বাংলা
পালিঅট্ঠকথাটীকাঅন্ন
1101 পারাজিক পালি
1102 পাচিত্তিয় পালি
1103 মহাবগ্গ পালি (বিনয়)
1104 চূলবগ্গ পালি
1105 পরিবার পালি
1201 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-১
1202 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-২
1203 পাচিত্তিয় অট্ঠকথা
1204 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (বিনয়)
1205 চূলবগ্গ অট্ঠকথা
1206 পরিবার অট্ঠকথা
1301 সারত্থদীপনী টীকা-১
1302 সারত্থদীপনী টীকা-২
1303 সারত্থদীপনী টীকা-৩
1401 দ্বেমাতিকাপালি
1402 বিনয়সংগহ অট্ঠকথা
1403 বজিরবুদ্ধি টীকা
1404 বিমতিবিনোদনী টীকা-১
1405 বিমতিবিনোদনী টীকা-২
1406 বিনয়ালংকার টীকা-১
1407 বিনয়ালংকার টীকা-২
1408 কঙ্খাবিতরণীপুরাণ টীকা
1409 বিনয়বিনিচ্ছয়-উত্তরবিনিচ্ছয়
1410 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-১
1411 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-২
1412 পাচিত্যাদিযোজনাপালি
1413 খুদ্ধসিক্খা-মূলসিক্খা

8401 বিসুদ্ধিমগ্গ-১
8402 বিসুদ্ধিমগ্গ-২
8403 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-১
8404 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-২
8405 বিসুদ্ধিমগ্গ নিদানকথা

8406 দীঘনিকায় (পু-বি)
8407 মজ্ঝিমনিকায় (পু-বি)
8408 সংযুত্তনিকায় (পু-বি)
8409 অঙ্গুত্তরনিকায় (পু-বি)
8410 বিনয়পিটক (পু-বি)
8411 অভিধম্মপিটক (পু-বি)
8412 অট্ঠকথা (পু-বি)
8413 নিরুত্তিদীপনী
8414 পরমত্থদীপনী সংগহমহাটীকাপাঠ
8415 অনুদীপনীপাঠ
8416 পট্ঠানুদ্দেস দীপনীপাঠ
8417 নমক্কারটীকা
8418 মহাপণামপাঠ
8419 লক্খণাতো বুদ্ধথোমনাগাথা
8420 সুতবন্দনা
8421 কমলাঞ্জলি
8422 জিনালংকার
8423 পজ্জমধু
8424 বুদ্ধগুণগাথাবলী
8425 চূলগন্থবংস
8426 মহাবংস
8427 সাসনবংস
8428 কচ্চায়নব্যাকরণং
8429 মোগ্গল্লানব্যাকরণং
8430 সদ্দনীতিপ্পকরণং (পদমালা)
8431 সদ্দনীতিপ্পকরণং (ধাতুমালা)
8432 পদরূপসিদ্ধি
8433 মোগ্গল্লানপঞ্চিকা
8434 পযোগসিদ্ধিপাঠ
8435 বুত্তোদয়পাঠ
8436 অভিধানপ্পদীপিকাপাঠ
8437 অভিধানপ্পদীপিকাটীকা
8438 সুবোধালংকারপাঠ
8439 সুবোধালংকারটীকা
8440 বালাবতার গণ্ঠিপদত্থবিনিচ্ছয়সার
8441 লোকনীতি
8442 সুত্তন্তনীতি
8443 সূরস্সতীনীতি
8444 মহারহনীতি
8445 ধম্মনীতি
8446 কবিদপ্পণনীতি
8447 নীতিমঞ্জরী
8448 নরদক্খদীপনী
8449 চতুরারক্খদীপনী
8450 চাণক্যনীতি
8451 রসবাহিনী
8452 সীমাবিসোধনীপাঠ
8453 বেস্সন্তরগীতি
8454 মোগ্গল্লান বুত্তিবিবরণপঞ্চিকা
8455 থূপবংস
8456 দাঠাবংস
8457 ধাতুপাঠবিলাসিনিয়া
8458 ধাতুবংস
8459 হত্থবনগল্লবিহারবংস
8460 জিনচরিতয়
8461 জিনবংসদীপং
8462 তেলকটাহগাথা
8463 মিলিদটীকা
8464 পদমঞ্জরী
8465 পদসাধনং
8466 সদ্দবিন্দুপকরণং
8467 কচ্চায়নধাতুমঞ্জুসা
8468 সামন্তকূটবণ্ণনা
2101 সীলক্খন্ধবগ্গ পালি
2102 মহাবগ্গ পালি (দীঘ)
2103 পাথিকবগ্গ পালি
2201 সীলক্খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা
2202 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (দীঘ)
2203 পাথিকবগ্গ অট্ঠকথা
2301 সীলক্খন্ধবগ্গ টীকা
2302 মহাবগ্গ টীকা (দীঘ)
2303 পাথিকবগ্গ টীকা
2304 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-১
2305 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-২
3101 মূলপণ্ণাস পালি
3102 মজ্ঝিমপণ্ণাস পালি
3103 উপরিপণ্ণাস পালি
3201 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-১
3202 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-২
3203 মজ্ঝিমপণ্ণাস অট্ঠকথা
3204 উপরিপণ্ণাস অট্ঠকথা
3301 মূলপণ্ণাস টীকা
3302 মজ্ঝিমপণ্ণাস টীকা
3303 উপরিপণ্ণাস টীকা
4101 সগাথাবগ্গ পালি
4102 নিদানবগ্গ পালি
4103 খন্ধবগ্গ পালি
4104 সলায়তনবগ্গ পালি
4105 মহাবগ্গ পালি (সংযুত্ত)
4201 সগাথাবগ্গ অট্ঠকথা
4202 নিদানবগ্গ অট্ঠকথা
4203 খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা
4204 সলায়তনবগ্গ অট্ঠকথা
4205 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (সংযুত্ত)
4301 সগাথাবগ্গ টীকা
4302 নিদানবগ্গ টীকা
4303 খন্ধবগ্গ টীকা
4304 সলায়তনবগ্গ টীকা
4305 মহাবগ্গ টীকা (সংযুত্ত)
5101 এককনিপাত পালি
5102 দুকনিপাত পালি
5103 তিকনিপাত পালি
5104 চতুক্কনিপাত পালি
5105 পঞ্চকনিপাত পালি
5106 ছক্কনিপাত পালি
5107 সত্তকনিপাত পালি
5108 অট্ঠকাদিনিপাত পালি
5109 নবকনিপাত পালি
5110 দশকনিপাত পালি
5111 একাদশকনিপাত পালি
5201 এককনিপাত অট্ঠকথা
5202 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত অট্ঠকথা
5203 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত অট্ঠকথা
5204 অট্ঠকাদিনিপাত অট্ঠকথা
5301 এককনিপাত টীকা
5302 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত টীকা
5303 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত টীকা
5304 অট্ঠকাদিনিপাত টীকা
6101 খুদ্ধকপাঠ পালি
6102 ধম্মপদ পালি
6103 উদান পালি
6104 ইতিবুত্তক পালি
6105 সুত্তনিপাত পালি
6106 বিমানবত্থু পালি
6107 পেতবত্থু পালি
6108 থেরগাথা পালি
6109 থেরীগাথা পালি
6110 অপদান পালি-১
6111 অপদান পালি-২
6112 বুদ্ধবংস পালি
6113 চরিয়াপিটক পালি
6114 জাতক পালি-১
6115 জাতক পালি-২
6116 মহানিদ্দেস পালি
6117 চূলনিদ্দেস পালি
6118 পটিসম্ভিদামগ্গ পালি
6119 নেত্তিপ্পকরণ পালি
6120 মিলিন্দপঞ্হ পালি
6121 পেটকোপদেস পালি
6201 খুদ্ধকপাঠ অট্ঠকথা
6202 ধম্মপদ অট্ঠকথা-১
6203 ধম্মপদ অট্ঠকথা-২
6204 উদান অট্ঠকথা
6205 ইতিবুত্তক অট্ঠকথা
6206 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-১
6207 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-২
6208 বিমানবত্থু অট্ঠকথা
6209 পেতবত্থু অট্ঠকথা
6210 থেরগাথা অট্ঠকথা-১
6211 থেরগাথা অট্ঠকথা-২
6212 থেরীগাথা অট্ঠকথা
6213 অপদান অট্ঠকথা-১
6214 অপদান অট্ঠকথা-২
6215 বুদ্ধবংস অট্ঠকথা
6216 চরিয়াপিটক অট্ঠকথা
6217 জাতক অট্ঠকথা-১
6218 জাতক অট্ঠকথা-২
6219 জাতক অট্ঠকথা-৩
6220 জাতক অট্ঠকথা-৪
6221 জাতক অট্ঠকথা-৫
6222 জাতক অট্ঠকথা-৬
6223 জাতক অট্ঠকথা-৭
6224 মহানিদ্দেস অট্ঠকথা
6225 চূলনিদ্দেস অট্ঠকথা
6226 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-১
6227 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-২
6228 নেত্তিপ্পকরণ অট্ঠকথা
6301 নেত্তিপ্পকরণ টীকা
6302 নেত্তিবিভাবিনী
7101 ধম্মসংগণী পালি
7102 বিভঙ্গ পালি
7103 ধাতুকথা পালি
7104 পুগ্গলপঞ্ঞাত্তি পালি
7105 কথাবত্থু পালি
7106 যমক পালি-১
7107 যমক পালি-২
7108 যমক পালি-৩
7109 পট্ঠান পালি-১
7110 পট্ঠান পালি-২
7111 পট্ঠান পালি-৩
7112 পট্ঠান পালি-৪
7113 পট্ঠান পালি-৫
7201 ধম্মসংগণি অট্ঠকথা
7202 সম্মোহবিনোদনী অট্ঠকথা
7203 পঞ্চপকরণ অট্ঠকথা
7301 ধম্মসংগণী-মূলটীকা
7302 বিভঙ্গ-মূলটীকা
7303 পঞ্চপকরণ-মূলটীকা
7304 ধম্মসংগণী-অনুটীকা
7305 পঞ্চপকরণ-অনুটীকা
7306 অভিধম্মাবতারো-নামরূপপরিচ্ছেদো
7307 অভিধম্মত্থসংগহো
7308 অভিধম্মাবতার-পুরাণটীকা
7309 অভিধম্মমাতিকাপালি


Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

সেই ভগবান, অর্হৎ, সম্যকসম্বুদ্ধকে নমস্কার।

Aṅguttaranikāyo

অঙ্গুত্তরনিকায়

Ekakanipātapāḷi

এককনিপাত পালি

1. Rūpādivaggo

১. রূপাদিবর্গ

1. Evaṃ [Pg.1] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

১. আমি এইরকম শুনেছি— এক সময় ভগবান শ্রাবস্তীর অনাথপিণ্ডিকের আরাম জেতবনে বিহার করছিলেন। সেখানে ভগবান ভিক্ষুদের সম্বোধন করলেন— “হে ভিক্ষুগণ!” ভিক্ষুগণও “ভন্তে” বলে ভগবানের প্রতি উত্তর দিলেন। ভগবান এই কথা বললেন—

‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekarūpampi samanupassāmi yaṃ evaṃ purisassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati yathayidaṃ, bhikkhave, itthirūpaṃ. Itthirūpaṃ, bhikkhave, purisassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhatī’’ti. Paṭhamaṃ.

“হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি রূপও দেখি না যা পুরুষের চিত্তকে এভাবে আচ্ছন্ন করে রাখে, যেমন এই নারীর রূপ। হে ভিক্ষুগণ, নারীর রূপ পুরুষের চিত্তকে আচ্ছন্ন করে রাখে।” প্রথম সূত্র।

2. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekasaddampi samanupassāmi yaṃ evaṃ purisassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati yathayidaṃ, bhikkhave, itthisaddo. Itthisaddo, bhikkhave, purisassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhatī’’ti. Dutiyaṃ.

২. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন dye অন্য একটি শব্দও দেখি না যা পুরুষের চিত্তকে এভাবে আচ্ছন্ন করে রাখে, যেমন এই নারীর শব্দ। হে ভিক্ষুগণ, নারীর শব্দ পুরুষের চিত্তকে আচ্ছন্ন করে রাখে।” দ্বিতীয় সূত্র।

3. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekagandhampi samanupassāmi yaṃ evaṃ purisassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati yathayidaṃ, bhikkhave, itthigandho. Itthigandho, bhikkhave, purisassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhatī’’ti. Tatiyaṃ.

৩. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি গন্ধও দেখি না যা পুরুষের চিত্তকে এভাবে আচ্ছন্ন করে রাখে, যেমন এই নারীর গন্ধ। হে ভিক্ষুগণ, নারীর গন্ধ পুরুষের চিত্তকে আচ্ছন্ন করে রাখে।” তৃতীয় সূত্র।

4. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekarasampi samanupassāmi yaṃ evaṃ purisassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati yathayidaṃ, bhikkhave, itthiraso. Itthiraso, bhikkhave, purisassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhatī’’ti. Catutthaṃ.

৪. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি রসও দেখি না যা পুরুষের চিত্তকে এভাবে আচ্ছন্ন করে রাখে, যেমন এই নারীর রস। হে ভিক্ষুগণ, নারীর রস পুরুষের চিত্তকে আচ্ছন্ন করে রাখে।” চতুর্থ সূত্র।

5. ‘‘Nāhaṃ[Pg.2], bhikkhave, aññaṃ ekaphoṭṭhabbampi samanupassāmi yaṃ evaṃ purisassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati yathayidaṃ, bhikkhave, itthiphoṭṭhabbo. Itthiphoṭṭhabbo, bhikkhave, purisassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhatī’’ti. Pañcamaṃ.

৫. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি স্পর্শও দেখি না যা পুরুষের চিত্তকে এভাবে আচ্ছন্ন করে রাখে, যেমন এই নারীর স্পর্শ। হে ভিক্ষুগণ, নারীর স্পর্শ পুরুষের চিত্তকে আচ্ছন্ন করে রাখে।” পঞ্চম সূত্র।

6. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekarūpampi samanupassāmi yaṃ evaṃ itthiyā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati yathayidaṃ, bhikkhave, purisarūpaṃ. Purisarūpaṃ, bhikkhave, itthiyā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhatī’’ti. Chaṭṭhaṃ.

৬. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি রূপও দেখি না যা নারীর চিত্তকে এভাবে আচ্ছন্ন করে রাখে, যেমন এই পুরুষের রূপ। হে ভিক্ষুগণ, পুরুষের রূপ নারীর চিত্তকে আচ্ছন্ন করে রাখে।” ষষ্ঠ সূত্র।

7. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekasaddampi samanupassāmi yaṃ evaṃ itthiyā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati yathayidaṃ, bhikkhave, purisasaddo. Purisasaddo, bhikkhave, itthiyā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhatī’’ti. Sattamaṃ.

৭. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি শব্দও দেখি না যা নারীর চিত্তকে এভাবে আচ্ছন্ন করে রাখে, যেমন এই পুরুষের শব্দ। হে ভিক্ষুগণ, পুরুষের শব্দ নারীর চিত্তকে আচ্ছন্ন করে রাখে।” সপ্তম সূত্র।

8. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekagandhampi samanupassāmi yaṃ evaṃ itthiyā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati yathayidaṃ, bhikkhave, purisagandho. Purisagandho, bhikkhave, itthiyā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhatī’’ti. Aṭṭhamaṃ.

৮. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি গন্ধও দেখি না যা নারীর চিত্তকে এভাবে আচ্ছন্ন করে রাখে, যেমন এই পুরুষের গন্ধ。 হে ভিক্ষুগণ, পুরুষের গন্ধ নারীর চিত্তকে আচ্ছন্ন করে রাখে।” অষ্টম সূত্র।

9. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekarasampi samanupassāmi yaṃ evaṃ itthiyā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati yathayidaṃ, bhikkhave, purisaraso. Purisaraso, bhikkhave, itthiyā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhatī’’ti. Navamaṃ.

৯. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি রসও দেখি না যা নারীর চিত্তকে এভাবে আচ্ছন্ন করে রাখে, যেমন এই পুরুষের রস। হে ভিক্ষুগণ, পুরুষের রস নারীর চিত্তকে আচ্ছন্ন করে রাখে।” নবম সূত্র।

10. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekaphoṭṭhabbampi samanupassāmi yaṃ evaṃ itthiyā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati yathayidaṃ, bhikkhave, purisaphoṭṭhabbo. Purisaphoṭṭhabbo, bhikkhave, itthiyā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhatī’’ti. Dasamaṃ.

১০. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি স্পর্শও দেখি না যা নারীর চিত্তকে এভাবে আচ্ছন্ন করে রাখে, যেমন এই পুরুষের স্পর্শ। হে ভিক্ষুগণ, পুরুষের স্পর্শ নারীর চিত্তকে আচ্ছন্ন করে রাখে।” দশম সূত্র।

Rūpādivaggo paṭhamo.

প্রথম রূপাদিবর্গ সমাপ্ত।

2. Nīvaraṇappahānavaggo

২. নীবরণপ্রহাণবর্গ

11. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppanno vā kāmacchando uppajjati uppanno vā kāmacchando bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, subhanimittaṃ. Subhanimittaṃ, bhikkhave, ayoniso manasi karoto anuppanno ceva kāmacchando uppajjati uppanno ca kāmacchando bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattatī’’ti. Paṭhamaṃ.

১১. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না যার কারণে অনুৎপন্ন কামচ্ছন্দ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন কামচ্ছন্দ আরও বৃদ্ধি ও বিস্তৃতি লাভ করে, যেমন এই শুভনিমিত্ত। হে ভিক্ষুগণ, শুভনিমিত্তে অযোনিশো মনসিষ্কার করলে অনুৎপন্ন কামচ্ছন্দ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন কামচ্ছন্দ আরও বৃদ্ধি ও বিস্তৃতি লাভ করে।” প্রথম সূত্র।

12. ‘‘Nāhaṃ[Pg.3], bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppanno vā byāpādo uppajjati uppanno vā byāpādo bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, paṭighanimittaṃ. Paṭighanimittaṃ, bhikkhave, ayoniso manasi karoto anuppanno ceva byāpādo uppajjati uppanno ca byāpādo bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattatī’’ti. Dutiyaṃ.

১২. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না যার কারণে অনুৎপন্ন ব্যাপাদ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন ব্যাপাদ আরও বৃদ্ধি ও বিস্তৃতি লাভ করে, যেমন এই প্রতিঘনিমিত্ত। হে ভিক্ষুগণ, প্রতিঘনিমিত্তে অযোনিশো মনসিষ্কার করলে অনুৎপন্ন ব্যাপাদ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন ব্যাপাদ আরও বৃদ্ধি ও বিস্তৃতি লাভ করে।” দ্বিতীয় সূত্র।

13. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannaṃ vā thinamiddhaṃ uppajjati uppannaṃ vā thinamiddhaṃ bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, arati tandī vijambhitā bhattasammado cetaso ca līnattaṃ. Līnacittassa, bhikkhave, anuppannañceva thinamiddhaṃ uppajjati uppannañca thinamiddhaṃ bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattatī’’ti. Tatiyaṃ.

১৩. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না যার কারণে অনুৎপন্ন থীন-মিদ্ধ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন থীন-মিদ্ধ আরও বৃদ্ধি ও বিস্তৃতি লাভ করে, যেমন এই অরুচি, অলসতা, আড়মোড়া ভাঙা, ভোজনজনিত তন্দ্রা এবং চিত্তের জড়তা। হে ভিক্ষুগণ, জড়চিত্ত ব্যক্তির অনুৎপন্ন থীন-মিদ্ধ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন থীন-মিদ্ধ আরও বৃদ্ধি ও বিস্তৃতি লাভ করে।” তৃতীয় সূত্র।

14. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannaṃ vā uddhaccakukkuccaṃ uppajjati uppannaṃ vā uddhaccakukkuccaṃ bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, cetaso avūpasamo. Avūpasantacittassa, bhikkhave, anuppannañceva uddhaccakukkuccaṃ uppajjati uppannañca uddhaccakukkuccaṃ bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattatī’’ti. Catutthaṃ.

১৪. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না যার কারণে অনুৎপন্ন ঔদ্ধত্য-কৌকৃত্য উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন ঔদ্ধত্য-কৌকৃত্য আরও বৃদ্ধি ও বিস্তৃতি লাভ করে, যেমন এই চিত্তের অশান্তি। হে ভিক্ষুগণ, অশান্তচিত্ত ব্যক্তির অনুৎপন্ন ঔদ্ধত্য-কৌকৃত্য উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন ঔদ্ধত্য-কৌকৃত্য আরও বৃদ্ধি ও বিস্তৃতি লাভ করে।” চতুর্থ সূত্র।

15. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannā vā vicikicchā uppajjati uppannā vā vicikicchā bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, ayonisomanasikāro. Ayoniso, bhikkhave, manasi karoto anuppannā ceva vicikicchā uppajjati uppannā ca vicikicchā bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattatī’’ti. Pañcamaṃ.

১৫. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না যার কারণে অনুৎপন্ন বিচিকিৎসা উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন বিচিকিৎসা আরও বৃদ্ধি ও বিস্তৃতি লাভ করে, যেমন এই অযোনিশো মনসিষ্কার। হে ভিক্ষুগণ, অযোনিশো মনসিষ্কারকারী ব্যক্তির অনুৎপন্ন বিচিকিৎসা উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন বিচিকিৎসা আরও বৃদ্ধি ও বিস্তৃতি লাভ করে।” পঞ্চম সূত্র।

16. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppanno vā kāmacchando nuppajjati uppanno vā kāmacchando pahīyati yathayidaṃ, bhikkhave, asubhanimittaṃ. Asubhanimittaṃ, bhikkhave, yoniso manasi karoto anuppanno ceva kāmacchando nuppajjati uppanno ca kāmacchando pahīyatī’’ti. Chaṭṭhaṃ.

১৬. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না যার কারণে অনুৎপন্ন কামচ্ছন্দ উৎপন্ন হয় না এবং উৎপন্ন কামচ্ছন্দ প্রহীন হয়, যেমন এই অশুভনিমিত্ত। হে ভিক্ষুগণ, অশুভনিমিত্তে যোনিশো মনসিষ্কার করলে অনুৎপন্ন কামচ্ছন্দ উৎপন্ন হয় না এবং উৎপন্ন কামচ্ছন্দ প্রহীন হয়।” ষষ্ঠ সূত্র।

17. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppanno vā byāpādo nuppajjati uppanno vā byāpādo pahīyati yathayidaṃ, bhikkhave, mettā [Pg.4] cetovimutti. Mettaṃ, bhikkhave, cetovimuttiṃ yoniso manasi karoto anuppanno ceva byāpādo nuppajjati uppanno ca byāpādo pahīyatī’’ti. Sattamaṃ.

১৭. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না যার কারণে অনুৎপন্ন ব্যাপাদ উৎপন্ন হয় না এবং উৎপন্ন ব্যাপাদ প্রহীন হয়, যেমন এই মৈত্রী চেতোবিমুক্তি। হে ভিক্ষুগণ, মৈত্রী চেতোবিমুক্তিতে যোনিশো মনসিষ্কার করলে অনুৎপন্ন ব্যাপাদ উৎপন্ন হয় না এবং উৎপন্ন ব্যাপাদ প্রহীন হয়।” সপ্তম সূত্র।

18. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannaṃ vā thinamiddhaṃ nuppajjati uppannaṃ vā thinamiddhaṃ pahīyati yathayidaṃ, bhikkhave, ārambhadhātu nikkamadhātu parakkamadhātu. Āraddhavīriyassa, bhikkhave, anuppannañceva thinamiddhaṃ nuppajjati uppannañca thinamiddhaṃ pahīyatī’’ti. Aṭṭhamaṃ.

১৮. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না যার কারণে অনুৎপন্ন থীন-মিদ্ধ উৎপন্ন হয় না এবং উৎপন্ন থীন-মিদ্ধ প্রহীন হয়, যেমন এই আরম্ভধাতু, নিষ্ক্রমধাতু ও পরাক্রমধাতু। হে ভিক্ষুগণ, আরব্ধবীর্য ব্যক্তির অনুৎপন্ন থীন-মিদ্ধ উৎপন্ন হয় না এবং উৎপন্ন থীন-মিদ্ধ প্রহীন হয়।” অষ্টম সূত্র।

19. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannaṃ vā uddhaccakukkuccaṃ nuppajjati uppannaṃ vā uddhaccakukkuccaṃ pahīyati yathayidaṃ, bhikkhave, cetaso vūpasamo. Vūpasantacittassa, bhikkhave, anuppannañceva uddhaccakukkuccaṃ nuppajjati uppannañca uddhaccakukkuccaṃ pahīyatī’’ti. Navamaṃ.

১৯. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না যার কারণে অনুৎপন্ন ঔদ্ধত্য-কৌকৃত্য উৎপন্ন হয় না এবং উৎপন্ন ঔদ্ধত্য-কৌকৃত্য প্রহীন হয়, যেমন এই চিত্তের উপশম। হে ভিক্ষুগণ, শান্তচিত্ত ব্যক্তির অনুৎপন্ন ঔদ্ধত্য-কৌকৃত্য উৎপন্ন হয় না এবং উৎপন্ন ঔদ্ধত্য-কৌকৃত্য প্রহীন হয়।” নবম সূত্র।

20. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannā vā vicikicchā nuppajjati uppannā vā vicikicchā pahīyati yathayidaṃ, bhikkhave, yonisomanasikāro. Yoniso, bhikkhave, manasi karoto anuppannā ceva vicikicchā nuppajjati uppannā ca vicikicchā pahīyatī’’ti. Dasamaṃ.

২০. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না যার কারণে অনুৎপন্ন বিচিকিৎসা উৎপন্ন হয় না এবং উৎপন্ন বিচিকিৎসা প্রহীন হয়, যেমন এই যোনিশো মনসিষ্কার। হে ভিক্ষুগণ, যোনিশো মনসিষ্কারকারী ব্যক্তির অনুৎপন্ন বিচিকিৎসা উৎপন্ন হয় না এবং উৎপন্ন বিচিকিৎসা প্রহীন হয়।” দশম সূত্র।

Nīvaraṇappahānavaggo dutiyo.

দ্বিতীয় নীবরণপ্রহাণবর্গ সমাপ্ত।

3. Akammaniyavaggo

৩. অকর্মণ্যবর্গ

21. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yaṃ evaṃ abhāvitaṃ akammaniyaṃ hoti yathayidaṃ, bhikkhave, cittaṃ. Cittaṃ, bhikkhave, abhāvitaṃ akammaniyaṃ hotī’’ti. Paṭhamaṃ.

২১. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না যা অভাবিত থাকলে এভাবে অকর্মণ্য হয়, যেমন এই চিত্ত। হে ভিক্ষুগণ, অভাবিত চিত্ত অকর্মণ্য হয়।” প্রথম সূত্র।

22. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yaṃ evaṃ bhāvitaṃ kammaniyaṃ hoti yathayidaṃ, bhikkhave, cittaṃ. Cittaṃ, bhikkhave, bhāvitaṃ kammaniyaṃ hotī’’ti. Dutiyaṃ.

২২. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না যা ভাবিত থাকলে এভাবে কর্মণ্য হয়, যেমন এই চিত্ত। হে ভিক্ষুগণ, ভাবিত চিত্ত কর্মণ্য হয়।” দ্বিতীয় সূত্র।

23. ‘‘Nāhaṃ[Pg.5], bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yaṃ evaṃ abhāvitaṃ mahato anatthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, cittaṃ. Cittaṃ, bhikkhave, abhāvitaṃ mahato anatthāya saṃvattatī’’ti. Tatiyaṃ.

২৩. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না যা অভাবিত থাকলে এভাবে মহা অনর্থের কারণ হয়, যেমন এই চিত্ত। হে ভিক্ষুগণ, অভাবিত চিত্ত মহা অনর্থের কারণ হয়।” তৃতীয় সূত্র।

24. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yaṃ evaṃ bhāvitaṃ mahato atthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, cittaṃ. Cittaṃ, bhikkhave, bhāvitaṃ mahato atthāya saṃvattatī’’ti. Catutthaṃ.

২৪. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না যা ভাবিত থাকলে এভাবে মহা অর্থের কারণ হয়, যেমন এই চিত্ত। হে ভিক্ষুগণ, ভাবিত চিত্ত মহা অর্থের কারণ হয়।” চতুর্থ সূত্র।

25. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yaṃ evaṃ abhāvitaṃ apātubhūtaṃ mahato anatthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, cittaṃ. Cittaṃ, bhikkhave, abhāvitaṃ apātubhūtaṃ mahato anatthāya saṃvattatī’’ti. Pañcamaṃ.

২৫. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না যা অভাবিত ও অপ্রকাশিত থাকলে এভাবে মহা অনর্থের কারণ হয়, যেমন এই চিত্ত। হে ভিক্ষুগণ, অভাবিত ও অপ্রকাশিত চিত্ত মহা অনর্থের কারণ হয়।” পঞ্চম সূত্র।

26. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yaṃ evaṃ bhāvitaṃ pātubhūtaṃ mahato atthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, cittaṃ. Cittaṃ, bhikkhave, bhāvitaṃ pātubhūtaṃ mahato atthāya saṃvattatī’’ti. Chaṭṭhaṃ.

২৬. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না যা ভাবিত ও প্রকাশিত থাকলে এভাবে মহা অর্থের কারণ হয়, যেমন এই চিত্ত। হে ভিক্ষুগণ, ভাবিত ও প্রকাশিত চিত্ত মহা অর্থের কারণ হয়।” ষষ্ঠ সূত্র।

27. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yaṃ evaṃ abhāvitaṃ abahulīkataṃ mahato anatthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, cittaṃ. Cittaṃ, bhikkhave, abhāvitaṃ abahulīkataṃ mahato anatthāya saṃvattatī’’ti. Sattamaṃ.

২৭. "হে ভিক্ষুগণ! আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যা এভাবে অভাবিত ও অনভ্যস্ত থাকলে এত বড় অনর্থের কারণ হয়, যেমনটি এই চিত্ত। হে ভিক্ষুগণ! চিত্ত অভাবিত ও অনভ্যস্ত থাকলে তা মহা অনর্থের কারণ হয়।" সপ্তম।

28. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yaṃ evaṃ bhāvitaṃ bahulīkataṃ mahato atthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, cittaṃ. Cittaṃ, bhikkhave, bhāvitaṃ bahulīkataṃ mahato atthāya saṃvattatī’’ti. Aṭṭhamaṃ.

২৮. "হে ভিক্ষুগণ! আমি এমন ocean অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যা এভাবে ভাবিত ও অভ্যস্ত থাকলে এত বড় কল্যাণের কারণ হয়, যেমনটি এই চিত্ত। হে ভিক্ষুগণ! চিত্ত ভাবিত ও অভ্যস্ত থাকলে তা মহা কল্যাণের কারণ হয়।" অষ্টম।

29. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yaṃ evaṃ abhāvitaṃ abahulīkataṃ dukkhādhivahaṃ hoti yathayidaṃ, bhikkhave, cittaṃ. Cittaṃ, bhikkhave, abhāvitaṃ abahulīkataṃ dukkhādhivahaṃ hotī’’ti. Navamaṃ.

২৯. "হে ভিক্ষুগণ! আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যা এভাবে অভাবিত ও অনভ্যস্ত থাকলে এত দুঃখ বহন করে আনে, যেমনটি এই চিত্ত। হে ভিক্ষুগণ! চিত্ত অভাবিত ও অনভ্যস্ত থাকলে তা দুঃখ বহন করে আনে।" নবম।

30. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yaṃ evaṃ bhāvitaṃ bahulīkataṃ sukhādhivahaṃ hoti yathayidaṃ, bhikkhave, cittaṃ. Cittaṃ, bhikkhave, bhāvitaṃ bahulīkataṃ sukhādhivahaṃ hotī’’ti. Dasamaṃ.

৩০. "হে ভিক্ষুগণ! আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যা এভাবে ভাবিত ও অভ্যস্ত থাকলে এত সুখ বহন করে আনে, যেমনটি এই চিত্ত। হে ভিক্ষুগণ! চিত্ত ভাবিত ও অভ্যস্ত থাকলে তা সুখ বহন করে আনে।" দশম।

Akammaniyavaggo tatiyo.

অকর্মণ্য বর্গ - তৃতীয়।

4. Adantavaggo

৪. অদন্ত বর্গ

31. ‘‘Nāhaṃ[Pg.6], bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yaṃ evaṃ adantaṃ mahato anatthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, cittaṃ. Cittaṃ, bhikkhave, adantaṃ mahato anatthāya saṃvattatī’’ti. Paṭhamaṃ.

৩১. "হে ভিক্ষুগণ! আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যা অদমিত থাকলে এত বড় অনর্থের কারণ হয়, যেমনটি এই চিত্ত। হে ভিক্ষুগণ! অদমিত চিত্ত মহা অনর্থের কারণ হয়।" প্রথম।

32. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yaṃ evaṃ dantaṃ mahato atthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, cittaṃ. Cittaṃ, bhikkhave, dantaṃ mahato atthāya saṃvattatī’’ti. Dutiyaṃ.

৩২. "হে ভিক্ষুগণ! আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যা দমিত থাকলে এত বড় কল্যাণের কারণ হয়, যেমনটি এই চিত্ত। হে ভিক্ষুগণ! দমিত চিত্ত মহা কল্যাণের কারণ হয়।" দ্বিতীয়।

33. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yaṃ evaṃ aguttaṃ mahato anatthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, cittaṃ. Cittaṃ, bhikkhave, aguttaṃ mahato anatthāya saṃvattatī’’ti. Tatiyaṃ.

৩৩. "হে ভিক্ষুগণ! আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যা অরক্ষিত থাকলে এত বড় অনর্থের কারণ হয়, যেমনটি এই চিত্ত। হে ভিক্ষুগণ! অরক্ষিত চিত্ত মহা অনর্থের কারণ হয়।" তৃতীয়।

34. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yaṃ evaṃ guttaṃ mahato atthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, cittaṃ. Cittaṃ, bhikkhave, guttaṃ mahato atthāya saṃvattatī’’ti. Catutthaṃ.

৩৪. "হে ভিক্ষুগণ! আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যা সুরক্ষিত থাকলে এত বড় কল্যাণের কারণ হয়, যেমনটি এই চিত্ত। হে ভিক্ষুগণ! সুরক্ষিত চিত্ত মহা কল্যাণের কারণ হয়।" চতুর্থ।

35. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yaṃ evaṃ arakkhitaṃ mahato anatthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, cittaṃ. Cittaṃ, bhikkhave, arakkhitaṃ mahato anatthāya saṃvattatī’’ti. Pañcamaṃ.

৩৫. "হে ভিক্ষুগণ! আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যা অসংরক্ষিত থাকলে এত বড় অনর্থের কারণ হয়, যেমনটি এই চিত্ত। হে ভিক্ষুগণ! অসংরক্ষিত চিত্ত মহা অনর্থের কারণ হয়।" পঞ্চম।

36. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yaṃ evaṃ rakkhitaṃ mahato atthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, cittaṃ. Cittaṃ, bhikkhave, rakkhitaṃ mahato atthāya saṃvattatī’’ti. Chaṭṭhaṃ.

৩৬. "হে ভিক্ষুগণ! আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যা সংরক্ষিত থাকলে এত বড় কল্যাণের কারণ হয়, যেমনটি এই চিত্ত। হে ভিক্ষুগণ! সংরক্ষিত চিত্ত মহা কল্যাণের কারণ হয়।" ষষ্ঠ।

37. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yaṃ evaṃ asaṃvutaṃ mahato anatthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, cittaṃ. Cittaṃ, bhikkhave, asaṃvutaṃ mahato anatthāya saṃvattatī’’ti. Sattamaṃ.

৩৭. "হে ভিক্ষুগণ! আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যা অসংযত থাকলে এত বড় অনর্থের কারণ হয়, जैसेনটি এই চিত্ত। হে ভিক্ষুগণ! অসংযত চিত্ত মহা অনর্থের কারণ হয়।" সপ্তম।

38. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yaṃ evaṃ saṃvutaṃ mahato atthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, cittaṃ. Cittaṃ, bhikkhave, saṃvutaṃ mahato atthāya saṃvattatī’’ti. Aṭṭhamaṃ.

৩৮. "হে ভিক্ষুগণ! আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যা সংযত থাকলে এত বড় কল্যাণের কারণ হয়, যেমনটি এই চিত্ত। হে ভিক্ষুগণ! সংযত চিত্ত মহা কল্যাণের কারণ হয়।" অষ্টম।

39. ‘‘Nāhaṃ[Pg.7], bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yaṃ evaṃ adantaṃ aguttaṃ arakkhitaṃ asaṃvutaṃ mahato anatthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, cittaṃ. Cittaṃ, bhikkhave, adantaṃ aguttaṃ arakkhitaṃ asaṃvutaṃ mahato anatthāya saṃvattatī’’ti. Navamaṃ.

৩৯. "হে ভিক্ষুগণ! আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যা অদমিত, অরক্ষিত, অসংরক্ষিত ও অসংযত থাকলে এত বড় অনর্থের কারণ হয়, যেমনটি এই চিত্ত। হে ভিক্ষুগণ! চিত্ত অদমিত, অরক্ষিত, অসংরক্ষিত ও অসংযত থাকলে তা মহা অনর্থের কারণ হয়।" নবম।

40. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yaṃ evaṃ dantaṃ guttaṃ rakkhitaṃ saṃvutaṃ mahato atthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, cittaṃ. Cittaṃ, bhikkhave, dantaṃ guttaṃ rakkhitaṃ saṃvutaṃ mahato atthāya saṃvattatī’’ti. Dasamaṃ.

৪০. "হে ভিক্ষুগণ! আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যা দমিত, সুরক্ষিত, সংরক্ষিত ও সংযত থাকলে এত বড় কল্যাণের কারণ হয়, যেমনটি এই চিত্ত। হে ভিক্ষুগণ! চিত্ত দমিত, সুরক্ষিত, সংরক্ষিত ও সংযত থাকলে তা মহা কল্যাণের কারণ হয়।" দশম।

Adantavaggo catuttho.

অদন্ত বর্গ - চতুর্থ।

5. Paṇihitaacchavaggo

৫. প্রণিহিত অচ্ছ বর্গ

41. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sālisūkaṃ vā yavasūkaṃ vā micchāpaṇihitaṃ hatthena vā pādena vā akkantaṃ hatthaṃ vā pādaṃ vā bhecchati lohitaṃ vā uppādessatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Micchāpaṇihitattā, bhikkhave, sūkassa. Evamevaṃ kho, bhikkhave, so vata bhikkhu micchāpaṇihitena cittena avijjaṃ bhecchati, vijjaṃ uppādessati, nibbānaṃ sacchikarissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Micchāpaṇihitattā, bhikkhave, cittassā’’ti. Paṭhamaṃ.

৪১. "হে ভিক্ষুগণ! যেমন কোনো শালিধানের বা যবধানের শুয়া যদি ভুলভাবে স্থাপিত থাকে, তবে হাত বা পা দিয়ে তা মাড়ালে তা হাত বা পা ভেদ করবে কিংবা রক্তপাত ঘটাবে—এমন কোনো সম্ভাবনা নেই। তার কারণ কী? হে ভিক্ষুগণ! কারণ শুয়াটি ভুলভাবে স্থাপিত। ঠিক তেমনি, হে ভিক্ষুগণ! কোনো ভিক্ষু ভুলভাবে পরিচালিত চিত্তের দ্বারা অবিদ্যাকে ভেদ করবেন, বিদ্যা উৎপন্ন করবেন এবং নির্বাণ লাভ করবেন—এমন কোনো সম্ভাবনা নেই। তার কারণ কী? হে ভিক্ষুগণ! কারণ চিত্তটি ভুলভাবে পরিচালিত।" প্রথম।

42. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sālisūkaṃ vā yavasūkaṃ vā sammāpaṇihitaṃ hatthena vā pādena vā akkantaṃ hatthaṃ vā pādaṃ vā bhecchati lohitaṃ vā uppādessatīti ṭhānametaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Sammāpaṇihitattā, bhikkhave, sūkassa. Evamevaṃ kho, bhikkhave, so vata bhikkhu sammāpaṇihitena cittena avijjaṃ bhecchati, vijjaṃ uppādessati, nibbānaṃ sacchikarissatīti ṭhānametaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Sammāpaṇihitattā, bhikkhave, cittassā’’ti. Dutiyaṃ.

৪২. "হে ভিক্ষুগণ! যেমন কোনো শালিধানের বা যবধানের শুয়া যদি সঠিকভাবে স্থাপিত থাকে, তবে হাত বা পা দিয়ে তা মাড়ালে তা হাত বা পা ভেদ করবে কিংবা রক্তপাত ঘটাবে—এমন সম্ভাবনা রয়েছে। তার কারণ কী? হে ভিক্ষুগণ! কারণ শুয়াটি সঠিকভাবে স্থাপিত। ঠিক তেমনি, হে ভিক্ষুগণ! কোনো ভিক্ষু সঠিকভাবে পরিচালিত চিত্তের দ্বারা অবিদ্যাকে ভেদ করবেন, বিদ্যা উৎপন্ন করবেন এবং নির্বাণ লাভ করবেন—এমন সম্ভাবনা রয়েছে। তার কারণ কী? হে ভিক্ষুগণ! কারণ চিত্তটি সঠিকভাবে পরিচালিত।" দ্বিতীয়।

43. ‘‘Idhāhaṃ [Pg.8], bhikkhave, ekaccaṃ puggalaṃ paduṭṭhacittaṃ evaṃ cetasā ceto paricca pajānāmi – ‘imamhi ce ayaṃ samaye puggalo kālaṃ kareyya, yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye’. Taṃ kissa hetu? Cittaṃ hissa, bhikkhave, paduṭṭhaṃ. ‘‘Cetopadosahetu pana, bhikkhave, evamidhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjantī’’ti. Tatiyaṃ.

৪৩. "হে ভিক্ষুগণ! এ লোকে আমি কোনো এক কলুষিত-চিত্ত ব্যক্তিকে নিজের চিত্ত দ্বারা তার চিত্তকে পরিমাপ করে এভাবে জানতে পারি—'যদি এই ব্যক্তি এই সময়ে মৃত্যুবরণ করে, তবে তাকে যেন বয়ে এনে নরকে নিক্ষেপ করা হবে।' তার কারণ কী? হে ভিক্ষুগণ! কারণ তার চিত্ত কলুষিত। হে ভিক্ষুগণ! চিত্তের কলুষতার কারণেই এ লোকে কিছু সত্ত্ব কায়ভেদে, মৃত্যুর পর অপায়, দুর্গতি, বিনিপাত ও নরকে উৎপন্ন হয়।" তৃতীয়।

44. ‘‘Idhāhaṃ, bhikkhave, ekaccaṃ puggalaṃ pasannacittaṃ evaṃ cetasā ceto paricca pajānāmi – ‘imamhi ce ayaṃ samaye puggalo kālaṃ kareyya, yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’. Taṃ kissa hetu? Cittaṃ hissa, bhikkhave, pasannaṃ. ‘‘Cetopasādahetu pana, bhikkhave, evamidhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjantī’’ti. Catutthaṃ.

৪৪. "হে ভিক্ষুগণ! এ লোকে আমি কোনো এক প্রসন্ন-চিত্ত ব্যক্তিকে নিজের চিত্ত দ্বারা তার চিত্তকে পরিমাপ করে এভাবে জানতে পারি—'যদি এই ব্যক্তি এই সময়ে মৃত্যুবরণ করে, তবে তাকে যেন বয়ে এনে স্বর্গে স্থাপন করা হবে।' তার কারণ কী? হে ভিক্ষুগণ! কারণ তার চিত্ত প্রসন্ন। হে ভিক্ষুগণ! চিত্তের প্রসন্নতার কারণেই এ লোকে কিছু সত্ত্ব কায়ভেদে, মৃত্যুর পর সুগতি ও স্বর্গলোকে উৎপন্ন হয়।" চতুর্থ।

45. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, udakarahado āvilo luḷito kalalībhūto tattha cakkhumā puriso tīre ṭhito na passeyya sippisambukampi sakkharakaṭhalampi macchagumbampi carantampi tiṭṭhantampi. Taṃ kissa hetu? Āvilattā, bhikkhave, udakassa. Evamevaṃ kho, bhikkhave, so vata bhikkhu āvilena cittena attatthaṃ vā ñassati paratthaṃ vā ñassati ubhayatthaṃ vā ñassati uttariṃ vā manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikarissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Āvilattā, bhikkhave, cittassā’’ti. Pañcamaṃ.

৪৫. "হে ভিক্ষুগণ! যেমন কোনো জলাশয় যদি ঘোলাটে, আলোড়িত ও কর্দমাক্ত থাকে, তবে তীরে দাঁড়িয়ে থাকা কোনো চক্ষুষ্মান ব্যক্তি সেখানে শামুক-ঝিনুক, নুড়ি-পাথর এবং বিচরণশীল বা স্থির মাছের ঝাঁক দেখতে পাবে না। তার কারণ কী? হে ভিক্ষুগণ! কারণ জল ঘোলাটে। ঠিক তেমনি, হে ভিক্ষুগণ! কোনো ভিক্ষু ঘোলাটে চিত্তের দ্বারা নিজের কল্যাণ জানবেন, অন্যের কল্যাণ জানবেন, উভয়ের কল্যাণ জানবেন কিংবা মানুষের সাধারণ ধর্মের অতীত আর্যদের উপযুক্ত বিশেষ জ্ঞানদর্শন লাভ করবেন—এমন কোনো সম্ভাবনা নেই। তার কারণ কী? হে ভিক্ষুগণ! কারণ চিত্ত ঘোলাটে।" পঞ্চম।

46. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, udakarahado accho vippasanno anāvilo tattha cakkhumā puriso tīre ṭhito passeyya sippisambukampi sakkharakaṭhalampi macchagumbampi carantampi tiṭṭhantampi. Taṃ kissa hetu? Anāvilattā, bhikkhave, udakassa. Evamevaṃ kho, bhikkhave, so vata bhikkhu anāvilena cittena attatthaṃ vā ñassati paratthaṃ vā ñassati ubhayatthaṃ vā ñassati uttariṃ vā manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikarissatīti ṭhānametaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Anāvilattā, bhikkhave, cittassā’’ti. Chaṭṭhaṃ.

৪৬. "হে ভিক্ষুগণ! যেমন কোনো জলাশয় যদি স্বচ্ছ, নির্মল ও অনাড়িল থাকে, তবে তীরে দাঁড়িয়ে থাকা কোনো চক্ষুষ্মান ব্যক্তি সেখানে শামুক-ঝিনুক, নুড়ি-পাথর এবং বিচরণশীল বা স্থির মাছের ঝাঁক দেখতে পাবে। তার কারণ কী? হে ভিক্ষুগণ! কারণ জল স্বচ্ছ। ঠিক তেমনি, হে ভিক্ষুগণ! কোনো ভিক্ষু স্বচ্ছ চিত্তের দ্বারা নিজের কল্যাণ জানবেন, অন্যের কল্যাণ জানবেন, উভয়ের কল্যাণ জানবেন এবং মানুষের সাধারণ ধর্মের অতীত আর্যদের উপযুক্ত বিশেষ জ্ঞানদর্শন লাভ করবেন—এমন সম্ভাবনা রয়েছে। তার কারণ কী? হে ভিক্ষুগণ! কারণ চিত্ত স্বচ্ছ।" ষষ্ঠ।

47. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yāni kānici rukkhajātānaṃ phandano tesaṃ aggamakkhāyati yadidaṃ mudutāya ceva kammaññatāya ca. Evamevaṃ kho ahaṃ, bhikkhave[Pg.9], nāññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yaṃ evaṃ bhāvitaṃ bahulīkataṃ mudu ca hoti kammaññañca yathayidaṃ cittaṃ. Cittaṃ, bhikkhave, bhāvitaṃ bahulīkataṃ mudu ca hoti kammaññañca hotī’’ti. Sattamaṃ.

৪৭. "হে ভিক্ষুগণ! যত প্রকার বৃক্ষ রয়েছে, তাদের মধ্যে ফন্দন বৃক্ষকেই তাদের নমনীয়তা ও কর্মোপযোগিতার কারণে সর্বশ্রেষ্ঠ বলা হয়। ঠিক তেমনি, হে ভিক্ষুগণ! আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যা এভাবে ভাবিত ও অভ্যস্ত থাকলে এত নমনীয় ও কর্মোপযোগী হয়, যেমনটি এই চিত্ত। হে ভিক্ষুগণ! ভাবিত ও অভ্যস্ত চিত্ত নমনীয় ও কর্মোপযোগী হয়।" সপ্তম।

48. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yaṃ evaṃ lahuparivattaṃ yathayidaṃ cittaṃ. Yāvañcidaṃ, bhikkhave, upamāpi na sukarā yāva lahuparivattaṃ citta’’nti. Aṭṭhamaṃ.

৪৮. "হে ভিক্ষুগণ! আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যা চিত্তের মতো এত দ্রুত পরিবর্তনশীল। হে ভিক্ষুগণ! চিত্ত এত দ্রুত পরিবর্তনশীল যে এর জন্য কোনো উপমা দেওয়াও সহজ নয়।" অষ্টম।

49. ‘‘Pabhassaramidaṃ, bhikkhave, cittaṃ. Tañca kho āgantukehi upakkilesehi upakkiliṭṭha’’nti. Navamaṃ.

