Tipiṭaka Translation

නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස

Verehrung dem Erhabenen, dem Heiligen, dem vollkommen Erwachten.

සංයුත්තනිකායෙ

In der Saṃyutta-Nikāya

සළායතනවග්ගටීකා

Unterkommentar zum Saḷāyatanavagga

1. සළායතනසංයුත්තං

1. Die Sammlung über die sechs Sinnesbereiche

1. අනිච්චවග්ගො

1. Das Kapitel über die Vergänglichkeit

1. අජ්ඣත්තානිච්චසුත්තවණ්ණනා

1. Die Erklärung des Suttas über die innere Vergänglichkeit

1. චක්ඛතීති [Pg.281] චක්ඛු, ඤාණං, යථාසභාවතො ආරම්මණස්ස ජානනෙන සමවිසමං ආචික්ඛන්තං විය පවත්තතීති අත්ථො. තථා මංසචක්ඛු. තම්පි හි රූපදස්සනෙ චක්ඛතීති චක්ඛු. බුද්ධානංයෙව චක්ඛූති බුද්ධචක්ඛු, අසාධාරණතො හි සත්තසන්තානෙසු සස්සතුච්ඡෙදදිට්ඨි අනුලොමිකඤාණයථාභූතඤාණානඤ්චෙව කාමරාගානුසයාදීනඤ්ච යාථාවතො විභාවිතඤාණං ආසයානුසයඤාණං ඉන්ද්‍රියපරොපරියත්තඤාණඤ්ච. හෙට්ඨිමා තයො මග්ගා චතුසච්චධම්මෙසු වුත්තාකාරෙන පවත්තියා ධම්මෙ චක්ඛූති ධම්මචක්ඛු, තථා තෙසං ඵලානි තංතංපටිපක්ඛෙසු පටිප්පස්සද්ධිපහානවසෙන පවත්තනතො. සමන්තතො සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුකිච්චසාධනතො සමන්තචක්ඛු, සබ්බඤ්ඤුතඤ්ඤාණං. දිබ්බවිහාරසන්නිස්සයෙන ලද්ධබ්බතො දෙවානං දිබ්බචක්ඛු වියාති තං දිබ්බචක්ඛු, අභිඤ්ඤාවිසෙසො. ආලොකං වඩ්ඪෙත්වා රූපදස්සනතො ‘‘ආලොකඵරණෙනා’’ති වුත්තං. ‘‘ඉදං දුක්ඛං අරියසච්චන්ති මෙ, භික්ඛවෙ, පුබ්බෙ අනනුස්සුතෙසු ධම්මෙසු චක්ඛුං උදපාදී’’තිආදිනා (සං. නි. 5.1081; මහාව. 15) නයෙන [Pg.282] ආගතත්තා චතුසච්චපරිච්ඡෙදකඤාණං ‘‘පඤ්ඤාචක්ඛූ’’ති වුත්තං. තදිදං ‘‘විපස්සනාඤාණ’’න්ති වදන්ති, ‘‘විපස්සනාමග්ගඵලපච්චවෙක්ඛණඤාණානී’’ති අපරෙ.

1. 'Es nimmt wahr' (cakkhati), daher heißt es Auge (cakkhu), das Wissen (ñāṇa); der Sinn ist, dass es gleichsam das Richtige und das Falsche (samavisamaṃ) aufzeigt, indem es das Objekt seiner wahren Natur nach erkennt. Ebenso das Fleischesauge (maṃsacakkhu). Denn auch dieses nimmt wahr beim Sehen von Formen, daher wird es Auge genannt. Das Auge, das nur den Buddhas eigen ist, ist das Buddha-Auge (buddhacakkhu). Denn es ist das nicht-gemeinsame (asādhāraṇa) Wissen, welches in den Kontinuen der Lebewesen die Ansichten von Ewigkeit und Vernichtung, das vorbereitende Wissen (anulomikañāṇa) und das Wissen der Wirklichkeit entsprechend (yathābhūtañāṇa) sowie die schlummernden Neigungen zu Sinneslust usw. (kāmarāgānusayādi) wahrheitsgemäß aufdeckt, [nämlich] das Wissen um die Neigungen und schlummernden Tendenzen (āsayānusayañāṇa) und das Wissen um die Reife der Fähigkeiten der anderen Lebewesen (indriyaparopariyattañāṇa). Das Auge der Wahrheit (dhammacakkhu) sind die drei niederen Pfade, weil sie in Bezug auf die Phänomene der vier edlen Wahrheiten in der beschriebenen Weise wirksam sind, ebenso ihre Früchte, da sie durch das Zur-Ruhe-Bringen und Überwinden der jeweiligen gegnerischen Zustände wirken. Das Allsehende Auge (samantacakkhu) ist das Allwissenheitswissen (sabbaññutaññāṇa), weil es überall in Bezug auf alle Phänomene die Funktion des Auges erfüllt. Da es durch das Stützen auf das göttliche Verweilen erlangt wird, ist es wie das himmlische Auge der Götter, daher wird es das himmlische Auge (dibbacakkhu) genannt, eine besondere Form der höheren Geisteskraft (abhiññāvisesa). Weil es Formen sieht, nachdem es das Licht vergrößert hat, wird es als 'durch das Durchdringen von Licht' bezeichnet. Weil es in der Weise überliefert ist: 'Dies ist die edle Wahrheit vom Leiden: So entstand mir, o Mönche, bei zuvor ungehörten Dingen das Auge' usw., wird das die vier Wahrheiten bestimmende Wissen als 'Auge der Weisheit' (paññācakkhu) bezeichnet. Dies bezeichnen die einen als 'Einsichtswissen' (vipassanāñāṇa), andere als 'die Wissensarten von Einsicht, Pfad, Frucht und Rückschau' (vipassanāmaggaphalapaccavekkhaṇāñāṇāni).

පච්චයභූතෙහි එතෙහි අභිසම්භරීයන්තීති සම්භාරා, උපත්ථම්භභූතා චතුසමුට්ඨානිකරූපා. සහ සම්භාරෙහීති සසම්භාරං. මහාභූතානං උපාදාය පසීදතීති පසාදො. අක්ඛිකූපකෙ අක්ඛිපටලෙහීති උභොහි අක්ඛිදලෙහි. සම්භවොති ආපොධාතුමෙව සම්භවභූතමාහ. ඉධ ‘‘තෙරස සම්භාරා’’ති වුත්තං. අට්ඨසාලිනියං (ධ. ස. අට්ඨ. 596) පන සණ්ඨානෙන සද්ධිං ‘‘චුද්දස සම්භාරා’’ති ආගතං. තත්ථ සණ්ඨානන්ති වණ්ණායතනමෙව පරිමණ්ඩලාදිසණ්ඨානභූතං. විසුං වචනං පන නෙසං තථාභූතානං අතථාභූතානඤ්ච ආපොධාතුවණ්ණායතනානං යථාවුත්තෙ මංසපිණ්ඩෙ විජ්ජමානත්තා. සම්භවස්ස චතුධාතුනිස්සිතෙහි සහ වුත්තස්ස ධාතුත්තයනිස්සිතතා යොජෙතබ්බා. දිට්ඨිමණ්ඩලෙති අභිමුඛං ඨිතානං පටිබිම්බපඤ්ඤායනට්ඨානභූතෙ චක්ඛුසඤ්ඤිතාය දිට්ඨියා පවත්තිට්ඨානභූතෙ මණ්ඩලෙ. සන්නිවිට්ඨන්ති එතෙන චක්ඛුපසාදස්ස අනෙකකලාපගතභාවො දස්සිතො. තථා හි සො සත්ත අක්ඛිපටලානි අභිබ්‍යාපෙත්වා වත්තති. යස්මා සො සත්ත අක්ඛිපටලානි බ්‍යාපෙත්වා ඨිතෙහි අත්තනො නිස්සයභූතෙහි කතූපකාරං තංනිස්සිතෙහෙව ආයුවණ්ණාදීහි අනුපාලිතපරිවාරිතං තිසන්තතිරූපසමුට්ඨාපකෙහි උතුචිත්තාහාරෙහි උපත්ථම්භියමානං හුත්වා තිට්ඨති. රූපදස්සනසමත්ථන්ති අත්තානං නිස්සාය පවත්තවිඤ්ඤාණස්ස වසෙන රූපායතනදස්සනසමත්ථං. විත්ථාරකථාති තස්ස චක්ඛුනො සොතාදීනඤ්ච හෙතුපච්චයාදිවසෙන චෙව ලක්ඛණාදිවසෙන ච විත්ථාරකථා.

Sie werden durch diese, die als Bedingungen dienen, zusammengetragen, daher werden sie 'Bestandteile' (sambhārā) genannt, nämlich die unterstützenden materiellen Phänomene, die aus den vier Quellen entspringen (catusamuṭṭhānikarūpā). 'Zusammen mit den Bestandteilen' bedeutet 'mit den Bestandteilen versehen' (sasambhāraṃ). Das, was sich in Abhängigkeit von den großen Elementen klärt (pasīdati), ist die Sinnesempfindlichkeit (pasādo). 'In der Augenhöhle durch die Augenschichten' bedeutet durch beide Augenlider. 'Entstehung' (sambhava) bezieht sich auf das Wasserelement selbst als das Entstehende. Hier wird von 'dreizehn Bestandteilen' gesprochen. In der Aṭṭhasālinī hingegen wird zusammen mit der Form von 'vierzehn Bestandteilen' berichtet. Dabei ist 'Form' (saṇṭhāna) eben das Farbbereich-Objekt (vaṇṇāyatana), das die Gestalt von Rundungen usw. annimmt. Die gesonderte Erwähnung erfolgt jedoch, weil diese so beschaffenen und nicht so beschaffenen Wasserelemente und Farbbereiche in dem besagten Fleischklumpen vorhanden sind. Die Verbindung der Entstehung, die zusammen mit den von den vier Elementen abhängigen Dingen genannt wird, ist als von den drei Elementen abhängig zu verstehen. 'Im Kreis des Sehens' (diṭṭhimaṇḍala) meint im Kreis, der als Ort dient, an dem sich das Spiegelbild der davor Stehenden zeigt, und der als Ort des Funktionierens des als 'Auge' bezeichneten Sehens dient. 'Hineingesetzt' (sanniviṭṭha) – damit wird gezeigt, dass die Seh-Empfindlichkeit aus vielen Gruppen (kalāpa) besteht. Denn sie existiert, indem sie sieben Augenschichten durchdringt. Weil sie fortbesteht, indem sie von ihren eigenen Stützen, die die sieben Augenschichten durchdringend bestehen, unterstützt wird, durch die davon abhängige Lebenskraft, Farbe usw. geschützt und umgeben ist und durch Temperatur, Geist und Nahrung gestützt wird, welche die materiellen Phänomene der drei Kontinuen hervorbringen. 'Fähig zum Sehen von Formen' bedeutet fähig zum Sehen des Formbereich-Objekts mittels des Bewusstseins, das in Abhängigkeit von ihm entsteht. 'Ausführliche Erklärung' ist die detaillierte Darlegung dieses Auges, des Ohrs usw., sowohl nach Ursachen und Bedingungen als auch nach Merkmalen usw.

සම්මසනචාරචිත්තන්ති විපස්සනාය පවත්තිට්ඨානභූතං විපස්සිතබ්බං චිත්තං. කෙචි ‘‘විපස්සනුපගතකිරියමයචිත්ත’’න්ති වදන්ති, තං තෙසං මතිමත්තං. තීණි ලක්ඛණානි දස්සෙත්වා විපස්සනං උස්සුක්කාපෙත්වා අරහත්තස්ස පාපනවසෙන දෙසනාය පවත්තත්තා.

Das 'Geistmoment im Bereich der Untersuchung' (sammasanacāracitta) ist der zu untersuchende Geist, der als Ort des Funktionierens der Einsicht (vipassanā) dient. Einige sagen, es sei 'der durch funktionelles Wirken mit Einsicht verbundene Geist', doch das ist bloß ihre Meinung. Weil die Lehrverkündigung dargelegt wurde, um die drei Merkmale aufzuzeigen, zur Einsicht anzuspornen und zur Erlangung der Arhatschaft zu führen.

අජ්ඣත්තානිච්චසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Suttas über die innere Vergänglichkeit ist abgeschlossen.

2-3. අජ්ඣත්තදුක්ඛසුත්තාදිවණ්ණනා

2-3. Die Erklärung der Suttas über das innere Leiden usw.

2-3. ද්වෙ [Pg.283] ලක්ඛණානීති දුක්ඛානත්තලක්ඛණානි. එකං ලක්ඛණන්ති අනත්තලක්ඛණං. සෙසානීති වුත්තාවසෙසානි ලක්ඛණානි. තෙහීති යෙහි දුතියතතියානි සුත්තානි දෙසිතානි, තෙහි. සල්ලක්ඛිතානීති සම්මදෙව උපධාරිතානි. එත්තකෙනාති ද්වින්නං එකස්සෙව වා ලක්ඛණස්ස කථනෙන.

2-3. 'Zwei Merkmale' bedeutet die Merkmale des Leidens und der Nicht-Selbstheit. 'Ein Merkmal' bedeutet das Merkmal der Nicht-Selbstheit. 'Die übrigen' bedeutet die verbleibenden Merkmale. 'Durch diese' meint durch jene, durch die das zweite und dritte Sutta verkündet wurden. 'Erfasst' bedeutet vollkommen erwogen. 'Dadurch' bedeutet durch die Verkündigung von zwei Merkmalen oder von nur einem Merkmal.

අජ්ඣත්තදුක්ඛසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der Suttas über das innere Leiden usw. ist abgeschlossen.

4-6. බාහිරානිච්චසුත්තාදිවණ්ණනා

4-6. Die Erklärung der Suttas über die äußere Vergänglichkeit usw.

4-6. වුත්තසදිසොවාති ‘‘ද්වෙ ලක්ඛණානී’’තිආදිනා වුත්තසදිසො එව. නයොති අතිදෙසනයො.

4-6. 'Genauso wie bereits gesagt' bedeutet genau so, wie es mit 'zwei Merkmale' usw. gesagt wurde. 'Methode' (nayo) ist die Methode der Übertragung.

බාහිරානිච්චසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der Suttas über die äußere Vergänglichkeit usw. ist abgeschlossen.

7-12. අජ්ඣත්තානිච්චාතීතානාගතසුත්තාදිවණ්ණනා

7-12. Die Erklärung der Suttas über die innere Vergänglichkeit in Vergangenheit und Zukunft usw.

7-12. සල්ලක්ඛෙත්වාති අතීතානාගතානං අවිජ්ජමානත්තා ගාහස්ස දළ්හතාය සල්ලක්ඛෙත්වා. පච්චුප්පන්නෙසු විජ්ජමානත්තා බලවතා තණ්හාදිගාහෙන විපස්සනාවීථිං පටිපාදෙතුං කිලමන්තානං විනෙය්‍යානං වසෙන.

7-12. 'Nachdem man erfasst hat' bedeutet: weil das Vergangene und das Zukünftige nicht gegenwärtig existieren, erfasst man sie wegen der Festigkeit des Ergreifens; [und] in Bezug auf die Gegenwärtigen, weil sie existieren, wegen des starken Ergreifens durch Begehren usw., zum Wohle der zu Führenden, die sich abmühen, den Pfad der Einsicht zu beschreiten.

අජ්ඣත්තානිච්චාතීතානාගතසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der Suttas über die innere Vergänglichkeit in Vergangenheit und Zukunft usw. ist abgeschlossen.

අනිච්චවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Kapitels über die Vergänglichkeit ist abgeschlossen.

2. යමකවග්ගො

2. Das Doppel-Kapitel

1-4. පඨමපුබ්බෙසම්බොධසුත්තාදිවණ්ණනා

1-4. Die Erklärung des ersten Suttas über die Zeit vor dem Erwachen usw.

13-16. ද්වීසුපි සුත්තෙසු ආයතනානං වසෙන දෙසනා එකරසාවාති ‘‘පඨමදුතියෙසූ’’ති එකජ්ඣං පදුද්ධාරො කතො. ආහිතො අහංමානො එත්ථාති අත්තා, අත්තභාවො. අත්තානමධි අජ්ඣත්තං, තප්පරියාපන්නත්තා තත්ථ භවානි අජ්ඣත්තිකානි, තෙසං අජ්ඣත්තිකානං. අජ්ඣත්තඤ්ච [Pg.284] නාම අජ්ඣත්තජ්ඣත්තං, නියකජ්ඣත්තං, ගොචරජ්ඣත්තං, විසයජ්ඣත්තන්ති චතුබ්බිධං. තත්ථ අජ්ඣත්තජ්ඣත්තං අජ්ඣත්තෙ භවන්ති අජ්ඣත්තිකන්ති ආහ ‘‘අජ්ඣත්තජ්ඣත්තවසෙන අජ්ඣත්තිකාන’’න්ති. තෙසං චක්ඛාදීනං අජ්ඣත්තෙසුපි අජ්ඣත්තිකභාවො අධිකසිනෙහවත්ථුතායාති ආහ ‘‘ඡන්දරාගස්ස අධිමත්තබලවතායා’’ති. ඉදානි තත්ථ තමත්ථං පටියොගිනා සද්ධිං උදාහරණවසෙන දස්සෙන්තො ‘‘මනුස්සානං හී’’තිආදිමාහ. තං උත්තානමෙව. බාහිරානීති අජ්ඣත්තිකතො බහි භවානි.

13-16. Da die Verkündigung in beiden Suttas mittels der Sinnesbereiche denselben Geschmack hat, wurden die Begriffe in 'im ersten und zweiten [Sutta]' zusammengefasst. Das, worauf der Ich-Dünkel (aham-māna) gerichtet ist, ist das Selbst (attā), das Selbst-Dasein (attabhāva). 'In Bezug auf das Selbst' ist das Innere (ajjhattaṃ); weil sie darin enthalten sind, sind die darin existierenden Dinge 'innerlich' (ajjhattikāni) – 'der innerlichen'. Das sogenannte Innere ist vierfach: das absolut Innere (ajjhattajjhatta), das eigene Innere (niyakajjhatta), das Innere des Bereichs (gocarajjhatta) und das Innere des Objekts (visayajjhatta). Dabei bezieht sich 'das absolut Innere, das im Inneren existiert, ist innerlich' auf den Ausdruck: 'der innerlichen im Sinne des absolut Inneren'. Dass diese Augen usw., obwohl sie innerlich sind, den Charakter des Innerlichen besitzen, liegt daran, dass sie Objekte übermäßiger Zuneigung sind; daher heißt es: 'wegen der überaus großen Stärke von Wollen und Begehren'. Um nun diese Bedeutung anhand eines Gegenbeispiels in Form eines Beispiels aufzuzeigen, sagte er: 'Denn der Menschen...' usw. Dies ist leicht verständlich. 'Äußerlich' bedeutet außerhalb des Innerlichen existierend.

පඨමපුබ්බෙසම්බොධසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des ersten Suttas über die Zeit vor dem Erwachen usw. ist abgeschlossen.

5-6. පඨමනොචෙඅස්සාදසුත්තාදිවණ්ණනා

5-6. Die Erklärung des ersten Suttas über 'Wenn es keine Befriedigung gäbe' usw.

17-18. නික්ඛන්තාති ලොකතො නික්ඛන්තා. විසංයුත්තා සංයොගහෙතූනං කිලෙසානං පහීනත්තා නො සංයුත්තා. නො අධිමුත්තාති න උස්සුක්කජාතා. විමරියාදී…පෙ… චෙතසාති විගතකිලෙසවට්ටමරියාදතාය නිම්මරියාදීකතෙන චිත්තෙන. චතුසච්චමෙව කථිතං චක්ඛාදීනං අස්සාදාදිනො කථිතත්තා.

17-18. 'Herausgetreten' (nikkhantā) bedeutet aus der Welt herausgetreten. 'Unverbunden' (visaṃyuttā) bedeutet unverbunden, da die Befleckungen, welche die Ursache für die Fesseln sind, aufgegeben wurden. 'Nicht hingegeben' (no adhimuttā) bedeutet nicht eifrig bemüht. 'Mit grenzenlosem ... [usw.] ... Geist' (vimariyādī...pe... cetasā) bedeutet mit einem Geist, der grenzenlos gemacht wurde, weil die Grenze des Kreislaufs der Befleckungen vergangen ist. Es wurden wahrlich die Vier Wahrheiten dargelegt, da die Befriedigung usw. bezüglich des Auges usw. dargelegt wurde.

පඨමනොචෙඅස්සාදසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des ersten No-ce-assāda-Suttas usw. ist abgeschlossen.

7-10. පඨමාභිනන්දසුත්තාදිවණ්ණනා

7-10. Die Erklärung des ersten Abhinanda-Suttas usw.

19-22. වට්ටවිවට්ටමෙව කථිතං අභිනන්දනානං උප්පාදනිරොධානඤ්ච වසෙන දෙසනාය පවත්තත්තා. අනුපුබ්බකථාති ආදිතො පට්ඨාය පදත්ථවණ්ණනා. නෙසන්ති සුත්තානං.

19-22. Es wird wahrlich nur der Kreislauf (vaṭṭa) und das Entrinnen aus dem Kreislauf (vivaṭṭa) dargelegt, da die Lehrverkündigung mittels des Entstehens und Vergehens des Ergötzens (abhinandana) erfolgt. 'Fortlaufende Erklärung' (anupubbakathā) ist die Wort-für-Wort-Erklärung von Anfang an. 'Für sie' (nesaṃ) bezieht sich auf die Suttas.

පඨමාභිනන්දසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des ersten Abhinanda-Suttas usw. ist abgeschlossen.

යමකවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Yamaka-Vagga ist abgeschlossen.

3. සබ්බවග්ගො

3. Das Sabba-Vagga

1. සබ්බසුත්තවණ්ණනා

1. Die Erklärung des Sabba-Suttas

23. සබ්බ-සද්දො [Pg.285] පකරණවසෙන කත්ථචි සප්පදෙසෙපි පවත්තතීති තතො නිවත්තනත්ථං අනවසෙසවිසයෙන සබ්බ-සද්දෙන විසෙසෙත්වා වුත්තං ‘‘සබ්බසබ්බ’’න්ති, සබ්බමෙව හුත්වා සබ්බන්ති අත්ථො. ආයතනභාවං සබ්බං ආයතනසබ්බං, සෙසද්වයෙපි එසෙව නයො.

23. Weil das Wort 'Alles' (sabba) im Kontext manchmal auch für das Teilweise (sappadesa) steht, wurde es – um dies auszuschließen – durch das Wort 'Alles' im Sinne des Restlosen qualifiziert und als 'alles Alles' (sabbasabba) ausgedrückt; die Bedeutung ist: 'wirklich alles ist alles'. Alles, was das Wesen eines Sinnesbereichs hat, ist das 'Alles der Sinnesbereiche' (āyatanasabba); bei den anderen beiden gilt die gleiche Methode.

තස්ස අවිසයාභාවතො න අද්දිට්ඨමිධත්ථි කිඤ්චීති. ඉධාති නිපාතමත්තං, ඉධ වා සදෙවකෙ ලොකෙ, දස්සනභූතෙන ඤාණෙන අදිට්ඨං නාම කිඤ්චි නත්ථීති අත්ථො. යදි එවං අනුමානවිසයං නු ඛො කථන්ති ආහ ‘‘අථො අවිඤ්ඤාත’’න්ති. අඤ්ඤෙසං අපච්චක්ඛම්පි අවිඤ්ඤාතං තස්ස කිඤ්චි නත්ථීති අදිට්ඨං අවිඤ්ඤාතං නත්ථි. පච්චුප්පන්නං අතීතමෙව ඤෙය්‍යං ගහිතං, අනාගතං නු ඛො කථන්ති ආහ – ‘‘අජානිතබ්බ’’න්ති, තස්ස කිඤ්චි නත්ථීති ආනෙත්වා සම්බන්ධො. ජානිතුං ඤාතුං අසක්කුණෙය්‍යං නාම තස්ස කිඤ්චි නත්ථීති දස්සෙන්තො ආහ ‘‘සබ්බං අභිඤ්ඤාසී’’තිආදි.

'Weil es für ihn keinen unzugänglichen Bereich gibt, gibt es hier nichts Ungesehenes' (tassa avisayābhāvato na addiṭṭhamidhatthi kiñci). 'Hier' (idha) ist bloß eine Partikel, oder 'hier in der Welt samt ihren Göttern' (idha vā sadevake loke). Die Bedeutung ist: Es gibt nichts, das dem Wissen, welches das Schauen selbst ist, ungesehen geblieben wäre. Wenn dem so ist, wie verhält es sich dann mit dem Bereich des logischen Schlusses? Darum sagte er: 'und auch nicht unerkannt' (atho aviññātaṃ). Selbst das, was für andere nicht unmittelbar wahrnehmbar ist, ist für ihn in keiner Weise unerkannt; somit gibt es nichts Ungesehenes oder Unerkanntes. Das Erkennbare der Gegenwart und der Vergangenheit ist damit erfasst. Wie aber steht es um die Zukunft? Darum sagte er: 'nicht Unwissbares' (ajānitabbaṃ) – die Verbindung ist herzustellen, indem man 'es gibt nichts für ihn' hinzudenkt. Um zu zeigen, dass es für ihn nichts gibt, was unmöglich zu wissen oder zu erkennen wäre, sagte er: 'Er hat alles durchschaut' (sabbaṃ abhiññāsi) und so weiter.

සකලස්ස සක්කායධම්මස්ස පරිග්ගහිතත්තා සක්කායසබ්බං. සබ්බධම්මෙසූති පඤ්චන්නං ද්වාරානං ආරම්මණභූතෙසු සබ්බෙසු ධම්මෙසු. යස්මා ඡසුපි ආරම්මණෙසු ගහිතෙසු පදෙසසබ්බං නාම න හොති, තස්මා ‘‘පඤ්චාරම්මණමත්ත’’න්ති වුත්තං. පදෙසසබ්බං සක්කායසබ්බං න පාපුණාති තස්ස තෙභූමකධම්මෙසු එකදෙසස්ස අසඞ්ගණ්හනතො. සක්කායසබ්බං ආයතනසබ්බං න පාපුණාති ලොකුත්තරධම්මානං අසඞ්ගණ්හනතො. ආයතනසබ්බං සබ්බසබ්බං න පාපුණාති. යස්මා ආයතනසබ්බෙන චතුභූමකධම්මාව පරිග්ගහිතා, න ලක්ඛණපඤ්ඤත්තියො, යස්මා සබ්බසබ්බං දස්සෙන්තෙන බුද්ධඤාණවිසයො දස්සිතො, තස්මා ‘‘සබ්බසබ්බං න පාපුණාතී’’ති එත්ථාපි ‘‘කස්මා…පෙ… නත්ථිතායා’’ති සබ්බං ඤාතාරම්මණෙනෙව පුච්ඡාවිස්සජ්ජනං කතං. ‘‘ආයතනසබ්බෙපි ඉධ විපස්සනුපගධම්මාව ගහෙතබ්බා අභිඤ්ඤෙය්‍යනිද්දෙසවසෙනපි සම්මසනචාරස්සෙව ඉච්ඡිතත්තා’’ති වදන්ති.

'Das Alles der Identität' (sakkāyasabba) wird es genannt, weil die Gesamtheit der Phänomene der Identität (sakkāyadhamma) erfasst ist. 'In allen Dingen' (sabbadhammesu) bedeutet in allen Dingen, die Objekte der fünf Sinnestore sind. Da es, wenn alle sechs Objekte erfasst sind, kein 'teilweises Alles' (padesasabba) gibt, wurde gesagt: 'nur die fünf Objekte' (pañcārammaṇamatta). Das 'teilweise Alles' reicht nicht an das 'Alles der Identität' heran, weil es einen Teil der Dinge, die zu den drei Ebenen gehören, nicht mit einschließt. Das 'Alles der Identität' reicht nicht an das 'Alles der Sinnesbereiche' (āyatanasabba) heran, weil es die überweltlichen Phänomene (lokuttaradhamma) nicht mit einschließt. Das 'Alles der Sinnesbereiche' reicht nicht an das 'alles Alles' (sabbasabba) heran. Da durch das 'Alles der Sinnesbereiche' nur die Phänomene der vier Ebenen erfasst werden, nicht aber Merkmale und Begriffe (lakkhaṇapaññatti), und da durch das Aufzeigen des 'alles Alles' der Bereich des Wissens des Buddha aufgezeigt wird, wurde auch hier bei 'reicht nicht an das alles Alles heran' die Frage und Antwort ganz durch das gewusste Objekt formuliert, wie in 'Warum ... [usw.] ... wegen Nichtvorhandenseins'. Man sagt: 'Auch beim Alles der Sinnesbereiche sind hier nur jene Phänomene zu erfassen, die für die Einsichtsmeditation (vipassanā) geeignet sind, da auch gemäß der Darlegung dessen, was direkt zu erkennen ist, nur der Bereich der Untersuchung (sammasanacāra) erwünscht ist.'

පටික්ඛිපිත්වාති ‘‘ඉදං සබ්බං නාම න හොතී’’ති එවං පටික්ඛිපිත්වා. තස්සාති ‘‘අඤ්ඤං සබ්බං පඤ්ඤාපෙස්සාමී’’ති වදන්තස්ස. වාචාය වත්තබ්බවත්ථුමත්තකමෙවාති වඤ්ඣාපුත්තගගනකුසුමාදිවාචා විය එතස්ස වාචාය කෙවලං වත්තබ්බවත්ථුකමෙව භවෙය්‍ය, න අත්ථො, වචනමත්තකමෙවාති අත්ථො[Pg.286]. අතික්කමිත්වාති අනාමසිත්වා අග්ගහෙත්වා. තං කිස්ස හෙතූති විඝාතාපජ්ජනං කෙන හෙතුනා. යථා තං අවිසයස්මින්ති යථා අඤ්ඤොපි කොචි අවිසයෙ වායමන්තො, එවන්ති අත්ථො. අට්ඨකථායං පන යස්මා පාළියං ‘‘තං කිස්ස හෙතූ’’ති වුත්තකාරණමෙව උපනයනවසෙන දස්සෙතුං ‘‘යථා ත’’න්තිආදි වුත්තං. කාරණොපනයනඤ්ච කාරණමෙවාති ‘‘යථාති කාරණවචන’’න්ති වුත්තන්ති දට්ඨබ්බං. තෙනෙවාහ ‘‘එවං ඉමස්මිම්පි අවිසයෙ’’තිආදි.

'Nachdem er es zurückgewiesen hat' (paṭikkhipitvā) bedeutet, indem er so zurückweist: 'Dies wird nicht alles genannt'. 'Sein' (tassa) bezieht sich auf den, der sagt: 'Ich werde ein anderes Alles darlegen'. 'Bloße Worte über eine zu nennende Sache' (vācāya vattabbavatthumattakameva) bedeutet, dass seine Rede – wie die Worte 'Sohn einer unfruchtbaren Frau' oder 'Himmelsblume' – lediglich ein bloßes Objekt der Rede enthalten würde, aber keinen realen Sinn; das bedeutet, es sind bloße Worte. 'Nachdem er darüber hinausgegangen ist' (atikkamitvā) bedeutet, ohne es zu berühren, ohne es zu erfassen. 'Aus welchem Grund ist das so?' (taṃ kissa hetu) bedeutet, aus welchem Grund gerät er in Bedrängnis? 'So wie in einem Bereich, der nicht der seine ist' (yathā taṃ avisayasmiṃ) bedeutet: so wie jeder andere, der sich in einem Bereich bemüht, der nicht der seine ist; das ist die Bedeutung. Im Kommentar aber wird, weil im Pali 'Aus welchem Grund ist das so?' gesagt wurde, 'yathā taṃ' usw. angeführt, um eben diesen Grund im Wege der Anwendung aufzuzeigen. Und die Anwendung eines Grundes ist wahrlich der Grund selbst; so ist zu verstehen, dass gesagt wurde: 'yathā ist ein Wort, das den Grund ausdrückt'. Daher sagte er: 'Ebenso in diesem Nicht-Bereich' und so weiter.

සබ්බසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Sabba-Suttas ist abgeschlossen.

2. පහානසුත්තවණ්ණනා

2. Die Erklärung des Pahāna-Suttas

24. සබ්බස්සාති ද්වාරාරම්මණෙහි සද්ධිං ද්වාරප්පවත්තස්ස. පහානායාති තප්පටිබද්ධඡන්දරාගපහානවසෙන පජහනාය. චක්ඛුසම්ඵස්සන්ති චක්ඛුසන්නිස්සිතඵස්සං. මූලපච්චයන්ති මූලභූතං පච්චයං කත්වා, සහජාතවෙදනාය චක්ඛුසම්ඵස්සපච්චයභාවෙ වත්තබ්බමෙව නත්ථි. එසෙව නයොති අපදෙසෙන ‘‘සොතසම්ඵස්සං මූලපච්චයං කත්වා’’තිආදිනා වත්තබ්බන්ති දස්සෙති. මනොති භවඞ්ගචිත්තං මනොද්වාරස්ස අධිප්පෙතත්තා. ආරම්මණන්ති ධම්මාරම්මණං. සහාවජ්ජනකජවනන්ති සහමනොද්වාරාවජ්ජනකං ජවනං. තංපුබ්බකත්තා මනොවිඤ්ඤාණඵස්සවෙදනානං මූලපච්චයභූතා සබ්බෙස්වෙව චක්ඛුද්වාරාදීසු වුත්තිත්තා තදනුරූපතො ‘‘භවඞ්ගසහජාතො සම්ඵස්සො’’ති වුත්තං. සහාවජ්ජනවෙදනාය ජවනවෙදනා ‘‘වෙදයිත’’න්ති අධිප්පෙතා, භවඞ්ගසම්පයුත්තාය පන වෙදනාය ගහණෙ වත්තබ්බමෙව නත්ථි. භවඞ්ගතො අමොචෙත්වා භවඞ්ගචිත්තෙන සද්ධිංයෙව ආවජ්ජනං ගහෙත්වා මනොද්වාරාවජ්ජනං භවඞ්ගං දට්ඨබ්බං. යා පනෙත්ථ දෙසනාති යා එත්ථ ‘‘පහානායා’’තිආදිනා පවත්තදෙසනා සත්ථු අනසිට්ඨි ආණා. අයං පණ්ණත්ති නාම තස්ස තස්ස අත්ථස්ස පකාරතො ඤාපනතො. එත්ථ සබ්බග්ගහණෙන සබ්බෙ සභාවධම්මා ගහිතා, පඤ්ඤත්ති පන කතමාති විචාරණාය තං දස්සෙතුං ‘‘යා පනෙත්ථා’’තිආදි වුත්තන්ති දට්ඨබ්බං.

24. 'Des Alls' (sabbassa) bedeutet dessen, was an den Toren zusammen mit den Toren und Objekten auftritt. 'Für das Aufgeben' (pahānāya) bedeutet für das Aufgeben im Sinne des Aufgebens von Begierde und Wollust (chandarāga), die daran geknüpft sind. 'Augenberührung' (cakkhusamphassa) bedeutet die auf dem Auge beruhende Berührung. 'Als Wurzel-Bedingung' (mūlapaccayaṃ) bedeutet, indem man es zur grundlegenden Bedingung macht; im Hinblick darauf, dass die Augenberührung die Bedingung für das gleichzeitig entstandene Gefühl ist, erübrigt sich jedes weitere Wort. 'Dies ist die Methode' zeigt, dass man durch entsprechende Ersetzung sprechen sollte, wie etwa: 'indem man die Ohrberührung zur Wurzel-Bedingung macht' und so weiter. 'Geist' (mano) ist das Bhavaṅga-Bewusstsein, da das Geisttor gemeint ist. 'Objekt' (ārammaṇa) ist das Geistesobjekt (dhammārammaṇa). 'Zusammen mit Zuwendung und Impuls' (sahāvajjanakajavana) bedeutet der Impuls (javana) zusammen mit der Geisttor-Zuwendung (manodvārāvajjana). Weil dies der Vorläufer jener ist, die Wurzel-Bedingung für Geistbewusstsein, Berührung und Gefühl darstellt und in allen Fällen wie dem Augentor usw. vorkommt, wird es dementsprechend als 'mit dem Bhavaṅga gleichzeitig entstandene Berührung' bezeichnet. Mit 'Gefühltem' (vedayita) ist das Impuls-Gefühl zusammen mit dem Zuwendungs-Gefühl gemeint; bei der Erfassung des mit dem Bhavaṅga verbundenen Gefühls erübrigt sich jedoch jedes weitere Wort. Ohne es vom Bhavaṅga zu trennen, indem man die Zuwendung zusammen mit dem Bhavaṅga-Bewusstsein erfasst, ist die Geisttor-Zuwendung als Bhavaṅga anzusehen. 'Welche Lehre aber hier' bezieht sich auf die hier mit 'für das Aufgeben' usw. dargelegte Lehre, welche die Unterweisung und das Gebot des Meisters ist. Dies wird 'Begriff' (paṇṇatti) genannt, weil es die jeweilige Bedeutung in ihrer Art und Weise kundtut. Hier sind durch das Erfassen von 'Alles' alle Eigennatur-Phänomene (sabhāvadhamma) erfasst; um jedoch bei der Untersuchung zu zeigen, 'wie ist der Begriff gebildet?', wurde 'Was aber hier...' usw. gesagt; so ist es zu verstehen.

පහානසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Pahāna-Suttas ist abgeschlossen.

3. අභිඤ්ඤාපරිඤ්ඤාපහානසුත්තවණ්ණනා

3. Die Erklärung des Abhiññāpariññāpahāna-Suttas

25. අභිඤ්ඤාති [Pg.287] අභිඤ්ඤාය. ය-කාරලොපවසෙනායං නිද්දෙසො ‘‘සයං අභිඤ්ඤා’’තිආදීසු (දී. නි. 1.28, 405; ම. නි. 1.154) විය, තථා ‘‘පරිඤ්ඤා’’ති එත්ථාපි. සබ්බන්ති ආයතනසබ්බං. තඤ්හි අභිඤ්ඤෙය්‍යං. අභිජානිත්වාති අභිඤ්ඤාය ජානිත්වා. පරිජානිත්වාති තීරණපරිඤ්ඤාය අනිච්චාදිතො පරිජානිත්වා. පජහනත්ථායාති පහානපරිඤ්ඤාය අනවසෙසතො පජහනාය.

25. 'Durch direktes Wissen' (abhiññā) bedeutet durch direktes Wissen (abhiññāya). Diese Darlegung erfolgt durch den Wegfall des Lautes 'ya', wie in 'durch eigenes direktes Wissen' (sayaṃ abhiññā) usw., und ebenso bei 'volles Verständnis' (pariññā). 'Alles' (sabbaṃ) ist das Alles der Sinnesbereiche, denn dieses ist direkt zu erkennen. 'Nachdem er direkt gewusst hat' (abhijānitvā) bedeutet, nachdem er durch direktes Wissen erkannt hat. 'Nachdem er voll verstanden hat' (parijānitvā) bedeutet, nachdem er im Wege des vollen Verständnisses als Untersuchung (tīraṇapariññā) als unbeständig usw. voll verstanden hat. 'Zum Zwecke des Aufgebens' (pajahanatthāya) bedeutet zum restlosen Aufgeben im Wege des vollen Verständnisses als Aufgeben (pahānapariññā).

අභිඤ්ඤාපරිඤ්ඤාපහානසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Abhiññāpariññāpahāna-Suttas ist abgeschlossen.

4. පඨමඅපරිජානනසුත්තවණ්ණනා

4. Die Erklärung des ersten Aparijānana-Suttas

26. ‘‘අභිජාන’’න්තිආදිනා එත්ථ භගවා පඨමං කණ්හපක්ඛං දස්සෙත්වා සුක්කපක්ඛං දස්සෙති වෙනෙය්‍යජ්ඣාසයවසෙන. තෙනෙත්ථ වට්ටවිවට්ටං කථිතං.

26. Mit den Worten „Abhijānaṃ“ („durch direktes Wissen erkennend“) und so weiter zeigt der Erhabene hier entsprechend der Veranlagung der zu Führenden zuerst die dunkle Seite und zeigt dann die helle Seite. Dadurch ist hier der Kreislauf (vaṭṭa) und das Entrinnen aus dem Kreislauf (vivaṭṭa) dargelegt.

පඨමඅපරිජානනසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des ersten Aparijānana-Sutta ist beendet.

5. දුතියඅපරිජානනසුත්තවණ්ණනා

5. Die Erklärung des zweiten Aparijānana-Sutta

27. චක්ඛුවිඤ්ඤාණවිඤ්ඤාතබ්බධම්මො නාම රූපායතනමෙවාති ආහ ‘‘හෙට්ඨා ගහිතරූපමෙවා’’ති. ඉධ අනාපාථගතං ‘‘චක්ඛුවිඤ්ඤාණවිඤ්ඤාතබ්බා ධම්මා’’ති වුත්තත්තා. හෙට්ඨා ආපාථගතම්පි අනාපාථගතම්පි ගහිතමෙව ‘‘යෙ ච රූපා’’ති අනවසෙසතො වුත්තත්තා. තෙ හි වෙදනාසඤ්ඤාසඞ්ඛාරක්ඛන්ධා සහ චක්ඛුවිඤ්ඤාණෙන විඤ්ඤාතබ්බත්තා. තථා හි චක්ඛුවිඤ්ඤාණං තෙහි එකුප්පාදං එකවත්ථුකං එකනිරොධං එකාරම්මණමෙව. සෙසපදෙසූති සෙසෙසු ‘‘යඤ්ච සොතං යෙ ච සද්දා’’තිආදිනා ආගතෙසු කණ්හපක්ඛෙ පඤ්චසු, සුක්කපක්ඛෙ ඡසුපි පදෙසු. එසෙව නයොති ය්වායං ‘‘හෙට්ඨා ගහිතරූපමෙව ගණ්හිත්වා’’ති අත්ථො වුත්තො. එසො එව තත්ථපි අත්ථවණ්ණනානයො.

27. „Was als das durch das Sehbewusstsein zu erkennende Ding (dhamma) bezeichnet wird, ist wahrlich nur der Sinnesbereich der Formen (rūpāyatana)“ – dies wird gesagt mit den Worten: „Es ist genau die zuvor erfasste Form.“ Denn hier ist das, was nicht in den Wahrnehmungsbereich eingetreten ist (anāpāthagata), gemeint, weil gesagt wurde: „die durch das Sehbewusstsein zu erkennenden Dinge“. Weiter oben wurde sowohl das in den Wahrnehmungsbereich Eingetretene als auch das nicht Eingetretene erfasst, weil rückhaltlos gesagt wurde: „und welche Formen auch immer“. Denn jene Aggregate der Empfindung, der Wahrnehmung und der Geistesformationen sind zusammen mit dem Sehbewusstsein zu erkennen. Denn das Sehbewusstsein hat mit ihnen dasselbe Entstehen, dieselbe körperliche Grundlage, dasselbe Vergehen und genau dasselbe Objekt. „In den übrigen Abschnitten“ (sesapadesu) bedeutet: in den übrigen fünf Abschnitten auf der dunklen Seite und den sechs Abschnitten auf der hellen Seite, die mit „und welches Ohr, und welche Töne“ usw. vorkommen. „Ebenso ist die Methode“ bedeutet: Dieser zuvor erklärte Sinn „nur die zuvor erfasste Form nehmend“ ist auch dort genau die Methode der Bedeutungserklärung.

දුතියඅපරිජානනසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des zweiten Aparijānana-Sutta ist beendet.

6. ආදිත්තසුත්තවණ්ණනා

6. Die Erklärung des Āditta-Sutta

28. ගයානාමිකාය [Pg.288] නදියා අවිදූරෙ පවත්තො ගාමො ගයා නාම, තස්සං ගයායං විහරතීති සමීපත්ථෙ චෙතං භුම්මවචනං. ගයාගාමස්ස හි ආසන්නෙ ගයාසීසනාමකෙ පිට්ඨිපාසාණෙ භගවා තදා විහාසි. තෙනාහ ‘‘භගවා තත්ථ විහරතී’’ති.

28. Das unweit des Flusses namens Gayā gelegene Dorf heißt Gayā. „Er verweilte in jenem Gayā“ – dieser Lokativ steht hier im Sinne von Nähe. Denn in der Nähe des Dorfes Gayā verweilte der Erhabene damals auf einer Felsplatte namens Gayāsīsa. Deshalb heißt es: „Der Erhabene verweilte dort.“

තත්‍රාති ‘‘භික්ඛූ ආමන්තෙසී’’ති යෙ භික්ඛූ ආමන්තෙසි, යථා චායං දෙසනා තෙසං සප්පායා ජාතා, තත්‍ර තස්මිං අත්ථද්වයෙ විභාවෙතබ්බෙ අයං අනුපුබ්බිකථා සමුදාගමතො පට්ඨාය අනුපටිපාටිකථා. ඉතොති ඉමස්මා කප්පතො. කිරාති අනුස්සවනත්ථෙ නිපාතො. පාරමිතාපරිභාවනාය පරිපාකගතෙ. ඤාණෙති බොධිඤාණෙ. කනිට්ඨපුත්තො වෙමාතිකභාතා භගවතො. වෙළුභිත්තිකුටිකාහි පරික්ඛිපිත්වා බහිද්ධා, අන්තො පන පටසාණීහි.

„Dort“ bezieht sich auf „er sprach die Mönche an“; bezüglich jener Mönche, die er ansprach, und wie diese Lehrverkündigung für sie zuträglich wurde – wenn diese beiden Punkte dort dargelegt werden sollen, ist dies die fortlaufende Erzählung, beginnend von ihrer Entstehung an, eine geordnete Abfolge der Erzählung. „Von hier“ bedeutet von diesem Weltzeitalter an. „Kira“ („wie man hört“) ist eine Partikel im Sinne von mündlicher Überlieferung. „Zur Reife gelangt“ bezieht sich auf die Entfaltung der Vollkommenheiten. „Im Wissen“ bedeutet im Erleuchtungswissen. „Der jüngste Sohn“ ist der Halbbruder des Erhabenen (von einer anderen Mutter). „Außen von Bambuswandhütten umgeben, innen jedoch von Stoffvorhängen.“

සබ්බෙසං සත්තානං. පුඤ්ඤචෙතනං අන්තො අබ්භන්තරෙ පවෙසෙති. භගවාපි තස්ස පුත්තොති කත්වා ‘‘අඤ්ඤෙ තයො පුත්තා’’ති වුත්තං. අවිප්පකිරිත්වාති පරාජයෙන අවිප්පකිරිය අපලායිත්වා. පිදහීති දාතුං න සක්කොමීති තථා අකාසි. සච්චවාදිතාය ගණ්හිංසූති රාජකුලස්ස සච්චවාදිතාය අත්තනො වරං ගණ්හිංසු.

„Aller Lebewesen.“ Er lenkt den heilsamen Willen (puññacetanā) in das Innere hinein. Da auch der Erhabene sein Sohn war, heißt es „die anderen drei Söhne“. „Ohne zu zerstreuen“ bedeutet, ohne sich durch eine Niederlage zerstreuen zu lassen und zu fliehen. „Er verschloss“ bedeutet, er handelte in dem Sinne: „Ich kann es nicht geben“. „Sie nahmen es wegen der Wahrhaftigkeit an“ bedeutet, dass sie aufgrund der Wahrhaftigkeit der königlichen Familie ihre Wahl (ihren Wunsch) annahmen.

විනිවත්තිතුන්ති පටිඤ්ඤාය නිවත්තිතුං. අන්තරාති තුම්හෙහි පරිච්ඡින්නකාලස්ස අන්තරා එව මතා. අට්ඨවීසතිහත්ථට්ඨානං උසභං නාම. උසභෙ අට්ඨවීසතිහත්ථප්පමාණෙ ඨානෙ. දානග්ගෙ බ්‍යාවටොති පසුතො.

„Sich abwenden“ bedeutet, von dem Versprechen zurückzutreten. „Dazwischen“ bedeutet, eben innerhalb der von euch festgelegten Zeitspanne gestorben. Eine Strecke von achtundzwanzig Ellen nennt man ein Usabha. „In einem Usabha“ bedeutet an einem Ort im Ausmaß von achtundzwanzig Ellen. „In der Almosenhalle geschäftig“ bedeutet eifrig bemüht.

සොති භගවා. තථාරූපඤ්හි බුද්ධානං දෙසනාපාටිහාරියං, යථා දෙසනාය ගහිතො අත්ථො පච්චක්ඛතො විභූතො හුත්වා උපට්ඨාති. තෙනාහ ‘‘ඉමෙසං…පෙ… දෙසෙස්සාමී’’ති. සන්නිට්ඨානන්ති චිරකාලපරිචිතාදිත්තඅග්ගිකානං ආදිත්තපරියායදෙසනාව සප්පායාති නිච්ඡයමකාසි. පදිත්තන්ති පදීපිතං එකාදසහි අග්ගීහි එකජාලීභූතං. තෙනාහ ‘‘සම්පජ්ජලිත’’න්ති. දුක්ඛලක්ඛණං කථිතං චක්ඛාදීනං එකාදසහි අග්ගීහි ආදිත්තභාවෙන දුක්ඛමතාය දුක්ඛස්ස කථිතත්තා.

„Er“ ist der Erhabene. Denn von solcher Art ist das Wunder der Lehrdarlegung der Buddhas, dass der in der Lehre erfasste Sinn unmittelbar offenbar wird und vor Augen tritt. Deshalb sagte er: „Diesen ... [u.s.w.] ... werde ich [die Lehre] verkünden.“ „Er traf die Entscheidung“ bedeutet, er kam zu dem Entschluss, dass für jene, die seit langer Zeit mit dem brennenden Opferfeuer vertraut waren, gerade die Lehrverkündigung über das Brennen (Ādittapariyāya) zuträglich sei. „Entflammt“ bedeutet durch elf Feuer entzündet, zu einer einzigen Flamme geworden. Deshalb heißt es „vollkommen lodernd“. Das Merkmal des Leidens (dukkhalakkhaṇa) ist damit dargelegt, da das Auge usw. durch das Brennen mit den elf Feuern als leidvoll und damit das Leiden dargelegt ist.

ආදිත්තසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Āditta-Sutta ist beendet.

7. අද්ධභූතසුත්තවණ්ණනා

7. Die Erklärung des Addhabhūta-Sutta

29. අධිසද්දෙන [Pg.289] සමානත්ථො අද්ධසද්දොති ආහ ‘‘අද්ධභූතන්ති අධිභූත’’න්තිආදි. සෙසං වුත්තනයමෙව.

29. Da das Wort „addha“ dieselbe Bedeutung hat wie das Präfix „adhi“, sagt er: „‚addhabhūta‘ bedeutet ‚adhibhūta‘ (überwältigt)“ und so weiter. Das Übrige ist genau wie bereits dargelegt.

අද්ධභූතසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Addhabhūta-Sutta ist beendet.

8. සමුග්ඝාතසාරුප්පසුත්තවණ්ණනා

8. Die Erklärung des Samugghātasāruppa-Sutta

30. මඤ්ඤිතං නාම තණ්හාමානදිට්ඨීහි ගහෙතබ්බං මඤ්ඤිතං. සබ්බස්මිං මඤ්ඤිතන්ති සබ්බමඤ්ඤිතං, තස්ස සමුග්ඝාතො සෙතුඝාතො, තදාවහං සබ්බමඤ්ඤිතසමුග්ඝාතසාරුප්පං. අට්ඨකථායං පන ‘‘මඤ්ඤිතං නාම චක්ඛාදීසු එව උප්පජ්ජති, නාඤ්ඤස්මි’’න්ති දුතියනයො වුත්තො. අනුච්ඡවිකන්ති අනුරූපං අවිලොමං. ඉධාති ඉධෙව සාසනෙ අඤ්ඤත්ථ තදභාවතො. ‘‘තණ්හා-මානදිට්ඨිමඤ්ඤිතාන’’න්ති වුත්තං මඤ්ඤිතත්තයං සපරසන්තානෙසු පටිපක්ඛවසෙන යොජෙත්වා දස්සෙතුං ‘‘චක්ඛුං අහන්ති වා’’තිආදි වුත්තං. තත්ථ ‘‘චක්ඛුං අහ’’න්ති ඉමිනා අජ්ඣත්තවිසයං දිට්ඨිමඤ්ඤිතඤ්ච දස්සෙති අත්තාභිනිවෙසාහංකාරදීපනතො. ‘‘මම’’න්ති ඉමිනා තණ්හාමඤ්ඤිතං මානමඤ්ඤිතම්පි වා, පරිග්ගහමුඛෙනපි සෙය්‍යාදිතො මානුප්පජ්ජනතො. සෙසපදද්වයෙපි ඉමිනා නයෙන මඤ්ඤිතවිභාගො වෙදිතබ්බො. අහන්ති අත්තාව, සො ච චක්ඛුස්මිං තදධීනවුත්තිත්තා ‘‘පරො’’ති න මඤ්ඤති. මම කිඤ්චනපලිබොධො චක්ඛුස්මිං සති ලබ්භනතො, අසති න මඤ්ඤති තථාමඤ්ඤිතස්ස පච්චයඝාතතො. සෙසපදද්වයෙපි එසෙව නයො.

30. Das sogenannte Sich-Vorstellen (maññita, Dünkel) ist das, was durch Begehren, Stolz und Ansichten erfasst wird. ‚Das Sich-Vorstellen bezüglich allem‘ ist das All-Sich-Vorstellen. Dessen Entwurzelung ist die Zerstörung des Dammes; was dies herbeiführt, ist das, was für die Entwurzelung des gesamten Sich-Vorstellens angemessen (sāruppa) ist. Im Kommentar jedoch wird als zweite Methode gesagt: ‚Das sogenannte Sich-Vorstellen entsteht nur bezüglich des Auges usw., nicht bezüglich anderer Dinge.‘ ‚Angemessen‘ (anucchavika) bedeutet entsprechend, nicht widersprüchlich. ‚Hier‘ bedeutet genau hier in dieser Lehre, weil es andernorts nicht existiert. Um die dreifache Vorstellung, die als ‚das Sich-Vorstellen von Begehren, Stolz und Ansichten‘ bezeichnet wird, in Bezug auf den eigenen und fremden Geistesstrom als Gegenmittel anzuwenden und darzulegen, wurde gesagt: ‚das Auge bin ich‘ usw. Darin zeigt er mit ‚das Auge bin ich‘ das innere Objekt und das Sich-Vorstellen einer Ansicht auf, da dies das Festhalten an einem Selbst und den Ich-Wahn verdeutlicht. Mit ‚mein‘ zeigt er das Sich-Vorstellen des Begehrens oder auch das Sich-Vorstellen des Stolzes auf, da Stolz durch Aneignung entsteht, wie z.B. ‚ich bin besser‘ usw. Auch in den beiden folgenden Ausdrücken ist die Unterscheidung des Sich-Vorstellens nach dieser Methode zu verstehen. ‚Ich‘ ist das Selbst, und dieses stellt sich bezüglich des Auges, weil es von ihm abhängt, nicht als ‚ein anderer‘ vor. Das Hindernis des Besitzens für ‚mein‘ ist vorhanden, wenn das Auge existiert; wenn es nicht existiert, stellt man es sich nicht vor, weil die Bedingung für eine solche Vorstellung zerstört ist. Auch bei den beiden folgenden Ausdrücken gilt dieselbe Methode.

අහං චක්ඛුතො නිග්ගතොති ‘‘අහ’’න්ති වත්තබ්බො අයං සත්තො චක්ඛුතො නිග්ගතො තත්ථ සුඛුමාකාරෙන උපලබ්භනතො. මම කිඤ්චනපලිබොධො චක්ඛුතො නිග්ගතො තස්මිං සති එව උපලබ්භනතො. සෙසද්වයෙපි එසෙව නයො. තත්ථ පරොති පරො සත්තො. මම චක්ඛූති න මඤ්ඤති යස්ස තං චක්ඛු, තස්ස ‘‘අහ’’න්ති වත්තබ්බස්සෙව අභාවතො. මමත්තභූතන්ති මම කාරණං. සෙසං උත්තානමෙව. එවමෙතස්මිං සුත්තෙ චක්ඛුරූප-චක්ඛුවිඤ්ඤාණ-චක්ඛුසම්ඵස්ස-සුඛදුක්ඛාදුක්ඛමසුඛවසෙන සත්ත වාරා චක්ඛුද්වාරෙ, තථා සොතද්වාරාදීසූති ඡ සත්තකා ද්වෙචත්තාලීස. පුන සක්කායවසෙන ‘‘සබ්බං න මඤ්ඤතී’’තිආදිනා වුත්තං, තෙන තෙචත්තාලීස. පුන තෙභූමකවට්ටං ‘‘ලොකො’’ති ගහෙත්වා ‘‘න කිඤ්චි ලොකෙ උපාදියතී’’ති [Pg.290] වුත්තං, තෙන චතුචත්තාලීස හොන්ති. එවං සබ්බථාපි චතුචත්තාලීසාය ඨානෙසු අරහත්තං පාපෙත්වා විපස්සනා කථිතාති වෙදිතබ්බා. ‘‘චතුචත්තාලීසාධිකසතෙසූ’’ති කෙසුචි පොත්ථකෙසු ලිඛන්ති, සා ච පමාදලෙඛා.

„‚Ich bin aus dem Auge hervorgegangen‘ bedeutet: Dieses Wesen, das als ‚Ich‘ zu bezeichnen ist, ist aus dem Auge hervorgegangen, da es dort in subtiler Weise wahrgenommen wird. ‚Mein Hindernis des Besitzens ist aus dem Auge hervorgegangen‘, da es nur existiert, wenn jenes [Auge] vorhanden ist. Auch bei den beiden folgenden Ausdrücken gilt dieselbe Methode. Darin ist ‚ein anderer‘ ein anderes Lebewesen. Er stellt sich nicht vor: ‚Mein Auge‘, da es für denjenigen, dem das Auge gehört, überhaupt kein als ‚Ich‘ zu bezeichnendes Wesen gibt. ‚Zu meinem Selbst geworden‘ (mamattabhūta) bedeutet ‚mein Grund‘. Das Übrige ist ganz klar. So gibt es in diesem Sutta sieben Reihen am Augentor bezüglich Auge, Form, Sehbewusstsein, Augenkontakt sowie [dem Gefühl von] Angenehm, Unangenehm und Weder-Unangenehm-noch-Angenehm; ebenso verhält es sich beim Ohrtor usw., was sechs Siebenergruppen ergibt, also zweiundvierzig. Weiterhin wird bezüglich der Persönlichkeit (sakkāya) gesagt: ‚Er stellt sich das All nicht vor‘ usw., wodurch es dreiundvierzig werden. Wiederum wird der Kreislauf der drei Ebenen als ‚die Welt‘ genommen und gesagt: ‚Er ergreift nichts in der Welt‘, wodurch es vierundvierzig werden. So ist zu verstehen, dass die Einsicht (vipassanā) dargelegt wird, indem sie an allen vierundvierzig Stellen zur Arahatschaft führt. In einigen Büchern schreiben sie ‚in einhundertvierundvierzig‘, doch das ist ein Schreibfehler.

සමුග්ඝාතසාරුප්පසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Samugghātasāruppa-Sutta ist beendet.

9. පඨමසමුග්ඝාතසප්පායසුත්තවණ්ණනා

9. Die Erklärung des ersten Samugghātasappāya-Sutta

31. උපකාරභූතා තදාවහත්තා. තතොති මඤ්ඤිතාකාරතො. තන්ති මඤ්ඤනාවත්ථුං. අඤ්ඤෙනාකාරෙනාති යථා මඤ්ඤති අනිච්චාදිආකාරතො, අඤ්ඤෙන අනිච්චාදිනා ආකාරෙන හොති. අඤ්ඤථාභාවං විපරිණාමන්ති උප්පාදවයතාය අඤ්ඤථාභාවං ජරාය මරණෙන ච ද්වෙධා විපරිණාමෙතබ්බං. තං උපගමනෙන අඤ්ඤථාභාවී, එවංභූතො හුත්වාපි ජීරණභිජ්ජනසභාවෙසු. භවෙසු සත්තො ලොකො උපරිපි භවංයෙව අභිනන්දති. හෙට්ඨා ගහිතමෙව සඞ්කඩ්ඪිත්වාති ‘‘චක්ඛුං න මඤ්ඤතී’’තිආදිනා හෙට්ඨා ගහිතමෙව ඛන්ධධාතුආයතනාති ඛන්ධාදිපරියායෙන එකතො ගහෙත්වා පුනපි මඤ්ඤනාවත්ථුං දස්සෙති. අවසානෙ ‘‘තතො තං හොතී’’ති වුත්තපදෙන සද්ධිං සබ්බවාරෙසු අට්ඨ අට්ඨ හොන්තීති ‘‘අට්ඨචත්තාලීසාය ඨානෙසූ’’ති වුත්තං.

31. „Unterstützend wirkend bringen sie jenes herbei. ‚Daraus‘ (tato) bedeutet: aus der Art und Weise des Dünkels. ‚Das‘ (taṃ) bedeutet: das Objekt des Dünkels. ‚Auf andere Weise‘ (aññenākārena) bedeutet: wie man sich etwas vorstellt unter dem Aspekt der Vergänglichkeit usw., so existiert es auf eine andere Weise, nämlich durch den Aspekt der Vergänglichkeit usw. ‚Veränderung und Wandel‘ (aññathābhāvaṃ vipariṇāmaṃ) bezieht sich auf das Anderswerden durch Entstehen und Vergehen, sowie auf das zweifache Verwandeltwerden durch Altern und Sterben. Durch das Eintreten in diesen Zustand ist es veränderlich, selbst wenn es eine solche Natur des Alterns und Verfallens angenommen hat. Die an die Existenzen (bhavesu) gefesselte Welt erfreut sich auch weiterhin an eben dieser Existenz. ‚Indem er das unten bereits Erfasste zusammenzieht‘ (heṭṭhā gahitameva saṅkaḍḍhitvā) bedeutet: Er fasst das unten bereits Erfasste, wie ‚er dünkt nicht das Auge‘ usw., nämlich Aggregate, Elemente und Sinnesbereiche, in der Weise von Aggregaten usw. zusammen, um nochmals das Objekt des Dünkels aufzuzeigen. Zusammen mit dem am Ende gesprochenen Wort ‚daraus wird jener‘ (tato taṃ hoti) ergeben sich in allen Durchgängen jeweils acht, weshalb gesagt wurde: ‚an achtundvierzig Stellen‘.“

පඨමසමුග්ඝාතසප්පායසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

„Die Erklärung des ersten Suttas über das, was für die Entwurzelung zuträglich ist (Paṭhamasamugghātasappāyasutta), ist abgeschlossen.“

10. දුතියසමුග්ඝාතසප්පායසුත්තවණ්ණනා

10. „Die Erklärung des zweiten Suttas über das, was für die Entwurzelung zuträglich ist (Dutiyasamugghātasappāyasutta)“

32. දස්සෙත්වාති එත්ථ ලක්ඛණෙ අයං ත්වා-සද්දො, හෙතුම්හි වා. අනාදිසත්තසන්තානගතගාහත්තයලක්ඛිතා හි සත්ථු, තිපරිවට්ටදෙසනා තංනිමිත්තං යාවදෙව තප්පහානාය පවත්තිතභාවතො. අරහත්තං පාපෙත්වා විපස්සනා කථිතාති අට්ඨකථායං වුත්තං ‘‘සහ විපස්සනාය චත්තාරොපි මග්ගා කථිතා’’ති.

32. „‚Aufgezeigt habend‘ (dassetvā): Hier steht das Suffix ‚-tvā‘ im Sinne eines Kennzeichens (lakkhaṇa) oder einer Ursache (hetu). Denn die dreifache Darlegung des Meisters ist durch die dreifache Erfassung gekennzeichnet, die im anfangslosen Daseinsstrom der Wesen liegt, weil sie eben zu deren Überwindung dargelegt wurde. ‚Nachdem die Einsicht (vipassanā) zur Arhatschaft geführt hat, wird sie dargelegt‘ – so heißt es im Kommentar: ‚Zusammen mit der Einsicht werden auch alle vier Pfade dargelegt‘.“

දුතියසමුග්ඝාතසප්පායසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

„Die Erklärung des zweiten Suttas über das, was für die Entwurzelung zuträglich ist, ist abgeschlossen.“

සබ්බවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

„Die Erklärung des Sabba-Vagga (Kapitel über Alles) ist abgeschlossen.“

4. ජාතිධම්මවග්ගවණ්ණනා

4. „Die Erklärung des Jātidhamma-Vagga (Kapitel über die Natur des Geborenwerdens)“

33-42. නිබ්බත්තනසභාවන්ති [Pg.291] හෙතුපච්චයෙහි උප්පජ්ජනසභාවං. උප්පාදානන්තරං බුද්ධිප්පත්තියා ජීරණසභාවං. යත්ථ චක්ඛාදයො, තත්ථෙව විසභාගසමුට්ඨානලක්ඛණෙන බ්‍යාධිනො උප්පත්තිපච්චයභාවෙන බ්‍යාධිසභාවං. මරණසභාවන්ති විනාසසභාවං. සොකසභාවන්ති ඤාතිබ්‍යසනාදිනා ඩය්හමානදුක්ඛසභාවං. සංකිලෙසිකසභාවන්ති තණ්හාදිවසෙන සංකිලිස්සනසභාවං.

33-42. „‚Die Natur des Entstehens‘ (nibbattanasabhāvaṃ) bedeutet die Natur des Entstehens durch Ursachen und Bedingungen. ‚Die Natur des Alterns‘ (jīraṇasabhāvaṃ) bedeutet die Natur des Verfalls durch das Erlangen von Reife unmittelbar nach dem Entstehen. Wo das Auge usw. sind, da ist genau dort ‚die Natur der Krankheit‘ (byādhisabhāvaṃ) durch das Dienen als Entstehungsbedingung für Krankheit, gekennzeichnet durch ein unharmonisches Hervortreten. ‚Die Natur des Todes‘ (maraṇasabhāvaṃ) bedeutet die Natur des Vergehens. ‚Die Natur des Kummers‘ (sokasabhāvaṃ) bedeutet die Natur des brennenden Leidens durch den Verlust von Verwandten usw. ‚Die Natur der Befleckung‘ (saṅkilesikasabhāvaṃ) bedeutet die Natur des Beflecktwerdens durch Begehren (taṇhā) usw.“

ජාතිධම්මවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

„Die Erklärung des Jātidhamma-Vagga ist abgeschlossen.“

5. සබ්බඅනිච්චවග්ගවණ්ණනා

5. „Die Erklärung des Sabbaanicca-Vagga (Kapitel über die Vergänglichkeit von Allem)“

43-52. ඤාතපරිඤ්ඤා ආගතා විසයවසෙන තබ්බිසයස්ස ධම්මස්ස ජොතිතත්තා. ඉතරා ද්වෙ තීරණපහානපරිඤ්ඤාපි ආගතා එවාති වෙදිතබ්බා, තාසං අභිඤ්ඤෙය්‍යධම්මවිසයත්තා ඤාණස්ස ච තීරණපහානපරිඤ්ඤාසම්භවතො. පරිඤ්ඤෙය්‍යපදෙ තීරණපරිඤ්ඤාව ආගතා, පහාතබ්බපදෙ පහානපරිඤ්ඤාව ආගතාති යොජනා. ඉතරාපි ද්වෙ ගහිතායෙව තාහි විනා අත්ථසිද්ධියා අභාවතො. පච්චක්ඛං කාතබ්බං ආරම්මණතො අසම්මොහතො පටිවිජ්ඣනෙන. අවුත්තාපි ගහිතායෙව පරිජානනස්ස යාවදෙව පහානත්ථත්තා. එකසභාවෙන විනාභාවො අනෙකග්ගට්ඨො. උපසට්ඨරොගෙන විය අන්තො එව අභිහතසබ්බතා උපහතට්ඨො.

43-52. „Das ‚vollständige Verstehen des Bekannten‘ (ñātapariññā) wird durch den Bereich (visaya) dargestellt, weil die Phänomene, die diesen Bereich betreffen, beleuchtet werden. Die anderen beiden, nämlich das ‚vollständige Verstehen durch Prüfung‘ (tīraṇapariññā) und das ‚vollständige Verstehen durch Überwindung‘ (pahānapariññā), sind ebenfalls als enthalten zu betrachten, da sie sich auf die direkt zu erkennenden Dinge beziehen und das Wissen um Prüfung und Überwindung möglich ist. Die Zuordnung lautet: Im Begriff des ‚vollständig zu Verstehenden‘ (pariññeyya) ist das Verstehen durch Prüfung gemeint; im Begriff des ‚zu Überwindenden‘ (pahātabba) ist das Verstehen durch Überwindung gemeint. Auch die jeweils anderen beiden sind mit erfasst, da ohne sie das Ziel nicht erreicht werden kann. ‚Direkt zu erfahren‘ (paccakkhaṃ kātabbaṃ) bedeutet durch das ungetrübte Durchdringen hinsichtlich des Objekts. Auch wenn sie nicht ausdrücklich genannt sind, sind sie dennoch mit erfasst, da das vollständige Verstehen eben dem Zweck der Überwindung dient. Das Getrenntsein von einer einheitlichen Natur ist die Bedeutung der mangelnden Stabilität (anekaggaṭṭha). Das Getroffensein im Inneren wie von einer quälenden Krankheit ist die Bedeutung der Beschädigung (upahataṭṭha).“

සබ්බඅනිච්චවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

„Die Erklärung des Sabbaanicca-Vagga ist abgeschlossen.“

පඨමො පණ්ණාසකො.

„Das erste Buch von fünfzig Suttas (Paṭhamo Paṇṇāsako).“

6. අවිජ්ජාවග්ගවණ්ණනා

6. „Die Erklärung des Avijjā-Vagga (Kapitel über das Nichtwissen)“

53-62. චතූසු සච්චෙසු අඤ්ඤාණං තප්පටිච්ඡාදකසම්මොහො. අවින්දියං වින්දති, වින්දියං න වින්දතීති කත්වා විජ්ජාය පටිපක්ඛොව අවිජ්ජා. විජ්ජාය උප්පන්නාය අනවසෙසතො අවිජ්ජා පහීයති, තං දස්සෙන්තො ‘‘විජ්ජාති අරහත්තමග්ගවිජ්ජා’’ති [Pg.292] ආහ. න කෙවලං අනිච්චානුපස්සනාවසෙනෙව මග්ගවුට්ඨානං, අථ ඛො ඉතරානුපස්සනාවසෙනපීති දස්සෙන්තො ‘‘දුක්ඛා…පෙ… පහීයතියෙවා’’ති ආහ. සබ්බත්ථාති උපරිසුත්තන්තෙ සන්ධායාහ. තතො අපරෙපි තංඅත්ථලක්ඛණවසෙන කථිතසුත්තන්තෙපි. තානිපි හි තථා බුජ්ඣනකපුග්ගලානමජ්ඣාසයෙන වුත්තානීති.

53-62. „Das Nichtwissen bezüglich der vier edlen Wahrheiten ist die Verblendung, die diese verhüllt. Weil man erfährt, was nicht erfahren werden sollte, und nicht erfährt, was erfahren werden sollte, ist das Nichtwissen (avijjā) das direkte Gegenteil des Wissens (vijjā). Wenn das Wissen entsteht, schwindet das Nichtwissen restlos; um dies aufzuzeigen, sagte er: ‚Wissen (vijjā) bezeichnet das Wissen des Pfades der Arhatschaft.‘ Um zu zeigen, dass das Hervortreten des Pfades nicht nur durch die Betrachtung der Vergänglichkeit (aniccānupassanā) geschieht, sondern auch durch die anderen Betrachtungen, sagte er: ‚Leiden … usw. … wird wahrlich überwunden‘. ‚Überall‘ (sabbattha) bezieht sich auf das nachfolgende Sutta. Und darüber hinaus auch auf die anderen Suttas, die gemäß diesem Bedeutungsmerkmal dargelegt wurden. Denn auch diese wurden gemäß der Veranlagung von Personen dargelegt, die auf jene Weise erwachen.“

අවිජ්ජාවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

„Die Erklärung des Avijjā-Vagga ist abgeschlossen.“

7. මිගජාලවග්ගො

7. „Das Migajāla-Kapitel (Migajālavagga)“

1. පඨමමිගජාලසුත්තවණ්ණනා

1. „Die Erklärung des ersten Migajāla-Suttas“

63. චක්ඛුවිඤ්ඤාණං දස්සනකිච්චන්ති වුත්තචක්ඛුවිඤ්ඤාණෙන පස්සිතබ්බන්ති ආහ ‘‘ඉට්ඨාරම්මණභූතා’’ති. කමනීයාති කාමෙතබ්බා. මනං අප්පායන්තීති මනාපාති ආහ ‘‘මනවඩ්ඪනකා’’ති. පියායිතබ්බසභාවා පියරූපා. කාමූපසංහිතාති කාමපටිසංයුත්තා. ආලම්බිතබ්බතා එව චෙත්ථ උපසංහිතතාති ‘‘ආරම්මණං කත්වා’’තිආදිමාහ. තණ්හාසඞ්ඛාතා නන්දී තණ්හානන්දී, න තුට්ඨිනන්දීයෙව ‘‘නන්දිං චරතී’’තිආදීසු විය. ගාමන්තන්ති ගාමසමීපං. ‘‘අනුපචාරට්ඨාන’’න්ති වත්වා තං දස්සෙති ‘‘යත්ථා’’තිආදිනා.

63. „Bezüglich der Aussage, das Sehbewusstsein habe die Funktion des Sehens, sagte er: ‚sie sind angenehme Objekte‘ (iṭṭhārammaṇabhūtā), da sie mit dem Sehbewusstsein wahrgenommen werden sollen. ‚Lieblich‘ (kamanīyā) bedeutet begehrenswert. ‚Den Geist erfreuend‘ (manaṃ appāyanti) bedeutet ansprechend (manāpā); deshalb sagte er: ‚den Geist erweiternd‘ (manavaḍḍhanakā). ‚Von liebenswerter Natur‘ ist ‚lieblicher Gestalt‘ (piyarūpā). ‚Mit sinnlicher Begierde verbunden‘ (kāmūpasaṃhitā) bedeutet mit Sinneslust verknüpft. Das ‚Verbunden-Sein‘ bedeutet hier das Zum-Objekt-Machen, weshalb er ‚indem man es zum Objekt macht‘ usw. sagte. Die als Begehren (taṇhā) bezeichnete Freude ist das ‚Vergnügen durch Begehren‘ (taṇhānandī), und nicht bloß das Vergnügen der Zufriedenheit, wie in Ausdrücken wie ‚er wandelt in Freude‘ usw. ‚In die Nähe des Dorfes‘ (gāmantaṃ) bedeutet in die Umgebung des Dorfes. Nachdem er sagte ‚ein ungeeigneter Ort‘ (anupacāraṭṭhānaṃ), zeigt er dies mit den Worten ‚wo...‘ usw. auf.“

එත්ථාති යථානීහතෙ පාඨෙ. ‘‘ඉමං එකං පරියායං ඨපෙත්වා’’ති වුත්තං තස්ස ‘‘පන්තානී’’තිපදෙන සඞ්ගහිතත්තා. අප්පසද්දානි අප්පනිග්ඝොසානීති එත්ථ අප්ප-සද්දො අභාවත්ථො.

„‚Hier‘ (ettha) bezieht sich auf den überlieferten Text. Der Ausdruck ‚abgesehen von dieser einen Weise‘ wurde durch das Wort ‚abgelegen‘ (pantāni) mit erfasst. In der Wendung ‚geräuscharm, lärmfrei‘ (appasaddāni appanigghosāni) steht das Wort ‚appa‘ im Sinne von Abwesenheit (abhāva).“

පඨමමිගජාලසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

„Die Erklärung des ersten Migajāla-Suttas ist abgeschlossen.“

6. සමිද්ධිලොකපඤ්හාසුත්තවණ්ණනා

6. „Die Erklärung des Samiddhi-lokapañha-Suttas (Frage des Samiddhi über die Welt)“

68. ආයාචනසුත්තතො පට්ඨායාති මිගජාලවග්ගෙ දුතියසුත්තතො පට්ඨාය. පඨමසුත්තෙ පන දුතියකවිහාරාදිභාවො වුත්තොති.

68. „‚Beginnend mit dem Āyācana-Sutta‘ bedeutet beginnend mit dem zweiten Sutta des Migajāla-Vagga. Im ersten Sutta hingegen wurde der Zustand des Alleinlebens (dutiyakavihāra) usw. dargelegt.“

සමිද්ධිලොකපඤ්හාසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

„Die Erklärung des Samiddhi-lokapañha-Suttas ist abgeschlossen.“

7. උපසෙනආසීවිසසුත්තවණ්ණනා

7. „Die Erklärung des Upasena-āsīvisa-Suttas (Upasena und die Giftnatter)“

69. ගහෙත්වාති [Pg.293] පාරුපනස්ස සිථිලකරණෙන වීමංසතො මොචෙත්වා. ලෙණච්ඡායායාති පුරිමදිසාය ලෙණච්ඡායායං. පතිත්වාති ලෙණච්ඡදනතො භස්සිත්වා. ඵුට්ඨවිසොති චතූසු ආසීවිසෙසු සො ඵුට්ඨවිසො. තෙනාහ ‘‘තස්මා’’තිආදි. පරියාදියමානමෙවාති ඛෙපෙන්තමෙව, විනාසෙන්තමෙවාති අත්ථො. යථාපරිච්ඡෙදෙනාති අත්තනො විසපරිච්ඡෙදානුරූපං. අඤ්ඤථාභාවන්ති වඩ්ඪභාවාදිපකතිජහනං. සභාවවිගමොති විනාසො.

69. „‚Ergriffen habend‘ (gahetvā) bedeutet: durch das Lockern des Gewandes, um es nach einer Prüfung zu lösen. ‚Im Schatten der Höhle‘ (leṇacchāyāya) bedeutet im Schatten des östlichen Teils der Höhle. ‚Herabgefallen‘ (patitvā) bedeutet vom Dach der Höhle herabgestürzt. ‚Derjenige, dessen Gift zugeschlagen hat‘ (phuṭṭhaviso): von den vier Arten von Giftschlangen war es eine, deren Gift zugeschlagen hatte. Deshalb sagte er ‚darum‘ usw. ‚Es verzehrt sich‘ (pariyādiyamānam-eva) bedeutet: es geht zur Neige, es zerstört sich selbst – das ist die Bedeutung. ‚Entsprechend dem Maß‘ (yathāparicchedena) bedeutet gemäß dem Maß des eigenen Giftes. ‚Veränderung‘ (aññathābhāvaṃ) bedeutet das Aufgeben des natürlichen Zustands wie des Wachstums usw. ‚Das Schwinden der eigenen Natur‘ (sabhāvavigamo) bedeutet Zerstörung.“

උපසෙනආසීවිසසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

„Die Erklärung des Upasena-āsīvisa-Suttas ist abgeschlossen.“

8. උපවාණසන්දිට්ඨිකසුත්තවණ්ණනා

8. „Die Erklärung des Upavāṇa-sandiṭṭhika-Suttas (Upavāṇa über das direkt Sichtbare)“

70. රූපං පටිසංවිදිතං කරොති ඤාතපරිඤ්ඤාවසෙන. රූපරාගන්ති නීලාදිභෙදෙ රූපධම්මෙ රාගං. පටිසංවිදිතං කරොති ‘‘අයං මෙ රාගො අප්පහීනො’’ති. එතෙන සෙක්ඛානං පච්චවෙක්ඛණා කථිතා. තෙන වුත්තං ‘‘එවම්පි ඛො, උපවාණ, සන්දිට්ඨිකො ධම්මො හොතී’’තිආදි. රූපරාගං පටිසංවිදිතං කරොති ‘‘නත්ථි මෙ අජ්ඣත්තං රූපෙසු රාගො’’ති පජානාති. අසෙක්ඛානං හායං පච්චවෙක්ඛණා.

70. „‚Er erfährt die Form‘ (rūpaṃ paṭisaṃviditaṃ karoti) durch das vollständige Verstehen des Bekannten. ‚Gier nach Formen‘ (rūparāgaṃ) bezeichnet das Begehren nach körperlichen Formen wie blauen usw. Er erfährt dies, indem er weiß: ‚Diese meine Gier ist nicht überwunden.‘ Damit ist die Rückschau der Übenden (sekkhānaṃ) dargelegt. Deshalb wurde gesagt: ‚Auch so, Upavāṇa, ist die Lehre direkt sichtbar‘ usw. Er erfährt die Gier nach Formen, indem er weiß: ‚In mir ist keine Gier nach Formen vorhanden.‘ Dies ist die Rückschau der Erleuchteten (asekkhānaṃ).“

උපවාණසන්දිට්ඨිකසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

„Die Erklärung des Upavāṇa-sandiṭṭhika-Suttas ist abgeschlossen.“

9. පඨමඡඵස්සායතනසුත්තවණ්ණනා

9. „Die Erklärung des ersten Suttas über die sechs Bereiche des Kontakts (Paṭhamachaphassāyatanasutta)“

71. ඵස්සාකරානන්ති ඡන්නං ඵස්සානං ආකරානං උප්පත්තිට්ඨානානං, චක්ඛාදීනන්ති අත්ථො. නට්ඨො නාම අහන්ති වදති, යො ඡන්නං ඵස්සායතනානං සමුදයාදිං යථාභූතං පජානාති, සො වුසිතවා, ඉතරො අවුසිතවා අහඤ්ච තාදිසොති. අයමෙවාති අයං චක්ඛුස්මිං ‘‘නෙතං මමා’’තිආදිනා තිණ්ණං ගාහානං අභාවො එව.

71. „‚Macher der Berührung‘ (phassākarā) bedeutet die Entstehungsorte der sechs Berührungen, nämlich Auge und so weiter. Er sagt: ‚Ich bin wahrlich verloren‘ (naṭṭho nāma ahaṃ); wer das Entstehen usw. der sechs Bereiche der Berührung der Wirklichkeit entsprechend erkennt, der ist einer, der das heilige Leben vollendet hat (vusitavā), der andere hat es nicht vollendet, und ‚ich bin von solcher Art‘. ‚Genau dies‘ bedeutet: genau dieses Nichtvorhandensein der drei Erfassungen bezüglich des Auges mittels ‚Das ist nicht mein‘ usw.“

පඨමඡඵස්සායතනසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der ersten Lehrrede über die sechs Bereiche der Berührung ist abgeschlossen.

10. දුතියඡඵස්සායතනසුත්තවණ්ණනා

10. Die Erklärung der zweiten Lehrrede über die sechs Bereiche der Berührung.

72. අපුනබ්භවොති [Pg.294] පුනබ්භවාභාවො.

72. „Keine Wiederwerdung“ (apunabbhava) bedeutet das Nichtvorhandensein von Wiederwerdung.

11. තතියඡඵස්සායතනසුත්තවණ්ණනා

11. Die Erklärung der dritten Lehrrede über die sechs Bereiche der Berührung.

73. පනස්සසන්ති එකංසෙන නට්ඨොති අයමෙත්ථ අත්ථොති ආහ ‘‘අතිනට්ඨො’’ති, ධුරතො එව නට්ඨොති අත්ථො.

73. „Er geht verloren“ (panassasati) bedeutet „er ist gänzlich verloren“, dies ist hier die Bedeutung, weshalb gesagt wird: „völlig verloren“ (atinaṭṭho); die Bedeutung ist: „schon von weitem verloren“.

තතියඡඵස්සායතනසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der dritten Lehrrede über die sechs Bereiche der Berührung ist abgeschlossen.

මිගජාලවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Migajāla-Kapitels ist abgeschlossen.

8. ගිලානවග්ගො

8. Das Kapitel über den Kranken (Gilāna-Vagga).

1-5. පඨමගිලානසුත්තාදිවණ්ණනා

1-5. Die Erklärung der ersten Lehrrede über den Kranken und anderer.

74-78. අප්පඤ්ඤාතොති නාමගොත්තතො චෙව සීලාදිගුණෙහි ච අප්පඤ්ඤාතො අවිස්සුතො. ථෙරමජ්ඣිමභාවං අප්පත්තතාය නවො.

74-78. „Unbekannt“ (appaññāto) bedeutet sowohl nach Namen und Sippe als auch nach Tugenden usw. unbekannt, unberühmt. „Neu“ (navo) bedeutet, weil er den Zustand eines Älteren (thera) oder eines Mittleren (majjhima) noch nicht erreicht hat.

පඨමගිලානසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der ersten Lehrrede über den Kranken und anderer ist abgeschlossen.

7. දුතියඅවිජ්ජාපහානසුත්තවණ්ණනා

7. Die Erklärung der zweiten Lehrrede über das Aufgeben der Unwissenheit.

80. අනිච්චාදිවසෙන අභිනිවිසනං අභිනිවෙසො, සො එව ධම්මසභාවං අතික්කමිත්වා පරතො ආමසනතො පරාමාසො, සො එව ගාහො. තෙන අභිනිවෙසපරාමාසග්ගාහෙන ගණ්හිතුං න යුත්තා අනිච්චාදිසභාවත්තා. සඞ්ඛාරා එව පවත්තියා කාරණභාවතො සඞ්ඛාරනිමිත්තානි. යො සඞ්ඛාරෙසු අපරිඤ්ඤාතාභිනිවෙසෙන පස්සිතබ්බො අත්තාකාරො, සො න හොතීති අඤ්ඤො අනත්තාකාරො, තතො අඤ්ඤතො පස්සති. පරිඤ්ඤාතාභිනිවෙසොති තීරණපරිඤ්ඤාය පරිච්ඡිජ්ජ ඤාතමිච්ඡාභිනිවෙසො. පරිඤ්ඤාතාභිනිවෙසොති වා පරිඤ්ඤාතවිපස්සනාභිනිවෙසො. විපස්සනාති අරූපසත්තකවසෙන විපස්සනාය පරිජානිතබ්බා.

80. Das Beharren (abhinivesa) ist das Anhaften im Sinne von Unbeständigkeit usw.; eben dieses ist, weil es die wahre Natur der Dinge (dhammasabhāva) überschreitet und als etwas Äußeres ergreift, ein falsches Erfassen (parāmāsa), und eben dieses ist das Ergreifen (gāha). Wegen der Natur der Unbeständigkeit usw. ist es nicht angemessen, sie durch dieses Ergreifen von Anhaften und falschem Erfassen festzuhalten. Die Gestaltungen (saṅkhārā) selbst sind, da sie die Ursache für das Fortbestehen (pavatti) sind, die Zeichen der Gestaltungen (saṅkhāranimittāni). Der Aspekt des Selbst (attākāra), den man in den Gestaltungen durch ein nicht vollkommen verstandenes Anhaften sehen könnte, existiert nicht; daher ist es ein anderer Aspekt, der Aspekt des Nicht-Selbst (anattākāra), und man sieht es als verschieden davon an. „Mit vollkommen verstandenem Anhaften“ (pariññātābhiniveso) bezeichnet das Anhaften des Begehrens, das durch das untersuchende vollkommene Verständnis (tīraṇapariññā) abgegrenzt und erkannt wurde. Oder „mit vollkommen verstandenem Anhaften“ bedeutet das Anhaften der vollkommen verstandenen Einsicht (vipassanā). Einsicht (vipassanā) ist hierbei durch die Einsicht mittels der siebenfachen Betrachtung des Formlosen (arūpasattaka) vollkommen zu verstehen.

දුතියඅවිජ්ජාපහානසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der zweiten Lehrrede über das Aufgeben der Unwissenheit ist abgeschlossen.

8. සම්බහුලභික්ඛුසුත්තවණ්ණනා

8. Die Erklärung der Lehrrede an die zahlreichen Mönche.

81. කෙවලන්ති [Pg.295] ඉතරලක්ඛණෙහි අවොමිස්සං.

81. „Gänzlich“ (kevala) bedeutet ungemischt mit anderen Merkmalen.

10. ඵග්ගුනපඤ්හාසුත්තවණ්ණනා

10. Die Erklärung der Lehrrede über Phaggunas Fragen.

83. තණ්හාය පහීනාය දිට්ඨිමානාපි පහීනා එවාති ‘‘තණ්හාපපඤ්චස්ස ඡින්නත්තා ඡින්නපපඤ්චෙ’’ති වුත්තං. දුතියපදෙපි එසෙව නයො. ඉධ සත්තවොහාරො චක්ඛාදීසු විජ්ජමානෙසු එව හොති, තස්මා පරිනිබ්බුතානඤ්ච වොහාරො චක්ඛාදීසු සන්නිස්සයෙනෙව, නාඤ්ඤථාති අතික්කන්තබුද්ධෙහි පරිහරිතානි චක්ඛුසොතාදීනි පුච්ඡාමීති පුච්ඡති ‘‘අත්ථි නු ඛො භන්තෙ’’තිආදිනා. චක්ඛුසොතාදිවට්ටං වට්ටෙ පවත්තෙය්‍ය.

83. Weil mit dem Aufgeben des Begehrens auch Ansichten und Dünkel aufgegeben sind, wird gesagt: „Weil die begriffliche Vielfalt des Begehrens abgeschnitten ist, ist die begriffliche Vielfalt abgeschnitten“ (chinnapapañca). Auch beim zweiten Wort gilt dieselbe Methode. Hier existiert die Bezeichnung eines „Wesens“ nur, wenn Auge usw. vorhanden sind; daher bezieht sich auch die Bezeichnung der völlig Erloschenen (parinibbutānaṃ) nur auf die Grundlage von Auge usw. und nicht anders. Daher fragt er mit den Worten „Gibt es wohl, Ehrwürdiger“ usw., indem er fragt: „Ich frage nach dem Auge, Ohr usw., die von den vergangenen Buddhas genutzt wurden“. Der Kreislauf von Auge, Ohr usw. würde im Kreislauf fortlaufen.

ඵග්ගුනපඤ්හාසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der Lehrrede über Phaggunas Fragen ist abgeschlossen.

ගිලානවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Kapitels über den Kranken (Gilāna-Vagga) ist abgeschlossen.

9. ඡන්නවග්ගො

9. Das Channa-Kapitel (Channa-Vagga).

1. පලොකධම්මසුත්තවණ්ණනා

1. Die Erklärung der Lehrrede über das der Zerstörung Ausgesetzte.

84. අනිච්චලක්ඛණමෙව කථිතං, තඤ්ච පරියායෙන, අනිච්චලක්ඛණෙ කථිතෙ ඉතරලක්ඛණානි කථිතානෙව හොන්ති බ්‍යභිචාරභාවතො.

84. Es wurde nur das Merkmal der Unbeständigkeit (aniccalakkhaṇa) dargelegt, und zwar auf indirekte Weise (pariyāyena); wenn das Merkmal der Unbeständigkeit dargelegt ist, sind die anderen Merkmale ebenfalls dargelegt, da kein Abweichen (byabhicārabhāvato) davon möglich ist.

2. සුඤ්ඤතලොකසුත්තවණ්ණනා

2. Die Erklärung der Lehrrede über die leere Welt.

85. අත්තනො ඉදන්ති අත්තනියන්ති ආහ ‘‘අත්තනො සන්තකෙනා’’ති.

85. „Was zu einem selbst gehört“ ist das, was dem Selbst eigen ist (attaniya); daher sagt er: „mit dem, was dem Selbst gehört“ (attano santakena).

3. සංඛිත්තධම්මසුත්තවණ්ණනා

3. Die Erklärung der Lehrrede über die Lehre in Kürze.

86. වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බන්ති ඛන්ධියවග්ගෙ ඛන්ධවසෙන ආගතං, ඉධ ආයතනවසෙනාති අයමෙව විසෙසො.

86. „Dies ist in genau der gleichen Weise zu verstehen“ bedeutet: Im Kapitel über die Daseinsgruppen (Khandha-Vagga) wurde es anhand der Daseinsgruppen (khandha) dargelegt, hier jedoch anhand der Sinnesbereiche (āyatana) – dies allein ist der Unterschied.

4. ඡන්නසුත්තවණ්ණනා

4. Die Erklärung der Lehrrede über Channa.

87. සබ්බනිමිත්තෙහි පටිසල්ලීයති එතෙනාති පටිසල්ලානං, ඵලසමාපත්ති. ජීවිතහාරකසත්ථං ජීවිතස්ස හරණතො, සත්තානඤ්ච සසනතො හිංසනතො[Pg.296]. පරිචරිතොති පයිරුපාසිතො. තෙන යථානුසිට්ඨං පටිපජ්ජින්ති දීපෙති.

87. „Zurückgezogenheit“ (paṭisallāna) ist das, wodurch man sich von allen Zeichen zurückzieht, nämlich das Verweilen in der Frucht (phalasamāpatti). „Ein lebensraubendes Messer“ (jīvitahārakasattha) heißt so wegen des Raubens des Lebens und wegen des Verletzens und Schädigens der Wesen. „Gedient“ (paricarito) bedeutet verehrt. Damit zeigt er auf: „Er hat gemäß der Unterweisung praktiziert.“

අනුපවජ්ජන්ති පරෙහි න උපවදිතබ්බං. තං පනෙත්ථ ආයතිං අප්පටිසන්ධිභාවතො හොතීති ආහ ‘‘අප්පවත්තික’’න්ති. ‘‘නෙතං මමා’’තිආදීනි වදන්තො අරහත්තෙ පක්ඛිපිත්වා කථෙසි. පුථුජ්ජනභාවමෙව දීපෙන්තො වදති අකතකිච්චභාවදීපනෙන. කිඤ්චාපි ථෙරො පුච්ඡිතං පඤ්හං අරහත්තෙ පක්ඛිපිත්වා කථෙසි, ‘‘න සමනුපස්සාමී’’ති පන වදන්තො කිඤ්චි නිප්ඵත්තිං න කථෙසි, තස්මා ‘‘ඉදම්පි මනසි කාතබ්බ’’න්ති ඉදං ආනෙත්වා සම්බන්ධො.

„Nicht tadelnswert“ (anupavajja) bedeutet, von anderen nicht getadelt werden zu müssen. Und dies geschieht hierdurch, weil es in Zukunft keine Wiederverbindung (appaṭisandhi) gibt; daher sagt er: „ohne Fortdauer“ (appavattika). Indem er „Das ist nicht mein“ usw. sagte, sprach er, indem er es auf die Arahatschaft bezog. Indem er den Zustand eines Weltlings (puthujjana) aufzeigt, spricht er, indem er den Zustand zeigt, in dem die Pflicht noch nicht erfüllt ist. Obwohl der ältere Mönch (thera) die gestellte Frage beantwortete, indem er sie auf die Arahatschaft bezog, drückte er doch mit den Worten „Ich sehe nicht“ keine Errungenschaft aus; daher ist die Verbindung herzustellen, indem man dies hinzuzieht: „Auch dies sollte bedacht werden“.

කිලෙසපස්සද්ධීති කිලෙසපරිළාහවූපසමො. භවත්ථාය පුන භවත්ථාය. ආලයනිකන්ති පරියුට්ඨානෙති භවන්තරෙ අපෙක්ඛාසඤ්ඤිතෙ ආලයෙ නිකන්තියා ච පරියුට්ඨානප්පත්තියා. අසති අවිජ්ජමානාය. පටිසන්ධිවසෙන අඤ්ඤභවතො ඉධාගමනං ආගති නාම. චුතිවසෙන ගමනන්ති චවනවසෙන ඉතො ගති. අනුරූපගමනං ගති නාම තදුභයං න හොති. චුතූපපාතො අපරාපරභවනවසෙන චුති, උපපජ්ජනවසෙන උපපාතො, තදුභයම්පි න හොති. එවං පන චුතූපපාතෙ අසති නෙවිධ න ඉධ ලොකෙ. න හුරං න පරලොකෙ හොති. තතො එව න උභයත්ථ හොති. අයමෙව අන්තො අයං ඉධලොකෙ පරලොකෙ ච අභාවොයෙව දුක්ඛස්ස පරියොසානං. අයමෙවාති යථාවුත්තො එව – එත්ථ එතස්මිං පාඨෙ පරම්පරාගතො පමාණභූතො අත්ථො.

„Beruhigung der Befleckungen“ (kilesapassaddhi) bedeutet das Zurruhekommen des Fiebers der Befleckungen. „Für das Werden“ (bhavatthāya) bedeutet für das erneute Werden. „Anhaften und Begehren“ (ālayanikanti) bedeutet das Manifestieren durch das Anhaften, welches Erwartung in einem anderen Werden genannt wird, und durch das Erlangen des Manifestierens des Begehrens. „Beim Nichtvorhandensein“ (asati) bedeutet, wenn es nicht existiert. Das Kommen hierher aus einem anderen Werden durch Wiederverbindung wird „Kommen“ (āgati) genannt. Das Gehen von hier weg durch das Sterben (cuti) ist das „Gehen“ (gati) durch Verscheiden. Das entsprechende Gehen wird „Gehen“ (gati) genannt – beides existiert nicht. „Verscheiden und Wiederaufsteigen“ (cutūpapāta) bedeutet Verscheiden durch die Aufeinanderfolge von Werden, und Wiederaufsteigen durch das Wiedergeborenwerden – beides existiert ebenfalls nicht. Wenn es aber so kein Verscheiden und Wiederaufsteigen gibt, gibt es „weder hier“ (nevidha), das heißt nicht in dieser Welt. „Noch dort“ (na huraṃ) bedeutet nicht in der jenseitigen Welt. Eben darum gibt es dies nicht an beiden Orten. „Genau dies ist das Ende“ (ayameva anto) bedeutet: Genau dieses Nichtvorhandensein sowohl in dieser Welt als auch in der jenseitigen Welt ist das Ende des Leidens. „Genau dies“ (ayameva) bedeutet genau das zuvor Gesagte – dies ist die überlieferte, maßgebliche Bedeutung in diesem Textabschnitt.

යෙ පනාති සම්මවාදිනො සන්ධාය වදති. අන්තරාභවං ඉච්ඡන්ති ‘‘එවං භවෙන භවන්තරසම්බන්ධො යුජ්ජෙය්‍යා’’ති. නිරත්ථකං අන්තරාභවස්ස නාම කස්සචි අභාවතො. චුතික්ඛන්ධානන්තරඤ්හි පටිසන්ධික්ඛන්ධානංයෙව පාතුභාවො. තෙනාහ ‘‘අන්තරාභවස්ස…පෙ… පටික්ඛිත්තොයෙවා’’ති. තත්ථ භාවොති අත්ථිතා. අභිධම්මෙ කථාවත්ථුප්පකරණෙ (කථා. 505-507) පටික්ඛිත්තොයෙව. යදි එවං ‘‘අන්තරෙනා’’ති ඉදං කථන්ති ආහ ‘‘අන්තරෙනා’’තිආදි. විකප්පතො අඤ්ඤං විකප්පන්තරං, තස්ස දීපනං ‘‘අන්තරෙනා’’ති වචනං. න අන්තරාභවදීපනං තාදිසස්ස අනුපලබ්භනතො පයොජනාභාවතො ච. යත්ථ හි විපාකවිඤ්ඤාණස්ස පච්චයො, තත්ථස්ස නිස්සයභූතස්ස වත්ථුස්ස සහභාවීනඤ්ච [Pg.297] ඛන්ධානං සම්භවොති සද්ධිං අත්තනො නිස්සයෙන විඤ්ඤාණං උප්පජ්ජතෙවාති නාස්ස උප්පත්තියා දෙසදූරතා වෙදිතබ්බා. ‘‘නෙව ඉධ න හුර’’න්ති වුත්තද්වයතො අපරං විකප්පෙන ‘‘න උභය’’න්ති, තත්ථපි න හොතියෙවාති අධිප්පායො. ‘‘අන්තරෙනා’’ති වා ‘‘විනා’’ති ඉමිනා සමානත්ථො නිපාතො, තස්මා නෙවිධ, න හුරං, උභයං විනාපි නෙවාති අත්ථො.

„‚Diejenigen aber‘ (ye pana) sagt er im Hinblick auf die Verkünder des Rechten (sammāvādino). Sie wünschen einen Zwischenzustand (antarābhava) mit der Begründung: ‚Auf diese Weise ist die Verbindung eines Daseins mit einem anderen Dasein folgerichtig.‘ Das ist nutzlos, da ein sogenannter Zwischenzustand für niemanden existiert. Denn unmittelbar auf die Aggregate des Sterbens (cutikkhandha) folgt das Erscheinen der Aggregate der Wiedergeburt (paṭisandhikkhandha). Daher sagte er: ‚Des Zwischenzustands … usw. … ist gänzlich zurückgewiesen.‘ Darin bedeutet ‚bhāva‘ Existenz (atthitā). Im Abhidhamma, im Buch Kathāvatthu (Kathā. 505–507), ist er gänzlich zurückgewiesen. Wenn dem so ist, wie verhält es sich dann mit dem Wort ‚antarena‘ (dazwischen)? Daraufhin heißt es ‚antarenā‘ usw. Eine Alternative zu einer anderen Möglichkeit ist eine Abweichung (vikappantara); das Wort ‚antarena‘ drückt dies aus. Es drückt keinen Zwischenzustand aus, da ein solcher nicht wahrnehmbar ist und keinen Nutzen hat. Denn wo die Bedingung für das Wirkungsbewusstsein (vipākaviññāṇa) liegt, dort entsteht auch dessen physische Grundlage (vatthu) als Stütze sowie die gleichzeitig entstehenden Aggregate (sahabhāvī khandhā). So entsteht das Bewusstsein zusammen mit seiner eigenen Stütze, weshalb für sein Entstehen keine räumliche Distanz anzunehmen ist. Mit der Formulierung ‚weder hier noch dort‘ und einer weiteren Alternative ‚nicht beides‘ ist gemeint, dass es auch dort gewiss nicht existiert. Oder das Wort ‚antarena‘ ist eine Partikel mit derselben Bedeutung wie ‚ohne‘ (vinā); daher bedeutet es: weder hier, noch dort, noch ohne beides.“

ආහරීති ඡින්නවසෙන ගණ්හි. තෙනාහ ‘‘කණ්ඨනාළං ඡින්දී’’ති. පරිග්ගණ්හන්තොති සම්මසන්තො. පරිනිබ්බුතො දීඝරත්තං විපස්සනායං යුත්තපයුත්තභාවතො. ‘‘අනුපවජ්ජං ඡන්නෙන භික්ඛුනා සත්ථං ආහරිත’’න්ති, කථෙසීති අසෙක්ඛකාලෙ බ්‍යාකරණං විය කත්වා කථෙසි.

„‚Er holte‘ (āharī) bedeutet, er nahm es, um zu schneiden. Daher sagte er: ‚Er schnitt die Luftröhre durch.‘ ‚Erfassend‘ (pariggaṇhanto) bedeutet prüfend (sammasanto). ‚Erloschen‘ (parinibbuto) ist er aufgrund seiner langjährigen, beharrlichen Ausübung der Einsicht (vipassanā). ‚Tadellos wurde vom Bhikkhu Channa das Messer geholt‘ – dies sprach er, indem er es wie eine Erklärung im Zustand eines Unerschütterlichen (asekkha) verkündete.“

ඉමිනාති ‘‘උපවජ්ජකුලානී’’ති ඉමිනා වචනෙන. ථෙරොති සාරිපුත්තත්ථෙරො. එවන්ති එවං පුබ්බකාලෙසු සංසට්ඨවිහාරී හුත්වා ඨිතො පච්ඡා අරහත්තං පාපුණිස්සතීති ආසඞ්කන්තො පුච්ඡති. සෙසං උත්තානමෙව.

„‚Mit diesem‘ (iminā) bezieht sich auf das Wort ‚befreundete Familien‘ (upavajjakulāni). ‚Der Thera‘ (thero) ist der Thera Sāriputta. ‚So‘ (evaṃ) – er fragt voller Zweifel, ob einer, der in früheren Zeiten in enger Verflechtung lebte, später das Arahanttum erlangen würde. Der Rest ist völlig klar.“

ඡන්නසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

„Die Erklärung des Channa-Sutta ist abgeschlossen.“

5-6. පුණ්ණසුත්තාදිවණ්ණනා

5-6. „Die Erklärung des Puṇṇa-Sutta und anderer Suttas.“

88-89. තන්ති චක්ඛුරූපද්වයං. තෙනාහ ‘‘චක්ඛුඤ්චෙව රූපඤ්චා’’ති. නන්දිසමුදයාති නන්දියා සමුදයතණ්හාය සෙසකාරණෙහි නන්දියා සමුදිති සමොධානං නන්දිසමුදයො, තස්මා නන්දිසමුදයා. තෙනාහ ‘‘තණ්හාය සමොධානෙනා’’ති. පඤ්චක්ඛන්ධසඞ්ඛාතස්ස දුක්ඛස්ස සමොධානෙන සමුදිති පවත්තියෙවාති සහ සමුදයෙන දුක්ඛස්ස දස්සිතත්තා ‘‘වට්ටං මත්ථකං පාපෙත්වා’’ති වුත්තං. නිරොධූපායෙන සද්ධිං නිරොධස්ස දස්සිතත්තා ‘‘විවට්ටං මත්ථකං පාපෙත්වා’’ති. පුච්ඡානුසන්ධිආදීසු අඤ්ඤතරො න හොතීති ආහ – ‘‘පාටියෙක්කො අනුසන්ධී’’ති.

88-89. „‚Dieses‘ (taṃ) bezieht sich auf das Paar von Auge und Form. Daher sagte er: ‚Das Auge und die Formen.‘ ‚Durch das Entstehen von Entzücken‘ (nandisamudayā) bedeutet: Das Entstehen von Entzücken durch die Begehren-Taṇhā, die das Entstehen bewirkt, zusammen mit den übrigen Ursachen ist die Vereinigung, das Entstehen von Entzücken; daher ‚durch das Entstehen von Entzücken‘. Deshalb sagte er: ‚Durch die Vereinigung mit dem Begehren.‘ Da das Fortbestehen, welches das Entstehen des Leidens in Form der fünf Aggregate ist, zusammen mit seinem Entstehen aufgezeigt wurde, heißt es ‚indem der Kreislauf des Daseins (vaṭṭa) zum Höhepunkt geführt wurde‘. Da das Erlöschen (nirodha) zusammen mit dem Weg zum Erlöschen aufgezeigt wurde, heißt es ‚indem das Ende des Kreislaufs (vivaṭṭa) zum Höhepunkt geführt wurde‘. Da es sich nicht um eine gewöhnliche Fortführung von Fragen handelt, sagte er: ‚Es ist eine eigenständige Verknüpfung (pāṭiyekko anusandhi).‘“

චණ්ඩාති කොධනා. දුට්ඨාති දොසවන්තොති අත්ථො. කිබ්බිසාති පාපා. කක්ඛළාති දාරුණා. ඝටිකමුග්ගරෙනාති එකස්මිං පක්ඛෙ ඝටිකං දස්සෙත්වා කතෙන රස්සදණ්ඩෙන. සත්තානං සසනතො සත්ථං, තතො එව ජීවිතස්ස හරණතො හාරකඤ්චාති සත්ථහාරකං. ඉන්ද්‍රියසංවරො ‘‘දමො’’ති වුත්තො මනච්ඡට්ඨානං ඉන්ද්‍රියානං දමනතො. පඤ්ඤා ‘‘දමො’’ති වුත්තා කිලෙසවිසෙවිතානං දමනතො වූපසමනතො. උපොසථකම්මං ‘‘දමො’’ති [Pg.298] වුත්තං කායද්වාරාදීහි උප්පජ්ජනකඅසමස්ස දමනතො. ඛන්ති ‘‘දමො’’ති වෙදිතබ්බා අක්ඛන්තියා දමනතො වූපසමනතො. තෙනාහ ‘‘උපසමොති තස්සෙව වෙවචන’’න්ති.

„‚Grimmig‘ (caṇḍā) bedeutet zornig. ‚Bösartig‘ (duṭṭhā) bedeutet voller Hass. ‚Übeltäter‘ (kibbisā) bedeutet sündhaft. ‚Rauh‘ (kakkhaḷā) bedeutet grausam. ‚Mit einer kurzen Holzkeule‘ (ghaṭikamuggarena) bedeutet mit einem kurzen Stock, an dessen einem Ende ein Holzklotz angebracht ist. Eine Waffe (sattha) dient zum Verletzen von Wesen; da sie das Leben raubt (haraṇa), wird sie ‚Lebensräuber‘ (satthahāraka, d.h. eine tödliche Waffe) genannt. Die Zügelung der Sinne wird als ‚Zähmung‘ (dama) bezeichnet, weil die sechs Sinne einschließlich des Geistes gezähmt werden. Weisheit (paññā) wird als ‚Zähmung‘ (dama) bezeichnet, weil die durch die Befleckungen erzeugten Erregungen gezähmt und beruhigt werden. Die Uposatha-Praxis wird als ‚Zähmung‘ (dama) bezeichnet, weil die durch die Körpertore usw. entstehende Unruhe gezähmt wird. Geduld (khanti) ist als ‚Zähmung‘ (dama) zu verstehen, weil die Ungeduld gezähmt und beruhigt wird. Daher sagte er: ‚Beruhigung (upasamo) ist ein Synonym dafür.‘“

එත්ථාති සුනාපරන්තජනපදෙ. එතෙ ද්වෙති අයං පුණ්ණත්ථෙරො තස්ස කනිට්ඨොති එතෙ ද්වෙ භාතරො. ආහච්ච අට්ඨාසි උළාරං බුද්ධාරම්මණං පීතිං උප්පාදෙත්වා. සත්ත සීහනාදෙ නදිත්වාති මම්මච්ඡෙදකානම්පි අක්කොසපරිභාසානං ඛමනෙ සන්තොසාභාවදීපනං, පාණිප්පහාරස්ස, ලෙඩ්ඩුප්පහාරස්ස, දණ්ඩප්පහාරස්ස, සත්ථප්පහාරස්ස, ජීවිතවොරොපනස්ස, ඛමනෙ සන්තොසාභාවදීපනඤ්චාති එවං සත්ත සීහනාදෙ නදිත්වා. චතූසු ඨානෙසු වසිතත්තා පාළියං වසනට්ඨානං අනුද්දෙසිකං කත්වා ‘‘සුනාපරන්තස්මිං ජනපදෙ විහරති’’ඉච්චෙව වුත්තං.

„‚Hier‘ (ettha) meint im Sunāparanta-Land. ‚Diese beiden‘ (ete dve) bezieht sich auf den Thera Puṇṇa und seinen jüngeren Bruder; dies sind die beiden Brüder. ‚Er verweilte fest entschlossen‘, nachdem er eine großartige Freude erzeugt hatte, die auf den Buddha gerichtet war. ‚Nachdem er sieben Löwenrufe ausgestoßen hatte‘ bedeutet, dass er seine Freude und Geduld gegenüber verletzenden Beschimpfungen und Schmähungen zeigte, sowie seine Freude und Geduld gegenüber Schlägen mit der Hand, Würfen mit Erdschollen, Schlägen mit Stöcken, Hieben mit Waffen und der Beraubung des Lebens bekundete – indem er so sieben Löwenrufe ausstieß. Da er an vier Orten wohnte, wurde im Pali der genaue Wohnort nicht spezifiziert, sondern es heißt einfach: ‚Er weilt im Lande Sunāparanta‘.“

චතූසු ඨානෙසූති අබ්බුහත්ථපබ්බතෙ, සමුද්දගිරිවිහාරෙ, මාතුලගිරිම්හි, මකුළකාරාමවිහාරෙති ඉමෙසු චතූසු ඨානෙසු. තන්ති චඞ්කමං ආරුය්හ කොචි භික්ඛු චඞ්කමිතුං සමත්ථො නත්ථි මහතා සමුද්දපරිස්සයෙන භාවනාමනසිකාරස්ස අනභිසම්භුණනතො. උප්පාතිකන්ති උප්පාතකරං මහාසඞ්ඛොභං උට්ඨපෙත්වා. සම්මුඛෙති අනිලපදෙසෙ. පටිවෙදෙසුන්ති පවෙදෙසුං.

„‚An vier Orten‘ (catūsu ṭhānesu) bezieht sich auf diese vier Orte: den Abbuhattha-Berg, das Samuddagiri-Kloster, den Mātulagiri-Berg und das Makuḷakārāma-Kloster. ‚Diesen‘ – wenn man diesen Wandelpfad betritt, ist kein Bhikkhu in der Lage, dort auf und ab zu gehen, da man wegen des gewaltigen Meeresrauschens die meditative Vergegenwärtigung nicht aufrechterhalten kann. ‚Ein außergewöhnliches Ereignis‘ (uppātikaṃ) bedeutet, dass ein unheilvoller, großer Aufruhr erregt wurde. ‚Angesicht zu Angesicht‘ (sammukhe) bedeutet an einem windgeschützten Ort. ‚Sie berichteten‘ (paṭivedesuṃ) bedeutet, sie taten es kund.“

ආරද්ධකාලතො පට්ඨායාති මණ්ඩලමාළස්ස කාතුං පථවීමිතකාලතො පභුති. සච්චබන්ධෙන පඤ්චසතානි පරිපූරෙතුං ‘‘එකූනපඤ්චසතාන’’න්ති වුත්තං. ගන්ධකුටින්ති ජෙතවනමහාවිහාරෙ මහාගන්ධකුටිං.

„‚Vom Zeitpunkt des Beginns an‘ (āraddhakālato paṭṭhāya) meint von der Zeit an, als der Boden für den Bau des Pavillons (maṇḍalamāḷa) vermessen wurde. Um die Zahl fünfhundert zusammen mit Saccabandha zu vervollständigen, wurde gesagt: ‚von den vierhundertneunundneunzig‘. ‚Die duftende Kammer‘ (gandhakuṭi) bezieht sich auf die große Gandhakuṭi im Jetavana-Kloster.“

සච්චබන්ධනාමොති සච්චබන්ධෙ පබ්බතෙ චිරනිවාසිතාය ‘‘සච්චබන්ධො’’ත්වෙව ලද්ධනාමො. අරහත්තං පාපුණීති පඤ්චාභිඤ්ඤාපරිවාරං අරහත්තං අධිගච්ඡි. තෙනාහ ‘‘මග්ගෙනෙවස්ස අභිඤ්ඤා ආගතා’’ති.

„‚Mit Namen Saccabandha‘ (saccabandhanāmo) bedeutet, dass er diesen Namen erhielt, weil er lange Zeit auf dem Saccabandha-Berg lebte. ‚Er erlangte das Arahanttum‘ bedeutet, dass er das Arahanttum mitsamt den fünf höheren Geisteskräften (abhiññā) erreichte. Daher sagte er: ‚Gleich mit dem Pfad kamen ihm die höheren Geisteskräfte zu.‘“

තස්මිං සන්නිපතිතා මහාජනා කෙචි සොතාපන්නා, කෙචි සකදාගාමිනො, කෙචි අනාගාමිනො, කෙචි අරහන්තො අහෙසුං. තත්ථාපි කෙචි තෙවිජ්ජා, කෙචි ඡළභිඤ්ඤා, කෙචි පටිසම්භිදප්පත්තා අහෙසුං. තං සන්ධාය වුත්තං ‘‘මහාජනස්ස බන්ධනමොක්ඛො ජාතො’’ති. යෙ පන තත්ථ සරණගමනපඤ්චසීලදසසීලසමාදානෙන ලද්ධානුග්ගහා, තෙසං දෙවතානඤ්ච වසෙන ‘‘මහන්තං බුද්ධකොලාහලං අහොසී’’ති වුත්තං.

„Unter den dort versammelten Menschen wurden einige Stromeingetretene (sotāpanna), einige Einmalwiederkehrer (sakadāgāmi), einige Nie-Wiederkehrer (anāgāmi) und einige Arahants. Unter ihnen wiederum besaßen einige das dreifache Wissen (tevijjā), einige die sechs höheren Geisteskräfte (chaḷabhiññā) und einige die analytischen Fähigkeiten (paṭisambhidā). Darauf bezieht sich das Wort: ‚Die Befreiung aus den Fesseln geschah für die große Menge.‘ Und für jene, die durch das Zufluchtnehmen und das Aufsichnehmen der fünf und zehn Tugendregeln Unterstützung erhielten, sowie wegen der Gottheiten (devatā), wurde gesagt: ‚Es entstand ein gewaltiger Buddha-Jubel (buddhakolāhala).‘“

අරුණං [Pg.299] පන මහාගන්ධකුටියංයෙව උට්ඨපෙසි දෙවතානුග්ගහත්ථඤ්චෙව කුලානුදයාය ච. අපායමග්ගෙ ඔතාරිතො ‘‘කොචි ලොකස්ස සජිතා අත්ථි, තස්ස වසෙන පවත්තිසංහාරා හොන්ති, තෙනෙවායං පජා සනාථා හොති, තං යුඤ්ජති ච තස්මිං තස්මිං කම්මෙ’’ති මිච්ඡාගාහෙහි. පරිචරිතබ්බං යාචි ‘‘එත්ථ මයා චිරං වසිතබ්බ’’න්ති.

„Die Morgendämmerung (aruṇa) jedoch ließ er in der großen Gandhakuṭi selbst anbrechen, um den Gottheiten beizustehen und den Familien Mitgefühl zu erweisen. Wer auf den Pfad des Verderbens (apāyamagga) hinabgestiegen war aufgrund von falschen Ansichten wie: ‚Es gibt einen Schöpfer der Welt, durch dessen Willen Entstehen und Vergehen stattfinden, durch ihn allein hat diese Schöpfung einen Herrn, und er treibt sie zu dieser und jener Tat an‘, [wurde davon befreit]. Er bat darum, bedient zu werden, mit den Worten: ‚Hier muss ich lange Zeit verweilen.‘“

ඡට්ඨන්ති බාහියසුත්තං. තං උත්තානමෙව හෙට්ඨා වුත්තනයත්තා.

„Das sechste ist das Bāhiya-Sutta. Dieses ist völlig klar aufgrund der oben bereits dargelegten Methode.“

පුණ්ණසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

„Die Erklärung des Puṇṇa-Sutta und anderer Suttas ist abgeschlossen.“

7-8. පඨමඑජාසුත්තාදිවණ්ණනා

7-8. Die Erklärung des ersten Ejāsutta und der folgenden.

90-91. එජති ඡළාරම්මණනිමිත්තං කම්පතීති එජා. තෙනාහ ‘‘චලනට්ඨෙනා’’ති. ආබාධනට්ඨෙන පීළනට්ඨෙන. අන්තො දොසනට්ඨෙනාති අන්තොචිත්තෙ එව පදුස්සනට්ඨෙන. නිකන්තනට්ඨෙනාති ඡින්දනට්ඨෙන. හෙට්ඨා ගහිතමෙවාති හෙට්ඨා මඤ්ඤිතසමුග්ඝාතසාරුප්පසුත්තෙ ආගතමෙව. වුත්තනයමෙව මඤ්ඤිතසමුග්ඝාතසුත්තෙ.

90-91. „Es regt sich“ (ejati) bedeutet, es erzittert hinsichtlich der Merkmale der sechs Objekte; daher heißt es „Regung“ (ejā). Darum sagte er: „im Sinne des Schwankens“. „Im Sinne des Krankmachens“ bedeutet im Sinne des Peinigens. „Im Sinne des inneren Verderbens“ bedeutet im Sinne des Verderbens direkt im inneren Geist. „Im Sinne des Abschneidens“ bedeutet im Sinne des Durchschneidens. „Bereits oben erfasst“ bedeutet, dass es genau so bereits oben im Maññitasamugghātasāruppa-Sutta vorkommt. Es ist dieselbe Methode, die im Maññitasamugghāta-Sutta dargelegt wurde.

පඨමඑජාසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des ersten Ejāsutta und der folgenden ist abgeschlossen.

9-10. පඨමද්වයසුත්තාදිවණ්ණනා

9-10. Die Erklärung des ersten Dvayasutta und der folgenden.

92-93. ද්වයන්ති දුකං. පාළියං ආමෙඩිතලොපෙන නිද්දෙසොති ආහ ‘‘ද්වෙ ද්වෙ කොට්ඨාසෙ’’ති. එවමෙතන්ති එවං අනිච්චාදිභාවෙන එතං චක්ඛුරූපඤ්චාති ද්වයං. චලතීති අනවට්ඨානෙන පචලති. බ්‍යථතීති ජරාය මරණෙන ච පවෙධති. හෙතු චෙව උප්පත්තිනිමිත්තත්තා. සහගතීති සහප්පවත්ති, තාය ගහෙතබ්බත්තා ‘‘සඞ්ගතී’’ති ඵස්සො වුත්තො. එස නයො සෙසපදද්වයෙපි. යස්මා ච සංගච්ඡමානධම්මවිමුත්තා සඞ්ගති නාම නත්ථි, තථා සන්නිපාතසමවායා, තෙසං වසෙන නිබ්බත්තො ඵස්සො තථා වුච්චතීති. තෙනාහ ‘‘ඉමිනා’’තිආදි.

92-93. „Ein Paar“ (dvaya) bedeutet eine Zweiergruppe. Da es sich im Pali-Text um eine Darstellung unter Auslassung einer Verdoppelung handelt, sagte er: „je zwei Teile“. „So ist dies“ (evametaṃ) bedeutet: so, in der Weise der Vergänglichkeit usw., ist dieses Paar von Auge und Form. „Es bewegt sich“ bedeutet, es schwankt wegen seiner Instabilität. „Es bebt“ bedeutet, es erzittert durch Alter und Tod. Es ist die Ursache, da es das Merkmal des Entstehens ist. „Gemeinsam gehend“ bedeutet gemeinsames Auftreten; weil er dadurch erfasst werden muss, wird der Kontakt (phassa) als „Zusammentreffen“ (saṅgati) bezeichnet. Diese Methode gilt auch für die beiden übrigen Wortpaare. Und da es kein Zusammentreffen gibt, das von den zusammentreffenden Phänomenen getrennt ist, und ebenso wenig von der Verbindung des Zusammentreffens, wird der durch deren Kraft entstandene Kontakt so genannt. Darum sagte er: „mit diesem“ usw.

වත්ථූති [Pg.300] චක්ඛු නිස්සයපච්චයාදිභාවෙන. ආරම්මණන්ති රූපං ආරම්මණපච්චයාදිභාවෙන. සහජාතා තයො ඛන්ධා වෙදනාදයො, තෙ සහජාතාදිපච්චයභාවෙන. අයං හෙතූති අයං තිවිධො හෙතූ. ඵස්සෙනාතිආදීසු අයං සඞ්ඛෙපත්ථො – යස්මා රූපාරම්මණෙ ඵස්සෙ අත්තනො ඵුසනකිච්චං කරොන්තෙ එවං වෙදනා අනුභවනකිච්චං, සඤ්ඤා සඤ්ජානනකිච්චං කරොති, තස්මා ‘‘ඵස්සෙන ඵුට්ඨමෙවා’’තිආදිවුත්තමෙව අත්ථං ඉදානි පුග්ගලාධිට්ඨානෙන දස්සෙතුං ‘‘ඵුට්ඨො’’තිආදි වුත්තං. පඤ්චෙව ඛන්ධා භගවතා සමතිංසාය ආකාරෙහි වුත්තා. කස්මාති ආහ ‘‘කථ’’න්තිආදි. රුක්ඛසාඛාසු රුක්ඛවොහාරො විය එකෙකධම්මෙපි ඛන්ධවොහාරො හොතියෙව. තෙනාහ භගවා – ‘‘විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො’’ති (යම. ඛන්ධයමක 2).

„Grundlage“ (vatthu) ist das Auge als Stützbedingung usw. „Objekt“ (ārammaṇa) ist die Form als Objektbedingung usw. Die drei mitentstandenen Daseinsgruppen, Gefühl usw., wirken als Mitentstehensbedingung usw. „Dies ist die Ursache“ meint diese dreifache Ursache. Bei Sätzen wie „durch Kontakt“ usw. ist dies die kurze Bedeutung: Da beim Kontakt mit einem Formobjekt, während dieser seine Funktion des Berührens ausübt, das Gefühl die Funktion des Erfahrens und die Wahrnehmung die Funktion des Erkennens ausübt, hat der Erhabene, um eben diese Bedeutung, die in Worten wie „nur durch Kontakt berührt“ ausgedrückt wurde, nun in Bezug auf eine Person (puggalādhiṭṭhāna) darzustellen, Worte wie „berührt“ usw. gesprochen. Die fünf Daseinsgruppen wurden vom Erhabenen in dreißigfacher Weise dargelegt. Warum? Daher sagte er: „Wie?“ usw. Wie die Bezeichnung „Baum“ für die Äste eines Baumes verwendet wird, so gibt es auch für jedes einzelne Phänomen die Bezeichnung „Daseinsgruppe“. Darum sagte der Erhabene: „Bewusstsein ist die Bewusstseinsgruppe“.

පඨමද්වයසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des ersten Dvayasutta und der folgenden ist abgeschlossen.

ඡන්නවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Channavagga ist abgeschlossen.

10. සළවග්ගො

10. Das Saḷavagga-Kapitel

1. අදන්තඅගුත්තසුත්තවණ්ණනා

1. Die Erklärung des Adantaagutta-Sutta

94. අදමිතාති දමං නිබ්බිසෙවනභාවං අනීතා. අගොපිතාති සතිසඞ්ඛාතාය වතියා න රක්ඛිතා. අපිහිතාති සතිකවාටෙන න පිහිතා. චතූහිපි පදෙහි ඉන්ද්‍රියානං අනාවරණමෙවාහ. අධිකං වහන්තීති අධිවාහා, දුක්ඛස්ස අධිවාහා දුක්ඛාධිවාහා. නිරයෙසු උප්පජ්ජනකං නෙරයිකං. ආදි-සද්දෙන සෙසපාළිං සඞ්ගණ්හාති.

