaṃ virocati, no paṭicchannaṃ; sūriyamaṇḍalaṃ, bhikkhave, vivaṭaṃ virocati, no paṭicchannaṃ; tathāgatappavedito dhammavinayo, bhikkhave, vivaṭo virocati, no paṭicchanno. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi vivaṭāni virocanti, no paṭicchannānī’’ti. Navamaṃ. – Này các Tỳ khưu, có ba điều này được phơi bày thì mới tỏa sáng, không phải khi che đậy. Thế nào là ba? Này các Tỳ khưu, mặt trăng được phơi bày thì mới tỏa sáng, không phải khi che đậy; này các Tỳ khưu, mặt trời được phơi bày thì mới tỏa sáng, không phải khi che đậy; này các Tỳ khưu, Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng được phơi bày thì mới tỏa sáng, không phải khi che đậy. Này các Tỳ khưu, đây là ba điều được phơi bày thì mới tỏa sáng, không phải khi che đậy. (Kinh) thứ chín. 10. Lekhasuttaṃ 10. Kinh Nét Chữ 133. ‘‘Tayome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Pāsāṇalekhūpamo puggalo, pathavilekhūpamo puggalo, udakalekhūpamo puggalo. Katamo ca, bhikkhave, pāsāṇalekhūpamo puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo abhiṇhaṃ kujjhati. So ca khvassa kodho [Pg.287] dīgharattaṃ anuseti. Seyyathāpi, bhikkhave, pāsāṇe lekhā na khippaṃ lujjati vātena vā udakena vā, ciraṭṭhitikā hoti; evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo abhiṇhaṃ kujjhati. So ca khvassa kodho dīgharattaṃ anuseti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, pāsāṇalekhūpamo puggalo. 133. – Này các Tỳ khưu, có ba hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là ba? Hạng người như nét chữ khắc trên đá, hạng người như nét chữ vẽ trên đất, và hạng người như nét chữ vẽ trên nước. Và này các Tỳ khưu, thế nào là hạng người như nét chữ khắc trên đá? Ở đây, này các Tỳ khưu, có hạng người thường hay phẫn nộ. Và cơn phẫn nộ ấy của người ấy tồn tại lâu dài. Ví như, này các Tỳ khưu, nét chữ khắc trên đá không mau lẹ bị xóa mất bởi gió hay bởi nước, nó tồn tại lâu dài; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có hạng người thường hay phẫn nộ. Và cơn phẫn nộ ấy của người ấy tồn tại lâu dài. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là hạng người như nét chữ khắc trên đá. ‘‘Katamo ca, bhikkhave, pathavilekhūpamo puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo abhiṇhaṃ kujjhati. So ca khvassa kodho na dīgharattaṃ anuseti. Seyyathāpi, bhikkhave, pathaviyā lekhā khippaṃ lujjati vātena vā udakena vā, na ciraṭṭhitikā hoti; evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo abhiṇhaṃ kujjhati. So ca khvassa kodho na dīgharattaṃ anuseti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, pathavilekhūpamo puggalo. Này các Tỳ khưu, thế nào là người giống như vết vạch trên đất? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người thường hay phẫn nộ. Và cơn phẫn nộ của người ấy không tồn tại lâu dài. Này các Tỳ khưu, ví như vết vạch trên đất nhanh chóng bị xóa đi bởi gió hoặc bởi nước, không tồn tại lâu dài; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có người thường hay phẫn nộ. Và cơn phẫn nộ của người ấy không tồn tại lâu dài. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người giống như vết vạch trên đất. ‘‘Katamo ca, bhikkhave, udakalekhūpamo puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo āgāḷhenapi vuccamāno pharusenapi vuccamāno amanāpenapi vuccamāno sandhiyatimeva saṃsandatimeva sammodatimeva. Seyyathāpi, bhikkhave, udake lekhā khippaṃyeva paṭivigacchati, na ciraṭṭhitikā hoti; evamevaṃ kho, bhikkhave, idhekacco puggalo āgāḷhenapi vuccamāno pharusenapi vuccamāno amanāpenapi vuccamāno sandhiyatimeva saṃsandatimeva sammodatimeva. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, udakalekhūpamo puggalo. Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti. Dasamaṃ. Này các Tỳ khưu, thế nào là người giống như vết vạch trên nước? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người dù bị nói lời nặng nề, dù bị nói lời thô lỗ, dù bị nói lời không vừa ý, vẫn hòa hợp, vẫn thân thiện, vẫn vui vẻ. Này các Tỳ khưu, ví như vết vạch trên nước liền biến mất, không tồn tại lâu dài; cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có người dù bị nói lời nặng nề, dù bị nói lời thô lỗ, dù bị nói lời không vừa ý, vẫn hòa hợp, vẫn thân thiện, vẫn vui vẻ. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là người giống như vết vạch trên nước. Này các Tỳ khưu, ba hạng người này có mặt, hiện hữu trong thế gian. (Kinh) thứ mười. Kusināravaggo terasamo. Phẩm Kusināra, thứ mười ba. Tassuddānaṃ – Phần tóm lược của phẩm ấy: Kusinārabhaṇḍanā ceva, gotamabharaṇḍuhatthako; Kaṭuviyaṃ dve anuruddhā, paṭicchannaṃ lekhena te dasāti. Kusināra, và Bhaṇḍana, Gotama, Bharaṇḍu, Hatthaka; Kaṭuviya, hai kinh Anuruddha, Paṭicchanna, và Lekha, đó là mười kinh. (14) 4. Yodhājīvavaggo (14) 4. Phẩm Người Lính Chiến (Yodhājīva) 1. Yodhājīvasuttaṃ 1. Kinh Người Lính Chiến 134. ‘‘Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato yodhājīvo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhyaṃ gacchati. Katamehi tīhi[Pg.288]? Idha, bhikkhave, yodhājīvo dūre pātī ca hoti akkhaṇavedhī ca mahato ca kāyassa padāletā. Imehi, kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato yodhājīvo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhyaṃ gacchati. Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu dūre pātī ca hoti akkhaṇavedhī ca mahato ca kāyassa padāletā. 134. Này các Tỳ khưu, người lính chiến hội đủ ba yếu tố thì xứng đáng với vua, được vua dùng, và được xem là một bộ phận của nhà vua. Ba yếu tố nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, người lính chiến có thể bắn xa, là một xạ thủ, và có thể xuyên thủng vật thể lớn. Này các Tỳ khưu, người lính chiến hội đủ ba yếu tố này thì xứng đáng với vua, được vua dùng, và được xem là một bộ phận của nhà vua. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu hội đủ ba yếu tố thì xứng đáng được cúng dường... là ruộng phước vô thượng cho đời. Ba yếu tố nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu có thể bắn xa, là một xạ thủ, và có thể xuyên thủng vật thể lớn. ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu dūre pātī hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu yaṃ kiñci rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ rūpaṃ – ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Yā kāci vedanā atītānāgatapaccuppannā ajjhattā vā bahiddhā vā oḷārikā vā sukhumā vā hīnā vā paṇītā vā yā dūre santike vā, sabbaṃ vedanaṃ – ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Yā kāci saññā atītānāgatapaccuppannā ajjhattā vā bahiddhā vā oḷārikā vā sukhumā vā hīnā vā paṇītā vā yā dūre santike vā, sabbaṃ saññaṃ – ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Ye keci saṅkhārā atītānāgatapaccuppannā ajjhattā vā bahiddhā vā oḷārikā vā sukhumā vā hīnā vā paṇītā vā ye dūre santike vā, sabbe saṅkhāre – ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Yaṃ kiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ viññāṇaṃ – ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu dūre pātī hoti. Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có thể bắn xa? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu đối với bất cứ sắc nào, dù quá khứ, tương lai, hay hiện tại, ở trong hay ở ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, vị ấy thấy tất cả sắc với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Đối với bất cứ thọ nào, dù quá khứ, tương lai, hay hiện tại, ở trong hay ở ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, vị ấy thấy tất cả thọ với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Đối với bất cứ tưởng nào, dù quá khứ, tương lai, hay hiện tại, ở trong hay ở ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, vị ấy thấy tất cả tưởng với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Đối với bất cứ hành nào, dù quá khứ, tương lai, hay hiện tại, ở trong hay ở ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, vị ấy thấy tất cả các hành với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Đối với bất cứ thức nào, dù quá khứ, tương lai, hay hiện tại, ở trong hay ở ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, vị ấy thấy tất cả thức với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có thể bắn xa. ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu akkhaṇavedhī hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti; ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti; ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti; ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī [Pg.289] paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu akkhaṇavedhī hoti. Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu là một xạ thủ? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu biết như thật: ‘Đây là khổ,’ biết như thật: ‘Đây là nguồn gốc của khổ,’ biết như thật: ‘Đây là sự diệt khổ,’ biết như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt khổ.’ Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu là một xạ thủ. ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu mahato kāyassa padāletā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu mahantaṃ avijjākkhandhaṃ padāleti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu mahato kāyassa padāletā hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Paṭhamaṃ. Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có thể xuyên thủng vật thể lớn? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu xuyên thủng khối vô minh to lớn. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có thể xuyên thủng vật thể lớn. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu hội đủ ba pháp này thì xứng đáng được cúng dường... là ruộng phước vô thượng cho đời. (Kinh) thứ nhất. 2. Parisāsuttaṃ 2. Kinh Hội Chúng 135. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, parisā. Katamā tisso? Ukkācitavinītā parisā, paṭipucchāvinītā parisā, yāvatāvinītā parisā – imā kho, bhikkhave, tisso parisā’’ti. Dutiyaṃ. 135. Này các Tỳ khưu, có ba loại hội chúng này. Ba loại nào? Hội chúng được giáo huấn qua lời giảng giải, hội chúng được giáo huấn qua sự hỏi đáp, và hội chúng chỉ được giáo huấn ở một mức độ nhất định. Này các Tỳ khưu, đây là ba loại hội chúng. (Kinh) thứ hai. 3. Mittasuttaṃ 3. Kinh Người Bạn 136. ‘‘Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato mitto sevitabbo. Katamehi tīhi? ( ) Duddadaṃ dadāti, dukkaraṃ karoti, dukkhamaṃ khamati – imehi kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato mitto sevitabbo’’ti. Tatiyaṃ. 136. Này các Tỳ khưu, người bạn hội đủ ba yếu tố thì nên kết giao. Ba yếu tố nào? Người ấy cho vật khó cho, làm việc khó làm, nhẫn chịu điều khó nhẫn. Này các Tỳ khưu, người bạn hội đủ ba yếu tố này thì nên kết giao. (Kinh) thứ ba. 4. Uppādāsuttaṃ 4. Kinh Sự Sanh Khởi 137. ‘‘Uppādā vā, bhikkhave, tathāgatānaṃ anuppādā vā tathāgatānaṃ, ṭhitāva sā dhātu dhammaṭṭhitatā dhammaniyāmatā. Sabbe saṅkhārā aniccā. Taṃ tathāgato abhisambujjhati abhisameti. Abhisambujjhitvā abhisametvā ācikkhati deseti paññāpeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti – ‘sabbe saṅkhārā aniccā’ti. Uppādā vā, bhikkhave, tathāgatānaṃ anuppādā vā tathāgatānaṃ ṭhitāva sā dhātu dhammaṭṭhitatā dhammaniyāmatā. Sabbe saṅkhārā dukkhā. Taṃ tathāgato abhisambujjhati abhisameti. Abhisambujjhitvā [Pg.290] abhisametvā ācikkhati deseti paññāpeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti – ‘sabbe saṅkhārā dukkhā’ti. Uppādā vā, bhikkhave, tathāgatānaṃ anuppādā vā tathāgatānaṃ ṭhitāva sā dhātu dhammaṭṭhitatā dhammaniyāmatā. Sabbe dhammā anattā. Taṃ tathāgato abhisambujjhati abhisameti. Abhisambujjhitvā abhisametvā ācikkhati deseti paññāpeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti – ‘sabbe dhammā anattā’’’ti. Catutthaṃ. 137. “Này các Tỳ khưu, dù các đức Như Lai có xuất hiện hay không xuất hiện, yếu tố ấy vẫn an trú, là định tánh của pháp, là quy luật của pháp. Tất cả các pháp hữu vi là vô thường. Điều ấy, Như Lai tự mình giác ngộ, tự mình chứng đạt. Sau khi đã tự mình giác ngộ, tự mình chứng đạt, Ngài chỉ dạy, thuyết giảng, trình bày, thiết lập, khai thị, phân tích, làm cho sáng tỏ rằng: ‘Tất cả các pháp hữu vi là vô thường’. Này các Tỳ khưu, dù các đức Như Lai có xuất hiện hay không xuất hiện, yếu tố ấy vẫn an trú, là định tánh của pháp, là quy luật của pháp. Tất cả các pháp hữu vi là khổ. Điều ấy, Như Lai tự mình giác ngộ, tự mình chứng đạt. Sau khi đã tự mình giác ngộ, tự mình chứng đạt, Ngài chỉ dạy, thuyết giảng, trình bày, thiết lập, khai thị, phân tích, làm cho sáng tỏ rằng: ‘Tất cả các pháp hữu vi là khổ’. Này các Tỳ khưu, dù các đức Như Lai có xuất hiện hay không xuất hiện, yếu tố ấy vẫn an trú, là định tánh của pháp, là quy luật của pháp. Tất cả các pháp là vô ngã. Điều ấy, Như Lai tự mình giác ngộ, tự mình chứng đạt. Sau khi đã tự mình giác ngộ, tự mình chứng đạt, Ngài chỉ dạy, thuyết giảng, trình bày, thiết lập, khai thị, phân tích, làm cho sáng tỏ rằng: ‘Tất cả các pháp là vô ngã’.” 5. Kesakambalasuttaṃ 5. Kinh Vải Dệt Bằng Tóc 138. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yāni kānici tantāvutānaṃ vatthānaṃ, kesakambalo tesaṃ paṭikiṭṭho akkhāyati. Kesakambalo, bhikkhave, sīte sīto, uṇhe uṇho, dubbaṇṇo, duggandho, dukkhasamphasso. Evamevaṃ kho, bhikkhave, yāni kānici puthusamaṇabrāhmaṇavādānaṃ makkhalivādo tesaṃ paṭikiṭṭho akkhāyati. 138. “Này các Tỳ khưu, ví như trong tất cả các loại vải dệt bằng sợi, tấm vải dệt bằng tóc người được xem là loại hạ tiện nhất. Này các Tỳ khưu, tấm vải dệt bằng tóc người thì lạnh trong mùa lạnh, nóng trong mùa nóng, màu sắc xấu xí, mùi hôi thối, xúc chạm khó chịu. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, trong tất cả các học thuyết của nhiều Sa-môn, Bà-la-môn, học thuyết của Makkhali được xem là hạ tiện nhất. ‘‘Makkhali, bhikkhave, moghapuriso evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – ‘natthi kammaṃ, natthi kiriyaṃ, natthi vīriya’nti. Yepi te, bhikkhave, ahesuṃ atītamaddhānaṃ arahanto sammāsambuddhā, tepi bhagavanto kammavādā ceva ahesuṃ kiriyavādā ca vīriyavādā ca. Tepi, bhikkhave, makkhali moghapuriso paṭibāhati – ‘natthi kammaṃ, natthi kiriyaṃ, natthi vīriya’nti. Yepi te, bhikkhave, bhavissanti anāgatamaddhānaṃ arahanto sammāsambuddhā, tepi bhagavanto kammavādā ceva bhavissanti kiriyavādā ca vīriyavādā ca. Tepi, bhikkhave, makkhali moghapuriso paṭibāhati – ‘natthi kammaṃ, natthi kiriyaṃ, natthi vīriya’nti. Ahampi, bhikkhave, etarahi arahaṃ sammāsambuddho kammavādo ceva kiriyavādo ca vīriyavādo ca. Mampi, bhikkhave, makkhali moghapuriso paṭibāhati – ‘natthi kammaṃ, natthi kiriyaṃ, natthi vīriya’’’nti. “Này các Tỳ khưu, kẻ ngu si Makkhali có lời nói như vầy, có quan điểm như vầy: ‘Không có nghiệp, không có hành động, không có tinh tấn’. Này các Tỳ khưu, những vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong quá khứ, các đức Thế Tôn ấy cũng là những người chủ trương có nghiệp, chủ trương có hành động, và chủ trương có tinh tấn. Này các Tỳ khưu, kẻ ngu si Makkhali cũng bác bỏ các vị ấy rằng: ‘Không có nghiệp, không có hành động, không có tinh tấn’. Này các Tỳ khưu, những vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong tương lai, các đức Thế Tôn ấy cũng sẽ là những người chủ trương có nghiệp, chủ trương có hành động, và chủ trương có tinh tấn. Này các Tỳ khưu, kẻ ngu si Makkhali cũng bác bỏ các vị ấy rằng: ‘Không có nghiệp, không có hành động, không có tinh tấn’. Này các Tỳ khưu, ngay trong hiện tại, Ta là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, cũng là người chủ trương có nghiệp, chủ trương có hành động, và chủ trương có tinh tấn. Này các Tỳ khưu, kẻ ngu si Makkhali cũng bác bỏ cả Ta rằng: ‘Không có nghiệp, không có hành động, không có tinh tấn’.” ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, nadīmukhe khippaṃ uḍḍeyya bahūnaṃ macchānaṃ ahitāya dukkhāya anayāya byasanāya; evamevaṃ kho, bhikkhave, makkhali moghapuriso manussakhippaṃ maññe loke uppanno bahūnaṃ sattānaṃ ahitāya dukkhāya anayāya byasanāyā’’ti. Pañcamaṃ. “Này các Tỳ khưu, ví như ở cửa sông, người ta giăng một cái đó, đem lại sự không lợi ích, đau khổ, không may mắn, và tai họa cho nhiều loài cá; cũng vậy, này các Tỳ khưu, kẻ ngu si Makkhali, Ta nghĩ, đã sinh ra trong đời như một cái đó bẫy người, đem lại sự không lợi ích, đau khổ, không may mắn, và tai họa cho nhiều chúng sanh.” 6. Sampadāsuttaṃ 6. Kinh Sự Toàn Hảo 139. ‘‘Tisso [Pg.291] imā, bhikkhave, sampadā. Katamā tisso? Saddhāsampadā, sīlasampadā, paññāsampadā – imā kho, bhikkhave, tisso sampadā’’ti. Chaṭṭhaṃ. 139. “Này các Tỳ khưu, có ba sự toàn hảo này. Ba là gì? Tín toàn hảo, giới toàn hảo, tuệ toàn hảo. Này các Tỳ khưu, đây là ba sự toàn hảo.” 7. Vuddhisuttaṃ 7. Kinh Sự Tăng Trưởng 140. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, vuddhiyo. Katamā tisso? Saddhāvuddhi, sīlavuddhi, paññāvuddhi – imā kho, bhikkhave, tisso vuddhiyo’’ti. Sattamaṃ. 140. “Này các Tỳ khưu, có ba sự tăng trưởng này. Ba là gì? Sự tăng trưởng về tín, sự tăng trưởng về giới, sự tăng trưởng về tuệ. Này các Tỳ khưu, đây là ba sự tăng trưởng.” 8. Assakhaḷuṅkasuttaṃ 8. Kinh Ngựa Non 141. ‘‘Tayo ca, bhikkhave, assakhaḷuṅke desessāmi tayo ca purisakhaḷuṅke. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – 141. “Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng về ba loại ngựa non và ba loại người non trẻ. Các ngươi hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý, Ta sẽ nói.” “Vâng, bạch Thế Tôn,” các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này: ‘‘Katame ca, bhikkhave, tayo assakhaḷuṅkā? Idha, bhikkhave, ekacco assakhaḷuṅko javasampanno hoti; na vaṇṇasampanno, na ārohapariṇāhasampanno. Idha pana, bhikkhave, ekacco assakhaḷuṅko javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca; na ārohapariṇāhasampanno. Idha pana, bhikkhave, ekacco assakhaḷuṅko javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca. Ime kho, bhikkhave, tayo assakhaḷuṅkā. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là ba loại ngựa non? Này các Tỳ khưu, ở đây, có loại ngựa non có tốc độ, nhưng không có vẻ đẹp, không có tầm vóc và thân hình cân đối. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại ngựa non có tốc độ và có vẻ đẹp, nhưng không có tầm vóc và thân hình cân đối. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại ngựa non có tốc độ, có vẻ đẹp, và có cả tầm vóc và thân hình cân đối. Này các Tỳ khưu, đây là ba loại ngựa non. ‘‘Katame ca, bhikkhave, tayo purisakhaḷuṅkā? Idha, bhikkhave, ekacco purisakhaḷuṅko javasampanno hoti; na vaṇṇasampanno, na ārohapariṇāhasampanno. Idha pana, bhikkhave, ekacco purisakhaḷuṅko javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca; na ārohapariṇāhasampanno. Idha pana, bhikkhave, ekacco purisakhaḷuṅko javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là ba loại người non trẻ? Này các Tỳ khưu, ở đây, có loại người non trẻ có tốc độ, nhưng không có vẻ đẹp, không có tầm vóc và thân hình cân đối. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại người non trẻ có tốc độ và có vẻ đẹp, nhưng không có tầm vóc và thân hình cân đối. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại người non trẻ có tốc độ, có vẻ đẹp, và có cả tầm vóc và thân hình cân đối. ‘‘Kathañca, bhikkhave, purisakhaḷuṅko javasampanno hoti; na vaṇṇasampanno na ārohapariṇāhasampanno? Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Idamassa javasmiṃ vadāmi. Abhidhamme kho pana abhivinaye pañhaṃ puṭṭho saṃsādeti [Pg.292], no vissajjeti. Idamassa na vaṇṇasmiṃ vadāmi. Na kho pana lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ. Idamassa na ārohapariṇāhasmiṃ vadāmi. Evaṃ kho, bhikkhave, purisakhaḷuṅko javasampanno hoti; na vaṇṇasampanno, na ārohapariṇāhasampanno. “Này các Tỳ khưu, thế nào là người trẻ tuổi có được tốc lực, nhưng không có được vẻ đẹp, không có được vóc dáng? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ’, ... cho đến ... tuệ tri như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt khổ’. Điều này, Ta nói là tốc lực của vị ấy. Tuy nhiên, khi được hỏi về Thắng Pháp và Tạng Luật, vị ấy do dự, không trả lời được. Điều này, Ta nói là không phải vẻ đẹp của vị ấy. Và vị ấy không nhận được y phục, vật thực, sàng tọa, thuốc men trị bệnh. Điều này, Ta nói là không phải vóc dáng của vị ấy. Này các Tỳ khưu, như vậy là người trẻ tuổi có được tốc lực, nhưng không có được vẻ đẹp, không có được vóc dáng.” ‘‘Kathañca, bhikkhave, purisakhaḷuṅko javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca; na ārohapariṇāhasampanno? Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Idamassa javasmiṃ vadāmi. Abhidhamme kho pana abhivinaye pañhaṃ puṭṭho vissajjeti, no saṃsādeti. Idamassa vaṇṇasmiṃ vadāmi. Na pana lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ. Idamassa na ārohapariṇāhasmiṃ vadāmi. Evaṃ kho, bhikkhave, purisakhaḷuṅko javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca; na ārohapariṇāhasampanno. “Này các Tỳ khưu, thế nào là người trẻ tuổi có được tốc lực và có được vẻ đẹp, nhưng không có được vóc dáng? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ’, ... cho đến ... tuệ tri như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt khổ’. Điều này, Ta nói là tốc lực của vị ấy. Tuy nhiên, khi được hỏi về Thắng Pháp và Tạng Luật, vị ấy trả lời được, không do dự. Điều này, Ta nói là vẻ đẹp của vị ấy. Nhưng vị ấy không nhận được y phục, vật thực, sàng tọa, thuốc men trị bệnh. Điều này, Ta nói là không phải vóc dáng của vị ấy. Này các Tỳ khưu, như vậy là người trẻ tuổi có được tốc lực và có được vẻ đẹp, nhưng không có được vóc dáng.” ‘‘Kathañca, bhikkhave, purisakhaḷuṅko javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca? Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Idamassa javasmiṃ vadāmi. Abhidhamme kho pana abhivinaye pañhaṃ puṭṭho vissajjeti, no saṃsādeti. Idamassa vaṇṇasmiṃ vadāmi. Lābhī kho pana hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ. Idamassa ārohapariṇāhasmiṃ vadāmi. Evaṃ kho, bhikkhave, purisakhaḷuṅko javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca. Ime kho, bhikkhave, tayo purisakhaḷuṅkā’’ti. Aṭṭhamaṃ. “Này các Tỳ khưu, thế nào là người trẻ tuổi có được tốc lực, có được vẻ đẹp, và có được vóc dáng? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu tuệ tri như thật: ‘Đây là Khổ’, ... cho đến ... tuệ tri như thật: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt khổ’. Điều này, Ta nói là tốc lực của vị ấy. Tuy nhiên, khi được hỏi về Thắng Pháp và Tạng Luật, vị ấy trả lời được, không do dự. Điều này, Ta nói là vẻ đẹp của vị ấy. Và vị ấy nhận được y phục, vật thực, sàng tọa, thuốc men trị bệnh. Điều này, Ta nói là vóc dáng của vị ấy. Này các Tỳ khưu, như vậy là người trẻ tuổi có được tốc lực, có được vẻ đẹp, và có được vóc dáng. Này các Tỳ khưu, đây là ba loại người trẻ tuổi.” (Kinh thứ tám). 9. Assaparassasuttaṃ 9. Kinh Assaparassa (Ngựa Tốt) 142. ‘‘Tayo ca, bhikkhave, assaparasse desessāmi tayo ca purisaparasse. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – 142. “Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng về ba loại ngựa tốt và ba loại người tốt. Các con hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý, Ta sẽ nói.” – “Vâng, bạch Thế Tôn.” – các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này: ‘‘Katame [Pg.293] ca, bhikkhave, tayo assaparassā? Idha, bhikkhave, ekacco assaparasso javasampanno hoti; na vaṇṇasampanno na ārohapariṇāhasampanno. Idha pana, bhikkhave, ekacco assaparasso javasampanno hoti vaṇṇasampanno ca; na ārohapariṇāhasampanno. Idha pana, bhikkhave, ekacco assaparasso javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca. Ime kho, bhikkhave, tayo assaparassā. “Này các Tỳ khưu, thế nào là ba loại ngựa tốt? Này các Tỳ khưu, ở đây, có loại ngựa tốt có được tốc lực, nhưng không có được vẻ đẹp, không có được vóc dáng. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại ngựa tốt có được tốc lực và có được vẻ đẹp, nhưng không có được vóc dáng. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại ngựa tốt có được tốc lực, có được vẻ đẹp, và có được vóc dáng. Này các Tỳ khưu, đây là ba loại ngựa tốt.” ‘‘Katame ca, bhikkhave, tayo purisaparassā? Idha, bhikkhave, ekacco purisaparasso javasampanno hoti; na vaṇṇasampanno na ārohapariṇāhasampanno. Idha pana, bhikkhave, ekacco purisaparasso javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca; na ārohapariṇāhasampanno. Idha pana, bhikkhave, ekacco purisaparasso javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca. “Này các Tỳ khưu, thế nào là ba loại người tốt? Này các Tỳ khưu, ở đây, có loại người tốt có được tốc lực, nhưng không có được vẻ đẹp, không có được vóc dáng. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại người tốt có được tốc lực và có được vẻ đẹp, nhưng không có được vóc dáng. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây, có loại người tốt có được tốc lực, có được vẻ đẹp, và có được vóc dáng.” ‘‘Kathañca, bhikkhave, purisaparasso javasampanno hoti; na vaṇṇasampanno, na ārohapariṇāhasampanno? Idha, bhikkhave, bhikkhu pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko hoti tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā. Idamassa javasmiṃ vadāmi. Abhidhamme kho pana abhiviniye pañhaṃ puṭṭho saṃsādeti, no vissajjeti. Idamassa na vaṇṇasmiṃ vadāmi. Na kho pana lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ. Idamassa na ārohapariṇāhasmiṃ vadāmi. Evaṃ kho, bhikkhave, purisaparasso javasampanno hoti; na vaṇṇasampanno, na ārohapariṇāhasampanno. “Này các Tỳ khưu, thế nào là người tốt có được tốc lực, nhưng không có được vẻ đẹp, không có được vóc dáng? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy nhập Niết Bàn, không còn trở lại thế giới này nữa. Điều này, Ta nói là tốc lực của vị ấy. Tuy nhiên, khi được hỏi về Thắng Pháp và Tạng Luật, vị ấy do dự, không trả lời được. Điều này, Ta nói là không phải vẻ đẹp của vị ấy. Và vị ấy không nhận được y phục, vật thực, sàng tọa, thuốc men trị bệnh. Điều này, Ta nói là không phải vóc dáng của vị ấy. Này các Tỳ khưu, như vậy là người tốt có được tốc lực, nhưng không có được vẻ đẹp, không có được vóc dáng.” ‘‘Kathañca, bhikkhave, purisaparasso javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca, na ārohapariṇāhasampanno? Idha, bhikkhave, bhikkhu pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko hoti tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā. Idamassa javasmiṃ vadāmi. Abhidhamme kho pana abhivinaye pañhaṃ puṭṭho vissajjeti, no saṃsādeti. Idamassa vaṇṇasmiṃ vadāmi. Na kho pana lābhī hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ. Idamassa na ārohapariṇāhasmiṃ vadāmi. Evaṃ kho, bhikkhave, purisaparasso javasampanno ca hoti; vaṇṇasampanno ca, na ārohapariṇāhasampanno. “Này các Tỳ khưu, thế nào là người tốt có được tốc lực và có được vẻ đẹp, nhưng không có được vóc dáng? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu do đoạn tận năm hạ phần kiết sử, được hóa sanh, tại đấy nhập Niết Bàn, không còn trở lại thế giới này nữa. Điều này, Ta nói là tốc lực của vị ấy. Tuy nhiên, khi được hỏi về Thắng Pháp và Tạng Luật, vị ấy trả lời được, không do dự. Điều này, Ta nói là vẻ đẹp của vị ấy. Và vị ấy không nhận được y phục, vật thực, sàng tọa, thuốc men trị bệnh. Điều này, Ta nói là không phải vóc dáng của vị ấy. Này các Tỳ khưu, như vậy là người tốt có được tốc lực và có được vẻ đẹp, nhưng không có được vóc dáng.” ‘‘Kathañca[Pg.294], bhikkhave, purisaparasso javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca? Idha, bhikkhave, bhikkhu pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko hoti tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā. Idamassa javasmiṃ vadāmi. Abhidhamme kho pana abhivinaye pañhaṃ puṭṭho vissajjeti, no saṃsādeti. Idamassa vaṇṇasmiṃ vadāmi. Lābhī kho pana hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ. Idamassa ārohapariṇāhasmiṃ vadāmi. Evaṃ kho, bhikkhave, purisaparasso javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca. Ime kho, bhikkhave, tayo purisaparassā’’ti. Navamaṃ. “Này các tỳ khưu, thế nào là người xuất chúng được thành tựu về tốc lực, được thành tựu về dung sắc, và được thành tựu về tầm vóc và thể chất? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu do đã đoạn trừ năm hạ phần kiết sử nên là vị hóa sanh, tại đấy sẽ nhập Niết Bàn, có đặc tính không trở lại từ thế giới ấy. Ta nói rằng đây là tốc lực của vị ấy. Lại nữa, khi được hỏi câu hỏi về Thắng Pháp và Thắng Luật, vị ấy trả lời được, không do dự. Ta nói rằng đây là dung sắc của vị ấy. Lại nữa, vị ấy là người nhận được y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh. Ta nói rằng đây là tầm vóc và thể chất của vị ấy. Này các tỳ khưu, như vậy là người xuất chúng được thành tựu về tốc lực, được thành tựu về dung sắc, và được thành tựu về tầm vóc và thể chất. Này các tỳ khưu, đây là ba hạng người xuất chúng.” (Kinh) thứ chín. 10. Assājānīyasuttaṃ 10. Kinh Assājānīya (Tuấn Mã) 143. ‘‘Tayo ca, bhikkhave, bhadre assājānīye desessāmi tayo ca bhadre purisājānīye. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – 143. “Này các tỳ khưu, Ta sẽ giảng về ba loại tuấn mã hiền thiện và ba loại người hiền thiện như tuấn mã. Các ngươi hãy lắng nghe điều ấy, hãy khéo tác ý; Ta sẽ nói.” “Xin vâng, bạch Thế Tôn.” các vị tỳ khưu ấy đã vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này: ‘‘Katame ca, bhikkhave, tayo bhadrā assājānīyā? Idha, bhikkhave, ekacco bhadro assājānīyo …pe… javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca. Ime kho, bhikkhave, tayo bhadrā assājānīyā. “Này các tỳ khưu, thế nào là ba loại tuấn mã hiền thiện? Này các tỳ khưu, ở đây, có loại tuấn mã hiền thiện ... được thành tựu về tốc lực, được thành tựu về dung sắc, và được thành tựu về tầm vóc và thể chất. Này các tỳ khưu, đây là ba loại tuấn mã hiền thiện. ‘‘Katame ca bhikkhave, tayo bhadrā purisājānīyā? Idha, bhikkhave, ekacco bhadro purisājānīyo…pe… javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca. “Này các tỳ khưu, thế nào là ba loại người hiền thiện như tuấn mã? Này các tỳ khưu, ở đây, có loại người hiền thiện như tuấn mã ... được thành tựu về tốc lực, được thành tựu về dung sắc, và được thành tựu về tầm vóc và thể chất. ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhadro purisājānīyo…pe… javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno ca ārohapariṇāhasampanno ca? Idha, bhikkhave, bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Idamassa javasmiṃ vadāmi. Abhidhamme kho pana abhivinaye pañhaṃ puṭṭho vissajjeti, no saṃsādeti. Idamassa vaṇṇasmiṃ vadāmi. Lābhī kho pana hoti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ. Idamassa ārohapariṇāhasmiṃ vadāmi. Evaṃ kho, bhikkhave, bhadro purisājānīyo javasampanno ca hoti vaṇṇasampanno [Pg.295] ca ārohapariṇāhasampanno ca. Ime kho, bhikkhave, tayo bhadrā purisājānīyā’’ti. Dasamaṃ. “Này các tỳ khưu, thế nào là người hiền thiện như tuấn mã ... được thành tựu về tốc lực, được thành tựu về dung sắc, và được thành tựu về tầm vóc và thể chất? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu do đã đoạn tận các lậu hoặc nên tự mình với thắng trí chứng ngộ và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát ngay trong hiện tại. Ta nói rằng đây là tốc lực của vị ấy. Lại nữa, khi được hỏi câu hỏi về Thắng Pháp và Thắng Luật, vị ấy trả lời được, không do dự. Ta nói rằng đây là dung sắc của vị ấy. Lại nữa, vị ấy là người nhận được y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh. Ta nói rằng đây là tầm vóc và thể chất của vị ấy. Này các tỳ khưu, như vậy là người hiền thiện như tuấn mã được thành tựu về tốc lực, được thành tựu về dung sắc, và được thành tựu về tầm vóc và thể chất. Này các tỳ khưu, đây là ba loại người hiền thiện như tuấn mã.” (Kinh) thứ mười. 11. Paṭhamamoranivāpasuttaṃ 11. Kinh Moranivāpa Thứ Nhất 144. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati moranivāpe paribbājakārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – 144. Một thời, Thế Tôn trú ở Rājagaha, tại khu vườn của các du sĩ ở Moranivāpa. Tại đấy, Thế Tôn đã gọi các tỳ khưu: “Này các tỳ khưu.” “Xin vâng, bạch Thế Tôn.” các vị tỳ khưu ấy đã vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này: ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu accantaniṭṭho hoti accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussānaṃ. Katamehi tīhi? Asekkhena sīlakkhandhena, asekkhena samādhikkhandhena, asekkhena paññākkhandhena. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu accantaniṭṭho hoti accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussāna’’nti. Ekādasamaṃ. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu được thành tựu ba pháp là người đã đạt đến mục đích tối hậu, đã đạt đến sự an ổn tối hậu khỏi các ách trược, là người sống đời phạm hạnh tối hậu, đã đạt đến sự kết thúc tối hậu, là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người. Ba pháp nào? Với uẩn giới vô học, với uẩn định vô học, với uẩn tuệ vô học. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu được thành tựu ba pháp này là người đã đạt đến mục đích tối hậu, đã đạt đến sự an ổn tối hậu khỏi các ách trược, là người sống đời phạm hạnh tối hậu, đã đạt đến sự kết thúc tối hậu, là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người.” (Kinh) thứ mười một. 12. Dutiyamoranivāpasuttaṃ 12. Kinh Moranivāpa Thứ Hai 145. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu accantaniṭṭho hoti accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussānaṃ. Katamehi tīhi? Iddhipāṭihāriyena, ādesanāpāṭihāriyena, anusāsanīpāṭihāriyena – imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu accantaniṭṭho hoti accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussāna’’nti. Dvādasamaṃ. 145. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu được thành tựu ba pháp là người đã đạt đến mục đích tối hậu, đã đạt đến sự an ổn tối hậu khỏi các ách trược, là người sống đời phạm hạnh tối hậu, đã đạt đến sự kết thúc tối hậu, là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người. Ba pháp nào? Với thần thông, với ký tâm thông, với giáo hóa thông. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu được thành tựu ba pháp này là người đã đạt đến mục đích tối hậu, đã đạt đến sự an ổn tối hậu khỏi các ách trược, là người sống đời phạm hạnh tối hậu, đã đạt đến sự kết thúc tối hậu, là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người.” (Kinh) thứ mười hai. 13. Tatiyamoranivāpasuttaṃ 13. Kinh Moranivāpa Thứ Ba 146. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu accantaniṭṭho hoti accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussānaṃ. Katamehi tīhi? Sammādiṭṭhiyā, sammāñāṇena, sammāvimuttiyā – imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu accantaniṭṭho [Pg.296] hoti accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussāna’’nti. Terasamaṃ. 146. “Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu được thành tựu ba pháp là người đã đạt đến mục đích tối hậu, đã đạt đến sự an ổn tối hậu khỏi các ách trược, là người sống đời phạm hạnh tối hậu, đã đạt đến sự kết thúc tối hậu, là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người. Ba pháp nào? Với chánh kiến, với chánh trí, với chánh giải thoát. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu được thành tựu ba pháp này là người đã đạt đến mục đích tối hậu, đã đạt đến sự an ổn tối hậu khỏi các ách trược, là người sống đời phạm hạnh tối hậu, đã đạt đến sự kết thúc tối hậu, là bậc tối thượng giữa chư thiên và loài người.” (Kinh) thứ mười ba. Yodhājīvavaggo cuddasamo. Phẩm Yodhājīva, thứ mười bốn. Tassuddānaṃ – Phần tóm lược của phẩm ấy: Yodho parisamittañca, uppādā kesakambalo; Sampadā vuddhi tayo, assā tayo moranivāpinoti. Yodho, parisā, và mitta, uppādā, kesakambalo; Sampadā, vuddhi, ba (kinh), assā, ba (kinh) ở Moranivāpa. (15) 5. Maṅgalavaggo (15) 5. Phẩm Maṅgala 1. Akusalasuttaṃ 1. Kinh Akusala (Bất Thiện) 147. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi tīhi? Akusalena kāyakammena, akusalena vacīkammena, akusalena manokammena – imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. 147. “Này các tỳ khưu, người được thành tựu ba pháp thì giống như được mang đi và đặt vào, cũng vậy, (được đặt vào) cảnh địa ngục. Ba pháp nào? Với thân nghiệp bất thiện, với khẩu nghiệp bất thiện, với ý nghiệp bất thiện. Này các tỳ khưu, người được thành tựu ba pháp này thì giống như được mang đi và đặt vào, cũng vậy, (được đặt vào) cảnh địa ngục. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi tīhi? Kusalena kāyakammena, kusalena vacīkammena, kusalena manokammena – imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Paṭhamaṃ. “Này các tỳ khưu, người được thành tựu ba pháp thì giống như được mang đi và đặt vào, cũng vậy, (được đặt vào) cõi trời. Ba pháp nào? Với thân nghiệp thiện, với khẩu nghiệp thiện, với ý nghiệp thiện. Này các tỳ khưu, người được thành tựu ba pháp này thì giống như được mang đi và đặt vào, cũng vậy, (được đặt vào) cõi trời.” (Kinh) thứ nhất. 2. Sāvajjasuttaṃ 2. Kinh Sāvajja (Có Tội Lỗi) 148. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi tīhi? Sāvajjena kāyakammena, sāvajjena vacīkammena, sāvajjena manokammena – imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. 148. Này các Tỳ khưu, người thành tựu ba pháp, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, bị đặt vào địa ngục. Ba pháp nào? Thân nghiệp có tội lỗi, khẩu nghiệp có tội lỗi, ý nghiệp có tội lỗi. Này các Tỳ khưu, người thành tựu ba pháp này, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, bị đặt vào địa ngục. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi tīhi? Anavajjena kāyakammena, anavajjena vacīkammena, anavajjena manokammena – imehi kho…pe… evaṃ sagge’’ti. Dutiyaṃ. Này các Tỳ khưu, người thành tựu ba pháp, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, được đặt vào cõi trời. Ba pháp nào? Thân nghiệp không có tội lỗi, khẩu nghiệp không có tội lỗi, ý nghiệp không có tội lỗi. Này các Tỳ khưu, do ba pháp này... cho đến... cũng vậy, được đặt vào cõi trời. (Kinh thứ hai). 3. Visamasuttaṃ 3. Kinh Visama (Không Đồng Đều) 149. ‘‘Tīhi[Pg.297], bhikkhave…pe… visamena kāyakammena, visamena vacīkammena, visamena manokammena – imehi kho…pe… evaṃ niraye. 149. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp không đồng đều, khẩu nghiệp không đồng đều, ý nghiệp không đồng đều. Do ba pháp này... cho đến... cũng vậy, bị đặt vào địa ngục. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi…pe… samena kāyakammena, samena vacīkammena, samena manokammena – imehi kho…pe… evaṃ sagge’’ti. Tatiyaṃ. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp đồng đều, khẩu nghiệp đồng đều, ý nghiệp đồng đều. Do ba pháp này... cho đến... cũng vậy, được đặt vào cõi trời. (Kinh thứ ba). 4. Asucisuttaṃ 4. Kinh Asuci (Không Trong Sạch) 150. ‘‘Tīhi, bhikkhave…pe… asucinā kāyakammena, asucinā vacīkammena, asucinā manokammena – imehi kho…pe… evaṃ niraye. 150. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp không trong sạch, khẩu nghiệp không trong sạch, ý nghiệp không trong sạch. Do ba pháp này... cho đến... cũng vậy, bị đặt vào địa ngục. ‘‘Tīhi, bhikkhave…pe… sucinā kāyakammena, sucinā vacīkammena, sucinā manokammena – imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Catutthaṃ. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp trong sạch, khẩu nghiệp trong sạch, ý nghiệp trong sạch. Này các Tỳ khưu, người thành tựu ba pháp này, giống như được mang đến và đặt vào, cũng vậy, được đặt vào cõi trời. (Kinh thứ tư). 5. Paṭhamakhatasuttaṃ 5. Kinh Khata thứ nhất (Bị Tổn Hại) 151. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bālo abyatto asappuriso khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavati. Katamehi tīhi? Akusalena kāyakammena, akusalena vacīkammena, akusalena manokammena – imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bālo abyatto asappuriso khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavati. 