৪৯. "হে ভিক্ষুগণ! এই চিত্ত অত্যন্ত প্রভাস্বর। কিন্তু তা বহিরাগত উপক্লেশসমূহ দ্বারা মলিন হয়।" নবম।

50. ‘‘Pabhassaramidaṃ, bhikkhave, cittaṃ. Tañca kho āgantukehi upakkilesehi vippamutta’’nti. Dasamaṃ.

৫০. "হে ভিক্ষুগণ! এই চিত্ত অত্যন্ত প্রভাস্বর। এবং তা বহিরাগত উপক্লেশসমূহ থেকে মুক্ত হয়।" দশম।

Paṇihitaacchavaggo pañcamo.

প্রণিহিত অচ্ছ বর্গ - পঞ্চম।

6. Accharāsaṅghātavaggo

৬. অচ্ছরাসঙ্ঘাত বর্গ

51. ‘‘Pabhassaramidaṃ, bhikkhave, cittaṃ. Tañca kho āgantukehi upakkilesehi upakkiliṭṭhaṃ. Taṃ assutavā puthujjano yathābhūtaṃ nappajānāti. Tasmā ‘assutavato puthujjanassa cittabhāvanā natthī’ti vadāmī’’ti. Paṭhamaṃ.

৫১. "হে ভিক্ষুগণ! এই চিত্ত অত্যন্ত প্রভাস্বর। কিন্তু তা বহিরাগত উপক্লেশসমূহ দ্বারা মলিন হয়। অশ্রুতবান পৃথগজন তা যথাতথভাবে জানতে পারে না। তাই আমি বলি—'অশ্রুতবান পৃথগজনের চিত্তভাবনা নেই।'" প্রথম।

52. ‘‘Pabhassaramidaṃ, bhikkhave, cittaṃ. Tañca kho āgantukehi upakkilesehi vippamuttaṃ. Taṃ sutavā ariyasāvako yathābhūtaṃ pajānāti. Tasmā ‘sutavato ariyasāvakassa cittabhāvanā atthī’ti vadāmī’’ti. Dutiyaṃ.

৫২. "হে ভিক্ষুগণ! এই চিত্ত অত্যন্ত প্রভাস্বর। এবং তা বহিরাগত উপক্লেশসমূহ থেকে মুক্ত হয়। শ্রুতবান আর্যশ্রাবক তা যথাতথভাবে জানতে পারেন। তাই আমি বলি—'শ্রুতবান আর্যশ্রাবকের চিত্তভাবনা রয়েছে।'" দ্বিতীয়।

53. ‘‘Accharāsaṅghātamattampi ce, bhikkhave, bhikkhu mettācittaṃ āsevati; ayaṃ vuccati, bhikkhave – ‘bhikkhu arittajjhāno viharati satthusāsanakaro ovādapatikaro, amoghaṃ raṭṭhapiṇḍaṃ bhuñjati’. Ko pana vādo ye naṃ bahulīkarontī’’ti! Tatiyaṃ.

৫৩. "হে ভিক্ষুগণ! কোনো ভিক্ষু যদি এক তুড়ি মারার সময়কালের জন্যও মৈত্রীচিত্তের অনুশীলন করেন, তবে হে ভিক্ষুগণ! সেই ভিক্ষুকে বলা হয়—'তিনি ধ্যানশূন্য না হয়ে বিহার করছেন, শাস্ত্রার শাসন পালন করছেন, তাঁর উপদেশ অনুসরণ করছেন এবং দেশের মানুষের দেওয়া পিণ্ডদান সার্থকভাবে গ্রহণ করছেন।' আর যারা এর বহু অনুশীলন করেন, তাদের সম্পর্কে আর কী বলার আছে!" তৃতীয়।

54. ‘‘Accharāsaṅghātamattampi [Pg.10] ce, bhikkhave, bhikkhu mettācittaṃ bhāveti; ayaṃ vuccati, bhikkhave – ‘bhikkhu arittajjhāno viharati satthusāsanakaro ovādapatikaro, amoghaṃ raṭṭhapiṇḍaṃ bhuñjati’. Ko pana vādo ye naṃ bahulīkarontī’’ti! Catutthaṃ.

৫৪. "হে ভিক্ষুগণ, যদি কোনো ভিক্ষু মাত্র এক তুড়ি বাজানোর সময়কালের জন্যও মৈত্রীভাবনা করেন, তবে হে ভিক্ষুগণ, সেই ভিক্ষুকে বলা হয়—'তিনি ধ্যানশূন্য না হয়ে বিহার করছেন, শাস্ত্রার শাসন পালন করছেন, তাঁর উপদেশ অনুসারে চলছেন এবং দেশের মানুষের দেওয়া পিণ্ডদান সার্থকভাবে গ্রহণ করছেন।' আর যাঁরা এটি বহুবার অনুশীলন করেন, তাঁদের সম্পর্কে আর কী-ই বা বলার থাকে!" চতুর্থ (সূত্র)।

55. ‘‘Accharāsaṅghātamattampi ce, bhikkhave, bhikkhu mettācittaṃ manasi karoti; ayaṃ vuccati, bhikkhave – ‘bhikkhu arittajjhāno viharati satthusāsanakaro ovādapatikaro amoghaṃ raṭṭhapiṇḍaṃ bhuñjati’. Ko pana vādo ye naṃ bahulīkarontī’’ti! Pañcamaṃ.

৫৫. "হে ভিক্ষুগণ, যদি কোনো ভিক্ষু মাত্র এক তুড়ি বাজানোর সময়কালের জন্যও মৈত্রীভাবনা মনে মনে চিন্তা করেন, তবে হে ভিক্ষুগণ, সেই ভিক্ষুকে বলা হয়—'তিনি ধ্যানশূন্য না হয়ে বিহার করছেন, শাস্ত্রার শাসন পালন করছেন, তাঁর উপদেশ অনুসারে চলছেন এবং দেশের মানুষের দেওয়া পিণ্ডদান সার্থকভাবে গ্রহণ করছেন।' আর যাঁরা এটি বহুবার অনুশীলন করেন, তাঁদের সম্পর্কে আর কী-ই বা বলার থাকে!" পঞ্চম (সূত্র)।

56. ‘‘Ye keci, bhikkhave, dhammā akusalā akusalabhāgiyā akusalapakkhikā, sabbe te manopubbaṅgamā. Mano tesaṃ dhammānaṃ paṭhamaṃ uppajjati, anvadeva akusalā dhammā’’ti. Chaṭṭhaṃ.

৫৬. "হে ভিক্ষুগণ, যে-সব ধর্ম অকুশল, অকুশলভাগীয় এবং অকুশলপক্ষীয়, সে-সবের অগ্রগামী হলো মন। সেই ধর্মগুলোর মধ্যে মনই প্রথমে উৎপন্ন হয়, এবং তার পরপরই অকুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয়।" ষষ্ঠ (সূত্র)।

57. ‘‘Ye keci, bhikkhave, dhammā kusalā kusalabhāgiyā kusalapakkhikā, sabbe te manopubbaṅgamā. Mano tesaṃ dhammānaṃ paṭhamaṃ uppajjati, anvadeva kusalā dhammā’’ti. Sattamaṃ.

৫৭. "হে ভিক্ষুগণ, যে-সব ধর্ম কুশল, কুশলভাগীয় এবং কুশলপক্ষীয়, সে-সবের অগ্রগামী হলো মন। সেই ধর্মগুলোর মধ্যে মনই প্রথমে উৎপন্ন হয়, এবং তার পরপরই কুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয়।" সপ্তম (সূত্র)।

58. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannā vā akusalā dhammā uppajjanti uppannā vā kusalā dhammā parihāyanti yathayidaṃ, bhikkhave, pamādo. Pamattassa, bhikkhave, anuppannā ceva akusalā dhammā uppajjanti uppannā ca kusalā dhammā parihāyantī’’ti. Aṭṭhamaṃ.

৫৮. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যার কারণে অনুৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়, যেমনটি হয় হে ভিক্ষুগণ, এই প্রমাদের কারণে। প্রমত্ত ব্যক্তির ক্ষেত্রে, অনুৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়।" অষ্টম (সূত্র)।

59. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannā vā kusalā dhammā uppajjanti uppannā vā akusalā dhammā parihāyanti yathayidaṃ, bhikkhave, appamādo. Appamattassa, bhikkhave, anuppannā ceva kusalā dhammā uppajjanti uppannā ca akusalā dhammā parihāyantī’’ti. Navamaṃ.

৫৯. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যার কারণে অনুৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়, যেমনটি হয় হে ভিক্ষুগণ, এই অপ্রমাদের কারণে। অপ্রমত্ত ব্যক্তির ক্ষেত্রে, অনুৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়।" নবম (সূত্র)।

60. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannā vā akusalā dhammā uppajjanti uppannā vā kusalā dhammā parihāyanti yathayidaṃ, bhikkhave, kosajjaṃ. Kusītassa, bhikkhave, anuppannā ceva akusalā dhammā uppajjanti uppannā ca kusalā dhammā parihāyantī’’ti. Dasamaṃ.

৬০. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যার কারণে অনুৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়, যেমনটি হয় হে ভিক্ষুগণ, এই কৌসীদ্যের কারণে। অলস ব্যক্তির ক্ষেত্রে, অনুৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়।" দশম (সূত্র)।

Accharāsaṅghātavaggo chaṭṭho.

ষষ্ঠ অচ্ছরাসংঘাত বর্গ সমাপ্ত।

7. Vīriyārambhādivaggo

৭. বীর্য আরম্ভ আদি বর্গ।

61. ‘‘Nāhaṃ[Pg.11], bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannā vā kusalā dhammā uppajjanti uppannā vā akusalā dhammā parihāyanti yathayidaṃ, bhikkhave, vīriyārambho. Āraddhavīriyassa, bhikkhave, anuppannā ceva kusalā dhammā uppajjanti uppannā ca akusalā dhammā parihāyantī’’ti. Paṭhamaṃ.

৬১. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যার কারণে অনুৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়, যেমনটি হয় হে ভিক্ষুগণ, এই বীর্য আরম্ভের কারণে। উদ্যোগী ব্যক্তির ক্ষেত্রে, অনুৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়।" প্রথম (সূত্র)।

62. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannā vā akusalā dhammā uppajjanti uppannā vā kusalā dhammā parihāyanti yathayidaṃ, bhikkhave, mahicchatā. Mahicchassa, bhikkhave, anuppannā ceva akusalā dhammā uppajjanti uppannā ca kusalā dhammā parihāyantī’’ti. Dutiyaṃ.

৬২. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যার কারণে অনুৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়, যেমনটি হয় হে ভিক্ষুগণ, এই মহেচ্ছতার কারণে। অত্যধিক আকাঙ্ক্ষী ব্যক্তির ক্ষেত্রে, অনুৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়।" দ্বিতীয় (সূত্র)।

63. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannā vā kusalā dhammā uppajjanti uppannā vā akusalā dhammā parihāyanti yathayidaṃ, bhikkhave, appicchatā. Appicchassa, bhikkhave, anuppannā ceva kusalā dhammā uppajjanti uppannā ca akusalā dhammā parihāyantī’’ti. Tatiyaṃ.

৬৩. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যার কারণে অনুৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়, যেমনটি হয় হে ভিক্ষুগণ, এই অল্পেচ্ছতার কারণে। অল্পেচ্ছ ব্যক্তির ক্ষেত্রে, অনুৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়।" তৃতীয় (সূত্র)।

64. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannā vā akusalā dhammā uppajjanti uppannā vā kusalā dhammā parihāyanti yathayidaṃ, bhikkhave, asantuṭṭhitā. Asantuṭṭhassa, bhikkhave, anuppannā ceva akusalā dhammā uppajjanti uppannā ca kusalā dhammā parihāyantī’’ti. Catutthaṃ.

৬৪. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যার কারণে অনুৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়, যেমনটি হয় হে ভিক্ষুগণ, এই অসন্তুষ্টির কারণে। অসন্তুষ্ট ব্যক্তির ক্ষেত্রে, অনুৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়।" চতুর্থ (সূত্র)।

65. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannā vā kusalā dhammā uppajjanti uppannā vā akusalā dhammā parihāyanti yathayidaṃ, bhikkhave, santuṭṭhitā. Santuṭṭhassa, bhikkhave, anuppannā ceva kusalā dhammā uppajjanti uppannā ca akusalā dhammā parihāyantī’’ti. Pañcamaṃ.

৬৫. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যার কারণে অনুৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়, যেমনটি হয় হে ভিক্ষুগণ, এই সন্তুষ্টির কারণে। সন্তুষ্ট ব্যক্তির ক্ষেত্রে, অনুৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়।" পঞ্চম (সূত্র)।

66. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannā vā akusalā dhammā uppajjanti uppannā vā kusalā dhammā parihāyanti yathayidaṃ, bhikkhave, ayonisomanasikāro. Ayoniso, bhikkhave, manasi karoto anuppannā ceva akusalā dhammā uppajjanti uppannā ca kusalā dhammā parihāyantī’’ti. Chaṭṭhaṃ.

৬৬. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যার কারণে অনুৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়, যেমনটি হয় হে ভিক্ষুগণ, এই অযোনিসোমনসিকারের কারণে। অযথাযথভাবে মনোযোগ প্রদানকারী ব্যক্তির ক্ষেত্রে, অনুৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়।" ষষ্ঠ (সূত্র)।

67. ‘‘Nāhaṃ[Pg.12], bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannā vā kusalā dhammā uppajjanti uppannā vā akusalā dhammā parihāyanti yathayidaṃ, bhikkhave, yonisomanasikāro. Yoniso, bhikkhave, manasi karoto anuppannā ceva kusalā dhammā uppajjanti uppannā ca akusalā dhammā parihāyantī’’ti. Sattamaṃ.

৬৭. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যার কারণে অনুৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়, যেমনটি হয় হে ভিক্ষুগণ, এই যোনিসোমনসিকারের কারণে। যথাযথভাবে মনোযোগ প্রদানকারী ব্যক্তির ক্ষেত্রে, অনুৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়।" সপ্তম (সূত্র)।

68. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannā vā akusalā dhammā uppajjanti uppannā vā kusalā dhammā parihāyanti yathayidaṃ, bhikkhave, asampajaññaṃ. Asampajānassa, bhikkhave, anuppannā ceva akusalā dhammā uppajjanti uppannā ca kusalā dhammā parihāyantī’’ti. Aṭṭhamaṃ.

৬৮. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যার কারণে অনুৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়, যেমনটি হয় হে ভিক্ষুগণ, এই অসম্প্রজন্যের কারণে। অসচেতন ব্যক্তির ক্ষেত্রে, অনুৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়।" অষ্টম (সূত্র)।

69. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannā vā kusalā dhammā uppajjanti uppannā vā akusalā dhammā parihāyanti yathayidaṃ, bhikkhave, sampajaññaṃ. Sampajānassa, bhikkhave, anuppannā ceva kusalā dhammā uppajjanti uppannā ca akusalā dhammā parihāyantī’’ti. Navamaṃ.

৬৯. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যার কারণে অনুৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়, যেমনটি হয় হে ভিক্ষুগণ, এই সম্প্রজন্যের কারণে। সচেতন ব্যক্তির ক্ষেত্রে, অনুৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়।" নবম (সূত্র)।

70. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannā vā akusalā dhammā uppajjanti uppannā vā kusalā dhammā parihāyanti yathayidaṃ, bhikkhave, pāpamittatā. Pāpamittassa, bhikkhave, anuppannā ceva akusalā dhammā uppajjanti uppannā ca kusalā dhammā parihāyantī’’ti. Dasamaṃ.

৭০. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যার কারণে অনুৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়, যেমনটি হয় হে ভিক্ষুগণ, এই পাপমিত্রতার কারণে। অসৎসঙ্গী ব্যক্তির ক্ষেত্রে, অনুৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়।" দশম (সূত্র)।

Vīriyārambhādivaggo sattamo.

সপ্তম বীর্য আরম্ভ আদি বর্গ সমাপ্ত।

8. Kalyāṇamittādivaggo

৮. কল্যাণমিত্র আদি বর্গ।

71. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannā vā kusalā dhammā uppajjanti uppannā vā akusalā dhammā parihāyanti yathayidaṃ, bhikkhave, kalyāṇamittatā. Kalyāṇamittassa, bhikkhave, anuppannā ceva kusalā dhammā uppajjanti uppannā ca akusalā dhammā parihāyantī’’ti. Paṭhamaṃ.

৭১. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যার কারণে অনুৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়, যেমনটি হয় হে ভিক্ষুগণ, এই কল্যাণমিত্রতার কারণে। সৎসঙ্গী ব্যক্তির ক্ষেত্রে, অনুৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়।" প্রথম (সূত্র)।

72. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannā vā akusalā dhammā uppajjanti uppannā vā kusalā dhammā parihāyanti yathayidaṃ, bhikkhave, anuyogo akusalānaṃ dhammānaṃ, ananuyogo kusalānaṃ [Pg.13] dhammānaṃ. Anuyogā, bhikkhave, akusalānaṃ dhammānaṃ, ananuyogā kusalānaṃ dhammānaṃ anuppannā ceva akusalā dhammā uppajjanti uppannā ca kusalā dhammā parihāyantī’’ti. Dutiyaṃ.

৭২. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যার কারণে অনুৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়, যেমনটি হয় হে ভিক্ষুগণ, অকুশল ধর্মের অনুশীলন এবং কুশল ধর্মের অননুশীলনের কারণে। অকুশল ধর্মের অনুশীলন এবং কুশল ধর্মের অননুশীলনের ফলে, অনুৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়।" দ্বিতীয় (সূত্র)।

73. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannā vā kusalā dhammā uppajjanti uppannā vā akusalā dhammā parihāyanti yathayidaṃ, bhikkhave, anuyogo kusalānaṃ dhammānaṃ, ananuyogo akusalānaṃ dhammānaṃ. Anuyogā, bhikkhave, kusalānaṃ dhammānaṃ, ananuyogā akusalānaṃ dhammānaṃ anuppannā ceva kusalā dhammā uppajjanti uppannā ca akusalā dhammā parihāyantī’’ti. Tatiyaṃ.

৭৩. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যার কারণে অনুৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়, যেমনটি হয় হে ভিক্ষুগণ, কুশল ধর্মের অনুশীলন এবং অকুশল ধর্মের অননুশীলনের কারণে। কুশল ধর্মের অনুশীলন এবং অকুশল ধর্মের অননুশীলনের ফলে, অনুৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়।" তৃতীয় (সূত্র)।

74. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannā vā bojjhaṅgā nuppajjanti uppannā vā bojjhaṅgā na bhāvanāpāripūriṃ gacchanti yathayidaṃ, bhikkhave, ayonisomanasikāro. Ayoniso, bhikkhave, manasi karoto anuppannā ceva bojjhaṅgā nuppajjanti uppannā ca bojjhaṅgā na bhāvanāpāripūriṃ gacchantī’’ti. Catutthaṃ.

৭৪. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যার কারণে অনুৎপন্ন বোধ্যঙ্গসমূহ উৎপন্ন হয় না এবং উৎপন্ন বোধ্যঙ্গসমূহ ভাবনার পরিপূর্ণতা লাভ করে না, যেমনটি হয় হে ভিক্ষুগণ, এই অযোনিসোমনসিকারের কারণে। অযথাযথভাবে মনোযোগ প্রদানকারী ব্যক্তির ক্ষেত্রে, অনুৎপন্ন বোধ্যঙ্গসমূহ উৎপন্ন হয় না এবং উৎপন্ন বোধ্যঙ্গসমূহ ভাবনার পরিপূর্ণতা লাভ করে না।" চতুর্থ (সূত্র)।

75. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannā vā bojjhaṅgā uppajjanti uppannā vā bojjhaṅgā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti yathayidaṃ, bhikkhave, yonisomanasikāro. Yoniso, bhikkhave, manasi karoto anuppannā ceva bojjhaṅgā uppajjanti uppannā ca bojjhaṅgā bhāvanāpāripūriṃ gacchantī’’ti. Pañcamaṃ.

৭৫. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না, যার কারণে অনুৎপন্ন বোধ্যঙ্গসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন বোধ্যঙ্গসমূহ ভাবনার পরিপূর্ণতা লাভ করে, যেমনটি হয় হে ভিক্ষুগণ, এই যোনিসোমনসিকারের কারণে। যথাযথভাবে মনোযোগ প্রদানকারী ব্যক্তির ক্ষেত্রে, অনুৎপন্ন বোধ্যঙ্গসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন বোধ্যঙ্গসমূহ ভাবনার পরিপূর্ণতা লাভ করে।" পঞ্চম (সূত্র)।

76. ‘‘Appamattikā esā, bhikkhave, parihāni yadidaṃ ñātiparihāni. Etaṃ patikiṭṭhaṃ, bhikkhave, parihānīnaṃ yadidaṃ paññāparihānī’’ti. Chaṭṭhaṃ.

৭৬. "হে ভিক্ষুগণ, আত্মীয়-স্বজনদের এই যে ক্ষয় বা ক্ষতি, তা অতি সামান্য। হে ভিক্ষুগণ, সমস্ত ক্ষতির মধ্যে প্রজ্ঞার ক্ষয় বা ক্ষতিই হলো সবচেয়ে নিকৃষ্ট।" ষষ্ঠ (সূত্র)।

77. ‘‘Appamattikā esā, bhikkhave, vuddhi yadidaṃ ñātivuddhi. Etadaggaṃ, bhikkhave, vuddhīnaṃ yadidaṃ paññāvuddhi. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘paññāvuddhiyā vaddhissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Sattamaṃ.

৭৭. "হে ভিক্ষুগণ, আত্মীয়-স্বজনদের এই যে বৃদ্ধি বা উন্নতি, তা অতি সামান্য。 হে ভিক্ষুগণ, সমস্ত বৃদ্ধির মধ্যে প্রজ্ঞার বৃদ্ধিই হলো সর্বশ্রেষ্ঠ। অতএব, হে ভিক্ষুগণ, তোমাদের এভাবে শিক্ষা গ্রহণ করতে হবে—'আমরা প্রজ্ঞার বৃদ্ধিতে বর্ধিত হব।' হে ভিক্ষুগণ, তোমাদের এভাবেই শিক্ষা গ্রহণ করা উচিত।" সপ্তম (সূত্র)।

78. ‘‘Appamattikā esā, bhikkhave, parihāni yadidaṃ bhogaparihāni. Etaṃ patikiṭṭhaṃ, bhikkhave, parihānīnaṃ yadidaṃ paññāparihānī’’ti. Aṭṭhamaṃ.

৭৮. "হে ভিক্ষুগণ, ধন-সম্পদের এই যে ক্ষয় বা ক্ষতি, তা অতি সামান্য। হে ভিক্ষুগণ, সমস্ত ক্ষতির মধ্যে প্রজ্ঞার ক্ষয় বা ক্ষতিই হলো সবচেয়ে নিকৃষ্ট।" অষ্টম (সূত্র)।

79. ‘‘Appamattikā [Pg.14] esā, bhikkhave, vuddhi yadidaṃ bhogavuddhi. Etadaggaṃ, bhikkhave, vuddhīnaṃ yadidaṃ paññāvuddhi. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘paññāvuddhiyā vaddhissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Navamaṃ.

৭৯. "হে ভিক্ষুগণ, এই যে ভোগ-সম্পদের বৃদ্ধি, তা অতি সামান্য। হে ভিক্ষুগণ, সমস্ত বৃদ্ধির মধ্যে প্রজ্ঞার বৃদ্ধিই সর্বশ্রেষ্ঠ। অতএব, হে ভিক্ষুগণ, তোমাদের এভাবে শিক্ষা গ্রহণ করতে হবে—'আমরা প্রজ্ঞার বৃদ্ধিতে বর্ধিত হব।' হে ভিক্ষুগণ, তোমাদের এভাবেই শিক্ষা গ্রহণ করা উচিত।" নবম সূত্র।

80. ‘‘Appamattikā esā, bhikkhave, parihāni yadidaṃ yasoparihāni. Etaṃ patikiṭṭhaṃ, bhikkhave, parihānīnaṃ yadidaṃ paññāparihānī’’ti. Dasamaṃ.

৮০. "হে ভিক্ষুগণ, এই যে যশের হানি, তা অতি সামান্য। হে ভিক্ষুগণ, সমস্ত হানির মধ্যে প্রজ্ঞার হানিই সর্বনিকৃষ্ট।" দশম সূত্র।

Kalyāṇamittādivaggo aṭṭhamo.

অষ্টম কল্যাণমিত্রাদি বর্গ সমাপ্ত।

9. Pamādādivaggo

৯. প্রমাদাদি বর্গ

81. ‘‘Appamattikā esā, bhikkhave, vuddhi yadidaṃ yasovuddhi. Etadaggaṃ, bhikkhave, vuddhīnaṃ yadidaṃ paññāvuddhi. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘paññāvuddhiyā vaddhissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Paṭhamaṃ.

৮১. "হে ভিক্ষুগণ, এই যে যশের বৃদ্ধি, তা অতি সামান্য। হে ভিক্ষুগণ, সমস্ত বৃদ্ধির মধ্যে প্রজ্ঞার বৃদ্ধিই সর্বশ্রেষ্ঠ। অতএব, হে ভিক্ষুগণ, তোমাদের এভাবে শিক্ষা গ্রহণ করতে হবে—'আমরা প্রজ্ঞার বৃদ্ধিতে বর্ধিত হব।' হে ভিক্ষুগণ, তোমাদের এভাবেই শিক্ষা গ্রহণ করা উচিত।" প্রথম সূত্র।

82. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yo evaṃ mahato anatthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, pamādo. Pamādo, bhikkhave, mahato anatthāya saṃvattatī’’ti. Dutiyaṃ.

৮২. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না যা প্রমাদের মতো এত মহা অনর্থের কারণ হয়। হে ভিক্ষুগণ, প্রমাদ মহা অনর্থের কারণ হয়।" দ্বিতীয় সূত্র।

83. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yo evaṃ mahato atthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, appamādo. Appamādo, bhikkhave, mahato atthāya saṃvattatī’’ti. Tatiyaṃ.

৮৩. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না যা অপ্রমাদের মতো এত মহা কল্যাণের কারণ হয়। হে ভিক্ষুগণ, অপ্রমাদ মহা কল্যাণের কারণ হয়।" তৃতীয় সূত্র।

84. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yo evaṃ mahato anatthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, kosajjaṃ. Kosajjaṃ, bhikkhave, mahato anatthāya saṃvattatī’’ti. Catutthaṃ.

৮৪. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না যা আলস্যের মতো এত মহা অনর্থের কারণ হয়। হে ভিক্ষুগণ, আলস্য মহা অনর্থের কারণ হয়।" চতুর্থ সূত্র।

85. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yo evaṃ mahato atthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, vīriyārambho. Vīriyārambho, bhikkhave, mahato atthāya saṃvattatī’’ti. Pañcamaṃ.

৮৫. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না যা বীর্য আরম্ভের মতো এত মহা কল্যাণের কারণ হয়। হে ভিক্ষুগণ, বীর্য আরম্ভ মহা কল্যাণের কারণ হয়।" পঞ্চম সূত্র।

86. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yo evaṃ mahato anatthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, mahicchatā. Mahicchatā, bhikkhave, mahato anatthāya saṃvattatī’’ti. Chaṭṭhaṃ.

৮৬. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না যা মহেচ্ছতার মতো এত মহা অনর্থের কারণ হয়। হে ভিক্ষুগণ, মহেচ্ছতা মহা অনর্থের কারণ হয়।" ষষ্ঠ সূত্র।

87. ‘‘Nāhaṃ[Pg.15], bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yo evaṃ mahato atthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, appicchatā. Appicchatā, bhikkhave, mahato atthāya saṃvattatī’’ti. Sattamaṃ.

৮৭. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না যা অল্পেচ্ছতার মতো এত মহা কল্যাণের কারণ হয়। হে ভিক্ষুগণ, অল্পেচ্ছতা মহা কল্যাণের কারণ হয়।" সপ্তম সূত্র।

88. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yo evaṃ mahato anatthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, asantuṭṭhitā. Asantuṭṭhitā, bhikkhave, mahato anatthāya saṃvattatī’’ti. Aṭṭhamaṃ.

৮৮. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন? অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না যা অসন্তুষ্টির মতো এত মহা অনর্থের কারণ হয়। হে ভিক্ষুগণ, অসন্তুষ্টি মহা অনর্থের কারণ হয়।" অষ্টম সূত্র।

89. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yo evaṃ mahato atthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, santuṭṭhitā. Santuṭṭhitā, bhikkhave, mahato atthāya saṃvattatī’’ti. Navamaṃ.

৮৯. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না যা সন্তুষ্টির মতো এত মহা কল্যাণের কারণ হয়। হে ভিক্ষুগণ, সন্তুষ্টি মহা কল্যাণের কারণ হয়।" নবম সূত্র।

90. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yo evaṃ mahato anatthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, ayoniso manasikāro. Ayonisomanasikāro, bhikkhave, mahato anatthāya saṃvattatī’’ti. Dasamaṃ.

৯০. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না যা অয়োনিশো মনসিকারের মতো এত মহা অনর্থের কারণ হয়। হে ভিক্ষুগণ, অয়োনিশো মনসিকার মহা অনর্থের কারণ হয়।" দশম সূত্র।

91. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yo evaṃ mahato atthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, yoniso manasikāro. Yonisomanasikāro, bhikkhave, mahato atthāya saṃvattatī’’ti. Ekādasamaṃ.

৯১. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না যা যোনিশো মনসিকারের মতো এত মহা কল্যাণের কারণ হয়। হে ভিক্ষুগণ, যোনিশো মনসিকার মহা কল্যাণের কারণ হয়।" একাদশ সূত্র।

92. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yo evaṃ mahato anatthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, asampajaññaṃ. Asampajaññaṃ, bhikkhave, mahato anatthāya saṃvattatī’’ti. Dvādasamaṃ.

৯২. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না যা অসম্প্রজন্যের মতো এত মহা অনর্থের কারণ হয়। হে ভিক্ষুগণ, অসম্প্রজন্য মহা অনর্থের কারণ হয়।" দ্বাদশ সূত্র।

93. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yo evaṃ mahato atthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, sampajaññaṃ. Sampajaññaṃ, bhikkhave, mahato atthāya saṃvattatī’’ti. Terasamaṃ.

৯৩. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না যা সংপ্রজন্যের মতো এত মহা কল্যাণের কারণ হয়। হে ভিক্ষুগণ, সংপ্রজন্য মহা কল্যাণের কারণ হয়।" ত্রয়োদশ সূত্র।

94. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yo evaṃ mahato anatthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, pāpamittatā. Pāpamittatā, bhikkhave, mahato anatthāya saṃvattatī’’ti. Cuddasamaṃ.

৯৪. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না যা পাপমিত্রতার মতো এত মহা অনর্থের কারণ হয়। হে ভিক্ষুগণ, পাপমিত্রতা মহা অনর্থের কারণ হয়।" চতুর্দশ সূত্র।

95. ‘‘Nāhaṃ[Pg.16], bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yo evaṃ mahato atthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, kalyāṇamittatā. Kalyāṇamittatā, bhikkhave, mahato atthāya saṃvattatī’’ti. Pannarasamaṃ.

৯৫. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না যা কল্যাণমিত্রতার মতো এত মহা কল্যাণের কারণ হয়। হে ভিক্ষুগণ, কল্যাণমিত্রতা মহা কল্যাণের কারণ হয়।" পঞ্চদশ সূত্র।

96. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yo evaṃ mahato anatthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, anuyogo akusalānaṃ dhammānaṃ, ananuyogo kusalānaṃ dhammānaṃ. Anuyogo, bhikkhave, akusalānaṃ dhammānaṃ, ananuyogo kusalānaṃ dhammānaṃ mahato anatthāya saṃvattatī’’ti. Soḷasamaṃ.

৯৬. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না যা অকুশল ধর্মের অনুশীলন এবং কুশল ধর্মের অনুশীলন না করার মতো এত মহা অনর্থের কারণ হয়। হে ভিক্ষুগণ, অকুশল ধর্মের অনুশীলন এবং কুশল ধর্মের অনুশীলন না করা মহা অনর্থের কারণ হয়।" ষোড়শ সূত্র।

97. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yo evaṃ mahato atthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, anuyogo kusalānaṃ dhammānaṃ, ananuyogo akusalānaṃ dhammānaṃ. Anuyogo, bhikkhave, kusalānaṃ dhammānaṃ, ananuyogo akusalānaṃ dhammānaṃ mahato atthāya saṃvattatī’’ti. Sattarasamaṃ.

৯৭. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না যা কুশল ধর্মের অনুশীলন এবং অকুশল ধর্মের অনুশীলন না করার মতো এত মহা কল্যাণের কারণ হয়। হে ভিক্ষুগণ, কুশল ধর্মের অনুশীলন এবং অকুশল ধর্মের অনুশীলন না করা মহা কল্যাণের কারণ হয়।" সপ্তদশ সূত্র।

Pamādādivaggo navamo.

নবম প্রমাদাদি বর্গ সমাপ্ত।

10. Dutiyapamādādivaggo

১০. দ্বিতীয় প্রমাদাদি বর্গ

98. ‘‘Ajjhattikaṃ, bhikkhave, aṅganti karitvā nāññaṃ ekaṅgampi samanupassāmi yaṃ evaṃ mahato anatthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, pamādo. Pamādo, bhikkhave, mahato anatthāya saṃvattatī’’ti. Paṭhamaṃ.

৯৮. "হে ভিক্ষুগণ, অভ্যন্তরীণ কারণসমূহের মধ্যে আমি এমন অন্য একটি কারণকেও দেখি না যা প্রমাদের মতো এত মহা অনর্থের কারণ হয়। হে ভিক্ষুগণ, প্রমাদ মহা অনর্থের কারণ হয়।" প্রথম সূত্র।

99. ‘‘Ajjhattikaṃ, bhikkhave, aṅganti karitvā nāññaṃ ekaṅgampi samanupassāmi yaṃ evaṃ mahato atthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, appamādo. Appamādo, bhikkhave, mahato atthāya saṃvattatī’’ti. Dutiyaṃ.

৯৯. "হে ভিক্ষুগণ, অভ্যন্তরীণ কারণসমূহের মধ্যে আমি এমন অন্য একটি কারণকেও দেখি না যা অপ্রমাদের মতো এত মহা কল্যাণের কারণ হয়। হে ভিক্ষুগণ, অপ্রমাদ মহা কল্যাণের কারণ হয়।" দ্বিতীয় সূত্র।

100. ‘‘Ajjhattikaṃ, bhikkhave, aṅganti karitvā nāññaṃ ekaṅgampi samanupassāmi yaṃ evaṃ mahato anatthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, kosajjaṃ. Kosajjaṃ, bhikkhave, mahato anatthāya saṃvattatī’’ti. Tatiyaṃ.

১০০. "হে ভিক্ষুগণ, অভ্যন্তরীণ কারণসমূহের মধ্যে আমি এমন অন্য একটি কারণকেও দেখি না যা আলস্যের মতো এত মহা অনর্থের কারণ হয়। হে ভিক্ষুগণ, আলস্য মহা অনর্থের কারণ হয়।" তৃতীয় সূত্র।

101. ‘‘Ajjhattikaṃ, bhikkhave, aṅganti karitvā nāññaṃ ekaṅgampi samanupassāmi yaṃ evaṃ mahato atthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, vīriyārambho. Vīriyārambho, bhikkhave, mahato atthāya saṃvattatī’’ti. Catutthaṃ.

১০১. "হে ভিক্ষুগণ, অভ্যন্তরীণ কারণসমূহের মধ্যে আমি এমন অন্য একটি কারণকেও দেখি না যা বীর্য আরম্ভের মতো এত মহা কল্যাণের কারণ হয়। হে ভিক্ষুগণ, বীর্য আরম্ভ মহা কল্যাণের কারণ হয়।" চতুর্থ সূত্র।

102-109. ‘‘Ajjhattikaṃ[Pg.17], bhikkhave, aṅganti karitvā nāññaṃ ekaṅgampi samanupassāmi yaṃ evaṃ mahato anatthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, mahicchatā…pe… appicchatā… asantuṭṭhitā… santuṭṭhitā… ayonisomanasikāro… yonisomanasikāro… asampajaññaṃ… sampajaññaṃ… dvādasamaṃ.

১০২-১০৯. "হে ভিক্ষুগণ, অভ্যন্তরীণ কারণসমূহের মধ্যে আমি এমন অন্য একটি কারণকেও দেখি না যা মহেচ্ছতার মতো এত মহা অনর্থের কারণ হয়... [পে]... অল্পেচ্ছতা... অসন্তুষ্টি... সন্তুষ্টি... অয়োনিশো মনসিকার... যোনিশো মনসিকার... অসম্প্রজন্য... সংপ্রজন্য..." দ্বাদশ সূত্র।

110. ‘‘Bāhiraṃ, bhikkhave, aṅganti karitvā nāññaṃ ekaṅgampi samanupassāmi yaṃ evaṃ mahato anatthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, pāpamittatā. Pāpamittatā, bhikkhave, mahato anatthāya saṃvattatī’’ti. Terasamaṃ.

১১০. "হে ভিক্ষুগণ, বাহ্যিক কারণসমূহের মধ্যে আমি এমন অন্য একটি কারণকেও দেখি না যা পাপমিত্রতার মতো এত মহা অনর্থের কারণ হয়। হে ভিক্ষুগণ, পাপমিত্রতা মহা অনর্থের কারণ হয়।" ত্রয়োদশ সূত্র।

111. ‘‘Bāhiraṃ, bhikkhave, aṅganti karitvā nāññaṃ ekaṅgampi samanupassāmi yaṃ evaṃ mahato atthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, kalyāṇamittatā. Kalyāṇamittatā, bhikkhave, mahato atthāya saṃvattatī’’ti. Cuddasamaṃ.

১১১. "হে ভিক্ষুগণ, বাহ্যিক কারণসমূহের মধ্যে আমি এমন অন্য একটি কারণকেও দেখি না যা কল্যাণমিত্রতার মতো এত মহা কল্যাণের কারণ হয়। হে ভিক্ষুগণ, কল্যাণমিত্রতা মহা কল্যাণের কারণ হয়।" চতুর্দশ সূত্র।

112. ‘‘Ajjhattikaṃ, bhikkhave, aṅganti karitvā nāññaṃ ekaṅgampi samanupassāmi yaṃ evaṃ mahato anatthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, anuyogo akusalānaṃ dhammānaṃ, ananuyogo kusalānaṃ dhammānaṃ. Anuyogo, bhikkhave, akusalānaṃ dhammānaṃ, ananuyogo kusalānaṃ dhammānaṃ mahato anatthāya saṃvattatī’’ti. Pannarasamaṃ.

১১২. "হে ভিক্ষুগণ, অভ্যন্তরীণ কারণসমূহের মধ্যে আমি এমন অন্য একটি কারণকেও দেখি না যা অকুশল ধর্মের অনুশীলন এবং কুশল ধর্মের অনুশীলন না করার মতো এত মহা অনর্থের কারণ হয়। হে ভিক্ষুগণ, অকুশল ধর্মের অনুশীলন এবং কুশল ধর্মের অনুশীলন না করা মহা অনর্থের কারণ হয়।" পঞ্চদশ সূত্র।

113. ‘‘Ajjhattikaṃ, bhikkhave, aṅganti karitvā nāññaṃ ekaṅgampi samanupassāmi yaṃ evaṃ mahato atthāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, anuyogo kusalānaṃ dhammānaṃ, ananuyogo akusalānaṃ dhammānaṃ. Anuyogo, bhikkhave, kusalānaṃ dhammānaṃ, ananuyogo akusalānaṃ dhammānaṃ mahato atthāya saṃvattatī’’ti. Soḷasamaṃ.

১১৩. "হে ভিক্ষুগণ, অভ্যন্তরীণ কারণসমূহের মধ্যে আমি এমন অন্য একটি কারণকেও দেখি না যা কুশল ধর্মের অনুশীলন এবং অকুশল ধর্মের অনুশীলন না করার মতো এত মহা কল্যাণের কারণ হয়। হে ভিক্ষুগণ, কুশল ধর্মের অনুশীলন এবং অকুশল ধর্মের অনুশীলন না করা মহা কল্যাণের কারণ হয়।" ষোড়শ সূত্র।

114. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yo evaṃ saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, pamādo. Pamādo, bhikkhave, saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattatī’’ti. Sattarasamaṃ.

১১৪. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না যা সদ্ধর্মের বিলুপ্তি ও অন্তর্ধানের জন্য এমন কারণ হয় যেমনটি প্রমাদ। হে ভিক্ষুগণ, প্রমাদ সদ্ধর্মের বিলুপ্তি ও অন্তর্ধানের কারণ হয়।" সপ্তদশ সূত্র।

115. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yo evaṃ saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, appamādo. Appamādo, bhikkhave, saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattatī’’ti. Aṭṭhārasamaṃ.

১১৫. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না যা সদ্ধর্মের স্থিতি, অবিলুপ্তি ও অনন্তরধানের জন্য এমন কারণ হয় যেমনটি অপ্রমাদ। হে ভিক্ষুগণ, অপ্রমাদ সদ্ধর্মের স্থিতি, অবিলুপ্তি ও অনন্তরধানের কারণ হয়।" অষ্টাদশ সূত্র।

116. ‘‘Nāhaṃ[Pg.18], bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yo evaṃ saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, kosajjaṃ. Kosajjaṃ, bhikkhave, saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattatī’’ti. Ekūnavīsatimaṃ.

১১৬. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না যা সদ্ধর্মের বিলুপ্তি ও অন্তর্ধানের জন্য এমন কারণ হয় যেমনটি আলস্য। হে ভিক্ষুগণ, আলস্য সদ্ধর্মের বিলুপ্তি ও অন্তর্ধানের কারণ হয়।" ঊনbiংশ সূত্র।

117. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yo evaṃ saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, vīriyārambho. Vīriyārambho, bhikkhave, saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattatī’’ti. Vīsatimaṃ.

১১৭. "হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না যা সদ্ধর্মের স্থিতি, অবিলুপ্তি ও অনন্তরধানের জন্য এমন কারণ হয় যেমনটি বীর্য আরম্ভ। হে ভিক্ষুগণ, বীর্য আরম্ভ সদ্ধর্মের স্থিতি, অবিলুপ্তি ও অনন্তরধানের কারণ হয়।" বিংশ সূত্র।

118-128. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yo evaṃ saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, mahicchatā…pe… appicchatā… asantuṭṭhitā… santuṭṭhitā… ayonisomanasikāro… yonisomanasikāro… asampajaññaṃ… sampajaññaṃ … pāpamittatā… kalyāṇamittatā… anuyogo akusalānaṃ dhammānaṃ, ananuyogo kusalānaṃ dhammānaṃ. Anuyogo, bhikkhave, akusalānaṃ dhammānaṃ, ananuyogo kusalānaṃ dhammānaṃ saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattatī’’ti. Ekattiṃsatimaṃ.

১১৮-১২৮. হে ভিক্ষুগণ! আমি এমন অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না, যা সদ্ধর্মের বিনাশ ও অন্তর্ধানের জন্য এমনভাবে প্রভাব ফেলে, যেমনটি—হে ভিক্ষুগণ! এই অতি-আকাঙ্ক্ষা (মহিচ্ছতা)...পে... অল্প-আকাঙ্ক্ষা (অল্পিচ্ছতা)... অসন্তুষ্টি (অসন্তুঠিতা)... সন্তুষ্টি (সন্তুঠিতা)... অযোনিসোমনসিকার (অযথার্থ মনন)... যোনিসোমনসিকার (যথার্থ মনন)... অসম্প্রজ্ঞান (অসম্পজঞ্ঞ)... সংপ্রজ্ঞান (সম্পজঞ্ঞ)... অসৎসঙ্গ (পাপমিত্ততা)... সৎসঙ্গ (কল্যাণমিত্ততা)... অকুশল ধর্মের অনুশীলন ও কুশল ধর্মের অননুশীলন। হে ভিক্ষুগণ! অকুশল ধর্মের অনুশীলন এবং কুশল ধর্মের অননুশীলন সদ্ধর্মের বিনাশ ও অন্তর্ধানের দিকে পরিচালিত করে। (একত্রিশতম সূত্র)

129. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yo evaṃ saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati yathayidaṃ, bhikkhave, anuyogo kusalānaṃ dhammānaṃ, ananuyogo akusalānaṃ dhammānaṃ. Anuyogo, bhikkhave, kusalānaṃ dhammānaṃ, ananuyogo akusalānaṃ dhammānaṃ saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattatī’’ti. Catukkoṭikaṃ niṭṭhitaṃ. Bāttiṃsatimaṃ.

১২৯. হে ভিক্ষুগণ! আমি এমন অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না, যা সদ্ধর্মের স্থিতি, অবিনাশ ও অনন্তর্ধানের জন্য এমনভাবে প্রভাব ফেলে, যেমনটি—হে ভিক্ষুগণ! কুশল ধর্মের অনুশীলন এবং অকুশল ধর্মের অননুশীলন। হে ভিক্ষুগণ! কুশল ধর্মের অনুশীলন এবং অকুশল ধর্মের অননুশীলন সদ্ধর্মের স্থিতি, অবিনাশ ও অনন্তর্ধানের দিকে পরিচালিত করে। (চতুষ্কোটি সমাপ্ত। বত্রিশতম সূত্র)

130. ‘‘Ye te, bhikkhave, bhikkhū adhammaṃ dhammoti dīpenti te, bhikkhave, bhikkhū bahujanaahitāya paṭipannā bahujanaasukhāya, bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ. Bahuñca te, bhikkhave, bhikkhū apuññaṃ pasavanti, te cimaṃ saddhammaṃ antaradhāpentī’’ti. Tettiṃsatimaṃ.

১৩০. হে ভিক্ষুগণ! যে ভিক্ষুগণ অধর্মকে 'ধর্ম' বলে প্রচার করেন, সেই ভিক্ষুগণ বহু মানুষের অহিতের জন্য, বহু মানুষের অসুখের জন্য, বহু মানুষের অনর্থের জন্য এবং দেব ও মানুষের অহিত ও দুঃখের জন্য নিয়োজিত হন। হে ভিক্ষুগণ! সেই ভিক্ষুগণ প্রচুর অপুণ্য অর্জন করেন এবং তারা এই সদ্ধর্মকে অন্তর্হিত করেন। (তেত্রিশতম সূত্র)

131. ‘‘Ye te, bhikkhave, bhikkhū dhammaṃ adhammoti dīpenti te, bhikkhave, bhikkhū bahujanaahitāya paṭipannā bahujanaasukhāya, bahuno janassa anatthāya [Pg.19] ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ. Bahuñca te, bhikkhave, bhikkhū apuññaṃ pasavanti, te cimaṃ saddhammaṃ antaradhāpentī’’ti. Catuttiṃsatimaṃ.

১৩১. হে ভিক্ষুগণ! যে ভিক্ষুগণ ধর্মকে 'অধর্ম' বলে প্রচার করেন, সেই ভিক্ষুগণ বহু মানুষের অহিতের জন্য, বহু মানুষের অসুখের জন্য, বহু মানুষের অনর্থের জন্য এবং দেব ও মানুষের অহিত ও দুঃখের জন্য নিয়োজিত হন। হে ভিক্ষুগণ! সেই ভিক্ষুগণ প্রচুর অপুণ্য অর্জন করেন এবং তারা এই সদ্ধর্মকে অন্তর্হিত করেন। (চৌত্রিশতম সূত্র)

132-139. ‘‘Ye te, bhikkhave, bhikkhū avinayaṃ vinayoti dīpenti…pe… vinayaṃ avinayoti dīpenti…pe… abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatena bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatenāti dīpenti…pe… bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatena abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatenāti dīpenti…pe… anāciṇṇaṃ tathāgatena āciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpenti…pe… āciṇṇaṃ tathāgatena anāciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpenti…pe… apaññattaṃ tathāgatena paññattaṃ tathāgatenāti dīpenti…pe… paññattaṃ tathāgatena apaññattaṃ tathāgatenāti dīpenti te, bhikkhave, bhikkhū bahujanaahitāya paṭipannā bahujanaasukhāya, bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ. Bahuñca te, bhikkhave, bhikkhū apuññaṃ pasavanti, te cimaṃ saddhammaṃ antaradhāpentī’’ti. Dvācattālīsatimaṃ.

১৩২-১৩৯. হে ভিক্ষুগণ! যে ভিক্ষুগণ অবিনয়কে 'বিনয়' বলে প্রচার করেন...পে... বিনয়কে 'অবিনয়' বলে প্রচার করেন...পে... তথাগত কর্তৃক অভাষিত ও অলপিতকে 'তথাগত কর্তৃক ভাষিত ও লপিত' বলে প্রচার করেন...পে... তথাগত কর্তৃক ভাষিত ও লপিতকে 'তথাগত কর্তৃক অভাষিত ও অলপিত' বলে প্রচার করেন...পে... তথাগত কর্তৃক অনাচরিতকে 'তথাগত কর্তৃক আচরিত' বলে প্রচার করেন...পে... তথাগত কর্তৃক আচরিতকে 'তথাগত কর্তৃক অনাচরিত' বলে প্রচার করেন...পে... তথাগত কর্তৃক অপ্রজ্ঞাপিতকে 'তথাগত কর্তৃক প্রজ্ঞাপিত' বলে প্রচার করেন...পে... তথাগত কর্তৃক প্রজ্ঞাপিতকে 'তথাগত কর্তৃক অপ্রজ্ঞাপিত' বলে প্রচার করেন; সেই ভিক্ষুগণ বহু মানুষের অহিতের জন্য, বহু মানুষের অসুখের জন্য, বহু মানুষের অনর্থের জন্য এবং দেব ও মানুষের অহিত ও দুঃখের জন্য নিয়োজিত হন। হে ভিক্ষুগণ! সেই ভিক্ষুগণ প্রচুর অপুণ্য অর্জন করেন এবং তারা এই সদ্ধর্মকে অন্তর্হিত করেন। (বিয়াল্লিশতম সূত্র)

Dutiyapamādādivaggo dasamo.