94. „Ungezähmt“ (adamitā) bedeutet, nicht zur Zähmung geführt worden zu sein, was den Zustand des Nicht-Anhaftens an die Sinnesfreuden meint. „Ungeschützt“ (agopitā) bedeutet, nicht durch den Zaun namens Achtsamkeit geschützt zu sein. „Unverschlossen“ (apihitā) bedeutet, nicht durch das Tor der Achtsamkeit verschlossen zu sein. Mit allen vier Begriffen beschreibt er das Offenstehende der Sinnesorgane. „Die übermäßig tragen“ sind Träger (adhivāhā); Träger von Leiden sind Leidensträger (dukkhādhivāhā). „Höllisch“ (nerayika) bedeutet, eine Wiedergeburt in den Höllen bewirkend. Mit dem Wort „und so weiter“ (ādi) umfasst er den übrigen Pali-Text.

සළෙවාති ඡ-කාරස්ස ස-කාරො, ළ-කාරො පදසන්ධිකරො. යත්ථාති නිමිත්තත්ථෙ භුම්මං. අනවස්සුතා අතින්තාති රාගෙන අතෙමිතා.

„Saḷeva“ bedeutet: Der Buchstabe „cha“ wird zu „sa“, und der Buchstabe „ḷa“ dient als Wortverbindung. „Wo“ (yattha) ist ein Lokativ im Sinne der Ursache. „Unbefleckt, unbenetzt“ bedeutet nicht durch Gier angefeuchtet.

අස්සාදිතන්ති අස්සාදං ඉතං උපගතං. තෙනාහ ‘‘අස්සාදවන්ත’’න්ති. සුඛදුක්ඛන්ති ඉට්ඨානිට්ඨං. අන්වයතීති අන්වයො, හෙතු. ඵස්සොති අන්වයො එතස්සාති ඵස්සන්වයන්ති ආහ – ‘‘ඵස්සහෙතුක’’න්ති. ‘‘අවිරුද්ධ’’ඉති විභත්තිලොපෙන නිද්දෙසො.

„Genossen“ (assāditaṃ) bedeutet, zum Genuss gelangt zu sein. Darum sagte er: „genussvoll“. „Glück und Leid“ bedeutet das Erwünschte und das Unerwünschte. „Folgend“ (anvayo) bedeutet die Ursache. Weil der Kontakt dessen Folgeerscheinung ist, sagt er „kontakt-folgend“ (phassanvaya), was „durch Kontakt verursacht“ bedeutet. „Unwiderstreitend“ (aviruddha) ist eine Bezeichnung unter Wegfall der Fallendung.

පපඤ්චසඤ්ඤාති [Pg.301] තණ්හාදිසමධූපසංහතසඤ්ඤා. තෙනාහ ‘‘කිලෙසසඤ්ඤාය පපඤ්චසඤ්ඤා නාම හුත්වා’’ති. පපඤ්චසඤ්ඤා එතෙසං අත්ථීති පපඤ්චසඤ්ඤා, ඉතරීතරා නරා. පපඤ්චයන්තාති සංසාරෙ පපඤ්චං චිරායනං කරොන්තා. සඤ්ඤිනොති ගෙහස්සිතසඤ්ඤාය සඤ්ඤාවන්තො. මනොමයං විතක්කන්ති කෙවලං මනසා සම්භාවිතං මිච්ඡාවිතක්කං. ඉරීයතීති ඉරියං පටිපත්තිං ඉරීයති පටිපජ්ජති.

„Wahrnehmung der begrifflichen Vielfalt“ (papañcasaññā) bedeutet eine Wahrnehmung, die durch Begehren usw. getrübt und verdichtet ist. Darum sagte er: „indem sie durch die getrübte Wahrnehmung zur sogenannten Wahrnehmung der begrifflichen Vielfalt wird“. Weil diese „Wahrnehmung der begrifflichen Vielfalt“ bei ihnen vorhanden ist, werden gewöhnliche Menschen „Vervielfältigungs-Wahrnehmende“ genannt. „Sie vervielfältigen“ bedeutet, dass sie im Saṃsāra durch begriffliche Vielfalt eine Verzögerung bewirken. „Wahrnehmende“ (saññino) sind jene, die eine an das Hausleben gebundene Wahrnehmung besitzen. „Vom Geist geschaffene Gedanken“ bedeutet einen rein im Geist erzeugten falschen Gedanken. „Er verhält sich“ (irīyati) bedeutet, er übt ein Verhalten, eine Praxis (paṭipatti), aus.

සුට්ඨු භාවිතොති සුට්ඨුභාවං සුභාවනං ඉතො භාවිතභාවිතො. ඵුට්ඨස්ස චිත්තන්ති තෙන යථාවුත්තඵස්සෙන ඵුට්ඨං අස්ස චිත්තං. න විකම්පතෙ ක්වචීති කිස්මිඤ්චි ඉට්ඨානිට්ඨාරම්මණෙ න කම්පති. පාරගාති පාරගාමිනො භවථ.

„Gut entfaltet“ (suṭṭhu bhāvito) bedeutet, zu einer vorzüglichen Entfaltung gelangt zu sein, wiederholt entfaltet. „Sein Geist ist berührt“ bedeutet, dass sein Geist durch den eben erwähnten Kontakt berührt ist. „Er wankt nirgends“ bedeutet, er erzittert bei keinem erwünschten oder unerwünschten Objekt. „Die das jenseitige Ufer Erreichenden“ (pāragā) bedeutet: Werdet zu solchen, die das jenseitige Ufer erreichen!

අදන්තඅගුත්තසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Adantaagutta-Sutta ist abgeschlossen.

2. මාලුක්‍යපුත්තසුත්තවණ්ණනා

2. Die Erklärung des Mālukyaputta-Sutta

95. අපසාදෙතීති තජ්ජෙති. උස්සාදෙතීති උක්කංසෙති. අයං කිර ථෙරො මාලුක්‍යපුත්තො. පමජ්ජිත්වාති යොනිසොමනසිකාරස්ස අනනුයුජ්ජනෙන පමජ්ජිත්වා.

95. „Er weist zurück“ (apasādeti) bedeutet, er tadelt. „Er erhebt“ (ussādeti) bedeutet, er rühmt. Dieser Ältere war wahrlich Mālukyaputta. „Nachdem er nachlässig war“ bedeutet, nachlässig gewesen zu sein, indem er die weise Aufmerksamkeit (yoniso manasikāra) nicht anwandte.

යත්‍රාති පච්චත්තං වචනාලඞ්කාරෙ. නාමාති අසම්භාවනෙ අපසාදනපක්ඛෙ, උස්සාදනපක්ඛෙ පන සම්භාවනෙ. කිං ජාතන්ති කිං තෙන මහල්ලකභාවෙන ජාතන්ති මහල්ලකභාවං තිණායපි අමඤ්ඤමානො වදති. තෙනාහ ‘‘යදි…පෙ… අනුග්ගණ්හන්තො’’ති. අනුග්ගණ්හන්තොති අචින්තෙන්තො. මාදිසානං භගවතො ඔවාදො උපකාරාවහොති එතරහි ඔවාදඤ්ච පසංසන්තො.

„Wo“ (yatra) ist ein Redeschmuck im Sinne von „für sich selbst“ (paccattaṃ). Das Wort „nämlich“ (nāma) steht auf der Seite des Tadelns im Sinne der Unmöglichkeit, auf der Seite des Rühmens jedoch im Sinne der Möglichkeit. „Was ist entstanden?“ bedeutet: Was ist durch dieses hohe Alter gewonnen? Er spricht so, weil er das hohe Alter nicht einmal wie ein Grasblatt achtet. Darum sagte er: „Wenn... [Abkürzung]... nicht berücksichtigend“. „Nicht berücksichtigend“ bedeutet, nicht daran denkend. Er preist nun die Unterweisung, indem er sagt: „Für Meinesgleichen bringt die Unterweisung des Erhabenen großen Nutzen“.

‘‘අදිට්ඨා අදිට්ඨපුබ්බා’’තිආදිනා පරිකප්පවසෙන වුත්තනිදස්සනං ‘‘යථා එතෙසු ඡන්දාදයො න හොන්ති, එවමිතරෙසුපි පරිඤ්ඤාතෙසූ’’ති නයපටිපජ්ජනත්ථං, තෙසම්පි ඉමෙහි සමානෙතබ්බත්තා. තෙන වුත්තං ‘‘සුපිනකූපමා කාමා’’ති (ම. නි. 1.234; 2.46; පාචි. 417; චූළව. 65).

Das hypothetisch vorgebrachte Beispiel mit den Worten „ungesehen, zuvor nie gesehen“ usw. dient dazu, die Methode anzuwenden: „Wie bei diesen kein Begehren usw. entsteht, so verhält es sich auch bei den anderen, vollkommen durchschauten Dingen“, da auch jene mit diesen gleichzusetzen sind. Darum wurde gesagt: „Die Sinnengenüsse gleichen einem Traum“.

චක්ඛුවිඤ්ඤාණෙන දිට්ඨෙ දිට්ඨමත්තන්ති චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස රූපායතනං යත්තකො ගහණාකාරො, තත්තකං. කිත්තකං පමාණන්ති අත්තසංවෙදියං පරස්ස න [Pg.302] දිසිතබ්බං, කප්පනාමත්තං රූපං. තෙනාහ ‘‘චක්ඛුවිඤ්ඤාණං හී’’තිආදි. රූපෙති රූපායතනෙ. රූපමත්තමෙවාති නීලාදිභෙදං රූපායතනමත්තං, න නීලාදි. විසෙසනිවත්තනත්ථො හි අයං මත්ත-සද්දො. යදි එවං, එව-කාරො කිමත්ථියො? චක්ඛුවිඤ්ඤාණඤ්හි රූපායතනෙ ලබ්භමානම්පි නීලාදිවිසෙසං ‘‘ඉදං නීලං නාම, ඉදං පීතං නාමා’’ති න ගණ්හාති. කුතො නිච්චානිච්චාදිසභාවත්ථන්ති සංහිතස්සපි නිවත්තනත්ථං එවකාරග්ගහණං. තෙනාහ ‘‘න නිච්චාදිසභාව’’න්ති. සෙසවිඤ්ඤාණෙහිපීති ජවනවිඤ්ඤාණෙහිපි.

„Im durch das Sehbewusstsein Gesehenen nur das Gesehene“ bedeutet: genau so viel, wie die Art und Weise des Erfassens des Formobjekts durch das Sehbewusstsein ausmacht, nicht mehr. „Wie groß ist das Maß?“ Es ist das selbst Erfahrene, das für einen anderen nicht sichtbar ist, die bloße Vorstellung der Form. Darum sagte er: „Das Sehbewusstsein nämlich“ usw. „In der Form“ (rūpe) bedeutet im Formobjekt. „Nur die bloße Form“ bedeutet das bloße Formobjekt ohne die Unterscheidungen wie Blau usw., nicht aber Blau usw. Das Wort „bloß“ (matta) dient nämlich dazu, das Besondere auszuschließen. Wenn dem so ist, wozu dient dann das Wort „nur“ (eva)? Das Sehbewusstsein erfasst nämlich die Besonderheit von Blau usw. nicht als „dies ist blau, dies ist gelb“, obwohl sie im Formobjekt vorkommt. Wie viel weniger erfasst es das Wesen von Beständigkeit, Unbeständigkeit usw.! Um also auch das damit Verbundene auszuschließen, wird das Wort „nur“ verwendet. Darum sagte er: „nicht das Wesen von Beständigkeit usw.“ „Auch durch die übrigen Bewusstseinsarten“ bedeutet auch durch die Impuls-Bewusstseinsarten (javanā-viññāṇa).

දිට්ඨං නාම චක්ඛුවිඤ්ඤාණං රූපායතනස්ස දස්සනන්ති කත්වා. තෙනාහ ‘‘රූපෙ රූපවිජානන’’න්ති. චක්ඛුවිඤ්ඤාණමත්තමෙවාති යත්තකං චක්ඛුවිඤ්ඤාණං රූපායතනෙ ගහණමත්තං, තංමත්තමෙව මෙ සබ්බං චිත්තං භවිස්සතීති අත්ථො. ‘‘රාගාදිරහෙනා’’ති වා පාඨො. දිට්ඨං නාම පදත්ථතො චක්ඛුවිඤ්ඤාණෙන දිට්ඨං රූපං. තත්ථෙවාති චක්ඛුවිඤ්ඤාණෙන දිට්ඨමත්තෙ රූපෙ. චිත්තත්තයං දිට්ඨමත්තං නාම චක්ඛුවිඤ්ඤාණං විය රාගාදිවිරහෙන පවත්තනතො. තෙනාහ ‘‘යථා ත’’න්ති ආදි.

Mit „gesehen“ (diṭṭhaṃ) ist das Sehen des Form-Bereichs (rūpāyatana) durch das Sehbewusstsein (cakkhuviññāṇa) gemeint. Deshalb sagte er: „das Erkennen von Formen in Bezug auf Formen“ (rūpe rūpavijānanaṃ). „Nur das bloße Sehbewusstsein“ bedeutet: In dem Maße, wie das Sehbewusstsein nur ein bloßes Erfassen des Form-Bereichs ist, in genau diesem Maße soll mein gesamtes Bewusstsein sein; dies ist die Bedeutung. Es gibt auch die Lesart „frei von Gier usw.“ (rāgādirahena). Dem Wortsinn nach ist „gesehen“ die durch das Sehbewusstsein gesehene Form. „Genau dort“ (tattheva) bedeutet in der durch das Sehbewusstsein bloß gesehenen Form. Die Triade des Geistes (cittattayaṃ) wird „bloß gesehen“ genannt, weil sie wie das Sehbewusstsein frei von Gier usw. verläuft. Deshalb sagte er: „Wie jenes…“ und so weiter.

මනොද්වාරාවජ්ජනෙන විඤ්ඤාතාරම්මණං විඤ්ඤාතන්ති අධිප්පෙතං රාගාදිවිරහෙන විඤ්ඤෙය්‍යතො. තෙනාහ ‘‘යථා ආවජ්ජනෙනා’’තිආදි.

Unter „erkannt“ (viññāta) versteht man das durch das Zuwenden am Geisttor (manodvārāvajjana) erkannte Objekt, da es frei von Gier usw. bezüglich des zu Erkennenden ist. Deshalb sagte er: „Wie durch das Zuwenden…“ und so weiter.

තදාති තස්මිං කාලෙ, න තතො පට්ඨායාති අයමෙත්ථ අත්ථොති දස්සෙති. ‘‘දිට්ඨමත්ත’’න්තිආදිනා යෙසං රාගාදීනං නිවත්තනං අධිප්පෙතං, තෙ ‘‘තෙනා’’ති එත්ථ ත-සද්දෙන පච්චාමසීයන්තීති ‘‘තෙන රාගෙන වා රත්තො’’තිආදි වුත්තං. තත්ථාති විසයෙ භුම්මං, විසයභාවො ච විසයිනා සම්බන්ධවසෙන ඉච්ඡිතබ්බොති වුත්තං ‘‘පටිබද්ධො’’තිආදි.

„Dann“ (tadā) bedeutet „zu jener Zeit“, nicht „von da an“ – dies zeigt die Bedeutung in diesem Zusammenhang. Jene Gier und so weiter, deren Abwendung mit Ausdrücken wie „bloß gesehen“ (diṭṭhamatta) gemeint ist, werden hier durch das Pronomen „ta“ im Wort „tena“ („durch dieses“) referenziert; daher wurde gesagt: „durch jene Gier gefärbt“ und so weiter. „Dort“ (tattha) ist ein Lokativ im Sinne des Objekts (visaya), und das Verhältnis des Objekts muss in Verbindung mit dem Subjekt (visayin) verstanden werden; deshalb wurde gesagt: „gebunden“ und so weiter.

සතීති රූපස්ස යථාසභාවසල්ලක්ඛණා සති මුට්ඨා පියනිමිත්තමනසිකාරෙන අනුප්පජ්ජනතො න දිස්සති නප්පවත්තති. අජ්ඣොසාති අජ්ඣොසාය. ගිලිත්වා පරිනිට්ඨපෙත්වා අත්තනියකරණෙන.

„Achtsamkeit“ (sati): Da die Achtsamkeit, die das Wesen der Form gemäß ihrer Eigenheit erfasst (yathāsabhāvasallakkhaṇā), verloren gegangen ist (muṭṭhā) und wegen des Aufmerkens auf ein angenehmes Zeichen nicht entsteht, wird sie nicht gesehen und ist nicht aktiv. „Besessen von“ (ajjhosā) bedeutet „festhängend an“ (ajjhosāya). „Verschlungen habend“, das heißt „vollendet habend“, indem man es zu seinem Eigenen macht (attaniyakaraṇena).

අභිජ්ඣා ච විහෙසා චාති කරණත්ථෙ පච්චත්තවචනන්ති ආහ – ‘‘අභිජ්ඣාය ච විහෙසාය චා’’ති. අත්ථවසෙන විභත්තිපරිණාමොති ආහ – ‘‘අභිජ්ඣාවිහෙසාහී’’ති. ආචිනන්තස්සාති වඩ්ඪෙන්තස්ස. පටිස්සතොති පතිස්සතො සබ්බත්ථ සතියා යුත්තො. සෙවතො චාපීති එත්ථ ච-සද්දො අපි-සද්දො ච නිපාතමත්තන්ති ‘‘සෙවන්තස්ස’’ඉච්චෙව අත්ථො වුත්තො.

„Begehren und Bedrängnis“ (abhijjhā ca vihesā ca) ist ein Nominativ (paccattavacana) im Sinne des Instrumentals; daher sagt er: „durch Begehren und Bedrängnis“ (abhijjhāya ca vihesāya ca). Wegen der Bedeutung liegt eine Kasustransformation (vibhattipariṇāma) vor; daher sagt er: „durch Begehren und Bedrängnis“ (abhijjhāvihesāhī). „Für den, der anhäuft“ (ācinantassā) bedeutet „für den, der vermehrt“ (vaḍḍhentassa). „Achtsam“ (paṭissato) bedeutet aufmerksam, in jeder Hinsicht mit Achtsamkeit ausgestattet. In „und auch für den, der pflegt“ (sevato cāpi) sind das Wort „ca“ und das Wort „api“ bloße Partikeln; die Bedeutung ist schlicht „für den, der pflegt“ (sevantassa).

මාලුක්‍යපුත්තසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Mālukyaputta-Sutta ist abgeschlossen.

3. පරිහානසුත්තවණ්ණනා

3. Die Erklärung des Parihāna-Sutta

96. පරිහානසභාවන්ති [Pg.303] අනවජ්ජධම්මෙහි පරිහායනසභාවං. අභිභවිතානීති අභිභූතානි නිබ්බිසෙවනභාවාකාරෙන. සරසඞ්කප්පාති තස්මිං තස්මිං විසයෙ අනවට්ඨිතභාවෙන සඞ්කප්පා. සංයොජනියාති සංයොජෙතබ්බා. සංයොජනානඤ්හි පුනප්පුනං උප්පත්තියා ඔකාසං දෙන්තො කිලෙසජාතං අධිවාසෙති නාම. කිලෙසො එව කිලෙසජාතං. ආරම්මණං පන චිත්තෙ කරොන්තො අධිවාසෙති නාම. ඡන්දරාගප්පහානෙන න පජහති ආරම්මණං, කිලෙසං පන අනුප්පත්තිධම්මතාපාදනෙන එව. අභිභවිතං ආයතනන්ති කථිතං අධිවාසනාදිනා. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පරිහානධම්මො හොතී’’ති ධම්මං පුච්ඡිත්වා තං විභජන්තෙන භගවතා ‘‘තඤ්චෙ භික්ඛු අධිවාසෙතී’’තිආදිනා පුග්ගලෙන පුග්ගලාධිට්ඨානෙන ධම්මො දස්සිතො.

96. „Der Natur des Verfalls unterworfen“ (parihānasabhāvaṃ) bedeutet die Natur des Verfalls bezüglich der tadellosen Geisteszustände (anavajjadhamma). „Überwältigt“ (abhibhavitāni) bedeutet bezwungen (abhibhūtāni) in einer Weise, dass man sie nicht pflegt. „Gedanken mit Verlangen“ (sarasaṅkappā) sind Gedanken, die aufgrund ihrer Unstetigkeit auf dieses oder jenes Objekt gerichtet sind. „Fesselnd“ (saṃyojaniyā) bedeutet, dass sie fesseln können (saṃyojetabbā). Denn indem man dem wiederholten Entstehen der Fesseln Raum gibt, duldet (adhivāseti) man das Geflecht der Befleckungen (kilesajāta). Die Befleckung selbst ist das Geflecht der Befleckungen. Indem man das Objekt im Geist bewegt, duldet man es. Durch das Aufgeben von Wollen und Begierde (chandarāgappahāna) gibt man jedoch nicht das Objekt auf, sondern die Befleckung, indem man bewirkt, dass sie nicht mehr entstehen kann (anuppattidhammatāpādana). Das „bezwungene Sinnesmedium“ (abhibhavitaṃ āyatananaṃ) wird durch Dulden und so weiter erklärt. Nachdem der Erhabene mit den Worten „Und wie, ihr Mönche, ist jemand dem Verfall unterworfen?“ nach der Lehre gefragt hatte, legte er diese Lehre personenzentriert (puggalādhiṭṭhānena) dar, indem er sie mit den Worten „Wenn, ihr Mönche, ein Mönch dies duldet…“ und so weiter analysierte.

පරිහානසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Parihāna-Sutta ist abgeschlossen.

4. පමාදවිහාරීසුත්තවණ්ණනා

4. Die Erklärung des Pamādavihārī-Sutta

97. න පිදහිත්වා චක්ඛුන්ද්‍රියං න පිදහිත්වා සඤ්ඡාදිත්වා ඨිතස්ස. බ්‍යාසිඤ්චතීති කිලෙසෙහි විසෙසෙන ආසිඤ්චති. කිලෙසතින්තන්ති කිලෙසෙහි අවස්සුතං. දුබ්බලපීති තරුණා න බලප්පත්තා. බලවපීති උබ්බෙගා ඵරණප්පත්තා ච පීති. දරථප්පස්සද්ධීති කායචිත්තදරථවූපසමලක්ඛණා පස්සද්ධි. න උප්පජ්ජන්ති පච්චයපරම්පරාය අසිද්ධත්තා. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පමාදවිහාරී හොතී’’තිආදිනා පුග්ගලං පුච්ඡිත්වා ‘‘පාමොජ්ජං න හොති, පාමොජ්ජං ජායතී’’තිආදිනා ච, ධම්මෙන ‘‘පමාදවිහාරී අප්පමාදවිහාරී’’ති ච පුග්ගලො දස්සිතො.

97. „Ohne das Sehorgan zu schließen“ (na pidahitvā) bedeutet für jemanden, der das Sehorgan nicht schließt oder bedeckt hält. „Übergießt“ (byāsiñcati) bedeutet, dass es sich besonders mit Befleckungen anfüllt. „Von Befleckungen durchfeuchtet“ (kilesatinta) bedeutet von Befleckungen durchtränkt. „Schwache Verzückung“ (dubbalapīti) ist eine junge Verzückung, die noch keine Stärke erlangt hat. „Starke Verzückung“ (balavapīti) ist die emporreißende und durchdringende Verzückung. „Beruhigung der Bedrängnis“ (darathappassaddhi) ist die Beruhigung, die durch das Stillen der Bedrängnis von Körper und Geist gekennzeichnet ist. „Entstehen nicht“ (na uppajjanti) aufgrund des Nichtzustandekommens der Ursachenkette (paccayaparamparā). Nachdem er mit den Worten „Und wie, ihr Mönche, lebt jemand in Nachlässigkeit?“ und so weiter nach der Person gefragt hatte und mit „Es gibt keine Freude, Freude entsteht“ und so weiter nach dem Zustand, wurde die Person als „nachlässig lebend“ oder „unermüdlich lebend“ dargestellt.

පමාදවිහාරීසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Pamādavihārī-Sutta ist abgeschlossen.

5. සංවරසුත්තවණ්ණනා

5. Die Erklärung des Saṃvara-Sutta

98. ඉදන්ති ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, අසංවරො’’ති? ඉදං වචනං. පහාතබ්බධම්මක්ඛානවසෙනාති පහාතබ්බධම්මස්සෙව කථනං වුත්තං. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, අසංවරො [Pg.304] හොතී’’ති ධම්මං පුච්ඡිත්වා ‘‘සන්ති, භික්ඛවෙ, චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යා රූපා’’තිආදිනා ධම්මොව විභත්තො.

98. „Dies“ (idaṃ) bezieht sich auf die Aussage: „Und wie, ihr Mönche, gibt es Zügellosigkeit?“. „Durch das Verkünden der aufzugebenden Dinge“ (pahātabbadhammakkhāna) bedeutet die Verkündung eben jener Dinge, die aufzugeben sind. Nachdem er nach dem Zustand gefragt hatte: „Und wie, ihr Mönche, entsteht Zügellosigkeit?“, wurde eben dieser Zustand analysiert mit den Worten: „Es gibt, ihr Mönche, durch das Auge erkennbare Formen…“ und so weiter.

සංවරසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Saṃvara-Sutta ist abgeschlossen.

6. සමාධිසුත්තවණ්ණනා

6. Die Erklärung des Samādhi-Sutta

99. චිත්තෙකග්ගතායාති සමථවසෙන චිත්තෙකග්ගතාය. පරිහායමානෙති තස්ස අලාභෙන පරිහායමානෙ. කම්මට්ඨානන්ති විපස්සනාකම්මට්ඨානං, සමථමෙව වා.

99. „Durch Einspitzigkeit des Geistes“ (cittekaggatāya) bedeutet durch die Einspitzigkeit des Geistes mittels der Geistesruhe (samatha). „Beim Schwinden“ (parihāyamāne) bedeutet beim Schwinden aufgrund des Nichterlangens davon. „Meditationsobjekt“ (kammaṭṭhāna) bezeichnet das Meditationsobjekt der Einsicht (vipassanā) oder eben der Geistesruhe (samatha).

7. පටිසල්ලානසුත්තවණ්ණනා

7. Die Erklärung des Paṭisallāna-Sutta

100. කම්මට්ඨානන්ති සමථවිපස්සනාකම්මට්ඨානං.

100. „Meditationsobjekt“ (kammaṭṭhāna) bezeichnet das Meditationsobjekt der Geistesruhe und Einsicht (samatha-vipassanā).

8-9. පඨමනතුම්හාකංසුත්තාදිවණ්ණනා

8-9. Die Erklärung des ersten „Na-Tumhākaṃ“-Sutta und anderer Suttas

101-102. උපමං පරිවාරෙත්වාති උපමං පරිහරිත්වා. සුද්ධිකවසෙනාති උපමාය විනා කෙවලමෙව.

101-102. „Das Gleichnis auslassend“ (upamaṃ parivāretvā) bedeutet, das Gleichnis wegzulassen. „In reiner Weise“ (suddhikavasena) bedeutet ohne das Gleichnis, ganz für sich.

10. උදකසුත්තවණ්ණනා

10. Die Erklärung des Udaka-Sutta

103. උදකොති තස්ස නාමං. වෙදං ඤාණං. සබ්බං ජිතවාති සබ්බජි. අවඛතන්ති නිඛතං. උච්ඡාදනධම්මොති උච්ඡාදෙතබ්බසභාවො. පරිමද්දනධම්මොති පරිමද්දිතබ්බසභාවො. පරිහතොති පරිහරිතො. ඔදනකුම්මාසූපචයුච්ඡාදනපරිමද්දනපදෙහීති වත්තබ්බං. උච්ඡාදනං වා පරිමද්දනමත්තමෙවාති කත්වා න ගහිතං.

103. „Udaka“ ist sein Name. „Veda“ bedeutet Wissen (ñāṇa). „Alles besiegt habend“ bedeutet der Allbesieger (sabbaji). „Eingegraben“ (avakhata) bedeutet tief eingesenkt (nikhata). „Der Natur des Abreibens unterworfen“ (ucchādanadhamma) bedeutet die Natur, abgerieben zu werden. „Der Natur des Massierens unterworfen“ (parimaddanadhamma) bedeutet die Natur, massiert zu werden. „Behütet“ (parihata) bedeutet gepflegt (pariharita). Es müsste eigentlich heißen: „durch das Anhäufen von Reis und saurem Brei, sowie durch Abreiben, Massieren und Salben“. Doch weil es sich nur um ein Abreiben oder Massieren handelt, wurde es nicht separat aufgeführt.

උදකසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Udaka-Sutta ist abgeschlossen.

සළවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Saḷa-Vagga ist abgeschlossen.

දුතියො පණ්ණාසකො.

Das zweite Buch von fünfzig Suttas.

11. යොගක්ඛෙමිවග්ගො

11. Das Yogakkhemi-Kapitel

1. යොගක්ඛෙමිසුත්තවණ්ණනා

1. Die Erklärung des Yogakkhemi-Sutta

104. චතූහි [Pg.305] යොගෙහීති කාමයොගාදීහි චතූහි යොගෙහි. ඛෙමිනොති ඛෙමවතො කුසලිනො. කාරණභූතන්ති කත්තබ්බඋපායස්ස කාරණභූතං. පරියායති පවත්තිං නිවත්තිඤ්ච ඤාපෙතීති පරියායො, ධම්මො ච සො පරියත්තිධම්මත්තා පරියායො චාති ධම්මපරියායො, තං ධම්මපරියායං. යස්මා පන සො තස්සාධිගමස්ස කාරණං හොති, තස්මා වුත්තං ‘‘ධම්මකාරණ’’න්ති. යුත්තින්ති සමථවිපස්සනාධම්මානීති වා චතුසච්චධම්මානීති වා. ‘‘තස්මා’’ති පදං උද්ධරිත්වා – ‘‘කස්මා’’ති කාරණං පුච්ඡන්තො ‘‘කිං අක්ඛාතත්තා, උදාහු පහීනත්තා’’ති විභජිත්වා පුච්ඡි. යස්මා පන ඡන්දරාගප්පහානං යොගක්ඛෙමිභාවස්ස කාරණං, න කථනං, තස්මා ‘‘පහීනත්තා’’තිආදි වුත්තං.

104. „Durch die vier Joche“ (catūhi yogehi) bedeutet durch die vier Joche wie das Joch des Sinnenbegehrens (kāmayoga) und so weiter. „Des Friedvollen“ (khemino) bedeutet des im Frieden Weilenden, des Heilsamen (kusalin). „Als Ursache dienend“ (kāraṇabhūta) bedeutet die Ursache für das anzuwendende Mittel. Ein „Pariyāya“ (Darlegung/Methode) ist das, was das Entstehen (pavatti) und Vergehen (nivatti) verständlich macht; und da es die Lehre ist und aufgrund des Charakters der zu erlernenden Lehre (pariyattidhamma) eine Methode (pariyāya) darstellt, ist es eine „Lehrdarlegung“ (dhammapariyāya) – eben jene Lehrdarlegung. Weil sie aber die Ursache für deren Erlangen ist, wurde gesagt: „Ursache der Lehre“ (dhammakāraṇa). „Anwendung“ (yutti) bezeichnet entweder die Geisteszustände der Ruhe und Einsicht (samathavipassanādhamma) oder die vier edlen Wahrheiten (catusaccadhamma). Nachdem er das Wort „darum“ (tasmā) aufgegriffen hatte, fragte er nach dem Grund mit „warum?“ und analysierte dies mit den Worten: „Liegt es daran, dass es verkündet wurde, oder daran, dass es aufgegeben wurde?“. Weil jedoch das Aufgeben von Wollen und Begierde die Ursache für den Zustand der Sicherheit vor den Jochen (yogakkhemibhāva) ist und nicht das bloße Sprechen darüber, wurde gesagt: „weil es aufgegeben wurde“ und so weiter.

යොගක්ඛෙමිසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Yogakkhemi-Sutta ist abgeschlossen.

2-10. උපාදායසුත්තාදිවණ්ණනා

2-10. Die Erklärung des Upādāya-Sutta und anderer Suttas

105-113. වෙදනාසුඛදුක්ඛන්ති වෙදනාසඞ්ඛාතං සුඛඤ්ච දුක්ඛඤ්ච කථිතං. ‘‘අජ්ඣත්තං සුඛං දුක්ඛ’’න්ති වුත්තත්තා විමුත්තිසුඛස්ස ච සළායතනදුක්ඛස්ස ච කථිතත්තා විවට්ටසුඛං චෙත්ථ කථිතමෙවාති සක්කා විඤ්ඤාතුං. කාමං ඛන්ධියවග්ගෙ ඛන්ධවසෙන දෙසනා ආගතා, න ආයතනවසෙන. එත්ථ පන වත්තබ්බං අත්ථජාතං ඛන්ධියවග්ගෙ වුත්තනයමෙවාති.

105-113. „Mit ‚Angenehmes und Unangenehmes der Gefühle‘ (vedanāsukhadukkha) ist das als Gefühl bezeichnete Glück und Leid gemeint. Da gesagt wurde ‚innerlich ist Glück und Leid‘, und da das Glück der Befreiung sowie das Leid der sechs Sinnesbereiche verkündet wurde, ist zu erkennen, dass hierbei auch das Glück des Nicht-Kreisens (vivaṭṭasukha) dargelegt ist. Zwar ist im Khandha-Kapitel (Khandhavagga) die Lehrverkündigung gemessen an den Daseinsgruppen (khandha) erfolgt, nicht gemessen an den Sinnesbereichen (āyatana). Doch der hier zu besprechende Sachverhalt ist genau in der Weise zu verstehen, wie sie im Khandha-Kapitel dargelegt wurde.“

උපාදායසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

„Die Erklärung der Lehrreden, beginnend mit der Upādāya-Sutta, ist abgeschlossen.“

යොගක්ඛෙමිවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

„Die Erklärung des Yogakkhemi-Kapitels ist abgeschlossen.“

12. ලොකකාමගුණවග්ගො

12. „Das Kapitel über die Sinnesfreuden der Welt (Lokakāmaguṇavagga)“

1-2. පඨමමාරපාසසුත්තාදිවණ්ණනා

1-2. „Die Erklärung der Lehrreden, beginnend mit der ersten Mārapāsa-Sutta“

114-115. ආවසති එත්ථ කිලෙසමාරොති ආවාසො. කාමගුණඅජ්ඣත්තිකබාහිරානි ආයතනානි. කිලෙසමාරස්ස ආවාසං ගතො [Pg.306] වසං ගතො. තිවිධස්සාති පපඤ්චසඤ්ඤාසඞ්ඛාතස්ස තිවිධස්සපි මාරස්ස. තතො එව දෙවපුත්තමාරස්සපි වසං ගතොති සක්කා විඤ්ඤාතුං.

114-115. „‚Wohnstatt‘ (āvāsa) ist das, worin der Kilesa-Māra (der Befleckungs-Māra) wohnt. Das sind die Objekte der Sinnlichkeit sowie die inneren und äußeren Sinnesbereiche. ‚Er ist in die Wohnstatt des Kilesa-Māra gelangt‘ bedeutet, dass er in dessen Gewalt geraten ist. ‚Des dreifachen [Māras]‘ bezieht sich auf den dreifachen Māra, der als begriffliche Entfaltung (papañca) bezeichnet wird. Daraus lässt sich auch erkennen, dass man damit unter die Gewalt des Devaputta-Māra (Göttersohn-Māra) geraten ist.“

පඨමමාරපාසසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

„Die Erklärung der Lehrreden, beginnend mit der ersten Mārapāsa-Sutta, ist abgeschlossen.“

3. ලොකන්තගමනසුත්තවණ්ණනා

3. „Die Erklärung der Lokantagamana-Sutta (Lehrrede über das Gehen zum Ende der Welt)“

116. ලොකියන්ති එත්ථ සත්තකායභූතගාමාදීති ලොකො, චක්කවාළො. සඞ්ඛාරො පන ලුජ්ජනපලුජ්ජනට්ඨෙන ලොකො. අන්තන්ති ඔසානං. සබ්බඤ්ඤුතඤ්ඤාණෙන සංසන්දිත්වාති සබ්බඤ්ඤුතඤ්ඤාණගතියා සමානෙත්වා අවිරොධෙත්වා. ථොමෙස්සාමීති පසංසිස්සාමි.

116. „Mit ‚weltlich‘ (lokiya) ist hier die Welt gemeint, die aus der Schar der Lebewesen, der Pflanzenwelt usw. besteht, also das Weltsystem (cakkavāḷa). Die Gestaltungen (saṅkhāra) hingegen sind im Sinne des Zerfallens und Zerbrechens (lujjanapalujjana) die ‚Welt‘ (loka). ‚Ende‘ (anta) bedeutet das Aufhören (osāna). ‚Mit dem Allwissenheitswissen abgleichend‘ (saṃsanditvā) bedeutet, es mit dem Gang des Allwissenheitswissens in Einklang zu bringen und nicht im Widerspruch dazu zu stehen. ‚Ich werde rühmen‘ (thomessāmi) bedeutet ‚ich werde preisen‘ (pasaṃsissāmi).“

එවංසම්පත්තිකන්ති එවංසම්පජ්ජනකං එවංපස්සිතබ්බං ඉදං මම අජ්ඣෙසනං. තෙනාහ ‘‘ඊදිසන්ති අත්ථො’’ති. ජානං ජානාතීති සබ්බඤ්ඤුතඤ්ඤාණෙන ජානිතබ්බං ජානාති එව. න හි පදෙසඤ්ඤාණෙ ඨිතො ජානිතබ්බං සබ්බං ජානාති. උක්කට්ඨනිද්දෙසෙන හි අවිසෙසග්ගහණෙන ච ‘‘ජාන’’න්ති ඉමිනා නිරවසෙසං ඤෙය්‍යජාතං පරිග්ගය්හතීති තබ්බිසයාය ජානනකිරියාය සබ්බඤ්ඤුතඤ්ඤාණමෙව කරණං භවිතුං යුත්තං. පකරණවසෙන ‘‘භගවා’’ති පදසන්නිධානෙන ච අයමත්ථො විභාවෙතබ්බො. පස්සිතබ්බමෙව පස්සතීති දිබ්බචක්ඛු-පඤ්ඤාචක්ඛු-ධම්මචක්ඛු-බුද්ධචක්ඛු-සමන්තචක්ඛු-සඞ්ඛාතෙහි ඤාණචක්ඛූහි පස්සිතබ්බං පස්සති එව. අථ වා ජානං ජානාතීති යථා අඤ්ඤෙ සවිපල්ලාසා කාමරූපපරිඤ්ඤාවාදිනො ජානන්තාපි විපල්ලාසවසෙන ජානන්ති, න එවං භගවා. භගවා පන පහීනවිපල්ලාසත්තා ජානන්තො ජානාති එව, දිට්ඨිදස්සනස්ස අභාවා පස්සන්තො පස්සති එවාති අත්ථො.

„‚Von solcher Beschaffenheit‘ (evaṃsampattika) bedeutet ‚so hervorgebracht, so anzusehen ist diese meine Bitte‘. Deshalb heißt es: ‚Die Bedeutung ist: ein solcher‘. ‚Wissend weiß er‘ bedeutet, dass er durch das Allwissenheitswissen gewiss das zu Wissende weiß. Denn wer in einem Teilwissen (padesaññāṇa) verweilt, weiß nicht alles zu Wissende. Da nämlich durch die hervorragende Darlegung und die uneingeschränkte Erfassung mit dem Begriff ‚wissend‘ (jānaṃ) das gesamte Wissbare ohne Rest erfasst wird, ist es angemessen, dass für diesen darauf bezogenen Erkenntnisakt einzig das Allwissenheitswissen das Instrument ist. Dieser Sinn ist im Kontext der Abhandlung und durch die Nähe des Wortes ‚der Erhabene‘ (bhagavā) zu verdeutlichen. ‚Sehend sieht er gewiss das zu Sehende‘ bedeutet, dass er mit den Erkenntnisaugen, die als himmlisches Auge, Weisheitsauge, Dhamma-Auge, Buddha-Auge und universelles Auge bezeichnet werden, das zu Sehende gewiss sieht. Oder aber: ‚Wissend weiß er‘ bedeutet, dass im Gegensatz zu anderen, die von Täuschung befangen sind und Thesen über die vollständige Erkenntnis von Sinnlichkeit und Form aufstellen, welche, obwohl sie zu wissen glauben, doch aufgrund von Täuschung wissen, der Erhabene nicht so ist. Weil der Erhabene die Täuschungen überwunden hat, weiß er beim Wissen tatsächlich, und weil es bei ihm kein verzerrtes Ansichten-Sehen (diṭṭhidassana) gibt, sieht er beim Sehen tatsächlich; das ist die Bedeutung.“

දස්සනපරිණායකට්ඨෙනාති යථා චක්ඛු සත්තානං දස්සනත්ථං පරිණෙති සාධෙති, එවං ලොකස්ස යාථාවදස්සනසාධනතොපි දස්සනකිච්චපරිණායකට්ඨෙන චක්ඛුභූතො, පඤ්ඤාචක්ඛුමයත්තා වා සයම්භූඤාණෙන පඤ්ඤාචක්ඛුං භූතො පත්තොති වා චක්ඛුභූතො. ඤාණභූතොති එතස්ස ච එවමෙව අත්ථො දට්ඨබ්බො. ධම්මා වා බොධිපක්ඛියා, තෙහි උප්පන්නත්තා ලොකස්ස ච තදුප්පාදනතො අනඤ්ඤසාධාරණං වා ධම්මං පත්තො අධිගතොති ධම්මභූතො. ‘‘බ්‍රහ්මා’’වුච්චති සෙට්ඨට්ඨෙන මග්ගඤාණං, තෙන උප්පන්නත්තා ලොකස්ස [Pg.307] ච තදුප්පාදනතො තඤ්ච සයම්භූඤාණෙන පත්තොති බ්‍රහ්මභූතො. චතුසච්චධම්මං වදතීති වත්තා. චිරං සච්චපටිවෙධං පවත්තෙන්තො වදතීති පවත්තා. අත්ථං නීහරිත්වාති දුක්ඛාදිඅත්ථං උද්ධරිත්වා. පරමත්ථං වා නිබ්බානං පාපයිතා. අමතසච්ඡිකිරියං සත්තෙසු උප්පාදෙන්තො අමතං දදාතීති අමතස්ස දාතා. බොධිපක්ඛියධම්මානං තදායත්තභාවතො ධම්මස්සාමී. පුනප්පුනං යාචාපෙන්තො භාරියං කරොන්තො ගරුං කරොති නාම, තථා දුවිඤ්ඤෙය්‍යං කත්වා කථෙන්තොපි.

„‚Im Sinne des Führens zur Einsicht‘ bedeutet: So wie das Auge das Sehen der Wesen herbeiführt und bewirkt, so ist er auch dadurch, dass er der Welt das wahre Sehen ermöglicht, im Sinne der Führung der Sehfunktion zum ‚Auge geworden‘ (cakkhubhūto). Oder weil er aus dem Weisheitsauge besteht, ist er durch sein selbstentstandenes Wissen (sayambhūñāṇa) zum Weisheitsauge geworden oder hat dieses erlangt, weshalb er ‚zum Auge geworden‘ ist. Für ‚zum Wissen geworden‘ (ñāṇabhūto) ist die Bedeutung in genau derselben Weise zu verstehen. Oder die Dhammas sind die zur Erleuchtung beitragenden Faktoren (bodhipakkhiya); weil er aus ihnen entstanden ist und sie für die Welt hervorbringt, oder weil er den einzigartigen Dhamma erlangt und verwirklicht hat, ist er ‚zum Dhamma geworden‘ (dhammabhūto). Mit ‚Brahma‘ wird wegen seiner Vorzüglichkeit das Pfadwissen (maggañāṇa) bezeichnet; weil er aus diesem entstanden ist und es für die Welt hervorbringt, und weil er dieses durch sein selbstentstandenes Wissen erlangt hat, ist er ‚zum Brahma geworden‘ (brahmabhūto). Er verkündet die Lehre der Vier Wahrheiten, daher ist er der Sprecher (vattā). Weil er über lange Zeit hinweg das Durchdringen der Wahrheiten in Gang setzt und verkündet, ist er der Verkünder (pavattā). ‚Indem er den Sinn herausstellt‘ (atthaṃ nīharitvā) bedeutet, dass er den Sinn von Leiden usw. hervorhebt. Oder er lässt das höchste Ziel, das Nibbāna, erreichen. Indem er in den Wesen die Verwirklichung des Todeslosen (amata) hervorruft, gibt er das Todeslose, daher ist er der ‚Schenker des Todeslosen‘ (amatassa dātā). Weil die zur Erleuchtung beitragenden Faktoren von ihm abhängen, ist er der ‚Herr des Dhamma‘ (dhammassāmī). Wenn man jemanden immer wieder bitten lässt und es ihm schwer macht, macht man es gewichtig (garuṃ karoti); ebenso verhält es sich, wenn man etwas schwer Verständliches darlegt.“

චක්ඛුනා විජ්ජමානෙන ලොකසඤ්ඤී හොති, න තස්මිං අසති. න හි අජ්ඣත්තිකායතනවිරහෙන ලොකසමඤ්ඤා අත්ථි. තෙනාහ ‘‘චක්ඛුඤ්හි ලොකො’’තිආදි. අප්පහීනදිට්ඨීති අසමූහතසක්කායදිට්ඨිකො ඝනවිනිබ්භොගං කාතුං අසක්කොන්තො සමුදායං විය අවයවං ‘‘ලොකො’’ති සඤ්ජානාති චෙව මඤ්ඤති ච. තථාති ඉමිනා ‘‘ලොකොති සඤ්ජානාති චෙව මඤ්ඤති චා’’ති පදත්තයං ආකඩ්ඪති. තස්සාති පුථුජ්ජනස්ස, චක්කවාළලොකස්ස වා. චක්ඛාදිමෙව හි සහොකාසෙන ‘‘චක්කවාළො’’ති පුථුජ්ජනො සඤ්ජානාති. ගමනෙනාති පදසා ගමනෙන. න සක්කා තෙසං අනන්තත්තා. ලුජ්ජනට්ඨෙනාති අභිසඞ්ඛාරලොකවසෙන ලොකස්ස අන්තං දස්සෙතුං වුත්තං. තස්ස අන්තො නාම නිබ්බානං. තං පත්තුං සක්කා සම්මාපටිපත්තියා පත්තබ්බත්තා. චක්කවාළලොකස්ස පන අන්තො නාම, නත්ථි තස්ස ගමනෙන අප්පත්තබ්බත්තා.

„Nur wenn das Auge vorhanden ist, hat man die Wahrnehmung von der Welt, nicht aber, wenn es fehlt. Denn ohne die inneren Sinnesbereiche gibt es keinen Begriff ‚Welt‘. Deshalb heißt es: ‚Das Auge wahrlich ist die Welt‘ usw. ‚Wer die falsche Ansicht nicht überwunden hat‘ (appahīnadiṭṭhi) bedeutet: Wer die Persönlichkeitsansicht (sakkāyadiṭṭhi) nicht entwurzelt hat und unfähig ist, die vermeintliche Kompaktheit (ghanavinibbhoga) aufzulösen, nimmt die einzelnen Glieder wie ein Ganzes als ‚Welt‘ wahr und stellt sich dies so vor. Mit dem Wort ‚ebenso‘ (tathā) werden die drei Wörter ‚nimmt als Welt wahr und stellt sich dies so vor‘ herbeigezogen. ‚Sein‘ (tassa) bezieht sich auf den Weltling (puthujjana) oder das Weltsystem. Denn der Weltling nimmt eben das Auge usw. mitsamt dem Raum als das ‚Weltsystem‘ (cakkavāḷa) wahr. ‚Durch Gehen‘ (gamanena) bedeutet durch physisches Gehen zu Fuß. Dies ist unmöglich, weil jene unendlich sind. ‚Im Sinne des Zerfallens‘ (lujjanaṭṭhena) wurde gesagt, um das Ende der Welt in Bezug auf die Welt der Willensgestaltungen (abhisaṅkhāraloka) aufzuzeigen. Deren Ende ist wahrlich das Nibbāna. Dieses zu erreichen ist möglich, da es durch die rechte Praxis verwirklicht werden kann. Das Ende des physischen Weltsystems jedoch gibt es nicht, da es durch bloßes Gehen nicht erreicht werden kann.“

ඉමෙහි පදෙහීති ඉමෙහි වාක්‍යවිභාගෙහි පදෙහි. තානි පන අක්ඛරසමුදායලක්ඛණානීති ආහ ‘‘අක්ඛරසම්පිණ්ඩනෙහී’’ති. පාටියෙක්කඅක්ඛරෙහීති තස්මිං තස්මිං පදෙ පටිනියතසන්නිවෙසෙහි විසුං විසුං චිත්තෙන ගය්හමානෙහි අක්ඛරෙහීති අත්ථො.

„‚Mit diesen Worten‘ (imehi padehi) bedeutet mit diesen Worten der Satzgliederung. Da diese jedoch das Merkmal einer Anhäufung von Silben haben, sagt er ‚durch das Zusammenfügen von Silben‘ (akkharasampiṇḍanehi). ‚Mit den einzelnen Silben‘ (pāṭiyekka-akkharehi) bedeutet mit jenen Silben, die in den jeweiligen Wörtern in bestimmter Anordnung stehen und einzeln vom Geist erfasst werden; das ist die Bedeutung.“

ගමනට්ඨෙන ‘‘පණ්ඩා’’ වුච්චති පඤ්ඤා, තාය ඉතො ගතො පත්තොති පණ්ඩිතො, පඤ්ඤවා. මහාපඤ්ඤතා නාම පටිසම්භිදාවසෙන වෙදිතබ්බාති ආහ ‘‘මහන්තෙ අත්ථෙ’’තිආදි. යථා තන්ති එත්ථ තන්ති නිපාතමත්තං පඨමවිකප්පෙ, දුතියවිකප්පෙ පන පච්චාමසනන්ති ආහ ‘‘තං බ්‍යාකත’’න්ති.

„Wegen ihrer Eigenschaft des Gehens (Erkennens) wird die Weisheit (paññā) als ‚paṇḍā‘ bezeichnet; wer durch diese dorthin gelangt ist und dies erreicht hat, ist ein ‚Weiser‘ (paṇḍita), d. h. ein Weiser (paññavā). Große Weisheit (mahāpaññatā) ist gemessen an den analytischen Fähigkeiten (paṭisambhidā) zu verstehen; deshalb sagt er: ‚große Bedeutungen‘ usw. Bei ‚wie dieses‘ (yathā taṃ) ist ‚taṃ‘ in der ersten Variante eine bloße Partikel, in der zweiten Variante jedoch ein Rückbezug, weshalb er sagt: ‚das wurde erklärt‘ (taṃ byākataṃ).“

ලොකන්තගමනසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

„Die Erklärung der Lokantagamana-Sutta ist abgeschlossen.“

4. කාමගුණසුත්තවණ්ණනා

4. „Die Erklärung der Kāmaguṇa-Sutta (Lehrrede über die Stränge der Sinnlichkeit)“

117. චෙතසොති [Pg.308] කරණෙ සාමිවචනං. චිත්තෙන සංඵුසනං නාම අනුභවොති ආහ ‘‘චිත්තෙන අනුභූතපුබ්බා’’ති. උතුත්තයානුරූපතාවසෙන පාසාදත්තයං, තං වසෙන තිවිධනාටකභෙදො. මනොරම්මතාමත්තෙන කාමගුණං කත්වා දස්සිතං, න කාමවසෙන. න හි අභිනික්ඛමනතො උද්ධං බොධිසත්තස්ස කාමවිතක්කා භූතපුබ්බා. තෙනාහ මාරො පාපිමා –

117. „‚Mit dem Geist‘ (cetaso) ist ein Genitiv, der hier im Sinne des Instrumentals steht. Da das Berühren mit dem Geist ein Erfahren bedeutet, sagt er: ‚zuvor mit dem Geist erfahren‘ (cittena anubhūtapubbā). Entsprechend der Eignung für die drei Jahreszeiten gab es die drei Paläste, und dementsprechend gab es die dreifache Art von Tanzvorführungen. Dies wurde allein unter dem Aspekt der bloßen Lieblichkeit als Sinnlichkeitsobjekt (kāmaguṇa) dargestellt, nicht unter dem Aspekt des Begehrens (kāma). Denn nach dem großen Auszug traten beim Bodhisatta niemals zuvor sinnliche Gedanken (kāmavitakka) auf. Deshalb sprach Māra, der Böse:“

‘‘සත්ත වස්සානි භගවන්තං, අනුබන්ධිං පදාපදං;

ඔතාරං නාධිගච්ඡිස්සං, සම්බුද්ධස්ස සතීමතො’’ති. (සු. නි. 448);

„‚Sieben Jahre lang folgte ich dem Erhabenen auf Schritt und Tritt; doch ich fand keine Angriffsfläche beim vollkommen Erwachten, dem Achtsamen.‘ (Sn 448)“

මෙත්තෙය්‍යො නාමාතිආදි අනාගතාරම්මණදස්සනමත්තං, න බොධිසත්තස්ස එවං උප්පජ්ජතීති. අත්තා පියායිතබ්බරූපො එතස්සාති අත්තරූපො, උත්තරපදෙ පුරිමපදලොපෙනාති ‘‘අත්තනො හිතකාමජාතිකෙනා’’ති අත්ථො වුත්තො. අත්තරූපෙනාති වා පීතිසොමනස්සෙහි ගහිතසභාවෙන තුට්ඨපහට්ඨෙන උදග්ගුදග්ගෙන. අප්පමාදොති අප්පමජ්ජනං කුසලධම්මෙසු අඛණ්ඩකාරිතාති ආහ ‘‘සාතච්චකිරියා’’ති. අවොස්සග්ගොති චිත්තස්ස කාමගුණෙසු අවොස්සජ්ජනං පක්ඛන්දිතුං අප්පදානං. පුරිමො විකප්පො කුසලානං ධම්මානං කරණවසෙන දස්සිතො, පච්ඡිමො අකුසලානං අකරණවසෙන. ද්වෙ ධම්මාති අප්පමාදො සතීති ද්වෙ ධම්මා. අප්පමාදො සති ච තථා පවත්තා චත්තාරො කුසලධම්මක්ඛන්ධා වෙදිතබ්බා. කත්තබ්බාති පවත්තෙතබ්බා.

„Er heißt Metteyya“ usw. ist bloß das Sehen eines zukünftigen Objekts; für den Bodhisatta entsteht es nicht so. „Eigene Natur (attarūpa)“ bedeutet: dessen Selbst von liebreizender Form ist. Durch Wegfall des vorderen Gliedes im hinteren Glied ist die Bedeutung als „einer, dessen Natur es ist, das eigene Wohl zu wünschen“ erklärt. Oder „mit eigener Gestalt (attarūpena)“ bedeutet: mit einem von Freude und Heiterkeit erfassten Wesen, zufrieden, frohlockend und voller Begeisterung. „Unermüdlichkeit (appamāda)“ ist das Nicht-Nachlässigsein, das ununterbrochene Ausführen in Bezug auf heilsame Zustände; daher heißt es „fortgesetzte Ausübung (sātaccakiriyā)“. „Nicht-Überlassen (avossagga)“ ist das Nicht-Überlassen des Geistes an die Sinnesfreuden, das Nicht-Gestatten des Hineinstürzens. Die erste Alternative wird im Sinne des Tuns heilsamer Zustände dargelegt, die letzte im Sinne des Nicht-Tuns unheilsamer Zustände. „Zwei Dinge (dve dhammā)“ sind Unermüdlichkeit und Achtsamkeit, das sind zwei Dinge. Unermüdlichkeit und Achtsamkeit und die in dieser Weise fortlaufenden vier heilsamen Daseinsgruppen (kusaladhammakkhandhā) sollten verstanden werden. „Sollten getan werden“ bedeutet „sollten in Gang gesetzt werden“.

තස්මිං ආයතනෙති තස්මිං නිබ්බානසඤ්ඤිතෙ කාරණෙ පටිවෙධෙ. තං කාරණන්ති ඡන්නං ආයතනානං කාරණං. සළායතනං නිරුජ්ඣති එත්ථාති සළායතනනිරොධො වුච්චති නිබ්බානං. තෙනාහ ‘‘නිබ්බානං. තං සන්ධායා’’තිආදි. නිබ්බානස්මින්ති නිබ්බානම්හි.

„In jenem Bereich (tasmiṃ āyatane)“ bedeutet: in jenem Grund, der als Nibbāna bezeichnet wird, dem Durchdringen. „Jener Grund“ meint den Grund für die sechs Bereiche. „Worin die sechs Bereiche erlöschen“ – dies wird als das Erlöschen der sechs Bereiche (saḷāyatananirodha), das Nibbāna, bezeichnet. Deshalb sagte er: „Nibbāna. In Bezug darauf“ usw. „Im Nibbāna (nibbānasmiṃ)“ bedeutet „im Nibbāna (nibbānamhi)“.

කාමගුණසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der Kāmaguṇa-Sutta ist abgeschlossen.

5-6. සක්කපඤ්හසුත්තාදිවණ්ණනා

5-6. Die Erklärung der Sakkapañha-Sutta und anderer [Suttas]

118-119. දිට්ඨෙති පච්චක්ඛභූතෙ. ධම්මෙති උපාදානක්ඛන්ධධම්මෙ. තත්ථ හි අත්තාති භවති සඤ්ඤා දිට්ඨි චාති අත්තභාවසඤ්ඤා. තෙනාහ – ‘‘දිට්ඨෙව [Pg.309] ධම්මෙති ඉමස්මිංයෙව අත්තභාවෙ’’ති. ‘‘තන්නිස්සිත’’න්ති එත්ථ තං-සද්දෙන හෙට්ඨා අභිනන්දනාදිපරියායෙන වුත්තා තණ්හා පච්චාමට්ඨාති ආහ – ‘‘තණ්හානිස්සිත’’න්ති. තං උපාදානං එතස්සාති තදුපාදානං. තෙනාහ – ‘‘තංගහණ’’න්තිආදි. තණ්හුපාදානසඞ්ඛාතං ගහණං එතස්සාති තංගහණං. ඡට්ඨං උත්තානමෙව පඤ්චමෙ වුත්තනයත්තා.

118-119. „Gesehen (diṭṭha)“ bedeutet unmittelbar erfahren. „Im Ding (dhamma)“ bedeutet im Ding der Aneignungsgruppen (upādānakkhandhadhamma). Denn darin entsteht die Wahrnehmung und Ansicht „Selbst“, was die Wahrnehmung des eigenen Daseins (attabhāva) ist. Deshalb sagte er: „In eben diesem sichtbaren Ding (diṭṭheva dhamme)“ bedeutet „in eben diesem eigenen Dasein (attabhāve)“. „Davon abhängig (tannissita)“: Hier bezieht sich das Wort „taṃ“ (das/jenes) auf das Begehren (taṇhā), das zuvor durch die Erläuterung des Erfreuens usw. erwähnt wurde; daher sagt er: „vom Begehren abhängig (taṇhānissita)“. Dessen Aneignung jenes ist, ist „tadupādāna“ (jene Aneignung habend). Deshalb sagte er: „Ergreifen desselben“ usw. Dessen Ergreifen, das als Begehren und Aneignung bezeichnet wird, ist „taṃgahaṇa“ (das Ergreifen desselben). Das sechste [Sutta] ist ganz klar, aufgrund der Methode, die bereits im fünften erklärt wurde.

සක්කපඤ්හසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der Sakkapañha-Sutta und anderer [Suttas] ist abgeschlossen.

7. සාරිපුත්තසද්ධිවිහාරිකසුත්තවණ්ණනා

7. Die Erklärung der Sāriputtasaddhivihārikasutta

120. ඝටෙස්සතීති පුබ්බෙනාපරං ඝටිතං සම්බන්ධං කරිස්සති. විච්ඡෙදන්ති බ්‍රහ්මචරියස්ස විරොධිපච්චයසමුප්පත්තියා උච්ඡෙදං.

120. „Er wird verknüpfen (ghaṭessati)“ bedeutet: er wird eine vorhergehende und nachfolgende Verbindung herstellen. „Unterbrechung (viccheda)“ bedeutet das Abreißen des heiligen Lebens durch das Entstehen von entgegenstehenden Bedingungen.

8. රාහුලොවාදසුත්තවණ්ණනා

8. Die Erklärung der Rāhulovāda-Sutta

121. යෙ ධම්මා සම්මදෙව භාවිතා බහුලීකතා විමුත්තියා අරහත්තස්ස සච්ඡිකිරියාය සංවත්තන්ති, තෙ සද්ධාදයො සම්භාරා විමුත්තිපරිපාචනියාති අධිප්පෙතා. පරිපාචෙන්තීති පරිපාකං පරිණාමං ගමෙන්ති. ධම්මාති කාරණභූතා ධම්මා. විසුද්ධිකාරණවසෙනාති විසුද්ධිකාරණතාවසෙන, සා පන සද්ධින්ද්‍රියාදීනං කාරණතො විසුද්ධි. යථා නාම ජාතිසම්පන්නස්ස ඛත්තියකුමාරස්ස විපක්ඛවිගමෙන පක්ඛසඞ්ගහෙන පවත්තිට්ඨානසම්පත්තියා ච පරිසුද්ධි හොති, එවමෙවං දට්ඨබ්බාති දස්සෙන්තො ‘‘වුත්තං හෙත’’න්තිආදිමාහ.

121. Diejenigen Zustände, die, recht entfaltet und vielfach geübt, zur Befreiung, zur Verwirklichung der Arahatschaft führen, jene Voraussetzungen wie Vertrauen usw., sind gemeint als „die zur Befreiung reifenden (vimuttiparipācanīya)“. „Sie bringen zur Reife (paripācenti)“ bedeutet: sie führen zu Reife und Entwicklung. „Zustände (dhammā)“ meint die als Ursache wirkenden Zustände. „Aufgrund der Ursache der Reinheit“ bedeutet aufgrund der Eigenschaft, die Ursache der Reinheit zu sein; diese Reinheit aber ergibt sich aus der Ursache der Fähigkeiten wie des Vertrauens (saddhindriya) usw. Um zu zeigen: „Wie es sich verhält mit einem edelgeborenen Khattiya-Prinzen, dessen Reinheit durch das Schwinden von Feinden, die Unterstützung durch seine Anhänger und das Erlangen einer würdigen Stellung zustande kommt, ebenso ist dies zu betrachten“, sagte er: „Dies wurde nämlich gesagt“ usw.

අස්සද්ධාදයොපි පුග්ගලා සද්ධාදීනං යාවදෙව පරිහානාය හොන්ති, සද්ධාදයො පාරිපූරියාව, තථා පසාදනියසුත්තන්තාදිපච්චවෙක්ඛණා, පසාදනියසුත්තන්තා නාම සම්පසාදනීයසුත්තාදයො. සම්මප්පධානෙති සම්මප්පධානසුත්තන්තෙ. සතිපට්ඨානෙති චත්තාරො සතිපට්ඨානෙ. ඣානවිමොක්ඛෙති ඣානානි චෙව විමොක්ඛෙ ච උද්දිස්ස පවත්තසුත්තන්තෙ. ගම්භීරඤාණචරියෙති ඛන්ධායතනධාතුපටිච්චසමුප්පාදපටිසංයුත්තසුත්තන්තෙ.

Sogar vertrauenslose Personen usw. führen nur zur Abnahme von Vertrauen usw., während Vertrauen usw. zur Fülle führen; ebenso die Reflexion über die Pasādaniya-Lehrreden usw. Mit „Pasādaniya-Lehrreden“ sind die Sampasādanīya-Sutta und andere gemeint. „In Bezug auf die rechten Anstrengungen (sammappadhāna)“ bedeutet in der Sutta über die rechten Anstrengungen. „In Bezug auf die Grundlagen der Achtsamkeit (satipaṭṭhāna)“ bedeutet in den vier Grundlagen der Achtsamkeit. „In Bezug auf Vertiefungen und Befreiungen (jhānavimokkha)“ bedeutet in den Suttas, die über die Vertiefungen und Befreiungen dargelegt wurden. „In Bezug auf den Wandel tiefen Wissens (gambhīrañāṇacariya)“ bedeutet in den Suttas, die mit den Daseinsgruppen, Bereichen, Elementen und dem Bedingten Entstehen verknüpft sind.

කල්‍යාණමිත්තතාදයොති කල්‍යාණමිත්තතා සීලසංවරො අභිසල්ලෙඛකථා වීරියාරම්භො නිබ්බෙධිකපඤ්ඤාති ඉමෙ කල්‍යාණමිත්තාදයො පඤ්ච ධම්මා, යෙ ‘‘ඉධ, මෙඝිය, භික්ඛු කල්‍යාණමිත්තො හොතී’’තිආදිනා උදානෙ [Pg.310] (උදා. 31) කථිතා. ලොකං වොලොකෙන්තස්සාති ආයස්මතො රාහුලස්ස තාසඤ්ච දෙවතානං ඉන්ද්‍රියපරිපාකං පස්සන්තස්ස. තතො යෙන අන්ධවනං, තත්ථ දිවාවිහාරාය මහාසමාගමො භවිස්සතීති. තථා හි වක්ඛති ‘‘එත්තකාති ගණනාවසෙන පරිච්ඡෙදො නත්ථී’’ති.

„Gute Freundschaft usw. (kalyāṇamittatādayo)“: Diese fünf Zustände – edle Freundschaft, Zügelung der Tugend, Gespräch über strenge Selbstbeherrschung, Entfaltung der Tatkraft und durchdringende Weisheit –, die im Udāna (Ud. 31) mit den Worten „Hier, Meghiya, hat ein Mönch einen edlen Freund“ usw. verkündet wurden. „Als er die Welt betrachtete (lokaṃ volokentassa)“ bedeutet: als er die Reife der Fähigkeiten (indriyaparipāka) des ehrwürdigen Rāhula und jener Gottheiten sah. „Danach dorthin, wo der Andhavana-Wald war“: dort wird es eine große Versammlung für den Aufenthalt am Tage geben. Denn so wird er sagen: „Es gibt keine Begrenzung bezüglich einer solchen Anzahl“.

රුක්ඛපබ්බතනිස්සිතා භූමට්ඨකා, ආකාසචාරිවිමානවාසිනො අන්තලික්ඛට්ඨකා. ධම්මචක්ඛුන්ති වෙදිතබ්බානි චතුසච්චධම්මානං දස්සනට්ඨෙන.

Die an Bäumen und Bergen Wohnenden sind die auf der Erde Weilenden (bhūmaṭṭhaka); die im Raum Wandernden und in Palästen Wohnenden sind die in der Luft Weilenden (antalikkhaṭṭhaka). „Das Auge der Wahrheit (dhammacakkhu)“ bedeutet das Sehen der zu erkennenden Dinge der vier edlen Wahrheiten.

රාහුලොවාදසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der Rāhulovāda-Sutta ist abgeschlossen.

ලොකකාමගුණවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Lokakāmaguṇa-Vagga ist abgeschlossen.

13. ගහපතිවග්ගො

13. Das Kapitel über die Hausväter (Gahapativagga)

1-3. වෙසාලීසුත්තාදිවණ්ණනා

1-3. Die Erklärung der Vesālī-Sutta und anderer [Suttas]

124-126. ද්වීසූති ඉමස්මිං ගහපතිවග්ගෙ පඨමදුතියෙසු තතියෙ ච වුත්තත්ථමෙව පාඨජාතං අපුබ්බං නත්ථීති අත්ථො.

124-126. „In zweien (dvīsu)“ bedeutet: In dieser Gahapativegga sind im ersten, zweiten und dritten [Sutta] nur die bereits erklärten Wortlaute enthalten, es gibt nichts Neues.

4-5. භාරද්වාජසුත්තාදිවණ්ණනා

4-5. Die Erklärung der Bhāradvāja-Sutta und anderer [Suttas]

127-128. කාමං අඤ්ඤෙපි පබ්බජිතා යුත්තකාලෙ පිණ්ඩං උලමානා චරන්තියෙව, අයං පන ඔදරිතො, තෙනෙව කාරණෙන පබ්බජිතොති දස්සෙන්තො ‘‘පිණ්ඩං උලමානො’’තිආදිමාහ. ඝංසන්තොවාති භූමියං ඝංසන්තො එව පත්තං ඨපෙති. පරික්ඛීණන්ති සමන්තතො පරික්ඛීණං. නාළිකො …පෙ… ජාතං, අතිරෙකපත්තට්ඨපනස්ස පටික්ඛිත්තත්තා අඤ්ඤං න ගණ්හාති. ‘‘ඉන්ද්‍රියභාවනන්ති චක්ඛාදිපඤ්චින්ද්‍රියභාවන’’න්ති කෙචි වදන්ති, තථා විපස්සනාභිනිවෙසං කත්වා උපරිවිපස්සනං වඩ්ඪිත්වාති අධිප්පායො. අපරෙ පන ‘‘සද්ධාපඤ්චමානං ඉන්ද්‍රියානං වසෙන විපස්සනාභිනිවෙසං කත්වා තෙන සුඛෙන අභිඤ්ඤාපහානානං සම්පාදනවසෙන ඉන්ද්‍රියං භාවෙත්වා’’ති වදන්ති.

127-128. Gewiss wandern auch andere Ordinierte zur rechten Zeit umher, um nach Almosenspeise zu suchen, dieser aber ist verfressen, und um zu zeigen, dass er nur aus diesem Grund ordiniert wurde, sagt er: „nach Almosenspeise suchend“ usw. „Wie schabend (ghaṃsanto vā)“ bedeutet: er stellt die Schale so hin, dass sie den Boden schabt. „Völlig abgenutzt (parikkhīṇa)“ bedeutet ringsherum abgenutzt. Ein Nāḷika-Maß... [usw.]... entstanden; weil das Hinstellen einer zusätzlichen Schale abgelehnt wurde, nimmt er keine andere an. „Die Entfaltung der Fähigkeiten (indriyabhāvana)“ bedeutet die Entfaltung der fünf Fähigkeiten wie des Auges usw., so sagen einige; das bedeutet, dass man sich auf die Einsicht (vipassanā) ausrichtet und die höhere Einsicht vermehrt. Andere wiederum sagen: „indem man sich auf die Einsicht mittels der fünf Fähigkeiten wie des Vertrauens ausrichtet und durch dieses Glück die Erlangung der höheren Geisteskräfte und das Überwinden bewirkt, entfaltet man die Fähigkeit“.

උපසඞ්කමතීති [Pg.311] එත්ථ යථා සො රාජා උපසඞ්කමි, තං ආගමනතො පට්ඨාය දස්සෙතුං ‘‘ථෙරො කිරා’’තිආදි ආරද්ධං. මහාපානං නාම අඤ්ඤං කම්මං අකත්වා පානපසුතො හුත්වා සත්තාහං තදනුරූපපරිජනස්ස සුරාපිවනං. තෙනාහ ‘‘මහාපානං නාම පිවිත්වා’’ති. සාලිථුසෙහීති රත්තසාලිථුසෙහි. ඩය්හමානං විය කිපිල්ලිකදංසනජාතාහි දුක්ඛවෙදනාහි. මුඛසත්තීහි විජ්ඣිංසු වල්ලභතාය. ඉත්ථිලොලො හි සො රාජා.

„Er nähert sich (upasaṅkamati)“: Um hier zu zeigen, wie jener König sich näherte, beginnend mit seiner Ankunft, wird mit „Es heißt, der Thera...“ usw. begonnen. „Ein großes Gelage (mahāpāna)“ ist das Trinken von Alkohol für sieben Tage mit einer entsprechenden Gefolgschaft, ohne eine andere Arbeit zu verrichten und ganz dem Trinken hingegeben. Deshalb sagte er: „nachdem er das sogenannte große Gelage getrunken hatte“. „Mit Reisspelzen (sālithusehi)“ bedeutet mit den Spelzen des roten Sāli-Reises. Wie brennend durch die schmerzhaften Gefühle, die durch Ameisenbisse entstanden sind. Sie erstachen ihn mit den Lanzen ihrer Münder aufgrund seiner Zuneigung; denn jener König war frauensüchtig.

පවෙණින්ති තෙසං සමාදානපවෙණිං බ්‍රහ්මචරියපබන්ධං. පටිපාදෙන්තීති සම්පාදෙන්ති. ගරුකාරම්මණන්ති ගරුකාතබ්බආරම්මණං, අවීතික්කමිතබ්බාරම්මණන්ති අත්ථො. අස්සාති රඤ්ඤො. චිත්තං අනොතරන්තන්ති පසාදවීථිං අනොතරන්තං අනුපගච්ඡන්තං. විහෙඨෙතුන්ති විබාධිතුං.

„Tradition“ (paveṇi) bezeichnet die Tradition ihrer Übernahme, den Fortlauf des heiligen Lebens (brahmacariya). „Sie bewirken“ (paṭipādenti) bedeutet, sie bringen es zustande. „Ein schwerwiegendes Objekt“ (garukārammaṇa) meint ein zu respektierendes Objekt; das bedeutet ein Objekt, das nicht missachtet werden darf. „Sein“ (assa) bezieht sich auf das des Königs. „Nicht in den Geist eindringend“ (cittaṃ anotaranta) bedeutet, nicht in den Prozess der Beruhigung (pasādavīthi) einzutreten, nicht dorthin zu gelangen. „Zu belästigen“ (viheṭhetuṃ) bedeutet, zu bedrängen.

ලොභස්ස අපරාපරුප්පත්තියා බහුවචනවසෙන ‘‘ලොභධම්මා’’ති වුත්තං. උප්පජ්ජන්තීතිපි අත්ථො යෙව, යස්මා උප්පජ්ජමානො ලොභධම්මො අත්තනො හෙතුපච්චයෙ පරිග්ගහාපෙන්තො ජානාපෙන්තො විය සහති පවත්තතීති. ඉමමෙව කායන්ති එත්ථ සමූහත්ථෙ එව කාය-සද්දො ගබ්භාසයාදිට්ඨානෙසු උප්පජ්ජනධම්මසමූහවිසයත්තා, ඉතරෙ පන කායූපලක්ඛිතතාය ‘‘කායො’’ති වෙදිතබ්බා. උත්තානමෙව හෙට්ඨා වුත්තනයත්තා.

Aufgrund des wiederholten Entstehens von Gier wird im Plural von „Gierzuständen“ (lobhadhammā) gesprochen. „Sie entstehen“ (uppajjanti) ist ebenfalls genau die Bedeutung, da der entstehende Gierzustand seine eigenen Ursachen und Bedingungen ergreifen lässt und gleichsam zu erkennen gibt, sie beherrscht und fortbesteht. „Eben diesen Körper“ (imameva kāyaṃ): Hier wird das Wort „Körper“ (kāya) im Sinne einer Ansammlung verwendet, da es sich auf die Gesamtheit der Phänomene bezieht, die an Orten wie der Gebärmutter entstehen; die anderen hingegen sind als „Körper“ zu verstehen, weil sie durch den Körper gekennzeichnet sind. Der Rest ist leicht verständlich nach der oben bereits dargelegten Weise.

භාරද්වාජසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Bhāradvāja-Suttas und anderer ist abgeschlossen.

6. ඝොසිතසුත්තවණ්ණනා

6. Die Erklärung des Ghosita-Suttas

129. රූපා ච මනාපාති නීලාදිභෙදා රූපධම්මා ච මනසා මනුඤ්ඤා පියරූපා සංවිජ්ජන්ති, ඉදඤ්ච සුඛවෙදනීයස්ස ඵස්සස්ස සභාවදස්සනත්ථං. එවං ‘‘රූපා ච මනාපා උපෙක්ඛාවෙදනියා’’ති එත්ථාපි යථාරහං වත්තබ්බං. චක්ඛුවිඤ්ඤාණ…පෙ… ඵස්සන්ති වුත්තං. උපනිස්සයකොටියා හි චක්ඛුවිඤ්ඤාණසම්පයුත්තඵස්සො සුඛවෙදනීයො, න සහජාතකොටියා. තෙනාහ – ‘‘එකං ඵස්සං පටිච්ච ජවනවසෙන සුඛවෙදනා උප්පජ්ජතී’’ති. සෙසපදෙසූති ‘‘සංවිජ්ජති ඛො, ගහපති, සොතධාතූ’’ති ආගතෙසු පඤ්චසු කොට්ඨාසෙසු.

129. „Und angenehme Formen“ (rūpā ca manāpā) bedeutet, dass Formen, unterschieden in Blau usw., die für den Geist angenehm und von geliebter Natur sind, existieren; und dies dient dazu, das Wesen des Kontakts, der als angenehm zu empfinden ist, aufzuzeigen. Ebenso ist bei „Formen, die angenehm und als gleichmütig zu empfinden sind“ das Entsprechende zu sagen. Es wird gesagt: „Sehbewusstsein … usw. … Kontakt“. Denn der mit dem Sehbewusstsein verbundene Kontakt ist auf der Ebene der starken Bedingung (upanissayakoṭi) als angenehm zu empfinden, nicht auf der Ebene des Gleichzeitigen (sahajātakoṭi). Daher wurde gesagt: „In Abhängigkeit von einem einzigen Kontakt entsteht durch die Geisteskraft (javana) ein angenehmes Gefühl.“ „In den übrigen Begriffen“ (sesapadesu) bezieht sich auf die fünf Abschnitte, die mit „Es existiert wahrlich, Hausvater, das Hörelement“ beginnen.

තෙවීසති [Pg.312] ධාතුයො කථිතා ඡන්නං ද්වාරානං වසෙන විභජ්ජගහණෙන. වත්ථුනිස්සිතන්ති හදයවත්ථුනිස්සිතං. පඤ්චද්වාරෙ වීසති, මනොද්වාරෙ තිස්සො එවං තෙවීසති.

Dreiundzwanzig Elemente werden erklärt, indem sie entsprechend den sechs Toren aufgeteilt erfasst werden. „Auf der Basis beruhend“ (vatthunissitaṃ) bedeutet auf der Herzensbasis beruhend. An den fünf Toren zwanzig, am Geisttor drei, so macht es dreiundzwanzig.

ඝොසිතසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Ghosita-Suttas ist abgeschlossen.

7-8. හාලිද්දිකානිසුත්තාදිවණ්ණනා

7-8. Die Erklärung des Hāliddikāni-Suttas und anderer

130-131. තං ඉත්ථෙතන්ති චක්ඛුනා යං රූපං දිට්ඨං, තං ඉත්ථන්ති අත්ථො. තං සුඛවෙදනියන්ති තං සුඛවෙදනාය උපනිස්සයකොටියා පච්චයභූතං චක්ඛුවිඤ්ඤාණඤ්චෙව, යො ච යථාරහං උපනිස්සයකොටියා වා, අනන්තරො චෙ අනන්තරකොටියා වා, සහජාතො චෙ සම්පයුත්තකොටියා වා, සුඛවෙදනාය පච්චයො ඵස්සො. තං සුඛවෙදනියඤ්ච ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති සුඛවෙදනාති යොජනා. එස නයො සබ්බත්ථ සබ්බෙසු සෙසෙසු සත්තසු වාරෙසු. මනොධාතුයෙව වා සමානාති අභිධම්මනයෙන. සුත්තන්තනයෙන පන සුඤ්ඤතට්ඨෙන නිස්සත්තනිජ්ජීවට්ඨෙන ච මනොධාතුසමඤ්ඤං ලභතෙව. අට්ඨමං උත්තානමෙව හෙට්ඨා වුත්තනයත්තා.

130-131. „Dieses Erwünschte“ (taṃ itthaṃ) bedeutet: Die Form, die mit dem Auge gesehen wird, das ist das Erwünschte; das ist die Bedeutung. „Das als angenehm zu Empfindende“ (taṃ sukhavedaniyaṃ) meint sowohl das Sehbewusstsein, das als Bedingung auf der Ebene der starken Bedingung für das angenehme Gefühl dient, als auch den Kontakt, der in entsprechender Weise – sei es auf der Ebene der starken Bedingung, sei es auf der Ebene der unmittelbaren Folge (anantarakoṭi), sei es auf der Ebene des Gleichzeitigen (sahajātakoṭi) – die Bedingung für das angenehme Gefühl ist. Die Verknüpfung lautet: „Und in Abhängigkeit von jenem als angenehm zu empfindenden Kontakt entsteht ein angenehmes Gefühl.“ Diese Methode gilt überall in allen übrigen sieben Abschnitten. „Oder das Geist-Element selbst ist gleich“ gemäß der Methode des Abhidhamma. Gemäß der Methode des Suttantas jedoch erhält es im Sinne der Leerheit, im Sinne der Abwesenheit eines Wesens und eines Lebewesens, durchaus die Bezeichnung des Geist-Elements. Das achte (Sutta) ist leicht verständlich nach der oben bereits dargelegten Weise.

හාලිද්දිකානිසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Hāliddikāni-Suttas und anderer ist abgeschlossen.

9. ලොහිච්චසුත්තවණ්ණනා

9. Die Erklärung des Lohicca-Suttas

132. තෙපි මාණවකාත්වෙව වුත්තා, න බ්‍රාහ්මණකුමාරා එව. සෙලෙය්‍යකානීති අඤ්ඤමඤ්ඤං සිලිස්සනලඞ්ඝනකීළනානි.

132. Auch sie werden einfach als Jünglinge (māṇavakā) bezeichnet, nicht als Brahmanenknaben. „Seleyyakāni“ bedeutet das gegenseitige Umarmen und Überspringen als Spiele.

උපට්ඨානවසෙන ඉභං හරන්තීති ඉබ්භා, හත්ථිගොපකා. තෙ පන නිහීනකුටුම්බස්ස භොග්ගං උපාදාය ගහපතිභාවං උපාදාය ‘‘ගහපතිකා’’තිපි වුච්චන්තීති ආහ ‘‘ගහපතිකා’’ති. කණ්හාති කණ්හාභිජාතිකා. රට්ඨං භරන්තීති යස්මිං රට්ඨෙ වසන්ති, තස්ස රට්ඨස්ස බලිං භරණෙන, අත්තනො වා කුටුම්බස්ස භරණෙන භරතා. පරියායන්තාති පරිතො සංචරන්තා කීළන්ති.

Diejenigen, die durch ihren Dienst einen Elefanten führen, sind die „Ibbhas“, die Elefantenpfleger. Da sie jedoch wegen ihres geringen Hausstands und ihrer Eigenschaft als Hausväter auch „Hausväter“ (gahapatikā) genannt werden, heißt es „gahapatikā“. „Kaṇhā“ bedeutet von dunkler (niederer) Herkunft. „Sie ernähren das Reich“ (raṭṭhaṃ bharanti) bedeutet, dass sie das Land, in dem sie leben, durch das Entrichten von Steuern ernähren, oder dass sie Versorger durch die Versorgung des eigenen Hausstands sind. „Umherstreifend“ (pariyāyantā) bedeutet, dass sie umherziehend spielen.

සීලජෙට්ඨකාති සීලප්පධානා. යෙ පුරාණං සරන්ති, තෙ සීලුත්තමා අහෙසුං. ද්වාරානි චක්ඛාදිද්වාරානි.

„Die im Sīla die Ältesten sind“ (sīlajeṭṭhakā) bedeutet die im Sīla Führenden. Diejenigen, die sich an das Alte erinnern, waren von höchster Tugend. „Tore“ (dvārāni) meint das Augentor und die anderen Tore.

අපක්කමිත්වා [Pg.313] අපෙතා විරහිතා හුත්වා. විසමානීති විගතසමානි දුච්චරිතසභාවානි. නානාවිධදණ්ඩා නානාවිධදණ්ඩනිපාතා.

„Weggegangen“ (apakkamitvā) bedeutet weggegangen sein, frei davon geworden zu sein. „Ungleich“ (visamāni) meint das, was des Gleichgewichts entbehrt, d. h. von Natur aus schlechtes Verhalten ist. „Verschiedenartige Strafen“ (nānāvidhadaṇḍā) bedeutet das Herabfallen verschiedenartiger Strafen.

අනාහාරකාති කිඤ්චි අභුඤ්ජනකා. පඞ්කො විය පඞ්කො, මලං. දන්තපඞ්කො පුරිමපදලොපෙන පඞ්කොති වුත්තොති ‘‘පඞ්කො නාම දන්තමල’’න්ති වුත්තං. අජෙහි කාතබ්බකානං අකොපෙත්වා කරණං සමාදානවසෙන වතං. එස නයො සෙසෙසුපි. කොහඤ්ඤං නාම අත්තනි විජ්ජමානදොසං පටිච්ඡාදෙත්වා අසන්තගුණපකාසනාති ආහ – ‘‘පටිච්ඡන්න…පෙ… කොහඤ්ඤඤ්චෙවා’’ති. පරික්ඛාරභණ්ඩකවණ්ණාති පරික්ඛාරභණ්ඩා කප්පකාති. තෙ ච ඛො අත්තනො ජීවිකත්ථාය ආමිසකිඤ්ජක්ඛස්ස අත්තනිබන්ධනත්ථාය අමොචනත්ථාය කතා.

„Ohne Nahrung“ (anāhārakā) bedeutet, dass sie überhaupt nichts essen. Wie Schlamm (paṅko) ist Schlamm, d. h. Schmutz. „Zahnschmutz“ (dantapaṅko) wird durch Weglassen des ersten Wortes als „Schlamm“ (paṅko) bezeichnet, weshalb gesagt wurde: „Schlamm meint Zahnbelag“. Das Ausführen dessen, was von Ziegen getan werden muss, ohne Zorn, durch die Übernahme einer Gelübdepraxis, ist ein „Gelübde“ (vataṃ). Diese Methode gilt auch für die übrigen. Was Heuchelei (kohañña) genannt wird, ist das Verbergen der in sich selbst vorhandenen Fehler und das Bekanntgeben nicht vorhandener Qualitäten; daher heißt es: „Verborgenes … usw. … und Heuchelei“. „Vom Aussehen eines nützlichen Gegenstands“ (parikkhārabhaṇḍakavaṇṇā) bedeutet, dass Gebrauchsgegenstände passend gemacht werden. Und diese wurden wahrlich für den eigenen Lebensunterhalt gemacht, um ein wenig materiellen Gewinn an sich zu binden und nicht loszulassen.

අඛිලන්ති චෙතොඛිලරහිතං බ්‍රහ්මවිහාරවසෙන. තෙනාහ ‘‘මුදු අථද්ධ’’න්ති.

„Frei von Brachland“ (akhilaṃ) bedeutet frei von geistiger Unfruchtbarkeit (cetokhila) mittels der Verweilungen des Geistes (brahmavihāra). Daher wurde gesagt: „mild, nicht starr“.

අධිමුත්තොති අභිරතිවසෙන යුත්තපයුත්තො. පරිත්තචිත්තොති පරිතො ඛණ්ඩිතචිත්තො. අප්පමාණචිත්තොති එත්ථ ‘‘කො අය’’න්ති පටික්ඛිතුං සක්කුණෙය්‍යචිත්තො.

„Hingebungsvoll“ (adhimutto) bedeutet durch die Kraft der großen Freude eifrig bemüht. „Von begrenztem Geist“ (parittacitto) bedeutet ringsum zerbrochener Geist. „Von unermesslichem Geist“ (appamāṇacitto) meint hier einen Geist, der in der Lage ist, die Frage „Wer ist dieser?“ abzuweisen.

ලොහිච්චසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Lohicca-Suttas ist abgeschlossen.

10. වෙරහච්චානිසුත්තවණ්ණනා

10. Die Erklärung des Verahaccāni-Suttas

133. බ්‍රාහ්මණිං ධම්මසවනාය චොදෙන්තො මාණවකො ‘‘යග්ඝෙ’’ති අවොච. තෙනාහ ‘‘යග්ඝෙති චොදනත්ථෙ නිපාතො’’ති.

133. Als der Jüngling die Brahmanin ermahnte, der Lehre zuzuhören, sagte er „yagghe“. Daher wurde gesagt: „yagghe ist eine Partikel im Sinne einer Ermahnung“.

වෙරහච්චානිසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Verahaccāni-Suttas ist abgeschlossen.

ගහපතිවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Gahapativagga ist abgeschlossen.

14. දෙවදහවග්ගො

14. Das Devadaha-Kapitel

1. දෙවදහසුත්තවණ්ණනා

1. Die Erklärung des Devadaha-Suttas

134. මනං රමයන්තාති ආපාථගතා මනස්ස රමණවසෙන පියායිතබ්බතාවසෙන පවත්තන්තා.

134. „Den Geist erfreuend“ (manaṃ ramayantā) bedeutet solche, die, in den Wahrnehmungsbereich getreten, durch das Erfreuen des Geistes, d. h. durch das Geliebtwerdenmüssen, fortbestehen.

2. ඛණසුත්තවණ්ණනා

2. Die Erklärung des Khaṇa-Suttas

135. ඡඵස්සායතනිකාති [Pg.314] ඡහි ඵස්සායතනෙහි අනිට්ඨසංවෙදනියා. ඡද්වාරඵස්සපටිවිඤ්ඤත්තීති ඡහිපි ද්වාරෙහි ආරම්මණස්ස පටිසංවෙදනා හොතියෙව සබ්බසො දුක්ඛානුභවනත්ථං. තාවතිංසපුරන්ති සුදස්සනමහානගරං. අභාවො නාම නත්ථි සබ්බථා සුඛානුභවනතො. නිරයෙති ඉමිනා දුග්ගති භවසාමඤ්ඤෙන ඉතරාපායාපි ගහිතා එව. මග්ගබ්‍රහ්මචරියවාසං වසිතුං න සක්කාති ඉමිනා පන සබ්බෙසම්පි අච්ඡින්දිකට්ඨානානං ගහණං දට්ඨබ්බං. ඉමෙවාති ඉමස්මිං මනුස්සලොකෙ එව. අපායොපි පඤ්ඤායති අපායදුක්ඛසදිසස්ස දුක්ඛස්ස කදාචි පටිසංවෙදනතො. සග්ගොපි පඤ්ඤායති දෙවභොගසදිසසම්පත්තියා කදාචි පටිලභිතබ්බතො.

135. „Diejenigen der sechs Kontaktsphären“ (chaphassāyatanikā) bedeutet diejenigen, die durch die sechs Kontaktsphären Unerwünschtes empfinden. „Bewusstsein des Kontakts an den sechs Toren“ (chadvāraphassapaṭiviññattī) bedeutet, dass an allen sechs Toren wahrlich das Erfahren des Objekts stattfindet, um in jeder Hinsicht Leid zu erfahren. „Die Stadt der Dreiunddreißig“ (tāvatiṃsapuraṃ) meint die große Stadt Sudassana. „Nichtvorhandensein“ (abhāvo) bedeutet, dass es wegen des Erfahrens von Glück in jeder Hinsicht nicht existiert. Mit „in der Hölle“ (niraye) sind durch diese Allgemeinheit des leidvollen Daseins auch die anderen leidvollen Welten erfasst. Mit „es ist unmöglich, das heilige Leben des Pfades zu leben“ (maggabrahmacariyavāsaṃ vasituṃ na sakkā) ist jedoch die Erfassung aller Orte zu verstehen, an denen man beraubt ist. „Eben in dieser“ (imeva) meint eben in dieser Menschenwelt. Auch die leidvolle Welt ist erkennbar, da man manchmal ein Leid erfährt, das dem Leid der leidvollen Welten gleicht. Auch die himmlische Welt ist erkennbar, da man manchmal eine dem Genuss der Götter gleichende Fülle erlangen kann.

අයං කම්මභූමීති අයං මනුස්සලොකො පුරිසථාමකරණාය කම්මභූමි නාම තාසං යොග්‍යට්ඨානභාවතො. තත්ථ පධානකම්මං දස්සෙන්තො ‘‘ඉධ මග්ගභාවනා’’ති ආහ. ඨානානීති කාරණානි. සංවෙජනියානීති සංවෙගජනනානි බහූනි ජාතිආදීනි. තථා හි ජාති, ජරා, බ්‍යාධි, මරණං, අපායභවං, තත්ථපි නිරයූපපත්තිහෙතුකං, තිරච්ඡානුපපත්තිහෙතුකං, අසූරකායූපපත්තිහෙතුකං, අතීතෙ වට්ටමූලකං, අනාගතෙ වට්ටමූලකං, පච්චුප්පන්නෙ ආහාරපරියෙට්ඨිමූලකන්ති බහූනි සංවෙගවත්ථූනි පච්චවෙක්ඛිත්වා සංවෙගජාතො සඤ්ජාතසංවෙගො යොනිසො පධානමනුයුඤ්ජස්සු. සංවෙගාති සංවෙගමාපජ්ජස්සු.

„Dies ist das Feld des Wirkens“ (ayaṃ kammabhūmi): Dies ist die Menschenwelt, die so genannt wird, weil sie ein geeigneter Ort für die Entfaltung von menschlicher Tatkraft ist. Um darin das Hauptwirken aufzuzeigen, sagte er: „Hier ist die Entfaltung des Pfades“ (maggabhāvanā). „Stätten“ (ṭhānāni) meint Ursachen (kāraṇāni). „Erschütternd“ (saṃvejaniyāni) meint Erschütterung (saṃvega) hervorrufend, nämlich die vielen wie Geburt usw. Denn nachdem man die vielen Grundlagen der Erschütterung (saṃvegavatthūni) – wie Geburt, Alter, Krankheit, Tod, das Dasein in den Leidenswelten, und darin wiederum die Ursachen für die Wiedergeburt in der Hölle, die Ursachen für die Wiedergeburt im Tierreich, die Ursachen für die Wiedergeburt im Reich der Asuras, das im Vergangenen wurzelnde Kreisen des Daseins, das im Zukünftigen wurzelnde Kreisen des Daseins und das in der Gegenwart in der Nahrungssuche wurzelnde Kreisen des Daseins – weise betrachtet hat, soll man, von Erschütterung ergriffen, nachdem tiefe Erschütterung entstanden ist, sich weise der Anstrengung widmen. „Erschütterung“ (saṃvegā) bedeutet: Erfahre Erschütterung.

ඛණසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Khaṇa-Suttas ist abgeschlossen.

3. පඨමරූපාරාමසුත්තවණ්ණනා

3. Die Erklärung des ersten Rūpārāma-Suttas

136. සම්මුදිතා සම්මොදප්පත්තා, පමොදිතා සඤ්ජාතපමොදා. දුක්ඛාති දුක්ඛවන්තො සඤ්ජාතදුක්ඛා. තෙනාහ ‘‘දුක්ඛිතා’’ති. සුඛං එතස්ස අත්ථීති සුඛො, සුඛී. තෙනාහ ‘‘සුඛිතො’’ති. යත්තකා රූපාදයො ධම්මා ලොකෙ අත්ථීති වුච්චති. පස්සන්තානන්ති සච්චපටිවෙධෙන සම්මදෙව පස්සන්තානං. ‘‘පච්චනීකං හොතී’’ති වත්වා තං පච්චනීකභාවං දස්සෙතුං ‘‘ලොකො හී’’තිආදි [Pg.315] වුත්තං. අසුභාති ‘‘ආහූ’’තිපදං ආනෙත්වා සම්බන්ධො. සබ්බමෙතන්ති ‘‘සුඛං දිට්ඨමරියෙභි…පෙ… තදරියා සුඛතො විදූ’’ති ච වුත්තං. සබ්බමෙතං නිබ්බානමෙව සන්ධාය වුත්තං. නිබ්බානමෙව හි එකන්තතො සුඛං නාම.

136. „Erfreut“ (sammuditā) bedeutet zur Freude gelangt; „frohlockend“ (pamoditā) bedeutet, dass in ihnen Freude entstanden ist. „Leidvoll“ (dukkhā) bedeutet mit Leiden behaftet, in denen Leiden entstanden ist. Daher sagt er „leidend“ (dukkhitā). „Wer Glück hat, ist glücklich“ (sukho), besitzt Glück (sukhī). Daher sagt er „glücklich“ (sukhito). „Welche Phänomene auch immer wie Formen usw. in der Welt existieren, so wird gesagt.“ „Der Sehenden“ (passantānaṃ) meint jener, die durch das Durchdringen der Wahrheiten vollkommen richtig sehen. Nachdem gesagt wurde: „Es steht im Widerspruch“, wird „Denn die Welt...“ usw. gesagt, um diesen Zustand des Widerspruchs aufzuzeigen. „Als unschön“ (asubhā) wird in Verbindung gebracht, indem man das Wort „nennen sie“ (āhū) hinzuzieht. „All dies“ (sabbametaṃ) bezieht sich auf das, was mit „Als Glück wird es von den Edlen gesehen ... usw. ... das wissen jene Edlen als Glück“ gesagt wurde. All dies ist allein in Bezug auf das Nibbāna gesagt. Denn wahrlich, nur Nibbāna wird als das ausschließliche Glück bezeichnet.

පඤ්චනවුතිපාසණ්ඩිනො තෙසඤ්ච පාසණ්ඩිභාවො පපඤ්චසූදනිට්ඨකථායං පකාසිතො එව. කිලෙසනීවරණෙන නිවුතානන්ති කිලෙසඛන්ධා කිලෙසනීවරණං, තෙන නිවාරිතානං. නිබ්බානදස්සනං නාම අරියමග්ගො, තෙන තස්ස පටිවිජ්ඣනඤ්ච කාළමෙඝඅවච්ඡාදිතං විය චන්දමණ්ඩලං.

Die fünfundneunzig Sekten (pañcanavutipāsaṇḍino) und ihr Sektendasein sind bereits im Papañcasūdanī-Kommentar dargelegt worden. „Durch das Hindernis der Befleckungen verhüllt“ (kilesanīvaraṇena nivutānaṃ) bedeutet: Die Befleckungshaufen sind das Hindernis der Befleckungen; durch dieses sind sie behindert. Das Sehen des Nibbāna ist der edle Pfad, und dessen Durchdringung durch sie ist wie die von einer dunklen Wolke verdeckte Mondscheibe.

පරිච්ඡින්දිත්වාති අසුභභාවපරිච්ඡින්දනෙන සම්මාවිඤ්ඤාණදස්සනෙන ච පරිච්ඡින්දිත්වා. මග්ගධම්මස්සාති අරියමග්ගධම්මස්ස.

„Nachdem sie unterschieden haben“ (paricchinditvā) bedeutet: nachdem sie durch das Bestimmen der Unschönheit und durch das Sehen mit rechtem Bewusstsein unterschieden haben. „Des Pfad-Dhamma“ (maggadhammassa) meint des Dhammas des edlen Pfades.

අනුපන්නෙහීති අනු අනු අවිහාය පටිපන්නෙහි. කො නු අඤ්ඤො ජානිතුං අරහති, අඤ්ඤො න ජානාතීති දස්සෙති.

„Durch die Nachfolgenden“ (anupannehi) meint durch jene, die unaufhörlich, ohne abzuweichen, den Weg praktizieren. „Wer sonst wohl wäre würdig zu wissen?“ zeigt auf, dass kein anderer es weiß.

පඨමරූපාරාමසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des ersten Rūpārāma-Suttas ist abgeschlossen.

4-12. දුතියරූපාරාමසුත්තාදිවණ්ණනා

4-12. Die Erklärung des zweiten Rūpārāma-Suttas und der folgenden

137-145. සුද්ධිකං කත්වා ගාථාබන්ධනෙන විනා කෙවලං චුණ්ණියපදවසෙනෙව. තථා තථාති අජ්ඣත්තිකානි බාහිරානි ච ආයතනානි අනිච්චලක්ඛණෙන දුක්ඛානත්තලක්ඛණෙහි ච යොජෙත්වා දස්සනවසෙන.

137-145. „Als reinen Text verfasst“ meint ohne Versmaß, allein in Form von fortlaufender Prosa (cuṇṇiyapada). „Auf diese und jene Weise“ (tathā tathā) meint durch das Aufzeigen der inneren und äußeren Sinnesbereiche in Verbindung mit dem Merkmal der Vergänglichkeit, des Leidens und des Nicht-Selbst.

දුතියරූපාරාමසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des zweiten Rūpārāma-Suttas und der folgenden ist abgeschlossen.

දෙවදහවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Devadaha-Vaggas ist abgeschlossen.

15. නවපුරාණවග්ගො

15. Das Navapurāṇa-Vagga

1. කම්මනිරොධසුත්තවණ්ණනා

1. Die Erklärung des Kammanirodha-Suttas

146. සම්පති විජ්ජමානස්ස චක්ඛුස්ස තංනිබ්බත්තස්ස කම්මස්ස ච අධිප්පෙතත්තා ‘‘න චක්ඛු පුරාණං, කම්මමෙව පුරාණ’’න්ති වත්වා යථා තස්ස චක්ඛුස්ස පුරාණපරියායො [Pg.316] වුත්තො, තං දස්සෙන්තො ආහ – ‘‘කම්මතො පනා’’තිආදි. පච්චයනාමෙනාති පුරිමජාතිසංසිද්ධත්තා ‘‘පුරාණ’’න්ති වත්තබ්බස්ස පච්චයභූතස්ස කම්මස්ස නාමෙන. එවං වුත්තන්ති ‘‘පුරාණකම්ම’’න්ති එවං වුත්තං. පච්චයෙහි අභිසමාගන්ත්වා කතන්ති තණ්හාවිජ්ජාදිපච්චයෙහි අභිමුඛභාවෙන සමාගන්ත්වා සමෙච්ච නිබ්බත්තිතං. චෙතනායාති කම්මචෙතනාය. පකප්පිතන්ති අභිසමීහිතං. වෙදනායාති අත්තානං නිස්සාය ආරම්මණං කත්වා පවත්තාය වෙදනාය. වත්ථූති නිබ්බත්තිකාරණං පවත්තට්ඨානන්ති විපස්සනාපඤ්ඤාය පස්සිතබ්බං. කම්මස්ස නිරොධෙනාති කිලෙසානං අනුප්පාදනිරොධසිද්ධෙන කම්මස්ස නිරොධෙන. විමුත්තිං ඵුසතීති අරහත්තඵලවිමුත්තිං පාපුණාති. ආරම්මණභූතො නිරොධො නිබ්බානං ‘‘කම්මනිරොධො’’ති වුච්චති, ‘‘කම්මං නිරුජ්ඣති එත්ථා’’ති කත්වා. ‘‘ඣායථ, භික්ඛවෙ, මා පමාදත්ථා’’ති වුත්තත්තා ‘‘පුබ්බභාගවිපස්සනා කථිතා’’ති වුත්තං.

146. Weil das gegenwärtig existierende Auge und das Karma, das dieses hervorgebracht hat, gemeint sind, wird gesagt: „Nicht das Auge ist alt, sondern das Karma selbst ist alt.“ Um zu zeigen, in welcher Weise das Auge im übertragenen Sinne als „alt“ bezeichnet wird, sagte er: „Aber aufgrund des Karmas...“ usw. „Unter dem Namen der Bedingung“ (paccayanāmena) meint unter dem Namen des als Bedingung fungierenden Karmas, welches, da es in einer früheren Existenz vollzogen wurde, als „alt“ zu bezeichnen ist. „So wird gesagt“ bezieht sich auf den Ausdruck „altes Karma“. „Zusammengekommen durch Bedingungen bewirkt“ (paccayehi abhisamāgantvā kataṃ) bedeutet: durch das Zusammenkommen und Zusammentreffen von Bedingungen wie Begehren, Nichtwissen usw. hervorgebracht. „Durch Absicht“ (cetanāya) meint durch die Karma-Absicht. „Erdacht“ (pakappitaṃ) bedeutet beabsichtigt. „Für das Gefühl“ (vedanāya) meint für das Gefühl, das entsteht, indem es sich auf dieses stützt und es zum Objekt macht. „Als Grundlage“ (vatthu) meint die Ursache der Entstehung, den Ort des Entstehens; dies ist mit der Vipassanā-Erkenntnis zu betrachten. „Durch das Aufhören des Karmas“ (kammassa nirodhena) meint durch das Aufhören des Karmas, welches durch das Aufhören des Nicht-Wiederentstehens der Befleckungen bewirkt wird. „Er berührt die Befreiung“ (vimuttiṃ phusati) bedeutet: er erlangt die Befreiung der Frucht der Arhatschaft. Das Erlöschen (nirodha), das als Objekt dient, ist das Nibbāna; es wird „Erlöschen des Karmas“ genannt, da man sagt: „Hier kommt das Karma zum Erlöschen“. Weil gesagt wurde: „Meditiert, ihr Mönche, seid nicht nachlässig!“, wird gesagt: „Es wird die vorbereitende Vipassanā (pubbabhāgavipassanā) dargelegt.“

කම්මනිරොධසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Kammanirodha-Suttas ist abgeschlossen.

2-5. අනිච්චනිබ්බානසප්පායසුත්තාදිවණ්ණනා

2-5. Die Erklärung des Aniccanibbānasappāya-Suttas und der folgenden

147-150. නිබ්බානස්සාති නිබ්බානාධිගමස්ස, කිලෙසනිබ්බානස්සෙව වා. උපකාරපටිපදන්ති උපකාරාවහං පටිපදං. චතූසූති දුතියාදීසු චතූසු. නිබ්බානසප්පායා පටිපදා දෙසිතාති කත්වා ‘‘සහ විපස්සනාය චත්තාරො මග්ගා කථිතා’’ති වුත්තං.

147-150. „Des Nibbāna“ (nibbānassa) meint der Erlangung des Nibbāna oder auch dem Erlöschen der Befleckungen (kilesanibbāna). „Die hilfreiche Praxis“ (upakārapaṭipadaṃ) meint die Praxis, die Nutzen bringt. „In den vieren“ (catūsu) meint in den vier Suttas ab dem zweiten. Weil die dem Nibbāna angemessene Praxis gelehrt wird, wird gesagt: „Es werden die vier Pfade mitsamt der Vipassanā dargelegt“.

අනිච්චනිබ්බානසප්පායසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Aniccanibbānasappāya-Suttas und der folgenden ist abgeschlossen.

6-7. අන්තෙවාසිකසුත්තාදිවණ්ණනා

6-7. Die Erklärung des Antevāsika-Suttas und der folgenden

151-152. අන්ත-සද්දො සමීපත්ථෙ වත්තති ‘‘උදකන්තං වනන්ත’’න්තිආදීසු, කිලෙසො පන අතිආසන්නෙ වසති අබ්භන්තරවුත්තිතායාති ‘‘අන්තෙවාසික’’න්ති වුත්තො විභත්තිඅලොපෙන යථා ‘‘වනෙකුසලො, කූලෙරුක්ඛා’’ති. තෙනාහ – ‘‘අනන්තෙවාසිකන්ති අන්තොවසනකිලෙසවිරහිත’’න්ති. ආචරණකකිලෙසවිරහිතන්ති සමුදාචරණකිලෙසරහිතං. අන්තො [Pg.317] අස්ස වසන්තීති අස්ස පුග්ගලස්ස අන්තො අබ්භන්තරෙ චිත්තෙ වසන්ති පවත්තන්ති. තෙ එතං අධිභවන්තීති තෙ කිලෙසා එතං පුග්ගලං අභිභවිත්වා අත්තනො වසෙ වත්තෙන්ති. තෙනාහ – ‘‘අජ්ඣොත්ථරන්ති සික්ඛාපෙන්ති වා’’ති. තෙහි ආචරියෙහීති තෙහි කිලෙසසඞ්ඛාතෙහි සත්තෙ අත්තනො ගතියං ඨපෙන්තෙහි ආචරියෙහි. සත්තමං හෙට්ඨා කථිතනයමෙවාති යස්මා හෙට්ඨා ඛන්ධවසෙන දෙසනා ආගතා, ඉධ ආයතනවසෙනාති අයමෙව විසෙසො.

151-152. Das Wort „anta“ wird im Sinne von Nähe verwendet, wie in „Wassernähe“ (udakantaṃ), „Waldnähe“ (vanantaṃ) usw. Die Befleckung (kilesa) jedoch wohnt ganz nahe, da sie im Inneren existiert; daher wird sie unter Wegfall der Kasusendung als „im Inneren wohnend“ (antevāsika) bezeichnet, so wie bei „walderfahren“ (vanekusalo) oder „Bäume am Ufer“ (kūlerukkhā). Deshalb sagte er: „'Ohne im Inneren Wohnenden' (anantevāsika) bedeutet frei von im Inneren wohnenden Befleckungen.“ „Frei von ausübenden Befleckungen“ (ācaraṇakakilesavirahitaṃ) bedeutet frei von aktiven Befleckungen (samudācaraṇakilesarahitaṃ). „Sie wohnen in ihm“ (anto assa vasanti) bedeutet: sie wohnen und wirken im Inneren des Geistes dieser Person. „Sie beherrschen ihn“ (te etaṃ adhibhavanti) bedeutet: jene Befleckungen überwältigen diese Person und bringen sie unter ihre eigene Kontrolle. Deshalb sagte er: „Sie bedrängen sie oder weisen sie an.“ „Durch jene Lehrer“ (tehi ācariyehi) meint durch jene als „Lehrer“ bezeichneten Befleckungen, welche die Wesen in ihrer eigenen Fährte (gati) etablieren. „Das siebte [Sutta] ist genau in derselben Weise wie oben erklärt“: Da oben die Lehrdarlegung anhand der Daseinsgruppen (khandha) erfolgte, hier aber anhand der Sinnesbereiche (āyatana) – das ist der einzige Unterschied.

අන්තෙවාසිකසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Antevāsika-Suttas und der folgenden ist abgeschlossen.

8. අත්ථිනුඛොපරියායසුත්තවණ්ණනා

8. Die Erklärung des Atthinukhopariyāya-Suttas

153. පරියායති පරිගච්ඡති ඵලං එතස්සාති පරියායො හෙතූති ආහ – ‘‘යං පරියායන්ති යං කාරණ’’න්ති. පච්චක්ඛදිට්ඨෙ අවිපරීතෙ අත්ථෙ පවත්තසද්ධා පච්චක්ඛසද්ධා යථා ‘‘සම්මාසම්බුද්ධො භගවා, ස්වාඛාතො ධම්මො’’ති (ම. නි. 1.288) ච. එවං කිරාති ඉති කිරාය උප්පන්නො සද්දහනාකාරො සද්ධාපතිරූපකො. එතන්ති ‘‘අඤ්ඤත්‍රෙව සද්ධායා’’ති එතං වචනං. රුචාපෙත්වාති කිඤ්චි අත්ථං අත්තනො මතියා රොචෙත්වා. ඛමාපෙත්වාති තස්සෙව වෙවචනං, චිත්තං තථා ඛමාපෙත්වා. තෙනාහ – ‘‘අත්ථෙතන්ති ගහණාකාරො’’ති. පරම්පරාගතස්ස අත්ථස්ස එවං කිරස්සාති අනුස්සවනං. කාරණං චින්තෙන්තස්සාති යුත්තිං චින්තෙන්තස්ස. කාරණං උපට්ඨාතීති ‘‘සාධූ’’ති අත්තනො චිත්තස්ස උපතිට්ඨති. අත්ථෙතන්ති ‘‘එතං කාරණං එවමයමත්ථො යුජ්ජතී’’ති චිත්තෙන ගහණං. ආකාරපරිවිතක්කොති යුත්තිපරිකප්පනා. ලද්ධීති නිච්ඡයෙන ගහණං, සා ච ඛො දිට්ඨි අයාථාවග්ගහණෙන අඤ්ඤාණමෙවාති දට්ඨබ්බං. තන්ති ලද්ධිං. අත්ථෙසාති එසා ලද්ධි මම උප්පන්නා අත්ථි යුත්තරූපා හුත්වා උපලබ්භති. එවං ගහණාකාරො දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්ති නාම, පඨමුප්පන්නලද්ධිසඞ්ඛාතාය දිට්ඨියා නිජ්ඣානං ඛමනාකාරො දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්ති නාම. පඤ්ච ඨානානීති යථාවුත්තානි සද්ධාදීනි පඤ්ච කාරණානි. මුඤ්චිත්වා අග්ගහෙත්වා. හෙට්ඨිමමග්ගවජ්ඣානං රාගාදීනං අභාවං සන්ධාය ‘‘නත්ථි මෙ අජ්ඣත්තං රාගදොසමොහො’’ති අයං සෙක්ඛානං පච්චවෙක්ඛණා, සබ්බසො අභාවං සන්ධාය අසෙක්ඛානන්ති ආහ – ‘‘සෙක්ඛාසෙක්ඛානං පච්චවෙක්ඛණා කථිතා’’ති. ‘‘සන්තං [Pg.318] වා අජ්ඣත්ත’’න්තිආදිනා සෙක්ඛානං, ‘‘අසන්තං වා අජ්ඣත්ත’’න්තිආදිනා අසෙක්ඛානං පච්චවෙක්ඛණා කථිතාති දට්ඨබ්බං.

153. „Es umgibt, es umschließt seine Frucht, daher ist es ein Pariyāya (Weg/Methode/Grund)“, damit meint er die Ursache (hetu); deshalb heißt es: „Welcher Pariyāya, das bedeutet: welche Ursache (kāraṇa)“. Das Vertrauen, das in Bezug auf eine unmittelbar gesehene, unverdrehte Tatsache entsteht, ist das unmittelbare Vertrauen (paccakkhasaddhā), wie zum Beispiel: „Der Erhabene ist vollkommen erwacht, die Lehre ist wohlverkündet“ (MN I 288). „So soll es sein“ (evaṃ kira): Dies ist eine Form des Glaubens, die durch bloßes Hörensagen (kira) entsteht, ein Abbild von Vertrauen (saddhāpatirūpaka). „Dieses“ (etaṃ) bezieht sich auf das Wort in der Formulierung „abgesehen von Vertrauen“ (aññatreva saddhāya). „Indem man Gefallen findet“ (rucāpetvā) bedeutet, dass man eine Sache nach eigener Meinung gutheißt. „Indem man zustimmt“ (khamāpetvā) ist ein Synonym dafür; es bedeutet, dass man den Geist auf diese Weise zustimmen lässt. Deshalb heißt es: „‚Das gibt es‘ – dies ist die Art des Erfassens“. Das mündlich Überlieferte (anussavana) bezieht sich auf eine traditionell überlieferte Sache gemäß der Annahme: „So soll es sein“. „Für einen, der über den Grund nachdenkt“ (kāraṇaṃ cintentassa) bedeutet, für einen, der über die logische Stimmigkeit (yutti) nachdenkt. „Der Grund stellt sich ein“ (kāraṇaṃ upaṭṭhāti) bedeutet, dass er sich dem eigenen Geist als „gut“ (sādhu) darstellt. „Das gibt es“ (atthetaṃ) bedeutet das Erfassen mit dem Geist in der Weise: „Dieser Grund, diese Sache verhält sich so, das ist stimmig“. „Das Durchdenken von Gründen“ (ākāraparivitakka) ist das gedankliche Abwägen von Logik. „Ansicht“ (laddhi) ist das Erfassen mit Entschlossenheit. Und diese Ansicht (diṭṭhi) ist wegen des ungenauen Erfassens als bloßes Unwissen (aññāṇa) anzusehen. „Dieses“ (taṃ) bezieht sich auf jene Ansicht (laddhi). „Diese gibt es“ (athesā) bedeutet: Diese in mir entstandene Ansicht existiert, sie ist als plausibel befunden worden. Eine solche Art des Erfassens nennt man „Zustimmung durch das Reflektieren über Ansichten“ (diṭṭhinijjhānakkhanti). Das Zustimmen (khamanākāra) durch das Reflektieren (nijjhāna) über eine Ansicht, die als die zuerst entstandene Meinung (laddhi) gilt, nennt man „Zustimmung durch das Reflektieren über Ansichten“. „Die fünf Punkte“ (pañca ṭhānāni) sind die oben genannten fünf Gründe, beginnend mit Vertrauen (saddhā). „Freilassend“ (muñcitvā) bedeutet, ohne sie zu ergreifen. In Bezug auf das Nichtvorhandensein von Gier usw., welche durch die unteren Pfade zu überwinden sind, ist die Betrachtung: „In mir gibt es keine Gier, keinen Hass, keine Verblendung“ die Rückschau (paccavekkhaṇā) der Lernenden (sekkha). In Bezug auf das völlige Nichtvorhandensein gilt sie für die Nicht-mehr-Lernenden (asekkha). Daher heißt es: „Die Rückschau der Lernenden und Nicht-mehr-Lernenden wurde dargelegt“. Es ist zu verstehen, dass mit den Worten „Wenn es innerlich vorhanden ist...“ die Rückschau der Lernenden dargelegt wird, und mit den Worten „Wenn es innerlich nicht vorhanden ist...“ jene der Nicht-mehr-Lernenden dargelegt wird.

අත්ථිනුඛොපරියායසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Atthinukhopariyāya-Suttas ist abgeschlossen.

9-10. ඉන්ද්‍රියසම්පන්නසුත්තාදිවණ්ණනා

9-10. Die Erklärung des Indriyasampanna-Suttas und anderer Suttas.

154-155. ‘‘සම්පන්නසීලා, භික්ඛවෙ, විහරථා’’තිආදීසු (ම. නි. 1.64) විය පරිපුණ්ණත්ථො ඉධ සම්පන්න-සද්දොති ආහ ‘‘පරිපුණ්ණින්ද්‍රියො’’ති. ඉන්ද්‍රියෙහි සමන්නාගතත්තා පරිපුණ්ණින්ද්‍රියො නාම හොතීති සම්බන්ධො. එවං සති සමන්නාගමසම්පත්ති වුත්තා හොතීති ආසඞ්කන්තො ‘‘චක්ඛාදීනි වා’’තිආදිමාහ. තං සන්ධායාති දුතියවිකප්පෙන වුත්තමත්ථං සන්ධාය. හෙට්ඨා ඛන්ධියවග්ගෙ ඛන්ධවසෙන දෙසනා ආගතා, ඉධ ආයතනවසෙනාති ආහ ‘‘වුත්තනයමෙවා’’ති.

154-155. Wie in den Passagen wie „Lebt, ihr Mönche, vollkommen in der Tugend (sampannasīlā)“ (MN I 64) hat das Wort „sampanna“ hier die Bedeutung von „vollkommen“, daher heißt es „vollkommen an Fähigkeiten“ (paripuṇṇindriyo). Die logische Verknüpfung (sambandha) ist: Weil er mit den Fähigkeiten ausgestattet ist, wird er „vollkommen an Fähigkeiten“ genannt. Da man einwenden könnte, dass damit die Vollkommenheit des Besitzes (samannāgamasampatti) ausgedrückt wird, sagte er „oder das Auge usw.“. „In Bezug darauf“ (taṃ sandhāya) bezieht sich auf den Sinn, der in der zweiten Alternative dargelegt wurde. Weiter unten im Khandha-Vagga kam die Verkündigung mittels der Daseinsgruppen (khandha), hier geschieht sie mittels der Sinnesbereiche (āyatana), daher heißt es: „Es ist genau in der bereits erklärten Weise zu verstehen“.

ඉන්ද්‍රියසම්පන්නසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Indriyasampanna-Suttas und anderer Suttas ist abgeschlossen.

නවපුරාණවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Navapurāṇa-Vaggas ist abgeschlossen.

තතියො පණ්ණාසකො.

Das dritte Buch der Fünfzig (Tatiya Paṇṇāsaka).

16. නන්දික්ඛයවග්ගො

16. Das Kapitel über das Versiegen der Lust (Nandikkhaya-Vagga).

1-4. අජ්ඣත්තනන්දික්ඛයසුත්තාදිවණ්ණනා

1-4. Die Erklärung des Ajjhattanandikkhaya-Suttas und anderer Suttas.

156-159. අත්ථතොති සභාවතො. ඤාණෙන අරියතො ඤාතබ්බතො අත්ථො, සභාවොති. එවඤ්හි අභිජ්ජනසභාවො නන්දනට්ඨෙන නන්දී, රඤ්ජනට්ඨෙන රාගො. විමුත්තිවසෙනාති විමුත්තියා අධිගමවසෙන. එත්ථාති ඉමස්මිං පඨමසුත්තෙ. දුතියාදීසූති දුතියතතියචතුත්ථෙසු. උත්තානමෙව හෙට්ඨා වුත්තනයත්තා.

156-159. „Dem Sinne nach“ (atthatoti) bedeutet dem Eigenwesen nach (sabhāvato). Der Sinn ist das, was durch die edle Erkenntnis zu erkennen ist, nämlich das Eigenwesen. Denn in diesem Sinne ist die Freude (nandī) das, was erfreut, und die Gier (rāgo) das, was färbt, da sie von unteilbarem Wesen sind. „Mittels der Befreiung“ (vimuttivasena) bedeutet mittels der Erlangung der Befreiung. „Hier“ (ettha) bezieht sich auf dieses erste Sutta. „In den zweiten usw.“ (dutiyādīsu) bezieht sich auf das zweite, dritte und vierte Sutta. Sie sind leicht verständlich aufgrund der bereits oben erklärten Weise.

අජ්ඣත්තනන්දික්ඛයසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Ajjhattanandikkhaya-Suttas und anderer Suttas ist abgeschlossen.

5-6. ජීවකම්බවනසමාධිසුත්තාදිවණ්ණනා

5-6. Die Erklärung des Jīvakambavanasamādhi-Suttas und anderer Suttas.

160-161. සමාධිවිකලානං [Pg.319] චිත්තෙකග්ගතං ලභන්තානං, පටිසල්ලානවිකලානං කායවිවෙකඤ්ච චිත්තෙකග්ගතඤ්ච ලභන්තානන්ති යොජනා. පාකටං හොතීති විභූතං හුත්වා උපට්ඨාති. ඔක්ඛායති පච්චක්ඛායතීති චතුසච්චධම්මානං විභූතභාවෙන උපට්ඨානස්ස කථිතත්තා වුත්තං – ‘‘ද්වීසුපි…පෙ… කථිතා’’ති.

160-161. Die Verknüpfung lautet: Für diejenigen, denen es an Sammlung mangelt, die Einspitzigkeit des Geistes erlangen; für diejenigen, denen es an Zurückgezogenheit mangelt, körperliche Abgeschiedenheit und Einspitzigkeit des Geistes erlangen. „Wird deutlich“ (pākaṭaṃ hoti) bedeutet, dass es sich klar offenbart darstellt. „Es wird erkannt, es wird unmittelbar wahrgenommen“ – weil das Erscheinen der vier edlen Wahrheiten in ihrer Klarheit dargelegt wurde, heißt es: „In beiden [Suttas]... etc. ... wurde dargelegt“.

ජීවකම්බවනසමාධිසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Jīvakambavanasamādhi-Suttas und anderer Suttas ist abgeschlossen.

7-9. කොට්ඨිකඅනිච්චසුත්තාදිවණ්ණනා

7-9. Die Erklärung des Koṭṭhikaanicca-Suttas und anderer Suttas.

162-164. අනිච්චානුපස්සනාදයො එව විමුත්තිපරිපාචනියා ධම්මා නාම. ථෙරස්ස තදා සද්ධාදීනි ඉන්ද්‍රියානි න පරිපාකං උපගතානි, ථෙරො ඉමාහි දෙසනාහි ඉන්ද්‍රියපරිපාකමගමාසි.

162-164. Die Betrachtung der Vergänglichkeit usw. sind wahrlich die Dinge, die zur Reifung der Befreiung führen. Zu jener Zeit waren die Fähigkeiten des Ehrwürdigen, wie Vertrauen usw., noch nicht zur Reife gelangt; durch diese Lehrreden erlangte der Ehrwürdige die Reifung seiner Fähigkeiten.

කොට්ඨිකඅනිච්චසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Koṭṭhikaanicca-Suttas und anderer Suttas ist abgeschlossen.

10-12. මිච්ඡාදිට්ඨිපහානසුත්තාදිවණ්ණනා

10-12. Die Erklärung des Micchādiṭṭhipahāna-Suttas und anderer Suttas.

165-167. පාටියෙක්කන්ති විසුං විසුං. වුත්තනයෙනෙවාති හෙට්ඨා වුත්තනයෙනෙව අපුබ්බස්ස වත්තබ්බස්ස අභාවා.

165-167. „Einzeln“ (pāṭiyekkaṃ) bedeutet separat. „In der bereits erklärten Weise“ (vuttanayenevāti) bedeutet genau in der oben dargelegten Weise, da es nichts Neues mehr hinzuzufügen gibt.

මිච්ඡාදිට්ඨිපහානසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Micchādiṭṭhipahāna-Suttas und anderer Suttas ist abgeschlossen.

නන්දික්ඛයවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Nandikkhaya-Vaggas ist abgeschlossen.

17. සට්ඨිපෙය්‍යාලවග්ගො

17. Das Kapitel mit den sechzig gekürzten Texten (Saṭṭhipeyyāla-Vagga).

1-60. අජ්ඣත්තඅනිච්චඡන්දසුත්තාදිවණ්ණනා

1-60. Die Erklärung des Ajjhattaaniccachanda-Suttas und anderer Suttas.

168-227. ‘‘යං, භික්ඛවෙ, අනිච්චං, තත්‍ර වො ඡන්දො පහාතබ්බො’’තිආදිනා තෙසං තෙසං පුග්ගලානං අජ්ඣාසයවසෙන සට්ඨි සුත්තානි කථිතානි[Pg.320], තානි ච පෙය්‍යාලනයෙන දෙසනං ආරුළ්හානීති ‘‘සට්ඨිපෙය්‍යාලො නාම හොතී’’ති වුත්තං. තෙනාහ ‘‘යානි පනෙත්ථා’’තිආදි.