151. Này các Tỳ khưu, người ngu, không thông thái, không phải bậc chân nhân, khi thành tựu ba pháp, tự mình mang lấy thân bị tổn hại, bị hủy hoại, có tội lỗi, bị người trí quở trách, và tạo ra nhiều điều vô phước. Ba pháp nào? Thân nghiệp bất thiện, khẩu nghiệp bất thiện, ý nghiệp bất thiện. Này các Tỳ khưu, người ngu, không thông thái, không phải bậc chân nhân, khi thành tựu ba pháp này, tự mình mang lấy thân bị tổn hại, bị hủy hoại, có tội lỗi, bị người trí quở trách, và tạo ra nhiều điều vô phước. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato paṇḍito viyatto sappuriso akkhataṃ anupahataṃ attānaṃ pariharati, anavajjo ca hoti ananuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca puññaṃ pasavati. Katamehi tīhi? Kusalena kāyakammena, kusalena vacīkammena, kusalena manokammena…pe…. Pañcamaṃ. Này các Tỳ khưu, bậc hiền trí, thông thái, bậc chân nhân, khi thành tựu ba pháp, tự mình mang lấy thân không bị tổn hại, không bị hủy hoại, không có tội lỗi, không bị người trí quở trách, và tạo ra nhiều điều phước thiện. Ba pháp nào? Thân nghiệp thiện, khẩu nghiệp thiện, ý nghiệp thiện... cho đến... (Kinh thứ năm). 6. Dutiyakhatasuttaṃ 6. Kinh Khata thứ hai 152. ‘‘Tīhi, bhikkhave…pe… sāvajjena kāyakammena, sāvajjena vacīkammena, sāvajjena manokammena…pe…. 152. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp có tội lỗi, khẩu nghiệp có tội lỗi, ý nghiệp có tội lỗi... cho đến... ‘‘Tīhi[Pg.298], bhikkhave…pe… anavajjena kāyakammena, anavajjena vacīkammena, anavajjena manokammena…pe…. Chaṭṭhaṃ. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp không có tội lỗi, khẩu nghiệp không có tội lỗi, ý nghiệp không có tội lỗi... cho đến... (Kinh thứ sáu). 7. Tatiyakhatasuttaṃ 7. Kinh Khata thứ ba 153. ‘‘Tīhi, bhikkhave…pe… visamena kāyakammena, visamena vacīkammena, visamena manokammena…pe…. 153. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp không đồng đều, khẩu nghiệp không đồng đều, ý nghiệp không đồng đều... cho đến... ‘‘Tīhi, bhikkhave…pe… samena kāyakammena, samena vacīkammena, samena manokammena…pe…. Sattamaṃ. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp đồng đều, khẩu nghiệp đồng đều, ý nghiệp đồng đều... cho đến... (Kinh thứ bảy). 8. Catutthakhatasuttaṃ 8. Kinh Khata thứ tư 154. ‘‘Tīhi, bhikkhave…pe… asucinā kāyakammena, asucinā vacīkammena, asucinā manokammena…pe…. 154. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp không trong sạch, khẩu nghiệp không trong sạch, ý nghiệp không trong sạch... cho đến... ‘‘Tīhi, bhikkhave…pe… sucinā kāyakammena, sucinā vacīkammena, sucinā manokammena – imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato paṇḍito viyatto sappuriso akkhataṃ anupahataṃ attānaṃ pariharati, anavajjo ca hoti ananuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca puññaṃ pasavatī’’ti. Aṭṭhamaṃ. Này các Tỳ khưu, do ba pháp... cho đến... thân nghiệp trong sạch, khẩu nghiệp trong sạch, ý nghiệp trong sạch. Này các Tỳ khưu, bậc hiền trí, thông thái, bậc chân nhân, khi thành tựu ba pháp này, tự mình mang lấy thân không bị tổn hại, không bị hủy hoại, không có tội lỗi, không bị người trí quở trách, và tạo ra nhiều điều phước thiện. (Kinh thứ tám). 9. Vandanāsuttaṃ 9. Kinh Vandanā (Sự Đảnh Lễ) 155. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, vandanā. Katamā tisso? Kāyena, vācāya, manasā – imā kho, bhikkhave, tisso vandanā’’ti. Navamaṃ. 155. Này các Tỳ khưu, có ba sự đảnh lễ này. Ba sự nào? Bằng thân, bằng lời, bằng ý. Này các Tỳ khưu, đây là ba sự đảnh lễ. (Kinh thứ chín). 10. Pubbaṇhasuttaṃ 10. Kinh Pubbaṇha (Buổi Sáng) 156. ‘‘Ye, bhikkhave, sattā pubbaṇhasamayaṃ kāyena sucaritaṃ caranti, vācāya sucaritaṃ caranti, manasā sucaritaṃ caranti, supubbaṇho, bhikkhave, tesaṃ sattānaṃ. 156. Này các Tỳ khưu, những chúng sanh nào vào buổi sáng thực hành thiện hạnh bằng thân, thực hành thiện hạnh bằng lời, thực hành thiện hạnh bằng ý, này các Tỳ khưu, đối với những chúng sanh ấy, đó là một buổi sáng tốt lành. ‘‘Ye, bhikkhave, sattā majjhanhikasamayaṃ kāyena sucaritaṃ caranti, vācāya sucaritaṃ caranti, manasā sucaritaṃ caranti, sumajjhanhiko, bhikkhave, tesaṃ sattānaṃ. Này các Tỳ khưu, những chúng sanh nào vào buổi trưa thực hành thiện hạnh bằng thân, thực hành thiện hạnh bằng lời, thực hành thiện hạnh bằng ý, này các Tỳ khưu, đối với những chúng sanh ấy, đó là một buổi trưa tốt lành. ‘‘Ye[Pg.299], bhikkhave, sattā sāyanhasamayaṃ kāyena sucaritaṃ caranti, vācāya sucaritaṃ caranti, manasā sucaritaṃ caranti, susāyanho, bhikkhave, tesaṃ sattāna’’nti. Này các Tỳ khưu, những chúng sanh nào vào buổi chiều thực hành thiện hạnh bằng thân, thực hành thiện hạnh bằng lời, thực hành thiện hạnh bằng ý, này các Tỳ khưu, đối với những chúng sanh ấy, đó là một buổi chiều tốt lành. ‘‘Sunakkhattaṃ sumaṅgalaṃ, suppabhātaṃ suhuṭṭhitaṃ ; Sukhaṇo sumuhutto ca, suyiṭṭhaṃ brahmacārisu. Sao tốt, điềm lành, rạng đông tốt, thức dậy tốt; Khoảnh khắc tốt, thời khắc tốt, và sự cúng dường tốt đẹp đến những vị phạm hạnh. ‘‘Padakkhiṇaṃ kāyakammaṃ, vācākammaṃ padakkhiṇaṃ; Padakkhiṇaṃ manokammaṃ, paṇīdhi te padakkhiṇe ; Padakkhiṇāni katvāna, labhantatthe padakkhiṇe. Thân nghiệp thuận lợi, khẩu nghiệp thuận lợi; Ý nghiệp thuận lợi, và ước nguyện của họ cũng thuận lợi. Sau khi làm những điều thuận lợi, họ đạt được những lợi ích thuận lợi. ‘‘Te atthaladdhā sukhitā, viruḷhā buddhasāsane; Arogā sukhitā hotha, saha sabbehi ñātibhī’’ti. dasamaṃ; Những người ấy, sau khi đạt được lợi ích, được an lạc, tăng trưởng trong giáo pháp của Đức Phật; Mong rằng họ được không bệnh, an lạc, cùng với tất cả bà con quyến thuộc. (Kinh thứ mười). Maṅgalavaggo pañcamo. Phẩm Maṅgala (Điềm Lành), thứ năm. Tassuddānaṃ – Phần tóm lược của phẩm ấy: Akusalañca sāvajjaṃ, visamāsucinā saha; Caturo khatā vandanā, pubbaṇhena ca te dasāti. Bất thiện và có tội, không đồng đều cùng với không trong sạch; Bốn sự tự hủy hoại, sự đảnh lễ, cùng với buổi sáng, mười kinh ấy. Tatiyo paṇṇāsako samatto. Dứt năm mươi kinh thứ ba. (16) 6. Acelakavaggo (16) 6. Phẩm Acelaka (Lõa Thể) 157-163. ‘‘Tisso [Pg.300] imā, bhikkhave, paṭipadā. Katamā tisso? Āgāḷhā paṭipadā, nijjhāmā paṭipadā, majjhimā paṭipadā. Katamā ca, bhikkhave, āgāḷhā paṭipadā? Idha, bhikkhave, ekacco evaṃvādī hoti evaṃdiṭṭhi – ‘natthi kāmesu doso’ti. So kāmesu pātabyataṃ āpajjati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, āgāḷhā paṭipadā. 157-163. – Này các tỳ khưu, có ba pháp hành này. Thế nào là ba? Pháp hành bám víu, pháp hành thiêu đốt, và pháp hành trung đạo. Và này các tỳ khưu, thế nào là pháp hành bám víu? Này các tỳ khưu, ở đây, có người có lời nói như vầy, có quan điểm như vầy: ‘Không có tội lỗi trong các dục.’ Vị ấy rơi vào sự buông thả trong các dục. Này các tỳ khưu, đây được gọi là pháp hành bám víu. ‘‘Katamā ca, bhikkhave, nijjhāmā paṭipadā? Idha, bhikkhave, ekacco acelako hoti muttācāro, hatthāpalekhano, na ehibhadantiko, na tiṭṭhabhadantiko, nābhihaṭaṃ na uddissakataṃ na nimantanaṃ sādiyati. So na kumbhimukhā paṭiggaṇhāti, na kaḷopimukhā paṭiggaṇhāti na eḷakamantaraṃ na daṇḍamantaraṃ na musalamantaraṃ na dvinnaṃ bhuñjamānānaṃ na gabbhiniyā na pāyamānāya na purisantaragatāya na saṅkittīsu na yattha sā upaṭṭhito hoti na yattha makkhikā saṇḍasaṇḍacārinī na macchaṃ na maṃsaṃ na suraṃ na merayaṃ, na thusodakaṃ pivati. So ekāgāriko vā hoti ekālopiko, dvāgāriko vā hoti dvālopiko… sattāgāriko vā hoti sattālopiko; ekissāpi dattiyā yāpeti, dvīhipi dattīhi yāpeti… sattahipi dattīhi yāpeti; ekāhikampi āhāraṃ āhāreti, dvāhikampi āhāraṃ āhāreti… sattāhikampi āhāraṃ āhāreti – iti evarūpaṃ addhamāsikampi pariyāyabhattabhojanānuyogamanuyutto viharati. – Và này các tỳ khưu, thế nào là pháp hành thiêu đốt? Này các tỳ khưu, ở đây, có người là kẻ lõa thể, có hành vi phóng túng, liếm tay cho sạch, không chấp nhận lời mời ‘xin mời đến,’ không chấp nhận lời mời ‘xin hãy đứng lại,’ không nhận vật