দ্বিতীয় প্রমাদাদিবর্গ দশম।

11. Adhammavaggo

১১. অধর্মবর্গ

140. ‘‘Ye te, bhikkhave, bhikkhū adhammaṃ adhammoti dīpenti te, bhikkhave, bhikkhū bahujanahitāya paṭipannā bahujanasukhāya, bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Bahuñca te, bhikkhave, bhikkhū puññaṃ pasavanti, te cimaṃ saddhammaṃ ṭhapentī’’ti. Paṭhamaṃ.

১৪০. হে ভিক্ষুগণ! যে ভিক্ষুগণ অধর্মকে 'অধর্ম' বলে প্রচার করেন, সেই ভিক্ষুগণ বহু মানুষের হিতের জন্য, বহু মানুষের সুখের জন্য, বহু মানুষের কল্যাণের জন্য এবং দেব ও মানুষের হিত ও সুখের জন্য নিয়োজিত হন। হে ভিক্ষুগণ! সেই ভিক্ষুগণ প্রচুর পুণ্য অর্জন করেন এবং তারা এই সদ্ধর্মকে প্রতিষ্ঠিত রাখেন। (প্রথম সূত্র)

141. ‘‘Ye te, bhikkhave, bhikkhū dhammaṃ dhammoti dīpenti te, bhikkhave, bhikkhū bahujanahitāya paṭipannā bahujanasukhāya, bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Bahuñca te, bhikkhave, bhikkhū puññaṃ pasavanti, te cimaṃ saddhammaṃ ṭhapentī’’ti. Dutiyaṃ.

১৪১. হে ভিক্ষুগণ! যে ভিক্ষুগণ ধর্মকে 'ধর্ম' বলে প্রচার করেন, সেই ভিক্ষুগণ বহু মানুষের হিতের জন্য, বহু মানুষের সুখের জন্য, বহু মানুষের কল্যাণের জন্য এবং দেব ও মানুষের হিত ও সুখের জন্য নিয়োজিত হন। হে ভিক্ষুগণ! সেই ভিক্ষুগণ প্রচুর পুণ্য অর্জন করেন এবং তারা এই সদ্ধর্মকে প্রতিষ্ঠিত রাখেন। (দ্বিতীয় সূত্র)

142-149. ‘‘Ye te, bhikkhave, bhikkhū avinayaṃ avinayoti dīpenti…pe… vinayaṃ vinayoti dīpenti…pe… abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatena abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatenāti dīpenti…pe… bhāsitaṃ [Pg.20] lapitaṃ tathāgatena bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatenāti dīpenti…pe… anāciṇṇaṃ tathāgatena anāciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpenti…pe… āciṇṇaṃ tathāgatena āciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpenti…pe… apaññattaṃ tathāgatena apaññattaṃ tathāgatenāti dīpenti…pe… paññattaṃ tathāgatena paññattaṃ tathāgatenāti dīpenti te, bhikkhave, bhikkhū bahujanahitāya paṭipannā bahujanasukhāya, bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Bahuñca te, bhikkhave, bhikkhū puññaṃ pasavanti, te cimaṃ saddhammaṃ ṭhapentī’’ti. Dasamaṃ.

১৪২-১৪৯. হে ভিক্ষুগণ! যে ভিক্ষুগণ অবিনয়কে 'অবিনয়' বলে প্রচার করেন...পে... বিনয়কে 'বিনয়' বলে প্রচার করেন...পে... তথাগত কর্তৃক অভাষিত ও অলপিতকে 'তথাগত কর্তৃক অভাষিত ও অলপিত' বলে প্রচার করেন...পে... তথাগত কর্তৃক ভাষিত ও লপিতকে 'তথাগত কর্তৃক ভাষিত ও লপিত' বলে প্রচার করেন...পে... তথাগত কর্তৃক অনাচরিতকে 'তথাগত কর্তৃক অনাচরিত' বলে প্রচার করেন...পে... তথাগত কর্তৃক আচরিতকে 'তথাগত কর্তৃক আচরিত' বলে প্রচার করেন...পে... তথাগত কর্তৃক অপ্রজ্ঞাপিতকে 'তথাগত কর্তৃক অপ্রজ্ঞাপিত' বলে প্রচার করেন...পে... তথাগত কর্তৃক প্রজ্ঞাপিতকে 'তথাগত কর্তৃক প্রজ্ঞাপিত' বলে প্রচার করেন; সেই ভিক্ষুগণ বহু মানুষের হিতের জন্য, বহু মানুষের সুখের জন্য, বহু মানুষের কল্যাণের জন্য এবং দেব ও মানুষের হিত ও সুখের জন্য নিয়োজিত হন। হে ভিক্ষুগণ! সেই ভিক্ষুগণ প্রচুর পুণ্য অর্জন করেন এবং তারা এই সদ্ধর্মকে প্রতিষ্ঠিত রাখেন। (দশম সূত্র)

Adhammavaggo ekādasamo.

অধর্মবর্গ একাদশ।

12. Anāpattivaggo

১২. অনাপত্তিবর্গ

150. ‘‘Ye te, bhikkhave, bhikkhū anāpattiṃ āpattīti dīpenti te, bhikkhave, bhikkhū bahujanaahitāya paṭipannā bahujanaasukhāya, bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ. Bahuñca te, bhikkhave, bhikkhū apuññaṃ pasavanti, te cimaṃ saddhammaṃ antaradhāpentī’’ti. Paṭhamaṃ.

১৫০. হে ভিক্ষুগণ! যে ভিক্ষুগণ অনাপত্তিকে 'আপত্তি' বলে প্রচার করেন, সেই ভিক্ষুগণ বহু মানুষের অহিতের জন্য, বহু মানুষের অসুখের জন্য, বহু মানুষের অনর্থের জন্য এবং দেব ও মানুষের অহিত ও দুঃখের জন্য নিয়োজিত হন। হে ভিক্ষুগণ! সেই ভিক্ষুগণ প্রচুর অপুণ্য অর্জন করেন এবং তারা এই সদ্ধর্মকে অন্তর্হিত করেন। (প্রথম সূত্র)

151. ‘‘Ye te, bhikkhave, bhikkhū āpattiṃ anāpattīti dīpenti te, bhikkhave, bhikkhū bahujanaahitāya paṭipannā bahujanaasukhāya, bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ. Bahuñca te, bhikkhave, bhikkhū apuññaṃ pasavanti, te cimaṃ saddhammaṃ antaradhāpentī’’ti. Dutiyaṃ.

১৫১. হে ভিক্ষুগণ! যে ভিক্ষুগণ আপত্তিকে 'অনাপত্তি' বলে প্রচার করেন, সেই ভিক্ষুগণ বহু মানুষের অহিতের জন্য, বহু মানুষের অসুখের জন্য, বহু মানুষের অনর্থের জন্য এবং দেব ও মানুষের অহিত ও দুঃখের জন্য নিয়োজিত হন। হে ভিক্ষুগণ! সেই ভিক্ষুগণ প্রচুর অপুণ্য অর্জন করেন এবং তারা এই সদ্ধর্মকে অন্তর্হিত করেন। (দ্বিতীয় সূত্র)

152-159. ‘‘Ye te, bhikkhave, bhikkhū lahukaṃ āpattiṃ garukā āpattīti dīpenti…pe… garukaṃ āpattiṃ lahukā āpattīti dīpenti…pe… duṭṭhullaṃ āpattiṃ aduṭṭhullā āpattīti dīpenti…pe… aduṭṭhullaṃ āpattiṃ duṭṭhullā āpattīti dīpenti…pe… sāvasesaṃ āpattiṃ anavasesā āpattīti dīpenti…pe… anavasesaṃ āpattiṃ sāvasesā āpattīti dīpenti…pe… sappaṭikammaṃ āpattiṃ appaṭikammā āpattīti dīpenti…pe… appaṭikammaṃ āpattiṃ sappaṭikammā āpattīti dīpenti te, bhikkhave, bhikkhū bahujanaahitāya paṭipannā bahujanaasukhāya, bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ. Bahuñca [Pg.21] te, bhikkhave, bhikkhū apuññaṃ pasavanti, te cimaṃ saddhammaṃ antaradhāpentī’’ti. Dasamaṃ.

১৫২-১৫৯. হে ভিক্ষুগণ! যে ভিক্ষুগণ লঘু আপত্তিকে 'গুরু আপত্তি' বলে প্রচার করেন...পে... গুরু আপত্তিকে 'লঘু আপত্তি' বলে প্রচার করেন...পে... দুষ্টুল্ল আপত্তিকে 'অদুষ্টুল্ল আপত্তি' বলে প্রচার করেন...পে... অদুষ্টুল্ল আপত্তিকে 'দুষ্টুল্ল আপত্তি' বলে প্রচার করেন...পে... সাবশেষ আপত্তিকে 'অনবশেষ আপত্তি' বলে প্রচার করেন...পে... অনবশেষ আপত্তিকে 'সাবশেষ আপত্তি' বলে প্রচার করেন...পে... সপ্রতিকর্ম আপত্তিকে 'অপ্রতিকর্ম আপত্তি' বলে প্রচার করেন...পে... অপ্রতিকর্ম আপত্তিকে 'সপ্রতিকর্ম আপত্তি' বলে প্রচার করেন; সেই ভিক্ষুগণ বহু মানুষের অহিতের জন্য, বহু মানুষের অসুখের জন্য, বহু মানুষের অনর্থের জন্য এবং দেব ও মানুষের অহিত ও দুঃখের জন্য নিয়োজিত হন। হে ভিক্ষুগণ! সেই ভিক্ষুগণ প্রচুর অপুণ্য অর্জন করেন এবং তারা এই সদ্ধর্মকে অন্তর্হিত করেন। (দশম সূত্র)

160. ‘‘Ye te, bhikkhave, bhikkhū anāpattiṃ anāpattīti dīpenti te, bhikkhave, bhikkhū bahujanahitāya paṭipannā bahujanasukhāya, bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Bahuñca te, bhikkhave, bhikkhū puññaṃ pasavanti, te cimaṃ saddhammaṃ ṭhapentī’’ti. Ekādasamaṃ.

১৬০. হে ভিক্ষুগণ! যে ভিক্ষুগণ অনাপত্তিকে 'অনাপত্তি' বলে প্রচার করেন, সেই ভিক্ষুগণ বহু মানুষের হিতের জন্য, বহু মানুষের সুখের জন্য, বহু মানুষের কল্যাণের জন্য এবং দেব ও মানুষের হিত ও সুখের জন্য নিয়োজিত হন। হে ভিক্ষুগণ! সেই ভিক্ষুগণ প্রচুর পুণ্য অর্জন করেন এবং তারা এই সদ্ধর্মকে প্রতিষ্ঠিত রাখেন। (একাদশ সূত্র)

161. ‘‘Ye te, bhikkhave, bhikkhū āpattiṃ āpattīti dīpenti te, bhikkhave, bhikkhū bahujanahitāya paṭipannā bahujanasukhāya, bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Bahuñca te, bhikkhave, bhikkhū puññaṃ pasavanti, te cimaṃ saddhammaṃ ṭhapentī’’ti. Dvādasamaṃ.

১৬১. হে ভিক্ষুগণ! যে ভিক্ষুগণ আপত্তিকে 'আপত্তি' বলে প্রচার করেন, সেই ভিক্ষুগণ বহু মানুষের হিতের জন্য, বহু মানুষের সুখের জন্য, বহু মানুষের কল্যাণের জন্য এবং দেব ও মানুষের হিত ও সুখের জন্য নিয়োজিত হন। হে ভিক্ষুগণ! সেই ভিক্ষুগণ প্রচুর পুণ্য অর্জন করেন এবং তারা এই সদ্ধর্মকে প্রতিষ্ঠিত রাখেন। (দ্বাদশ সূত্র)

162-169. ‘‘Ye te, bhikkhave, bhikkhū lahukaṃ āpattiṃ lahukā āpattīti dīpenti… garukaṃ āpattiṃ garukā āpattīti dīpenti… duṭṭhullaṃ āpattiṃ duṭṭhullā āpattīti dīpenti… aduṭṭhullaṃ āpattiṃ aduṭṭhullā āpattīti dīpenti… sāvasesaṃ āpattiṃ sāvasesā āpattīti dīpenti… anavasesaṃ āpattiṃ anavasesā āpattīti dīpenti… sappaṭikammaṃ āpattiṃ sappaṭikammā āpattīti dīpenti… appaṭikammaṃ āpattiṃ appaṭikammā āpattīti dīpenti te, bhikkhave, bhikkhū bahujanahitāya paṭipannā bahujanasukhāya, bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Bahuñca te, bhikkhave, bhikkhū puññaṃ pasavanti, te cimaṃ saddhammaṃ ṭhapentī’’ti. Vīsatimaṃ.

১৬২-১৬৯. হে ভিক্ষুগণ! যে ভিক্ষুগণ লঘু আপত্তিকে 'লঘু আপত্তি' বলে প্রচার করেন... গুরু আপত্তিকে 'গুরু আপত্তি' বলে প্রচার করেন... দুষ্টুল্ল আপত্তিকে 'দুষ্টুল্ল আপত্তি' বলে প্রচার করেন... অদুষ্টুল্ল আপত্তিকে 'অদুষ্টুল্ল আপত্তি' বলে প্রচার করেন... সাবশেষ আপত্তিকে 'সাবশেষ আপত্তি' বলে প্রচার করেন... অনবশেষ আপত্তিকে 'অনবশেষ আপত্তি' বলে প্রচার করেন... সপ্রতিকর্ম আপত্তিকে 'সপ্রতিকর্ম আপত্তি' বলে প্রচার করেন... অপ্রতিকর্ম আপত্তিকে 'অপ্রতিকর্ম আপত্তি' বলে প্রচার করেন; সেই ভিক্ষুগণ বহু মানুষের হিতের জন্য, বহু মানুষের সুখের জন্য, বহু মানুষের কল্যাণের জন্য এবং দেব ও মানুষের হিত ও সুখের জন্য নিয়োজিত হন। হে ভিক্ষুগণ! সেই ভিক্ষুগণ প্রচুর পুণ্য অর্জন করেন এবং তারা এই সদ্ধর্মকে প্রতিষ্ঠিত রাখেন। (বিংশতম সূত্র)

Anāpattivaggo dvādasamo.

অনাপত্তিবর্গ দ্বাদশ।

13. Ekapuggalavaggo

১৩. একপুদ্গলবর্গ

170. ‘‘Ekapuggalo, bhikkhave, loke uppajjamāno uppajjati bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Katamo ekapuggalo? Tathāgato arahaṃ sammāsambuddho. Ayaṃ kho, bhikkhave, ekapuggalo loke uppajjamāno uppajjati bahujanahitāya [Pg.22] bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussāna’’nti.

১৭০. হে ভিক্ষুগণ! জগতে এক অদ্বিতীয় পুদ্গলের আবির্ভাব ঘটে বহু মানুষের হিতের জন্য, বহু মানুষের সুখের জন্য, জগতের প্রতি অনুকম্পার জন্য এবং দেব ও মানুষের কল্যাণ, হিত ও সুখের জন্য। কে সেই এক পুদ্গল? তিনি হলেন তথাগত, অর্হৎ, সম্যকসম্বুদ্ধ। হে ভিক্ষুগণ! এই এক পুদ্গলই জগতে আবির্ভূত হয়ে বহু মানুষের হিতের জন্য, বহু মানুষের সুখের জন্য, জগতের প্রতি অনুকম্পার জন্য এবং দেব ও মানুষের কল্যাণ, হিত ও সুখের জন্য আবির্ভূত হন।

171. ‘‘Ekapuggalassa, bhikkhave, pātubhāvo dullabho lokasmiṃ. Katamassa ekapuggalassa? Tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa. Imassa kho, bhikkhave, ekapuggalassa pātubhāvo dullabho lokasmi’’nti.

১৭১. হে ভিক্ষুগণ! জগতে এক অদ্বিতীয় পুদ্গলের প্রাদুর্ভাব অত্যন্ত দুর্লভ। কোন এক পুদ্গলের? তথাগত, অর্হৎ, সম্যকসম্বুদ্ধের। হে ভিক্ষুগণ! এই এক পুদ্গলেরই প্রাদুর্ভাব জগতে অত্যন্ত দুর্লভ।

172. ‘‘Ekapuggalo, bhikkhave, loke uppajjamāno uppajjati acchariyamanusso. Katamo ekapuggalo? Tathāgato arahaṃ sammāsambuddho. Ayaṃ kho, bhikkhave, ekapuggalo loke uppajjamāno uppajjati acchariyamanusso’’ti.

১৭২. হে ভিক্ষুগণ! জগতে এক অদ্বিতীয় পুদ্গল আবির্ভূত হয়ে এক আশ্চর্য মানুষ রূপে উৎপন্ন হন। কে সেই এক পুদ্গল? তিনি হলেন তথাগত, অর্হৎ, সম্যকসম্বুদ্ধ। হে ভিক্ষুগণ! এই এক পুদ্গলই জগতে আবির্ভূত হয়ে এক আশ্চর্য মানুষ রূপে উৎপন্ন হন।

173. ‘‘Ekapuggalassa, bhikkhave, kālakiriyā bahuno janassa anutappā hoti. Katamassa ekapuggalassa? Tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa. Imassa kho, bhikkhave, ekapuggalassa kālakiriyā bahuno janassa anutappā hotī’’ti.

১৭৩. হে ভিক্ষুগণ! এক অদ্বিতীয় পুদ্গলের কালক্রিয়া বহু মানুষের জন্য অনুতাপের কারণ হয়। কোন এক পুদ্গলের? তথাগত, অর্হৎ, সম্যকসম্বুদ্ধের। হে ভিক্ষুগণ! এই এক পুদ্গলেরই কালক্রিয়া বহু মানুষের জন্য অনুতাপের কারণ হয়।

174. ‘‘Ekapuggalo, bhikkhave, loke uppajjamāno uppajjati adutiyo asahāyo appaṭimo appaṭisamo appaṭibhāgo appaṭipuggalo asamo asamasamo dvipadānaṃ aggo. Katamo ekapuggalo? Tathāgato arahaṃ sammāsambuddho. Ayaṃ kho, bhikkhave, ekapuggalo loke uppajjamāno uppajjati adutiyo asahāyo appaṭimo appaṭisamo appaṭibhāgo appaṭipuggalo asamo asamasamo dvipadānaṃ aggo’’ti.

১৭৪. হে ভিক্ষুগণ, জগতে এক অনন্য ব্যক্তি উৎপন্ন হন, যিনি অদ্বিতীয়, সহায়হীন, অতুলনীয়, সদৃশহীন, প্রতিদ্বন্দ্বীহীন, অপ্রতিদ্বন্দ্বী পুরুষ, অসম, অসমসম এবং দ্বিপদগণের মধ্যে শ্রেষ্ঠ। কে সেই এক ব্যক্তি? তিনি তথাগত, অর্হৎ, সম্যকসম্বুদ্ধ। হে ভিক্ষুগণ, এই এক ব্যক্তিই জগতে উৎপন্ন হয়ে অদ্বিতীয়, সহায়হীন, অতুলনীয়, সদৃশহীন, প্রতিদ্বন্দ্বীহীন, অপ্রতিদ্বন্দ্বী পুরুষ, অসম, অসমসম এবং দ্বিপদগণের মধ্যে শ্রেষ্ঠ হন।

175-186. ‘‘Ekapuggalassa, bhikkhave, pātubhāvā mahato cakkhussa pātubhāvo hoti, mahato ālokassa pātubhāvo hoti, mahato obhāsassa pātubhāvo hoti, channaṃ anuttariyānaṃ pātubhāvo hoti, catunnaṃ paṭisambhidānaṃ sacchikiriyā hoti, anekadhātupaṭivedho hoti, nānādhātupaṭivedho hoti, vijjāvimuttiphalasacchikiriyā hoti, sotāpattiphalasacchikiriyā hoti, sakadāgāmiphalasacchikiriyā hoti, anāgāmiphalasacchikiriyā hoti, arahattaphalasacchikiriyā [Pg.23] hoti. Katamassa ekapuggalassa? Tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa. Imassa kho, bhikkhave, ekapuggalassa pātubhāvā mahato cakkhussa pātubhāvo hoti, mahato ālokassa pātubhāvo hoti, mahato obhāsassa pātubhāvo hoti, channaṃ anuttariyānaṃ pātubhāvo hoti, catunnaṃ paṭisambhidānaṃ sacchikiriyā hoti, anekadhātupaṭivedho hoti, nānādhātupaṭivedho hoti, vijjāvimuttiphalasacchikiriyā hoti, sotāpattiphalasacchikiriyā hoti, sakadāgāmiphalasacchikiriyā hoti, anāgāmiphalasacchikiriyā hoti, arahattaphalasacchikiriyā hotī’’ti.

১৭৫-১৮৬. হে ভিক্ষুগণ, এক ব্যক্তির আবির্ভাবের ফলে মহৎ চক্ষুর প্রাদুর্ভাব ঘটে, মহৎ আলোকের প্রাদুর্ভাব ঘটে, মহৎ উদ্ভাসের প্রাদুর্ভাব ঘটে, ছয়টি অনুত্তর বিষয়ের প্রাদুর্ভাব ঘটে, চারটি প্রতিসম্ভিদার সাক্ষাৎকার ঘটে, অনেক ধাতুর প্রতিবেধ ঘটে, নানা ধাতুর প্রতিবেধ ঘটে, বিদ্যা ও বিমুক্তির ফলের সাক্ষাৎকার ঘটে, স্রোত্যাপত্তি-ফলের সাক্ষাৎকার ঘটে, সকদাগামী-ফলের সাক্ষাৎকার ঘটে, অনাগামী-ফলের সাক্ষাৎকার ঘটে এবং অর্হত্ত্ব-ফলের সাক্ষাৎকার ঘটে। কোন এক ব্যক্তির? তথাগত, অর্হৎ, সম্যকসম্বুদ্ধের। হে ভিক্ষুগণ, এই এক ব্যক্তিরই আবির্ভাবের ফলে মহৎ চক্ষুর প্রাদুর্ভাব ঘটে, মহৎ আলোকের প্রাদুর্ভাব ঘটে, মহৎ উদ্ভাসের প্রাদুর্ভাব ঘটে, ছয়টি অনুত্তর বিষয়ের প্রাদুর্ভাব ঘটে, চারটি প্রতিসম্ভিদার সাক্ষাৎকার ঘটে, অনেক ধাতুর প্রতিবেধ ঘটে, নানা ধাতুর প্রতিবেধ ঘটে, বিদ্যা ও বিমুক্তির ফলের সাক্ষাৎকার ঘটে, স্রোত্যাপত্তি-ফলের সাক্ষাৎকার ঘটে, সকদাগামী-ফলের সাক্ষাৎকার ঘটে, অনাগামী-ফলের সাক্ষাৎকার ঘটে এবং অর্হত্ত্ব-ফলের সাক্ষাৎকার ঘটে।

187. ‘‘Nāhaṃ bhikkhave, aññaṃ ekapuggalampi samanupassāmi yo evaṃ tathāgatena anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavattitaṃ sammadeva anuppavatteti yathayidaṃ, bhikkhave, sāriputto. Sāriputto, bhikkhave, tathāgatena anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavattitaṃ sammadeva anuppavattetī’’ti.

১৮৭. হে ভিক্ষুগণ, তথাগত কর্তৃক প্রবর্তিত অনুত্তর ধর্মচক্রকে সারিপুত্রের ন্যায় যথাযথভাবে অনুপ্রবর্তন করতে পারেন, এমন অন্য কোনো এক ব্যক্তিকেও আমি দেখি না। হে ভিক্ষুগণ, সারিপুত্রই তথাগত কর্তৃক প্রবর্তিত অনুত্তর ধর্মচক্রকে যথাযথভাবে অনুপ্রবর্তন করেন।

Ekapuggalavaggo terasamo.

ত্রয়োদশ একপুগ্গল বর্গ সমাপ্ত।

14. Etadaggavaggo

১৪. এতদগ্গ বর্গ

1. Paṭhamavaggo

১. প্রথম বর্গ

188. ‘‘Etadaggaṃ, bhikkhave, mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ rattaññūnaṃ yadidaṃ aññāsikoṇḍañño’’.

১৮৮. হে ভিক্ষুগণ, আমার শ্রাবক ভিক্ষুদের মধ্যে যারা দীর্ঘকাল দীক্ষিত (প্রবীণ), তাদের মধ্যে আজ্ঞাতকোণ্ডন্য শ্রেষ্ঠ।

189. … Mahāpaññānaṃ yadidaṃ sāriputto.

১৮৯. ...মহাপ্রাজ্ঞদের মধ্যে সারিপুত্র শ্রেষ্ঠ।

190. … Iddhimantānaṃ yadidaṃ mahāmoggallāno.

১৯০. ...ঋদ্ধিমানদের মধ্যে মহামৌদগল্যায়ন শ্রেষ্ঠ।

191. … Dhutavādānaṃ yadidaṃ mahākassapo.

১৯১. ...ধুতবাদীদের মধ্যে মহাকাশ্যপ শ্রেষ্ঠ।

192. … Dibbacakkhukānaṃ yadidaṃ anuruddho.

১৯২. ...দিব্যচক্ষুষ্মানদের মধ্যে অনিরুদ্ধ শ্রেষ্ঠ।

193. … Uccākulikānaṃ yadidaṃ bhaddiyo kāḷigodhāyaputto.

১৯৩. ...উচ্চকুলজাতদের মধ্যে কালিগোধার পুত্র ভদ্দিয় শ্রেষ্ঠ।

194. … Mañjussarānaṃ yadidaṃ lakuṇḍaka bhaddiyo.

১৯৪. ...মধুরকণ্ঠীদের মধ্যে লকুণ্ডক ভদ্দিয় শ্রেষ্ঠ।

195. … Sīhanādikānaṃ [Pg.24] yadidaṃ piṇḍolabhāradvājo.

১৯৫. ...সিংহনাদকারীদের মধ্যে পিণ্ডোলভারদ্বাজ শ্রেষ্ঠ।

196. … Dhammakathikānaṃ yadidaṃ puṇṇo mantāṇiputto.

১৯৬. ...ধর্মকথিকদের মধ্যে মান্তানিপুত্র পূর্ণ শ্রেষ্ঠ।

197. … Saṃkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ vibhajantānaṃ yadidaṃ mahākaccānoti.

১৯৭. ...সংক্ষেপে ভাষিত উপদেশের বিস্তারিত অর্থ বিশ্লেষণকারীদের মধ্যে মহাকাত্যায়ন শ্রেষ্ঠ।

Vaggo paṭhamo.

প্রথম বর্গ সমাপ্ত।

2. Dutiyavaggo

২. দ্বিতীয় বর্গ

198. ‘‘Etadaggaṃ, bhikkhave, mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ manomayaṃ kāyaṃ abhinimminantānaṃ yadidaṃ cūḷapanthako’’.

১৯৮. হে ভিক্ষুগণ, আমার শ্রাবক ভিক্ষুদের মধ্যে যারা মনোময় কায় নির্মাণকারী, তাদের মধ্যে চূড়পন্থক শ্রেষ্ঠ।

199. … Cetovivaṭṭakusalānaṃ yadidaṃ cūḷapanthako.

১৯৯. ...চিত্ত-বিবর্তনে কুশলীদের মধ্যে চূড়পন্থক শ্রেষ্ঠ।

200. … Saññāvivaṭṭakusalānaṃ yadidaṃ mahāpanthako.

২০০. ...সংজ্ঞা-বিবর্তনে কুশলীদের মধ্যে মহাপন্থক শ্রেষ্ঠ।

201. … Araṇavihārīnaṃ yadidaṃ subhūti.

২০১. ...অরণ্যবিহারীদের মধ্যে সুভূতি শ্রেষ্ঠ।

202. … Dakkhiṇeyyānaṃ yadidaṃ subhūti.

২০২. ...দক্ষিণীয়দের মধ্যে সুভূতি শ্রেষ্ঠ।

203. … Āraññakānaṃ yadidaṃ revato khadiravaniyo.

২০৩. ...আরণ্যকদের মধ্যে খদিরবনের রেবত শ্রেষ্ঠ।

204. … Jhāyīnaṃ yadidaṃ kaṅkhārevato.

২০৪. ...ধ্যানীদের মধ্যে কঙ্খা-রেবত শ্রেষ্ঠ।

205. … Āraddhavīriyānaṃ yadidaṃ soṇo koḷiviso.

২০৫. ...আরব্ধবীর্যদের মধ্যে সোণ কোলিবীস শ্রেষ্ঠ।

206. … Kalyāṇavākkaraṇānaṃ yadidaṃ soṇo kuṭikaṇṇo.

২০৬. ...কল্যাণবাক্যভাষীদের মধ্যে সোণ কোটি কর্ণ শ্রেষ্ঠ।

207. … Lābhīnaṃ yadidaṃ sīvali.

২০৭. ...লাভীদের মধ্যে সীবলী শ্রেষ্ঠ।

208. … Saddhādhimuttānaṃ yadidaṃ vakkalīti.

২০৮. ...শ্রদ্ধাধিমুক্তদের মধ্যে বক্কলি শ্রেষ্ঠ।

Vaggo dutiyo.

দ্বিতীয় বর্গ সমাপ্ত।

3. Tatiyavaggo

৩. তৃতীয় বর্গ

209. ‘‘Etadaggaṃ, bhikkhave, mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ sikkhākāmānaṃ yadidaṃ rāhulo’’.

২০৯. হে ভিক্ষুগণ, আমার শ্রাবক ভিক্ষুদের মধ্যে যারা শিক্ষাকামী, তাদের মধ্যে রাহুল শ্রেষ্ঠ।

210. … Saddhāpabbajitānaṃ [Pg.25] yadidaṃ raṭṭhapālo.

২১০. ...শ্রদ্ধাপূর্বক প্রব্রজিতদের মধ্যে রাষ্ট্রপাল শ্রেষ্ঠ।

211. … Paṭhamaṃ salākaṃ gaṇhantānaṃ yadidaṃ kuṇḍadhāno.

২১১. ...সর্বপ্রথম শলাকা গ্রহণকারীদের মধ্যে কুণ্ডধান শ্রেষ্ঠ।

212. … Paṭibhānavantānaṃ yadidaṃ vaṅgīso.

২১২. ...প্রতিভাবানদের মধ্যে বঙ্গীশ শ্রেষ্ঠ।

213. … Samantapāsādikānaṃ yadidaṃ upaseno vaṅgantaputto.

২১৩. ...সর্বতোভাবে প্রসাদ উৎপাদনকারীদের মধ্যে বঙ্গন্তপুত্র উপসেন শ্রেষ্ঠ।

214. … Senāsanapaññāpakānaṃ yadidaṃ dabbo mallaputto.

২১৪. ...শয্যাসন বণ্টনকারীদের মধ্যে মল্লপুত্র দব্ব শ্রেষ্ঠ।

215. … Devatānaṃ piyamanāpānaṃ yadidaṃ pilindavaccho.

২১৫. ...দেবতাদের প্রিয় ও মনোহরদের মধ্যে পিলিন্দবচ্ছ শ্রেষ্ঠ।

216. … Khippābhiññānaṃ yadidaṃ bāhiyo dārucīriyo.

২১৬. ...ক্ষিপ্র অভিজ্ঞদের মধ্যে বাহিয় দারুচীরিয় শ্রেষ্ঠ।

217. … Cittakathikānaṃ yadidaṃ kumārakassapo.

২১৭. ...চিত্রকথিকদের মধ্যে কুমার কাশ্যপ শ্রেষ্ঠ।

218. … Paṭisambhidāpattānaṃ yadidaṃ mahākoṭṭhitoti.

২১৮. ...প্রতিসম্ভিদাপ্রাপ্তদের মধ্যে মহাকোষ্ঠিত শ্রেষ্ঠ।

Vaggo tatiyo.

তৃতীয় বর্গ সমাপ্ত।

4. Catutthavaggo

৪. চতুর্থ বর্গ

219. ‘‘Etadaggaṃ, bhikkhave, mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ bahussutānaṃ yadidaṃ ānando’’.

২১৯. হে ভিক্ষুগণ, আমার শ্রাবক ভিক্ষুদের মধ্যে যারা বহুশ্রুত, তাদের মধ্যে আনন্দ শ্রেষ্ঠ।

220. … Satimantānaṃ yadidaṃ ānando.

২২০. ...স্মৃতিমানদের মধ্যে আনন্দ শ্রেষ্ঠ।

221. … Gatimantānaṃ yadidaṃ ānando.

২২১. ...গতিমানদের মধ্যে আনন্দ শ্রেষ্ঠ।

222. … Dhitimantānaṃ yadidaṃ ānando.

২২২. ...ধৃতিমানদের মধ্যে আনন্দ শ্রেষ্ঠ।

223. … Upaṭṭhākānaṃ yadidaṃ ānando.

২২৩. ...উপস্থাপকদের মধ্যে আনন্দ শ্রেষ্ঠ।

224. … Mahāparisānaṃ yadidaṃ uruvelakassapo.

২২৪. ...মহাপরিষদদের মধ্যে উরুবিল্ব কাশ্যপ শ্রেষ্ঠ।

225. … Kulappasādakānaṃ yadidaṃ kāḷudāyī.

২২৫. ...কুলপ্রসাদকদের মধ্যে কালুদায়ী শ্রেষ্ঠ।

226. … Appābādhānaṃ yadidaṃ bākulo.

২২৬. ...অল্পবাধদের মধ্যে বাকুল শ্রেষ্ঠ।

227. … Pubbenivāsaṃ anussarantānaṃ yadidaṃ sobhito.

২২৭. ...পূর্বনিবাস স্মরণকারীদের মধ্যে শোভিত শ্রেষ্ঠ।

228. … Vinayadharānaṃ yadidaṃ upāli.

২২৮. ...বিনয়ধরদের মধ্যে উপালি শ্রেষ্ঠ।

229. … Bhikkhunovādakānaṃ [Pg.26] yadidaṃ nandako.

২২৯. ...ভিক্ষুণী-অববাদকদের মধ্যে নন্দক শ্রেষ্ঠ।

230. … Indriyesu guttadvārānaṃ yadidaṃ nando.

২৩০. ...ইন্দ্রিয়সমূহে গুপ্তদ্বারদের মধ্যে নন্দ শ্রেষ্ঠ।

231. … Bhikkhuovādakānaṃ yadidaṃ mahākappino.

২৩১. ...ভিক্ষু-অববাদকদের মধ্যে মহাকল্পিন শ্রেষ্ঠ।

232. … Tejodhātukusalānaṃ yadidaṃ sāgato.

২৩২. ...তেজোধাতু-কুশলীদের মধ্যে স্বাগত শ্রেষ্ঠ।

233. … Paṭibhāneyyakānaṃ yadidaṃ rādho.

২৩৩. ...প্রতিভাশালীদের মধ্যে রাধ শ্রেষ্ঠ।

234. … Lūkhacīvaradharānaṃ yadidaṃ mogharājāti.

২৩৪. ...লূখচীবরধরদের মধ্যে মোঘরাজ শ্রেষ্ঠ।

Vaggo catuttho.

চতুর্থ বর্গ সমাপ্ত।

5. Pañcamavaggo

৫. পঞ্চম বর্গ

235. ‘‘Etadaggaṃ, bhikkhave, mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ rattaññūnaṃ yadidaṃ mahāpajāpatigotamī’’.

২৩৫. “হে ভিক্ষুগণ, আমার দীক্ষিত ভিক্ষুণী শিষ্যদের মধ্যে যারা দীর্ঘকাল অতিবাহিত করেছেন (বর্ষীয়সী), তাদের মধ্যে মহাপ্রজাপতি গৌতমীই শ্রেষ্ঠ।”

236. … Mahāpaññānaṃ yadidaṃ khemā.

২৩৬. “...মহাপ্রাজ্ঞদের মধ্যে খেমা শ্রেষ্ঠ।”

237. … Iddhimantīnaṃ yadidaṃ uppalavaṇṇā.

২৩৭. “...ঋদ্ধিমানদের মধ্যে উৎপলবর্ণা শ্রেষ্ঠ।”

238. … Vinayadharānaṃ yadidaṃ paṭācārā.

২৩৮. “...বিনয়ধরদের মধ্যে পটাচারা শ্রেষ্ঠ।”

239. … Dhammakathikānaṃ yadidaṃ dhammadinnā.

২৩৯. “...ধর্মকথকদের মধ্যে ধর্মদিন্না শ্রেষ্ঠ।”

240. … Jhāyīnaṃ yadidaṃ nandā.

২৪০. “...ধ্যানীদের মধ্যে নন্দা শ্রেষ্ঠ।”

241. … Āraddhavīriyānaṃ yadidaṃ soṇā.

২৪১. “...আরব্ধবীর্যদের মধ্যে সোণা শ্রেষ্ঠ।”

242. … Dibbacakkhukānaṃ yadidaṃ bakulā.

২৪২. “...দিব্যচক্ষুধারীদের মধ্যে বকুলা শ্রেষ্ঠ।”

243. … Khippābhiññānaṃ yadidaṃ bhaddā kuṇḍalakesā.

২৪৩. “...ক্ষিপ্র অভিজ্ঞাপ্রাপ্তদের মধ্যে ভদ্রা কুণ্ডলকেশা শ্রেষ্ঠ।”

244. … Pubbenivāsaṃ anussarantīnaṃ yadidaṃ bhaddā kāpilānī.

২৪৪. “...পূর্বনিবাস স্মরণকারিনীদের মধ্যে ভদ্রা কাপিলানী শ্রেষ্ঠ।”

245. … Mahābhiññappattānaṃ yadidaṃ bhaddakaccānā.

২৪৫. “...মহা-অভিজ্ঞাপ্রাপ্তদের মধ্যে ভদ্রকচ্চানা শ্রেষ্ঠ।”

246. … Lūkhacīvaradharānaṃ yadidaṃ kisāgotamī.

২৪৬. “...লূক্ষ্ম চীবর পরিধানকারিনীদের মধ্যে কৃশা গৌতমী শ্রেষ্ঠ।”

247. … Saddhādhimuttānaṃ yadidaṃ siṅgālakamātāti.

২৪৭. “...শ্রদ্ধা-অধিমুক্তদের মধ্যে সিঙ্গালক-মাতা শ্রেষ্ঠ।”

Vaggo pañcamo.

পঞ্চম বর্গ সমাপ্ত।

6. Chaṭṭhavaggo

৬.

248. ‘‘Etadaggaṃ[Pg.27], bhikkhave, mama sāvakānaṃ upāsakānaṃ paṭhamaṃ saraṇaṃ gacchantānaṃ yadidaṃ tapussabhallikā vāṇijā’’.

২৪৮. “হে ভিক্ষুগণ, আমার উপাসক শিষ্যদের মধ্যে যারা সর্বপ্রথম শরণাপন্ন হয়েছিলেন, তাদের মধ্যে তপুস্স ও ভল্লিক নামক বণিকদ্বয় শ্রেষ্ঠ।”

249. … Dāyakānaṃ yadidaṃ sudatto gahapati anāthapiṇḍiko.

২৪৯. “...দাতাদের মধ্যে গৃহপতি সুদত্ত অনাথপিণ্ডিক শ্রেষ্ঠ।”

250. … Dhammakathikānaṃ yadidaṃ citto gahapati macchikāsaṇḍiko.

২৫০. “...ধর্মকথকদের মধ্যে মচ্ছিকাসণ্ডের গৃহপতি চিত্ত শ্রেষ্ঠ।”

251. … Catūhi saṅgahavatthūhi parisaṃ saṅgaṇhantānaṃ yadidaṃ hatthako āḷavako.

২৫১. “...চারটি সংগ্রহ-বস্তুর দ্বারা পরিষদকে অনুগ্রহকারীদের মধ্যে আলবক হস্তক শ্রেষ্ঠ।”

252. … Paṇītadāyakānaṃ yadidaṃ mahānāmo sakko.

২৫২. “...উত্তম দানকারীদের মধ্যে শাক্য মহানাম শ্রেষ্ঠ।”

253. … Manāpadāyakānaṃ yadidaṃ uggo gahapati vesāliko.

২৫৩.

254. … Saṅghupaṭṭhākānaṃ yadidaṃ hatthigāmako uggato gahapati.

২৫৪. “...সংঘের পরিচর্যাকারীদের মধ্যে হস্তীগ্রামের গৃহপতি উগ্গতি শ্রেষ্ঠ।”

255. … Aveccappasannānaṃ yadidaṃ sūrambaṭṭho.

২৫৫. “...অচল শ্রদ্ধাবানদের মধ্যে শূর অম্বষ্ঠ শ্রেষ্ঠ।”

256. … Puggalappasannānaṃ yadidaṃ jīvako komārabhacco.

২৫৬. “...ব্যক্তিগত শ্রদ্ধাবানদের মধ্যে জীবক কৌমারভৃত্য শ্রেষ্ঠ।”

257. … Vissāsakānaṃ yadidaṃ nakulapitā gahapatīti.

২৫৭. “...বিশ্বাসভাজনদের মধ্যে গৃহপতি নকুলপিতা শ্রেষ্ঠ।”

Vaggo chaṭṭho.

ষষ্ঠ বর্গ সমাপ্ত।

7. Sattamavaggo

৭.

258. ‘‘Etadaggaṃ, bhikkhave, mama sāvikānaṃ upāsikānaṃ paṭhamaṃ saraṇaṃ gacchantīnaṃ yadidaṃ sujātā seniyadhītā’’.

২৫৮. “হে ভিক্ষুগণ, আমার উপাসিকা শিষ্যদের মধ্যে যারা সর্বপ্রথম শরণাপন্ন হয়েছিলেন, তাদের মধ্যে সেনানী-কন্যা সুজাতা শ্রেষ্ঠ।”

259. … Dāyikānaṃ yadidaṃ visākhā migāramātā.

২৫৯. “...দাতৃদের মধ্যে মৃগারমাতা বিশাখা শ্রেষ্ঠ।”

260. … Bahussutānaṃ yadidaṃ khujjuttarā.

২৬০. “...বহুশ্রুতদের মধ্যে খুজ্জুত্তরা শ্রেষ্ঠ।”

261. … Mettāvihārīnaṃ yadidaṃ sāmāvatī.

২৬১. “...মৈত্রীবিহারীদের মধ্যে সামাবতী শ্রেষ্ঠ।”

262. … Jhāyīnaṃ yadidaṃ uttarānandamātā.

২৬২. “...ধ্যানীদের মধ্যে উত্তরা নন্দমাতা শ্রেষ্ঠ।”

263. … Paṇītadāyikānaṃ yadidaṃ suppavāsā koliyadhītā.

২৬৩. “...উত্তম দানকারিনীদের মধ্যে কোলিয়-কন্যা সুপ্পবাসা শ্রেষ্ঠ।”

264. … Gilānupaṭṭhākīnaṃ [Pg.28] yadidaṃ suppiyā upāsikā.

২৬৪. “...গ্লানদের পরিচর্যাকারিনীদের মধ্যে উপাসিকা সুপ্পিয়া শ্রেষ্ঠ।”

265. … Aveccappasannānaṃ yadidaṃ kātiyānī.

২৬৫. “...অচল শ্রদ্ধাবানদের মধ্যে কাতিয়ানী শ্রেষ্ঠ।”

266. … Vissāsikānaṃ yadidaṃ nakulamātā gahapatānī.

২৬৬. “...বিশ্বাসভাজনদের মধ্যে গৃহপত্নী নকুলমাতা শ্রেষ্ঠ।”

267. … Anussavappasannānaṃ yadidaṃ kāḷī upāsikā kulagharikā ti.

২৬৭. “...জনশ্রুতি শুনে শ্রদ্ধাশীলদের মধ্যে কুররঘরের উপাসিকা কালী শ্রেষ্ঠ।”

Vaggo sattamo.

সপ্তম বর্গ সমাপ্ত।

Etadaggavaggo cuddasamo.

চতুর্দশ এতদগ্র বর্গ সমাপ্ত।

15. Aṭṭhānapāḷi

১৫.

1. Paṭhamavaggo

১.

268. ‘‘Aṭṭhānametaṃ, bhikkhave, anavakāso yaṃ diṭṭhisampanno puggalo kañci saṅkhāraṃ niccato upagaccheyya. Netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Ṭhānañca kho etaṃ, bhikkhave, vijjati yaṃ puthujjano kañci saṅkhāraṃ niccato upagaccheyya. Ṭhānametaṃ vijjatī’’ti.

২৬৮. “হে ভিক্ষুগণ, এটি অসম্ভব ও অনভিপ্রেত যে, সম্যক দৃষ্টিসম্পন্ন কোনো ব্যক্তি কোনো সংস্কারকে নিত্য বলে গ্রহণ করবেন—এমন কোনো সুযোগ নেই। কিন্তু হে ভিক্ষুগণ, এটি সম্ভব যে, কোনো সাধারণ পুথুজন ব্যক্তি কোনো সংস্কারকে নিত্য বলে গ্রহণ করতে পারেন—এমন সুযোগ রয়েছে।”

269. ‘‘Aṭṭhānametaṃ, bhikkhave, anavakāso yaṃ diṭṭhisampanno puggalo kañci saṅkhāraṃ sukhato upagaccheyya. Netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Ṭhānañca kho etaṃ, bhikkhave, vijjati yaṃ puthujjano kañci saṅkhāraṃ sukhato upagaccheyya. Ṭhānametaṃ vijjatī’’ti.

২৬৯. “হে ভিক্ষুগণ, এটি অসম্ভব ও অনভিপ্রেত যে, সম্যক দৃষ্টিসম্পন্ন কোনো ব্যক্তি কোনো সংস্কারকে সুখ বলে গ্রহণ করবেন—এমন কোনো সুযোগ নেই। কিন্তু হে ভিক্ষুগণ, এটি সম্ভব যে, কোনো সাধারণ পুথুজন ব্যক্তি কোনো সংস্কারকে সুখ বলে গ্রহণ করতে পারেন—এমন সুযোগ রয়েছে।”

270. ‘‘Aṭṭhānametaṃ, bhikkhave, anavakāso yaṃ diṭṭhisampanno puggalo kañci dhammaṃ attato upagaccheyya. Netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Ṭhānañca kho etaṃ, bhikkhave, vijjati yaṃ puthujjano kañci dhammaṃ attato upagaccheyya. Ṭhānametaṃ vijjatī’’ti.

২৭০. “হে ভিক্ষুগণ, এটি অসম্ভব ও অনভিপ্রেত যে, সম্যক দৃষ্টিসম্পন্ন কোনো ব্যক্তি কোনো ধর্মকে আত্মা বলে গ্রহণ করবেন—এমন কোনো সুযোগ নেই। কিন্তু হে ভিক্ষুগণ, এটি সম্ভব যে, কোনো সাধারণ পুথুজন ব্যক্তি কোনো ধর্মকে আত্মা বলে গ্রহণ করতে পারেন—এমন সুযোগ রয়েছে।”

271. ‘‘Aṭṭhānametaṃ, bhikkhave, anavakāso yaṃ diṭṭhisampanno puggalo mātaraṃ jīvitā voropeyya. Netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Ṭhānañca kho, bhikkhave, vijjati yaṃ puthujjano mātaraṃ jīvitā voropeyya. Ṭhānametaṃ vijjatī’’ti.

২৭১. “হে ভিক্ষুগণ, এটি অসম্ভব ও অনভিপ্রেত যে, সম্যক দৃষ্টিসম্পন্ন কোনো ব্যক্তি নিজের মাতাকে জীবন থেকে বঞ্চিত করবেন—এমন কোনো সুযোগ নেই। কিন্তু হে ভিক্ষুগণ, এটি সম্ভব যে, কোনো সাধারণ পুথুজন ব্যক্তি নিজের মাতাকে জীবন থেকে বঞ্চিত করতে পারেন—এমন সুযোগ রয়েছে।”

272. ‘‘Aṭṭhānametaṃ[Pg.29], bhikkhave, anavakāso yaṃ diṭṭhisampanno puggalo pitaraṃ jīvitā voropeyya. Netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Ṭhānañca kho etaṃ, bhikkhave, vijjati yaṃ puthujjano pitaraṃ jīvitā voropeyya. Ṭhānametaṃ vijjatī’’ti.

২৭২. “হে ভিক্ষুগণ, এটি অসম্ভব ও অনভিপ্রেত যে, সম্যক দৃষ্টিসম্পন্ন কোনো ব্যক্তি নিজের পিতাকে জীবন থেকে বঞ্চিত করবেন—এমন কোনো সুযোগ নেই। কিন্তু হে ভিক্ষুগণ, এটি সম্ভব যে, কোনো সাধারণ পুথুজন ব্যক্তি নিজের পিতাকে জীবন থেকে বঞ্চিত করতে পারেন—এমন সুযোগ রয়েছে।”

273. ‘‘Aṭṭhānametaṃ, bhikkhave, anavakāso yaṃ diṭṭhisampanno puggalo arahantaṃ jīvitā voropeyya. Netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Ṭhānañca kho etaṃ, bhikkhave, vijjati yaṃ puthujjano arahantaṃ jīvitā voropeyya. Ṭhānametaṃ vijjatī’’ti.