168-227. Mit den Worten „Was, ihr Mönche, vergänglich ist, darin solltet ihr das Begehren aufgeben“ usw. wurden sechzig Suttas entsprechend den Neigungen der jeweiligen Personen verkündet. Und weil diese in Form von Kürzungen (peyyāla) dargelegt wurden, wird es „Das Kapitel der sechzig Kürzungen“ genannt. Deshalb heißt es: „Was aber hier...“ usw.

අජ්ඣත්තඅනිච්චඡන්දසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Ajjhattaaniccachanda-Suttas und anderer Suttas ist abgeschlossen.

සට්ඨිපෙය්‍යාලවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Saṭṭhipeyyāla-Vaggas ist abgeschlossen.

18. සමුද්දවග්ගො

18. Das Kapitel über den Ozean (Samudra-Vagga).

1. පඨමසමුද්දසුත්තවණ්ණනා

1. Die Erklärung des ersten Samudra-Suttas.

228. යදි ‘‘දුප්පූරණට්ඨෙන සමුද්දනට්ඨෙනා’’ති ඉමිනා අත්ථද්වයෙන සාගරො ‘‘සමුද්දො’’ති වුච්චති, චක්ඛුස්සෙවෙතං නිප්පරියායතො යුජ්ජතීති දස්සෙතුං ‘‘යදී’’තිආදි වුත්තං. තත්ථ දුප්පූරණට්ඨෙනාති පූරෙතුං අසක්කුණෙය්‍යභාවෙන. සමුද්දනට්ඨෙනාති සබ්බසො උපරූපරිපක්ඛිත්තගමනෙන. මහාගඞ්ගාදිමහානදීනං මහතා උදකොඝෙන අනුසංවච්ඡරං අනුපක්ඛන්දමානොපි හි සමුද්දො පාරිපූරිං න ගච්ඡති, යඤ්ච භූමිපදෙසං ඔත්ථරති, තං සමුද්දභාවං නෙති, අභාවං වා පාපුණාති අපයාතෙ සමුද්දොදකෙ, තං වා අනුදකභාවපත්තියා අතථමෙව හොති. කාමඤ්චෙස දුප්පූරණට්ඨො සමුද්දනට්ඨො සාගරෙ ලබ්භති, තථාපි තං ද්වයං චක්ඛුස්මිංයෙව විසෙසතො ලබ්භතීති දස්සෙන්තො ‘‘තස්ස හී’’තිආදිමාහ. සමොසරන්තන්ති සබ්බසො නීලාදිභාගෙහි ඔසරන්තං, ආපාථං ආගච්ඡන්තන්ති අත්ථො. කාතුං න සක්කොති දුප්පූරණීයත්තා. සදොසගමනෙන ගච්ඡති සත්තසන්තානස්ස දුස්සනතො. දුස්සනට්ඨතා චස්ස චක්ඛුද්වාරිකතණ්හාවසෙන වෙදිතබ්බා. යථා සමුද්දෙ අපරාපරං පරිවත්තමානො ඌමියා වෙගො සමුද්දස්සාති වුච්චති, එවං චක්ඛුසමුද්දස්ස පුරතො අපරාපරං පරිවත්තමානං නීලාදිභෙදං රූපාරම්මණං චක්ඛුස්සාති වත්තබ්බතං අරහති අනඤ්ඤසාධාරණත්තාති වුත්තං ‘‘රූපමයො වෙගො’’ති. අසමපෙක්ඛිතෙති සම්මාදස්සනෙ රූපෙ මනාපභාවං අමනාපභාවඤ්ච ගහෙත්වා, ‘‘ඉදං නාම මයා දිට්ඨ’’න්ති අනුපධාරෙන්තස්ස කෙවලං සමූහඝනවසෙන ගණ්හන්තස්ස ගහණං අසමපෙක්ඛනං. සහතීති අධිභවති, තංනිමිත්තං කඤ්චි විකාරං නාපජ්ජති.

228. Wenn durch diese beiden Bedeutungen, 'aufgrund der Eigenschaft des Schwer-zu-füllen-Seins' und 'aufgrund der Eigenschaft des Zusammenströmens', der Ozean 'Meer' (samudda) genannt wird, so trifft dies auf das Auge im eigentlichen Sinne zu – um dies zu zeigen, wird gesagt: 'Wenn...' usw. Darin bedeutet 'aufgrund der Eigenschaft des Schwer-zu-füllen-Seins': wegen der Unmöglichkeit, es zu füllen. 'Aufgrund der Eigenschaft des Zusammenströmens' bedeutet: wegen des allseitigen Strömens über alles darüber hinweg. Denn obwohl das Meer jahrüber von den großen Fluten der großen Ströme wie dem Ganges usw. überschwemmt wird, gelangt es nicht zur Fülle; und welchen Landstrich es auch überflutet, den überführt es in den Zustand des Meeres, oder dieser geht in Nicht-Dasein über, wenn das Meerwasser zurückweicht, oder er wird eben durch das Erreichen der Wasserlosigkeit unbeständig. Obgleich nun diese Eigenschaft des Schwer-zu-füllens und des Zusammenströmens im Ozean zu finden ist, so ist dieses Paar dennoch ganz besonders im Auge selbst zu finden. Um dies zu zeigen, sagt er: 'Sein...' usw. 'Hineinströmend' (samosarantaṃ): allseitig durch blaue usw. Formen hineinfließend, das heißt, in den Bereich der Wahrnehmung tretend. Es ist nicht imstande zu füllen, da es schwer zu füllen ist. Es verläuft mit einem fehlerhaften Lauf, wegen der Befleckung des Kontinuums der Wesen. Und seine Eigenschaft der Befleckung ist durch das Begehren am Augentor zu verstehen. Wie im Ozean die hin und her wogende Welle als 'die Strömung des Meeres' bezeichnet wird, so verdient das sich vor dem Augen-Ozean hin und her bewegende, in Blau usw. differenzierte Form-Objekt als das des Auges bezeichnet zu werden, da es ihm allein eigen ist; darum wurde gesagt: 'die formenreiche Woge'. 'Beim Nicht-Betrachten' (asamapekkhite): Wenn man bei der rechten Betrachtung die Angenehmheit und Unangenehmheit der Formen ergreift, ohne zu reflektieren: 'Dies wurde von mir gesehen', sondern nur aufgrund einer kompakten Einheit erfasst, so ist dieses Erfassen ein Nicht-Betrachten. 'Er erträgt' (sahati) bedeutet: er überwältigt es, er erleidet dadurch keine Veränderung.

ඌමීති [Pg.321] වීචියො. ආවට්ටො ආවට්ටනවසෙන පවත්තං උදකං. ගාහරක්ඛසමකරාදයො ගාහරක්ඛසො. යථා සමුද්දෙ ඌමියො උපරූපරි වත්තමානා අත්තනි පතිතපුග්ගලං අජ්ඣොත්ථරිත්වා අනයබ්‍යසනං ආපාදෙන්ති, තථා ආවට්ටගාහරක්ඛසා. එවමෙතෙ රාගාදයො කිලෙසා සයං උප්පන්නකසත්තෙ අජ්ඣොත්ථරිත්වා අනයබ්‍යසනං ආපාදෙන්ති, කිලෙසුප්පත්තිනිමිත්තතාය සත්තානං අනයබ්‍යසනාපත්තිහෙතුභූතස්ස ඌමිභයස්ස ආරම්මණවසෙන චක්ඛුසමුද්දො ‘‘සඌමිසාවට්ටො සගාහො සරක්ඛසො’’ති වුත්තො.

'Wellen' (ūmī) bedeutet Wogen. 'Strudel' (āvaṭṭo) ist wirbelndes Wasser. 'Seeungeheuer, Unholde, Haie und Krokodile' sind 'Haie und Unholde' (gāharakkhaso). Wie im Ozean die sich übereinander türmenden Wellen eine hineingefallene Person überwältigen und ins Verderben und Elend stürzen, so tun es auch die Strudel und Seeungeheuer. Ebenso überwältigen diese Befleckungen wie Begierde usw. die Wesen, in denen sie entstehen, und stürzen sie ins Verderben und Elend. Weil sie die Ursache für das Entstehen der Befleckungen sind und somit die Ursache dafür, dass Wesen durch die Gefahr der Wellen ins Verderben und Elend geraten, wird das Auge als Ozean 'mit Wellen, Strudeln, Haien und Seeungeheuern' bezeichnet.

ඌමිභයන්ති එත්ථ භායති එතස්මාති භයං, ඌමීව භයං ඌමිභයං. කුජ්ඣනට්ඨෙන කොධො. ස්වෙව චිත්තස්ස ච අභිමද්දනවසෙනුප්පාදනත්ථෙන දළ්හං ආයාසනට්ඨෙන උපායාසො. එත්ථ ච අනෙකවාරං පවත්තිත්වා සත්තෙ අජ්ඣොත්ථරිත්වා සීසං උක්ඛිපිතුං අදත්වා අනයබ්‍යසනනිප්ඵාදනෙන කොධූපායාසස්ස ඌමිසදිසතා දට්ඨබ්බා. තථා කාමගුණා කිලෙසාභිභූතෙ සත්තෙ මානෙ විය රූපාදිවිසයසඞ්ඛාතෙ අත්තනි සංසාරෙත්වා යථා තතො බහිභූතෙ නෙක්ඛම්මෙ චිත්තම්පි න උප්පජ්ජති, එවං ආවට්ටෙත්වා බ්‍යසනාපාදනෙන ආවට්ටසදිසතා දට්ඨබ්බා. යදා පන ගාහරක්ඛසො ආරක්ඛරහිතං අත්තනො ගොචරභූමිගතං පුරිසං අභිභුය්‍ය ගහෙත්වා අගොචරෙ ඨිතම්පි ගොචරං නෙත්වා භෙරවරූපදස්සනාදිනා අත්තනො උපක්කමං කාතුං අසමත්ථං කත්වා අන්වාවිසිත්වා වණ්ණබලභොගආයුසුඛෙහි වියොජෙත්වා මහන්තං අනයබ්‍යසනං ආපාදෙති, එවං මාතුගාමොපි යොනිසොමනසිකාරරහිතං අවීරපුරිසං අත්තනො රූපාදීහි පලොභනවසෙන අභිභුය්‍ය ගහෙත්වා වා වීරජාතියම්පි ඉත්ථිකුත්තභූතෙහි අත්තනො හාවභාවවිලාසෙහි ඉත්ථිමායාය අන්වාවිසිත්වා වා අවසං අත්තනො උපකාරධම්මෙ සීලාදයො සම්පාදෙතුං අසමත්ථං කරොන්තො ගුණවණ්ණාදීහි වියොජෙත්වා මහන්තං අනයබ්‍යසනං ආපාදෙති, එවං මාතුගාමස්ස ගාහරක්ඛසසදිසතා දට්ඨබ්බා. ඌමිභයන්ති ලක්ඛණවචනං. යථා හි ඌමි භායිතබ්බට්ඨෙන භයං, එවං ආවට්ටගාහරක්ඛසාපීති ඌමිආදිභයෙන සභයන්ති අත්ථො වෙදිතබ්බො. අන්තං අවසානං ගතො, එවං පාරං නිබ්බානං ගතොති වුච්චති.

'Gefahr der Wellen' (ūmibhaya): Hier ist 'Gefahr' (bhaya) das, wovor man sich fürchtet; die Gefahr, die wie eine Welle ist, ist die Wellengefahr. 'Zorn' (kodha) aufgrund der Eigenschaft des Zürnens. Eben dieser ist 'Verzweiflung' (upāyāso) aufgrund des Erzeugens im Sinne des Niederdrückens des Geistes und im Sinne einer starken Bedrängnis. Hierbei ist die Ähnlichkeit von Zorn und Verzweiflung mit Wellen darin zu sehen, dass sie wiederholt auftreten, die Wesen überwältigen, ihnen nicht erlauben, den Kopf zu heben, und sie so ins Verderben und Elend stürzen. Ebenso ist die Ähnlichkeit mit Strudeln darin zu sehen, dass die Sinnlichkeitsobjekte die von Befleckungen überwältigten Wesen in sich kreisen lassen, d. h. in den Sinnesobjekten wie Formen usw. wie in einem Strudel, sodass in ihnen kein Geist entsteht, der auf die Entsagung gerichtet ist, die außerhalb davon liegt, und sie so durch das Herumwirbeln ins Verderben stürzen. Wenn aber ein Seeungeheuer einen ungeschützten Menschen, der in sein Jagdgebiet gelangt ist, überwältigt und ergreift, ihn – selbst wenn er außerhalb steht – in sein Jagdgebiet zerrt, ihn durch das Zeigen einer schrecklichen Gestalt usw. unfähig macht, Widerstand zu leisten, von ihm Besitz ergreift und ihn seiner Schönheit, Kraft, seines Besitzes, Lebens und Glücks beraubt und ihn so ins große Verderben und Elend stürzt, ebenso überwältigt das Weibsvolk einen Mann, der keine weise Aufmerksamkeit besitzt und schwach ist, indem es ihn durch seine Formen usw. verlockt und ergreift, oder es ergreift sogar von einem Mann heroischer Natur Besitz durch weibliche Verführungskünste, Gebärden, Koketterie und weibliche Täuschung, macht ihn unfähig, selbstständig seine heilsamen Eigenschaften wie Sittlichkeit usw. zu entfalten, beraubt ihn seiner Tugenden, Schönheit usw. und stürzt ihn in großes Verderben und Elend; so ist die Ähnlichkeit des Weibsvolkes mit einem Seeungeheuer zu sehen. 'Gefahr der Wellen' (ūmibhaya) ist ein bezeichnender Ausdruck. Denn wie die Welle eine Gefahr im Sinne von etwas ist, das zu fürchten ist, so sind es auch Strudel und Seeungeheuer; so ist die Bedeutung als 'gefahrvoll durch die Gefahr von Wellen usw.' zu verstehen. 'An das Ende gelangt' bedeutet das Ende erreicht; ebenso wird gesagt: 'an das jenseitige Ufer, zum Nibbāna gelangt'.

පඨමසමුද්දසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des ersten Ozean-Suttas ist abgeschlossen.

2-3. දුතියසමුද්දසුත්තාදිවණ්ණනා

2-3. Die Erklärung des zweiten Ozean-Suttas und der folgenden

229-230. කිලෙසානං [Pg.322] අල්ලභාවූපනයනන්ති ආහ ‘‘තෙමනට්ඨෙනා’’ති. අරියසාවකෙති අනාගාමිනො. තෙ හි කාමභවවසෙන අතින්තතාය න සමුන්නා. තයො මච්චූති කිලෙසාභිසඞ්ඛාරදෙවපුත්තමාරෙ. තීහි උපධීහීති කිලෙසාභිසඞ්ඛාරකාමගුණානං වසෙන තීහි උපධීහි. ඛන්ධුපධිනා පන සො න නිරූපධි සඋපාදිසෙසස්සෙව නිබ්බානස්ස අධිගතත්තා. ගතොති පටිපත්තිගමනෙන ගතො.

229-230. 'Weil es das Feuchtwerden der Befleckungen herbeiführt', darum sagt er: 'im Sinne des Befeuchtens'. 'Edle Jünger' bezieht sich auf die Nie-Wiederkehrenden. Diese sind nämlich nicht durch Unersättlichkeit hinsichtlich des Daseins im Sinnenbereich angeschwollen. 'Drei Tode' bezieht sich auf den Befleckungs-Māra, den Gestaltungs-Māra und den Göttersohn-Māra. 'Durch die drei Grundlagen' bedeutet durch die drei Grundlagen der Befleckungen, der Gestaltungen und der Sinnlichkeitsobjekte. Hinsichtlich der Grundlage der Daseinsgruppen jedoch ist er nicht grundlagenlos, da er das Nibbāna mit einem verbleibenden Rest an Anhaften erlangt hat. 'Gegangen' bedeutet durch das Gehen der Praxis gegangen.

දුතියසමුද්දසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des zweiten Ozean-Suttas und der folgenden ist abgeschlossen.

4-6. ඛීරරුක්ඛොපමසුත්තාදිවණ්ණනා

4-6. Die Erklärung des Suttas über den Vergleich mit dem Milchbaum und der folgenden

231-233. අප්පහීනට්ඨෙනාති මග්ගෙන අසමුග්ඝාටිතභාවෙන. අත්ථීති විජ්ජති. සති පච්චයෙ විජ්ජමානකිච්චකරණතො පරියුට්ඨානං අප්පකං මූසිකාවිසං විය පරිත්තං නාම හොති අප්පානුභාවත්තා. එවරූපාපීති අප්පකාපි. අස්සාති අප්පහීනකිලෙසස්ස. අධිමත්තානන්ති ඉට්ඨානං රජනීයානං, වත්ථුවසෙන පරිත්තකම්පි ඉට්ඨාරම්මණං අධිමත්තමෙව. තෙනාහ ‘‘නඛපිට්ඨිප්පමාණම්පී’’තිආදි. දහරොතිආදීනි තීණිපි පදානි. ආභින්දෙය්‍යාති භින්දෙය්‍ය. තං උභයන්ති තං චක්ඛුරූපන්ති උභයම්පි ආයතනං.

231-233. 'Im Sinne des Nicht-Aufgegeben-Seins' bedeutet, weil es durch den Pfad nicht entwurzelt wurde. 'Es gibt' bedeutet, es existiert. Wenn eine Bedingung vorhanden ist, wird das lodernde Hervorbrechen durch das Verrichten des existierenden Werkes wie das Gift einer Maus gering genannt, da es von geringer Macht ist. 'Auch von solcher Art' bedeutet auch geringfügig. 'Sein' bezieht sich auf den, dessen Befleckungen nicht aufgegeben sind. 'Übermäßige' bezieht sich auf erwünschte, leidenschaftserregende Objekte; selbst ein nach dem Objekt her geringfügiges erwünschtes Objekt ist übermäßig. Daher sagte er: 'selbst im Ausmaß einer Nagelfläche' usw. 'Jung' usw. sind alle drei Wörter. 'Würde brechen' bedeutet würde zerstören. 'Dieses Beides' bezieht sich auf das Auge und die Form, also auf beide Grundlagen.

ඛීරරුක්ඛොපමසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Suttas über den Vergleich mit dem Milchbaum und der folgenden ist abgeschlossen.

7. උදායීසුත්තවණ්ණනා

7. Die Erklärung des Udāyi-Suttas.

234. ඉතිපීති ඉමිනාපි කාරණෙන. අනිච්චෙනාති අනිච්චභාවෙන අනත්තලක්ඛණං කථිතං. යස්මා හෙතුපච්චයා විඤ්ඤාණස්ස උප්පත්ති සති ච උප්පාදෙ නිරොධෙන භවිතබ්බං, උප්පාදවයවන්තතාය අනිච්චං විඤ්ඤාණං, යදි ච අත්තා සියා පච්චයෙහි විනා සිජ්ඣෙය්‍ය, න ච තථාස්ස සිද්ධි, තස්මා ‘‘විඤ්ඤාණං අනත්තා’’ති අනිච්චතාය අනත්තතා කථිතා.

234. 'Auch auf diese Weise' bedeutet auch aus diesem Grund. 'Durch das Unbeständige' zeigt das Merkmal des Nicht-Selbst durch die Unbeständigkeit auf. Weil das Bewusstsein aufgrund von Ursachen und Bedingungen entsteht, und wenn ein Entstehen stattfindet, muss es auch ein Vergehen geben; da es Entstehen und Vergehen besitzt, ist das Bewusstsein unbeständig. Und wenn es ein Selbst wäre, müsste es unabhängig von Bedingungen existieren, was jedoch nicht der Fall ist. Daher wird gesagt: 'Das Bewusstsein ist Nicht-Selbst' – so wird das Nicht-Selbst durch die Unbeständigkeit dargelegt.

උදායීසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Udāyi-Suttas ist abgeschlossen.

8. ආදිත්තපරියායසුත්තවණ්ණනා

8. Die Erklärung des Ādittapariyāya-Suttas.

235. කිලෙසානං [Pg.323] අනු අනු බ්‍යඤ්ජනතො පරිබ්‍යත්තියා උප්පත්තිපච්චයභාවතො අනුබ්‍යඤ්ජනං, හත්ථපාදාදිඅවයවාති ආහ – ‘‘හත්ථා සොභනා’’තිආදි. නිමිත්තග්ගාහොති කිලෙසුප්පත්තියා නිමිත්තභූතො ගාහො. සංසන්දෙත්වා ගහණන්ති අවයවෙ සමොධානෙත්වා ‘‘ඉත්ථිපුරිසො’’තිආදිනා එකජ්ඣං ගහණං. විභත්තිගහණන්ති විභාගෙන අනවසෙසග්ගහණං. කුම්භීලසදිසොති කුම්භීලගාහසදිසො. තෙනාහ – ‘‘සබ්බමෙව ගණ්හාතී’’ති හත්ථපාදාදීසු තං තං කොට්ඨාසං විභජිත්වා ගහණං රත්තපාසදිසො ජලූකගාහසදිසො. එකජවනවාරෙපි ලබ්භන්තීති ඉදං චක්ඛුද්වාරානුසාරෙන උප්පන්නමනොද්වාරිකජවනං සන්ධාය වුත්තං.

235. Anubyañjana (die Detailmerkmale) wird es genannt, weil es nach und nach entsprechend den Einzelheiten der Befleckungen (kilesa) die Ursache für deren Entstehen und deutliche Manifestation ist. Er sagte: ‚Glieder wie Hände, Füße usw.‘, d. h. ‚die Hände sind schön‘ usw. ‚Das Ergreifen des Zeichens‘ (nimittaggāha) ist das Ergreifen, das als Zeichen für das Entstehen von Befleckungen dient. ‚Das zusammenfassende Ergreifen‘ bedeutet, die Glieder zusammenzufügen und als Ganzes als ‚Frau‘, ‚Mann‘ usw. zu erfassen. ‚Das analysierende Ergreifen‘ ist das lückenlose Ergreifen mittels Einteilung. ‚Wie ein Krokodil‘ bedeutet ähnlich wie das Packen eines Krokodils. Daher sagte er: ‚Es packt alles‘, d. h. das Ergreifen, indem man die jeweiligen Teile wie Hände, Füße usw. analysiert; es ist wie ein Blutegel, ähnlich dem Ergreifen eines Blutegels. ‚Sie werden selbst in einem einzigen Impuls-Zyklus (javana-vāra) erlangt‘ bezieht sich auf das Geisttor-Impulsmoment (manodvārika-javana), das im Gefolge des Augentors entsteht.

නිමිත්තස්සාදෙන ගන්ථිතන්ති යථාවුත්තෙ නිමිත්තෙ අස්සාදගාහෙන ගන්ථිතං සම්බද්ධං. භවඞ්ගෙනෙවාති මූලභවඞ්ගෙනෙව. කිලෙසභයං දස්සෙන්තොති තථා කිලෙසුප්පත්තියා සති අකුසලචිත්තෙන අන්තරිතං චෙ මරණචිත්තං භවෙය්‍ය, එකන්තතො නිරයෙ වා තිරච්ඡානයොනියා වා උප්පත්ති සියාති කිලෙසානං භායිතබ්බං දස්සෙන්තො. ‘‘සමයවසෙන වා එවං වුත්ත’’න්ති වත්වා තමත්ථං විවරන්තො ‘‘චක්ඛුද්වාරස්මිඤ්හී’’තිආදිමාහ. රත්තචිත්තං වාති රාගවසෙන රත්තචිත්තං වා. දුට්ඨචිත්තෙන කථං ආරම්මණරසානුභවනන්ති? දොමනස්සවෙදනුප්පත්ති එව තස්ස ආරම්මණරසානුභවනං දට්ඨබ්බං. ඉමස්ස සමයස්සාති මරණසමයස්ස.

‚Gefesselt durch den Genuss des Zeichens‘ bedeutet gefesselt, gebunden durch das Ergreifen des Genusses an dem besagten Zeichen. ‚Nur durch das Bhavaṅga‘ bedeutet nur durch das ursprüngliche Lebenskontinuum. ‚Die Gefahr der Befleckungen aufzeigend‘ bedeutet: Er zeigt, dass man die Befleckungen fürchten muss, da bei deren Entstehen, falls das Todesbewusstsein durch ein unheilsames Bewusstsein unterbrochen wird, unweigerlich eine Wiedergeburt in der Hölle oder im Tierreich stattfinden würde. Nachdem er gesagt hat: ‚Oder dies wurde bezüglich des Augenblicks gesagt‘, erklärt er diese Bedeutung und sagt: ‚Im Augentor nämlich...‘ usw. ‚Oder ein gieriges Gemüt‘ bedeutet ein durch Begierde gieriges Gemüt. Wie erfährt man den Geschmack des Objekts mit einem hasserfüllten Geist? Das Entstehen des Gefühls des Missmutes (domanassa-vedanā) selbst ist als sein Erfahren des Objektgeschmacks anzusehen. ‚Dieses Augenblicks‘ meint des Todesaugenblicks.

උභින්නං නාසච්ඡිද්දානං මජ්ඣෙ ඨිත-අට්ඨිතුදනං සහ ඛුරට්ඨෙන ඡින්දනං. දණ්ඩකවාසීති දීඝදණ්ඩකා මහාවාසි. නිපජ්ජිත්වා නිද්දොක්කමනන්ති ඉමිනා පචලායිකනිද්දං පටික්ඛිපති. තත්ථ හි කදාචි අන්තරා මිච්ඡාවිතක්කානං සල්ලකානං අවසරො සියා, නත්ථෙව නිපජ්ජිත්වා මහානිද්දං ඔක්කන්තකාලෙ. විතක්කානන්ති මිච්ඡාවිතක්කානං.

Das Durchschneiden des in der Mitte der beiden Nasenlöcher befindlichen Knochenstegs samt dem Knochen durch eine Rasiermesserklinge. ‚Eine Axt am Stiel‘ meint eine große Axt mit einem langen Stiel. ‚Sich hinlegen und in Schlaf sinken‘ – hiermit schließt er das Einnicken aus. Denn in jenem Zustand könnte es manchmal zwischendurch eine Gelegenheit für die Pfeile der falschen Gedanken geben, keineswegs jedoch zu der Zeit, da man sich hingelegt hat und in tiefen Schlaf gesunken ist. ‚Der Gedanken‘ meint der falschen Gedanken.

ආදිත්තපරියායසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Ādittapariyāya-Sutta ist beendet.

9-10. පඨමහත්ථපාදොපමසුත්තාදිවණ්ණනා

9-10. Die Erklärung des ersten Hatthapādopama-Sutta und anderer Suttas.

236-237. නවමං [Pg.324] ‘‘පඤ්ඤායතී’’ති වුච්චමානෙ බුජ්ඣනකානං අජ්ඣාසයවසෙන වුත්තන්ති ආහ – ‘‘දසමෙ න හොතීති වුච්චමානෙ’’තිආදි. එත්තකමෙව හි ද්වින්නං සුත්තානං විසෙසොති.

236-237. Bezüglich des neunten Sutta sagte er, dass es gemäß der Neigung derer gesprochen wurde, die verstehen, wenn gesagt wird ‚es wird erkannt‘; [und bezüglich des zehnten:] ‚wenn im zehnten gesagt wird ‚es gibt nicht‘‘ usw. Nur so weit reicht der Unterschied zwischen den beiden Suttas.

පඨමහත්ථපාදොපමසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des ersten Hatthapādopama-Sutta und anderer Suttas ist beendet.

සමුද්දවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der Samudda-Gruppe (Samuddavagga) ist beendet.

19. ආසීවිසවග්ගො

19. Das Kapitel über die Giftnattern (Āsīvisavagga)

1. ආසීවිසොපමසුත්තවණ්ණනා

1. Die Erklärung des Āsīvisopama-Sutta

238. යෙ භික්ඛූ තදා භගවන්තං පරිවාරෙත්වා නිසින්නා, තෙසු කෙචි එකවිහාරිනො, කෙචි අත්තදුතියා, කෙචි අත්තතතියා, කෙචි අත්තචතුත්ථා, කෙචි අත්තපඤ්චමා හුත්වා අරඤ්ඤායතනෙසු විහරන්තීති වුත්තං – ‘‘එකචාරික…පෙ… පඤ්චචාරිකෙ’’ති. සමානජ්ඣාසයතා සභාගවුත්තිනො. කම්මට්ඨානානුයුඤ්ජනස්ස කාරකෙ. තතො එව තත්ථ යුත්තපයුත්තෙ. පුග්ගලජ්ඣාසයෙන කාරණභූතෙන. පච්චයභූතන්ති අපස්සයභූතං. ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ’’ති ආරභිත්වා යාව ‘‘තිණ්ණො පාරඞ්ගතො ථලෙ තිට්ඨති බ්‍රාහ්මණො’’ති අයං මාතිකානික්ඛෙපො. තෙසං මාතිකාය විත්ථාරභාජනං. වාසනා භවිස්සතීති වාසනාවහං භවිස්සති. සිනෙරුං උක්ඛිපන්තො වියාතිආදි ඉමිස්සා දෙසනාය අනඤ්ඤසාධාරණතාය සුදුක්කරභාවදස්සනං.

238. Unter den Mönchen, die damals den Erhabenen umringend saßen, weilten einige allein, einige zu zweit, einige zu dritt, einige zu viert, einige zu fünft in den Urwaldgebieten; daher heißt es: ‚alleinschweifende... passim... zu fünft schweifende‘. ‚Gleichgesinnt‘ bedeutet von gleicher Lebensweise. Die Ausübenden der Hingabe an das Meditationsobjekt. Eben deshalb sind sie darin eifrig bemüht. Durch die Neigung der Person als Ursache. ‚Als Bedingung dienend‘ bedeutet als Stütze dienend. Beginnend mit ‚Gleichwie, ihr Mönche,‘ bis zu ‚der Brahmane, der hinübergegangen, das jenseitige Ufer erreicht hat und auf dem Festland steht‘, ist dies die Darlegung des Themas. Die ausführliche Analyse jenes Themas. ‚Es wird ein Eindruck (vāsanā) sein‘ bedeutet, es wird einen Eindruck hinterlassen. ‚Wie einer, der den Sineru hochhebt‘ usw. zeigt die extreme Schwierigkeit dieser Lehrverkündigung, da sie einzigartig ist.

මඤ්චට්ඨෙසු මඤ්චසමඤ්ඤා විය මුඛට්ඨං විසං ‘‘මුඛ’’න්ති අධිප්පෙතං. සුක්ඛකට්ඨසදිසභාවාපාදනතො ‘‘කට්ඨ’’න්ති වුච්චතීති කට්ඨං මුඛං එතස්සාති කට්ඨමුඛො, දංසනාදිනා කට්ඨසදිසභාවකරො සප්පො. අථ වා කට්ඨසදිසභාවාපාදනතො කට්ඨං විසං වා මුඛෙ එතස්සාති කට්ඨමුඛො. ඉමිනා නයෙන සෙසපදෙසුපි අත්ථො වෙදිතබ්බො. ඉමෙ චත්තාරොති ඉමෙ විසකිච්චභෙදෙන චත්තාරො. ඉදානි තං නෙසං විසකිච්චභෙදං දස්සෙතුං ‘‘තෙසූ’’තිආදි වුත්තං. අයසූලසමප්පිතං වියාති අබ්භන්තරෙ අයසූලං අනුප්පවෙසිතං විය. පක්කපූතිපනසං වියාති පච්චිත්වා කාලාතික්කමෙ කුථිතපනසඵලං [Pg.325] විය. චඞ්ගවාරෙති රජකානං ඛාරපරිස්සාවනෙ සුරාපරිස්සාවනෙ වා. අනවසෙසං ඡිජ්ජනෙන අසනිපාතට්ඨානං විය. මහානිඛාදනෙනාති මහන්තෙන නිඛාදනෙන.

Wie die Bezeichnung ‚Bett‘ für diejenigen verwendet wird, die auf dem Bett sind, so ist mit ‚Maul‘ das im Maul befindliche Gift gemeint. Weil es einen Zustand bewirkt, der trockenem Holz gleicht, wird es ‚Holz‘ genannt; ‚dessen Maul aus Holz besteht‘ ist die Holzmaul-Schlange, eine Schlange, die durch ihren Biss einen holzähnlichen Zustand herbeiführt. Oder: Weil sie ein holzähnliches Gift im Maul hat, heißt sie Holzmaul-Schlange. Nach dieser Methode ist die Bedeutung auch bei den übrigen Begriffen zu verstehen. ‚Diese vier‘ bedeutet diese vier gemäß dem Unterschied in der Giftwirkung. Um nun diesen Unterschied in ihrer Giftwirkung aufzuzeigen, wurde gesagt: ‚Unter diesen...‘ usw. ‚Wie von einem eisernen Spieß durchbohrt‘ bedeutet wie von einem im Inneren eingeführten eisernen Spieß. ‚Wie eine reife, verfaulte Jackfrucht‘ bedeutet wie eine überreife, nach Ablauf der Zeit verfaulte Jackfrucht. ‚In einem Seihtuch‘ meint beim Filtrieren von Lauge durch Wäscher oder beim Filtrieren von Branntwein. Wegen des restlosen Zerschneidens ist es wie die Stelle eines Blitzeinschlags. ‚Mit einem großen Meißel‘ bedeutet mit einem großen Schneidewerkzeug.

විසවෙගවිකාරෙනාති විසවෙගගතෙන විකාරෙන. වාතෙනාති තස්ස සප්පස්ස සරීරං ඵුසිත්වා උග්ගතවාතෙන. නාසවාතෙ පන වත්තබ්බමෙව නත්ථි. පුග්ගලපණ්ණත්තිවසෙනාති තෙසංයෙව සොළසන්නං සප්පානං ආගතවිසොතිආදිපුග්ගලනාමස්ස වසෙන චතුසට්ඨි හොන්ති පච්චෙකං චතුබ්බිධභාවතො. ආගතවිසොති ආගච්ඡවිසො, සීඝතරං අභිරුහනවිසොති අත්ථො. ඝොරවිසොති කක්ඛළවිසො, දුත්තිකිච්ඡවිසො. අයං සීතඋදකං විය හොති ගාළ්හදුබ්බිනිම්මොචයභාවෙන. උදකසප්පො හි ඝොරවිසො හොති යෙවාති වුත්තං – ‘‘උදකසප්පාදීනං විසං වියා’’ති. පඤ්ඤායතීති ගණ්ඩපිළකාදිවසෙන පඤ්ඤායති. අනෙළකසප්පො නාම මහාආසීවිසො. නීලසප්පො නාම සාඛවණ්ණො රුක්ඛග්ගාදීසු විචරණකසප්පො. ඉමිනා උපායෙනාති යොයං කට්ඨමුඛෙසු දට්ඨවිසානංයෙව ‘‘ආගතවිසො නො ඝොරවිසො’’තිආදිනා චතුබ්බිධභාවො වුත්තො, ඉමිනා උපායෙන. කට්ඨමුඛෙ දට්ඨවිසාදයොති කට්ඨමුඛෙසු දට්ඨවිසො, ඵුට්ඨවිසො, වාතවිභොති තයො, පූතිමුඛාදීසු ච දට්ඨවිසාදයො චත්තාරො චත්තාරො වෙදිතබ්බො.

‚Durch die Veränderung der Giftwirkung‘ bedeutet durch die mit der Wucht des Giftes einhergehende Veränderung. ‚Durch den Wind‘ bedeutet durch den Wind, der den Körper jener Schlange berührt hat und davon ausgeht. Über den Hauch aus den Nüstern muss man gar nicht erst sprechen. ‚Gemäß der Personen-Bezeichnung‘ bedeutet, dass es aufgrund des Individualnamens wie ‚dessen Gift kommt‘ usw. für eben diese sechzehn Schlangen insgesamt vierundsechzig gibt, da jede von ihnen vierfacher Art ist. ‚Dessen Gift kommt‘ (āgatavisa) bedeutet kommendes Gift, d. h. ein Gift, das sehr schnell aufsteigt. ‚Schreckliches Gift‘ (ghoravisa) bedeutet heftiges Gift, schwer zu heilendes Gift. Dieses ist wie kaltes Wasser, weil es fest sitzt und schwer loszuwerden ist. Die Wasserschlange ist nämlich von schrecklichem Gift; daher wurde gesagt: ‚wie das Gift von Wasserschlangen usw.‘ ‚Es wird erkannt‘ bedeutet, es wird durch Geschwüre, Pusteln usw. erkannt. Die sogenannte Aneḷaka-Schlange ist eine große Giftnatter. Die sogenannte Nīla-Schlange ist eine astfarbene Schlange, die sich in den Baumkronen usw. bewegt. ‚Auf diese Weise‘ bezieht sich auf diese Weise, wie diese vierfache Beschaffenheit wie ‚dessen Gift kommt, aber nicht schrecklich ist‘ usw. gerade bei den vom ‚Holzmaul‘ Gebissenen erklärt wurde. ‚Unter den Holzmäulern jene, deren Biss giftig ist usw.‘ bedeutet: bei den Holzmäulern sind es drei, nämlich ‚Gebiss-Gift‘, ‚Berührungs-Gift‘ und ‚Wind-Gift‘, und bei den Fäulnismäulern usw. sind jeweils vier zu verstehen.

එකෙකන්ති චතුසට්ඨියො එකෙකං. චතුධාති අණ්ඩජාදිවිභාගෙන චතුධා විභජිත්වා. ඡපණ්ණාසානීති ඡපණ්ණාසාධිකානි. ගතමග්ගස්සාති යථාවුත්තසඞ්ඛ්‍යාගතමග්ගස්ස පටිලොමතො සංඛිප්පමානා අනුක්කමෙන චත්තාරොව හොන්ති. කුලවසෙනාති කට්ඨමුඛාදිජාතිවසෙන.

‚Jede einzelne‘ bedeutet jede einzelne der vierundsechzig. ‚In vierfacher Weise‘ bedeutet, indem man sie nach der Einteilung in ei-geboren usw. vierfach unterteilt. ‚Sechsundfünfzig‘ bedeutet sechsundfünfzig über [zweihundert]. ‚Des eingeschlagenen Weges‘ bedeutet, dass sie, wenn man den Weg der besagten Zählweise in umgekehrter Reihenfolge zusammenfasst, schrittweise wieder nur vier sind. ‚Gemäß der Sippe‘ bedeutet gemäß der Gattung wie Holzmaul usw.

සකලකායෙ ආසිඤ්චිත්වා විය ඨපිතවිසාති හි තෙසං ඵුට්ඨවිසතා, වාතවිසතා වුච්චති. එවන්ති ‘‘ආසිත්තවිසා’’තිආදිනා. එත්ථාති ආසීවිසසද්දෙ වචනත්ථො නිරුත්තිනයෙන වෙදිතබ්බො. උග්ගතතෙජාති උදග්ගතෙජා, අත්තනො විසතෙජෙන නෙසං කුරූරදබ්බතා වා. දුන්නිම්මද්දනවිසාති මන්තාගදෙහි අනිම්මද්දනීයවිසා. චත්තාරො ආසීවිසාති එත්ථ ඉති-සද්දො ආදිඅත්ථො. තෙනෙත්ථ අවසෙසපාළිං සඞ්ගණ්හාති.

Denn ihre Eigenschaft als 'Berührungsgiftige' und 'Windgiftige' bedeutet, dass das Gift gleichsam über den ganzen Körper gegossen und darin belassen wurde. Ebenso verhält es sich mit 'ausgegossenem Gift' und so weiter. Hierbei ist die Wortbedeutung im Begriff 'Asivisa' nach der Methode der linguistischen Ableitung zu verstehen. 'Uggatateja' bedeutet von lodernder Glut, oder ihre grausame Wildheit aufgrund der Hitze ihres eigenen Giftes. 'Dunnimmaddanavisa' bedeutet ein Gift, das durch Zaubersprüche und Heilmittel unbezwingbar ist. Bei 'vier Giftschlangen' hat das Wort 'iti' die Bedeutung von 'und so weiter'. Dadurch schließt es hier den verbleibenden kanonischen Text mit ein.

ආසීවිසෙසූති [Pg.326] ඉමෙ ආසීවිසා දට්ඨවිසා එවාති වෙදිතබ්බා. සරීරට්ඨකෙසුයෙවාති තෙන පුරිසෙන තෙසං කස්සචි අනිට්ඨස්ස අකතත්තා ආයුසෙසස්ස ච විජ්ජමානත්තා නං න දංසිංසූති දට්ඨබ්බං. පුච්ඡි යථාභූතං පවෙදෙතුකාමො. දුරුපට්ඨාහාති දුරුපට්ඨානා. සොත්ථිමග්ගොති සොත්ථිභාවස්ස උපායො.

Bezüglich 'unter den Giftschlangen': Es ist zu verstehen, dass diese Giftschlangen eben solche mit Beißgift sind. Bezüglich 'nur auf den Knochen des Körpers': Es ist so zu sehen, dass sie ihn nicht bissen, weil jener Mann ihnen kein Unheil angetan hatte und seine restliche Lebensspanne noch vorhanden war. Er fragte in dem Wunsch, die Dinge so zu verkünden, wie sie wirklich sind. 'Durupatthaha' bedeutet schwer zu pflegen. 'Der Weg des Wohlergehens' ist das Mittel zur Erlangung des Wohlergehens.

අන්තරචරොති අන්තරං චරො සුඛසත්තු විස්සාසඝාතී. තෙනාහ ‘‘වධකො’’ති. ඉදානි තාසං පෙසනෙ කාරණං දස්සෙතුං ‘‘පඨම’’න්තිආදි වුත්තං. අභිමුඛගතං විය අභිමුඛගතං. ඊදිසීපි හි වචොයුත්ති ලොකෙ නිරූපීයති සන්තියං පුරිසං ඨපෙතීති විය. තස්මා අභිමුඛගතන්ති අභිමුඛං තෙන සම්පත්තන්ති අත්ථො. වඞ්කසණ්ඨානං ඵලකං රුක්ඛමූලෙ ආගතාගතානං නිසීදනත්ථාය අත්ථතං.

'Dazwischengehender' bedeutet ein im Geheimen agierender Scheinfreund und Vertrauensbrecher. Deshalb heißt es: 'Mörder'. Um nun den Grund für deren Entsendung zu zeigen, wurde 'zuerst' usw. gesagt. 'Entgegengetreten' bedeutet wie einer, der direkt vor einem steht. Denn eine solche Redeweise ist in der Welt gebräuchlich, wie wenn man sagt: 'Er stellt den Mann vor das Vorhandene'. Daher bedeutet 'entgegengetreten', dass er direkt vor ihm angekommen ist. Ein krumm geformtes Holzbrett war am Fuße des Baumes ausgelegt, damit sich die Vorübergehenden darauf setzen konnten.

අරිත්තහත්ථො පුරිසො සන්තාරෙති එතායාති සන්තාරණී. ඔරිමතීරතො උත්තරණාය සෙතු උත්තරසෙතු. එකෙන ද්වීහි වා ගන්තබ්බො රුක්ඛමයො සෙතු රුක්ඛසෙතු. ජඞ්ඝසත්ථෙන ගමනයොග්ගො සෙතු ජඞ්ඝසෙතු. සකටෙන ගන්තුං සක්කුණෙය්‍යො සකටසෙතු. න ඛො එස බ්‍රාහ්මණො පරමත්ථතො. තදත්ථො පන එකදෙසෙන සම්භවතීති තථා වුත්තන්ති දස්සෙන්තො ‘‘එත්තකානං පච්චත්ථිකානං බාහිතත්තා’’ති ආහ. දෙසනන්ති උද්දෙසදෙසනං. විනිවත්තෙන්තොති පටිසංහරන්තො. න ලද්ධො වතාසීති න ලද්ධො වත ආසි.

'Santarani' ist das, womit ein Mann mit einem Ruder in der Hand andere übersetzt. Eine Brücke zum Überqueren vom diesseitigen Ufer ist eine Überquerungsbrücke. Eine aus Holz gefertigte Brücke, die von einem oder zweien begangen werden kann, ist eine Holzbrücke. Eine Brücke, die für Fußgänger begehbar ist, ist eine Fußgängerbrücke. Eine Brücke, die mit einem Wagen befahrbar ist, ist eine Wagenbrücke. Im absoluten Sinne ist dieser wahrlich kein Brahmana. Um jedoch zu zeigen, dass diese Bedeutung teilweise zutrifft, wurde es so ausgedrückt mit den Worten: 'Weil er so viele Widersacher vertrieben hat'. 'Verkündung' bezieht sich auf die grundlegende Darlegung. 'Zurückwendend' bedeutet zurückziehend. 'Na laddho vatasi' bedeutet: 'Wahrlich, er wurde nicht gefunden'.

රාජා විය කම්මං සත්තෙසු ඉස්සරියස්ස වත්තාපනතො. රාජා…පෙ… පුථුජ්ජනො වට්ටදුක්ඛසඞ්ඛාතාපරාධතාය. ඤාණපලායනෙනාති මහාභූතෙහි නිබ්බින්දිත්වා විරජ්ජිත්වා විමුච්චිතුකාමතාවසෙන උප්පන්නඤාණපලායනෙ මග්ගාධිගමසිද්ධෙනෙව ඤාණපලායනෙන. එවඤ්හෙත්ථ උපමාසංසන්දනං මත්ථකං පාපිතමෙව හොති.

Das Karma ist wie ein König, weil es Herrschaft über die Wesen ausübt. Ein König... usw... der Weltling wegen seiner Verfehlungen, die als das Leiden des Daseinskreislaufs bekannt sind. Mit 'Flucht durch Erkenntnis' meint man die Flucht durch Erkenntnis, die aus dem Wunsch entsteht, sich von den großen Elementen abzuwenden, sich zu enthaften und zu befreien; eine Flucht durch Erkenntnis, die eben durch das Erreichen des Pfades vollendet wird. Denn auf diese Weise wird hier der Vergleich der Gleichnisse zur Vollendung geführt.

යථෙව හීතිආදිනා එකදෙසනාසමුදායස්ස නිදස්සනං ආරද්ධං. යථාවුත්තවචනං අට්ඨකථාචරියානං වචනෙන සමත්ථෙති ‘‘පත්ථද්ධො භවතී’’තිආදිනා. තත්ථ කට්ඨමුඛෙන වාති වා-සද්දො උපමත්ථො. යථා කට්ඨමුඛෙන සප්පෙන දට්ඨො පත්ථද්ධො හොති, එවං පථවීධාතුප්පකොපෙන සො [Pg.327] කායො කට්ඨමුඛෙව හොති, කට්ඨමුඛගතො විය පත්ථද්ධො හොතීති අත්ථො. අථ වා වා-සද්දො අවධාරණත්ථො. සො ‘‘පථවීධාතුපකොපෙන වා’’ති එවං ආනෙත්වා සම්බන්ධිතබ්බො. අයඤ්හෙත්ථ අත්ථො – කට්ඨමුඛෙන දට්ඨොපි කායො පථවීධාතුප්පකොපෙනෙව පත්ථද්ධො හොති, තස්මා පථවීධාතුයා අවියුත්තො සො කායො සබ්බදා කට්ඨමුඛගතො විය හොතීති. වා-සද්දො වා අනියමත්ථො. තත්‍රායමත්ථො – කට්ඨමුඛෙන දට්ඨො කායො පත්ථද්ධො හොති වා, න වා මන්තාගදවසෙන. පථවීධාතුප්පකොපෙන පන මන්තාගදරහිතො සො කායො කට්ඨමුඛගතො විය හොති එකන්තපත්ථද්ධොති. තත්ථ කායොති පකතිකායො. පූතිකොති කුථිතො. සන්තත්තොති සබ්බසො තත්තො මහාදාහප්පත්තො. සඤ්ඡින්නොති සබ්බසො ඡින්නො චුණ්ණවිචුණ්ණභූතො. යදා කායො පත්ථද්ධාදිභාවප්පත්තො හොති, තදා පුරිසො කට්ඨමුඛාදිසප්පස්ස මුඛෙ වත්තමානො විය හොතීති අත්ථො.

Mit 'Denn so wie...' usw. wird die Veranschaulichung der Gesamtheit dieses Teils der Lehre begonnen. Er bestätigt die zuvor getroffene Aussage durch die Worte der Lehrer des Kommentars, beginnend mit 'er wird starr' usw. Dabei hat das Wort 'va' in 'oder durch ein Holzmaul' die Bedeutung eines Vergleichs. Die Bedeutung ist: Wie jemand, der von einer 'Holzmaul'-Schlange gebissen wurde, starr wird, so wird dieser Körper durch den Aufruhr des Erdelements wie ein Holzmaul, d. h. er wird starr, als ob er in den Zustand eines 'Holzmauls' geraten wäre. Oder aber das Wort 'va' hat eine hervorhebende Bedeutung. Es ist so zu verbinden, indem man es auf 'oder durch den Aufruhr des Erdelements' bezieht. Dies ist hier die Bedeutung: Selbst wenn er von einem 'Holzmaul' gebissen wird, wird der Körper eben nur durch den Aufruhr des Erdelements starr; daher ist dieser Körper, der niemals vom Erdelement getrennt ist, immer so, als ob er in den Zustand des 'Holzmauls' geraten wäre. Oder das Wort 'va' hat eine unbestimmte Bedeutung. Dabei ist dies die Bedeutung: Ein von einem 'Holzmaul' gebissener Körper wird entweder starr oder, aufgrund von Zaubersprüchen und Heilmitteln, eben nicht. Doch durch den Aufruhr des Erdelements wird dieser Körper, der frei von Zaubersprüchen und Heilmitteln ist, wie in den Zustand des 'Holzmauls' geraten, nämlich absolut starr. Dabei bedeutet 'Körper' der natürliche physische Körper. 'Putiko' bedeutet verwest. 'Santatto' bedeutet völlig heiß, in den Zustand großer Hitze geraten. 'Sanchinno' bedeutet gänzlich zerschnitten, in Stücke zerfallen und pulverisiert. Die Bedeutung ist: Wenn der Körper in den Zustand der Starrheit usw. gerät, dann ist der Mensch gleichsam im Maul einer 'Holzmaul'-Schlange oder einer anderen Giftschlange gefangen.

විසෙසතොති කට්ඨමුඛාදිවිසෙසතො ච පථවීආදිවිසෙසතො ච. අනත්ථග්ගහණතොතිආදි අචෙතනෙසුපි භූතෙසු සචෙතනෙසු විය අනත්ථාදීනං පච්චක්ඛතාය නිබ්බෙදජනනත්ථං ආරද්ධං. තත්ථ ආසයතොති පවත්තිට්ඨානතො. එතෙසන්ති මහාභූතානං. සදිසතාති වම්මිකාසයසුසිරගහනසඞ්කාරට්ඨානාසයතාය ච සදිසතා.

'Spezifisch' bezieht sich sowohl auf den Unterschied der 'Holzmaul'-Schlange usw. als auch auf den Unterschied des Erdelements usw. Die Passage beginnend mit 'wegen des Erfassens des Unheils' usw. wurde unternommen, um Ernüchterung zu erzeugen, indem das Unheil selbst in den geistlosen Elementen ebenso unmittelbar erfahren wird wie in geistbegabten Wesen. Dabei bedeutet 'nach dem Wohnort' nach dem Ort des Auftretens. 'Dieser' bezieht sich auf die großen Elemente. Die 'Ähnlichkeit' besteht darin, dass ihr Wohnort dem Wohnort in einem Ameisenhügel, in Höhlungen, im Dickicht und auf Müllhaufen gleicht.

පච්චත්තලක්ඛණවසෙනාති විසුං විසුං ලක්ඛණවසෙන. පථවීආදීනං කක්ඛළභාවාදි, තංසමඞ්ගිනො පුග්ගලස්ස කක්ඛළභාවාපාදනාදිනා විකාරුප්පාදනතො විසවෙගවිකාරතො සදිසතා වෙදිතබ්බා.

'Gemäß ihren individuellen Merkmalen' bedeutet gemäß ihren jeweils unterschiedlichen Merkmalen. Die Ähnlichkeit mit der Wirkung von Gift ist darin zu sehen, dass die Härte usw. der Erde und der anderen Elemente eine Veränderung hervorruft, indem sie beispielsweise der Person, die mit ihnen ausgestattet ist, Härte verleiht.

අනත්ථාති බ්‍යසනා. බ්‍යාධින්ති කුට්ඨාදිබ්‍යාධිං. භවෙ ජාතාභිනන්දිනොති භවෙසු ජාතියා අභිනන්දනසීලා. පඤ්චවොකාරෙ හි ජාතියා අභිනන්දනා නාම මහාභූතාභිනන්දනා එව.

'Unheil' bedeutet Verderben. 'Krankheit' bezieht sich auf Krankheiten wie Aussatz usw. 'Die sich über die Geburt im Dasein freuen' sind jene, deren Natur es ist, sich über die Geburt in den verschiedenen Daseinsbereichen zu freuen. Denn im Fünf-Bestandteile-Dasein ist die Freude an der Geburt wahrlich nichts anderes als die Freude an den großen Elementen.

දුරුපට්ඨානතරානීති දුප්පටිකාරතරානි. දුරාසදාති දුරුපසඞ්කමනා. ‘‘උපට්ඨාමී’’ති උපසඞ්කමිතුං න සක්කොන්ති. පරිජානාම කම්මනාමානි, උපකාරා නාම නත්ථි. අනන්තදොසූපද්දවතොති අපරිමාණදොසූපද්දවහෙතුතො. එකපක්ඛලන්ති එකදුක්ඛං.

'Noch schwerer zu pflegen' bedeutet noch schwerer zu behandeln. 'Schwer zugänglich' bedeutet schwer anzunähern. Mit den Worten 'Ich diene' können sie sich nicht nähern. Wir kennen nur ihre Namen durch ihre Tätigkeiten; eine tatsächliche Hilfe gibt es jedoch nicht. 'Wegen unendlicher Fehler und Heimsuchungen' bedeutet aufgrund von unermesslichen Fehlern und Plagen. 'Ekapakkhala' bedeutet ein einziges Leiden.

රූපක්ඛන්ධො [Pg.328] භිජ්ජමානො චත්තාරො අරූපක්ඛන්ධෙ ගහෙත්වාව භිජ්ජති අරූපක්ඛන්ධානං එකනිරොධත්තා. වත්ථුරූපම්පි ගහෙත්වාව භිජ්ජන්ති පඤ්චවොකාරෙ අරූපක්ඛන්ධෙසු භින්නෙසු රූපක්ඛන්ධස්ස අවට්ඨානාභාවතො. එත්තාවතාති ලොභුප්පාදනමත්තෙන. පඤ්ඤා නාම අත්තභාවෙ උත්තමඞ්ගං පඤ්ඤුත්තරත්තා කුසලධම්මානං, සති ච කිලෙසුප්පත්තියං පඤ්ඤාය අනුප්පජ්ජනතො වුත්තං – ‘‘එත්තාවතා පඤ්ඤාසීසං පතිතං නාම හොතී’’ති. යොනියො උපනෙති තදුපගස්ස කම්මපච්චයස්ස භාවෙ. ‘‘ජාතිභයං, ජරාභයං, මරණභයං, චොරභය’’න්තිආදිනා ආගතානි පඤ්චවීසති මහාභයානි, ‘‘හත්ථම්පි ඡින්දතී’’තිආදිනා ආගතානි ද්වත්තිංස කම්මකාරණානි ආගතානෙව හොන්ති කාරණස්ස සමවට්ඨිතත්තා. නන්දීරාගො සඞ්ඛාරක්ඛන්ධොති සඞ්ඛාරක්ඛන්ධපරියාපන්නත්තා වුත්තං.

Wenn die Formgruppe zerfällt, zerfällt sie, indem sie die vier formlosen Gruppen mit sich reißt, da die formlosen Gruppen ein und dasselbe Erlöschen teilen. Sie zerfallen auch, indem sie die stoffliche Grundlage mit sich reißen, da im Fünf-Bestandteile-Dasein nach dem Zerfall der formlosen Gruppen die Formgruppe keinen Bestand mehr hat. 'In diesem Maße' bedeutet allein durch das Entstehen von Gier. Da die Weisheit das edelste Glied im individuellen Dasein ist, weil die heilsamen Geisteszustände durch die Weisheit übertroffen werden, und weil Weisheit nicht entsteht, wenn Befleckungen aufkommen, wurde gesagt: 'In diesem Maße gilt das Haupt der Weisheit als abgeschlagen'. Sie führt zu den Geburtsstätten, wenn die entsprechende Kamma-Bedingung vorliegt. Die fünfundzwanzig großen Gefahren, die mit den Worten 'Gefahr der Geburt, danger of aging, Gefahr des Todes, Gefahr durch Diebe' usw. überliefert sind, und die zweiunddreißig Arten von Kamma-Folterungen, die mit 'man hackt ihm auch die Hand ab' usw. überliefert sind, treten unweigerlich ein, da die Ursache dafür gegeben ist. Bezüglich 'Lust und Begierde': Es wird als 'die Gruppe der Geistesformationen' bezeichnet, weil es in der Gruppe der Geistesformationen inbegriffen ist.

පාළියංයෙව ආගතා ‘‘චක්ඛුතො චෙපි නං, භික්ඛවෙ’’තිආදිනා. කිඤ්චි අලභිත්වාති තස්මිං සුඤ්ඤගාමෙ චොරානං ගය්හූපගස්ස අලාභවචනෙනෙව තස්ස පුරිසස්ස අත්තනො පටිසරණස්ස අලාභො වුත්තො එව හොතීති න උද්ධටො, පුරිසට්ඨානියො භික්ඛු, චොරා පන බාහිරායතනට්ඨානියා. අභිනිවිසිත්වාති විපස්සනාභිනිවෙසං කත්වා. අජ්ඣත්තිකායතනවසෙන දෙසනාය ආගතත්තා වුත්තං ‘‘උපාදාරූපකම්මට්ඨානවසෙනා’’ති.

Dies ist im Pāli-Text selbst überliefert mit den Worten: „Selbst vom Auge her, ihr Mönche, [wird er geplagt]“ usw. „Nichts erhaltend“ (kiñci alabhitvā): Durch die Aussage, dass die Räuber in jenem leeren Dorf nichts Brauchbares zu fassen bekamen, ist bereits gesagt, dass dieser Mann keine Zuflucht für sich fand; daher wird es nicht separat aufgeführt. Der Mann entspricht dem Mönch, die Räuber hingegen entsprechen den äußeren Sinnesbereichen (bāhirāyatana). „Sich hineinbegebend“ (abhinivisitvā) bedeutet, dass er eine Ausrichtung auf die Einsicht (vipassanā) vornahm. Weil die Lehrverkündigung im Hinblick auf die inneren Sinnesbereiche erfolgte, wurde gesagt: „mittels des Meditationsobjekts der abgeleiteten Materie“ (upādārūpakammaṭṭhāna).

බාහිරානන්ති බාහිරායතනානං. පඤ්ච කිච්චානීති චොරෙහි තදා කාතබ්බානි පඤ්ච කිච්චානි. හත්ථසාරන්ති අත්තනො සන්තකෙ හත්ථෙහි ගහෙතබ්බසාරභණ්ඩං. පාතනාදිවසෙන හත්ථපරාමාසං කරොන්ති. පහාරඨානෙති පහටට්ඨානෙ. ඨානසො තස්මිං එව ඛණෙති වදන්ති. අත්තනො සුඛාවහං කුසලධම්මං පහාය දුක්ඛාවහෙන අකුසලෙන සමඞ්ගිතා සුඛාවහං භණ්ඩං පහාය බහි නික්ඛමනං වියාති වුත්තං සුඛනිස්සයත්තා තස්ස. හත්ථපරා…පෙ… ආපජ්ජනකාලො ගුණසරීරස්ස තදා පමාදෙන බාධිතත්තා. පහාර…පෙ… කාලො තතො දළ්හතරං ගුණසරීරස්ස බාධිතත්තා. පහාරං…පෙ… අස්සමණකාලො ගුණසරීරස්ස මරණප්පත්තිසදිසත්තා. අවසෙසජනස්ස දාසපරිභොගෙන පරිභුඤ්ජිතබ්බතා අඤ්ඤථත්තප්පත්තිගිහිභාවාපත්තියා නිදස්සනභාවෙන වුත්තා. යං ‘‘ඡසු ද්වාරෙසු ආරම්මණෙ ආපාථගතෙ’’ති වුත්තං, තමෙව ආරම්මණං නිස්සාය සම්පරායිකො දුක්ඛක්ඛන්ධො වෙදිතබ්බොති යොජනා.

„Der äußeren“ (bāhirānaṃ) bedeutet: der äußeren Sinnesbereiche. „Fünf Verrichtungen“ (pañca kiccāni) sind die fünf Taten, die damals von den Räubern auszuführen waren. „Handhabbares Gut“ (hatthasāra) bedeutet das wertvolle Gut aus dem eigenen Besitz, das man mit den Händen greifen kann. Sie betasten es mit den Händen, indem sie es zu Boden werfen usw. „Am Ort des Schlags“ (pahāraṭhāne) bedeutet am getroffenen Ort. „Auf der Stelle“ (ṭhānaso) sagt man für „in genau diesem Augenblick“. Dass man den heilsamen Zustand (kusaladhamma), der einem selbst Glück bringt, aufgibt und mit dem unheilsamen, der Leiden bringt, verbunden ist, ist wie das Hinausgehen, nachdem man ein glückbringendes Gut zurückgelassen hat; dies wird so gesagt, weil jener [heilsame Zustand] die Grundlage des Glücks ist. Die Zeit des Betastens mit der Hand (hatthaparā…pe…) ist [die Zeit der Beeinträchtigung] des Tugendkörpers (guṇasarīra), da er zu jener Zeit durch Unachtsamkeit (pamāda) beeinträchtigt ist. Die Zeit des Schlagens (pahāra…pe…) ist eine noch stärkere Beeinträchtigung des Tugendkörpers als jene. Der Schlag selbst (pahāra…pe…) ist die Zeit des Nicht-Mönchseins, was dem Tod des Tugendkörpers gleichkommt. Dass er von den übrigen Menschen wie ein Sklave benutzt werden muss, wird als Veranschaulichung dafür gesagt, dass er sich verändert und wieder zum Laienstand (gihibhāva) zurückkehrt. Was mit den Worten „wenn an den sechs Toren ein Objekt in den Wahrnehmungsbereich tritt“ gesagt wurde – eben auf dieses Objekt gestützt ist die zukünftige Anhäufung des Leidens (dukkhandha) zu verstehen; so ist die Verknüpfung (yojanā).

රූපාදීනීති [Pg.329] රූපසද්දගන්ධරසානි. තෙසන්ති යථාවුත්තභූතුපාදාරූපානං. ලහුතාදිවසෙනාති තෙසං ලහුතාදිවසෙන. දුරුත්තරණට්ඨොති උත්තරිතුං අසක්කුණෙය්‍යභාවො ඔඝට්ඨො. වුත්තනයෙනාති ‘‘සම්පයුත්තා වෙදනා වෙදනාක්ඛන්ධො’’තිආදිනා වුත්තනයෙන. චතුමහාභූතාදීහීති ආදිසද්දෙන උපාදානක්ඛන්ධාදීනං ගහණං. චිත්තකිරියදස්සනත්ථන්ති චිත්තපයොගදස්සනත්ථං. වුත්තවායාමමෙවාති ‘‘සම්මාවායාමො’’ති යො අරියමග්ගෙ වුත්තො. භද්දෙකරත්තාදීනීති ‘‘අජ්ජෙව කිච්චං ආතප්ප’’න්තිආදිනා (ම. නි. 3.272, 275, 276) වුත්තානි භද්දෙකරත්තසුත්තාදීනි.

„Formen usw.“ (rūpādīni) bedeutet Formen, Töne, Düfte und Geschmäcker. „Dieser“ (tesaṃ) bezieht sich auf die besagten Hauptelemente und die abgeleitete Materie. „Durch Leichtigkeit usw.“ (lahutādivasena) bedeutet durch deren Leichtigkeit usw. „Die Bedeutung des schwer zu Überquerenden“ (duruttaraṇaṭṭho) ist die Bedeutung der Flut (ogha), nämlich die Unfähigkeit, sie zu überqueren. „In der besagten Weise“ (vuttanayena) bedeutet in der Weise, wie es mit den Worten „das verbundene Gefühl ist die Gefühlskategorie“ usw. gesagt wurde. „Durch die vier großen Elemente usw.“ (catumahābhūtādīhi) – mit dem Wort „und so weiter“ (ādi) ist das Erfassen der Daseinsgruppen der Aneignung (upādānakkhandha) gemeint. „Um das Wirken des Geistes aufzuzeigen“ (cittakiriyadassanatthaṃ) bedeutet, um das Bemühen des Geistes (cittapayoga) aufzuzeigen. „Eben die besagte Anstrengung“ (vuttavāyāmameva) bezieht sich auf die „rechte Anstrengung“ (sammāvāyāmo), die auf dem edlen Pfad gelehrt wird. „Die Bhaddekaratta[-Suttas] usw.“ (bhaddekarattādīni) bezieht sich auf die Bhaddekaratta-Lehrreden usw., die mit den Worten „Heute selbst ist die Anstrengung zu leisten“ (M. III, S. 272, 275, 276) gelehrt werden.

කුණ්ඨපාදොති ඡින්නපාදොව හුත්වා ගතිවිකලො. මානසං බන්ධතීති තස්මිං චිත්තෙ කිච්චං නිබන්ධති. ‘‘අයං අරියමග්ගො මය්හං ඔඝුත්තරනුපායො’’ති තත්ථ චිත්තස්ස සන්නිට්ඨානං පුන තත්ථ පවත්තනං වීරියාරම්භො චිත්තබන්ධනං.

„Mit verstümmeltem Fuß“ (kuṇṭhapādo) bedeutet, dass er wie einer mit abgeschnittenem Fuß in seiner Fortbewegung beeinträchtigt ist. „Er bindet den Geist“ (mānasaṃ bandhati) bedeutet, er knüpft das Werk an diesen Geist. Die Entschlossenheit des Geistes darauf: „Dieser edle Pfad ist mein Mittel zur Überquerung der Flut“, das wiederholte Verweilen darin sowie der Beginn der Tatkraft (vīriyārambha) ist das Binden des Geistes.

තස්ස නාමරූපස්ස ඉමෙ නන්දීරාගාදයො තණ්හාවිජ්ජාදයොති කත්වා පච්චයො ධම්මායතනෙකදෙසො. අරියමග්ගනිබ්බානතණ්හාවජ්ජො ඉධ ධම්මායතනෙකදෙසොති ච. සොළසහාකාරෙහීති පීළනාදීහි සොළසහි ආකාරෙහි. සතිපට්ඨානවිභඞ්ගෙ ආගතනයෙන සට්ඨිනයසහස්සෙහි. දෙසනාපරියොසානෙ…පෙ… පතිට්ඨහිංසූති විපඤ්චිතඤ්ඤූ එවෙත්ථ ගහණවසෙන අධිගතවිසෙසා පරිච්ඡින්දිතා. තෙ හි තදා ධම්මපටිග්ගාහකභාවෙන සත්ථු සන්තිකෙ සන්නිසින්නා. උග්ඝටිතඤ්ඤූනං පන නෙය්‍යානඤ්ච විසෙසාධිගමො අට්ඨකථායං න රුළ්හොති ඉධ න ගහිතොති.

Für dieses Geist-und-Körper (nāmarūpa) sind diese [Faktoren] wie Entzücken und Begehren (nandīrāga) sowie Begehren und Unwissenheit (taṇhāvijjā) usw. die Bedingung; daher bilden sie einen Teilbereich des Denkobjekt-Bereichs (dhammāyatana). Und unter Ausschluss des edlen Pfades, des Nibbāna und des Begehrens [nach diesen] ist hier der Teilbereich des Denkobjekt-Bereichs gemeint. „In sechzehnfacher Weise“ (soḷasahākārehi) bedeutet in sechzehn Aspekten wie Bedrängung (pīḷana) usw. In sechzigtausend Methoden gemäß der im Satipaṭṭhāna-Vibhaṅga überlieferten Weise. „Am Ende der Lehrverkündigung… festigten sie sich“: Hier sind durch die Erfassung nur jene, die durch ausführliche Erklärung erkennen (vipañcitaññū), hinsichtlich ihres erlangten Fortschritts bestimmt. Sie saßen nämlich damals in der Gegenwart des Meisters als Empfänger des Dhamma zusammen. Der besondere Erkenntnisgewinn der Schnellerkennenden (ugghaṭitaññū) und der zu Führenden (neyya) ist jedoch im Kommentar nicht überliefert und wurde daher hier nicht aufgenommen.

ආසීවිසොපමසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Āsīvisopama-Sutta ist beendet.

2. රථොපමසුත්තවණ්ණනා

2. Die Erklärung des Rathopama-Sutta

239. සුසංවුතින්ද්‍රියස්ස භොජනෙ මත්තඤ්ඤුනො සතස්ස සම්පජානස්ස විහරතො කිලෙසනිමිත්තං දුක්ඛං අනවසරන්ති සුඛසොමනස්සබහුලතා වුත්තා. යවති තෙන ඵලං මිස්සිතං විය හොතීති යොනි, එකන්තිකං කාරණං. අස්සාති භික්ඛුනො. පරිපුණ්ණන්ති අවිකලං. අනවසෙසං ආසවෙ ඛෙපෙතීති ආසවක්ඛයො, අග්ගමග්ගො. යං යන්ති දන්ධං මජ්ඣං ජවොති ජවාදීසු යං යං ගමනං. රක්ඛණත්ථායාති කිලෙසචොරෙහි රක්ඛණත්ථාය[Pg.330]. වෙගනිග්ගහණත්ථායාති කිලෙසහෙතුකස්ස ඉන්ද්‍රියවෙගස්ස නිග්ගණ්හනත්ථාය. නිබ්බිසෙවනත්ථායාති විසෙවනස්ස විප්ඵන්දිතස්ස නිරොධනාය. කිලෙසූපසමත්ථායාති කිලෙසානං උපරූපරි සමනත්ථාය වූපසමනත්ථාය.

239. Für den, dessen Sinne wohlgezügelt sind, der das Maﬂ beim Essen kennt, der achtsam und wissensklar verweilt, dringt das durch die Befleckungen (kilesa) bedingte Leiden nicht ein; damit ist die Fülle an Glück und Freude (sukhasomanassabahulatā) ausgedrückt. „Quelle“ (yoni) ist die ausschließliche Ursache, weil dadurch die Frucht gleichsam mit ihr verbunden ist. „Sein“ (assa) bedeutet: des Mönchs. „Vollkommen“ (paripuṇṇa) bedeutet: fehlerfrei und vollständig. „Die Triebe restlos versiegen lassen“ (āsavakkhayo) ist die Zerstörung der Triebe, der höchste Pfad (aggamagga). „Welche [Fortbewegung] auch immer“ (yaṃ yaṃ) bezieht sich auf die jeweilige Bewegung unter den Arten wie langsam, mittelschnell und schnell. „Zum Schutze“ (rakkhaṇatthāya) bedeutet: zum Schutz vor den Dieben der Befleckungen (kilesacora). „Um den Drang zu zügeln“ (veganiggahaṇatthāya) bedeutet: um den durch die Befleckungen bedingten Drang der Sinne zu zügeln. „Um das Abschweifen zu beenden“ (nibbisevanatthāya) bedeutet: zur Beendigung des Abschweifens und der Unruhe (vipphandita). „Zur Beruhigung der Befleckungen“ (kilesūpasamatthāya) bedeutet: zur fortschreitenden Stillung und vollständigen Beruhigung der Befleckungen.

සමණරති නාම සමථවිපස්සනාමග්ගඵලසුඛානි. දන්තානම්පි සින්ධවානං සාරථිනො පයොගෙන සියා කාචි විසෙවනමත්තාති තදභාවං දස්සෙන්තො ‘‘නිබ්බිසෙවනෙ කත්වා පෙසෙන්තො’’ති වුත්තං. ඤාණං ගච්ඡතීති අසඞ්ගමනං පවත්තති පගෙව ඉන්ද්‍රියභාවනාය කතත්තා, කිලෙසනිග්ගහස්ස සුඛෙනෙව සිද්ධත්තා. දායකස්ස අජ්ඣාසයො වසො උළාරො ලාමකො. දෙය්‍යධම්මස්ස පමාණං වසො අප්පකං බහුකඤ්ච.

Die „mönchische Freude“ (samaṇarati) ist das Glück von Geistesruhe (samatha), Einsicht (vipassanā), Pfad (magga) und Frucht (phala). Selbst bei gezähmten Sindh-Pferden könnte durch das Einwirken des Wagenlenkers eine gewisse Unruhe auftreten; um das Freisein davon aufzuzeigen, wurde gesagt: „indem er sie frei von Abschweifung losschickt“. „Es gelangt zur Erkenntnis“ (ñāṇaṃ gacchati) bedeutet, dass sich ein ungehindertes Fortschreiten vollzieht, weil die Entfaltung der Fähigkeiten (indriyabhāvanā) bereits im Voraus vollzogen wurde, da die Bezähmung der Befleckungen mühelos erreicht ist. „Unter dem Einfluss der Gesinnung des Spenders“ (dāyakassa ajjhāsayo vaso) bedeutet: edel oder gering. „Unter dem Einfluss des Maßes der Gabe“ (deyyadhammassa pamāṇaṃ vaso) bedeutet: wenig oder viel.

මහාමණ්ඩපට්ඨානං නාම ලොහපාසාදස්ස පුරතො එව මහාභික්ඛුසඞ්ඝස්ස සන්නිපාතකාලෙ තෙසං පහොනකවසෙන මහාමණ්ඩපස්ස කත්තබ්බට්ඨානං. ගහණමානන්ති පරිවිසගහණභාජනං.

Der „Ort der großen Halle“ (mahāmaṇḍapaṭṭhāna) ist des Platzes direkt vor dem Kupferpalast (lohapāsāda), der errichtet werden musste, um der großen Mönchsgemeinschaft zur Zeit ihrer Versammlung ausreichend Platz zu bieten. „Gahaṇamānana“ bedeutet das Gefäß zum Empfangen der Speisen beim Austeilen.

පකතියා භත්තකාරකිච්චෙ අධිගතො උපට්ඨාකුපාසකො. මුදුසමඛරසඤ්ඤිතෙහි, දහනපචනභජ්ජනසඤ්ඤිතෙහි වා තීහි පාකෙහි.

Der dienende Laienanhänger (upāsaka), der natürlicherweise mit der Aufgabe des Speisekochens betraut ist. Mit den drei Arten des Garens, die als weich, mittel und hart, oder als Sengen, Kochen und Rösten bezeichnet werden.

පරිසොධෙත්වාති රඤ්ඤො අනුච්ඡවිකභාවං පරිසොධෙත්වා. භූමියං ඡඩ්ඩෙසි ‘‘භික්ඛූනං අදත්වා මයා මුඛෙ පක්ඛිත්ත’’න්ති. මුඛෙන ගණ්හි තස්ස නිද්දොසභාවං දස්සෙතුං. මත්තං ජානාපෙතුං පමජ්ජි. ‘‘ත්වං කුතො ආගතො’’ති පුච්ඡනෙ පමාදං ආපජ්ජි. අනුභාගොති අවසිට්ඨභාගො. ඉදමත්ථියන්ති ඉදං පයොජනං. ඉතරන්ති පාළියං අනාගතම්පි ආහාරෙ පමාණජානනං.

„Gereinigt habend“ (parisodhetvā) bedeutet: nachdem er die Angemessenheit für den König geprüft und gereinigt hatte. Er warf es auf die Erde [mit dem Gedanken]: „Ohne es den Mönchen gegeben zu haben, habe ich es mir in den Mund gesteckt.“ Er nahm es mit dem Mund auf, um dessen Makellosigkeit aufzuzeigen. Er war unachtsam darin, das rechte Maß zu vermitteln. Bei der Frage „Woher bist du gekommen?“ verfiel er in Unachtsamkeit. „Anteil“ (anubhāgo) bedeutet der verbleibende Teil. „Zweckdienlich“ (idamatthiya) bedeutet dieser Zweck. „Das andere“ (itara) bezieht sich auf das Erkennen des Maßes beim Essen, selbst wenn es im Pāli-Text nicht direkt vorkommt.

සයනං සෙය්‍යා, කාමභොගීනං සෙය්‍යා කාමභොගිසෙය්‍යා. දක්ඛිණපස්සෙන සයානො නාම නත්ථි දක්ඛිණහත්ථෙන කාතබ්බකිච්චකරණතො. තෙජුස්සදත්තාති ඉදං අනුත්‍රාසස්සෙව සීහස්ස සයනන්ති දස්සෙතුං වුත්තං. ද්වෙ පුරිමපාදෙ එකස්මිං, පච්ඡිමපාදෙ එකස්මිං ඨානෙ ඨපෙත්වාති හි ඉදං පාදානං අවික්ඛිත්තභාවකරණදස්සනං.

Liegen (sayana) bedeutet das Lager (seyyā). Das Lager der Sinnesgenießer ist das Lager der Sinnesgenießer. Auf der rechten Seite liegend gibt es nicht [zum Arbeiten], weil die zu verrichtenden Arbeiten mit der rechten Hand ausgeführt werden. „Wegen des Übermaßes an Feuerenergie“ (tejussadattā) wurde gesagt, um zu zeigen, dass dies das Lager des furchtlosen Löwen ist. Die beiden Vorderpfoten an einer Stelle und die Hinterpfoten an einer Stelle aufzusetzen, dient nämlich dazu, das ordentliche Aufeinanderlegen der Füße aufzuzeigen.

චතුත්ථජ්ඣානසෙය්‍යාති චතුත්ථජ්ඣානිකං ඵලසමාපත්තිං වදති. යෙභුය්‍යෙන හි තථාගතා ඵලසමාපත්තිං සමාපජ්ජිත්වාව සයන්ති. සා ච නෙසං චතුත්ථජ්ඣානතො වුට්ඨාය, කිලෙසපරිනිබ්බානස්ස ච කතත්තාති වදන්ති[Pg.331]. ඉධ සීහසෙය්‍යා ආගතා පාදං අච්චාධාය පුබ්බෙනාපරං අජහිතසංලක්ඛණා සෙය්‍යාති කත්වා. තෙනාහ ‘‘අයං හී’’තිආදි. එවන්ති ‘‘දක්ඛිණෙන පස්සෙනා’’තිආදිනා වුත්තාකාරෙන සෙය්‍යං කප්පෙති.

Mit „Liegen des vierten Jhana“ (catutthajjhānaseyyā) ist die Frucht-Erreichung (phalasamāpatti) des vierten Jhana gemeint. Denn meistens ruhen die Tathāgatas, nachdem sie in die Frucht-Erreichung eingetreten sind. Und man sagt, dies geschehe nach dem Aufstehen aus dem vierten Jhana und weil das völlige Erlöschen der Befleckungen (kilesaparinibbāna) vollbracht ist. Hier wird das Löwenliegen (sīhaseyyā) angeführt, indem man einen Fuß über den anderen legt, was als ein Liegen ohne Aufgeben der Achtsamkeit (bzw. des klaren Gewahrseins von Vorher und Nachher) verstanden wird. Deshalb heißt es: „Diese wahrlich...“ usw. Mit „so“ ist gemeint, dass er sich auf die Weise bettet, wie es mit „auf der rechten Seite“ usw. beschrieben ist.

කථං නිද්දායන්තො සතො සම්පජානො හොති? භවඞ්ගචිත්තෙන හි නිද්දූපගමනන්ති අධිප්පායො. අප්පහානෙනාති තදධිමුත්තතාය තදප්පහානං දට්ඨබ්බං. තථා තෙසු නිද්දොක්කමනස්ස ආදිපරියොසානෙසු අජහිතසතිසම්පජඤ්ඤං හොති. තෙනාහ – ‘‘නිද්දං ඔක්කමන්තොපි සතො සම්පජානො හොතී’’ති. එතං පනාති ‘‘නිද්දං ඔක්කමන්තොපි සතො සම්පජානො හොතී’’ති වුත්තනයං වදති. ඤාණධාතුකන්ති න රොචයිංසූති නිද්දොක්කමනෙපි ජාගරණෙ පවත්තඤාණසභාවමෙවාති න රොචයිංසු පොරාණා. නිරන්තරං භවඞ්ගචිත්තෙසු වත්තමානෙසු සතිසම්පජඤ්ඤාසම්භවොති අධිප්පායො. පුරිමස්මිඤ්හි නයෙ සතිසම්පජඤ්ඤස්ස අසංවරො, න භවඞ්ගස්ස. ඉන්ද්‍රියසංවරො, භොජනෙ මත්තඤ්ඤුතා, ජාගරියානුයොගොති ඉමෙහි තිවඞ්ගිකා, නිමිත්තානුබ්‍යඤ්ජනපරිවජ්ජනාදි සබ්බං විපස්සනාපක්ඛිකමෙවාති අධිප්පායො.

Wie ist jemand, der schläft, achtsam und klar wissend? Gemeint ist nämlich das Eingehen in den Schlaf mittels des Lebenskontinuum-Bewusstseins (bhavaṅgacitta). Mit „durch Nicht-Aufgeben“ ist zu verstehen, dass dies aufgrund der Hingabe daran nicht aufgegeben wird. Ebenso bleibt am Anfang und am Ende dieses Einschlafens die Achtsamkeit und das klare Wissen unaufgegeben. Deshalb heißt es: „Auch beim Einschlafen ist er achtsam und klar wissend.“ Mit „dieses aber“ wird die dargelegte Weise ausgedrückt: „Auch beim Einschlafen ist er achtsam und klar wissend.“ „Dass es aus dem Element des Erkennens (ñāṇadhātuka) bestehe, billigten sie nicht“: Die Alten billigten es nicht, dass selbst beim Einschlafen dieselbe Natur des Erkennens fortbesteht wie im Wachzustand. Gemeint ist, dass kein Entstehen von Achtsamkeit und klarem Wissen möglich ist, während die bhavaṅga-Bewusstseine ununterbrochen ablaufen. Denn in der ersten Methode bezieht sich das Nicht-Zügeln auf Achtsamkeit und klares Wissen, nicht auf das bhavaṅga. Zügelung der Sinne, Mäßigung beim Essen und Hingabe an die Wachsamkeit – diese dreigliedrige Praxis samt der Vermeidung von äußeren Merkmalen und Details (nimittānubyañjana) gehört ganz zur Seite der Einsicht (vipassanā), so ist die Bedeutung.

තානෙවාති විපස්සනාක්ඛණෙ පවත්තානි ඉන්ද්‍රියාදීනි. යාව අරහත්තා දෙසනා විත්ථාරතො කථෙතබ්බා. පාළියං පන ‘‘යොනි චස්ස ආරද්ධා හොති ආසවානං ඛයායා’’ති සඞ්ඛෙපෙන කථිතා.

Mit „ebendiese“ (tāneva) sind die Fähigkeiten (indriya) usw. gemeint, die im Moment der Einsicht (vipassanā) wirksam sind. Die Lehrrede sollte ausführlich bis zur Erlangung der Arhatschaft dargelegt werden. Im kanonischen Text (pāḷi) jedoch ist sie kurz gefasst mit den Worten wiedergegeben: „und sein Weg ist begonnen zur Versiegung der Triebe (āsava)“.

රථොපමසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Rathopama-Sutta (Gleichnis vom Wagen) ist abgeschlossen.

3. කුම්මොපමසුත්තවණ්ණනා

3. Erklärung des Kummopama-Sutta (Gleichnis von der Schildkröte)

240. අට්ඨිකුම්මොති පිට්ඨියං තිඛිණට්ඨිකො කුම්මො. තන්තිබන්ධොති බ්‍යාවටො. සමුග්ගෙ විය අත්තනො කපාලෙ පක්ඛිපිත්වා. සමොදහන්තො සම්මා ඔදහන්තො අජ්ඣත්තමෙව දහන්තො. ආරම්මණකපාලෙති ආරම්මණකටාහෙ. සමොදහන්තොති දිට්ඨමත්තස්සෙව ච ගහණතො මනොවිතක්කෙ තත්ථෙව සම්මදෙව ඔදහන්තො. තඤ්හි විසයවසෙන පවත්තිතුං අදෙන්තො. පඤ්ච ධම්මෙති ‘‘කාලෙන වක්ඛාමී’’තිආදිනා (පරි. 362) වුච්චමානෙ.

240. Mit „Knochenschildkröte“ (aṭṭhikummo) ist eine Schildkröte mit scharfen Knochenplatten auf dem Rücken gemeint. „An Saiten gebunden“ (tantibandho) bedeutet beschäftigt. „Wie in einem Kästchen in den eigenen Panzer hineinziehend“. „Hineinlegend“ (samodahanto) bedeutet richtig hineinlegend, d. h. ganz nach innen gerichtet. „Im Objekt-Panzer“ (ārammaṇakapāle) bedeutet in der Objekt-Schale (ārammaṇakaṭāhe). Mit „hineinlegend“ ist gemeint: Da er nur das bloß Gesehene erfasst, legt er die Gedankengänge des Geistes (manovitakka) genau dort richtig hinein. Denn er lässt den Geist nicht den Sinnesobjekten nachgeben. Mit „fünf Dinge“ sind jene gemeint, von denen es heißt: „Ich werde zur rechten Zeit sprechen“ usw.

කුම්මොපමසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Kummopama-Sutta ist abgeschlossen.

4. පඨමදාරුක්ඛන්ධොපමසුත්තවණ්ණනා

4. Erklärung des ersten Dārukkhandhopama-Sutta (Erstes Gleichnis vom Baumstamm)

241. විලාසමානො [Pg.332] විය සාගරං පත්වා. අන්තොසාඛොති ගඞ්ගාය තීරස්ස අන්තො ඔනතසාඛො. තෙමෙතීති තින්තො හොති. තිරියං පතිතො දණ්ඩසෙතු විය ඨිතත්තා මහාජනස්ස පච්චයො ජාතො, තථා මහන්තභාවෙන ගඞ්ගාසොතං ඔතරණාදි නත්ථි.

241. „Als ob er spielerisch dahingleitend“ bedeutet, dass er den Ozean erreicht. Mit „Ast im Inneren“ (antosākho) ist ein Ast gemeint, der sich über das Ufer des Ganges nach innen neigt. „Er feuchtet an“ (temeti) bedeutet, er wird nass. Da er quer hineingefallen ist und wie eine Holzbrücke daliegt, ist er zu einer Hilfe für die Menschen geworden; aufgrund seiner Größe gibt es jedoch kein Hinabsteigen in die Strömung des Ganges usw.

අයං හීති අනන්තරං වුත්තපුග්ගලො. අරියමග්ගං ඔරුය්හාති චතුබ්බිධං අරියමග්ගවීථිං ඔතරිත්වා. ‘‘චිත්තං නාමෙත’’න්තිආදිනා චින්තෙත්වා ගිහිබන්ධනං න විස්සජ්ජෙතීති සම්බන්ධො. අත්තනො භජමානකෙති අත්තනො භජන්තෙ. ජීවිකත්ථාය පයුජ්ජිතබ්බතො පයොගො, ඛෙත්තවත්ථාදි. තතො පයොගතො උට්ඨිතං ආයං. කිඤ්චාපි භික්ඛූනං කායසාමග්ගිං දෙති භික්ඛත්ථාය.

Mit „Dieser wahrlich“ (ayaṃ hī) ist die unmittelbar zuvor erwähnte Person gemeint. „Den edlen Pfad betretend“ (ariyamaggaṃ oruyha) bedeutet, dass er in den vierfachen edlen Pfadprozess eintritt. Der Sinnzusammenhang ist: Er denkt „Dies ist wahrlich das Gemüt...“ usw. und lässt die Fessel des Hauslebens nicht los. „Die sich ihm anschließen“ (attano bhajamānake) bezeichnet jene, die sich zu ihm gesellen. Unter „Unternehmung“ (payoga) versteht man das, was zum Broterwerb betrieben werden muss, wie Äcker, Grundstücke usw. „Einnahmen“ bezeichnet das, was aus dieser Unternehmung erwächst. Obgleich er den Mönchen körperliche Unterstützung gewährt, um Almosen zu erbitten.

මුණ්ඩඝටන්ති භින්නොට්ඨං ඝටං. ඛන්ධෙති අංසෙ. සඞ්ඝභොගන්ති සඞ්ඝසන්තකං භොගගාමං ගන්ත්වා. අත්ථතො එවං වදන්තීති තථා අත්ථස්ස සම්භවතො එවං වදන්තා විය හොන්ති. යාගුමත්තකෙ යාගුන්ති යාගුං පිවිත්වා තාය අපරිපක්කාය එව අඤ්ඤං යාගුං අජ්ඣොහරිත්වාති සම්බන්ධො.

Mit „kahlem Krug“ (muṇḍaghaṭa) ist ein Krug mit abgeschlagenem Rand gemeint. „Auf der Schulter“ (khandhe) bedeutet auf der Achsel. „Gemeindebesitz“ (saṅghabhoga) bedeutet, dass er in ein dem Saṅgha gehörendes Nutzungsdorf gegangen ist. „Sie sprechen dem Sinne nach so“ bedeutet: Weil der Sachverhalt so liegt, sind sie wie solche, die so sprechen. Der Zusammenhang bei „Reisschleim nach bloßem Reisschleim“ (yāgumattake yāguṃ) ist: Nachdem er Reisschleim getrunken hat und noch bevor dieser verdaut ist, nimmt er weiteren Reisschleim zu sich.

කිලෙසානුරඤ්ජිතොවාති යොනිසොමනසිකාරස්ස අභාවෙන කිලෙසානුගතචිත්තො එව. අක්ඛීනි නීහරිත්වාති කොධවසෙන අක්ඛිකෙ කරොන්තො අක්ඛීනි නීහරිත්වා විචරිස්සති. උද්ධතො හොති අවූපසන්තො.

Mit „von Befleckungen gefärbt“ (kilesānurañjito) ist gemeint: ein Geist, der mangels weiser Aufmerksamkeit (yoniso manasikāra) ganz von Befleckungen beherrscht ist. „Die Augen herausstreckend“ (akkhīni nīharitvā) bedeutet, dass er umherwandert, während er vor Zorn die Augen aufreißt. Er ist aufgeregt, d. h. unruhig.

දිට්ඨිගතිකොති සාසනිකො එවං අයොනිසො උම්මුජ්ජිත්වා සාසනං උද්ධම්මං උබ්බිනයං කත්වා දීපෙන්තො අරිට්ඨසදිසො. තෙනාහ ‘‘සො හී’’තිආදි. අරූපභවෙ රූපං අත්ථි, අඤ්ඤථා තතො චුතස්ස කුතො රූපක්ඛන්ධස්ස සම්භවො. අසඤ්ඤීභවෙ චිත්තං අත්ථීති එත්ථාපි එසෙව නයො. බහුචිත්තක්ඛණිකො ලොකුත්තරමග්ගො ‘‘යො ඉමෙ චත්තාරො සතිපට්ඨානෙ භාවෙය්‍ය සත්තවස්සානී’’තිආදිවචනතො (දී. නි. 2.404; ම. නි. 1.137). අනුසයො චිත්තවිප්පයුත්තො, අඤ්ඤථා සාවජ්ජානවජ්ජධම්මානං එකජ්ඣං උප්පත්ති සියා. තෙ ච සත්තා සන්ධාවන්ති සංසරන්ති, අඤ්ඤථා කම්මඵලානං සම්බන්ධො න සියාති. ඉති වදන්තො එවං මිච්ඡාවාදං පග්ගය්හ වදන්තො.

Ein „Ansichtengänger“ (diṭṭhigatiko) ist ein Ordensmitglied, das in unweiser Weise hervortritt, die Lehre als gegen die Lehre (uddhamma) und gegen die Disziplin (ubbinaya) gerichtet darstellt und somit Ariṭṭha gleicht. Deshalb heißt es: „Er wahrlich...“ usw. Er behauptet: „Im formlosen Dasein (arūpabhava) gibt es Form, wie könnte sonst für einen, der von dort verscheidet, die Formgruppe (rūpakkhandha) entstehen? Auch im unbewussten Dasein (asaññībhava) gibt es Geist“ – hier gilt dieselbe Argumentation. Er meint: „Der überweltliche Pfad besteht aus vielen Bewusstseinsmomenten (bahucittakkhaṇika)“, wegen Aussagen wie: „Wer diese vier Grundlagen der Achtsamkeit sieben Jahre lang entfaltet...“ usw. Zudem: „Die latente Neigung (anusaya) ist vom Geist getrennt (cittavippayutta), andernfalls würden tadelnswerte und untadelige Zustände zugleich entstehen.“ Und: „Ebendiese Wesen wandern umher und kreisen im Saṃsāra, andernfalls gäbe es keine Verknüpfung von Kamma und Frucht.“ Wer so spricht, vertritt eine solche falsche Ansicht und hält an ihr fest.

තෙමනරුක්ඛො විය…පෙ… දුල්ලභධම්මස්සවනො ච පුග්ගලො සද්ධාසිනෙහෙන අතෙමනතො. කතවිනයො සික්ඛිතවිනයො යථා ‘‘කතවිජ්ජො’’ති. ධම්මකථිකානං [Pg.333] විචාරෙථාති ඉදං දෙය්‍යධම්මං ධම්මකථිකානං අය්‍යානං තස්ස තස්ස යුත්තවසෙන විචාරෙථාති නිය්‍යාතනවසෙන වත්වා. දිවාකථිකො සරභාණකො සායන්හෙ කථෙති, පුරිමයාමං කථෙන්තො රත්තිකථිකො භාණකපුග්ගලො.

Wie ein bewässerter Baum ... usw. ... und eine Person, die die Lehre nur schwer zu hören bekommt, weil sie durch das Nass des Vertrauens (saddhāsineha) nicht befeuchtet wird. „In der Disziplin geschult“ (katavinayo) bedeutet die Disziplin gelernt habend, so wie man sagt „der ein Wissen erlangt hat“ (katavijjo). „Verteilt an die Lehrredner“ (dhammakathikānaṃ vicāretha) drückt eine Übergabe aus: „Verteilt diese Opfergabe (deyyadhamma) an die ehrwürdigen Lehrredner, je nachdem, wie es für den einzelnen angemessen ist.“ Der „Tagesredner“ (divākathiko) ist ein Rezitator mit wohlklingender Stimme (sarabhāṇaka), der am späten Nachmittag spricht; wer in der ersten Nachtwache vorträgt, ist der „Nachtredner“ (rattikathiko), eine rezitierende Person.

නන්දනවනාභිරාමෙති නන්දනවනං විය මනොරමෙ. අස්ස භාරහාරභික්ඛූති අස්ස කිච්චවාහකභික්ඛූ උපජ්ඣායාදයො. සුඛනිසින්නකථන්ති පටිසන්ථාරකථාපුබ්බකං උපනිසින්නකථං සුත්වා.

Mit „lieblich wie der Nandana-Hain“ (nandanavanābhirāme) ist gemeint: entzückend wie der Nandana-Hain. „Seine lasttragenden Mönche“ (bhārahārabhikkhū) bezeichnet jene Mönche, die seine Pflichten tragen, wie der Präzeptor (upajjhāya) und andere. „Das Gespräch des bequem Sitzenden“ (sukhanisinnakathaṃ) bedeutet, nachdem er das Gespräch derer gehört hat, die nach einer freundlichen Begrüßung (paṭisanthāra) beisammen sitzen.

ඨිතසණ්ඨානෙනෙව ඨිතාකාරෙනෙව ඨිතං, නප්පයුත්තන්ති අත්ථො. චිත්තකම්මමූලාදීනි ඨිතසණ්ඨානෙනෙව ඨිතාති යොජනා. මුදුතායාති මුදුහදයතාය සාපෙක්ඛතාය.

„In genau der bestehenden Form“ (ṭhitasaṇṭhāneneva) bedeutet in der bestehenden Weise verbleibend, d. h. ungenutzt. Die Verknüpfung lautet: Kunstwerke, Kapitalgelder usw. verbleiben in genau der bestehenden Form. „Durch Weichheit“ (mudutāya) bedeutet aufgrund eines weichen Herzens, d. h. aus Rücksichtnahme.

පටිපදන්ති සමථවිපස්සනාපටිපත්තිං. දීපෙත්වා පකාසෙත්වා පාකටං කත්වා. තත්‍රුප්පාදොති තත්‍ර උප්පජ්ජනකආයුප්පාදො. ඛෙත්තං සන්ධාය වදති. තෙල…පෙ… හත්ථාති තෙලඝට-මධුඝටඵාණිතඝටාදිහත්ථා. අපක්කමිංසු දුබ්බිචාරිතත්තා. පූරෙසීති හෙට්ඨා ච තත්ථ තත්ථ අතීතානි කාලවචනානි පොරාණට්ඨකථාය ආගතත්තා කිර වුත්තානි.

Mit „Praxis“ (paṭipada) ist die Praxis von Ruhe (samatha) und Einsicht (vipassanā) gemeint. „Erläuternd“ (dīpetvā) bedeutet darlegend, d. h. offenkundig machend. „Dortiges Aufkommen“ (tatruppādo) bezeichnet das dort entstehende Einkommen; dies wird in Bezug auf das Feld gesagt. „Öl... usw. ... in den Händen“ (tela...pe...hatthā) meint jene, die Ölkrüge, Honigkrüge, Melassekrüge usw. in den Händen halten. „Sie gingen weg“ (apakkamiṃsu) geschah wegen üblen Verhaltens. Mit „er füllte“ (pūresi) und den verschiedenen zuvor erwähnten Vergangenheitsformen verhält es sich so, dass diese wohl deshalb gebraucht wurden, weil sie aus dem alten Kommentar (porāṇaṭṭhakathā) stammen.

උපගමනානුපගමනාදීනි ඔරිමස්ස පාරිමස්ස ච උපගමනානුපගමනානි චෙව මජ්ඣෙ සංසීදනානි ච. පටිවිජ්ඣිතුන්ති ජානිතුං. එතන්ති යථාවුත්තං චක්ඛුසභාවං. දොමනස්සන්ති තස්සෙව මන්දභාවපච්චයං දොමනස්සං. ආපජ්ජන්තොපි උපගච්ඡති නාම තන්නිමිත්තසංකිලෙසස්ස උප්පාදිතත්තා. තිණ්ණං ලක්ඛණානන්ති හුත්වා අභාවතො ආදිඅන්තවන්තතො තාවකාලිකතො නිච්චපටික්ඛෙපතොතිආදීනං තිණ්ණං ලක්ඛණානං සල්ලක්ඛණවසෙන.

„Das Hingehen, Nicht-Hingehen usw.“ (upagamanānupagamanādīni) bezieht sich auf das Hingehen und Nicht-Hingehen zum diesseitigen und jenseitigen Ufer sowie das Sinken in der Mitte. „Zu durchdringen“ (paṭivijjhitunti) bedeutet zu erkennen. „Dies“ (etanti) meint die wie oben beschriebene Natur des Auges. „Trübsinn“ (domanassanti) bezeichnet den Trübsinn, der aufgrund von dessen Schwäche entsteht. Selbst wenn man darin gerät, gilt dies als „Hingehen“, weil die dadurch bedingte Befleckung hervorgerufen wurde. „Der drei Merkmale“ (tiṇṇaṃ lakkhaṇānanti) bedeutet durch das Erfassen der drei Merkmale, nämlich: weil sie nach dem Entstehen vergehen, weil sie einen Anfang und ein Ende haben, weil sie nur vorübergehend sind und weil sie das Beständige ausschließen, und so weiter.

වාමතොති මිච්ඡා. දක්ඛිණතොති සම්මා. යථා තස්ස තස්ස සත්තස්ස ඔරභාවත්තා අජ්ඣත්තිකානි ආයතනානි ඔරිමං තීරං කත්වා වුත්තානි, එවං නෙසං පරභාවත්තා බාහිරානි ආයතනානි පාරිමං වුත්තානි. අපායමජ්ඣෙ සංසරණහෙතුතාය නන්දීරාගොව ‘‘මජ්ඣෙ සංසාදො’’ති වුත්තො.

„Von links“ (vāmatoti) bedeutet falsch. „Von rechts“ (dakkhiṇatoti) bedeutet richtig. So wie für das jeweilige Wesen aufgrund ihres Charakters des Diesseitigen die inneren Sinnesbereiche als das „diesseitige Ufer“ bezeichnet werden, so werden die äußeren Sinnesbereiche aufgrund ihres Charakters des Jenseitigen als das „jenseitige Ufer“ bezeichnet. Wegen der Ursache des Wanderns inmitten der Leidenswelten wird das Gefallen und Begehren (nandīrāga) als das „Sinken in der Mitte“ bezeichnet.

උන්නතොති ‘‘සෙය්‍යොහමස්මී’’තිආදිනා උන්නතිං උපගතො. අත්තුක්කංසනෙ පංසුකූලිකභාවෙන අත්තානං දහනතො අඤ්ඤාකාරතාගහෙතබ්බො. පාසාණො නු ඛො එස ඛාණුකොති ගහෙතබ්බදාරුක්ඛන්ධසදිසො වුත්තො.

„Erhoben“ (unnatoti) bedeutet zu einer Erhöhung gelangt durch [den Dünkel] „Ich bin besser“ und so weiter. Bei der Selbsterhöhung ist er, weil er sich selbst durch den Zustand eines Lumpensammlers verbrennt, in einer anderen Weise aufzufassen. „Ist das ein Stein oder ein Baumstumpf?“ – so wird er als ähnlich einem zu ergreifenden Holzstamm beschrieben.

චුණ්ණවිචුණ්ණං [Pg.334] හොති ආවට්ටවෙගස්ස බලවභාවතො. චතූසු අපායෙසූති පඤ්චකාමගුණාවට්ටෙ පතිතපුග්ගලො මනුස්සලොකෙපි ගුණසරීරභෙදනෙන දීඝරත්තං චුණ්ණවිචුණ්ණං ආපජ්ජතියෙව, තස්ස තථා ආපන්නත්තා. එවඤ්හි සො අපායෙසු තාදිසෙසු ජායති.

„Zermalmt und zerrieben“ geschieht aufgrund der Stärke der Strudelströmung. „In den vier Leidenswelten“ (catūsu apāyesūti) bedeutet: Eine Person, die in den Strudel der fütf Sinnengenüsse gefallen ist, erfährt selbst in der Menschenwelt durch den Zerfall des Körpers der Tugenden für lange Zeit wahrlich ein Zermalmt- und Zerriebenwerden, da sie so geartet ist. Denn auf diese Weise wird sie in solchen Leidenswelten wiedergeboren.

සීලස්ස දුට්ඨං නාම නත්ථි, තස්මා අභාවත්ථො ඉධ දු-සද්දොති ආහ ‘‘නිස්සීලො’’ති. ‘‘පාපං පාපෙන සුකර’’න්තිආදීසු (උදා. 48) විය පාප-සද්දො නිහීනපරියායොති ආහ ‘‘ලාමකධම්මො’’ති. න සුචීති කායවාචාචිත්තෙහි න සුචි. සඞ්කාය වාති අත්තනො වා සඞ්කාය පරෙසං සමාචාරකිරියං සරති ආසඞ්කති. තෙනාහ ‘‘තස්ස හී’’තිආදි. තානි කම්මානි පවිසතීති තානි කම්මානි කරොන්තානං අන්තරෙ පවිසති. ගුණානං පූතිභාවෙනාති ගුණභාවෙන ගහිතානං සීලධම්මානං සංකිලිට්ඨභාවප්පත්තියා. කචවරජාතොති අබ්භන්තරං සඤ්ජාතකචවරො, කචවරභූතො වා.

Für die Tugend gibt es kein eigentliches „Verdorbenes“, daher hat das Präfix „du-“ hier die Bedeutung des Nichtvorhandenseins; deshalb sagt er „tugendlos“ (nissīlo). Wie in Stellen wie „Das Schlechte ist für den Schlechten leicht zu tun“ (Ud. 48) ist das Wort „pāpa“ ein Synonym für „minderwertig“; daher sagt er „von minderwertigem Charakter“ (lāmakadhammo). „Nicht rein“ (na sucīti) bedeutet durch Körper, Rede und Geist nicht rein. „Oder voller Argwohn“ (saṅkāya vāti) bedeutet, dass er aufgrund seines eigenen Argwohns das Verhalten anderer erinnert oder anzweifelt. Daher heißt es „für ihn nämlich“ und so weiter. „Er geht in jene Handlungen ein“ (tāni kammāni pavisatīti) bedeutet, er begibt sich mitten unter jene, die diese Handlungen ausführen. „Durch die Fäulnis der guten Eigenschaften“ (guṇānaṃ pūtibhāvenāti) bedeutet durch das Gelangen in den befleckten Zustand der als Tugenden angenommenen heilsamen Qualitäten. „Wie Kehricht geworden“ (kacavarajātoti) bedeutet im Inneren Kehricht angesammelt zu haben oder zu Kehricht geworden zu sein.

අණණා පබ්බජ්ජාති අණණස්සෙව පබ්බජ්ජා. ඔරිමතීරාදීනං උපගමනානුපගමනාදීනං ජොතිතත්තා වට්ටවිවට්ටං කථිතං.

„Die schuldenfreie Hauslosigkeit“ (aṇaṇā pabbajjāti) bedeutet das Hinausgehen in die Hauslosigkeit eines Schuldenfreien. Da das Hingehen und Nicht-Hingehen zum diesseitigen Ufer usw. beleuchtet wurde, ist der Kreislauf (vaṭṭa) und das Entrinnen aus dem Kreislauf (vivaṭṭa) dargelegt worden.

පඨමදාරුක්ඛන්ධොපමසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der ersten Lehrrede mit dem Gleichnis vom Baumstamm ist beendet.

5. දුතියදාරුක්ඛන්ධොපමසුත්තවණ්ණනා

5. Die Erklärung der zweiten Lehrrede mit dem Gleichnis vom Baumstamm

242. යා ආපත්ති වුට්ඨානගාමිනී දෙසනාගාමිනී, තං පටිච්ඡාදිතකාලතො පට්ඨාය සංකිලිට්ඨා නාම අන්තරායිකභාවතො. ආවීකතා පන අනාපත්තිට්ඨානෙ තිට්ඨතීති අසංකිලිට්ඨා නාම. තෙනාහ – ‘‘ආවීකතා හිස්ස ඵාසු හොතී’’ති. එවරූපං සංකිලිට්ඨන්ති පටිච්ඡාදිතතාය වා දුට්ඨුල්ලභාවෙන වා සංකිලිට්ඨං.

242. Jedes Vergehen, das durch Sühne oder Beichte behoben werden kann, wird ab dem Zeitpunkt seines Verheimlichens als „befleckt“ bezeichnet, da es ein Hindernis darstellt. Wenn es jedoch offenbart wird, befindet es sich im Zustand der Straffreiheit und wird als „unbefleckt“ bezeichnet. Daher heißt es: „Denn wenn es offenbart ist, ist es für ihn erträglich“. „Eine solche Befleckung“ (evarūpaṃ saṃkiliṭṭhanti) bedeutet eine Befleckung entweder durch Verheimlichung oder durch die Schwere des Vergehens.

දුතියදාරුක්ඛන්ධොපමසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der zweiten Lehrrede mit dem Gleichnis vom Baumstamm ist beendet.

6. අවස්සුතපරියායසුත්තවණ්ණනා

6. Die Erklärung der Avassutapariyāya-Lehrrede

243. සන්ථාගාරන්ති සඤ්ඤාපනාගාරං. තෙනාහ ‘‘උය්‍යොගකාලාදීසූ’’තිආදි. ආදි-සද්දෙන මඞ්ගලමහාදීනං සඞ්ගහො දට්ඨබ්බො. සන්ථරන්තීති විස්සමන්ති[Pg.335], පරිස්සමං විනොදෙන්තීති අත්ථො. සහාති සන්නිපාතවසෙන එකජ්ඣං. සහ අත්ථානුසාසනං අගාරන්ති තස්මිං අත්ථෙ ත්ථ-කාරස්ස න්ථ-කාරං කත්වා ‘‘සන්ථාගාර’’න්ති වුච්චතීති දට්ඨබ්බං, පඨමං තත්ථ සම්මන්තනවසෙන සන්ථරන්ති විචාරෙන්තීති අත්ථො.

243. „Versammlungshalle“ (santhāgāra) bedeutet eine Halle zur Verständigung. Daher sagt er „zu Zeiten des Aufbruchs usw.“ und so weiter. Mit dem Wort „und so weiter“ ist der Einschluss von Hochzeitsfesten und anderen Feierlichkeiten zu verstehen. „Sie breiten sich aus“ (santharanti) bedeutet, sie ruhen sich aus, sie vertreiben die Müdigkeit; das ist die Bedeutung. „Zusammen“ (sahā) meint an einem Ort durch Zusammenkunft. Ein Haus für die gemeinsame Unterweisung (saha atthānusāsanaṃ agāraṃ) – in diesem Sinne wird der Buchstabe „ttha“ zu „ntha“ gemacht, und so sollte man verstehen, dass es „santhāgāra“ genannt wird; die Bedeutung ist, dass sie sich dort zuerst durch Beratung besprechen und beratschlagen.

තෙපිටකං බුද්ධවචනං ආගතමෙව භවිස්සතීති බුද්ධවචනස්ස ආගමනසීසෙන අරියඵලධම්මානම්පි ආගමනං වුත්තමෙව. තියාමරත්තිං තත්ථ වසන්තානං ඵලසමාපත්තිවළඤ්ජනං හොතීති. තස්මිඤ්ච භික්ඛුසඞ්ඝෙ කල්‍යාණධම්මා කල්‍යාණපුථුජ්ජනා විපස්සනං උස්සුක්කාපෙන්තා හොන්තීති අරියමග්ගධම්මානම්පි තත්ථ ආගමනං හොතියෙව.

„Das in den drei Körben überlieferte Buddha-Wort wird wahrlich herbeigebracht worden sein“ – durch den Hinweis auf das Herbeibringen des Buddha-Wortes ist auch das Herbeibringen des edlen Früchte-Zustandes bereits ausgesagt. Für diejenigen, die dort während der drei Nachtwachen verweilen, findet die Nutzung der Erreichung der Frucht (phalasamāpatti) statt. Und da in jener Mönchsgemeinschaft tugendhafte Menschen und edle Weltlinge eifrig Einsichtsmeditation üben, geschieht dort gewiss auch das Herbeibringen der edlen Pfade.

අල්ලගොමයෙනාති අච්ඡෙන අල්ලගොමයරසෙන. ඔපුඤ්ජාපෙත්වාති විලිම්පෙත්වා. චතුජ්ජාතියගන්ධෙහීති කුඞ්කුමතුරුක්ඛයවනපුප්ඵතමාලපත්තගන්ධෙහි. නානාවණ්ණෙති නීලාදිවසෙන නානාවණ්ණෙ, භිත්තිවිසෙසවසෙන නානාසණ්ඨානරූපෙ. ‘‘මහාපිට්ඨිකකොජවෙති හත්ථිපිට්ඨිආදීසු අත්ථරිතබ්බතාය ‘මහාපිට්ඨිකා’ති ලද්ධසමඤ්ඤෙ කොජවෙ’’ති වදන්ති. කුත්තකෙ පන සන්ධායෙතං වුත්තං, ‘‘චතුරඞ්ගුලාධිකපුප්ඵා මහාපිට්ඨිකකොජවා’’තිපි වදන්ති. හත්ථත්ථරඅස්සත්ථරා හත්ථිඅස්සපිට්ඨීසු අත්ථරිතබ්බා හත්ථිඅස්සරූපවිචිත්තා ච අත්ථරකා. සීහත්ථරකාදයො පන සීහරූපාදිවිචිත්තා එව අත්ථරකා. චිත්තත්ථරකං නානාවිධරූපෙහි චෙව නානාවිධමාලාකම්මාදීහි ච විචිත්තං අත්ථරකං.

„Mit frischem Kuhdung“ (allagomayenāti) bedeutet mit klarem, frischem Kuhdungsaft. „Bestreichen lassend“ (opuñjāpetvāti) bedeutet bestreichend. „Mit Düften aus vier Gattungen“ (catujjātiyagandhehīti) meint mit den Düften von Safran, Weihrauch, Jasmin und Tamala-Blättern. „In verschiedenen Farben“ (nānāvaṇṇeti) bedeutet in verschiedenen Farben wie Blau usw., sowie in verschiedenen Gestalten und Formen je nach Art der Wände. „Großflächige Wolldecken“ (mahāpiṭṭhikakojava) bezeichnet Wolldecken, die diesen Namen erhalten haben, weil sie auf Elefantenrücken und Ähnlichem ausgebreitet werden. In Bezug auf Teppiche wird dies gesagt; man sagt auch: „Großflächige Wolldecken sind solche mit Mustern (Blumen), die mehr als vier Zoll hoch abstehen“. Elefanten- und Pferdedecken sind Decken, die auf dem Rücken von Elefanten und Pferden ausgebreitet werden und mit Mustern von Elefanten und Pferden verziert sind. Lövendecken und so weiter wiederum sind Decken, die mit Löwenfiguren und Ähnlichem verziert sind. Eine bunte Decke (cittattharaka) ist eine Decke, die mit verschiedenen Mustern sowie verschiedenen Blumenornamenten und Ähnlichem verziert ist.

උපධානන්ති අපස්සයනං. උපදහිත්වාති අපස්සයයොග්ගභාවෙන ඨපෙත්වා. ගන්ධෙහි කතමාලා ගන්ධදාමං. තමාලපත්තාදීහි කතමාලා පත්තදාමං. ආදි-සද්දෙන හිඞ්ගුලතක්කොලජාතිඵලජාතිපුප්ඵාදීහි කතදාමං සඞ්ගණ්හාති. පල්ලඞ්කාකාරෙන කතපීඨං පල්ලඞ්කපීඨං. තීසු පස්සෙසු එකපස්සෙ එව වා සඋපස්සයං අපස්සයපීඨං. අනපස්සයං මුණ්ඩපීඨං. යොජනාවට්ටෙති යොජනපරික්ඛෙපොකාසෙ.

„Kissen“ (upadhāna) bedeutet eine Stütze (Lehne). „Nachdem man sie aufgelegt hat“ (upadahitvā) bedeutet, nachdem man sie so platziert hat, dass sie als Stütze dienen können. Eine aus Duftstoffen hergestellte Girlande ist ein Duftkranz. Eine aus Tamala-Blättern und Ähnlichem hergestellte Girlande ist ein Blätterkranz. Mit dem Wort „und so weiter“ schließt er Kränze ein, die aus Zinnober, Takkola-Früchten, Muskatnuss, Jasminblüten und so weiter hergestellt wurden. Ein in Form eines Throns gefertigter Sitz ist ein Thronsitz. Ein Sitz mit einer Lehne an drei Seiten oder nur an einer Seite ist ein Lehnsitz. Ein Sitz ohne Lehne ist ein Hocker (kahler Sitz). „Im Umkreis von einer Meile“ (yojanāvaṭṭe) bedeutet in einem Bereich mit dem Umfang einer Yojana-Meile.

සංවිධායාති අන්තරවාසකස්ස කොණපදෙසං ඉතරපදෙසඤ්ච සමං කත්වා විධාය. තෙනාහ – ‘‘කත්තරියා පදුමං කන්තෙන්තො වියා’’ති, ‘‘තිමණ්ඩලං පටිච්ඡාදෙන්තො’’ති ච. යස්මා බුද්ධානං රූපසම්පදා විය ආකප්පසම්පදාපි පරමුක්කංසතං ගතා, තස්මා තදා භගවා එවං සොභෙය්‍යාති දස්සෙන්තො ‘‘සුවණ්ණපාමඞ්ගෙනා’’තිආදිමාහ. තත්ථ ‘‘අසමෙන බුද්ධවෙසෙනා’’තිආදිනා [Pg.336] තදා භගවා බුද්ධානුභාවස්ස නිගුහනෙ කාරණාභාවතො තත්ථ සන්නිපතිතදෙවමනුස්සනාගයක්ඛගන්ධබ්බාදීනං පසාදජනනත්ථං අත්තනො සභාවපකතියාව කපිලවත්ථුං පාවිසීති දස්සෙති. බුද්ධානං කායපභා නාම පකතියා අසීතිහත්ථමත්තපදෙසං විසරතීති ආහ ‘‘අසීතිහත්ථට්ඨානං අග්ගහෙසී’’ති. නීලපීතලොහිතොදාතමඤ්ජිට්ඨපභස්සරානං වසෙන ඡබ්බණ්ණා බුද්ධරස්මියො.

„Saṃvidhāya“ (anordnend) bedeutet, dass man die Ecken und die anderen Teile des Untergewandes (antaravāsaka) gleichmäßig macht und anordnet. Daher wurde gesagt: „wie einer, der mit einer Schere eine Lotusblüte ausschneidet“ und „die drei Kreise (Knie und Nabel) bedeckend“. Da die Vollkommenheit des Auftretens (ākappasampadā) der Buddhas ebenso wie ihre körperliche Vollkommenheit (rūpasampadā) die höchste Vortrefflichkeit erreicht hat, sagte er, um zu zeigen, wie der Erhabene damals glänzte: „mit einem goldenen Gürtel“ usw. Darin zeigt er mit „mit der unvergleichlichen Buddha-Gestalt“ usw., dass der Erhabene damals, da kein Grund bestand, die Buddha-Macht zu verbergen, in seiner eigenen natürlichen Art nach Kapilavatthu einzog, um in den dort versammelten Devas, Menschen, Nāgas, Yakkhas, Gandhabbas usw. Vertrauen zu wecken. Die Körperaura der Buddhas breitet sich natürlicherweise über einen Bereich von achtzig Ellen aus; daher heißt es: „er nahm einen Raum von achtzig Ellen ein“. Die Buddha-Strahlen sind sechsfarbig, nämlich blau, gelb, rot, weiß, scharlachrot und strahlend.

සබ්බපාලිඵුල්ලොති මූලතො පට්ඨාය යාව සාඛග්ගා සමන්තතො ඵුල්ලො විකසිතො. පටිපාටියා ඨපිතානන්තිආදි පරිකප්පූපමා, යථා තං…පෙ… අලඞ්කතං අඤ්ඤං විරොචති, එවං විරොචිත්ථ, සමතිංසාය පාරමිතාහි අභිසඞ්ඛතත්තා එවං විරොචිත්ථාති වුත්තං හොති. ‘‘පඤ්චවීසතියා ගඞ්ගානන්ති සතමුඛා හුත්වා සමුද්දං පවිට්ඨාය මහාගඞ්ගාය මහන්තමහන්තානං ගඞ්ගානං පඤ්චවීසතී’’ති වදන්ති. පපඤ්චසූදනියං (ම. නි. අට්ඨ. 2.22) ‘‘පඤ්චවීසතියා නදීන’’න්ති වුත්තං, ගඞ්ගාදීනං චන්දභාගාපරියොසානානං පඤ්චවීසතියා මහානදීනන්ති අත්ථො. පරිකප්පවචනඤ්හෙතං. සම්භිජ්ජාති සම්භෙදං මිස්සීභාවං පත්වා මුඛද්වාරෙති සමුද්දං පවිට්ඨට්ඨානෙ.

„Sabbapāliphullo“ bedeutet von der Wurzel an bis zu den Zweigspitzen ringsherum aufgeblüht und entfaltet. „In einer Reihe aufgestellt“ usw. ist ein hypothetischer Vergleich, der besagt: Wie jenes … [pe] … geschmückt besonders glänzt, so glänzte er; weil er durch die dreißig Vollkommenheiten vollendet war, glänzte er so. Bezüglich „von fünfundzwanzig Ganges-Flüssen“ sagt man: „von den sehr großen Flüssen der großen Ganges, die mit hundert Mündungen in den Ozean münden, gibt es fünfundzwanzig“. In der Papañcasūdanī heißt es „von fünfundzwanzig Flüssen“, was die fünfundzwanzig großen Flüsse von der Ganges bis zur Candabhāgā bedeutet. Dies ist nämlich eine hypothetische Redeweise. „Sambhijjā“ (zusammenfließend) bedeutet, dass sie eine Vermischung erreicht haben, und „an der Mündung“ bedeutet an der Stelle, wo sie in das Meer münden.

නාගසුපණ්ණගන්ධබ්බයක්ඛාදීනන්තිආදි පරිකප්පවසෙන වුත්තං. සහස්සෙනාති පදසහස්සෙන, භාණවාරප්පමාණෙන ගන්ථෙනාති අත්ථො.

„Der Nāgas, Supaṇṇas, Gandhabbas, Yakkhas usw.“ ist im Sinne einer hypothetischen Annahme gesagt. „Mit tausend“ bedeutet mit tausend Worten, das heißt mit einem Text vom Umfang eines Bhāṇavāra (einer Rezitationseinheit).

කම්පයන්තො වසුන්ධරන්ති අත්තනො ගුණවිසෙසෙහි පථවීකම්මං උන්නාදෙන්තො, එවංභූතොපි අහෙඨයන්තො පාණානි. සබ්බපදක්ඛිණත්තා බුද්ධානං දක්ඛිණං පඨමං පාදං උද්ධරන්තො. සමං සම්ඵුසතෙ භූමිං සුප්පතිට්ඨිතපාදතාය. යදිපි භූමිං සමං ඵුසති, රජසා නුපලිප්පති සුඛුමත්තා ඡවියා. නින්නට්ඨානං උන්නමතීතිආදි බුද්ධානං සුප්පතිට්ඨිතපාදතාසඞ්ඛාතමහාපුරිසලක්ඛණපටිලාභස්ස නිස්සන්දඵලං. නාතිදූරෙ උද්ධරතීති අතිදූරෙ ඨපෙතුං න උද්ධරති. නච්චාසන්නෙ ච නික්ඛිපන්ති අච්චාසන්නෙ ච ඨානෙ අනික්ඛිපන්තො නිය්‍යාති. හාසයන්තො සදෙවකෙ ලොකෙ තොසෙන්තො. චතූහි පාදෙහි චරතීති චතුචාරී.

„Die Erde erschütternd“ (kampayanto vasundharaṃ) bedeutet, dass er durch seine besonderen Eigenschaften die Erde zum Beben und Erdröhnen bringt, doch obwohl er dies tut, schädigt er keine Lebewesen. Da alles rechtsgerichtet ist (sabbapadakkhiṇattā), heben die Buddhas den rechten Fuß zuerst. „Er berührt die Erde gleichmäßig“ (samaṃ samphusate bhūmiṃ) wegen seiner wohlaufgesetzten Füße (suppatiṭṭhitapādatāya). Obwohl er die Erde gleichmäßig berührt, wird er wegen der Zartheit seiner Haut nicht von Staub beschmutzt. „Niedrige Stellen erheben sich“ usw. ist die natürliche Folgewirkung (nissandaphala) des Erlangens des Merkmals eines Großen Mannes, das als „wohlaufgesetzte Füße“ bekannt ist. „Er hebt ihn nicht zu weit an“ bedeutet, dass er ihn nicht anhebt, um ihn zu weit weg aufzusetzen. „Und setzt ihn nicht zu nahe auf“ bedeutet, dass er voranschreitet, ohne ihn an einer zu nahen Stelle aufzusetzen. „Erfreuend“ bedeutet, dass er die Welt samt den Devas beglückt. „Er wandelt mit vier Füßen, daher ist er ein Vier-Wandler (catucārī)“.

බුද්ධානුභාවස්ස පකාසනවසෙන ගතත්තා වණ්ණකාලො නාම එස. සරීරවණ්ණෙ වා ගුණවණ්ණෙ වා කථියමානෙ දුක්කථිතන්ති න වත්තබ්බං. කස්මා? අප්පමාණවණ්ණා හි බුද්ධා භගවන්තො, බුද්ධගුණසංවණ්ණනා ජානන්තස්ස යථාරද්ධසංවණ්ණනංයෙව [Pg.337] අනුපවිසති. දුකූලචුම්බටකෙනාති ගන්ථිත්වා ගහිතදුකූලවත්ථෙන.

Dies wird als „Zeit des Lobpreises“ (vaṇṇakālo) bezeichnet, weil es im Sinne der Offenbarung der Buddha-Macht verläuft. Wenn das Lob der körperlichen Gestalt oder das Lob der Eigenschaften gesprochen wird, darf man nicht sagen, es sei schlecht gesprochen. Warum? Denn unermesslich ist das Lob der Buddhas, der Erhabenen; und wer das Lob der Buddha-Eigenschaften kennt, für den fügt sich das Lob genau so ein, wie er es begonnen hat. „Mit einem Bausch aus feiner Seide“ (dukūlacumbaṭakena) bedeutet mit einem feinen Seidentuch, das zusammengewickelt und ergriffen wurde.

නාගවික්කන්තචාරණොති හත්ථිනාගසදිසපදනික්ඛෙපො. සතපුඤ්ඤලක්ඛණොති අනෙකසතපුඤ්ඤාභිනිබ්බත්තමහාපුරිසලක්ඛණො. මණිවෙරොචනො යථාති චතුරාසීතිසහස්සමණිපරිවාරිතො අතිවිය විරොචමානො විජ්ජොතමානො මණි විය. ‘‘වෙරොචනො නාම එකො මණී’’ති කෙචි. මහාසාලොවාති මහන්තො සාලරුක්ඛො විය, සුද්ධට්ඨිතො කොවිළාරාදි මහාරුක්ඛො විය වා. පදුමො කොකනදො යථාති කොකනදසඞ්ඛාතං මහාපදුමං විය, විකසමානපදුමං විය වා.