thực được mang đến, không nhận vật thực được làm riêng cho mình, không nhận lời mời. Vị ấy không nhận từ miệng nồi, không nhận từ miệng bát, không nhận ở ngưỡng cửa, không nhận ở giữa cây gậy, không nhận ở giữa cái chày, không nhận từ hai người đang ăn, không nhận từ người phụ nữ có thai, không nhận từ người phụ nữ đang cho con bú, không nhận từ người phụ nữ đang giao hợp với người đàn ông, không nhận vật thực từ nơi quyên góp, không nhận ở nơi có con chó đang chờ, không nhận ở nơi có ruồi bu, không ăn cá, không ăn thịt, không uống rượu nấu, không uống rượu men, không uống nước gạo lên men. Vị ấy chỉ nhận ở một nhà, chỉ ăn một miếng; hoặc nhận ở hai nhà, ăn hai miếng; … hoặc nhận ở bảy nhà, ăn bảy miếng. Vị ấy nuôi mạng với một chén nhỏ, với hai chén nhỏ, … với bảy chén nhỏ. Vị ấy ăn một ngày một lần, ăn hai ngày một lần, … ăn bảy ngày một lần. Như vậy, vị ấy sống thực hành theo lối ăn các bữa ăn theo phiên cho đến nửa tháng. So sākabhakkhopi hoti, sāmākabhakkhopi hoti, nīvārabhakkhopi hoti, daddulabhakkhopi hoti, haṭabhakkhopi hoti, kaṇhabhakkhopi hoti, ācāmabhakkhopi hoti, piññākabhakkhopi hoti, tiṇabhakkhopi hoti, gomayabhakkhopi hoti, vanamūlaphalāhāro yāpeti pavattaphalabhojī. Vị ấy ăn rau, ăn hạt kê, ăn lúa hoang, ăn da vụn, ăn rêu, ăn cám, ăn nước cháo, ăn bã hạt có dầu, ăn cỏ, ăn phân bò. Vị ấy nuôi mạng bằng rễ và trái cây trong rừng, sống bằng các loại trái cây rụng. So sāṇānipi dhāreti, masāṇānipi dhāreti, chavadussānipi dhāreti, paṃsukūlānipi dhāreti, tirīṭānipi dhāreti, ajinampi dhāreti, ajinakkhipampi dhāreti, kusacīrampi dhāreti, vākacīrampi dhāreti, phalakacīrampi dhāreti, kesakambalampi dhāreti, vāḷakambalampi dhāreti, ulūkapakkhikampi [Pg.301] dhāreti, kesamassulocakopi hoti kesamassulocanānuyogamanuyutto, ubbhaṭṭhakopi hoti āsanapaṭikkhitto, ukkuṭikopi hoti ukkuṭikappadhānamanuyutto, kaṇṭakāpassayikopi hoti kaṇṭakāpassaye seyyaṃ kappeti, sāyatatiyakampi udakorohanānuyogamanuyutto viharati – iti evarūpaṃ anekavihitaṃ kāyassa ātāpanaparitāpanānuyogamanuyutto viharati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, nijjhāmā paṭipadā. Vị ấy mặc y bằng vải gai, mặc y bằng vải gai pha trộn, mặc y bằng vải liệm người chết, mặc y bằng vải lượm từ đống rác, mặc y bằng vỏ cây, mặc y bằng da thú, mặc y bằng áo choàng da, mặc y bằng cỏ kusa, mặc y bằng sợi vỏ cây, mặc y bằng tấm ván, mặc y bằng tóc người, mặc y bằng lông đuôi ngựa, mặc y bằng lông cánh cú. Vị ấy nhổ râu tóc, chuyên tâm thực hành việc nhổ râu tóc. Vị ấy đứng thẳng, từ chối chỗ ngồi. Vị ấy ngồi xổm, chuyên tâm thực hành việc ngồi xổm. Vị ấy nằm trên giường gai, thực hành việc nằm trên giường gai. Vị ấy sống thực hành việc xuống nước ba lần mỗi ngày. Như vậy, vị ấy sống chuyên tâm thực hành theo nhiều cách khác nhau để hành hạ, thiêu đốt thân thể. Này các tỳ khưu, đây được gọi là pháp hành thiêu đốt. ‘‘Katamā ca, bhikkhave, majjhimā paṭipadā? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; vedanāsu…pe… citte…pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, majjhimā paṭipadā. Imā kho, bhikkhave, tisso paṭipadā’’ti. – Và này các tỳ khưu, thế nào là pháp hành trung đạo? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu sống quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, để nhiếp phục tham ưu ở đời; ở nơi các cảm thọ...; ở nơi tâm...; vị ấy sống quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, để nhiếp phục tham ưu ở đời. Này các tỳ khưu, đây được gọi là pháp hành trung đạo. Này các tỳ khưu, quả thật có ba pháp hành này. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, paṭipadā. Katamā tisso? Āgāḷhā paṭipadā, nijjhāmā paṭipadā, majjhimā paṭipadā. Katamā ca, bhikkhave, āgāḷhā paṭipadā…pe… ayaṃ vuccati, bhikkhave, āgāḷhā paṭipadā. – Này các tỳ khưu, có ba pháp hành này. Thế nào là ba? Pháp hành bám víu, pháp hành thiêu đốt, và pháp hành trung đạo. Và này các tỳ khưu, thế nào là pháp hành bám víu? ... Này các tỳ khưu, đây được gọi là pháp hành bám víu. ‘‘Katamā ca, bhikkhave, nijjhāmā paṭipadā…pe… ayaṃ vuccati, bhikkhave, nijjhāmā paṭipadā. – Và này các tỳ khưu, thế nào là pháp hành thiêu đốt? ... Này các tỳ khưu, đây được gọi là pháp hành thiêu đốt. ‘‘Katamā ca, bhikkhave, majjhimā paṭipadā? Idha, bhikkhave, bhikkhu anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati; uppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati; anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati; uppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati…. – Và này các tỳ khưu, thế nào là pháp hành trung đạo? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu đối với các pháp ác, bất thiện chưa sanh, vị ấy khởi lên ý muốn không cho sanh khởi, tinh tấn, nỗ lực, nâng đỡ tâm và cố gắng; đối với các pháp ác, bất thiện đã sanh, vị ấy khởi lên ý muốn để đoạn tận, tinh tấn, nỗ lực, nâng đỡ tâm và cố gắng; đối với các pháp thiện chưa sanh, vị ấy khởi lên ý muốn cho được sanh khởi, tinh tấn, nỗ lực, nâng đỡ tâm và cố gắng; đối với các pháp thiện đã sanh, vị ấy khởi lên ý muốn cho được duy trì, không cho lu mờ, cho được tăng trưởng, quảng đại, tu tập, viên mãn, vị ấy khởi lên ý muốn, tinh tấn, nỗ lực, nâng đỡ tâm và cố gắng... ‘‘Chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti vīriyasamādhi…pe… cittasamādhi…pe… vīmaṃsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti…pe…. Vị ấy tu tập thần túc được trang bị với định và các hành tinh tấn dựa trên ý muốn; vị ấy tu tập thần túc được trang bị với định và các hành tinh tấn dựa trên tinh tấn; ... vị ấy tu tập thần túc được trang bị với định và các hành tinh tấn dựa trên tâm; ... vị ấy tu tập thần túc được trang bị với định và các hành tinh tấn dựa trên thẩm sát... ‘‘Saddhindriyaṃ bhāveti… vīriyindriyaṃ bhāveti… satindriyaṃ bhāveti… samādhindriyaṃ bhāveti… paññindriyaṃ bhāveti…. Vị ấy tu tập tín quyền... tu tập tấn quyền... tu tập niệm quyền... tu tập định quyền... tu tập tuệ quyền... ‘‘Saddhābalaṃ [Pg.302] bhāveti… vīriyabalaṃ bhāveti… satibalaṃ bhāveti… samādhibalaṃ bhāveti… paññābalaṃ bhāveti…. Vị ấy tu tập tín lực... tu tập tấn lực... tu tập niệm lực... tu tập định lực... tu tập tuệ lực... ‘‘Satisambojjhaṅgaṃ bhāveti… dhammavicayasambojjhaṅgaṃ bhāveti… vīriyasambojjhaṅgaṃ bhāveti… pītisambojjhaṅgaṃ bhāveti… passaddhisambojjhaṅgaṃ bhāveti… samādhisambojjhaṅgaṃ bhāveti… upekkhāsambojjhaṅgaṃ bhāveti…. “Vị ấy tu tập niệm giác chi... tu tập trạch pháp giác chi... tu tập tinh tấn giác chi... tu tập hỷ giác chi... tu tập khinh an giác chi... tu tập định giác chi... tu tập xả giác chi...” ‘‘Sammādiṭṭhiṃ bhāveti… sammāsaṅkappaṃ bhāveti… sammāvācaṃ bhāveti… sammākammantaṃ bhāveti … sammāājīvaṃ bhāveti… sammāvāyāmaṃ bhāveti… sammāsatiṃ bhāveti… sammāsamādhiṃ bhāveti…. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, majjhimā paṭipadā. Imā kho, bhikkhave, tisso paṭipadā’’ti. “Vị ấy tu tập chánh kiến... tu tập chánh tư duy... tu tập chánh ngữ... tu tập chánh nghiệp... tu tập chánh mạng... tu tập chánh tinh tấn... tu tập chánh niệm... tu tập chánh định... Này các tỳ khưu, đây được gọi là con đường trung đạo. Này các tỳ khưu, quả thật có ba con đường này.” Acelakavaggo chaṭṭho. Phẩm Acelaka là thứ sáu. Tassuddānaṃ – Phần tóm lược của phẩm ấy: Satipaṭṭhānaṃ sammappadhānaṃ, iddhipādindriyena ca; Balaṃ bojjhaṅgo maggo ca, paṭipadāya yojayeti. Niệm xứ, chánh cần, và như ý túc, các căn; Lực, giác chi, và đạo, nên được hợp lại trong con đường thực hành. (17) 7. Kammapathapeyyālaṃ (17) 7. Phần Rút Gọn về Con Đường của Nghiệp 164-183. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi tīhi? Attanā ca pāṇātipātī hoti, parañca pāṇātipāte samādapeti, pāṇātipāte ca samanuñño hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. 164-183. “Này các tỳ khưu, người sở hữu ba pháp, như thể được mang đi và đặt vào, cũng vậy, bị đặt vào địa ngục. Ba pháp nào? Tự mình sát sanh, khuyến khích người khác sát sanh, và đồng tình với việc sát sanh. Này các tỳ khưu, quả thật người sở hữu ba pháp này, như thể được mang đi và đặt vào, cũng vậy, bị đặt vào địa ngục. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi tīhi? Attanā ca pāṇātipātā paṭivirato hoti, parañca pāṇātipātā veramaṇiyā samādapeti, pāṇātipātā veramaṇiyā ca samanuñño hoti…. “Này các tỳ khưu, người sở hữu ba pháp, như thể được mang đi và đặt vào, cũng vậy, được đặt vào cõi trời. Ba pháp nào? Tự mình từ bỏ sát sanh, khuyến khích người khác từ bỏ sát sanh, và đồng tình với việc từ bỏ sát sanh...” ‘‘Attanā ca adinnādāyī hoti, parañca adinnādāne samādapeti, adinnādāne ca samanuñño hoti…. “Tự mình lấy của không cho, khuyến khích người khác lấy của không cho, và đồng tình với việc lấy của không cho...” ‘‘Attanā ca adinnādānā paṭivirato hoti, parañca adinnādānā veramaṇiyā samādapeti, adinnādānā veramaṇiyā ca samanuñño hoti…. “Tự mình từ bỏ lấy của không cho, khuyến khích người khác từ bỏ lấy của không cho, và đồng tình với việc từ bỏ lấy của không cho...” ‘‘Attanā [Pg.303] ca kāmesumicchācārī hoti, parañca kāmesumicchācāre samādapeti, kāmesumicchācāre ca samanuñño hoti…. “Tự mình tà hạnh trong các dục, khuyến khích người khác tà hạnh trong các dục, và đồng tình với việc tà hạnh trong các dục...” ‘‘Attanā ca kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, parañca kāmesumicchācārā veramaṇiyā samādapeti, kāmesumicchācārā veramaṇiyā ca samanuñño hoti…. “Tự mình từ bỏ tà hạnh trong các dục, khuyến khích người khác từ bỏ tà hạnh trong các dục, và đồng tình với việc từ bỏ tà hạnh trong các dục...” ‘‘Attanā ca musāvādī hoti, parañca musāvāde samādapeti, musāvāde ca samanuñño hoti…. “Tự mình nói dối, khuyến khích người khác nói dối, và đồng tình với việc nói dối...” ‘‘Attanā ca musāvādā paṭivirato hoti, parañca musāvādā veramaṇiyā samādapeti, musāvādā veramaṇiyā ca samanuñño hoti…. “Tự mình từ bỏ nói dối, khuyến khích người khác từ bỏ nói dối, và đồng tình với việc từ bỏ nói dối...” ‘‘Attanā ca pisuṇavāco hoti, parañca pisuṇāya vācāya samādapeti, pisuṇāya vācāya ca samanuñño hoti…. “Tự mình nói lời đâm thọc, khuyến khích người khác nói lời đâm thọc, và đồng tình với việc nói lời đâm thọc...” ‘‘Attanā ca pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, parañca pisuṇāya vācāya veramaṇiyā samādapeti, pisuṇāya vācāya veramaṇiyā ca samanuñño hoti…. “Tự mình từ bỏ nói lời đâm thọc, khuyến khích người khác từ bỏ nói lời đâm thọc, và đồng tình với việc từ bỏ nói lời đâm thọc...” ‘‘Attanā ca pharusavāco hoti, parañca pharusāya vācāya samādapeti, pharusāya vācāya ca samanuñño hoti…. “Tự mình nói lời thô ác, khuyến khích người khác nói lời thô ác, và đồng tình với việc nói lời thô ác...” ‘‘Attanā ca pharusāya vācāya paṭivirato hoti, parañca pharusāya vācāya veramaṇiyā samādapeti, pharusāya vācāya veramaṇiyā ca samanuñño hoti…. “Tự mình từ bỏ nói lời thô ác, khuyến khích người khác từ bỏ nói lời thô ác, và đồng tình với việc từ bỏ nói lời thô ác...” ‘‘Attanā ca samphappalāpī hoti, parañca samphappalāpe samādapeti, samphappalāpe ca samanuñño hoti…. “Tự mình nói lời vô ích, khuyến khích người khác nói lời vô ích, và đồng tình với việc nói lời vô ích...” ‘‘Attanā ca samphappalāpā paṭivirato hoti, parañca samphappalāpā veramaṇiyā samādapeti, samphappalāpā veramaṇiyā ca samanuñño hoti…. “Tự mình từ bỏ nói lời vô ích, khuyến khích người khác từ bỏ nói lời vô ích, và đồng tình với việc từ bỏ nói lời vô ích...” ‘‘Attanā ca abhijjhālu hoti, parañca abhijjhāya samādapeti, abhijjhāya ca samanuñño hoti…. “Tự mình có lòng tham ái, khuyến khích người khác có lòng tham ái, và đồng tình với lòng tham ái...” ‘‘Attanā ca anabhijjhālu hoti, parañca anabhijjhāya samādapeti, anabhijjhāya ca samanuñño hoti…. “Tự mình không có lòng tham ái, khuyến khích người khác không có lòng tham ái, và đồng tình với việc không có lòng tham ái...” ‘‘Attanā [Pg.304] ca byāpannacitto hoti, parañca byāpāde samādapeti, byāpāde ca samanuñño hoti…. “Tự mình có tâm sân hận, khuyến khích người khác có tâm sân hận, và đồng tình với tâm sân hận...” ‘‘Attanā ca abyāpannacitto hoti, parañca abyāpāde samādapeti, abyāpāde ca samanuñño hoti…. “Tự mình có tâm không sân hận, khuyến khích người khác có tâm không sân hận, và đồng tình với tâm không sân hận...” ‘‘Attanā ca micchādiṭṭhiko hoti, parañca micchādiṭṭhiyā samādapeti, micchādiṭṭhiyā ca samanuñño hoti …. “Tự mình có tà kiến, khuyến khích người khác có tà kiến, và đồng tình với tà kiến...” ‘‘Attanā ca sammādiṭṭhiko hoti, parañca sammādiṭṭhiyā samādapeti, sammādiṭṭhiyā ca samanuñño hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. “Tự mình có chánh kiến, khuyến khích người khác có chánh kiến, và đồng tình với chánh kiến. Này các tỳ khưu, quả thật người sở hữu ba pháp này, như thể được mang đi và đặt vào, cũng vậy, được đặt vào cõi trời.” Kammapathapeyyālaṃ niṭṭhitaṃ. Phần Rút Gọn về Con Đường của Nghiệp đã hoàn tất. Tassuddānaṃ – Phần tóm lược của phẩm ấy: Pāṇaṃ adinnamicchā ca, musāvādī ca pisuṇā; Pharusā samphappalāpo ca, abhijjhā byāpādadiṭṭhi ca; Kammapathesu peyyālaṃ, tikakena niyojayeti. Sát sanh, lấy của không cho, và tà hạnh, nói dối và lời đâm thọc; Lời thô ác và lời vô ích, tham ái, sân hận, và tà kiến; Trong các con đường của nghiệp, phần rút gọn nên được áp dụng theo từng bộ ba. (18) 8. Rāgapeyyālaṃ (18) 8. Phần Rút Gọn về Tham Ái 184. ‘‘Rāgassa, bhikkhave, abhiññāya tayo dhammā bhāvetabbā. Katame tayo? Suññato samādhi, animitto samādhi, appaṇihito samādhi – rāgassa, bhikkhave, abhiññāya ime tayo dhammā bhāvetabbā. ( ) 184. “Này các Tỳ khưu, để thắng tri tham ái, ba pháp cần phải được tu tập. Thế nào là ba? Không định, vô tướng định, và vô nguyện định. Này các Tỳ khưu, để thắng tri tham ái, ba pháp này cần phải được tu tập.” ‘‘Rāgassa[Pg.305], bhikkhave, pariññāya…pe… parikkhayāya… pahānāya… khayāya… vayāya… virāgāya… nirodhāya… cāgāya… paṭinissaggāya ime tayo dhammā bhāvetabbā. “Này các Tỳ khưu, để liễu tri tham ái... (tương tự)... để làm cho kiệt tận... để đoạn tận... để làm cho tiêu mất... để làm cho hoại diệt... để ly tham... để đoạn diệt... để từ bỏ... để xả ly, ba pháp này cần phải được tu tập.” ‘‘Dosassa… mohassa… kodhassa… upanāhassa… makkhassa… palāsassa… issāya… macchariyassa… māyāya… sāṭheyyassa… thambhassa… sārambhassa… mānassa… atimānassa… madassa… pamādassa abhiññāya… pariññāya… parikkhayāya… pahānāya… khayāya… vayāya… virāgāya… nirodhāya… cāgāya… paṭinissaggāya ime tayo dhammā bhāvetabbā’’ti. “Đối với sân... si... phẫn nộ... hiềm hận... gièm pha... não hại... tật đố... xan tham... man trá... xảo quyệt... ngoan cố... tranh cạnh... kiêu mạn... quá mạn... say sưa... phóng dật, để thắng tri... để liễu tri... để làm cho kiệt tận... để đoạn tận... để làm cho tiêu mất... để làm cho hoại diệt... để ly tham... để đoạn diệt... để từ bỏ... để xả ly, ba pháp này cần phải được tu tập.” (Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.) (Thế Tôn đã thuyết giảng như vậy. Các Tỳ khưu ấy hoan hỷ tín thọ lời dạy của Thế Tôn.) Rāgapeyyālaṃ niṭṭhitaṃ. Phần Tương Ưng Tham Ái được chấm dứt. Tassuddānaṃ – Phần tóm lược của phẩm này: Rāgaṃ dosañca mohañca, kodhūpanāhapañcamaṃ; Makkhapaḷāsaissā ca, maccharimāyāsāṭheyyā. Tham, sân và si, phẫn nộ, hiềm hận là thứ năm; Gièm pha, não hại, và tật đố, xan tham, man trá, xảo quyệt. Thambhasārambhamānañca, atimānamadassa ca; Pamādā sattarasa vuttā, rāgapeyyālanissitā. Ngoan cố, tranh cạnh, và kiêu mạn, quá mạn và say sưa; Phóng dật, mười bảy pháp này được nói, liên quan đến phần tương ưng tham ái. Ete opammayuttena, āpādena abhiññāya; Pariññāya parikkhayā, pahānakkhayabbayena; Virāganirodhacāgaṃ, paṭinissagge ime dasa. Đối với những pháp này, có thắng tri, liễu tri, kiệt tận, đoạn tận, tiêu mất, hoại diệt; Ly tham, đoạn diệt, từ bỏ, và xả ly, đây là mười pháp. Suññato animitto ca, appaṇihito ca tayo; Samādhimūlakā peyyālesupi vavatthitā cāti. Không, vô tướng, và vô nguyện, là ba; Các pháp này có định làm gốc rễ, được thiết lập trong các phần tương ưng. Tikanipātapāḷi niṭṭhitā. Kinh Tạng Phẩm Ba Pháp được chấm dứt.