২৭৩. “হে ভিক্ষুগণ, এটি অসম্ভব ও অনভিপ্রেত যে, সম্যক দৃষ্টিসম্পন্ন কোনো ব্যক্তি কোনো অর্হন্তকে জীবন থেকে বঞ্চিত করবেন—এমন কোনো সুযোগ নেই। কিন্তু হে ভিক্ষুগণ, এটি সম্ভব যে, কোনো সাধারণ পুথুজন ব্যক্তি কোনো অর্হন্তকে জীবন থেকে বঞ্চিত করতে পারেন—এমন সুযোগ রয়েছে।”

274. ‘‘Aṭṭhānametaṃ, bhikkhave, anavakāso yaṃ diṭṭhisampanno puggalo tathāgatassa paduṭṭhacitto lohitaṃ uppādeyya. Netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Ṭhānañca kho etaṃ, bhikkhave, vijjati yaṃ puthujjano tathāgatassa paduṭṭhacitto lohitaṃ uppādeyya. Ṭhānametaṃ vijjatī’’ti.

২৭৪. “হে ভিক্ষুগণ, এটি অসম্ভব ও অনভিপ্রেত যে, সম্যক দৃষ্টিসম্পন্ন কোনো ব্যক্তি দুষ্ট চিত্তে তথাগতের শরীর থেকে রক্তপাত ঘটাবেন—এমন কোনো সুযোগ নেই। কিন্তু হে ভিক্ষুগণ, এটি সম্ভব যে, কোনো সাধারণ পুথুজন ব্যক্তি দুষ্ট চিত্তে তথাগতের শরীর থেকে রক্তপাত ঘটাতে পারেন—এমন সুযোগ রয়েছে।”

275. ‘‘Aṭṭhānametaṃ, bhikkhave, anavakāso yaṃ diṭṭhisampanno puggalo saṅghaṃ bhindeyya. Netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Ṭhānañca kho etaṃ, bhikkhave, vijjati yaṃ puthujjano saṅghaṃ bhindeyya. Ṭhānametaṃ vijjatī’’ti.

২৭৫. “হে ভিক্ষুগণ, এটি অসম্ভব ও অনভিপ্রেত যে, সম্যক দৃষ্টিসম্পন্ন কোনো ব্যক্তি সংঘের মধ্যে বিভেদ সৃষ্টি করবেন—এমন কোনো সুযোগ নেই। কিন্তু হে ভিক্ষুগণ, এটি সম্ভব যে, কোনো সাধারণ পুথুজন ব্যক্তি সংঘের মধ্যে বিভেদ সৃষ্টি করতে পারেন—এমন সুযোগ রয়েছে।”

276. ‘‘Aṭṭhānametaṃ, bhikkhave, anavakāso yaṃ diṭṭhisampanno puggalo aññaṃ satthāraṃ uddiseyya. Netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Ṭhānañca kho etaṃ, bhikkhave, vijjati yaṃ puthujjano aññaṃ satthāraṃ uddiseyya. Ṭhānametaṃ vijjatī’’ti.

২৭৬. “হে ভিক্ষুগণ, এটি অসম্ভব ও অনভিপ্রেত যে, সম্যক দৃষ্টিসম্পন্ন কোনো ব্যক্তি অন্য কাউকে নিজের শিক্ষক হিসেবে ঘোষণা করবেন—এমন কোনো সুযোগ নেই। কিন্তু হে ভিক্ষুগণ, এটি সম্ভব যে, কোনো সাধারণ পুথুজন ব্যক্তি অন্য কাউকে নিজের শিক্ষক হিসেবে ঘোষণা করতে পারেন—এমন সুযোগ রয়েছে।”

277. ‘‘Aṭṭhānametaṃ, bhikkhave, anavakāso yaṃ ekissā lokadhātuyā dve arahanto sammāsambuddhā apubbaṃ acarimaṃ uppajjeyyuṃ. Netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Ṭhānañca kho etaṃ, bhikkhave, vijjati yaṃ ekissā lokadhātuyā ekova arahaṃ sammāsambuddho uppajjeyya. Ṭhānametaṃ vijjatī’’ti.

২৭৭. “হে ভিক্ষুগণ, এটি অসম্ভব ও অনভিপ্রেত যে, একই লোকধাতুতে একই সময়ে দুজন অর্হন্ত সম্যক সম্বুদ্ধ যুগপৎ জন্মগ্রহণ করবেন—এমন কোনো সুযোগ নেই। কিন্তু হে ভিক্ষুগণ, এটি সম্ভব যে, একই লোকধাতুতে কেবল একজন অর্হন্ত সম্যক সম্বুদ্ধ জন্মগ্রহণ করবেন—এমন সুযোগ রয়েছে।”

Vaggo paṭhamo.

প্রথম বর্গ সমাপ্ত।

2. Dutiyavaggo

২.

278. ‘‘Aṭṭhānametaṃ, bhikkhave, anavakāso yaṃ ekissā lokadhātuyā dve rājāno cakkavattī apubbaṃ acarimaṃ uppajjeyyuṃ. Netaṃ ṭhānaṃ vijjati[Pg.30]. Ṭhānañca kho etaṃ, bhikkhave, vijjati yaṃ ekissā lokadhātuyā eko rājā cakkavattī uppajjeyya. Ṭhānametaṃ vijjatī’’ti.

২৭৮. “হে ভিক্ষুগণ, এটি অসম্ভব ও অনভিপ্রেত যে, একই লোকধাতুতে একই সময়ে দুজন চক্রবর্তী রাজা যুগপৎ জন্মগ্রহণ করবেন—এমন কোনো সুযোগ নেই। কিন্তু হে ভিক্ষুগণ, এটি সম্ভব যে, একই লোকধাতুতে কেবল একজন চক্রবর্তী রাজা জন্মগ্রহণ করবেন—এমন সুযোগ রয়েছে।”

279. ‘‘Aṭṭhānametaṃ, bhikkhave, anavakāso yaṃ itthī arahaṃ assa sammāsambuddho. Netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Ṭhānañca kho, etaṃ, bhikkhave, vijjati yaṃ puriso arahaṃ assa sammāsambuddho. Ṭhānametaṃ vijjatī’’ti.

২৭৯. “হে ভিক্ষুগণ, এটি অসম্ভব ও অনভিপ্রেত যে, কোনো নারী অর্হন্ত সম্যক সম্বুদ্ধ হবেন—এমন কোনো সুযোগ নেই। কিন্তু হে ভিক্ষুগণ, এটি সম্ভব যে, কোনো পুরুষ অর্হন্ত সম্যক সম্বুদ্ধ হবেন—এমন সুযোগ রয়েছে।”

280. ‘‘Aṭṭhānametaṃ, bhikkhave, anavakāso yaṃ itthī rājā assa cakkavattī. Netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Ṭhānañca kho etaṃ, bhikkhave, vijjati yaṃ puriso rājā assa cakkavattī. Ṭhānametaṃ vijjatī’’ti.

২৮০. “হে ভিক্ষুগণ, এটি অসম্ভব ও অনভিপ্রেত যে, কোনো নারী চক্রবর্তী রাজা হবেন—এমন কোনো সুযোগ নেই। কিন্তু হে ভিক্ষুগণ, এটি সম্ভব যে, কোনো পুরুষ চক্রবর্তী রাজা হবেন—এমন সুযোগ রয়েছে।”

281-283. ‘‘Aṭṭhānametaṃ, bhikkhave, anavakāso yaṃ itthī sakkattaṃ kāreyya…pe… mārattaṃ kāreyya…pe… brahmattaṃ kāreyya. Netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Ṭhānañca kho etaṃ, bhikkhave, vijjati yaṃ puriso sakkattaṃ kāreyya…pe… mārattaṃ kāreyya…pe… brahmattaṃ kāreyya. Ṭhānametaṃ vijjatī’’ti.

২৮১-২৮৩. “হে ভিক্ষুগণ, এটি অসম্ভব ও অনভিপ্রেত যে, কোনো নারী শক্রত্ব... মারত্ব... ব্রহ্মত্ব লাভ করবেন—এমন কোনো সুযোগ নেই। কিন্তু হে ভিক্ষুগণ, এটি সম্ভব যে, কোনো পুরুষ শক্রত্ব... মারত্ব... ব্রহ্মত্ব লাভ করবেন—এমন সুযোগ রয়েছে।”

284. ‘‘Aṭṭhānametaṃ, bhikkhave, anavakāso yaṃ kāyaduccaritassa iṭṭho kanto manāpo vipāko nibbatteyya. Netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Ṭhānañca kho etaṃ, bhikkhave, vijjati yaṃ kāyaduccaritassa aniṭṭho akanto amanāpo vipāko nibbatteyya. Ṭhānametaṃ vijjatī’’ti.

২৮৪. “হে ভিক্ষুগণ, এটি অসম্ভব ও অনভিপ্রেত যে, কায়িক দুশ্চরিত্রের কোনো ইষ্ট, কান্ত বা মনোজ্ঞ ফল উৎপন্ন হবে—এমন কোনো সুযোগ নেই। কিন্তু হে ভিক্ষুগণ, এটি সম্ভব যে, কায়িক দুশ্চরিত্রের কেবল অনিষ্ট, অকান্ত ও অমনোজ্ঞ ফল উৎপন্ন হবে—এমন সুযোগ রয়েছে।”

285-286. ‘‘Aṭṭhānametaṃ, bhikkhave, anavakāso yaṃ vacīduccaritassa…pe… yaṃ manoduccaritassa iṭṭho kanto manāpo vipāko nibbatteyya. Netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Ṭhānañca kho etaṃ, bhikkhave, vijjati yaṃ manoduccaritassa aniṭṭho akanto amanāpo vipāko nibbatteyya. Ṭhānametaṃ vijjatī’’ti.

২৮৫-২৮৬. “হে ভিক্ষুগণ, এটি অসম্ভব ও অনভিপ্রেত যে, বাচনিক দুশ্চরিত্রের... মানসিক দুশ্চরিত্রের কোনো ইষ্ট, কান্ত বা মনোজ্ঞ ফল উৎপন্ন হবে—এমন কোনো সুযোগ নেই। কিন্তু হে ভিক্ষুগণ, এটি সম্ভব যে, মানসিক দুশ্চরিত্রের কেবল অনিষ্ট, অকান্ত ও অমনোজ্ঞ ফল উৎপন্ন হবে—এমন সুযোগ রয়েছে।”

Vaggo dutiyo.

দ্বিতীয় বর্গ সমাপ্ত।

3. Tatiyavaggo

৩. তৃতীয় বর্গ।

287. ‘‘Aṭṭhānametaṃ, bhikkhave, anavakāso yaṃ kāyasucaritassa aniṭṭho akanto amanāpo vipāko nibbatteyya. Netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Ṭhānañca [Pg.31] kho etaṃ, bhikkhave, vijjati yaṃ kāyasucaritassa iṭṭho kanto manāpo vipāko nibbatteyya. Ṭhānametaṃ vijjatī’’ti.

২৮৭. “হে ভিক্ষুগণ, এটা অসম্ভব ও অনবকাশ যে, কায়-সুচরিতের কোনো অনিষ্ট, অকান্ত ও অমনোজ্ঞ ফল উৎপন্ন হবে—এমন কোনো সম্ভাবনা নেই। কিন্তু হে ভিক্ষুগণ, এটা সম্ভব যে, কায়-সুচরিতের ইষ্ট, কান্ত ও মনোজ্ঞ ফল উৎপন্ন হবে—এমন সম্ভাবনা অবশ্যই রয়েছে।”

288-289. ‘‘Aṭṭhānametaṃ, bhikkhave, anavakāso yaṃ vacīsucaritassa…pe… manosucaritassa aniṭṭho akanto amanāpo vipāko nibbatteyya. Netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Ṭhānañca kho etaṃ, bhikkhave, vijjati yaṃ manosucaritassa iṭṭho kanto manāpo vipāko nibbatteyya. Ṭhānametaṃ vijjatī’’ti.

২৮৮-২৮৯. “হে ভিক্ষুগণ, এটা অসম্ভব ও অনবকাশ যে, বাক্য-সুচরিতের...পে... মনঃ-সুচরিতের কোনো অনিষ্ট, অকান্ত ও অমনোজ্ঞ ফল উৎপন্ন হবে—এমন কোনো সম্ভাবনা নেই। কিন্তু হে ভিক্ষুগণ, এটা সম্ভব যে, মনঃ-সুচরিতের ইষ্ট, কান্ত ও মনোজ্ঞ ফল উৎপন্ন হবে—এমন সম্ভাবনা অবশ্যই রয়েছে।”

290. ‘‘Aṭṭhānametaṃ, bhikkhave, anavakāso yaṃ kāyaduccaritasamaṅgī tannidānā tappaccayā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyya. Netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Ṭhānañca kho etaṃ, bhikkhave, vijjati yaṃ kāyaduccaritasamaṅgī tannidānā tappaccayā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjeyya. Ṭhānametaṃ vijjatī’’ti.

২৯০. “হে ভিক্ষুগণ, এটা অসম্ভব ও অনবকাশ যে, কায়-দুশ্চরিতসম্পন্ন কোনো ব্যক্তি সেই কারণে, সেই প্রত্যয়ে, কায়ভেদের পর, মৃত্যুর পর সুগতি স্বর্গলোকে উৎপন্ন হবে—এমন কোনো সম্ভাবনা নেই। কিন্তু হে ভিক্ষুগণ, এটা সম্ভব যে, কায়-দুশ্চরিতসম্পন্ন কোনো ব্যক্তি সেই কারণে, সেই প্রত্যয়ে, কায়ভেদের পর, মৃত্যুর পর অপায়, দুর্গতি, বিনিপাত, নরকে উৎপন্ন হবে—এমন সম্ভাবনা অবশ্যই রয়েছে।”

291-292. ‘‘Aṭṭhānametaṃ, bhikkhave, anavakāso yaṃ vacīduccaritasamaṅgī…pe… yaṃ manoduccaritasamaṅgī tannidānā tappaccayā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyya. Netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Ṭhānañca kho etaṃ, bhikkhave, vijjati yaṃ manoduccaritasamaṅgī tannidānā tappaccayā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjeyya. Ṭhānametaṃ vijjatī’’ti.

২৯১-২৯২. “হে ভিক্ষুগণ, এটা অসম্ভব ও অনবকাশ যে, বাক্য-দুশ্চরিতসম্পন্ন...পে... মনঃ-দুশ্চরিতসম্পন্ন কোনো ব্যক্তি সেই কারণে, সেই প্রত্যয়ে, কায়ভেদের পর, মৃত্যুর পর সুগতি স্বর্গলোকে উৎপন্ন হবে—এমন কোনো সম্ভাবনা নেই। কিন্তু হে ভিক্ষুগণ, এটা সম্ভব যে, মনঃ-দুশ্চরিতসম্পন্ন কোনো ব্যক্তি সেই কারণে, সেই প্রত্যয়ে, কায়ভেদের পর, মৃত্যুর পর অপায়, দুর্গতি, বিনিপাত, নরকে উৎপন্ন হবে—এমন সম্ভাবনা অবশ্যই রয়েছে।”

293. ‘‘Aṭṭhānametaṃ, bhikkhave, anavakāso yaṃ kāyasucaritasamaṅgī tannidānā tappaccayā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjeyya. Netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Ṭhānañca kho etaṃ, bhikkhave, vijjati yaṃ kāyasucaritasamaṅgī tannidānā tappaccayā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyya. Ṭhānametaṃ vijjatī’’ti.

২৯৩. “হে ভিক্ষুগণ, এটা অসম্ভব ও অনবকাশ যে, কায়-সুচরিতসম্পন্ন কোনো ব্যক্তি সেই কারণে, সেই প্রত্যয়ে, কায়ভেদের পর, মৃত্যুর পর অপায়, দুর্গতি, বিনিপাত, নরকে উৎপন্ন হবে—এমন কোনো সম্ভাবনা নেই। কিন্তু হে ভিক্ষুগণ, এটা সম্ভব যে, কায়-সুচরিতসম্পন্ন কোনো ব্যক্তি সেই কারণে, সেই প্রত্যয়ে, কায়ভেদের পর, মৃত্যুর পর সুগতি স্বর্গলোকে উৎপন্ন হবে—এমন সম্ভাবনা অবশ্যই রয়েছে।”

294-295. ‘‘Aṭṭhānametaṃ, bhikkhave, anavakāso yaṃ vacīsucaritasamaṅgī…pe… yaṃ manosucaritasamaṅgī tannidānā tappaccayā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjeyya. Netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Ṭhānañca kho etaṃ, bhikkhave, vijjati yaṃ manosucaritasamaṅgī tannidānā tappaccayā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyya. Ṭhānametaṃ vijjatī’’ti.

২৯৪-২৯৫. “হে ভিক্ষুগণ, এটা অসম্ভব ও অনবকাশ যে, বাক্য-সুচরিতসম্পন্ন...পে... মনঃ-সুচরিতসম্পন্ন কোনো ব্যক্তি সেই কারণে, সেই প্রত্যয়ে, কায়ভেদের পর, মৃত্যুর পর অপায়, দুর্গতি, বিনিপাত, নরকে উৎপন্ন হবে—এমন কোনো সম্ভাবনা নেই। কিন্তু হে ভিক্ষুগণ, это সম্ভব যে, মনঃ-সুচরিতসম্পন্ন কোনো ব্যক্তি সেই কারণে, সেই প্রত্যয়ে, কায়ভেদের পর, মৃত্যুর পর সুগতি স্বর্গলোকে উৎপন্ন হবে—এমন সম্ভাবনা অবশ্যই রয়েছে।”

Vaggo tatiyo.

তৃতীয় বর্গ সমাপ্ত।

Aṭṭhānapāḷi pannarasamo.

পঞ্চদশ অট্ঠান পালি সমাপ্ত।

16. Ekadhammapāḷi

১৬. একধম্ম পালি।

1. Paṭhamavaggo

১. প্রথম বর্গ।

296. ‘‘Ekadhammo[Pg.32], bhikkhave, bhāvito bahulīkato ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati. Katamo ekadhammo? Buddhānussati. Ayaṃ kho, bhikkhave, ekadhammo bhāvito bahulīkato ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattatī’’ti.

২৯৬. “হে ভিক্ষুগণ, একটি ধর্ম রয়েছে যা ভাবিত ও বহুলাীকৃত হলে একান্তে নির্বেদ, বিরাগ, নিরোধ, উপশম, অভিজ্ঞা, সম্বোধি এবং নির্বাণ লাভের অনুকূল হয়। সেই একটি ধর্ম কী? তা হলো বুদ্ধানুস্মৃতি। হে ভিক্ষুগণ, এই একটি ধর্মই ভাবিত ও বহুলাীকৃত হলে একান্তে নির্বেদ, বিরাগ, নিরোধ, উপশম, অভিজ্ঞা, সম্বোধি এবং নির্বাণ লাভের অনুকূল হয়।”

297. ‘‘Ekadhammo, bhikkhave, bhāvito bahulīkato ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati. Katamo ekadhammo? Dhammānussati…pe… saṅghānussati… sīlānussati… cāgānussati… devatānussati… ānāpānassati… maraṇassati… kāyagatāsati… upasamānussati. Ayaṃ kho, bhikkhave, ekadhammo bhāvito bahulīkato ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattatī’’ti.

২৯৭. “হে ভিক্ষুগণ, একটি ধর্ম রয়েছে যা ভাবিত ও বহুলাীকৃত হলে একান্তে নির্বেদ, বিরাগ, নিরোধ, উপশম, অভিজ্ঞা, সম্বোধি এবং নির্বাণ লাভের অনুকূল হয়। সেই একটি ধর্ম কী? তা হলো ধর্মানুস্মৃতি...পে... সঙ্ঘানুস্মৃতি... শীলানুস্মৃতি... চাগানুস্মৃতি... দেবতানুস্মৃতি... আনাপানস্মৃতি... মরণস্মৃতি... কায়গতাস্মৃতি... উপশমানুস্মৃতি। হে ভিক্ষুগণ, এই একটি ধর্মই ভাবিত ও বহুলাীকৃত হলে একান্তে নির্বেদ, বিরাগ, নিরোধ, उपশম, অভিজ্ঞা, সম্বোধি এবং নির্বাণ লাভের অনুকূল হয়।”

Vaggo paṭhamo.

প্রথম বর্গ সমাপ্ত।

2. Dutiyavaggo

২. দ্বিতীয় বর্গ।

298. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannā vā akusalā dhammā uppajjanti uppannā vā akusalā dhammā bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattanti yathayidaṃ, bhikkhave, micchādiṭṭhi. Micchādiṭṭhikassa, bhikkhave, anuppannā ceva akusalā dhammā uppajjanti uppannā ca akusalā dhammā bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattantī’’ti.

২৯৮. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না যার কারণে অনুৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ ভূয়োভাব ও বিপুলতা লাভ করে, যেমনটি ঘটে এই মিথ্যাদৃষ্টির কারণে। হে ভিক্ষুগণ, মিথ্যাদৃষ্টিসম্পন্ন ব্যক্তির অনুৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ আরও বৃদ্ধি ও বিপুলতা লাভ করে।”

299. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannā vā kusalā dhammā uppajjanti uppannā vā kusalā dhammā bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattanti yathayidaṃ, bhikkhave, sammādiṭṭhi. Sammādiṭṭhikassa, bhikkhave, anuppannā ceva kusalā dhammā uppajjanti uppannā ca kusalā dhammā bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattantī’’ti.

২৯৯. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না যার কারণে অনুৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ ভূয়োভাব ও বিপুলতা লাভ করে, যেমনটি ঘটে এই সম্যকদৃষ্টির কারণে। হে ভিক্ষুগণ, সম্যকদৃষ্টিসম্পন্ন ব্যক্তির অনুৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ আরও বৃদ্ধি ও বিপুলতা লাভ করে।”

300. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannā vā kusalā dhammā nuppajjanti uppannā vā kusalā dhammā parihāyanti yathayidaṃ[Pg.33], bhikkhave, micchādiṭṭhi. Micchādiṭṭhikassa, bhikkhave, anuppannā ceva kusalā dhammā nuppajjanti uppannā ca kusalā dhammā parihāyantī’’ti.

৩০০. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না যার কারণে অনুৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় না এবং উৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ পরিহানি পায়, যেমনটি ঘটে এই মিথ্যাদৃষ্টির কারণে। হে ভিক্ষুগণ, মিথ্যাদৃষ্টিসম্পন্ন ব্যক্তির অনুৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় না এবং উৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ পরিহানি পায়।”

301. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannā vā akusalā dhammā nuppajjanti uppannā vā akusalā dhammā parihāyanti yathayidaṃ, bhikkhave, sammādiṭṭhi. Sammādiṭṭhikassa, bhikkhave, anuppannā ceva akusalā dhammā nuppajjanti uppannā ca akusalā dhammā parihāyantī’’ti.

৩০১. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না যার কারণে অনুৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় না এবং উৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ পরিহানি পায়, যেমনটি ঘটে এই সম্যকদৃষ্টির কারণে। হে ভিক্ষুগণ, সম্যকদৃষ্টিসম্পন্ন ব্যক্তির অনুৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় না এবং উৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ পরিহানি পায়।”

302. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannā vā micchādiṭṭhi uppajjati uppannā vā micchādiṭṭhi pavaḍḍhati yathayidaṃ, bhikkhave, ayonisomanasikāro. Ayoniso, bhikkhave, manasi karoto anuppannā ceva micchādiṭṭhi uppajjati uppannā ca micchādiṭṭhi pavaḍḍhatī’’ti.

৩০২. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না যার কারণে অনুৎপন্ন মিথ্যাদৃষ্টি উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন মিথ্যাদৃষ্টি প্রবর্ধিত হয়, যেমনটি ঘটে এই অযোনিশো মনসিকারের কারণে। হে ভিক্ষুগণ, অযোনিশো মনসিকারকারী ব্যক্তির অনুৎপন্ন মিথ্যাদৃষ্টি উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন মিথ্যাদৃষ্টি প্রবর্ধিত হয়।”

303. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannā vā sammādiṭṭhi uppajjati uppannā vā sammādiṭṭhi pavaḍḍhati yathayidaṃ, bhikkhave, yonisomanasikāro. Yoniso, bhikkhave, manasi karoto anuppannā ceva sammādiṭṭhi uppajjati uppannā ca sammādiṭṭhi pavaḍḍhatī’’ti.

৩০৩. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না যার কারণে অনুৎপন্ন সম্যকদৃষ্টি উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন সম্যকদৃষ্টি প্রবর্ধিত হয়, যেমনটি ঘটে এই যোনিশো মনসিকারের কারণে। হে ভিক্ষুগণ, যোনিশো মনসিকারকারী ব্যক্তির অনুৎপন্ন সম্যকদৃষ্টি উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন সম্যকদৃষ্টি প্রবর্ধিত হয়।”

304. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti yathayidaṃ, bhikkhave, micchādiṭṭhi. Micchādiṭṭhiyā, bhikkhave, samannāgatā sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjantī’’ti.

৩০৪. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না যার কারণে সত্ত্বগণ কায়ভেদের পর, মৃত্যুর পর অপায়, দুর্গতি, বিনিপাত, নরকে উৎপন্ন হয়, যেমনটি ঘটে এই মিথ্যাদৃষ্টির কারণে। হে ভিক্ষুগণ, মিথ্যাদৃষ্টিসম্পন্ন সত্ত্বগণ কায়ভেদের পর, মৃত্যুর পর অপায়, দুর্গতি, বিনিপাত, নরকে উৎপন্ন হয়।”

305. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yena sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti yathayidaṃ, bhikkhave, sammādiṭṭhi. Sammādiṭṭhiyā, bhikkhave, samannāgatā sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjantī’’ti.

৩০৫. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মকেও দেখি না যার কারণে সত্ত্বগণ কায়ভেদের পর, মৃত্যুর পর সুগতি স্বর্গলোকে উৎপন্ন হয়, যেমনটি ঘটে এই সম্যকদৃষ্টির কারণে। হে ভিক্ষুগণ, সম্যকদৃষ্টিসম্পন্ন সত্ত্বগণ কায়ভেদের পর, মৃত্যুর পর সুগতি স্বর্গলোকে উৎপন্ন হয়।”

306. ‘‘Micchādiṭṭhikassa, bhikkhave, purisapuggalassa yañceva kāyakammaṃ yathādiṭṭhi samattaṃ samādinnaṃ yañca vacīkammaṃ…pe… yañca manokammaṃ yathādiṭṭhi samattaṃ samādinnaṃ yā ca cetanā yā ca patthanā yo ca paṇidhi ye ca saṅkhārā sabbe te dhammā aniṭṭhāya akantāya amanāpāya ahitāya dukkhāya saṃvattanti. Taṃ kissa hetu? Diṭṭhi hissa, bhikkhave, pāpikā. Seyyathāpi, bhikkhave[Pg.34], nimbabījaṃ vā kosātakibījaṃ vā tittakalābubījaṃ vā allāya pathaviyā nikkhittaṃ yañceva pathavirasaṃ upādiyati yañca āporasaṃ upādiyati sabbaṃ taṃ tittakattāya kaṭukattāya asātattāya saṃvattati. Taṃ kissa hetu? Bījaṃ hissa, bhikkhave, pāpakaṃ. Evamevaṃ kho, bhikkhave, micchādiṭṭhikassa purisapuggalassa yañceva kāyakammaṃ yathādiṭṭhi samattaṃ samādinnaṃ yañca vacīkammaṃ…pe… yañca manokammaṃ yathādiṭṭhi samattaṃ samādinnaṃ yā ca cetanā yā ca patthanā yo ca paṇidhi ye ca saṅkhārā sabbe te dhammā aniṭṭhāya akantāya amanāpāya ahitāya dukkhāya saṃvattanti. Taṃ kissa hetu? Diṭṭhi hissa, bhikkhave, pāpikā’’ti.

৩০৬. “হে ভিক্ষুগণ, মিথ্যাদৃষ্টিসম্পন্ন কোনো ব্যক্তির সেই দৃষ্টি অনুযায়ী পূর্ণরূপে গৃহীত ও সম্পাদিত যে কায়কর্ম, যে বাক্যকর্ম...পে... যে মনঃকর্ম, এবং যে চেতনা, যে প্রার্থনা, যে প্রণিধি ও যে সংস্কারসমূহ রয়েছে—সেই সমস্ত ধর্মই অনিষ্ট, অকান্ত, অমনোজ্ঞ, অহিত ও দুঃখের কারণ হয়। তা কী কারণে? হে ভিক্ষুগণ, যেহেতু তার দৃষ্টি পাপিকা। হে ভিক্ষুগণ, যেমন আর্দ্র মাটিতে রোপণ করা নিমবীজ, তিতকুলা বীজ বা তিতলাউ বীজ মাটি ও জল থেকে যে রসই গ্রহণ করে, তা সবই তিক্ততা, কটুতা ও অসাধুতায় পর্যবসিত হয়। তা কী কারণে? হে ভিক্ষুগণ, যেহেতু তার বীজটিই মন্দ। হে ভিক্ষুগণ, ঠিক তেমনি মিথ্যাদৃষ্টিসম্পন্ন কোনো ব্যক্তির সেই দৃষ্টি অনুযায়ী পূর্ণরূপে গৃহীত ও সম্পাদিত যে কায়কর্ম, যে বাক্যকর্ম...পে... যে মনঃকর্ম, এবং যে চেতনা, যে প্রার্থনা, যে প্রণিধি ও যে সংস্কারসমূহ রয়েছে—সেই সমস্ত ধর্মই অনিষ্ট, অকান্ত, অমনোজ্ঞ, অহিত ও দুঃখের কারণ হয়। তা কী কারণে? হে ভিক্ষুগণ, যেহেতু তার দৃষ্টি পাপিকা।”

307. ‘‘Sammādiṭṭhikassa, bhikkhave, purisapuggalassa yañceva kāyakammaṃ yathādiṭṭhi samattaṃ samādinnaṃ yañca vacīkammaṃ…pe… yañca manokammaṃ yathādiṭṭhi samattaṃ samādinnaṃ yā ca cetanā yā ca patthanā yo ca paṇidhi ye ca saṅkhārā sabbe te dhammā iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattanti. Taṃ kissa hetu? Diṭṭhi hissa, bhikkhave, bhaddikā. Seyyathāpi, bhikkhave, ucchubījaṃ vā sālibījaṃ vā muddikābījaṃ vā allāya pathaviyā nikkhittaṃ yañceva pathavirasaṃ upādiyati yañca āporasaṃ upādiyati sabbaṃ taṃ madhurattāya sātattāya asecanakattāya saṃvattati. Taṃ kissa hetu? Bījaṃ hissa, bhikkhave, bhaddakaṃ. Evamevaṃ kho, bhikkhave, sammādiṭṭhikassa purisapuggalassa yañceva kāyakammaṃ yathādiṭṭhi samattaṃ samādinnaṃ yañca vacīkammaṃ…pe… yañca manokammaṃ yathādiṭṭhi samattaṃ samādinnaṃ yā ca cetanā yā ca patthanā yo ca paṇidhi ye ca saṅkhārā sabbe te dhammā iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattanti. Taṃ kissa hetu? Diṭṭhi hissa, bhikkhave, bhaddikā’’ti.

৩০৭. “হে ভিক্ষুগণ, সম্যকদৃষ্টিসম্পন্ন কোনো ব্যক্তির সেই দৃষ্টি অনুযায়ী সম্পূর্ণরূপে গৃহীত যে কায়িক কর্ম, যে বাচনিক কর্ম... এবং যে মানসিক কর্ম রয়েছে, আর যে চেতনা, যে প্রার্থনা, যে প্রণিধি এবং যে সংস্কারসমূহ রয়েছে—সেই সমস্ত ধর্মই কাঙ্ক্ষিত, প্রিয়, মনোহর, হিত ও সুখের জন্য আবর্তিত হয়। তার কারণ কী? হে ভিক্ষুগণ, কারণ তার দৃষ্টি কল্যাণময়। হে ভিক্ষুগণ, যেমন আর্দ্র মাটিতে রোপণ করা ইক্ষুবীজ, শালিবীজ অথবা দ্রাক্ষাবীজ মাটি থেকে যে রস গ্রহণ করে এবং জল থেকে যে রস গ্রহণ করে, সে সমস্তই তার মধুরতা, সুস্বাদুতা ও অতুলনীয় স্বাদের জন্য আবর্তিত হয়। তার কারণ কী? হে ভিক্ষুগণ, কারণ তার বীজটি উত্তম। হে ভিক্ষুগণ, ঠিক তেমনি সম্যকদৃষ্টিসম্পন্ন কোনো ব্যক্তির সেই দৃষ্টি অনুযায়ী সম্পূর্ণরূপে গৃহীত যে কায়িক কর্ম, যে বাচনিক কর্ম... এবং যে মানসিক কর্ম রয়েছে, আর যে চেতনা, যে প্রার্থনা, যে প্রণিধি এবং যে সংস্কারসমূহ রয়েছে—সেই সমস্ত ধর্মই কাঙ্ক্ষিত, প্রিয়, মনোহর, হিত ও সুখের জন্য আবর্তিত হয়। তার কারণ কী? হে ভিক্ষুগণ, কারণ তার দৃষ্টি কল্যাণময়।”

Vaggo dutiyo.

দ্বিতীয় বর্গ সমাপ্ত।

3. Tatiyavaggo

৩. তৃতীয় বর্গ

308. ‘‘Ekapuggalo, bhikkhave, loke uppajjamāno uppajjati bahujanaahitāya bahujanaasukhāya, bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya [Pg.35] devamanussānaṃ. Katamo ekapuggalo? Micchādiṭṭhiko hoti viparītadassano. So bahujanaṃ saddhammā vuṭṭhāpetvā asaddhamme patiṭṭhāpeti. Ayaṃ kho, bhikkhave, ekapuggalo loke uppajjamāno uppajjati bahujanaahitāya bahujanaasukhāya, bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussāna’’nti.

৩০৮. “হে ভিক্ষুগণ, জগতে এমন এক ব্যক্তির আবির্ভাব ঘটে, যিনি বহু মানুষের অহিতের জন্য, বহু মানুষের অসুখের জন্য, বহু লোকের অনর্থ, অহিত ও দুঃখের জন্য এবং দেব-মনুষ্যের অকল্যাণের জন্য আবির্ভূত হন। সেই এক ব্যক্তি কে? তিনি হলেন মিথ্যাদৃষ্টিসম্পন্ন ও বিপরীতদর্শী ব্যক্তি। তিনি বহু মানুষকে সদ্ধর্ম থেকে বিচ্যুত করে অসদ্ধর্মে প্রতিষ্ঠিত করেন। হে ভিক্ষুগণ, এই এক ব্যক্তিই জগতে আবির্ভূত হয়ে বহু মানুষের অহিতের জন্য, বহু মানুষের অসুখের জন্য, বহু লোকের অনর্থ, অহিত ও দুঃখের জন্য এবং দেব-মনুষ্যের অকল্যাণের জন্য আবির্ভূত হন।”

309. ‘‘Ekapuggalo, bhikkhave, loke uppajjamāno uppajjati bahujanahitāya bahujanasukhāya, bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Katamo ekapuggalo? Sammādiṭṭhiko hoti aviparītadassano. So bahujanaṃ asaddhammā vuṭṭhāpetvā saddhamme patiṭṭhāpeti. Ayaṃ kho, bhikkhave, ekapuggalo loke upapajjamāno uppajjati bahujanahitāya bahujanasukhāya, bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussāna’’nti.

৩০৯. “হে ভিক্ষুগণ, জগতে এমন এক ব্যক্তির আবির্ভাব ঘটে, যিনি বহু মানুষের হিতের জন্য, বহু মানুষের সুখের জন্য, বহু লোকের অর্থ, হিত ও সুখের জন্য এবং দেব-মনুষ্যের কল্যাণের জন্য আবির্ভূত হন। সেই এক ব্যক্তি কে? তিনি হলেন সম্যকদৃষ্টিসম্পন্ন ও অবিপরীত্যদর্শী ব্যক্তি। তিনি বহু মানুষকে অসদ্ধর্ম থেকে মুক্ত করে সদ্ধর্মে প্রতিষ্ঠিত করেন। হে ভিক্ষুগণ, এই এক ব্যক্তিই জগতে আবির্ভূত হয়ে বহু মানুষের হিতের জন্য, বহু মানুষের সুখের জন্য, বহু লোকের অর্থ, হিত ও সুখের জন্য এবং দেব-মনুষ্যের কল্যাণের জন্য আবির্ভূত হন।”

310. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi yaṃ evaṃ mahāsāvajjaṃ yathayidaṃ, bhikkhave, micchādiṭṭhi. Micchādiṭṭhiparamāni, bhikkhave, mahāsāvajjānī’’ti.

৩১০. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য একটি ধর্মও দেখি না যা মিথ্যাদৃষ্টির মতো এত বড় অপরাধ বা দোষযুক্ত। হে ভিক্ষুগণ, মহা অপরাধসমূহের মধ্যে মিথ্যাদৃষ্টিই হচ্ছে সর্বাপেক্ষা গুরুতর।”

311. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekapuggalampi samanupassāmi yo evaṃ bahujanaahitāya paṭipanno bahujanaasukhāya, bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ yathayidaṃ, bhikkhave, makkhali moghapuriso. Seyyathāpi, bhikkhave, nadīmukhe khippaṃ uḍḍeyya bahūnaṃ macchānaṃ ahitāya dukkhāya anayāya byasanāya; evamevaṃ kho, bhikkhave, makkhali moghapuriso manussakhippaṃ maññe loke uppanno bahūnaṃ sattānaṃ ahitāya dukkhāya anayāya byasanāyā’’ti.

৩১১. “হে ভিক্ষুগণ, আমি এমন অন্য কোনো ব্যক্তিকে দেখি না যিনি বহু মানুষের অহিতের জন্য, বহু মানুষের অসুখের জন্য, বহু লোকের অনর্থ, অহিত ও দুঃখের জন্য এবং দেব-মনুষ্যের অকল্যাণের জন্য এভাবে প্রবৃত্ত হয়েছেন, যেমন এই মোঘপুরুষ মক্খলি গোশাল। হে ভিক্ষুগণ, যেমন নদীর মোহনায় পাতা কোনো জাল বহু মাছের অহিত, দুঃখ, অনর্থ ও বিনাশের কারণ হয়; ঠিক তেমনি, হে ভিক্ষুগণ, এই মোঘপুরুষ মক্খলি মানুষের জন্য এক মরণফাঁদ বা জালের মতো জগতে আবির্ভূত হয়েছেন, যা বহু প্রাণীর অহিত, দুঃখ, অনর্থ ও বিনাশের কারণ।”

312. ‘‘Durakkhāte, bhikkhave, dhammavinaye yo ca samādapeti yañca samādapeti yo ca samādapito tathattāya paṭipajjati sabbe te bahuṃ apuññaṃ pasavanti. Taṃ kissa hetu? Durakkhātattā, bhikkhave, dhammassā’’ti.

৩১২. “হে ভিক্ষুগণ, মন্দভাবে আখ্যাত ধর্ম-বিনয়ে যিনি অন্যকে উৎসাহিত বা প্রবৃত্ত করেন, যাকে প্রবৃত্ত করা হয় এবং যিনি প্রবৃত্ত হয়ে সেই উপদেশ অনুযায়ী আচরণ করেন—তারা সকলেই প্রচুর অপুণ্য অর্জন করেন। তার কারণ কী? হে ভিক্ষুগণ, কারণ সেই ধর্ম মন্দভাবে আখ্যাত।”

313. ‘‘Svākkhāte[Pg.36], bhikkhave, dhammavinaye yo ca samādapeti yañca samādapeti yo ca samādapito tathattāya paṭipajjati sabbe te bahuṃ puññaṃ pasavanti. Taṃ kissa hetu? Svākkhātattā, bhikkhave, dhammassā’’ti.

৩১৩. “হে ভিক্ষুগণ, সুভাবে আখ্যাত ধর্ম-বিনয়ে যিনি অন্যকে উৎসাহিত বা প্রবৃত্ত করেন, যাকে প্রবৃত্ত করা হয় এবং যিনি প্রবৃত্ত হয়ে সেই উপদেশ অনুযায়ী আচরণ করেন—তারা সকলেই প্রচুর পুণ্য অর্জন করেন। তার কারণ কী? হে ভিক্ষুগণ, কারণ সেই ধর্ম সুভাবে আখ্যাত।”

314. ‘‘Durakkhāte, bhikkhave, dhammavinaye dāyakena mattā jānitabbā, no paṭiggāhakena. Taṃ kissa hetu? Durakkhātattā, bhikkhave, dhammassā’’ti.

৩১৪. “হে ভিক্ষুগণ, মন্দভাবে আখ্যাত ধর্ম-বিনয়ে দাতারই পরিমিতি জানা উচিত, প্রতিগ্রাহকের নয়। তার কারণ কী? হে ভিক্ষুগণ, কারণ সেই ধর্ম মন্দভাবে আখ্যাত।”

315. ‘‘Svākkhāte, bhikkhave, dhammavinaye paṭiggāhakena mattā jānitabbā, no dāyakena. Taṃ kissa hetu? Svākkhātattā, bhikkhave, dhammassā’’ti.

৩১৫. “হে ভিক্ষুগণ, সুভাবে আখ্যাত ধর্ম-বিনয়ে প্রতিগ্রাহকেরই পরিমিতি জানা উচিত, দাতার নয়। তার কারণ কী? হে ভিক্ষুগণ, কারণ সেই ধর্ম সুভাবে আখ্যাত।”

316. ‘‘Durakkhāte, bhikkhave, dhammavinaye yo āraddhavīriyo so dukkhaṃ viharati. Taṃ kissa hetu? Durakkhātattā, bhikkhave, dhammassā’’ti.

৩১৬. “হে ভিক্ষুগণ, মন্দভাবে আখ্যাত ধর্ম-বিনয়ে যিনি বীর্যবান, তিনি দুঃখের সাথে বসবাস করেন। তার কারণ কী? হে ভিক্ষুগণ, কারণ সেই ধর্ম মন্দভাবে আখ্যাত।”

317. ‘‘Svākkhāte, bhikkhave, dhammavinaye yo kusīto so dukkhaṃ viharati. Taṃ kissa hetu? Svākkhātattā, bhikkhave, dhammassā’’ti.

৩১৭. “হে ভিক্ষুগণ, সুভাবে আখ্যাত ধর্ম-বিনয়ে যিনি অলস, তিনি দুঃখের সাথে বসবাস করেন। তার কারণ কী? হে ভিক্ষুগণ, কারণ সেই ধর্ম সুভাবে আখ্যাত।”

318. ‘‘Durakkhāte, bhikkhave, dhammavinaye yo kusīto so sukhaṃ viharati. Taṃ kissa hetu? Durakkhātattā, bhikkhave, dhammassā’’ti.

৩১৮. “হে ভিক্ষুগণ, মন্দভাবে আখ্যাত ধর্ম-বিনয়ে যিনি অলস, তিনি সুখে বসবাস করেন। তার কারণ কী? হে ভিক্ষুগণ, কারণ সেই ধর্ম মন্দভাবে আখ্যাত।”

319. ‘‘Svākkhāte, bhikkhave, dhammavinaye yo āraddhavīriyo so sukhaṃ viharati. Taṃ kissa hetu? Svākkhātattā, bhikkhave, dhammassā’’ti.

৩১৯. “হে ভিক্ষুগণ, সুভাবে আখ্যাত ধর্ম-বিনয়ে যিনি বীর্যবান, তিনি সুখে বসবাস করেন। তার কারণ কী? হে ভিক্ষুগণ, কারণ সেই ধর্ম সুভাবে আখ্যাত।”

320. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, appamattakopi gūtho duggandho hoti; evamevaṃ kho ahaṃ, bhikkhave, appamattakampi bhavaṃ na vaṇṇemi, antamaso accharāsaṅghātamattampi’’.

৩২০. “হে ভিক্ষুগণ, যেমন সামান্য পরিমাণ মলও দুর্গন্ধযুক্ত হয়; ঠিক তেমনি, হে ভিক্ষুগণ, আমি সামান্য সময়ের জন্যও ভবের প্রশংসা করি না, এমনকি এক তুড়ি মারার সময়টুকুর জন্যও নয়।”

321. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, appamattakampi muttaṃ duggandhaṃ hoti… appamattakopi kheḷo duggandho hoti… appamattakopi pubbo duggandho hoti… appamattakampi lohitaṃ duggandhaṃ hoti; evamevaṃ kho ahaṃ, bhikkhave, appamattakampi bhavaṃ na vaṇṇemi, antamaso accharāsaṅghātamattampi’’.

৩২১. “হে ভিক্ষুগণ, যেমন সামান্য পরিমাণ মূত্রও দুর্গন্ধযুক্ত হয়... সামান্য পরিমাণ থুতুও দুর্গন্ধযুক্ত হয়... সামান্য পরিমাণ পুঁজও দুর্গন্ধযুক্ত হয়... সামান্য পরিমাণ রক্তও দুর্গন্ধযুক্ত হয়; ঠিক তেমনি, হে ভিক্ষুগণ, আমি সামান্য সময়ের জন্যও ভবের প্রশংসা করি না, এমনকি এক তুড়ি মারার সময়টুকুর জন্যও নয়।”

Vaggo tatiyo.

তৃতীয় বর্গ সমাপ্ত।

4. Catutthavaggo

৪. চতুর্থ বর্গ

322. ‘‘Seyyathāpi[Pg.37], bhikkhave, appamattakaṃ imasmiṃ jambudīpe ārāmarāmaṇeyyakaṃ vanarāmaṇeyyakaṃ bhūmirāmaṇeyyakaṃ pokkharaṇirāmaṇeyyakaṃ; atha kho etadeva bahutaraṃ yadidaṃ ukkūlavikūlaṃ nadīviduggaṃ khāṇukaṇṭakaṭṭhānaṃ pabbatavisamaṃ; evamevaṃ kho, bhikkhave, appakā te sattā ye thalajā, atha kho eteva sattā bahutarā ye odakā’’.

৩২২. “হে ভিক্ষুগণ, যেমন এই জম্বুদ্বীপে রমণীয় উদ্যান, রমণীয় বন, রমণীয় সমতল ভূমি ও রমণীয় পুষ্করিণী অত্যন্ত অল্প; পক্ষান্তরে, উঁচু-নিচু ভূমি, দুর্গম নদীপথ, খানাখন্দ ও কাঁটাযুক্ত স্থান এবং বন্ধুর পর্বতসংকুল স্থানই অনেক বেশি; ঠিক তেমনি, হে ভিক্ষুগণ, স্থলচর প্রাণী অত্যন্ত অল্প, পক্ষান্তরে জলচর প্রাণীর সংখ্যাই অনেক বেশি।”

323. … Evamevaṃ kho, bhikkhave, appakā te sattā ye manussesu paccājāyanti; atha kho eteva sattā bahutarā ye aññatra manussehi paccājāyanti.

৩২৩. “...ঠিক তেমনি, হে ভিক্ষুগণ, সেইসব প্রাণী অত্যন্ত অল্প যারা মানুষের মধ্যে পুনরায় জন্মগ্রহণ করে; পক্ষান্তরে, সেইসব প্রাণীর সংখ্যাই অনেক বেশি যারা মনুষ্যলোক ব্যতীত অন্য কোথাও জন্মগ্রহণ করে।”

… Evamevaṃ kho, bhikkhave, appakā te sattā ye majjhimesu janapadesu paccājāyanti; atha kho eteva sattā bahutarā ye paccantimesu janapadesu paccājāyanti aviññātāresu milakkhesu.

“...ঠিক তেমনি, হে ভিক্ষুগণ, সেইসব প্রাণী অত্যন্ত অল্প যারা মধ্যম জনপদে জন্মগ্রহণ করে; পক্ষান্তরে, সেইসব প্রাণীর সংখ্যাই অনেক বেশি যারা প্রত্যন্ত জনপদে অসভ্য ও সত্যজ্ঞানহীন ম্লেচ্ছদের মধ্যে জন্মগ্রহণ করে।”

324. … Evamevaṃ kho, bhikkhave, appakā te sattā ye paññavanto ajaḷā aneḷamūgā paṭibalā subhāsitadubbhāsitassa atthamaññātuṃ; atha kho eteva sattā bahutarā ye duppaññā jaḷā eḷamūgā na paṭibalā subhāsitadubbhāsitassa atthamaññātuṃ.

৩২৪. “...ঠিক তেমনি, হে ভিক্ষুগণ, সেইসব প্রাণী অত্যন্ত অল্প যারা প্রজ্ঞাবান, বুদ্ধিমান, জড়তাহীন এবং সুভাষিত ও দুর্ভাষিত বাক্যের অর্থ বুঝতে সমর্থ; পক্ষান্তরে, সেইসব প্রাণীর সংখ্যাই অনেক বেশি যারা প্রজ্ঞাহীন, মূর্খ, জড়বুদ্ধিসম্পন্ন এবং সুভাষিত ও দুর্ভাষিত বাক্যের অর্থ বুঝতে অসমর্থ।”

325. … Evamevaṃ kho, bhikkhave, appakā te sattā ye ariyena paññācakkhunā samannāgatā; atha kho eteva sattā bahutarā ye avijjāgatā sammūḷhā.

৩২৫. “...ঠিক তেমনি, হে ভিক্ষুগণ, সেইসব প্রাণী অত্যন্ত অল্প যারা আর্য প্রজ্ঞাচক্ষুর অধিকারী; পক্ষান্তরে, সেইসব প্রাণীর সংখ্যাই অনেক বেশি যারা অবিদ্যায় আচ্ছন্ন ও মোহগ্রস্ত।”

326. … Evamevaṃ kho, bhikkhave, appakā te sattā ye labhanti tathāgataṃ dassanāya; atha kho eteva sattā bahutarā ye na labhanti tathāgataṃ dassanāya.