„Mit dem Schritt eines Elefanten schreitend“ (nāgavikkantacāraṇo) bedeutet ein Aufsetzen der Füße wie bei einem Elefantenbullen. „Mit den Merkmalen aus hundertfachen Verdiensten“ (satapuññalakkhaṇo) bedeutet, dass er die Merkmale eines Großen Mannes besitzt, die durch viele hundert Verdienste hervorgebracht wurden. „Wie das Verocana-Juwel“ (maṇiverocano yathā) bedeutet wie ein Juwel, das, umgeben von vierundachtzigtausend Juwelen, überaus glänzt und leuchtet. Einige sagen: „Es gibt ein bestimmtes Juwel namens Verocana.“ „Oder wie ein großer Sal-Baum“ bedeutet wie ein großer Sal-Baum oder wie ein schön dastehender großer Baum wie der Koviḷāra usw. „Wie eine rote Lotusblüte“ (padumo kokanado yathā) bedeutet wie ein großer rote Lotus namens Kokanada oder wie eine aufblühende Lotusblüte.

ආකාසගඞ්ගං ඔතාරෙන්තො වියාතිආදි තස්සා පකිණ්ණකකථාය අඤ්ඤෙසං සුදුක්කරභාවදස්සනඤ්චෙව සුණන්තානං අච්චන්තසුඛාවහභාවදස්සනඤ්ච. පථවොජං ආකඩ්ඪන්තො වියාති නාළියන්තං යොජෙත්වා මහාපථවියා හෙට්ඨිමතලෙ පප්පටකොජං උද්ධං මුඛං කත්වා ආකඩ්ඪන්තො විය. යොජනිකන්ති යොජනපමාණං. මධුභණ්ඩන්ති මධුපටලං.

„Wie die Himmels-Ganges herabsteigen lassend“ usw. zeigt sowohl, wie überaus schwierig diese vermischte Lehrrede (pakiṇṇakakathā) für andere ist, als auch, wie sie den Zuhörern äußerstes Glück bringt. „Wie die Essenz der Erde heraufziehend“ bedeutet wie das Anschließen eines Rohr-Apparates, um die Erdkrustenessenz (pappaṭakoja) von der untersten Schicht der großen Erde nach oben heraufzuziehen. „Ein Yojana groß“ (yojanikaṃ) bedeutet von der Größe eines Yojanas. „Honigscheibe“ (madhubhaṇḍaṃ) bedeutet eine Honigwabe.

මහන්තන්ති විපුලං උළාරපුඤ්ඤං. සබ්බදානං දින්නමෙව හොතීති සබ්බමෙව පච්චයජාතං ආවාසදායකෙන දින්නමෙව හොති. තථා හි ද්වෙ තයො ගාමෙ පිණ්ඩාය චරිත්වා කිඤ්චි අලද්ධා ආගතස්සපි ඡායූදකසම්පන්නං ආරාමං පවිසිත්වා න්හායිත්වා පටිස්සයෙ මුහුත්තං නිපජ්ජිත්වා උට්ඨාය නිසින්නස්ස කායෙ බලං ආහරිත්වා පක්ඛිත්තං විය හොති. බහි විචරන්තස්ස ච කායෙ වණ්ණධාතු වාතාතපෙහි කිලමති, පටිස්සයං පවිසිත්වා ද්වාරං පිධාය මුහුත්තං නිසින්නස්ස විසභාගසන්තති වූපසම්මති, සභාගසන්තති පතිට්ඨාති, වණ්ණධාතු ආහරිත්වා පක්ඛිත්තා විය හොති, බහි විචරන්තස්ස ච පාදෙ කණ්ටකා විජ්ඣන්ති, ඛාණු පහරති, සරීසපාදිපරිස්සයා චෙව චොරභයඤ්ච උප්පජ්ජති, පටිස්සයං පවිසිත්වා ද්වාරං පිධාය නිසින්නස්ස පන සබ්බෙපෙතෙ පරිස්සයා න හොන්ති. සජ්ඣායන්තස්ස ධම්මපීතිසුඛං, කම්මට්ඨානං මනසිකරොන්තස්ස උපසමසුඛං උප්පජ්ජති බහිද්ධා වික්ඛෙපාභාවතො. බහි විචරන්තස්ස ච කායෙ සෙදා මුච්චන්ති, අක්ඛීනි ඵන්දන්ති, සෙනාසනං පවිසනක්ඛණෙ මඤ්චපීඨාදීනි න පඤ්ඤායන්ති, මුහුත්තං නිසින්නස්ස පන අක්ඛිපසාදො ආහරිත්වා පක්ඛිත්තො විය හොති, ද්වාරවාතපානමඤ්චපීඨාදීනි පඤ්ඤායන්ති. එතස්මිඤ්ච ආවාසෙ වසන්තං දිස්වා මනුස්සා චතූහි පච්චයෙහි සක්කච්චං උපට්ඨහන්ති. තෙන වුත්තං – ‘‘ආවාසදානස්මිඤ්හි දින්නෙ සබ්බදානං දින්නමෙව හොතී’’ති. භූමට්ඨක…පෙ… න [Pg.338] සක්කාති අයමත්ථො මහාසුදස්සනවත්ථුනා (දී. නි. 2.241 ආදයො) දීපෙතබ්බො. මාතුකුච්ඡි අසම්බාධොව හොතීති අයමත්ථො අන්තිමභවිකානං මහාබොධිසත්තානං පටිසන්ධිවසෙන දීපෙතබ්බො.

„Groß“ (mahantaṃ) bedeutet reichliches, erhabenes Verdienst. „Es ist wahrlich jede Gabe gegeben“ bedeutet, dass alle Arten von Requisiten (paccayajāta) durch den Geber einer Wohnstatt bereits gegeben sind. Denn selbst wenn jemand in zwei oder drei Dörfern auf Almosengang gegangen ist und ohne etwas zu erhalten zurückkehrt, so ist es für ihn, wenn er eine schattige und wasserreiche Klosteranlage betritt, sich wäscht, sich einen Augenblick in der Unterkunft hinlegt, aufsteht und sich hinsetzt, als ob neue Kraft in seinen Körper gebracht und hineingelegt worden wäre. Und bei einem, der draußen umherwandert, leidet die Körperfarbe (vaṇṇadhātu) unter Wind und Hitze; wenn er die Unterkunft betritt, die Tür schließt und sich einen Augenblick hinsetzt, beruhigt sich der unharmonische Zustand (visabhāgasantati), der harmonische Zustand (sabhāgasantati) stellt sich ein, und es ist, als ob die Körperfarbe zurückgebracht und erneuert worden wäre. Und bei einem, der draußen umherwandert, stechen Dornen in die Füße, Baumstümpfe stoßen an sie, Gefahren durch Kriechtiere usw. sowie die Angst vor Dieben entstehen; für einen jedoch, der die Unterkunft betritt, die Tür schließt und sich hinsetzt, gibt es all diese Gefahren nicht. Bei einem, der rezitiert, entsteht das Glück der Freude am Dhamma (dhammapītisukha); bei einem, der das Meditationsobjekt (kammaṭṭhāna) aufmerksam betrachtet, entsteht das Glück des Friedens (upasamasukha), da es keine äußere Ablenkung gibt. Und bei einem, der draußen umherwandert, tritt Schweiß aus dem Körper aus, die Augen flimmern, und im Moment des Betretens der Unterkunft sind Betten, Stühle usw. nicht deutlich zu erkennen; für einen jedoch, der sich einen Augenblick hinsetzt, ist es, als ob die Sehkraft (akkhipasāda) zurückgebracht und eingesetzt worden wäre, und Türen, Windgitter, Betten und Stühle werden deutlich sichtbar. Und wenn die Menschen ihn in dieser Wohnstatt weilen sehen, unterstützen sie ihn ehrerbietig mit den vier Requisiten. Daher wurde gesagt: „Denn wenn die Gabe einer Wohnstatt gegeben ist, ist wahrlich jede Gabe gegeben.“ „Erd-bewohnend … [pe] … ist nicht möglich“ – diese Bedeutung ist anhand der Mahāsudassana-Geschichte (Dīgha Nikāya 2.241 ff.) zu veranschaulichen. „Der Mutterleib ist wahrlich uneng (geräumig)“ – diese Bedeutung ist anhand der Wiederverkörperung (paṭisandhi) der großen Bodhisattas in ihrem letzten Dasein zu veranschaulichen.

සීතන්ති අජ්ඣත්තං ධාතුක්ඛොභවසෙන වා බහිද්ධා උතුවිපරිණාමවසෙන වා උප්පජ්ජනකසීතං. උණ්හන්ති අග්ගිසන්තාපං, තස්ස ච දවදාහාදීසු සම්භවො දට්ඨබ්බො. පටිහන්තීති පටිහනති. යථා තදුභයවසෙන කායචිත්තානං ආබාධො න හනති, එවං කරොති. සීතුණ්හබ්භාහතෙ හි සරීරෙ වික්ඛිත්තචිත්තො භික්ඛු යොනිසො පදහිතුං න සක්කොති. වාළමිගානීති සීහබ්‍යග්ඝාදිවාළමිගෙ. ගුත්තසෙනාසනඤ්හි පවිසිත්වා ද්වාරං පිධාය නිසින්නස්ස තෙ පරිස්සයා න හොන්ති. සරීසපෙති යෙ කෙචි සරන්තා ගච්ඡන්තෙ දීඝජාතිකෙ සප්පාදිකෙ අඤ්ඤෙ ච තථාරූපෙ. මකසෙති නිදස්සනමත්තමෙතං, ඩංසාදීනං එතෙනෙව සඞ්ගහො දට්ඨබ්බො. සිසිරෙති සීතකාලවසෙන සත්තාහවද්දලිකාදිවසෙන ච උප්පන්නෙ සිසිරසම්ඵස්සෙ. වුට්ඨියොති යදා තදා උප්පන්නා වස්සවුට්ඨියො පටිහනතීති යොජනා.

„Kälte“ (sītaṃ) bezeichnet die Kälte, die entweder innerlich durch die Störung der Elemente oder äußerlich durch den Wechsel der Jahreszeit entsteht. „Hitze“ (uṇhaṃ) bezeichnet die Glut des Feuers; deren Entstehen ist bei Waldbränden und Ähnlichem anzunehmen. „Sie wehrt ab“ (paṭihanti) bedeutet, sie schlägt nieder. Sie bewirkt, dass durch diese beiden keine Erkrankung von Körper und Geist eintritt. Denn wenn der Körper von Kälte und Hitze geplagt wird, kann ein Mönch mit zerstreutem Geist sich nicht weise anstrengen. „Wilde Tiere“ (vāḷamigā) meint wilde Tiere wie Löwen, Tiger und so weiter. Denn für jemanden, der eine geschützte Wohnstätte betreten hat, die Tür schließt und darin sitzt, existieren diese Gefahren nicht. „Kriechtiere“ (sarīsapa) bezeichnet alle jene, die kriechend vorankommen, langgestreckte Arten, Schlangen und andere dieser Art. „Mücken“ (makasa) ist nur als beispielhafte Erwähnung gedacht; die Einbeziehung von Bremsen und anderen stechenden Insekten ist hierdurch als gegeben anzusehen. „In der kalten Jahreszeit“ (sisire) bezieht sich auf die kalte Berührung, die aufgrund der kalten Jahreszeit oder aufgrund einer siebentägigen Regenperiode und so weiter entsteht. „Regengüsse“ (vuṭṭhiyo) meint die jeweils auftretenden Regengüsse; die Verknüpfung im Satz lautet: „sie wehrt ab“.

වාතාතපො ඝොරොති රුක්ඛගච්ඡාදීනං උබ්බහනභඤ්ජනාදිවසෙන පවත්තියා ඝොරො සරජඅරජාදිභෙදො වාතො චෙව ගිම්හපරිළාහසමයෙසු උප්පත්තියා ඝොරො සූරියාතපො ච. පටිහඤ්ඤතීති පටිබාහීයති. ලෙණත්ථන්ති නානාරම්මණතො චිත්තං නිවත්තිත්වා පටිසල්ලාණාරාමත්ථං. සුඛත්ථන්ති වුත්තපරිස්සයාභාවෙන ඵාසුවිහාරත්ථං. ඣායිතුන්ති අට්ඨතිංසාය ආරම්මණෙසු යත්ථ කත්ථචි චිත්තං උපනිබන්ධිත්වා සමාදහනවසෙන ඣායිතුං. විපස්සිතුන්ති අනිච්චාදිවසෙන සඞ්ඛාරෙ සම්මසිතුං.

„Schrecklicher Wind und Sonnenhitze“ (vātātapo ghoro) bezeichnet den Wind, der schrecklich ist, weil er Bäume, Sträucher und so weiter entwurzelt und zerbricht, und der staubig oder staubfrei sein kann; sowie die Sonnenhitze, die schrecklich ist, weil sie in den Zeiten der Sommerhitze auftritt. „Wird abgewehrt“ (paṭihaññati) bedeutet, wird abgehalten. „Als Zuflucht“ (leṇatthaṃ) bedeutet, um den Geist von den verschiedenen Sinnesobjekten abzuwenden, zum Zweck der Freude an der Einsamkeit. „Zum Wohlbefinden“ (sukhatthaṃ) bedeutet, für ein angenehmes Verweilen aufgrund der Abwesenheit der genannten Gefahren. „Um zu meditieren“ (jhāyituṃ) bedeutet, um den Geist an einem beliebigen der achtunddreißig Meditationsobjekte zu verankern und ihn mittels Konzentration zu sammeln. „Um Einsicht zu üben“ (vipassituṃ) bedeutet, um die Gestaltungen (saṅkhārā) im Hinblick auf Unbeständigkeit und so weiter zu untersuchen.

විහාරෙති පටිස්සයෙ. කාරයෙති කාරාපෙය්‍ය. රම්මෙති මනොරමෙ. වාසයෙත්ථ බහුස්සුතෙති කාරෙත්වා පන එත්ථ විහාරෙසු බහුස්සුතෙ සීලවන්තෙ කල්‍යාණධම්මෙ නිවාසෙය්‍ය. තෙ නිවාසෙන්තො පන තෙසං බහුස්සුතානං යථා පච්චයෙහි කිලමථො න හොති. එවං අන්නඤ්ච පානඤ්ච වත්ථසෙනාසනානි ච දදෙය්‍ය උජුභූතෙසු අජ්ඣාසයසම්පන්නෙසු කම්මඵලානං රතනත්තයගුණානඤ්ච සද්දහනෙන විප්පසන්නෙන චෙතසා. ඉදානි ගහට්ඨපබ්බජිතානං අඤ්ඤමඤ්ඤූපකාරතං දස්සෙතුං ‘‘තෙ තස්සා’’ති ගාථමාහ. තත්ථ තෙති බහුස්සුතා. තස්සාති උපාසකස්ස. ධම්මං දෙසෙන්තීති සකලවට්ටදුක්ඛපනූදනං [Pg.339] නිය්‍යානිකං ධම්මං කථෙන්ති. යං සො ධම්මං ඉධඤ්ඤායාති සො පුග්ගලො යං සද්ධම්මං ඉමස්මිං සාසනෙ සම්මාපටිපජ්ජනෙන ජානිත්වා අග්ගමග්ගාධිගමෙන අනාසවො හුත්වා පරිනිබ්බායති.

„Klöster“ (vihāre) meint Unterkünfte. „Er soll bauen lassen“ (kāraye) bedeutet, er sollte sie errichten lassen. „Angenehme“ (ramme) meint erfreuliche. „Er möge darin Vielwissende wohnen lassen“ (vāsayettha bahussute) bedeutet, dass er, nachdem er diese Klöster bauen ließ, darin vielwissende, tugendhafte und charakterlich edle Menschen wohnen lassen möge. Indem er sie dort wohnen lässt, sollte er dafür sorgen, dass für diese Vielwissenden kein Mangel an den Lebensbedürfnissen entsteht. Auf diese Weise sollte er Speise, Trank, Kleidung und Wohnstätten den Aufrechten, die von vollkommener Gesinnung sind, darbringen, mit einem geklärten Geist, der voller Vertrauen in das Wirken von Tat und Frucht (Kamma und Phala) sowie in die Vorzüge der Drei Juwelen ist. Um nun die gegenseitige Unterstützung von Hausleuten und Ordinierten aufzuzeigen, sprach er die Strophe beginnend mit: „Sie [lehren] ihm“ (te tassā). Darin meint „sie“ (te) die Vielwissenden. „Ihm“ (tassa) meint dem Laienanhänger. „Sie lehren die Lehre“ (dhammaṃ desenti) bedeutet, sie verkünden die erlösende Lehre, die alles Leiden des Daseinskreislaufs vertreibt. „Wenn er diese Lehre hier versteht“ (yaṃ so dhammaṃ idhañāya) bedeutet, dass jener Mensch, wenn er diese wahre Lehre in dieser Lehre (Sāsana) durch rechte Praxis erkennt, durch das Erreichen des höchsten Pfades frei von Trieben (anāsavo) wird und völlig erlischt (parinibbāyati).

ආවාසෙති ආවාසදානෙ. ආනිසංසොති උද්‍රයො. පූජාසක්කාරවසෙන පඨමයාමො ඛෙපිතො, සත්ථු ධම්මදෙසනාය අප්පාවසෙසො මජ්ඣිමයාමො ගතොති පාළියං ‘‘බහුදෙව රත්ති’’න්ති වුත්තන්ති ආහ ‘‘අතිරෙකතරං දියඩ්ඪයාම’’න්ති. සඞ්ගහං නාරොහති විපුලවිත්ථාරභාවතො. බුද්ධානඤ්හි භත්තානුමොදනාපි ථොකං වඩ්ඪෙත්වා වුච්චමානා දීඝමජ්ඣිමපමාණාපි හොති. තථා හි සුඵුසිතං දන්තාවරණං, ජිව්හා තනුකා, භවඞ්ගපරිවාසො පරිත්තො, නත්ථි වෙගායිතං, නත්ථි විත්ථායිතං, නත්ථි අබ්‍යාවටමනො, සබ්බඤ්ඤුතඤ්ඤාණං සමුපබ්‍යූළ්හං, අපරික්ඛයා පටිසම්භිදා.

„In Bezug auf Wohnstätten“ (āvāse) meint das Spenden von Wohnstätten. „Segen“ (ānisaṃso) bedeutet das Ergebnis. Da die erste Nachtwache mit Verehrung und Bewirtung verbracht wurde und die mittlere Nachtwache fast vollständig mit der Lehrrede des Meisters verging, heißt es im Pali-Text „ein großer Teil der Nacht“ (bahudeva rattiṃ); dazu wird gesagt: „mehr als anderthalb Nachtwachen“. Es lässt sich aufgrund seiner immensen Ausführlichkeit nicht in eine Zusammenfassung bringen. Denn selbst die Dankesrede der Buddhas nach dem Mahl kann, wenn sie nur ein wenig ausgedehnt wird, die Länge einer langen oder mittleren Lehrrede annehmen. Denn wahrlich, ihre Zahnreihe schließt perfekt, die Zunge ist dünn, das Verweilen im Unterbewusstsein (Bhavaṅga) ist nur kurz, es gibt kein Überstürzen, kein Abschweifen, der Geist ist nicht abgelenkt, das Allwissenheitswissen ist vollkommen entfaltet und die analytischen Fähigkeiten (Paṭisambhidā) sind unerschöpflich.

සන්දස්සෙත්වාතිආදීසු සන්දස්සෙත්වා ආවාසදානපටිසංයුත්තං ධම්මිං කථං කත්වා. තතො පරං, මහාරාජ, ඉතිපි සීලං, ඉතිපි සමාධි, ඉතිපි පඤ්ඤාති සීලාදිගුණෙ තෙසං සම්මා දස්සෙත්වා හත්ථෙන ගහෙත්වා විය පච්චක්ඛතො පකාසෙත්වා. සමාදපෙත්වාති එවං සීලං සමාදාතබ්බං, සීලෙ පතිට්ඨිතෙන එවං සමාධිපඤ්ඤා භාවෙතබ්බාති යථා තෙ සීලාදිගුණෙ සම්මා ආදියන්ති, තථා ගණ්හාපෙත්වා. සමුත්තෙජෙත්වාති යථාසමාදින්නං සීලං සුවිසුද්ධං හොති, සමථවිපස්සනා ච භාවියමානා යථා සුට්ඨු විසොධිතා උපරූපරි විසෙසාවහා හොන්ති, එවං සමුත්තෙජෙත්වා නිසාමනවසෙන වොදාපෙත්වා. සම්පහංසෙත්වාති යථානුසිට්ඨං ඨිතසීලාදිගුණෙහි සම්පති පටිලද්ධගුණානිසංසෙහි චෙව උපරිලද්ධබ්බඵලවිසෙසෙහි ච චිත්තං සම්පහංසෙත්වා ලද්ධස්සාසවසෙන සුට්ඨු තොසෙත්වා. එවමෙතෙසං පදානං අත්ථො වෙදිතබ්බො. සක්‍යරාජානො යෙභුය්‍යෙන භගවතො ධම්මදෙසනාය සාසනෙ ලද්ධස්සාදා ලද්ධප්පතිට්ඨා ච.

Bei den Worten „nachdem er aufgezeigt hatte“ (sandassetvā) und so weiter: Nachdem er eine mit der Gabe von Wohnstätten verbundene Lehrrede gehalten hatte, zeigte er ihnen danach recht: „O Großkönig, so ist die Tugend, so ist die Konzentration, so ist die Weisheit“, und offenbarte ihnen die Tugenden und anderen Qualitäten so direkt, als ob er sie bei der Hand nähme. „Nachdem er sie angespornt hatte“ (samādapetvā) bedeutet: „So muss die Tugend angenommen werden; wer in der Tugend gefestigt ist, muss Konzentration und Weisheit auf diese Weise entfalten“ – indem er sie dazu brachte, diese Qualitäten von Tugend und so weiter richtig anzunehmen. „Nachdem er sie ermutigt hatte“ (samuttejetvā) bedeutet: Damit die angenommene Tugend vollkommen rein wird, und damit Geistesruhe und Hellblick (Samatha und Vipassanā), wenn sie entfaltet werden, gut gereinigt sind und zu immer höheren Stufen des Fortschritts führen; indem er sie so ermutigte und sie durch aufmerksame Betrachtung läuterte. „Nachdem er sie erfreut hatte“ (sampahaṃsetvā) bedeutet: Indem er ihren Geist durch die Tugend und die anderen Qualitäten, in denen sie gemäß der Unterweisung gefestigt waren, erfreute – sowohl durch die gegenwärtig erlangten Segnungen als auch durch die künftig zu erlangenden besonderen Früchte – und sie durch das Gefühl des Trostes zutiefst zufriedenstellte. So ist die Bedeutung dieser Wörter zu verstehen. Die Sakya-Könige hatten größtenteils durch die Lehrverkündigung des Erhabenen Freude an der Lehre gefunden und festen Halt in ihr gewonnen.

උපසග්ගසද්දානං අනෙකත්ථත්තා අභි-සද්දො අති-සද්දෙන සමානත්ථොපි හොතීති වුත්තං ‘‘අභික්කන්තාති අතික්කන්තා’’ති.

Da Präfixe (upasagga) eine Vielfalt von Bedeutungen haben, hat das Präfix „abhi“ manchmal dieselbe Bedeutung wie das Präfix „ati“. Daher wurde gesagt: „abhikkantā“ bedeutet „atikkantā“ (vortrefflich, überschritten).

තත්‍ර කිරාතිආදි කෙචිවාදොති බද්ධොපි න හොති. තෙනාහ ‘‘අකාරණමෙත’’න්තිආදි. කායචිත්තලහුතාදයො උප්පජ්ජන්තීති ඉදං කායිකචෙතසිකඅඤ්ඤථාභාවස්ස කාරණවචනං, ලහුතාදිඋප්පන්නෙ සවනානුත්තරියපටිලාභෙන ලද්ධබ්බධම්මත්ථවෙදසමධිගමතො. වුත්තඤ්හෙතං –

Die Passage beginnend mit „Dort nun, wie man sagt“ und so weiter ist eine bloße Ansicht einiger (kecivāda) und ist nicht einmal bindend. Deshalb wurde gesagt: „Dies ist grundlos“ und so weiter. „Leichtigkeit von Körper und Geist und so weiter entstehen“ – dies ist die Angabe des Grundes für die körperliche und geistige Zustandsveränderung; denn wenn Leichtigkeit und andere Qualitäten entstehen, wird das Verständnis der Bedeutung und der Lehre (dhammatthaveda) erlangt, das durch den Gewinn des unübertrefflichen Hörens (savanānuttariya) zu erreichen ist. Denn dies wurde gesagt:

‘‘යථා[Pg.340], යථාවුසො, භික්ඛුනො සත්ථා වා ධම්මං දෙසෙති අඤ්ඤතරො වා ගරුට්ඨානිකො සබ්‍රහ්මචාරී, තථා තථා සො තස්මිං ධම්මෙ ලභති අත්ථවෙදං, ලභති ධම්මවෙදං, ලභති ධම්මූපසංහිතං පාමොජ්ජ’’න්තිආදි (දී. නි. 3.322, 355; අ. නි. 5.26).

„In welcher Weise auch immer, ihr Brüder, dem Mönch entweder der Meister die Lehre verkündet oder ein anderer Mitbruder im geistlichen Leben, der die Stellung eines Lehrers einnimmt, in genau dieser Weise erlangt er in jener Lehre das Verständnis der Bedeutung (atthaveda), erlangt das Verständnis des Gesetzes (dhammaveda) und erlangt die mit der Lehre verbundene Freude (pāmojja)“ und so weiter.

පිට්ඨිවාතො උප්පජ්ජි උපාදින්නසරීරස්ස තථාරූපත්තා සඞ්ඛාරානඤ්ච අනිච්චතාය දුක්ඛානුබන්ධත්තා. අකාරණං වා එතන්ති යෙනාධිප්පායෙන වුත්තං, තමෙව අධිප්පායං විවරිතුං ‘‘පහොතී’’තිආදි වුත්තං. එකපල්ලඞ්කෙන නිසීදිතුං පහොති යථා තං වෙලුවගාමකෙ. එත්තකෙ ඨානෙති එත්තකෙ ඨානෙ ඨානං නිප්ඵන්නන්ති යොජනා. තඤ්ච ඛොති වුට්ඨානසඤ්ඤං චිත්තෙ ඨපනං. ධම්මකථං සුණමානො ධම්මගාරවෙන.

Ein Rückenschmerz (Rückenwind) entstand aufgrund der Beschaffenheit des physischen Körpers (upādinnasarīra) und weil die Gestaltungen (saṅkhārā) unbeständig und mit Leiden verbunden sind. „Oder dies ist grundlos“ – um genau die Absicht zu enthüllen, mit der dies gesagt wurde, wurde gesagt: „er ist fähig“ (pahoti) und so weiter. Er ist fähig, in einem einzigen Kreuzsitz zu sitzen, wie es im Dorf Beluva der Fall war. „An einem solchen Ort“ (ettake ṭhāne) bedeutet, die Verknüpfung ist: das Stehen (Verweilen) an einem solchen Ort ist vollbracht. „Und das freilich“ (tañca kho) meint das Verankern der Wahrnehmung des Aufstehens (Beendens) im Geist. Er hört die Lehrrede mit Ehrfurcht vor der Lehre.

අවස්සුතස්සාති අවස්සුතභාවස්ස රාගාදිවසෙන. අවස්සුතස්ස කාරණන්ති තින්තභාවකාරණං. කිලෙසාධිමුච්චනෙනාති කිලෙසවසෙන පරිප්ඵන්දිතවසෙන. නිබ්බාපනං වියාති වූපසමො විය. නිබ්බිසෙවනානන්ති පරිප්ඵන්දනරහිතානං.

„Des Befleckten“ (avassutassa) meint den Zustand des Beflecktseins (Befeuchtetseins) durch Begierde und so weiter. „Der Grund des Beflecktseins“ meint den Grund des Durchnässtseins. „Durch Hingabe an die Trübungen“ (kilesādhimuccanena) meint unter dem Einfluss der Trübungen (Kilesas), durch die innere Unruhe (Regung). „Wie ein Löschen“ (nibbāpanaṃ viya) bedeutet wie eine Beruhigung (vūpasama). „Der Nicht-Praktizierenden“ (nibbisevanānaṃ) meint jene, die frei von innerer Unruhe (Regung) sind.

අවස්සුතපරියායසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der Avassutapariyāya-Lehrrede ist abgeschlossen.

7. දුක්ඛධම්මසුත්තවණ්ණනා

7. Die Erklärung der Dukkhadhamma-Lehrrede

244. දුක්ඛධම්මානන්ති දුක්ඛකාරණානං. තෙනාහ ‘‘දුක්ඛසම්භවධම්මාන’’න්තිආදි. තත්ථ කිං දුක්ඛං, කා දුක්ඛධම්මාති තදුභයං දස්සෙතුං ‘‘පඤ්චසු හී’’ති වුත්තං. තෙති පඤ්චක්ඛන්ධා. දුක්ඛසම්භවධම්මත්තාති දුක්ඛුප්පත්තිකාරණත්තා. අස්සාති තෙන. කරණෙ හෙතං සාමිවචනං. කාමෙති වත්ථුකාමෙ කිලෙසකාමෙ ච. පුන අස්සාති සාමිඅත්ථෙ එව සාමිවචනං. චාරන්ති චිත්තාචාරං. විහාරන්ති පඤ්චද්වාරප්පවත්තිචාරවිහාරං. ‘‘එකට්ඨා’’ති ච වදන්ති. තෙනෙව හි ‘‘අනුබන්ධිත්වා චරන්තං’’ඉච්චෙව වුත්තං. අනුබන්ධිත්වාති ච වීථිචිත්තප්පවත්තිතො පට්ඨාය යාව තතියජවනවාරා අනු අනු බන්ධිත්වා. පක්ඛන්දනාදීති ආදි-සද්දෙන කසිගොරක්ඛාදිවසෙනපි කාමානං පරියෙසනදුක්ඛං සඞ්ගණ්හාති.

244. „Dukkhadhammānaṃ“ [von Leidensdingen] bedeutet: von den Ursachen des Leidens. Deshalb heißt es: „von Dingen, die das Entstehen von Leiden bewirken“ usw. Um beides zu zeigen – was das Leiden ist und was die Leidensdinge sind –, wird gesagt: „In den fünf nämlich“. „Diese“ [te] bezieht sich auf die fünf Aggregate (khandha). „Weil sie Dinge sind, die das Entstehen von Leiden bewirken“ bedeutet: weil sie die Ursache für das Entstehen von Leiden sind. „Sein“ [assa] bedeutet: durch diesen. Dies ist nämlich ein Genitiv in instrumentaler Bedeutung (karaṇa). „Sinnliche Begierden“ [kāme] bezieht sich auf die Objekte der Sinnlichkeit (vatthukāma) und die Befleckungen der Sinnlichkeit (kilesakāma). Wiederum ist „sein“ [assa] ein Genitiv in der eigentlichen besitzanzeigenden Bedeutung (sāmiattha). „Wandeln“ [cāra] bedeutet das Wandeln des Geistes (cittācāra). „Verweilen“ [vihāra] bedeutet das Verweilen im Wandeln, das an den fünf Sinnentoren abläuft. Sie sagen auch „an einem Ort stehend“ [ekaṭṭhā]. Genau deshalb wurde gesagt: „ihm folgend wandert er umher“. „Folgend“ [anubandhitvā] bedeutet: beginnend mit dem Auftreten des kognitiven Prozesses (vīthicitta) bis hin zum dritten Impulsmoment (javanavāra) immer wieder folgend. Mit dem Wort „Hineinstürzen usw.“ [pakkhandanādi] umfasst das Wort „usw.“ auch das Leiden des Suchens nach sinnlichen Freuden durch Ackerbau, Viehzucht usw.

දායතීති [Pg.341] දායො, වනං. තෙනාහ ‘‘අටවි’’න්ති. කණ්ටකගබ්භන්ති ඔවරකසදිසං වනං. නාමපදං නාම කිරියාපදාපෙක්ඛන්ති ‘‘විජ්ඣී’’ති වචනසෙසෙන කිරියාපදං ගණ්හාති.

„Weil es abschneidet (dāyati), ist es ein dāyo [Wald/Gehölz]“, das heißt ein Wald. Deshalb heißt es: „eine Wildnis“ [aṭavī]. „Ein dorniges Dickicht“ [kaṇṭakagabbha] bedeutet ein Wald, der einer Kammer gleicht. Ein Nomen verlangt nach einem Verb; daher nimmt es durch das ausgelassene Wort „er stach“ (vijjhī) ein Verb auf.

දන්ධායිතත්තං උප්පන්නකිලෙසානං අවට්ඨානං. තෙනාහ ‘‘උප්පන්නමත්තායා’’තිආදි. තායාති සතියා. කාචි කිලෙසාති චුද්දසවිධෙ චිත්තස්ස කිච්චෙ ජවනකිච්චෙ එව චිත්තකිලෙසානං උප්පත්තිං කත්වා තථා වුත්තං. නිග්ගහිතාව හොන්ති පවත්තිතුං අප්පදානවසෙන. තෙනාහ ‘‘න සණ්ඨාතුං සක්කොන්තී’’ති. චක්ඛුද්වාරස්මින්ති පාළියං තස්ස පඨමං ගහිතතාය වුත්තං, තෙන නයෙන සෙසද්වාරානිපි ගහිතානෙව හොන්ති. රාගාදීසු උප්පන්නෙසු පඨමජවනවාරෙ. සතිසම්මොසෙන ‘‘කිලෙසා මෙ උප්පන්නා’’ති ඤත්වා තථා පච්චාමාසසතියා ලබ්භනතො. තෙනාහ – ‘‘අනච්ඡරියං චෙත’’න්ති. ආවට්ටෙත්වාති අයොනිසො ආවට්ටෙත්වා. ආවජ්ජනාදීසූති තතො එව අයොනිසො ආවජ්ජනාදීසු උප්පන්නෙසු ඉට්ඨාරම්මණස්ස ලද්ධත්තා පච්චයසිද්ධියා සම්පත්තං පවත්තනාරහං. නිවත්තෙත්වාති දුතියජවනවාරෙපි කිලෙසුප්පත්තිං නිවත්තෙත්වා. කථං පනස්ස එවං ලද්ධුං සක්කාති ආහ ‘‘ආරද්ධවිපස්සකානං හී’’තිආදි. භාවනාපටිසඞ්ඛානෙති භාවනායං පටිසඞ්ඛානෙ ච යොගිනො පතිට්ඨිතභාවො. තස්ස අයමානිසංසො – යං පච්චයලාභෙන උප්පජ්ජිතුං ලද්ධොකාසාපි කිලෙසා පුබ්බෙ පවත්තභාවනානුභාවෙන වික්ඛම්භිතා තථා තථා නිග්ගහිතා එව හුත්වා නිවත්තන්ති, කුසලා ධම්මාව ලද්ධොකාසා උපරූපරි වඩ්ඪන්ති.

„Zögerlichkeit“ (dandhāyitatta) bedeutet das Verweilen der entstandenen Befleckungen. Deshalb heißt es: „sobald sie entstanden ist“ usw. „Durch sie“ [tāyā] bedeutet: durch Achtsamkeit (sati). „Irgendwelche Befleckungen“: Dies wurde so gesagt, weil das Entstehen von geistigen Befleckungen im Impuls-Prozess (javanakicca) unter den vierzehn Funktionen des Geistes stattfindet. Sie werden wahrlich gezügelt, indem man ihnen keinen Raum zur Entfaltung gibt. Deshalb heißt es: „Sie können nicht verweilen.“ „Am Sehtor“ wird im Pali-Text erwähnt, weil es als erstes angeführt wird; nach dieser Methode sind auch die übrigen Tore mitgemeint. Wenn Gier usw. im ersten Impuls-Prozess (javanavāra) entstehen, erkennt man durch einen Mangel an Achtsamkeit: „Befleckungen sind in mir entstanden“, und so erlangt man dies durch reflektierende Achtsamkeit (paccāmāsasati). Deshalb heißt es: „Das ist kein Wunder.“ „Nachdem er sich zugewandt hat“ [āvaṭṭetvā] bedeutet: nachdem er sich unsachgemäß (ayoniso) zugewandt hat. „Bei der Zuwendung usw.“ [āvajjanādīsu] bedeutet: Weil sich eben daraus bei unweiser Zuwendung usw. ein erwünschtes Objekt einstellt, ist es durch das Zustandekommen der Bedingungen bereit, sich zu entfalten. „Nachdem er abgewehrt hat“ [nivattetvā] bedeutet: indem er das Entstehen von Befleckungen auch im zweiten Impuls-Prozess abgewehrt hat. Wie aber kann man dies erlangen? Dazu heißt es: „Für diejenigen nämlich, die mit der Einsichtspraxis begonnen haben“ usw. „In der Entfaltung und Reflexion“ [bhāvanāpaṭisaṅkhāne] bedeutet das gefestigte Verweilen des Übenden (yogin) in der Entfaltung und in der Reflexion. Dies ist der Segen davon: Selbst wenn die Befleckungen durch das Erlangen von Bedingungen die Gelegenheit hätten, zu entstehen, werden sie durch die Kraft der zuvor ausgeübten Entfaltung unterdrückt und in dieser Weise gezügelt abgewehrt, während die heilsamen Geisteszustände (kusalā dhammā), sobald sie die Gelegenheit erhalten, immer weiter anwachsen.

අභිහට්ඨුන්ති අභිහරිත්වා. අනුදහන්තීති අනුදහන්තා විය හොන්ති. අනුසෙන්තීති එත්ථාපි එසෙව නයො. අනාවට්ටන්තෙති අනිවත්තන්තෙ සාමඤ්ඤතොති අධිප්පායො. විපස්සනාබලමෙව දීපිතං මග්ගඵලාධිගමස්ස අජොතිතත්තා.

„Herbeizubringen“ [abhihaṭṭhuṃ] bedeutet: herbeigebracht habend (abhiharitvā). „Sie brennen nach“ [anudahanti] bedeutet: sie sind gleichsam nachbrennend. „Sie schlummern nach“ [anusenti]: Auch hier gilt dieselbe Methode. „Die Nicht-Zurückkehrenden“ [anāvaṭṭante] bedeutet im Allgemeinen: jene, die nicht umkehren. Hier wird nur die Kraft der Einsicht (vipassanābala) dargelegt, da das Erreichen von Pfad und Frucht (maggaphalādhigama) nicht explizit beleuchtet wird.

දුක්ඛධම්මසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Dukkhadhamma-Sutta ist abgeschlossen.

8. කිංසුකොපමසුත්තවණ්ණනා

8. Die Erklärung des Kiṃsukopama-Sutta.

245. චතුන්නං අරියසච්චානං පරිඤ්ඤාභිසමයාදිවසෙන විවිධදස්සනන්ති කිච්චවසෙන නානාදස්සනං හොතීති වුත්තං, ‘‘දස්සනන්ති පඨමමග්ගස්සෙතං අධිවචන’’න්ති[Pg.342]. තයිදං උපරිමග්ගෙසු භාවනාපරියායස්ස නිරුළ්හත්තා පඨමමග්ගස්ස පඨමං නිබ්බානදස්සනතො. තෙනාහ ‘‘පඨමමග්ගො හී’’තිආදි. කොචි යථාවුත්තං අවිපරීතං අත්ථං අජානන්තො ඤාණදස්සනං නාම ආරම්මණකරණස්ස වසෙන අතිප්පසඞ්ගං ආසඞ්කෙය්‍යාති තං නිවත්තෙතුං ‘‘ගොත්‍රභූ පනා’’තිආදි වුත්තං. න දස්සනන්ති වුච්චතීති එත්ථ රාජදස්සනං උදාහරන්ති. චත්තාරොපි මග්ගා දස්සනමෙව යථාවුත්තෙනත්ථෙන, භාවනාපරියායො පන උපරි තිණ්ණං මග්ගානං පඨමමග්ගඋපායස්ස භාවනාකාරෙන පවත්තනතො. දස්සනං විසුද්ධි එත්ථාති දස්සනවිසුද්ධිකං, නිබ්බානං. ඵස්සායතනං කම්මට්ඨානං අස්ස අත්ථීති ඵස්සායතනකම්මට්ඨානිකො. එස නයො සෙසෙසුපි පදෙසු.

245. „Vielfältiges Sehen“ [vividhadassana] bedeutet im Hinblick auf das Durchdringen (pariññā), die Verwirklichung (abhisamaya) usw. der vier edlen Wahrheiten, dass es ein unterschiedliches Sehen entsprechend der jeweiligen Aufgabe (kicca) gibt; daher heißt es: „Sehen ist eine Bezeichnung für den ersten Pfad.“ Und dies ist so, weil bei den höheren Pfaden die Methode der Entfaltung (bhāvanāpariyāya) etabliert ist, während der erste Pfad als erster das Nibbāna sieht. Deshalb heißt es: „Der erste Pfad nämlich“ usw. Damit nicht jemand, der die dargelegte, unfehlbare Bedeutung nicht versteht, bezüglich des Wissens und Sehens (ñāṇadassana) im Hinblick auf das Ergreifen des Objekts eine unzulässige Verallgemeinerung vermutet, wird zur Abwehr dessen gesagt: „Die Gotrabhū-Erkenntnis aber“ usw. Dass sie „nicht als Sehen bezeichnet wird“, dafür führt man das Beispiel des „Königs-Sehens“ (rājadassana) an. Alle vier Pfade sind in dem beschriebenen Sinne wahrlich „Sehen“, aber die Methode der Entfaltung (bhāvanāpariyāya) bezieht sich auf die oberen drei Pfade, da sie in Form der Entfaltung des Mittels des ersten Pfades fortschreiten. „Dasjenige, in dem die Reinheit des Sehens liegt“ [dassanavisuddhika] bezeichnet das Nibbāna. „Derjenige, dessen Meditationsobjekt die Sphären des Kontakts sind“ [phassāyatanakammaṭṭhāniko] bedeutet: er hat das Meditationsobjekt der Kontaktsphären. Diese Methode gilt auch für die übrigen Begriffe.

පදෙසසඞ්ඛාරෙසූති සඞ්ඛාරෙකදෙසෙසු. හෙට්ඨිමපරිච්ඡෙදෙන පථවිආදිකෙ ධම්මමත්තෙ දිට්ඨෙ රූපපරිග්ගහො, චක්ඛුවිඤ්ඤාණාදිකෙ තංසහගතධම්මමත්තෙ දිට්ඨෙ අරූපපරිග්ගහො ච සිජ්ඣතීති වදන්ති.

„In teilweisen Gestaltungen“ [padesasaṅkhāresu] bedeutet: in Teilen von Gestaltungen. Sie sagen: Durch das Erkennen von bloßen Phänomenen wie der Erde usw. mittels der unteren Abgrenzung gelingt das Erfassen des Materiellen (rūpapariggaha); durch das Erkennen von bloßen Phänomenen wie dem Sehbewusstsein usw. samt den damit verbundenen Geistessubstanzen gelingt das Erfassen des Immateriellen (arūpapariggaha).

අධිගතමග්ගමෙව කථෙසීති යෙන මුඛෙන විපස්සනාභිනිවෙසං අකාසි, තමෙවස්ස මුඛං කථෙසි. අයං පනාති කම්මට්ඨානං පුච්ඡන්තො භික්ඛු. ඉමෙසන්ති ඵස්සායතනකම්මට්ඨානිකපඤ්චක්ඛන්ධකම්මට්ඨානිකානං වචනං. ‘‘අඤ්ඤමඤ්ඤං න සමෙතී’’ති වත්වා තමෙවත්ථං පාකටං කරොති ‘‘පඨමෙනා’’තිආදිනා. පඤ්චක්ඛන්ධවිමුත්තස්ස සඞ්ඛාරස්ස අභාවා ‘‘නිප්පදෙසෙසූ’’ති වුත්තං. තථෙවාති යථෙව ඵස්සායතනකම්මට්ඨානිකං, තථෙව තං පඤ්චක්ඛන්ධකම්මට්ඨානිකං පුච්ඡිත්වා.

„Er sprach genau über den erreichten Pfad“ bedeutet: Durch welches Tor (mukha) auch immer er den Einstieg in die Einsicht (vipassanā) fand, genau dieses Tor erklärte er ihm. „Dieser aber“ [ayaṃ pana] bezieht sich auf den Mönch, der nach dem Meditationsobjekt fragt. „Dieser“ [imesaṃ] bezieht sich auf jene, deren Meditationsobjekte die Kontaktsphären und die fünf Aggregate sind. Nachdem gesagt wurde „Sie stimmen nicht miteinander überein“, wird ebendiese Bedeutung mit den Worten „durch den ersten“ usw. verdeutlicht. Weil es keine Gestaltung (saṅkhāra) gibt, die von den fünf Aggregaten frei ist, wurde gesagt: „in ungeteilten [Ganzheiten]“ [nippadesesu]. „Ebenso“ [tatheva] bedeutet: Genau so, wie er nach demjenigen fragte, dessen Meditationsobjekt die Kontaktsphären sind, so fragte er auch nach demjenigen, dessen Meditationsobjekt die fünf Aggregate sind.

සමප්පවත්තා ධාතුයොති රසාදයො සරීරධාතුයො සමප්පවත්තා, න විසමාකාරසණ්ඨිතා අහෙසුං. තෙනාහ ‘‘කල්ලසරීරං බලප්පත්ත’’න්ති. ‘‘අතීතා සඞ්ඛාරා’’තිආදි විපස්සනාභිනිවෙසවසෙන වුත්තං. සම්මසනං සබ්බත්ථකමෙව ඉච්ඡිතබ්බං. චාරිභූමින්ති ගොචරට්ඨානං.

„Die Elemente waren in ausgeglichenem Zustand wirksam“ [samappavattā dhātuyo] bedeutet: Die Körpersäfte und anderen Körperelemente flossen gleichmäßig und befanden sich nicht in einem ungleichmäßigen Zustand. Deshalb heißt es: „Der Körper war gesund und voller Kraft.“ Die Passage „vergangene Gestaltungen“ usw. wird im Sinne des Einstiegs in die Einsichtspraxis (vipassanā) gesagt. Das Ergründen (sammasana) muss auf alles angewendet werden. „Wandelbereich“ [cāribhūmi] bedeutet den Weidebereich (gocaraṭṭhāna).

කාරකභාවන්ති භාවනානුයුඤ්ජනභාවං. පණ්ඩුරොගපුරිසොති පණ්ඩුරොගී පුරිසො. අරිට්ඨන්ති සුත්තං. භෙසජ්ජං කත්වාති භෙසජ්ජපයොගං කත්වා. කරිස්සාමීති භෙසජ්ජං කරිස්සාමි. ඣාමථුණො වියාති දඩ්ඪථුණො විය ඛාරකජාලනද්ධත්තා තරුණමකුලසන්තානසඤ්ඡන්නත්තා.

„Den Zustand des Handelnden“ [kārakabhāvaṃ] bedeutet den Zustand des Sich-Widmens der Entfaltung (bhāvanā). „Ein Mann mit Bleichsucht“ [paṇḍurogapuriso] ist ein an Bleichsucht leidender Mann. „Ariṭṭha“ bedeutet Faden (sutta). „Nachdem er Medizin zubereitet hatte“ [bhesajjaṃ katvā] bedeutet: nachdem er eine medizinische Anwendung durchgeführt hatte. „Ich werde machen“ [karissāmi] bedeutet: Ich werde Medizin zubereiten. „Wie ein verkohlter Pfosten“ [jhāmathuṇo viya] bedeutet: wie ein verbrannter Pfosten, da er mit einem Netz aus Asche überzogen und mit einer dichten Reihe junger Knospen bedeckt ist.

දක්ඛිණද්වාරගාමෙති දක්ඛිණද්වාරසමීපෙ ගාමෙ. ලොහිතකොති ලොහිතවණ්ණො. ඔචිරකජාතොති ජාතඔලම්බමානචිරකො විය. ආදින්නසිපාටිකොති [Pg.343] ගහිතඵලපොතකො. සන්දච්ඡායොති බහලච්ඡායො. යස්මා තස්ස රුක්ඛස්ස සාඛා අවිරළා ඝනප්පත්තා අඤ්ඤමඤ්ඤං සංසන්දිත්වා ඨිතා, තස්මා ඡායාපිස්ස තාදිසීති වුත්තං ‘‘සන්දච්ඡායො නාම සංසන්දිත්වා ඨිතච්ඡායො’’ති, ඝනච්ඡායොති අත්ථො. තත්ථාතිආදි උපමාසංසන්දනං.

„Im Dorf am Südtor“ bedeutet: im Dorf nahe dem Südtor. „Rötlich“ [lohitako] bedeutet: von roter Farbe. „Wie mit herabhängenden Fetzen“ [ocirakajāto] bedeutet: wie mit entstandenen, herabhängenden Rindenstreifen oder Lumpen (ciraka). „Mit geöffneten Schoten“ [ādinnasipāṭiko] bedeutet: mit hervorgegangenen Fruchtkapseln. „Dichter Schatten“ [sandacchāyo] bedeutet: tiefer, dichter Schatten (bahalacchāyo). Weil die Äste dieses Baumes nicht spärlich, sondern dicht belaubt sind und ineinandergreifen, ist auch sein Schatten von dieser Art; daher heißt es: „Ein dichter Schatten ist ein ineinandergreifender Schatten“, was „dichter Schatten“ (ghanacchāya) bedeutet. Das Wort „Dort“ [tattha] usw. bezieht sich auf den Vergleich der Gleichnisse.

යෙන යෙනාකාරෙන අධිමුත්තානන්ති ඡඵස්සායතනාදිමුඛෙන යෙන යෙන විපස්සනාභිනිවෙසෙන විපස්සන්තානං නිබ්බානඤ්ච අධිමුත්තානං. සුට්ඨු විසුද්ධං පරිඤ්ඤාතිසමයාදිසිද්ධියා. තෙන තෙනෙවාකාරෙනාති අත්තනාධිමුත්තාකාරෙන. ඉදානි තං තං ආකාරං උපමාය සද්ධිං යොජෙත්වා දස්සෙතුං ‘‘යථා හී’’තිආදි ආරද්ධං. තං සුවිඤ්ඤෙය්‍යමෙව.

„Auf welche und welche Weise sie ausgerichtet sind“ (yena yenākārena adhimuttānaṃ) bedeutet: mittels des Tores der sechs Bereiche des Kontakts, durch welche jeweilige Anwendung der Einsicht derer, die Einsicht üben, und die auf das Nibbāna ausgerichtet sind. „Völlig rein“ bedeutet: durch das Erlangen des vollen Verständnisses, der Durchdringung und so weiter. „Auf eben diese und jene Weise“ bedeutet: durch die Weise, auf die sie selbst ausgerichtet sind. Um nun diese jeweilige Weise mit dem Gleichnis zu verbinden und aufzuzeigen, wird mit den Worten „Wie nämlich...“ und so weiter begonnen. Dies ist leicht zu verstehen.

ඉදන්ති නගරොපමං. තං සල්ලක්ඛිතන්ති කිංසුකොපමදීපිතං අත්ථජාතං සචෙ සල්ලක්ඛිතං. අස්ස භික්ඛුනො. ධම්මදෙසනත්ථන්ති යථාසල්ලක්ඛිතස්ස අත්ථස්ස වසෙන ලද්ධවිසෙසස්ස උපබ්‍රූහනාය. තස්සෙවත්ථස්සාති තස්ස දස්සනවිසුද්ධිසඞ්ඛාතස්ස අත්ථස්ස. චොරාසඞ්කා න හොන්ති මජ්ඣිමදෙසරජ්ජස්ස පසන්නභාවතො. තිපුරිසුබ්බෙධානීති උබ්බෙධෙන තිපුරිසප්පමාණානි නානාභිත්තිවිචිත්තානි ථම්භානං උපරි විවිධමාලාකම්මාදිවිචිත්තධනුරාකාරලක්ඛිතානි මනොරමානි. තෙනාහ ‘‘නගරස්ස අලඞ්කාරත්ථ’’න්ති. නගරද්වාරස්ස ථිරභාවාපාදනවසෙන ඨපෙතබ්බත්තා වුත්තං ‘‘චොරනිවාරණත්ථානිපි හොන්තියෙවා’’ති. පිට්ඨසඞ්ඝාතස්සාති ද්වාරබාහස්ස. ‘‘ඉමෙ ආවාසිකා, ඉමෙ ආගන්තුකා, තත්ථාපි ච ඉමෙහි නගරස්ස නගරසාමිකස්ස ච අත්ථො. ඉමෙසං වසෙන අනත්ථො සියා’’ති ජානනඤාණසඞ්ඛාතෙන පණ්ඩිච්චෙන සමන්නාගතො. අඤ්ඤාතනිවාරණෙ පටුභාවසඞ්ඛාතෙන වෙය්‍යත්තියෙන සමන්නාගතො. ඨානුප්පත්තිකපඤ්ඤාසඞ්ඛාතායාති තස්මිං තස්මිං අත්ථකිච්චෙ තඞ්ඛණුප්පජ්ජනකපටිභානසඞ්ඛාතාය.

„Dies“ bezieht sich auf das Gleichnis von der Stadt. „Das ist erfasst“ bedeutet: wenn die im Kiṃsuka-Gleichnis dargelegte Bedeutung erfasst ist. „Dieses Mönchs“ [bezieht sich auf diesen Mönch]. „Zum Zwecke der Lehrverkündigung“ bedeutet: zur Stärkung der besonderen Errungenschaft, die durch den erfassten Sinn erlangt wurde. „Eben dieses Sinns“ bezieht sich auf jenen Sinn, der als die Reinheit der Schau bezeichnet wird. Es gibt keine Angst vor Dieben, da das Königreich des Mittellandes friedlich ist. „Drei Mannshöhen hoch“ bedeutet: in der Höhe das Maße von drei Männern habend, verziert mit verschiedenen Wänden, über den Säulen mit verschiedenen Blumengirlanden-Arbeiten und bogenförmigen Verzierungen geschmückt, lieblich. Daher heißt es: „zur Zierde der Stadt“. Weil sie aufgestellt werden müssen, um das Stadttor fest und stabil zu machen, heißt es: „sie dienen gewiss auch zur Abwehr von Dieben“. „Des Türpfostens“ bedeutet: des Türrahmens. „Diese sind Einheimische, jene sind Fremde; und auch: durch diese ist ein Nutzen für die Stadt und den Stadtherrn vorhanden. Durch jene könnte Schaden entstehen“ – ausgestattet mit Klugheit, bestehend aus solchem erkennenden Wissen. Ausgestattet mit Scharfsinn, bestehend aus Geschicklichkeit bei der Abweisung von Unbekannten. „Mit der in der jeweiligen Situation entstehenden Weisheit“ bedeutet: mit der Geistesgegenwart, die im jeweiligen Moment des Erfordernisses aufkommt.

රඤ්ඤා ආයුත්තො නියොජිතො රාජායුත්තො, තත්ථ තත්ථ රඤ්ඤො කාතබ්බකිච්චෙ ඨපිතපුරිසො. කතිපාහෙයෙවාති කතිපයදිවසෙයෙව අකිච්චකරණෙන තස්ස ඨානං විබ්භමො ජාතොති කත්වා වුත්තං – ‘‘සබ්බානි විනිච්ඡයට්ඨානාදීනි හාරෙත්වා’’ති.

Ein vom König Beauftragter, ein Angestellter, ist ein „königlicher Beamter“, eine Person, die hier und da für die Aufgaben des Königs eingesetzt ist. „In nur wenigen Tagen“ bedeutet: in nur einigen Tagen. Weil er seine Pflichten nicht erfüllte, ging seine Stellung verloren; daher heißt es: „indem er alle Gerichtsstätten und so weiter verlor“.

සීසමස්ස ඡින්දාහීති සීසභූතං උත්තමඞ්ගට්ඨානියං තත්ථ තස්ස රාජකිච්චං ඡින්දාති අත්ථො. අඤ්ඤථා තස්ස පාකතිකෙ අත්ථෙ ගය්හමානෙ පාණාතිපාතො [Pg.344] ආණත්තො නාම සියා. න හි චක්කවත්තිරාජා තාදිසං ආණාපෙති, අඤ්ඤෙසම්පි තතො නිවාරකත්තා. අථ වා ඡින්දාහීති මම ආණාය අස්ස සීසං ඡින්දන්තො විය අත්තානං දස්සෙහි, එවං සො තත්ථොවාදපටිකරත්තපත්තො ඔදමෙය්‍යාති, තථා චෙව උපරි පටිපත්ති ආගතා. තත්ථාති එතස්මිං පච්චන්තිමනගරෙ.

„Schneide ihm den Kopf ab“ bedeutet: Schneide dort sein königliches Amt ab, das wie ein Kopf die höchste Stellung einnimmt. Andernfalls, wenn man dies im gewöhnlichen Sinne verstünde, wäre damit die Tötung eines Lebewesens befohlen worden. Denn ein Radschmied-König befiehlt so etwas nicht, da er sogar andere davon abhält. Oder aber: „Schneide ab“ bedeutet: Zeige dich auf meinen Befehl hin so, als ob du ihm den Kopf abschneiden würdest, damit er, indem er dort den Rat befolgt, gezähmt werde. Und genau so ist die nachfolgende Vorgehensweise überliefert. „Dort“ bedeutet: in jener Grenzstadt.

උප්පන්නෙනාති සමථකම්මට්ඨානෙ උප්පන්නෙන.

„Mit dem Entstandenen“ bedeutet: mit dem im Meditationsobjekt der Geistesruhe Entstandenen.

තස්සෙවාති සක්කායසඞ්ඛාතස්ස නගරස්ස ‘‘ද්වාරානී’’ති වුත්තානීති ආනෙත්වා සම්බන්ධො. ‘‘සීඝං දූතයුග’’න්ති වුත්තාති යොජනා. හදයවත්ථුරූපස්ස මජ්ඣෙ සිඞ්ඝාටකභාවෙන ගහිතත්තා ‘‘හදයවත්ථුස්ස නිස්සයභූතානං මහාභූතාන’’න්ති වුත්තං. යදි එවං වත්ථුරූපමෙව ගහෙතබ්බං, තදෙවෙත්ථ අග්ගහෙත්වා කස්මා මහාභූතග්ගහණන්ති ආහ ‘‘වත්ථුරූපස්ස හී’’තිආදි. යාදිසොති සම්මාදිට්ඨිආදීනං වසෙන යාදිසො එව පුබ්බෙ ආගතවිපස්සනාමග්ගො. ‘‘අයම්පි අට්ඨඞ්ගසමන්නාගතත්තා තාදිසො එවා’’ති වත්වා අරියමග්ගො ‘‘යථාගතමග්ගො’’ති වුත්තො. ඉදං තාවෙත්ථාති එත්ථ එතස්මිං සුත්තෙ ධම්මදෙසනත්ථං ආභතාය යථාවුත්තඋපමාය ඉදං සංසන්දනං.

„Dessen“ bezieht sich auf die Verbindung mit den Worten „Tore“ der Stadt, welche als die Persönlichkeit bezeichnet wird. Die Satzverbindung lautet: „ein schnelles Botenpaar“. Da die Form der Herzensbasis in der Mitte als eine Kreuzung aufgefasst wird, heißt es: „der großen Elemente, die die Stütze der Herzensbasis sind“. Wenn dem so ist, sollte man nur die Form der Herzensbasis erfassen; warum wurde diese hier nicht erfasst, sondern stattdessen die großen Elemente? Dazu heißt es: „Denn für die Form der Herzensbasis...“ und so weiter. „Was für ein“ bezieht sich auf eben jenen Weg der Einsicht, der zuvor durch rechte Ansicht usw. dargelegt wurde. Indem gesagt wird: „Auch dieser ist ebenso, weil er mit den acht Gliedern ausgestattet ist“, wird der edle Pfad als „der Weg, wie er gekommen ist“ bezeichnet. „Dies nun hier“ bedeutet: Dies ist hier in diesem Sutta der Vergleich mit dem oben erwähnten Gleichnis, das zum Zwecke der Lehrverkündigung herbeigezogen wurde.

ඉදං සංසන්දනන්ති ඉදානි වක්ඛමානං උපමාය සංසන්දනං. නගරසාමිඋපමා පඤ්චක්ඛන්ධවසෙන දස්සනවිසුද්ධිපත්තං ඛීණාසවං දස්සෙතුං ආභතා. සිඞ්ඝාටකූපමා චතුමහාභූතවසෙන දස්සනවිසුද්ධිපත්තං ඛීණාසවං දස්සෙතුං ආභතාති යොජනා. ‘‘චතුසච්චමෙව කථිත’’න්ති වත්වා තානි සච්චානි නිද්ධාරෙත්වා දස්සෙතුං ‘‘සකලෙනපි හී’’තිආදි වුත්තං. ඉධ නගරසම්භාරො ඡද්වාරාදයො. තෙන හි ඡඵස්සායතනාදයො උපමිතා. තෙ පන දුක්ඛසච්චපරියාපන්නාති වුත්තං ‘‘නගරසම්භාරෙන දුක්ඛසච්චමෙව කථිත’’න්ති.

„Dieser Vergleich“ bedeutet: der nun zu erklärende Vergleich mit dem Gleichnis. Das Gleichnis vom Stadtherrn wurde herbeigezogen, um den Triebversiegten aufzuzeigen, der die Reinheit der Schau mittels der fünf Aggregate erlangt hat. Das Gleichnis von der Kreuzung wurde herbeigezogen, um den Triebversiegten aufzuzeigen, der die Reinheit der Schau mittels der vier großen Elemente erlangt hat – so lautet die Verknüpfung. Nachdem gesagt wurde: „Es wurden wahrlich die vier Wahrheiten verkündet“, wurde, um diese Wahrheiten im Einzelnen aufzuzeigen, gesagt: „Denn mit dem Ganzen...“ und so weiter. Hier sind die Bestandteile der Stadt die sechs Tore und so weiter. Mit diesen sind die sechs Bereiche des Kontakts und so weiter verglichen. Da diese jedoch in der Wahrheit vom Leiden enthalten sind, heißt es: „Durch die Bestandteile der Stadt wurde eben die Wahrheit vom Leiden verkündet“.

කිංසුකොපමසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Kiṃsukopama-Sutta ist abgeschlossen.

9. වීණොපමසුත්තවණ්ණනා

9. Die Erklärung des Vīṇopama-Sutta.

246. භික්ඛුස්ස වා භික්ඛුනියා වාති කාමං පාළියං පරිසාද්වයමෙව ගහිතං, සෙසපරිසානං පන තදඤ්ඤෙසම්පි දෙවමනුස්සානන්ති සබ්බසාධාරණොවායං ධම්මසඞ්ගහොති ඉමමත්ථං උපමාපුබ්බකං කත්වා දස්සෙතුං ‘‘යථා නාමා’’තිආදි [Pg.345] ආරද්ධං. යජන්තොති දදන්තො. වින්දිතබ්බොති ලද්ධබ්බො, අධිගන්තබ්බොති අත්ථො.

246. „Eines Mönchs oder einer Nonne“ bedeutet: Zwar wurden im Pali-Text nur die beiden Versammlungen genannt, aber diese Darlegung der Lehre gilt allgemein für alle, auch für die übrigen Versammlungen sowie für die anderen Götter und Menschen. Um diese Bedeutung mittels eines vorangestellten Gleichnisses aufzuzeigen, wurde mit den Worten „Wie zum Beispiel...“ und so weiter begonnen. „Opfernd“ bedeutet gebend. „Zu finden“ bedeutet zu erlangen, zu erreichen; das ist der Sinn.

ඡන්දොති තණ්හාඡන්දො. තෙනාහ – ‘‘දුබ්බලතණ්හා සො රඤ්ජෙතුං න සක්කොතී’’ති. පුබ්බුප්පත්තිකා එකස්මිං ආරම්මණෙ පඨමං උප්පන්නා. සා හි අනාසෙවනත්තා මන්දා. සොති ඡන්දො. රඤ්ජෙතුං න සක්කොති ලද්ධාසෙවනත්තා. දොසො නාම චිත්තදූසනත්තා. තානීති දණ්ඩාදානාදීනි. තම්මූලකාති ලොභමූලකා තාව මායාසාඨෙය්‍යමානාතිමානදිට්ඨිචාපලාදයො, දොසමූලකා උපනාහමක්ඛපලාසඉස්සාමච්ඡරියථම්භසාරම්භාදයො, මොහමූලකා අහිරික-අනොත්තප්ප-ථිනමිද්ධවිචිකිච්ඡුද්ධච්ච-විපරීතමනසිකාරාදයො, සංකිලෙසධම්මා ගහිතාව හොන්ති තංමූලකත්තා. යස්මා පන සබ්බෙපි සංකිලෙසධම්මා ද්වාදසාකුසලචිත්තුප්පාදපරියාපන්නා එව, තස්මා තෙසම්පෙත්ථ ගහිතභාවං දස්සෙතුං ‘‘ඡන්දො රාගොති වා’’ති වුත්තං.

„Wollen“ bedeutet das Begehren des Verlangens. Daher heißt es: „Als schwaches Verlangen ist es nicht in der Lage, zu fesseln.“ „Zuerst entstanden“ bedeutet: zuerst bei einem einzigen Objekt entstanden. Denn dieses ist schwach, da es nicht wiederholt geübt wurde. „Dieses“ bezieht sich auf das Wollen. Es kann nicht fesseln, weil es an wiederholter Übung mangelt. „Hass“ wird so genannt, weil er den Geist verunreinigt. „Diese“ bezieht sich auf das Ergreifen von Stöcken und so weiter. „Darauf basierend“ bedeutet: Diejenigen Befleckungsfaktoren, die auf Gier basieren – wie Täuschung, Betrug, Dünkel, Übermut, falsche Ansicht, Unruhe usw. –; diejenigen, die auf Hass basieren – wie Groll, Heuchelei, Bosheit, Neid, Geiz, Starrsinn, Aufbegehren usw. –; und diejenigen, die auf Verblendung basieren – wie Schamlosigkeit, Gewissenslosigkeit, Starrheit und Trägheit, Zweifel, Ruhelosigkeit, unweise Aufmerksamkeit usw. – sind alle mit eingeschlossen, da sie darauf basieren. Da jedoch alle Befleckungsfaktoren in den zwölf unheilsamen Geisteszuständen enthalten sind, heißt es, um deren Miteinbeziehung hier aufzuzeigen: „Wollen oder Leidenschaft“.

භායිතබ්බට්ඨෙන සභයො. භෙරවට්ඨෙන සප්පටිභයො. කුසලපක්ඛස්ස වික්ඛම්භනට්ඨෙන සකණ්ටකො. කුසලඅනවජ්ජධම්මෙහි දුරවගාහට්ඨෙන සගහනො. භවසම්පත්තිභවනිබ්බානානං අප්පදානභාවතො උම්මග්ගො. දුග්ගතිගාමිමග්ගත්තා කුම්මග්ගො. ඉරියනාති වත්තනා පටිපජ්ජනා. දුග්ගතිගාමිතාය කිලෙසො එව කිලෙසමග්ගො. න සක්කා සම්පත්තිභවං ගන්තුං කුතො නිබ්බානගමනන්ති අධිප්පායො.

„Gefahrvoll“ im Sinne von furchterregend. „Schreckenerregend“ im Sinne von grauenhaft. „Dornig“ im Sinne des Blockierens der heilsamen Seite. „Dickichtartig“ im Sinne der schweren Zugänglichkeit für heilsame und untadelige Phänomene. „Irrweg“, weil er keinen Erfolg im Dasein oder das Erlöschen des Daseins gewährt. „Falscher Pfad“, weil er ein Weg ist, der zu einer unglücklichen Wiedergeburt führt. „Sich bewegen“ bedeutet Wandeln, Voranschreiten. Aufgrund des Führens zur unglücklichen Wiedergeburt ist die Befleckung selbst der „Pfad der Befleckungen“. Die Absicht ist: „Es ist unmöglich, zu einer glücklichen Wiedergeburt zu gelangen, geschweige denn zum Nibbāna!“

අසුභාවජ්ජනාදීහීති ආදි-සද්දෙන අනිච්චමනසිකාරාදීනම්පි සඞ්ගහො දට්ඨබ්බො. චිත්තං නිවත්තති සරාගචිත්තං න උප්පජ්ජති පටිපක්ඛමනසිකාරෙන විනොදිතත්තා. මජ්ඣත්තාරම්මණෙති අඤ්ඤාණුපෙක්ඛට්ඨානියෙ ආරම්මණෙ. උද්දෙස…පෙ… ආවජ්ජන්තස්සාති උද්දිසාපනවසෙන උද්දෙසං, පරිපුච්ඡාපනවසෙන පරිපුච්ඡං, ගරූනං සන්තිකෙ වසනවසෙන ගරුවාසං ආවජ්ජන්තස්ස. චිත්තන්ති ගම්භීරඤාණචරිය-පච්චවෙක්ඛණ-පඤ්ඤවන්ත-පුග්ගලසෙවනවසෙන තදධිමුත්තිසිද්ධියා අඤ්ඤාණචිත්තං නිවත්තති.

Mit den Worten „durch das Aufmerken auf das Unschöne usw.“ (asubhavajjanādīhi) ist zu verstehen, dass durch das Wort „usw.“ (ādi) auch das Aufmerken auf die Vergänglichkeit usw. mit eingeschlossen ist. „Der Geist wendet sich ab“ bedeutet, dass der von Begierde begleitete Geist nicht entsteht, weil er durch das Aufmerken auf das Gegenteil vertrieben wurde. „Bei einem neutralen Objekt“ (majjhattārammaṇe) bezieht sich auf ein Objekt, das anstelle von Gleichmut aus Unwissenheit steht. „Für einen, der Rezitation … usw. … erwägt“ bedeutet: für einen, der die Rezitation im Sinne des Veranlassens des Rezitierens, das Befragen im Sinne des Veranlassens des Befragens und das Wohnen bei den Lehrern im Sinne des Wohnens in der Nähe von Respektspersonen erwägt. „Der Geist“: Durch den Umgang mit weisen Personen, die die Ausübung tiefen Wissens reflektieren, wendet sich der unwissende Geist aufgrund des Erreichens der Entschlossenheit dazu ab.

යථා ‘‘පුජ්ජභවඵලං පුඤ්ඤ’’න්ති වුත්තං ‘‘එවමිදං පුඤ්ඤං පවඩ්ඪතී’’ති (දී. නි. 3.80), එවං කිට්ඨසම්භවත්තා ‘‘කිට්ඨ’’න්ති වුත්තන්ති ආහ ‘‘කිට්ඨන්ති කිට්ඨට්ඨානෙ උප්පන්නසස්ස’’න්ති.

So wie gesagt wurde: „Das Verdienst ist die Frucht des verehrenswerten Zustands“ und „so wächst dieses Verdienst“ (DN 3.80), ebenso wird es wegen des Entstehens auf dem Feld als „Korn“ (kiṭṭha) bezeichnet; daher sagte er: „Korn (kiṭṭha) bedeutet das auf dem Getreidefeld gewachsene Getreide.“

ඝටාති [Pg.346] සිඞ්ගයුගං ඉධාධිප්පෙතන්ති ආහ ‘‘ද්වින්නං සිඞ්ගානං අන්තරෙ’’ති. ඝටාති ගොණාදීනං සිඞ්ගන්තරට්ඨස්ස සමඤ්ඤාති වදන්ති. නාසාරජ්ජුකෙති නාසාරජ්ජුපාතට්ඨානෙ.

Mit „Krug“ (ghaṭā) ist hier das Hornpaar gemeint; daher sagte er: „zwischen den beiden Hörnern“. Man sagt, dass „ghaṭā“ eine Bezeichnung für die Stelle zwischen den Hörnern von Rindern usw. ist. „Am Nasenseil“ (nāsārajjuke) bedeutet an der Stelle, wo das Nasenseil herabhängt.

දමෙති පුථුත්තාරම්මණතො නිවාරෙති. නන්ති චිත්තං. යං සුත්තං සුභාසිතං මයා. තදස්සාති තදා අස්ස භික්ඛුනො. ආරම්මණෙති කම්මට්ඨානාරම්මණෙ.

„Er zähmt“ (dameti) bedeutet, er hält ihn von der Vielfalt der Objekte ab. „Ihn“ (naṃ) bezieht sich auf den Geist. „Welche Lehrrede von mir gut gesprochen wurde“. „Für diesen“ (tadassa) bedeutet: dann für diesen Mönch. „Am Objekt“ (ārammaṇe) bedeutet am Objekt des Meditationsthemas (kammaṭṭhāna).

සුදුජිතන්ති නිබ්බිසෙවනභාවකරණෙන ජිතං. සුතජ්ජිතන්ති සුට්ඨු දූරකරණෙන ජිතං, තථාභූතඤ්ච තජ්ජිතං නාම හොතීති තථා වුත්තං. ගොචරජ්ඣත්තන්ති අජ්ඣත්තභූතො ගොචරො. කම්මට්ඨානාරම්මණඤ්හි බහිද්ධාරූපාදිආරම්මණවිධුරතාය අජ්ඣත්තන්ති වුච්චති. සමථො අනුරක්ඛණං එතස්සාති සමථානුරක්ඛණං. යථා ඉන්ද්‍රියසංවරසීලං සමථානුරක්ඛණං හොති, තථා කථිතන්ති අත්ථො. යථා හි ඉන්ද්‍රියසංවරසීලං සමථස්ස පච්චයො, එවං සමථොපි තස්ස පච්චයොති.

„Sehr schwer zu besiegen“ (sudujita) bedeutet besiegt, indem man es frei von gewohnheitsmäßigem Umgang macht. „Gut bezwungen“ (sutajjita) bedeutet besiegt durch gründliche Fernhaltung; und was in dieser Weise beschaffen ist, wird als „bezwungen“ bezeichnet, weshalb es so gesagt wurde. „Der Weidegrund im Inneren“ (gocarajjhatta) bedeutet ein Weidegrund, der innerlich geworden ist. Denn das Objekt des Meditationsthemas wird als „innerlich“ bezeichnet, weil es frei von äußeren Objekten wie sichtbaren Formen usw. ist. „Ruhe ist der Schutz hiervon“ ist der Schutz der Geistesruhe (samathānurakkhaṇa). Die Bedeutung ist, dass dies so erklärt wurde, wie die Tugend der Sinnesbeherrschung ein Schutz für die Geistesruhe ist. Denn so wie die Tugend der Sinnesbeherrschung eine Bedingung für die Geistesruhe ist, so ist auch die Geistesruhe eine Bedingung für jene Tugend.

වාදියමානාය වීණාය. චිත්තං රඤ්ජෙතීති රජ්ජනෙන. අවිස්සජ්ජනීයතාය චිත්තං බන්ධතීති බන්ධනීයො. වෙට්ඨකෙති තන්තීනං ආසජ්ජනවෙට්ඨකෙ. කොණන්ති කවණතො වීණාය සද්දකරණතො කොණන්ති ලද්ධනාමං දාරුදණ්ඩං සිඞ්ගාදීසු යෙන කෙනචි කතං ඝටිකං. තෙනාහ ‘‘චතුරස්සං සාරදණ්ඩක’’න්ති.

„Auf der gespielten Laute“. „Es erfreut den Geist“ bedeutet durch das Erfreuen. „Es fesselt den Geist, weil er nicht losgelassen werden kann“, daher ist es „fesselnd“ (bandhanīya). „An den Wirbeln“ (veṭṭhake) bezieht sich auf die Wirbel zum Aufwickeln und Befestigen der Saiten. „Plektrum“ (koṇa) bezeichnet das Holzstäbchen oder ein aus Horn usw. gefertigtes Stäbchen, das diesen Namen erhalten hat, weil es durch das Anschlagen den Klang der Laute erzeugt. Deshalb sagte er: „einen viereckigen Stab aus Hartholz“.

යස්මා සො රාජා රාජමහාමත්තො වා සද්දං යථාසභාවතො න අඤ්ඤාසි, තස්මිං තස්ස අජානනාකාරමෙව දස්සෙතුං ‘‘සද්දං පස්සිස්සාමී’’තිආදි වුත්තං.

Weil jener König oder königliche Minister den Klang nicht gemäß seiner wahren Natur verstand, wurde, um eben diese Weise seines Nichtwissens in Bezug darauf zu zeigen, gesagt: „Ich will den Klang sehen“ usw.

අසතී කිරායන්ති පාළියං ලිඞ්ගවිපල්ලාසෙන වුත්තන්ති යථාලිඞ්ගමෙව වදන්තො ‘‘අසා’’ති ආහ. ‘‘අසතීති ලාමකාධිවචන’’න්ති වත්වා තත්ථ පයොගං දස්සෙතුං ‘‘අසා ලොකිත්ථියො නාමා’’ති වුත්තං, ලොකෙ ඉත්ථියො නාම අසතියොති අත්ථො, තත්ථ කාරණමාහ ‘‘වෙලා තාසං න විජ්ජතී’’ති. පකතියා ලොකෙ ජෙට්ඨභාතා කනිට්ඨභාතා මාතුලොතිආදිකා වෙලා මරියාදා තාසං න විජ්ජති. කස්මා? සාරත්තා ච පගබ්බා ච සබ්බෙසම්පි සම්භොගවසෙන විනියොගං ගච්ඡන්ති. කථං? සිඛී සබ්බඝසො යථා. තෙනෙවාහ –

Der Ausdruck „asatī kirāyaṃ“ (sie ist wahrlich schlecht) ist im Pali mit einer Vertauschung des grammatikalischen Geschlechts formuliert; um es dem tatsächlichen Geschlecht entsprechend auszudrücken, sagte er „asā“. Nachdem er erklärt hatte: „asatī ist eine Bezeichnung für das Minderwertige“, wurde, um dessen Verwendung aufzuzeigen, gesagt: „asā lokitthiyo nāmā“ – was bedeutet, dass die Frauen in der Welt wahrlich schlecht (asatī) sind. Als Grund dafür nennt er: „für sie gibt es keine Grenze“ (velā tāsaṃ na vijjati). Normalerweise gibt es in der Welt für sie keine Grenzen oder Schranken bezüglich älterer Brüder, jüngerer Brüder, Onkel mütterlicherseits usw. Warum? Weil sie voller Leidenschaft und dreist sind und sich mit allen zum Genuss hingeben. Wie? So wie das Feuer, das alles verschlingt. Deshalb sagte er:

‘‘සබ්බා [Pg.347] නදී වඞ්කගතී, සබ්බෙ කට්ඨමයා වනා;

සබ්බිත්ථියො කරෙ පාපං, ලභමානෙ නිවාතකෙ’’ති. (ජා. 2.21.308);

„Jeder Fluss fließt krumm, jeder Wald besteht aus Holz; alle Frauen tun Böses, wenn sie eine Gelegenheit im Verborgenen finden.“ (Jā. 2.21.308);

අඤ්ඤම්පි තන්තිබද්ධං චතුරස්සඅම්බණවාදිතාදීනි. වීණා විය පඤ්චක්ඛන්ධා අනෙකධම්මසමූහභාවතො. රාජා විය යොගාවචරො තප්පටිබද්ධධම්මගවෙසකත්තා. අස්සාති යොගාවචරස්ස.

Auch andere mit Saiten bespannte Instrumente, wie das viereckige Ambaṇa-Musikinstrument usw. Wie die Laute sind die fünf Daseinsgruppen (pañcakkhandhā), da sie eine Ansammlung von vielen Phänomenen darstellen. Wie der König ist der Yoga-Übende (yogāvacaro), da er nach den damit verbundenen Phänomenen forscht. „Für diesen“ (assa) bezieht sich auf den Yoga-Übenden.

නිරයාදිතො අඤ්ඤස්මිම්පි ගති-සද්දො වත්තති. තතො විසෙසනත්ථං ‘‘ගතිගතී’’ති වුත්තං ‘‘දුක්ඛදුක්ඛං, රූපරූප’’න්ති ච යථා, ගතිසඤ්ඤිතං පවත්තිට්ඨානන්ති අත්ථො. තෙනාහ – ‘‘එත්ථන්තරෙ සංසරති වත්තතී’’ති. සඤ්ජායනපදෙසො එව ගතීති සඤ්ජාතිගති.

Das Wort „gati“ (Daseinsfährte/Bestimmung) wird auch für anderes als die Hölle usw. gebraucht. Um es davon zu unterscheiden, wurde „gatigati“ gesagt, ähnlich wie „dukkhadukkha“ (Leid des Leidens) und „rūparūpa“ (Form als Form); die Bedeutung ist der als Bestimmung bezeichnete Ort des Fortbestehens. Deshalb sagte er: „In diesem Zwischenraum wandert er umher, dreht er sich“. Eben der Ort des Entstehens ist die Bestimmung; dies ist die Entstehungs-Bestimmung (sañjātigati).

තං පන ගතිං සත්තානං සංවෙගවත්ථුභූතස්ස පච්චක්ඛස්ස ගබ්භාසයස්ස වසෙන දස්සෙතුං ‘‘අයමස්ස කායො’’තිආදි වුත්තං. රූපධම්මස්ස සලක්ඛණං ගති නිට්ඨා, තතො පරං අඤ්ඤං කිඤ්චි නත්ථීති සලක්ඛණගති. අභාවො අච්චන්තාභාවො. සන්තානවිච්ඡෙදො විභවගති තංනිට්ඨානභාවා. භෙදොති ඛණනිරොධො, ඉධාපි තංනිට්ඨානතායෙව පරියායො. යාව භවග්ගාති යාව සබ්බභවග්ගා. සලක්ඛණවිභවගතිභෙදගතියො ‘‘එසෙව නයො’’ති ඉමිනාව පකාසිතාති න ගහිතා. තස්ස ඛීණාසවස්ස න හොති අග්ගමග්ගෙන සමුච්ඡින්නත්තා.

Um jedoch diese Bestimmung (gati) der Wesen anhand des gegenwärtigen Mutterschoßes aufzuzeigen, der ein Anlass zur Erschütterung (saṃvega) ist, wurde gesagt: „Dies ist sein Körper“ usw. Das eigene Merkmal des materiellen Phänomens ist sein Endziel, darüber hinaus gibt es nichts anderes; dies ist die Bestimmung des eigenen Merkmals (salakkhaṇagati). Nichtexistenz (abhāva) ist die absolute Nichtexistenz. Die Unterbrechung des Kontinuums ist die Bestimmung des Vergehens (vibhavagati), da sie darin ihr Endziel hat. Zerfall (bheda) bedeutet das momentane Erlöschen; auch hier ist die Umschreibung eben das Haben dieses Endziels. „Bis zur Spitze des Werdens“ (yāva bhavaggā) bedeutet bis zur allerhöchsten Ebene des Werdens. Die Bestimmung des eigenen Merkmals, die Bestimmung des Vergehens und die Bestimmung des Zerfalls sind durch den Satz „dies ist dieselbe Methode“ bereits offenbart und wurden daher nicht eigens aufgeführt. Für den Triebbefreiten (khīṇāsava) existiert dies nicht, da es durch den höchsten Pfad völlig entwurzelt wurde.

සීලං කථිතං රූපාදීසු ඡන්දාදිනිවාරණස්ස කථිතත්තා. මජ්ඣෙ සමාධිභාවනා කථිතා ‘‘අජ්ඣත්තමෙව සන්තිට්ඨති…පෙ… සමාධියතී’’ති ජොතිතත්තා. පරියොසානෙ ච නිබ්බානං කථිතං ‘‘යම්පිස්ස…පෙ… න හොතී’’ති වචනතො.

Die Tugend (sīla) wurde erklärt, da die Abwendung von Verlangen usw. in Bezug auf Formen usw. dargelegt wurde. In der Mitte wurde die Entfaltung der Konzentration (samādhibhāvanā) erklärt, da dies durch die Worte „er verweilt ganz im Inneren … usw. … sammelt sich“ verdeutlicht wurde. Und am Ende wurde das Nibbāna erklärt aufgrund der Aussage „was auch immer für ihn … usw. … nicht existiert“.

වීණොපමසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der Lehrrede mit dem Gleichnis von der Laute (Vīṇopamasutta) ist abgeschlossen.

10. ඡප්පාණකොපමසුත්තවණ්ණනා

10. Die Erklärung der Lehrrede mit dem Gleichnis von den sechs Tieren (Chappāṇakopamasutta).

247. වණසරීරොති වණිතසරීරො. පක්කත්තාති කුථිතත්තා. සරදණ්ඩෙසු සරසමඤ්ඤාති කණ්ඩ-සද්දො සරපරියායොති ආහ – ‘‘සරවනන්ති කණ්ඩවන’’න්ති. අරුගත්තො…පෙ… වෙදිතබ්බො ගුණසරීරස්ස ඛණ්ඩඡිද්දසීලාදීහි හෙට්ඨා මජ්ඣෙ උපරිභාගෙ ච භෙදවිසමච්ඡින්නවිකාරදොසත්තා. එත්ථ [Pg.348] කුසා ‘‘කණ්ටකා’’ති අධිප්පෙතා කණ්ටකසදිසත්තා, කුසතිණානං එව වා වුත්තාකාරපදෙසො ‘‘කුසකණ්ටකො’’ති වුත්තො.

247. „Mit einem Wundkörper“ (vaṇasarīra) bedeutet mit einem verwundeten Körper. „Aufgrund von Fäulnis“ (pakkattā) bedeutet wegen des Verwesens. Da das Wort „kaṇḍa“ ein Synonym für „sara“ (Pfeil/Schilfrohr) bei den Pfeilschäften ist, sagte er: „Schilfwald (saravana) bedeutet Schilfrohrwald (kaṇḍavana)“. „Mit wundem Körper … usw.“ ist zu verstehen als die Fehlerhaftigkeit des Tugendkörpers (guṇasarīra) durch gebrochene, löchrige Tugend usw. im unteren, mittleren und oberen Teil, infolge von Bruch, Unregelmäßigkeit, Zerstückelung, krankhafter Veränderung und Makeln. Hier sind mit „kusa“ (Kusa-Gras) „Dornen“ gemeint, weil sie Dornen ähneln; oder ein Bereich, der in der genannten Weise mit Kusa-Gras bewachsen ist, wird als „Kusa-Dornen“ (kusakaṇṭaka) bezeichnet.

ගාමවාසීනං විජ්ඣනට්ඨෙනාති නාරහොව හුත්වා තෙසං කාරානං පටිග්ගහණවසෙන පීළනට්ඨෙන.

„Im Sinne des Verletzens/Quälens der Dorfbewohner“ bedeutet, dass er, obwohl er unwürdig ist, sie bedrückt, indem er ihre Gaben annimmt.

පක්ඛින්ති හත්ථිලිඞ්ගසකුණං. තස්ස කිර හත්ථිසොණ්ඩසදිසං මුඛං, තස්මා ‘‘හත්ථිසොණ්ඩසකුණ’’න්ති වුත්තං. විස්සජ්ජෙය්‍යාති රජ්ජුයා යථාබද්ධං එව විස්සජ්ජෙය්‍ය.

Mit „Vogel“ (pakkhi) ist der Hatthiliṅga-Vogel gemeint. Er soll nämlich einen Schnabel haben, der dem Rüssel eines Elefanten gleicht, weshalb er „Elefantenrüssel-Vogel“ genannt wird. „Er ließe ihn los“ (vissajjeyya) bedeutet, er ließe ihn so los, wie er mit dem Seil angebunden ist.

භොගෙහීති අත්තනො සරීරභොගෙහි. මණ්ඩලං බන්ධිත්වාති යථා සරීරං මණ්ඩලාකාරෙන තිට්ඨති, එවං කත්වා. සුපිස්සාමීති නිද්දං ඔක්කමිස්සාමි. ඩෙතුකාමොති උප්පතිතුකාමො. දිසා දිසන්ති දිසතො දිසං.

„Mit den Windungen“ (bhogehi) bezieht sich auf die eigenen Körperwindungen. „Nachdem er sich zusammengerollt hat“ (maṇḍalaṃ bandhitvā) bedeutet, dass er seinen Körper so formt, dass er kreisförmig daliegt. „Ich will schlafen“ (supissāmi) bedeutet: ich will in Schlaf versinken. „Wünschend zu fliegen“ (ḍetukāmo) bedeutet wünschend aufzufliegen. „In alle Himmelsrichtungen“ (disā disaṃ) bedeutet von einer Richtung zur anderen.

ඡ පාණකා විය ඡ ආයතනානි නානජ්ඣාසයත්තා, නානජ්ඣාසයතා ච නෙසං නානාවිසයනින්නතාය දට්ඨබ්බා. දළ්හරජ්ජු විය තණ්හා තෙසං බන්ධනතො. මජ්ඣෙ ගණ්ඨි විය අවිජ්ජා බන්ධනස්ස දුබ්බිනිම්මොචනහෙතුතො. ආරම්මණං බලවං හොති මනුඤ්ඤභාවෙන චෙව තත්ථ තණ්හාභිනිවෙසස්ස දළ්හභාවෙන ච.

Wie sechs Tiere sind die sechs Sinnesbereiche (āyatanas) wegen ihrer unterschiedlichen Neigungen anzusehen; und ihre unterschiedliche Neigung ist wegen ihres Drängens nach unterschiedlichen Objekten zu verstehen. Das Begehren (taṇhā) ist wie ein starkes Seil, weil es sie fesselt. Die Unwissenheit (avijjā) ist wie ein Knoten in der Mitte, da sie die Ursache für die schwere Lösbarkeit der Fessel ist. Das Objekt ist stark sowohl durch seine angenehme Beschaffenheit als auch durch die Festigkeit des Festklammerns des Begehrens daran.

සරික්ඛකෙන වා උපමාය ආහරණපක්ඛෙ. අප්පනාති සංසන්දනා. පාළියංයෙව අප්පිතා උපමා ‘‘එවමෙව ඛො’’තිආදිනා. රූපචිත්තාදිවිසමනින්නත්තා චක්ඛුස්ස විසමජ්ඣාසයතා. එස නයො සෙසෙසුපි.

Oder durch ein ähnliches [Gleichnis], im Falle des Vorbringens eines Gleichnisses. ‚Appanā‘ (Anwendung) bedeutet Verbindung. Das Gleichnis wird im Pali-Text selbst mit den Worten „Ebenso nun...“ (evameva kho) usw. angewendet. Die ungleiche Neigung des Auges beruht auf dem ungleichen Hinstreben zu vielfältigen Objekten wie Formen, Geisteszuständen usw. Diese Methode gilt auch für die übrigen.

කණ්ණච්ඡිද්දකූපකෙති කණ්ණච්ඡිද්දසඤ්ඤිතෙ ආවාටෙ. තස්සාති සොතස්ස. පච්චයො හොතීති උපනිස්සයො හොති තෙන විනා සද්දග්ගහණස්ස අභාවතො. ‘‘අජටාකාසොපි වට්ටති එවා’’ති වත්වා තස්ස පච්චයභාවං දස්සෙතුං ‘‘අන්තොලෙණස්මි’’න්තිආදි වුත්තං. ධාතුපරම්පරා ඝට්ටෙන්තොති භූතපරම්පරාසඞ්ඝට්ටෙන්තො.

„In der Grube der Ohröffnung“ bedeutet in der als Ohröffnung bezeichneten Vertiefung. „Dessen“ bezieht sich auf das Ohr. „Ist eine Bedingung“ bedeutet, dass es eine starke Stütze (upanissaya) ist, da ohne sie kein Erfassen von Klang stattfindet. Nach den Worten „Auch der unbegrenzte Raum ist gewiss geeignet“ wurde „im Inneren einer Höhle“ usw. gesagt, um dessen Eigenschaft als Bedingung aufzuzeigen. „Die Abfolge der Elemente treffend“ bedeutet, die Abfolge der Hauptelemente (bhūta) anstoßend.

එවං සන්තෙති එවං භූතපරම්පරාවසෙන සද්දෙ සොතපථමාගච්ඡන්තෙ. සම්පත්තගොචරතා හොති සොතස්ස. ඝානාදීනං විය ‘‘දූරෙ සද්දො’’ති ජානනං න සම්භවෙය්‍ය සම්පත්තගාහිභාවතො. තථා තථා ජානනාකාරො හොති මනොවිඤ්ඤාණස්ස ගහණාකාරවිසෙසතො. සොතවිඤ්ඤාණප්පවත්ති පන උභයත්ථ සමානාව. දූරෙ ඨිතොපි සද්දො තාදිසෙ ඨානෙ [Pg.349] පටිඝොසාදීනං පච්චයො හොති අයොකන්තො විය අයොචලනස්සාති දට්ඨබ්බං. ධම්මතාති ධම්මසභාවො, සද්දස්ස සො සභාවොති අත්ථො. තතො තතො සවනං හොති ආකාසසඤ්ඤිතස්ස උපනිස්සයස්ස ලබ්භනතො. යදි පන සොතං සම්පත්තගාහී සියා, චිත්තසමුට්ඨානසද්දො සොතවිඤ්ඤාණස්ස ආරම්මණපච්චයො න සියා. පට්ඨානෙ ච අවිසෙසෙන ‘‘සද්දායතනං සොතවිඤ්ඤාණස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො’’ති වුත්තො, බහිද්ධා ච චිත්තජස්ස සද්දස්ස සම්භවො නත්ථි. අථ වා චිත්තජො සද්දො ධාතුපරම්පරාය සොතපසාදං ඝට්ටෙති, න සො චිත්තජො සද්දො, යො පරම්පරාය පවත්තො. උතුජො හි සො, තස්මා යථුප්පන්නො සද්දො, තත්ථ ඨිතොව සොතපසාදස්ස ආපාථං ආගච්ඡතීති නිට්ඨමෙත්ථ ගන්තබ්බං. තෙන වුත්තං ‘‘අසම්පත්තගොචරමෙවෙත’’න්ති.

Wenn dies so ist, wenn also der Klang durch die Abfolge der Elemente in den Bereich des Gehörs gelangt, hat das Ohr ein erreichtes Objekt (sampattagocaratā). Wie bei Nase usw. würde das Wissen „der Klang ist weit weg“ nicht eintreffen, da es ein Erfassen des Erreichten (sampattagāhibhāva) wäre. Jene Weise des Wissens gehört dem Geistbewusstsein (manoviññāṇa) aufgrund der besonderen Art des Erfassens an. Das Entstehen des Hörbewusstseins (sotaviññāṇa) ist jedoch in beiden Fällen gleich. Es ist zu verstehen, dass selbst ein in der Ferne befindlicher Klang an einem solchen Ort zur Bedingung für ein Echo usw. wird, wie ein Magnet für die Bewegung von Eisen. „Dhammatā“ (Naturgesetzlichkeit) bedeutet die eigene Natur des Dhamma (dhammasabhāvo); das ist die eigene Natur des Klangs, so lautet die Bedeutung. Von überall her findet das Hören statt, weil die starke Stütze, die als Raum bezeichnet wird, erlangt wird. Wenn das Ohr jedoch das Erreichte erfassen würde, wäre ein geistgeborener Klang kein Objekt-Bedingung (ārammaṇapaccaya) für das Hörbewusstsein. Und im Paṭṭhāna heißt es ohne Unterschied: „Der Sinnesbereich Klang ist für das Hörbewusstsein eine Bedingung durch die Bedingung des Objekts“, und im Außen gibt es kein Entstehen eines geistgeborenen Klangs. Oder aber, der geistgeborene Klang stößt das empfindsame Gehörorgan (sotapasāda) durch eine Abfolge von Elementen an; jener in einer Abfolge auftretende Klang ist nicht der geistgeborene Klang. Er ist nämlich temperaturgeboren (utuja); daher muss man hier zu dem Schluss kommen: Wie der Klang entstanden ist, so gelangt er, dort verbleibend, in den Bereich des empfindsamen Gehörorgans. Darum wurde gesagt: „Dies ist fürwahr ein nicht erreichtes Objekt (asampattagocara)“.

තදා එකග්ගචිත්තතං ආපජ්ජති පරිස්සයානං අභාවතො. නාසච්ඡිද්දසඞ්ඛාතආකාසසන්නිස්සයෙ වත්තනතො ඝානං ආකාසජ්ඣාසයං වුත්තං. වාතෙන විනා ගන්ධගහණස්ස අසම්භවතො වාතූපනිස්සයගන්ධගොචරං. තෙනාහ ‘‘තථා හී’’තිආදි.

Dann erlangt er Einspitzigkeit des Geistes wegen der Abwesenheit von Gefahren. Weil sie in Abhängigkeit von dem als Nasenöffnung bezeichneten Raum funktioniert, wird gesagt, dass die Nase den Raum als Neigung hat (ākāsajjhāsaya). Da ohne Wind das Erfassen von Gerüchen unmöglich ist, hat das Geruchsobjekt den Wind als starke Stütze (vātūpanissaya). Darum sagte er: „Denn so...“ usw.

ගාමතො ලද්ධබ්බං ආහාරං ගාමං, තන්නින්නතාය ගාමජ්ඣාසයතා වුත්තා. තථා හි ජීවිතනිමිත්තං රසො ජීවිතං, තස්මිං නින්නතාය තං අව්හායතීති ජිව්හා. න සක්කා ඛෙළෙන අතෙමිතස්ස රසං ජානිතුං, තස්මා ආපොසන්නිස්සිතරසාරම්මණා ජිව්හාති.

Die aus dem Dorf zu erlangende Nahrung ist „das Dorf“; wegen der Hinneigung dazu wird das „Haben des Dorfes als Neigung“ (gāmajjhāsayatā) genannt. Denn der Geschmack ist Leben, weil er die Ursache des Lebens ist; weil sie sich dem zuneigt, ruft sie dieses herbei, daher wird sie Zunge (jivhā) genannt. Es ist unmöglich, einen Geschmack zu erkennen, wenn er nicht durch Speichel befeuchtet ist, darum hat die Zunge den Geschmack als Objekt, welches vom Wasserelement abhängig ist.

ආමකසුසානතො බහි. උපාදිණ්ණකජ්ඣාසයොති උපාදිණ්ණකනින්නො. කායපසාදසන්නිස්සයභූතාය පථවියා ඵොට්ඨබ්බාරම්මණෙ ඝටිතෙ එව තත්ථ විඤ්ඤාණුප්පත්ති, න අඤ්ඤථාති වුත්තං ‘‘පථවීසන්නිස්සිතඵොට්ඨබ්බාරම්මණො’’ති. තථා හීතිආදි කායස්ස උපාදිණ්ණකජ්ඣාසයතාය සාධකං. අජ්ඣත්තිකබාහිරාති අජ්ඣත්තිකා බාහිරා වා. අස්සාති කායස්ස. සුසන්ථතස්සාතිආදි තස්ස පථවියා පච්චයභාවදස්සනං.

Außerhalb des Leichenfeldes der frischen Leichen. „Eine Neigung zum Ergriffenen habend“ (upādiṇṇakajjhāsaya) bedeutet zum Ergriffenen (karmisch Erzeugten) hingeneigt. Nur wenn das Berührungsobjekt mit dem Erdelement, welches die Stütze des empfindsamen Körperorgans ist, in Kontakt kommt, entsteht dort Bewusstsein, nicht anders; darum wurde gesagt: „Das vom Erdelement abhängige Berührungsobjekt“. „Denn so...“ usw. ist der Beweis dafür, dass der Körper das Ergriffene als Neigung hat. „Innere und äußere“ bedeutet innere oder äußere. „Dessen“ bezieht sich auf den Körper. „Des wohl Ausgebreiteten“ usw. zeigt die Eigenschaft des Erdelements als Bedingung für diesen auf.

නානජ්ඣාසයොති නානාරම්මණනින්නො. තෙන මනස්ස මක්කටස්ස විය අනවට්ඨිතතං දස්සෙති. තෙනාහ ‘‘දිට්ඨපුබ්බෙපී’’තිආදි. මූලභවඞ්ගග්ගහණෙන පිට්ඨිභවඞ්ගං නිවත්තෙති. අස්සාති මනස්ස. එවං කිරියමයං විඤ්ඤාණං දට්ඨබ්බං. නානත්තන්ති භෙදො.

„Verschiedene Neigungen habend“ (nānajjhāsaya) bedeutet zu verschiedenen Objekten hingeneigt. Damit zeigt er die Unstetigkeit des Geistes wie bei einem Affen auf. Darum sagte er: „Selbst bei dem zuvor Gesehenen...“ usw. Durch das Erfassen des Wurzel-Bhavaṅga schließt er das rückwärtige Bhavaṅga aus. „Dessen“ bezieht sich auf den Geist. So ist das funktionale Bewusstsein (kiriyamaya viññāṇa) anzusehen. „Vielfalt“ (nānatta) bedeutet Verschiedenheit.

යථාරුචිප්පවත්තියා [Pg.350] නිවාරණවසෙන බද්ධානං. නිබ්බිසෙවනභාවන්ති ලොලතාසඞ්ඛාතපරිප්ඵන්දස්ස අභාවං. නාකඩ්ඪතීති සවිසයෙ රූපාරම්මණෙ චිත්තසන්තානං, තංසමඞ්ගිනං වා පුග්ගලං නාකඩ්ඪති. පුබ්බභාගවිපස්සනාව කථිතා ආයතනමුඛෙන ‘‘එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති වුත්තත්තා.

Derer, die durch die Verhinderung des Entstehens nach Belieben gebunden sind. „Der Zustand des Nicht-Auslebens“ bedeutet die Abwesenheit des als Gier (lolatā) bezeichneten Unruhezustands. „Zieht nicht an“ bedeutet, dass es den Geistesstrom nicht zu seinem Bereich, dem Formobjekt, zieht, oder die damit ausgestattete Person nicht anzieht. Die vorbereitende Einsicht (pubbabhāgavipassanā) wird hier über das Tor der Sinnesbereiche dargelegt, weil gesagt wurde: „So, ihr Mönche, solltet ihr euch üben“.

ඡප්පාණකොපමසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Chappāṇakopama-Sutta ist abgeschlossen.

11. යවකලාපිසුත්තවණ්ණනා

11. Die Erklärung des Yavakalāpi-Sutta

248. යවපුඤ්ජො සුපරිපක්කයවසමුදායො. කාජහත්ථාති දණ්ඩහත්ථා. පොථෙය්‍යුන්ති යථා යවසඞ්ඛාතං ධඤ්ඤං වණ්ටතො මුච්චති, එවං පොථෙය්‍යුං. යවෙ සාවෙත්වාති යවසීසතො යවෙ පොථනෙන මොචෙත්වා විවෙචෙත්වා.

248. „Ein Gerstenhaufen“ bedeutet eine Menge von wohlgeriffter Gerste. „Tragstangen in den Händen haltend“ (kājahatthā) bedeutet Stöcke in den Händen haltend. „Sie würden dreschen“ bedeutet, sie würden so dreschen, dass das als Gerste bezeichnete Getreide sich vom Halm löst. „Nachdem sie die Gerste ausgeschüttelt haben“ bedeutet, nachdem sie die Gerstenzähne von den Gerstenähren durch Dreschen gelöst und getrennt haben.

චතුමහාපථො විය ඡ ආයතනානි ආරම්මණදණ්ඩකෙහි හනනට්ඨානත්තා. යවකලාපී විය සත්තො තෙහි හඤ්ඤමානත්තා. ඡ බ්‍යාභඞ්ගියො විය සභාවතො ඡධාපි පච්චෙකං ඉට්ඨානිට්ඨමජ්ඣත්තවසෙන අට්ඨාරස ආරම්මණානි යවකලාපට්ඨානියස්ස සත්තස්ස හනනතො. භවපත්ථනාය අපරාපරුප්පත්තිං සන්ධාය ‘‘භවපත්ථනා කිලෙසා’’ති බහුවචනනිද්දෙසො. භවපත්ථනා ච තස්ස පච්චයභූතා කිලෙසා චාති භවපත්ථනාකිලෙසාති එවං වා එත්ථ අත්ථො දට්ඨබ්බො. යස්මා සත්තානං වට්ටදුක්ඛං නාම සබ්බම්පි තං භවපත්ථනාමූලකං, තස්මා වුත්තං ‘‘එවං සත්තා’’තිආදි. භවපත්ථනකිලෙසාති ච භවපත්ථනාමූලකං කිලෙසං.

Wie eine Kreuzung von vier Hauptwegen sind die sechs Sinnesbereiche, weil sie Orte des Schlagens durch die Stöcke der Objekte sind. Wie ein Gerstenbündel ist das Lebewesen, weil es von ihnen geschlagen wird. Wie die sechs Dreschflegel sind die achtzehn Objekte – ihrer Natur nach sechsfach, jeweils eingeteilt in erwünschte, unerwünschte und neutrale –, weil sie das Lebewesen schlagen, das anstelle des Gerstenbündels steht. Mit Bezug auf die wiederholte Wiedergeburt aufgrund des Wunsches nach Dasein steht der Plural „Befleckungen, die Wünsche nach Dasein sind“ (bhavapatthanā kilesā). Oder aber, die Bedeutung ist hier so anzusehen: „Die Wünsche nach Dasein und die Befleckungen, die deren Bedingungen sind“, das sind „bhavapatthanākilesā“. Da das gesamte Leiden im Daseinskreislauf (vaṭṭadukkha) der Wesen im Wunsch nach Dasein gründet, darum wurde gesagt: „Ebenso die Wesen...“ usw. Und „bhavapatthanakilesā“ bedeutet die im Wunsch nach Dasein gründende Befleckung.

භුම්මන්ති සමීපත්ථෙ භුම්මං. තෙනාහ ‘‘සුධම්මාය ද්වාරෙ’’ති. න කතන්ති දුක්ඛුප්පාදනං න කතං. නවගූථසූකරං වියාති නවගූථභක්ඛසූකරං විය. චිත්තෙනෙවාති යො බජ්ඣති, තස්ස චිත්තෙනෙව. තස්මාති යස්මා වෙපචිත්තිබන්ධනස්ස බන්ධනමුච්චනං විය, තස්මා ‘‘වෙපචිත්තිබන්ධන’’න්ති වුත්තං. ඤාණමොක්ඛං බන්ධනන්ති ඤාණෙන මුච්චනං බන්ධනං.

„Auf dem Boden“ (bhumma) steht im Lokativ der Nähe. Darum sagte er: „An der Tür von Sudhammā“. „Nicht getan“ bedeutet, dass das Hervorbringen von Leiden nicht getan wurde. „Wie ein Frischkot-Schwein“ bedeutet wie ein Schwein, das frischen Kot frisst. „Durch den Geist selbst“ bedeutet durch den Geist dessen selbst, der gefesselt ist. Darum, weil es wie das Lösen der Fessel von Vepacittis Fesselung ist, darum wurde es „Vepacittis Fesselung“ genannt. „Eine Fessel mit Befreiung durch Erkenntnis“ bedeutet eine Fessel, deren Befreiung durch Erkenntnis geschieht.

මඤ්ඤමානොති පරිකප්පිතතණ්හාවසෙන ‘‘එතං මමා’’ති, දිට්ඨිවසෙන ‘‘එසො මෙ අත්තා’’ති, මානවසෙන ‘‘එසොහමස්මී’’ති මඤ්ඤන්තො. ඛන්ධවිනිමුත්තස්ස මඤ්ඤමානවත්ථුනො අභාවා ‘‘ඛන්ධෙ මඤ්ඤන්තො’’ති වුත්තං. එතන්ති ‘‘මාරස්සා’’ති [Pg.351] එතං සාමිවචනං. කිලෙසමාරෙන බද්ධොති කිලෙසමාරෙන තෙනෙව කිලෙසබන්ධනෙන බද්ධො. මුත්තොති එත්ථාපි එසෙව නයො.

„‚Wähnend‘ (maññamāno) bedeutet: wähnend durch die Kraft des vorgestellten Begehrens als ‚Dies ist mein‘, durch die Kraft der Ansicht als ‚Das ist mein Selbst‘, durch die Kraft des Dünkels als ‚Das bin ich‘. Da es kein von den Daseinsgruppen getrenntes Objekt des Wähnens gibt, wird gesagt: ‚in Bezug auf die Daseinsgruppen wähnend‘. ‚Dies‘ (etaṃ) ist der Genitiv zu ‚des Māra‘. ‚Vom Befleckungs-Māra gebunden‘ bedeutet: durch ebendiesen Befleckungs-Māra, durch genau diese Fessel der Befleckung gebunden. Für ‚befreit‘ (mutto) gilt auch hier dieselbe Methode.“

තණ්හාමඤ්ඤනාය සති දිට්ඨිමානමඤ්ඤනානං පසඞ්ගො එව නත්ථීති යථා ‘‘අස්මී’’ති පදෙන දිට්ඨිමානමඤ්ඤනා වුත්තා හොන්ති, එවං තණ්හාමඤ්ඤිතාපීති වුත්තං ‘‘අස්මීති පදෙන තණ්හාමඤ්ඤිතං වුත්ත’’න්ති. අයමහමස්මීති පදෙන දිට්ඨිමඤ්ඤිතන්ති එතරහි ලබ්භමානදිට්ඨිවත්ථුවසෙනෙව. භවිස්සන්ති අනාගතදිට්ඨිවත්ථුපරිකප්පනවසෙනෙව දිට්ඨිමඤ්ඤිතං. යෙභුය්‍යෙන හි අනාගතාලිඞ්ගනා සස්සතදිට්ඨි. උච්ඡෙදවසෙන දිට්ඨිමඤ්ඤිතමෙවාති ආනෙත්වා සම්බන්ධො. රූපීතිආදීනි පදානි. සස්සතස්සෙවාති සස්සතගාහස්සෙව පභෙදදීපනානි. යස්මා මඤ්ඤිතං ආබාධවසෙන රොගො, අන්තොදොසවසෙන ගණ්ඩො, අඞ්ගනිකන්තවසෙන සල්ලං, තස්මා ඉමෙහි තණ්හාදීහි කිලෙසෙහි පාකටචලනවසෙන ඉඤ්ජන්ති චෙව, අපාකටසඤ්චලනවසෙන ඵන්දන්ති ච. පපඤ්චිතං සංසාරෙ චිරායනං දට්ඨබ්බං, ඛන්ධසන්තානස්ස වා විත්ථාරණං. පමත්තාකාරප්පත්තා මුච්ඡනාකාරප්පත්තා. තෙසන්ති තණ්හාදිට්ඨිකිලෙසානං. ආකාරදස්සනත්ථන්ති පවත්තිආකාරදස්සනත්ථං.

„Wenn das Begehrens-Wähnen vorhanden ist, besteht überhaupt keine Unangemessenheit in Bezug auf das Wähnen von Ansicht und Dünkel; so wie mit dem Wort ‚ich bin‘ (asmī) das Wähnen von Ansicht und Dünkel ausgedrückt wird, so wird auch das Begehrens-Wähnen ausgedrückt, weshalb es heißt: ‚Mit dem Wort ‚ich bin‘ ist das Begehrens-Wähnen ausgedrückt‘. Mit dem Ausdruck ‚Dieser bin ich‘ (ayamahamasmī) wird das Wähnen der Ansicht ausgedrückt, und zwar auf der Grundlage des gegenwärtig erfassbaren Objekts der Ansicht. ‚Sie werden sein‘ (bhavissanti) ist das Wähnen der Ansicht auf der Grundlage der Vorstellung eines zukünftigen Objekts der Ansicht. Denn die Ewigkeitsansicht bezieht sich größtenteils auf die Zukunft. ‚Durch die Kraft der Vernichtung‘ ist ebenfalls das Wähnen der Ansicht – so ist die Verbindung herzustellen. Die Worte wie ‚formhaft‘ (rūpī) und so weiter sind Erläuterungen der Unterteilungen des Festhaltens an der Ewigkeit (sassatagāha). Da das Wähnen aufgrund von Beeinträchtigung eine Krankheit (rogo), aufgrund von innerem Makel ein Geschwür (gaṇḍo) und aufgrund des Hängens an Begierden ein Pfeil (sallaṃ) ist, regen sie sich durch diese Befleckungen wie Begehren usw. mittels einer offensichtlichen Bewegung (iñjanti) auf und beben mittels einer verborgenen Schwingung (phandanti). Das ‚Vervielfältigte‘ (papañcita) ist als das Verweilen im Saṃsāra zu betrachten, oder als die Ausbreitung des Kontinuums der Daseinsgruppen. ‚Den Zustand der Nachlässigkeit erreicht habend‘ bedeutet: den Zustand der Betäubung erreicht habend. ‚Ihrer‘ (tesaṃ) bezieht sich auf diese Befleckungen von Begehren und Ansichten. ‚Um die Weise zu zeigen‘ bedeutet: um die Weise des Auftretens zu zeigen.“

මානො නාම ‘‘සෙය්‍යොහමස්මී’’තිආදිනා මජ්ජනාකාරප්පවත්ති. තණ්හාය සම්පයුත්තමානවසෙනාති කස්මා වුත්තං? නනු සබ්බො මානො තණ්හාසම්පයුත්තො? සති හි බ්‍යභිචාරෙ විසෙසනං ඉච්ඡිතබ්බන්ති. සච්චමෙතං, තණ්හා පන අත්ථි මානස්ස පච්චයභූතා, අත්ථි මානස්ස අප්පච්චයභූතා, යතො මානො අනියතො වුච්චති. තථා හි පට්ඨානෙ ‘‘සංයොජනං ධම්මං පටිච්ච සංයොජනො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා’’ති එත්ථ සංයොජනානි සංයොජනෙහි යථාලාභං යොජෙත්වා දස්සිතයොජනාය ‘‘කාමරාගසංයොජනං පටිච්ච මානසංයොජනං අවිජ්ජාසංයොජන’’න්ති වත්වා ‘‘කාමරාගසංයොජනං පටිච්ච අවිජ්ජාසංයොජන’’න්ති, ‘‘මානසංයොජනං පටිච්ච භවරාගසංයොජනං අවිජ්ජාසංයොජන’’න්ති ච වත්වා ‘‘භවරාගසංයොජනං පටිච්ච අවිජ්ජාසංයොජන’’න්ති වුත්තං. එත්ථ ච කාමරාගභවරාගසංයොජනෙහි මානස්ස අනියතභාවො පකාසිතො. තත්ථ යා තණ්හා බලවතී, තං සන්ධාය ඉදං වුත්තං ‘‘තණ්හාය සම්පයුත්තමානවසෙනා’’ති. බලවතණ්හාසම්පයුත්තො හි මානො සයම්පි බලවා හුත්වා අස්මීති සවිසෙසං මජ්ජනවසෙන පවත්තතීති.

„Der Dünkel (māna) ist das Auftreten in einer Weise des Berauschtseins wie ‚Ich bin besser‘ (seyyohamasmī) und so weiter. Warum wird gesagt: ‚durch die Kraft des mit Begehren verbundenen Dünkels‘? Ist denn nicht jeder Dünkel mit Begehren verbunden? Eine Spezifizierung ist ja nur dann erforderlich, wenn eine Abweichung vorliegt. Das ist wahr, aber es gibt ein Begehren, das als Bedingung für den Dünkel dient, und es gibt ein Begehren, das nicht als Bedingung dient, weshalb der Dünkel als unbestimmt (aniyato) bezeichnet wird. So wird nämlich im Paṭṭhāna gesagt: ‚Abhängig von einem fesselnden Zustand entsteht ein fesselnder Zustand durch die Ursachen-Bedingung‘; hierbei werden die Fesseln nach Möglichkeit miteinander verknüpft und dargelegt mit den Worten: ‚Abhängig von der Fessel der Sinnengier entsteht die Fessel des Dünkels und die Fessel der Unwissenheit‘, und nach den Worten: ‚Abhängig von der Fessel der Sinnengier entsteht die Fessel der Unwissenheit‘ wird gesagt: ‚Abhängig von der Fessel des Dünkels entsteht die Fessel der Daseinsgier und die Fessel der Unwissenheit‘ und ‚Abhängig von der Fessel der Daseinsgier entsteht die Fessel der Unwissenheit‘. Und hierbei wird das unbestimmte Wesen des Dünkels in Bezug auf die Fesseln der Sinnengier und Daseinsgier aufgezeigt. Was das betrifft, bezieht sich dies auf jenes Begehren, das stark ist, weshalb gesagt wird: ‚durch die Kraft des mit starkem Begehren verbundenen Dünkels‘. Denn der mit starkem Begehren verbundene Dünkel wird auch selbst stark und tritt in der Weise eines besonderen Berauschtseins als ‚Ich bin‘ auf.“

දිට්ඨිවසෙනාති [Pg.352] මානමූලකදිට්ඨිවසෙන. ‘‘සෙය්‍යොහමස්මී’’තිආදිනා හි බහුලමානුපෙතස්ස පුග්ගලස්ස රූපාදීසු එකං උද්දිස්ස අයමහමස්මීති දිට්ඨියා උප්පන්නාය මානස්ස අප්පහීනත්තා මානොපි තත්ථ තත්ථෙව උප්පජ්ජති. ඉති මානමූලකං දිට්ඨිං සන්ධායාහ ‘‘අයමහමස්මීති දිට්ඨිවසෙන වුත්ත’’න්ති. චොදකො පන ඉමමත්ථං අජානන්තො අනුපලබ්භමානමෙව සම්පයොගත්ථං ගහෙත්වා ‘‘නනු චා’’තිආදිනා චොදෙති. ඉතරො ‘‘ආම නත්ථී’’ති තමත්ථං සම්පටිච්ඡිත්වා ‘‘මානස්ස පනා’’තිආදිනා පරිහාරමාහ. තස්සත්ථො වුත්තො එව.

„‚Durch die Kraft der Ansicht‘ bedeutet: durch die Kraft der auf Dünkel basierenden Ansicht. Denn bei einer Person, die reichlich mit Dünkel wie ‚Ich bin besser‘ usw. behaftet ist, entsteht in Bezug auf Formen usw. die Ansicht ‚Dieser bin ich‘; da der Dünkel nicht aufgegeben ist, entsteht auch genau dort der Dünkel immer wieder. In Bezug auf diese auf Dünkel basierende Ansicht wurde gesagt: ‚durch die Kraft des Erfassens ‚Dieser bin ich‘ als Ansicht ausgedrückt‘. Der Einwender jedoch, der diese Bedeutung nicht versteht, nimmt eine nicht vorhandene Verbindung an und erhebt Einwand mit den Worten ‚Nicht wahr...‘ usw. Der andere stimmt dieser Bedeutung mit den Worten ‚Ja, das gibt es nicht‘ zu und gibt die Erklärung ab mit den Worten ‚Aber für den Dünkel...‘ usw. Deren Bedeutung wurde bereits erklärt.“

යවකලාපිසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

„Die Erklärung des Yavakalāpisutta ist abgeschlossen.“

ආසීවිසවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

„Die Erklärung des Āsīvisavagga ist abgeschlossen.“

චතුත්ථො පණ්ණාසකො.

„Die vierte Fünfzigergruppe (Catuttha Paṇṇāsaka).“

සළායතනසංයුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

„Die Erklärung des Saḷāyatanasaṃyutta ist abgeschlossen.“

2. වෙදනාසංයුත්තං

2. „Das Vedanāsaṃyutta (Die Lehrredengruppe über die Gefühle)“

1. සගාථාවග්ගො

1. „Das Sagāthāvaggo (Das Buch mit den Strophen)“

1. සමාධිසුත්තවණ්ණනා

1. „Die Erklärung des Samādhisutta“

249. වෙදනා [Pg.353] ච පජානාතීති සච්චාභිසම්බොධවසෙන වුච්චමානවෙදනානං පජානනං සාතිසයසමාධානපුබ්බකන්ති භගවතා ‘‘සමාහිතො’’ති වුත්තන්ති ආහ ‘‘උපචාරෙන වා අප්පනාය වා සමාහිතො’’ති. වෙදනාති තිස්සොපි වෙදනා. දුක්ඛසච්චවසෙනාති දුක්ඛසච්චභාවෙන, පරිජානනවසෙනාති අත්ථො. සම්භවන්ති සමුදයං තණ්හාවිජ්ජාකම්මඵස්සාදිප්පභෙදං උප්පත්තිකාරණං. තෙනාහ ‘‘සමුදයසච්චවසෙන පජානාතී’’ති. යත්ථාති යංනිමිත්තං, යං ආගම්ම කාමතණ්හාවිජ්ජාදිනිරොධා වෙදනානිරොධො, තෙසං අයං නිරොධො. නිබ්බානං ආරබ්භ අරියමග්ගප්පවත්තියා හි නිබ්බානං වෙදනානිරොධොති වුත්තො. ඛයං ගමෙතීති ඛයගාමී, තං ඛයගාමිනං. ඡාතං වුච්චති තණ්හා කාමානං පාතුකාමතාවසෙන පවත්තනතො, අච්චන්තමෙව සමුච්ඡින්නත්තා නත්ථි එතස්මිං ඡාතන්ති නිච්ඡාතො. තෙනාහ ‘‘නිත්තණ්හො’’ති. සම්මසනචාරවෙදනාති සම්මසනූපචාරවෙදනා. ද්වීහි පදෙහීති ‘‘සමාහිතො සම්පජානො’’ති ඉමෙහි ද්වීහි. ‘‘සතො’’ති පන ඉදං සම්පජානපදස්සෙව උපබ්‍රූහනන්ති අධිප්පායො. සෙසෙහි චතූහි චතුසච්චං කථිතං, ඉතරෙහි පන ද්වීහි චතුසච්චබුජ්ඣනමෙව කථිතං. සබ්බසඞ්ගාහිකොති සබ්බසභාවධම්මානං සඞ්ගණ්හනකො. තෙනාහ ‘‘චතුභූමකධම්මපරිච්ඡෙදො වුත්තො’’ති.

249. „‚Und er versteht die Gefühle‘ bedeutet: Das Verstehen der Gefühle, das im Sinne der Durchdringung der Wahrheiten dargelegt wird, setzt eine überragende Sammlung voraus; deshalb hat der Erhabene das Wort ‚gesammelt‘ (samāhito) gesprochen. Daher heißt es: ‚gesammelt entweder durch die Nachbarschaftskonzentration (upacāra) oder durch die Vollkonzentration (appanā)‘. ‚Gefühle‘ bezieht sich auf alle drei Gefühle. ‚Durch die Kraft der Wahrheit vom Leiden‘ bedeutet: im Zustand als Wahrheit vom Leiden, d. h. im Sinne des vollständigen Verstehens (parijānana). ‚Ursprung‘ (sambhava) bedeutet den Entstehungsgrund, wie Begehren, Unwissenheit, Karma, Kontakt und so weiter. Deshalb heißt es: ‚er versteht durch die Kraft der Wahrheit von der Entstehung‘. ‚Worin‘ (yattha) bedeutet: die Ursache, durch deren Abhängigkeit, infolge des Erlöschens von Sinnengier, Unwissenheit usw., das Erlöschen der Gefühle eintritt; dies ist das Erlöschen derselben. Denn durch das Auftreten des edlen Pfades in Bezug auf das Nibbāna wird das Nibbāna als das Erlöschen der Gefühle bezeichnet. ‚Das zum Schwinden führt‘ bedeutet das zum Schwinden Führende. Begierde wird als ‚Hunger‘ (chāta) bezeichnet, weil sie in der Weise des Verlangens nach Sinnenfreuden auftritt; da sie gänzlich vernichtet ist, gibt es in ihm keinen Hunger mehr (nicchāto). Deshalb heißt es: ‚begehrensfrei‘ (nittaṇho). ‚Gefühl der Untersuchung und des Wandels‘ bedeutet das Gefühl im Bereich der Untersuchung. ‚Mit den zwei Ausdrücken‘ bezieht sich auf diese zwei: ‚gesammelt und wissensklar‘ (samāhito sampajāno). Das Wort ‚achtsam‘ (sato) dient jedoch zur Verstärkung eben des Wortes ‚wissensklar‘ – so ist die Absicht. Mit den verbleibenden vier Ausdrücken werden die Vier Edlen Wahrheiten dargelegt, mit den anderen zwei jedoch eben das Erkennen der Vier Edlen Wahrheiten. ‚Alles umfassend‘ bedeutet: das Zusammenfassen aller natürlichen Phänomene. Deshalb heißt es: ‚die Abgrenzung der Phänomene der vier Ebenen ist dargelegt‘.“

සමාධිසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

„Die Erklärung des Samādhisutta ist abgeschlossen.“

2. සුඛසුත්තවණ්ණනා

2. „Die Erklärung des Sukhasutta“

250. දුක්ඛං න හොතීති අදුක්ඛං, සුඛං න හොතීති අසුඛං, ම-කාරො පදසන්ධිකරො. අදුක්ඛමසුඛන්ති වෙදයිතසද්දාපෙක්ඛාය නපුංසකනිද්දෙසො. සපරසන්තානගතෙ සන්ධාය අජ්ඣත්තබහිද්ධාගහණන්ති ආහ ‘‘අත්තනො ච පරස්ස චා’’ති. තෙන සබ්බම්පි වෙදයිතං ගහිතන්ති දට්ඨබ්බං. නස්සනසභාවන්ති ඉත්තරඛණතාය [Pg.354] භඞ්ගතො උද්ධං අපස්සිතබ්බසභාවං. පලොකො භෙදො එතස්ස අත්ථීති පලොකිනං. තෙනාහ ‘‘භිජ්ජනසභාව’’න්ති. ඤාණෙන ඵුසිත්වා ඵුසිත්වාති පුබ්බභාගෙ විපස්සනාඤාණෙන අනිච්චා පභඞ්ගුනොති ආරම්මණතො, උත්තරකාලං අසම්මොහතො මග්ගපරම්පරාය ඵුසිත්වා ඵුසිත්වා වයං පස්සන්තො. විරජ්ජතීති මග්ගවිරාගෙන විරජ්ජති. සම්මසනචාරවෙදනා කථිතා ආරද්ධවිපස්සකානං වසෙන දෙසනාති. ලොකියලොකුත්තරෙහි ඤාණෙහි යාථාවතො පරිජානනං පටිවිජ්ඣනං ඤාණඵුසනං.

250. Was nicht leidvoll ist, ist nicht-leidvoll ('adukkha'); was nicht angenehm ist, ist nicht-angenehm ('asukha'). Der Buchstabe 'ma' dient der Wortverbindung (Sandhi). 'Adukkhamasukha' ist eine sächliche Bezeichnung (Neutrum) im Hinblick auf das Wort 'Empfundenes' (vedayita). Bezüglich des Erfassens des Inneren und Äußeren im Hinblick auf das, was im eigenen und fremden Kontinuum stattfindet, sagt er: 'des eigenen und des anderen'. Dadurch ist zu verstehen, dass jegliches Empfinden erfasst ist. 'Von der Natur des Vergehens' (nassanasabhāva) bedeutet die Natur, die aufgrund der Flüchtigkeit des Augenblicks nach dem Zerfall nicht mehr wahrgenommen werden kann. 'Palokina' (brüchig) bedeutet, dass es Zerfall (paloka) oder Auflösung (bheda) besitzt. Deshalb sagt er: 'von der Natur des Zerfallens'. 'Mit Erkenntnis berührend und berührend' bedeutet in der Anfangsphase durch Einsichtserkenntnis (vipassanā-ñāṇa) bezüglich des Objekts als 'unbeständig, hinfällig'; und in der Folgezeit, indem man das Vergehen schaut, ohne Verwirrung durch die Abfolge der Pfade immer wieder berührend. 'Er verliert die Lust' (virajjati) bedeutet, dass er durch die Pfad-Leidenschaftslosigkeit leidenschaftslos wird. Die Rede über das Erproben und Erfahren der Empfindungen ist für diejenigen dargelegt, die die Einsichtspraxis begonnen haben. Das Erfassen der Wirklichkeit, das Durchdringen und das Berühren durch Erkenntnis mittels weltlicher und überweltlicher Erkenntnisse ist die 'Erkenntnisberührung'.

සුඛසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Sukha-Sutta ist abgeschlossen.

3. පහානසුත්තවණ්ණනා

3. Die Erklärung des Pahāna-Sutta

251. සබ්බම්පි අට්ඨසතපභෙදං තණ්හං ඡින්දි සමුච්ඡෙදපහානවසෙන පජහි. තෙනාහ ‘‘සමුච්ඡින්දී’’ති. යදග්ගෙන තණ්හා සබ්බසො සමුච්ඡින්නා, තදග්ගෙන සබ්බානිපි සඤ්ඤොජනානීති ආහ ‘‘දසවිධම්පී’’තිආදි. සම්මාති සුට්ඨු. පහානඤ්ච නාම උපායෙන ඤායෙන පහානන්ති ආහ ‘‘හෙතුනා කාරණෙනා’’ති. දස්සනාභිසමයාති අසම්මොහපටිවෙධා. අරහත්තමග්ගො හි උප්පජ්ජමානොව සභාවපටිච්ඡාදකං මොහං විද්ධංසෙන්තො එව පවත්තති, තෙන මානො යාථාවතො දිට්ඨො නාම හොති, අයමස්ස දස්සනාභිසමයො. යථා හි සූරියෙ උට්ඨිතෙ අන්ධකාරො විද්ධංසියමානො විහතො, එවං අරහත්තමග්ගෙ උප්පජ්ජමානෙ සො සබ්බසො පහීනො එව හොති, න තස්මිං සන්තානෙ පතිට්ඨං ලභති, අයමස්ස පහානාභිසමයො. තෙන වුත්තං ‘‘අරහත්තමග්ගො හී’’තිආදි. කිච්චවසෙනාති අසම්මොහපටිවෙධසඞ්ඛාතස්ස දස්සනකිච්චස්ස අනිප්ඵාදනවසෙන.

251. Er schnitt das gesamte Begehren in seinen einhundertacht Ausprägungen ab, er gab es durch das Aufgeben mittels Vernichtung auf. Deshalb sagt er: 'er schnitt ab'. In dem Maße, in dem das Begehren gänzlich vernichtet ist, in dem Maße sind auch alle Fesseln vernichtet; deshalb heißt es: 'auch die zehnfache' usw. 'Vollkommen' (sammā) bedeutet 'völlig'. Und das Aufgeben durch Mittel und Methode wird als 'durch Grund und Ursache' bezeichnet. 'Die Verwirklichung des Sehens' (dassanābhisamaya) bedeutet das unverwirrte Durchdringen. Denn der Pfad der Arahatschaft (arahattamagga) entsteht und vernichtet dabei die Verblendung (moha), die die wahre Natur verhüllt; dadurch wird der Dünkel (māna) in seiner wahren Natur erkannt. Dies ist seine Verwirklichung des Sehens. Denn wie die Dunkelheit vertrieben und vernichtet wird, wenn die Sonne aufgeht, so ist er bei der Entstehung des Pfades der Arahatschaft gänzlich aufgegeben und findet in diesem Kontinuum keinen Halt mehr. Dies ist seine Verwirklichung des Aufgebens. Deshalb wurde gesagt: 'Denn der Pfad der Arahatschaft...' usw. 'Infolge der Funktion' (kiccavasena) bedeutet infolge des Nicht-Hervorbringens der Funktion des Sehens, das als unverwirrtes Durchdringen gilt.

යෙ ඉමෙ චත්තාරො අන්තාති සම්බන්ධො. මරියාදන්තොති මරියාදසඞ්ඛාතො අන්තො. එස නයො සෙසත්තයෙපි. තෙසූති චතූසු අන්තෙසු. අදුං චතුත්ථකොටිසඞ්ඛාතං සබ්බස්සෙව වට්ටදුක්ඛස්ස අන්තං පරිච්ඡෙදං අරහත්තමග්ගෙන මානස්ස දිට්ඨත්තා පහීනත්තා ච අකාසීති යොජනා. සමුස්සයො අත්තභාවො.

'Diese vier Grenzen' stellt die Verbindung her. 'Grenz-Ende' (mariyādanta) bedeutet das Ende, das als Begrenzung gilt. Diese Methode gilt auch für die verbleibenden drei. 'In diesen' bezieht sich auf die vier Grenzen. Die Verknüpfung lautet: 'Er hat jenes [Ende], welches als die vierte Stufe bezeichnet wird, nämlich das Ende und die Begrenzung des gesamten Kreislaufleidens (vaṭṭadukkha), herbeigeführt, weil der Dünkel durch den Pfad der Arahatschaft durchschaut und aufgegeben worden ist.' 'Anhäufung' (samussaya) bezeichnet die körperliche Existenz (attabhāva).

න රිඤ්චතීති න විවෙචෙති න විස්සජ්ජෙති. තෙනාහ ‘‘සම්පජඤ්ඤං න ජහතී’’ති, සම්පජඤ්ඤං න පරිච්චජතීති අත්ථො. සඞ්ඛ්‍යං නොපෙතීති ඉමස්ස ‘‘දිට්ඨධම්මෙ අනාසවො’’ති [Pg.355] ඉමස්ස වසෙන අත්ථං වදන්තො ‘‘රත්තො දුට්ඨො’’ති අවොච සඋපාදිසෙසනිබ්බානවසෙන. සඞ්ඛ්‍යං නොපෙතීති වා දිට්ඨෙ-ධම්මෙ අනාසවො ධම්මට්ඨො වෙදගූ කායස්ස භෙදා මනුස්සො දෙවොති වා පඤ්ඤත්තිං න උපෙතීති අනුපාදිසෙසනිබ්බානවසෙනපි අත්ථො වත්තබ්බො. එත්ථ ච සුඛාදීසු වෙදනාසු යථාක්කමං රාගානුසයාදයො කථිතාති ආහ – ‘‘ඉමස්මිං සුත්තෙ ආරම්මණානුසයො කථිතො’’ති. යො හි රාගාදි පච්චයසමවායෙ අතිඉට්ඨාදීසු උප්පජ්ජනාරහො මග්ගෙන අප්පහීනො, සො ‘‘රාගානුසයො’’තිආදිනා වුත්තො, අප්පහීනත්ථො සො මග්ගෙන පහාතබ්බො, න පරියුට්ඨානාභිභවත්ථොති.

'Er vernachlässigt nicht' (na riñcati) bedeutet, er sondert nicht ab, er gibt nicht auf. Deshalb sagt er: 'Er gibt die Wissensklarheit (sampajañña) nicht auf'; die Bedeutung ist, er verzichtet nicht auf die Wissensklarheit. Indem er die Bedeutung von 'er geht nicht in die Berechnung ein' (saṅkhyaṃ nopeti) im Sinne von 'triebfrei in der gegenwärtigen Existenz' (diṭṭhadhamme anāsavo) erklärt, sprach er von 'gierig, hasserfüllt' im Hinblick auf das Nibbāna mit verbleibender Lebensgrundlage. Oder aber 'er geht nicht in die Berechnung ein' bedeutet, dass der triebfreie, im Dhamma gefestigte Wissensmeister (vedagū) nach dem Zerfall des Körpers nicht mehr in die Bezeichnung als 'Mensch' oder 'Deva' eingeht; diese Bedeutung sollte im Hinblick auf das Nibbāna ohne verbleibende Lebensgrundlage erklärt werden. Und da hier bei den Empfindungen wie der angenehmen usw. der Reihe nach die Neigungen zur Gier usw. dargelegt sind, sagt er: 'In dieser Lehrrede ist die objektabhängige Neigung dargelegt'. Denn was bei der Zusammenkunft von Bedingungen wie Gier usw. bezüglich äußerst erwünschter Objekte usw. entstehen kann und durch den Pfad noch nicht aufgegeben ist, das wird als 'Neigung zur Gier' usw. bezeichnet. Es hat die Bedeutung von 'noch nicht aufgegeben' und muss durch den Pfad aufgegeben werden, nicht im Sinne der bloßen Beherrschung eines akuten Ausbruchs.

පහානසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Pahāna-Sutta ist abgeschlossen.

4. පාතාලසුත්තවණ්ණනා

4. Die Erklärung des Pātāla-Sutta

252. යත්ථ පතිට්ඨා නත්ථි එකන්තිකාති එකන්තිකස්ස මහතො පාතස්ස අලන්ති අයමෙත්ථ අත්ථො අධිප්පෙතොති ආහ ‘‘නත්ථි එත්ථ පතිට්ඨා’’ති. අසම්භූතත්ථන්ති න සම්භූතත්ථං, මුසාති අත්ථො. සොති අස්සුතවා පුථුජ්ජනො. යං තං උදකං පතතීති යොජනා. යස්මා සමුද්දපිට්ඨෙ අන්තරන්තරා වෙරම්භවාතසදිසො මහාවාතො උට්ඨහිත්වා මහාසමුද්දෙ උදකං උග්ගච්ඡාපෙති, තං කදාචි චක්කවාළාභිමුඛං, කදාචි සිනෙරුපාදාභිමුඛං ගන්ත්වා තං පතිහනති, තස්මා වුත්තං ‘‘බලවාමුඛං මහාසමුද්දස්සා’’තිආදි. වෙගෙන පක්ඛන්දිත්වාති මහතා වාතවෙගෙන සමුද්ධතං තෙනෙව වෙගෙන පක්ඛන්දන්තඤ්ච හුත්වා. මහානරකපපාතො වියාති යොජනායාමවිත්ථාරගම්භීරසොබ්භපපාතො විය හොති. තථාරූපානන්ති තත්ථ වසිතුං සමත්ථානං. අසන්තන්ති අභූතං. අත්ථවසෙන හි වාචා අභූතං නාම.

252. 'Wo es keinen endgültigen Halt gibt' – dies meint, dass es für einen endgültigen, großen Sturz ausreicht; dies ist die hier beabsichtigte Bedeutung, weshalb er sagt: 'Hier gibt es keinen Halt'. 'Asambhūtattha' bedeutet 'nicht der Wirklichkeit entsprechend', die Bedeutung ist 'falsch'. 'Er' bezieht sich auf den unbelehrten Weltling. 'Welches jenes Wasser herabfällt' ist die Verknüpfung. Weil auf der Meeresoberfläche von Zeit zu Zeit ein gewaltiger Wind ähnlich dem Verambha-Wind aufsteigt und das Wasser im großen Ozean emporreißt, das sich manchmal gegen das Weltensystem (Cakkavāḷa), manchmal gegen den Fuß des Berges Sineru wendet und dort aufprallt, deshalb wurde gesagt: 'der gewaltige Schlund des Ozeans' usw. 'Mit Wucht herabstürzend' bedeutet, dass es durch die große Windkraft emporgerissen wurde und mit ebendieser Wucht herabstürzt. 'Wie der Abgrund der großen Hölle' ist die Verknüpfung: es ist wie ein Abgrund mit einer tiefen Schlucht von großer Länge und Breite. 'Für solche Wesen' bedeutet für jene, die fähig sind, dort zu leben. 'Asanta' bedeutet 'nicht existent'. Denn dem Sinn nach wird die Rede als unwahr bezeichnet.

න පතිට්ඨාසීති පතිට්ඨං න ලභි. අනිබද්ධන්ති අනිබන්ධනත්ථං යංකිඤ්චි. දුබ්බලඤාණොති ඤාණබලරහිතො. ‘‘අස්සුතවා පුථුජ්ජනො’’ති වත්වා ‘‘සුතවා අරියසාවකො’’ති වුත්තත්තා ‘‘සොතාපන්නො ධුර’’න්ති වුත්තං. ඉතරෙසු අරියසාවකෙසු වත්තබ්බමෙව නත්ථි. තෙසඤ්හි වෙදනා සුපරිඤ්ඤාතා. බලවවිපස්සකො…පෙ… යොගාවචරොපි වට්ටති මත්තසො වෙදනානං පරිඤ්ඤාතත්තා.

'Er fand keinen Halt' bedeutet, er erlangte keinen Halt. 'Ungebunden' (anibaddha) bedeutet irgendetwas ohne Bindung. 'Von schwacher Erkenntnis' bedeutet ohne die Kraft des Wissens. Weil nach der Erwähnung des 'unbelehrten Weltlings' der 'belehrte edle Jünger' erwähnt wurde, heißt es: 'Der Stromeingetretene steht an der Spitze'. Bezüglich der übrigen edlen Jünger erübrigt sich jedes Wort. Denn von ihnen sind die Empfindungen vollkommen durchschaut. Ein kraftvoller Einsichtspraktizierender ... usw. ... auch der Yoga-Praktizierende ist angemessen, da die Empfindungen von ihm in gewissem Maße vollkommen durchschaut worden sind.

පාතාලසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Pātāla-Sutta ist abgeschlossen.

5. දට්ඨබ්බසුත්තවණ්ණනා

5. Die Erklärung des Daṭṭhabba-Sutta

253. විපරිණාමනවසෙන [Pg.356] දුක්ඛතො දට්ඨබ්බාති කිඤ්චාපි සුඛා, පරිණාමදුක්ඛතා පන සුඛවෙදනාය එකන්තිකාති. විනිවිජ්ඣනට්ඨෙනාති පීළනවසෙන අත්තභාවස්ස විජ්ඣනට්ඨෙන. හුත්වාති පච්චයසමාගමෙන උප්පජ්ජිත්වා. තෙන පාකභාවපුබ්බකො අත්තලාභො වුත්තො. අභාවාකාරෙනාති භඞ්ගුපගමනාකාරෙන. තෙන විද්ධංසභාවො වුත්තො. උභයෙන උදයබ්බයපරිච්ඡින්නතාය සිඛප්පත්තං අනිච්චතං දස්සෙති. ස්වායං හුත්වා අභාවාකාරො ඉතරාසුපි වෙදනාසු ලබ්භතෙව, අධිකො ච පන ද්වින්නං දුක්ඛසභාවො. දුක්ඛතාවසෙන පුරිමානං වෙදනානං දට්ඨබ්බතාය දස්සිතත්තා පච්ඡිමාය වෙදනාය එවං දට්ඨබ්බතා දස්සිතා. අද්දාති ඤාණගතියා සච්ඡිකත්වා අදක්ඛි. ඤාණගමනඤ්හෙතං, යදිදං දුක්ඛතො දස්සනං. සන්තසභාවං සුඛදුක්ඛතො උපසන්තරූපත්තා.

253. 'Infolge der Veränderung als leidvoll anzusehen' bedeutet: Auch wenn sie angenehm ist, so ist das Leiden durch Veränderung bei der angenehmen Empfindung unausweichlich. 'Im Sinne des Durchbohrens' bedeutet im Sinne des Durchbohrens des eigenen Wesens durch Bedrängung. 'Gewordensein' bedeutet, durch das Zusammentreffen von Bedingungen entstanden zu sein. Damit ist die dem Offenbarwerden vorausgehende Erlangung der eigenen Existenz gemeint. 'Durch die Weise des Nichtseins' bedeutet durch die Weise des Verfallens. Damit ist die Natur des Zerfallens gemeint. Durch beides zeigt er die gipfelnde Unbeständigkeit, da sie durch Entstehen und Vergehen begrenzt ist. Dieses Vorhandensein der 'Weise des Gewordenseins und Nichtseins' findet sich zwar auch bei den anderen Empfindungen, doch bei den beiden anderen ist die leidvolle Natur noch ausgeprägter. Da die ersten beiden Empfindungen im Hinblick auf ihre Leidhaftigkeit als so zu betrachtende dargestellt wurden, wird die letzte Empfindung auf diese Weise als zu betrachtende dargestellt. 'Er sah' bedeutet, er sah, indem er es durch den Lauf der Erkenntnis verwirklichte. Denn dies ist der Erkenntnisgang, nämlich das Sehen als leidvoll. ...als von friedvoller Natur, da sie von Angenehmem und Unangenehmem zur Ruhe gekommen ist.

දට්ඨබ්බසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Daṭṭhabba-Sutta ist abgeschlossen.

6. සල්ලසුත්තවණ්ණනා

6. Die Erklärung des Salla-Sutta

254. ද්වීසු ජනෙසූති සුතවන්තඅස්සුතවන්තෙසු ද්වීසු ජනෙසු. අනුගතවෙධන්ති පුබ්බෙ පවත්තවෙධස්ස අනුගතවෙධං. බලවතරා දිගුණා විය හුත්වා දළ්හතරපවත්තියා. එවමෙවාති යථා විද්ධස්ස පුරිසස්ස අනුවෙධනා බලවතරා, එවමෙව. සමාධිමග්ගඵලානි නිස්සරණං වික්ඛම්භනසමුච්ඡෙදපටිප්පස්සද්ධිවසෙන. සමාධිසීසෙන හෙත්ථ ඣානඤ්ච ගහිතං. සො න ජානාති අනධිගතත්තා. නිස්සරණන්ති ජානාති අනිස්සරණමෙව. තාසං සමධිගතානං සුඛදුක්ඛවෙදනානං. න විප්පයුත්තො අප්පහීනකිලෙසත්තා. සඞ්ඛාතධම්මස්සාති සඞ්ඛාය පඤ්ඤාය පරිඤ්ඤාතචතුක්ඛන්ධස්ස. තෙනාහ ‘‘තුලිතධම්මස්සා’’ති. ඉමස්මිම්පි සුත්තෙ පුරිමසුත්තෙ විය ආරම්මණානුසයොව කථිතො, සො පන තත්ථ වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බො. අනුරොධවිරොධපහානස්ස වුත්තත්තා ඛීණාසවො ධුරං. අනාගාමීපි වට්ටති, තස්ස විරොධප්පහානං ලබ්භති.

254. „Unter zwei Personen“ (dvīsu janesū) bedeutet: unter den zwei Personen, dem im Dhamma Unterwiesenen und dem Ununterwiesenen. „Nachfolgendes Durchbohren“ (anugatavedhaṃ) bedeutet das Durchbohren, welches dem zuvor stattgefundenen Durchbohren nachfolgt. „Stärker“ (balavatarā) bedeutet: gleichsam verdoppelt, aufgrund des festeren Fortbestehens. „Ebenso“ (evamevā) bedeutet: So wie das nachfolgende Durchbohren eines getroffenen Mannes stärker ist, ebenso ist es hier. Konzentration, Pfad und Frucht sind das Entkommen (nissaraṇa) mittels Unterdrückung, Abschneiden und Beruhigung. Unter dem Begriff „Konzentration“ ist hier auch die Vertiefung (jhāna) erfasst. Er weiß es nicht, weil er es nicht erlangt hat. „Er erkennt das Entkommen“ bedeutet: Er erkennt das Nicht-Entkommen als das Entkommen. „Jener erlangten angenehmen und unangenehmen Gefühle“: Er ist nicht von ihnen getrennt, da die Befleckungen (kilesa) nicht aufgegeben sind. „Eines Mannes mit erkanntem Dhamma“ (saṅkhātadhammassa) bedeutet: eines Mannes, der die vier Daseinsgruppen durch Unterscheidung, d. h. durch Weisheit, vollkommen erkannt hat. Deshalb wurde gesagt: „eines Mannes mit abgewogenem Dhamma“. Auch in dieser Lehrrede wird, wie in der vorherigen Lehrrede, nur das unterschwellige Neigen zum Objekt (ārammaṇānusaya) dargelegt; dies ist jedoch in derselben Weise zu verstehen, wie es dort erklärt wurde. Da das Aufgeben von Zuneigung und Abneigung erwähnt wird, steht der Triebversiegte (khīṇāsavo) an der Spitze. Auch der Nie-Wiederkehrer (anāgāmī) ist hier passend, da für ihn das Aufgeben der Abneigung erlangt wird.

සල්ලසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der Salla-Sutta ist abgeschlossen.

7. පඨමගෙලඤ්ඤසුත්තවණ්ණනා

7. Die Erklärung der ersten Gelañña-Sutta

255. සද්දහිත්වා [Pg.357] ගිලානෙ උපට්ඨාතබ්බෙ මඤ්ඤිස්සන්තීති යොජනා. තත්ථාති තස්මිං ඨානෙ. කම්මට්ඨානානුයොගො සප්පායො යෙසං තෙ කම්මට්ඨානසප්පායා, සතිපට්ඨානරතාති අත්ථො. අනිච්චතං අනුපස්සන්තොති කායං පටිච්ච උප්පන්නාය වෙදනාය ච අනිච්චතං අනුපස්සන්තො. වයං අනුපස්සන්තොතිආදීසුපි එසෙව නයො. වයන්ති පන තාය එව ඛයසඞ්ඛාතං. විරාගන්ති විරජ්ජනං. පටිනිස්සග්ගන්ති පරිච්චාගපටිනිස්සග්ගං, පක්ඛන්දනපටිනිස්සග්ගම්පි වා.

255. „Im Glauben daran werden sie meinen, dass Kranke gepflegt werden müssen“ – so lautet die syntaktische Verbindung. „Dort“ (tattha) bedeutet: an jenem Ort. „Diejenigen, für die die Hingabe an das Meditationsobjekt zuträglich ist“ (kammaṭṭhānasappāyā) bedeutet: diejenigen, die an den Grundlagen der Achtsamkeit (satipaṭṭhāna) Gefallen finden. „Die Unbeständigkeit betrachtend“ (aniccataṃ anupassanto) bedeutet: die Unbeständigkeit des in Abhängigkeit vom Körper entstandenen Gefühls betrachtend. Ebenso verhält es sich auch bei „das Schwinden betrachtend“ und so weiter. „Schwinden“ (vaya) aber bezeichnet das Aufhören eben dieses Gefühls. „Entfärbung“ (virāga) bedeutet das Verblassen. „Loslassen“ (paṭinissagga) bedeutet das Loslassen durch Verzicht oder auch das Loslassen durch Hineinspringen [ins Nibbāna].

ආගමනීයපටිපදාති අරියමග්ගස්ස ආගමනට්ඨානියා පුබ්බභාගපටිපදා. පුබ්බභාගායෙව න ලොකුත්තරා. සම්පජඤ්ඤං පුබ්බභාගියමෙව. තිස්සො අනුපස්සනා පුබ්බභාගායෙව විපස්සනාපරියාපන්නත්තා. මිස්සකාති ලොකියලොකුත්තරමිස්සකා. භාවනාකාලො දස්සිතො ‘‘නිරොධානුපස්සිනො විහරතො, පටිනිස්සග්ගානුපස්සිනො විහරතො රාගානුසයො පහීයතී’’ති වුත්තත්තා.

„Die herbeizuführende Praxis“ (āgamanīyapaṭipadā) ist die vorbereitende Praxis des edlen Pfades, die als Grundlage für dessen Herbeiführen dient. Sie ist rein vorbereitend, nicht überweltlich. Auch die klare Wissensklarheit (sampajañña) gehört ausschließlich zur vorbereitenden Phase. Ebenso gehören die drei Betrachtungen zur vorbereitenden Phase, da sie in den Bereich der Einsicht (vipassanā) fallen. „Gemischt“ (missakā) bedeutet: das Weltliche und das Überweltliche vermischend. Die Zeit der Entfaltung (bhāvanākālo) wird durch die Worte aufgezeigt: „Wer das Aufhören betrachtend verweilt, wer das Loslassen betrachtend verweilt, dessen unterschwellige Neigung zur Gier wird aufgegeben.“

පඨමගෙලඤ්ඤසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der ersten Gelañña-Sutta ist abgeschlossen.

8-9. දුතියගෙලඤ්ඤසුත්තාදිවණ්ණනා

8-9. Die Erklärung der zweiten Gelañña-Sutta und anderer Lehrreden

256-257. ඵස්සං පටිච්චාති එත්ථ ඵස්සසීසෙන ඵස්සායතනානං ගහණං. න හි ඵස්සායතනෙහි විනා ඵස්සස්ස සම්භවො. තෙනාහ ‘‘කායොව හි එත්ථ ඵස්සොති වුත්තො’’ති, ඵස්සසීසෙන වුත්තොති අධිප්පායො. නවමං උත්තානමෙව හෙට්ඨා වුත්තනයත්තා.

256-257. „In Abhängigkeit von Kontakt“ (phassaṃ paṭicca): Hier ist unter der Hauptkategorie des Kontakts das Erfassen der Kontaktsphären gemeint. Denn ohne die Kontaktsphären gibt es kein Entstehen von Kontakt. Deshalb heißt es: „Denn hier ist der Körper selbst als Kontakt bezeichnet worden“, was bedeutet, dass er unter der Hauptkategorie des Kontakts genannt wurde. Die neunte Lehrrede ist leicht verständlich, da ihre Methode bereits oben dargelegt wurde.

දුතියගෙලඤ්ඤසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der zweiten Gelañña-Sutta und anderer Lehrreden ist abgeschlossen.

10. ඵස්සමූලකසුත්තවණ්ණනා

10. Die Erklärung der Phassamūlaka-Sutta

258. සුඛවෙදනාය හිතං සුඛවෙදනියං. සො පනෙස හිතභාවො පච්චයභාවෙනාති ආහ ‘‘සුඛවෙදනාය පච්චයභූත’’න්ති. ඉමස්මිම්පි සුත්තද්වයෙති [Pg.358] ඉමස්මිං නවමෙ දසමෙ ච සුත්තෙපි. සම්මසනචාරවෙදනාති සම්මසනීයවෙදනා එව කථිතා, න ලොකුත්තරාති අධිප්පායො.

258. „Dem angenehmen Gefühl zuträglich“ (sukhavedaniya) bedeutet: dem angenehmen Gefühl dienlich. Dieses Zuträglichsein besteht jedoch in der Eigenschaft als Bedingung; daher heißt es: „was zur Bedingung für ein angenehmes Gefühl wird“. „Auch in diesen beiden Lehrreden“ bezieht sich auf diese neunte und zehnte Lehrrede. „Die im Bereich der Untersuchung liegenden Gefühle“ bedeutet: Es werden nur jene Gefühle dargelegt, die der Untersuchung zugänglich sind, und nicht die überweltlichen Gefühle – so ist die Absicht.

ඵස්සමූලකසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der Phassamūlaka-Sutta ist abgeschlossen.

සගාථාවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Kapitels mit Strophen (Sagāthāvagga) ist abgeschlossen.

2. රහොගතවග්ගො

2. Das Kapitel über das Alleinsein (Rahogatavagga)

1. රහොගතසුත්තවණ්ණනා

1. Die Erklärung der Rahogata-Sutta

259. යංකිඤ්චි වෙදයිතන්ති ‘‘සුඛං දුක්ඛං අදුක්ඛමසුඛ’’න්ති වුත්තං වෙදයිතං දුක්ඛස්මිං අන්තොගධං, දුක්ඛන්ති වත්තබ්බතං ලභති පරියායෙනාති අත්ථො. තෙනාහ ‘‘තං සබ්බං දුක්ඛන්ති අත්ථො’’ති. යා එසාතිආදීසු යො සඞ්ඛාරානං අනිච්චතාසඞ්ඛාතො හුත්වා අභාවාකාරො, යා ඛයසභාවතා විනස්සනසභාවතා ජරාය මරණෙන චාති ද්විධා විපරිණාමනසභාවතා, එතං සන්ධාය උද්දිස්ස සබ්බං වෙදයිතං දුක්ඛන්ති මයා වුත්තන්ති අයං සඞ්ඛෙපත්ථො. සාති සඞ්ඛාරානං අනිච්චතා. වෙදනානම්පි අනිච්චතා එව සඞ්ඛාරසභාවත්තා. තාසං අනිච්චතා ච නාම මරණං භඞ්ගොති කත්වා තතො උත්තරි දුක්ඛං නාම නත්ථීති සබ්බා වෙදනා ‘‘දුක්ඛා’’ති වුත්තා, යථා ‘‘යදනිච්චං තං දුක්ඛ’’න්ති ච, ‘‘පඤ්චුපාදානක්ඛන්ධා දුක්ඛා’’ති ච වුත්තං. ඉදං සුත්තපදං. චත්තාරො ආරුප්පාති චතස්සො අරූපසමාපත්තියො. එත්ථාති ච එතස්මිං පටිප්පස්සද්ධිවාරෙ.

259. „Was auch immer gefühlt wird“ (yaṃkiñci vedayitaṃ): Das als „angenehm, unangenehm, weder unangenehm noch angenehm“ bezeichnete Fühlen ist im Leiden (dukkha) mitenthalten; das bedeutet, es erhält im übertragenen Sinne die Bezeichnung „Leiden“. Deshalb heißt es: „Das bedeutet: All das ist Leiden.“ In den Worten „Welches dieses...“ und so weiter ist dies die kurze Bedeutung: Im Hinblick auf jene Form des Nichtseins der Gestaltungen (saṅkhāra), die als Unbeständigkeit (aniccatā) bekannt ist, sowie im Hinblick auf ihre Natur des Vergehens, ihre Natur des Verderbens und ihre zweifache Natur der Veränderung durch Altern und Tod – im Hinblick darauf habe ich gesagt: „Alles Gefühlte ist Leiden.“ „Diese“ (sā) bezieht sich auf die Unbeständigkeit der Gestaltungen. Auch für die Gefühle gilt aufgrund ihrer Natur als Gestaltungen eben die Unbeständigkeit. Da deren Unbeständigkeit wahrlich Tod und Zerfall ist, gibt es darüber hinaus kein eigentliches Leiden, und so werden alle Gefühle als „Leiden“ bezeichnet, wie es auch heißt: „Was unbeständig ist, das ist Leiden“, und: „Die fünf Gruppen des Erfassens sind Leiden.“ Dies ist das Wort der Lehrrede. „Die vier Formlosen“ (cattāro āruppā) sind die vier formlosen Errungenschaften. „Hier“ (ettha) bezieht sich auf diesen Abschnitt über die Beruhigung.

රහොගතසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der Rahogata-Sutta ist abgeschlossen.

4. අගාරසුත්තවණ්ණනා

4. Die Erklärung der Agāra-Sutta

262. පුරත්ථිමාති විභත්තිලොපෙන නිද්දෙසො, නිස්සක්කෙ වා එතං පච්චත්තවචනං. පඨමජ්ඣානාදිවසෙනාති පඨමදුතියජ්ඣානවසෙන. අනුස්සතිවසෙනාති නිදස්සනමත්තං අඤ්ඤස්සපි උපචාරජ්ඣානග්ගහිතස්ස සවිතක්කචාරස්ස නිරාමිසස්ස සුඛස්ස ලබ්භනතො. තස්සපි වා පඨමජ්ඣානාදීති එත්ථ ආදි-සද්දෙන සඞ්ගහො දට්ඨබ්බො. කාමහෙතු දුක්ඛප්පත්තානං දුක්ඛවෙදනා කාමාමිසෙන [Pg.359] සාමිසා වෙදනා. අනුත්තරවිමොක්ඛා නාම අරහත්තඵලං. ‘‘කුදාස්සු නාමාහං තදායතනං උපසම්පජ්ජ විහරිස්සාමී’’ති එවං පිහං උපට්ඨාපයතො තස්මිං අනිජ්ඣමානෙ පිහප්පච්චයා උප්පන්නදොමනස්සවෙදනා. නෙක්ඛම්මනිස්සිතා උපෙක්ඛාවෙදනා නිරාමිසා අදුක්ඛමසුඛා නාම. සවිසෙසං පන දස්සෙතුං ‘‘චතුත්ථජ්ඣානවසෙන උප්පන්නා අදුක්ඛමසුඛවෙදනා’’ති වුත්තං.

262. „Aus dem Osten“ (puratthimā) ist eine Darstellung unter Wegfall der Endung, oder es ist ein Nominativ im Sinne eines Ablativs. „Mittels der ersten Vertiefung und so weiter“ bedeutet: mittels der ersten und zweiten Vertiefung. „Mittels Vergegenwärtigung“ dient als bloßes Beispiel, weil auch ein anderes, im Bereich der Nahekonzentration erfasstes, von Gedankengängen und Erwägungen begleitetes, ungetrübtes (weltfreies) Glück erlangt werden kann. Auch dieses ist durch das Wort „und so weiter“ in „erste Vertiefung und so weiter“ als einbezogen anzusehen. Das unangenehme Gefühl derjenigen, die aufgrund von Sinnlichkeit in Leid geraten sind, ist ein mit Sinnenweltlichem behaftetes Gefühl. Die „unübertreffliche Befreiung“ ist die Frucht der Arhatschaft. „Wann werde ich wohl jenen Bereich erreichen und darin verweilen?“ – für jemanden, der ein solches Verlangen erzeugt, während jenes Ziel noch unerreicht ist, ist das aufgrund des Verlangens entstandene unangenehme geistige Gefühl gemeint. Das auf Entsagung beruhende Gleichmütigkeitsgefühl wird als das ungetrübte weder-unangenehme-noch-angenehme Gefühl bezeichnet. Um jedoch die Besonderheit aufzuzeigen, wurde gesagt: „Das im Zustand der vierten Vertiefung entstandene weder-unangenehme-noch-angenehme Gefühl“.

අගාරසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der Agāra-Sutta ist abgeschlossen.

5-8. පඨමආනන්දසුත්තාදිවණ්ණනා

5-8. Die Erklärung der ersten Ānanda-Sutta und anderer Lehrreden

263-266. හෙට්ඨා කථිතනයානෙව, වෙනෙය්‍යජ්ඣාසයතො පන තෙසං දෙසනාති දට්ඨබ්බං. එත්ථාති එතෙසු චතූසු සුත්තෙසු. පුරිමානි ද්වෙ ‘‘පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස වාචා පටිප්පස්සද්ධා හොතී’’තිආදිනා නයෙන යාව ඛීණාසවස්ස කිලෙසපටිප්පස්සද්ධි, තාව දෙසනාය පවත්තත්තා ‘‘පරිපුණ්ණපස්සද්ධිකානී’’ති වුත්තානි. තාව පරිපූරං කත්වා අදෙසිතත්තා ‘‘පච්ඡිමානි උපඩ්ඪපස්සද්ධිකානි, දෙසනායා’’තිආදි වුත්තං.

263-266. Es sind genau dieselben Methoden, die bereits oben dargelegt wurden; es ist jedoch zu verstehen, dass deren Verkündigung der Veranlagung der zu Führenden entspricht. „Hier“ (ettha) bezieht sich auf diese ver Lehrreden. Die ersten beiden werden als „Lehrreden der vollständigen Beruhigung“ bezeichnet, weil die Verkündigung in der Weise von „demjenigen, der die erste Vertiefung erlangt hat, ist die Rede beruhigt“ und so weiter bis zur Beruhigung der Befleckungen des Triebversiegten reicht. Da sie nicht in solchem Maße vollständig verkündet wurden, wird über die letzteren gesagt: „sie sind Lehrreden der halben Beruhigung“ und so weiter.

පඨමආනන්දසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der ersten Ānanda-Sutta und anderer Lehrreden ist abgeschlossen.

9-10. පඤ්චකඞ්ගසුත්තාදිවණ්ණනා

9-10. Die Erklärung der Pañcakaṅga-Sutta und anderer Lehrreden

267-268. දණ්ඩමුග්ගරං අග්ගසොණ්ඩමුග්ගරං. කාළසුත්තපක්ඛිපනං කාළසුත්තනාළි. වාසිආදීනි පඤ්ච අඞ්ගානි අස්සාති පඤ්චකඞ්ගො. වත්ථුවිජ්ජාය වුත්තවිධිනා කත්තබ්බනිස්සයානි ඨපෙතීති ථපති. පණ්ඩිතඋදායිත්ථෙරො, න ලාළුදායිත්ථෙරො. ද්වෙපානන්දාති අට්ඨකථාය පදුද්ධාරො කතො – ‘‘ද්වෙපි මයා ආනන්දා’’ති පන පාළියං. පසාදකායසන්නිස්සිතා කායිකා, චෙතොසන්නිස්සිතා චෙතසිකා. ආධිපච්චට්ඨෙන සුඛමෙව ඉන්ද්‍රියන්ති සුඛින්ද්‍රියං. උපවිචාරවසෙනාති රූපාදීනි උපෙච්ච විචරණවසෙන. අතීතෙ ආරම්මණෙ. පච්චුප්පන්නෙති අද්ධාපච්චුප්පන්නෙ. එවං අට්ඨාධිකං සතං අට්ඨසතං.

267-268. „Ein Stock-Schlägel ist ein Schlägel mit rüsselförmiger Spitze. Das Einlegen der Richtschnur ist das Richtschnur-Behältnis. Wer fünf Werkzeuge wie Dechsel usw. besitzt, ist ‚fünfteilig‘ (Pañcakaṅga). Wer die nach den Regeln der Architektur (Vatthuvijjā) zu errichtenden Wohnstätten aufstellt, ist ein Baumeister (Thapati). Es handelt sich um den weisen Älteren Udāyin, nicht um den törichten Älteren Udāyin. ‚Auch zwei, Ānanda‘ (Dve p’ānanda) ist die Wortanalyse im Kommentar – im kanonischen Text (Pāḷi) heißt es jedoch: ‚Auch zwei wurden von mir, Ānanda, [gelehrt]‘. Was auf dem sensitiven Körper beruht, ist das Körperliche; was auf dem Geist beruht, ist das Geistige. Das angenehme Gefühl selbst ist wegen seiner herrschenden Funktion ein Kontrollvermögen, daher das ‚Glücksvermögen‘ (Sukhindriya). ‚Durch das gedankliche Beschäftigen‘ bedeutet, indem man sich Formen usw. nähert und sie untersucht. ‚Bei einem vergangenen Objekt‘. ‚In der Gegenwart‘ bedeutet im gegenwärtigen Zeitraum. So ergeben sich einhundertacht [Gefühle].“

පාටියෙක්කො අනුසන්ධීති පුච්ඡානුසන්ධිආදීහි විසුං තෙහි අසම්මිස්සො එකො අනුසන්ධි. එකාපි වෙදනා කථිතා ‘‘තත්‍ර, භික්ඛවෙ, සුතවා අරියසාවකො’’ති ආහරිත්වා ‘‘ඵස්සපච්චයා වෙදනා’’ති. යස්මා භගවා [Pg.360] චතුත්ථජ්ඣානුපෙක්ඛාවෙදනං වත්වා – ‘‘අත්ථානන්ද, එතස්මා සුඛා අඤ්ඤං සුඛ’’න්තිආදිං වදන්තො ථපතිනො වාදං උපත්ථම්භෙති නාම. තෙන හි උපෙක්ඛාවෙදනා ‘‘සුඛ’’න්තෙව වුත්තා සන්තසභාවත්තා. අභික්කන්තතරන්ති අතිවිය කන්තතරං මනොරමතරං. තෙනාහ ‘‘සුන්දරතර’’න්ති. පණීතතරන්ති පධානභාවං නීතතාය උළාරතරං. තෙනාහ ‘‘අතප්පකතර’’න්ති. සුඛන්ති වුත්තා පටිපක්ඛස්ස සුට්ඨු ඛාදනෙන, සුකරං ඔකාසදානමස්සාති වා. නිරොධො සුඛං නාම සබ්බසො උදයබ්බයාභාවතො. තෙනාහ ‘‘නිද්දුක්ඛභාවසඞ්ඛාතෙන සුඛට්ඨෙනා’’ති.

„‚Ein einzelner Zusammenhang‘ (Pāṭiyekko anusandhī) ist ein einzelner Textzusammenhang, der nicht mit anderen wie dem Zusammenhang von Frage und Antwort usw. vermischt ist. Auch ein einziges Gefühl wurde dargelegt, indem zitiert wird: ‚Hierbei, ihr Mönche, erfährt der gut unterrichtete edle Schüler...‘ und ‚bedingt durch Kontakt ist Gefühl‘. Da der Erhabene, nachdem er das Gleichmutsgefühl der vierten Vertiefung (jhāna) dargelegt hat, sagt: ‚Es gibt, Ānanda, ein anderes Glück, das noch vorzüglicher als dieses Glück ist‘ und so weiter, stützt er gleichsam die Ansicht des Baumeisters. Deshalb wird das Gleichmutsgefühl wegen seiner friedvollen Natur eben als ‚Glück‘ bezeichnet. ‚Noch vorzüglicher‘ (Abhikkantatara) bedeutet weitaus lieblicher, ansprechender. Daher sagt er ‚schöner‘. ‚Noch erhabener‘ (Paṇītatara) bedeutet erlesener, weil es zu einem herausragenden Zustand geführt hat. Daher sagt er ‚friedvoller‘ (atappakatara). Es wird ‚Glück‘ genannt, weil es das Gegenteil gründlich verzehrt (khādana), oder weil es ihm leichtfällt, Raum zu geben. Das Erlöschen (Nirodha) wird wegen des gänzlichen Fehlens von Entstehen und Vergehen ‚Glück‘ genannt. Daher sagt er: ‚im Sinne von Glück, das als Zustand der Leidfreiheit bezeichnet wird‘.“

සුඛස්මිංයෙවාති සුඛමිච්චෙව පඤ්ඤපෙති. නිරොධසමාපත්තිං සීසං කත්වාති නිරොධසමාපත්තිදෙසනාය සීසං උත්තමං කත්වා. දෙසනාය උද්දෙසාධිමුත්තෙ උට්ඨාපෙත්වා විත්ථාරිතත්තා ‘‘නෙය්‍යපුග්ගලස්ස වසෙනා’’ති වුත්තං. දසමං අනන්තරසුත්තෙ වුත්තනයත්තා උත්තානත්ථමෙව.

„‚Nur im Glück‘ bedeutet, er legt es eben als Glück dar. ‚Indem er die Erreichung des Erlöschens (nirodhasamāpatti) an die Spitze stellt‘ bedeutet, indem er die Lehrverkündigung über die Erreichung des Erlöschens als Höhepunkt bzw. das Höchste darstellt. Weil die Darlegung ausgehend von einer kurzen Zusammenfassung für den Entschlossenen ausführlich erklärt wird, heißt es: ‚für eine Person, die der Führung bedarf‘ (Neyyapuggala). Die zehnte [Lehrrede] ist leicht verständlich, da sie der im vorhergehenden Sutta erklärten Methode folgt.“

පඤ්චකඞ්ගසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

„Die Erklärung des Pañcakaṅga-Suttas usw. ist beendet.“

රහොගතවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

„Die Erklärung des Kapitels über das Alleinsein (Rahogatavagga) ist beendet.“

3. අට්ඨසතපරියායවග්ගො

3. „Das Kapitel über die Darlegung der einhundertacht [Gefühle] (Aṭṭhasatapariyāyavagga)“

1. සීවකසුත්තවණ්ණනා

1. „Die Erklärung des Sīvaka-Suttas“

269. චූළා පන අස්ස මහතී අත්ථි සවිසෙසා, තස්මා ‘‘මොළියසීවකො’’ති වුච්චති. ඡන්නපරිබ්බාජකොති කම්බලාදිනා කොපීනපටිච්ඡාදකපරිබ්බාජකො. පිත්තපච්චයානීති පිත්තහෙතුකානි. ‘‘තිස්සො වෙදනා’’ති වත්වා තාසං සම්භවං දස්සෙතුං ‘‘කථ’’න්තිආදි වුත්තං. කුසලවෙදනා උප්පජ්ජති පිත්තපච්චයා. පිත්තභෙසජ්ජං කරිස්සාමීති භෙසජ්ජසම්භරණත්ථඤ්චෙව තදත්ථං ආමිසකිඤ්ජක්ඛසම්භරණත්ථඤ්ච පාණං හනතීති යොජනා. මජ්ඣත්තො භෙසජ්ජකරණෙ උදාසීනො.

269. „Weil er jedoch einen großen und besonderen Haarknoten hatte, wird er ‚Moḷiyasīvaka‘ genannt. ‚Ein bekleideter Wanderer‘ (Channa-paribbājaka) ist ein Wanderer, der seine Schamteile mit einer Decke usw. bedeckt. ‚Durch Galle bedingt‘ bedeutet durch Galle verursacht. Nachdem er ‚die drei Gefühle‘ genannt hatte, wurde ‚Wie [entstehen sie]?‘ usw. gesagt, um deren Entstehen zu zeigen. ‚Ein heilsames Gefühl entsteht bedingt durch Galle‘ [bedeutet]: Weil er denkt: ‚Ich will Medizin gegen Galle herstellen‘, tötet er ein Lebewesen, um Medizinbestandteile und zu diesem Zweck materielle Gaben und Blütenstaub zu beschaffen – so ist die Verknüpfung. Majjhatto bedeutet gleichgültig gegenüber der Bereitung von Medizin.“

තස්මාති යස්මා පිත්තාදිපච්චයහෙතුකන්ති අත්තනො ච ලොකස්ස ච පච්චක්ඛං අතිධාවන්ති යෙ සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා, තස්මා තෙසං මිච්ඡා. පිත්තාදීනං තිණ්ණම්පි සමොධානසන්නිපාතෙ ජාතානි සන්නිපාතිකානි. පුරිමඋතුනො විසදිසො උතුවිපරිණාමොති ආහ ‘‘විසභාගඋතුතො ජාතානී’’ති[Pg.361]. අනුදකො ථද්ධලූඛභූමිවිභාගො ජඞ්ගලදෙසො, වුත්තවිපරියායෙන අනුපදෙසො වෙදිතබ්බො. මලයං හිමසීතබහුලො, ඉතරො උණ්හබහුලො.

„‚Darum‘: Weil jene Asketen oder Brahmanen das überschreiten, was für sie selbst und für die Welt offensichtlich ist, nämlich dass Dinge durch Bedingungen wie Galle usw. verursacht sind, ist ihre [Ansicht] falsch. ‚Aus dem Zusammenwirken [der Säfte] entstandene‘ (sannipātikāni) sind jene, die aus dem Zusammentreffen und der Verbindung aller drei Säfte wie Galle usw. entstehen. Eine Klimaänderung, die sich vom vorherigen Klima unterscheidet, beschreibt er mit den Worten: ‚aus einem ungleichen Klima entstanden‘ (visabhāgaututo jātāni). Ein wasserloses, hartes und raues Bodengebiet ist ein Dschungelland (jaṅgalodesa); das Gegenteil davon ist als feuchtes Land (anupadesa) zu verstehen. Das Bergland (Malaya) ist reich an Schnee und Kälte, das andere ist reich an Hitze.“

අත්තනො පකතිචරියානං විසමං කායස්ස පරිහරණවසෙන, ජාතානි පන අසය්හසහනඅදෙසඅකාලචරණාදිනා වෙදිතබ්බානීති ආහ ‘‘මහාභාරවහනා’’තිආදි. පරස්ස උපක්කමතො නිබ්බත්තානි ඔපක්කමිකානීති ආහ – ‘‘අයං චොරො වා’’තිආදි. කෙවලන්ති බාහිරපච්චයං අනපෙක්ඛිත්වා කෙවලං තෙනෙව. තෙනාහ ‘‘කම්මවිපාකතොව ජාතානී’’ති. සක්කා පටිබාහිතුං පතීකාරෙන. ලොකවොහාරො නාම කථිතො පිත්තසමුට්ඨානාදිසමඤ්ඤාය ලොකසිද්ධත්තා. කාමං සරීරසන්නිස්සිතා වෙදනා කම්මනිබ්බත්තාව, තස්සා පන පච්චුප්පන්නපච්චයවසෙන එවමයං ලොකවොහාරොති වුත්තඤ්චෙව ගහෙත්වා පරවාදපටිසෙධො කතොති දට්ඨබ්බං.

„‚Durch unregelmäßige Fürsorge für den Körper, die von den eigenen natürlichen Gewohnheiten abweicht, und durch das Ertragen des Unerträglichen, das Aufhalten an ungeeigneten Orten, das Wandern zu unpassenden Zeiten usw. entstanden, ist zu verstehen unter ‚Tragen schwerer Lasten‘ usw. ‚Durch den Angriff eines anderen entstandene‘ (opakkamikāni) erklärt er mit den Worten: ‚dieser Dieb oder...‘ usw. ‚Ausschließlich‘ (Kevala) bedeutet, ohne äußere Bedingungen zu berücksichtigen, ausschließlich durch dieses [Kamma] allein. Daher sagt er: ‚nur aus der Kamma-Reifung entstanden‘. Sie können durch Gegenmaßnahmen abgewendet werden. Der weltliche Sprachgebrauch (Lokavohāra) wird so genannt, weil er in der Welt durch Bezeichnungen wie ‚durch Galle hervorgerufen‘ usw. etabliert ist. Gewiss ist das auf dem Körper beruhende Gefühl durch Kamma entstanden; da es aber hinsichtlich seiner gegenwärtigen Bedingung diesen weltlichen Sprachgebrauch gibt, ist zu verstehen, dass diese Zurückweisung der gegnerischen Lehre erfolgt, indem man eben dies aufgreift.“

සීවකසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

„Die Erklärung des Sīvaka-Suttas ist beendet.“

2-10. අට්ඨසතසුත්තාදිවණ්ණනා

2-10. „Die Erklärung des Aṭṭhasata-Suttas usw.“

270-278. වෙදනානං අට්ඨාධිකං සතං, තස්ස අට්ඨසතස්ස තබ්භාවස්ස පරියායො කාරණං එත්ථ අත්ථීති අට්ඨසතපරියායො, සුත්තං. තෙනාහ ‘‘අට්ඨසතස්ස කාරණභූත’’න්ති. ධම්මකාරණන්ති පරියත්තිධම්මභූතං කාරණං. කායිකාති පඤ්චද්වාරකායිකා. තෙනාහ ‘‘කාමාවචරෙයෙව ලබ්භන්තී’’ති, කාමභූමිකාති අත්ථො. අරූපාවචරෙ නත්ථි, තිභූමිකාති අත්ථො. තෙනාහ – ‘‘අරූපෙ තිකචතුක්කජ්ඣානං උප්පජ්ජති, තඤ්ච ඛො ලොකුත්තරං, න ලොකිය’’න්ති. ඉතරා උපෙක්ඛාවෙදනා. උපවිචරන්ති උපෙච්ච පජ්ජන්තීති අත්ථො. තංසම්පයුත්තානන්ති විචාරසම්පයුත්තානං.

270-278. „Einhundertacht Gefühle; da die Methode (pariyāya), das heißt die Ursache (kāraṇa) für das Bestehen dieser einhundertacht Gefühle, hierin enthalten ist, wird diese Lehrrede ‚Aṭṭhasatapariyāya‘ genannt. Daher sagt er: ‚die Ursache für die einhundertacht bildend‘. ‚Lehr-Ursache‘ (Dhammakāraṇa) bedeutet die Ursache, die in der überlieferten Lehre (pariyattidhamma) besteht. ‚Körperlich‘ bedeutet an den pfünf Sinnestoren körperlich. Daher sagt er: ‚sie werden nur im Sinnesbereich erlangt‘, was bedeutet, dass sie zur Ebene der Sinneswelt gehören. Im formlosen Bereich existieren sie nicht; die Bedeutung ist, dass sie zu den drei Ebenen gehören. Daher sagt er: ‚Im Formlosen entstehen die dreifache und vierfache Vertiefung, und diese sind wahrlich überweltlich, nicht weltlich‘. Die andere ist das Gleichmutsgefühl. ‚Sie untersuchen gedanklich‘ (Upavicaranti) bedeutet, sie nähern sich an und treten ein. ‚Der damit Verbundenen‘ bedeutet der mit Untersuchung (vicāra) Verbundenen.“

පටිලාභතොති පටිලද්ධභාවතො. සමනුපස්සතොති පච්චවෙක්ඛතො පස්සතො. අතීතං ඛණත්තයාතික්කමෙන අතික්කන්තං, නිරුද්ධප්පත්තියා නිරුද්ධං, පකතිවිජහනෙන විපරිණතං. සමනුස්සරතොති චින්තයතො. ගෙහස්සිතන්ති කාමගුණනිස්සිතං. කාමගුණා හි ඉධ ගෙහනිස්සිතධම්මෙන ගෙහපරියායෙන වුත්තා.

„‚Durch Erlangung‘ (Paṭilābhata) bedeutet durch den Zustand des Erlangt-Habens. ‚Betrachtend‘ (Samanupassata) bedeutet reflektierend sehend. ‚Vergangen‘ bedeutet vergangen durch das Überschreiten der drei Augenblicke, erloschen durch das Erreichen des Erlöschens, und verändert durch das Aufgeben der eigenen Natur. ‚Sich erinnernd‘ (Samanussarata) bedeutet nachdenkend. ‚Auf dem Hausleben beruhend‘ (Gehassita) bedeutet auf den Strängen der Sinnlichkeit (kāmaguṇa) beruhend. Denn die Stränge der Sinnlichkeit werden hier unter der Bezeichnung ‚Haus‘ als ein auf dem Hausleben beruhender Zustand bezeichnet.“

විපරිණාමවිරාගනිරොධන්ති [Pg.362] විපරිණාමනං විරජ්ජනලක්ඛණං නිරුජ්ඣනඤ්ච විදිත්වා. පුබ්බෙති අතීතෙ. එතරහීති ඉදානි වත්තමානා. සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සතොති විපස්සනාපඤ්ඤාය චෙව මග්ගපඤ්ඤාය ච යාථාවතො පස්සතො. උස්සුක්කාපෙතුන්ති විපස්සනං පට්ඨපෙත්වා මග්ගපටිවෙධං පාපෙතුං. නිබ්බානං උද්දිස්ස පවත්තිතත්තා නෙක්ඛම්මස්සිතසොමනස්සානි නාම. ලොකාමිසපටිසංයුත්තානන්ති කාමගුණනිස්සිතානං. තදායතනන්ති තං ආයතනං තං කාරණං අරහත්තං. අනුත්තරෙසු විමොක්ඛෙසූති අරියඵලධම්මෙසු. පිහන්ති අධිගමිච්ඡං.

„‚Veränderung, Entfärbung und Erlöschen‘ bedeutet, nachdem man die Veränderung, das Merkmal des Verblassens und das Erlöschen erkannt hat. ‚Früher‘ bedeutet in der Vergangenheit. ‚Jetzt‘ bedeutet das gegenwärtige Jetzt. ‚Mit vollkommener Weisheit sehend‘ bedeutet mit der Einsichtsweisheit (vipassanāpaññā) und der Pfadweisheit (maggapaññā) den Dingen entsprechend sehend. ‚Eifer entfalten‘ bedeutet, die Einsicht (vipassanā) zu begründen, um die Durchdringung des Pfades zu erlangen. Weil sie in Ausrichtung auf das Nibbāna entstehen, werden sie ‚auf Entsagung beruhende freudige Gefühle‘ (nekkhammassitasomanassāni) genannt. ‚Mit weltlichen Dingen verknüpft‘ bedeutet auf den Strängen der Sinnlichkeit beruhend. ‚Jener Bereich‘ (Tadāyatana) bedeutet jener Bereich, jene Ursache, nämlich die Arhatschaft. ‚In den unübertrefflichen Befreiungen‘ bedeutet in den edlen Fruchtzuständen (ariyaphalamma). ‚Er ersehnt‘ (piheti) bedeutet den Wunsch nach Erreichung habend.“

උපෙක්ඛාති සොමනස්සරහිතඅඤ්ඤාණුපෙක්ඛා. බාල්‍යයොගතො බාලස්ස, තතො එව මූළ්හස්ස පුථුජ්ජනස්ස. කිලෙසොධීනං මග්ගොධීහි අජිතත්තා අනොධිජිනස්ස. සත්තමභවාදිතො උද්ධං පවත්තනවිපාකස්ස අජිතත්තා අවිපාකජිනස්ස. අනෙකාදීනවෙ වට්ටෙ ආදීනවස්ස අජානනෙන අනාදීනවදස්සාවිනො. පටිපත්තිපටිවෙධබාහුසච්චාභාවෙන අස්සුතවතො පුථුජ්ජනස්ස. රූපං සා නාතිවත්තති න අතික්කමති ඤාණසම්පයුත්තාභාවතො. සබ්බසඞ්ගාහකොති සබ්බධම්මෙ සඞ්ගණ්හනකො. තතියාදීනි යාව දසමා හෙට්ඨා වුත්තනයත්තා උත්තානත්ථානෙව.

„Gleichmut“ bedeutet der von Freude freie Gleichmut des Nichtwissens. „Aufgrund der Verbindung mit Torheit“ bezieht sich auf den Toren, und eben darum auf den verblendeten Weltling. „Für den unbegrenzten Sieger“ bezeichnet denjenigen, dessen Begrenzungen der Befleckungen durch die Begrenzungen des Pfades nicht besiegt wurden. „Desjenigen, der die Reifung nicht besiegt hat“ bedeutet desjenigen, für den die Reifung, die sich über das siebte Dasein hinaus fortsetzt, unbesiegt ist. „Desjenigen, der das Elend nicht sieht“ bezeichnet den, der aufgrund des Nichtwissens um das Elend im Daseinskreislauf, welcher viele Übel in sich birgt, dieses Elend nicht erkennt. „Des ungelehrten Weltlings“ bedeutet des Weltlings aufgrund des Fehlens von Praxis, Durchdringung und großer Gelehrsamkeit. „Sie überschreitet die Form nicht, geht nicht darüber hinaus“ wegen des Fehlens der Verbindung mit Erkenntnis. „Alles zusammenfassend“ bedeutet alle Phänomene erfassend. Die Lehrreden vom dritten bis zum zehnten sind wegen der unten bereits erwähnten Methode von leicht verständlicher Bedeutung.

අට්ඨසතසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der Sutta über die einhundertacht Gefühle und der folgenden ist abgeschlossen.

11. නිරාමිසසුත්තවණ්ණනා

11. Erklärung der Nirāmisa-Sutta

279. ආරම්මණතො සම්පයොගතො ච කිලෙසාමිසෙන සාමිසා. නිරාමිසායාති නිස්සක්කවචනං. නිරාමිසතරාවාති එකංසවචනං තස්සා තථා නිස්සමෙතබ්බතාය. සා හි පීති සබ්බසො සන්තකිලෙසාමිසෙ සන්තානෙ පවත්තියා අච්චන්තසභාවධම්මාරම්මණවිසයතාය සයම්පි සාතිසයං සන්තසභාවාකාරෙන පවත්තියා නිරාමිසායපි නිරාමිසතරා වුත්තා. තෙනාහ ‘‘නනු චා’’තිආදි. ඉදානි තමත්ථං උපමාය සාධෙතුං ‘‘යථා හී’’තිආදිමාහ. අප්පටිහාරිකන්ති පටිහරණරහිතං අප්පටිහාරං, කෙනචි අනාවටන්ති අත්ථො. සෙසවාරෙසූති සුඛවාරඋපෙක්ඛාවාරෙසු.

279. „Mit weltlichen Dingen behaftet“ sind sie aufgrund des Objekts und der Verbindung mit der Befleckung als weltliche Speise. „Vom Weltfreien“ ist eine Form des Ablativs. „Noch weltfreier“ ist ein Ausdruck der Gewissheit, weil diese in dieser Weise zu erwägen ist. Denn diese Verzückung wird, da sie in einem Kontinuum auftritt, in dem die weltlichen Befleckungen völlig zur Ruhe gekommen sind, und da sie das Objekt des absoluten Naturzustands der Dinge hat und selbst in einer Weise auftritt, die von Natur aus überaus friedvoll ist, selbst im Vergleich zum Weltfreien als noch weltfreier bezeichnet. Daher sagte er: „Nicht wahr ...“ und so weiter. Um nun diese Bedeutung durch ein Gleichnis zu beweisen, sagte er: „Wie nämlich...“ und so weiter. „Ungehindert“ bedeutet ohne Abwehr, unversperrt; der Sinn ist: von nichts behindert. „In den übrigen Fällen“ bezieht sich auf die Fälle von Glück und Gleichmut.

විමොක්ඛවාරො පන න අතිදිට්ඨො ඉතරෙහි විසදිසත්තා. තෙනාහ ‘‘විමොක්ඛවාරෙ පනා’’තිආදි. රූපපටිසංයුත්තොති භාවිතරූපපටිසංයුත්තො. සාමිසො නාම යස්මා සාමිසරූපපටිබද්ධවුත්ති චෙව සාමිසරූපපටිභාගඤ්ච[Pg.363], තස්මා ‘‘රූපාමිස’’න්ති වුච්චති, තෙන රූපාමිසෙන සාමිසො නාම. අරූපාමිසස්ස අභාවතො අරූපපටිසංයුත්තො විමොක්ඛො නිරාමිසො නාම.

Der Abschnitt über die Befreiungen wurde jedoch nicht übertragen, da er sich von den anderen unterscheidet. Daher sagte er: „Im Abschnitt über die Befreiungen aber...“ und so weiter. „Mit dem Feinstofflichen verbunden“ bedeutet mit dem entfalteten Feinstofflichen verbunden. Das sogenannte „Weltliche“ wird, weil sein Verhalten an die weltliche Form gebunden ist und es ein Gegenbild der weltlichen Form darstellt, als „weltliche Form“ bezeichnet; durch diese weltliche Form wird es „weltlich“ genannt. Da es keine immaterielle weltliche Speise gibt, wird die mit dem Immateriellen verbundene Befreiung als „weltfrei“ bezeichnet.

නිරාමිසසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der Nirāmisa-Sutta ist abgeschlossen.

අට්ඨසතපරියායවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der Vagga über die Darlegung der einhundertacht Gefühle ist abgeschlossen.

වෙදනාසංයුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Vedanā-Saṃyutta ist abgeschlossen.

3. මාතුගාමසංයුත්තං

3. Mātugāma-Saṃyutta

1. පඨමපෙය්‍යාලවග්ගො

1. Die erste Peyyāla-Vagga

1-2. මාතුගාමසුත්තාදිවණ්ණනා

1-2. Erklärung der Sutta über Frauen und der folgenden

280-281. අගුණඞ්ගෙහීති [Pg.364] අගුණකොට්ඨාසෙහි. රූපයතීති රූපං, සරීරරූපං. සරීරරූපං පාසංසං එතස්ස අත්ථීති රූපවා, තප්පටික්ඛෙපෙන න ච රූපවා, සම්පන්නරූපො න හොතීති අත්ථො. ඤාතිකුලතො අඤ්ඤතො වා ආගතාය භොගසම්පදාය අභාවෙන න භොගසම්පන්නො. දුස්සීලොති නිස්සීලො. නිස්සීලතාය එව චස්සා පුබ්බුට්ඨායිතාදිආචාරාභාවො වුත්තො. ආලසියොති ආලසියතාය යුත්තො. පජඤ්චස්ස න ලභතීති පජාභාවසීසෙන තස්සා පරිවාරහානි වුත්තා. පරිවත්තෙතබ්බන්ති පුරිසවසෙන පරිවත්තෙතබ්බං.

280-281. „Mit unvorteilhaften Eigenschaften“ bedeutet mit fehlerhaften Anteilen. „Es zeigt Gestalt, daher ist es Form“ bezieht sich auf die Körperform. „Wer eine lobenswerte Körperform besitzt, ist schön“; durch deren Verneinung heißt es „und nicht schön“, was bedeutet, dass sie keine vollkommene Gestalt hat. „Nicht reich an Besitztümern“ bedeutet wegen des Fehlens von Wohlstand, der aus der Verwandtschaft oder von anderswo herstammt. „Sittenlos“ bedeutet ohne Tugendregeln. Eben wegen ihrer Sittenlosigkeit wird ihr Mangel an rechtem Verhalten wie das frühe Aufstehen und so weiter beschrieben. „Träge“ bedeutet mit Trägheit behaftet. „Und sie erlangt keine Nachkommenschaft“ drückt unter dem Begriff der Nachkommenschaft den Verlust ihres Gefolges aus. „Sollte abgeändert werden“ bedeutet, dass es in Bezug auf den Mann abzuändern ist.

මාතුගාමසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der Sutta über Frauen und der folgenden ist abgeschlossen.

3. ආවෙණිකදුක්ඛසුත්තවණ්ණනා

3. Erklärung der Sutta über die spezifischen Leiden

282. ආවෙණිතබ්බතො මරියාදාය විසුං අසාධාරණතො පස්සිතබ්බතො ආවෙණිකානි. පටිපච්චෙකෙ පුග්ගලෙ නියුත්තානීති පාටිපුග්ගලිකානි. පරිචාරිකභාවන්ති උපට්ඨායිකභාවං.

282. „Spezifisch“ bedeutet, weil sie als abgesondert, durch eine Grenze getrennt und als nicht allgemein geteilt anzusehen sind. „Auf die einzelnen Personen bezogen“ bedeutet den einzelnen Individuen zugeordnet. „Den Zustand einer Dienerin“ bedeutet den Zustand einer Aufwartenden.

ආවෙණිකදුක්ඛසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der Sutta über die spezifischen Leiden ist abgeschlossen.

4. තීහිධම්මෙහිසුත්තාදිවණ්ණනා

4. Erklärung der Sutta über die drei Eigenschaften und der folgenden

283-303. මච්ඡෙරමලපරියුට්ඨිතෙනාති මච්ඡරියමලෙන අභිභූතෙන. තෙනාති කස්සචි කිඤ්චි අදානෙන ච. එතං ‘‘මච්ඡෙරමලපරියුට්ඨිතෙනා’’තිආදි වුත්තං. විලොකෙන්තො විචරති ඉස්සාපකතචිත්තතාය. පඤ්චමාදීනි යාව එකාදසමා උත්තානත්ථානෙව.

283-303. „Vom Makel des Geizes besessen“ bedeutet vom Makel der Habsucht überwältigt. „Dadurch“ bedeutet, indem man niemandem irgendetwas gibt. Dies wurde mit „vom Makel des Geizes besessen“ und so weiter ausgedrückt. „Ausschau haltend wandert sie umher“ wegen eines durch Eifersucht beeinträchtigten Geistes. Die Suttas vom fünften bis zum elften sind von leicht verständlicher Bedeutung.

තීහිධම්මෙහිසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der Sutta über die drei Eigenschaften und der folgenden ist abgeschlossen.

3. බලවග්ගො

3. Balavagga

1. විසාරදසුත්තවණ්ණනා

1. Erklärung der Visārada-Sutta

304. රූපසම්පත්ති [Pg.365] රූපබලං තංසමඞ්ගිනො උපත්ථම්භකභාවතො. එස නයො සෙසෙසුපි. බලානි හි සත්තානං වුඩ්ඪියා උපත්ථම්භකපච්චයො හොති, යථා තං ආහාරො. තෙනාහ – ‘‘ඉමානී’’තිආදි.

304. Schönheit ist die Kraft der äußeren Erscheinung, da sie für denjenigen, der sie besitzt, eine Stütze darstellt. Diese Methode gilt auch für die übrigen. Denn Kräfte sind für Wesen eine unterstützende Bedingung für ihr Gedeihen, so wie es die Nahrung ist. Deshalb sagte er: „Diese...“ und so weiter.

විසාරදසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der Visārada-Sutta ist abgeschlossen.

2-10. පසය්හසුත්තාදිවණ්ණනා

2-10. Erklärung der Pasayha-Sutta und der folgenden

305-313. අභිභවිත්වා සබ්බං අන්තොජනං සාමිකඤ්ච. නාසෙන්තීති නාසනං අදස්සනං නෙන්ති නීහරන්තීති අත්ථො.

305-313. Indem sie alle Hausgenossen und auch den Ehemann überwältigt. „Sie vertreiben“ bedeutet, sie bringen sie zum Verschwinden, machen sie unsichtbar oder stoßen sie aus.

පසය්හසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der Pasayha-Sutta und der folgenden ist abgeschlossen.

මාතුගාමසංයුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Mātugāma-Saṃyutta ist abgeschlossen.

4. ජම්බුඛාදකසංයුත්තං

4. Jambukhādaka-Saṃyutta

1. නිබ්බානපඤ්හසුත්තවණ්ණනා

1. Erklärung der Nibbānapañha-Sutta

314. නිබ්බානං [Pg.366] ආගම්මාති එත්ථ ආගම්මාති සබ්බසඞ්ඛාරෙහි නිබ්බින්නස්ස විසඞ්ඛාරනින්නස්ස ගොත්‍රභුනා විවට්ටිතමානසස්ස මග්ගෙන සච්ඡිකරණෙනාති අත්ථො. සච්ඡිකිරියමානඤ්හි තං අධිගන්ත්වා ආරම්මණපච්චයභූතඤ්ච පටිච්ච අධිපතිපච්චයභූතෙ ච තස්මිං පරමස්සාසභාවෙන විමුත්තසඞ්ඛාරස්ස පරමගතිභාවෙන ච පතිට්ඨානභූතෙ පතිට්ඨාය ඛයසඞ්ඛාතො මග්ගො රාගාදිකෙ ඛෙපෙතීති තංසච්ඡිකරණාභාවෙ රාගාදීනං අනුප්පත්තිනිරොධගමනාභාවතො ‘‘නිබ්බානං ආගම්ම රාගො ඛීයතී’’ති වුත්තං.

314. Zu „gestützt auf das Nibbāna“: Hier bedeutet „gestützt auf“, dass derjenige, der aller gestalteten Dinge überdrüssig geworden ist, der dem Ungestalteten zugeneigt ist und dessen Geist sich durch das Gotrabhū-Bewusstsein abgewandt hat, dies durch den Pfad verwirklicht. Denn wenn dieses verwirklicht wird, erreicht man es, und gestützt auf dieses, das als Objektbedingung und als vorherrschende Bedingung dient, fest verankert in ihm, welches als Zustand des höchsten Trostes die Stätte des Erlöschens der Gestaltungen und als höchstes Ziel der Zufluchtsort ist, vernichtet der als Versiegen bekannte Pfad die Gier und so weiter. Weil es beim Ausbleiben dieser Verwirklichung kein Eintreten des Erlöschens ohne Wiederkehr für Gier und so weiter gibt, wurde gesagt: „Gestützt auf das Nibbāna versiegt die Gier.“

ඉමිනාව සුත්තෙනාති ඉමිනාව ජම්බුඛාදකසුත්තෙන. කිලෙසක්ඛයමත්තං නිබ්බානන්ති වදෙය්‍ය ‘‘රාගක්ඛයො’’තිආදිනා සුත්තෙ ආගතත්තා. ‘‘කිලෙසක්ඛයමත්ත’’න්ති අවිසෙසෙන වුත්තත්තා ආහ ‘‘කස්සා’’තිආදි. අද්ධා අත්තනොති වක්ඛති ‘‘පරස්ස කිලෙසක්ඛයෙන පරස්ස නිබ්බානසම්පත්ති න යුත්තා’’ති. නිබ්බානාරම්මණකරණෙන ගොත්‍රභුක්ඛණෙ කිලෙසක්ඛයප්පත්තිතා ච ආපන්නාති ආහ – ‘‘කිං පන තෙසු අඛීණෙසුයෙවා’’තිආදි. නනු ආරම්මණකරණමත්තෙන කිලෙසක්ඛයො අනුප්පත්තොති න සක්කා වත්තුං. චිත්තඤ්හි අතීතානාගතාදිසබ්බං ආලම්බනං කරොති, න නිප්ඵන්නමෙවාති. ගොත්‍රභූපි මග්ගෙන යා කිලෙසානං අනුප්පත්තිධම්මතා කාතබ්බා, තං ආරබ්භ පවත්තිස්සතීති? න, අප්පත්තනිබ්බානස්ස නිබ්බානාරම්මණඤාණාභාවතො. න හි අඤ්ඤෙ ධම්මා විය නිබ්බානං, තං පන අතිගම්භීරත්තා අප්පත්තෙන ආලම්බිතුං න සක්කා, තස්මා තෙන ගොත්‍රභුනා පත්තබ්බෙන තිකාලිකසභාවාතික්කන්තගම්භීරභාවෙන භවිතබ්බං, කිලෙසක්ඛයමත්තතං වා ඉච්ඡතො ගොත්‍රභුතො පුරෙතරං නිප්ඵන්නෙන කිලෙසක්ඛයෙන භවිතබ්බං. අප්පත්තකිලෙසක්ඛයාරම්මණකරණෙ හි සති ගොත්‍රභුතො පුරෙතරචිත්තානිපි ආලම්බෙය්‍යුන්ති.

„Eben durch diese Sutta“ meint durch eben diese Jambukhādaka-Sutta. Man könnte sagen, Nibbāna sei bloß das Versiegen der Befleckungen, weil es in der Sutta mit „das Versiegen der Gier“ und so weiter überliefert ist. Weil „bloß das Versiegen der Befleckungen“ ohne nähere Unterscheidung gesagt wurde, fragte er: „Wessen...“ und so weiter. Gewiss wird er in Bezug auf sich selbst sagen: „Es ist nicht angemessen, dass durch das Versiegen der Befleckungen eines anderen die Erlangung des Nibbāna für einen anderen erfolgt.“ Und da im Moment des Gotrabhū-Bewusstseins durch das Nehmen des Nibbāna als Objekt das Erreichen des Versiegens der Befleckungen eintritt, sagte er: „Wie aber, während diese Befleckungen noch unversiegt sind...?“ und so weiter. Kann man denn nicht sagen, dass bloß durch das Nehmen als Objekt das Versiegen der Befleckungen noch nicht eingetreten ist? Denn der Geist nimmt alles Vergangene, Zukünftige usw. als Objekt, nicht nur das bereits Entstandene. Wird also auch das Gotrabhū-Bewusstsein in Bezug auf jenen Zustand des Nicht-mehr-Entstehens der Befleckungen auftreten, der durch den Pfad bewirkt werden muss? Nein, denn wer das Nibbāna nicht erreicht hat, besitzt kein Erkenntniswissen, das das Nibbāna zum Objekt hat. Denn Nibbāna ist nicht wie andere Phänomene; da es äußerst tiefgründig ist, kann es von jemandem, der es nicht erreicht hat, nicht als Objekt erfasst werden. Daher muss jenes Nibbāna, das durch das Gotrabhū-Bewusstsein zu erreichen ist, von einer tiefgründigen Natur sein, die den Zustand der drei Zeiten übersteigt; oder für jemanden, der bloß das Versiegen der Befleckungen wünscht, müsste das Versiegen der Befleckungen bereits vor dem Gotrabhū-Bewusstsein eingetreten sein. Denn wenn das noch unerreichte Versiegen der Befleckungen als Objekt genommen würde, könnten auch die dem Gotrabhū-Bewusstsein vorausgehenden Geisteszustände dies als Objekt nehmen.

තස්මාතිආදි වුත්තස්සෙව අත්ථස්ස නිගමනං. තං පනෙතං නිබ්බානං. රූපිනො ධම්මා අරූපිනො ධම්මාතිආදීසූති ආදිසද්දෙන ලොකුත්තරඅනාසවාදීනං සඞ්ගහො දට්ඨබ්බො. අරූපධම්මාදිභාවග්ගහණෙන චස්ස පරිනිප්ඵන්නතා දීපිතා. තෙනාහ ‘‘න කිලෙසක්ඛයමත්තමෙවා’’ති. කිලෙසක්ඛයමත්තතාය [Pg.367] හි සති නිබ්බානස්ස බහුතා ආපජ්ජති ‘‘යත්තකා කිලෙසා ඛීයන්ති, තත්තකානි නිබ්බානානී’’ති. අභාවස්සභාවතො ගම්භීරාදිභාවො අසඞ්ඛතාදිභාවො ච න සියා, වුත්තො ච සො නිබ්බානස්ස, තස්මාස්ස පච්චෙතබ්බො පරිනිප්ඵන්නභාවො. යස්මා ච සම්මුතිසච්චාරම්මණං සඞ්ඛතධම්මාරම්මණං වා සමුච්ඡෙදවසෙන කිලෙසෙ පජහිතුං න සක්කොති, යතො මහග්ගතඤාණං විපස්සනාඤාණං වා කිලෙසවික්ඛම්භනවසෙන තදඞ්ගවසෙන වා පජහති, තස්මා අරියමග්ගඤාණස්ස සම්මුතිසච්චසඞ්ඛතධම්මාරම්මණෙහි විපරීතසභාවෙන ආරම්මණෙන භවිතබ්බං. තථා හි තං සමුච්ඡෙදවසෙන කිලෙසෙ පජහීති එවං පරිනිප්ඵන්නාසඞ්ඛතසභාවං නිබ්බානන්ති නිට්ඨමෙත්ථ ගන්තබ්බන්ති.

Das Wort „Darum“ (tasmā) usw. ist die Schlussfolgerung der eben dargelegten Bedeutung. Dies nun ist das Nibbāna. Unter „körperliche Phänomene, unkörperliche Phänomene“ usw. ist durch das Wort „usw.“ (ādi) der Einschluss der überweltlichen (lokuttara) und triebfreien (anāsava) Phänomene usw. zu verstehen. Und durch das Erfassen seines Zustands als unkörperliches Phänomen usw. wird dessen letztendliche Wirklichkeit (parinipphannatā) verdeutlicht. Deshalb wurde gesagt: „Nicht bloß das Erlöschen der Verunreinigungen (kilesakkhaya)“. Denn wenn es bloß das Erlöschen der Verunreinigungen wäre, würde sich eine Vielheit des Nibbāna ergeben, gemäß dem Gedanken: „Wie viele Verunreinigungen erlöschen, so viele Nibbānas gibt es“. Aufgrund der Natur des Nichtseins (abhāva) gäbe es weder den Zustand des Tiefgründigen usw. noch den Zustand des Unbedingten (asaṅkhata) usw.; da dieser Zustand jedoch für das Nibbāna ausgesagt wurde, muss seine Eigenschaft als letztendlich Wirkliches (parinipphannabhāvo) anerkannt werden. Und da man mit einem Objekt der konventionellen Wahrheit (sammutisacca) oder einem Objekt bedingter Phänomene (saṅkhatadhamma) die Verunreinigungen nicht durch Abschneiden (samuccheda) aufgeben kann, weil das erhabene Wissen (mahaggatañāṇa) oder das Einsichtswissen (vipassanāñāṇa) die Verunreinigungen nur durch Unterdrückung (vikkhambhana) oder durch das entsprechende Glied (tadaṅga) aufgibt, darum muss das Wissen des edlen Pfades (ariyamaggañāṇa) ein Objekt haben, dessen Natur das Gegenteil von den Objekten der konventionellen Wahrheit und der bedingten Phänomene ist. Denn so gibt es die Verunreinigungen durch Abschneiden auf. Daher ist hier zu dem sicheren Schluss zu gelangen, dass das Nibbāna von einer letztendlich wirklichen und unbedingten Natur ist.

නිබ්බානපඤ්හසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Nibbānapañha-Sutta ist beendet.

3-15. ධම්මවාදීපඤ්හසුත්තාදිවණ්ණනා

3-15. Die Erklärung des Dhammavādīpañha-Sutta und anderer Suttas

316-328. පහාය ගතත්තාති අරියමග්ගෙන ජහිත්වා ඤාණගමනෙන ගතත්තා. සුට්ඨු ගතාති සම්මා ගතා පටිපන්නාති සුගතා. පරිජානනත්ථන්ති තීහි පරිඤ්ඤාහි පරිජානනත්ථං. දුක්ඛසඞ්ඛාතොති ‘‘දුක්ඛ’’න්ති සඞ්ඛාතබ්බො විදිතබ්බො ච දුක්ඛසභාවො ධම්මො දුක්ඛදුක්ඛතා. යස්මා දුක්ඛවෙදනාවිනිමුත්තසඞ්ඛතධම්මෙ සුඛවෙදනාය ච යථා ඉධ සඞ්ඛාරදුක්ඛතා විපරිණාමදුක්ඛතාති දුක්ඛපරියායො නිරුප්පතෙව, තස්මා දුක්ඛසභාවො ධම්මො එකෙන දුක්ඛසද්දෙන විසෙසෙත්වා වුත්තො ‘‘දුක්ඛදුක්ඛතා’’ති. සෙසපදද්වයෙති සඞ්ඛාරදුක්ඛතා විපරිණාමදුක්ඛතාති එතස්මිං පදද්වයෙ. සඞ්ඛාරභාවෙන දුක්ඛසභාවො සඞ්ඛාරදුක්ඛතා. සුඛස්ස විපරිණාමනෙන දුක්ඛසභාවො විපරිණාමදුක්ඛතා.

316-328. „Weil sie die Verunreinigungen aufgegeben haben und gegangen sind“ (pahāya gatattā) bedeutet: weil sie diese durch den edlen Pfad aufgegeben haben und durch das Gehen des Wissens gegangen sind. „Wohlgegangen“ (suṭṭhu gatā) bedeutet: richtig gegangen, praktiziert habend, daher „Sugatas“. „Um des vollen Verstehens willen“ (parijānanatthaṃ) bedeutet: um des vollen Verstehens willen durch die drei Arten des vollen Verstehens (pariññā). „Als Leiden bezeichnet“ (dukkhasaṅkhāto) bezieht sich auf das Phänomen von leidvoller Natur, das als „Leiden“ bezeichnet und erkannt werden muss, nämlich das Leiden des Leidens (dukkhadukkhatā). Da in Bezug auf die von leidvollem Gefühl freien bedingten Phänomene und das angenehme Gefühl, wie hier gezeigt, die Bezeichnungen für Leiden als „Leiden der Gestaltungen“ (saṅkhāradukkhatā) und „Leiden der Veränderung“ (vipariṇāmadukkhatā) dargelegt werden, wurde das Phänomen von leidvoller Natur, indem es durch ein einzelnes Wort „Leiden“ spezifiziert wird, als „Leiden des Leidens“ (dukkhadukkhatā) bezeichnet. „In den beiden verbleibenden Begriffen“ bezieht sich auf dieses Begriffspaar: „Leiden der Gestaltungen“ und „Leiden der Veränderung“. Das Leiden der Gestaltungen (saṅkhāradukkhatā) ist der Zustand des Leidens aufgrund des Seins als Gestaltungen (saṅkhāra). Das Leiden der Veränderung (vipariṇāmadukkhatā) ist der Zustand des Leidens aufgrund der Veränderung des Angenehmen.

ධම්මවාදීපඤ්හසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Dhammavādīpañha-Sutta und anderer Suttas ist beendet.

16. දුක්කරපඤ්හසුත්තවණ්ණනා

16. Die Erklärung des Dukkarapañha-Sutta

329. පබ්බජ්ජායාති [Pg.368] පබ්බජිතපටිපත්තියං. ධම්මානුධම්මප්පටිපන්නො භික්ඛූති ධම්මානුධම්මං පටිපජ්ජමානො භික්ඛු. පාතන්ති පාතො. නචිරස්සන්ති ඛිප්පමෙව. තෙනාහ ‘‘ලහුයෙවා’’ති.

329. „In der Hauslosigkeit“ (pabbajjāya) bedeutet: in der Praxis des Hinausgetretenen (pabbajita). „Ein Mönch, der der Lehre gemäß übt“ (dhammānudhammappaṭipanno bhikkhu) bedeutet: ein Mönch, der die dem Dhamma entsprechende Praxis übt. „Früh“ (pātaṃ) bedeutet: am Morgen. „Nicht nach langer Zeit“ (nacirassa) bedeutet: sehr schnell. Deshalb wurde gesagt: „sehr bald“.

දුක්කරපඤ්හසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Dukkarapañha-Sutta ist beendet.

ජම්බුඛාදකසංයුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Jambukhādaka-Saṃyutta ist beendet.

5. සාමණ්ඩකසංයුත්තවණ්ණනා

5. Die Erklärung des Sāmaṇḍaka-Saṃyutta

330-331. ඉමිනාව නයෙනාති යො ජම්බුඛාදකසංයුත්තෙ අත්ථනයො, ඉමිනාව නයෙන. ඉමිනා හි ද්වෙ සංයුත්තානි පාළිතො අත්ථතො ච අඤ්ඤමඤ්ඤං සදිසානෙවාති දස්සෙති.

330-331. „Auf eben diese Weise“ (imināva nayena) bedeutet: die Methode der Bedeutung, die im Jambukhādaka-Saṃyutta vorkommt, auf eben diese Weise. Denn hiermit zeigt er, dass die beiden Saṃyuttas sowohl im Wortlaut als auch in der Bedeutung einander völlig gleichen.

සාමණ්ඩකසංයුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Sāmaṇḍaka-Saṃyutta ist beendet.

6. මොග්ගල්ලානසංයුත්තං

6. Moggallāna-Saṃyutta

1-8. පඨමජ්ඣානපඤ්හසුත්තාදිවණ්ණනා

1-8. Die Erklärung des Paṭhamajjhānapañha-Sutta und anderer Suttas

332-339. කාමසහගතෙසු [Pg.369] සඤ්ඤාමනසිකාරෙසු උපට්ඨහන්තෙසු බ්‍යාපාදාදිසහගතාපි සඤ්ඤාමනසිකාරා යථාපච්චයං උපට්ඨහන්තියෙවාති වුත්තං ‘‘කාමසහගතාති පඤ්චනීවරණසහගතා’’ති. නීවරණානඤ්හෙත්ථ නිදස්සනමත්තමෙතං, යදිදං කාමග්ගහණං. පහීනාවසෙසා චෙත්ථ නීවරණා වෙදිතබ්බා, තස්මා පඤ්චග්ගහණං න කත්තබ්බං. තස්සාති මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරස්ස සන්තතො උපට්ඨහිංසු අචිණ්ණවසිතාය. තෙනාහ ‘‘හානභාගියං නාම අහොසී’’ති. ආරම්මණ…පෙ… සහගතන්ති වුත්තං ඉතරෙසං අභාවතො.

332-339. Wenn mit Sinnlichkeit verbundene Wahrnehmungen und Aufmerksamkeiten auftreten, treten auch mit Übelwollen usw. verbundene Wahrnehmungen und Aufmerksamkeiten gemäß ihren Bedingungen auf; daher wurde gesagt: „Mit Sinnlichkeit verbunden bedeutet: mit den fünf Hemmnissen verbunden“. Denn dies ist hier nur eine Veranschaulichung der Hemmnisse, nämlich die Erwähnung der Sinnlichkeit. Und die Hemmnisse sind hier als restlos aufgegeben zu verstehen, daher sollte die Erwähnung von „fünf“ nicht gemacht werden. „Sein“ (tassa) bezieht sich auf den Ehrwürdigen Mahāmoggallāna, bei dem diese fortlaufend auftraten, weil er die Meisterschaft (vasitā) noch nicht eingeübt hatte. Deshalb wurde gesagt: „Es war fürwahr ein Zustand, der zum Verfall führt (hānabhāgiya)“. „Mit dem Objekt... usw. verbunden“ wurde wegen des Fehlens der anderen gesagt.

පඨමජ්ඣානපඤ්හසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Paṭhamajjhānapañha-Sutta und anderer Suttas ist beendet.

9. අනිමිත්තපඤ්හසුත්තවණ්ණනා

9. Die Erklärung des Animittapañha-Sutta

340. විපස්සනාසමාධිංයෙව, න ඵලසමාධිං. ඡෙජ්ජකිච්චං න නිප්ඵජ්ජති අවිච්ඡෙදවසෙන අප්පවත්තනතො. නිකන්තීති විපස්සනං අස්සාදෙන්තී පවත්තතණ්හා. සාධෙතුං නාසක්ඛි උපක්කිලිට්ඨත්තා. නිමිත්තානුසාරීති නිච්චසුඛඅත්තනිමිත්තානං අපූරණතො රාගදොසමොහනිමිත්තානිපෙත්ථ නිමිත්තානෙව. වුට්ඨාන…පෙ… සමාධින්ති එතෙන යාව මග්ගො නාධිගතො, තාව වුට්ඨානගාමිනිවිපස්සනමනුයුඤ්ජන්තොපි යථාරහං අනිමිත්තං අප්පණිහිතං සුඤ්ඤතං චෙතොසමාධිං අනුයුත්තො විහරතීති වත්තබ්බතං අරහතීති දස්සෙති. විපස්සනාසම්පයුත්තන්ති විපස්සනාසඞ්ඛාතඤාණසම්පයුත්තං. චෙතොසමාධින්ති චිත්තසීසෙන විපස්සනාසමාධිමාහ. උපරිමග්ගඵලසමාධින්ති පඨමමග්ගසමාධිස්ස පගෙව අධිගතත්තා.

340. Nur die Einsichtskonzentration (vipassanāsamādhi), nicht die Fruchtkonzentration (phalasamādhi). Die Aufgabe des Abschneidens wird nicht vollbracht, weil sie nicht ohne Unterbrechung fortbesteht. „Anhaftung“ (nikanti) ist das auftretende Begehren, das Gefallen an der Einsicht findet. Er konnte es nicht erreichen, da es verunreinigt war. „Dem Zeichen folgend“ (nimittānusārī) bedeutet: wegen der Nicht-Erfüllung der Zeichen von Beständigkeit, Glück und Selbst sind auch die Zeichen von Gier, Hass und Verblendung hier eben Zeichen. Mit „der Konzentration des Entstehens... usw.“ zeigt dies: Solange der Pfad nicht erlangt ist, verdient es gesagt zu werden, dass er, obwohl er sich der zum Entstehen führenden Einsicht widmet, verweilt, indem er sich der zeichenlosen, wunschlosen und leeren Gemütskonzentration widmet. „Mit Einsicht verbunden“ (vipassanāsampayutta) bedeutet: mit dem als Einsicht bezeichneten Wissen verbunden. Mit „Gemütskonzentration“ (cetosamādhi) bezeichnet er, indem er das Bewusstsein in den Vordergrund stellt, die Einsichtskonzentration. „Die Konzentration der Frucht des höheren Pfades“, weil die Konzentration des ersten Pfades bereits zuvor erlangt worden war.

අනිමිත්තපඤ්හසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Animittapañha-Sutta ist beendet.

10-11. සක්කසුත්තාදිවණ්ණනා

10-11. Die Erklärung des Sakka-Sutta und anderer Suttas

341-342. අවෙච්චප්පසාදෙනාති [Pg.370] වත්ථුත්තයං යාථාවතො ඤත්වා උප්පන්නපසාදෙන, මග්ගෙනාගතපසාදෙනාති අත්ථො. සො පන කෙනචි අසංහාරියො අසම්පවෙධීති ආහ ‘‘අචලප්පසාදෙනා’’ති. අභිභවන්ති අත්තනො පුඤ්ඤානුභාවෙන.

341-342. „Mit unerschütterlichem Vertrauen“ (aveccappasāda) bedeutet: mit dem Vertrauen, das entstanden ist, nachdem man das Dreifache Juwel wahrheitsgemäß erkannt hat; gemeint ist das durch den Pfad erlangte Vertrauen. Da dieses jedoch von niemandem erschüttert werden kann, sagt er: „mit unbeweglichem Vertrauen“ (acalappasāda). Sie übertreffen andere durch die Macht ihres eigenen Verdienstes.

සක්කසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Sakka-Sutta und anderer Suttas ist beendet.

මොග්ගල්ලානසංයුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Moggallāna-Saṃyutta ist beendet.

7. චිත්තසංයුත්තං

7. Citta-Saṃyutta

1. සංයොජනසුත්තවණ්ණනා

1. Die Erklärung des Saṃyojana-Sutta

343. භොගගාමන්ති [Pg.371] භොගුප්පත්තිගාමං. පවත්තතීති අප්පටිහතං හුත්වා පවත්තති පටිසම්භිදප්පත්තියා.

343. „Ein reiches Dorf“ (bhogagāma) bedeutet: ein Dorf, in dem Wohlstand entsteht. „Es fließt dahin“ (pavattati) bedeutet: es fließt ungehindert dahin, weil die analytischen Wissensarten (paṭisambhidā) erlangt wurden.

සංයොජනසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Saṃyojana-Sutta ist beendet.

2. පඨමඉසිදත්තසුත්තවණ්ණනා

2. Die Erklärung des ersten Isidatta-Sutta

344. අවිසාරදත්තාති පඤ්හං බ්‍යාකාතුං වෙය්‍යත්තියාභාවෙන අසමත්ථත්තා. උපාසකො ථෙරෙසු බ්‍යාකාතුං අසක්කොන්තෙසු සයං බ්‍යාකාතුකාමො පුච්ඡති, න විහෙසාධිප්පායො. පඨමවචනෙන අබ්‍යාකරොන්තෙ දිස්වාව පුනප්පුනං පුච්ඡිතං විහෙසො විය හොතීති කත්වා වුත්තං ‘‘විහෙසෙතී’’ති.

344. „Wegen Mangels an Zuversicht“ (avisāradatta) bedeutet: wegen der Unfähigkeit, die Frage zu beantworten, da es an Gewandtheit fehlt. Der Laienanhänger (upāsaka) fragt, weil er selbst antworten möchte, da die älteren Mönche (thera) nicht antworten können, und nicht mit der Absicht zu belästigen. Da man sieht, dass der Gefragte auf das erste Wort hin nicht antwortet, und wiederholtes Fragen wie eine Belästigung wirkt, wurde gesagt: „er belästigt“ (viheseti).

පඨමඉසිදත්තසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des ersten Isidatta-Sutta ist beendet.

3. දුතියඉසිදත්තසුත්තවණ්ණනා

3. Die Erklärung des zweiten Isidatta-Sutta

345. අවන්තියාති අවන්තිරට්ඨෙ, තං පන මජ්ඣිමපදෙසතො දක්ඛිණදිසායං. තෙනාහ ‘‘දක්ඛිණාපථෙ’’ති. අධිප්පායෙනාති තස්ස වචනස්ස අනුමොදනාධිප්පායෙන වදති, න පන තතො කිඤ්චි ගහෙතුකාමතාධිප්පායෙන.

345. „In Avanti“ (avantiyaṃ) bedeutet: im Reich Avanti; dieses liegt jedoch in südlicher Richtung vom mittleren Land (majjhimapadesa) aus gesehen. Deshalb sagte er: „im Süden“ (dakkhiṇāpatha). „Mit der Absicht“ (adhippāyena) bedeutet: er spricht mit der Absicht, jener Aussage zuzustimmen (Anumodanā), und nicht mit der Absicht, etwas davon erhalten zu wollen.

දුතියඉසිදත්තසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des zweiten Isidatta-Sutta ist beendet.

4. මහකපාටිහාරියසුත්තවණ්ණනා

4. Die Erklärung des Mahakapāṭihāriya-Sutta

346. තෙසං අනුජානන්තොති තෙසං දාසකම්මකරානං සෙසකෙ යථාරුචි විචාරණං අනුජානන්තො. කුධිතන්ති බලවතා සූරියසන්තාපෙන සඞ්කුථිතං[Pg.372]. තෙනාහ ‘‘හෙට්ඨා’’තිආදි. අතිතිඛිණන්ති අතිවිය තික්ඛධාතුකං. අසම්භින්නපදන්ති අඤ්ඤත්ථ අනාගතත්තා තිපිටකෙ අවොමිස්සකපදං, ඉධෙව ආගතපදන්ති අත්ථො. පටිලීයමානෙනාති පටිකංසෙන විසෙසනෙන විලීයමානෙන කායෙන.

346. „‚Tesaṃ anujānanto‘ (ihnen erlaubend) bedeutet, dass er jenen Sklaven und Arbeitern erlaubte, den Rest nach Belieben zu verwalten. ‚Kudhita‘ (erhitzt) bedeutet, durch die starke Sonnenhitze versengt. Deshalb heißt es ‚unten‘ usw. ‚Atitikhiṇa‘ (äußerst scharf) bedeutet von äußerst scharfem Charakter. ‚Asambhinnapada‘ (ein unvermischtes Wort) bedeutet ein Wort, das in der Tipiṭaka sonst nirgends vorkommt und daher unvermischt ist; die Bedeutung ist, dass es nur hier vorkommt. ‚Paṭilīyamānena‘ (zurückweichend) bedeutet mit einem zurückweichenden, sich auflösenden Körper.“

එත්ථ චාති එතස්මිං අධිට්ඨානිද්ධිකරණෙ. අබ්භමණ්ඩපං කත්වාති සමන්තතො ඡාදනවසෙන මණ්ඩපං විය මෙඝපටලං උප්පාදෙත්වා. දෙවොති මෙඝො. එකමෙකං ඵුසිතකං ඵුසායතු ජාලවිනද්ධං විය වස්සතු. එවං වුත්තප්පකාරෙන නානාපරිකම්මං නානාධිට්ඨානං එකතො පරිකම්මං එකතො අධිට්ඨානන්ති චතුක්කමෙත්ථ සම්භවතීති දස්සෙති ‘‘එත්ථ චා’’තිආදිනා. යථා තථාති යථාවුත්තෙසු චතූසු පකාරෙසු යෙන වා තෙන වා පකාරෙන කරොන්තස්ස. කතපරිකම්මස්සාති ‘‘එවං වා එවං වා හොතූ’’ති පවත්තිතපරිකම්මචිත්තස්ස. ‘‘පරිකම්මානන්තරෙනාති අධිට්ඨානචිත්තුප්පාදනත්ථං සමාපන්නපාදකජ්ඣානතො වුට්ඨාය අධිට්ඨානචිත්තස්ස එකාවජ්ජනවීථියං පවත්තපරිකම්මං සන්ධාය වුත්ත’’න්ති වදන්ති.

„‚Ettha ca‘ (und hier) bedeutet bei dieser Ausübung von Willenskraft-Geisteskraft (adhiṭṭhāniddhi). ‚Abbhamaṇḍapaṃ katvā‘ (einen Wolkenpavillon machend) bedeutet, dass man eine Wolkendecke wie einen Pavillon erzeugt, indem man alles ringsum abdeckt. ‚Devo‘ (der Regen) bedeutet die Wolke. ‚Möge er jeden einzelnen Tropfen fallen lassen, möge er wie ein geknüpftes Netz regnen.‘ Auf die beschriebene Weise zeigt er mit den Worten ‚ettha ca‘ usw., dass hier eine Vierergruppe möglich ist: verschiedene Vorbereitungen, verschiedene Bestimmungen, gemeinsame Vorbereitung, gemeinsame Bestimmung. ‚Yathā tathā‘ (wie auch immer) bezieht sich auf jemanden, der es auf die eine oder andere Weise der vier erwähnten Arten ausführt. ‚Kataparikammass@`

මහකපාටිහාරියසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

„Die Erklärung des Mahākapāṭihāriya-Sutta ist abgeschlossen.“

5. පඨමකාමභූසුත්තවණ්ණනා

5. „Die Erklärung des ersten Kāmabhū-Sutta“

347. එලං වුච්චති දොසො, තං එතස්ස නත්ථීති නෙලං, තං අඞ්ගං එතස්සාති නෙලඞ්ගො, සුවිසුද්ධසීලගුණො. තෙනාහ ‘‘නෙලඞ්ගන්ති ඛො, භන්තෙ, සීලානමෙතං අධිවචන’’න්ති. අට්ඨකථායං පන දොසාභාවමෙව දස්සෙතුං ‘‘නෙලඞ්ගොති නිද්දොසො’’ති වුත්තං. එතං භික්ඛුං ආගච්ඡන්තන්ති මහාකප්පිනත්ථෙරං සන්ධාය වුත්තං. අත්තනො දිට්ඨෙන කථෙසීති අත්තනො සබ්බඤ්ඤුතඤ්ඤාණෙන පච්චක්ඛතො උපලක්ඛිතෙන අත්ථෙන කථෙසි. අයං පන නයග්ගාහෙනාති අයං පන ගහපති අසුත්වා කෙවලං නයග්ගාහෙන ආහ.

347. „‚Ela‘ wird ein Fehler (doso) genannt; wer diesen nicht hat, ist ‚nela‘ (fehlerlos). Derjenige, der dies als Glied (aṅga) hat, ist ‚nelaṅgo‘, also jemand von äußerst reiner Tugend. Deshalb heißt es: ‚Nelaṅga (fehlerlos), o Herr, ist eine Bezeichnung für die Tugendregeln (sīlānametaṃ adhivacanaṃ)‘. Im Kommentar wurde jedoch, um eben die Fehlerlosigkeit aufzuzeigen, gesagt: ‚nelaṅgo bedeutet fehlerlos (niddoso)‘. ‚Diesen herankommenden Mönch‘ (etaṃ bhikkhuṃ āgacchantaṃ) wurde mit Bezug auf den ehrwürdigen Mahākappina gesagt. ‚Er sprach durch sein eigenes Gesehenes‘ (attano diṭṭhena kathesi) bedeutet, dass er über eine Sache sprach, die er durch sein eigenes Allwissenheitswissen (sabbaññutaññāṇa) direkt wahrgenommen hatte. ‚Dieser jedoch durch das Erfassen der Methode‘ (ayaṃ pana nayaggāhenā) bedeutet, dass dieser Hausvater dies sprach, ohne es gehört zu haben, sondern lediglich durch das Erfassen der Methode.“

පඨමකාමභූසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

„Die Erklärung des ersten Kāmabhū-Sutta ist abgeschlossen.“

6. දුතියකාමභූසුත්තවණ්ණනා

6. „Die Erklärung des zweiten Kāmabhū-Sutta“

348. නිරොධං [Pg.373] වලඤ්ජෙති අනාගාමිභාවතො. ඉමෙ සඞ්ඛාරාති ඉමෙ ‘‘කායසඞ්ඛාරො, වචීසඞ්ඛාරො, චිත්තසඞ්ඛාරො’’ති වුච්චමානා තයො සඞ්ඛාරා. සද්දතොපි, අත්ථතොපි අඤ්ඤමඤ්ඤං මිස්සා, තතො එව ආලුළිතා ආකුලා, අවිභූතා දුබ්බිභාවනා, දුද්දීපනා අසඞ්කරතො දීපෙතුං දුක්කරා. තථා හි කුසලචෙතනා එව ‘‘කායසඞ්ඛාරො’’තිපි වුච්චති, ‘‘වචීසඞ්ඛාරො’’තිපි, ‘‘චිත්තසඞ්ඛාරො’’තිපි. අස්සාසපස්සාසාපි කත්ථචි ‘‘කායසඞ්ඛාරො’’ති, විතක්කවිචාරාපි ‘‘වචීසඞ්ඛාරො’’ති වුච්චන්ති, සඤ්ඤාවෙදනාපි ‘‘චිත්තසඞ්ඛාරො’’ති වුච්චන්ති. තෙන වුත්තං ‘‘තථා හී’’තිආදි. තත්ථ ආකඩ්ඪිත්වා ගහණං ආදානං, සම්පත්තස්ස හත්ථෙ කරණං ගහණං, ගහිතස්ස විස්සජ්ජනං මුඤ්චනං, ඵන්දනං චොපනං පාපෙත්වා නිප්ඵාදෙත්වා. හනුසඤ්චොපනන්ති කායවිඤ්ඤත්තිවසෙන පුබ්බභාගෙ හනුසඤ්චොපනං කත්වා. එවඤ්හි වචීභෙදකරණං. එවං ඉමෙතිආදි යථාවුත්තස්ස අත්ථස්ස නිගමනං.

348. „‚Nirodhaṃ valañjeti‘ (er genießt das Erlöschen) aufgrund des Zustands eines Nichtwiederkehrers (anāgāmibhāva). ‚Ime saṅkhārā‘ (diese Gestaltungen) bezieht sich auf diese drei Gestaltungen, die ‚Körpergestaltung (kāyasaṅkhāra), Wortgestaltung (vacīsaṅkhāra), Geistgestaltung (cittasaṅkhāra)‘ genannt werden. Sowohl lautlich als auch bedeutungsmäßig sind sie miteinander vermischt, weshalb sie verworren, unklar, schwer fassbar und ohne Verwirrung schwer zu erklären sind. Denn die heilsame Absicht (kusalacetanā) allein wird sowohl ‚Körpergestaltung‘ als auch ‚Wortgestaltung‘ als auch ‚Geistgestaltung‘ genannt. Auch Ein- und Ausatmung werden an manchen Stellen ‚Körpergestaltung‘ genannt, Gedankengänge und Untersuchungen (vitakkavicāra) ‚Wortgestaltung‘ und Wahrnehmung sowie Gefühl (saññāvedanā) ‚Geistgestaltung‘. Deshalb heißt es ‚tathā hī‘ (denn so ist es) usw. Darunter ist das Herbeiziehen und Ergreifen das Einatmen (ādāna), das in die Hand Nehmen des Erreichten das Ergreifen (gahaṇa), das Loslassen des Ergriffenen das Ausatmen (muñcana), nachdem man es in Schwingung und Bewegung versetzt und vollzogen hat. ‚Hanusañcopana‘ (Kieferbewegung) bedeutet, dass man den Kiefer zuvor mittels körperlicher Anzeige (kāyaviññatti) bewegt hat. Denn so geschieht das Hervorbringen der Sprache. ‚Evaṃ ime‘ usw. ist die Schlussfolgerung der oben beschriebenen Bedeutung.“

පදත්ථං පුච්ඡති ඉතරසඞ්ඛාරෙහි පදත්ථතො විසෙසං කථාපෙස්සාමීති. කායනිස්සිතාති එත්ථ කායනිස්සිතතා ච නෙසං තබ්භාවභාවිතාය වෙදිතබ්බා, න කායස්ස නිස්සයපච්චයතාවසෙනාති දස්සෙන්තො ‘‘කායෙ සති හොන්ති, අසති න හොන්තී’’ති ආහ. කායොති චෙත්ථ කරජකායො දට්ඨබ්බො. චිත්තනිස්සිතාති චිත්තං නිස්සාය තං නිස්සයපච්චයභූතං ලභිත්වා උප්පන්නා.

„Er fragt nach der Wortbedeutung (padattha) mit dem Gedanken: ‚Ich werde den Bedeutungsunterschied zu den anderen Gestaltungen erklären lassen.‘ ‚Kāyanissitā‘ (vom Körper abhängig): Hierbei ist ihre Abhängigkeit vom Körper so zu verstehen, dass sie durch dessen Vorhandensein bedingt sind (tabbhāvabhāvitā), nicht aber im Sinne einer Stützbedingung (nissayapaccaya) des Körpers. Um dies zu zeigen, sagte er: ‚Wenn der Körper existiert, existieren sie; wenn er nicht existiert, existieren sie nicht.‘ Unter ‚kāyo‘ (Körper) ist hierbei der physische, aus Materie bestehende Körper (karajakāyo) zu verstehen. ‚Cittanissitā‘ (vom Geist abhängig) bedeutet, dass sie in Abhängigkeit vom Geist entstanden sind, nachdem sie diesen als Stützbedingung erhalten haben.“

‘‘සමාපජ්ජාමී’’ති පදස්ස සමීපෙ වුච්චමානං ‘‘සමාපජ්ජිස්ස’’න්ති පදං ආසන්නානාගතකාලවාචී එව භවිතුං යුත්තං, න ඉතරන්ති ආහ – ‘‘පදද්වයෙන නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනසමාපත්තිකාලො කථිතො’’ති. තයිදං තස්ස තථා වත්තබ්බතාය වුත්තං, න පන තස්ස තථා චිත්තපවත්තිසම්භවතො. සමාපන්නෙපි එසෙව නයො. පුරිමෙහීති ‘‘සමාපජ්ජිස්සං සමාපජ්ජාමී’’ති ද්වීහි පදෙහි. පච්ඡිමෙනාති ‘‘සමාපන්නො’’ති පදෙන.

„Das Wort ‚samāpajjissaṃ‘ (ich werde eintreten), das nahe dem Wort ‚samāpajjāmi‘ (ich trete ein) gesprochen wird, sollte sinnvollerweise nur eine nahe Zukunft bezeichnen und nichts anderes; daher sagte er: ‚Durch die beiden Worte wird die Zeit des Eintritts in das Gebiet der Weder-Wahrnehmung-noch-Nichtwahrnehmung beschrieben.‘ Dies wurde gesagt, weil er so sprechen musste, nicht aber, weil ein solcher Geistesprozess bei ihm tatsächlich stattfinden konnte. Dasselbe Prinzip gilt auch für ‚samāpanno‘ (eingetreten). ‚Durch die ersteren‘ (purimehi) bezieht sich auf die beiden Worte ‚samāpajjissaṃ‘ und ‚samāpajjāmi‘. ‚Durch das letztere‘ (pacchimena) bezieht sich auf das Wort ‚samāpanno‘.“

භාවිතං හොති උප්පාදිතං හොති නිරොධසමාපන්නත්ථාය. අනුපුබ්බසමාපත්තිසමාපජ්ජනසඞ්ඛාතාය නිරොධභාවනාය තං චිත්තං භාවිතං හොති. තෙනාහ ‘‘යං ත’’න්තිආදි. දුතියජ්ඣානෙයෙවාති දුතියජ්ඣානක්ඛණෙ නිරුජ්ඣති. තත්ථ අනුප්පජ්ජනතො අනුප්පාදනතො හෙට්ඨා නිරොධොති අධිප්පෙතො. චතුන්නං අරූපක්ඛන්ධානං තජ්ජා පරිකම්මසිද්ධා යා අප්පවත්ති[Pg.374], තත්ථ ‘‘නිරොධසමාපත්තිසඤ්ඤා’’ති, යා නෙසං තථා අප්පවත්ති. සා ‘‘අන්තොනිරොධෙ නිරුජ්ඣතී’’ති වුත්තා.

„‚Bhāvitaṃ hoti‘ (ist entfaltet) bedeutet, dass es zum Zweck des Erreichens des Erlöschens (nirodhasamāpatti) hervorgebracht wurde. Durch die Entfaltung des Erlöschens, die als das schrittweise Eintreten in die Errungenschaften definiert ist, ist jener Geist entfaltet worden. Deshalb heißt es ‚yaṃ taṃ‘ (das, was) usw. ‚Dutiyajjhāneyeva‘ (im zweiten Jhana selbst) bedeutet, dass es im Moment des zweiten Jhana erlischt. Hierbei ist mit ‚Erlöschen‘ (nirodha) das vorherige Nicht-Entstehen und Nicht-Hervorbringen gemeint. Das Nicht-Ablaufen der vier formlosen Daseinsgruppen (arūpakkhandha), das durch die entsprechende Vorbereitung bewirkt wird – dort ist ‚nirodhasamāpattisaññā‘ (die Wahrnehmung der Erlöschenserrungenschaft) das Nicht-Ablaufen derselben in dieser Weise. Es wird gesagt, dass dieses ‚im inneren Erlöschen erlischt‘ (antonirodhe nirujjhati).“

‘‘චිත්තසඞ්ඛාරො නිරුද්ධො’’ති වචනතො තදඤ්ඤෙසං අනිරොධං ඉච්ඡන්තානං වාදං දස්සෙන්තො ‘‘චිත්තසඞ්ඛාරො නිරුද්ධොති වචනතො’’තිආදිං වත්වා තත්ථ අතිප්පසඞ්ගදස්සනමුඛෙන තං වාදං නිසෙධෙතුං ‘‘තෙ වත්තබ්බා’’තිආදිමාහ. අභිනිවෙසං අකත්වාති යථාගතෙ බ්‍යඤ්ජනමත්තෙ අභිනිවෙසං අකත්වා. ආචරියානං නයෙති ආචරියානං පරම්පරාගතෙ ධම්මනයෙ ධම්මනෙත්තියං ඨත්වා.

„Wegen der Aussage ‚cittasaṅkhāro niruddho‘ (die Geistgestaltung ist erloschen) zeigt er die Lehrmeinung derjenigen auf, die das Nicht-Erlöschen von anderem als diesem annehmen, indem er sagt ‚cittasaṅkhāro niruddhoti vacanato‘ usw. Um diese Ansicht zu widerlegen, indem er die unzulässige Verallgemeinerung (atippasaṅga) aufzeigt, sagt er ‚te vattabbā‘ (sie sollten gefragt werden) usw. ‚Abhinivesaṃ akatvā‘ (ohne anzuhaften) bedeutet, ohne sich bloß an den überlieferten Wortlaut (byañjanamatta) zu klammern. ‚Ācariyānaṃ naye‘ (in der Methode der Lehrer) bedeutet, in der überlieferten Lehrtradition (dhammanaya) und Richtschnur des Dhamma (dhammanetti) der Lehrer zu stehen.“

කිරියමයපවත්තස්මින්ති පරිත්තභූමකකුසලාකුසලධම්මපබන්ධෙ වත්තමානෙ. තස්මිඤ්හි වත්තමානෙ කායික-වාචසික-කිරියසම්පවත්ති හොති, දස්සන-සවනාදිවසෙන ආරම්මණග්ගහණෙ පවත්තමානෙති අත්ථො. තෙනාහ – ‘‘බහිද්ධාරම්මණෙසු පසාදෙ ඝට්ටෙන්තෙසූ’’ති. මක්ඛිතානි වියාති පුඤ්ඡිතානි විය හොන්ති ඝට්ටනාය විබාධිතත්තා. එතෙනායං ඝට්ටනා පඤ්චද්වාරිකවිඤ්ඤාණානං වෙගසා උප්පජ්ජනාය න ආරම්මණන්ති දස්සෙති. තෙනෙවාහ – ‘‘අන්තොනිරොධෙ පඤ්ච පසාදා අතිවිය විරොචන්තී’’ති.

„‚Kiriyamayapavattasmiṃ‘ (im Ablauf von Aktivitäten) bedeutet, wenn der kontinuierliche Fluss von heilsamen und unheilsamen Phänomenen der niederen Ebene (parittabhūmaka) stattfindet. Denn während dieser abläuft, kommt es zum Vollzug von körperlichen und sprachlichen Handlungen; das bedeutet: wenn das Erfassen von Objekten durch Sehen, Hören usw. stattfindet. Deshalb sagte er: ‚wenn äußere Objekte auf die Sinnesorgane (pasāde) treffen‘. ‚Makkhitāni viya‘ (wie verschmiert/abgewischt) bedeutet, sie sind wie abgewischt, weil sie durch das Auftreffen beeinträchtigt (vibādhita) sind. Damit zeigt er, dass dieses Auftreffen kein Objekt für das rasche Entstehen der Fünf-Tore-Bewusstseine (pañcadvārikaviññāṇa) ist. Genau deshalb sagte er: ‚Im inneren Erlöschen (antonirodhe) leuchten die fünf Sinnesorgane ganz besonders hell.‘“

තතො පරං සචිත්තකො භවිස්සාමීති ඉදං අත්ථතො ආපන්නං ගහෙත්වා වුත්තං – ‘‘එත්තකං කාලං අචිත්තකො භවිස්සාමී’’ති එතෙනෙව තස්ස අත්ථස්ස සිද්ධත්තා. යං එවං භාවිතන්ති එත්ථ විසුං චිත්තස්ස භාවනා නාම නත්ථි, අද්ධානපරිච්ඡෙදං පන කත්වා නිරොධසමාපත්තත්ථාය කාතබ්බපරිකම්මභාවනාය එව තස්ස සිජ්ඣනතො.

„Danach werde ich mit Geist (bewusst) sein“ – dies wurde im Hinblick auf den sich ergebenden Sinn gesagt: „Für eine solche Zeitspanne werde ich ohne Geist (unbewusst) sein“, da eben dadurch diese Bedeutung erwiesen ist. Was das „so Entfaltete“ betrifft: Hier gibt es keine separate Entfaltung des Geistes an sich, sondern dies kommt allein durch die vorbereitende Entfaltung zustande, die nach Festlegung der Zeitdauer zum Zwecke des Erreichens der Erlöschenserreichung (nirodhasamāpatti) durchzuführen ist.

සා පනෙසා නිරොධකථා. ද්වීහි බලෙහීති සමථවිපස්සනාබලෙහි. තයො ච සඞ්ඛාරානන්ති තිණ්ණං කායවචීචිත්තසඞ්ඛාරානං පටිප්පස්සද්ධියා. සොළසහි ඤාණචරියාහීති අනිච්චානුපස්සනාදීනං අට්ඨන්නං අනුපස්සනාඤාණානං, අට්ඨන්නඤ්ච මග්ගඵලඤාණානං වසෙන ඉමාහි සොළසහි ඤාණප්පවත්තීහි. නවහි සමාධිචරියාහීති අට්ඨ සමාපත්තියො අට්ඨ සමාධිචරියා, තාසං උපචාරසමාධි සමාධිභාවසාමඤ්ඤෙන එකා සමාධිචරියාති එවං නවහි සමාධිචරියාහි. වසීභාවතාපඤ්ඤාති වසීභාවතාසඞ්ඛාතා පඤ්ඤා. සබ්බාකාරෙන විසුද්ධිමග්ගෙ කථිතා, තෙ තාව ආකාරා [Pg.375] තිට්ඨන්තු, සරූපමත්තස්ස පනස්ස වත්තබ්බන්ති ආහ – ‘‘කො පනායං නිරොධො නාමා’’ති. යදි ඛන්ධානං අප්පවත්ති, අථ කිමත්ථමෙතං ඣානසුඛාදිං විය සමාපජ්ජන්තීති ආහ ‘‘සඞ්ඛාරාන’’න්තිආදි.

Dies nun ist die Abhandlung über das Erlöschen (nirodha). „Durch zwei Kräfte“ (dvīhi balehi) meint: durch die Kräfte von Geistesruhe und Hellsicht (samatha-vipassanā). „Und der drei Gestaltungen“ (tayo ca saṅkhārānaṃ) meint: durch das Zur-Ruhe-Kommen der drei Gestaltungen, nämlich der Körper-, Wort- und Geistgestaltung. „Durch sechzehn Wissensweisen“ (soḷasahi ñāṇacariyāhi) meint: mittels dieser sechzehn Wissensfunktionen, bestehend aus den acht Betrachtungswissen wie der Betrachtung der Vergänglichkeit (aniccānupassanā) usw. und den acht Wissen der Pfade und Früchte (maggaphalañāṇa). „Durch neun Konzentrationsweisen“ (navahi samādhicariyāhi) meint: die acht Errungenschaften sind acht Konzentrationsweisen, und deren Annäherungskonzentration (upacārasamādhi) ist aufgrund der Gemeinsamkeit des Konzentrationscharakters eine weitere Konzentrationsweise – so sind es neun Konzentrationsweisen. „Weisheit der Beherrschung“ (vasībhāvatāpaññā) meint: die als Meisterschaft bezeichnete Weisheit. Diese ist in all ihren Aspekten im Visuddhimagga erklärt; diese Aspekte mögen vorerst beiseitebleiben, da aber das bloße Wesen davon dargelegt werden muss, heißt es: „Was aber ist dieses sogenannte Erlöschen?“ Wenn es das Nicht-Ablaufen der Daseinsgruppen (khandha) ist, warum treten sie dann in dieses ein wie in das Glück der Vertiefung (jhāna) usw.? Dazu heißt es: „der Gestaltungen“ (saṅkhārānaṃ) usw.

ඵලසමාපත්තිචිත්තන්ති අරහත්තං අනාගාමිඵලචිත්තං. ‘‘තතො පරං භවඞ්ගසමයෙ’’ති වුත්තත්තා ආහ ‘‘කිං පන…පෙ… න සමුට්ඨාපෙතී’’ති. සමුට්ඨාපෙති රූපසමුප්පාදකත්තා. ඉමස්සාති නිරොධං සමාපන්නභික්ඛුනො. සා න සමුට්ඨාපෙතීති සා චතුත්ථජ්ඣානිකා ඵලසමාපත්ති න සමුට්ඨාපෙති අස්සාසපස්සාසෙ. ඵලසමාපත්තියා චතුත්ථජ්ඣානිකභාවො කථං නිච්ඡිතොති ආහ – ‘‘කිං වා එතෙනා’’තිආදි. වක්ඛමානාකාරෙනපි පරිහාරො හොතීති. සන්තසමාපත්තිතොති නිරොධසමාපත්තිමෙව සන්ධාය වදති. අබ්බොහාරිකා හොන්ති අතිසුඛුමසභාවත්තා, සඤ්ජීවත්ථෙරස්ස පුබ්බෙ සමාපත්තික්ඛණෙ අස්සාසපස්සාසා අබ්බොහාරිකභාවං ගච්ඡන්ති. තෙන වුත්තං ‘‘භවඞ්ගසමයෙනෙවෙතං කථිත’’න්ති.

„Das Fruchterreichungs-Bewusstsein“ (phalasamāpatticitta) meint das Fruchtbewusstsein der Heiligkeit (arahattaphala) oder der Nichtwiederkehr (anāgāmiphala). Weil gesagt wurde: „Danach, zur Zeit des Lebensunterstroms (bhavaṅga)“, heißt es: „Erzeugt es denn …pe… nicht?“. „Erzeugt“ bedeutet hier als Erzeuger von Materialität (rūpa). „Dieses“ bezieht sich auf den Mönch, der das Erlöschen erreicht hat. „Sie erzeugt nicht“ meint, dass jene Fruchterreichung der vierten Vertiefung (jhāna) das Ein- und Ausatmen nicht erzeugt. Wie wird der Zustand der Fruchterreichung als zur vierten Vertiefung gehörig bestimmt? Dazu heißt es: „Oder was hat es damit auf sich“ usw. Auch in der im Folgenden dargelegten Weise gibt es eine Antwort. „Aus einer friedvollen Erreichung“ bezieht sich direkt auf die Erlöschenserreichung (nirodhasamāpatti). Sie sind unmerklich (abbohārika) aufgrund ihrer extrem feinen Natur; beim Ehrwürdigen Sañjīva gerieten früher im Moment der Erreichung das Ein- und Ausatmen in einen unmerklichen Zustand. Daher wurde gesagt: „Dies wurde im Hinblick auf die Zeit des Lebensunterstroms (bhavaṅgasamaya) gesagt.“

කිරියමය …පෙ… උප්පජ්ජතීති කස්මා වුත්තං? නනු භවඞ්ගුප්පත්තිකාලම්පි විතක්කවිචාරා උප්පජ්ජන්තෙවාති? කිඤ්චාපි උප්පජ්ජන්ති, වචීසඞ්ඛාරලක්ඛණප්පත්තා පන න හොන්තීති ඉමමත්ථං දස්සෙතුං ‘‘කිං භවඞ්ග’’න්තිආදි වුත්තං.

Warum wurde gesagt: „Funktionelles (kiriyamaya) …pe… entsteht“? Entstehen denn nicht auch zur Zeit des Auftretens des Lebensunterstroms (bhavaṅga) Gedankenerfassung und Diskursivität (vitakka-vicāra)? Auch wenn sie entstehen, so erlangen sie doch nicht die Eigenschaft der Wortgestaltung (vacīsaṅkhāra). Um diese Bedeutung aufzuzeigen, wurde gesagt: „Was ist der Lebensunterstrom?“ usw.

සුඤ්ඤතො ඵස්සොතිආදයො සගුණෙනපි ආරම්මණෙනාති ආරම්මණභූතමෙතං. සුඤ්ඤතා නාම ඵලසමාපත්ති නිච්චසුඛඅත්තසභාවතො සුඤ්ඤත්තා. ‘‘සුඤ්ඤතො ඵස්සො’’ති වුත්තං වුත්තනයෙන සුඤ්ඤසභාවත්තා. අනිමිත්තා නාම ඵලසමාපත්ති රාගනිමිත්තාදීනං අභාවතො. අප්පණිහිතා නාම ඵලසමාපත්ති රාගපණිධිආදීනමභාවතො. සෙසං වුත්තනයමෙව. තෙනාහ ‘‘අනිමිත්තප්පණිහිතෙසුපි එසෙව නයො’’ති. රාගනිමිත්තාදීනන්ති එත්ථ ආදි-සද්දෙන සඞ්ඛාරනිමිත්තස්සපි සඞ්ගහො දට්ඨබ්බො. යදග්ගෙන ඵලසමාපත්තිසම්ඵස්සො සුඤ්ඤතො නාම, තදග්ගෙන ඵලසමාපත්තිපි සුඤ්ඤතා නාම, ඵස්සසීසෙන පන දෙසනා ආගතාති තථා වුත්තං. අනිමිත්තප්පණිහිතෙසුපි එසෙව නයො.