৩২৬. “...ঠিক তেমনি, হে ভিক্ষুগণ, সেইসব প্রাণী অত্যন্ত অল্প যারা তথাগতকে দর্শন করার সুযোগ পায়; পক্ষান্তরে, সেইসব প্রাণীর সংখ্যাই অনেক বেশি যারা তথাগতকে দর্শন করার সুযোগ পায় না।”

327. … Evamevaṃ kho, bhikkhave, appakā te sattā ye labhanti tathāgatappaveditaṃ dhammavinayaṃ savanāya; atha kho eteva sattā bahutarā ye na labhanti tathāgatappaveditaṃ dhammavinayaṃ savanāya.

৩২৭. “...ঠিক তেমনি, হে ভিক্ষুগণ, সেইসব প্রাণী অত্যন্ত অল্প যারা তথাগত-প্রচারিত ধর্ম-বিনয় শ্রবণ করার সুযোগ পায়; পক্ষান্তরে, সেইসব প্রাণীর সংখ্যাই অনেক বেশি যারা তথাগত-প্রচারিত ধর্ম-বিনয় শ্রবণ করার সুযোগ পায় না।”

328. … Evamevaṃ [Pg.38] kho, bhikkhave, appakā te sattā ye sutvā dhammaṃ dhārenti; atha kho eteva sattā bahutarā ye sutvā dhammaṃ na dhārenti.

৩২৮. “...ঠিক তেমনি, হে ভিক্ষুগণ, সেইসব প্রাণী অত্যন্ত অল্প যারা ধর্ম শ্রবণ করে তা মনে ধারণ করে; পক্ষান্তরে, সেইসব প্রাণীর সংখ্যাই অনেক বেশি যারা ধর্ম শ্রবণ করে তা মনে ধারণ করে না।”

329. … Evamevaṃ kho, bhikkhave, appakā te sattā ye dhātānaṃ dhammānaṃ atthaṃ upaparikkhanti; atha kho eteva sattā bahutarā ye dhātānaṃ dhammānaṃ atthaṃ na upaparikkhanti.

৩২৯. “...ঠিক তেমনি, হে ভিক্ষুগণ, সেইসব প্রাণী অত্যন্ত অল্প যারা ধারণকৃত ধর্মের অর্থ পরীক্ষা ও বিচার-বিশ্লেষণ করে; পক্ষান্তরে, সেইসব প্রাণীর সংখ্যাই অনেক বেশি যারা ধারণকৃত ধর্মের অর্থ পরীক্ষা ও বিচার-বিশ্লেষণ করে না।”

330. … Evamevaṃ kho, bhikkhave, appakā te sattā ye atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammaṃ paṭipajjanti; atha kho eteva sattā bahutarā ye atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammaṃ na paṭipajjanti.

৩৩০. “...ঠিক তেমনি, হে ভিক্ষুগণ, সেইসব প্রাণী অত্যন্ত অল্প যারা অর্থ ও ধর্ম জেনে ধর্মানুযায়ী আচরণ করে; পক্ষান্তরে, সেইসব প্রাণীর সংখ্যাই অনেক বেশি যারা অর্থ ও ধর্ম জেনে ধর্মানুযায়ী আচরণ করে না।”

331. … Evamevaṃ kho, bhikkhave, appakā te sattā ye saṃvejaniyesu ṭhānesu saṃvijjanti; atha kho eteva sattā bahutarā ye saṃvejaniyesu ṭhānesu na saṃvijjanti.

৩৩১. “...ঠিক তেমনি, হে ভিক্ষুগণ, সেইসব প্রাণী অত্যন্ত অল্প যারা সংবেগের কারণসমূহে সংবেগ লাভ করে; পক্ষান্তরে, সেইসব প্রাণীর সংখ্যাই অনেক বেশি যারা সংবেগের কারণসমূহে সংবেগ লাভ করে না।”

332. … Evamevaṃ kho, bhikkhave, appakā te sattā ye saṃviggā yoniso padahanti; atha kho eteva sattā bahutarā ye saṃviggā yoniso na padahanti.

৩৩২. “...ঠিক তেমনি, হে ভিক্ষুগণ, সেইসব প্রাণী অত্যন্ত অল্প যারা সংবেগপ্রাপ্ত হয়ে যথাযথভাবে প্রচেষ্টা চালায়; পক্ষান্তরে, সেইসব প্রাণীর সংখ্যাই অনেক বেশি যারা সংবেগপ্রাপ্ত হয়েও যথাযথভাবে প্রচেষ্টা চালায় না।”

333. … Evamevaṃ kho, bhikkhave, appakā te sattā ye vavassaggārammaṇaṃ karitvā labhanti samādhiṃ labhanti cittassekaggataṃ ; atha kho eteva sattā bahutarā ye vavassaggārammaṇaṃ karitvā na labhanti samādhiṃ na labhanti cittassekaggataṃ.

৩৩৩. “...ঠিক তেমনি, হে ভিক্ষুগণ, সেইসব প্রাণী অত্যন্ত অল্প যারা নির্বাণকে আলম্বন করে সমাধি ও চিত্তের একাগ্রতা লাভ করে; পক্ষান্তরে, সেইসব প্রাণীর সংখ্যাই অনেক বেশি যারা নির্বাণকে আলম্বন করে সমাধি ও চিত্তের একাগ্রতা লাভ করে না।”

334. … Evamevaṃ kho, bhikkhave, appakā te sattā ye annaggarasaggānaṃ lābhino; atha kho eteva sattā bahutarā ye annaggarasaggānaṃ na lābhino, uñchena kapālābhatena yāpenti.

৩৩৪. “...ঠিক তেমনি, হে ভিক্ষুগণ, সেইসব প্রাণী অত্যন্ত অল্প যারা উত্তম অন্ন ও উত্তম রস লাভ করে; পক্ষান্তরে, সেইসব প্রাণীর সংখ্যাই অনেক বেশি যারা উত্তম অন্ন ও উত্তম রস লাভ করে না, বরং ভিক্ষালব্ধ উচ্ছিষ্ট বা পাত্রে সংগৃহীত সামান্য খাদ্য দ্বারা জীবন ধারণ করে।”

335. … Evamevaṃ kho, bhikkhave, appakā te sattā ye attharasassa dhammarasassa vimuttirasassa lābhino; atha kho eteva sattā bahutarā ye attharasassa dhammarasassa vimuttirasassa na lābhino. Tasmātiha, bhikkhave[Pg.39], evaṃ sikkhitabbaṃ – attharasassa dhammarasassa vimuttirasassa lābhino bhavissāmāti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbanti.

৩৩৫. “...ঠিক তেমনি, হে ভিক্ষুগণ, সেইসব প্রাণী অত্যন্ত অল্প যারা অর্থরস, ধর্মরস ও বিমুক্তিরস লাভ করে; পক্ষান্তরে, সেইসব প্রাণীর সংখ্যাই অনেক বেশি যারা অর্থরস, ধর্মরস ও বিমুক্তিরস লাভ করে না। অতএব, হে ভিক্ষুগণ, তোমাদের এভাবে শিক্ষা গ্রহণ করতে হবে—'আমরা অর্থরস, ধর্মরস ও বিমুক্তিরস লাভ করব।' হে ভিক্ষুগণ, তোমাদের এভাবেই শিক্ষা গ্রহণ করা উচিত।”

336-338. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, appamattakaṃ imasmiṃ jambudīpe ārāmarāmaṇeyyakaṃ vanarāmaṇeyyakaṃ bhūmirāmaṇeyyakaṃ pokkharaṇirāmaṇeyyakaṃ; atha kho etadeva bahutaraṃ yadidaṃ ukkūlavikūlaṃ nadīviduggaṃ khāṇukaṇṭakaṭṭhānaṃ pabbatavisamaṃ. Evamevaṃ kho, bhikkhave, appakā te sattā ye manussā cutā manussesu paccājāyanti, atha kho eteva sattā bahutarā ye manussā cutā niraye paccājāyanti…pe… tiracchānayoniyā paccājāyanti…pe… pettivisaye paccājāyanti’’.

৩৩৬-৩৩৮. “হে ভিক্ষুগণ, যেমন এই জম্বুদ্বীপে মনোরম উদ্যান, মনোরম বন, মনোরম ভূমিভাগ এবং মনোরম পুষ্করিণী অতি অল্পই রয়েছে; পক্ষান্তরে, উঁচু-নিচু অসমতল ভূমি, দুর্গম নদীপথ, গোঁজ ও কাঁটাযুক্ত স্থান এবং বন্ধুর পর্বতসমূহ অনেক বেশি রয়েছে। ঠিক তেমনই, হে ভিক্ষুগণ, সেইসব প্রাণী অতি অল্পই যারা মনুষ্যলোক থেকে চ্যুত হয়ে পুনরায় মনুষ্যলোকেই জন্মগ্রহণ করে; পক্ষান্তরে, সেইসব প্রাণীই অনেক বেশি যারা মনুষ্যলোক থেকে চ্যুত হয়ে নরকে জন্মগ্রহণ করে... তির্যক যোনিতে জন্মগ্রহণ করে... প্রেতলোকে জন্মগ্রহণ করে।”

339-341. … Evamevaṃ kho, bhikkhave, appakā te sattā ye manussā cutā devesu paccājāyanti; atha kho eteva sattā bahutarā ye manussā cutā niraye paccājāyanti… tiracchānayoniyā paccājāyanti… pettivisaye paccājāyanti.

৩৩৯-৩৪১. “...ঠিক তেমনই, হে ভিক্ষুগণ, সেইসব প্রাণী অতি অল্পই যারা মনুষ্যলোক থেকে চ্যুত হয়ে দেবলোকে জন্মগ্রহণ করে; পক্ষান্তরে, সেইসব প্রাণীই অনেক বেশি যারা মনুষ্যলোক থেকে চ্যুত হয়ে নরকে জন্মগ্রহণ করে... তির্যক যোনিতে জন্মগ্রহণ করে... প্রেতলোকে জন্মগ্রহণ করে।”

342-344. … Evamevaṃ kho, bhikkhave, appakā te sattā ye devā cutā devesu paccājāyanti; atha kho eteva sattā bahutarā ye devā cutā niraye paccājāyanti… tiracchānayoniyā paccājāyanti… pettivisaye paccājāyanti.

৩৪২-৩৪৪. “...ঠিক তেমনই, হে ভিক্ষুগণ, সেইসব প্রাণী অতি অল্পই যারা দেবলোক থেকে চ্যুত হয়ে দেবলোকেই জন্মগ্রহণ করে; পক্ষান্তরে, সেইসব প্রাণীই অনেক বেশি যারা দেবলোক থেকে চ্যুত হয়ে নরকে জন্মগ্রহণ করে... তির্যক যোনিতে জন্মগ্রহণ করে... প্রেতলোকে জন্মগ্রহণ করে।”

345-347. … Evamevaṃ kho, bhikkhave, appakā te sattā ye devā cutā manussesu paccājāyanti; atha kho eteva sattā bahutarā ye devā cutā niraye paccājāyanti… tiracchānayoniyā paccājāyanti… pettivisaye paccājāyanti.

৩৪৫-৩৪৭. “...ঠিক তেমনই, হে ভিক্ষুগণ, সেইসব প্রাণী অতি অল্পই যারা দেবলোক থেকে চ্যুত হয়ে মনুষ্যলোকে জন্মগ্রহণ করে; পক্ষান্তরে, সেইসব প্রাণীই অনেক বেশি যারা দেবলোক থেকে চ্যুত হয়ে নরকে জন্মগ্রহণ করে... তির্যক যোনিতে জন্মগ্রহণ করে... প্রেতলোকে জন্মগ্রহণ করে।”

348-350. … Evamevaṃ kho, bhikkhave, appakā te sattā ye nirayā cutā manussesu paccājāyanti; atha kho eteva sattā bahutarā ye nirayā cutā niraye paccājāyanti… tiracchānayoniyā paccājāyanti… pettivisaye paccājāyanti.

৩৪৮-৩৫০. “...ঠিক তেমনই, হে ভিক্ষুগণ, সেইসব প্রাণী অতি অল্পই যারা নরক থেকে চ্যুত হয়ে মনুষ্যলোকে জন্মগ্রহণ করে; পক্ষান্তরে, সেইসব প্রাণীই অনেক বেশি যারা নরক থেকে চ্যুত হয়ে নরকেই জন্মগ্রহণ করে... তির্যক যোনিতে জন্মগ্রহণ করে... প্রেতলোকে জন্মগ্রহণ করে।”

351-353. … Evamevaṃ kho, bhikkhave, appakā te sattā ye nirayā cutā devesu paccājāyanti; atha kho eteva sattā bahutarā ye nirayā cutā niraye paccājāyanti… tiracchānayoniyā paccājāyanti… pettivisaye paccājāyanti.

৩৫১-৩৫৩. “...ঠিক তেমনই, হে ভিক্ষুগণ, সেইসব প্রাণী অতি অল্পই যারা নরক থেকে চ্যুত হয়ে দেবলোকে জন্মগ্রহণ করে; পক্ষান্তরে, সেইসব প্রাণীই অনেক বেশি যারা নরক থেকে চ্যুত হয়ে নরকে জন্মগ্রহণ করে... তির্যক যোনিতে জন্মগ্রহণ করে... প্রেতলোকে জন্মগ্রহণ করে।”

354-356. … Evamevaṃ [Pg.40] kho, bhikkhave, appakā te sattā ye tiracchānayoniyā cutā manussesu paccājāyanti; atha kho eteva sattā bahutarā ye tiracchānayoniyā cutā niraye paccājāyanti… tiracchānayoniyā paccājāyanti… pettivisaye paccājāyanti.

৩৫৪-৩৫৬. “...ঠিক তেমনই, হে ভিক্ষুগণ, সেইসব প্রাণী অতি অল্পই যারা তির্যক যোনি থেকে চ্যুত হয়ে মনুষ্যলোকে জন্মগ্রহণ করে; পক্ষান্তরে, সেইসব প্রাণীই অনেক বেশি যারা তির্যক যোনি থেকে চ্যুত হয়ে নরকে জন্মগ্রহণ করে... তির্যক যোনিতে জন্মগ্রহণ করে... প্রেতলোকে জন্মগ্রহণ করে।”

357-359. … Evamevaṃ kho, bhikkhave, appakā te sattā ye tiracchānayoniyā cutā devesu paccājāyanti; atha kho eteva sattā bahutarā ye tiracchānayoniyā cutā niraye paccājāyanti… tiracchānayoniyā paccājāyanti… pettivisaye paccājāyanti.

৩৫৭-৩৫৯. “...ঠিক তেমনই, হে ভিক্ষুগণ, সেইসব প্রাণী অতি অল্পই যারা তির্যক যোনি থেকে চ্যুত হয়ে দেবলোকে জন্মগ্রহণ করে; পক্ষান্তরে, সেইসব প্রাণীই অনেক বেশি যারা তির্যক যোনি থেকে চ্যুত হয়ে নরকে জন্মগ্রহণ করে... তির্যক যোনিতে জন্মগ্রহণ করে... প্রেতলোকে জন্মগ্রহণ করে।”

360-362. … Evamevaṃ kho, bhikkhave, appakā te sattā ye pettivisayā cutā manussesu paccājāyanti; atha kho eteva sattā bahutarā ye pettivisayā cutā niraye paccājāyanti… tiracchānayoniyā paccājāyanti… pettivisaye paccājāyanti.

৩৬০-৩৬২. “...ঠিক তেমনই, হে ভিক্ষুগণ, সেইসব প্রাণী অতি অল্পই যারা প্রেতলোক থেকে চ্যুত হয়ে মনুষ্যলোকে জন্মগ্রহণ করে; পক্ষান্তরে, সেইসব প্রাণীই অনেক বেশি যারা প্রেতলোক থেকে চ্যুত হয়ে নরকে জন্মগ্রহণ করে... তির্যক যোনিতে জন্মগ্রহণ করে... প্রেতলোকে জন্মগ্রহণ করে।”

363-365. … Evamevaṃ kho, bhikkhave, appakā te sattā ye pettivisayā cutā devesu paccājāyanti; atha kho eteva sattā bahutarā ye pettivisayā cutā niraye paccājāyanti… tiracchānayoniyā paccājāyanti… pettivisaye paccājāyanti.

৩৬৩-৩৬৫. “...ঠিক তেমনই, হে ভিক্ষুগণ, সেইসব প্রাণী অতি অল্পই যারা প্রেতলোক থেকে চ্যুত হয়ে দেবলোকে জন্মগ্রহণ করে; পক্ষান্তরে, সেইসব প্রাণীই অনেক বেশি যারা প্রেতলোক থেকে চ্যুত হয়ে নরকে জন্মগ্রহণ করে... তির্যক যোনিতে জন্মগ্রহণ করে... প্রেতলোকে জন্মগ্রহণ করে।”

Vaggo catuttho.

চতুর্থ বর্গ।

Jambudīpapeyyālo niṭṭhito.

জম্বুদ্বীপ পেয়্যাল সমাপ্ত।

Ekadhammapāḷi soḷasamo.

ষোড়শ একধম্ম পালি।

17. Pasādakaradhammavaggo

১৭. প্রসাদকরধম্ম বর্গ

366-381. ‘‘Addhamidaṃ, bhikkhave, lābhānaṃ yadidaṃ āraññikattaṃ …pe… piṇḍapātikattaṃ… paṃsukūlikattaṃ… tecīvarikattaṃ… dhammakathikattaṃ… vinayadharattaṃ … bāhusaccaṃ… thāvareyyaṃ… ākappasampadā… parivārasampadā… mahāparivāratā… kolaputti… vaṇṇapokkharatā… kalyāṇavākkaraṇatā… appicchatā… appābādhatā’’ti.

৩৬৬-৩৮১. “হে ভিক্ষুগণ, এটি অবশ্যই এক প্রকার লাভ, অর্থাৎ আরণ্যক হওয়া... পিণ্ডপাতিক হওয়া... পাংশুকূলিক হওয়া... তেচীবরিক হওয়া... ধর্মকথিক হওয়া... বিনয়ধর হওয়া... বহুশ্রুত হওয়া... স্থবিরত্ব লাভ করা... সদাচারসম্পন্ন হওয়া... অনুগামী বা পরিজন লাভ করা... বহু অনুগামী বা পরিজন থাকা... কুলপুত্র হওয়া... রূপবান হওয়া... সুবক্তা হওয়া... অল্পেচ্ছ হওয়া... নীরোগ বা সুস্বাস্থ্যের অধিকারী হওয়া।”

Soḷasa pasādakaradhammā niṭṭhitā.

ষোড়শ প্রসাদকর ধর্ম সমাপ্ত।

Pasādakaradhammavaggo sattarasamo.

সপ্তদশ প্রসাদকরধম্ম বর্গ।

18. Aparaaccharāsaṅghātavaggo

১৮. অপর অচ্ছরাসংঘাত বর্গ

382. ‘‘Accharāsaṅghātamattampi [Pg.41] ce, bhikkhave, bhikkhu paṭhamaṃ jhānaṃ bhāveti, ayaṃ vuccati, bhikkhave – ‘bhikkhu arittajjhāno viharati, satthusāsanakaro ovādapatikaro, amoghaṃ raṭṭhapiṇḍaṃ bhuñjati’. Ko pana vādo ye naṃ bahulīkarontī’’ti!

৩৮২. “হে ভিক্ষুগণ, যদি কোনো ভিক্ষু মাত্র এক তুড়ি মারার সময়কালের জন্যও প্রথম ধ্যান ভাবনা করেন, তবে হে ভিক্ষুগণ, সেই ভিক্ষুকে বলা হয়—‘তিনি ধ্যানশূন্য না হয়ে বিহার করছেন, তিনি শাস্ত্রার শাসন পালন করছেন, তাঁর উপদেশ অনুসারে চলছেন এবং তিনি দেশের পিণ্ডদান বৃথা আহার করছেন না।’ তাহলে যারা এটি বহুবার অনুশীলন করেন, তাদের সম্পর্কে আর কী বলার থাকে!”

383-389. ‘‘Accharāsaṅghātamattampi ce, bhikkhave, bhikkhu dutiyaṃ jhānaṃ bhāveti…pe… tatiyaṃ jhānaṃ bhāveti…pe… catutthaṃ jhānaṃ bhāveti…pe… mettaṃ cetovimuttiṃ bhāveti…pe… karuṇaṃ cetovimuttiṃ bhāveti…pe… muditaṃ cetovimuttiṃ bhāveti…pe… upekkhaṃ cetovimuttiṃ bhāveti…pe….

৩৮৩-৩৮৯. “হে ভিক্ষুগণ, যদি কোনো ভিক্ষু মাত্র এক তুড়ি মারার সময়কালের জন্যও দ্বিতীয় ধ্যান ভাবনা করেন... তৃতীয় ধ্যান ভাবনা করেন... চতুর্থ ধ্যান ভাবনা করেন... মৈত্রী চেতোবিমুক্তি ভাবনা করেন... করুণা চেতোবিমুক্তি ভাবনা করেন... মুদিতা চেতোবিমুক্তি ভাবনা করেন... উপেক্ষা চেতোবিমুক্তি ভাবনা করেন...”

390-393. Kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; vedanāsu vedanānupassī viharati…pe… citte cittānupassī viharati…pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ.

৩৯০-৩৯৩. “...কায়ে কায়ানুদর্শী হয়ে বিহার করেন—আতপ্ত, সম্প্রজ্ঞাত ও স্মৃতিমান হয়ে, লোকে অভিধ্যা ও দৌর্মনস্য দূর করে; বেদনায় বেদনানুদর্শী হয়ে বিহার করেন... চিত্তে চিত্তানুদর্শী হয়ে বিহার করেন... ধর্মে ধর্মানুদর্শী হয়ে বিহার করেন—আতপ্ত, সম্প্রজ্ঞাত ও স্মৃতিমান হয়ে, লোকে অভিধ্যা ও দৌর্মনস্য দূর করে।”

394-397. Anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati; uppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati. Anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati; uppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati.

৩৯৪-৩৯৭. “...অনুৎপন্ন পাপপূর্ণ অকুশল ধর্মসমূহের অনুৎপাদের জন্য ছন্দ জাগ্রত করেন, ব্যায়াম করেন, বীর্য আরম্ভ করেন, চিত্তকে প্রগ্রহ করেন ও প্রধান করেন; উৎপন্ন পাপপূর্ণ অকুশল ধর্মসমূহের প্রহানের জন্য ছন্দ জাগ্রত করেন, ব্যায়াম করেন, বীর্য আরম্ভ করেন, চিত্তকে প্রগ্রহ করেন ও প্রধান করেন। অনুৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহের উৎপাদের জন্য ছন্দ জাগ্রত করেন, व्यायाम করেন, বীর্য আরম্ভ করেন, চিত্তকে প্রগ্রহ করেন ও প্রধান করেন; উৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহের স্থিতি, অসম্মোষ, ভূয়োভাব, বিপুলতা, ভাবনা ও পরিপূর্ণতার জন্য ছন্দ জাগ্রত করেন, ব্যায়াম করেন, বীর্য আরম্ভ করেন, চিত্তকে প্রগ্রহ করেন ও প্রধান করেন।”

398-401. Chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti… vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti… cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti… vīmaṃsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti….

৩৯৮-৪০১. “...ছন্দ-সমাধি-প্রধান-সংস্কার-সমন্বাগত ঋদ্ধিপাদ ভাবনা করেন... বীর্য-সমাধি-প্রধান-সংস্কার-সমন্বাগত ঋদ্ধিপাদ ভাবনা করেন... চিত্ত-সমাধি-প্রধান-সংস্কার-সমন্বাগত ঋদ্ধিপাদ ভাবনা করেন... মীমাংসা-সমাধি-প্রধান-সংস্কার-সমন্বাগত ঋদ্ধিপাদ ভাবনা করেন...”

402-406. Saddhindriyaṃ bhāveti… vīriyindriyaṃ bhāveti… satindriyaṃ bhāveti… samādhindriyaṃ bhāveti… paññindriyaṃ bhāveti….

৪০২-৪০৬. “...শ্রদ্ধেন্দ্রিয় ভাবনা করেন... বীর্যেন্দ্রিয় ভাবনা করেন... স্মৃতিন্দ্রিয় ভাবনা করেন... সমাধিন্দ্রিয় ভাবনা করেন... প্রজ্ঞেন্দ্রিয় ভাবনা করেন...”

407-411. Saddhābalaṃ [Pg.42] bhāveti… vīriyabalaṃ bhāveti… satibalaṃ bhāveti… samādhibalaṃ bhāveti… paññābalaṃ bhāveti….

৪০৭-৪১১. “...শ্রদ্ধাবল ভাবনা করেন... বীর্যবল ভাবনা করেন... স্মৃতিবল ভাবনা করেন... সমাধিবল ভাবনা করেন... প্রজ্ঞাবল ভাবনা করেন...”

412-418. Satisambojjhaṅgaṃ bhāveti… dhammavicayasambojjhaṅgaṃ bhāveti… vīriyasambojjhaṅgaṃ bhāveti… pītisambojjhaṅgaṃ bhāveti… passaddhisambojjhaṅgaṃ bhāveti… samādhisambojjhaṅgaṃ bhāveti… upekkhāsambojjhaṅgaṃ bhāveti….

৪১২-৪১৮. “...স্মৃতি-সম্বোধ্যঙ্গ ভাবনা করেন... ধর্মবিচয়-সম্বোধ্যঙ্গ ভাবনা করেন... বীর্য-সম্বোধ্যঙ্গ ভাবনা করেন... প্রীতি-সম্বোধ্যঙ্গ ভাবনা করেন... প্রশ্রব্ধি-সম্বোধ্যঙ্গ ভাবনা করেন... সমাধি-সম্বোধ্যঙ্গ ভাবনা করেন... উপেক্ষা-সম্বোধ্যঙ্গ ভাবনা করেন...”

419-426. Sammādiṭṭhiṃ bhāveti… sammāsaṅkappaṃ bhāveti… sammāvācaṃ bhāveti… sammākammantaṃ bhāveti… sammāājīvaṃ bhāveti… sammāvāyāmaṃ bhāveti… sammāsatiṃ bhāveti… sammāsamādhiṃ bhāveti….

৪১৯-৪২৬. “...সম্যক দৃষ্টি ভাবনা করেন... সম্যক সংকল্প ভাবনা করেন... সম্যক বাক্য ভাবনা করেন... সম্যক কর্মান্ত ভাবনা করেন... সম্যক আজীব ভাবনা করেন... সম্যক ব্যায়াম ভাবনা করেন... সম্যক স্মৃতি ভাবনা করেন... সম্যক সমাধি ভাবনা করেন...”

427-434. Ajjhattaṃ rūpasaññī bahiddhā rūpāni passati parittāni suvaṇṇadubbaṇṇāni. ‘Tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti – evaṃsaññī hoti… ajjhattaṃ rūpasaññī bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni suvaṇṇadubbaṇṇāni. ‘Tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti – evaṃsaññī hoti… ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati parittāni suvaṇṇadubbaṇṇāni. ‘Tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti – evaṃsaññī hoti… ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni suvaṇṇadubbaṇṇāni. ‘Tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti – evaṃsaññī hoti… ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati nīlāni nīlavaṇṇāni nīlanidassanāni nīlanibhāsāni. ‘Tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti – evaṃsaññī hoti… ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati pītāni pītavaṇṇāni pītanidassanāni pītanibhāsāni. ‘Tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti – evaṃsaññī hoti… ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati lohitakāni lohitakavaṇṇāni lohitakanidassanāni lohitakanibhāsāni. ‘Tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti evaṃsaññī hoti… ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati odātāni odātavaṇṇāni odātanidassanāni odātanibhāsāni. ‘Tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti – evaṃsaññī hoti….

৪২৭-৪৩৪. “...অধ্যাত্মে রূপসংজ্ঞী হয়ে বাইরে রূপসমূহ দেখেন—যা সীমিত, সুবর্ণ বা দুবর্ণ; এবং সেগুলোকে অভিভূত করে এই সংজ্ঞাযুক্ত হন: ‘আমি জানি, আমি দেখি’... অধ্যাত্মে রূপসংজ্ঞী হয়ে বাইরে রূপসমূহ দেখেন—যা অপ্রমাণ, সুবর্ণ বা দুবর্ণ; এবং সেগুলোকে অভিভূত করে এই সংজ্ঞাযুক্ত হন: ‘আমি জানি, আমি দেখি’... অধ্যাত্মে অরূপসংজ্ঞী হয়ে বাইরে রূপসমূহ দেখেন—যা সীমিত, সুবর্ণ বা দুবর্ণ; এবং সেগুলোকে অভিভূত করে এই সংজ্ঞাযুক্ত হন: ‘আমি জানি, আমি দেখি’... অধ্যাত্মে অরূপসংজ্ঞী হয়ে বাইরে রূপসমূহ দেখেন—যা অপ্রমাণ, সুবর্ণ বা দুবর্ণ; এবং সেগুলোকে অভিভূত করে এই সংজ্ঞাযুক্ত হন: ‘আমি জানি, আমি দেখি’... অধ্যাত্মে অরূপসংজ্ঞী হয়ে বাইরে রূপসমূহ দেখেন—যা নীল, নীলবর্ণ, নীলদর্শন, নীলভাস; এবং সেগুলোকে অভিভূত করে এই সংজ্ঞাযুক্ত হন: ‘আমি জানি, আমি দেখি’... অধ্যাত্মে অরূপসংজ্ঞী হয়ে বাইরে রূপসমূহ দেখেন—যা পীত, পীতবর্ণ, পীতদর্শন, পীতভাস; এবং সেগুলোকে অভিভূত করে এই সংজ্ঞাযুক্ত হন: ‘আমি জানি, আমি দেখি’... অধ্যাত্মে অরূপসংজ্ঞী হয়ে বাইরে রূপসমূহ দেখেন—যা লোহিত, লোহিতবর্ণ, লোহিতদর্শন, লোহিতভাস; এবং সেগুলোকে অভিভূত করে এই সংজ্ঞাযুক্ত হন: ‘আমি জানি, আমি দেখি’... অধ্যাত্মে অরূপসংজ্ঞী হয়ে বাইরে রূপসমূহ দেখেন—যা অবদাত, অবদাতবর্ণ, অবদাতদর্শন, অবদাতভাস; এবং সেগুলোকে অভিভূত করে এই সংজ্ঞাযুক্ত হন: ‘আমি জানি, আমি দেখি’...”

435-442. Rūpī rūpāni passati… ajjhattaṃ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati subhanteva adhimutto hoti… sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā ananto [Pg.43] ākāsoti ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharati… sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma anantaṃ viññāṇanti viññāṇañcāyatanaṃ upasampajja viharati… sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma natthi kiñcīti ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja viharati… sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṃ upasampajja viharati… sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṃ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharati….

৪৩৫-৪৪২. “...রূপী হয়ে রূপসমূহ দেখেন... অধ্যাত্মে অরূপসংজ্ঞী হয়ে বাইরে রূপসমূহ দেখেন এবং কেবল ‘শুভ’ এই অধিমুক্ত হন... সর্বতোভাবে রূপসংজ্ঞাসমূহের সমতিক্রম করে, প্রতিঘসংজ্ঞাসমূহের অস্তগমনে, নানাত্বসংজ্ঞাসমূহের অমনসিকারে ‘আকাশ অনন্ত’—এইরূপে আকাশানন্ত্যায়তন ধ্যানে উপসম্পন্ন হয়ে বিহার করেন... সর্বতোভাবে আকাশানন্ত্যায়তন অতিক্রম করে ‘বিজ্ঞান অনন্ত’—এইরূপে বিজ্ঞানানন্ত্যায়তন ধ্যানে উপসম্পন্ন হয়ে বিহার করেন... সর্বতোভাবে বিজ্ঞানানন্ত্যায়তন অতিক্রম করে ‘কিছুই নেই’—এইরূপে আকিঞ্চন্যাযতন ধ্যানে উপসম্পন্ন হয়ে বিহার করেন... সর্বতোভাবে আকিঞ্চন্যাযতন অতিক্রম করে নৈবসংজ্ঞা-নাসংজ্ঞায়তন ধ্যানে উপসম্পন্ন হয়ে বিহার করেন... সর্বতোভাবে নৈবসংজ্ঞা-নাসংজ্ঞায়তন অতিক্রম করে সংজ্ঞা-বেদয়িত-নিরোধে উপসম্পন্ন হয়ে বিহার করেন...”

443-452. Pathavīkasiṇaṃ bhāveti… āpokasiṇaṃ bhāveti… tejokasiṇaṃ bhāveti… vāyokasiṇaṃ bhāveti… nīlakasiṇaṃ bhāveti… pītakasiṇaṃ bhāveti… lohitakasiṇaṃ bhāveti… odātakasiṇaṃ bhāveti… ākāsakasiṇaṃ bhāveti… viññāṇakasiṇaṃ bhāveti….

৪৪৩-৪৫২. “...পৃথিবীকসিণ ভাবনা করেন... আপোকসিণ ভাবনা করেন... তেজোকসিণ ভাবনা করেন... বায়োকসিণ ভাবনা করেন... নীলকসিণ ভাবনা করেন... পীতকসিণ ভাবনা করেন... লোহিতকসিণ ভাবনা করেন... অবদাতকসিণ ভাবনা করেন... আকাশকসিণ ভাবনা করেন... বিজ্ঞানকসিণ ভাবনা করেন...”

453-462. Asubhasaññaṃ bhāveti… maraṇasaññaṃ bhāveti… āhāre paṭikūlasaññaṃ bhāveti… sabbaloke anabhiratisaññaṃ bhāveti… aniccasaññaṃ bhāveti… anicce dukkhasaññaṃ bhāveti… dukkhe anattasaññaṃ bhāveti… pahānasaññaṃ bhāveti… virāgasaññaṃ bhāveti… nirodhasaññaṃ bhāveti….

৪৫৩-৪৬২. অশুভসংজ্ঞা (অপবিত্রতার ধারণা) ভাবনা করেন... মরণসংজ্ঞা (মৃত্যুর ধারণা) ভাবনা করেন... আহারে প্রতিকূলসংজ্ঞা (খাবারের প্রতি অরুচির ধারণা) ভাবনা করেন... সর্বলোকে অনভিরতিসংজ্ঞা (সমগ্র জগতের প্রতি অনাশক্তি বা অতৃপ্তির ধারণা) ভাবনা করেন... অনিত্যসংজ্ঞা (অস্থায়িত্বের ধারণা) ভাবনা করেন... অনিত্যে দুঃখসংজ্ঞা (অনিত্য বস্তুতে দুঃখের ধারণা) ভাবনা করেন... দুঃখে অনাত্মসংজ্ঞা (দুঃখময় বস্তুতে অনাত্মার ধারণা) ভাবনা করেন... প্রহানসংজ্ঞা (ক্লেশ বর্জনের ধারণা) ভাবনা করেন... বিরাগসংজ্ঞা (আসক্তিহীনতার ধারণা) ভাবনা করেন... নিরোধসংজ্ঞা (নির্বাণের ধারণা) ভাবনা করেন...

463-472. Aniccasaññaṃ bhāveti… anattasaññaṃ bhāveti… maraṇasaññaṃ bhāveti… āhāre paṭikūlasaññaṃ bhāveti… sabbaloke anabhiratisaññaṃ bhāveti… aṭṭhikasaññaṃ bhāveti… puḷavakasaññaṃ bhāveti… vinīlakasaññaṃ bhāveti… vicchiddakasaññaṃ bhāveti… uddhumātakasaññaṃ bhāveti….

৪৬৩-৪৭২. অনিত্যসংজ্ঞা ভাবনা করেন... অনাত্মসংজ্ঞা ভাবনা করেন... মরণসংজ্ঞা ভাবনা করেন... আহারে প্রতিকূলসংজ্ঞা ভাবনা করেন... সর্বলোকে অনভিরতিসংজ্ঞা ভাবনা করেন... অস্থিসংজ্ঞা (কঙ্কালের ধারণা) ভাবনা করেন... পুলবকসংজ্ঞা (কীটদষ্ট বা পোকাধরা লাশের ধারণা) ভাবনা করেন... বিনিীলকসংজ্ঞা (নীলাভ বা বিবর্ণ লাশের ধারণা) ভাবনা করেন... বিচ্ছিদ্দকসংজ্ঞা (দ্বিখণ্ডিত লাশের ধারণা) ভাবনা করেন... উদ্ধুমাতকসংজ্ঞা (স্ফীত বা ফুলে ওঠা লাশের ধারণা) ভাবনা করেন...

473-482. Buddhānussatiṃ bhāveti… dhammānussatiṃ bhāveti… saṅghānussatiṃ bhāveti… sīlānussatiṃ bhāveti… cāgānussatiṃ bhāveti… devatānussatiṃ bhāveti… ānāpānassatiṃ bhāveti… maraṇassatiṃ bhāveti… kāyagatāsatiṃ bhāveti… upasamānussatiṃ bhāveti….

৪৭৩-৪৮২. বুদ্ধানুস্মৃতি ভাবনা করেন... ধর্মানুস্মৃতি ভাবনা করেন... সঙ্ঘানুস্মৃতি ভাবনা করেন... শীলানুস্মৃতি ভাবনা করেন... চাগানুস্মৃতি (ত্যাগের স্মৃতি) ভাবনা করেন... দেবতানুস্মৃতি ভাবনা করেন... আনাপানস্মৃতি (শ্বাস-প্রশ্বাসের স্মৃতি) ভাবনা করেন... মরণস্মৃতি ভাবনা করেন... কায়গতাস্মৃতি (শরীরের প্রতি স্মৃতি) ভাবনা করেন... উপশমানুস্মৃতি (নির্বাণের বা শান্তির স্মৃতি) ভাবনা করেন...

483-492. Paṭhamajjhānasahagataṃ [Pg.44] saddhindriyaṃ bhāveti… vīriyindriyaṃ bhāveti… satindriyaṃ bhāveti… samādhindriyaṃ bhāveti… paññindriyaṃ bhāveti… saddhābalaṃ bhāveti… vīriyabalaṃ bhāveti… satibalaṃ bhāveti… samādhibalaṃ bhāveti… paññābalaṃ bhāveti….

৪৮৩-৪৯২. প্রথম ধ্যানসহগত শ্রদ্ধিন্দ্রিয় ভাবনা করেন... বীরিয়িন্দ্রিয় (বীর্যেন্দ্রিয়) ভাবনা করেন... সতিন্দ্রিয় (স্মৃতীন্দ্রিয়) ভাবনা করেন... সমাধিন্দ্রিয় ভাবনা করেন... প্রজ্ঞিন্দ্রিয় ভাবনা করেন... শ্রদ্ধা বল ভাবনা করেন... বীরিয় বল ভাবনা করেন... সতি বল ভাবনা করেন... সমাধি বল ভাবনা করেন... প্রজ্ঞা বল ভাবনা করেন...

493-562. ‘‘Dutiyajjhānasahagataṃ…pe… tatiyajjhānasahagataṃ…pe… catutthajjhānasahagataṃ…pe… mettāsahagataṃ…pe… karuṇāsahagataṃ…pe… muditāsahagataṃ…pe… upekkhāsahagataṃ saddhindriyaṃ bhāveti… vīriyindriyaṃ bhāveti… satindriyaṃ bhāveti… samādhindriyaṃ bhāveti… paññindriyaṃ bhāveti… saddhābalaṃ bhāveti… vīriyabalaṃ bhāveti… satibalaṃ bhāveti… samādhibalaṃ bhāveti… paññābalaṃ bhāveti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave – ‘bhikkhu arittajjhāno viharati satthusāsanakaro ovādapatikaro, amoghaṃ raṭṭhapiṇḍaṃ bhuñjati’. Ko pana vādo ye naṃ bahulīkarontī’’ti!

৪৯৩-৫৬২. “দ্বিতীয় ধ্যানসহগত...পে... তৃতীয় ধ্যানসহগত...পে... quarto ধ্যানসহগত...পে... মৈত্রীসহগত...পে... করুণাসহগত...পে... মুদিতাসহগত...পে... উপেক্ষাসহগত শ্রদ্ধিন্দ্রিয় ভাবনা করেন... বীরিয়িন্দ্রিয় ভাবনা করেন... সতিন্দ্রিয় ভাবনা করেন... সমাধিন্দ্রিয় ভাবনা করেন... প্রজ্ঞিন্দ্রিয় ভাবনা করেন... শ্রদ্ধা বল ভাবনা করেন... বীরিয় বল ভাবনা করেন... সতি বল ভাবনা করেন... সমাধি বল ভাবনা করেন... প্রজ্ঞা বল ভাবনা করেন। হে ভিক্ষুগণ, এই ভিক্ষুকে বলা হয়—‘যিনি ধ্যানশূন্য না হয়ে বিহার করেন, যিনি শাস্তার শাসন পালন করেন, যিনি তাঁর উপদেশ অনুসারে চলেন এবং যিনি দেশের মানুষের দেওয়া পিণ্ডপাত (অন্ন) বৃথা ভক্ষণ করেন না’। আর যাঁরা এটি বহুবার অনুশীলন করেন, তাঁদের সম্পর্কে আর কী-ই বা বলার আছে!”

Aparaaccharāsaṅghātavaggo aṭṭhārasamo.

অপর অচ্ছরাসঙ্ঘাত বর্গ অষ্টাদশ।

19. Kāyagatāsativaggo

১৯. কায়গতাস্মৃতি বর্গ

563. ‘‘Yassa kassaci, bhikkhave, mahāsamuddo cetasā phuṭo antogadhā tassa kunnadiyo yā kāci samuddaṅgamā; evamevaṃ, bhikkhave, yassa kassaci kāyagatā sati bhāvitā bahulīkatā antogadhā tassa kusalā dhammā ye keci vijjābhāgiyā’’ti.

৫৬৩. “হে ভিক্ষুগণ, যে কোনো ব্যক্তি যদি মন দিয়ে মহাসমুদ্রকে পরিব্যাপ্ত করে দেখেন, তবে সমুদ্রে পতিত হওয়া সমস্ত ছোট নদীই তাঁর অন্তর্ভুক্ত হয়ে যায়; ঠিক তেমনই, হে ভিক্ষুগণ, যে কোনো ব্যক্তি যদি কায়গতাস্মৃতি ভাবনা করেন ও বহুবার অনুশীলন করেন, তবে বিদ্যাভাগীয় যে কোনো কুশল ধর্মই তাঁর ভাবনার অন্তর্ভুক্ত হয়ে যায়।”

564-570. ‘‘Ekadhammo, bhikkhave, bhāvito bahulīkato mahato saṃvegāya saṃvattati… mahato atthāya saṃvattati… mahato yogakkhemāya saṃvattati… satisampajaññāya saṃvattati… ñāṇadassanappaṭilābhāya saṃvattati… diṭṭhadhammasukhavihārāya saṃvattati… vijjāvimuttiphalasacchikiriyāya saṃvattati. Katamo ekadhammo? Kāyagatā sati. Ayaṃ kho, bhikkhave, ekadhammo bhāvito bahulīkato mahato saṃvegāya saṃvattati… mahato atthāya saṃvattati… mahato yogakkhemāya saṃvattati… satisampajaññāya saṃvattati… ñāṇadassanappaṭilābhāya saṃvattati… diṭṭhadhammasukhavihārāya saṃvattati… vijjāvimuttiphalasacchikiriyāya saṃvattatī’’ti.

৫৬৪-৫৭০. “হে ভিক্ষুগণ, একটি ধর্ম ভাবিত ও বহুবার অনুশীলিত হলে তা মহৎ সংবেগের (বৈরাগ্য বা আধ্যাত্মিক ব্যাকুলতা) জন্য সংবর্তিত হয়... মহৎ কল্যাণের জন্য সংবর্তিত হয়... মহৎ যোগক্ষেমের (বন্ধনমুক্তি) জন্য সংবর্তিত হয়... স্মৃতি ও সম্প্রজ্ঞানের জন্য সংবর্তিত হয়... জ্ঞানদর্শন লাভের জন্য সংবর্তিত হয়... ইহজীবনে সুখবিহারের জন্য সংবর্তিত হয়... বিদ্যা ও বিমুক্তিফল প্রত্যক্ষ করার জন্য সংবর্তিত হয়। কোন সেই একটি ধর্ম? তা হলো কায়গতাস্মৃতি। হে ভিক্ষুগণ, এই একটি ধর্মই ভাবিত ও বহুবার অনুশীলিত হলে তা মহৎ সংবেগের জন্য সংবর্তিত হয়... মহৎ কল্যাণের জন্য সংবর্তিত হয়... মহৎ যোগক্ষেমের জন্য সংবর্তিত হয়... স্মৃতি ও সম্প্রজ্ঞানের জন্য সংবর্তিত হয়... জ্ঞানদর্শন লাভের জন্য সংবর্তিত হয়... ইহজীবনে সুখবিহারের জন্য সংবর্তিত হয়... বিদ্যা ও বিমুক্তিফল প্রত্যক্ষ করার জন্য সংবর্তিত হয়।”

571. ‘‘Ekadhamme[Pg.45], bhikkhave, bhāvite bahulīkate kāyopi passambhati, cittampi passambhati, vitakkavicārāpi vūpasammanti, kevalāpi vijjābhāgiyā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. Katamasmiṃ ekadhamme? Kāyagatāya satiyā. Imasmiṃ kho, bhikkhave, ekadhamme bhāvite bahulīkate kāyopi passambhati, cittampi passambhati, vitakkavicārāpi vūpasammanti, kevalāpi vijjābhāgiyā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchantī’’ti.

৫৭১. “হে ভিক্ষুগণ, একটি ধর্ম ভাবিত ও বহুবার অনুশীলিত হলে কায়ও শান্ত হয়, চিত্তও শান্ত হয়, বিতর্ক ও বিচারও প্রশমিত হয় এবং সমগ্র বিদ্যাভাগীয় ধর্মসমূহ ভাবনার পরিপূর্ণতা লাভ করে। কোন সেই একটি ধর্মে? কায়গতাস্মৃতিতে। হে ভিক্ষুগণ, এই একটি ধর্ম ভাবিত ও বহুবার অনুশীলিত হলে কায়ও শান্ত হয়, চিত্তও শান্ত হয়, বিতর্ক ও বিচারও প্রশমিত হয় এবং সমগ্র বিদ্যাভাগীয় ধর্মসমূহ ভাবনার পরিপূর্ণতা লাভ করে।”

572. ‘‘Ekadhamme, bhikkhave, bhāvite bahulīkate anuppannā ceva akusalā dhammā nuppajjanti, uppannā ca akusalā dhammā pahīyanti. Katamasmiṃ ekadhamme? Kāyagatāya satiyā. Imasmiṃ kho, bhikkhave, ekadhamme bhāvite bahulīkate anuppannā ceva akusalā dhammā nuppajjanti, uppannā ca akusalā dhammā pahīyantī’’ti.

৫৭২. “হে ভিক্ষুগণ, একটি ধর্ম ভাবিত ও বহুবার অনুশীলিত হলে অনুৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় না এবং উৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়। কোন সেই একটি ধর্মে? কায়গতাস্মৃতিতে। হে ভিক্ষুগণ, এই একটি ধর্ম ভাবিত ও বহুবার অনুশীলিত হলে অনুৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় না এবং উৎপন্ন অকুশল ধর্মসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়।”

573. ‘‘Ekadhamme, bhikkhave, bhāvite bahulīkate anuppannā ceva kusalā dhammā uppajjanti, uppannā ca kusalā dhammā bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattanti. Katamasmiṃ ekadhamme? Kāyagatāya satiyā. Imasmiṃ kho, bhikkhave, ekadhamme bhāvite bahulīkate anuppannā ceva kusalā dhammā uppajjanti, uppannā ca kusalā dhammā bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattantī’’ti.

৫৭৩. “হে ভিক্ষুগণ, একটি ধর্ম ভাবিত ও বহুবার অনুশীলিত হলে অনুৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ উত্তরোত্তর বৃদ্ধি ও বিস্তৃতির জন্য সংবর্তিত হয়। কোন সেই একটি ধর্মে? কায়গতাস্মৃতিতে। হে ভিক্ষুগণ, এই একটি ধর্ম ভাবিত ও বহুবার অনুশীলিত হলে অনুৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ উৎপন্ন হয় এবং উৎপন্ন কুশল ধর্মসমূহ উত্তরোত্তর বৃদ্ধি ও বিস্তৃতির জন্য সংবর্তিত হয়।”

574. ‘‘Ekadhamme, bhikkhave, bhāvite bahulīkate avijjā pahīyati, vijjā uppajjati, asmimāno pahīyati, anusayā samugghātaṃ gacchanti, saṃyojanā pahīyanti. Katamasmiṃ ekadhamme? Kāyagatāya satiyā. Imasmiṃ kho, bhikkhave, ekadhamme bhāvite bahulīkate avijjā pahīyati, vijjā uppajjati, asmimāno pahīyati, anusayā samugghātaṃ gacchanti, saṃyojanā pahīyantī’’ti.