„Leere Berührung“ (suññato phasso) usw. bezieht sich auf „auch durch ein mit Qualitäten versehenes Objekt“, da dies das Objekt ist. Die „Leere“ genannte Fruchterreichung ist leer von der Natur von Beständigkeit, Glück und Selbst. „Leere Berührung“ wird in der bereits erklärten Weise aufgrund ihrer leeren Natur genannt. „Zeichenlos“ (animittā) heißt die Fruchterreichung wegen des Nichtvorhandenseins von Zeichen von Gier (rāganimitta) usw. „Wunschlos“ (appaṇihitā) heißt die Fruchterreichung wegen des Fehlens von Wunschbegehren (rāgapaṇidhi) usw. Der Rest ist genau wie bereits dargelegt. Deshalb heißt es: „Auch bei den zeichenlosen und wunschlosen Erreichungen gilt dieselbe Methode.“ Unter „Zeichen von Gier usw.“ ist durch das Wort „usw.“ auch das Zeichen der Gestaltungen (saṅkhāranimitta) als mitumfasst anzusehen. In dem Maße, wie die Berührung der Fruchterreichung „leer“ genannt wird, wird in diesem Maße auch die Fruchterreichung selbst „Leere“ genannt; da die Unterweisung jedoch mit der Berührung als Hauptpunkt erteilt wurde, ist es so ausgedrückt worden. Auch bei den zeichenlosen und wunschlosen Erreichungen gilt dieselbe Methode.

ආගමනං එත්ථ, එතායාති වා ආගමනිකා, සා එව ආගමනියා ක-කාරස්ස ය-කාරං කත්වා. වුට්ඨාති නිමිත්තතො මග්ගස්ස උප්පාදනෙන. අනිමිත්තා නාම නිච්චනිමිත්තස්ස උග්ඝාටනතො. එත්ථ ච වුට්ඨානමෙව පමාණං, න [Pg.376] පරිග්ගහදස්සනානි. අප්පණිහිතා නාම සුඛපණිධියා පටිපක්ඛතො. සුඤ්ඤතා නාම අත්තදිට්ඨියා උජුපටිපක්ඛත්තා සත්තසුඤ්ඤතාය සුදිට්ඨත්තා. මග්ගො අනිමිත්තො නාම විපස්සනාගමනතො. ඵලං අනිමිත්තං නාම මග්ගාගමනතො. විකප්පො ආපජ්ජෙය්‍ය ආගමනස්ස වවත්ථානස්ස අභාවෙන, විපස්සනාය අනිමිත්තාදිනාමලාභො අවවත්ථිතොති අධිප්පායො. තෙන වුත්තං ‘‘තස්මා’’තිආදි. යස්මා පන සා මග්ගවුට්ඨානකාලෙ එවරූපාපි හොතීති තස්ස වසෙන මග්ගඵලානං විය ඵස්සස්සපි පවත්තිරූපත්තා යථාවුත්තො විකප්පො අනවසරොති දට්ඨබ්බං. තයො ඵස්සා ඵුසන්තීති පුග්ගලභෙදවසෙන වුත්තං. න හි එකංයෙව පුග්ගලං එතස්මිං ඛණෙ තයො ඵස්සා ඵුසන්ති. ‘‘තිවිධො ඵස්සො ඵුසතී’’ති වා භවිතබ්බං. යස්මා පන ‘‘නිරොධඵලසමාපත්තියා වුට්ඨිතස්සා’’තිආදි යස්ස යථාවුත්තා තයො එව ඵස්සා සම්භවන්ති, තස්ස අනවසෙසග්ගහණවසෙනෙව වුත්තං ‘‘තයො ඵස්සා ඵුසන්තී’’ති.

„Herbeiführend“ (āgamanikā) bedeutet: Das Hinzukommen findet hier statt, oder man gelangt durch sie dorthin; dies ist dasselbe wie „āgamaniyā“, indem der Buchstabe „ka“ durch „ya“ ersetzt wurde. „Sie erhebt sich“ (vuṭṭhāti) durch das Hervorbringen des Pfades aus dem Zeichen. „Zeichenlos“ (animittā) heißt sie durch das Aufheben des Zeichens von Beständigkeit. Und hierbei ist nur das Erheben (vuṭṭhāna) maßgebend, nicht die Betrachtungen des Erfassens. „Wunschlos“ (appaṇihitā) heißt sie, weil sie das Gegenteil des Wunsches nach Glück ist. „Leere“ (suññatā) heißt sie, weil sie das direkte Gegenteil der Selbst-Ansicht (attadiṭṭhi) ist und die Leerheit von Lebewesen (sattasuññatā) klar gesehen wurde. Der Pfad ist „zeichenlos“ aufgrund des Zugangs durch die Hellsicht (vipassanā). Die Frucht ist „zeichenlos“ aufgrund des Zugangs durch den Pfad. Es könnte ein Einwand bezüglich des Fehlens einer Bestimmung des Zugangs entstehen; der Sinn ist, dass das Erlangen von Bezeichnungen wie „zeichenlos“ usw. durch die Hellsicht unbestimmt bleibt. Daher wurde gesagt: „Deshalb“ usw. Da sie aber zur Zeit des Pfaderhebens von solcher Art ist, ist der besagte Einwand als unbegründet anzusehen, da durch sie die Berührung ebenso wie die Pfade und Früchte in Erscheinung tritt. „Drei Berührungen berühren ihn“ wurde im Hinblick auf den Unterschied der Personen gesagt. Denn nicht ein und dieselbe Person berühren in diesem Moment drei Berührungen. Oder es müsste heißen: „Eine dreifache Berührung berührt ihn.“ Da jedoch für den, „der aus der Erlöschens- und Fruchterreichung aufgestanden ist“ usw., eben diese drei Berührungen möglich sind, wurde im Sinne des vollständigen Erfassens gesagt: „Drei Berührungen berühren ihn.“

නිබ්බානං විවෙකො නාම සබ්බසඞ්ඛාරවිවිත්තභාවතො. තස්මිං විවෙකෙ එකන්තෙනෙව නින්නපොණත්තා එව හි තෙ පටිප්පස්සද්ධසබ්බුස්සුක්කා උත්තමපුරිසා චතුන්නං ඛන්ධානං අප්පවත්තිං අනවසෙසග්ගහණලක්ඛණං නිරොධසමාපත්තිං සමාපජ්ජන්තීති.

Das Nibbāna wird „Abgeschiedenheit“ (viveka) genannt, da es von allen Gestaltungen (saṅkhāra) völlig frei ist. Weil jene edlen Menschen (uttamapurisa), deren jegliches Bemühen völlig zur Ruhe gekommen ist, sich dieser Abgeschiedenheit unweigerlich zuneigen und zuwenden, treten sie in die Erlöschenserreichung (nirodhasamāpatti) ein, die durch das Nicht-Ablaufen der vier Daseinsgruppen (khandha) gekennzeichnet ist, was das Merkmal des rückstandslosen Erfassens darstellt.

දුතියකාමභූසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des zweiten Kāmabhū-Suttas ist abgeschlossen.

7. ගොදත්තසුත්තවණ්ණනා

7. Die Erklärung des Godatta-Suttas.

349. නෙසන්ති අප්පමාණචෙතොවිමුත්ති-ආකිඤ්චඤ්ඤචෙතොවිමුත්තිසඤ්ඤිතානං ඣානානං. අත්ථොපි නානාති ආනෙත්වා යොජනා. ඵරණඅප්පමාණතාය ‘‘අප්පමාණා චෙතොවිමුත්තී’’ති ලද්ධනාමං බ්‍රහ්මවිහාරජ්ඣානන්ති ආහ ‘‘භූමන්තරතො’’තිආදි. ආකිඤ්චඤ්ඤා චෙතොවිමුත්තීති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනජ්ඣානන්ති ආහ ‘‘භූමන්තරතො’’තිආදි. විපස්සනාති අනිච්චානුපස්සනා, සබ්බාපි වා. පමාණකරණො නාම යස්ස සයං උප්පජ්ජති, තස්ස ගුණාභාවදස්සනවසෙන පමාණකරණතො.

349. „Für jene“ (nesaṃ) bezieht sich auf die Vertiefungen (jhāna), die als „unermessliche Geistesbefreiung“ (appamāṇacetovimutti) und „Geistesbefreiung der Nichtsheit“ (ākiñcaññacetovimutti) bezeichnet werden. Die Worte „auch die Bedeutung ist verschieden“ sind herbeizuführen und zu verknüpfen. Wegen der Unermesslichkeit des Durchdringens wird die Brahmavihāra-Vertiefung, die den Namen „unermessliche Geistesbefreiung“ erhalten hat, so genannt; daher heißt es: „bezüglich des Unterschieds der Ebenen“ (bhūmantarato) usw. „Geistesbefreiung der Nichtsheit“ meint die Vertiefung der Sphäre der Nichtsheit (ākiñcaññāyatana); daher heißt es: „bezüglich des Unterschieds der Ebenen“ usw. „Hellsicht“ (vipassanā) meint die Betrachtung der Vergänglichkeit (aniccānupassanā) oder jegliche Art von Betrachtung. „Maßschaffend (begrenzend)“ wird es genannt, weil es für den, in dem es selbst entsteht, ein Maß (eine Begrenzung) schafft, indem es das Fehlen von guten Qualitäten aufzeigt.

ඵරණඅප්පමාණතායාති [Pg.377] ඵරණවසෙන අප්පමාණගොචරතාය. නිබ්බානම්පි අප්පමාණමෙව පමාණගොචරානං කිලෙසානං ආරම්මණභාවස්සපි අනාගමනතො. ඛලන්ති ඛලෙ පසාරිතසාලිසීසාදිභණ්ඩං. කිඤ්චෙහීති මද්දස්සු. තෙනාහ ‘‘මද්දනට්ඨො’’ති. ආරම්මණභූතං, පලිබුද්ධකං වා නත්ථි එතස්ස කිඤ්චනන්ති අකිඤ්චනං, අකිඤ්චනමෙව ආකිඤ්චඤ්ඤං.

„Durch die Unermesslichkeit des Durchdringens“ (pharaṇaappamāṇatāya) bedeutet: durch das Durchdringen, weil das Objekt unermesslich ist. Auch das Nibbāna ist unermesslich, weil es niemals zum Objekt für die Trübungen (kilesa) wird, die ein begrenztes Objekt haben. „Tenne“ (khala) bezieht sich auf Waren wie die auf einer Tenne ausgebreiteten Reisähren und Ähnliches. „Kiñcehi“ bedeutet: dresche/zerquetsche. Deshalb heißt es: „im Sinne des Dreschens“. „Nichts“ (akiñcana) bedeutet: Für diesen gibt es kein Objekt oder Hindernis (kiñcana); eben dieses Nichts-Haben ist das Gebiet der Nichtheit (ākiñcañña).

රූපනිමිත්තස්සාති කසිණරූපනිමිත්තස්ස. න ගහිතාති සරූපතො න ගහිතා, අත්ථතො පන ගහිතා එව. තෙනාහ – ‘‘සා සුඤ්ඤා රාගෙනාතිආදිවචනතො සබ්බත්ථ අනුපවිත්ථාවා’’ති.

„Des Form-Zeichens“ bezieht sich auf das Form-Zeichen des Kasiṇa. „Nicht erfasst“ bedeutet: ihrer Form nach nicht erfasst, dem Sinne nach jedoch sehr wohl erfasst. Deshalb heißt es: „Wegen Aussagen wie ‚sie ist leer von Gier‘ usw. ist sie überall eingegangen“.

නානාති සද්දවසෙන. එකත්ථාති ආරම්මණවසෙන ආරම්මණභාවෙන එකසභාවා. තෙනාහ ‘‘අප්පමාණං…පෙ… එකත්ථා’’ති. ආරම්මණවසෙනාති ආරම්මණස්ස වසෙන. චත්තාරො හි මග්ගා, චත්තාරි ඵලානි ආරම්මණවසෙන නිබ්බානපවිට්ඨතාය එකත්ථා එකාරම්මණා. අඤ්ඤස්මිං පන ඨානෙති ඉදං විසුං විසුං ගහෙත්වා වුත්තං අප්පමාණාදි පරියායවුත්තං, නිබ්බානං ආරබ්භ පවත්තනතො. තස්මා ‘‘අඤ්ඤස්මි’’න්ති ඉදං තෙන තෙන පරියායෙන තත්ථ තත්ථ ආගතභාවං සන්ධාය වුත්තං.

„Verschieden“ (nānā) bezieht sich auf das Wort. „Von einerlei Bedeutung“ (ekattha) bedeutet: hinsichtlich des Objekts, durch die Beschaffenheit des Objekts von ein und derselben Natur. Deshalb heißt es: „Unermesslich … von einerlei Bedeutung“. „Hinsichtlich des Objekts“ bedeutet: durch das Objekt. Denn die vier Pfade und die vier Früchte sind hinsichtlich des Objekts, da sie in das Nibbāna eingetreten sind, von einerlei Bedeutung und haben ein einziges Objekt. An einer anderen Stelle jedoch wird dies einzeln erklärt, nämlich als eine im übertragenen Sinne (pariyāya) gemeinte Bezeichnung wie „Unermesslich“ usw., weil sie sich auf das Nibbāna bezieht. Daher bezieht sich der Ausdruck „an einer anderen [Stelle]“ auf das Vorkommen an den jeweiligen Stellen in der entsprechenden Redeweise.

ගොදත්තසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Godatta-Suttas ist abgeschlossen.

8. නිගණ්ඨනාටපුත්තසුත්තවණ්ණනා

8. Die Erklärung des Nigaṇṭha-Nāṭaputta-Suttas

350. ආගතාගමොති වාචුග්ගතපරියත්තිධම්මො. විඤ්ඤාතසාසනොති පටිවිද්ධසත්ථුසාසනො. තෙනාහ ‘‘අනාගාමී’’තිආදි. නග්ගභොග්ගන්ති අවසනභාවෙන නග්ගං, කුටිලජ්ඣාසයතාය භොග්ගං, තතො එව නිස්සිරිකං. නග්ගතාය හි සො රූපෙන නිස්සිරිකො, භොග්ගතාය චිත්තෙන. භගවතො සද්ධායාති භගවති සද්ධාය. තස්මිං සද්දහනා ඔකප්පනා තස්ස සද්ධාතිපි වත්තබ්බතං ලභති. ගච්ඡාමීති ආගච්ඡාමි, බුජ්ඣාමීති අත්ථො. එතං නිගණ්ඨෙන පුච්ඡිතමත්ථමාහ.

350. „Wer die Überlieferung erlangt hat“ (āgatāgamo) bezeichnet jemanden, der die Lehre der Schriften auswendig beherrscht. „Wer die Lehre verstanden hat“ (viññātasāsano) bedeutet, dass er die Lehre des Meisters durchdrungen hat. Deshalb heißt es: „Ein Nie-Wiederkehrender“ usw. „Nackt und verkrümmt“ (naggabhogga) bedeutet nackt, weil er unkleidet ist, und krumm wegen seiner unehrlichen Absichten, und genau deshalb glanzlos. Denn durch die Nacktheit ist er an körperlicher Gestalt glanzlos, durch die Verkrümmung an Geist. „Aus Glauben an den Erhabenen“ bedeutet durch das Vertrauen in den Erhabenen. Das Vertrauen und die feste Überzeugung in ihn erlangt die Bezeichnung „sein Glaube“. „Ich gehe“ bedeutet „ich komme“, im Sinne von „ich erkenne/verstehe“. Dies besagt den Sinn der vom Nigaṇṭha gestellten Frage.

කායං උන්නාමෙත්වාති කායං අබ්භුන්නාමෙත්වා. කුච්ඡිං නීහරිත්වාති පිට්ඨියා නින්නමනෙන කුච්ඡිං පුරතො නීහරිත්වා. ගීවං පසාරණවසෙන පග්ගය්හ පග්ගහෙත්වා [Pg.378] සබ්බං දිසං පෙක්ඛමානො. සබ්බමිදං නිගණ්ඨස්ස පහට්ඨාකාරදස්සනත්ථං ‘‘ඉදානි සමණස්ස ගොතමස්ස උපරි වාදං ආරොපෙතුං ලබ්භතී’’ති. තෙනාහ ‘‘වාතං වා සො’’තිආදි. සකාරණාති යුත්තිසහිතා. පඤ්හමග්ගොති පඤ්හසඞ්ඛාතො වීමංසා, එවං භවිතබ්බන්ති චිත්තෙනෙව පරිවීමංසා පඤ්හා. එකො උද්දෙසොති එකං උද්දිසනං අත්ථස්ස සංඛිත්තවචනං. වෙය්‍යාකරණන්ති නිද්දිසනං අත්ථස්ස විචාරෙත්වා කථනං. එවන්ති ඉමිනා නයෙන. සබ්බත්ථාති සබ්බෙසු පඤ්හුද්දෙසවෙය්‍යාකරණෙසු අත්ථො විත්ථාරතො වෙදිතබ්බො.

„Den Körper aufrichtend“ bedeutet den Körper emporstreckend. „Den Bauch herausstreckend“ bedeutet, durch das Beugen des Rückens den Bauch nach vorne zu schieben. „Den Hals streckend und emporhebend“ bedeutet, indem er den Hals ausstreckte und anhob, blickte er in alle Richtungen. All dies dient dazu, das triumphierende Verhalten des Nigaṇṭha zu zeigen, der dachte: „Nun ist es möglich, eine Anklage gegen den Asketen Gotama vorzubringen.“ Deshalb heißt es: „Wie den Wind...“ und so weiter. „Mit Grund“ (sakāraṇā) bedeutet mit logischer Begründung versehen. „Der Pfad der Frage“ (pañhamaggo) bezeichnet die Untersuchung in Form einer Frage, die gedankliche Erwägung des Geistes: „So müsste es sein“. „Eine Darlegung“ (eko uddeso) ist eine kurze Formulierung des Sinnes. „Die Erklärung“ (veyyākaraṇa) ist die Erläuterung des Sinnes nach reiflicher Überlegung. „So“ bedeutet auf diese Weise. „Überall“ bedeutet, dass die Bedeutung in allen Fragen, Darlegungen und Erklärungen ausführlich verstanden werden soll.

නිගණ්ඨනාටපුත්තසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Nigaṇṭha-Nāṭaputta-Suttas ist abgeschlossen.

9. අචෙලකස්සපසුත්තවණ්ණනා

9. Die Erklärung des Acelaka-Kassapa-Suttas

351. අලං සමත්ථො අරියභාවායාති අලමරියො. ඤෙය්‍යජානනට්ඨෙන ඤාණමෙව පච්චක්ඛතො දස්සනට්ඨෙන ඤාණදස්සනං, සොයෙව අතිසයට්ඨෙන ඤාණදස්සනවිසෙසො. පාවළා වුච්චති ආනිසදපදෙසො, තං පාවළං රජොහරණත්ථං නිප්ඵොටීයති එතායාති පාවළනිප්ඵොටනා, මොරපිඤ්ඡවත්ති.

351. „Vollkommen edel“ (alamariyo) bedeutet: absolut fähig zum Zustand eines Edlen (ariya). Das Wissen (ñāṇa) an sich, im Sinne des Erkennens des Erkennbaren, ist das Erkennen und Schauen (ñāṇadassana) im Sinne des unmittelbaren Sehens; ebendies ist die „besondere Qualität des Erkennens und Schauens“ (ñāṇadassanaviseso) im Sinne einer herausragenden Leistung. „Pāvaḷā“ wird der Gesäßbereich genannt; dieses Gesäß wird damit abgeklopft, um Staub zu entfernen, daher nennt man es Gesäß-Abklopfer (pāvaḷanipphoṭanā), was ein Pfauenfedern-Besen ist.

අචෙලකස්සපසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Acelaka-Kassapa-Suttas ist abgeschlossen.

10. ගිලානදස්සනසුත්තවණ්ණනා

10. Die Erklärung des Gilānadassana-Suttas

352. මත්තරාජා නාම එකො භුම්මදෙවො භූතාධිපති සුරාපොතලරුක්ඛනිවාසී. තෙන වුත්තං ‘‘මත්තරාජකාලෙ’’ති. ‘‘ඔසධිතිණවනප්පතීසූ’’ති වත්වා තෙ යථාක්කමං දස්සෙන්තො ‘‘හරීතකා…පෙ… රුක්ඛෙසු චා’’ති ආහ. පත්ථනාවසෙන චිත්තං ඨපෙහි. සමිජ්ඣිස්සතීති යථාධිප්පායං සමිජ්ඣිස්සති. තෙන හීති යස්මා තං දෙවාපි ආසන්නමරණං මඤ්ඤන්ති, තස්මා සා වරමෙව භවිස්සති, තං තුම්හාකං දීඝරත්තං හිතාය සුඛාය භවිස්සතීති අධිප්පායො.

352. Mattarāja ist der Name eines Erdgottes, eines Herrschers der Naturgeister (bhūta), der in einem Surāpotala-Baum wohnt. Darauf bezieht sich der Ausdruck: „zur Zeit des Mattarāja“. Nach den Worten „in Heilkräutern, Gräsern und Bäumen des Waldes“ zeigt er diese der Reihe nach auf und sagt: „Myrobalanen … und auf Bäumen“. Richte deinen Geist in Form eines Wunsches aus. „Es wird in Erfüllung gehen“ bedeutet, dass es sich gemäß deiner Absicht erfüllen wird. „Nun denn“ drückt Folgendes aus: Da auch die Götter dich für dem Tode nahe halten, wird jene [Wahl] die beste sein; sie wird dir für lange Zeit zum Heil und zum Wohlergehen gereichen.

ගිලානදස්සනසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Gilānadassana-Suttas ist abgeschlossen.

චිත්තසංයුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Citta-Saṃyuttas ist abgeschlossen.

8. ගාමණිසංයුත්තං

8. Gāmaṇisaṃyutta

1. චණ්ඩසුත්තවණ්ණනා

1. Die Erklärung des Caṇḍa-Suttas

353. ‘‘යෙන [Pg.379] මිධෙකච්චො චණ්ඩො චණ්ඩොත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡතී’’ති එවං පඤ්හපුච්ඡනෙන ධම්මසඞ්ගාහකත්ථෙරෙහි චණ්ඩොති ගහිතනාමො. පාකටං කරොතීති දස්සෙති අත්තනො චණ්ඩභාවං.

353. Wegen des Aufwerfens der Frage „Wodurch ist hier jemand jähzornig und wird eben als ‚jähzornig‘ bezeichnet?“, haben die Theras, die das Dhamma zusammenstellten, dem Sutta den Namen „Caṇḍa“ gegeben. „Er macht es offenbar“ bedeutet, er zeigt seine eigene Jähzornigkeit.

චණ්ඩසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Caṇḍa-Suttas ist abgeschlossen.

2. තාලපුටසුත්තවණ්ණනා

2. Die Erklärung des Tālapuṭa-Suttas

354. වාලොති වුච්චති තාලො, තස්ස තාලපුටං නාම. යථා ආමලකීඵලසමානකං, සො පන තාලසදිසමුඛවණ්ණත්තා තාලපුටොති එවංනාමකො. තෙනාහ ‘‘තස්ස කිරා’’තිආදි. අභිනීහාරසම්පන්නො අනෙකෙසු කප්පෙසු සම්භතසාවකබොධිසම්භාරො. තථා හෙස අසීතියා මහාසාවකෙසු අබ්භන්තරො ජාතො. සහස්සං දෙන්ති නච්චං පස්සිතුකාමා. සමජ්ජවෙසන්ති නෙපච්චවෙසං. කීළං කත්වාති නච්චකීළිතං කීළිත්වා, නච්චිත්වාති අත්ථො.

354. „Vāla“ wird die Palmyra-Palme genannt; ihre Hülle heißt „Tālapuṭa“. Sie ähnelt der Myrobalanenfrucht. Er selbst erhielt den Namen „Tālapuṭa“, weil seine Gesichtsfarbe der einer Palmyra-Palme glich. Deshalb heißt es: „Es heißt von ihm...“ und so weiter. Er war mit dem festen Entschluss (abhinīhāra) ausgestattet und hatte über viele Weltzeitalter (kappa) hinweg die Voraussetzungen für die Erleuchtung eines Jüngers angesammelt. Auf diese Weise wurde er einer der achtzig großen Jünger. Diejenigen, die ihn tanzen sehen wollten, gaben ihm tausend [Münzen]. „Bühnenkleidung“ (samajjavesa) bedeutet Schauspielerkostüm. „Nachdem er ein Spiel aufgeführt hatte“ bedeutet, nachdem er das Tanzspiel dargeboten hatte; das heißt, nachdem er getanzt hatte.

පුබ්බෙ තථාපවත්තවුත්තන්තදස්සනෙ සච්චෙන, තබ්බිපරියායෙ අලිකෙන. රාගපච්චයාති රාගුප්පත්තියා කාරණභූතා. මුඛතො…පෙ… දස්සනාදයොති ආදි-සද්දෙන මුඛතො අග්ගිජාලනික්ඛමදස්සනාදිකෙ සඞ්ගණ්හාති. අඤ්ඤෙ ච…පෙ… අභිනයාති කාමස්සාදසංයුත්තානං සිඞ්ගාරහස්සඅබ්භුතරසානඤ්චෙව ‘‘අඤ්ඤෙ චා’’ති වුත්තසන්තබීභච්ඡරසානඤ්ච දස්සනකා අභිනයා. දොසපච්චයාති දොසුප්පත්තියා කාරණභූතා. හත්ථපාදච්ඡෙදාදීති ආදි-සද්දෙන සඞ්ගහිතානං රුද්දවීරභයානකරසානං දස්සනකා අභිනයා. මොහපච්චයාති මොහුප්පත්තියා කාරණභූතා. එවමාදයොති ආදි-සද්දෙන සඞ්ගහිතානං කරුණාසන්තභයානකරසානං දස්සනකා අභිනයා. තෙ හි රසෙ සන්ධාය පාළියං ‘‘යෙ ධම්මා රජනීයා, යෙ ධම්මා දොසනීයා, යෙ ධම්මා මොහනීයා’’ති ච වුත්තං.

Bezüglich des Aufzeigens von früher tatsächlich so geschehenen Ereignissen ist es Wahrheit, im gegenteiligen Fall ist es Unwahrheit. „Bedingt durch Gier“ (rāgapaccayā) bedeutet: als Ursache für das Entstehen von Gier wirkend. „Aus dem Mund … das Zeigen usw.“ umfasst durch das Wort „und so weiter“ das Vorführen von Feuerspeien aus dem Mund und Ähnliches. „Und andere … schauspielerische Darstellungen“ bezieht sich auf Darbietungen, welche die mit Sinnenlust verbundenen Stimmungen (rasa) der Liebe, der Heiterkeit und des Staunens zeigen, sowie jene, die unter „und andere“ genannt werden, nämlich die Stimmungen des Friedens und des Abscheus. „Bedingt durch Hass“ (dosapaccayā) bedeutet: als Ursache für das Entstehen von Hass wirkend. „Das Abschneiden von Händen und Füßen usw.“: Das Wort „und so weiter“ schließt Darstellungen ein, welche die schreckenerregenden, heroischen und furchterregenden Stimmungen zeigen. „Bedingt durch Verblendung“ (mohapaccayā) bedeutet: als Ursache für das Entstehen von Verblendung wirkend. „Und so weiter“ schließt Darstellungen ein, welche die mitleidvollen, friedvollen und furchterregenden Stimmungen zeigen. Denn im Hinblick auf diese Stimmungen (rasa) heißt es im kanonischen Text: „jene Dinge, die zu Begierde führen, jene Dinge, die zu Hass führen, jene Dinge, die zu Verblendung führen“.

නටවෙසං [Pg.380] ගහෙත්වාව පච්චන්ති කම්මසරික්ඛවිපාකවසෙන. තං සන්ධායාති තං යථාවුත්තං නිරයෙ පච්චනං සන්ධාය. එතං ‘‘පහාසො නාම නිරයො, තත්ථ උපපජ්ජතී’’ති වුත්තං. යථා ලොකෙ අත්ථවිසෙසවසෙන සකම්මකානිපි පදානි අකම්මකානි භවන්ති ‘‘විමුච්චති පුරිසො’’ති, එවං ඉධ අත්ථවිසෙසවසෙන අකම්මකං සකම්මකං කත්වා වුත්තං – ‘‘නාහං, භන්තෙ, එතං රොදාමී’’ති. කො පන සො අත්ථවිසෙසො? අසහනං අක්ඛමනං, තස්මා න රොදාමි න සහාමි, න අක්ඛමාමීති අත්ථො. රොදනකාරණඤ්හි අසහන්තො තෙන අභිභූතො රොදති. තමෙවස්ස සකම්මකභාවස්ස කාරණභූතං අත්ථවිසෙසං ‘‘න අස්සුවිමොචනමත්තෙනා’’ති වුත්තං. මතං වා, අම්ම, රොදන්තීති එත්ථාපි මතං රොදන්ති, තස්ස මරණං න සහන්ති, නක්ඛමන්තීති පාකටොයමත්ථොති.

Gerade indem sie die Gestalt eines Schauspielers annehmen, schmoren sie in der Hölle entsprechend der dem Karma entsprechenden Reifung. ‚Diesbeziehend‘ (taṃ sandhāya) bedeutet: in Bezug auf jenes oben erwähnte Schmoren in der Hölle. Dies wurde gesagt im Hinblick auf: ‚Es gibt eine Hölle namens Heiterkeit (Pahāsa), dort wird er wiedergeboren‘. Wie in der Welt aufgrund einer besonderen Bedeutung selbst intransitive Verben transitiv werden – wie in ‚der Mensch befreit sich von etwas‘ (vimuccati puriso) –, so wurde hier aufgrund einer besonderen Bedeutung ein intransitives Verb als transitiv gebraucht und gesagt: ‚Ich beweine dies nicht, Ehrwürdiger‘. Was aber ist diese besondere Bedeutung? Das Nicht-Ertragen, das Nicht-Dulden; daher lautet die Bedeutung: ‚Ich weine nicht im Sinne von: ich ertrage es nicht, ich dulde es nicht‘. Wer nämlich die Ursache des Weinens nicht erträgt, weint, davon überwältigt. Eben diese besondere Bedeutung, die die Ursache für diese Transitivität ist, wurde ausgedrückt mit: ‚nicht bloß durch das Vergießen von Tränen‘. Auch in ‚Sie beweinen den Toten, Mutter‘ bedeutet ‚sie beweinen den Toten‘ (mataṃ rodanti), dass sie seinen Tod nicht ertragen, ihn nicht dulden; dies ist die offensichtliche Bedeutung.

තාලපුටසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Tālapuṭa-Suttas ist abgeschlossen.

3-5. යොධාජීවසුත්තාදිවණ්ණනා

3-5. Die Erklärung des Yodhājīva-Suttas und anderer

355-357. යුජ්ඣනං යොධො, සො ආජීවො එතස්සාති යොධාජීවො. තෙනාහ – ‘‘යුද්ධෙන ජීවිකං කප්පනකො’’ති, උස්සාහං වායාමං කරොතීති යුජ්ඣනවසෙන උස්සාහං වායාමං කරොති. පරියාපාදෙන්තීති මරණපරියන්තිකං ආපදං පාපෙන්ති. තෙනාහ ‘‘මරණං පටිපජ්ජාපෙන්තී’’ති. දුට්ඨු ඨපිතන්ති දුට්ඨාකාරෙන අත්තනො පරෙසඤ්ච අත්ථාවහභාවං න ගතං පටිපන්නං. පරෙහි සඞ්ගාමෙ ජිතා හතා එත්ථ ජායන්තීති පරජිතො නාම නිරයො. අසිධනුගදායසඞ්කුචක්කානි පඤ්චාවුධානි. තං සන්ධායාති තං යොධාජීවං පුග්ගලං සන්ධාය. එතං ‘‘යො සො’’තිආදි වුත්තං. චතුත්ථපඤ්චමෙසූති හත්ථාරොහඅස්සාරොහසුත්තෙසු. එසෙව නයොති එසො තතියෙ වුත්තො එව අත්ථතො විසෙසාභාවතො.

355-357. „Yodha“ ist der Kampf; wer diesen als Lebensunterhalt (ājīva) hat, ist ein Krieger (yodhājīva). Deshalb heißt es: „jemand, der seinen Lebensunterhalt durch Kampf bestreitet“. „Er unternimmt Anstrengung und Bemühung“ bedeutet: Er strengt sich an und bemüht sich durch das Kämpfen. „Sie bringen zum Äußersten“ (pariyāpādenti) bedeutet: Sie führen zu einem Unglück, das im Tod endet. Deshalb heißt es: „Sie lassen den Tod erleiden“. „Schlecht eingerichtet“ (duṭṭhu ṭhapitaṃ) bedeutet: In einer schlechten Weise praktiziert, die weder für einen selbst noch für andere Nutzen bringt. „Der Besiegte“ (parajito) ist der Name einer Hölle, weil dort diejenigen geboren werden, die im Kampf von Feinden besiegt und getötet wurden. Schwert, Bogen, Keule, Schild und Wurfscheibe sind die fünf Waffen. „Diesbeziehend“ (taṃ sandhāya) bedeutet: in Bezug auf jenen Krieger. Dies wurde mit den Worten „Wer auch immer...“ usw. gesagt. „Im vierten und fünften Sutta“ bezieht sich auf das Hatthāroha-Sutta und das Assāroha-Sutta. „Dies ist dieselbe Methode“ bedeutet: Dies ist die im dritten Sutta erklärte Methode, da es inhaltlich keinen Unterschied gibt.

යොධාජීවසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Yodhājīva-Suttas und anderer ist abgeschlossen.

6. අසිබන්ධකපුත්තසුත්තවණ්ණනා

6. Die Erklärung des Asibandhakaputta-Suttas

358. පච්ඡාභූමිවාසිනොති [Pg.381] අපරදෙසවාසිනො. උදකසුද්ධිකභාවජානනත්ථායාති අත්තනො උදකසුද්ධිකභාවං ජානනත්ථඤ්චෙව ලොකස්ස ච උදකෙන සුද්ධි හොතීති ඉමස්ස අත්ථස්ස ජානනත්ථඤ්ච. උපරි යාපෙන්තීති උපරි බ්‍රහ්මලොකං යාපෙන්ති. සම්මා ඤාපෙන්තීති සම්මා උජුකංයෙව සග්ගං ලොකං ගමෙන්ති. තෙනාහ – ‘‘සග්ගං නාම ඔක්කාමෙන්තී’’ති, අවක්කාමෙන්ති ඔගාහාපෙන්තීති අත්ථො. අනුපරිගච්ඡෙය්‍යාති අනුපරිතො ගච්ඡෙය්‍ය.

358. „Bewohner des Westlandes“ (pacchābhūmivāsino) sind die Bewohner des westlichen Landes. „Um die Reinigung durch Wasser zu erkennen“ bedeutet: um die eigene Reinigung durch Wasser zu erkennen und auch um die Bedeutung zu erkennen, dass für die Welt eine Reinigung durch Wasser stattfindet. „Sie lassen nach oben gelangen“ (upari yāpenti) bedeutet: Sie lassen nach oben in die Brahma-Welt gelangen. „Sie weisen richtig an“ (sammā ñāpenti) bedeutet: Sie führen direkt und richtig in die himmlische Welt. Deshalb heißt es: „Sie lassen in den Himmel eingehen“, was bedeutet, sie lassen hineingehen, hineintauchen. „Er sollte umrunden“ (anuparigaccheyya) bedeutet: Er sollte ringsherum gehen.

අසිබන්ධකපුත්තසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Asibandhakaputta-Suttas ist abgeschlossen.

7. ඛෙත්තූපමසුත්තවණ්ණනා

7. Die Erklärung des Khettūpama-Suttas

359. ථද්ධන්ති කථිනං ලූඛං. ඌසරන්ති ඌසජාතං. චතූහිපි ඔඝෙහි අනභිභවනීයතාය අහං දීපො. සබ්බපරිස්සයෙහි අනභිභවනීයතාය අහං ලෙණො. සබ්බදුක්ඛපරිත්තාසනතො තායනට්ඨෙන අහං තාණං. සබ්බභයහිංසනතො අහං සරණන්ති යොජෙතබ්බං.

359. „Fest“ (thaddha) bedeutet hart, rauh. „Salzhaltig“ (ūsara) bedeutet mit Salzgehalt versehen. „Weil ich von den vier Fluten unbezwingbar bin, bin ich eine Insel. Weil ich von allen Gefahren unbezwingbar bin, bin ich eine Zuflucht. Wegen des Schützens vor dem Erschrecken durch alles Leiden bin ich ein Schutz. Vor aller Furcht und Schädigung bin ich ein Zufluchtsort“ – so ist die Verknüpfung herzustellen.

උදකමණිකොති මහන්තං උදකභාජනං. බහි විස්සන්දනවසෙන උදකං න හරතීති අහාරී, පරිතො න පග්ඝරතීති අපරිහාරී. සක්කච්චමෙව දෙසෙන්ති සද්ධම්මගාරවස්ස සබ්බසත්තෙසු මහාකරුණාය ච බුද්ධානං සමානරසත්තා. චතස්සො පන පරිසා සත්ථුගාරවෙන අත්තනො ච සද්ධාසම්පන්නතාය සද්දහිත්වා ඔකප්පෙත්වා සුණන්ති, තස්මා තා දෙසනාඵලෙන යුජ්ජන්ති. කිච්චසිද්ධියා සත්ථු දෙසනා තත්ථ සක්කච්චදෙසනා නාම ජාතා.

„Ein Wasserkrug“ (udakamaṇiko) ist ein großes Wassergefäß. „Weil er das Wasser nicht nach außen überlaufen lässt, ist er nicht-wegführend (ahārī), weil er nicht ringsherum ausläuft, ist er nicht-auslaufend (aparihārī)“. Die Buddhas lehren voller Sorgfalt, da die Ehrfurcht vor der wahren Lehre und das große Mitgefühl mit allen Wesen bei ihnen denselben Geschmack haben. Die vier Versammlungen aber hören mit Ehrfurcht vor dem Meister und aufgrund ihrer eigenen Ausstattung mit Vertrauen gläubig und vertrauensvoll zu, weshalb sie mit dem Fruchtbringen der Lehrverkündigung verbunden sind. Durch das Gelingen des Werkes ist die Lehrverkündigung des Meisters dort als eine „sorgfältige Verkündigung“ bekannt geworden.

ඛෙත්තූපමසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Khettūpama-Suttas ist abgeschlossen.

8. සඞ්ඛධමසුත්තවණ්ණනා

8. Die Erklärung des Saṅkhadhamasuttas

360. ‘‘යො කොචි පුරිසො පාණාතිපාතී මුසාවාදී, සබ්බො සො ආපායිකො’’ති වත්වා පුන ‘‘යංබහුලං යංබහුලං කරොති, තෙන [Pg.382] දුග්ගතිං ගච්ඡතී’’ති වදන්තො අත්තනාව අත්තනො වාදං භින්දති. එවං සන්තෙති යදි බහුසො කතෙන පාපකම්මෙන ආපායිකො, ‘‘යො කොචි පාණමතිපාතෙතී’’තිආදිවචනං මිච්ඡාති. චත්තාරි පදානීති ‘‘යො කොචි පාණමතිපාතෙතී’’තිආදිනා නයෙන වුත්තා චත්තාරො අත්ථකොට්ඨාසා. දිට්ඨියා පච්චයා හොන්ති ‘‘අත්ථි ඛො පන මයා’’තිආදිනා අයොනිසො උම්මුජ්ජන්තස්ස. බලසම්පන්නොති සමත්ථො. සඞ්ඛධමකොති සඞ්ඛස්ස ධමනකිච්චෙ ඡෙකො. අදුක්ඛෙනාති සුඛෙන. උපචාරොපි අප්පනාපි වට්ටති උභින්නං සාමඤ්ඤවචනභාවතො. අප්පමාණකතභාවො ලබ්භතෙව. තථා හි තං කිලෙසානං වික්ඛම්භනසමත්ථතාය දීඝසන්තානතාය විපුලඵලතාය ච ‘‘මහග්ගත’’න්ති වුච්චති.

360. Wenn man sagt: „Jeder Mensch, der Leben tötet oder lügt, geht ganz gewiss in den Abgrund“, und dann wiederum sagt: „Womit er sich am meisten beschäftigt, damit geht er in eine schlechte Existenz“, so widerspricht man sich selbst. Wenn es sich so verhält, dass man durch ein häufig begangenes schlechtes Karma in den Abgrund geht, dann ist die Aussage „Wer auch immer Leben tötet...“ usw. falsch. „Die vier Sätze“ (cattāri padāni) bezeichnet die vier Sinnabschnitte, die in der Weise „Wer auch immer Leben tötet...“ usw. dargelegt wurden. „Sie sind die Bedingungen für eine Ansicht“ (diṭṭhiyā paccayā) für jemanden, der in unweiser Weise mit Gedanken wie „Es gibt doch aber bei mir...“ usw. auftaucht. „Kraftvoll“ (balasampanno) bedeutet fähig. „Ein Muschelbläser“ (saṅkhadhamako) ist jemand, der in der Kunst des Muschelblasens geschickt ist. „Ohne Mühe“ (adukkhena) bedeutet leicht. Sowohl die Annäherungskonzentration (upacāra) als auch die Vollkonzentration (appanā) sind anwendbar, da beides allgemeine Bezeichnungen sind. Der Zustand des Unermesslich-Gemachten (appamāṇakatabhāvo) wird tatsächlich erlangt. Denn wegen der Fähigkeit, die Befleckungen zu unterdrücken, wegen der langen Dauer und wegen der Fülle der Früchte wird es als „erhaben“ (mahaggata) bezeichnet.

න ඔහීයතීති යස්මිං සන්තානෙ කාමාවචරකම්මං, මහග්ගතකම්මඤ්ච කතූපචිතං විපාකදානෙ ලද්ධාවසරං හුත්වා ඨිතං, තෙසු කාමාවචරකම්මං ඉතරං නීහරිත්වා සයං තත්ථ ඔහීයිත්වා අත්තනො විපාකං දාතුං න සක්කොති, මහග්ගතකම්මමෙව පන ඉතරං පටිබාහිත්වා අත්තනො විපාකං දාතුං සක්කොති ගරුභාවතො. තෙනාහ ‘‘තං කාමාවචරකම්ම’’න්තිආදි. කිලෙසවසෙනාති පාපකම්මස්ස මූලභූතකිලෙසවසෙන. පාණාතිපාතාදයො හි දොසමොහලොභාදිමූලකිලෙසසමුට්ඨානා. කිලෙසවසෙනාති වා කම්මකිලෙසවසෙන. වුත්තඤ්හෙතං – ‘‘පාණාතිපාතො ඛො, ගහපතිපුත්ත, කම්මකිලෙසො’’තිආදි (දී. නි. 3.245). යථානුසන්ධිනාව ගතන්ති යථානුසන්ධිසඞ්ඛාතඅනුසන්ධිනා ඔසානං ගතං සංකිලෙසසම්මුඛෙන උට්ඨිතාය වොදානධම්මවසෙන නිට්ඨාපිතත්තා.

„Es bleibt nicht zurück“ (na ohīyati) bedeutet: In welcher Kontinuität (santāna) auch immer ein im Sinnesbereich angesammeltes Karma (kāmāvacarakamma) und ein erhabenes Karma (mahaggatakamma) angehäuft wurden und bereitstehen, nachdem sie die Gelegenheit zur Fruchtreifung erhalten haben – unter diesen kann das Karma des Sinnesbereichs das andere nicht verdrängen, selbst dort zurückbleiben und seine eigene Frucht hervorbringen; vielmehr kann nur das erhabene Karma das andere abwehren und seine eigene Frucht hervorbringen, weil es schwerwiegender ist. Deshalb heißt es: „jenes Karma des Sinnesbereichs...“ usw. „Unter dem Einfluss der Befleckungen“ (kilesavasena) bedeutet: unter dem Einfluss der Befleckungen, die die Wurzel des schlechten Karmas sind. Denn das Töten von Lebewesen usw. entspringt den grundlegenden Befleckungen wie Hass, Verblendung, Gier usw. Oder „unter dem Einfluss der Befleckungen“ bedeutet: unter dem Einfluss der Karmabefleckung. Es wurde ja gesagt: „Das Töten von Lebewesen, Hausvatersohn, ist eine Karmabefleckung“ usw. „Es verlief ganz gemäß dem Zusammenhang“ (yathānusandhināva gataṃ) bedeutet: Es gelangte zu einem Ende gemäß dem als folgerichtig erachteten Zusammenhang, weil es durch den Zustand der Läuterung abgeschlossen wurde, der im Angesicht der Verunreinigung aufgetreten ist.

සඞ්ඛධමසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Saṅkhadhama-Suttas ist abgeschlossen.

9. කුලසුත්තවණ්ණනා

9. Die Erklärung des Kula-Suttas

361. එවං පවත්තඊහිතිකාති එවං ද්විධා පවත්තඊහිතිකා. ද්වීහිතිකා දුක්කරජීවිකපයොගා. සලාකමත්තං වුත්තං එත්ථාති සලාකා වුත්තා, පුරිමපදෙ උත්තරපදලොපො. උභතොකොටිකන්ති යදි ‘‘කුලානුදයං න වණ්ණෙමී’’ති වදති, ‘‘භූතා නික්කරුණා සමණ තුම්හෙ’’ති වාදං ආරොපෙහි. අථ [Pg.383] සබ්බදාපි ‘‘කුලානුදයං වණ්ණෙමී’’ති වදති. එවං සන්තෙ ‘‘කස්මා එවං දුබ්භික්ඛෙ කාලෙ මහතියා පරිසාය පරිවුතො ජනපදචාරිකං චරන්තා කුලූපච්ඡෙදාය පටිපජ්ජථා’’ති එවං උභතොකොටිකං වාදං ආරොපෙහීති ගාමණිං උය්‍යොජෙසි.

361. „Evaṃ pavattaīhitikā“ (so eingetretene Plage) bedeutet: auf diese Weise in zweifacher Hinsicht eingetretene Plage. „Dvīhitikā“ bezeichnet eine schwierige Lebensführung. „Salākamattaṃ vuttaṃ ettha“ (nur ein Stäbchenmaß ist hier gesagt) bedeutet: das Stäbchen (salākā) ist erwähnt, wobei im vorhergehenden Wort das Endglied weggefallen ist. „Ubhatokoṭikaṃ“ (zweiseitig/Dilemma) bedeutet: Wenn er sagt: „Ich lobe die Begünstigung der Familien nicht“, dann halte ihm entgegen: „Ihr Asketen seid wahrlich mitleidlos.“ Wenn er jedoch allenthalben sagt: „Ich lobe die Begünstigung der Familien“, dann halte ihm so entgegen: „Warum zieht ihr dann in einer solchen Zeit der Hungersnot, von einer großen Gefolgschaft umgeben, durch das Land und handelt zum Ruin der Familien?“ Auf diese Weise spornte er den Dorfvorsteher an, ein solches zweiseitiges Dilemma vorzubringen.

ද්වෙ අන්තෙති උභො කොටියො. බහි නීහරිතුන්ති න වණ්ණෙමි වණ්ණෙමීති ද්වෙ අන්තෙ මොචෙන්තො තං පුච්ඡිතමත්ථං බහි නීහරති නාම. තත්ථ දොසං දත්වා චොදෙන්තො තං අපුච්ඡං කරොන්තො ගිලිත්වා විය අන්තො පවෙසෙති නාම.

„Zwei Enden“ (dve ante) bedeutet beide Seiten (koṭi). „Herauszubringen“ (bahi nīharituṃ) bedeutet: Indem er die beiden Enden „ich lobe nicht“ und „ich lobe“ auflöst, bringt er die erfragte Angelegenheit nach außen. Indem er dort einen Fehler aufzeigt und ihn beschuldigt, macht er die Frage hinfällig und führt sie gleichsam wie verschluckend nach innen.

ඉතො සො ගාමණීතිආදි අත්තනො භික්ඛූනං අඤ්ඤෙසඤ්ච අත්ථකාමානං භික්ඛප්පදානෙන අනිට්ඨප්පත්තිඅභාවදස්සනත්ථං ආරද්ධං. දානෙන සම්භූතානීති දානමයෙන පුඤ්ඤකිරියවත්ථුනා සම්මදෙව භූතිං වඩ්ඪිං පත්තානි. සච්චෙන අරියවොහාරෙන සම්මදෙව භූතානි උප්පන්නානි සච්චසම්භූතානීති ආහ ‘‘සච්චං නාම සච්චවාදිතා’’ති. සෙසසීලන්ති අට්ඨවිධඅරියවොහාරතො අඤ්ඤසීලං. නිහිතන්ති තස්මිං කුලෙ පුබ්බපුරිසෙහි නිධානභාවෙන නිහිතං. දුප්පයුත්තාති කසිවාණිජ්ජාදිවසෙන දුට්ඨු පයුත්තා කම්මන්තා. විපජ්ජන්තීති නස්සන්ති. කුලඞ්ගාරොති කුලස්ස අඞ්ගාරසදිසො විනාසකපුග්ගලො. අනිච්චතාති මරණං. තස්මිං කුලෙ පධානපුරිසානං භොගානං වා සබ්බසො විනාසො. තෙනාහ ‘‘හුත්වා අභාවො’’තිආදි.

Die Passage beginnend mit „Von hier an, o Dorfvorsteher“ etc. wurde begonnen, um zu zeigen, dass für einen selbst, für die Mönche und für andere, die das Wohl wünschen, durch das Geben von Almosenspeisen kein unerwünschter Zustand eintritt. „Durch Geben entstanden“ (dānena sambhūtāni) bedeutet durch das verdienstliche Handeln des Gebens vollkommen zu Wohlstand und Wachstum gelangt. Durch Wahrheit, d. h. durch edle Rede, vollkommen entstanden, sind sie „durch Wahrheit entstanden“ (saccasambhūtāni); dazu heißt es: „Wahrheit ist wahrlich das Wahrsprechen“. „Das übrige Sittlichkeitsverhalten“ (sesasīlaṃ) ist die Sittlichkeit außerhalb der achtfachen edlen Rede. „Hinterlegt“ (nihita) bedeutet von den Vorfahren in jener Familie als Schatz hinterlegt. „Schlecht angewendet“ (duppayuttā) bedeutet durch Ackerbau, Handel usw. schlecht betriebene Geschäfte. „Gehen zugrunde“ (vipajjanti) bedeutet sie schwinden. „Der Familien-Kohle-Gleiche“ (kulaṅgāro) ist eine die Familie zerstörende Person, ähnlich einer glühenden Kohle. „Unbeständigkeit“ (aniccatā) bedeutet Tod oder das gänzliche Schwinden der Besitztümer der führenden Personen in jener Familie. Deshalb sagte er: „das Nichtsein nach dem Dasein“ etc.

කුලසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Kulasutta ist abgeschlossen.

10. මණිචූළකසුත්තවණ්ණනා

10. Die Erklärung des Maṇicūḷakasutta

362. තං පරිසන්ති තං රාජන්තෙපුරෙ නිසින්නං රාජපරිසං. නයග්ගාහෙති කුතොචිපි අසුත්වා කෙවලං අත්තනො එව මතියා නයග්ගහණෙ ඨත්වා.

362. „Jene Versammlung“ (taṃ parisaṃ) meint die im inneren Königspalast sitzende königliche Gefolgschaft. „Die Methode erfassend“ (nayaggāhī) bedeutet, ohne es von irgendwoher gehört zu haben, einzig durch die eigene Einsicht an der Erfassung der Methode festhaltend.

කාරෙතුං වට්ටති සති සම්භවෙ පටිසඞ්ඛාරස්ස, සෙනාසනවිනාසො න අජ්ඣුපෙක්ඛිතබ්බොති අධිප්පායො. අත්තනො එත්ථ කිච්චාවසානෙ යං ගිහීනංයෙව සන්තකං තාවකාලිකං, තං ගිහිවිකතන්ති ආහ ‘‘ගිහිවිකතං කත්වා’’ති. න වදාමි පබ්බජ්ජිතාසාරුප්පතො.

„Es ist angemessen, es machen zu lassen“ (kāretuṃ vaṭṭati) bedeutet: Wenn die Möglichkeit zur Instandsetzung besteht, darf der Verfall der Unterkunft nicht gleichgültig hingenommen werden – das ist die Absicht. Was hier nach Beendigung der eigenen Pflicht den Laien gehört und nur vorübergehend ist, das wird als „von Laien hergerichtet“ bezeichnet; daher sagte er: „indem man es von Laien herrichten lässt“ (gihivikataṃ katvā). „Ich sage [es] nicht“ aufgrund der Unangemessenheit für einen Hinausgetretenen.

මණිචූළකසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Maṇicūḷakasutta ist abgeschlossen.

11. භද්‍රකසුත්තවණ්ණනා

11. Die Erklärung des Bhadrakasutta

363. එවංනාමකෙති [Pg.384] මල්ලා නාම ජානපදිනො රාජකුමාරා, නෙසං නිවාසතාය ‘‘මල්ලා’’ඉච්චෙව බහුවචනවසෙන ලද්ධනාමත්තා එවංනාමකෙ ජනපදෙ. නත්ථි එතස්ස පත්තියා කාලන්තරසඤ්ඤිතො කාලොති අකාලො, සො එව අකාලිකො. තෙනාහ – ‘‘කාලං අනතික්කමිත්වා පත්තෙනා’’ති. සො පන ‘‘යංකිඤ්චි දුක්ඛං උප්පජ්ජමානං උප්පජ්ජති, සබ්බං තං ඡන්දමූලක’’න්ති එවං වුත්තො දුක්ඛස්ස ඡන්දමූලභාවො, එවං ඡන්දමූලකස්ස දුක්ඛස්ස කථිතත්තා ‘‘ඉමස්මිං සුත්තෙ වට්ටදුක්ඛං කථිත’’න්ති වුත්තං.

363. „In dem so genannten [Land]“ (evaṃnāmake) bedeutet: Die Mallas sind königliche Prinzen eines Landstrichs; weil es ihr Wohnort ist, hat das so genannte Land diesen Namen im Plural als „Mallas“ erhalten. „Es gibt für dessen Erreichung keine Zeit, die als eine andere Frist bezeichnet wird, daher ist es zeitlos (akāla); eben dieses ist zeitlos (akālika).“ Deshalb sagte er: „erreicht, ohne die Zeit zu überschreiten“. Jene Tatsache, dass das Leiden im Begehren wurzelt, die so ausgedrückt wurde: „Welches Leiden auch immer entsteht, das entsteht alles mit dem Begehren als Wurzel“ – weil auf diese Weise das im Begehren wurzelnde Leiden dargelegt wurde, heißt es: „In dieser Lehrrede wird das Leiden des Daseinskreislaufs (vaṭṭadukkha) dargelegt.“

භද්‍රකසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Bhadrakasutta ist abgeschlossen.

12. රාසියසුත්තවණ්ණනා

12. Die Erklärung des Rāsiyasutta

364. රාසිං කත්වා මාරපාසවසෙන, තත්‍රාපි අන්තරභෙදෙන විභජිත්වා පුච්ඡිතබ්බපඤ්හෙ එකතො රාසිං කත්වා. තපනං අත්තපරිතාපනං තපො, සො එතස්ස අත්ථීති තපස්සී, තං තපස්සිං. සො පන තං තපං නිස්සාය ඨිතො නාම හොතීති වුත්තං ‘‘තපනිස්සිතක’’න්ති. සො පන අනෙකාකාරභෙදෙන ලූඛං ඵරුසං ජීවනසීලත්තා ලූඛජීවී නාම. තෙනාහ ‘‘ලූඛජීවික’’න්ති. මජ්ඣිමාය පටිපත්තියා උප්පථභාවෙන අවනියා ගන්ධබ්බාති අන්තා, තතො එව ලාමකත්තා අන්තා. ලාමකම්පි ‘‘අන්තො’’ති වුච්චති ‘‘අන්තමිදං, භික්ඛවෙ, ජීවිකානං (ඉතිවු. 91; සං. නි. 3.80), එකො අන්තො’’ති එවමාදීසු (සං. නි. 2.15; 3.90). අට්ඨකථායං පන අඤ්ඤමඤ්ඤආධාරභාවං උරීකත්වා ‘‘කොට්ඨාසා’’ති වුත්තං. හීනො ගාමොති පාළි. ගාම-සද්දො හීනපරියායොති අධිප්පායෙනාහ ‘‘ගාම්මො’’ති. ගාමෙ භවොති ගාම්මො. ගාම-සද්දො චෙත්ථ ගාමවාසිවිසයො ‘‘ගාමො ආගතො’’තිආදීසු විය. අට්ඨකථායං පන ‘‘ගාමවාසීනං ධම්මො’’ති වුත්තං, තෙසං චාරිත්තන්ති අත්ථො. අත්ත-සද්දො ඉධ සරීරපරියායො ‘‘අත්තන්තපො’’තිආදීසු වියාති ආහ ‘‘සරීරදුක්ඛකරණන්ති අත්ථො’’ති.

364. „Einen Haufen machend“ (rāsiṃ katvā) im Sinne von Māras Schlinge; auch dort, indem man die zu stellenden Fragen nach ihren inneren Unterschieden aufteilt und zu einem Haufen zusammenfasst. Kasteiung (tapas) ist das Quälen, die Selbstkasteiung; wer diese besitzt, ist ein Kasteier (tapassī) – diesen Kasteier. Weil er sich auf diese Kasteiung stützt, wird er als „auf Kasteiung gestützt“ (tapanissitaka) bezeichnet. Weil er auf vielfältige Weise ein raues, hartes Leben führt, wird er „Rauh-Lebender“ genannt; deshalb sagte er: „einer mit rauer Lebensweise“ (lūkhajīvika). Weil sie Abwege vom mittleren Pfad darstellen und nicht zum Fortschritt führen, heißen sie „Enden“ (antā); eben wegen ihrer Minderwertigkeit sind es „Enden“. Auch das Minderwertige wird als „Ende“ (anta) bezeichnet, wie in Passagen wie: „Dies, ihr Mönche, ist das geringste (anta) der Leben“, „ein Ende“ usw. Im Kommentar wurde jedoch unter Bezugnahme auf ihre gegenseitige Abhängigkeit „Teile“ (koṭṭhāsā) gesagt. Der Pāḷi-Text lautet „hīno gāmo“ (niedrig, dörfisch). In der Absicht, dass das Wort „gāma“ ein Synonym für das Niedrige ist, sagte er „gāmmo“ (dörfisch). Was im Dorf existiert, ist „gāmmo“. Das Wort „gāma“ bezieht sich hier auf die Dorfbewohner, wie in „das Dorf ist gekommen“ etc. Im Kommentar heißt es jedoch: „die Sitte der Dorfbewohner“, was ihr Verhalten bedeutet. Das Wort „atta“ (Selbst) ist hier ein Synonym für den Körper, wie in „sich selbst kasteiend“ (attantapo) etc.; daher sagte er: „Es bedeutet das Verursachen von körperlichem Schmerz.“

එත්ථාති [Pg.385] එතස්මිං තපනිස්සිතගරහිතබ්බපදෙ කස්මා අන්තද්වයමජ්ඣිමපටිපදාගහණං? අත්තකිලමථානුයොගො තාව ගය්හතු ඉදමත්ථිතායාති අධිප්පායො. කාමභොගීතපනිස්සිතකනිජ්ජරවත්ථූනං දස්සනෙ යථාධිප්පෙතස්ස අත්ථස්ස විභජිත්වා කථනං සම්භවතීති තෙ දස්සෙත්වා අධිප්පෙතත්ථො කථිතො.

„Hierbei“ (ettha): Warum wird bei diesem Ausdruck über den zu tadelnden, auf Kasteiung Gestützten die Erwähnung der beiden Enden und des mittleren Pfades vorgenommen? Die Absicht ist: Es soll zunächst die Selbstkasteiung erfasst werden, weil diese hier vorliegt. Bei der Aufzeigung der Sachverhalte bezüglich derer, die dem Sinnengenuss frönen, derer, die auf Kasteiung gestützt sind, und der Tilgung [von Karma] ist eine differenzierte Darlegung des beabsichtigten Sinns möglich; indem er diese aufzeigte, wurde der beabsichtigte Sinn dargelegt.

තමත්ථන්ති යො ‘‘කාමභොගීතපනිස්සිතකෙසු ගරහිතබ්බෙයෙව ගරහති, පසංසිතබ්බෙයෙව ච පසංසතී’’ති වුත්තො අත්ථො, තමත්ථං පකාසෙන්තො. සාහසිකකම්මෙනාති අයුත්තෙන කම්මෙන. ධම්මෙන ච අධම්මෙන චාති ධම්මිකෙන අධම්මිකෙන ච. අයොනිසො පවත්තං බාහිරකං සන්ධාය චොදකො ‘‘කථ’’න්තිආදිමාහ. ඉතරො නයිදං තාදිසං අත්තපරිතාපනං අධිප්පෙතං, අථ ඛො යොනිසො පවත්තං සාසනිකමෙවාති දස්සෙන්තො ‘‘චතුරඞ්ගවීරියවසෙන චා’’ති ආහ. තත්ථ ‘‘කාමං තචො ච න්හාරු ච අට්ඨි ච අවසිස්සතූ’’තිආදිනා (ම. නි. 2.184; සං. නි. 2.22.237; අ. නි. 2.5) නයෙන වුත්තා සරීරෙනිරපෙක්ඛවිපස්සනාය උස්සුක්කාපනවසෙන පවත්තා වීරියභාවනා ‘‘චතුරඞ්ගවීරියවසෙනා’’ති වුත්තා. තථා අබ්භොකාසිකනෙසජ්ජිකතපාදිනිස්සිතාව කිලෙසනිම්මථනයොග්‍යා වීරියභාවනා ‘‘ධුතඞ්ගවසෙන චා’’ති වුත්තාති. අරියමග්ගෙන නිස්සෙසකිලෙසානං පජහනා නිජ්ජරා. සා ච අත්තපච්චක්ඛතාය සන්දිට්ඨිකා තිණ්ණං මූලකිලෙසානං පජහනෙන ‘‘තිස්සො’’ති ච වුත්තා. තෙනාහ ‘‘එකොපී’’තිආදි.

„Jenen Sinn“ (tam-atthaṃ) meint: jene Bedeutung offenbarend, die so ausgedrückt wurde: „Er tadelt nur das zu Tadelnde und lobt nur das zu Lobende unter den Sinnenlust-Genießern und den auf Kasteiung Gestützten“. „Durch gewaltsame Tat“ (sāhasikakammena) bedeutet durch unrechte Tat. „Gerecht und ungerecht“ (dhammena ca adhammena ca) bedeutet auf gerechte und ungerechte Weise. Auf das unsachgemäß (ayoniso) betriebene Äußere abzielend, fragt der Fragende „Wie?“ etc. Der andere zeigt, dass nicht eine solche Selbstkasteiung gemeint ist, sondern vielmehr die sachgemäß betriebene, in der Lehre begründete, und sagt: „und durch den Einfluss der vierfachen Willensanstrengung“. Dabei wird die Entfaltung der Willenskraft, die sich im Eifer der vom Körper unabhängigen Einsichtsmeditation äußert – gemäß der Weise „Mag von mir aus Haut, Sehnen und Knochen übrig bleiben...“ – als „durch den Einfluss der vierfachen Willensanstrengung“ bezeichnet. Ebenso wird die zur Zermalmung der Trübungen (kilesa) taugliche Willensentfaltung, die sich auf das Verweilen unter freiem Himmel, das Sitzen [ohne Liegen] etc. stützt, als „durch den Einfluss der Dhutaṅgas“ bezeichnet. Die Tilgung (nijjarā) ist das restlose Aufgeben aller Befleckungen durch den edlen Pfad. Und diese wird, da sie durch eigene Erfahrung unmittelbar ersichtlich (sandiṭṭhika) is, durch das Aufgeben der drei Wurzel-Befleckungen auch als „dreifach“ bezeichnet. Deshalb sagte er: „Auch nur einer...“ etc.

රාසියසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Rāsiyasutta ist abgeschlossen.

13. පාටලියසුත්තවණ්ණනා

13. Die Erläuterung des Pāṭaliya-Sutta

365. ‘‘මායඤ්චාහං පජානාමී’’ති වචනං කාමං තෙසං මායාවීභාවදස්සනපරං, භගවතො පන මායාසාඨෙය්‍යාදිකස්ස සබ්බස්ස පාපධම්මස්ස බොධිමූලෙ එව සෙතුඝාතො, තස්මා සබ්බසො පහීනමායො, සබ්බඤ්ඤුතාය මායං අඤ්ඤෙ ච ඤෙය්‍යෙ සබ්බසො ජානාති. තෙන වුත්තං ‘‘මායඤ්චාහං, ගාමණි, පජානාමී’’තිආදි. මායඤ්ච පජානාමීති න කෙවලමහං මායං එව ජානාමි, අථ ඛො අඤ්ඤම්පි ඉදඤ්චිදඤ්ච ජානාමීති.

365. Die Worte „Und ich kenne die Täuschung“ zielen gewiss darauf ab, deren täuschende Eigenschaft aufzuzeigen. Beim Erhabenen fand jedoch am Fuße des Bodhi-Baumes die Vernichtung aller unheilsamen Dinge wie Täuschung, Falschheit und so weiter statt; daher hat er die Täuschung gänzlich aufgegeben und erkennt durch seine Allwissenheit die Täuschung und alles andere Erkennbare in jeder Hinsicht vollkommen. Deshalb wurde gesagt: „Ich kenne auch die Täuschung, Gāmaṇi“ und so weiter. „Und ich kenne die Täuschung“ bedeutet: Nicht nur die Täuschung allein kenne ich, sondern ich kenne gewiss auch anderes, dieses und jenes.

ඉත්ථිකාමෙහීති [Pg.386] ඉත්ථීහි චෙව තදඤ්ඤකාමෙහි ච. එකස්මිං ඨානෙති එකස්මිං පදෙසෙ. එකෙකස්සෙව ආගන්තුකස්ස ගහට්ඨස්ස වා පබ්බජිතස්ස වා. සත්තිඅනුරූපෙනාති විභවසත්තිඅනුරූපෙන. බලානුරූපෙනාති පරිවාරබලානුරූපෙන. සත්තිඅනුරූපෙනාති වා සද්ධාසත්තිඅනුරූපෙන. බලානුරූපෙනාති විභවබලානුරූපෙන. ධම්මෙසු සමාධි දසකුසලධම්මෙසු සමාධානං. අග්ගහිතචිත්තතා පරියුට්ඨකාරිතා. තෙන ලොකියසීලවිසුද්ධි දිට්ඨිවිසුද්ධි ච වුත්තා. තථා චාහ – ‘‘කො චාදි කුසලානං ධම්මානං, සීලඤ්ච සුවිසුද්ධං දිට්ඨි ච උජුකා’’ති (සං. නි. 5.369). තත්ථ පතිට්ඨිතස්ස උපරි කත්තබ්බං දස්සෙතුං ‘‘ධම්මසමාධිස්මිං ඨිතො’’තිආදි වුත්තං. අයං පටිපදාති තස්ස කම්මඵලවාදිනො සත්ථු වචනං සබ්බෙසඤ්ච අයං මය්හං සීලසංවරබ්‍රහ්මවිහාරභාවනාසඞ්ඛාතාපටිපදා අනපරාධකතාය එව සංවත්තති. ජයග්ගාහොති උභයථාපි මය්හං කාචි ජානි නත්ථි.

„Durch die Begierden nach Frauen“ (itthikāmehi) bedeutet sowohl durch Frauen als auch durch andere Begierden außer diesen. „An einem Ort“ (ekasmiṃ ṭhāne) bedeutet an einer bestimmten Stelle. „Für jeden einzelnen Gast, sei es ein Hausvater oder ein Hinausgetretener.“ „Entsprechend der Fähigkeit“ (sattianurūpena) bedeutet entsprechend der Fähigkeit des eigenen Reichtums. „Entsprechend der Kraft“ (balānurūpena) bedeutet entsprechend der Stärke des Gefolges. Oder „entsprechend der Fähigkeit“ bedeutet entsprechend der Stärke des Vertrauens. „Entsprechend der Kraft“ bedeutet entsprechend der Kraft des Reichtums. „Sammlung in den Dingen“ (dhammesu samādhi) ist die Festigkeit in den zehn heilsamen Dingen. „Unbefangenheit des Geistes“ (aggahitacittatā) bedeutet das Freisein von der Aktivierung der Leidenschaften. Damit sind die weltliche Reinheit der Tugend und die Reinheit der Ansicht gemeint. Und so wurde gesagt: „Und was ist der Anfang der heilsamen Dinge? Die völlig reine Tugend und die gerade Ansicht“ (Saṃyutta Nikāya 5.369). Um zu zeigen, was von einem, der darin gefestigt ist, darüber hinaus getan werden muss, wurde gesagt: „feststehend in der Sammlung der Dinge“ und so weiter. „Dieser Pfad“ (ayaṃ paṭipadā) bezieht sich auf das Wort jenes Lehrers, der die Wirkung der Taten lehrt; und für alle führt dieser mein Pfad, der als die Entfaltung der Zügelung der Tugend und der göttlichen Verweilungszustände bekannt ist, wahrlich zur Unbescholtenheit. „Das Erringen des Sieges“ (jayaggāho) bedeutet: In beiderlei Hinsicht gibt es für mich keinen Verlust.

පඤ්ච ධම්මා ධම්මසමාධි නාම, විපස්සනාමග්ගඵලධම්මමත්තං වා. තතියවිකප්පෙ සීලාදිවිසුද්ධියා සද්ධිං බ්‍රහ්මවිහාරා යථාවුත්තතිවිධධම්මාවහත්තා එව ධම්මසමාධි නාම. පූරෙන්තස්ස උප්පන්නා චිත්තෙකග්ගතාති වුත්තඛණිකචිත්තෙකග්ගතා. සාපි චිත්තස්ස සමාධානතො ‘‘චිත්තසමාධී’’ති වුත්තා, තස්ස පටිපක්ඛං වික්ඛම්භන්තී සමුච්ඡින්දන්තී ච හුත්වා පවත්තා යථාවුත්තසමාධි එව විසෙසෙන චිත්තසමාධි නාම.

Die fünf Dinge werden „Sammlung der Dinge“ (dhammasamādhi) genannt, oder es ist bloß das Phänomen von Vipassanā, Pfad und Frucht. In der dritten Alternative wird die Sammlung der Dinge wahrlich so genannt, weil die göttlichen Verweilungszustände zusammen mit der Reinheit der Tugend und so weiter die oben genannten drei Arten von Dingen herbeiführen. „Die Einspitzigkeit des Geistes, die in einem entsteht, der [die Tugend] erfüllt“ bezieht sich auf die besagte augenblickliche Einspitzigkeit des Geistes. Auch diese wird wegen des Gesammeltseins des Geistes als „Sammlung des Geistes“ (cittasamādhi) bezeichnet. Aber die oben genannte Sammlung, die sich so entfaltet, dass sie deren Gegenteil unterdrückt und abschneidet, wird im Besonderen „Sammlung des Geistes“ genannt.

පාටලියසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erläuterung des Pāṭaliya-Sutta ist beendet.

ගාමණිසංයුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erläuterung des Gāmaṇi-Saṃyutta ist beendet.

9. අසඞ්ඛතසංයුත්තං

9. Das Saṃyutta über das Unbedingte

1. පඨමවග්ගො

1. Das erste Kapitel

1-11. කායගතාසතිසුත්තාදිවණ්ණනා

1-11. Die Erläuterung des Kāyagatāsati-Sutta und anderer Suttas

366-376. අසඞ්ඛතන්ති [Pg.387] න සඞ්ඛතං හෙතුපච්චයෙති. තෙනාහ ‘‘අකත’’න්ති. හිතං එසන්තෙනාති මෙත්තායන්තෙන. අනුකම්පමානෙනාති කරුණායන්තෙන. උපාදායාති ආදියිත්වාති අයමත්ථොතිආහ ‘‘චිත්තෙන පරිග්ගහෙත්වා’’ති. අවිපරීතධම්මදෙසනාති අවිපරීතධම්මස්ස දෙසනා, පටිපත්තිම්පි සාවකා විය ගරුකො භගවා. දායජ්ජං අත්තනො අධිට්ඨිතං නිය්‍යාතෙති.

366-376. „Das Unbedingte“ (asaṅkhata) bedeutet nicht durch Ursachen und Bedingungen gestaltet. Deshalb sagte er: „das Ungemachte“. „Nach dem Wohl suchend“ (hitaṃ esantena) bedeutet liebende Güte entfaltend. „Mitfühlend“ (anukampamānena) bedeutet Mitgefühl empfindend. „Sich aneignend“ (upādāya) bedeutet annehmend; dies ist die Bedeutung, daher sagte er: „mit dem Geist erfassend“. „Die unverfälschte Dhamma-Lehre“ ist die Darlegung der unverfälschten Lehre; der Erhabene schätzt auch die Praxis ebenso hoch wie die Schüler. Er übergibt sein eigenes bestimmtes Erbe.

භික්ඛාසම්පත්තිකාලාදීනං සත්තන්නං සප්පායානං සම්පත්තියා ලබ්භනකාලෙ. විපත්තිකාලෙ පන එත්ථ වුත්තවිපරියායෙන අත්ථො වෙදිතබ්බො. භාරියන්ති දුක්ඛබහුලතාය දාරුණං. අම්හාකං සන්තිකා ලද්ධබ්බා. තුම්හාකං අනුසාසනීති තුම්හාකං දාතබ්බා අනුසාසනී.

Zur Zeit des Erhaltens der sieben zuträglichen Dinge wie Almosenspeise usw. Zur Zeit des Misserfolgs jedoch ist die Bedeutung als das Gegenteil des hier Gesagten zu verstehen. „Schwer“ (bhāriya) bedeutet grausam wegen der Fülle des Leidens. „Von uns zu empfangen“. „Eure Unterweisung“ bedeutet die euch zu gebende Unterweisung.

කායගතාසතිසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erläuterung des Kāyagatāsati-Sutta und anderer Suttas ist beendet.

2. දුතියවග්ගො

2. Das zweite Kapitel

23-33. අසඞ්ඛතසුත්තාදිවණ්ණනා

23-33. Die Erläuterung des Asaṅkhata-Sutta und anderer Suttas

377-409. තත්ථ ච නත්ථි එත්ථ තණ්හාසඞ්ඛාතං නතං, නත්ථි එතස්මිං වා අධිගතෙ පුග්ගලභාවොති අනතං. අනාසවන්ති එත්ථාපි එසෙව නයො. සච්චධම්මතාය සච්චං. වට්ටදුක්ඛතො පාරමෙතීති පාරං. සණ්හට්ඨෙනාති සුඛුමට්ඨෙන නිපුණං. තතො එව දුද්දසතාය. අජජ්ජරං නිච්චසභාවත්තා. නත්ථි එතස්ස නිදස්සනන්ති වා අනිදස්සනං. එතස්මිං අධිගතෙ නත්ථි සංසාරෙ. පපඤ්චන්ති වා නිප්පපඤ්චං.

377-409. Und darin gibt es keine Neigung, die als Begehren bekannt ist, oder es gibt in diesem, wenn es erlangt ist, keine Persönlichkeit – daher ist es „das Ungebeugte“ (anata). Auch bei „das Trieflose“ (anāsava) gilt dieselbe Methode. „Die Wahrheit“ (sacca) wegen der Natur des wahren Dhamma. „Das jenseitige Ufer“ (pāra), weil es über das Leiden des Daseinskreislaufs hinausführt. „Feinsinnig“ (nipuṇa) wegen der Bedeutung des Subtilen. Genau deshalb, weil es schwer zu sehen ist. „Das Unalternde“ (ajajjara) wegen seiner beständigen Natur. Oder: „das Unaufzeigbare“ (anidassana), weil es dafür keine Aufzeigung gibt. Wenn dieses erlangt ist, gibt es im Saṃsāra keine Vielfachheit mehr – daher ist es „das Vielfachheitslose“ (nippapañca).

එතස්මිං [Pg.388] අධිගතෙ පුග්ගලස්ස මරණං නත්ථීති වා අමතං. අතප්පකට්ඨෙන වා පණීතං. සුඛහෙතුතාය වා සිවං. තණ්හා ඛීයන්ති එත්ථාති තණ්හක්ඛයං.

Oder: „das Todeslose“ (amata), weil es für eine Person, wenn dieses erlangt ist, kein Sterben gibt. Oder: „das Erhabene“ (paṇīta) wegen der Bedeutung der Abwesenheit von Qual. Oder: „das Heilsame“ (siva) wegen seiner Eigenschaft als Ursache des Glücks. „Die Versiegung des Begehrens“ (taṇhakkhaya), weil darin das Begehren versiegt.

අඤ්ඤස්ස තාදිසස්ස අභාවතො විම්හාපනීයතාය අභූතමෙවාති. කුතොචි පච්චයතො අනිබ්බත්තමෙව හුත්වා භූතං විජ්ජමානං. තෙනාහ ‘‘අජාතං හුත්වා අත්ථී’’ති. නත්ථි එත්ථ දුක්ඛන්ති නිද්දුක්ඛං, තස්ස භාවො නිද්දුක්ඛත්තං. තස්මා අනීතිකං ඊතිරහිතං. වානං වුච්චති තණ්හා, තදභාවෙන නිබ්බානං. බ්‍යාබජ්ඣං වුච්චති දුක්ඛං, තදභාවෙන අබ්‍යාබජ්ඣං. පරමත්ථතො සච්චතො සුද්ධිභාවෙන. කාමා එව පුථුජ්ජනෙහි අල්ලීයිතබ්බතො ආලයා. එස නයො සෙසෙසුපි. පතිට්ඨට්ඨෙනාති පතිට්ඨාභාවෙන වට්ටදුක්ඛතො මුච්චිතුකාමානං දීපසදිසං ඔඝෙහි අනජ්ඣොත්ථරණීයත්තා. අල්ලීයිතබ්බයුත්තට්ඨෙනාති අල්ලීයිතුං අරහභාවතො. තායනට්ඨෙනාති සපරතායනට්ඨෙන. භයසරණට්ඨෙනාති භයස්ස හිංසනට්ඨෙන. සෙට්ඨං උත්තමං. ගතීති ගන්ධබ්බට්ඨානං.

Weil es nichts anderes Vergleichbares gibt, ist es wegen seiner Erstaunlichkeit wahrlich „das Außergewöhnliche“ (abhūta). Es ist entstanden und existiert, ohne aus irgendeiner Bedingung hervorgegangen zu sein. Deshalb sagte er: „Es existiert, ohne geboren zu sein.“ Darin gibt es kein Leiden – daher ist es „leidensfrei“ (niddukkha), und dessen Zustand ist die Leidensfreiheit (niddukkhatta). Daher ist es „ohne Plage“ (anītika), frei von Plagen. „Vāna“ wird das Begehren genannt; durch dessen Abwesenheit ist es „Nibbāna“ (Erlöschen). „Byābajjha“ wird das Leiden genannt; durch dessen Abwesenheit ist es „Leidfreiheit“ (abyābajjha). In höchstem Sinne, in Wahrheit, wegen des reinen Zustands. Eben die Sinnlichkeiten werden von den Weltlingen als „Haftungen“ (ālaya) begangen, weil man sich an sie klammert. Diese Methode gilt auch für die übrigen. „Als Zuflucht“ (patiṭṭhā) wegen der Eigenschaft des Haltgebens; für diejenigen, die dem Leiden des Daseinskreislaufs entkommen wollen, ist es wie eine Insel, weil es von den Fluten nicht überschwemmt werden kann. „Weil es angemessen ist, sich daran zu halten“ wegen der Würdigkeit des Zuflucht-Suchens. „Wegen des Schützens“ wegen des Schützens von sich selbst und anderen. „Wegen der Zuflucht vor Furcht“ wegen der Vernichtung der Furcht. „Das Vorzügliche“ (seṭṭha) ist das Höchste. „Ziel“ (gati) bedeutet Bestimmungsort.

අසඞ්ඛතසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erläuterung des Asaṅkhata-Sutta und anderer Suttas ist beendet.

අසඞ්ඛතසංයුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erläuterung des Asaṅkhata-Saṃyutta ist beendet.

10. අබ්‍යාකතසංයුත්තං

10. Das Saṃyutta über die unbestimmten Fragen

1. ඛෙමාසුත්තවණ්ණනා

1. Die Erläuterung des Khemā-Sutta

410. බිම්බිසාරස්ස [Pg.389] උපාසිකාති බිම්බිසාරස්ස ඔරොධභූතා උපාසිකා. පණ්ඩිච්චං සික්ඛිතභාවෙන. වෙය්‍යත්තියං විසාරදභාවෙන. විසාරදා නාම තිහෙතුකපටිසන්ධිසිද්ධසාභාවිකපඤ්ඤා, තාය සමන්නාගතා.

410. „Bimbisāras Laienanhängerin“ (bimbisārassa upāsikā) bedeutet eine dem Harem des Königs Bimbisāra angehörende Laienanhängerin. „Gelehrsamkeit“ (paṇḍicca) wegen ihres geschulten Zustandes. „Scharfsinn“ (veyyattiya) wegen ihrer Zuversicht. „Zuversichtlich“ bedeutet ausgestattet mit jener natürlichen Weisheit, die durch eine von den drei heilsamen Wurzeln begleitete Wiedergeburt erlangt wurde.

අච්ඡිද්දකගණනාය කුසලොති නවන්තගණනාය කුසලො. අඞ්ගුලිමුද්දාය ගණනාය කුසලොති අඞ්ගුලිකාය එව ගණනාය කුසලො සෙය්‍යථාපි පාදසිකා. පිණ්ඩගණනායාති සඞ්කලනපටුප්පන්නකාරිනො පිණ්ඩවසෙන ගණනා. තථාගතොති ඛීණාසවො, තථාගතං සන්ධාය පුච්ඡතීති ඛීණාසවොති චස්ස අරහත්තඵලවසිභාවිතඛන්ධෙ උපාදාය අයං පඤ්ඤත්ති හොති. තෙසු ඛන්ධෙසු සති ඛීණාසවා සත්තසඞ්ඛාතා හොන්තීති වොහාරෙන පඤ්ඤපෙතුං සක්කා භවෙය්‍ය, අසන්තෙසු න සක්කා, තස්මා පරං මරණාති වුත්තත්තා තෙසං අභාවා ‘‘අබ්‍යාකතමෙත’’න්ති වුත්තං. යදි එවං තෙසං අභාවතො ‘‘න හොති තථාගතො පරං මරණා’’ති පුට්ඨාය ‘‘ආමා’’ති පටිජානිතබ්බා සියා, තං පන සත්තසඞ්ඛාතස්ස පුච්ඡිතත්තා න පටිඤ්ඤාතන්ති දට්ඨබ්බං. යෙන රූපෙනාති සත්තතථාගතෙ වුත්තරූපං සබ්බඤ්ඤුතථාගතෙ පටික්ඛිපිතුං ‘‘තං රූප’’න්තිආදි වුත්තං. යං උපාදායාති යං ඛන්ධපඤ්චකං උපාදාය. තදභාවෙනාති තස්ස ඛන්ධපඤ්චකස්ස අභාවෙන. තස්සා පඤ්ඤත්තියාති සත්තපඤ්ඤත්තියා අභාවං. නිරුද්ධං න නිදස්සෙති.

„Geschickt im lückenlosen Zählen“ bedeutet geschickt im Zählen bis zu neun. „Geschickt im Zählen mit dem Fingersiegel“ bedeutet geschickt im Zählen allein mit den Fingern, wie etwa Geldwechsler. „Summenzählung“ bedeutet das Zählen in Form einer Summe für jemanden, der unmittelbar addiert. „Tathāgata“ meint den Triebversiegten. „Er fragt in Bezug auf den Tathāgata“ bedeutet: Diese Bezeichnung „Triebversiegter“ erfolgt in Abhängigkeit von den Aggregaten, die durch die Erlangung der Frucht der Arhatschaft gemeistert wurden. Wenn diese Aggregate vorhanden sind, könnte man sie im allgemeinen Sprachgebrauch als „Wesen namens Triebversiegte“ bezeichnen; wenn sie nicht vorhanden sind, ist dies nicht möglich. Weil daher gesagt wurde „nach dem Tod“, und wegen des Nichtvorhandenseins derselben, wurde gesagt: „Dies ist nicht erklärt“. Wenn es sich so verhält, müsste man bei der Frage „Existiert der Tathāgata nach dem Tod nicht?“ aufgrund ihres Nichtvorhandenseins mit „Ja“ antworten. Dies wurde jedoch nicht zugestimmt, da nach einem Wesen gefragt wurde; so ist es zu betrachten. „Durch welche Form“: Um die Form, die in Bezug auf das Wesen-Tathāgata erwähnt wurde, beim allwissenden Tathāgata zurückzuweisen, wurde gesagt: „diese Form“ usw. „In Abhängigkeit wovon“ bedeutet in Abhängigkeit von welchen fünf Aggregaten. „Durch das Nichtvorhandensein davon“ bedeutet durch das Nichtvorhandensein dieser fünf Aggregate. „Dieser Bezeichnung“ bedeutet das Nichtvorhandensein der Bezeichnung eines Wesens. „Erloschen, zeigt es sich nicht.“

ඛෙමාය ථෙරියා වුත්තං පඨමං සුත්තං භගවතො සෙට්ඨත්ථදීපනතො අග්ගපදාවචරංව හොතීති වුත්තං ‘‘අග්ගපදස්මි’’න්ති.

Die von der Nonne Khemā gesprochene erste Lehrrede wird als „auf der höchsten Stufe stehend“ (aggpadasmiṃ) bezeichnet, weil sie die vortreffliche Bedeutung des Erhabenen darlegt.

ඛෙමාසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Khemā-Sutta ist abgeschlossen.

2. අනුරාධසුත්තවණ්ණනා

2. Die Erklärung des Anurādha-Sutta

411. ඉධ සළායතනවග්ගෙ සඞ්ගායනවසෙන සඞ්ගීතිකාරෙහි වුත්තං.

411. Dies wurde hier im Saḷāyatanavagga von den Konzilsteilnehmern zum Zwecke der Rezitation gesprochen.

3-8. පඨමසාරිපුත්තකොට්ඨිකසුත්තාදිවණ්ණනා

3-8. Die Erklärung des ersten Sāriputta-Koṭṭhika-Sutta und anderer Suttas

412-417. රූපමත්තන්ති [Pg.390] එත්ථ මත්ත-සද්දො විසෙසනිවත්තිඅත්ථො. කො පන සො විසෙසොති? යො බාහිරපරිකප්පිතො ඉධ තථාගතොති වුච්චමානො අත්තා. අනුපලබ්භියසභාවොති අනුපලබ්භියත්තා.

412-417. „Nur Form“: Hier hat das Wort „matta“ (nur/bloß) die Bedeutung, eine Besonderheit auszuschließen. Was aber ist diese Besonderheit? Das fälschlich von außen her konzipierte Selbst, das hier als „Tathāgata“ bezeichnet wird. „Von nicht wahrnehmbarer Natur“ bedeutet aufgrund der Unauffindbarkeit.

පඨමසාරිපුත්තකොට්ඨිකසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des ersten Sāriputta-Koṭṭhika-Sutta und anderer Suttas ist abgeschlossen.

9. කුතූහලසාලාසුත්තවණ්ණනා

9. Die Erklärung des Kutūhalasālā-Sutta

418. නානාවිධන්ති තංතංදිට්ඨිවාදපටිසංයුත්තං අඤ්ඤම්පි වා නානාවිධං තිරච්ඡානකථං. බහූනං කුතූහලුප්පත්තිට්ඨානතොති යොජනා. යාව ආභස්සරබ්‍රහ්මලොකා ගච්ඡතීති අග්ගිනා කප්පවුට්ඨානකාලෙ ගච්ඡති, තං සන්ධාය වුත්තං. ඉමඤ්ච කායන්ති ඉමං රූපකායං. චුතිචිත්තෙන නික්ඛිපතීති චුතිචිත්තෙන භිජ්ජමානෙන නික්ඛිපති. චුතිචිත්තස්ස හි ඔරං සත්තරසමස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ උප්පන්නං කම්මජරූපං චුතිචිත්තෙන සද්ධිං නිරුජ්ඣති, තතො පරං කම්මජරූපං න උප්පජ්ජති. යදි උප්පජ්ජෙය්‍ය, මරණං න සියා, චුතිචිත්තං රූපං න සමුට්ඨාපෙති, ආහාරජස්ස ච අසම්භවො එව, උතුජං පන වත්තතෙව. යස්මා පටිසන්ධික්ඛණෙ සත්තො අඤ්ඤතරණාය උපපජ්ජති නාම, චුතික්ඛණෙ පටිසන්ධිචිත්තං අලද්ධං අඤ්ඤතරණාය, තස්මා වුත්තං ‘‘චුතික්ඛණෙ…පෙ… හොතී’’ති.

418. „Mannigfaches“: verschiedene andere niedere Reden, die mit dieser oder jener philosophischen Ansicht verbunden sind. Die Verknüpfung lautet: „weil es ein Ort ist, an dem bei vielen Neugier entsteht“. „Geht bis zur Ābhassara-Brahma-Welt“ bezieht sich auf die Zeit der Weltauflösung durch Feuer; darauf bezieht sich diese Aussage. „Und diesen Körper“: diesen materiellen Körper. „Legt er mit dem Sterbebewusstsein ab“: er legt ihn ab, wenn er durch das Sterbebewusstsein zerbricht. Denn die durch Karma entstandene Materie, die im Entstehungsmoment des siebzehnten Geistesmoments vor dem Sterbebewusstsein entstanden ist, vergeht zusammen mit dem Sterbebewusstsein; danach entsteht keine durch Karma entstandene Materie mehr. Wenn sie entstünde, gäbe es keinen Tod. Das Sterbebewusstsein bringt keine Materie hervor, und das Entstehen von nahrungsgeborener Materie ist unmöglich; die temperaturbedingte Materie setzt sich jedoch fort. Da im Moment der Wiedergeburt ein Wesen in einem anderen Daseinsbereich wiedergeboren wird, im Moment des Sterbens das Wiedergeburtsbewusstsein jedoch noch nicht in einem anderen Daseinsbereich erlangt ist, wurde gesagt: „Im Moment des Sterbens … usw. … ist es“.

කුතූහලසාලාසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Kutūhalasālā-Sutta ist abgeschlossen.

10. ආනන්දසුත්තවණ්ණනා

10. Die Erklärung des Ānanda-Sutta

419. තෙසං ලද්ධියාති තෙසං සස්සතවාදානං ලද්ධියා සද්ධිං එතං ‘‘අත්ථත්තා’’ති වචනං එකං අභවිස්ස. තතො එව අනුලොමං තං නාභවිස්ස ඤාණස්සාති අසාරං එතන්ති අධිප්පායො. අපි නු මෙතස්සාති මෙ එතස්ස අනත්තාති විපස්සනාඤාණස්ස අනුලොමං අපි නු අභවිස්ස, විලොමකමෙව තස්ස සියාති අත්ථො.

419. „Ihrer Ansicht nach“: Diese Aussage „Es gibt ein Selbst“ wäre im Einklang mit der Ansicht jener Ewigkeitstheoretiker gewesen. „Gerade deshalb wäre es der Erkenntnis nicht förderlich gewesen“: Die Absicht ist, dass dies ohne Wesenskern ist. „Wäre das für mich … gewesen“: Wäre das mit meiner Einsichtserkenntnis „Es gibt kein Selbst“ im Einklang gewesen? Der Sinn ist: Es wäre genau das Gegenteil davon gewesen.

ආනන්දසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Ānanda-Sutta ist abgeschlossen.

11. සභියකච්චානසුත්තවණ්ණනා

11. Die Erklärung des Sabhiya-Kaccāna-Sutta

420. යස්සප’ස්සාති [Pg.391] පාඨස්ස අයං පිණ්ඩත්ථො ‘‘ආවුසො’’තිආදි. තත්ථායං සම්බන්ධො – ආවුසො, යස්සපි පුග්ගලස්ස තීණි වස්සානි වුට්ඨො, එත්තකෙන කාලෙන ‘‘හෙතුම්හි සති රූපීතිආදිපඤ්ඤාපනා හොති, අසති න හොතී’’ති එත්තකං බ්‍යාකරණං භවෙය්‍ය, තස්ස පුග්ගලස්ස එත්තකමෙව බහු, කො පන වාදො අතික්කන්තෙ! ඉතො අතික්කන්තෙ ධම්මදෙසනානයෙ වාදොයෙව වත්තබ්බමෙව නත්ථීති ථෙරස්ස පඤ්හබ්‍යාකරණං සුත්වා පරිබ්බාජකො පීතිසොමනස්සං පවෙදෙසි.

420. „Und für wen auch immer“: Dies ist die zusammengefasste Bedeutung der Textstelle, die mit „Freund“ beginnt. Hierbei ist die Verbindung wie folgt: „Freund, selbst für eine Person, die drei Jahre im Orden verbracht hat, wäre in dieser Zeit eine solche Erklärung wie „Wenn die Ursache vorhanden ist, gibt es Form, wenn sie nicht vorhanden ist, gibt es sie nicht“ bereits eine große Leistung. Wie viel mehr gilt dies erst für jemanden, der darüber hinausgegangen ist! Über diese Methode der Lehrverkündigung hinaus gibt es überhaupt keinen Diskussionsbedarf mehr.“ Als der Wanderbettleiter die Beantwortung der Frage durch den älteren Mönch hörte, drückte er seine Freude und sein Glückgefühl aus.

සභියකච්චානසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Sabhiya-Kaccāna-Sutta ist abgeschlossen.

අබ්‍යාකතසංයුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Abyākata-Saṃyutta ist abgeschlossen.

සාරත්ථප්පකාසිනියා සංයුත්තනිකාය-අට්ඨකථාය

Aus der Sāratthappakāsinī, dem Kommentar zur Saṃyutta-Nikāya

සළායතනවග්ගවණ්ණනාය ලීනත්ථප්පකාසනා සමත්තා.

Die Erklärung der verborgenen Bedeutungen zur Erklärung des Saḷāyatanavagga ist vollendet.

বাংলা
পালি	অট্ঠকথা	টীকা	অন্ন
1101 পারাজিক পালি 1102 পাচিত্তিয় পালি 1103 মহাবগ্গ পালি (বিনয়) 1104 চূলবগ্গ পালি 1105 পরিবার পালি	1201 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-১ 1202 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-২ 1203 পাচিত্তিয় অট্ঠকথা 1204 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (বিনয়) 1205 চূলবগ্গ অট্ঠকথা 1206 পরিবার অট্ঠকথা	1301 সারত্থদীপনী টীকা-১ 1302 সারত্থদীপনী টীকা-২ 1303 সারত্থদীপনী টীকা-৩	1401 দ্বেমাতিকাপালি 1402 বিনয়সংগহ অট্ঠকথা 1403 বজিরবুদ্ধি টীকা 1404 বিমতিবিনোদনী টীকা-১ 1405 বিমতিবিনোদনী টীকা-২ 1406 বিনয়ালংকার টীকা-১ 1407 বিনয়ালংকার টীকা-২ 1408 কঙ্খাবিতরণীপুরাণ টীকা 1409 বিনয়বিনিচ্ছয়-উত্তরবিনিচ্ছয় 1410 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-১ 1411 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-২ 1412 পাচিত্যাদিযোজনাপালি 1413 খুদ্ধসিক্খা-মূলসিক্খা 8401 বিসুদ্ধিমগ্গ-১ 8402 বিসুদ্ধিমগ্গ-২ 8403 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-১ 8404 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-২ 8405 বিসুদ্ধিমগ্গ নিদানকথা 8406 দীঘনিকায় (পু-বি) 8407 মজ্ঝিমনিকায় (পু-বি) 8408 সংযুত্তনিকায় (পু-বি) 8409 অঙ্গুত্তরনিকায় (পু-বি) 8410 বিনয়পিটক (পু-বি) 8411 অভিধম্মপিটক (পু-বি) 8412 অট্ঠকথা (পু-বি) 8413 নিরুত্তিদীপনী 8414 পরমত্থদীপনী সংগহমহাটীকাপাঠ 8415 অনুদীপনীপাঠ 8416 পট্ঠানুদ্দেস দীপনীপাঠ 8417 নমক্কারটীকা 8418 মহাপণামপাঠ 8419 লক্খণাতো বুদ্ধথোমনাগাথা 8420 সুতবন্দনা 8421 কমলাঞ্জলি 8422 জিনালংকার 8423 পজ্জমধু 8424 বুদ্ধগুণগাথাবলী 8425 চূলগন্থবংস 8426 মহাবংস 8427 সাসনবংস 8428 কচ্চায়নব্যাকরণং 8429 মোগ্গল্লানব্যাকরণং 8430 সদ্দনীতিপ্পকরণং (পদমালা) 8431 সদ্দনীতিপ্পকরণং (ধাতুমালা) 8432 পদরূপসিদ্ধি 8433 মোগ্গল্লানপঞ্চিকা 8434 পযোগসিদ্ধিপাঠ 8435 বুত্তোদয়পাঠ 8436 অভিধানপ্পদীপিকাপাঠ 8437 অভিধানপ্পদীপিকাটীকা 8438 সুবোধালংকারপাঠ 8439 সুবোধালংকারটীকা 8440 বালাবতার গণ্ঠিপদত্থবিনিচ্ছয়সার 8441 লোকনীতি 8442 সুত্তন্তনীতি 8443 সূরস্সতীনীতি 8444 মহারহনীতি 8445 ধম্মনীতি 8446 কবিদপ্পণনীতি 8447 নীতিমঞ্জরী 8448 নরদক্খদীপনী 8449 চতুরারক্খদীপনী 8450 চাণক্যনীতি 8451 রসবাহিনী 8452 সীমাবিসোধনীপাঠ 8453 বেস্সন্তরগীতি 8454 মোগ্গল্লান বুত্তিবিবরণপঞ্চিকা 8455 থূপবংস 8456 দাঠাবংস 8457 ধাতুপাঠবিলাসিনিয়া 8458 ধাতুবংস 8459 হত্থবনগল্লবিহারবংস 8460 জিনচরিতয় 8461 জিনবংসদীপং 8462 তেলকটাহগাথা 8463 মিলিদটীকা 8464 পদমঞ্জরী 8465 পদসাধনং 8466 সদ্দবিন্দুপকরণং 8467 কচ্চায়নধাতুমঞ্জুসা 8468 সামন্তকূটবণ্ণনা
2101 সীলক্খন্ধবগ্গ পালি 2102 মহাবগ্গ পালি (দীঘ) 2103 পাথিকবগ্গ পালি	2201 সীলক্খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 2202 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (দীঘ) 2203 পাথিকবগ্গ অট্ঠকথা	2301 সীলক্খন্ধবগ্গ টীকা 2302 মহাবগ্গ টীকা (দীঘ) 2303 পাথিকবগ্গ টীকা 2304 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-১ 2305 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-২
3101 মূলপণ্ণাস পালি 3102 মজ্ঝিমপণ্ণাস পালি 3103 উপরিপণ্ণাস পালি	3201 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-১ 3202 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-২ 3203 মজ্ঝিমপণ্ণাস অট্ঠকথা 3204 উপরিপণ্ণাস অট্ঠকথা	3301 মূলপণ্ণাস টীকা 3302 মজ্ঝিমপণ্ণাস টীকা 3303 উপরিপণ্ণাস টীকা
4101 সগাথাবগ্গ পালি 4102 নিদানবগ্গ পালি 4103 খন্ধবগ্গ পালি 4104 সলায়তনবগ্গ পালি 4105 মহাবগ্গ পালি (সংযুত্ত)	4201 সগাথাবগ্গ অট্ঠকথা 4202 নিদানবগ্গ অট্ঠকথা 4203 খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 4204 সলায়তনবগ্গ অট্ঠকথা 4205 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (সংযুত্ত)	4301 সগাথাবগ্গ টীকা 4302 নিদানবগ্গ টীকা 4303 খন্ধবগ্গ টীকা 4304 সলায়তনবগ্গ টীকা 4305 মহাবগ্গ টীকা (সংযুত্ত)
5101 এককনিপাত পালি 5102 দুকনিপাত পালি 5103 তিকনিপাত পালি 5104 চতুক্কনিপাত পালি 5105 পঞ্চকনিপাত পালি 5106 ছক্কনিপাত পালি 5107 সত্তকনিপাত পালি 5108 অট্ঠকাদিনিপাত পালি 5109 নবকনিপাত পালি 5110 দশকনিপাত পালি 5111 একাদশকনিপাত পালি	5201 এককনিপাত অট্ঠকথা 5202 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত অট্ঠকথা 5203 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত অট্ঠকথা 5204 অট্ঠকাদিনিপাত অট্ঠকথা	5301 এককনিপাত টীকা 5302 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত টীকা 5303 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত টীকা 5304 অট্ঠকাদিনিপাত টীকা
6101 খুদ্ধকপাঠ পালি 6102 ধম্মপদ পালি 6103 উদান পালি 6104 ইতিবুত্তক পালি 6105 সুত্তনিপাত পালি 6106 বিমানবত্থু পালি 6107 পেতবত্থু পালি 6108 থেরগাথা পালি 6109 থেরীগাথা পালি 6110 অপদান পালি-১ 6111 অপদান পালি-২ 6112 বুদ্ধবংস পালি 6113 চরিয়াপিটক পালি 6114 জাতক পালি-১ 6115 জাতক পালি-২ 6116 মহানিদ্দেস পালি 6117 চূলনিদ্দেস পালি 6118 পটিসম্ভিদামগ্গ পালি 6119 নেত্তিপ্পকরণ পালি 6120 মিলিন্দপঞ্হ পালি 6121 পেটকোপদেস পালি	6201 খুদ্ধকপাঠ অট্ঠকথা 6202 ধম্মপদ অট্ঠকথা-১ 6203 ধম্মপদ অট্ঠকথা-২ 6204 উদান অট্ঠকথা 6205 ইতিবুত্তক অট্ঠকথা 6206 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-১ 6207 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-২ 6208 বিমানবত্থু অট্ঠকথা 6209 পেতবত্থু অট্ঠকথা 6210 থেরগাথা অট্ঠকথা-১ 6211 থেরগাথা অট্ঠকথা-২ 6212 থেরীগাথা অট্ঠকথা 6213 অপদান অট্ঠকথা-১ 6214 অপদান অট্ঠকথা-২ 6215 বুদ্ধবংস অট্ঠকথা 6216 চরিয়াপিটক অট্ঠকথা 6217 জাতক অট্ঠকথা-১ 6218 জাতক অট্ঠকথা-২ 6219 জাতক অট্ঠকথা-৩ 6220 জাতক অট্ঠকথা-৪ 6221 জাতক অট্ঠকথা-৫ 6222 জাতক অট্ঠকথা-৬ 6223 জাতক অট্ঠকথা-৭ 6224 মহানিদ্দেস অট্ঠকথা 6225 চূলনিদ্দেস অট্ঠকথা 6226 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-১ 6227 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-২ 6228 নেত্তিপ্পকরণ অট্ঠকথা	6301 নেত্তিপ্পকরণ টীকা 6302 নেত্তিবিভাবিনী
7101 ধম্মসংগণী পালি 7102 বিভঙ্গ পালি 7103 ধাতুকথা পালি 7104 পুগ্গলপঞ্ঞাত্তি পালি 7105 কথাবত্থু পালি 7106 যমক পালি-১ 7107 যমক পালি-২ 7108 যমক পালি-৩ 7109 পট্ঠান পালি-১ 7110 পট্ঠান পালি-২ 7111 পট্ঠান পালি-৩ 7112 পট্ঠান পালি-৪ 7113 পট্ঠান পালি-৫	7201 ধম্মসংগণি অট্ঠকথা 7202 সম্মোহবিনোদনী অট্ঠকথা 7203 পঞ্চপকরণ অট্ঠকথা	7301 ধম্মসংগণী-মূলটীকা 7302 বিভঙ্গ-মূলটীকা 7303 পঞ্চপকরণ-মূলটীকা 7304 ধম্মসংগণী-অনুটীকা 7305 পঞ্চপকরণ-অনুটীকা 7306 অভিধম্মাবতারো-নামরূপপরিচ্ছেদো 7307 অভিধম্মত্থসংগহো 7308 অভিধম্মাবতার-পুরাণটীকা 7309 অভিধম্মমাতিকাপালি

中文
巴利	義註	複註	藏外典籍
1101 巴拉基咖（波羅夷） 1102 巴吉帝亞（波逸提） 1103 大品（律藏） 1104 小品 1105 附隨	1201 巴拉基咖（波羅夷）義註-1 1202 巴拉基咖（波羅夷）義註-2 1203 巴吉帝亞（波逸提）義註 1204 大品義註（律藏） 1205 小品義註 1206 附隨義註	1301 心義燈-1 1302 心義燈-2 1303 心義燈-3	1401 疑惑度脫 1402 律攝註釋 1403 金剛智疏 1404 疑難解除疏-1 1405 疑難解除疏-2 1406 律莊嚴疏-1 1407 律莊嚴疏-2 1408 古老解惑疏 1409 律抉擇-上抉擇 1410 律抉擇疏-1 1411 律抉擇疏-2 1412 巴吉帝亞等啟請經 1413 小戒學-根本戒學 8401 清淨道論-1 8402 清淨道論-2 8403 清淨道大複註-1 8404 清淨道大複註-2 8405 清淨道論導論 8406 長部問答 8407 中部問答 8408 相應部問答 8409 增支部問答 8410 律藏問答 8411 論藏問答 8412 義注問答 8413 語言學詮釋手冊 8414 勝義顯揚 8415 隨燈論誦 8416 發趣論燈論 8417 禮敬文 8418 大禮敬文 8419 依相讚佛偈 8420 經讚 8421 蓮花供 8422 勝者莊嚴 8423 語蜜 8424 佛德偈集 8425 小史 8427 佛教史 8426 大史 8429 目犍連文法 8428 迦旃延文法 8430 文法寶鑑（詞幹篇） 8431 文法寶鑑（詞根篇） 8432 詞形成論 8433 目犍連五章 8434 應用成就讀本 8435 音韻論讀本 8436 阿毗曇燈讀本 8437 阿毗曇燈疏 8438 妙莊嚴論讀本 8439 妙莊嚴論疏 8440 初學入門義抉擇精要 8446 詩王智論 8447 智論花鬘 8445 法智論 8444 大羅漢智論 8441 世間智論 8442 經典智論 8443 勇士百智論 8450 考底利耶智論 8448 人眼燈 8449 四護衛燈 8451 妙味之流 8452 界清淨 8453 韋桑達拉頌 8454 目犍連語釋五章 8455 塔史 8456 佛牙史 8457 詞根讀本注釋 8458 舍利史 8459 象頭山寺史 8460 勝者行傳 8461 勝者宗燈 8462 油鍋偈 8463 彌蘭王問疏 8464 詞花鬘 8465 詞成就論 8466 正理滴論 8467 迦旃延詞根注 8468 邊境山注釋
2101 戒蘊品 2102 大品（長部） 2103 波梨品	2201 戒蘊品註義註 2202 大品義註（長部） 2203 波梨品義註	2301 戒蘊品疏 2302 大品複註（長部） 2303 波梨品複註 2304 戒蘊品新複註-1 2305 戒蘊品新複註-2
3101 根本五十經 3102 中五十經 3103 後五十經	3201 根本五十義註-1 3202 根本五十義註-2 3203 中五十義註 3204 後五十義註	3301 根本五十經複註 3302 中五十經複註 3303 後五十經複註
4101 有偈品 4102 因緣品 4103 蘊品 4104 六處品 4105 大品（相應部）	4201 有偈品義注 4202 因緣品義注 4203 蘊品義注 4204 六處品義注 4205 大品義注（相應部）	4301 有偈品複註 4302 因緣品註 4303 蘊品複註 4304 六處品複註 4305 大品複註（相應部）
5101 一集經 5102 二集經 5103 三集經 5104 四集經 5105 五集經 5106 六集經 5107 七集經 5108 八集等經 5109 九集經 5110 十集經 5111 十一集經	5201 一集義註 5202 二、三、四集義註 5203 五、六、七集義註 5204 八、九、十、十一集義註	5301 一集複註 5302 二、三、四集複註 5303 五、六、七集複註 5304 八集等複註
6101 小誦 6102 法句經 6103 自說 6104 如是語 6105 經集 6106 天宮事 6107 餓鬼事 6108 長老偈 6109 長老尼偈 6110 譬喻-1 6111 譬喻-2 6112 諸佛史 6113 所行藏 6114 本生-1 6115 本生-2 6116 大義釋 6117 小義釋 6118 無礙解道 6119 導論 6120 彌蘭王問 6121 藏釋	6201 小誦義注 6202 法句義注-1 6203 法句義注-2 6204 自說義注 6205 如是語義註 6206 經集義注-1 6207 經集義注-2 6208 天宮事義注 6209 餓鬼事義注 6210 長老偈義注-1 6211 長老偈義注-2 6212 長老尼義注 6213 譬喻義注-1 6214 譬喻義注-2 6215 諸佛史義注 6216 所行藏義注 6217 本生義注-1 6218 本生義注-2 6219 本生義注-3 6220 本生義注-4 6221 本生義注-5 6222 本生義注-6 6223 本生義注-7 6224 大義釋義注 6225 小義釋義注 6226 無礙解道義注-1 6227 無礙解道義注-2 6228 導論義注	6301 導論複註 6302 導論明解
7101 法集論 7102 分別論 7103 界論 7104 人施設論 7105 論事 7106 雙論-1 7107 雙論-2 7108 雙論-3 7109 發趣論-1 7110 發趣論-2 7111 發趣論-3 7112 發趣論-4 7113 發趣論-5	7201 法集論義註 7202 分別論義註（迷惑冰消） 7203 五部論義註	7301 法集論根本複註 7302 分別論根本複註 7303 五論根本複註 7304 法集論複註 7305 五論複註 7306 阿毘達摩入門 7307 攝阿毘達磨義論 7308 阿毘達摩入門古複註 7309 阿毘達摩論母

English
Pali Canon	Commentaries	Sub-commentaries	Other
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Français
Canon Pali	Commentaires	Sous-commentaires	Autres
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Deutsch
Pali-Kanon	Kommentare	Subkommentare	Sonstige
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi
1 නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස Verehrung dem Erhabenen, dem Heiligen, dem vollkommen Erwachten. සංයුත්තනිකායෙ In der Saṃyutta-Nikāya සළායතනවග්ගටීකා Unterkommentar zum Saḷāyatanavagga 1. සළායතනසංයුත්තං 1. Die Sammlung über die sechs Sinnesbereiche 1. අනිච්චවග්ගො 1. Das Kapitel über die Vergänglichkeit 1. අජ්ඣත්තානිච්චසුත්තවණ්ණනා 1. Die Erklärung des Suttas über die innere Vergänglichkeit 1. චක්ඛතීති [Pg.281] චක්ඛු, ඤාණං, යථාසභාවතො ආරම්මණස්ස ජානනෙන සමවිසමං ආචික්ඛන්තං විය පවත්තතීති අත්ථො. තථා මංසචක්ඛු. තම්පි හි රූපදස්සනෙ චක්ඛතීති චක්ඛු. බුද්ධානංයෙව චක්ඛූති බුද්ධචක්ඛු, අසාධාරණතො හි සත්තසන්තානෙසු සස්සතුච්ඡෙදදිට්ඨි අනුලොමිකඤාණයථාභූතඤාණානඤ්චෙව කාමරාගානුසයාදීනඤ්ච යාථාවතො විභාවිතඤාණං ආසයානුසයඤාණං ඉන්ද්‍රියපරොපරියත්තඤාණඤ්ච. හෙට්ඨිමා තයො මග්ගා චතුසච්චධම්මෙසු වුත්තාකාරෙන පවත්තියා ධම්මෙ චක්ඛූති ධම්මචක්ඛු, තථා තෙසං ඵලානි තංතංපටිපක්ඛෙසු පටිප්පස්සද්ධිපහානවසෙන පවත්තනතො. සමන්තතො සබ්බධම්මෙසු චක්ඛුකිච්චසාධනතො සමන්තචක්ඛු, සබ්බඤ්ඤුතඤ්ඤාණං. දිබ්බවිහාරසන්නිස්සයෙන ලද්ධබ්බතො දෙවානං දිබ්බචක්ඛු වියාති තං දිබ්බචක්ඛු, අභිඤ්ඤාවිසෙසො. ආලොකං වඩ්ඪෙත්වා රූපදස්සනතො ‘‘ආලොකඵරණෙනා’’ති වුත්තං. ‘‘ඉදං දුක්ඛං අරියසච්චන්ති මෙ, භික්ඛවෙ, පුබ්බෙ අනනුස්සුතෙසු ධම්මෙසු චක්ඛුං උදපාදී’’තිආදිනා (සං. නි. 5.1081; මහාව. 15) නයෙන [Pg.282] ආගතත්තා චතුසච්චපරිච්ඡෙදකඤාණං ‘‘පඤ්ඤාචක්ඛූ’’ති වුත්තං. තදිදං ‘‘විපස්සනාඤාණ’’න්ති වදන්ති, ‘‘විපස්සනාමග්ගඵලපච්චවෙක්ඛණඤාණානී’’ති අපරෙ. 1. 'Es nimmt wahr' (cakkhati), daher heißt es Auge (cakkhu), das Wissen (ñāṇa); der Sinn ist, dass es gleichsam das Richtige und das Falsche (samavisamaṃ) aufzeigt, indem es das Objekt seiner wahren Natur nach erkennt. Ebenso das Fleischesauge (maṃsacakkhu). Denn auch dieses nimmt wahr beim Sehen von Formen, daher wird es Auge genannt. Das Auge, das nur den Buddhas eigen ist, ist das Buddha-Auge (buddhacakkhu). Denn es ist das nicht-gemeinsame (asādhāraṇa) Wissen, welches in den Kontinuen der Lebewesen die Ansichten von Ewigkeit und Vernichtung, das vorbereitende Wissen (anulomikañāṇa) und das Wissen der Wirklichkeit entsprechend (yathābhūtañāṇa) sowie die schlummernden Neigungen zu Sinneslust usw. (kāmarāgānusayādi) wahrheitsgemäß aufdeckt, [nämlich] das Wissen um die Neigungen und schlummernden Tendenzen (āsayānusayañāṇa) und das Wissen um die Reife der Fähigkeiten der anderen Lebewesen (indriyaparopariyattañāṇa). Das Auge der Wahrheit (dhammacakkhu) sind die drei niederen Pfade, weil sie in Bezug auf die Phänomene der vier edlen Wahrheiten in der beschriebenen Weise wirksam sind, ebenso ihre Früchte, da sie durch das Zur-Ruhe-Bringen und Überwinden der jeweiligen gegnerischen Zustände wirken. Das Allsehende Auge (samantacakkhu) ist das Allwissenheitswissen (sabbaññutaññāṇa), weil es überall in Bezug auf alle Phänomene die Funktion des Auges erfüllt. Da es durch das Stützen auf das göttliche Verweilen erlangt wird, ist es wie das himmlische Auge der Götter, daher wird es das himmlische Auge (dibbacakkhu) genannt, eine besondere Form der höheren Geisteskraft (abhiññāvisesa). Weil es Formen sieht, nachdem es das Licht vergrößert hat, wird es als 'durch das Durchdringen von Licht' bezeichnet. Weil es in der Weise überliefert ist: 'Dies ist die edle Wahrheit vom Leiden: So entstand mir, o Mönche, bei zuvor ungehörten Dingen das Auge' usw., wird das die vier Wahrheiten bestimmende Wissen als 'Auge der Weisheit' (paññācakkhu) bezeichnet. Dies bezeichnen die einen als 'Einsichtswissen' (vipassanāñāṇa), andere als 'die Wissensarten von Einsicht, Pfad, Frucht und Rückschau' (vipassanāmaggaphalapaccavekkhaṇāñāṇāni). පච්චයභූතෙහි එතෙහි අභිසම්භරීයන්තීති සම්භාරා, උපත්ථම්භභූතා චතුසමුට්ඨානිකරූපා. සහ සම්භාරෙහීති සසම්භාරං. මහාභූතානං උපාදාය පසීදතීති පසාදො. අක්ඛිකූපකෙ අක්ඛිපටලෙහීති උභොහි අක්ඛිදලෙහි. සම්භවොති ආපොධාතුමෙව සම්භවභූතමාහ. ඉධ ‘‘තෙරස සම්භාරා’’ති වුත්තං. අට්ඨසාලිනියං (ධ. ස. අට්ඨ. 596) පන සණ්ඨානෙන සද්ධිං ‘‘චුද්දස සම්භාරා’’ති ආගතං. තත්ථ සණ්ඨානන්ති වණ්ණායතනමෙව පරිමණ්ඩලාදිසණ්ඨානභූතං. විසුං වචනං පන නෙසං තථාභූතානං අතථාභූතානඤ්ච ආපොධාතුවණ්ණායතනානං යථාවුත්තෙ මංසපිණ්ඩෙ විජ්ජමානත්තා. සම්භවස්ස චතුධාතුනිස්සිතෙහි සහ වුත්තස්ස ධාතුත්තයනිස්සිතතා යොජෙතබ්බා. දිට්ඨිමණ්ඩලෙති අභිමුඛං ඨිතානං පටිබිම්බපඤ්ඤායනට්ඨානභූතෙ චක්ඛුසඤ්ඤිතාය දිට්ඨියා පවත්තිට්ඨානභූතෙ මණ්ඩලෙ. සන්නිවිට්ඨන්ති එතෙන චක්ඛුපසාදස්ස අනෙකකලාපගතභාවො දස්සිතො. තථා හි සො සත්ත අක්ඛිපටලානි අභිබ්‍යාපෙත්වා වත්තති. යස්මා සො සත්ත අක්ඛිපටලානි බ්‍යාපෙත්වා ඨිතෙහි අත්තනො නිස්සයභූතෙහි කතූපකාරං තංනිස්සිතෙහෙව ආයුවණ්ණාදීහි අනුපාලිතපරිවාරිතං තිසන්තතිරූපසමුට්ඨාපකෙහි උතුචිත්තාහාරෙහි උපත්ථම්භියමානං හුත්වා තිට්ඨති. රූපදස්සනසමත්ථන්ති අත්තානං නිස්සාය පවත්තවිඤ්ඤාණස්ස වසෙන රූපායතනදස්සනසමත්ථං. විත්ථාරකථාති තස්ස චක්ඛුනො සොතාදීනඤ්ච හෙතුපච්චයාදිවසෙන චෙව ලක්ඛණාදිවසෙන ච විත්ථාරකථා. Sie werden durch diese, die als Bedingungen dienen, zusammengetragen, daher werden sie 'Bestandteile' (sambhārā) genannt, nämlich die unterstützenden materiellen Phänomene, die aus den vier Quellen entspringen (catusamuṭṭhānikarūpā). 'Zusammen mit den Bestandteilen' bedeutet 'mit den Bestandteilen versehen' (sasambhāraṃ). Das, was sich in Abhängigkeit von den großen Elementen klärt (pasīdati), ist die Sinnesempfindlichkeit (pasādo). 'In der Augenhöhle durch die Augenschichten' bedeutet durch beide Augenlider. 'Entstehung' (sambhava) bezieht sich auf das Wasserelement selbst als das Entstehende. Hier wird von 'dreizehn Bestandteilen' gesprochen. In der Aṭṭhasālinī hingegen wird zusammen mit der Form von 'vierzehn Bestandteilen' berichtet. Dabei ist 'Form' (saṇṭhāna) eben das Farbbereich-Objekt (vaṇṇāyatana), das die Gestalt von Rundungen usw. annimmt. Die gesonderte Erwähnung erfolgt jedoch, weil diese so beschaffenen und nicht so beschaffenen Wasserelemente und Farbbereiche in dem besagten Fleischklumpen vorhanden sind. Die Verbindung der Entstehung, die zusammen mit den von den vier Elementen abhängigen Dingen genannt wird, ist als von den drei Elementen abhängig zu verstehen. 'Im Kreis des Sehens' (diṭṭhimaṇḍala) meint im Kreis, der als Ort dient, an dem sich das Spiegelbild der davor Stehenden zeigt, und der als Ort des Funktionierens des als 'Auge' bezeichneten Sehens dient. 'Hineingesetzt' (sanniviṭṭha) – damit wird gezeigt, dass die Seh-Empfindlichkeit aus vielen Gruppen (kalāpa) besteht. Denn sie existiert, indem sie sieben Augenschichten durchdringt. Weil sie fortbesteht, indem sie von ihren eigenen Stützen, die die sieben Augenschichten durchdringend bestehen, unterstützt wird, durch die davon abhängige Lebenskraft, Farbe usw. geschützt und umgeben ist und durch Temperatur, Geist und Nahrung gestützt wird, welche die materiellen Phänomene der drei Kontinuen hervorbringen. 'Fähig zum Sehen von Formen' bedeutet fähig zum Sehen des Formbereich-Objekts mittels des Bewusstseins, das in Abhängigkeit von ihm entsteht. 'Ausführliche Erklärung' ist die detaillierte Darlegung dieses Auges, des Ohrs usw., sowohl nach Ursachen und Bedingungen als auch nach Merkmalen usw. සම්මසනචාරචිත්තන්ති විපස්සනාය පවත්තිට්ඨානභූතං විපස්සිතබ්බං චිත්තං. කෙචි ‘‘විපස්සනුපගතකිරියමයචිත්ත’’න්ති වදන්ති, තං තෙසං මතිමත්තං. තීණි ලක්ඛණානි දස්සෙත්වා විපස්සනං උස්සුක්කාපෙත්වා අරහත්තස්ස පාපනවසෙන දෙසනාය පවත්තත්තා. Das 'Geistmoment im Bereich der Untersuchung' (sammasanacāracitta) ist der zu untersuchende Geist, der als Ort des Funktionierens der Einsicht (vipassanā) dient. Einige sagen, es sei 'der durch funktionelles Wirken mit Einsicht verbundene Geist', doch das ist bloß ihre Meinung. Weil die Lehrverkündigung dargelegt wurde, um die drei Merkmale aufzuzeigen, zur Einsicht anzuspornen und zur Erlangung der Arhatschaft zu führen. අජ්ඣත්තානිච්චසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Suttas über die innere Vergänglichkeit ist abgeschlossen. 2-3. අජ්ඣත්තදුක්ඛසුත්තාදිවණ්ණනා 2-3. Die Erklärung der Suttas über das innere Leiden usw. 2-3. ද්වෙ [Pg.283] ලක්ඛණානීති දුක්ඛානත්තලක්ඛණානි. එකං ලක්ඛණන්ති අනත්තලක්ඛණං. සෙසානීති වුත්තාවසෙසානි ලක්ඛණානි. තෙහීති යෙහි දුතියතතියානි සුත්තානි දෙසිතානි, තෙහි. සල්ලක්ඛිතානීති සම්මදෙව උපධාරිතානි. එත්තකෙනාති ද්වින්නං එකස්සෙව වා ලක්ඛණස්ස කථනෙන. 2-3. 'Zwei Merkmale' bedeutet die Merkmale des Leidens und der Nicht-Selbstheit. 'Ein Merkmal' bedeutet das Merkmal der Nicht-Selbstheit. 'Die übrigen' bedeutet die verbleibenden Merkmale. 'Durch diese' meint durch jene, durch die das zweite und dritte Sutta verkündet wurden. 'Erfasst' bedeutet vollkommen erwogen. 'Dadurch' bedeutet durch die Verkündigung von zwei Merkmalen oder von nur einem Merkmal. අජ්ඣත්තදුක්ඛසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der Suttas über das innere Leiden usw. ist abgeschlossen. 4-6. බාහිරානිච්චසුත්තාදිවණ්ණනා 4-6. Die Erklärung der Suttas über die äußere Vergänglichkeit usw. 4-6. වුත්තසදිසොවාති ‘‘ද්වෙ ලක්ඛණානී’’තිආදිනා වුත්තසදිසො එව. නයොති අතිදෙසනයො. 4-6. 'Genauso wie bereits gesagt' bedeutet genau so, wie es mit 'zwei Merkmale' usw. gesagt wurde. 'Methode' (nayo) ist die Methode der Übertragung. බාහිරානිච්චසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der Suttas über die äußere Vergänglichkeit usw. ist abgeschlossen. 7-12. අජ්ඣත්තානිච්චාතීතානාගතසුත්තාදිවණ්ණනා 7-12. Die Erklärung der Suttas über die innere Vergänglichkeit in Vergangenheit und Zukunft usw. 7-12. සල්ලක්ඛෙත්වාති අතීතානාගතානං අවිජ්ජමානත්තා ගාහස්ස දළ්හතාය සල්ලක්ඛෙත්වා. පච්චුප්පන්නෙසු විජ්ජමානත්තා බලවතා තණ්හාදිගාහෙන විපස්සනාවීථිං පටිපාදෙතුං කිලමන්තානං විනෙය්‍යානං වසෙන. 7-12. 'Nachdem man erfasst hat' bedeutet: weil das Vergangene und das Zukünftige nicht gegenwärtig existieren, erfasst man sie wegen der Festigkeit des Ergreifens; [und] in Bezug auf die Gegenwärtigen, weil sie existieren, wegen des starken Ergreifens durch Begehren usw., zum Wohle der zu Führenden, die sich abmühen, den Pfad der Einsicht zu beschreiten. අජ්ඣත්තානිච්චාතීතානාගතසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der Suttas über die innere Vergänglichkeit in Vergangenheit und Zukunft usw. ist abgeschlossen. අනිච්චවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Kapitels über die Vergänglichkeit ist abgeschlossen. 2. යමකවග්ගො 2. Das Doppel-Kapitel 1-4. පඨමපුබ්බෙසම්බොධසුත්තාදිවණ්ණනා 1-4. Die Erklärung des ersten Suttas über die Zeit vor dem Erwachen usw. 13-16. ද්වීසුපි සුත්තෙසු ආයතනානං වසෙන දෙසනා එකරසාවාති ‘‘පඨමදුතියෙසූ’’ති එකජ්ඣං පදුද්ධාරො කතො. ආහිතො අහංමානො එත්ථාති අත්තා, අත්තභාවො. අත්තානමධි අජ්ඣත්තං, තප්පරියාපන්නත්තා තත්ථ භවානි අජ්ඣත්තිකානි, තෙසං අජ්ඣත්තිකානං. අජ්ඣත්තඤ්ච [Pg.284] නාම අජ්ඣත්තජ්ඣත්තං, නියකජ්ඣත්තං, ගොචරජ්ඣත්තං, විසයජ්ඣත්තන්ති චතුබ්බිධං. තත්ථ අජ්ඣත්තජ්ඣත්තං අජ්ඣත්තෙ භවන්ති අජ්ඣත්තිකන්ති ආහ ‘‘අජ්ඣත්තජ්ඣත්තවසෙන අජ්ඣත්තිකාන’’න්ති. තෙසං චක්ඛාදීනං අජ්ඣත්තෙසුපි අජ්ඣත්තිකභාවො අධිකසිනෙහවත්ථුතායාති ආහ ‘‘ඡන්දරාගස්ස අධිමත්තබලවතායා’’ති. ඉදානි තත්ථ තමත්ථං පටියොගිනා සද්ධිං උදාහරණවසෙන දස්සෙන්තො ‘‘මනුස්සානං හී’’තිආදිමාහ. තං උත්තානමෙව. බාහිරානීති අජ්ඣත්තිකතො බහි භවානි. 13-16. Da die Verkündigung in beiden Suttas mittels der Sinnesbereiche denselben Geschmack hat, wurden die Begriffe in 'im ersten und zweiten [Sutta]' zusammengefasst. Das, worauf der Ich-Dünkel (aham-māna) gerichtet ist, ist das Selbst (attā), das Selbst-Dasein (attabhāva). 'In Bezug auf das Selbst' ist das Innere (ajjhattaṃ); weil sie darin enthalten sind, sind die darin existierenden Dinge 'innerlich' (ajjhattikāni) – 'der innerlichen'. Das sogenannte Innere ist vierfach: das absolut Innere (ajjhattajjhatta), das eigene Innere (niyakajjhatta), das Innere des Bereichs (gocarajjhatta) und das Innere des Objekts (visayajjhatta). Dabei bezieht sich 'das absolut Innere, das im Inneren existiert, ist innerlich' auf den Ausdruck: 'der innerlichen im Sinne des absolut Inneren'. Dass diese Augen usw., obwohl sie innerlich sind, den Charakter des Innerlichen besitzen, liegt daran, dass sie Objekte übermäßiger Zuneigung sind; daher heißt es: 'wegen der überaus großen Stärke von Wollen und Begehren'. Um nun diese Bedeutung anhand eines Gegenbeispiels in Form eines Beispiels aufzuzeigen, sagte er: 'Denn der Menschen...' usw. Dies ist leicht verständlich. 'Äußerlich' bedeutet außerhalb des Innerlichen existierend. පඨමපුබ්බෙසම්බොධසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des ersten Suttas über die Zeit vor dem Erwachen usw. ist abgeschlossen. 5-6. පඨමනොචෙඅස්සාදසුත්තාදිවණ්ණනා 5-6. Die Erklärung des ersten Suttas über 'Wenn es keine Befriedigung gäbe' usw. 17-18. නික්ඛන්තාති ලොකතො නික්ඛන්තා. විසංයුත්තා සංයොගහෙතූනං කිලෙසානං පහීනත්තා නො සංයුත්තා. නො අධිමුත්තාති න උස්සුක්කජාතා. විමරියාදී…පෙ… චෙතසාති විගතකිලෙසවට්ටමරියාදතාය නිම්මරියාදීකතෙන චිත්තෙන. චතුසච්චමෙව කථිතං චක්ඛාදීනං අස්සාදාදිනො කථිතත්තා. 17-18. 'Herausgetreten' (nikkhantā) bedeutet aus der Welt herausgetreten. 'Unverbunden' (visaṃyuttā) bedeutet unverbunden, da die Befleckungen, welche die Ursache für die Fesseln sind, aufgegeben wurden. 'Nicht hingegeben' (no adhimuttā) bedeutet nicht eifrig bemüht. 'Mit grenzenlosem ... [usw.] ... Geist' (vimariyādī...pe... cetasā) bedeutet mit einem Geist, der grenzenlos gemacht wurde, weil die Grenze des Kreislaufs der Befleckungen vergangen ist. Es wurden wahrlich die Vier Wahrheiten dargelegt, da die Befriedigung usw. bezüglich des Auges usw. dargelegt wurde. පඨමනොචෙඅස්සාදසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des ersten No-ce-assāda-Suttas usw. ist abgeschlossen. 7-10. පඨමාභිනන්දසුත්තාදිවණ්ණනා 7-10. Die Erklärung des ersten Abhinanda-Suttas usw. 19-22. වට්ටවිවට්ටමෙව කථිතං අභිනන්දනානං උප්පාදනිරොධානඤ්ච වසෙන දෙසනාය පවත්තත්තා. අනුපුබ්බකථාති ආදිතො පට්ඨාය පදත්ථවණ්ණනා. නෙසන්ති සුත්තානං. 19-22. Es wird wahrlich nur der Kreislauf (vaṭṭa) und das Entrinnen aus dem Kreislauf (vivaṭṭa) dargelegt, da die Lehrverkündigung mittels des Entstehens und Vergehens des Ergötzens (abhinandana) erfolgt. 'Fortlaufende Erklärung' (anupubbakathā) ist die Wort-für-Wort-Erklärung von Anfang an. 'Für sie' (nesaṃ) bezieht sich auf die Suttas. පඨමාභිනන්දසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des ersten Abhinanda-Suttas usw. ist abgeschlossen. යමකවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Yamaka-Vagga ist abgeschlossen. 3. සබ්බවග්ගො 3. Das Sabba-Vagga 1. සබ්බසුත්තවණ්ණනා 1. Die Erklärung des Sabba-Suttas 23. සබ්බ-සද්දො [Pg.285] පකරණවසෙන කත්ථචි සප්පදෙසෙපි පවත්තතීති තතො නිවත්තනත්ථං අනවසෙසවිසයෙන සබ්බ-සද්දෙන විසෙසෙත්වා වුත්තං ‘‘සබ්බසබ්බ’’න්ති, සබ්බමෙව හුත්වා සබ්බන්ති අත්ථො. ආයතනභාවං සබ්බං ආයතනසබ්බං, සෙසද්වයෙපි එසෙව නයො. 23. Weil das Wort 'Alles' (sabba) im Kontext manchmal auch für das Teilweise (sappadesa) steht, wurde es – um dies auszuschließen – durch das Wort 'Alles' im Sinne des Restlosen qualifiziert und als 'alles Alles' (sabbasabba) ausgedrückt; die Bedeutung ist: 'wirklich alles ist alles'. Alles, was das Wesen eines Sinnesbereichs hat, ist das 'Alles der Sinnesbereiche' (āyatanasabba); bei den anderen beiden gilt die gleiche Methode. තස්ස අවිසයාභාවතො න අද්දිට්ඨමිධත්ථි කිඤ්චීති. ඉධාති නිපාතමත්තං, ඉධ වා සදෙවකෙ ලොකෙ, දස්සනභූතෙන ඤාණෙන අදිට්ඨං නාම කිඤ්චි නත්ථීති අත්ථො. යදි එවං අනුමානවිසයං නු ඛො කථන්ති ආහ ‘‘අථො අවිඤ්ඤාත’’න්ති. අඤ්ඤෙසං අපච්චක්ඛම්පි අවිඤ්ඤාතං තස්ස කිඤ්චි නත්ථීති අදිට්ඨං අවිඤ්ඤාතං නත්ථි. පච්චුප්පන්නං අතීතමෙව ඤෙය්‍යං ගහිතං, අනාගතං නු ඛො කථන්ති ආහ – ‘‘අජානිතබ්බ’’න්ති, තස්ස කිඤ්චි නත්ථීති ආනෙත්වා සම්බන්ධො. ජානිතුං ඤාතුං අසක්කුණෙය්‍යං නාම තස්ස කිඤ්චි නත්ථීති දස්සෙන්තො ආහ ‘‘සබ්බං අභිඤ්ඤාසී’’තිආදි. 'Weil es für ihn keinen unzugänglichen Bereich gibt, gibt es hier nichts Ungesehenes' (tassa avisayābhāvato na addiṭṭhamidhatthi kiñci). 'Hier' (idha) ist bloß eine Partikel, oder 'hier in der Welt samt ihren Göttern' (idha vā sadevake loke). Die Bedeutung ist: Es gibt nichts, das dem Wissen, welches das Schauen selbst ist, ungesehen geblieben wäre. Wenn dem so ist, wie verhält es sich dann mit dem Bereich des logischen Schlusses? Darum sagte er: 'und auch nicht unerkannt' (atho aviññātaṃ). Selbst das, was für andere nicht unmittelbar wahrnehmbar ist, ist für ihn in keiner Weise unerkannt; somit gibt es nichts Ungesehenes oder Unerkanntes. Das Erkennbare der Gegenwart und der Vergangenheit ist damit erfasst. Wie aber steht es um die Zukunft? Darum sagte er: 'nicht Unwissbares' (ajānitabbaṃ) – die Verbindung ist herzustellen, indem man 'es gibt nichts für ihn' hinzudenkt. Um zu zeigen, dass es für ihn nichts gibt, was unmöglich zu wissen oder zu erkennen wäre, sagte er: 'Er hat alles durchschaut' (sabbaṃ abhiññāsi) und so weiter. සකලස්ස සක්කායධම්මස්ස පරිග්ගහිතත්තා සක්කායසබ්බං. සබ්බධම්මෙසූති පඤ්චන්නං ද්වාරානං ආරම්මණභූතෙසු සබ්බෙසු ධම්මෙසු. යස්මා ඡසුපි ආරම්මණෙසු ගහිතෙසු පදෙසසබ්බං නාම න හොති, තස්මා ‘‘පඤ්චාරම්මණමත්ත’’න්ති වුත්තං. පදෙසසබ්බං සක්කායසබ්බං න පාපුණාති තස්ස තෙභූමකධම්මෙසු එකදෙසස්ස අසඞ්ගණ්හනතො. සක්කායසබ්බං ආයතනසබ්බං න පාපුණාති ලොකුත්තරධම්මානං අසඞ්ගණ්හනතො. ආයතනසබ්බං සබ්බසබ්බං න පාපුණාති. යස්මා ආයතනසබ්බෙන චතුභූමකධම්මාව පරිග්ගහිතා, න ලක්ඛණපඤ්ඤත්තියො, යස්මා සබ්බසබ්බං දස්සෙන්තෙන බුද්ධඤාණවිසයො දස්සිතො, තස්මා ‘‘සබ්බසබ්බං න පාපුණාතී’’ති එත්ථාපි ‘‘කස්මා…පෙ… නත්ථිතායා’’ති සබ්බං ඤාතාරම්මණෙනෙව පුච්ඡාවිස්සජ්ජනං කතං. ‘‘ආයතනසබ්බෙපි ඉධ විපස්සනුපගධම්මාව ගහෙතබ්බා අභිඤ්ඤෙය්‍යනිද්දෙසවසෙනපි සම්මසනචාරස්සෙව ඉච්ඡිතත්තා’’ති වදන්ති. 'Das Alles der Identität' (sakkāyasabba) wird es genannt, weil die Gesamtheit der Phänomene der Identität (sakkāyadhamma) erfasst ist. 'In allen Dingen' (sabbadhammesu) bedeutet in allen Dingen, die Objekte der fünf Sinnestore sind. Da es, wenn alle sechs Objekte erfasst sind, kein 'teilweises Alles' (padesasabba) gibt, wurde gesagt: 'nur die fünf Objekte' (pañcārammaṇamatta). Das 'teilweise Alles' reicht nicht an das 'Alles der Identität' heran, weil es einen Teil der Dinge, die zu den drei Ebenen gehören, nicht mit einschließt. Das 'Alles der Identität' reicht nicht an das 'Alles der Sinnesbereiche' (āyatanasabba) heran, weil es die überweltlichen Phänomene (lokuttaradhamma) nicht mit einschließt. Das 'Alles der Sinnesbereiche' reicht nicht an das 'alles Alles' (sabbasabba) heran. Da durch das 'Alles der Sinnesbereiche' nur die Phänomene der vier Ebenen erfasst werden, nicht aber Merkmale und Begriffe (lakkhaṇapaññatti), und da durch das Aufzeigen des 'alles Alles' der Bereich des Wissens des Buddha aufgezeigt wird, wurde auch hier bei 'reicht nicht an das alles Alles heran' die Frage und Antwort ganz durch das gewusste Objekt formuliert, wie in 'Warum ... [usw.] ... wegen Nichtvorhandenseins'. Man sagt: 'Auch beim Alles der Sinnesbereiche sind hier nur jene Phänomene zu erfassen, die für die Einsichtsmeditation (vipassanā) geeignet sind, da auch gemäß der Darlegung dessen, was direkt zu erkennen ist, nur der Bereich der Untersuchung (sammasanacāra) erwünscht ist.' පටික්ඛිපිත්වාති ‘‘ඉදං සබ්බං නාම න හොතී’’ති එවං පටික්ඛිපිත්වා. තස්සාති ‘‘අඤ්ඤං සබ්බං පඤ්ඤාපෙස්සාමී’’ති වදන්තස්ස. වාචාය වත්තබ්බවත්ථුමත්තකමෙවාති වඤ්ඣාපුත්තගගනකුසුමාදිවාචා විය එතස්ස වාචාය කෙවලං වත්තබ්බවත්ථුකමෙව භවෙය්‍ය, න අත්ථො, වචනමත්තකමෙවාති අත්ථො[Pg.286]. අතික්කමිත්වාති අනාමසිත්වා අග්ගහෙත්වා. තං කිස්ස හෙතූති විඝාතාපජ්ජනං කෙන හෙතුනා. යථා තං අවිසයස්මින්ති යථා අඤ්ඤොපි කොචි අවිසයෙ වායමන්තො, එවන්ති අත්ථො. අට්ඨකථායං පන යස්මා පාළියං ‘‘තං කිස්ස හෙතූ’’ති වුත්තකාරණමෙව උපනයනවසෙන දස්සෙතුං ‘‘යථා ත’’න්තිආදි වුත්තං. කාරණොපනයනඤ්ච කාරණමෙවාති ‘‘යථාති කාරණවචන’’න්ති වුත්තන්ති දට්ඨබ්බං. තෙනෙවාහ ‘‘එවං ඉමස්මිම්පි අවිසයෙ’’තිආදි. 'Nachdem er es zurückgewiesen hat' (paṭikkhipitvā) bedeutet, indem er so zurückweist: 'Dies wird nicht alles genannt'. 'Sein' (tassa) bezieht sich auf den, der sagt: 'Ich werde ein anderes Alles darlegen'. 'Bloße Worte über eine zu nennende Sache' (vācāya vattabbavatthumattakameva) bedeutet, dass seine Rede – wie die Worte 'Sohn einer unfruchtbaren Frau' oder 'Himmelsblume' – lediglich ein bloßes Objekt der Rede enthalten würde, aber keinen realen Sinn; das bedeutet, es sind bloße Worte. 'Nachdem er darüber hinausgegangen ist' (atikkamitvā) bedeutet, ohne es zu berühren, ohne es zu erfassen. 'Aus welchem Grund ist das so?' (taṃ kissa hetu) bedeutet, aus welchem Grund gerät er in Bedrängnis? 'So wie in einem Bereich, der nicht der seine ist' (yathā taṃ avisayasmiṃ) bedeutet: so wie jeder andere, der sich in einem Bereich bemüht, der nicht der seine ist; das ist die Bedeutung. Im Kommentar aber wird, weil im Pali 'Aus welchem Grund ist das so?' gesagt wurde, 'yathā taṃ' usw. angeführt, um eben diesen Grund im Wege der Anwendung aufzuzeigen. Und die Anwendung eines Grundes ist wahrlich der Grund selbst; so ist zu verstehen, dass gesagt wurde: 'yathā ist ein Wort, das den Grund ausdrückt'. Daher sagte er: 'Ebenso in diesem Nicht-Bereich' und so weiter. සබ්බසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Sabba-Suttas ist abgeschlossen. 2. පහානසුත්තවණ්ණනා 2. Die Erklärung des Pahāna-Suttas 24. සබ්බස්සාති ද්වාරාරම්මණෙහි සද්ධිං ද්වාරප්පවත්තස්ස. පහානායාති තප්පටිබද්ධඡන්දරාගපහානවසෙන පජහනාය. චක්ඛුසම්ඵස්සන්ති චක්ඛුසන්නිස්සිතඵස්සං. මූලපච්චයන්ති මූලභූතං පච්චයං කත්වා, සහජාතවෙදනාය චක්ඛුසම්ඵස්සපච්චයභාවෙ වත්තබ්බමෙව නත්ථි. එසෙව නයොති අපදෙසෙන ‘‘සොතසම්ඵස්සං මූලපච්චයං කත්වා’’තිආදිනා වත්තබ්බන්ති දස්සෙති. මනොති භවඞ්ගචිත්තං මනොද්වාරස්ස අධිප්පෙතත්තා. ආරම්මණන්ති ධම්මාරම්මණං. සහාවජ්ජනකජවනන්ති සහමනොද්වාරාවජ්ජනකං ජවනං. තංපුබ්බකත්තා මනොවිඤ්ඤාණඵස්සවෙදනානං මූලපච්චයභූතා සබ්බෙස්වෙව චක්ඛුද්වාරාදීසු වුත්තිත්තා තදනුරූපතො ‘‘භවඞ්ගසහජාතො සම්ඵස්සො’’ති වුත්තං. සහාවජ්ජනවෙදනාය ජවනවෙදනා ‘‘වෙදයිත’’න්ති අධිප්පෙතා, භවඞ්ගසම්පයුත්තාය පන වෙදනාය ගහණෙ වත්තබ්බමෙව නත්ථි. භවඞ්ගතො අමොචෙත්වා භවඞ්ගචිත්තෙන සද්ධිංයෙව ආවජ්ජනං ගහෙත්වා මනොද්වාරාවජ්ජනං භවඞ්ගං දට්ඨබ්බං. යා පනෙත්ථ දෙසනාති යා එත්ථ ‘‘පහානායා’’තිආදිනා පවත්තදෙසනා සත්ථු අනසිට්ඨි ආණා. අයං පණ්ණත්ති නාම තස්ස තස්ස අත්ථස්ස පකාරතො ඤාපනතො. එත්ථ සබ්බග්ගහණෙන සබ්බෙ සභාවධම්මා ගහිතා, පඤ්ඤත්ති පන කතමාති විචාරණාය තං දස්සෙතුං ‘‘යා පනෙත්ථා’’තිආදි වුත්තන්ති දට්ඨබ්බං. 24. 'Des Alls' (sabbassa) bedeutet dessen, was an den Toren zusammen mit den Toren und Objekten auftritt. 'Für das Aufgeben' (pahānāya) bedeutet für das Aufgeben im Sinne des Aufgebens von Begierde und Wollust (chandarāga), die daran geknüpft sind. 'Augenberührung' (cakkhusamphassa) bedeutet die auf dem Auge beruhende Berührung. 'Als Wurzel-Bedingung' (mūlapaccayaṃ) bedeutet, indem man es zur grundlegenden Bedingung macht; im Hinblick darauf, dass die Augenberührung die Bedingung für das gleichzeitig entstandene Gefühl ist, erübrigt sich jedes weitere Wort. 'Dies ist die Methode' zeigt, dass man durch entsprechende Ersetzung sprechen sollte, wie etwa: 'indem man die Ohrberührung zur Wurzel-Bedingung macht' und so weiter. 'Geist' (mano) ist das Bhavaṅga-Bewusstsein, da das Geisttor gemeint ist. 'Objekt' (ārammaṇa) ist das Geistesobjekt (dhammārammaṇa). 'Zusammen mit Zuwendung und Impuls' (sahāvajjanakajavana) bedeutet der Impuls (javana) zusammen mit der Geisttor-Zuwendung (manodvārāvajjana). Weil dies der Vorläufer jener ist, die Wurzel-Bedingung für Geistbewusstsein, Berührung und Gefühl darstellt und in allen Fällen wie dem Augentor usw. vorkommt, wird es dementsprechend als 'mit dem Bhavaṅga gleichzeitig entstandene Berührung' bezeichnet. Mit 'Gefühltem' (vedayita) ist das Impuls-Gefühl zusammen mit dem Zuwendungs-Gefühl gemeint; bei der Erfassung des mit dem Bhavaṅga verbundenen Gefühls erübrigt sich jedoch jedes weitere Wort. Ohne es vom Bhavaṅga zu trennen, indem man die Zuwendung zusammen mit dem Bhavaṅga-Bewusstsein erfasst, ist die Geisttor-Zuwendung als Bhavaṅga anzusehen. 'Welche Lehre aber hier' bezieht sich auf die hier mit 'für das Aufgeben' usw. dargelegte Lehre, welche die Unterweisung und das Gebot des Meisters ist. Dies wird 'Begriff' (paṇṇatti) genannt, weil es die jeweilige Bedeutung in ihrer Art und Weise kundtut. Hier sind durch das Erfassen von 'Alles' alle Eigennatur-Phänomene (sabhāvadhamma) erfasst; um jedoch bei der Untersuchung zu zeigen, 'wie ist der Begriff gebildet?', wurde 'Was aber hier...' usw. gesagt; so ist es zu verstehen. පහානසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Pahāna-Suttas ist abgeschlossen. 3. අභිඤ්ඤාපරිඤ්ඤාපහානසුත්තවණ්ණනා 3. Die Erklärung des Abhiññāpariññāpahāna-Suttas 25. අභිඤ්ඤාති [Pg.287] අභිඤ්ඤාය. ය-කාරලොපවසෙනායං නිද්දෙසො ‘‘සයං අභිඤ්ඤා’’තිආදීසු (දී. නි. 1.28, 405; ම. නි. 1.154) විය, තථා ‘‘පරිඤ්ඤා’’ති එත්ථාපි. සබ්බන්ති ආයතනසබ්බං. තඤ්හි අභිඤ්ඤෙය්‍යං. අභිජානිත්වාති අභිඤ්ඤාය ජානිත්වා. පරිජානිත්වාති තීරණපරිඤ්ඤාය අනිච්චාදිතො පරිජානිත්වා. පජහනත්ථායාති පහානපරිඤ්ඤාය අනවසෙසතො පජහනාය. 25. 'Durch direktes Wissen' (abhiññā) bedeutet durch direktes Wissen (abhiññāya). Diese Darlegung erfolgt durch den Wegfall des Lautes 'ya', wie in 'durch eigenes direktes Wissen' (sayaṃ abhiññā) usw., und ebenso bei 'volles Verständnis' (pariññā). 'Alles' (sabbaṃ) ist das Alles der Sinnesbereiche, denn dieses ist direkt zu erkennen. 'Nachdem er direkt gewusst hat' (abhijānitvā) bedeutet, nachdem er durch direktes Wissen erkannt hat. 'Nachdem er voll verstanden hat' (parijānitvā) bedeutet, nachdem er im Wege des vollen Verständnisses als Untersuchung (tīraṇapariññā) als unbeständig usw. voll verstanden hat. 'Zum Zwecke des Aufgebens' (pajahanatthāya) bedeutet zum restlosen Aufgeben im Wege des vollen Verständnisses als Aufgeben (pahānapariññā). අභිඤ්ඤාපරිඤ්ඤාපහානසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Abhiññāpariññāpahāna-Suttas ist abgeschlossen. 4. පඨමඅපරිජානනසුත්තවණ්ණනා 4. Die Erklärung des ersten Aparijānana-Suttas 26. ‘‘අභිජාන’’න්තිආදිනා එත්ථ භගවා පඨමං කණ්හපක්ඛං දස්සෙත්වා සුක්කපක්ඛං දස්සෙති වෙනෙය්‍යජ්ඣාසයවසෙන. තෙනෙත්ථ වට්ටවිවට්ටං කථිතං. 26. Mit den Worten „Abhijānaṃ“ („durch direktes Wissen erkennend“) und so weiter zeigt der Erhabene hier entsprechend der Veranlagung der zu Führenden zuerst die dunkle Seite und zeigt dann die helle Seite. Dadurch ist hier der Kreislauf (vaṭṭa) und das Entrinnen aus dem Kreislauf (vivaṭṭa) dargelegt. පඨමඅපරිජානනසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des ersten Aparijānana-Sutta ist beendet. 5. දුතියඅපරිජානනසුත්තවණ්ණනා 5. Die Erklärung des zweiten Aparijānana-Sutta 27. චක්ඛුවිඤ්ඤාණවිඤ්ඤාතබ්බධම්මො නාම රූපායතනමෙවාති ආහ ‘‘හෙට්ඨා ගහිතරූපමෙවා’’ති. ඉධ අනාපාථගතං ‘‘චක්ඛුවිඤ්ඤාණවිඤ්ඤාතබ්බා ධම්මා’’ති වුත්තත්තා. හෙට්ඨා ආපාථගතම්පි අනාපාථගතම්පි ගහිතමෙව ‘‘යෙ ච රූපා’’ති අනවසෙසතො වුත්තත්තා. තෙ හි වෙදනාසඤ්ඤාසඞ්ඛාරක්ඛන්ධා සහ චක්ඛුවිඤ්ඤාණෙන විඤ්ඤාතබ්බත්තා. තථා හි චක්ඛුවිඤ්ඤාණං තෙහි එකුප්පාදං එකවත්ථුකං එකනිරොධං එකාරම්මණමෙව. සෙසපදෙසූති සෙසෙසු ‘‘යඤ්ච සොතං යෙ ච සද්දා’’තිආදිනා ආගතෙසු කණ්හපක්ඛෙ පඤ්චසු, සුක්කපක්ඛෙ ඡසුපි පදෙසු. එසෙව නයොති ය්වායං ‘‘හෙට්ඨා ගහිතරූපමෙව ගණ්හිත්වා’’ති අත්ථො වුත්තො. එසො එව තත්ථපි අත්ථවණ්ණනානයො. 27. „Was als das durch das Sehbewusstsein zu erkennende Ding (dhamma) bezeichnet wird, ist wahrlich nur der Sinnesbereich der Formen (rūpāyatana)“ – dies wird gesagt mit den Worten: „Es ist genau die zuvor erfasste Form.“ Denn hier ist das, was nicht in den Wahrnehmungsbereich eingetreten ist (anāpāthagata), gemeint, weil gesagt wurde: „die durch das Sehbewusstsein zu erkennenden Dinge“. Weiter oben wurde sowohl das in den Wahrnehmungsbereich Eingetretene als auch das nicht Eingetretene erfasst, weil rückhaltlos gesagt wurde: „und welche Formen auch immer“. Denn jene Aggregate der Empfindung, der Wahrnehmung und der Geistesformationen sind zusammen mit dem Sehbewusstsein zu erkennen. Denn das Sehbewusstsein hat mit ihnen dasselbe Entstehen, dieselbe körperliche Grundlage, dasselbe Vergehen und genau dasselbe Objekt. „In den übrigen Abschnitten“ (sesapadesu) bedeutet: in den übrigen fünf Abschnitten auf der dunklen Seite und den sechs Abschnitten auf der hellen Seite, die mit „und welches Ohr, und welche Töne“ usw. vorkommen. „Ebenso ist die Methode“ bedeutet: Dieser zuvor erklärte Sinn „nur die zuvor erfasste Form nehmend“ ist auch dort genau die Methode der Bedeutungserklärung. දුතියඅපරිජානනසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des zweiten Aparijānana-Sutta ist beendet. 6. ආදිත්තසුත්තවණ්ණනා 6. Die Erklärung des Āditta-Sutta 28. ගයානාමිකාය [Pg.288] නදියා අවිදූරෙ පවත්තො ගාමො ගයා නාම, තස්සං ගයායං විහරතීති සමීපත්ථෙ චෙතං භුම්මවචනං. ගයාගාමස්ස හි ආසන්නෙ ගයාසීසනාමකෙ පිට්ඨිපාසාණෙ භගවා තදා විහාසි. තෙනාහ ‘‘භගවා තත්ථ විහරතී’’ති. 28. Das unweit des Flusses namens Gayā gelegene Dorf heißt Gayā. „Er verweilte in jenem Gayā“ – dieser Lokativ steht hier im Sinne von Nähe. Denn in der Nähe des Dorfes Gayā verweilte der Erhabene damals auf einer Felsplatte namens Gayāsīsa. Deshalb heißt es: „Der Erhabene verweilte dort.“ තත්‍රාති ‘‘භික්ඛූ ආමන්තෙසී’’ති යෙ භික්ඛූ ආමන්තෙසි, යථා චායං දෙසනා තෙසං සප්පායා ජාතා, තත්‍ර තස්මිං අත්ථද්වයෙ විභාවෙතබ්බෙ අයං අනුපුබ්බිකථා සමුදාගමතො පට්ඨාය අනුපටිපාටිකථා. ඉතොති ඉමස්මා කප්පතො. කිරාති අනුස්සවනත්ථෙ නිපාතො. පාරමිතාපරිභාවනාය පරිපාකගතෙ. ඤාණෙති බොධිඤාණෙ. කනිට්ඨපුත්තො වෙමාතිකභාතා භගවතො. වෙළුභිත්තිකුටිකාහි පරික්ඛිපිත්වා බහිද්ධා, අන්තො පන පටසාණීහි. „Dort“ bezieht sich auf „er sprach die Mönche an“; bezüglich jener Mönche, die er ansprach, und wie diese Lehrverkündigung für sie zuträglich wurde – wenn diese beiden Punkte dort dargelegt werden sollen, ist dies die fortlaufende Erzählung, beginnend von ihrer Entstehung an, eine geordnete Abfolge der Erzählung. „Von hier“ bedeutet von diesem Weltzeitalter an. „Kira“ („wie man hört“) ist eine Partikel im Sinne von mündlicher Überlieferung. „Zur Reife gelangt“ bezieht sich auf die Entfaltung der Vollkommenheiten. „Im Wissen“ bedeutet im Erleuchtungswissen. „Der jüngste Sohn“ ist der Halbbruder des Erhabenen (von einer anderen Mutter). „Außen von Bambuswandhütten umgeben, innen jedoch von Stoffvorhängen.“ සබ්බෙසං සත්තානං. පුඤ්ඤචෙතනං අන්තො අබ්භන්තරෙ පවෙසෙති. භගවාපි තස්ස පුත්තොති කත්වා ‘‘අඤ්ඤෙ තයො පුත්තා’’ති වුත්තං. අවිප්පකිරිත්වාති පරාජයෙන අවිප්පකිරිය අපලායිත්වා. පිදහීති දාතුං න සක්කොමීති තථා අකාසි. සච්චවාදිතාය ගණ්හිංසූති රාජකුලස්ස සච්චවාදිතාය අත්තනො වරං ගණ්හිංසු. „Aller Lebewesen.“ Er lenkt den heilsamen Willen (puññacetanā) in das Innere hinein. Da auch der Erhabene sein Sohn war, heißt es „die anderen drei Söhne“. „Ohne zu zerstreuen“ bedeutet, ohne sich durch eine Niederlage zerstreuen zu lassen und zu fliehen. „Er verschloss“ bedeutet, er handelte in dem Sinne: „Ich kann es nicht geben“. „Sie nahmen es wegen der Wahrhaftigkeit an“ bedeutet, dass sie aufgrund der Wahrhaftigkeit der königlichen Familie ihre Wahl (ihren Wunsch) annahmen. විනිවත්තිතුන්ති පටිඤ්ඤාය නිවත්තිතුං. අන්තරාති තුම්හෙහි පරිච්ඡින්නකාලස්ස අන්තරා එව මතා. අට්ඨවීසතිහත්ථට්ඨානං උසභං නාම. උසභෙ අට්ඨවීසතිහත්ථප්පමාණෙ ඨානෙ. දානග්ගෙ බ්‍යාවටොති පසුතො. „Sich abwenden“ bedeutet, von dem Versprechen zurückzutreten. „Dazwischen“ bedeutet, eben innerhalb der von euch festgelegten Zeitspanne gestorben. Eine Strecke von achtundzwanzig Ellen nennt man ein Usabha. „In einem Usabha“ bedeutet an einem Ort im Ausmaß von achtundzwanzig Ellen. „In der Almosenhalle geschäftig“ bedeutet eifrig bemüht. සොති භගවා. තථාරූපඤ්හි බුද්ධානං දෙසනාපාටිහාරියං, යථා දෙසනාය ගහිතො අත්ථො පච්චක්ඛතො විභූතො හුත්වා උපට්ඨාති. තෙනාහ ‘‘ඉමෙසං…පෙ… දෙසෙස්සාමී’’ති. සන්නිට්ඨානන්ති චිරකාලපරිචිතාදිත්තඅග්ගිකානං ආදිත්තපරියායදෙසනාව සප්පායාති නිච්ඡයමකාසි. පදිත්තන්ති පදීපිතං එකාදසහි අග්ගීහි එකජාලීභූතං. තෙනාහ ‘‘සම්පජ්ජලිත’’න්ති. දුක්ඛලක්ඛණං කථිතං චක්ඛාදීනං එකාදසහි අග්ගීහි ආදිත්තභාවෙන දුක්ඛමතාය දුක්ඛස්ස කථිතත්තා. „Er“ ist der Erhabene. Denn von solcher Art ist das Wunder der Lehrdarlegung der Buddhas, dass der in der Lehre erfasste Sinn unmittelbar offenbar wird und vor Augen tritt. Deshalb sagte er: „Diesen ... [u.s.w.] ... werde ich [die Lehre] verkünden.“ „Er traf die Entscheidung“ bedeutet, er kam zu dem Entschluss, dass für jene, die seit langer Zeit mit dem brennenden Opferfeuer vertraut waren, gerade die Lehrverkündigung über das Brennen (Ādittapariyāya) zuträglich sei. „Entflammt“ bedeutet durch elf Feuer entzündet, zu einer einzigen Flamme geworden. Deshalb heißt es „vollkommen lodernd“. Das Merkmal des Leidens (dukkhalakkhaṇa) ist damit dargelegt, da das Auge usw. durch das Brennen mit den elf Feuern als leidvoll und damit das Leiden dargelegt ist. ආදිත්තසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Āditta-Sutta ist beendet. 7. අද්ධභූතසුත්තවණ්ණනා 7. Die Erklärung des Addhabhūta-Sutta 29. අධිසද්දෙන [Pg.289] සමානත්ථො අද්ධසද්දොති ආහ ‘‘අද්ධභූතන්ති අධිභූත’’න්තිආදි. සෙසං වුත්තනයමෙව. 29. Da das Wort „addha“ dieselbe Bedeutung hat wie das Präfix „adhi“, sagt er: „‚addhabhūta‘ bedeutet ‚adhibhūta‘ (überwältigt)“ und so weiter. Das Übrige ist genau wie bereits dargelegt. අද්ධභූතසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Addhabhūta-Sutta ist beendet. 8. සමුග්ඝාතසාරුප්පසුත්තවණ්ණනා 8. Die Erklärung des Samugghātasāruppa-Sutta 30. මඤ්ඤිතං නාම තණ්හාමානදිට්ඨීහි ගහෙතබ්බං මඤ්ඤිතං. සබ්බස්මිං මඤ්ඤිතන්ති සබ්බමඤ්ඤිතං, තස්ස සමුග්ඝාතො සෙතුඝාතො, තදාවහං සබ්බමඤ්ඤිතසමුග්ඝාතසාරුප්පං. අට්ඨකථායං පන ‘‘මඤ්ඤිතං නාම චක්ඛාදීසු එව උප්පජ්ජති, නාඤ්ඤස්මි’’න්ති දුතියනයො වුත්තො. අනුච්ඡවිකන්ති අනුරූපං අවිලොමං. ඉධාති ඉධෙව සාසනෙ අඤ්ඤත්ථ තදභාවතො. ‘‘තණ්හා-මානදිට්ඨිමඤ්ඤිතාන’’න්ති වුත්තං මඤ්ඤිතත්තයං සපරසන්තානෙසු පටිපක්ඛවසෙන යොජෙත්වා දස්සෙතුං ‘‘චක්ඛුං අහන්ති වා’’තිආදි වුත්තං. තත්ථ ‘‘චක්ඛුං අහ’’න්ති ඉමිනා අජ්ඣත්තවිසයං දිට්ඨිමඤ්ඤිතඤ්ච දස්සෙති අත්තාභිනිවෙසාහංකාරදීපනතො. ‘‘මම’’න්ති ඉමිනා තණ්හාමඤ්ඤිතං මානමඤ්ඤිතම්පි වා, පරිග්ගහමුඛෙනපි සෙය්‍යාදිතො මානුප්පජ්ජනතො. සෙසපදද්වයෙපි ඉමිනා නයෙන මඤ්ඤිතවිභාගො වෙදිතබ්බො. අහන්ති අත්තාව, සො ච චක්ඛුස්මිං තදධීනවුත්තිත්තා ‘‘පරො’’ති න මඤ්ඤති. මම කිඤ්චනපලිබොධො චක්ඛුස්මිං සති ලබ්භනතො, අසති න මඤ්ඤති තථාමඤ්ඤිතස්ස පච්චයඝාතතො. සෙසපදද්වයෙපි එසෙව නයො. 30. Das sogenannte Sich-Vorstellen (maññita, Dünkel) ist das, was durch Begehren, Stolz und Ansichten erfasst wird. ‚Das Sich-Vorstellen bezüglich allem‘ ist das All-Sich-Vorstellen. Dessen Entwurzelung ist die Zerstörung des Dammes; was dies herbeiführt, ist das, was für die Entwurzelung des gesamten Sich-Vorstellens angemessen (sāruppa) ist. Im Kommentar jedoch wird als zweite Methode gesagt: ‚Das sogenannte Sich-Vorstellen entsteht nur bezüglich des Auges usw., nicht bezüglich anderer Dinge.‘ ‚Angemessen‘ (anucchavika) bedeutet entsprechend, nicht widersprüchlich. ‚Hier‘ bedeutet genau hier in dieser Lehre, weil es andernorts nicht existiert. Um die dreifache Vorstellung, die als ‚das Sich-Vorstellen von Begehren, Stolz und Ansichten‘ bezeichnet wird, in Bezug auf den eigenen und fremden Geistesstrom als Gegenmittel anzuwenden und darzulegen, wurde gesagt: ‚das Auge bin ich‘ usw. Darin zeigt er mit ‚das Auge bin ich‘ das innere Objekt und das Sich-Vorstellen einer Ansicht auf, da dies das Festhalten an einem Selbst und den Ich-Wahn verdeutlicht. Mit ‚mein‘ zeigt er das Sich-Vorstellen des Begehrens oder auch das Sich-Vorstellen des Stolzes auf, da Stolz durch Aneignung entsteht, wie z.B. ‚ich bin besser‘ usw. Auch in den beiden folgenden Ausdrücken ist die Unterscheidung des Sich-Vorstellens nach dieser Methode zu verstehen. ‚Ich‘ ist das Selbst, und dieses stellt sich bezüglich des Auges, weil es von ihm abhängt, nicht als ‚ein anderer‘ vor. Das Hindernis des Besitzens für ‚mein‘ ist vorhanden, wenn das Auge existiert; wenn es nicht existiert, stellt man es sich nicht vor, weil die Bedingung für eine solche Vorstellung zerstört ist. Auch bei den beiden folgenden Ausdrücken gilt dieselbe Methode. අහං චක්ඛුතො නිග්ගතොති ‘‘අහ’’න්ති වත්තබ්බො අයං සත්තො චක්ඛුතො නිග්ගතො තත්ථ සුඛුමාකාරෙන උපලබ්භනතො. මම කිඤ්චනපලිබොධො චක්ඛුතො නිග්ගතො තස්මිං සති එව උපලබ්භනතො. සෙසද්වයෙපි එසෙව නයො. තත්ථ පරොති පරො සත්තො. මම චක්ඛූති න මඤ්ඤති යස්ස තං චක්ඛු, තස්ස ‘‘අහ’’න්ති වත්තබ්බස්සෙව අභාවතො. මමත්තභූතන්ති මම කාරණං. සෙසං උත්තානමෙව. එවමෙතස්මිං සුත්තෙ චක්ඛුරූප-චක්ඛුවිඤ්ඤාණ-චක්ඛුසම්ඵස්ස-සුඛදුක්ඛාදුක්ඛමසුඛවසෙන සත්ත වාරා චක්ඛුද්වාරෙ, තථා සොතද්වාරාදීසූති ඡ සත්තකා ද්වෙචත්තාලීස. පුන සක්කායවසෙන ‘‘සබ්බං න මඤ්ඤතී’’තිආදිනා වුත්තං, තෙන තෙචත්තාලීස. පුන තෙභූමකවට්ටං ‘‘ලොකො’’ති ගහෙත්වා ‘‘න කිඤ්චි ලොකෙ උපාදියතී’’ති [Pg.290] වුත්තං, තෙන චතුචත්තාලීස හොන්ති. එවං සබ්බථාපි චතුචත්තාලීසාය ඨානෙසු අරහත්තං පාපෙත්වා විපස්සනා කථිතාති වෙදිතබ්බා. ‘‘චතුචත්තාලීසාධිකසතෙසූ’’ති කෙසුචි පොත්ථකෙසු ලිඛන්ති, සා ච පමාදලෙඛා. „‚Ich bin aus dem Auge hervorgegangen‘ bedeutet: Dieses Wesen, das als ‚Ich‘ zu bezeichnen ist, ist aus dem Auge hervorgegangen, da es dort in subtiler Weise wahrgenommen wird. ‚Mein Hindernis des Besitzens ist aus dem Auge hervorgegangen‘, da es nur existiert, wenn jenes [Auge] vorhanden ist. Auch bei den beiden folgenden Ausdrücken gilt dieselbe Methode. Darin ist ‚ein anderer‘ ein anderes Lebewesen. Er stellt sich nicht vor: ‚Mein Auge‘, da es für denjenigen, dem das Auge gehört, überhaupt kein als ‚Ich‘ zu bezeichnendes Wesen gibt. ‚Zu meinem Selbst geworden‘ (mamattabhūta) bedeutet ‚mein Grund‘. Das Übrige ist ganz klar. So gibt es in diesem Sutta sieben Reihen am Augentor bezüglich Auge, Form, Sehbewusstsein, Augenkontakt sowie [dem Gefühl von] Angenehm, Unangenehm und Weder-Unangenehm-noch-Angenehm; ebenso verhält es sich beim Ohrtor usw., was sechs Siebenergruppen ergibt, also zweiundvierzig. Weiterhin wird bezüglich der Persönlichkeit (sakkāya) gesagt: ‚Er stellt sich das All nicht vor‘ usw., wodurch es dreiundvierzig werden. Wiederum wird der Kreislauf der drei Ebenen als ‚die Welt‘ genommen und gesagt: ‚Er ergreift nichts in der Welt‘, wodurch es vierundvierzig werden. So ist zu verstehen, dass die Einsicht (vipassanā) dargelegt wird, indem sie an allen vierundvierzig Stellen zur Arahatschaft führt. In einigen Büchern schreiben sie ‚in einhundertvierundvierzig‘, doch das ist ein Schreibfehler. සමුග්ඝාතසාරුප්පසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Samugghātasāruppa-Sutta ist beendet. 9. පඨමසමුග්ඝාතසප්පායසුත්තවණ්ණනා 9. Die Erklärung des ersten Samugghātasappāya-Sutta 31. උපකාරභූතා තදාවහත්තා. තතොති මඤ්ඤිතාකාරතො. තන්ති මඤ්ඤනාවත්ථුං. අඤ්ඤෙනාකාරෙනාති යථා මඤ්ඤති අනිච්චාදිආකාරතො, අඤ්ඤෙන අනිච්චාදිනා ආකාරෙන හොති. අඤ්ඤථාභාවං විපරිණාමන්ති උප්පාදවයතාය අඤ්ඤථාභාවං ජරාය මරණෙන ච ද්වෙධා විපරිණාමෙතබ්බං. තං උපගමනෙන අඤ්ඤථාභාවී, එවංභූතො හුත්වාපි ජීරණභිජ්ජනසභාවෙසු. භවෙසු සත්තො ලොකො උපරිපි භවංයෙව අභිනන්දති. හෙට්ඨා ගහිතමෙව සඞ්කඩ්ඪිත්වාති ‘‘චක්ඛුං න මඤ්ඤතී’’තිආදිනා හෙට්ඨා ගහිතමෙව ඛන්ධධාතුආයතනාති ඛන්ධාදිපරියායෙන එකතො ගහෙත්වා පුනපි මඤ්ඤනාවත්ථුං දස්සෙති. අවසානෙ ‘‘තතො තං හොතී’’ති වුත්තපදෙන සද්ධිං සබ්බවාරෙසු අට්ඨ අට්ඨ හොන්තීති ‘‘අට්ඨචත්තාලීසාය ඨානෙසූ’’ති වුත්තං. 31. „Unterstützend wirkend bringen sie jenes herbei. ‚Daraus‘ (tato) bedeutet: aus der Art und Weise des Dünkels. ‚Das‘ (taṃ) bedeutet: das Objekt des Dünkels. ‚Auf andere Weise‘ (aññenākārena) bedeutet: wie man sich etwas vorstellt unter dem Aspekt der Vergänglichkeit usw., so existiert es auf eine andere Weise, nämlich durch den Aspekt der Vergänglichkeit usw. ‚Veränderung und Wandel‘ (aññathābhāvaṃ vipariṇāmaṃ) bezieht sich auf das Anderswerden durch Entstehen und Vergehen, sowie auf das zweifache Verwandeltwerden durch Altern und Sterben. Durch das Eintreten in diesen Zustand ist es veränderlich, selbst wenn es eine solche Natur des Alterns und Verfallens angenommen hat. Die an die Existenzen (bhavesu) gefesselte Welt erfreut sich auch weiterhin an eben dieser Existenz. ‚Indem er das unten bereits Erfasste zusammenzieht‘ (heṭṭhā gahitameva saṅkaḍḍhitvā) bedeutet: Er fasst das unten bereits Erfasste, wie ‚er dünkt nicht das Auge‘ usw., nämlich Aggregate, Elemente und Sinnesbereiche, in der Weise von Aggregaten usw. zusammen, um nochmals das Objekt des Dünkels aufzuzeigen. Zusammen mit dem am Ende gesprochenen Wort ‚daraus wird jener‘ (tato taṃ hoti) ergeben sich in allen Durchgängen jeweils acht, weshalb gesagt wurde: ‚an achtundvierzig Stellen‘.“ පඨමසමුග්ඝාතසප්පායසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. „Die Erklärung des ersten Suttas über das, was für die Entwurzelung zuträglich ist (Paṭhamasamugghātasappāyasutta), ist abgeschlossen.“ 10. දුතියසමුග්ඝාතසප්පායසුත්තවණ්ණනා 10. „Die Erklärung des zweiten Suttas über das, was für die Entwurzelung zuträglich ist (Dutiyasamugghātasappāyasutta)“ 32. දස්සෙත්වාති එත්ථ ලක්ඛණෙ අයං ත්වා-සද්දො, හෙතුම්හි වා. අනාදිසත්තසන්තානගතගාහත්තයලක්ඛිතා හි සත්ථු, තිපරිවට්ටදෙසනා තංනිමිත්තං යාවදෙව තප්පහානාය පවත්තිතභාවතො. අරහත්තං පාපෙත්වා විපස්සනා කථිතාති අට්ඨකථායං වුත්තං ‘‘සහ විපස්සනාය චත්තාරොපි මග්ගා කථිතා’’ති. 32. „‚Aufgezeigt habend‘ (dassetvā): Hier steht das Suffix ‚-tvā‘ im Sinne eines Kennzeichens (lakkhaṇa) oder einer Ursache (hetu). Denn die dreifache Darlegung des Meisters ist durch die dreifache Erfassung gekennzeichnet, die im anfangslosen Daseinsstrom der Wesen liegt, weil sie eben zu deren Überwindung dargelegt wurde. ‚Nachdem die Einsicht (vipassanā) zur Arhatschaft geführt hat, wird sie dargelegt‘ – so heißt es im Kommentar: ‚Zusammen mit der Einsicht werden auch alle vier Pfade dargelegt‘.“ දුතියසමුග්ඝාතසප්පායසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. „Die Erklärung des zweiten Suttas über das, was für die Entwurzelung zuträglich ist, ist abgeschlossen.“ සබ්බවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා. „Die Erklärung des Sabba-Vagga (Kapitel über Alles) ist abgeschlossen.“ 4. ජාතිධම්මවග්ගවණ්ණනා 4. „Die Erklärung des Jātidhamma-Vagga (Kapitel über die Natur des Geborenwerdens)“ 33-42. නිබ්බත්තනසභාවන්ති [Pg.291] හෙතුපච්චයෙහි උප්පජ්ජනසභාවං. උප්පාදානන්තරං බුද්ධිප්පත්තියා ජීරණසභාවං. යත්ථ චක්ඛාදයො, තත්ථෙව විසභාගසමුට්ඨානලක්ඛණෙන බ්‍යාධිනො උප්පත්තිපච්චයභාවෙන බ්‍යාධිසභාවං. මරණසභාවන්ති විනාසසභාවං. සොකසභාවන්ති ඤාතිබ්‍යසනාදිනා ඩය්හමානදුක්ඛසභාවං. සංකිලෙසිකසභාවන්ති තණ්හාදිවසෙන සංකිලිස්සනසභාවං. 33-42. „‚Die Natur des Entstehens‘ (nibbattanasabhāvaṃ) bedeutet die Natur des Entstehens durch Ursachen und Bedingungen. ‚Die Natur des Alterns‘ (jīraṇasabhāvaṃ) bedeutet die Natur des Verfalls durch das Erlangen von Reife unmittelbar nach dem Entstehen. Wo das Auge usw. sind, da ist genau dort ‚die Natur der Krankheit‘ (byādhisabhāvaṃ) durch das Dienen als Entstehungsbedingung für Krankheit, gekennzeichnet durch ein unharmonisches Hervortreten. ‚Die Natur des Todes‘ (maraṇasabhāvaṃ) bedeutet die Natur des Vergehens. ‚Die Natur des Kummers‘ (sokasabhāvaṃ) bedeutet die Natur des brennenden Leidens durch den Verlust von Verwandten usw. ‚Die Natur der Befleckung‘ (saṅkilesikasabhāvaṃ) bedeutet die Natur des Beflecktwerdens durch Begehren (taṇhā) usw.“ ජාතිධම්මවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා. „Die Erklärung des Jātidhamma-Vagga ist abgeschlossen.“ 5. සබ්බඅනිච්චවග්ගවණ්ණනා 5. „Die Erklärung des Sabbaanicca-Vagga (Kapitel über die Vergänglichkeit von Allem)“ 43-52. ඤාතපරිඤ්ඤා ආගතා විසයවසෙන තබ්බිසයස්ස ධම්මස්ස ජොතිතත්තා. ඉතරා ද්වෙ තීරණපහානපරිඤ්ඤාපි ආගතා එවාති වෙදිතබ්බා, තාසං අභිඤ්ඤෙය්‍යධම්මවිසයත්තා ඤාණස්ස ච තීරණපහානපරිඤ්ඤාසම්භවතො. පරිඤ්ඤෙය්‍යපදෙ තීරණපරිඤ්ඤාව ආගතා, පහාතබ්බපදෙ පහානපරිඤ්ඤාව ආගතාති යොජනා. ඉතරාපි ද්වෙ ගහිතායෙව තාහි විනා අත්ථසිද්ධියා අභාවතො. පච්චක්ඛං කාතබ්බං ආරම්මණතො අසම්මොහතො පටිවිජ්ඣනෙන. අවුත්තාපි ගහිතායෙව පරිජානනස්ස යාවදෙව පහානත්ථත්තා. එකසභාවෙන විනාභාවො අනෙකග්ගට්ඨො. උපසට්ඨරොගෙන විය අන්තො එව අභිහතසබ්බතා උපහතට්ඨො. 43-52. „Das ‚vollständige Verstehen des Bekannten‘ (ñātapariññā) wird durch den Bereich (visaya) dargestellt, weil die Phänomene, die diesen Bereich betreffen, beleuchtet werden. Die anderen beiden, nämlich das ‚vollständige Verstehen durch Prüfung‘ (tīraṇapariññā) und das ‚vollständige Verstehen durch Überwindung‘ (pahānapariññā), sind ebenfalls als enthalten zu betrachten, da sie sich auf die direkt zu erkennenden Dinge beziehen und das Wissen um Prüfung und Überwindung möglich ist. Die Zuordnung lautet: Im Begriff des ‚vollständig zu Verstehenden‘ (pariññeyya) ist das Verstehen durch Prüfung gemeint; im Begriff des ‚zu Überwindenden‘ (pahātabba) ist das Verstehen durch Überwindung gemeint. Auch die jeweils anderen beiden sind mit erfasst, da ohne sie das Ziel nicht erreicht werden kann. ‚Direkt zu erfahren‘ (paccakkhaṃ kātabbaṃ) bedeutet durch das ungetrübte Durchdringen hinsichtlich des Objekts. Auch wenn sie nicht ausdrücklich genannt sind, sind sie dennoch mit erfasst, da das vollständige Verstehen eben dem Zweck der Überwindung dient. Das Getrenntsein von einer einheitlichen Natur ist die Bedeutung der mangelnden Stabilität (anekaggaṭṭha). Das Getroffensein im Inneren wie von einer quälenden Krankheit ist die Bedeutung der Beschädigung (upahataṭṭha).“ සබ්බඅනිච්චවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා. „Die Erklärung des Sabbaanicca-Vagga ist abgeschlossen.“ පඨමො පණ්ණාසකො. „Das erste Buch von fünfzig Suttas (Paṭhamo Paṇṇāsako).“ 6. අවිජ්ජාවග්ගවණ්ණනා 6. „Die Erklärung des Avijjā-Vagga (Kapitel über das Nichtwissen)“ 53-62. චතූසු සච්චෙසු අඤ්ඤාණං තප්පටිච්ඡාදකසම්මොහො. අවින්දියං වින්දති, වින්දියං න වින්දතීති කත්වා විජ්ජාය පටිපක්ඛොව අවිජ්ජා. විජ්ජාය උප්පන්නාය අනවසෙසතො අවිජ්ජා පහීයති, තං දස්සෙන්තො ‘‘විජ්ජාති අරහත්තමග්ගවිජ්ජා’’ති [Pg.292] ආහ. න කෙවලං අනිච්චානුපස්සනාවසෙනෙව මග්ගවුට්ඨානං, අථ ඛො ඉතරානුපස්සනාවසෙනපීති දස්සෙන්තො ‘‘දුක්ඛා…පෙ… පහීයතියෙවා’’ති ආහ. සබ්බත්ථාති උපරිසුත්තන්තෙ සන්ධායාහ. තතො අපරෙපි තංඅත්ථලක්ඛණවසෙන කථිතසුත්තන්තෙපි. තානිපි හි තථා බුජ්ඣනකපුග්ගලානමජ්ඣාසයෙන වුත්තානීති. 53-62. „Das Nichtwissen bezüglich der vier edlen Wahrheiten ist die Verblendung, die diese verhüllt. Weil man erfährt, was nicht erfahren werden sollte, und nicht erfährt, was erfahren werden sollte, ist das Nichtwissen (avijjā) das direkte Gegenteil des Wissens (vijjā). Wenn das Wissen entsteht, schwindet das Nichtwissen restlos; um dies aufzuzeigen, sagte er: ‚Wissen (vijjā) bezeichnet das Wissen des Pfades der Arhatschaft.‘ Um zu zeigen, dass das Hervortreten des Pfades nicht nur durch die Betrachtung der Vergänglichkeit (aniccānupassanā) geschieht, sondern auch durch die anderen Betrachtungen, sagte er: ‚Leiden … usw. … wird wahrlich überwunden‘. ‚Überall‘ (sabbattha) bezieht sich auf das nachfolgende Sutta. Und darüber hinaus auch auf die anderen Suttas, die gemäß diesem Bedeutungsmerkmal dargelegt wurden. Denn auch diese wurden gemäß der Veranlagung von Personen dargelegt, die auf jene Weise erwachen.“ අවිජ්ජාවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා. „Die Erklärung des Avijjā-Vagga ist abgeschlossen.“ 7. මිගජාලවග්ගො 7. „Das Migajāla-Kapitel (Migajālavagga)“ 1. පඨමමිගජාලසුත්තවණ්ණනා 1. „Die Erklärung des ersten Migajāla-Suttas“ 63. චක්ඛුවිඤ්ඤාණං දස්සනකිච්චන්ති වුත්තචක්ඛුවිඤ්ඤාණෙන පස්සිතබ්බන්ති ආහ ‘‘ඉට්ඨාරම්මණභූතා’’ති. කමනීයාති කාමෙතබ්බා. මනං අප්පායන්තීති මනාපාති ආහ ‘‘මනවඩ්ඪනකා’’ති. පියායිතබ්බසභාවා පියරූපා. කාමූපසංහිතාති කාමපටිසංයුත්තා. ආලම්බිතබ්බතා එව චෙත්ථ උපසංහිතතාති ‘‘ආරම්මණං කත්වා’’තිආදිමාහ. තණ්හාසඞ්ඛාතා නන්දී තණ්හානන්දී, න තුට්ඨිනන්දීයෙව ‘‘නන්දිං චරතී’’තිආදීසු විය. ගාමන්තන්ති ගාමසමීපං. ‘‘අනුපචාරට්ඨාන’’න්ති වත්වා තං දස්සෙති ‘‘යත්ථා’’තිආදිනා. 63. „Bezüglich der Aussage, das Sehbewusstsein habe die Funktion des Sehens, sagte er: ‚sie sind angenehme Objekte‘ (iṭṭhārammaṇabhūtā), da sie mit dem Sehbewusstsein wahrgenommen werden sollen. ‚Lieblich‘ (kamanīyā) bedeutet begehrenswert. ‚Den Geist erfreuend‘ (manaṃ appāyanti) bedeutet ansprechend (manāpā); deshalb sagte er: ‚den Geist erweiternd‘ (manavaḍḍhanakā). ‚Von liebenswerter Natur‘ ist ‚lieblicher Gestalt‘ (piyarūpā). ‚Mit sinnlicher Begierde verbunden‘ (kāmūpasaṃhitā) bedeutet mit Sinneslust verknüpft. Das ‚Verbunden-Sein‘ bedeutet hier das Zum-Objekt-Machen, weshalb er ‚indem man es zum Objekt macht‘ usw. sagte. Die als Begehren (taṇhā) bezeichnete Freude ist das ‚Vergnügen durch Begehren‘ (taṇhānandī), und nicht bloß das Vergnügen der Zufriedenheit, wie in Ausdrücken wie ‚er wandelt in Freude‘ usw. ‚In die Nähe des Dorfes‘ (gāmantaṃ) bedeutet in die Umgebung des Dorfes. Nachdem er sagte ‚ein ungeeigneter Ort‘ (anupacāraṭṭhānaṃ), zeigt er dies mit den Worten ‚wo...‘ usw. auf.“ එත්ථාති යථානීහතෙ පාඨෙ. ‘‘ඉමං එකං පරියායං ඨපෙත්වා’’ති වුත්තං තස්ස ‘‘පන්තානී’’තිපදෙන සඞ්ගහිතත්තා. අප්පසද්දානි අප්පනිග්ඝොසානීති එත්ථ අප්ප-සද්දො අභාවත්ථො. „‚Hier‘ (ettha) bezieht sich auf den überlieferten Text. Der Ausdruck ‚abgesehen von dieser einen Weise‘ wurde durch das Wort ‚abgelegen‘ (pantāni) mit erfasst. In der Wendung ‚geräuscharm, lärmfrei‘ (appasaddāni appanigghosāni) steht das Wort ‚appa‘ im Sinne von Abwesenheit (abhāva).“ පඨමමිගජාලසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. „Die Erklärung des ersten Migajāla-Suttas ist abgeschlossen.“ 6. සමිද්ධිලොකපඤ්හාසුත්තවණ්ණනා 6. „Die Erklärung des Samiddhi-lokapañha-Suttas (Frage des Samiddhi über die Welt)“ 68. ආයාචනසුත්තතො පට්ඨායාති මිගජාලවග්ගෙ දුතියසුත්තතො පට්ඨාය. පඨමසුත්තෙ පන දුතියකවිහාරාදිභාවො වුත්තොති. 68. „‚Beginnend mit dem Āyācana-Sutta‘ bedeutet beginnend mit dem zweiten Sutta des Migajāla-Vagga. Im ersten Sutta hingegen wurde der Zustand des Alleinlebens (dutiyakavihāra) usw. dargelegt.“ සමිද්ධිලොකපඤ්හාසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. „Die Erklärung des Samiddhi-lokapañha-Suttas ist abgeschlossen.“ 7. උපසෙනආසීවිසසුත්තවණ්ණනා 7. „Die Erklärung des Upasena-āsīvisa-Suttas (Upasena und die Giftnatter)“ 69. ගහෙත්වාති [Pg.293] පාරුපනස්ස සිථිලකරණෙන වීමංසතො මොචෙත්වා. ලෙණච්ඡායායාති පුරිමදිසාය ලෙණච්ඡායායං. පතිත්වාති ලෙණච්ඡදනතො භස්සිත්වා. ඵුට්ඨවිසොති චතූසු ආසීවිසෙසු සො ඵුට්ඨවිසො. තෙනාහ ‘‘තස්මා’’තිආදි. පරියාදියමානමෙවාති ඛෙපෙන්තමෙව, විනාසෙන්තමෙවාති අත්ථො. යථාපරිච්ඡෙදෙනාති අත්තනො විසපරිච්ඡෙදානුරූපං. අඤ්ඤථාභාවන්ති වඩ්ඪභාවාදිපකතිජහනං. සභාවවිගමොති විනාසො. 69. „‚Ergriffen habend‘ (gahetvā) bedeutet: durch das Lockern des Gewandes, um es nach einer Prüfung zu lösen. ‚Im Schatten der Höhle‘ (leṇacchāyāya) bedeutet im Schatten des östlichen Teils der Höhle. ‚Herabgefallen‘ (patitvā) bedeutet vom Dach der Höhle herabgestürzt. ‚Derjenige, dessen Gift zugeschlagen hat‘ (phuṭṭhaviso): von den vier Arten von Giftschlangen war es eine, deren Gift zugeschlagen hatte. Deshalb sagte er ‚darum‘ usw. ‚Es verzehrt sich‘ (pariyādiyamānam-eva) bedeutet: es geht zur Neige, es zerstört sich selbst – das ist die Bedeutung. ‚Entsprechend dem Maß‘ (yathāparicchedena) bedeutet gemäß dem Maß des eigenen Giftes. ‚Veränderung‘ (aññathābhāvaṃ) bedeutet das Aufgeben des natürlichen Zustands wie des Wachstums usw. ‚Das Schwinden der eigenen Natur‘ (sabhāvavigamo) bedeutet Zerstörung.“ උපසෙනආසීවිසසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. „Die Erklärung des Upasena-āsīvisa-Suttas ist abgeschlossen.“ 8. උපවාණසන්දිට්ඨිකසුත්තවණ්ණනා 8. „Die Erklärung des Upavāṇa-sandiṭṭhika-Suttas (Upavāṇa über das direkt Sichtbare)“ 70. රූපං පටිසංවිදිතං කරොති ඤාතපරිඤ්ඤාවසෙන. රූපරාගන්ති නීලාදිභෙදෙ රූපධම්මෙ රාගං. පටිසංවිදිතං කරොති ‘‘අයං මෙ රාගො අප්පහීනො’’ති. එතෙන සෙක්ඛානං පච්චවෙක්ඛණා කථිතා. තෙන වුත්තං ‘‘එවම්පි ඛො, උපවාණ, සන්දිට්ඨිකො ධම්මො හොතී’’තිආදි. රූපරාගං පටිසංවිදිතං කරොති ‘‘නත්ථි මෙ අජ්ඣත්තං රූපෙසු රාගො’’ති පජානාති. අසෙක්ඛානං හායං පච්චවෙක්ඛණා. 70. „‚Er erfährt die Form‘ (rūpaṃ paṭisaṃviditaṃ karoti) durch das vollständige Verstehen des Bekannten. ‚Gier nach Formen‘ (rūparāgaṃ) bezeichnet das Begehren nach körperlichen Formen wie blauen usw. Er erfährt dies, indem er weiß: ‚Diese meine Gier ist nicht überwunden.‘ Damit ist die Rückschau der Übenden (sekkhānaṃ) dargelegt. Deshalb wurde gesagt: ‚Auch so, Upavāṇa, ist die Lehre direkt sichtbar‘ usw. Er erfährt die Gier nach Formen, indem er weiß: ‚In mir ist keine Gier nach Formen vorhanden.‘ Dies ist die Rückschau der Erleuchteten (asekkhānaṃ).“ උපවාණසන්දිට්ඨිකසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. „Die Erklärung des Upavāṇa-sandiṭṭhika-Suttas ist abgeschlossen.“ 9. පඨමඡඵස්සායතනසුත්තවණ්ණනා 9. „Die Erklärung des ersten Suttas über die sechs Bereiche des Kontakts (Paṭhamachaphassāyatanasutta)“ 71. ඵස්සාකරානන්ති ඡන්නං ඵස්සානං ආකරානං උප්පත්තිට්ඨානානං, චක්ඛාදීනන්ති අත්ථො. නට්ඨො නාම අහන්ති වදති, යො ඡන්නං ඵස්සායතනානං සමුදයාදිං යථාභූතං පජානාති, සො වුසිතවා, ඉතරො අවුසිතවා අහඤ්ච තාදිසොති. අයමෙවාති අයං චක්ඛුස්මිං ‘‘නෙතං මමා’’තිආදිනා තිණ්ණං ගාහානං අභාවො එව. 71. „‚Macher der Berührung‘ (phassākarā) bedeutet die Entstehungsorte der sechs Berührungen, nämlich Auge und so weiter. Er sagt: ‚Ich bin wahrlich verloren‘ (naṭṭho nāma ahaṃ); wer das Entstehen usw. der sechs Bereiche der Berührung der Wirklichkeit entsprechend erkennt, der ist einer, der das heilige Leben vollendet hat (vusitavā), der andere hat es nicht vollendet, und ‚ich bin von solcher Art‘. ‚Genau dies‘ bedeutet: genau dieses Nichtvorhandensein der drei Erfassungen bezüglich des Auges mittels ‚Das ist nicht mein‘ usw.“ පඨමඡඵස්සායතනසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der ersten Lehrrede über die sechs Bereiche der Berührung ist abgeschlossen. 10. දුතියඡඵස්සායතනසුත්තවණ්ණනා 10. Die Erklärung der zweiten Lehrrede über die sechs Bereiche der Berührung. 72. අපුනබ්භවොති [Pg.294] පුනබ්භවාභාවො. 72. „Keine Wiederwerdung“ (apunabbhava) bedeutet das Nichtvorhandensein von Wiederwerdung. 11. තතියඡඵස්සායතනසුත්තවණ්ණනා 11. Die Erklärung der dritten Lehrrede über die sechs Bereiche der Berührung. 73. පනස්සසන්ති එකංසෙන නට්ඨොති අයමෙත්ථ අත්ථොති ආහ ‘‘අතිනට්ඨො’’ති, ධුරතො එව නට්ඨොති අත්ථො. 73. „Er geht verloren“ (panassasati) bedeutet „er ist gänzlich verloren“, dies ist hier die Bedeutung, weshalb gesagt wird: „völlig verloren“ (atinaṭṭho); die Bedeutung ist: „schon von weitem verloren“. තතියඡඵස්සායතනසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der dritten Lehrrede über die sechs Bereiche der Berührung ist abgeschlossen. මිගජාලවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Migajāla-Kapitels ist abgeschlossen. 8. ගිලානවග්ගො 8. Das Kapitel über den Kranken (Gilāna-Vagga). 1-5. පඨමගිලානසුත්තාදිවණ්ණනා 1-5. Die Erklärung der ersten Lehrrede über den Kranken und anderer. 74-78. අප්පඤ්ඤාතොති නාමගොත්තතො චෙව සීලාදිගුණෙහි ච අප්පඤ්ඤාතො අවිස්සුතො. ථෙරමජ්ඣිමභාවං අප්පත්තතාය නවො. 74-78. „Unbekannt“ (appaññāto) bedeutet sowohl nach Namen und Sippe als auch nach Tugenden usw. unbekannt, unberühmt. „Neu“ (navo) bedeutet, weil er den Zustand eines Älteren (thera) oder eines Mittleren (majjhima) noch nicht erreicht hat. පඨමගිලානසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der ersten Lehrrede über den Kranken und anderer ist abgeschlossen. 7. දුතියඅවිජ්ජාපහානසුත්තවණ්ණනා 7. Die Erklärung der zweiten Lehrrede über das Aufgeben der Unwissenheit. 80. අනිච්චාදිවසෙන අභිනිවිසනං අභිනිවෙසො, සො එව ධම්මසභාවං අතික්කමිත්වා පරතො ආමසනතො පරාමාසො, සො එව ගාහො. තෙන අභිනිවෙසපරාමාසග්ගාහෙන ගණ්හිතුං න යුත්තා අනිච්චාදිසභාවත්තා. සඞ්ඛාරා එව පවත්තියා කාරණභාවතො සඞ්ඛාරනිමිත්තානි. යො සඞ්ඛාරෙසු අපරිඤ්ඤාතාභිනිවෙසෙන පස්සිතබ්බො අත්තාකාරො, සො න හොතීති අඤ්ඤො අනත්තාකාරො, තතො අඤ්ඤතො පස්සති. පරිඤ්ඤාතාභිනිවෙසොති තීරණපරිඤ්ඤාය පරිච්ඡිජ්ජ ඤාතමිච්ඡාභිනිවෙසො. පරිඤ්ඤාතාභිනිවෙසොති වා පරිඤ්ඤාතවිපස්සනාභිනිවෙසො. විපස්සනාති අරූපසත්තකවසෙන විපස්සනාය පරිජානිතබ්බා. 80. Das Beharren (abhinivesa) ist das Anhaften im Sinne von Unbeständigkeit usw.; eben dieses ist, weil es die wahre Natur der Dinge (dhammasabhāva) überschreitet und als etwas Äußeres ergreift, ein falsches Erfassen (parāmāsa), und eben dieses ist das Ergreifen (gāha). Wegen der Natur der Unbeständigkeit usw. ist es nicht angemessen, sie durch dieses Ergreifen von Anhaften und falschem Erfassen festzuhalten. Die Gestaltungen (saṅkhārā) selbst sind, da sie die Ursache für das Fortbestehen (pavatti) sind, die Zeichen der Gestaltungen (saṅkhāranimittāni). Der Aspekt des Selbst (attākāra), den man in den Gestaltungen durch ein nicht vollkommen verstandenes Anhaften sehen könnte, existiert nicht; daher ist es ein anderer Aspekt, der Aspekt des Nicht-Selbst (anattākāra), und man sieht es als verschieden davon an. „Mit vollkommen verstandenem Anhaften“ (pariññātābhiniveso) bezeichnet das Anhaften des Begehrens, das durch das untersuchende vollkommene Verständnis (tīraṇapariññā) abgegrenzt und erkannt wurde. Oder „mit vollkommen verstandenem Anhaften“ bedeutet das Anhaften der vollkommen verstandenen Einsicht (vipassanā). Einsicht (vipassanā) ist hierbei durch die Einsicht mittels der siebenfachen Betrachtung des Formlosen (arūpasattaka) vollkommen zu verstehen. දුතියඅවිජ්ජාපහානසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der zweiten Lehrrede über das Aufgeben der Unwissenheit ist abgeschlossen. 8. සම්බහුලභික්ඛුසුත්තවණ්ණනා 8. Die Erklärung der Lehrrede an die zahlreichen Mönche. 81. කෙවලන්ති [Pg.295] ඉතරලක්ඛණෙහි අවොමිස්සං. 81. „Gänzlich“ (kevala) bedeutet ungemischt mit anderen Merkmalen. 10. ඵග්ගුනපඤ්හාසුත්තවණ්ණනා 10. Die Erklärung der Lehrrede über Phaggunas Fragen. 83. තණ්හාය පහීනාය දිට්ඨිමානාපි පහීනා එවාති ‘‘තණ්හාපපඤ්චස්ස ඡින්නත්තා ඡින්නපපඤ්චෙ’’ති වුත්තං. දුතියපදෙපි එසෙව නයො. ඉධ සත්තවොහාරො චක්ඛාදීසු විජ්ජමානෙසු එව හොති, තස්මා පරිනිබ්බුතානඤ්ච වොහාරො චක්ඛාදීසු සන්නිස්සයෙනෙව, නාඤ්ඤථාති අතික්කන්තබුද්ධෙහි පරිහරිතානි චක්ඛුසොතාදීනි පුච්ඡාමීති පුච්ඡති ‘‘අත්ථි නු ඛො භන්තෙ’’තිආදිනා. චක්ඛුසොතාදිවට්ටං වට්ටෙ පවත්තෙය්‍ය. 83. Weil mit dem Aufgeben des Begehrens auch Ansichten und Dünkel aufgegeben sind, wird gesagt: „Weil die begriffliche Vielfalt des Begehrens abgeschnitten ist, ist die begriffliche Vielfalt abgeschnitten“ (chinnapapañca). Auch beim zweiten Wort gilt dieselbe Methode. Hier existiert die Bezeichnung eines „Wesens“ nur, wenn Auge usw. vorhanden sind; daher bezieht sich auch die Bezeichnung der völlig Erloschenen (parinibbutānaṃ) nur auf die Grundlage von Auge usw. und nicht anders. Daher fragt er mit den Worten „Gibt es wohl, Ehrwürdiger“ usw., indem er fragt: „Ich frage nach dem Auge, Ohr usw., die von den vergangenen Buddhas genutzt wurden“. Der Kreislauf von Auge, Ohr usw. würde im Kreislauf fortlaufen. ඵග්ගුනපඤ්හාසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der Lehrrede über Phaggunas Fragen ist abgeschlossen. ගිලානවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Kapitels über den Kranken (Gilāna-Vagga) ist abgeschlossen. 9. ඡන්නවග්ගො 9. Das Channa-Kapitel (Channa-Vagga). 1. පලොකධම්මසුත්තවණ්ණනා 1. Die Erklärung der Lehrrede über das der Zerstörung Ausgesetzte. 84. අනිච්චලක්ඛණමෙව කථිතං, තඤ්ච පරියායෙන, අනිච්චලක්ඛණෙ කථිතෙ ඉතරලක්ඛණානි කථිතානෙව හොන්ති බ්‍යභිචාරභාවතො. 84. Es wurde nur das Merkmal der Unbeständigkeit (aniccalakkhaṇa) dargelegt, und zwar auf indirekte Weise (pariyāyena); wenn das Merkmal der Unbeständigkeit dargelegt ist, sind die anderen Merkmale ebenfalls dargelegt, da kein Abweichen (byabhicārabhāvato) davon möglich ist. 2. සුඤ්ඤතලොකසුත්තවණ්ණනා 2. Die Erklärung der Lehrrede über die leere Welt. 85. අත්තනො ඉදන්ති අත්තනියන්ති ආහ ‘‘අත්තනො සන්තකෙනා’’ති. 85. „Was zu einem selbst gehört“ ist das, was dem Selbst eigen ist (attaniya); daher sagt er: „mit dem, was dem Selbst gehört“ (attano santakena). 3. සංඛිත්තධම්මසුත්තවණ්ණනා 3. Die Erklärung der Lehrrede über die Lehre in Kürze. 86. වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බන්ති ඛන්ධියවග්ගෙ ඛන්ධවසෙන ආගතං, ඉධ ආයතනවසෙනාති අයමෙව විසෙසො. 86. „Dies ist in genau der gleichen Weise zu verstehen“ bedeutet: Im Kapitel über die Daseinsgruppen (Khandha-Vagga) wurde es anhand der Daseinsgruppen (khandha) dargelegt, hier jedoch anhand der Sinnesbereiche (āyatana) – dies allein ist der Unterschied. 4. ඡන්නසුත්තවණ්ණනා 4. Die Erklärung der Lehrrede über Channa. 87. සබ්බනිමිත්තෙහි පටිසල්ලීයති එතෙනාති පටිසල්ලානං, ඵලසමාපත්ති. ජීවිතහාරකසත්ථං ජීවිතස්ස හරණතො, සත්තානඤ්ච සසනතො හිංසනතො[Pg.296]. පරිචරිතොති පයිරුපාසිතො. තෙන යථානුසිට්ඨං පටිපජ්ජින්ති දීපෙති. 87. „Zurückgezogenheit“ (paṭisallāna) ist das, wodurch man sich von allen Zeichen zurückzieht, nämlich das Verweilen in der Frucht (phalasamāpatti). „Ein lebensraubendes Messer“ (jīvitahārakasattha) heißt so wegen des Raubens des Lebens und wegen des Verletzens und Schädigens der Wesen. „Gedient“ (paricarito) bedeutet verehrt. Damit zeigt er auf: „Er hat gemäß der Unterweisung praktiziert.“ අනුපවජ්ජන්ති පරෙහි න උපවදිතබ්බං. තං පනෙත්ථ ආයතිං අප්පටිසන්ධිභාවතො හොතීති ආහ ‘‘අප්පවත්තික’’න්ති. ‘‘නෙතං මමා’’තිආදීනි වදන්තො අරහත්තෙ පක්ඛිපිත්වා කථෙසි. පුථුජ්ජනභාවමෙව දීපෙන්තො වදති අකතකිච්චභාවදීපනෙන. කිඤ්චාපි ථෙරො පුච්ඡිතං පඤ්හං අරහත්තෙ පක්ඛිපිත්වා කථෙසි, ‘‘න සමනුපස්සාමී’’ති පන වදන්තො කිඤ්චි නිප්ඵත්තිං න කථෙසි, තස්මා ‘‘ඉදම්පි මනසි කාතබ්බ’’න්ති ඉදං ආනෙත්වා සම්බන්ධො. „Nicht tadelnswert“ (anupavajja) bedeutet, von anderen nicht getadelt werden zu müssen. Und dies geschieht hierdurch, weil es in Zukunft keine Wiederverbindung (appaṭisandhi) gibt; daher sagt er: „ohne Fortdauer“ (appavattika). Indem er „Das ist nicht mein“ usw. sagte, sprach er, indem er es auf die Arahatschaft bezog. Indem er den Zustand eines Weltlings (puthujjana) aufzeigt, spricht er, indem er den Zustand zeigt, in dem die Pflicht noch nicht erfüllt ist. Obwohl der ältere Mönch (thera) die gestellte Frage beantwortete, indem er sie auf die Arahatschaft bezog, drückte er doch mit den Worten „Ich sehe nicht“ keine Errungenschaft aus; daher ist die Verbindung herzustellen, indem man dies hinzuzieht: „Auch dies sollte bedacht werden“. කිලෙසපස්සද්ධීති කිලෙසපරිළාහවූපසමො. භවත්ථාය පුන භවත්ථාය. ආලයනිකන්ති පරියුට්ඨානෙති භවන්තරෙ අපෙක්ඛාසඤ්ඤිතෙ ආලයෙ නිකන්තියා ච පරියුට්ඨානප්පත්තියා. අසති අවිජ්ජමානාය. පටිසන්ධිවසෙන අඤ්ඤභවතො ඉධාගමනං ආගති නාම. චුතිවසෙන ගමනන්ති චවනවසෙන ඉතො ගති. අනුරූපගමනං ගති නාම තදුභයං න හොති. චුතූපපාතො අපරාපරභවනවසෙන චුති, උපපජ්ජනවසෙන උපපාතො, තදුභයම්පි න හොති. එවං පන චුතූපපාතෙ අසති නෙවිධ න ඉධ ලොකෙ. න හුරං න පරලොකෙ හොති. තතො එව න උභයත්ථ හොති. අයමෙව අන්තො අයං ඉධලොකෙ පරලොකෙ ච අභාවොයෙව දුක්ඛස්ස පරියොසානං. අයමෙවාති යථාවුත්තො එව – එත්ථ එතස්මිං පාඨෙ පරම්පරාගතො පමාණභූතො අත්ථො. „Beruhigung der Befleckungen“ (kilesapassaddhi) bedeutet das Zurruhekommen des Fiebers der Befleckungen. „Für das Werden“ (bhavatthāya) bedeutet für das erneute Werden. „Anhaften und Begehren“ (ālayanikanti) bedeutet das Manifestieren durch das Anhaften, welches Erwartung in einem anderen Werden genannt wird, und durch das Erlangen des Manifestierens des Begehrens. „Beim Nichtvorhandensein“ (asati) bedeutet, wenn es nicht existiert. Das Kommen hierher aus einem anderen Werden durch Wiederverbindung wird „Kommen“ (āgati) genannt. Das Gehen von hier weg durch das Sterben (cuti) ist das „Gehen“ (gati) durch Verscheiden. Das entsprechende Gehen wird „Gehen“ (gati) genannt – beides existiert nicht. „Verscheiden und Wiederaufsteigen“ (cutūpapāta) bedeutet Verscheiden durch die Aufeinanderfolge von Werden, und Wiederaufsteigen durch das Wiedergeborenwerden – beides existiert ebenfalls nicht. Wenn es aber so kein Verscheiden und Wiederaufsteigen gibt, gibt es „weder hier“ (nevidha), das heißt nicht in dieser Welt. „Noch dort“ (na huraṃ) bedeutet nicht in der jenseitigen Welt. Eben darum gibt es dies nicht an beiden Orten. „Genau dies ist das Ende“ (ayameva anto) bedeutet: Genau dieses Nichtvorhandensein sowohl in dieser Welt als auch in der jenseitigen Welt ist das Ende des Leidens. „Genau dies“ (ayameva) bedeutet genau das zuvor Gesagte – dies ist die überlieferte, maßgebliche Bedeutung in diesem Textabschnitt. යෙ පනාති සම්මවාදිනො සන්ධාය වදති. අන්තරාභවං ඉච්ඡන්ති ‘‘එවං භවෙන භවන්තරසම්බන්ධො යුජ්ජෙය්‍යා’’ති. නිරත්ථකං අන්තරාභවස්ස නාම කස්සචි අභාවතො. චුතික්ඛන්ධානන්තරඤ්හි පටිසන්ධික්ඛන්ධානංයෙව පාතුභාවො. තෙනාහ ‘‘අන්තරාභවස්ස…පෙ… පටික්ඛිත්තොයෙවා’’ති. තත්ථ භාවොති අත්ථිතා. අභිධම්මෙ කථාවත්ථුප්පකරණෙ (කථා. 505-507) පටික්ඛිත්තොයෙව. යදි එවං ‘‘අන්තරෙනා’’ති ඉදං කථන්ති ආහ ‘‘අන්තරෙනා’’තිආදි. විකප්පතො අඤ්ඤං විකප්පන්තරං, තස්ස දීපනං ‘‘අන්තරෙනා’’ති වචනං. න අන්තරාභවදීපනං තාදිසස්ස අනුපලබ්භනතො පයොජනාභාවතො ච. යත්ථ හි විපාකවිඤ්ඤාණස්ස පච්චයො, තත්ථස්ස නිස්සයභූතස්ස වත්ථුස්ස සහභාවීනඤ්ච [Pg.297] ඛන්ධානං සම්භවොති සද්ධිං අත්තනො නිස්සයෙන විඤ්ඤාණං උප්පජ්ජතෙවාති නාස්ස උප්පත්තියා දෙසදූරතා වෙදිතබ්බා. ‘‘නෙව ඉධ න හුර’’න්ති වුත්තද්වයතො අපරං විකප්පෙන ‘‘න උභය’’න්ති, තත්ථපි න හොතියෙවාති අධිප්පායො. ‘‘අන්තරෙනා’’ති වා ‘‘විනා’’ති ඉමිනා සමානත්ථො නිපාතො, තස්මා නෙවිධ, න හුරං, උභයං විනාපි නෙවාති අත්ථො. „‚Diejenigen aber‘ (ye pana) sagt er im Hinblick auf die Verkünder des Rechten (sammāvādino). Sie wünschen einen Zwischenzustand (antarābhava) mit der Begründung: ‚Auf diese Weise ist die Verbindung eines Daseins mit einem anderen Dasein folgerichtig.‘ Das ist nutzlos, da ein sogenannter Zwischenzustand für niemanden existiert. Denn unmittelbar auf die Aggregate des Sterbens (cutikkhandha) folgt das Erscheinen der Aggregate der Wiedergeburt (paṭisandhikkhandha). Daher sagte er: ‚Des Zwischenzustands … usw. … ist gänzlich zurückgewiesen.‘ Darin bedeutet ‚bhāva‘ Existenz (atthitā). Im Abhidhamma, im Buch Kathāvatthu (Kathā. 505–507), ist er gänzlich zurückgewiesen. Wenn dem so ist, wie verhält es sich dann mit dem Wort ‚antarena‘ (dazwischen)? Daraufhin heißt es ‚antarenā‘ usw. Eine Alternative zu einer anderen Möglichkeit ist eine Abweichung (vikappantara); das Wort ‚antarena‘ drückt dies aus. Es drückt keinen Zwischenzustand aus, da ein solcher nicht wahrnehmbar ist und keinen Nutzen hat. Denn wo die Bedingung für das Wirkungsbewusstsein (vipākaviññāṇa) liegt, dort entsteht auch dessen physische Grundlage (vatthu) als Stütze sowie die gleichzeitig entstehenden Aggregate (sahabhāvī khandhā). So entsteht das Bewusstsein zusammen mit seiner eigenen Stütze, weshalb für sein Entstehen keine räumliche Distanz anzunehmen ist. Mit der Formulierung ‚weder hier noch dort‘ und einer weiteren Alternative ‚nicht beides‘ ist gemeint, dass es auch dort gewiss nicht existiert. Oder das Wort ‚antarena‘ ist eine Partikel mit derselben Bedeutung wie ‚ohne‘ (vinā); daher bedeutet es: weder hier, noch dort, noch ohne beides.“ ආහරීති ඡින්නවසෙන ගණ්හි. තෙනාහ ‘‘කණ්ඨනාළං ඡින්දී’’ති. පරිග්ගණ්හන්තොති සම්මසන්තො. පරිනිබ්බුතො දීඝරත්තං විපස්සනායං යුත්තපයුත්තභාවතො. ‘‘අනුපවජ්ජං ඡන්නෙන භික්ඛුනා සත්ථං ආහරිත’’න්ති, කථෙසීති අසෙක්ඛකාලෙ බ්‍යාකරණං විය කත්වා කථෙසි. „‚Er holte‘ (āharī) bedeutet, er nahm es, um zu schneiden. Daher sagte er: ‚Er schnitt die Luftröhre durch.‘ ‚Erfassend‘ (pariggaṇhanto) bedeutet prüfend (sammasanto). ‚Erloschen‘ (parinibbuto) ist er aufgrund seiner langjährigen, beharrlichen Ausübung der Einsicht (vipassanā). ‚Tadellos wurde vom Bhikkhu Channa das Messer geholt‘ – dies sprach er, indem er es wie eine Erklärung im Zustand eines Unerschütterlichen (asekkha) verkündete.“ ඉමිනාති ‘‘උපවජ්ජකුලානී’’ති ඉමිනා වචනෙන. ථෙරොති සාරිපුත්තත්ථෙරො. එවන්ති එවං පුබ්බකාලෙසු සංසට්ඨවිහාරී හුත්වා ඨිතො පච්ඡා අරහත්තං පාපුණිස්සතීති ආසඞ්කන්තො පුච්ඡති. සෙසං උත්තානමෙව. „‚Mit diesem‘ (iminā) bezieht sich auf das Wort ‚befreundete Familien‘ (upavajjakulāni). ‚Der Thera‘ (thero) ist der Thera Sāriputta. ‚So‘ (evaṃ) – er fragt voller Zweifel, ob einer, der in früheren Zeiten in enger Verflechtung lebte, später das Arahanttum erlangen würde. Der Rest ist völlig klar.“ ඡන්නසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. „Die Erklärung des Channa-Sutta ist abgeschlossen.“ 5-6. පුණ්ණසුත්තාදිවණ්ණනා 5-6. „Die Erklärung des Puṇṇa-Sutta und anderer Suttas.“ 88-89. තන්ති චක්ඛුරූපද්වයං. තෙනාහ ‘‘චක්ඛුඤ්චෙව රූපඤ්චා’’ති. නන්දිසමුදයාති නන්දියා සමුදයතණ්හාය සෙසකාරණෙහි නන්දියා සමුදිති සමොධානං නන්දිසමුදයො, තස්මා නන්දිසමුදයා. තෙනාහ ‘‘තණ්හාය සමොධානෙනා’’ති. පඤ්චක්ඛන්ධසඞ්ඛාතස්ස දුක්ඛස්ස සමොධානෙන සමුදිති පවත්තියෙවාති සහ සමුදයෙන දුක්ඛස්ස දස්සිතත්තා ‘‘වට්ටං මත්ථකං පාපෙත්වා’’ති වුත්තං. නිරොධූපායෙන සද්ධිං නිරොධස්ස දස්සිතත්තා ‘‘විවට්ටං මත්ථකං පාපෙත්වා’’ති. පුච්ඡානුසන්ධිආදීසු අඤ්ඤතරො න හොතීති ආහ – ‘‘පාටියෙක්කො අනුසන්ධී’’ති. 88-89. „‚Dieses‘ (taṃ) bezieht sich auf das Paar von Auge und Form. Daher sagte er: ‚Das Auge und die Formen.‘ ‚Durch das Entstehen von Entzücken‘ (nandisamudayā) bedeutet: Das Entstehen von Entzücken durch die Begehren-Taṇhā, die das Entstehen bewirkt, zusammen mit den übrigen Ursachen ist die Vereinigung, das Entstehen von Entzücken; daher ‚durch das Entstehen von Entzücken‘. Deshalb sagte er: ‚Durch die Vereinigung mit dem Begehren.‘ Da das Fortbestehen, welches das Entstehen des Leidens in Form der fünf Aggregate ist, zusammen mit seinem Entstehen aufgezeigt wurde, heißt es ‚indem der Kreislauf des Daseins (vaṭṭa) zum Höhepunkt geführt wurde‘. Da das Erlöschen (nirodha) zusammen mit dem Weg zum Erlöschen aufgezeigt wurde, heißt es ‚indem das Ende des Kreislaufs (vivaṭṭa) zum Höhepunkt geführt wurde‘. Da es sich nicht um eine gewöhnliche Fortführung von Fragen handelt, sagte er: ‚Es ist eine eigenständige Verknüpfung (pāṭiyekko anusandhi).‘“ චණ්ඩාති කොධනා. දුට්ඨාති දොසවන්තොති අත්ථො. කිබ්බිසාති පාපා. කක්ඛළාති දාරුණා. ඝටිකමුග්ගරෙනාති එකස්මිං පක්ඛෙ ඝටිකං දස්සෙත්වා කතෙන රස්සදණ්ඩෙන. සත්තානං සසනතො සත්ථං, තතො එව ජීවිතස්ස හරණතො හාරකඤ්චාති සත්ථහාරකං. ඉන්ද්‍රියසංවරො ‘‘දමො’’ති වුත්තො මනච්ඡට්ඨානං ඉන්ද්‍රියානං දමනතො. පඤ්ඤා ‘‘දමො’’ති වුත්තා කිලෙසවිසෙවිතානං දමනතො වූපසමනතො. උපොසථකම්මං ‘‘දමො’’ති [Pg.298] වුත්තං කායද්වාරාදීහි උප්පජ්ජනකඅසමස්ස දමනතො. ඛන්ති ‘‘දමො’’ති වෙදිතබ්බා අක්ඛන්තියා දමනතො වූපසමනතො. තෙනාහ ‘‘උපසමොති තස්සෙව වෙවචන’’න්ති. „‚Grimmig‘ (caṇḍā) bedeutet zornig. ‚Bösartig‘ (duṭṭhā) bedeutet voller Hass. ‚Übeltäter‘ (kibbisā) bedeutet sündhaft. ‚Rauh‘ (kakkhaḷā) bedeutet grausam. ‚Mit einer kurzen Holzkeule‘ (ghaṭikamuggarena) bedeutet mit einem kurzen Stock, an dessen einem Ende ein Holzklotz angebracht ist. Eine Waffe (sattha) dient zum Verletzen von Wesen; da sie das Leben raubt (haraṇa), wird sie ‚Lebensräuber‘ (satthahāraka, d.h. eine tödliche Waffe) genannt. Die Zügelung der Sinne wird als ‚Zähmung‘ (dama) bezeichnet, weil die sechs Sinne einschließlich des Geistes gezähmt werden. Weisheit (paññā) wird als ‚Zähmung‘ (dama) bezeichnet, weil die durch die Befleckungen erzeugten Erregungen gezähmt und beruhigt werden. Die Uposatha-Praxis wird als ‚Zähmung‘ (dama) bezeichnet, weil die durch die Körpertore usw. entstehende Unruhe gezähmt wird. Geduld (khanti) ist als ‚Zähmung‘ (dama) zu verstehen, weil die Ungeduld gezähmt und beruhigt wird. Daher sagte er: ‚Beruhigung (upasamo) ist ein Synonym dafür.‘“ එත්ථාති සුනාපරන්තජනපදෙ. එතෙ ද්වෙති අයං පුණ්ණත්ථෙරො තස්ස කනිට්ඨොති එතෙ ද්වෙ භාතරො. ආහච්ච අට්ඨාසි උළාරං බුද්ධාරම්මණං පීතිං උප්පාදෙත්වා. සත්ත සීහනාදෙ නදිත්වාති මම්මච්ඡෙදකානම්පි අක්කොසපරිභාසානං ඛමනෙ සන්තොසාභාවදීපනං, පාණිප්පහාරස්ස, ලෙඩ්ඩුප්පහාරස්ස, දණ්ඩප්පහාරස්ස, සත්ථප්පහාරස්ස, ජීවිතවොරොපනස්ස, ඛමනෙ සන්තොසාභාවදීපනඤ්චාති එවං සත්ත සීහනාදෙ නදිත්වා. චතූසු ඨානෙසු වසිතත්තා පාළියං වසනට්ඨානං අනුද්දෙසිකං කත්වා ‘‘සුනාපරන්තස්මිං ජනපදෙ විහරති’’ඉච්චෙව වුත්තං. „‚Hier‘ (ettha) meint im Sunāparanta-Land. ‚Diese beiden‘ (ete dve) bezieht sich auf den Thera Puṇṇa und seinen jüngeren Bruder; dies sind die beiden Brüder. ‚Er verweilte fest entschlossen‘, nachdem er eine großartige Freude erzeugt hatte, die auf den Buddha gerichtet war. ‚Nachdem er sieben Löwenrufe ausgestoßen hatte‘ bedeutet, dass er seine Freude und Geduld gegenüber verletzenden Beschimpfungen und Schmähungen zeigte, sowie seine Freude und Geduld gegenüber Schlägen mit der Hand, Würfen mit Erdschollen, Schlägen mit Stöcken, Hieben mit Waffen und der Beraubung des Lebens bekundete – indem er so sieben Löwenrufe ausstieß. Da er an vier Orten wohnte, wurde im Pali der genaue Wohnort nicht spezifiziert, sondern es heißt einfach: ‚Er weilt im Lande Sunāparanta‘.“ චතූසු ඨානෙසූති අබ්බුහත්ථපබ්බතෙ, සමුද්දගිරිවිහාරෙ, මාතුලගිරිම්හි, මකුළකාරාමවිහාරෙති ඉමෙසු චතූසු ඨානෙසු. තන්ති චඞ්කමං ආරුය්හ කොචි භික්ඛු චඞ්කමිතුං සමත්ථො නත්ථි මහතා සමුද්දපරිස්සයෙන භාවනාමනසිකාරස්ස අනභිසම්භුණනතො. උප්පාතිකන්ති උප්පාතකරං මහාසඞ්ඛොභං උට්ඨපෙත්වා. සම්මුඛෙති අනිලපදෙසෙ. පටිවෙදෙසුන්ති පවෙදෙසුං. „‚An vier Orten‘ (catūsu ṭhānesu) bezieht sich auf diese vier Orte: den Abbuhattha-Berg, das Samuddagiri-Kloster, den Mātulagiri-Berg und das Makuḷakārāma-Kloster. ‚Diesen‘ – wenn man diesen Wandelpfad betritt, ist kein Bhikkhu in der Lage, dort auf und ab zu gehen, da man wegen des gewaltigen Meeresrauschens die meditative Vergegenwärtigung nicht aufrechterhalten kann. ‚Ein außergewöhnliches Ereignis‘ (uppātikaṃ) bedeutet, dass ein unheilvoller, großer Aufruhr erregt wurde. ‚Angesicht zu Angesicht‘ (sammukhe) bedeutet an einem windgeschützten Ort. ‚Sie berichteten‘ (paṭivedesuṃ) bedeutet, sie taten es kund.“ ආරද්ධකාලතො පට්ඨායාති මණ්ඩලමාළස්ස කාතුං පථවීමිතකාලතො පභුති. සච්චබන්ධෙන පඤ්චසතානි පරිපූරෙතුං ‘‘එකූනපඤ්චසතාන’’න්ති වුත්තං. ගන්ධකුටින්ති ජෙතවනමහාවිහාරෙ මහාගන්ධකුටිං. „‚Vom Zeitpunkt des Beginns an‘ (āraddhakālato paṭṭhāya) meint von der Zeit an, als der Boden für den Bau des Pavillons (maṇḍalamāḷa) vermessen wurde. Um die Zahl fünfhundert zusammen mit Saccabandha zu vervollständigen, wurde gesagt: ‚von den vierhundertneunundneunzig‘. ‚Die duftende Kammer‘ (gandhakuṭi) bezieht sich auf die große Gandhakuṭi im Jetavana-Kloster.“ සච්චබන්ධනාමොති සච්චබන්ධෙ පබ්බතෙ චිරනිවාසිතාය ‘‘සච්චබන්ධො’’ත්වෙව ලද්ධනාමො. අරහත්තං පාපුණීති පඤ්චාභිඤ්ඤාපරිවාරං අරහත්තං අධිගච්ඡි. තෙනාහ ‘‘මග්ගෙනෙවස්ස අභිඤ්ඤා ආගතා’’ති. „‚Mit Namen Saccabandha‘ (saccabandhanāmo) bedeutet, dass er diesen Namen erhielt, weil er lange Zeit auf dem Saccabandha-Berg lebte. ‚Er erlangte das Arahanttum‘ bedeutet, dass er das Arahanttum mitsamt den fünf höheren Geisteskräften (abhiññā) erreichte. Daher sagte er: ‚Gleich mit dem Pfad kamen ihm die höheren Geisteskräfte zu.‘“ තස්මිං සන්නිපතිතා මහාජනා කෙචි සොතාපන්නා, කෙචි සකදාගාමිනො, කෙචි අනාගාමිනො, කෙචි අරහන්තො අහෙසුං. තත්ථාපි කෙචි තෙවිජ්ජා, කෙචි ඡළභිඤ්ඤා, කෙචි පටිසම්භිදප්පත්තා අහෙසුං. තං සන්ධාය වුත්තං ‘‘මහාජනස්ස බන්ධනමොක්ඛො ජාතො’’ති. යෙ පන තත්ථ සරණගමනපඤ්චසීලදසසීලසමාදානෙන ලද්ධානුග්ගහා, තෙසං දෙවතානඤ්ච වසෙන ‘‘මහන්තං බුද්ධකොලාහලං අහොසී’’ති වුත්තං. „Unter den dort versammelten Menschen wurden einige Stromeingetretene (sotāpanna), einige Einmalwiederkehrer (sakadāgāmi), einige Nie-Wiederkehrer (anāgāmi) und einige Arahants. Unter ihnen wiederum besaßen einige das dreifache Wissen (tevijjā), einige die sechs höheren Geisteskräfte (chaḷabhiññā) und einige die analytischen Fähigkeiten (paṭisambhidā). Darauf bezieht sich das Wort: ‚Die Befreiung aus den Fesseln geschah für die große Menge.‘ Und für jene, die durch das Zufluchtnehmen und das Aufsichnehmen der fünf und zehn Tugendregeln Unterstützung erhielten, sowie wegen der Gottheiten (devatā), wurde gesagt: ‚Es entstand ein gewaltiger Buddha-Jubel (buddhakolāhala).‘“ අරුණං [Pg.299] පන මහාගන්ධකුටියංයෙව උට්ඨපෙසි දෙවතානුග්ගහත්ථඤ්චෙව කුලානුදයාය ච. අපායමග්ගෙ ඔතාරිතො ‘‘කොචි ලොකස්ස සජිතා අත්ථි, තස්ස වසෙන පවත්තිසංහාරා හොන්ති, තෙනෙවායං පජා සනාථා හොති, තං යුඤ්ජති ච තස්මිං තස්මිං කම්මෙ’’ති මිච්ඡාගාහෙහි. පරිචරිතබ්බං යාචි ‘‘එත්ථ මයා චිරං වසිතබ්බ’’න්ති. „Die Morgendämmerung (aruṇa) jedoch ließ er in der großen Gandhakuṭi selbst anbrechen, um den Gottheiten beizustehen und den Familien Mitgefühl zu erweisen. Wer auf den Pfad des Verderbens (apāyamagga) hinabgestiegen war aufgrund von falschen Ansichten wie: ‚Es gibt einen Schöpfer der Welt, durch dessen Willen Entstehen und Vergehen stattfinden, durch ihn allein hat diese Schöpfung einen Herrn, und er treibt sie zu dieser und jener Tat an‘, [wurde davon befreit]. Er bat darum, bedient zu werden, mit den Worten: ‚Hier muss ich lange Zeit verweilen.‘“ ඡට්ඨන්ති බාහියසුත්තං. තං උත්තානමෙව හෙට්ඨා වුත්තනයත්තා. „Das sechste ist das Bāhiya-Sutta. Dieses ist völlig klar aufgrund der oben bereits dargelegten Methode.“ පුණ්ණසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. „Die Erklärung des Puṇṇa-Sutta und anderer Suttas ist abgeschlossen.“ 7-8. පඨමඑජාසුත්තාදිවණ්ණනා 7-8. Die Erklärung des ersten Ejāsutta und der folgenden. 90-91. එජති ඡළාරම්මණනිමිත්තං කම්පතීති එජා. තෙනාහ ‘‘චලනට්ඨෙනා’’ති. ආබාධනට්ඨෙන පීළනට්ඨෙන. අන්තො දොසනට්ඨෙනාති අන්තොචිත්තෙ එව පදුස්සනට්ඨෙන. නිකන්තනට්ඨෙනාති ඡින්දනට්ඨෙන. හෙට්ඨා ගහිතමෙවාති හෙට්ඨා මඤ්ඤිතසමුග්ඝාතසාරුප්පසුත්තෙ ආගතමෙව. වුත්තනයමෙව මඤ්ඤිතසමුග්ඝාතසුත්තෙ. 90-91. „Es regt sich“ (ejati) bedeutet, es erzittert hinsichtlich der Merkmale der sechs Objekte; daher heißt es „Regung“ (ejā). Darum sagte er: „im Sinne des Schwankens“. „Im Sinne des Krankmachens“ bedeutet im Sinne des Peinigens. „Im Sinne des inneren Verderbens“ bedeutet im Sinne des Verderbens direkt im inneren Geist. „Im Sinne des Abschneidens“ bedeutet im Sinne des Durchschneidens. „Bereits oben erfasst“ bedeutet, dass es genau so bereits oben im Maññitasamugghātasāruppa-Sutta vorkommt. Es ist dieselbe Methode, die im Maññitasamugghāta-Sutta dargelegt wurde. පඨමඑජාසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des ersten Ejāsutta und der folgenden ist abgeschlossen. 9-10. පඨමද්වයසුත්තාදිවණ්ණනා 9-10. Die Erklärung des ersten Dvayasutta und der folgenden. 92-93. ද්වයන්ති දුකං. පාළියං ආමෙඩිතලොපෙන නිද්දෙසොති ආහ ‘‘ද්වෙ ද්වෙ කොට්ඨාසෙ’’ති. එවමෙතන්ති එවං අනිච්චාදිභාවෙන එතං චක්ඛුරූපඤ්චාති ද්වයං. චලතීති අනවට්ඨානෙන පචලති. බ්‍යථතීති ජරාය මරණෙන ච පවෙධති. හෙතු චෙව උප්පත්තිනිමිත්තත්තා. සහගතීති සහප්පවත්ති, තාය ගහෙතබ්බත්තා ‘‘සඞ්ගතී’’ති ඵස්සො වුත්තො. එස නයො සෙසපදද්වයෙපි. යස්මා ච සංගච්ඡමානධම්මවිමුත්තා සඞ්ගති නාම නත්ථි, තථා සන්නිපාතසමවායා, තෙසං වසෙන නිබ්බත්තො ඵස්සො තථා වුච්චතීති. තෙනාහ ‘‘ඉමිනා’’තිආදි. 92-93. „Ein Paar“ (dvaya) bedeutet eine Zweiergruppe. Da es sich im Pali-Text um eine Darstellung unter Auslassung einer Verdoppelung handelt, sagte er: „je zwei Teile“. „So ist dies“ (evametaṃ) bedeutet: so, in der Weise der Vergänglichkeit usw., ist dieses Paar von Auge und Form. „Es bewegt sich“ bedeutet, es schwankt wegen seiner Instabilität. „Es bebt“ bedeutet, es erzittert durch Alter und Tod. Es ist die Ursache, da es das Merkmal des Entstehens ist. „Gemeinsam gehend“ bedeutet gemeinsames Auftreten; weil er dadurch erfasst werden muss, wird der Kontakt (phassa) als „Zusammentreffen“ (saṅgati) bezeichnet. Diese Methode gilt auch für die beiden übrigen Wortpaare. Und da es kein Zusammentreffen gibt, das von den zusammentreffenden Phänomenen getrennt ist, und ebenso wenig von der Verbindung des Zusammentreffens, wird der durch deren Kraft entstandene Kontakt so genannt. Darum sagte er: „mit diesem“ usw. වත්ථූති [Pg.300] චක්ඛු නිස්සයපච්චයාදිභාවෙන. ආරම්මණන්ති රූපං ආරම්මණපච්චයාදිභාවෙන. සහජාතා තයො ඛන්ධා වෙදනාදයො, තෙ සහජාතාදිපච්චයභාවෙන. අයං හෙතූති අයං තිවිධො හෙතූ. ඵස්සෙනාතිආදීසු අයං සඞ්ඛෙපත්ථො – යස්මා රූපාරම්මණෙ ඵස්සෙ අත්තනො ඵුසනකිච්චං කරොන්තෙ එවං වෙදනා අනුභවනකිච්චං, සඤ්ඤා සඤ්ජානනකිච්චං කරොති, තස්මා ‘‘ඵස්සෙන ඵුට්ඨමෙවා’’තිආදිවුත්තමෙව අත්ථං ඉදානි පුග්ගලාධිට්ඨානෙන දස්සෙතුං ‘‘ඵුට්ඨො’’තිආදි වුත්තං. පඤ්චෙව ඛන්ධා භගවතා සමතිංසාය ආකාරෙහි වුත්තා. කස්මාති ආහ ‘‘කථ’’න්තිආදි. රුක්ඛසාඛාසු රුක්ඛවොහාරො විය එකෙකධම්මෙපි ඛන්ධවොහාරො හොතියෙව. තෙනාහ භගවා – ‘‘විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො’’ති (යම. ඛන්ධයමක 2). „Grundlage“ (vatthu) ist das Auge als Stützbedingung usw. „Objekt“ (ārammaṇa) ist die Form als Objektbedingung usw. Die drei mitentstandenen Daseinsgruppen, Gefühl usw., wirken als Mitentstehensbedingung usw. „Dies ist die Ursache“ meint diese dreifache Ursache. Bei Sätzen wie „durch Kontakt“ usw. ist dies die kurze Bedeutung: Da beim Kontakt mit einem Formobjekt, während dieser seine Funktion des Berührens ausübt, das Gefühl die Funktion des Erfahrens und die Wahrnehmung die Funktion des Erkennens ausübt, hat der Erhabene, um eben diese Bedeutung, die in Worten wie „nur durch Kontakt berührt“ ausgedrückt wurde, nun in Bezug auf eine Person (puggalādhiṭṭhāna) darzustellen, Worte wie „berührt“ usw. gesprochen. Die fünf Daseinsgruppen wurden vom Erhabenen in dreißigfacher Weise dargelegt. Warum? Daher sagte er: „Wie?“ usw. Wie die Bezeichnung „Baum“ für die Äste eines Baumes verwendet wird, so gibt es auch für jedes einzelne Phänomen die Bezeichnung „Daseinsgruppe“. Darum sagte der Erhabene: „Bewusstsein ist die Bewusstseinsgruppe“. පඨමද්වයසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des ersten Dvayasutta und der folgenden ist abgeschlossen. ඡන්නවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Channavagga ist abgeschlossen. 10. සළවග්ගො 10. Das Saḷavagga-Kapitel 1. අදන්තඅගුත්තසුත්තවණ්ණනා 1. Die Erklärung des Adantaagutta-Sutta 94. අදමිතාති දමං නිබ්බිසෙවනභාවං අනීතා. අගොපිතාති සතිසඞ්ඛාතාය වතියා න රක්ඛිතා. අපිහිතාති සතිකවාටෙන න පිහිතා. චතූහිපි පදෙහි ඉන්ද්‍රියානං අනාවරණමෙවාහ. අධිකං වහන්තීති අධිවාහා, දුක්ඛස්ස අධිවාහා දුක්ඛාධිවාහා. නිරයෙසු උප්පජ්ජනකං නෙරයිකං. ආදි-සද්දෙන සෙසපාළිං සඞ්ගණ්හාති. 94. „Ungezähmt“ (adamitā) bedeutet, nicht zur Zähmung geführt worden zu sein, was den Zustand des Nicht-Anhaftens an die Sinnesfreuden meint. „Ungeschützt“ (agopitā) bedeutet, nicht durch den Zaun namens Achtsamkeit geschützt zu sein. „Unverschlossen“ (apihitā) bedeutet, nicht durch das Tor der Achtsamkeit verschlossen zu sein. Mit allen vier Begriffen beschreibt er das Offenstehende der Sinnesorgane. „Die übermäßig tragen“ sind Träger (adhivāhā); Träger von Leiden sind Leidensträger (dukkhādhivāhā). „Höllisch“ (nerayika) bedeutet, eine Wiedergeburt in den Höllen bewirkend. Mit dem Wort „und so weiter“ (ādi) umfasst er den übrigen Pali-Text. සළෙවාති ඡ-කාරස්ස ස-කාරො, ළ-කාරො පදසන්ධිකරො. යත්ථාති නිමිත්තත්ථෙ භුම්මං. අනවස්සුතා අතින්තාති රාගෙන අතෙමිතා. „Saḷeva“ bedeutet: Der Buchstabe „cha“ wird zu „sa“, und der Buchstabe „ḷa“ dient als Wortverbindung. „Wo“ (yattha) ist ein Lokativ im Sinne der Ursache. „Unbefleckt, unbenetzt“ bedeutet nicht durch Gier angefeuchtet. අස්සාදිතන්ති අස්සාදං ඉතං උපගතං. තෙනාහ ‘‘අස්සාදවන්ත’’න්ති. සුඛදුක්ඛන්ති ඉට්ඨානිට්ඨං. අන්වයතීති අන්වයො, හෙතු. ඵස්සොති අන්වයො එතස්සාති ඵස්සන්වයන්ති ආහ – ‘‘ඵස්සහෙතුක’’න්ති. ‘‘අවිරුද්ධ’’ඉති විභත්තිලොපෙන නිද්දෙසො. „Genossen“ (assāditaṃ) bedeutet, zum Genuss gelangt zu sein. Darum sagte er: „genussvoll“. „Glück und Leid“ bedeutet das Erwünschte und das Unerwünschte. „Folgend“ (anvayo) bedeutet die Ursache. Weil der Kontakt dessen Folgeerscheinung ist, sagt er „kontakt-folgend“ (phassanvaya), was „durch Kontakt verursacht“ bedeutet. „Unwiderstreitend“ (aviruddha) ist eine Bezeichnung unter Wegfall der Fallendung. පපඤ්චසඤ්ඤාති [Pg.301] තණ්හාදිසමධූපසංහතසඤ්ඤා. තෙනාහ ‘‘කිලෙසසඤ්ඤාය පපඤ්චසඤ්ඤා නාම හුත්වා’’ති. පපඤ්චසඤ්ඤා එතෙසං අත්ථීති පපඤ්චසඤ්ඤා, ඉතරීතරා නරා. පපඤ්චයන්තාති සංසාරෙ පපඤ්චං චිරායනං කරොන්තා. සඤ්ඤිනොති ගෙහස්සිතසඤ්ඤාය සඤ්ඤාවන්තො. මනොමයං විතක්කන්ති කෙවලං මනසා සම්භාවිතං මිච්ඡාවිතක්කං. ඉරීයතීති ඉරියං පටිපත්තිං ඉරීයති පටිපජ්ජති. „Wahrnehmung der begrifflichen Vielfalt“ (papañcasaññā) bedeutet eine Wahrnehmung, die durch Begehren usw. getrübt und verdichtet ist. Darum sagte er: „indem sie durch die getrübte Wahrnehmung zur sogenannten Wahrnehmung der begrifflichen Vielfalt wird“. Weil diese „Wahrnehmung der begrifflichen Vielfalt“ bei ihnen vorhanden ist, werden gewöhnliche Menschen „Vervielfältigungs-Wahrnehmende“ genannt. „Sie vervielfältigen“ bedeutet, dass sie im Saṃsāra durch begriffliche Vielfalt eine Verzögerung bewirken. „Wahrnehmende“ (saññino) sind jene, die eine an das Hausleben gebundene Wahrnehmung besitzen. „Vom Geist geschaffene Gedanken“ bedeutet einen rein im Geist erzeugten falschen Gedanken. „Er verhält sich“ (irīyati) bedeutet, er übt ein Verhalten, eine Praxis (paṭipatti), aus. සුට්ඨු භාවිතොති සුට්ඨුභාවං සුභාවනං ඉතො භාවිතභාවිතො. ඵුට්ඨස්ස චිත්තන්ති තෙන යථාවුත්තඵස්සෙන ඵුට්ඨං අස්ස චිත්තං. න විකම්පතෙ ක්වචීති කිස්මිඤ්චි ඉට්ඨානිට්ඨාරම්මණෙ න කම්පති. පාරගාති පාරගාමිනො භවථ. „Gut entfaltet“ (suṭṭhu bhāvito) bedeutet, zu einer vorzüglichen Entfaltung gelangt zu sein, wiederholt entfaltet. „Sein Geist ist berührt“ bedeutet, dass sein Geist durch den eben erwähnten Kontakt berührt ist. „Er wankt nirgends“ bedeutet, er erzittert bei keinem erwünschten oder unerwünschten Objekt. „Die das jenseitige Ufer Erreichenden“ (pāragā) bedeutet: Werdet zu solchen, die das jenseitige Ufer erreichen! අදන්තඅගුත්තසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Adantaagutta-Sutta ist abgeschlossen. 2. මාලුක්‍යපුත්තසුත්තවණ්ණනා 2. Die Erklärung des Mālukyaputta-Sutta 95. අපසාදෙතීති තජ්ජෙති. උස්සාදෙතීති උක්කංසෙති. අයං කිර ථෙරො මාලුක්‍යපුත්තො. පමජ්ජිත්වාති යොනිසොමනසිකාරස්ස අනනුයුජ්ජනෙන පමජ්ජිත්වා. 95. „Er weist zurück“ (apasādeti) bedeutet, er tadelt. „Er erhebt“ (ussādeti) bedeutet, er rühmt. Dieser Ältere war wahrlich Mālukyaputta. „Nachdem er nachlässig war“ bedeutet, nachlässig gewesen zu sein, indem er die weise Aufmerksamkeit (yoniso manasikāra) nicht anwandte. යත්‍රාති පච්චත්තං වචනාලඞ්කාරෙ. නාමාති අසම්භාවනෙ අපසාදනපක්ඛෙ, උස්සාදනපක්ඛෙ පන සම්භාවනෙ. කිං ජාතන්ති කිං තෙන මහල්ලකභාවෙන ජාතන්ති මහල්ලකභාවං තිණායපි අමඤ්ඤමානො වදති. තෙනාහ ‘‘යදි…පෙ… අනුග්ගණ්හන්තො’’ති. අනුග්ගණ්හන්තොති අචින්තෙන්තො. මාදිසානං භගවතො ඔවාදො උපකාරාවහොති එතරහි ඔවාදඤ්ච පසංසන්තො. „Wo“ (yatra) ist ein Redeschmuck im Sinne von „für sich selbst“ (paccattaṃ). Das Wort „nämlich“ (nāma) steht auf der Seite des Tadelns im Sinne der Unmöglichkeit, auf der Seite des Rühmens jedoch im Sinne der Möglichkeit. „Was ist entstanden?“ bedeutet: Was ist durch dieses hohe Alter gewonnen? Er spricht so, weil er das hohe Alter nicht einmal wie ein Grasblatt achtet. Darum sagte er: „Wenn... [Abkürzung]... nicht berücksichtigend“. „Nicht berücksichtigend“ bedeutet, nicht daran denkend. Er preist nun die Unterweisung, indem er sagt: „Für Meinesgleichen bringt die Unterweisung des Erhabenen großen Nutzen“. ‘‘අදිට්ඨා අදිට්ඨපුබ්බා’’තිආදිනා පරිකප්පවසෙන වුත්තනිදස්සනං ‘‘යථා එතෙසු ඡන්දාදයො න හොන්ති, එවමිතරෙසුපි පරිඤ්ඤාතෙසූ’’ති නයපටිපජ්ජනත්ථං, තෙසම්පි ඉමෙහි සමානෙතබ්බත්තා. තෙන වුත්තං ‘‘සුපිනකූපමා කාමා’’ති (ම. නි. 1.234; 2.46; පාචි. 