৫৭৪. “হে ভিক্ষুগণ, একটি ধর্ম ভাবিত ও বহুবার অনুশীলিত হলে অবিদ্যা দূরীভূত হয়, বিদ্যার উদয় হয়, ‘আমি আছি’ এই অভিমান বিনষ্ট হয়, অনুশয়সমূহ সমূলে উৎপাটিত হয় এবং সংযোজনসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়। কোন সেই একটি ধর্মে? কায়গতাস্মৃতিতে। হে ভিক্ষুগণ, এই একটি ধর্ম ভাবিত ও বহুবার অনুশীলিত হলে অবিদ্যা দূরীভূত হয়, বিদ্যার উদয় হয়, ‘আমি আছি’ এই অভিমান বিনষ্ট হয়, অনুশয়সমূহ সমূলে উৎপাটিত হয় এবং সংযোজনসমূহ ক্ষয়প্রাপ্ত হয়।”

575-576. ‘‘Ekadhammo, bhikkhave, bhāvito bahulīkato paññāpabhedāya saṃvattati… anupādāparinibbānāya saṃvattati. Katamo ekadhammo? Kāyagatā sati. Ayaṃ kho, bhikkhave, ekadhammo bhāvito bahulīkato paññāpabhedāya saṃvattati… anupādāparinibbānāya saṃvattatī’’ti.

৫৭৫-৫৭৬. “হে ভিক্ষুগণ, একটি ধর্ম ভাবিত ও বহুবার অনুশীলিত হলে তা প্রজ্ঞার প্রভেদের (বিশ্লেষণাত্মক প্রজ্ঞার) জন্য সংবর্তিত হয়... অনাদান পরিনির্বাণের (অনুপাদাপরিনির্বাণের) জন্য সংবর্তিত হয়। কোন সেই একটি ধর্ম? তা হলো কায়গতাস্মৃতি। হে ভিক্ষুগণ, এই একটি ধর্ম ভাবিত ও বহুবার অনুশীলিত হলে তা প্রজ্ঞার প্রভেদের জন্য সংবর্তিত হয়... অনাদান পরিনির্বাণের জন্য সংবর্তিত হয়।”

577-579. ‘‘Ekadhamme[Pg.46], bhikkhave, bhāvite bahulīkate anekadhātupaṭivedho hoti… nānādhātupaṭivedho hoti… anekadhātupaṭisambhidā hoti. Katamasmiṃ ekadhamme? Kāyagatāya satiyā. Imasmiṃ kho, bhikkhave, ekadhamme bhāvite bahulīkate anekadhātupaṭivedho hoti… nānādhātupaṭivedho hoti… anekadhātupaṭisambhidā hotī’’ti.

৫৭৭-৫৭৯. “হে ভিক্ষুগণ, একটি ধর্ম ভাবিত ও বহুবার অনুশীলিত হলে অনেক ধাতুর প্রতিভেদ (ভেদজ্ঞান) হয়... নানা ধাতুর প্রতিভেদ হয়... অনেক ধাতুর প্রতিসম্ভিদা (বিশ্লেষণাত্মক জ্ঞান) লাভ হয়। কোন সেই একটি ধর্মে? কায়গতাস্মৃতিতে। হে ভিক্ষুগণ, এই একটি ধর্ম ভাবিত ও বহুবার অনুশীলিত হলে অনেক ধাতুর প্রতিভেদ হয়... নানা ধাতুর প্রতিভেদ হয়... অনেক ধাতুর প্রতিসম্ভিদা লাভ হয়।”

580-583. ‘‘Ekadhammo, bhikkhave, bhāvito bahulīkato sotāpattiphalasacchikiriyāya saṃvattati… sakadāgāmiphalasacchikiriyāya saṃvattati… anāgāmiphalasacchikiriyāya saṃvattati… arahattaphalasacchikiriyāya saṃvattati. Katamo ekadhammo? Kāyagatā sati. Ayaṃ kho, bhikkhave, ekadhammo bhāvito bahulīkato sotāpattiphalasacchikiriyāya saṃvattati… sakadāgāmiphalasacchikiriyāya saṃvattati… anāgāmiphalasacchikiriyāya saṃvattati… arahattaphalasacchikiriyāya saṃvattatī’’ti.

৫৮০-৫৮৩. “হে ভিক্ষুগণ, একটি ধর্ম ভাবিত ও বহুবার অনুশীলিত হলে তা স্রোত্যাপত্তিফল প্রত্যক্ষ করার জন্য সংবর্তিত হয়... সকৃদাগামীফল প্রত্যক্ষ করার জন্য সংবর্তিত হয়... অনাগামীফল প্রত্যক্ষ করার জন্য সংবর্তিত হয়... অর্হত্ত্বফল প্রত্যক্ষ করার জন্য সংবর্তিত হয়। কোন সেই একটি ধর্ম? তা হলো কায়গতাস্মৃতি। হে ভিক্ষুগণ, এই একটি ধর্ম ভাবিত ও বহুবার অনুশীলিত হলে তা স্রোত্যাপত্তিফল প্রত্যক্ষ করার জন্য সংবর্তিত হয়... সকৃদাগামীফল প্রত্যক্ষ করার জন্য সংবর্তিত হয়... অনাগামীফল প্রত্যক্ষ করার জন্য সংবর্তিত হয়... অর্হত্ত্বফল প্রত্যক্ষ করার জন্য সংবর্তিত হয়।”

584-599. ‘‘Ekadhammo, bhikkhave, bhāvito bahulīkato paññāpaṭilābhāya saṃvattati… paññāvuddhiyā saṃvattati… paññāvepullāya saṃvattati… mahāpaññatāya saṃvattati… puthupaññatāya saṃvattati… vipulapaññatāya saṃvattati… gambhīrapaññatāya saṃvattati… asāmantapaññatāya saṃvattati… bhūripaññatāya saṃvattati… paññābāhullāya saṃvattati… sīghapaññatāya saṃvattati… lahupaññatāya saṃvattati… hāsapaññatāya saṃvattati… javanapaññatāya saṃvattati… tikkhapaññatāya saṃvattati… nibbedhikapaññatāya saṃvattati. Katamo ekadhammo? Kāyagatā sati. Ayaṃ kho, bhikkhave, ekadhammo bhāvito bahulīkato paññāpaṭilābhāya saṃvattati… paññāvuddhiyā saṃvattati… paññāvepullāya saṃvattati… mahāpaññatāya saṃvattati… puthupaññatāya saṃvattati… vipulapaññatāya saṃvattati… gambhīrapaññatāya saṃvattati… asāmantapaññatāya saṃvattati… bhūripaññatāya saṃvattati… paññābāhullāya saṃvattati… sīghapaññatāya saṃvattati… lahupaññatāya saṃvattati… hāsapaññatāya saṃvattati… javanapaññatāya saṃvattati… tikkhapaññatāya saṃvattati… nibbedhikapaññatāya saṃvattatī’’ti.

৫৮৪-৫৯৯. “হে ভিক্ষুগণ, একটি ধর্ম ভাবিত ও বহুবার অনুশীলিত হলে তা প্রজ্ঞা লাভের জন্য সংবর্তিত হয়... প্রজ্ঞার বৃদ্ধির জন্য সংবর্তিত হয়... প্রজ্ঞার বিস্তৃতির জন্য সংবর্তিত হয়... মহতী প্রজ্ঞার জন্য সংবর্তিত হয়... পৃথু প্রজ্ঞার (বিস্তৃত প্রজ্ঞা) জন্য সংবর্তিত হয়... বিপুল প্রজ্ঞার জন্য সংবর্তিত হয়... গভীর প্রজ্ঞার জন্য সংবর্তিত হয়... অসমান্ত প্রজ্ঞার (অতুলনীয় প্রজ্ঞা) জন্য সংবর্তিত হয়... ভূরি প্রজ্ঞার (পৃথিবীর মতো বিশাল প্রজ্ঞা) জন্য সংবর্তিত হয়... প্রজ্ঞার প্রাচুর্যের জন্য সংবর্তিত হয়... শীঘ্র প্রজ্ঞার (দ্রুত প্রজ্ঞা) জন্য সংবর্তিত হয়... লঘু প্রজ্ঞার (সহজ প্রজ্ঞা) জন্য সংবর্তিত হয়... হাস প্রজ্ঞার (আনন্দময় প্রজ্ঞা) জন্য সংবর্তিত হয়... জবন প্রজ্ঞার (তীক্ষ্ণ ও দ্রুতগামী প্রজ্ঞা) জন্য সংবর্তিত হয়... তীক্ষ্ণ প্রজ্ঞার জন্য সংবর্তিত হয়... নির্ভেধিক প্রজ্ঞার (ক্লেশ ভেদকারী প্রজ্ঞা) জন্য সংবর্তিত হয়। কোন সেই একটি ধর্ম? তা হলো কায়গতাস্মৃতি। হে ভিক্ষুগণ, এই একটি ধর্ম ভাবিত ও বহুবার অনুশীলিত হলে তা প্রজ্ঞা লাভের জন্য সংবর্তিত হয়... প্রজ্ঞার বৃদ্ধির জন্য সংবর্তিত হয়... প্রজ্ঞার বিস্তৃতির জন্য সংবর্তিত হয়... মহতী প্রজ্ঞার জন্য সংবর্তিত হয়... পৃথু প্রজ্ঞার জন্য সংবর্তিত হয়... বিপুল প্রজ্ঞার জন্য সংবর্তিত হয়... গভীর প্রজ্ঞার জন্য সংবর্তিত হয়... অসমান্ত প্রজ্ঞার জন্য সংবর্তিত হয়... ভূরি প্রজ্ঞার জন্য সংবর্তিত হয়... প্রজ্ঞার প্রাচুর্যের জন্য সংবর্তিত হয়... শীঘ্র প্রজ্ঞার জন্য সংবর্তিত হয়... লঘু প্রজ্ঞার জন্য সংবর্তিত হয়... হাস প্রজ্ঞার জন্য সংবর্তিত হয়... জবন প্রজ্ঞার জন্য সংবর্তিত হয়... তীক্ষ্ণ প্রজ্ঞার জন্য সংবর্তিত হয়... নির্ভেধিক প্রজ্ঞার জন্য সংবর্তিত হয়।”

Kāyagatāsativaggo ekūnavīsatimo.

কায়গতাস্মৃতি বর্গ ঊনবিংশ।

20. Amatavaggo

২০. অমৃত বর্গ

600. ‘‘Amataṃ [Pg.47] te, bhikkhave, na paribhuñjanti ye kāyagatāsatiṃ na paribhuñjanti. Amataṃ te, bhikkhave, paribhuñjanti ye kāyagatāsatiṃ paribhuñjantī’’ti.

৬০০. “হে ভিক্ষুগণ, যাঁরা কায়গতাস্মৃতি উপভোগ করেন না, তাঁরা অমৃত উপভোগ করেন না। হে ভিক্ষুগণ, যাঁরা কায়গতাস্মৃতি উপভোগ করেন, তাঁরা অমৃত উপভোগ করেন।”

601. ‘‘Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, aparibhuttaṃ yesaṃ kāyagatāsati aparibhuttā. Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, paribhuttaṃ yesaṃ kāyagatāsati paribhuttā’’ti.

৬০১. “হে ভিক্ষুগণ, যাঁদের কায়গতাস্মৃতি অনাস্বাদিত রয়ে গেছে, তাঁদের অমৃতও অনাস্বাদিত রয়ে গেছে। হে ভিক্ষুগণ, যাঁদের কায়গতাস্মৃতি আস্বাদিত হয়েছে, তাঁদের অমৃতও আস্বাদিত হয়েছে।”

602. ‘‘Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, parihīnaṃ yesaṃ kāyagatāsati parihīnā. Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, aparihīnaṃ yesaṃ kāyagatāsati aparihīnā’’ti.

৬০২. “হে ভিক্ষুগণ, যাঁদের কায়গতাস্মৃতি বিনষ্ট হয়েছে, তাঁদের অমৃতও বিনষ্ট হয়েছে। হে ভিক্ষুগণ, যাঁদের কায়গতাস্মৃতি বিনষ্ট হয়নি, তাঁদের অমৃতও বিনষ্ট হয়নি।”

603. ‘‘Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, viraddhaṃ yesaṃ kāyagatāsati viraddhā. Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, āraddhaṃ yesaṃ kāyagatāsati āraddhā’’ti.

৬০৩. “হে ভিক্ষুগণ, যাঁদের কায়গতাস্মৃতি লক্ষ্যভ্রষ্ট হয়েছে, তাঁদের অমৃতও লক্ষ্যভ্রষ্ট হয়েছে। হে ভিক্ষুগণ, যাঁদের কায়গতাস্মৃতি আরব্ধ হয়েছে, তাঁদের অমৃতও আরব্ধ হয়েছে।”

604. ‘‘Amataṃ te, bhikkhave, pamādiṃsu ye kāyagatāsatiṃ pamādiṃsu. Amataṃ te, bhikkhave, na pamādiṃsu ye kāyagatāsatiṃ na pamādiṃsu’’.

৬০৪. “হে ভিক্ষুগণ, যাঁরা কায়গতাস্মৃতিতে প্রমাদ করেছেন, তাঁরা অমৃতেও প্রমাদ করেছেন। হে ভিক্ষুগণ, যাঁরা কায়গতাস্মৃতিতে প্রমাদ করেননি, তাঁরা অমৃতেও প্রমাদ করেননি।”

605. ‘‘Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, pamuṭṭhaṃ yesaṃ kāyagatāsati pamuṭṭhā. Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, appamuṭṭhaṃ yesaṃ kāyagatāsati appamuṭṭhā’’ti.

৬০৫. “হে ভিক্ষুগণ, যাঁদের কায়গতাস্মৃতি বিস্মৃত হয়েছে, তাঁদের অমৃতও বিস্মৃত হয়েছে। হে ভিক্ষুগণ, যাঁদের কায়গতাস্মৃতি বিস্মৃত হয়নি, তাঁদের অমৃতও বিস্মৃত হয়নি।”

606. ‘‘Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, anāsevitaṃ yesaṃ kāyagatāsati anāsevitā. Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, āsevitaṃ yesaṃ kāyagatāsati āsevitā’’ti.

৬০৬. “হে ভিক্ষুগণ, যাঁদের কায়গতাস্মৃতি অনভ্যস্ত রয়ে গেছে, তাঁদের অমৃতও অনভ্যস্ত রয়ে গেছে। হে ভিক্ষুগণ, যাঁদের কায়গতাস্মৃতি অভ্যস্ত হয়েছে, তাঁদের অমৃতও অভ্যস্ত হয়েছে।”

607. ‘‘Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, abhāvitaṃ yesaṃ kāyagatāsati abhāvitā. Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, bhāvitaṃ yesaṃ kāyagatāsati bhāvitā’’ti.

৬০৭. “হে ভিক্ষুগণ, যাঁদের কায়গতাস্মৃতি অভাবিত রয়ে গেছে, তাঁদের অমৃতও অভাবিত রয়ে গেছে। হে ভিক্ষুগণ, যাঁদের কায়গতাস্মৃতি ভাবিত হয়েছে, তাঁদের অমৃতও ভাবিত হয়েছে।”

608. ‘‘Amataṃ [Pg.48] tesaṃ, bhikkhave, abahulīkataṃ yesaṃ kāyagatāsati abahulīkatā. Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, bahulīkataṃ yesaṃ kāyagatāsati bahulīkatā’’ti.

৬০৮. “হে ভিক্ষুগণ, যাদের কায়গতাস্মৃতি বহুবার অনুশীলন করা হয়নি, তাদের অমৃতও বহুবার অনুশীলন করা হয়নি। হে ভিক্ষুগণ, যাদের কায়গতাস্মৃতি বহুবার অনুশীলন করা হয়েছে, তাদের অমৃতও বহুবার অনুশীলন করা হয়েছে।”

609. ‘‘Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, anabhiññātaṃ yesaṃ kāyagatāsati anabhiññātā. Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, abhiññātaṃ yesaṃ kāyagatāsati abhiññātā’’ti.

৬০৯. “হে ভিক্ষুগণ, যাদের কায়গতাস্মৃতি অভিজ্ঞাত হয়নি, তাদের অমৃতও অভিজ্ঞাত হয়নি। হে ভিক্ষুগণ, যাদের কায়গতাস্মৃতি অভিজ্ঞাত হয়েছে, তাদের অমৃতও অভিজ্ঞাত হয়েছে।”

610. ‘‘Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, apariññātaṃ yesaṃ kāyagatāsati apariññātā. Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, pariññātaṃ yesaṃ kāyagatāsati pariññātā’’ti.

৬১০. “হে ভিক্ষুগণ, যাদের কায়গতাস্মৃতি পরিজ্ঞাত হয়নি, তাদের অমৃতও পরিজ্ঞাত হয়নি। হে ভিক্ষুগণ, যাদের কায়গতাস্মৃতি পরিজ্ঞাত হয়েছে, তাদের অমৃতও পরিজ্ঞাত হয়েছে।”

611. ‘‘Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, asacchikataṃ yesaṃ kāyagatāsati asacchikatā. Amataṃ tesaṃ, bhikkhave, sacchikataṃ yesaṃ kāyagatāsati sacchikatā’’ti. (….)

৬১১. “হে ভিক্ষুগণ, যাদের কায়গতাস্মৃতি সাক্ষাৎকৃত হয়নি, তাদের অমৃতও সাক্ষাৎকৃত হয়নি। হে ভিক্ষুগণ, যাদের কায়গতাস্মৃতি সাক্ষাৎকৃত হয়েছে, তাদের অমৃতও সাক্ষাৎকৃত হয়েছে।”

(Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.)

(ভগবান এই কথা বললেন। আনন্দিত চিত্তে সেই ভিক্ষুগণ ভগবানের ভাষণকে অভিনন্দন জানালেন।)

Amatavaggo vīsatimo.

বিংশতিম অমৃত বর্গ।

Ekakanipātapāḷi niṭṭhitā.

একক নিপাত পালি সমাপ্ত।


中文
巴利義註複註藏外典籍
1101 巴拉基咖(波羅夷)
1102 巴吉帝亞(波逸提)
1103 大品(律藏)
1104 小品
1105 附隨
1201 巴拉基咖(波羅夷)義註-1
1202 巴拉基咖(波羅夷)義註-2
1203 巴吉帝亞(波逸提)義註
1204 大品義註(律藏)
1205 小品義註
1206 附隨義註
1301 心義燈-1
1302 心義燈-2
1303 心義燈-3
1401 疑惑度脫
1402 律攝註釋
1403 金剛智疏
1404 疑難解除疏-1
1405 疑難解除疏-2
1406 律莊嚴疏-1
1407 律莊嚴疏-2
1408 古老解惑疏
1409 律抉擇-上抉擇
1410 律抉擇疏-1
1411 律抉擇疏-2
1412 巴吉帝亞等啟請經
1413 小戒學-根本戒學

8401 清淨道論-1
8402 清淨道論-2
8403 清淨道大複註-1
8404 清淨道大複註-2
8405 清淨道論導論

8406 長部問答
8407 中部問答
8408 相應部問答
8409 增支部問答
8410 律藏問答
8411 論藏問答
8412 義注問答
8413 語言學詮釋手冊
8414 勝義顯揚
8415 隨燈論誦
8416 發趣論燈論
8417 禮敬文
8418 大禮敬文
8419 依相讚佛偈
8420 經讚
8421 蓮花供
8422 勝者莊嚴
8423 語蜜
8424 佛德偈集
8425 小史
8427 佛教史
8426 大史
8429 目犍連文法
8428 迦旃延文法
8430 文法寶鑑(詞幹篇)
8431 文法寶鑑(詞根篇)
8432 詞形成論
8433 目犍連五章
8434 應用成就讀本
8435 音韻論讀本
8436 阿毗曇燈讀本
8437 阿毗曇燈疏
8438 妙莊嚴論讀本
8439 妙莊嚴論疏
8440 初學入門義抉擇精要
8446 詩王智論
8447 智論花鬘
8445 法智論
8444 大羅漢智論
8441 世間智論
8442 經典智論
8443 勇士百智論
8450 考底利耶智論
8448 人眼燈
8449 四護衛燈
8451 妙味之流
8452 界清淨
8453 韋桑達拉頌
8454 目犍連語釋五章
8455 塔史
8456 佛牙史
8457 詞根讀本注釋
8458 舍利史
8459 象頭山寺史
8460 勝者行傳
8461 勝者宗燈
8462 油鍋偈
8463 彌蘭王問疏
8464 詞花鬘
8465 詞成就論
8466 正理滴論
8467 迦旃延詞根注
8468 邊境山注釋
2101 戒蘊品
2102 大品(長部)
2103 波梨品
2201 戒蘊品註義註
2202 大品義註(長部)
2203 波梨品義註
2301 戒蘊品疏
2302 大品複註(長部)
2303 波梨品複註
2304 戒蘊品新複註-1
2305 戒蘊品新複註-2
3101 根本五十經
3102 中五十經
3103 後五十經
3201 根本五十義註-1
3202 根本五十義註-2
3203 中五十義註
3204 後五十義註
3301 根本五十經複註
3302 中五十經複註
3303 後五十經複註
4101 有偈品
4102 因緣品
4103 蘊品
4104 六處品
4105 大品(相應部)
4201 有偈品義注
4202 因緣品義注
4203 蘊品義注
4204 六處品義注
4205 大品義注(相應部)
4301 有偈品複註
4302 因緣品註
4303 蘊品複註
4304 六處品複註
4305 大品複註(相應部)
5101 一集經
5102 二集經
5103 三集經
5104 四集經
5105 五集經
5106 六集經
5107 七集經
5108 八集等經
5109 九集經
5110 十集經
5111 十一集經
5201 一集義註
5202 二、三、四集義註
5203 五、六、七集義註
5204 八、九、十、十一集義註
5301 一集複註
5302 二、三、四集複註
5303 五、六、七集複註
5304 八集等複註
6101 小誦
6102 法句經
6103 自說
6104 如是語
6105 經集
6106 天宮事
6107 餓鬼事
6108 長老偈
6109 長老尼偈
6110 譬喻-1
6111 譬喻-2
6112 諸佛史
6113 所行藏
6114 本生-1
6115 本生-2
6116 大義釋
6117 小義釋
6118 無礙解道
6119 導論
6120 彌蘭王問
6121 藏釋
6201 小誦義注
6202 法句義注-1
6203 法句義注-2
6204 自說義注
6205 如是語義註
6206 經集義注-1
6207 經集義注-2
6208 天宮事義注
6209 餓鬼事義注
6210 長老偈義注-1
6211 長老偈義注-2
6212 長老尼義注
6213 譬喻義注-1
6214 譬喻義注-2
6215 諸佛史義注
6216 所行藏義注
6217 本生義注-1
6218 本生義注-2
6219 本生義注-3
6220 本生義注-4
6221 本生義注-5
6222 本生義注-6
6223 本生義注-7
6224 大義釋義注
6225 小義釋義注
6226 無礙解道義注-1
6227 無礙解道義注-2
6228 導論義注
6301 導論複註
6302 導論明解
7101 法集論
7102 分別論
7103 界論
7104 人施設論
7105 論事
7106 雙論-1
7107 雙論-2
7108 雙論-3
7109 發趣論-1
7110 發趣論-2
7111 發趣論-3
7112 發趣論-4
7113 發趣論-5
7201 法集論義註
7202 分別論義註(迷惑冰消)
7203 五部論義註
7301 法集論根本複註
7302 分別論根本複註
7303 五論根本複註
7304 法集論複註
7305 五論複註
7306 阿毘達摩入門
7307 攝阿毘達磨義論
7308 阿毘達摩入門古複註
7309 阿毘達摩論母

English
Pali CanonCommentariesSub-commentariesOther
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Français
Canon PaliCommentairesSous-commentairesAutres
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Deutsch
Pali-KanonKommentareSubkommentareSonstige
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

हिंदी
पाली कैननकमेंट्रीउप-टिप्पणियाँअन्य
1101 पाराजिक पाळि
1102 पाचित्तिय पाळि
1103 महावग्ग पाळि (विनय)
1104 चूळवग्ग पाळि
1105 परिवार पाळि
1201 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-1
1202 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-2
1203 पाचित्तिय अट्ठकथा
1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय)
1205 चूळवग्ग अट्ठकथा
1206 परिवार अट्ठकथा
1301 सारत्थदीपनी टीका-1
1302 सारत्थदीपनी टीका-2
1303 सारत्थदीपनी टीका-3
1401 द्वेमातिकापाळि
1402 विनयसंगह अट्ठकथा
1403 वजिरबुद्धि टीका
1404 विमतिविनोदनी टीका-1
1405 विमतिविनोदनी टीका-2
1406 विनयालंकार टीका-1
1407 विनयालंकार टीका-2
1408 कंखावितरणीपुराण टीका
1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय
1410 विनयविनिच्छय टीका-1
1411 विनयविनिच्छय टीका-2
1412 पाचित्यादियोजनापाळि
1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा

8401 विसुद्धिमग्ग-1
8402 विसुद्धिमग्ग-2
8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-1
8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-2
8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा

8406 दीघनिकाय (पु-वि)
8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि)
8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि)
8409 अङ्गुत्तरनिकाय (पु-वि)
8410 विनयपिटक (पु-वि)
8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि)
8412 अट्ठकथा (पु-वि)
8413 निरुत्तिदीपनी
8414 परमत्थदीपनी सङ्गहमहाटीकापाठ
8415 अनुदीपनीपाठ
8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ
8417 नमक्कारटीका
8418 महापणामपाठ
8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा
8420 सुतवन्दना
8421 कमलाञ्जलि
8422 जिनालंकार
8423 पज्जमधु
8424 बुद्धगुणगाथावली
8425 चूळगन्थवंस
8427 सासनवंस
8426 महावंस
8429 मोग्गल्लानब्याकरणं
8428 कच्चायनब्याकरणं
8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला)
8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला)
8432 पदरूपसिद्धि
8433 मोग्गल्लानपञ्चिका
8434 पयोगसिद्धिपाठ
8435 वुत्तोदयपाठ
8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ
8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका
8438 सुबोधालंकारपाठ
8439 सुबोधालंकारटीका
8440 बालावतार गण्ठिपदत्थविनिच्छयसार
8446 कविदप्पणनीति
8447 नीतिमञ्जरी
8445 धम्मनीति
8444 महारहनीति
8441 लोकनीति
8442 सुत्तन्तनीति
8443 सूरस्सतीनीति
8450 चाणक्यनीति
8448 नरदक्खदीपनी
8449 चतुरारक्खदीपनी
8451 रसवाहिनी
8452 सीमविसोधनीपाठ
8453 वेस्सन्तरगीति
8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपञ्चिका
8455 थूपवंस
8456 दाठावंस
8457 धातुपाठविलासिनिया
8458 धातुवंस
8459 हत्थवनगल्लविहारवंस
8460 जिनचरितय
8461 जिनवंसदीपं
8462 तेलकटाहगाथा
8463 मिलिदटीका
8464 पदमञ्जरी
8465 पदसाधनं
8466 सद्दबिन्दुपकरणं
8467 कच्चायनधातुमञ्जुसा
8468 सामन्तकूटवण्णना
2101 सीलक्खन्धवग्ग पाळि
2102 महावग्ग पाळि (दीघ)
2103 पाथिकवग्ग पाळि
2201 सीलक्खन्धवग्ग अट्ठकथा
2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ)
2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा
2301 सीलक्खन्धवग्ग टीका
2302 महावग्ग टीका (दीघ)
2303 पाथिकवग्ग टीका
2304 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-1
2305 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-2
3101 मूलपण्णास पाळि
3102 मज्झिमपण्णास पाळि
3103 उपरिपण्णास पाळि
3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-1
3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-2
3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा
3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा
3301 मूलपण्णास टीका
3302 मज्झिमपण्णास टीका
3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळि
4102 निदानवग्ग पाळि
4103 खन्धवग्ग पाळि
4104 सळायतनवग्ग पाळि
4105 महावग्ग पाळि (संयुत्त)
4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा
4202 निदानवग्ग अट्ठकथा
4203 खन्धवग्ग अट्ठकथा
4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा
4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)
4301 सगाथावग्ग टीका
4302 निदानवग्ग टीका
4303 खन्धवग्ग टीका
4304 सळायतनवग्ग टीका
4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळि
5102 दुकनिपात पाळि
5103 तिकनिपात पाळि
5104 चतुक्कनिपात पाळि
5105 पञ्चकनिपात पाळि
5106 छक्कनिपात पाळि
5107 सत्तकनिपात पाळि
5108 अट्ठकादिनिपात पाळि
5109 नवकनिपात पाळि
5110 दसकनिपात पाळि
5111 एकादसकनिपात पाळि
5201 एककनिपात अट्ठकथा
5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा
5203 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा
5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा
5301 एककनिपात टीका
5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका
5303 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात टीका
5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळि
6102 धम्मपद पाळि
6103 उदान पाळि
6104 इतिवुत्तक पाळि
6105 सुत्तनिपात पाळि
6106 विमानवत्थु पाळि
6107 पेतवत्थु पाळि
6108 थेरगाथा पाळि
6109 थेरीगाथा पाळि
6110 अपदान पाळि-1
6111 अपदान पाळि-2
6112 बुद्धवंस पाळि
6113 चरियापिटक पाळि
6114 जातक पाळि-1
6115 जातक पाळि-2
6116 महानिद्देस पाळि
6117 चूळनिद्देस पाळि
6118 पटिसम्भिदामग्ग पाळि
6119 नेत्तिप्पकरण पाळि
6120 मिलिन्दपञ्ह पाळि
6121 पेटकोपदेस पाळि
6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा
6202 धम्मपद अट्ठकथा-1
6203 धम्मपद अट्ठकथा-2
6204 उदान अट्ठकथा
6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा
6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-1
6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-2
6208 विमानवत्थु अट्ठकथा
6209 पेतवत्थु अट्ठकथा
6210 थेरगाथा अट्ठकथा-1
6211 थेरगाथा अट्ठकथा-2
6212 थेरीगाथा अट्ठकथा
6213 अपदान अट्ठकथा-1
6214 अपदान अट्ठकथा-2
6215 बुद्धवंस अट्ठकथा
6216 चरियापिटक अट्ठकथा
6217 जातक अट्ठकथा-1
6218 जातक अट्ठकथा-2
6219 जातक अट्ठकथा-3
6220 जातक अट्ठकथा-4
6221 जातक अट्ठकथा-5
6222 जातक अट्ठकथा-6
6223 जातक अट्ठकथा-7
6224 महानिद्देस अट्ठकथा
6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा
6226 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-1
6227 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-2
6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा
6301 नेत्तिप्पकरण टीका
6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसङ्गणी पाळि
7102 विभङ्ग पाळि
7103 धातुकथा पाळि
7104 पुग्गलपञ्ञत्ति पाळि
7105 कथावत्थु पाळि
7106 यमक पाळि-1
7107 यमक पाळि-2
7108 यमक पाळि-3
7109 पट्ठान पाळि-1
7110 पट्ठान पाळि-2
7111 पट्ठान पाळि-3
7112 पट्ठान पाळि-4
7113 पट्ठान पाळि-5
7201 धम्मसङ्गणि अट्ठकथा
7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा
7203 पञ्चपकरण अट्ठकथा
7301 धम्मसङ्गणी-मूलटीका
7302 विभङ्ग-मूलटीका
7303 पञ्चपकरण-मूलटीका
7304 धम्मसङ्गणी-अनुटीका
7305 पञ्चपकरण-अनुटीका
7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो
7307 अभिधम्मत्थसङ्गहो
7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका
7309 अभिधम्ममातिकापाळि

Indonesia
Kanon PaliKomentarSub-komentarLainnya
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

日文
パーリ仏典註釈書副註釈書その他
1101 パーラージカ・パーリ
1102 パーチッティヤ・パーリ
1103 マハーヴァッガ・パーリ(ヴィナヤ)
1104 チューラヴァッガ・パーリ
1105 パリヴァーラ・パーリ
1201 パーラージカカンダ・アッタカター-1
1202 パーラージカカンダ・アッタカター-2
1203 パーチッティヤ・アッタカター
1204 マハーヴァッガ・アッタカター(ヴィナヤ)
1205 チューラヴァッガ・アッタカター
1206 パリヴァーラ・アッタカター
1301 サーラッタディーパニー・ティーカー-1
1302 サーラッタディーパニー・ティーカー-2
1303 サーラッタディーパニー・ティーカー-3
1401 ドヴェマーティカー・パーリ
1402 ヴィナヤサンガハ・アッタカター
1403 ヴァジラブッディ・ティーカー
1404 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-1
1405 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-2
1406 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-1
1407 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-2
1408 カンカーウィタラニープラーナ・ティーカー
1409 ヴィナヤヴィニッチャヤ-ウッタラヴィニッチャヤ
1410 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-1
1411 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-2
1412 パーチッティヤーディヨージャナー・パーリ
1413 クッダシッカー-ムーラシッカー

8401 ヴィスッディマッガ-1
8402 ヴィスッディマッガ-2
8403 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-1
8404 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-2
8405 ヴィスッディマッガ・ニダーナカター

8406 ディーガニカーヤ(プ・ヴィ)
8407 マッジマニカーヤ(プ・ヴィ)
8408 サンユッタニカーヤ(プ・ヴィ)
8409 アングッタラニカーヤ(プ・ヴィ)
8410 ヴィナヤピタカ(プ・ヴィ)
8411 アビダンマピタカ(プ・ヴィ)
8412 アッタカター(プ・ヴィ)
8413 ニルッティディーパニー
8414 パラマッタディーパニー・サンガハマハーティカーパータ
8415 アヌディーパニーパータ
8416 パッターヌッデーサ・ディーパニーパータ
8417 ナマッカラ・ティーカー
8418 マハーパナーマ・パータ
8419 ラッカナート・ブッダトーマナーガーター
8420 スタヴァンダナー
8421 カマラーニャジャリ
8422 ジナランカーラ
8423 パッジャマドゥ
8424 ブッダグナガーター・ヴァリー
8425 チューラガンタヴァンサ
8427 サーサナヴァンサ
8426 マハーヴァンサ
8429 モッガラーナ・ビャーカラナン
8428 カッチャーヤナ・ビャーカラナン
8430 サッダニーティッパカラナン(パダマーラー)
8431 サッダニーティッパカラナン(ダートゥマーラー)
8432 パダルーパシッディ
8433 モッガラーナ・パンチカー
8434 パヨーガシッディ・パータ
8435 ヴットーダヤ・パータ
8436 アビダーナッパディーピカー・パータ
8437 アビダーナッパディーピカー・ティーカー
8438 スボーダーランカーラ・パータ
8439 スボーダーランカーラ・ティーカー
8440 バーラーヴァターラ・ガンティパダッタヴィニッチャヤサーラ
8446 カヴィダッパナニーティ
8447 ニーティマンジャリー
8445 ダンマニーティ
8444 マハーラハニーティ
8441 ローカニーティ
8442 スタンタニーティ
8443 スーラッサティニーティ
8450 チャーナキャニーティ
8448 ナラダッカディーパニー
8449 チャトゥラーラッカディーパニー
8451 ラサヴァーヒニー
8452 シーマヴィソーダニー・パータ
8453 ヴェッサンタラ・ギーティ
8454 モッガラーナ・ヴッティヴィヴァラナパンチカー
8455 トゥーパヴァンサ
8456 ダーターヴァンサ
8457 ダートゥパータヴィラーヴィシニヤー
8458 ダートゥヴァンサ
8459 ハッタヴァナッガラヴィハーラヴァンサ
8460 ジナチャリタヤ
8461 ジナヴァンサディーパン
8462 テーラカターガーター
8463 ミリダ・ティーカー
8464 パダマンジャリー
8465 パダサーダナン
8466 サッダビンドゥパカラナン
8467 カッチャーヤナ・ダートゥマンジューサー
8468 サーマンタクータ・ヴァンナナー
2101 シーラッカンダワッガ・パーリ
2102 マハーワッガ・パーリ(ディーガ)
2103 パーティカワッガ・パーリ
2201 シーラッカンダワッガ・アッタカター
2202 マハーワッガ・アッタカター(ディーガ)
2203 パーティカワッガ・アッタカター
2301 シーラッカンダワッガ・ティーカー
2302 マハーワッガ・ティーカー(ディーガ)
2303 パーティカワッガ・ティーカー
2304 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-1
2305 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-2
3101 ムーラパンナーサ・パーリ
3102 マッジマパンナーサ・パーリ
3103 ウパリパンナーサ・パーリ
3201 ムーラパンナーサ・アッタカター-1
3202 ムーラパンナーサ・アッタカター-2
3203 マッジマパンナーサ・アッタカター
3204 ウパリパンナーサ・アッタカター
3301 ムーラパンナーサ・ティーカー
3302 マッジマパンナーサ・ティーカー
3303 ウパリパンナーサ・ティーカー
4101 サガーター・ワッガ・パーリ
4102 ニダーナ・ワッガ・パーリ
4103 カンダ・ワッガ・パーリ
4104 サラーヤタナ・ワッガ・パーリ
4105 マハーワッガ・パーリ(サンユッタ)
4201 サガーター・ワッガ・アッタカター
4202 ニダーナ・ワッガ・アッタカター
4203 カンダ・ワッガ・アッタカター
4204 サラーヤタナ・ワッガ・アッタカター
4205 マハーワッガ・アッタカター(サンユッタ)
4301 サガーター・ワッガ・ティーカー
4302 ニダーナ・ワッガ・ティーカー
4303 カンダ・ワッガ・ティーカー
4304 サラーヤタナ・ワッガ・ティーカー
4305 マハーワッガ・ティーカー(サンユッタ)
5101 エーカカニパータ・パーリ
5102 ドゥカニパータ・パーリ
5103 ティカニパータ・パーリ
5104 チャトゥッカニパータ・パーリ
5105 パンチャカニパータ・パーリ
5106 チャッカニパータ・パーリ
5107 サッタカニパータ・パーリ
5108 アッタカーディニパータ・パーリ
5109 ナヴァカニパータ・パーリ
5110 ダサカニパータ・パーリ
5111 エーカーダサカニパータ・パーリ
5201 エーカカニパータ・アッタカター
5202 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・アッタカター
5203 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・アッタカター
5204 アッタカーディニパータ・アッタカター
5301 エーカカニパータ・ティーカー
5302 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・ティーカー
5303 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・ティーカー
5304 アッタカーディニパータ・ティーカー
6101 クッダカパータ・パーリ
6102 ダンマパダ・パーリ
6103 ウダーナ・パーリ
6104 イティヴッタカ・パーリ
6105 スッタニパータ・パーリ
6106 ヴィマーナヴァットゥ・パーリ
6107 ペーヴァットゥ・パーリ
6108 テーラガーター・パーリ
6109 テーリーガーター・パーリ
6110 アパダーナ・パーリ-1
6111 アパダーナ・パーリ-2
6112 ブッダヴァンサ・パーリ
6113 チャリヤーピタカ・パーリ
6114 ジャータカ・パーリ-1
6115 ジャータカ・パーリ-2
6116 マハーニッデーサ・パーリ
6117 チューラニッデーサ・パーリ
6118 パティサンビダーマッガ・パーリ
6119 ネッティッパカラナ・パーリ
6120 ミリンダパンハ・パーリ
6121 ペータコーパデーサ・パーリ
6201 クッダカパータ・アッタカター
6202 ダンマパダ・アッタカター-1
6203 ダンマパダ・アッタカター-2
6204 ウダーナ・アッタカター
6205 イティヴッタカ・アッタカター
6206 スッタニパータ・アッタカター-1
6207 スッタニパータ・アッタカター-2
6208 ヴィマーナヴァットゥ・アッタカター
6209 ペータヴァットゥ・アッタカター
6210 テーラガーター・アッタカター-1
6211 テーラガーター・アッタカター-2
6212 テーリーガーター・アッタカター
6213 アパダーナ・アッタカター-1
6214 アパダーナ・アッタカター-2
6215 ブッダヴァンサ・アッタカター
6216 チャリヤーピタカ・アッタカター
6217 ジャータカ・アッタカター-1
6218 ジャータカ・アッタカター-2
6219 ジャータカ・アッタカター-3
6220 ジャータカ・アッタカター-4
6221 ジャータカ・アッタカター-5
6222 ジャータカ・アッタカター-6
6223 ジャータカ・アッタカター-7
6224 マハーニッデーサ・アッタカター
6225 チューラニッデーサ・アッタカター
6226 パティサンビダーマッガ・アッタカター-1
6227 パティサンビダーマッガ・アッタカター-2
6228 ネッティッパカラナ・アッタカター
6301 ネッティッパカラナ・ティーカー
6302 ネッティヴィバーヴィニー
7101 ダンマサンガニー・パーリ
7102 ヴィバンガ・パーリ
7103 ダートゥカター・パーリ
7104 プッガラパンニャッティ・パーリ
7105 カター・ヴァットゥ・パーリ
7106 ヤマカ・パーリ-1
7107 ヤマカ・パーリ-2
7108 ヤマカ・パーリ-3
7109 パッターナ・パーリ-1
7110 パッターナ・パーリ-2
7111 パッターナ・パーリ-3
7112 パッターナ・パーリ-4
7113 パッターナ・パーリ-5
7201 ダンマサンガニ・アッタカター
7202 サンモーハヴィノーダニー・アッタカター
7203 パンチャパカラナ・アッタカター
7301 ダンマサンガニー・ムーラティーカー
7302 ヴィバンガ・ムーラティーカー
7303 パンチャパカラナ・ムーラティーカー
7304 ダンマサンガニー・アヌティーカー
7305 パンチャパカラナ・アヌティーカー
7306 アビダンマーヴァターロ・ナーマルーパパリッチェード
7307 アビダンマッタ・サンガホ
7308 アビダンマーヴァターラ・プラーナティーカー
7309 アビダンマ・マーティカーパーリ

ខ្មែរ
ព្រះត្រៃបិដកបាលីអដ្ឋកថាដីកាផ្សេងទៀត
1101 បារាជិកបាឡិ
1102 បាចិត្តិយបាឡិ
1103 មហាវគ្គបាឡិ (វិន័យ)
1104 ចូឡវគ្គបាឡិ
1105 បរិវារបាឡិ
1201 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-១
1202 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-២
1203 បាចិត្តិយអដ្ឋកថា
1204 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (វិន័យ)
1205 ចូឡវគ្គអដ្ឋកថា
1206 បរិវារអដ្ឋកថា
1301 សារត្ថទីបនីដីកា-១
1302 សារត្ថទីបនីដីកា-២
1303 សារត្ថទីបនីដីកា-៣
1401 ទ្វេមាតិកាបាឡិ
1402 វិនយសង្គហអដ្ឋកថា
1403 វជិរពុទ្ធិដីកា
1404 វិមតិវិនោទនីដីកា-១
1405 វិមតិវិនោទនីដីកា-២
1406 វិនយាលង្ការដីកា-១
1407 វិនយាលង្ការដីកា-២
1408 កង្ខាវិតរណីបុរាណដីកា
1409 វិនយវិនិច្ឆយ-ឧត្តរវិនិច្ឆយ
1410 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-១
1411 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-២
1412 បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ
1413 ខុទ្ទសិក្ខា-មូលសិក្ខា

8401 វិសុទ្ធិមគ្គ-១
8402 វិសុទ្ធិមគ្គ-២
8403 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-១
8404 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-២
8405 វិសុទ្ធិមគ្គ និទានកថា

8406 ទីឃនិកាយ (បុ-វិ)
8407 មជ្ឈិមនិកាយ (បុ-វិ)
8408 សំយុត្តនិកាយ (បុ-វិ)
8409 អង្គុត្តរនិកាយ (បុ-វិ)
8410 វិនយបិដក (បុ-វិ)
8411 អភិធម្មបិដក (បុ-វិ)
8412 អដ្ឋកថា (បុ-វិ)
8413 និរុត្តិទីបនី
8414 បរមត្ថទីបនី សង្គហមហាដីកាបាឋ
8415 អនុទីបនីបាឋ
8416 បដ្ឋានុទ្ទេស ទីបនីបាឋ
8417 នមក្ការដីកា
8418 មហាបណាមបាឋ
8419 លក្ខណាតោ ពុទ្ធថោមនាគាថា
8420 សុតវន្ទនា
8421 កមលាញ្ជលិ
8422 ជិនាលង្ការ
8423 បជ្ជមធុ
8424 ពុទ្ធគុណគាថាវលី
8425 ចូឡគន្ថវង្ស
8427 សាសនវង្ស
8426 មហាវង្ស
8429 មោគ្គល្លានព្យាករណំ
8428 កច្ចាយនព្យាករណំ
8430 សទ្ទនីតិប្បករណំ (បទមាលា)
8431 សទ្ទនីតិប្បករណំ (ធាតុមាលា)
8432 បទរូបសិទ្ធិ
8433 មោគ្គល្លានបញ្ចិកា
8434 បយោគសិទ្ធិបាឋ
8435 វុត្តោទយបាឋ
8436 អភិធានប្បទីបិកាបាឋ
8437 អភិធានប្បទីបិកាដីកា
8438 សុពោធាលង្ការបាឋ
8439 សុពោធាលង្ការដីកា
8440 បាលាវតារ គណ្ឋិបទត្ថវិនិច្ឆយសារ
8446 កវិទប្បណនីតិ
8447 នីតិមញ្ជរី
8445 ធម្មនីតិ
8444 មហារហនីតិ
8441 លោកនីតិ
8442 សុត្តន្តនីតិ
8443 សូរស្សតិនីតិ
8450 ចាណក្យនីតិ
8448 នរទក្ខទីបនី
8449 ចតុរារក្ខទីបនី
8451 រសវាហិនី
8452 សីមវិសោធនីបាឋ
8453 វេស្សន្តរគីតិ
8454 មោគ្គល្លាន វុត្តិវិវរណបញ្ចិកា
8455 ថូបវង្ស
8456 ទាឋាវង្ស
8457 ធាតុបាឋវិលាសិនិយា
8458 ធាតុវង្ស
8459 ហត្ថវនគល្លវិហារវង្ស
8460 ជិនចរិតយ
8461 ជិនវង្សទីបំ
8462 តេលកដាហគាថា
8463 មិលិទដីកា
8464 បទមញ្ជរី
8465 បទសាធនំ
8466 សទ្ទពិន្ទុបករណំ
8467 កច្ចាយនធាតុមញ្ជុសា
8468 សាមន្តកូដវណ្ណនា
2101 សីលក្ខន្ធវគ្គបាឡិ
2102 មហាវគ្គបាឡិ (ទីឃ)
2103 បាថិកវគ្គបាឡិ
2201 សីលក្ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា
2202 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (ទីឃ)
2203 បាថិកវគ្គអដ្ឋកថា
2301 សីលក្ខន្ធវគ្គដីកា
2302 មហាវគ្គដីកា (ទីឃ)
2303 បាថិកវគ្គដីកា
2304 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-១
2305 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-២
3101 មូលបណ្ណាសបាឡិ
3102 មជ្ឈិមបណ្ណាសបាឡិ
3103 ឧបរិបណ្ណាសបាឡិ
3201 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-១
3202 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-២
3203 មជ្ឈិមបណ្ណាសអដ្ឋកថា
3204 ឧបរិបណ្ណាសអដ្ឋកថា
3301 មូលបណ្ណាសដីកា
3302 មជ្ឈិមបណ្ណាសដីកា
3303 ឧបរិបណ្ណាសដីកា
4101 សគាថាវគ្គបាឡិ
4102 និទានវគ្គបាឡិ
4103 ខន្ធវគ្គបាឡិ
4104 សឡាយតនវគ្គបាឡិ
4105 មហាវគ្គបាឡិ (សំយុត្ត)
4201 សគាថាវគ្គអដ្ឋកថា
4202 និទានវគ្គអដ្ឋកថា
4203 ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា
4204 សឡាយតនវគ្គអដ្ឋកថា
4205 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (សំយុត្ត)
4301 សគាថាវគ្គដីកា
4302 និទានវគ្គដីកា
4303 ខន្ធវគ្គដីកា
4304 សឡាយតនវគ្គដីកា
4305 មហាវគ្គដីកា (សំយុត្ត)
5101 ឯកកនិបាតបាឡិ
5102 ទុកនិបាតបាឡិ
5103 តិកនិបាតបាឡិ
5104 ចតុក្កនិបាតបាឡិ
5105 បញ្ចកនិបាតបាឡិ
5106 ឆក្កនិបាតបាឡិ
5107 សត្តកនិបាតបាឡិ
5108 អដ្ឋកាទិនិបាតបាឡិ
5109 នវកនិបាតបាឡិ
5110 ទសកនិបាតបាឡិ
5111 ឯកាទសកនិបាតបាឡិ
5201 ឯកកនិបាតអដ្ឋកថា
5202 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតអដ្ឋកថា
5203 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតអដ្ឋកថា
5204 អដ្ឋកាទិនិបាតអដ្ឋកថា
5301 ឯកកនិបាតដីកា
5302 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតដីកា
5303 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតដីកា
5304 អដ្ឋកាទិនិបាតដីកា
6101 ខុទ្ទកបាឋបាឡិ
6102 ធម្មបទបាឡិ
6103 ឧទានបាឡិ
6104 ឥតិវុត្តកបាឡិ
6105 សុត្តនិបាតបាឡិ
6106 វិមានវត្ថុបាឡិ
6107 បេតវត្ថុបាឡិ
6108 ថេរគាថាបាឡិ
6109 ថេរីគាថាបាឡិ
6110 អបទានបាឡិ-១
6111 អបទានបាឡិ-២
6112 ពុទ្ធវង្សបាឡិ
6113 ចរិយាបិដកបាឡិ
6114 ជាតកបាឡិ-១
6115 ជាតកបាឡិ-២
6116 មហានិទ្ទេសបាឡិ
6117 ចូឡនិទ្ទេសបាឡិ
6118 បដិសម្ភិទាមគ្គបាឡិ
6119 នេត្តិប្បករណបាឡិ
6120 មិលិន្ទបញ្ហាបាឡិ
6121 បេដកោបទេសបាឡិ
6201 ខុទ្ទកបាឋអដ្ឋកថា
6202 ធម្មបទអដ្ឋកថា-១
6203 ធម្មបទអដ្ឋកថា-២
6204 ឧទានអដ្ឋកថា
6205 ឥតិវុត្តកអដ្ឋកថា
6206 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-១
6207 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-២
6208 វិមានវត្ថុអដ្ឋកថា
6209 បេតវត្ថុអដ្ឋកថា
6210 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-១
6211 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-២
6212 ថេរីគាថាអដ្ឋកថា
6213 អបទានអដ្ឋកថា-១
6214 អបទានអដ្ឋកថា-២
6215 ពុទ្ធវង្សអដ្ឋកថា
6216 ចរិយាបិដកអដ្ឋកថា
6217 ជាតកអដ្ឋកថា-១
6218 ជាតកអដ្ឋកថា-២
6219 ជាតកអដ្ឋកថា-៣
6220 ជាតកអដ្ឋកថា-៤
6221 ជាតកអដ្ឋកថា-៥
6222 ជាតកអដ្ឋកថា-៦
6223 ជាតកអដ្ឋកថា-៧
6224 មហានិទ្ទេសអដ្ឋកថា
6225 ចូឡនិទ្ទេសអដ្ឋកថា
6226 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-១
6227 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-២
6228 នេត្តិប្បករណអដ្ឋកថា
6301 នេត្តិប្បករណដីកា
6302 នេត្តិវិភាវិនី
7101 ធម្មសង្គណីបាឡិ
7102 វិភង្គបាឡិ
7103 ធាតុកថាបាឡិ
7104 បុគ្គលបញ្ញត្តិបាឡិ
7105 កថាវត្ថុបាឡិ
7106 យមកបាឡិ-១
7107 យមកបាឡិ-២
7108 យមកបាឡិ-៣
7109 បដ្ឋានបាឡិ-១
7110 បដ្ឋានបាឡិ-២
7111 បដ្ឋានបាឡិ-៣
7112 បដ្ឋានបាឡិ-៤
7113 បដ្ឋានបាឡិ-៥
7201 ធម្មសង្គណិអដ្ឋកថា
7202 សម្មោហវិនោទនីអដ្ឋកថា
7203 បញ្ចបករណអដ្ឋកថា
7301 ធម្មសង្គណី-មូលដីកា
7302 វិភង្គ-មូលដីកា
7303 បញ្ចបករណ-មូលដីកា
7304 ធម្មសង្គណី-អនុដីកា
7305 បញ្ចបករណ-អនុដីកា
7306 អភិធម្មាវតារោ-នាមរូបបរិច្ឆេទោ
7307 អភិធម្មត្ថសង្គហោ
7308 អភិធម្មាវតារ-បុរាណដីកា
7309 អភិធម្មមាតិកាបាឡិ

한국인
팔리 대장경주석서부주석서기타
1101 빠라지카 빨리
1102 빠찟띠야 빨리
1103 마하왁가 빨리 (비나야)
1104 출라왁가 빨리
1105 빠리와라 빨리
1201 빠라지까깐다 앗타카타-1
1202 빠라지까깐다 앗타카타-2
1203 빠찟띠야 앗타카타
1204 마하왁가 앗타카타 (비나야)
1205 출라왁가 앗타카타
1206 빠리와라 앗타카타
1301 사랏타디빠니 띠까-1
1302 사랏타디빠니 띠까-2
1303 사랏타디빠니 띠까-3
1401 드베마띠까빨리
1402 위나야상가하 앗타카타
1403 와지라붓디 띠까
1404 위마띠위노다니 띠까-1
1405 위마띠위노다니 띠까-2
1406 위나야랑까라 띠까-1
1407 위나야랑까라 띠까-2
1408 깡카위따라니뿌라나 띠까
1409 위나야위닛차야-웃따라위닛차야
1410 위나야위닛차야 띠까-1
1411 위나야위닛차야 띠까-2
1412 빠찟땨디요자나빨리
1413 쿳닷시카-물라시카

8401 위숟디막가-1
8402 위숟디막가-2
8403 위숟디막가-마하띠까-1
8404 위숟디막가-마하띠까-2
8405 위숟디막가 니다나까타

8406 디가니까야 (뿌-위)
8407 맛지마니까야 (뿌-위)
8408 삼윳따니까야 (뿌-위)
8409 앙굳따라니까야 (뿌-위)
8410 위나야삐따까 (뿌-위)
8411 아비담마삐따까 (뿌-위)
8412 앗타카타 (뿌-위)
8413 니룻띠디빠니
8414 빠라맛타디빠니 상가하마하띠까빠타
8415 아누디빠니빠타
8416 빳타누ㄸ데사 디빠니빠타
8417 나막까라띠까
8418 마하빠나마빠타
8419 락카나또 붓다토마나가타
8420 수타완다나
8421 까말란자리
8422 지나랑까라
8423 빳자마두
8424 붓다구나가타왈리
8425 출라간타왕사
8427 사사나왕사
8426 마하왕사
8429 목갈라나뱌까라낭
8428 깟차야나뱌까라낭
8430 삿다니띠빠까라낭 (빠다말라)
8431 삿다니띠빠까라낭 (다두말라)
8432 빠다루빠싣디
8433 목갈라나빤찌까
8434 빠요가싣디빠타
8435 붇또다야빠타
8436 아비다나빠디피까빠타
8437 아비다나빠디피까띠까
8438 수보다랑까라빠타
8439 수보다랑까라띠까
8440 발라와따라 간티빠닷타위닛차야사라
8446 까위닷빠나니띠
8447 니띠만자리
8445 담마니띠
8444 마하라하니띠
8441 로까니띠
8442 숫딴따니띠
8443 수랏사띠니띠
8450 짜낙야니띠
8448 나라닥카디빠니
8449 짜뚜라락카디빠니
8451 라사와히니
8452 시마위소다니빠타
8453 웨산따라기띠
8454 목갈라나 붇띠위와라나빤찌까
8455 투빠왕사
8456 다타왕사
8457 다두빠타윌라시니야
8458 다두왕사
8459 핟타와나갈라위하라왕사
8460 지나짜리따야
8461 지나왕사디빵
8462 떼라까타하가타
8463 밀리다띠까
8464 빠다만자리
8465 빠다사다낭
8466 삿다빈두빠까라낭
8467 깟차야나다두만주사
8468 사만따꿋타완나나
2101 실락칸다왁가 빨리
2102 마하왁가 빨리 (디가)
2103 빠티까왁가 빨리
2201 실락칸다왁가 앗타카타
2202 마하왁가 앗타카타 (디가)
2203 빠티까왁가 앗타카타
2301 실락칸다왁가 띠까
2302 마하왁가 띠까 (디가)
2303 빠티까왁가 띠까
2304 실락칸다왁가-아비나와띠까-1
2305 실락칸다왁가-아비나와띠까-2
3101 물라빤나사 빨리
3102 맛지마빤나사 빨리
3103 우빠리빤나사 빨리
3201 물라빤나사 앗타카타-1
3202 물라빤나사 앗타카타-2
3203 맛지마빤나사 앗타카타
3204 우빠리빤나사 앗타카타
3301 물라빤나사 띠까
3302 맛지마빤나사 띠까
3303 우빠리빤나사 띠까
4101 사가타왁가 빨리
4102 니다나왁가 빨리
4103 칸다왁가 빨리
4104 살라야따나왁가 빨리
4105 마하왁가 빨리 (삼윳따)
4201 사가타왁가 앗타카타
4202 니다나왁가 앗타카타
4203 칸다왁가 앗타카타
4204 살라야따나왁가 앗타카타
4205 마하왁가 앗타카타 (삼윳따)
4301 사가타왁가 띠까
4302 니다나왁가 띠까
4303 칸다왁가 띠까
4304 살라야따나왁가 띠까
4305 마하왁가 띠까 (삼윳따)
5101 에까까니빠따 빨리
5102 두까니빠따 빨리
5103 띠까니빠따 빨리
5104 짜뚝까니빠따 빨리
5105 빤짜까니빠따 빨리
5106 착까니빠따 빨리
5107 삿따까니빠따 빨리
5108 앗타까디니빠따 빨리
5109 나와까니빠따 빨리
5110 다사까니빠따 빨리
5111 에까다사까니빠따 빨리
5201 에까까니빠따 앗타카타
5202 두까-띠까-짜뚝까니빠따 앗타카타
5203 빤짜까-착까-삿따까니빠따 앗타카타
5204 앗타까디니빠따 앗타카타
5301 에까까니빠따 띠까
5302 두까-띠까-짜뚝까니빠따 띠까
5303 빤짜까-착까-삿따까니빠따 띠까
5304 앗타까디니빠따 띠까
6101 쿳닥까빠타 빨리
6102 담마빠다 빨리
6103 우다나 빨리
6104 이띠웃따까 빨리
6105 숫따니빠따 빨리
6106 위마나왓투 빨리
6107 베따왓투 빨리
6108 테라가타 빨리
6109 테리가타 빨리
6110 아빠다나 빨리-1
6111 아빠다나 빨리-2
6112 붓다왕사 빨리
6113 짜리야삐따까 빨리
6114 자따까 빨리-1
6115 자따까 빨리-2
6116 마하닷데사 빨리
6117 출라닷데사 빨리
6118 빠티삼비다막가 빨리
6119 넷띠빠까라나 빨리
6120 밀린다빤하 빨리
6121 뻬따꼬빠데사 빨리
6201 쿳닥까빠타 앗타카타
6202 담마빠다 앗타카타-1
6203 담마빠다 앗타카타-2
6204 우다나 앗타카타
6205 이띠웃따까 앗타카타
6206 숫따니빠따 앗타카타-1
6207 숫따니빠따 앗타카타-2
6208 위마나왓투 앗타카타
6209 베따왓투 앗타카타
6210 테라가타 앗타카타-1
6211 테라가타 앗타카타-2
6212 테리가타 앗타카타
6213 아빠다나 앗타카타-1
6214 아빠다나 앗타카타-2
6215 붓다왕사 앗타카타
6216 짜리야삐따까 앗타카타
6217 자따까 앗타카타-1
6218 자따까 앗타카타-2
6219 자따까 앗타카타-3
6220 자따까 앗타카타-4
6221 자따까 앗타카타-5
6222 자따까 앗타카타-6
6223 자따까 앗타카타-7
6224 마하닷데사 앗타카타
6225 출라닷데사 앗타카타
6226 빠티삼비다막가 앗타카타-1
6227 빠티삼비다막가 앗타카타-2
6228 넷띠빠까라나 앗타카타
6301 넷띠빠까라나 띠까
6302 넷띠위바비니
7101 담마상가니 빨리
7102 위방가 빨리
7103 다뚜까타 빨리
7104 뿍갈라빤냣띠 빨리
7105 까타왓투 빨리
7106 야마까 빨리-1
7107 야마까 빨리-2
7108 야마까 빨리-3
7109 빳타나 빨리-1
7110 빳타나 빨리-2
7111 빳타나 빨리-3
7112 빳타나 빨리-4
7113 빳타나 빨리-5
7201 담마상가니 앗타카타
7202 삼모하위노다니 앗타카타
7203 빤짜빠까라나 앗타카타
7301 담마상가니-물라띠까
7302 위방가-물라띠까
7303 빤짜빠까라나-물라띠까
7304 담마상가니-아누띠까
7305 빤짜빠까라나-아누띠까
7306 아비담마와따로-나마루빠빠릳체도
7307 아비담맛타상가호
7308 아비담마와따라-뿌라나띠까
7309 아비담마마띠까빨리

ອັກສອນລາວ
ປາລີອັດຖະກະຖາຏີກາອັນຍາ
1101 ປາຣາຊິກະ ປາລີ
1102 ປາຈິດຕິຍະ ປາລີ
1103 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ວິໄນ)
1104 ຈູລະວັກຄະ ປາລີ
1105 ປະລິວາລະ ປາລີ
1201 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-1
1202 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-2
1203 ປາຈິດຕິຍະ ອັດຖະກະຖາ
1204 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ວິໄນ)
1205 ຈູລະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
1206 ປະລິວາລະ ອັດຖະກະຖາ
1301 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-1
1302 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-2
1303 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-3
1401 ທເວມາຕິກາປາລີ
1402 ວິນະຍະສັງຄະຫະ ອັດຖະກະຖາ
1403 ວະຊິລະພຸດທິ ຏີກາ
1404 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-1
1405 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-2
1406 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-1
1407 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-2
1408 ກັງຂາວິຕະຣະນີປຸຣານະ ຏີກາ
1409 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ-ອຸຕຕະຣະວິນິດສະຍະ
1410 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-1
1411 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-2
1412 ປາຈິຕະຍາທິໂຍຊະນາປາລີ
1413 ຂຸທະທະສິກຂາ-ມູລະສິກຂາ

8401 ວິສຸດທິມັກຄະ-1
8402 ວິສຸດທິມັກຄະ-2
8403 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-1
8404 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-2
8405 ວິສຸດທິມັກຄະ ນິທານະກະຖາ

8406 ທີຆະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ)
8407 ມັດຊິມະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ)
8408 ສັງຍຸຕຕະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ)
8409 ອັງຄຸຕຕະລະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ)
8410 ວິນະຍະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ)
8411 ອະພິທັມມະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ)
8412 ອັດຖະກະຖາ (ປຸ-ວິ)
8413 ນິລຸຕຕິທີປະນີ
8414 ປະຣະມັດຖະທີປະນີ ສັງຄະຫະມະຫາຏີກາປາຖະ
8415 ອະນຸທີປະນີປາຖະ
8416 ປັດຖານຸທເທສະ ທີປະນີປາຖະ
8417 ນະມັກກາລະຏີກາ
8418 ມະຫາປະຖາມະປາຖະ
8419 ລັກຂະນາໂຕ ພຸດທະຖະມະນາຄາຖາ
8420 ສຸຕະວັນທະນາ
8421 ກະມະລາຍຈະລິ
8422 ຊິນາລັງກາລະ
8423 ປັດຊະມະທຸ
8424 ພຸດທະຄຸນະຄາຖາວະລີ
8425 ຈູລະຄັນຖະວັງສະ
8426 ມະຫາວັງສະ
8427 ສາສະນະວັງສະ
8428 ກັດຈາຍະນະພະຍາກະລະນັງ
8429 ມົກຄັນທານະພະຍາກະລະນັງ
8430 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ປະທະມາລາ)
8431 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ຘາຕຸມາລາ)
8432 ປະທະຣູປະສິດທິ
8433 ໂມຄັນທານະປັນຈິກາ
8434 ປະໂຍຄະສິດທິປາຖະ
8435 ວຸຕະໂທຍະປາຖະ
8436 ອະພິທານະປະປະທີປິກາປາຖະ
8437 ອະພິທານະປະປະທີປິກາຏີກາ
8438 ສຸໂພທາລັງກາລະປາຖະ
8439 ສຸໂພທາລັງກາລະຏີກາ
8440 ພາລາວະຕາລະ ຄັນຖິປະທັດຖະວິນິດສະຍະສາລະ
8441 ໂລກະນີຕິ
8442 ສຸດຕັນຕະນີຕິ
8443 ສູລັດສະຕິນີຕິ
8444 ມະຫາລະຫະນີຕິ
8445 ທັມມະນີຕິ
8446 ກະວິທັບປະຖານີຕິ
8447 ນີຕິມັນຊະລີ
8448 ນະລະທັກຂະທີປະນີ
8449 ຈະຕຸຣາລັກຂະທີປະນີ
8450 ຈານັກຍະນີຕິ
8451 ລະສະວາຫິນີ
8452 ສີມາວິໂສທະນີປາຖະ
8453 ເວສສັນຕະລະຄີຕິ
8454 ໂມຄັນທານະ ວຸຕຕິວິວະລະນະປັນຈິກາ
8455 ຖູປະວັງສະ
8456 ທາຐາວັງສະ
8457 ຘາຕຸປາຖະວິລາສິນີຍາ
8458 ຘາຕຸວັງສະ
8459 ຫັດຖະວະນະຄັນລະວິຫາລະວັງສະ
8460 ຊິນະຈະລິຕະຍະ
8461 ຊິນະວັງສະທີປັງ
8462 ເຕລະກະຕາຫາຄາຖາ
8463 ມິລິທະຏີກາ
8464 ປະທະມັນຊະລີ
8465 ປະທະສາຘະນັງ
8466 ສັດທະພິນທຸປະກະລະນັງ
8467 ກັດຈາຍະນະຘາຕຸມັນຊຸສາ
8468 ສາມັນຕະກູຏະວັນນະນາ
2101 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ປາລີ
2102 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ທີຆະ)
2103 ປາຖິກະວັກຄະ ປາລີ
2201 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
2202 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ທີຆະ)
2203 ປາຖິກະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
2301 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ
2302 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ທີຆະ)
2303 ປາຖິກະວັກຄະ ຏີກາ
2304 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-1
2305 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-2
3101 ມູລະປັນຍາສະ ປາລີ
3102 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ປາລີ
3103 ອຸປະລິປັນຍາສະ ປາລີ
3201 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-1
3202 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-2
3203 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ
3204 ອຸປະລິປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ
3301 ມູລະປັນຍາສະ ຏີກາ
3302 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ຏີກາ
3303 ອຸປະລິປັນຍາສະ ຏີກາ
4101 ສະຄາຖາວັກຄະ ປາລີ
4102 ນິທານະວັກຄະ ປາລີ
4103 ຂັນທະວັກຄະ ປາລີ
4104 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ປາລີ
4105 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ສັງຍຸຕຕະ)
4201 ສະຄາຖາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
4202 ນິທານະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
4203 ຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
4204 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ
4205 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ສັງຍຸຕຕະ)
4301 ສະຄາຖາວັກຄະ ຏີກາ
4302 ນິທານະວັກຄະ ຏີກາ
4303 ຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ
4304 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ຏີກາ
4305 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ສັງຍຸຕຕະ)
5101 ເອກະກະນິປາຕະ ປາລີ
5102 ທຸກະນິປາຕະ ປາລີ
5103 ຕິກະນິປາຕະ ປາລີ
5104 ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ປາລີ
5105 ປັຈຈະກະນິປາຕະ ປາລີ
5106 ຉັກກະນິປາຕະ ປາລີ
5107 ສັດຕະກະນິປາຕະ ປາລີ
5108 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ປາລີ
5109 ນະວະກະນິປາຕະ ປາລີ
5110 ທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ
5111 ເອກາທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ
5201 ເອກະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ
5202 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ
5203 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ
5204 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ
5301 ເອກະກະນິປາຕະ ຏີກາ
5302 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ຏີກາ
5303 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ຏີກາ
5304 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ຏີກາ
6101 ຂຸທະທະກະປາຖະ ປາລີ
6102 ທຳມະປະທະ ປາລີ
6103 ອຸທານະ ປາລີ
6104 ອິຕິວຸຕຕະກະ ປາລີ
6105 ສຸດຕະນິປາຕະ ປາລີ
6106 ວິມານະວັດຖຸ ປາລີ
6107 ເປຕະວັດຖຸ ປາລີ
6108 ເຖລະຄາຖາ ປາລີ
6109 ເຖລີຄາຖາ ປາລີ
6110 ອະປະທານະ ປາລີ-1
6111 ອະປະທານະ ປາລີ-2
6112 ພຸດທະວັງສະ ປາລີ
6113 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ປາລີ
6114 ຊາຕະກະ ປາລີ-1
6115 ຊາຕະກະ ປາລີ-2
6116 ມະຫານິທເທສະ ປາລີ
6117 ຈູລະນິທເທສະ ປາລີ
6118 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ປາລີ
6119 ເນຕຕິປະກະລະນະ ປາລີ
6120 ມິລິນທະປັນຫາ ປາລີ
6121 ເປຏະກົປເທສະ ປາລີ
6201 ຂຸທະທະກະປາຖະ ອັດຖະກະຖາ
6202 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-1
6203 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-2
6204 ອຸທານະ ອັດຖະກະຖາ
6205 ອິຕິວຸຕຕະກະ ອັດຖະກະຖາ
6206 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-1
6207 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-2
6208 ວິມານະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ
6209 ເປຕະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ
6210 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-1
6211 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-2
6212 ເຖລີຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ
6213 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-1
6214 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-2
6215 ພຸດທະວັງສະ ອັດຖະກະຖາ
6216 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ອັດຖະກະຖາ
6217 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-1
6218 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-2
6219 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-3
6220 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-4
6221 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-5
6222 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-6
6223 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-7
6224 ມະຫານິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ
6225 ຈູລະນິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ
6226 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-1
6227 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-2
6228 ເນຕຕິປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ
6301 ເນຕຕິປະກະລະນະ ຏີກາ
6302 ເນຕຕິວິພາວິນີ
7101 ທຳມະສັງຄະນີ ປາລີ
7102 ວິພັງຄະ ປາລີ
7103 ຘາຕຸກະຖາ ປາລີ
7104 ປຸກຄະລະປັນຍັດຕິ ປາລີ
7105 ກະຖາວັດຖຸ ປາລີ
7106 ຍະມະກະ ປາລີ-1
7107 ຍະມະກະ ປາລີ-2
7108 ຍະມະກະ ປາລີ-3
7109 ປັດຖານະ ປາລີ-1
7110 ປັດຖານະ ປາລີ-2
7111 ປັດຖານະ ປາລີ-3
7112 ປັດຖານະ ປາລີ-4
7113 ປັດຖານະ ປາລີ-5
7201 ທຳມະສັງຄະນິ ອັດຖະກະຖາ
7202 ສັມໂມຫະວິໂນທະນີ ອັດຖະກະຖາ
7203 ປັຈຈະປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ
7301 ທຳມະສັງຄະນີ-ມູລະຏີກາ
7302 ວິພັງຄະ-ມູລະຏີກາ
7303 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ມູລະຏີກາ
7304 ທຳມະສັງຄະນີ-ອະນຸຏີກາ
7305 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ອະນຸຏີກາ
7306 ອະພິທັມມາວະຕາໂຣ-ນາມະຣູປະປະຣິຈເທໂທ
7307 ອະພິທັມມັດຖະສັງຄະໂຫ
7308 ອະພິທັມມາວະຕາລະ-ປຸຣານະຏີກາ
7309 ອະພິທັມມາມາຕິກາປາລີ

मराठी
पाळीअट्ठकथाटीकाअन्य
1101 पाराजिक पाळी
1102 पाचित्तिय पाळी
1103 महावग्ग पाळी (विनय)
1104 चूळवग्ग पाळी
1105 परिवार पाळी
1201 पाराजिककंड अट्ठकथा-१
1202 पाराजिककंड अट्ठकथा-२
1203 पाचित्तिय अट्ठकथा
1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय)
1205 चूळवग्ग अट्ठकथा
1206 परिवार अट्ठकथा
1301 सारत्थदीपनी टीका-१
1302 सारत्थदीपनी टीका-२
1303 सारत्थदीपनी टीका-३
1401 द्वेमातिकापाळी
1402 विनयसंगह अट्ठकथा
1403 वजिरबुद्धि टीका
1404 विमतिविनोदनी टीका-१
1405 विमतिविनोदनी टीका-२
1406 विनयालंकार टीका-१
1407 विनयालंकार टीका-२
1408 कंखावितरणीपुराण टीका
1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय
1410 विनयविनिच्छय टीका-१
1411 विनयविनिच्छय टीका-२
1412 पाचित्यादियोजनापाळी
1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा

8401 विसुद्धिमग्ग-१
8402 विसुद्धिमग्ग-२
8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-१
8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-२
8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा

8406 दीघनिकाय (पु-वि)
8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि)
8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि)
8409 अंगुत्तरनिकाय (पु-वि)
8410 विनयपिटक (पु-वि)
8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि)
8412 अट्ठकथा (पु-वि)
8413 निरुत्तिदीपनी
8414 परमत्थदीपनी संगहमहाटीकापाठ
8415 अनुदीपनीपाठ
8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ
8417 नमक्कारटीका
8418 महापणामपाठ
8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा
8420 सुतवंदना
8421 कमलांजलि
8422 जिनालंकार
8423 पज्जमधु
8424 बुद्धगुणगाथावली
8425 चूळगंथवंस
8426 महावंस
8427 सासनवंस
8428 कच्चायनव्याकरणं
8429 मोग्गल्लानव्याकरणं
8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला)
8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला)
8432 पदरूपसिद्धि
8433 मोग्गल्लानपंचिका
8434 पयोगसिद्धिपाठ
8435 वुत्तोदयपाठ
8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ
8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका
8438 सुबोधालंकारपाठ
8439 सुबोधालंकारटीका
8440 बालावतार गंठिपदत्थविनिच्छयसार
8441 लोकनीति
8442 सुत्तंतनीति
8443 सूरस्सतीनीति
8444 महारहनीति
8445 धम्मनीति
8446 कविदप्पणनीति
8447 नीतिमंजरी
8448 नरदक्खदीपनी
8449 चतुरारक्खदीपनी
8450 चाणक्यनीति
8451 रसवाहिनी
8452 सीमाविसोधनीपाठ
8453 वेस्संतरगीति
8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपंचिका
8455 थूपवंस
8456 दाठावंस
8457 धातुपाठविलासिनिया
8458 धातुवंस
8459 हत्थवनगल्लविहारवंस
8460 जिनचरितय
8461 जिनवंसदीपं
8462 तेलकटाहगाथा
8463 मिलिदटीका
8464 पदमंजरी
8465 पदसाधनं
8466 सद्दबिंदुपकरणं
8467 कच्चायनधातुमंजुसा
8468 सामंतकूटवण्णना
2101 सीलक्खंधवग्ग पाळी
2102 महावग्ग पाळी (दीघ)
2103 पाथिकवग्ग पाळी
2201 सीलक्खंधवग्ग अट्ठकथा
2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ)
2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा
2301 सीलक्खंधवग्ग टीका
2302 महावग्ग टीका (दीघ)
2303 पाथिकवग्ग टीका
2304 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-१
2305 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-२
3101 मूलपण्णास पाळी
3102 मज्झिमपण्णास पाळी
3103 उपरिपण्णास पाळी
3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-१
3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-२
3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा
3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा
3301 मूलपण्णास टीका
3302 मज्झिमपण्णास टीका
3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळी
4102 निदानवग्ग पाळी
4103 खंधवग्ग पाळी
4104 सळायतनवग्ग पाळी
4105 महावग्ग पाळी (संयुत्त)
4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा
4202 निदानवग्ग अट्ठकथा
4203 खंधवग्ग अट्ठकथा
4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा
4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)
4301 सगाथावग्ग टीका
4302 निदानवग्ग टीका
4303 खंधवग्ग टीका
4304 सळायतनवग्ग टीका
4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळी
5102 दुकनिपात पाळी
5103 तिकनिपात पाळी
5104 चतुक्कनिपात पाळी
5105 पंचकनिपात पाळी
5106 छक्कनिपात पाळी
5107 सत्तकनिपात पाळी
5108 अट्ठकादिनिपात पाळी
5109 नवकनिपात पाळी
5110 दसकनिपात पाळी
5111 एकादसकनिपात पाळी
5201 एककनिपात अट्ठकथा
5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा
5203 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा
5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा
5301 एककनिपात टीका
5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका
5303 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात टीका
5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळी
6102 धम्मपद पाळी
6103 उदान पाळी
6104 इतिवुत्तक पाळी
6105 सुत्तनिपात पाळी
6106 विमानवत्थु पाळी
6107 पेतवत्थु पाळी
6108 थेरगाथा पाळी
6109 थेरीगाथा पाळी
6110 अपदान पाळी-१
6111 अपदान पाळी-२
6112 बुद्धवंस पाळी
6113 चरियापिटक पाळी
6114 जातक पाळी-१
6115 जातक पाळी-२
6116 महानिद्देस पाळी
6117 चूळनिद्देस पाळी
6118 पटिसंभिदामग्ग पाळी
6119 नेत्तिप्पकरण पाळी
6120 मिलिंदपंह पाळी
6121 पेटकोपदेस पाळी
6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा
6202 धम्मपद अट्ठकथा-१
6203 धम्मपद अट्ठकथा-२
6204 उदान अट्ठकथा
6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा
6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-१
6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-२
6208 विमानवत्थु अट्ठकथा
6209 पेतवत्थु अट्ठकथा
6210 थेरगाथा अट्ठकथा-१
6211 थेरगाथा अट्ठकथा-२
6212 थेरीगाथा अट्ठकथा
6213 अपदान अट्ठकथा-१
6214 अपदान अट्ठकथा-२
6215 बुद्धवंस अट्ठकथा
6216 चरियापिटक अट्ठकथा
6217 जातक अट्ठकथा-१
6218 जातक अट्ठकथा-२
6219 जातक अट्ठकथा-३
6220 जातक अट्ठकथा-४
6221 जातक अट्ठकथा-५
6222 जातक अट्ठकथा-६
6223 जातक अट्ठकथा-७
6224 महानिद्देस अट्ठकथा
6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा
6226 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-१
6227 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-२
6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा
6301 नेत्तिप्पकरण टीका
6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसंगणी पाळी
7102 विभंग पाळी
7103 धातुकथा पाळी
7104 पुग्गलपंयत्ति पाळी
7105 कथावत्थु पाळी
7106 यमक पाळी-१
7107 यमक पाळी-२
7108 यमक पाळी-३
7109 पट्ठान पाळी-१
7110 पट्ठान पाळी-२
7111 पट्ठान पाळी-३
7112 पट्ठान पाळी-४
7113 पट्ठान पाळी-५
7201 धम्मसंगणि अट्ठकथा
7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा
7203 पंचपकरण अट्ठकथा
7301 धम्मसंगणी-मूलटीका
7302 विभंग-मूलटीका
7303 पंचपकरण-मूलटीका
7304 धम्मसंगणी-अनुटीका
7305 पंचपकरण-अनुटीका
7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो
7307 अभिधम्मत्थसंगहो
7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका
7309 अभिधम्ममातिकापाळी

မြန်မာ
ပါဠိတော်အဋ္ဌကထာဋီကာအခြား
1101 ပါရာဇိက ပါဠိ
1102 ပါစိတ္တိယ ပါဠိ
1103 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဝိနယ)
1104 စူဠဝဂ္ဂ ပါဠိ
1105 ပရိဝါရ ပါဠိ
1201 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၁
1202 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၂
1203 ပါစိတ္တိယ အဋ္ဌကထာ
1204 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဝိနယ)
1205 စူဠဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
1206 ပရိဝါရ အဋ္ဌကထာ
1301 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၁
1302 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၂
1303 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၃
1401 ဒွေမာတိကာပါဠိ
1402 ဝိနယသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ
1403 ဝဇိရဗုဒ္ဓိ ဋီကာ
1404 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၁
1405 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၂
1406 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၁
1407 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၂
1408 ကင်္ခာဝိတရဏီပုရာဏ ဋီကာ
1409 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ-ဥတ္တရဝိနိစ္ဆယ
1410 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၁
1411 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၂
1412 ပါစိတျာဒိယောဇနာပါဠိ
1413 ခုဒ္ဒသိက္ခာ-မူလသိက္ခာ

8401 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၁
8402 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၂
8403 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၁
8404 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၂
8405 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ နိဒါနကထာ

8406 ဒီဃနိကာယ (ပု-ဝိ)
8407 မဇ္ဈိမနိကာယ (ပု-ဝိ)
8408 သံယုတ္တနိကာယ (ပု-ဝိ)
8409 အင်္ဂုတ္တရနိကာယ (ပု-ဝိ)
8410 ဝိနယပိဋက (ပု-ဝိ)
8411 အဘိဓမ္မပိဋက (ပု-ဝိ)
8412 အဋ္ဌကထာ (ပု-ဝိ)
8413 နိရုတ္တိဒီပနီ
8414 ပရမတ္ထဒီပနီ သင်္ဂဟမဟာဋီကာပါဌ
8415 အနုဒီပနီပါဌ
8416 ပဋ္ဌာနုဒ္ဒေသ ဒီပနီပါဌ
8417 နမက္ကာရဋီကာ
8418 မဟာပဏာမပါဌ
8419 လက္ခဏာတော ဗုဒ္ဓထောမနာဂါထာ
8420 သုတဝန္ဒနာ
8421 ကမလာဉ္ဇလိ
8422 ဇိနာလင်္ကာရ
8423 ပဇ္ဇမဓု
8424 ဗုဒ္ဓဂုဏဂါထာဝလီ
8425 စူဠဂန္ထဝံသ
8427 သာသနဝံသ
8426 မဟာဝံသ
8429 မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏံ
8428 ကစ္စာယနဗျာကရဏံ
8430 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ပဒမာလာ)
8431 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ဓါတုမာလာ)
8432 ပဒရူပသိဒ္ဓိ
8433 မောဂလ္လာနပဉ္စိကာ
8434 ပယောဂသိဒ္ဓိပါဌ
8435 ဝုတ္တောဒယပါဌ
8436 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာပါဌ
8437 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာဋီကာ
8438 သုဗောဓါလင်္ကာရပါဌ
8439 သုဗောဓါလင်္ကာရဋီကာ
8440 ဗာလာဝတာရ ဂဏ္ဌိပဒတ္ထဝိနိစ္ဆယသာရ
8446 ကဝိဒပ္ပဏနီတိ
8447 နီတိမဉ္ဇရီ
8445 ဓမ္မနီတိ
8444 မဟာရဟနီတိ
8441 လောကနီတိ
8442 သုတ္တန္တနီတိ
8443 သူရဿတိနီတိ
8450 စာဏကျနီတိ
8448 နရဒက္ခဒီပနီ
8449 စတုရာရက္ခဒီပနီ
8451 ရသဝါဟိနီ
8452 သီမဝိသောဓနီပါဌ
8453 ဝေဿန္တရဂီတိ
8454 မောဂ္ဂလ္လာန ဝုတ္တိဝိဝရဏပဉ္စိကာ
8455 ထူပဝံသ
8456 ဒါဌာဝံသ
8457 ဓါတုပါဌဝိလာသိနိယာ
8458 ဓါတုဝံသ
8459 ဟတ္ထဝနဂလ္လဝိဟာရဝံသ
8460 ဇိနစရိတယ
8461 ဇိနဝံသဒီပံ
8462 တေလကဋာဟဂါထာ
8463 မိလိဒဋီကာ
8464 ပဒမဉ္ဇရီ
8465 ပဒသာဓနံ
8466 သဒ္ဒဗိန္ဒုပကရဏံ
8467 ကစ္စာယနဓါတုမဉ္ဇုသာ
8468 သာမန္တကူဋဝဏ္ဏနာ
2101 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ
2102 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဒီဃ)
2103 ပါထိကဝဂ္ဂ ပါဠိ
2201 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
2202 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဒီဃ)
2203 ပါထိကဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
2301 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ
2302 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (ဒီဃ)
2303 ပါထိကဝဂ္ဂ ဋီကာ
2304 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၁
2305 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၂
3101 မူလပဏ္ဏာသ ပါဠိ
3102 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ပါဠိ
3103 ဥပရိပဏ္ဏာသ ပါဠိ
3201 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၁
3202 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၂
3203 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ
3204 ဥပရိပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ
3301 မူလပဏ္ဏာသ ဋီကာ
3302 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ဋီကာ
3303 ဥပရိပဏ္ဏာသ ဋီကာ
4101 သဂါထာဝဂ္ဂ ပါဠိ
4102 နိဒါနဝဂ္ဂ ပါဠိ
4103 ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ
4104 သဠာယတနဝဂ္ဂ ပါဠိ
4105 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (သံယုတ္တ)
4201 သဂါထာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
4202 နိဒါနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
4203 ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
4204 သဠာယတနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ
4205 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (သံယုတ္တ)
4301 သဂါထာဝဂ္ဂ ဋီကာ
4302 နိဒါနဝဂ္ဂ ဋီကာ
4303 ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ
4304 သဠာယတနဝဂ္ဂ ဋီကာ
4305 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (သံယုတ္တ)
5101 ဧကကနိပါတ ပါဠိ
5102 ဒုကနိပါတ ပါဠိ
5103 တိကနိပါတ ပါဠိ
5104 စတုက္ကနိပါတ ပါဠိ
5105 ပဉ္စကနိပါတ ပါဠိ
5106 ဆက္ကနိပါတ ပါဠိ
5107 သတ္တကနိပါတ ပါဠိ
5108 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ပါဠိ
5109 နဝကနိပါတ ပါဠိ
5110 ဒသကနိပါတ ပါဠိ
5111 ဧကာဒသကနိပါတ ပါဠိ
5201 ဧကကနိပါတ အဋ္ဌကထာ
5202 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ အဋ္ဌကထာ
5203 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ အဋ္ဌကထာ
5204 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ အဋ္ဌကထာ
5301 ဧကကနိပါတ ဋီကာ
5302 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ ဋီကာ
5303 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ ဋီကာ
5304 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ဋီကာ
6101 ခုဒ္ဒကပါဌ ပါဠိ
6102 ဓမ္မပဒ ပါဠိ
6103 ဥဒါန ပါဠိ
6104 ဣတိဝုတ္တက ပါဠိ
6105 သုတ္တနိပါတ ပါဠိ
6106 ဝိမာနဝတ္ထု ပါဠိ
6107 ပေတဝတ္ထု ပါဠိ
6108 ထေရဂါထာ ပါဠိ
6109 ထေရီဂါထာ ပါဠိ
6110 အပဒါန ပါဠိ-၁
6111 အပဒါန ပါဠိ-၂
6112 ဗုဒ္ဓဝံသ ပါဠိ
6113 စရိယာပိဋက ပါဠိ
6114 ဇာတက ပါဠိ-၁
6115 ဇာတက ပါဠိ-၂
6116 မဟာနိဒ္ဒေသ ပါဠိ
6117 စူဠနိဒ္ဒေသ ပါဠိ
6118 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ ပါဠိ
6119 နေတ္တိပ္ပကရဏ ပါဠိ
6120 မိလိန္ဒပဉှ ပါဠိ
6121 ပေဋကောပဒေသ ပါဠိ
6201 ခုဒ္ဒကပါဌ အဋ္ဌကထာ
6202 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၁
6203 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၂
6204 ဥဒါန အဋ္ဌကထာ
6205 ဣတိဝုတ္တက အဋ္ဌကထာ
6206 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၁
6207 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၂
6208 ဝိမာနဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ
6209 ပေတဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ
6210 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၁
6211 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၂
6212 ထေရီဂါထာ အဋ္ဌကထာ
6213 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၁
6214 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၂
6215 ဗုဒ္ဓဝံသ အဋ္ဌကထာ
6216 စရိယာပိဋက အဋ္ဌကထာ
6217 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၁
6218 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၂
6219 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၃
6220 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၄
6221 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၅
6222 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၆
6223 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၇
6224 မဟာနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ
6225 စူဠနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ
6226 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၁
6227 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၂
6228 နေတ္တိပ္ပကရဏ အဋ္ဌကထာ
6301 နေတ္တိပ္ပကရဏ ဋီကာ
6302 နေတ္တိဝိဘာဝိနီ
7101 ဓမ္မသင်္ဂဏီ ပါဠိ
7102 ဝိဘင်္ဂ ပါဠိ
7103 ဓါတုကထာ ပါဠိ
7104 ပုဂ္ဂလပညတ္တိ ပါဠိ
7105 ကထာဝတ္ထု ပါဠိ
7106 ယမက ပါဠိ-၁
7107 ယမက ပါဠိ-၂
7108 ယမက ပါဠိ-၃
7109 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၁
7110 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၂
7111 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၃
7112 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၄
7113 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၅
7201 ဓမ္မသင်္ဂဏိ အဋ္ဌကထာ
7202 သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာ
7203 ပဉ္စပကရဏ အဋ္ဌကထာ
7301 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-မူလဋီကာ
7302 ဝိဘင်္ဂ-မူလဋီကာ
7303 ပဉ္စပကရဏ-မူလဋီကာ
7304 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-အနုဋီကာ
7305 ပဉ္စပကရဏ-အနုဋီကာ
7306 အဘိဓမ္မာဝတာရော-နာမရူပပရိစ္ဆေဒေါ
7307 အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟော
7308 အဘိဓမ္မာဝတာရ-ပုရာဏဋီကာ
7309 အဘိဓမ္မမာတိကာပါဠိ

português
PáliAṭṭhakathāṬīkāOutro
1101 Ofensas Graves (Pārājika)
1102 Ofensas Leves (Pācittiya)
1103 Grande Seção do Vīnaya (Mahāvagga)
1104 Pequena Seção do Vīnaya (Cūḷavagga)
1105 Apêndice do Vīnaya (Parivāra)
1201 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 1
1202 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 2
1203 Comentário das Ofensas Leves
1204 Comentário da Grande Seção do Vīnaya
1205 Comentário da Pequena Seção do Vīnaya
1206 Comentário do Apêndice do Vīnaya
1301 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 1
1302 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 2
1303 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 3
1401 Texto das Duas Matrizes
1402 Comentário do Compêndio do Vīnaya
1403 Subcomentário de Vajirabuddhi
1404 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 1
1405 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 2
1406 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 1
1407 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 2
1408 Antigo Subcomentário que Supera Dúvidas
1409 Decisão sobre o Vīnaya e Decisão Superior
1410 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 1
1411 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 2
1412 Texto da Aplicação das Regras
1413 Pequeno Treinamento e Treinamento Fundamental

8401 Caminho da Purificação - Vol. 1
8402 Caminho da Purificação - Vol. 2
8403 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 1
8404 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 2
8405 História da Origem do Caminho da Purificação

8406 Coleção dos Longos Discursos (índice Pāli-Vietnamita)
8407 Coleção dos Discursos Médios (índice Pāli-Vietnamita)
8408 Coleção dos Discursos Agrupados (índice Pāli-Vietnamita)
8409 Coleção dos Discursos Numerados (índice Pāli-Vietnamita)
8410 Cesto da Disciplina (índice Pāli-Vietnamita)
8411 Cesto do Abhidhamma (índice Pāli-Vietnamita)
8412 Comentários (índice Pāli-Vietnamita)
8413 Elucidação da Etimologia
8414 Grande Subcomentário do Compêndio que Elucida o Sentido Supremo
8415 Texto do Subcomentário Elucidativo
8416 Texto Elucidativo sobre a Exposição das Condições
8417 Subcomentário da Saudação
8418 Grande Texto de Saudação
8419 Versos de Louvor a Buda pelos Sinais
8420 Saudação com Recitação
8421 Oferenda de Lótus
8422 Ornamento dos Vencedores
8423 Mel dos Versos
8424 Coleção de Versos sobre as Qualidades de Buda
8425 Pequena Crônica dos Livros
8427 Crônica do Ensinamento
8426 Grande Crônica
8429 Gramática de Moggallāna
8428 Gramática de Kaccāyana
8430 Tratado sobre a Gramática - Série de Palavras
8431 Tratado sobre a Gramática - Série de Raízes
8432 Realização das Formas das Palavras
8433 Comentário de Moggallāna
8434 Texto sobre a Realização da Aplicação
8435 Texto sobre a Origem dos Versos
8436 Texto do Dicionário Iluminado
8437 Subcomentário do Dicionário Iluminado
8438 Texto sobre o Ornamento da Boa Compreensão
8439 Subcomentário do Ornamento da Boa Compreensão
8440 Essência da Decisão sobre os Termos do Glossário de Bālāvatāra
8446 Ética do Poeta
8447 Coleção de Ética
8445 Ética do Dhamma
8444 Grande Ética Secreta
8441 Ética do Mundo
8442 Ética dos Suttas
8443 Ética do Herói
8450 Ética de Cāṇakya
8448 Elucidação sobre os Perigos para os Homens
8449 Elucidação sobre as Quatro Proteções
8451 O Fluxo do Sabor - Histórias Edificantes
8452 Texto sobre a Purificação dos Limites
8453 Canto de Vessantara
8454 Explicação do Comentário de Moggallāna
8455 Crônica das Estupas
8456 Crônica da Relíquia do Dente
8457 O Esplendor da Leitura dos Elementos
8458 Crônica das Relíquias
8459 Crônica do Mosteiro de Hatthavanagalla
8460 História do Vencedor
8461 Ilha da Linhagem dos Vencedores
8462 Versos da Panela de Óleo
8463 Subcomentário de Milinda
8464 Cacho de Flores de Palavras
8465 Realização das Palavras
8466 Tratado sobre os Pontos da Gramática
8467 Coleção de Raízes de Kaccāyana
8468 Descrição do Pico de Sāmantakūṭa
2101 Seção da Moralidade - Dīgha
2102 Grande Seção - Dīgha
2103 Seção de Pāthika - Dīgha
2201 Comentário da Seção da Moralidade - Dīgha
2202 Comentário da Grande Seção - Dīgha
2203 Comentário da Seção de Pāthika - Dīgha
2301 Subcomentário da Seção da Moralidade - Dīgha
2302 Subcomentário da Grande Seção - Dīgha
2303 Subcomentário da Seção de Pāthika - Dīgha
2304 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 1
2305 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 2
3101 Cinquenta Discursos Fundamentais - Majjhima
3102 Cinquenta Discursos Médios - Majjhima
3103 Cinquenta Discursos Superiores - Majjhima
3201 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 1
3202 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 2
3203 Comentário dos Cinquenta Médios
3204 Comentário dos Cinquenta Superiores
3301 Subcomentário dos Cinquenta Fundamentais
3302 Subcomentário dos Cinquenta Médios
3303 Subcomentário dos Cinquenta Superiores
4101 Seção com Versos - Saṃyutta
4102 Seção das Causas - Saṃyutta
4103 Seção dos Agregados - Saṃyutta
4104 Seção das Seis Bases dos Sentidos - Saṃyutta
4105 Grande Seção - Saṃyutta
4201 Comentário da Seção com Versos - Saṃyutta
4202 Comentário da Seção das Causas - Saṃyutta
4203 Comentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta
4204 Comentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta
4205 Comentário da Grande Seção - Saṃyutta
4301 Subcomentário da Seção com Versos - Saṃyutta
4302 Subcomentário da Seção das Causas - Saṃyutta
4303 Subcomentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta
4304 Subcomentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta
4305 Subcomentário da Grande Seção - Saṃyutta
5101 Grupos de Um - Aṅguttara
5102 Grupos de Dois - Aṅguttara
5103 Grupos de Três - Aṅguttara
5104 Grupos de Quatro - Aṅguttara
5105 Grupos de Cinco - Aṅguttara
5106 Grupos de Seis - Aṅguttara
5107 Grupos de Sete - Aṅguttara
5108 Grupos de Oito, etc. - Aṅguttara
5109 Grupos de Nove - Aṅguttara
5110 Grupos de Dez - Aṅguttara
5111 Grupos de Onze - Aṅguttara
5201 Comentário dos Grupos de Um - Aṅguttara
5202 Comentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro
5203 Comentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete
5204 Comentário dos Grupos de Oito, etc.
5301 Subcomentário dos Grupos de Um - Aṅguttara
5302 Subcomentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro
5303 Subcomentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete
5304 Subcomentário dos Grupos de Oito, etc.
6101 Pequena Leitura (Khuddakapāṭha)
6102 Versos do Dhamma (Dhammapada)
6103 Exclamações Inspiradas (Udāna)
6104 Assim Foi Dito (Itivuttaka)
6105 Coleção de Discursos (Suttanipāta)
6106 Histórias das Mansões Celestiais
6107 Histórias dos Fantasmas
6108 Versos dos Monges Anciãos
6109 Versos das Monjas Anciãs
6110 Histórias Passadas - Vol. 1
6111 Histórias Passadas - Vol. 2
6112 História dos Budas (Buddhavaṃsa)
6113 Cesto das Condutas (Cariyāpiṭaka)
6114 Histórias de Nascimentos - Vol. 1
6115 Histórias de Nascimentos - Vol. 2
6116 Grande Exposição (Mahāniddesa)
6117 Pequena Exposição (Cūḷaniddesa)
6118 Caminho da Discriminação Analítica
6119 O Guia (Nettippakaraṇa)
6120 As Perguntas de Milinda
6121 Instrução do Cesto (Peṭakopadesa)
6201 Comentário da Pequena Leitura
6202 Comentário do Dhammapada - Vol. 1
6203 Comentário do Dhammapada - Vol. 2
6204 Comentário do Udāna
6205 Comentário do Itivuttaka
6206 Comentário do Suttanipāta - Vol. 1
6207 Comentário do Suttanipāta - Vol. 2
6208 Comentário das Histórias das Mansões
6209 Comentário das Histórias dos Fantasmas
6210 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 1
6211 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 2
6212 Comentário dos Versos das Monjas
6213 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 1
6214 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 2
6215 Comentário da História dos Budas
6216 Comentário do Cesto das Condutas
6217 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 1
6218 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 2
6219 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 3
6220 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 4
6221 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 5
6222 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 6
6223 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 7
6224 Comentário da Grande Exposição
6225 Comentário da Pequena Exposição
6226 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 1
6227 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 2
6228 Comentário do Guia
6301 Subcomentário do Guia
6302 Elucidação do Guia
7101 Enumeração dos Fenômenos (Dhammasaṅgaṇī)
7102 Análise (Vibhaṅga)
7103 Discurso sobre os Elementos (Dhātukathā)
7104 Designação das Pessoas (Puggalapaññatti)
7105 Pontos da Discussão (Kathāvatthu)
7106 O Livro dos Pares - Vol. 1
7107 O Livro dos Pares - Vol. 2
7108 O Livro dos Pares - Vol. 3
7109 Condições de Originação - Vol. 1
7110 Condições de Originação - Vol. 2
7111 Condições de Originação - Vol. 3
7112 Condições de Originação - Vol. 4
7113 Condições de Originação - Vol. 5
7201 Comentário da Enumeração dos Fenômenos
7202 Comentário que Dissipa a Confusão
7203 Comentário dos Cinco Tratados
7301 Subcomentário Principal da Enumeração dos Fenômenos
7302 Subcomentário Principal da Análise
7303 Subcomentário Principal dos Cinco Tratados
7304 Subcomentário Secundário da Enumeração dos Fenômenos
7305 Subcomentário Secundário dos Cinco Tratados
7306 Introdução ao Abhidhamma - Análise de Nome e Forma
7307 Compêndio do Abhidhamma
7308 Antigo Subcomentário da Introdução ao Abhidhamma
7309 Matriz do Abhidhamma

русский
Палийский канонКомментарииСубкомментарииДругое
1101 Параджика-пали
1102 Пачиттия-пали
1103 Махавагга-пали (Виная)
1104 Чулавагга-пали
1105 Паривара-пали
1201 Параджиканда-аттхакатха-1
1202 Параджиканда-аттхакатха-2
1203 Пачиттия-аттхакатха
1204 Махавагга-аттхакатха (Виная)
1205 Чулавагга-аттхакатха
1206 Паривара-аттхакатха
1301 Сараттхадипани-тика-1
1302 Сараттхадипани-тика-2
1303 Сараттхадипани-тика-3
1401 Двематика-пали
1402 Винаясангаха-аттхакатха
1403 Ваджирабуддхи-тика
1404 Вимативинодани-тика-1
1405 Вимативинодани-тика-2
1406 Винаяланкара-тика-1
1407 Винаяланкара-тика-2
1408 Канкхавитаранипурана-тика
1409 Винаявиниччая-уттаравиниччая
1410 Винаявиниччая-тика-1
1411 Винаявиниччая-тика-2
1412 Пачиттиядийоджана-пали
1413 Кхуддасиккха-муласиккха

8401 Висуддхимагга-1
8402 Висуддхимагга-2
8403 Висуддхимагга-махатика-1
8404 Висуддхимагга-махатика-2
8405 Висуддхимагга-ниданакатха

8406 Дигханикая (пу-ви)
8407 Мадджхиманикая (пу-ви)
8408 Самъюттаникая (пу-ви)
8409 Ангуттараникая (пу-ви)
8410 Винаяпитака (пу-ви)
8411 Абхидхаммапитака (пу-ви)
8412 Аттхакатха (пу-ви)
8413 Нируттидипани
8414 Параматтхадипани Сангахамахатикапатха
8415 Анудипанипатха
8416 Паттхануддеса дипанипатха
8417 Намаккаратика
8418 Махапанамапатха
8419 Лаккханато буддхатхоманагатха
8420 Сутавандана
8421 Камаланджали
8422 Джиналанкара
8423 Паджамадху
8424 Буддхагунагатхавали
8425 Чулагантхавамса
8427 Сасанавамса
8426 Махавамса
8429 Моггалланабьякарана
8428 Каччаянабьякарана
8430 Садданитиппакарана (падамала)
8431 Садданитиппакарана (дхатумала)
8432 Падарупасиддхи
8433 Могалланапанчика
8434 Пайогасиддхипатха
8435 Вуттодаяпатха
8436 Абхидханаппадипикапатха
8437 Абхидханаппадипикатика
8438 Субодхаланкарапатха
8439 Субодхаланкаратика
8440 Балаватара гантхипадаттхавиниччаясара
8446 Кавидаппананити
8447 Нитиманджари
8445 Дхамманити
8444 Махараханити
8441 Локанити
8442 Суттантанити
8443 Сурассатинити
8450 Чанакьянити
8448 Нарадаккхадипани
8449 Чатурараккхадипани
8451 Расавахини
8452 Симависодханипатха
8453 Вессантарагити
8454 Моггаллана вуттививаранапанчика
8455 Тхупавамса
8456 Датхавамса
8457 Дхатупатхавиласиния
8458 Дхатувамса
8459 Хаттхаванагаллавихаравамса
8460 Джиначаритая
8461 Джинавамсадипа
8462 Телакатахагатха
8463 Милидатика
8464 Падаманджари
8465 Падасадхана
8466 Саддабиндупакарана
8467 Каччаянадхатуманджуса
8468 Самантакутаваннана
2101 Силаккхандхавагга-пали
2102 Махавагга-пали (Дигха)
2103 Патхикавагга-пали
2201 Силаккхандхавагга-аттхакатха
2202 Махавагга-аттхакатха (Дигха)
2203 Патхикавагга-аттхакатха
2301 Силаккхандхавагга-тика
2302 Махавагга-тика (Дигха)
2303 Патхикавагга-тика
2304 Силаккхандхавагга-абхинаватика-1
2305 Силаккхандхавагга-абхинаватика-2
3101 Мулапаннаса-пали
3102 Мадджхимапаннаса-пали
3103 Упарипаннаса-пали
3201 Мулапаннаса-аттхакатха-1
3202 Мулапаннаса-аттхакатха-2
3203 Мадджхимапаннаса-аттхакатха
3204 Упарипаннаса-аттхакатха
3301 Мулапаннаса-тика
3302 Мадджхимапаннаса-тика
3303 Упарипаннаса-тика
4101 Сагатхавагга-пали
4102 Ниданавагга-пали
4103 Кхандхавагга-пали
4104 Салаятанавагга-пали
4105 Махавагга-пали (Самъютта)
4201 Сагатхавагга-аттхакатха
4202 Ниданавагга-аттхакатха
4203 Кхандхавагга-аттхакатха
4204 Салаятанавагга-аттхакатха
4205 Махавагга-аттхакатха (Самъютта)
4301 Сагатхавагга-тика
4302 Ниданавагга-тика
4303 Кхандхавагга-тика
4304 Салаятанавагга-тика
4305 Махавагга-тика (Самъютта)
5101 Экаканипата-пали
5102 Дуканипата-пали
5103 Тиканипата-пали
5104 Чатукканипата-пали
5105 Панчаканипата-пали
5106 Чхакканипата-пали
5107 Саттаканипата-пали
5108 Аттхакадинипата-пали
5109 Наваканипата-пали
5110 Дасаканипата-пали
5111 Экадасаканипата-пали
5201 Экаканипата-аттхакатха
5202 Дука-тика-чатукканипата-аттхакатха
5203 Панчака-чхакка-саттаканипата-аттхакатха
5204 Аттхакадинипата-аттхакатха
5301 Экаканипата-тика
5302 Дука-тика-чатукканипата-тика
5303 Панчака-чхакка-саттаканипата-тика
5304 Аттхакадинипата-тика
6101 Кхуддакапатха-пали
6102 Дхаммапада-пали
6103 Удана-пали
6104 Итивуттака-пали
6105 Суттанипата-пали
6106 Виманаваттху-пали
6107 Петаваттху-пали
6108 Тхерагатха-пали
6109 Тхеригатха-пали
6110 Ападана-пали-1
6111 Ападана-пали-2
6112 Буддхавамса-пали
6113 Чарияпитака-пали
6114 Джатака-пали-1
6115 Джатака-пали-2
6116 Маханиддеса-пали
6117 Чуланиддеса-пали
6118 Патисамбхидамагга-пали
6119 Неттиппакарана-пали
6120 Милиндапаньха-пали
6121 Петакопадеса-пали
6201 Кхуддакапатха-аттхакатха
6202 Дхаммапада-аттхакатха-1
6203 Дхаммапада-аттхакатха-2
6204 Удана-аттхакатха
6205 Итивуттака-аттхакатха
6206 Суттанипата-аттхакатха-1
6207 Суттанипата-аттхакатха-2
6208 Виманаваттху-аттхакатха
6209 Петаваттху-аттхакатха
6210 Тхерагатха-аттхакатха-1
6211 Тхерагатха-аттхакатха-2
6212 Тхеригатха-аттхакатха
6213 Ападана-аттхакатха-1
6214 Ападана-аттхакатха-2
6215 Буддхавамса-аттхакатха
6216 Чарияпитака-аттхакатха
6217 Джатака-аттхакатха-1
6218 Джатака-аттхакатха-2
6219 Джатака-аттхакатха-3
6220 Джатака-аттхакатха-4
6221 Джатака-аттхакатха-5
6222 Джатака-аттхакатха-6
6223 Джатака-аттхакатха-7
6224 Маханиддеса-аттхакатха
6225 Чуланиддеса-аттхакатха
6226 Патисамбхидамагга-аттхакатха-1
6227 Патисамбхидамагга-аттхакатха-2
6228 Неттиппакарана-аттхакатха
6301 Неттиппакарана-тика
6302 Неттивибхавини
7101 Дхаммасангани-пали
7102 Вибханга-пали
7103 Дхатукатха-пали
7104 Пуггалапаннятти-пали
7105 Катхаваттху-пали
7106 Ямака-пали-1
7107 Ямака-пали-2
7108 Ямака-пали-3
7109 Паттхана-пали-1
7110 Паттхана-пали-2
7111 Паттхана-пали-3
7112 Паттхана-пали-4
7113 Паттхана-пали-5
7201 Дхаммасангани-аттхакатха
7202 Саммохивинодани-аттхакатха
7203 Панчапакарана-аттхакатха
7301 Дхаммасангани-мулатика
7302 Вибханга-мулатика
7303 Панчапакарана-мулатика
7304 Дхаммасангани-анутика
7305 Панчапакарана-анутика
7306 Абхидхаммаватаро-намарупапариччхедо
7307 Абхидхамматтхасангахо
7308 Абхидхаммаватара-пуранатика
7309 Абхидхаммаматика-пали

සිංහල
පාලි කැනනයවිවරණඅටුවාවෙනත්
1101 පාරාජික පාළි
1102 පාචිත්තිය පාළි
1103 මහාවග්ග පාළි (විනය)
1104 චූළවග්ග පාළි
1105 පරිවාර පාළි
1201 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-1
1202 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-2
1203 පාචිත්තිය අට්ඨකථා
1204 මහාවග්ග අට්ඨකථා (විනය)
1205 චූළවග්ග අට්ඨකථා
1206 පරිවාර අට්ඨකථා
1301 සාරත්ථදීපනී ටීකා-1
1302 සාරත්ථදීපනී ටීකා-2
1303 සාරත්ථදීපනී ටීකා-3
1401 ද්වෙමාතිකාපාළි
1402 විනයසංගහ අට්ඨකථා
1403 වජිරබුද්ධි ටීකා
1404 විමතිවිනෝදනී ටීකා-1
1405 විමතිවිනෝදනී ටීකා-2
1406 විනයාලංකාර ටීකා-1
1407 විනයාලංකාර ටීකා-2
1408 කඞ්ඛාවිතරණීපුරාණ ටීකා
1409 විනයවිනිච්ඡය-උත්තරවිනිච්ඡය
1410 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-1
1411 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-2
1412 පාචිත්යාදියෝජනාපාළි
1413 ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා

8401 විසුද්ධිමග්ග-1
8402 විසුද්ධිමග්ග-2
8403 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-1
8404 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-2
8405 විසුද්ධිමග්ග නිදානකථා

8406 දීඝනිකාය (පු-වි)
8407 මජ්ඣිමනිකාය (පු-වි)
8408 සංයුත්තනිකාය (පු-වි)
8409 අඞ්ගුත්තරනිකාය (පු-වි)
8410 විනයපිටක (පු-වි)
8411 අභිධම්මපිටක (පු-වි)
8412 අට්ඨකථා (පු-වි)
8413 නිරුත්තිදීපනී
8414 පරමත්ථදීපනී සඞ්ගහමහාටීකාපාඨ
8415 අනුදීපනීපාඨ
8416 පට්ඨානුද්දේස දීපනීපාඨ
8417 නමක්කාරටීකා
8418 මහාපණාමපාඨ
8419 ලක්ඛණාතෝ බුද්ධථෝමනාගාථා
8420 සුතවන්දනා
8421 කමලාඤ්ජලි
8422 ජිනාලඞ්කාර
8423 පජ්ජමධු
8424 බුද්ධගුණගාථාවලී
8425 චූළගන්ථවංස
8427 සාසනවංස
8426 මහාවංස
8429 මොග්ගල්ලානබ්යාකරණං
8428 කච්චායනබ්යාකරණං
8430 සද්දනීතිප්පකරණං (පදමාලා)
8431 සද්දනීතිප්පකරණං (ධාතුමාලා)
8432 පදරූපසිද්ධි
8433 මොග්ගල්ලානපඤ්චිකා
8434 පයෝගසිද්ධිපාඨ
8435 වුත්තෝදයපාඨ
8436 අභිධානප්පදීපිකාපාඨ
8437 අභිධානප්පදීපිකාටීකා
8438 සුබෝධාලඞ්කාරපාඨ
8439 සුබෝධාලඞ්කාරටීකා
8440 බාලාවතාර ගණ්ඨිපදත්ථවිනිච්ඡයසාර
8446 කවිදප්පණනීති
8447 නීතිමඤ්ජරී
8445 ධම්මනීති
8444 මහාරහනීති
8441 ලෝකනීති
8442 සුත්තන්තනීති
8443 සූරස්සතිනීති
8450 චාණක්යනීති
8448 නරදක්ඛදීපනී
8449 චතුරාරක්ඛදීපනී
8451 රසවාහිනී
8452 සීමවිසෝධනීපාඨ
8453 වෙස්සන්තරගීති
8454 මොග්ගල්ලාන වුත්තිවිවරණපඤ්චිකා
8455 ථූපවංස
8456 දාඨාවංස
8457 ධාතුපාඨවිලාසිනියා
8458 ධාතුවංස
8459 හත්ථවනගල්ලවිහාරවංස
8460 ජිනචරිතය
8461 ජිනවංසදීපං
8462 තේලකටාහගාථා
8463 මිලිදටීකා
8464 පදමඤ්ජරී
8465 පදසාධනං
8466 සද්දබින්දුපකරණං
8467 කච්චායනධාතුමඤ්ජුසා
8468 සාමන්තකූටවණ්ණනා
2101 සීලක්ඛන්ධවග්ග පාළි
2102 මහාවග්ග පාළි (දීඝ)
2103 පාථිකවග්ග පාළි
2201 සීලක්ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා
2202 මහාවග්ග අට්ඨකථා (දීඝ)
2203 පාථිකවග්ග අට්ඨකථා
2301 සීලක්ඛන්ධවග්ග ටීකා
2302 මහාවග්ග ටීකා (දීඝ)
2303 පාථිකවග්ග ටීකා
2304 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-1
2305 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-2
3101 මූලපණ්ණාස පාළි
3102 මජ්ඣිමපණ්ණාස පාළි
3103 උපරිපණ්ණාස පාළි
3201 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-1
3202 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-2
3203 මජ්ඣිමපණ්ණාස අට්ඨකථා
3204 උපරිපණ්ණාස අට්ඨකථා
3301 මූලපණ්ණාස ටීකා
3302 මජ්ඣිමපණ්ණාස ටීකා
3303 උපරිපණ්ණාස ටීකා
4101 සගාථාවග්ග පාළි
4102 නිදානවග්ග පාළි
4103 ඛන්ධවග්ග පාළි
4104 සළායතනවග්ග පාළි
4105 මහාවග්ග පාළි (සංයුත්ත)
4201 සගාථාවග්ග අට්ඨකථා
4202 නිදානවග්ග අට්ඨකථා
4203 ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා
4204 සළායතනවග්ග අට්ඨකථා
4205 මහාවග්ග අට්ඨකථා (සංයුත්ත)
4301 සගාථාවග්ග ටීකා
4302 නිදානවග්ග ටීකා
4303 ඛන්ධවග්ග ටීකා
4304 සළායතනවග්ග ටීකා
4305 මහාවග්ග ටීකා (සංයුත්ත)
5101 එකකනිපාත පාළි
5102 දුකනිපාත පාළි
5103 තිකනිපාත පාළි
5104 චතුක්කනිපාත පාළි
5105 පඤ්චකනිපාත පාළි
5106 ඡක්කනිපාත පාළි
5107 සත්තකනිපාත පාළි
5108 අට්ඨකාදිනිපාත පාළි
5109 නවකනිපාත පාළි
5110 දසකනිපාත පාළි
5111 එකාදසකනිපාත පාළි
5201 එකකනිපාත අට්ඨකථා
5202 දුක-තික-චතුක්කනිපාත අට්ඨකථා
5203 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත අට්ඨකථා
5204 අට්ඨකාදිනිපාත අට්ඨකථා
5301 එකකනිපාත ටීකා
5302 දුක-තික-චතුක්කනිපාත ටීකා
5303 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත ටීකා
5304 අට්ඨකාදිනිපාත ටීකා
6101 ඛුද්දකපාඨ පාළි
6102 ධම්මපද පාළි
6103 උදාන පාළි
6104 ඉතිවුත්තක පාළි
6105 සුත්තනිපාත පාළි
6106 විමානවත්ථු පාළි
6107 පේතවත්ථු පාළි
6108 ථේරගාථා පාළි
6109 ථේරීගාථා පාළි
6110 අපදාන පාළි-1
6111 අපදාන පාළි-2
6112 බුද්ධවංස පාළි
6113 චරියාපිටක පාළි
6114 ජාතක පාළි-1
6115 ජාතක පාළි-2
6116 මහානිද්දේස පාළි
6117 චූළනිද්දේස පාළි
6118 පටිසම්භිදාමග්ග පාළි
6119 නෙත්තිප්පකරණ පාළි
6120 මිලින්දපඤ්හ පාළි
6121 පේටකෝපදේස පාළි
6201 ඛුද්දකපාඨ අට්ඨකථා
6202 ධම්මපද අට්ඨකථා-1
6203 ධම්මපද අට්ඨකථා-2
6204 උදාන අට්ඨකථා
6205 ඉතිවුත්තක අට්ඨකථා
6206 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-1
6207 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-2
6208 විමානවත්ථු අට්ඨකථා
6209 පේතවත්ථු අට්ඨකථා
6210 ථේරගාථා අට්ඨකථා-1
6211 ථේරගාථා අට්ඨකථා-2
6212 ථේරීගාථා අට්ඨකථා
6213 අපදාන අට්ඨකථා-1
6214 අපදාන අට්ඨකථා-2
6215 බුද්ධවංස අට්ඨකථා
6216 චරියාපිටක අට්ඨකථා
6217 ජාතක අට්ඨකථා-1
6218 ජාතක අට්ඨකථා-2
6219 ජාතක අට්ඨකථා-3
6220 ජාතක අට්ඨකථා-4
6221 ජාතක අට්ඨකථා-5
6222 ජාතක අට්ඨකථා-6
6223 ජාතක අට්ඨකථා-7
6224 මහානිද්දේස අට්ඨකථා
6225 චූළනිද්දේස අට්ඨකථා
6226 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-1
6227 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-2
6228 නෙත්තිප්පකරණ අට්ඨකථා
6301 නෙත්තිප්පකරණ ටීකා
6302 නෙත්තිවිභාවිනී
7101 ධම්මසංගණී පාළි
7102 විභඞ්ග පාළි
7103 ධාතුකථා පාළි
7104 පුග්ගලපඤ්ඤත්ති පාළි
7105 කථාවත්ථු පාළි
7106 යමක පාළි-1
7107 යමක පාළි-2
7108 යමක පාළි-3
7109 පට්ඨාන පාළි-1
7110 පට්ඨාන පාළි-2
7111 පට්ඨාන පාළි-3
7112 පට්ඨාන පාළි-4
7113 පට්ඨාන පාළි-5
7201 ධම්මසංගණි අට්ඨකථා
7202 සම්මෝහවිනෝදනී අට්ඨකථා
7203 පඤ්චපකරණ අට්ඨකථා
7301 ධම්මසංගණී-මූලටීකා
7302 විභඞ්ග-මූලටීකා
7303 පඤ්චපකරණ-මූලටීකා
7304 ධම්මසංගණී-අනුටීකා
7305 පඤ්චපකරණ-අනුටීකා
7306 අභිධම්මාවතාරෝ-නාමරූපපරිච්ඡේදෝ
7307 අභිධම්මත්ථසංගහෝ
7308 අභිධම්මාවතාර-පුරාණටීකා
7309 අභිධම්මමාතිකාපාළි

Español
El Canon PaliLos ComentariosLos SubcomentariosOtros
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1
1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2
1203 Pācittiya Aṭṭhakathā
1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya)
1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā
1206 Parivāra Aṭṭhakathā
1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1
1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2
1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā
1403 Vajirabuddhi Ṭīkā
1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1
1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2
1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1
1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2
1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1
1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Visuddhimagga-1
8402 Visuddhimagga-2
8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1
8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2
8405 Visuddhimagga nidānakathā

8406 Dīghanikāya (pu-vi)
8407 Majjhimanikāya (pu-vi)
8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi)
8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi)
8410 Vinayapiṭaka (pu-vi)
8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi)
8412 Aṭṭhakathā (pu-vi)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Namakkāraṭīkā
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Subodhālaṅkāraṭīkā
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8445 Dhammanīti
8444 Mahārahanīti
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8450 Cāṇakyanīti
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Milidaṭīkā
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā
2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha)
2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā
2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā
2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha)
2303 Pāthikavagga Ṭīkā
2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1
2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1
3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2
3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā
3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā
3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā
3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)
4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā
4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā
4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā
4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā
4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)
4301 Sagāthāvagga Ṭīkā
4302 Nidānavagga Ṭīkā
4303 Khandhavagga Ṭīkā
4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā
4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā
5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā
5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā
5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā
5301 Ekakanipāta Ṭīkā
5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā
5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā
5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi-1
6111 Apadāna Pāḷi-2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi-1
6115 Jātaka Pāḷi-2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā
6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1
6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2
6204 Udāna Aṭṭhakathā
6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā
6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1
6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2
6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā
6209 Petavatthu Aṭṭhakathā
6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1
6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2
6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā
6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1
6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2
6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā
6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā
6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1
6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2
6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3
6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4
6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5
6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6
6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7
6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā
6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā
6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1
6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2
6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā
6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi-1
7107 Yamaka Pāḷi-2
7108 Yamaka Pāḷi-3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5
7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā
7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā
7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā
7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā
7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā
7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā
7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā
7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
7309 Abhidhammamātikāpāḷi

แบบไทย
บาลีแคนข้อคิดเห็นคำอธิบายย่อยอื่น
1101 ปาราชิกปาฬิ
1102 ปาจิตติยปาฬิ
1103 มหาวคฺคปาฬิ (วินัย)
1104 จูฬวคฺคปาฬิ
1105 ปริวารปาฬิ
1201 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๑
1202 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๒
1203 ปาจิตฺติยอฏฺฐกถา
1204 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (วินัย)
1205 จูฬวคฺคอฏฺฐกถา
1206 ปริวารอฏฺฐกถา
1301 สารตฺถทีปนีฏีกา-๑
1302 สารตฺถทีปนีฏีกา-๒
1303 สารตฺถทีปนีฏีกา-๓
1401 ทเวมาติกาปาฬิ
1402 วินยสํคหอฏฺฐกถา
1403 วชิรพุทฺธิฏีกา
1404 วิมติวิโนทนีฏีกา-๑
1405 วิมติวิโนทนีฏีกา-๒
1406 วินยาลงฺการฏีกา-๑
1407 วินยาลงฺการฏีกา-๒
1408 กงฺขาวิตรณีปุราณฏีกา
1409 วินยวินิจฉย-อุตฺตรวินิจฉย
1410 วินยวินิจฉยฏีกา-๑
1411 วินยวินิจฉยฏีกา-๒
1412 ปาจิตฺยาทิโยชนาปาฬิ
1413 ขุทฺทสิกฺขา-มูลสิกฺขา

8401 วิสุทฺธิมคฺค-๑
8402 วิสุทฺธิมคฺค-๒
8403 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๑
8404 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๒
8405 วิสุทฺธิมคฺค-นิทานกถา

8406 ทีฆนิกาย (ปุ-วิ)
8407 มชฺฌิมนิกาย (ปุ-วิ)
8408 สํยุตฺตนิกาย (ปุ-วิ)
8409 องฺคุตฺตรนิกาย (ปุ-วิ)
8410 วินยปิฎก (ปุ-วิ)
8411 อภิธมฺมปิฎก (ปุ-วิ)
8412 อฏฺฐกถา (ปุ-วิ)
8413 นิรุตฺติทีปนี
8414 ปรมตฺถทีปนี สงฺคหมหาฏีกาปาฐ
8415 อนุทีปนีปาฐ
8416 ปฎฺฐานุทฺเทสทีปนีปาฐ
8417 นมกฺการฏีกา
8418 มหาปณามปาฐ
8419 ลกฺขณาโต พุทฺธโถมนาคาถา
8420 สุตวทน
8421 กมลาญฺชลิ
8422 ชินาลงฺการ
8423 ปชฺชมธุ
8424 พุทฺธคุณคาถาวลี
8425 จูฬคนฺถวํส
8427 สาสนวํส
8426 มหาวํส
8429 โมคฺคลฺลานพฺยากรณํ
8428 กจฺจายนพฺยากรณํ
8430 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ปทมาลา)
8431 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ธาตุมาลา)
8432 ปทรูปสิทฺธิ
8433 โมคคฺลานปญฺจิกา
8434 ปโยคสิทฺธิปาฐ
8435 วุตฺโตทยปาฐ
8436 อภิธานปฺปทีปิกาปาฐ
8437 อภิธานปฺปทีปิกาฏีกา
8438 สุโพธาลงฺการปาฐ
8439 สุโพธาลงฺการฏีกา
8440 พาลาวตาร คณฺฐิปทตฺถวินิจฺฉยสาร
8446 กวิทปฺปณนีติ
8447 นีติมญฺชรี
8445 ธมฺมนีติ
8444 มหารหนีติ
8441 โลกนีติ
8442 สุตฺตนฺตนีติ
8443 สูรสฺสตินีติ
8450 จาณกฺยนีติ
8448 นรทกฺขทีปนี
8449 จตุราวรกฺขทีปนี
8451 รสวาหินี
8452 สีมวิโสธนีปาฐ
8453 เวสฺสนฺตรคีติ
8454 โมคฺคลฺลาน วุตฺติวิวรณปญฺจิกา
8455 ถูปวํส
8456 ทาฐาวํส
8457 ธาตุปาฐวิลาสินิยา
8458 ธาตุวํส
8459 หตฺถวนคัลลวิหารวํส
8460 ชนจริตย
8461 ชนวํสทีปํ
8462 เตลกฏาหคาถา
8463 มิลิทฏีกา
8464 ปทมญฺชรี
8465 ปทสาธนํ
8466 สทฺทพินฺทุปกรณํ
8467 กจฺจายนธาตุมญฺชุสา
8468 สามนฺตกูฏวณฺณนา
2101 สีลกฺขนฺธวคฺคปาฬิ
2102 มหาวคฺคปาฬิ (ทีฆ)
2103 ปาถิกวคฺคปาฬิ
2201 สีลกฺขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา
2202 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (ทีฆ)
2203 ปาถิกวคฺคอฏฺฐกถา
2301 สีลกฺขนฺธวคฺคฏีกา
2302 มหาวคฺคฏีกา (ทีฆ)
2303 ปาถิกวคฺคฏีกา
2304 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๑
2305 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๒
3101 มูลปณฺณาสปาฬิ
3102 มชฺฌิมปณฺณาสปาฬิ
3103 อุปริปณฺณาสปาฬิ
3201 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๑
3202 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๒
3203 มชฺฌิมปณฺณาสอฏฺฐกถา
3204 อุปริปณฺณาสอฏฺฐกถา
3301 มูลปณฺณาสฏีกา
3302 มชฺฌิมปณฺณาสฏีกา
3303 อุปริปณฺณาสฏีกา
4101 สคาถาวคฺคปาฬิ
4102 นิทานวคฺคปาฬิ
4103 ขนฺธวคฺคปาฬิ
4104 สฬายตนวคฺคปาฬิ
4105 มหาวคฺคปาฬิ (สํยุตฺต)
4201 สคาถาวคฺคอฏฺฐกถา
4202 นิทานวคฺคอฏฺฐกถา
4203 ขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา
4204 สฬายตนวคฺคอฏฺฐกถา
4205 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (สํยุตฺต)
4301 สคาถาวคฺคฏีกา
4302 นิทานวคฺคฏีกา
4303 ขนฺธวคฺคฏีกา
4304 สฬายตนวคฺคฏีกา
4305 มหาวคฺคฏีกา (สํยุตฺต)
5101 เอกกนิปาตปาฬิ
5102 ทุกนิปาตปาฬิ
5103 ติกนิปาตปาฬิ
5104 จตุกฺกนิปาตปาฬิ
5105 ปญฺจกนิปาตปาฬิ
5106 ฉกฺกนิปาตปาฬิ
5107 สตฺตกนิปาตปาฬิ
5108 อฏฺฐกาทินิปาตปาฬิ
5109 นวกนิปาตปาฬิ
5110 ทสกนิปาตปาฬิ
5111 เอกาทสกนิปาตปาฬิ
5201 เอกกนิปาตอฏฺฐกถา
5202 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตอฏฺฐกถา
5203 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตอฏฺฐกถา
5204 อฏฺฐกาทินิปาตอฏฺฐกถา
5301 เอกกนิปาตฏีกา
5302 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตฏีกา
5303 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตฏีกา
5304 อฏฺฐกาทินิปาตฏีกา
6101 ขุทฺทกปาฐปาฬิ
6102 ธมฺมปทปาฬิ
6103 อุทานปาฬิ
6104 อิติวุตฺตกปาฬิ
6105 สุตฺตนิบาตปาฬิ
6106 วิมานวตฺถุปาฬิ
6107 เปตวตฺถุปาฬิ
6108 เถรคาถาปาฬิ
6109 เถรีคาถาปาฬิ
6110 อปทานปาฬิ-๑
6111 อปทานปาฬิ-๒
6112 พุทธวงฺสปาฬิ
6113 จริยาปิฏกปาฬิ
6114 ชาตกปาฬิ-๑
6115 ชาตกปาฬิ-๒
6116 มหานิทฺเทสปาฬิ
6117 จูฬนิทฺเทสปาฬิ
6118 ปฏิสมฺภิทามคฺคปาฬิ
6119 เนตฺติปฺปกฺรณปาฬิ
6120 มิลินฺทปญฺหาปาฬิ
6121 เปฏโกปเทสปาฬิ
6201 ขุทฺทกปาฐอฏฺฐกถา
6202 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๑
6203 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๒
6204 อุทานอฏฺฐกถา
6205 อิติวุตฺตกอฏฺฐกถา
6206 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๑
6207 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๒
6208 วิมานวตฺถุอฏฺฐกถา
6209 เปตวตฺถุอฏฺฐกถา
6210 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๑
6211 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๒
6212 เถรีคาถาอฏฺฐกถา
6213 อปทานอฏฺฐกถา-๑
6214 อปทานอฏฺฐกถา-๒
6215 พุทธวงฺสอฏฺฐกถา
6216 จริยาปิฏกอฏฺฐกถา
6217 ชาตกอฏฺฐกถา-๑
6218 ชาตกอฏฺฐกถา-๒
6219 ชาตกอฏฺฐกถา-๓
6220 ชาตกอฏฺฐกถา-๔
6221 ชาตกอฏฺฐกถา-๕
6222 ชาตกอฏฺฐกถา-๖
6223 ชาตกอฏฺฐกถา-๗
6224 มหานิทฺเทสอฏฺฐกถา
6225 จูฬนิทฺเทสอฏฺฐกถา
6226 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๑
6227 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๒
6228 เนตฺติปฺปกฺรณอฏฺฐกถา
6301 เนตฺติปฺปกฺรณฏีกา
6302 เนตฺติวิภาวินี
7101 ธมฺมสงฺคณีปาฬิ
7102 วิภงฺคปาฬิ
7103 ธาตุกถาปาฬิ
7104 ปุคฺคลปญฺญตฺติปาฬิ
7105 กถาวตฺถุปาฬิ
7106 ยมกปาฬิ-๑
7107 ยมกปาฬิ-๒
7108 ยมกปาฬิ-๓
7109 ปฎฺฐานปาฬิ-๑
7110 ปฎฺฐานปาฬิ-๒
7111 ปฎฺฐานปาฬิ-๓
7112 ปฎฺฐานปาฬิ-๔
7113 ปฎฺฐานปาฬิ-๕
7201 ธมฺมสงฺคณิอฏฺฐกถา
7202 สมฺโมหวินิทนีอฏฺฐกถา
7203 ปญฺจปกรณอฏฺฐกถา
7301 ธมฺมสงฺคณีมูลฏีกา
7302 วิภงฺคมูลฏีกา
7303 ปญฺจปกรณมูลฏีกา
7304 ธมฺมสงฺคณีอนุฏีกา
7305 ปญฺจปกรณอนุฏีกา
7306 อภิธมฺมาวตาโร-นามรูปปริจฺเฉโท
7307 อภิธมฺมตฺถสงฺคโห
7308 อภิธมฺมาวตาร-ปุราณฏีกา
7309 อภิธมฺมมาติกาปาฬิ

བོད་མི
པཱ་ལི་གསུང་རབ།འགྲེལ་བཤད།འགྲེལ་བཤད་ཕྲན།གཞན།
1101 ཕ་ར་ཇི་ཀ་པཱ་ལི།
1102 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་པཱ་ལི།
1103 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (ཝི་ན་ཡ)
1104 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
1105 པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི།
1201 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
1202 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
1203 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
1204 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (ཝི་ན་ཡ)
1205 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
1206 པ་རི་ཝཱ་ར་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
1301 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡
1302 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢
1303 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༣
1401 དྭེ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི།
1402 ཝི་ན་ཡ་སངྒ་ཧ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
1403 ཝ་ཇི་ར་བུད་དྷི་ཊཱི་ཀཱ།
1404 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡
1405 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢
1406 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༡
1407 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༢
1408 ཀངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎཱི་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ།
1409 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཨུ་ཏྟ་ར་ཝི་ནི་ཙ་ཡ།
1410 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༡
1411 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༢
1412 པཱ་ཙི་ཏྱཱ་དི་ཡོ་ཇ་ནཱ་པཱ་ལི།
1413 ཁུད་ད་སིཀྑཱ་མཱུ་ལ་སིཀྑཱ།

8401 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༡
8402 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༢
8403 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༡
8404 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༢
8405 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ།

8406 དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི)
8407 མཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི)
8408 སཾ་ཡུཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི)
8409 ཨངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི)
8410 ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི)
8411 ཨ་བྷི་དྷམྨ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི)
8412 ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (པུ་ཝི)
8413 ནི་རུཏྟི་དཱི་པ་ནཱི།
8414 པ་ར་མཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་སངྒ་ཧ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ་པཱ་ཋ།
8415 ཨ་ནུ་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ།
8416 པཊྛཱ་ནུདྡེ་ས་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ།
8417 ན་མཀྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ།
8418 མ་ཧཱ་པ་ཎཱ་མ་པཱ་ཋ།
8419 ལཀྑ་ཎཱ་ཏོ་བུདྡྷ་ཐོ་མ་ནཱ་གཱ་ཐཱ།
8420 སུ་ཏ་ཝནྡ་ནཱ།
8421 ཀ་མ་ལཱཉྫ་ལི།
8422 ཇི་ནཱ་ལངྐཱ་ར།
8423 པཛྫ་མ་དྷུ།
8424 བུདྡྷ་གུ་ཎ་གཱ་ཐཱ་ཝ་ལཱི།
8425 ཙཱུ་ལ་གནྠ་ཝཾ་ས།
8427 སཱ་ས་ན་ཝཾ་ས།
8426 མ་ཧཱ་ཝཾ་ས།
8429 མོགྒ་ལླཱ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ།
8428 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ།
8430 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (པ་ད་མཱ་ལཱ)
8431 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ)
8432 པ་ད་རཱུ་པ་སིད་དྷི།
8433 མོ་ག་ལླཱ་ན་པཉྩ་ཀཱ།
8434 པ་ཡོ་ག་སིད་དྷི་པཱ་ཋ།
8435 བུཏྟོ་ད་ཡ་པཱ་ཋ།
8436 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་པཱ་ཋ།
8437 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཊཱི་ཀཱ།
8438 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་པཱ་ཋ།
8439 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ།
8440 བཱ་ལཱ་ཝ་ཏཱ་ར་གཎྛི་པ་དཏྠ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་སཱ་ར།
8446 ཀ་ཝི་དཔྤ་ཎ་ནཱི་ཏི།
8447 ནཱི་ཏི་མཉྫ་རཱི།
8445 དྷམྨ་ནཱི་ཏི།
8444 མ་ཧཱ་ར་ཧ་ནཱི་ཏི།
8441 ལོ་ཀ་ནཱི་ཏི།
8442 སུཏྟནྟ་ནཱ་ཏི།
8443 སཱུ་རསྶ་ཏི་ནཱི་ཏི།
8450 ཙཱ་ཎཀྱ་ནཱི་ཏི།
8448 ན་ར་དཀྑ་དཱི་པ་ནཱི།
8449 ཙ་ཏུ་རཱ་རཀྑ་དཱི་པ་ནཱི།
8451 ར་ས་ཝཱ་ཧི་ནཱི།
8452 སཱི་མ་ཝི་སོ་ད་ནཱི་པཱ་ཋ།
8453 ཝེསྶནྟ་ར་གཱི་ཏི།
8454 མོགྒ་ལླཱ་ན་བུཏྟི་ཝི་ཝ་ར་ཎ་པཉྩ་ཀཱ།
8455 ཐཱུ་པ་ཝཾ་ས།
8456 དཱ་ཊྷཱ་ཝཾ་ས།
8457 དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ།
8458 དྷཱ་ཏུ་ཝཾ་ས།
8459 ཧཏྠ་ཝ་ན་གལླ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཾ་ས།
8460 ཇི་ན་ཙ་རི་ཏ་ཡ།
8461 ཇི་ན་ཝཾ་ས་དཱི་པཾ།
8462 ཏེ་ལ་ཀ་ཊཱ་ཧ་གཱ་ཐཱ།
8463 མི་ལི་ད་ཊཱི་ཀཱ།
8464 པ་ད་མཉྫ་རཱི།
8465 པ་ད་སཱ་ད་ནཾ།
8466 སདྡ་བིནྡུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ།
8467 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་དྷཱ་ཏུ་མཉྫུ་སཱ།
8468 སཱ་མནྟ་ཀཱུ་ཊ་ཝཎྞ་ནཱ།
2101 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
2102 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (དཱི་གྷ)
2103 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
2201 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
2202 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (དཱི་གྷ)
2203 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
2301 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
2302 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (དཱི་གྷ)
2303 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
2304 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༡
2305 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༢
3101 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།
3102 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།
3103 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།
3201 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
3202 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
3203 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
3204 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
3301 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
3302 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
3303 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
4101 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
4102 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི།
4103 ཁནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི།
4104 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི།
4105 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (སཾ་ཡུཏྟ)
4201 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
4202 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
4203 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
4204 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
4205 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)
4301 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
4302 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
4303 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
4304 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ།
4305 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)
5101 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5102 དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5103 ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5104 ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5105 པཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5106 ཆཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5107 སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5108 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5109 ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5110 ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5111 ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
5201 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
5202 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
5203 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
5204 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
5301 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
5302 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
5303 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
5304 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
6101 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་པཱ་ལི།
6102 དྷམྨ་པ་ད་པཱ་ལི།
6103 ཨུ་དཱ་ན་པཱ་ལི།
6104 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་པཱ་ལི།
6105 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།
6106 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་པཱ་ལི།
6107 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི།
6108 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི།
6109 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི།
6110 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༡
6111 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༢
6112 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་པཱ་ལི།
6113 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་པཱ་ལི།
6114 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༡
6115 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༢
6116 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི།
6117 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི།
6118 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་པཱ་ལི།
6119 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་པཱ་ལི།
6120 མི་ལིནྡ་པཉྷ་པཱ་ལི།
6121 པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་ས་པཱ་ལི།
6201 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6202 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6203 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6204 ཨུ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6205 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6206 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6207 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6208 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6209 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6210 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6211 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6212 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6213 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6214 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6215 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6216 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6217 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6218 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6219 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༣
6220 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༤
6221 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༥
6222 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༦
6223 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༧
6224 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6225 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6226 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡
6227 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢
6228 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
6301 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཊཱི་ཀཱ།
6302 ནེཏྟི་ཝི་བྷཱི་ནཱི།
7101 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་པཱ་ལི།
7102 ཝི་བྷངྒ་པཱ་ལི།
7103 དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ལི།
7104 པུགྒ་ལ་པཉྙཏྟི་པཱ་ལི།
7105 ཀ་ཐཱ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི།
7106 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༡
7107 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༢
7108 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༣
7109 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༡
7110 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༢
7111 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༣
7112 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༤
7113 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༥
7201 དྷམྨ་སངྒ་ཎི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
7202 སམྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
7203 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།
7301 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ།
7302 ཝི་བྷངྒ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ།
7303 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ།
7304 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ།
7305 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ།
7306 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་རོ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ།
7307 ཨ་བྷི་དྷམྨཏྠ་སངྒ་ཧོ།
7308 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ།
7309 ཨ་བྷི་དྷམྨ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི།

Tiếng Việt
Kinh điển PaliChú giảiPhụ chú giảiKhác
1101 Pārājika Pāḷi
1102 Pācittiya Pāḷi
1103 Mahāvagga Pāḷi (Tạng Luật)
1104 Cūḷavagga Pāḷi
1105 Parivāra Pāḷi
1201 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 1
1202 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 2
1203 Chú Giải Pācittiya
1204 Chú Giải Mahāvagga (Tạng Luật)
1205 Chú Giải Cūḷavagga
1206 Chú Giải Parivāra
1301 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 1
1302 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 2
1303 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 3
1401 Dvemātikāpāḷi
1402 Chú Giải Vinayasaṅgaha
1403 Phụ Chú Giải Vajirabuddhi
1404 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 1
1405 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 2
1406 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 1
1407 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 2
1408 Phụ Chú Giải Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa
1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya
1410 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 1
1411 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 2
1412 Pācityādiyojanāpāḷi
1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā

8401 Thanh Tịnh Đạo - 1
8402 Thanh Tịnh Đạo - 2
8403 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 1
8404 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 2
8405 Lời Tựa Thanh Tịnh Đạo

8406 Trường Bộ Kinh (Vấn Đáp)
8407 Trung Bộ Kinh (Vấn Đáp)
8408 Tương Ưng Bộ Kinh (Vấn Đáp)
8409 Tăng Chi Bộ Kinh (Vấn Đáp)
8410 Tạng Luật (Vấn Đáp)
8411 Tạng Vi Diệu Pháp (Vấn Đáp)
8412 Chú Giải (Vấn Đáp)
8413 Niruttidīpanī
8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha
8415 Anudīpanīpāṭha
8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha
8417 Phụ Chú Giải Namakkāra
8418 Mahāpaṇāmapāṭha
8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā
8420 Sutavandanā
8421 Kamalāñjali
8422 Jinālaṅkāra
8423 Pajjamadhu
8424 Buddhaguṇagāthāvalī
8425 Cūḷaganthavaṃsa
8426 Mahāvaṃsa
8427 Sāsanavaṃsa
8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ
8429 Moggallānabyākaraṇaṃ
8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā)
8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā)
8432 Padarūpasiddhi
8433 Mogallānapañcikā
8434 Payogasiddhipāṭha
8435 Vuttodayapāṭha
8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha
8437 Phụ Chú Giải Abhidhānappadīpikā
8438 Subodhālaṅkārapāṭha
8439 Phụ Chú Giải Subodhālaṅkāra
8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra
8441 Lokanīti
8442 Suttantanīti
8443 Sūrassatinīti
8444 Mahārahanīti
8445 Dhammanīti
8446 Kavidappaṇanīti
8447 Nītimañjarī
8448 Naradakkhadīpanī
8449 Caturārakkhadīpanī
8450 Cāṇakyanīti
8451 Rasavāhinī
8452 Sīmavisodhanīpāṭha
8453 Vessantaragīti
8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā
8455 Thūpavaṃsa
8456 Dāṭhāvaṃsa
8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā
8458 Dhātuvaṃsa
8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa
8460 Jinacaritaya
8461 Jinavaṃsadīpaṃ
8462 Telakaṭāhagāthā
8463 Phụ Chú Giải Milinda
8464 Padamañjarī
8465 Padasādhanaṃ
8466 Saddabindupakaraṇaṃ
8467 Kaccāyanadhātumañjusā
8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi
2102 Mahāvagga Pāḷi (Trường Bộ)
2103 Pāthikavagga Pāḷi
2201 Chú Giải Sīlakkhandhavagga
2202 Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ)
2203 Chú Giải Pāthikavagga
2301 Phụ Chú Giải Sīlakkhandhavagga
2302 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ)
2303 Phụ Chú Giải Pāthikavagga
2304 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 1
2305 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi
3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi
3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi
3201 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 1
3202 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 2
3203 Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa
3204 Chú Giải Uparipaṇṇāsa
3301 Phụ Chú Giải Mūlapaṇṇāsa
3302 Phụ Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa
3303 Phụ Chú Giải Uparipaṇṇāsa
4101 Sagāthāvagga Pāḷi
4102 Nidānavagga Pāḷi
4103 Khandhavagga Pāḷi
4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi
4105 Mahāvagga Pāḷi (Tương Ưng Bộ)
4201 Chú Giải Sagāthāvagga
4202 Chú Giải Nidānavagga
4203 Chú Giải Khandhavagga
4204 Chú Giải Saḷāyatanavagga
4205 Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)
4301 Phụ Chú Giải Sagāthāvagga
4302 Phụ Chú Giải Nidānavagga
4303 Phụ Chú Giải Khandhavagga
4304 Phụ Chú Giải Saḷāyatanavagga
4305 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)
5101 Ekakanipāta Pāḷi
5102 Dukanipāta Pāḷi
5103 Tikanipāta Pāḷi
5104 Catukkanipāta Pāḷi
5105 Pañcakanipāta Pāḷi
5106 Chakkanipāta Pāḷi
5107 Sattakanipāta Pāḷi
5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi
5109 Navakanipāta Pāḷi
5110 Dasakanipāta Pāḷi
5111 Ekādasakanipāta Pāḷi
5201 Chú Giải Ekakanipāta
5202 Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta
5203 Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta
5204 Chú Giải Aṭṭhakādinipāta
5301 Phụ Chú Giải Ekakanipāta
5302 Phụ Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta
5303 Phụ Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta
5304 Phụ Chú Giải Aṭṭhakādinipāta
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi
6102 Dhammapada Pāḷi
6103 Udāna Pāḷi
6104 Itivuttaka Pāḷi
6105 Suttanipāta Pāḷi
6106 Vimānavatthu Pāḷi
6107 Petavatthu Pāḷi
6108 Theragāthā Pāḷi
6109 Therīgāthā Pāḷi
6110 Apadāna Pāḷi - 1
6111 Apadāna Pāḷi - 2
6112 Buddhavaṃsa Pāḷi
6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi
6114 Jātaka Pāḷi - 1
6115 Jātaka Pāḷi - 2
6116 Mahāniddesa Pāḷi
6117 Cūḷaniddesa Pāḷi
6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi
6119 Nettippakaraṇa Pāḷi
6120 Milindapañha Pāḷi
6121 Peṭakopadesa Pāḷi
6201 Chú Giải Khuddakapāṭha
6202 Chú Giải Dhammapada - 1
6203 Chú Giải Dhammapada - 2
6204 Chú Giải Udāna
6205 Chú Giải Itivuttaka
6206 Chú Giải Suttanipāta - 1
6207 Chú Giải Suttanipāta - 2
6208 Chú Giải Vimānavatthu
6209 Chú Giải Petavatthu
6210 Chú Giải Theragāthā - 1
6211 Chú Giải Theragāthā - 2
6212 Chú Giải Therīgāthā
6213 Chú Giải Apadāna - 1
6214 Chú Giải Apadāna - 2
6215 Chú Giải Buddhavaṃsa
6216 Chú Giải Cariyāpiṭaka
6217 Chú Giải Jātaka - 1
6218 Chú Giải Jātaka - 2
6219 Chú Giải Jātaka - 3
6220 Chú Giải Jātaka - 4
6221 Chú Giải Jātaka - 5
6222 Chú Giải Jātaka - 6
6223 Chú Giải Jātaka - 7
6224 Chú Giải Mahāniddesa
6225 Chú Giải Cūḷaniddesa
6226 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 1
6227 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 2
6228 Chú Giải Nettippakaraṇa
6301 Phụ Chú Giải Nettippakaraṇa
6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi
7102 Vibhaṅga Pāḷi
7103 Dhātukathā Pāḷi
7104 Puggalapaññatti Pāḷi
7105 Kathāvatthu Pāḷi
7106 Yamaka Pāḷi - 1
7107 Yamaka Pāḷi - 2
7108 Yamaka Pāḷi - 3
7109 Paṭṭhāna Pāḷi - 1
7110 Paṭṭhāna Pāḷi - 2
7111 Paṭṭhāna Pāḷi - 3
7112 Paṭṭhāna Pāḷi - 4
7113 Paṭṭhāna Pāḷi - 5
7201 Chú Giải Dhammasaṅgaṇi
7202 Chú Giải Sammohavinodanī
7203 Chú Giải Pañcapakaraṇa
7301 Phụ Chú Giải Gốc Dhammasaṅgaṇī
7302 Phụ Chú Giải Gốc Vibhaṅga
7303 Phụ Chú Giải Gốc Pañcapakaraṇa
7304 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Dhammasaṅgaṇī
7305 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Pañcapakaraṇa
7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo
7307 Abhidhammatthasaṅgaho
7308 Phụ Chú Giải Cổ Điển Abhidhammāvatāra
7309 Abhidhammamātikāpāḷi