417; චූළව. 65). Das hypothetisch vorgebrachte Beispiel mit den Worten „ungesehen, zuvor nie gesehen“ usw. dient dazu, die Methode anzuwenden: „Wie bei diesen kein Begehren usw. entsteht, so verhält es sich auch bei den anderen, vollkommen durchschauten Dingen“, da auch jene mit diesen gleichzusetzen sind. Darum wurde gesagt: „Die Sinnengenüsse gleichen einem Traum“. චක්ඛුවිඤ්ඤාණෙන දිට්ඨෙ දිට්ඨමත්තන්ති චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්ස රූපායතනං යත්තකො ගහණාකාරො, තත්තකං. කිත්තකං පමාණන්ති අත්තසංවෙදියං පරස්ස න [Pg.302] දිසිතබ්බං, කප්පනාමත්තං රූපං. තෙනාහ ‘‘චක්ඛුවිඤ්ඤාණං හී’’තිආදි. රූපෙති රූපායතනෙ. රූපමත්තමෙවාති නීලාදිභෙදං රූපායතනමත්තං, න නීලාදි. විසෙසනිවත්තනත්ථො හි අයං මත්ත-සද්දො. යදි එවං, එව-කාරො කිමත්ථියො? චක්ඛුවිඤ්ඤාණඤ්හි රූපායතනෙ ලබ්භමානම්පි නීලාදිවිසෙසං ‘‘ඉදං නීලං නාම, ඉදං පීතං නාමා’’ති න ගණ්හාති. කුතො නිච්චානිච්චාදිසභාවත්ථන්ති සංහිතස්සපි නිවත්තනත්ථං එවකාරග්ගහණං. තෙනාහ ‘‘න නිච්චාදිසභාව’’න්ති. සෙසවිඤ්ඤාණෙහිපීති ජවනවිඤ්ඤාණෙහිපි. „Im durch das Sehbewusstsein Gesehenen nur das Gesehene“ bedeutet: genau so viel, wie die Art und Weise des Erfassens des Formobjekts durch das Sehbewusstsein ausmacht, nicht mehr. „Wie groß ist das Maß?“ Es ist das selbst Erfahrene, das für einen anderen nicht sichtbar ist, die bloße Vorstellung der Form. Darum sagte er: „Das Sehbewusstsein nämlich“ usw. „In der Form“ (rūpe) bedeutet im Formobjekt. „Nur die bloße Form“ bedeutet das bloße Formobjekt ohne die Unterscheidungen wie Blau usw., nicht aber Blau usw. Das Wort „bloß“ (matta) dient nämlich dazu, das Besondere auszuschließen. Wenn dem so ist, wozu dient dann das Wort „nur“ (eva)? Das Sehbewusstsein erfasst nämlich die Besonderheit von Blau usw. nicht als „dies ist blau, dies ist gelb“, obwohl sie im Formobjekt vorkommt. Wie viel weniger erfasst es das Wesen von Beständigkeit, Unbeständigkeit usw.! Um also auch das damit Verbundene auszuschließen, wird das Wort „nur“ verwendet. Darum sagte er: „nicht das Wesen von Beständigkeit usw.“ „Auch durch die übrigen Bewusstseinsarten“ bedeutet auch durch die Impuls-Bewusstseinsarten (javanā-viññāṇa). දිට්ඨං නාම චක්ඛුවිඤ්ඤාණං රූපායතනස්ස දස්සනන්ති කත්වා. තෙනාහ ‘‘රූපෙ රූපවිජානන’’න්ති. චක්ඛුවිඤ්ඤාණමත්තමෙවාති යත්තකං චක්ඛුවිඤ්ඤාණං රූපායතනෙ ගහණමත්තං, තංමත්තමෙව මෙ සබ්බං චිත්තං භවිස්සතීති අත්ථො. ‘‘රාගාදිරහෙනා’’ති වා පාඨො. දිට්ඨං නාම පදත්ථතො චක්ඛුවිඤ්ඤාණෙන දිට්ඨං රූපං. තත්ථෙවාති චක්ඛුවිඤ්ඤාණෙන දිට්ඨමත්තෙ රූපෙ. චිත්තත්තයං දිට්ඨමත්තං නාම චක්ඛුවිඤ්ඤාණං විය රාගාදිවිරහෙන පවත්තනතො. තෙනාහ ‘‘යථා ත’’න්ති ආදි. Mit „gesehen“ (diṭṭhaṃ) ist das Sehen des Form-Bereichs (rūpāyatana) durch das Sehbewusstsein (cakkhuviññāṇa) gemeint. Deshalb sagte er: „das Erkennen von Formen in Bezug auf Formen“ (rūpe rūpavijānanaṃ). „Nur das bloße Sehbewusstsein“ bedeutet: In dem Maße, wie das Sehbewusstsein nur ein bloßes Erfassen des Form-Bereichs ist, in genau diesem Maße soll mein gesamtes Bewusstsein sein; dies ist die Bedeutung. Es gibt auch die Lesart „frei von Gier usw.“ (rāgādirahena). Dem Wortsinn nach ist „gesehen“ die durch das Sehbewusstsein gesehene Form. „Genau dort“ (tattheva) bedeutet in der durch das Sehbewusstsein bloß gesehenen Form. Die Triade des Geistes (cittattayaṃ) wird „bloß gesehen“ genannt, weil sie wie das Sehbewusstsein frei von Gier usw. verläuft. Deshalb sagte er: „Wie jenes…“ und so weiter. මනොද්වාරාවජ්ජනෙන විඤ්ඤාතාරම්මණං විඤ්ඤාතන්ති අධිප්පෙතං රාගාදිවිරහෙන විඤ්ඤෙය්‍යතො. තෙනාහ ‘‘යථා ආවජ්ජනෙනා’’තිආදි. Unter „erkannt“ (viññāta) versteht man das durch das Zuwenden am Geisttor (manodvārāvajjana) erkannte Objekt, da es frei von Gier usw. bezüglich des zu Erkennenden ist. Deshalb sagte er: „Wie durch das Zuwenden…“ und so weiter. තදාති තස්මිං කාලෙ, න තතො පට්ඨායාති අයමෙත්ථ අත්ථොති දස්සෙති. ‘‘දිට්ඨමත්ත’’න්තිආදිනා යෙසං රාගාදීනං නිවත්තනං අධිප්පෙතං, තෙ ‘‘තෙනා’’ති එත්ථ ත-සද්දෙන පච්චාමසීයන්තීති ‘‘තෙන රාගෙන වා රත්තො’’තිආදි වුත්තං. තත්ථාති විසයෙ භුම්මං, විසයභාවො ච විසයිනා සම්බන්ධවසෙන ඉච්ඡිතබ්බොති වුත්තං ‘‘පටිබද්ධො’’තිආදි. „Dann“ (tadā) bedeutet „zu jener Zeit“, nicht „von da an“ – dies zeigt die Bedeutung in diesem Zusammenhang. Jene Gier und so weiter, deren Abwendung mit Ausdrücken wie „bloß gesehen“ (diṭṭhamatta) gemeint ist, werden hier durch das Pronomen „ta“ im Wort „tena“ („durch dieses“) referenziert; daher wurde gesagt: „durch jene Gier gefärbt“ und so weiter. „Dort“ (tattha) ist ein Lokativ im Sinne des Objekts (visaya), und das Verhältnis des Objekts muss in Verbindung mit dem Subjekt (visayin) verstanden werden; deshalb wurde gesagt: „gebunden“ und so weiter. සතීති රූපස්ස යථාසභාවසල්ලක්ඛණා සති මුට්ඨා පියනිමිත්තමනසිකාරෙන අනුප්පජ්ජනතො න දිස්සති නප්පවත්තති. අජ්ඣොසාති අජ්ඣොසාය. ගිලිත්වා පරිනිට්ඨපෙත්වා අත්තනියකරණෙන. „Achtsamkeit“ (sati): Da die Achtsamkeit, die das Wesen der Form gemäß ihrer Eigenheit erfasst (yathāsabhāvasallakkhaṇā), verloren gegangen ist (muṭṭhā) und wegen des Aufmerkens auf ein angenehmes Zeichen nicht entsteht, wird sie nicht gesehen und ist nicht aktiv. „Besessen von“ (ajjhosā) bedeutet „festhängend an“ (ajjhosāya). „Verschlungen habend“, das heißt „vollendet habend“, indem man es zu seinem Eigenen macht (attaniyakaraṇena). අභිජ්ඣා ච විහෙසා චාති කරණත්ථෙ පච්චත්තවචනන්ති ආහ – ‘‘අභිජ්ඣාය ච විහෙසාය චා’’ති. අත්ථවසෙන විභත්තිපරිණාමොති ආහ – ‘‘අභිජ්ඣාවිහෙසාහී’’ති. ආචිනන්තස්සාති වඩ්ඪෙන්තස්ස. පටිස්සතොති පතිස්සතො සබ්බත්ථ සතියා යුත්තො. සෙවතො චාපීති එත්ථ ච-සද්දො අපි-සද්දො ච නිපාතමත්තන්ති ‘‘සෙවන්තස්ස’’ඉච්චෙව අත්ථො වුත්තො. „Begehren und Bedrängnis“ (abhijjhā ca vihesā ca) ist ein Nominativ (paccattavacana) im Sinne des Instrumentals; daher sagt er: „durch Begehren und Bedrängnis“ (abhijjhāya ca vihesāya ca). Wegen der Bedeutung liegt eine Kasustransformation (vibhattipariṇāma) vor; daher sagt er: „durch Begehren und Bedrängnis“ (abhijjhāvihesāhī). „Für den, der anhäuft“ (ācinantassā) bedeutet „für den, der vermehrt“ (vaḍḍhentassa). „Achtsam“ (paṭissato) bedeutet aufmerksam, in jeder Hinsicht mit Achtsamkeit ausgestattet. In „und auch für den, der pflegt“ (sevato cāpi) sind das Wort „ca“ und das Wort „api“ bloße Partikeln; die Bedeutung ist schlicht „für den, der pflegt“ (sevantassa). මාලුක්‍යපුත්තසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Mālukyaputta-Sutta ist abgeschlossen. 3. පරිහානසුත්තවණ්ණනා 3. Die Erklärung des Parihāna-Sutta 96. පරිහානසභාවන්ති [Pg.303] අනවජ්ජධම්මෙහි පරිහායනසභාවං. අභිභවිතානීති අභිභූතානි නිබ්බිසෙවනභාවාකාරෙන. සරසඞ්කප්පාති තස්මිං තස්මිං විසයෙ අනවට්ඨිතභාවෙන සඞ්කප්පා. සංයොජනියාති සංයොජෙතබ්බා. සංයොජනානඤ්හි පුනප්පුනං උප්පත්තියා ඔකාසං දෙන්තො කිලෙසජාතං අධිවාසෙති නාම. කිලෙසො එව කිලෙසජාතං. ආරම්මණං පන චිත්තෙ කරොන්තො අධිවාසෙති නාම. ඡන්දරාගප්පහානෙන න පජහති ආරම්මණං, කිලෙසං පන අනුප්පත්තිධම්මතාපාදනෙන එව. අභිභවිතං ආයතනන්ති කථිතං අධිවාසනාදිනා. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පරිහානධම්මො හොතී’’ති ධම්මං පුච්ඡිත්වා තං විභජන්තෙන භගවතා ‘‘තඤ්චෙ භික්ඛු අධිවාසෙතී’’තිආදිනා පුග්ගලෙන පුග්ගලාධිට්ඨානෙන ධම්මො දස්සිතො. 96. „Der Natur des Verfalls unterworfen“ (parihānasabhāvaṃ) bedeutet die Natur des Verfalls bezüglich der tadellosen Geisteszustände (anavajjadhamma). „Überwältigt“ (abhibhavitāni) bedeutet bezwungen (abhibhūtāni) in einer Weise, dass man sie nicht pflegt. „Gedanken mit Verlangen“ (sarasaṅkappā) sind Gedanken, die aufgrund ihrer Unstetigkeit auf dieses oder jenes Objekt gerichtet sind. „Fesselnd“ (saṃyojaniyā) bedeutet, dass sie fesseln können (saṃyojetabbā). Denn indem man dem wiederholten Entstehen der Fesseln Raum gibt, duldet (adhivāseti) man das Geflecht der Befleckungen (kilesajāta). Die Befleckung selbst ist das Geflecht der Befleckungen. Indem man das Objekt im Geist bewegt, duldet man es. Durch das Aufgeben von Wollen und Begierde (chandarāgappahāna) gibt man jedoch nicht das Objekt auf, sondern die Befleckung, indem man bewirkt, dass sie nicht mehr entstehen kann (anuppattidhammatāpādana). Das „bezwungene Sinnesmedium“ (abhibhavitaṃ āyatananaṃ) wird durch Dulden und so weiter erklärt. Nachdem der Erhabene mit den Worten „Und wie, ihr Mönche, ist jemand dem Verfall unterworfen?“ nach der Lehre gefragt hatte, legte er diese Lehre personenzentriert (puggalādhiṭṭhānena) dar, indem er sie mit den Worten „Wenn, ihr Mönche, ein Mönch dies duldet…“ und so weiter analysierte. පරිහානසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Parihāna-Sutta ist abgeschlossen. 4. පමාදවිහාරීසුත්තවණ්ණනා 4. Die Erklärung des Pamādavihārī-Sutta 97. න පිදහිත්වා චක්ඛුන්ද්‍රියං න පිදහිත්වා සඤ්ඡාදිත්වා ඨිතස්ස. බ්‍යාසිඤ්චතීති කිලෙසෙහි විසෙසෙන ආසිඤ්චති. කිලෙසතින්තන්ති කිලෙසෙහි අවස්සුතං. දුබ්බලපීති තරුණා න බලප්පත්තා. බලවපීති උබ්බෙගා ඵරණප්පත්තා ච පීති. දරථප්පස්සද්ධීති කායචිත්තදරථවූපසමලක්ඛණා පස්සද්ධි. න උප්පජ්ජන්ති පච්චයපරම්පරාය අසිද්ධත්තා. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, පමාදවිහාරී හොතී’’තිආදිනා පුග්ගලං පුච්ඡිත්වා ‘‘පාමොජ්ජං න හොති, පාමොජ්ජං ජායතී’’තිආදිනා ච, ධම්මෙන ‘‘පමාදවිහාරී අප්පමාදවිහාරී’’ති ච පුග්ගලො දස්සිතො. 97. „Ohne das Sehorgan zu schließen“ (na pidahitvā) bedeutet für jemanden, der das Sehorgan nicht schließt oder bedeckt hält. „Übergießt“ (byāsiñcati) bedeutet, dass es sich besonders mit Befleckungen anfüllt. „Von Befleckungen durchfeuchtet“ (kilesatinta) bedeutet von Befleckungen durchtränkt. „Schwache Verzückung“ (dubbalapīti) ist eine junge Verzückung, die noch keine Stärke erlangt hat. „Starke Verzückung“ (balavapīti) ist die emporreißende und durchdringende Verzückung. „Beruhigung der Bedrängnis“ (darathappassaddhi) ist die Beruhigung, die durch das Stillen der Bedrängnis von Körper und Geist gekennzeichnet ist. „Entstehen nicht“ (na uppajjanti) aufgrund des Nichtzustandekommens der Ursachenkette (paccayaparamparā). Nachdem er mit den Worten „Und wie, ihr Mönche, lebt jemand in Nachlässigkeit?“ und so weiter nach der Person gefragt hatte und mit „Es gibt keine Freude, Freude entsteht“ und so weiter nach dem Zustand, wurde die Person als „nachlässig lebend“ oder „unermüdlich lebend“ dargestellt. පමාදවිහාරීසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Pamādavihārī-Sutta ist abgeschlossen. 5. සංවරසුත්තවණ්ණනා 5. Die Erklärung des Saṃvara-Sutta 98. ඉදන්ති ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, අසංවරො’’ති? ඉදං වචනං. පහාතබ්බධම්මක්ඛානවසෙනාති පහාතබ්බධම්මස්සෙව කථනං වුත්තං. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, අසංවරො [Pg.304] හොතී’’ති ධම්මං පුච්ඡිත්වා ‘‘සන්ති, භික්ඛවෙ, චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යා රූපා’’තිආදිනා ධම්මොව විභත්තො. 98. „Dies“ (idaṃ) bezieht sich auf die Aussage: „Und wie, ihr Mönche, gibt es Zügellosigkeit?“. „Durch das Verkünden der aufzugebenden Dinge“ (pahātabbadhammakkhāna) bedeutet die Verkündung eben jener Dinge, die aufzugeben sind. Nachdem er nach dem Zustand gefragt hatte: „Und wie, ihr Mönche, entsteht Zügellosigkeit?“, wurde eben dieser Zustand analysiert mit den Worten: „Es gibt, ihr Mönche, durch das Auge erkennbare Formen…“ und so weiter. සංවරසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Saṃvara-Sutta ist abgeschlossen. 6. සමාධිසුත්තවණ්ණනා 6. Die Erklärung des Samādhi-Sutta 99. චිත්තෙකග්ගතායාති සමථවසෙන චිත්තෙකග්ගතාය. පරිහායමානෙති තස්ස අලාභෙන පරිහායමානෙ. කම්මට්ඨානන්ති විපස්සනාකම්මට්ඨානං, සමථමෙව වා. 99. „Durch Einspitzigkeit des Geistes“ (cittekaggatāya) bedeutet durch die Einspitzigkeit des Geistes mittels der Geistesruhe (samatha). „Beim Schwinden“ (parihāyamāne) bedeutet beim Schwinden aufgrund des Nichterlangens davon. „Meditationsobjekt“ (kammaṭṭhāna) bezeichnet das Meditationsobjekt der Einsicht (vipassanā) oder eben der Geistesruhe (samatha). 7. පටිසල්ලානසුත්තවණ්ණනා 7. Die Erklärung des Paṭisallāna-Sutta 100. කම්මට්ඨානන්ති සමථවිපස්සනාකම්මට්ඨානං. 100. „Meditationsobjekt“ (kammaṭṭhāna) bezeichnet das Meditationsobjekt der Geistesruhe und Einsicht (samatha-vipassanā). 8-9. පඨමනතුම්හාකංසුත්තාදිවණ්ණනා 8-9. Die Erklärung des ersten „Na-Tumhākaṃ“-Sutta und anderer Suttas 101-102. උපමං පරිවාරෙත්වාති උපමං පරිහරිත්වා. සුද්ධිකවසෙනාති උපමාය විනා කෙවලමෙව. 101-102. „Das Gleichnis auslassend“ (upamaṃ parivāretvā) bedeutet, das Gleichnis wegzulassen. „In reiner Weise“ (suddhikavasena) bedeutet ohne das Gleichnis, ganz für sich. 10. උදකසුත්තවණ්ණනා 10. Die Erklärung des Udaka-Sutta 103. උදකොති තස්ස නාමං. වෙදං ඤාණං. සබ්බං ජිතවාති සබ්බජි. අවඛතන්ති නිඛතං. උච්ඡාදනධම්මොති උච්ඡාදෙතබ්බසභාවො. පරිමද්දනධම්මොති පරිමද්දිතබ්බසභාවො. පරිහතොති පරිහරිතො. ඔදනකුම්මාසූපචයුච්ඡාදනපරිමද්දනපදෙහීති වත්තබ්බං. උච්ඡාදනං වා පරිමද්දනමත්තමෙවාති කත්වා න ගහිතං. 103. „Udaka“ ist sein Name. „Veda“ bedeutet Wissen (ñāṇa). „Alles besiegt habend“ bedeutet der Allbesieger (sabbaji). „Eingegraben“ (avakhata) bedeutet tief eingesenkt (nikhata). „Der Natur des Abreibens unterworfen“ (ucchādanadhamma) bedeutet die Natur, abgerieben zu werden. „Der Natur des Massierens unterworfen“ (parimaddanadhamma) bedeutet die Natur, massiert zu werden. „Behütet“ (parihata) bedeutet gepflegt (pariharita). Es müsste eigentlich heißen: „durch das Anhäufen von Reis und saurem Brei, sowie durch Abreiben, Massieren und Salben“. Doch weil es sich nur um ein Abreiben oder Massieren handelt, wurde es nicht separat aufgeführt. උදකසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Udaka-Sutta ist abgeschlossen. සළවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Saḷa-Vagga ist abgeschlossen. දුතියො පණ්ණාසකො. Das zweite Buch von fünfzig Suttas. 11. යොගක්ඛෙමිවග්ගො 11. Das Yogakkhemi-Kapitel 1. යොගක්ඛෙමිසුත්තවණ්ණනා 1. Die Erklärung des Yogakkhemi-Sutta 104. චතූහි [Pg.305] යොගෙහීති කාමයොගාදීහි චතූහි යොගෙහි. ඛෙමිනොති ඛෙමවතො කුසලිනො. කාරණභූතන්ති කත්තබ්බඋපායස්ස කාරණභූතං. පරියායති පවත්තිං නිවත්තිඤ්ච ඤාපෙතීති පරියායො, ධම්මො ච සො පරියත්තිධම්මත්තා පරියායො චාති ධම්මපරියායො, තං ධම්මපරියායං. යස්මා පන සො තස්සාධිගමස්ස කාරණං හොති, තස්මා වුත්තං ‘‘ධම්මකාරණ’’න්ති. යුත්තින්ති සමථවිපස්සනාධම්මානීති වා චතුසච්චධම්මානීති වා. ‘‘තස්මා’’ති පදං උද්ධරිත්වා – ‘‘කස්මා’’ති කාරණං පුච්ඡන්තො ‘‘කිං අක්ඛාතත්තා, උදාහු පහීනත්තා’’ති විභජිත්වා පුච්ඡි. යස්මා පන ඡන්දරාගප්පහානං යොගක්ඛෙමිභාවස්ස කාරණං, න කථනං, තස්මා ‘‘පහීනත්තා’’තිආදි වුත්තං. 104. „Durch die vier Joche“ (catūhi yogehi) bedeutet durch die vier Joche wie das Joch des Sinnenbegehrens (kāmayoga) und so weiter. „Des Friedvollen“ (khemino) bedeutet des im Frieden Weilenden, des Heilsamen (kusalin). „Als Ursache dienend“ (kāraṇabhūta) bedeutet die Ursache für das anzuwendende Mittel. Ein „Pariyāya“ (Darlegung/Methode) ist das, was das Entstehen (pavatti) und Vergehen (nivatti) verständlich macht; und da es die Lehre ist und aufgrund des Charakters der zu erlernenden Lehre (pariyattidhamma) eine Methode (pariyāya) darstellt, ist es eine „Lehrdarlegung“ (dhammapariyāya) – eben jene Lehrdarlegung. Weil sie aber die Ursache für deren Erlangen ist, wurde gesagt: „Ursache der Lehre“ (dhammakāraṇa). „Anwendung“ (yutti) bezeichnet entweder die Geisteszustände der Ruhe und Einsicht (samathavipassanādhamma) oder die vier edlen Wahrheiten (catusaccadhamma). Nachdem er das Wort „darum“ (tasmā) aufgegriffen hatte, fragte er nach dem Grund mit „warum?“ und analysierte dies mit den Worten: „Liegt es daran, dass es verkündet wurde, oder daran, dass es aufgegeben wurde?“. Weil jedoch das Aufgeben von Wollen und Begierde die Ursache für den Zustand der Sicherheit vor den Jochen (yogakkhemibhāva) ist und nicht das bloße Sprechen darüber, wurde gesagt: „weil es aufgegeben wurde“ und so weiter. යොගක්ඛෙමිසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Yogakkhemi-Sutta ist abgeschlossen. 2-10. උපාදායසුත්තාදිවණ්ණනා 2-10. Die Erklärung des Upādāya-Sutta und anderer Suttas 105-113. වෙදනාසුඛදුක්ඛන්ති වෙදනාසඞ්ඛාතං සුඛඤ්ච දුක්ඛඤ්ච කථිතං. ‘‘අජ්ඣත්තං සුඛං දුක්ඛ’’න්ති වුත්තත්තා විමුත්තිසුඛස්ස ච සළායතනදුක්ඛස්ස ච කථිතත්තා විවට්ටසුඛං චෙත්ථ කථිතමෙවාති සක්කා විඤ්ඤාතුං. කාමං ඛන්ධියවග්ගෙ ඛන්ධවසෙන දෙසනා ආගතා, න ආයතනවසෙන. එත්ථ පන වත්තබ්බං අත්ථජාතං ඛන්ධියවග්ගෙ වුත්තනයමෙවාති. 105-113. „Mit ‚Angenehmes und Unangenehmes der Gefühle‘ (vedanāsukhadukkha) ist das als Gefühl bezeichnete Glück und Leid gemeint. Da gesagt wurde ‚innerlich ist Glück und Leid‘, und da das Glück der Befreiung sowie das Leid der sechs Sinnesbereiche verkündet wurde, ist zu erkennen, dass hierbei auch das Glück des Nicht-Kreisens (vivaṭṭasukha) dargelegt ist. Zwar ist im Khandha-Kapitel (Khandhavagga) die Lehrverkündigung gemessen an den Daseinsgruppen (khandha) erfolgt, nicht gemessen an den Sinnesbereichen (āyatana). Doch der hier zu besprechende Sachverhalt ist genau in der Weise zu verstehen, wie sie im Khandha-Kapitel dargelegt wurde.“ උපාදායසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. „Die Erklärung der Lehrreden, beginnend mit der Upādāya-Sutta, ist abgeschlossen.“ යොගක්ඛෙමිවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා. „Die Erklärung des Yogakkhemi-Kapitels ist abgeschlossen.“ 12. ලොකකාමගුණවග්ගො 12. „Das Kapitel über die Sinnesfreuden der Welt (Lokakāmaguṇavagga)“ 1-2. පඨමමාරපාසසුත්තාදිවණ්ණනා 1-2. „Die Erklärung der Lehrreden, beginnend mit der ersten Mārapāsa-Sutta“ 114-115. ආවසති එත්ථ කිලෙසමාරොති ආවාසො. කාමගුණඅජ්ඣත්තිකබාහිරානි ආයතනානි. කිලෙසමාරස්ස ආවාසං ගතො [Pg.306] වසං ගතො. තිවිධස්සාති පපඤ්චසඤ්ඤාසඞ්ඛාතස්ස තිවිධස්සපි මාරස්ස. තතො එව දෙවපුත්තමාරස්සපි වසං ගතොති සක්කා විඤ්ඤාතුං. 114-115. „‚Wohnstatt‘ (āvāsa) ist das, worin der Kilesa-Māra (der Befleckungs-Māra) wohnt. Das sind die Objekte der Sinnlichkeit sowie die inneren und äußeren Sinnesbereiche. ‚Er ist in die Wohnstatt des Kilesa-Māra gelangt‘ bedeutet, dass er in dessen Gewalt geraten ist. ‚Des dreifachen [Māras]‘ bezieht sich auf den dreifachen Māra, der als begriffliche Entfaltung (papañca) bezeichnet wird. Daraus lässt sich auch erkennen, dass man damit unter die Gewalt des Devaputta-Māra (Göttersohn-Māra) geraten ist.“ පඨමමාරපාසසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. „Die Erklärung der Lehrreden, beginnend mit der ersten Mārapāsa-Sutta, ist abgeschlossen.“ 3. ලොකන්තගමනසුත්තවණ්ණනා 3. „Die Erklärung der Lokantagamana-Sutta (Lehrrede über das Gehen zum Ende der Welt)“ 116. ලොකියන්ති එත්ථ සත්තකායභූතගාමාදීති ලොකො, චක්කවාළො. සඞ්ඛාරො පන ලුජ්ජනපලුජ්ජනට්ඨෙන ලොකො. අන්තන්ති ඔසානං. සබ්බඤ්ඤුතඤ්ඤාණෙන සංසන්දිත්වාති සබ්බඤ්ඤුතඤ්ඤාණගතියා සමානෙත්වා අවිරොධෙත්වා. ථොමෙස්සාමීති පසංසිස්සාමි. 116. „Mit ‚weltlich‘ (lokiya) ist hier die Welt gemeint, die aus der Schar der Lebewesen, der Pflanzenwelt usw. besteht, also das Weltsystem (cakkavāḷa). Die Gestaltungen (saṅkhāra) hingegen sind im Sinne des Zerfallens und Zerbrechens (lujjanapalujjana) die ‚Welt‘ (loka). ‚Ende‘ (anta) bedeutet das Aufhören (osāna). ‚Mit dem Allwissenheitswissen abgleichend‘ (saṃsanditvā) bedeutet, es mit dem Gang des Allwissenheitswissens in Einklang zu bringen und nicht im Widerspruch dazu zu stehen. ‚Ich werde rühmen‘ (thomessāmi) bedeutet ‚ich werde preisen‘ (pasaṃsissāmi).“ එවංසම්පත්තිකන්ති එවංසම්පජ්ජනකං එවංපස්සිතබ්බං ඉදං මම අජ්ඣෙසනං. තෙනාහ ‘‘ඊදිසන්ති අත්ථො’’ති. ජානං ජානාතීති සබ්බඤ්ඤුතඤ්ඤාණෙන ජානිතබ්බං ජානාති එව. න හි පදෙසඤ්ඤාණෙ ඨිතො ජානිතබ්බං සබ්බං ජානාති. උක්කට්ඨනිද්දෙසෙන හි අවිසෙසග්ගහණෙන ච ‘‘ජාන’’න්ති ඉමිනා නිරවසෙසං ඤෙය්‍යජාතං පරිග්ගය්හතීති තබ්බිසයාය ජානනකිරියාය සබ්බඤ්ඤුතඤ්ඤාණමෙව කරණං භවිතුං යුත්තං. පකරණවසෙන ‘‘භගවා’’ති පදසන්නිධානෙන ච අයමත්ථො විභාවෙතබ්බො. පස්සිතබ්බමෙව පස්සතීති දිබ්බචක්ඛු-පඤ්ඤාචක්ඛු-ධම්මචක්ඛු-බුද්ධචක්ඛු-සමන්තචක්ඛු-සඞ්ඛාතෙහි ඤාණචක්ඛූහි පස්සිතබ්බං පස්සති එව. අථ වා ජානං ජානාතීති යථා අඤ්ඤෙ සවිපල්ලාසා කාමරූපපරිඤ්ඤාවාදිනො ජානන්තාපි විපල්ලාසවසෙන ජානන්ති, න එවං භගවා. භගවා පන පහීනවිපල්ලාසත්තා ජානන්තො ජානාති එව, දිට්ඨිදස්සනස්ස අභාවා පස්සන්තො පස්සති එවාති අත්ථො. „‚Von solcher Beschaffenheit‘ (evaṃsampattika) bedeutet ‚so hervorgebracht, so anzusehen ist diese meine Bitte‘. Deshalb heißt es: ‚Die Bedeutung ist: ein solcher‘. ‚Wissend weiß er‘ bedeutet, dass er durch das Allwissenheitswissen gewiss das zu Wissende weiß. Denn wer in einem Teilwissen (padesaññāṇa) verweilt, weiß nicht alles zu Wissende. Da nämlich durch die hervorragende Darlegung und die uneingeschränkte Erfassung mit dem Begriff ‚wissend‘ (jānaṃ) das gesamte Wissbare ohne Rest erfasst wird, ist es angemessen, dass für diesen darauf bezogenen Erkenntnisakt einzig das Allwissenheitswissen das Instrument ist. Dieser Sinn ist im Kontext der Abhandlung und durch die Nähe des Wortes ‚der Erhabene‘ (bhagavā) zu verdeutlichen. ‚Sehend sieht er gewiss das zu Sehende‘ bedeutet, dass er mit den Erkenntnisaugen, die als himmlisches Auge, Weisheitsauge, Dhamma-Auge, Buddha-Auge und universelles Auge bezeichnet werden, das zu Sehende gewiss sieht. Oder aber: ‚Wissend weiß er‘ bedeutet, dass im Gegensatz zu anderen, die von Täuschung befangen sind und Thesen über die vollständige Erkenntnis von Sinnlichkeit und Form aufstellen, welche, obwohl sie zu wissen glauben, doch aufgrund von Täuschung wissen, der Erhabene nicht so ist. Weil der Erhabene die Täuschungen überwunden hat, weiß er beim Wissen tatsächlich, und weil es bei ihm kein verzerrtes Ansichten-Sehen (diṭṭhidassana) gibt, sieht er beim Sehen tatsächlich; das ist die Bedeutung.“ දස්සනපරිණායකට්ඨෙනාති යථා චක්ඛු සත්තානං දස්සනත්ථං පරිණෙති සාධෙති, එවං ලොකස්ස යාථාවදස්සනසාධනතොපි දස්සනකිච්චපරිණායකට්ඨෙන චක්ඛුභූතො, පඤ්ඤාචක්ඛුමයත්තා වා සයම්භූඤාණෙන පඤ්ඤාචක්ඛුං භූතො පත්තොති වා චක්ඛුභූතො. ඤාණභූතොති එතස්ස ච එවමෙව අත්ථො දට්ඨබ්බො. ධම්මා වා බොධිපක්ඛියා, තෙහි උප්පන්නත්තා ලොකස්ස ච තදුප්පාදනතො අනඤ්ඤසාධාරණං වා ධම්මං පත්තො අධිගතොති ධම්මභූතො. ‘‘බ්‍රහ්මා’’වුච්චති සෙට්ඨට්ඨෙන මග්ගඤාණං, තෙන උප්පන්නත්තා ලොකස්ස [Pg.307] ච තදුප්පාදනතො තඤ්ච සයම්භූඤාණෙන පත්තොති බ්‍රහ්මභූතො. චතුසච්චධම්මං වදතීති වත්තා. චිරං සච්චපටිවෙධං පවත්තෙන්තො වදතීති පවත්තා. අත්ථං නීහරිත්වාති දුක්ඛාදිඅත්ථං උද්ධරිත්වා. පරමත්ථං වා නිබ්බානං පාපයිතා. අමතසච්ඡිකිරියං සත්තෙසු උප්පාදෙන්තො අමතං දදාතීති අමතස්ස දාතා. බොධිපක්ඛියධම්මානං තදායත්තභාවතො ධම්මස්සාමී. පුනප්පුනං යාචාපෙන්තො භාරියං කරොන්තො ගරුං කරොති නාම, තථා දුවිඤ්ඤෙය්‍යං කත්වා කථෙන්තොපි. „‚Im Sinne des Führens zur Einsicht‘ bedeutet: So wie das Auge das Sehen der Wesen herbeiführt und bewirkt, so ist er auch dadurch, dass er der Welt das wahre Sehen ermöglicht, im Sinne der Führung der Sehfunktion zum ‚Auge geworden‘ (cakkhubhūto). Oder weil er aus dem Weisheitsauge besteht, ist er durch sein selbstentstandenes Wissen (sayambhūñāṇa) zum Weisheitsauge geworden oder hat dieses erlangt, weshalb er ‚zum Auge geworden‘ ist. Für ‚zum Wissen geworden‘ (ñāṇabhūto) ist die Bedeutung in genau derselben Weise zu verstehen. Oder die Dhammas sind die zur Erleuchtung beitragenden Faktoren (bodhipakkhiya); weil er aus ihnen entstanden ist und sie für die Welt hervorbringt, oder weil er den einzigartigen Dhamma erlangt und verwirklicht hat, ist er ‚zum Dhamma geworden‘ (dhammabhūto). Mit ‚Brahma‘ wird wegen seiner Vorzüglichkeit das Pfadwissen (maggañāṇa) bezeichnet; weil er aus diesem entstanden ist und es für die Welt hervorbringt, und weil er dieses durch sein selbstentstandenes Wissen erlangt hat, ist er ‚zum Brahma geworden‘ (brahmabhūto). Er verkündet die Lehre der Vier Wahrheiten, daher ist er der Sprecher (vattā). Weil er über lange Zeit hinweg das Durchdringen der Wahrheiten in Gang setzt und verkündet, ist er der Verkünder (pavattā). ‚Indem er den Sinn herausstellt‘ (atthaṃ nīharitvā) bedeutet, dass er den Sinn von Leiden usw. hervorhebt. Oder er lässt das höchste Ziel, das Nibbāna, erreichen. Indem er in den Wesen die Verwirklichung des Todeslosen (amata) hervorruft, gibt er das Todeslose, daher ist er der ‚Schenker des Todeslosen‘ (amatassa dātā). Weil die zur Erleuchtung beitragenden Faktoren von ihm abhängen, ist er der ‚Herr des Dhamma‘ (dhammassāmī). Wenn man jemanden immer wieder bitten lässt und es ihm schwer macht, macht man es gewichtig (garuṃ karoti); ebenso verhält es sich, wenn man etwas schwer Verständliches darlegt.“ චක්ඛුනා විජ්ජමානෙන ලොකසඤ්ඤී හොති, න තස්මිං අසති. න හි අජ්ඣත්තිකායතනවිරහෙන ලොකසමඤ්ඤා අත්ථි. තෙනාහ ‘‘චක්ඛුඤ්හි ලොකො’’තිආදි. අප්පහීනදිට්ඨීති අසමූහතසක්කායදිට්ඨිකො ඝනවිනිබ්භොගං කාතුං අසක්කොන්තො සමුදායං විය අවයවං ‘‘ලොකො’’ති සඤ්ජානාති චෙව මඤ්ඤති ච. තථාති ඉමිනා ‘‘ලොකොති සඤ්ජානාති චෙව මඤ්ඤති චා’’ති පදත්තයං ආකඩ්ඪති. තස්සාති පුථුජ්ජනස්ස, චක්කවාළලොකස්ස වා. චක්ඛාදිමෙව හි සහොකාසෙන ‘‘චක්කවාළො’’ති පුථුජ්ජනො සඤ්ජානාති. ගමනෙනාති පදසා ගමනෙන. න සක්කා තෙසං අනන්තත්තා. ලුජ්ජනට්ඨෙනාති අභිසඞ්ඛාරලොකවසෙන ලොකස්ස අන්තං දස්සෙතුං වුත්තං. තස්ස අන්තො නාම නිබ්බානං. තං පත්තුං සක්කා සම්මාපටිපත්තියා පත්තබ්බත්තා. චක්කවාළලොකස්ස පන අන්තො නාම, නත්ථි තස්ස ගමනෙන අප්පත්තබ්බත්තා. „Nur wenn das Auge vorhanden ist, hat man die Wahrnehmung von der Welt, nicht aber, wenn es fehlt. Denn ohne die inneren Sinnesbereiche gibt es keinen Begriff ‚Welt‘. Deshalb heißt es: ‚Das Auge wahrlich ist die Welt‘ usw. ‚Wer die falsche Ansicht nicht überwunden hat‘ (appahīnadiṭṭhi) bedeutet: Wer die Persönlichkeitsansicht (sakkāyadiṭṭhi) nicht entwurzelt hat und unfähig ist, die vermeintliche Kompaktheit (ghanavinibbhoga) aufzulösen, nimmt die einzelnen Glieder wie ein Ganzes als ‚Welt‘ wahr und stellt sich dies so vor. Mit dem Wort ‚ebenso‘ (tathā) werden die drei Wörter ‚nimmt als Welt wahr und stellt sich dies so vor‘ herbeigezogen. ‚Sein‘ (tassa) bezieht sich auf den Weltling (puthujjana) oder das Weltsystem. Denn der Weltling nimmt eben das Auge usw. mitsamt dem Raum als das ‚Weltsystem‘ (cakkavāḷa) wahr. ‚Durch Gehen‘ (gamanena) bedeutet durch physisches Gehen zu Fuß. Dies ist unmöglich, weil jene unendlich sind. ‚Im Sinne des Zerfallens‘ (lujjanaṭṭhena) wurde gesagt, um das Ende der Welt in Bezug auf die Welt der Willensgestaltungen (abhisaṅkhāraloka) aufzuzeigen. Deren Ende ist wahrlich das Nibbāna. Dieses zu erreichen ist möglich, da es durch die rechte Praxis verwirklicht werden kann. Das Ende des physischen Weltsystems jedoch gibt es nicht, da es durch bloßes Gehen nicht erreicht werden kann.“ ඉමෙහි පදෙහීති ඉමෙහි වාක්‍යවිභාගෙහි පදෙහි. තානි පන අක්ඛරසමුදායලක්ඛණානීති ආහ ‘‘අක්ඛරසම්පිණ්ඩනෙහී’’ති. පාටියෙක්කඅක්ඛරෙහීති තස්මිං තස්මිං පදෙ පටිනියතසන්නිවෙසෙහි විසුං විසුං චිත්තෙන ගය්හමානෙහි අක්ඛරෙහීති අත්ථො. „‚Mit diesen Worten‘ (imehi padehi) bedeutet mit diesen Worten der Satzgliederung. Da diese jedoch das Merkmal einer Anhäufung von Silben haben, sagt er ‚durch das Zusammenfügen von Silben‘ (akkharasampiṇḍanehi). ‚Mit den einzelnen Silben‘ (pāṭiyekka-akkharehi) bedeutet mit jenen Silben, die in den jeweiligen Wörtern in bestimmter Anordnung stehen und einzeln vom Geist erfasst werden; das ist die Bedeutung.“ ගමනට්ඨෙන ‘‘පණ්ඩා’’ වුච්චති පඤ්ඤා, තාය ඉතො ගතො පත්තොති පණ්ඩිතො, පඤ්ඤවා. මහාපඤ්ඤතා නාම පටිසම්භිදාවසෙන වෙදිතබ්බාති ආහ ‘‘මහන්තෙ අත්ථෙ’’තිආදි. යථා තන්ති එත්ථ තන්ති නිපාතමත්තං පඨමවිකප්පෙ, දුතියවිකප්පෙ පන පච්චාමසනන්ති ආහ ‘‘තං බ්‍යාකත’’න්ති. „Wegen ihrer Eigenschaft des Gehens (Erkennens) wird die Weisheit (paññā) als ‚paṇḍā‘ bezeichnet; wer durch diese dorthin gelangt ist und dies erreicht hat, ist ein ‚Weiser‘ (paṇḍita), d. h. ein Weiser (paññavā). Große Weisheit (mahāpaññatā) ist gemessen an den analytischen Fähigkeiten (paṭisambhidā) zu verstehen; deshalb sagt er: ‚große Bedeutungen‘ usw. Bei ‚wie dieses‘ (yathā taṃ) ist ‚taṃ‘ in der ersten Variante eine bloße Partikel, in der zweiten Variante jedoch ein Rückbezug, weshalb er sagt: ‚das wurde erklärt‘ (taṃ byākataṃ).“ ලොකන්තගමනසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. „Die Erklärung der Lokantagamana-Sutta ist abgeschlossen.“ 4. කාමගුණසුත්තවණ්ණනා 4. „Die Erklärung der Kāmaguṇa-Sutta (Lehrrede über die Stränge der Sinnlichkeit)“ 117. චෙතසොති [Pg.308] කරණෙ සාමිවචනං. චිත්තෙන සංඵුසනං නාම අනුභවොති ආහ ‘‘චිත්තෙන අනුභූතපුබ්බා’’ති. උතුත්තයානුරූපතාවසෙන පාසාදත්තයං, තං වසෙන තිවිධනාටකභෙදො. මනොරම්මතාමත්තෙන කාමගුණං කත්වා දස්සිතං, න කාමවසෙන. න හි අභිනික්ඛමනතො උද්ධං බොධිසත්තස්ස කාමවිතක්කා භූතපුබ්බා. තෙනාහ මාරො පාපිමා – 117. „‚Mit dem Geist‘ (cetaso) ist ein Genitiv, der hier im Sinne des Instrumentals steht. Da das Berühren mit dem Geist ein Erfahren bedeutet, sagt er: ‚zuvor mit dem Geist erfahren‘ (cittena anubhūtapubbā). Entsprechend der Eignung für die drei Jahreszeiten gab es die drei Paläste, und dementsprechend gab es die dreifache Art von Tanzvorführungen. Dies wurde allein unter dem Aspekt der bloßen Lieblichkeit als Sinnlichkeitsobjekt (kāmaguṇa) dargestellt, nicht unter dem Aspekt des Begehrens (kāma). Denn nach dem großen Auszug traten beim Bodhisatta niemals zuvor sinnliche Gedanken (kāmavitakka) auf. Deshalb sprach Māra, der Böse:“ ‘‘සත්ත වස්සානි භගවන්තං, අනුබන්ධිං පදාපදං; ඔතාරං නාධිගච්ඡිස්සං, සම්බුද්ධස්ස සතීමතො’’ති. (සු. නි. 448); „‚Sieben Jahre lang folgte ich dem Erhabenen auf Schritt und Tritt; doch ich fand keine Angriffsfläche beim vollkommen Erwachten, dem Achtsamen.‘ (Sn 448)“ මෙත්තෙය්‍යො නාමාතිආදි අනාගතාරම්මණදස්සනමත්තං, න බොධිසත්තස්ස එවං උප්පජ්ජතීති. අත්තා පියායිතබ්බරූපො එතස්සාති අත්තරූපො, උත්තරපදෙ පුරිමපදලොපෙනාති ‘‘අත්තනො හිතකාමජාතිකෙනා’’ති අත්ථො වුත්තො. අත්තරූපෙනාති වා පීතිසොමනස්සෙහි ගහිතසභාවෙන තුට්ඨපහට්ඨෙන උදග්ගුදග්ගෙන. අප්පමාදොති අප්පමජ්ජනං කුසලධම්මෙසු අඛණ්ඩකාරිතාති ආහ ‘‘සාතච්චකිරියා’’ති. අවොස්සග්ගොති චිත්තස්ස කාමගුණෙසු අවොස්සජ්ජනං පක්ඛන්දිතුං අප්පදානං. පුරිමො විකප්පො කුසලානං ධම්මානං කරණවසෙන දස්සිතො, පච්ඡිමො අකුසලානං අකරණවසෙන. ද්වෙ ධම්මාති අප්පමාදො සතීති ද්වෙ ධම්මා. අප්පමාදො සති ච තථා පවත්තා චත්තාරො කුසලධම්මක්ඛන්ධා වෙදිතබ්බා. කත්තබ්බාති පවත්තෙතබ්බා. „Er heißt Metteyya“ usw. ist bloß das Sehen eines zukünftigen Objekts; für den Bodhisatta entsteht es nicht so. „Eigene Natur (attarūpa)“ bedeutet: dessen Selbst von liebreizender Form ist. Durch Wegfall des vorderen Gliedes im hinteren Glied ist die Bedeutung als „einer, dessen Natur es ist, das eigene Wohl zu wünschen“ erklärt. Oder „mit eigener Gestalt (attarūpena)“ bedeutet: mit einem von Freude und Heiterkeit erfassten Wesen, zufrieden, frohlockend und voller Begeisterung. „Unermüdlichkeit (appamāda)“ ist das Nicht-Nachlässigsein, das ununterbrochene Ausführen in Bezug auf heilsame Zustände; daher heißt es „fortgesetzte Ausübung (sātaccakiriyā)“. „Nicht-Überlassen (avossagga)“ ist das Nicht-Überlassen des Geistes an die Sinnesfreuden, das Nicht-Gestatten des Hineinstürzens. Die erste Alternative wird im Sinne des Tuns heilsamer Zustände dargelegt, die letzte im Sinne des Nicht-Tuns unheilsamer Zustände. „Zwei Dinge (dve dhammā)“ sind Unermüdlichkeit und Achtsamkeit, das sind zwei Dinge. Unermüdlichkeit und Achtsamkeit und die in dieser Weise fortlaufenden vier heilsamen Daseinsgruppen (kusaladhammakkhandhā) sollten verstanden werden. „Sollten getan werden“ bedeutet „sollten in Gang gesetzt werden“. තස්මිං ආයතනෙති තස්මිං නිබ්බානසඤ්ඤිතෙ කාරණෙ පටිවෙධෙ. තං කාරණන්ති ඡන්නං ආයතනානං කාරණං. සළායතනං නිරුජ්ඣති එත්ථාති සළායතනනිරොධො වුච්චති නිබ්බානං. තෙනාහ ‘‘නිබ්බානං. තං සන්ධායා’’තිආදි. නිබ්බානස්මින්ති නිබ්බානම්හි. „In jenem Bereich (tasmiṃ āyatane)“ bedeutet: in jenem Grund, der als Nibbāna bezeichnet wird, dem Durchdringen. „Jener Grund“ meint den Grund für die sechs Bereiche. „Worin die sechs Bereiche erlöschen“ – dies wird als das Erlöschen der sechs Bereiche (saḷāyatananirodha), das Nibbāna, bezeichnet. Deshalb sagte er: „Nibbāna. In Bezug darauf“ usw. „Im Nibbāna (nibbānasmiṃ)“ bedeutet „im Nibbāna (nibbānamhi)“. කාමගුණසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der Kāmaguṇa-Sutta ist abgeschlossen. 5-6. සක්කපඤ්හසුත්තාදිවණ්ණනා 5-6. Die Erklärung der Sakkapañha-Sutta und anderer [Suttas] 118-119. දිට්ඨෙති පච්චක්ඛභූතෙ. ධම්මෙති උපාදානක්ඛන්ධධම්මෙ. තත්ථ හි අත්තාති භවති සඤ්ඤා දිට්ඨි චාති අත්තභාවසඤ්ඤා. තෙනාහ – ‘‘දිට්ඨෙව [Pg.309] ධම්මෙති ඉමස්මිංයෙව අත්තභාවෙ’’ති. ‘‘තන්නිස්සිත’’න්ති එත්ථ තං-සද්දෙන හෙට්ඨා අභිනන්දනාදිපරියායෙන වුත්තා තණ්හා පච්චාමට්ඨාති ආහ – ‘‘තණ්හානිස්සිත’’න්ති. තං උපාදානං එතස්සාති තදුපාදානං. තෙනාහ – ‘‘තංගහණ’’න්තිආදි. තණ්හුපාදානසඞ්ඛාතං ගහණං එතස්සාති තංගහණං. ඡට්ඨං උත්තානමෙව පඤ්චමෙ වුත්තනයත්තා. 118-119. „Gesehen (diṭṭha)“ bedeutet unmittelbar erfahren. „Im Ding (dhamma)“ bedeutet im Ding der Aneignungsgruppen (upādānakkhandhadhamma). Denn darin entsteht die Wahrnehmung und Ansicht „Selbst“, was die Wahrnehmung des eigenen Daseins (attabhāva) ist. Deshalb sagte er: „In eben diesem sichtbaren Ding (diṭṭheva dhamme)“ bedeutet „in eben diesem eigenen Dasein (attabhāve)“. „Davon abhängig (tannissita)“: Hier bezieht sich das Wort „taṃ“ (das/jenes) auf das Begehren (taṇhā), das zuvor durch die Erläuterung des Erfreuens usw. erwähnt wurde; daher sagt er: „vom Begehren abhängig (taṇhānissita)“. Dessen Aneignung jenes ist, ist „tadupādāna“ (jene Aneignung habend). Deshalb sagte er: „Ergreifen desselben“ usw. Dessen Ergreifen, das als Begehren und Aneignung bezeichnet wird, ist „taṃgahaṇa“ (das Ergreifen desselben). Das sechste [Sutta] ist ganz klar, aufgrund der Methode, die bereits im fünften erklärt wurde. සක්කපඤ්හසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der Sakkapañha-Sutta und anderer [Suttas] ist abgeschlossen. 7. සාරිපුත්තසද්ධිවිහාරිකසුත්තවණ්ණනා 7. Die Erklärung der Sāriputtasaddhivihārikasutta 120. ඝටෙස්සතීති පුබ්බෙනාපරං ඝටිතං සම්බන්ධං කරිස්සති. විච්ඡෙදන්ති බ්‍රහ්මචරියස්ස විරොධිපච්චයසමුප්පත්තියා උච්ඡෙදං. 120. „Er wird verknüpfen (ghaṭessati)“ bedeutet: er wird eine vorhergehende und nachfolgende Verbindung herstellen. „Unterbrechung (viccheda)“ bedeutet das Abreißen des heiligen Lebens durch das Entstehen von entgegenstehenden Bedingungen. 8. රාහුලොවාදසුත්තවණ්ණනා 8. Die Erklärung der Rāhulovāda-Sutta 121. යෙ ධම්මා සම්මදෙව භාවිතා බහුලීකතා විමුත්තියා අරහත්තස්ස සච්ඡිකිරියාය සංවත්තන්ති, තෙ සද්ධාදයො සම්භාරා විමුත්තිපරිපාචනියාති අධිප්පෙතා. පරිපාචෙන්තීති පරිපාකං පරිණාමං ගමෙන්ති. ධම්මාති කාරණභූතා ධම්මා. විසුද්ධිකාරණවසෙනාති විසුද්ධිකාරණතාවසෙන, සා පන සද්ධින්ද්‍රියාදීනං කාරණතො විසුද්ධි. යථා නාම ජාතිසම්පන්නස්ස ඛත්තියකුමාරස්ස විපක්ඛවිගමෙන පක්ඛසඞ්ගහෙන පවත්තිට්ඨානසම්පත්තියා ච පරිසුද්ධි හොති, එවමෙවං දට්ඨබ්බාති දස්සෙන්තො ‘‘වුත්තං හෙත’’න්තිආදිමාහ. 121. Diejenigen Zustände, die, recht entfaltet und vielfach geübt, zur Befreiung, zur Verwirklichung der Arahatschaft führen, jene Voraussetzungen wie Vertrauen usw., sind gemeint als „die zur Befreiung reifenden (vimuttiparipācanīya)“. „Sie bringen zur Reife (paripācenti)“ bedeutet: sie führen zu Reife und Entwicklung. „Zustände (dhammā)“ meint die als Ursache wirkenden Zustände. „Aufgrund der Ursache der Reinheit“ bedeutet aufgrund der Eigenschaft, die Ursache der Reinheit zu sein; diese Reinheit aber ergibt sich aus der Ursache der Fähigkeiten wie des Vertrauens (saddhindriya) usw. Um zu zeigen: „Wie es sich verhält mit einem edelgeborenen Khattiya-Prinzen, dessen Reinheit durch das Schwinden von Feinden, die Unterstützung durch seine Anhänger und das Erlangen einer würdigen Stellung zustande kommt, ebenso ist dies zu betrachten“, sagte er: „Dies wurde nämlich gesagt“ usw. අස්සද්ධාදයොපි පුග්ගලා සද්ධාදීනං යාවදෙව පරිහානාය හොන්ති, සද්ධාදයො පාරිපූරියාව, තථා පසාදනියසුත්තන්තාදිපච්චවෙක්ඛණා, පසාදනියසුත්තන්තා නාම සම්පසාදනීයසුත්තාදයො. සම්මප්පධානෙති සම්මප්පධානසුත්තන්තෙ. සතිපට්ඨානෙති චත්තාරො සතිපට්ඨානෙ. ඣානවිමොක්ඛෙති ඣානානි චෙව විමොක්ඛෙ ච උද්දිස්ස පවත්තසුත්තන්තෙ. ගම්භීරඤාණචරියෙති ඛන්ධායතනධාතුපටිච්චසමුප්පාදපටිසංයුත්තසුත්තන්තෙ. Sogar vertrauenslose Personen usw. führen nur zur Abnahme von Vertrauen usw., während Vertrauen usw. zur Fülle führen; ebenso die Reflexion über die Pasādaniya-Lehrreden usw. Mit „Pasādaniya-Lehrreden“ sind die Sampasādanīya-Sutta und andere gemeint. „In Bezug auf die rechten Anstrengungen (sammappadhāna)“ bedeutet in der Sutta über die rechten Anstrengungen. „In Bezug auf die Grundlagen der Achtsamkeit (satipaṭṭhāna)“ bedeutet in den vier Grundlagen der Achtsamkeit. „In Bezug auf Vertiefungen und Befreiungen (jhānavimokkha)“ bedeutet in den Suttas, die über die Vertiefungen und Befreiungen dargelegt wurden. „In Bezug auf den Wandel tiefen Wissens (gambhīrañāṇacariya)“ bedeutet in den Suttas, die mit den Daseinsgruppen, Bereichen, Elementen und dem Bedingten Entstehen verknüpft sind. කල්‍යාණමිත්තතාදයොති කල්‍යාණමිත්තතා සීලසංවරො අභිසල්ලෙඛකථා වීරියාරම්භො නිබ්බෙධිකපඤ්ඤාති ඉමෙ කල්‍යාණමිත්තාදයො පඤ්ච ධම්මා, යෙ ‘‘ඉධ, මෙඝිය, භික්ඛු කල්‍යාණමිත්තො හොතී’’තිආදිනා උදානෙ [Pg.310] (උදා. 31) කථිතා. ලොකං වොලොකෙන්තස්සාති ආයස්මතො රාහුලස්ස තාසඤ්ච දෙවතානං ඉන්ද්‍රියපරිපාකං පස්සන්තස්ස. තතො යෙන අන්ධවනං, තත්ථ දිවාවිහාරාය මහාසමාගමො භවිස්සතීති. තථා හි වක්ඛති ‘‘එත්තකාති ගණනාවසෙන පරිච්ඡෙදො නත්ථී’’ති. „Gute Freundschaft usw. (kalyāṇamittatādayo)“: Diese fünf Zustände – edle Freundschaft, Zügelung der Tugend, Gespräch über strenge Selbstbeherrschung, Entfaltung der Tatkraft und durchdringende Weisheit –, die im Udāna (Ud. 31) mit den Worten „Hier, Meghiya, hat ein Mönch einen edlen Freund“ usw. verkündet wurden. „Als er die Welt betrachtete (lokaṃ volokentassa)“ bedeutet: als er die Reife der Fähigkeiten (indriyaparipāka) des ehrwürdigen Rāhula und jener Gottheiten sah. „Danach dorthin, wo der Andhavana-Wald war“: dort wird es eine große Versammlung für den Aufenthalt am Tage geben. Denn so wird er sagen: „Es gibt keine Begrenzung bezüglich einer solchen Anzahl“. රුක්ඛපබ්බතනිස්සිතා භූමට්ඨකා, ආකාසචාරිවිමානවාසිනො අන්තලික්ඛට්ඨකා. ධම්මචක්ඛුන්ති වෙදිතබ්බානි චතුසච්චධම්මානං දස්සනට්ඨෙන. Die an Bäumen und Bergen Wohnenden sind die auf der Erde Weilenden (bhūmaṭṭhaka); die im Raum Wandernden und in Palästen Wohnenden sind die in der Luft Weilenden (antalikkhaṭṭhaka). „Das Auge der Wahrheit (dhammacakkhu)“ bedeutet das Sehen der zu erkennenden Dinge der vier edlen Wahrheiten. රාහුලොවාදසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der Rāhulovāda-Sutta ist abgeschlossen. ලොකකාමගුණවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Lokakāmaguṇa-Vagga ist abgeschlossen. 13. ගහපතිවග්ගො 13. Das Kapitel über die Hausväter (Gahapativagga) 1-3. වෙසාලීසුත්තාදිවණ්ණනා 1-3. Die Erklärung der Vesālī-Sutta und anderer [Suttas] 124-126. ද්වීසූති ඉමස්මිං ගහපතිවග්ගෙ පඨමදුතියෙසු තතියෙ ච වුත්තත්ථමෙව පාඨජාතං අපුබ්බං නත්ථීති අත්ථො. 124-126. „In zweien (dvīsu)“ bedeutet: In dieser Gahapativegga sind im ersten, zweiten und dritten [Sutta] nur die bereits erklärten Wortlaute enthalten, es gibt nichts Neues. 4-5. භාරද්වාජසුත්තාදිවණ්ණනා 4-5. Die Erklärung der Bhāradvāja-Sutta und anderer [Suttas] 127-128. කාමං අඤ්ඤෙපි පබ්බජිතා යුත්තකාලෙ පිණ්ඩං උලමානා චරන්තියෙව, අයං පන ඔදරිතො, තෙනෙව කාරණෙන පබ්බජිතොති දස්සෙන්තො ‘‘පිණ්ඩං උලමානො’’තිආදිමාහ. ඝංසන්තොවාති භූමියං ඝංසන්තො එව පත්තං ඨපෙති. පරික්ඛීණන්ති සමන්තතො පරික්ඛීණං. නාළිකො …පෙ… ජාතං, අතිරෙකපත්තට්ඨපනස්ස පටික්ඛිත්තත්තා අඤ්ඤං න ගණ්හාති. ‘‘ඉන්ද්‍රියභාවනන්ති චක්ඛාදිපඤ්චින්ද්‍රියභාවන’’න්ති කෙචි වදන්ති, තථා විපස්සනාභිනිවෙසං කත්වා උපරිවිපස්සනං වඩ්ඪිත්වාති අධිප්පායො. අපරෙ පන ‘‘සද්ධාපඤ්චමානං ඉන්ද්‍රියානං වසෙන විපස්සනාභිනිවෙසං කත්වා තෙන සුඛෙන අභිඤ්ඤාපහානානං සම්පාදනවසෙන ඉන්ද්‍රියං භාවෙත්වා’’ති වදන්ති. 127-128. Gewiss wandern auch andere Ordinierte zur rechten Zeit umher, um nach Almosenspeise zu suchen, dieser aber ist verfressen, und um zu zeigen, dass er nur aus diesem Grund ordiniert wurde, sagt er: „nach Almosenspeise suchend“ usw. „Wie schabend (ghaṃsanto vā)“ bedeutet: er stellt die Schale so hin, dass sie den Boden schabt. „Völlig abgenutzt (parikkhīṇa)“ bedeutet ringsherum abgenutzt. Ein Nāḷika-Maß... [usw.]... entstanden; weil das Hinstellen einer zusätzlichen Schale abgelehnt wurde, nimmt er keine andere an. „Die Entfaltung der Fähigkeiten (indriyabhāvana)“ bedeutet die Entfaltung der fünf Fähigkeiten wie des Auges usw., so sagen einige; das bedeutet, dass man sich auf die Einsicht (vipassanā) ausrichtet und die höhere Einsicht vermehrt. Andere wiederum sagen: „indem man sich auf die Einsicht mittels der fünf Fähigkeiten wie des Vertrauens ausrichtet und durch dieses Glück die Erlangung der höheren Geisteskräfte und das Überwinden bewirkt, entfaltet man die Fähigkeit“. උපසඞ්කමතීති [Pg.311] එත්ථ යථා සො රාජා උපසඞ්කමි, තං ආගමනතො පට්ඨාය දස්සෙතුං ‘‘ථෙරො කිරා’’තිආදි ආරද්ධං. මහාපානං නාම අඤ්ඤං කම්මං අකත්වා පානපසුතො හුත්වා සත්තාහං තදනුරූපපරිජනස්ස සුරාපිවනං. තෙනාහ ‘‘මහාපානං නාම පිවිත්වා’’ති. සාලිථුසෙහීති රත්තසාලිථුසෙහි. ඩය්හමානං විය කිපිල්ලිකදංසනජාතාහි දුක්ඛවෙදනාහි. මුඛසත්තීහි විජ්ඣිංසු වල්ලභතාය. ඉත්ථිලොලො හි සො රාජා. „Er nähert sich (upasaṅkamati)“: Um hier zu zeigen, wie jener König sich näherte, beginnend mit seiner Ankunft, wird mit „Es heißt, der Thera...“ usw. begonnen. „Ein großes Gelage (mahāpāna)“ ist das Trinken von Alkohol für sieben Tage mit einer entsprechenden Gefolgschaft, ohne eine andere Arbeit zu verrichten und ganz dem Trinken hingegeben. Deshalb sagte er: „nachdem er das sogenannte große Gelage getrunken hatte“. „Mit Reisspelzen (sālithusehi)“ bedeutet mit den Spelzen des roten Sāli-Reises. Wie brennend durch die schmerzhaften Gefühle, die durch Ameisenbisse entstanden sind. Sie erstachen ihn mit den Lanzen ihrer Münder aufgrund seiner Zuneigung; denn jener König war frauensüchtig. පවෙණින්ති තෙසං සමාදානපවෙණිං බ්‍රහ්මචරියපබන්ධං. පටිපාදෙන්තීති සම්පාදෙන්ති. ගරුකාරම්මණන්ති ගරුකාතබ්බආරම්මණං, අවීතික්කමිතබ්බාරම්මණන්ති අත්ථො. අස්සාති රඤ්ඤො. චිත්තං අනොතරන්තන්ති පසාදවීථිං අනොතරන්තං අනුපගච්ඡන්තං. විහෙඨෙතුන්ති විබාධිතුං. „Tradition“ (paveṇi) bezeichnet die Tradition ihrer Übernahme, den Fortlauf des heiligen Lebens (brahmacariya). „Sie bewirken“ (paṭipādenti) bedeutet, sie bringen es zustande. „Ein schwerwiegendes Objekt“ (garukārammaṇa) meint ein zu respektierendes Objekt; das bedeutet ein Objekt, das nicht missachtet werden darf. „Sein“ (assa) bezieht sich auf das des Königs. „Nicht in den Geist eindringend“ (cittaṃ anotaranta) bedeutet, nicht in den Prozess der Beruhigung (pasādavīthi) einzutreten, nicht dorthin zu gelangen. „Zu belästigen“ (viheṭhetuṃ) bedeutet, zu bedrängen. ලොභස්ස අපරාපරුප්පත්තියා බහුවචනවසෙන ‘‘ලොභධම්මා’’ති වුත්තං. උප්පජ්ජන්තීතිපි අත්ථො යෙව, යස්මා උප්පජ්ජමානො ලොභධම්මො අත්තනො හෙතුපච්චයෙ පරිග්ගහාපෙන්තො ජානාපෙන්තො විය සහති පවත්තතීති. ඉමමෙව කායන්ති එත්ථ සමූහත්ථෙ එව කාය-සද්දො ගබ්භාසයාදිට්ඨානෙසු උප්පජ්ජනධම්මසමූහවිසයත්තා, ඉතරෙ පන කායූපලක්ඛිතතාය ‘‘කායො’’ති වෙදිතබ්බා. උත්තානමෙව හෙට්ඨා වුත්තනයත්තා. Aufgrund des wiederholten Entstehens von Gier wird im Plural von „Gierzuständen“ (lobhadhammā) gesprochen. „Sie entstehen“ (uppajjanti) ist ebenfalls genau die Bedeutung, da der entstehende Gierzustand seine eigenen Ursachen und Bedingungen ergreifen lässt und gleichsam zu erkennen gibt, sie beherrscht und fortbesteht. „Eben diesen Körper“ (imameva kāyaṃ): Hier wird das Wort „Körper“ (kāya) im Sinne einer Ansammlung verwendet, da es sich auf die Gesamtheit der Phänomene bezieht, die an Orten wie der Gebärmutter entstehen; die anderen hingegen sind als „Körper“ zu verstehen, weil sie durch den Körper gekennzeichnet sind. Der Rest ist leicht verständlich nach der oben bereits dargelegten Weise. භාරද්වාජසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Bhāradvāja-Suttas und anderer ist abgeschlossen. 6. ඝොසිතසුත්තවණ්ණනා 6. Die Erklärung des Ghosita-Suttas 129. රූපා ච මනාපාති නීලාදිභෙදා රූපධම්මා ච මනසා මනුඤ්ඤා පියරූපා සංවිජ්ජන්ති, ඉදඤ්ච සුඛවෙදනීයස්ස ඵස්සස්ස සභාවදස්සනත්ථං. එවං ‘‘රූපා ච මනාපා උපෙක්ඛාවෙදනියා’’ති එත්ථාපි යථාරහං වත්තබ්බං. චක්ඛුවිඤ්ඤාණ…පෙ… ඵස්සන්ති වුත්තං. උපනිස්සයකොටියා හි චක්ඛුවිඤ්ඤාණසම්පයුත්තඵස්සො සුඛවෙදනීයො, න සහජාතකොටියා. තෙනාහ – ‘‘එකං ඵස්සං පටිච්ච ජවනවසෙන සුඛවෙදනා උප්පජ්ජතී’’ති. සෙසපදෙසූති ‘‘සංවිජ්ජති ඛො, ගහපති, සොතධාතූ’’ති ආගතෙසු පඤ්චසු කොට්ඨාසෙසු. 129. „Und angenehme Formen“ (rūpā ca manāpā) bedeutet, dass Formen, unterschieden in Blau usw., die für den Geist angenehm und von geliebter Natur sind, existieren; und dies dient dazu, das Wesen des Kontakts, der als angenehm zu empfinden ist, aufzuzeigen. Ebenso ist bei „Formen, die angenehm und als gleichmütig zu empfinden sind“ das Entsprechende zu sagen. Es wird gesagt: „Sehbewusstsein … usw. … Kontakt“. Denn der mit dem Sehbewusstsein verbundene Kontakt ist auf der Ebene der starken Bedingung (upanissayakoṭi) als angenehm zu empfinden, nicht auf der Ebene des Gleichzeitigen (sahajātakoṭi). Daher wurde gesagt: „In Abhängigkeit von einem einzigen Kontakt entsteht durch die Geisteskraft (javana) ein angenehmes Gefühl.“ „In den übrigen Begriffen“ (sesapadesu) bezieht sich auf die fünf Abschnitte, die mit „Es existiert wahrlich, Hausvater, das Hörelement“ beginnen. තෙවීසති [Pg.312] ධාතුයො කථිතා ඡන්නං ද්වාරානං වසෙන විභජ්ජගහණෙන. වත්ථුනිස්සිතන්ති හදයවත්ථුනිස්සිතං. පඤ්චද්වාරෙ වීසති, මනොද්වාරෙ තිස්සො එවං තෙවීසති. Dreiundzwanzig Elemente werden erklärt, indem sie entsprechend den sechs Toren aufgeteilt erfasst werden. „Auf der Basis beruhend“ (vatthunissitaṃ) bedeutet auf der Herzensbasis beruhend. An den fünf Toren zwanzig, am Geisttor drei, so macht es dreiundzwanzig. ඝොසිතසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Ghosita-Suttas ist abgeschlossen. 7-8. හාලිද්දිකානිසුත්තාදිවණ්ණනා 7-8. Die Erklärung des Hāliddikāni-Suttas und anderer 130-131. තං ඉත්ථෙතන්ති චක්ඛුනා යං රූපං දිට්ඨං, තං ඉත්ථන්ති අත්ථො. තං සුඛවෙදනියන්ති තං සුඛවෙදනාය උපනිස්සයකොටියා පච්චයභූතං චක්ඛුවිඤ්ඤාණඤ්චෙව, යො ච යථාරහං උපනිස්සයකොටියා වා, අනන්තරො චෙ අනන්තරකොටියා වා, සහජාතො චෙ සම්පයුත්තකොටියා වා, සුඛවෙදනාය පච්චයො ඵස්සො. තං සුඛවෙදනියඤ්ච ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති සුඛවෙදනාති යොජනා. එස නයො සබ්බත්ථ සබ්බෙසු සෙසෙසු සත්තසු වාරෙසු. මනොධාතුයෙව වා සමානාති අභිධම්මනයෙන. සුත්තන්තනයෙන පන සුඤ්ඤතට්ඨෙන නිස්සත්තනිජ්ජීවට්ඨෙන ච මනොධාතුසමඤ්ඤං ලභතෙව. අට්ඨමං උත්තානමෙව හෙට්ඨා වුත්තනයත්තා. 130-131. „Dieses Erwünschte“ (taṃ itthaṃ) bedeutet: Die Form, die mit dem Auge gesehen wird, das ist das Erwünschte; das ist die Bedeutung. „Das als angenehm zu Empfindende“ (taṃ sukhavedaniyaṃ) meint sowohl das Sehbewusstsein, das als Bedingung auf der Ebene der starken Bedingung für das angenehme Gefühl dient, als auch den Kontakt, der in entsprechender Weise – sei es auf der Ebene der starken Bedingung, sei es auf der Ebene der unmittelbaren Folge (anantarakoṭi), sei es auf der Ebene des Gleichzeitigen (sahajātakoṭi) – die Bedingung für das angenehme Gefühl ist. Die Verknüpfung lautet: „Und in Abhängigkeit von jenem als angenehm zu empfindenden Kontakt entsteht ein angenehmes Gefühl.“ Diese Methode gilt überall in allen übrigen sieben Abschnitten. „Oder das Geist-Element selbst ist gleich“ gemäß der Methode des Abhidhamma. Gemäß der Methode des Suttantas jedoch erhält es im Sinne der Leerheit, im Sinne der Abwesenheit eines Wesens und eines Lebewesens, durchaus die Bezeichnung des Geist-Elements. Das achte (Sutta) ist leicht verständlich nach der oben bereits dargelegten Weise. හාලිද්දිකානිසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Hāliddikāni-Suttas und anderer ist abgeschlossen. 9. ලොහිච්චසුත්තවණ්ණනා 9. Die Erklärung des Lohicca-Suttas 132. තෙපි මාණවකාත්වෙව වුත්තා, න බ්‍රාහ්මණකුමාරා එව. සෙලෙය්‍යකානීති අඤ්ඤමඤ්ඤං සිලිස්සනලඞ්ඝනකීළනානි. 132. Auch sie werden einfach als Jünglinge (māṇavakā) bezeichnet, nicht als Brahmanenknaben. „Seleyyakāni“ bedeutet das gegenseitige Umarmen und Überspringen als Spiele. උපට්ඨානවසෙන ඉභං හරන්තීති ඉබ්භා, හත්ථිගොපකා. තෙ පන නිහීනකුටුම්බස්ස භොග්ගං උපාදාය ගහපතිභාවං උපාදාය ‘‘ගහපතිකා’’තිපි වුච්චන්තීති ආහ ‘‘ගහපතිකා’’ති. කණ්හාති කණ්හාභිජාතිකා. රට්ඨං භරන්තීති යස්මිං රට්ඨෙ වසන්ති, තස්ස රට්ඨස්ස බලිං භරණෙන, අත්තනො වා කුටුම්බස්ස භරණෙන භරතා. පරියායන්තාති පරිතො සංචරන්තා කීළන්ති. Diejenigen, die durch ihren Dienst einen Elefanten führen, sind die „Ibbhas“, die Elefantenpfleger. Da sie jedoch wegen ihres geringen Hausstands und ihrer Eigenschaft als Hausväter auch „Hausväter“ (gahapatikā) genannt werden, heißt es „gahapatikā“. „Kaṇhā“ bedeutet von dunkler (niederer) Herkunft. „Sie ernähren das Reich“ (raṭṭhaṃ bharanti) bedeutet, dass sie das Land, in dem sie leben, durch das Entrichten von Steuern ernähren, oder dass sie Versorger durch die Versorgung des eigenen Hausstands sind. „Umherstreifend“ (pariyāyantā) bedeutet, dass sie umherziehend spielen. සීලජෙට්ඨකාති සීලප්පධානා. යෙ පුරාණං සරන්ති, තෙ සීලුත්තමා අහෙසුං. ද්වාරානි චක්ඛාදිද්වාරානි. „Die im Sīla die Ältesten sind“ (sīlajeṭṭhakā) bedeutet die im Sīla Führenden. Diejenigen, die sich an das Alte erinnern, waren von höchster Tugend. „Tore“ (dvārāni) meint das Augentor und die anderen Tore. අපක්කමිත්වා [Pg.313] අපෙතා විරහිතා හුත්වා. විසමානීති විගතසමානි දුච්චරිතසභාවානි. නානාවිධදණ්ඩා නානාවිධදණ්ඩනිපාතා. „Weggegangen“ (apakkamitvā) bedeutet weggegangen sein, frei davon geworden zu sein. „Ungleich“ (visamāni) meint das, was des Gleichgewichts entbehrt, d. h. von Natur aus schlechtes Verhalten ist. „Verschiedenartige Strafen“ (nānāvidhadaṇḍā) bedeutet das Herabfallen verschiedenartiger Strafen. අනාහාරකාති කිඤ්චි අභුඤ්ජනකා. පඞ්කො විය පඞ්කො, මලං. දන්තපඞ්කො පුරිමපදලොපෙන පඞ්කොති වුත්තොති ‘‘පඞ්කො නාම දන්තමල’’න්ති වුත්තං. අජෙහි කාතබ්බකානං අකොපෙත්වා කරණං සමාදානවසෙන වතං. එස නයො සෙසෙසුපි. කොහඤ්ඤං නාම අත්තනි විජ්ජමානදොසං පටිච්ඡාදෙත්වා අසන්තගුණපකාසනාති ආහ – ‘‘පටිච්ඡන්න…පෙ… කොහඤ්ඤඤ්චෙවා’’ති. පරික්ඛාරභණ්ඩකවණ්ණාති පරික්ඛාරභණ්ඩා කප්පකාති. තෙ ච ඛො අත්තනො ජීවිකත්ථාය ආමිසකිඤ්ජක්ඛස්ස අත්තනිබන්ධනත්ථාය අමොචනත්ථාය කතා. „Ohne Nahrung“ (anāhārakā) bedeutet, dass sie überhaupt nichts essen. Wie Schlamm (paṅko) ist Schlamm, d. h. Schmutz. „Zahnschmutz“ (dantapaṅko) wird durch Weglassen des ersten Wortes als „Schlamm“ (paṅko) bezeichnet, weshalb gesagt wurde: „Schlamm meint Zahnbelag“. Das Ausführen dessen, was von Ziegen getan werden muss, ohne Zorn, durch die Übernahme einer Gelübdepraxis, ist ein „Gelübde“ (vataṃ). Diese Methode gilt auch für die übrigen. Was Heuchelei (kohañña) genannt wird, ist das Verbergen der in sich selbst vorhandenen Fehler und das Bekanntgeben nicht vorhandener Qualitäten; daher heißt es: „Verborgenes … usw. … und Heuchelei“. „Vom Aussehen eines nützlichen Gegenstands“ (parikkhārabhaṇḍakavaṇṇā) bedeutet, dass Gebrauchsgegenstände passend gemacht werden. Und diese wurden wahrlich für den eigenen Lebensunterhalt gemacht, um ein wenig materiellen Gewinn an sich zu binden und nicht loszulassen. අඛිලන්ති චෙතොඛිලරහිතං බ්‍රහ්මවිහාරවසෙන. තෙනාහ ‘‘මුදු අථද්ධ’’න්ති. „Frei von Brachland“ (akhilaṃ) bedeutet frei von geistiger Unfruchtbarkeit (cetokhila) mittels der Verweilungen des Geistes (brahmavihāra). Daher wurde gesagt: „mild, nicht starr“. අධිමුත්තොති අභිරතිවසෙන යුත්තපයුත්තො. පරිත්තචිත්තොති පරිතො ඛණ්ඩිතචිත්තො. අප්පමාණචිත්තොති එත්ථ ‘‘කො අය’’න්ති පටික්ඛිතුං සක්කුණෙය්‍යචිත්තො. „Hingebungsvoll“ (adhimutto) bedeutet durch die Kraft der großen Freude eifrig bemüht. „Von begrenztem Geist“ (parittacitto) bedeutet ringsum zerbrochener Geist. „Von unermesslichem Geist“ (appamāṇacitto) meint hier einen Geist, der in der Lage ist, die Frage „Wer ist dieser?“ abzuweisen. ලොහිච්චසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Lohicca-Suttas ist abgeschlossen. 10. වෙරහච්චානිසුත්තවණ්ණනා 10. Die Erklärung des Verahaccāni-Suttas 133. බ්‍රාහ්මණිං ධම්මසවනාය චොදෙන්තො මාණවකො ‘‘යග්ඝෙ’’ති අවොච. තෙනාහ ‘‘යග්ඝෙති චොදනත්ථෙ නිපාතො’’ති. 133. Als der Jüngling die Brahmanin ermahnte, der Lehre zuzuhören, sagte er „yagghe“. Daher wurde gesagt: „yagghe ist eine Partikel im Sinne einer Ermahnung“. වෙරහච්චානිසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Verahaccāni-Suttas ist abgeschlossen. ගහපතිවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Gahapativagga ist abgeschlossen. 14. දෙවදහවග්ගො 14. Das Devadaha-Kapitel 1. දෙවදහසුත්තවණ්ණනා 1. Die Erklärung des Devadaha-Suttas 134. මනං රමයන්තාති ආපාථගතා මනස්ස රමණවසෙන පියායිතබ්බතාවසෙන පවත්තන්තා. 134. „Den Geist erfreuend“ (manaṃ ramayantā) bedeutet solche, die, in den Wahrnehmungsbereich getreten, durch das Erfreuen des Geistes, d. h. durch das Geliebtwerdenmüssen, fortbestehen. 2. ඛණසුත්තවණ්ණනා 2. Die Erklärung des Khaṇa-Suttas 135. ඡඵස්සායතනිකාති [Pg.314] ඡහි ඵස්සායතනෙහි අනිට්ඨසංවෙදනියා. ඡද්වාරඵස්සපටිවිඤ්ඤත්තීති ඡහිපි ද්වාරෙහි ආරම්මණස්ස පටිසංවෙදනා හොතියෙව සබ්බසො දුක්ඛානුභවනත්ථං. තාවතිංසපුරන්ති සුදස්සනමහානගරං. අභාවො නාම නත්ථි සබ්බථා සුඛානුභවනතො. නිරයෙති ඉමිනා දුග්ගති භවසාමඤ්ඤෙන ඉතරාපායාපි ගහිතා එව. මග්ගබ්‍රහ්මචරියවාසං වසිතුං න සක්කාති ඉමිනා පන සබ්බෙසම්පි අච්ඡින්දිකට්ඨානානං ගහණං දට්ඨබ්බං. ඉමෙවාති ඉමස්මිං මනුස්සලොකෙ එව. අපායොපි පඤ්ඤායති අපායදුක්ඛසදිසස්ස දුක්ඛස්ස කදාචි පටිසංවෙදනතො. සග්ගොපි පඤ්ඤායති දෙවභොගසදිසසම්පත්තියා කදාචි පටිලභිතබ්බතො. 135. „Diejenigen der sechs Kontaktsphären“ (chaphassāyatanikā) bedeutet diejenigen, die durch die sechs Kontaktsphären Unerwünschtes empfinden. „Bewusstsein des Kontakts an den sechs Toren“ (chadvāraphassapaṭiviññattī) bedeutet, dass an allen sechs Toren wahrlich das Erfahren des Objekts stattfindet, um in jeder Hinsicht Leid zu erfahren. „Die Stadt der Dreiunddreißig“ (tāvatiṃsapuraṃ) meint die große Stadt Sudassana. „Nichtvorhandensein“ (abhāvo) bedeutet, dass es wegen des Erfahrens von Glück in jeder Hinsicht nicht existiert. Mit „in der Hölle“ (niraye) sind durch diese Allgemeinheit des leidvollen Daseins auch die anderen leidvollen Welten erfasst. Mit „es ist unmöglich, das heilige Leben des Pfades zu leben“ (maggabrahmacariyavāsaṃ vasituṃ na sakkā) ist jedoch die Erfassung aller Orte zu verstehen, an denen man beraubt ist. „Eben in dieser“ (imeva) meint eben in dieser Menschenwelt. Auch die leidvolle Welt ist erkennbar, da man manchmal ein Leid erfährt, das dem Leid der leidvollen Welten gleicht. Auch die himmlische Welt ist erkennbar, da man manchmal eine dem Genuss der Götter gleichende Fülle erlangen kann. අයං කම්මභූමීති අයං මනුස්සලොකො පුරිසථාමකරණාය කම්මභූමි නාම තාසං යොග්‍යට්ඨානභාවතො. තත්ථ පධානකම්මං දස්සෙන්තො ‘‘ඉධ මග්ගභාවනා’’ති ආහ. ඨානානීති කාරණානි. සංවෙජනියානීති සංවෙගජනනානි බහූනි ජාතිආදීනි. තථා හි ජාති, ජරා, බ්‍යාධි, මරණං, අපායභවං, තත්ථපි නිරයූපපත්තිහෙතුකං, තිරච්ඡානුපපත්තිහෙතුකං, අසූරකායූපපත්තිහෙතුකං, අතීතෙ වට්ටමූලකං, අනාගතෙ වට්ටමූලකං, පච්චුප්පන්නෙ ආහාරපරියෙට්ඨිමූලකන්ති බහූනි සංවෙගවත්ථූනි පච්චවෙක්ඛිත්වා සංවෙගජාතො සඤ්ජාතසංවෙගො යොනිසො පධානමනුයුඤ්ජස්සු. සංවෙගාති සංවෙගමාපජ්ජස්සු. „Dies ist das Feld des Wirkens“ (ayaṃ kammabhūmi): Dies ist die Menschenwelt, die so genannt wird, weil sie ein geeigneter Ort für die Entfaltung von menschlicher Tatkraft ist. Um darin das Hauptwirken aufzuzeigen, sagte er: „Hier ist die Entfaltung des Pfades“ (maggabhāvanā). „Stätten“ (ṭhānāni) meint Ursachen (kāraṇāni). „Erschütternd“ (saṃvejaniyāni) meint Erschütterung (saṃvega) hervorrufend, nämlich die vielen wie Geburt usw. Denn nachdem man die vielen Grundlagen der Erschütterung (saṃvegavatthūni) – wie Geburt, Alter, Krankheit, Tod, das Dasein in den Leidenswelten, und darin wiederum die Ursachen für die Wiedergeburt in der Hölle, die Ursachen für die Wiedergeburt im Tierreich, die Ursachen für die Wiedergeburt im Reich der Asuras, das im Vergangenen wurzelnde Kreisen des Daseins, das im Zukünftigen wurzelnde Kreisen des Daseins und das in der Gegenwart in der Nahrungssuche wurzelnde Kreisen des Daseins – weise betrachtet hat, soll man, von Erschütterung ergriffen, nachdem tiefe Erschütterung entstanden ist, sich weise der Anstrengung widmen. „Erschütterung“ (saṃvegā) bedeutet: Erfahre Erschütterung. ඛණසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Khaṇa-Suttas ist abgeschlossen. 3. පඨමරූපාරාමසුත්තවණ්ණනා 3. Die Erklärung des ersten Rūpārāma-Suttas 136. සම්මුදිතා සම්මොදප්පත්තා, පමොදිතා සඤ්ජාතපමොදා. දුක්ඛාති දුක්ඛවන්තො සඤ්ජාතදුක්ඛා. තෙනාහ ‘‘දුක්ඛිතා’’ති. සුඛං එතස්ස අත්ථීති සුඛො, සුඛී. තෙනාහ ‘‘සුඛිතො’’ති. යත්තකා රූපාදයො ධම්මා ලොකෙ අත්ථීති වුච්චති. පස්සන්තානන්ති සච්චපටිවෙධෙන සම්මදෙව පස්සන්තානං. ‘‘පච්චනීකං හොතී’’ති වත්වා තං පච්චනීකභාවං දස්සෙතුං ‘‘ලොකො හී’’තිආදි [Pg.315] වුත්තං. අසුභාති ‘‘ආහූ’’තිපදං ආනෙත්වා සම්බන්ධො. සබ්බමෙතන්ති ‘‘සුඛං දිට්ඨමරියෙභි…පෙ… තදරියා සුඛතො විදූ’’ති ච වුත්තං. සබ්බමෙතං නිබ්බානමෙව සන්ධාය වුත්තං. නිබ්බානමෙව හි එකන්තතො සුඛං නාම. 136. „Erfreut“ (sammuditā) bedeutet zur Freude gelangt; „frohlockend“ (pamoditā) bedeutet, dass in ihnen Freude entstanden ist. „Leidvoll“ (dukkhā) bedeutet mit Leiden behaftet, in denen Leiden entstanden ist. Daher sagt er „leidend“ (dukkhitā). „Wer Glück hat, ist glücklich“ (sukho), besitzt Glück (sukhī). Daher sagt er „glücklich“ (sukhito). „Welche Phänomene auch immer wie Formen usw. in der Welt existieren, so wird gesagt.“ „Der Sehenden“ (passantānaṃ) meint jener, die durch das Durchdringen der Wahrheiten vollkommen richtig sehen. Nachdem gesagt wurde: „Es steht im Widerspruch“, wird „Denn die Welt...“ usw. gesagt, um diesen Zustand des Widerspruchs aufzuzeigen. „Als unschön“ (asubhā) wird in Verbindung gebracht, indem man das Wort „nennen sie“ (āhū) hinzuzieht. „All dies“ (sabbametaṃ) bezieht sich auf das, was mit „Als Glück wird es von den Edlen gesehen ... usw. ... das wissen jene Edlen als Glück“ gesagt wurde. All dies ist allein in Bezug auf das Nibbāna gesagt. Denn wahrlich, nur Nibbāna wird als das ausschließliche Glück bezeichnet. පඤ්චනවුතිපාසණ්ඩිනො තෙසඤ්ච පාසණ්ඩිභාවො පපඤ්චසූදනිට්ඨකථායං පකාසිතො එව. කිලෙසනීවරණෙන නිවුතානන්ති කිලෙසඛන්ධා කිලෙසනීවරණං, තෙන නිවාරිතානං. නිබ්බානදස්සනං නාම අරියමග්ගො, තෙන තස්ස පටිවිජ්ඣනඤ්ච කාළමෙඝඅවච්ඡාදිතං විය චන්දමණ්ඩලං. Die fünfundneunzig Sekten (pañcanavutipāsaṇḍino) und ihr Sektendasein sind bereits im Papañcasūdanī-Kommentar dargelegt worden. „Durch das Hindernis der Befleckungen verhüllt“ (kilesanīvaraṇena nivutānaṃ) bedeutet: Die Befleckungshaufen sind das Hindernis der Befleckungen; durch dieses sind sie behindert. Das Sehen des Nibbāna ist der edle Pfad, und dessen Durchdringung durch sie ist wie die von einer dunklen Wolke verdeckte Mondscheibe. පරිච්ඡින්දිත්වාති අසුභභාවපරිච්ඡින්දනෙන සම්මාවිඤ්ඤාණදස්සනෙන ච පරිච්ඡින්දිත්වා. මග්ගධම්මස්සාති අරියමග්ගධම්මස්ස. „Nachdem sie unterschieden haben“ (paricchinditvā) bedeutet: nachdem sie durch das Bestimmen der Unschönheit und durch das Sehen mit rechtem Bewusstsein unterschieden haben. „Des Pfad-Dhamma“ (maggadhammassa) meint des Dhammas des edlen Pfades. අනුපන්නෙහීති අනු අනු අවිහාය පටිපන්නෙහි. කො නු අඤ්ඤො ජානිතුං අරහති, අඤ්ඤො න ජානාතීති දස්සෙති. „Durch die Nachfolgenden“ (anupannehi) meint durch jene, die unaufhörlich, ohne abzuweichen, den Weg praktizieren. „Wer sonst wohl wäre würdig zu wissen?“ zeigt auf, dass kein anderer es weiß. පඨමරූපාරාමසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des ersten Rūpārāma-Suttas ist abgeschlossen. 4-12. දුතියරූපාරාමසුත්තාදිවණ්ණනා 4-12. Die Erklärung des zweiten Rūpārāma-Suttas und der folgenden 137-145. සුද්ධිකං කත්වා ගාථාබන්ධනෙන විනා කෙවලං චුණ්ණියපදවසෙනෙව. තථා තථාති අජ්ඣත්තිකානි බාහිරානි ච ආයතනානි අනිච්චලක්ඛණෙන දුක්ඛානත්තලක්ඛණෙහි ච යොජෙත්වා දස්සනවසෙන. 137-145. „Als reinen Text verfasst“ meint ohne Versmaß, allein in Form von fortlaufender Prosa (cuṇṇiyapada). „Auf diese und jene Weise“ (tathā tathā) meint durch das Aufzeigen der inneren und äußeren Sinnesbereiche in Verbindung mit dem Merkmal der Vergänglichkeit, des Leidens und des Nicht-Selbst. දුතියරූපාරාමසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des zweiten Rūpārāma-Suttas und der folgenden ist abgeschlossen. දෙවදහවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Devadaha-Vaggas ist abgeschlossen. 15. නවපුරාණවග්ගො 15. Das Navapurāṇa-Vagga 1. කම්මනිරොධසුත්තවණ්ණනා 1. Die Erklärung des Kammanirodha-Suttas 146. සම්පති විජ්ජමානස්ස චක්ඛුස්ස තංනිබ්බත්තස්ස කම්මස්ස ච අධිප්පෙතත්තා ‘‘න චක්ඛු පුරාණං, කම්මමෙව පුරාණ’’න්ති වත්වා යථා තස්ස චක්ඛුස්ස පුරාණපරියායො [Pg.316] වුත්තො, තං දස්සෙන්තො ආහ – ‘‘කම්මතො පනා’’තිආදි. පච්චයනාමෙනාති පුරිමජාතිසංසිද්ධත්තා ‘‘පුරාණ’’න්ති වත්තබ්බස්ස පච්චයභූතස්ස කම්මස්ස නාමෙන. එවං වුත්තන්ති ‘‘පුරාණකම්ම’’න්ති එවං වුත්තං. පච්චයෙහි අභිසමාගන්ත්වා කතන්ති තණ්හාවිජ්ජාදිපච්චයෙහි අභිමුඛභාවෙන සමාගන්ත්වා සමෙච්ච නිබ්බත්තිතං. චෙතනායාති කම්මචෙතනාය. පකප්පිතන්ති අභිසමීහිතං. වෙදනායාති අත්තානං නිස්සාය ආරම්මණං කත්වා පවත්තාය වෙදනාය. වත්ථූති නිබ්බත්තිකාරණං පවත්තට්ඨානන්ති විපස්සනාපඤ්ඤාය පස්සිතබ්බං. කම්මස්ස නිරොධෙනාති කිලෙසානං අනුප්පාදනිරොධසිද්ධෙන කම්මස්ස නිරොධෙන. විමුත්තිං ඵුසතීති අරහත්තඵලවිමුත්තිං පාපුණාති. ආරම්මණභූතො නිරොධො නිබ්බානං ‘‘කම්මනිරොධො’’ති වුච්චති, ‘‘කම්මං නිරුජ්ඣති එත්ථා’’ති කත්වා. ‘‘ඣායථ, භික්ඛවෙ, මා පමාදත්ථා’’ති වුත්තත්තා ‘‘පුබ්බභාගවිපස්සනා කථිතා’’ති වුත්තං. 146. Weil das gegenwärtig existierende Auge und das Karma, das dieses hervorgebracht hat, gemeint sind, wird gesagt: „Nicht das Auge ist alt, sondern das Karma selbst ist alt.“ Um zu zeigen, in welcher Weise das Auge im übertragenen Sinne als „alt“ bezeichnet wird, sagte er: „Aber aufgrund des Karmas...“ usw. „Unter dem Namen der Bedingung“ (paccayanāmena) meint unter dem Namen des als Bedingung fungierenden Karmas, welches, da es in einer früheren Existenz vollzogen wurde, als „alt“ zu bezeichnen ist. „So wird gesagt“ bezieht sich auf den Ausdruck „altes Karma“. „Zusammengekommen durch Bedingungen bewirkt“ (paccayehi abhisamāgantvā kataṃ) bedeutet: durch das Zusammenkommen und Zusammentreffen von Bedingungen wie Begehren, Nichtwissen usw. hervorgebracht. „Durch Absicht“ (cetanāya) meint durch die Karma-Absicht. „Erdacht“ (pakappitaṃ) bedeutet beabsichtigt. „Für das Gefühl“ (vedanāya) meint für das Gefühl, das entsteht, indem es sich auf dieses stützt und es zum Objekt macht. „Als Grundlage“ (vatthu) meint die Ursache der Entstehung, den Ort des Entstehens; dies ist mit der Vipassanā-Erkenntnis zu betrachten. „Durch das Aufhören des Karmas“ (kammassa nirodhena) meint durch das Aufhören des Karmas, welches durch das Aufhören des Nicht-Wiederentstehens der Befleckungen bewirkt wird. „Er berührt die Befreiung“ (vimuttiṃ phusati) bedeutet: er erlangt die Befreiung der Frucht der Arhatschaft. Das Erlöschen (nirodha), das als Objekt dient, ist das Nibbāna; es wird „Erlöschen des Karmas“ genannt, da man sagt: „Hier kommt das Karma zum Erlöschen“. Weil gesagt wurde: „Meditiert, ihr Mönche, seid nicht nachlässig!“, wird gesagt: „Es wird die vorbereitende Vipassanā (pubbabhāgavipassanā) dargelegt.“ කම්මනිරොධසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Kammanirodha-Suttas ist abgeschlossen. 2-5. අනිච්චනිබ්බානසප්පායසුත්තාදිවණ්ණනා 2-5. Die Erklärung des Aniccanibbānasappāya-Suttas und der folgenden 147-150. නිබ්බානස්සාති නිබ්බානාධිගමස්ස, කිලෙසනිබ්බානස්සෙව වා. උපකාරපටිපදන්ති උපකාරාවහං පටිපදං. චතූසූති දුතියාදීසු චතූසු. නිබ්බානසප්පායා පටිපදා දෙසිතාති කත්වා ‘‘සහ විපස්සනාය චත්තාරො මග්ගා කථිතා’’ති වුත්තං. 147-150. „Des Nibbāna“ (nibbānassa) meint der Erlangung des Nibbāna oder auch dem Erlöschen der Befleckungen (kilesanibbāna). „Die hilfreiche Praxis“ (upakārapaṭipadaṃ) meint die Praxis, die Nutzen bringt. „In den vieren“ (catūsu) meint in den vier Suttas ab dem zweiten. Weil die dem Nibbāna angemessene Praxis gelehrt wird, wird gesagt: „Es werden die vier Pfade mitsamt der Vipassanā dargelegt“. අනිච්චනිබ්බානසප්පායසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Aniccanibbānasappāya-Suttas und der folgenden ist abgeschlossen. 6-7. අන්තෙවාසිකසුත්තාදිවණ්ණනා 6-7. Die Erklärung des Antevāsika-Suttas und der folgenden 151-152. අන්ත-සද්දො සමීපත්ථෙ වත්තති ‘‘උදකන්තං වනන්ත’’න්තිආදීසු, කිලෙසො පන අතිආසන්නෙ වසති අබ්භන්තරවුත්තිතායාති ‘‘අන්තෙවාසික’’න්ති වුත්තො විභත්තිඅලොපෙන යථා ‘‘වනෙකුසලො, කූලෙරුක්ඛා’’ති. තෙනාහ – ‘‘අනන්තෙවාසිකන්ති අන්තොවසනකිලෙසවිරහිත’’න්ති. ආචරණකකිලෙසවිරහිතන්ති සමුදාචරණකිලෙසරහිතං. අන්තො [Pg.317] අස්ස වසන්තීති අස්ස පුග්ගලස්ස අන්තො අබ්භන්තරෙ චිත්තෙ වසන්ති පවත්තන්ති. තෙ එතං අධිභවන්තීති තෙ කිලෙසා එතං පුග්ගලං අභිභවිත්වා අත්තනො වසෙ වත්තෙන්ති. තෙනාහ – ‘‘අජ්ඣොත්ථරන්ති සික්ඛාපෙන්ති වා’’ති. තෙහි ආචරියෙහීති තෙහි කිලෙසසඞ්ඛාතෙහි සත්තෙ අත්තනො ගතියං ඨපෙන්තෙහි ආචරියෙහි. සත්තමං හෙට්ඨා කථිතනයමෙවාති යස්මා හෙට්ඨා ඛන්ධවසෙන දෙසනා ආගතා, ඉධ ආයතනවසෙනාති අයමෙව විසෙසො. 151-152. Das Wort „anta“ wird im Sinne von Nähe verwendet, wie in „Wassernähe“ (udakantaṃ), „Waldnähe“ (vanantaṃ) usw. Die Befleckung (kilesa) jedoch wohnt ganz nahe, da sie im Inneren existiert; daher wird sie unter Wegfall der Kasusendung als „im Inneren wohnend“ (antevāsika) bezeichnet, so wie bei „walderfahren“ (vanekusalo) oder „Bäume am Ufer“ (kūlerukkhā). Deshalb sagte er: „'Ohne im Inneren Wohnenden' (anantevāsika) bedeutet frei von im Inneren wohnenden Befleckungen.“ „Frei von ausübenden Befleckungen“ (ācaraṇakakilesavirahitaṃ) bedeutet frei von aktiven Befleckungen (samudācaraṇakilesarahitaṃ). „Sie wohnen in ihm“ (anto assa vasanti) bedeutet: sie wohnen und wirken im Inneren des Geistes dieser Person. „Sie beherrschen ihn“ (te etaṃ adhibhavanti) bedeutet: jene Befleckungen überwältigen diese Person und bringen sie unter ihre eigene Kontrolle. Deshalb sagte er: „Sie bedrängen sie oder weisen sie an.“ „Durch jene Lehrer“ (tehi ācariyehi) meint durch jene als „Lehrer“ bezeichneten Befleckungen, welche die Wesen in ihrer eigenen Fährte (gati) etablieren. „Das siebte [Sutta] ist genau in derselben Weise wie oben erklärt“: Da oben die Lehrdarlegung anhand der Daseinsgruppen (khandha) erfolgte, hier aber anhand der Sinnesbereiche (āyatana) – das ist der einzige Unterschied. අන්තෙවාසිකසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Antevāsika-Suttas und der folgenden ist abgeschlossen. 8. අත්ථිනුඛොපරියායසුත්තවණ්ණනා 8. Die Erklärung des Atthinukhopariyāya-Suttas 153. පරියායති පරිගච්ඡති ඵලං එතස්සාති පරියායො හෙතූති ආහ – ‘‘යං පරියායන්ති යං කාරණ’’න්ති. පච්චක්ඛදිට්ඨෙ අවිපරීතෙ අත්ථෙ පවත්තසද්ධා පච්චක්ඛසද්ධා යථා ‘‘සම්මාසම්බුද්ධො භගවා, ස්වාඛාතො ධම්මො’’ති (ම. නි. 1.288) ච. එවං කිරාති ඉති කිරාය උප්පන්නො සද්දහනාකාරො සද්ධාපතිරූපකො. එතන්ති ‘‘අඤ්ඤත්‍රෙව සද්ධායා’’ති එතං වචනං. රුචාපෙත්වාති කිඤ්චි අත්ථං අත්තනො මතියා රොචෙත්වා. ඛමාපෙත්වාති තස්සෙව වෙවචනං, චිත්තං තථා ඛමාපෙත්වා. තෙනාහ – ‘‘අත්ථෙතන්ති ගහණාකාරො’’ති. පරම්පරාගතස්ස අත්ථස්ස එවං කිරස්සාති අනුස්සවනං. කාරණං චින්තෙන්තස්සාති යුත්තිං චින්තෙන්තස්ස. කාරණං උපට්ඨාතීති ‘‘සාධූ’’ති අත්තනො චිත්තස්ස උපතිට්ඨති. අත්ථෙතන්ති ‘‘එතං කාරණං එවමයමත්ථො යුජ්ජතී’’ති චිත්තෙන ගහණං. ආකාරපරිවිතක්කොති යුත්තිපරිකප්පනා. ලද්ධීති නිච්ඡයෙන ගහණං, සා ච ඛො දිට්ඨි අයාථාවග්ගහණෙන අඤ්ඤාණමෙවාති දට්ඨබ්බං. තන්ති ලද්ධිං. අත්ථෙසාති එසා ලද්ධි මම උප්පන්නා අත්ථි යුත්තරූපා හුත්වා උපලබ්භති. එවං ගහණාකාරො දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්ති නාම, පඨමුප්පන්නලද්ධිසඞ්ඛාතාය දිට්ඨියා නිජ්ඣානං ඛමනාකාරො දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්ති නාම. පඤ්ච ඨානානීති යථාවුත්තානි සද්ධාදීනි පඤ්ච කාරණානි. මුඤ්චිත්වා අග්ගහෙත්වා. හෙට්ඨිමමග්ගවජ්ඣානං රාගාදීනං අභාවං සන්ධාය ‘‘නත්ථි මෙ අජ්ඣත්තං රාගදොසමොහො’’ති අයං සෙක්ඛානං පච්චවෙක්ඛණා, සබ්බසො අභාවං සන්ධාය අසෙක්ඛානන්ති ආහ – ‘‘සෙක්ඛාසෙක්ඛානං පච්චවෙක්ඛණා කථිතා’’ති. ‘‘සන්තං [Pg.318] වා අජ්ඣත්ත’’න්තිආදිනා සෙක්ඛානං, ‘‘අසන්තං වා අජ්ඣත්ත’’න්තිආදිනා අසෙක්ඛානං පච්චවෙක්ඛණා කථිතාති දට්ඨබ්බං. 153. „Es umgibt, es umschließt seine Frucht, daher ist es ein Pariyāya (Weg/Methode/Grund)“, damit meint er die Ursache (hetu); deshalb heißt es: „Welcher Pariyāya, das bedeutet: welche Ursache (kāraṇa)“. Das Vertrauen, das in Bezug auf eine unmittelbar gesehene, unverdrehte Tatsache entsteht, ist das unmittelbare Vertrauen (paccakkhasaddhā), wie zum Beispiel: „Der Erhabene ist vollkommen erwacht, die Lehre ist wohlverkündet“ (MN I 288). „So soll es sein“ (evaṃ kira): Dies ist eine Form des Glaubens, die durch bloßes Hörensagen (kira) entsteht, ein Abbild von Vertrauen (saddhāpatirūpaka). „Dieses“ (etaṃ) bezieht sich auf das Wort in der Formulierung „abgesehen von Vertrauen“ (aññatreva saddhāya). „Indem man Gefallen findet“ (rucāpetvā) bedeutet, dass man eine Sache nach eigener Meinung gutheißt. „Indem man zustimmt“ (khamāpetvā) ist ein Synonym dafür; es bedeutet, dass man den Geist auf diese Weise zustimmen lässt. Deshalb heißt es: „‚Das gibt es‘ – dies ist die Art des Erfassens“. Das mündlich Überlieferte (anussavana) bezieht sich auf eine traditionell überlieferte Sache gemäß der Annahme: „So soll es sein“. „Für einen, der über den Grund nachdenkt“ (kāraṇaṃ cintentassa) bedeutet, für einen, der über die logische Stimmigkeit (yutti) nachdenkt. „Der Grund stellt sich ein“ (kāraṇaṃ upaṭṭhāti) bedeutet, dass er sich dem eigenen Geist als „gut“ (sādhu) darstellt. „Das gibt es“ (atthetaṃ) bedeutet das Erfassen mit dem Geist in der Weise: „Dieser Grund, diese Sache verhält sich so, das ist stimmig“. „Das Durchdenken von Gründen“ (ākāraparivitakka) ist das gedankliche Abwägen von Logik. „Ansicht“ (laddhi) ist das Erfassen mit Entschlossenheit. Und diese Ansicht (diṭṭhi) ist wegen des ungenauen Erfassens als bloßes Unwissen (aññāṇa) anzusehen. „Dieses“ (taṃ) bezieht sich auf jene Ansicht (laddhi). „Diese gibt es“ (athesā) bedeutet: Diese in mir entstandene Ansicht existiert, sie ist als plausibel befunden worden. Eine solche Art des Erfassens nennt man „Zustimmung durch das Reflektieren über Ansichten“ (diṭṭhinijjhānakkhanti). Das Zustimmen (khamanākāra) durch das Reflektieren (nijjhāna) über eine Ansicht, die als die zuerst entstandene Meinung (laddhi) gilt, nennt man „Zustimmung durch das Reflektieren über Ansichten“. „Die fünf Punkte“ (pañca ṭhānāni) sind die oben genannten fünf Gründe, beginnend mit Vertrauen (saddhā). „Freilassend“ (muñcitvā) bedeutet, ohne sie zu ergreifen. In Bezug auf das Nichtvorhandensein von Gier usw., welche durch die unteren Pfade zu überwinden sind, ist die Betrachtung: „In mir gibt es keine Gier, keinen Hass, keine Verblendung“ die Rückschau (paccavekkhaṇā) der Lernenden (sekkha). In Bezug auf das völlige Nichtvorhandensein gilt sie für die Nicht-mehr-Lernenden (asekkha). Daher heißt es: „Die Rückschau der Lernenden und Nicht-mehr-Lernenden wurde dargelegt“. Es ist zu verstehen, dass mit den Worten „Wenn es innerlich vorhanden ist...“ die Rückschau der Lernenden dargelegt wird, und mit den Worten „Wenn es innerlich nicht vorhanden ist...“ jene der Nicht-mehr-Lernenden dargelegt wird. අත්ථිනුඛොපරියායසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Atthinukhopariyāya-Suttas ist abgeschlossen. 9-10. ඉන්ද්‍රියසම්පන්නසුත්තාදිවණ්ණනා 9-10. Die Erklärung des Indriyasampanna-Suttas und anderer Suttas. 154-155. ‘‘සම්පන්නසීලා, භික්ඛවෙ, විහරථා’’තිආදීසු (ම. නි. 1.64) විය පරිපුණ්ණත්ථො ඉධ සම්පන්න-සද්දොති ආහ ‘‘පරිපුණ්ණින්ද්‍රියො’’ති. ඉන්ද්‍රියෙහි සමන්නාගතත්තා පරිපුණ්ණින්ද්‍රියො නාම හොතීති සම්බන්ධො. එවං සති සමන්නාගමසම්පත්ති වුත්තා හොතීති ආසඞ්කන්තො ‘‘චක්ඛාදීනි වා’’තිආදිමාහ. තං සන්ධායාති දුතියවිකප්පෙන වුත්තමත්ථං සන්ධාය. හෙට්ඨා ඛන්ධියවග්ගෙ ඛන්ධවසෙන දෙසනා ආගතා, ඉධ ආයතනවසෙනාති ආහ ‘‘වුත්තනයමෙවා’’ති. 154-155. Wie in den Passagen wie „Lebt, ihr Mönche, vollkommen in der Tugend (sampannasīlā)“ (MN I 64) hat das Wort „sampanna“ hier die Bedeutung von „vollkommen“, daher heißt es „vollkommen an Fähigkeiten“ (paripuṇṇindriyo). Die logische Verknüpfung (sambandha) ist: Weil er mit den Fähigkeiten ausgestattet ist, wird er „vollkommen an Fähigkeiten“ genannt. Da man einwenden könnte, dass damit die Vollkommenheit des Besitzes (samannāgamasampatti) ausgedrückt wird, sagte er „oder das Auge usw.“. „In Bezug darauf“ (taṃ sandhāya) bezieht sich auf den Sinn, der in der zweiten Alternative dargelegt wurde. Weiter unten im Khandha-Vagga kam die Verkündigung mittels der Daseinsgruppen (khandha), hier geschieht sie mittels der Sinnesbereiche (āyatana), daher heißt es: „Es ist genau in der bereits erklärten Weise zu verstehen“. ඉන්ද්‍රියසම්පන්නසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Indriyasampanna-Suttas und anderer Suttas ist abgeschlossen. නවපුරාණවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Navapurāṇa-Vaggas ist abgeschlossen. තතියො පණ්ණාසකො. Das dritte Buch der Fünfzig (Tatiya Paṇṇāsaka). 16. නන්දික්ඛයවග්ගො 16. Das Kapitel über das Versiegen der Lust (Nandikkhaya-Vagga). 1-4. අජ්ඣත්තනන්දික්ඛයසුත්තාදිවණ්ණනා 1-4. Die Erklärung des Ajjhattanandikkhaya-Suttas und anderer Suttas. 156-159. අත්ථතොති සභාවතො. ඤාණෙන අරියතො ඤාතබ්බතො අත්ථො, සභාවොති. එවඤ්හි අභිජ්ජනසභාවො නන්දනට්ඨෙන නන්දී, රඤ්ජනට්ඨෙන රාගො. විමුත්තිවසෙනාති විමුත්තියා අධිගමවසෙන. එත්ථාති ඉමස්මිං පඨමසුත්තෙ. දුතියාදීසූති දුතියතතියචතුත්ථෙසු. උත්තානමෙව හෙට්ඨා වුත්තනයත්තා. 156-159. „Dem Sinne nach“ (atthatoti) bedeutet dem Eigenwesen nach (sabhāvato). Der Sinn ist das, was durch die edle Erkenntnis zu erkennen ist, nämlich das Eigenwesen. Denn in diesem Sinne ist die Freude (nandī) das, was erfreut, und die Gier (rāgo) das, was färbt, da sie von unteilbarem Wesen sind. „Mittels der Befreiung“ (vimuttivasena) bedeutet mittels der Erlangung der Befreiung. „Hier“ (ettha) bezieht sich auf dieses erste Sutta. „In den zweiten usw.“ (dutiyādīsu) bezieht sich auf das zweite, dritte und vierte Sutta. Sie sind leicht verständlich aufgrund der bereits oben erklärten Weise. අජ්ඣත්තනන්දික්ඛයසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Ajjhattanandikkhaya-Suttas und anderer Suttas ist abgeschlossen. 5-6. ජීවකම්බවනසමාධිසුත්තාදිවණ්ණනා 5-6. Die Erklärung des Jīvakambavanasamādhi-Suttas und anderer Suttas. 160-161. සමාධිවිකලානං [Pg.319] චිත්තෙකග්ගතං ලභන්තානං, පටිසල්ලානවිකලානං කායවිවෙකඤ්ච චිත්තෙකග්ගතඤ්ච ලභන්තානන්ති යොජනා. පාකටං හොතීති විභූතං හුත්වා උපට්ඨාති. ඔක්ඛායති පච්චක්ඛායතීති චතුසච්චධම්මානං විභූතභාවෙන උපට්ඨානස්ස කථිතත්තා වුත්තං – ‘‘ද්වීසුපි…පෙ… කථිතා’’ති. 160-161. Die Verknüpfung lautet: Für diejenigen, denen es an Sammlung mangelt, die Einspitzigkeit des Geistes erlangen; für diejenigen, denen es an Zurückgezogenheit mangelt, körperliche Abgeschiedenheit und Einspitzigkeit des Geistes erlangen. „Wird deutlich“ (pākaṭaṃ hoti) bedeutet, dass es sich klar offenbart darstellt. „Es wird erkannt, es wird unmittelbar wahrgenommen“ – weil das Erscheinen der vier edlen Wahrheiten in ihrer Klarheit dargelegt wurde, heißt es: „In beiden [Suttas]... etc. ... wurde dargelegt“. ජීවකම්බවනසමාධිසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Jīvakambavanasamādhi-Suttas und anderer Suttas ist abgeschlossen. 7-9. කොට්ඨිකඅනිච්චසුත්තාදිවණ්ණනා 7-9. Die Erklärung des Koṭṭhikaanicca-Suttas und anderer Suttas. 162-164. අනිච්චානුපස්සනාදයො එව විමුත්තිපරිපාචනියා ධම්මා නාම. ථෙරස්ස තදා සද්ධාදීනි ඉන්ද්‍රියානි න පරිපාකං උපගතානි, ථෙරො ඉමාහි දෙසනාහි ඉන්ද්‍රියපරිපාකමගමාසි. 162-164. Die Betrachtung der Vergänglichkeit usw. sind wahrlich die Dinge, die zur Reifung der Befreiung führen. Zu jener Zeit waren die Fähigkeiten des Ehrwürdigen, wie Vertrauen usw., noch nicht zur Reife gelangt; durch diese Lehrreden erlangte der Ehrwürdige die Reifung seiner Fähigkeiten. කොට්ඨිකඅනිච්චසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Koṭṭhikaanicca-Suttas und anderer Suttas ist abgeschlossen. 10-12. මිච්ඡාදිට්ඨිපහානසුත්තාදිවණ්ණනා 10-12. Die Erklärung des Micchādiṭṭhipahāna-Suttas und anderer Suttas. 165-167. පාටියෙක්කන්ති විසුං විසුං. වුත්තනයෙනෙවාති හෙට්ඨා වුත්තනයෙනෙව අපුබ්බස්ස වත්තබ්බස්ස අභාවා. 165-167. „Einzeln“ (pāṭiyekkaṃ) bedeutet separat. „In der bereits erklärten Weise“ (vuttanayenevāti) bedeutet genau in der oben dargelegten Weise, da es nichts Neues mehr hinzuzufügen gibt. මිච්ඡාදිට්ඨිපහානසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Micchādiṭṭhipahāna-Suttas und anderer Suttas ist abgeschlossen. නන්දික්ඛයවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Nandikkhaya-Vaggas ist abgeschlossen. 17. සට්ඨිපෙය්‍යාලවග්ගො 17. Das Kapitel mit den sechzig gekürzten Texten (Saṭṭhipeyyāla-Vagga). 1-60. අජ්ඣත්තඅනිච්චඡන්දසුත්තාදිවණ්ණනා 1-60. Die Erklärung des Ajjhattaaniccachanda-Suttas und anderer Suttas. 168-227. ‘‘යං, භික්ඛවෙ, අනිච්චං, තත්‍ර වො ඡන්දො පහාතබ්බො’’තිආදිනා තෙසං තෙසං පුග්ගලානං අජ්ඣාසයවසෙන සට්ඨි සුත්තානි කථිතානි[Pg.320], තානි ච පෙය්‍යාලනයෙන දෙසනං ආරුළ්හානීති ‘‘සට්ඨිපෙය්‍යාලො නාම හොතී’’ති වුත්තං. තෙනාහ ‘‘යානි පනෙත්ථා’’තිආදි. 168-227. Mit den Worten „Was, ihr Mönche, vergänglich ist, darin solltet ihr das Begehren aufgeben“ usw. wurden sechzig Suttas entsprechend den Neigungen der jeweiligen Personen verkündet. Und weil diese in Form von Kürzungen (peyyāla) dargelegt wurden, wird es „Das Kapitel der sechzig Kürzungen“ genannt. Deshalb heißt es: „Was aber hier...“ usw. අජ්ඣත්තඅනිච්චඡන්දසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Ajjhattaaniccachanda-Suttas und anderer Suttas ist abgeschlossen. සට්ඨිපෙය්‍යාලවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Saṭṭhipeyyāla-Vaggas ist abgeschlossen. 18. සමුද්දවග්ගො 18. Das Kapitel über den Ozean (Samudra-Vagga). 1. පඨමසමුද්දසුත්තවණ්ණනා 1. Die Erklärung des ersten Samudra-Suttas. 228. යදි ‘‘දුප්පූරණට්ඨෙන සමුද්දනට්ඨෙනා’’ති ඉමිනා අත්ථද්වයෙන සාගරො ‘‘සමුද්දො’’ති වුච්චති, චක්ඛුස්සෙවෙතං නිප්පරියායතො යුජ්ජතීති දස්සෙතුං ‘‘යදී’’තිආදි වුත්තං. තත්ථ දුප්පූරණට්ඨෙනාති පූරෙතුං අසක්කුණෙය්‍යභාවෙන. සමුද්දනට්ඨෙනාති සබ්බසො උපරූපරිපක්ඛිත්තගමනෙන. මහාගඞ්ගාදිමහානදීනං මහතා උදකොඝෙන අනුසංවච්ඡරං අනුපක්ඛන්දමානොපි හි සමුද්දො පාරිපූරිං න ගච්ඡති, යඤ්ච භූමිපදෙසං ඔත්ථරති, තං සමුද්දභාවං නෙති, අභාවං වා පාපුණාති අපයාතෙ සමුද්දොදකෙ, තං වා අනුදකභාවපත්තියා අතථමෙව හොති. කාමඤ්චෙස දුප්පූරණට්ඨො සමුද්දනට්ඨො සාගරෙ ලබ්භති, තථාපි තං ද්වයං චක්ඛුස්මිංයෙව විසෙසතො ලබ්භතීති දස්සෙන්තො ‘‘තස්ස හී’’තිආදිමාහ. සමොසරන්තන්ති සබ්බසො නීලාදිභාගෙහි ඔසරන්තං, ආපාථං ආගච්ඡන්තන්ති අත්ථො. කාතුං න සක්කොති දුප්පූරණීයත්තා. සදොසගමනෙන ගච්ඡති සත්තසන්තානස්ස දුස්සනතො. දුස්සනට්ඨතා චස්ස චක්ඛුද්වාරිකතණ්හාවසෙන වෙදිතබ්බා. යථා සමුද්දෙ අපරාපරං පරිවත්තමානො ඌමියා වෙගො සමුද්දස්සාති වුච්චති, එවං චක්ඛුසමුද්දස්ස පුරතො අපරාපරං පරිවත්තමානං නීලාදිභෙදං රූපාරම්මණං චක්ඛුස්සාති වත්තබ්බතං අරහති අනඤ්ඤසාධාරණත්තාති වුත්තං ‘‘රූපමයො වෙගො’’ති. අසමපෙක්ඛිතෙති සම්මාදස්සනෙ රූපෙ මනාපභාවං අමනාපභාවඤ්ච ගහෙත්වා, ‘‘ඉදං නාම මයා දිට්ඨ’’න්ති අනුපධාරෙන්තස්ස කෙවලං සමූහඝනවසෙන ගණ්හන්තස්ස ගහණං අසමපෙක්ඛනං. සහතීති අධිභවති, තංනිමිත්තං කඤ්චි විකාරං නාපජ්ජති. 228. Wenn durch diese beiden Bedeutungen, 'aufgrund der Eigenschaft des Schwer-zu-füllen-Seins' und 'aufgrund der Eigenschaft des Zusammenströmens', der Ozean 'Meer' (samudda) genannt wird, so trifft dies auf das Auge im eigentlichen Sinne zu – um dies zu zeigen, wird gesagt: 'Wenn...' usw. Darin bedeutet 'aufgrund der Eigenschaft des Schwer-zu-füllen-Seins': wegen der Unmöglichkeit, es zu füllen. 'Aufgrund der Eigenschaft des Zusammenströmens' bedeutet: wegen des allseitigen Strömens über alles darüber hinweg. Denn obwohl das Meer jahrüber von den großen Fluten der großen Ströme wie dem Ganges usw. überschwemmt wird, gelangt es nicht zur Fülle; und welchen Landstrich es auch überflutet, den überführt es in den Zustand des Meeres, oder dieser geht in Nicht-Dasein über, wenn das Meerwasser zurückweicht, oder er wird eben durch das Erreichen der Wasserlosigkeit unbeständig. Obgleich nun diese Eigenschaft des Schwer-zu-füllens und des Zusammenströmens im Ozean zu finden ist, so ist dieses Paar dennoch ganz besonders im Auge selbst zu finden. Um dies zu zeigen, sagt er: 'Sein...' usw. 'Hineinströmend' (samosarantaṃ): allseitig durch blaue usw. Formen hineinfließend, das heißt, in den Bereich der Wahrnehmung tretend. Es ist nicht imstande zu füllen, da es schwer zu füllen ist. Es verläuft mit einem fehlerhaften Lauf, wegen der Befleckung des Kontinuums der Wesen. Und seine Eigenschaft der Befleckung ist durch das Begehren am Augentor zu verstehen. Wie im Ozean die hin und her wogende Welle als 'die Strömung des Meeres' bezeichnet wird, so verdient das sich vor dem Augen-Ozean hin und her bewegende, in Blau usw. differenzierte Form-Objekt als das des Auges bezeichnet zu werden, da es ihm allein eigen ist; darum wurde gesagt: 'die formenreiche Woge'. 'Beim Nicht-Betrachten' (asamapekkhite): Wenn man bei der rechten Betrachtung die Angenehmheit und Unangenehmheit der Formen ergreift, ohne zu reflektieren: 'Dies wurde von mir gesehen', sondern nur aufgrund einer kompakten Einheit erfasst, so ist dieses Erfassen ein Nicht-Betrachten. 'Er erträgt' (sahati) bedeutet: er überwältigt es, er erleidet dadurch keine Veränderung. ඌමීති [Pg.321] වීචියො. ආවට්ටො ආවට්ටනවසෙන පවත්තං උදකං. ගාහරක්ඛසමකරාදයො ගාහරක්ඛසො. යථා සමුද්දෙ ඌමියො උපරූපරි වත්තමානා අත්තනි පතිතපුග්ගලං අජ්ඣොත්ථරිත්වා අනයබ්‍යසනං ආපාදෙන්ති, තථා ආවට්ටගාහරක්ඛසා. එවමෙතෙ රාගාදයො කිලෙසා සයං උප්පන්නකසත්තෙ අජ්ඣොත්ථරිත්වා අනයබ්‍යසනං ආපාදෙන්ති, කිලෙසුප්පත්තිනිමිත්තතාය සත්තානං අනයබ්‍යසනාපත්තිහෙතුභූතස්ස ඌමිභයස්ස ආරම්මණවසෙන චක්ඛුසමුද්දො ‘‘සඌමිසාවට්ටො සගාහො සරක්ඛසො’’ති වුත්තො. 'Wellen' (ūmī) bedeutet Wogen. 'Strudel' (āvaṭṭo) ist wirbelndes Wasser. 'Seeungeheuer, Unholde, Haie und Krokodile' sind 'Haie und Unholde' (gāharakkhaso). Wie im Ozean die sich übereinander türmenden Wellen eine hineingefallene Person überwältigen und ins Verderben und Elend stürzen, so tun es auch die Strudel und Seeungeheuer. Ebenso überwältigen diese Befleckungen wie Begierde usw. die Wesen, in denen sie entstehen, und stürzen sie ins Verderben und Elend. Weil sie die Ursache für das Entstehen der Befleckungen sind und somit die Ursache dafür, dass Wesen durch die Gefahr der Wellen ins Verderben und Elend geraten, wird das Auge als Ozean 'mit Wellen, Strudeln, Haien und Seeungeheuern' bezeichnet. ඌමිභයන්ති එත්ථ භායති එතස්මාති භයං, ඌමීව භයං ඌමිභයං. කුජ්ඣනට්ඨෙන කොධො. ස්වෙව චිත්තස්ස ච අභිමද්දනවසෙනුප්පාදනත්ථෙන දළ්හං ආයාසනට්ඨෙන උපායාසො. එත්ථ ච අනෙකවාරං පවත්තිත්වා සත්තෙ අජ්ඣොත්ථරිත්වා සීසං උක්ඛිපිතුං අදත්වා අනයබ්‍යසනනිප්ඵාදනෙන කොධූපායාසස්ස ඌමිසදිසතා දට්ඨබ්බා. තථා කාමගුණා කිලෙසාභිභූතෙ සත්තෙ මානෙ විය රූපාදිවිසයසඞ්ඛාතෙ අත්තනි සංසාරෙත්වා යථා තතො බහිභූතෙ නෙක්ඛම්මෙ චිත්තම්පි න උප්පජ්ජති, එවං ආවට්ටෙත්වා බ්‍යසනාපාදනෙන ආවට්ටසදිසතා දට්ඨබ්බා. යදා පන ගාහරක්ඛසො ආරක්ඛරහිතං අත්තනො ගොචරභූමිගතං පුරිසං අභිභුය්‍ය ගහෙත්වා අගොචරෙ ඨිතම්පි ගොචරං නෙත්වා භෙරවරූපදස්සනාදිනා අත්තනො උපක්කමං කාතුං අසමත්ථං කත්වා අන්වාවිසිත්වා වණ්ණබලභොගආයුසුඛෙහි වියොජෙත්වා මහන්තං අනයබ්‍යසනං ආපාදෙති, එවං මාතුගාමොපි යොනිසොමනසිකාරරහිතං අවීරපුරිසං අත්තනො රූපාදීහි පලොභනවසෙන අභිභුය්‍ය ගහෙත්වා වා වීරජාතියම්පි ඉත්ථිකුත්තභූතෙහි අත්තනො හාවභාවවිලාසෙහි ඉත්ථිමායාය අන්වාවිසිත්වා වා අවසං අත්තනො උපකාරධම්මෙ සීලාදයො සම්පාදෙතුං අසමත්ථං කරොන්තො ගුණවණ්ණාදීහි වියොජෙත්වා මහන්තං අනයබ්‍යසනං ආපාදෙති, එවං මාතුගාමස්ස ගාහරක්ඛසසදිසතා දට්ඨබ්බා. ඌමිභයන්ති ලක්ඛණවචනං. යථා හි ඌමි භායිතබ්බට්ඨෙන භයං, එවං ආවට්ටගාහරක්ඛසාපීති ඌමිආදිභයෙන සභයන්ති අත්ථො වෙදිතබ්බො. අන්තං අවසානං ගතො, එවං පාරං නිබ්බානං ගතොති වුච්චති. 'Gefahr der Wellen' (ūmibhaya): Hier ist 'Gefahr' (bhaya) das, wovor man sich fürchtet; die Gefahr, die wie eine Welle ist, ist die Wellengefahr. 'Zorn' (kodha) aufgrund der Eigenschaft des Zürnens. Eben dieser ist 'Verzweiflung' (upāyāso) aufgrund des Erzeugens im Sinne des Niederdrückens des Geistes und im Sinne einer starken Bedrängnis. Hierbei ist die Ähnlichkeit von Zorn und Verzweiflung mit Wellen darin zu sehen, dass sie wiederholt auftreten, die Wesen überwältigen, ihnen nicht erlauben, den Kopf zu heben, und sie so ins Verderben und Elend stürzen. Ebenso ist die Ähnlichkeit mit Strudeln darin zu sehen, dass die Sinnlichkeitsobjekte die von Befleckungen überwältigten Wesen in sich kreisen lassen, d. h. in den Sinnesobjekten wie Formen usw. wie in einem Strudel, sodass in ihnen kein Geist entsteht, der auf die Entsagung gerichtet ist, die außerhalb davon liegt, und sie so durch das Herumwirbeln ins Verderben stürzen. Wenn aber ein Seeungeheuer einen ungeschützten Menschen, der in sein Jagdgebiet gelangt ist, überwältigt und ergreift, ihn – selbst wenn er außerhalb steht – in sein Jagdgebiet zerrt, ihn durch das Zeigen einer schrecklichen Gestalt usw. unfähig macht, Widerstand zu leisten, von ihm Besitz ergreift und ihn seiner Schönheit, Kraft, seines Besitzes, Lebens und Glücks beraubt und ihn so ins große Verderben und Elend stürzt, ebenso überwältigt das Weibsvolk einen Mann, der keine weise Aufmerksamkeit besitzt und schwach ist, indem es ihn durch seine Formen usw. verlockt und ergreift, oder es ergreift sogar von einem Mann heroischer Natur Besitz durch weibliche Verführungskünste, Gebärden, Koketterie und weibliche Täuschung, macht ihn unfähig, selbstständig seine heilsamen Eigenschaften wie Sittlichkeit usw. zu entfalten, beraubt ihn seiner Tugenden, Schönheit usw. und stürzt ihn in großes Verderben und Elend; so ist die Ähnlichkeit des Weibsvolkes mit einem Seeungeheuer zu sehen. 'Gefahr der Wellen' (ūmibhaya) ist ein bezeichnender Ausdruck. Denn wie die Welle eine Gefahr im Sinne von etwas ist, das zu fürchten ist, so sind es auch Strudel und Seeungeheuer; so ist die Bedeutung als 'gefahrvoll durch die Gefahr von Wellen usw.' zu verstehen. 'An das Ende gelangt' bedeutet das Ende erreicht; ebenso wird gesagt: 'an das jenseitige Ufer, zum Nibbāna gelangt'. පඨමසමුද්දසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des ersten Ozean-Suttas ist abgeschlossen. 2-3. දුතියසමුද්දසුත්තාදිවණ්ණනා 2-3. Die Erklärung des zweiten Ozean-Suttas und der folgenden 229-230. කිලෙසානං [Pg.322] අල්ලභාවූපනයනන්ති ආහ ‘‘තෙමනට්ඨෙනා’’ති. අරියසාවකෙති අනාගාමිනො. තෙ හි කාමභවවසෙන අතින්තතාය න සමුන්නා. තයො මච්චූති කිලෙසාභිසඞ්ඛාරදෙවපුත්තමාරෙ. තීහි උපධීහීති කිලෙසාභිසඞ්ඛාරකාමගුණානං වසෙන තීහි උපධීහි. ඛන්ධුපධිනා පන සො න නිරූපධි සඋපාදිසෙසස්සෙව නිබ්බානස්ස අධිගතත්තා. ගතොති පටිපත්තිගමනෙන ගතො. 229-230. 'Weil es das Feuchtwerden der Befleckungen herbeiführt', darum sagt er: 'im Sinne des Befeuchtens'. 'Edle Jünger' bezieht sich auf die Nie-Wiederkehrenden. Diese sind nämlich nicht durch Unersättlichkeit hinsichtlich des Daseins im Sinnenbereich angeschwollen. 'Drei Tode' bezieht sich auf den Befleckungs-Māra, den Gestaltungs-Māra und den Göttersohn-Māra. 'Durch die drei Grundlagen' bedeutet durch die drei Grundlagen der Befleckungen, der Gestaltungen und der Sinnlichkeitsobjekte. Hinsichtlich der Grundlage der Daseinsgruppen jedoch ist er nicht grundlagenlos, da er das Nibbāna mit einem verbleibenden Rest an Anhaften erlangt hat. 'Gegangen' bedeutet durch das Gehen der Praxis gegangen. දුතියසමුද්දසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des zweiten Ozean-Suttas und der folgenden ist abgeschlossen. 4-6. ඛීරරුක්ඛොපමසුත්තාදිවණ්ණනා 4-6. Die Erklärung des Suttas über den Vergleich mit dem Milchbaum und der folgenden 231-233. අප්පහීනට්ඨෙනාති මග්ගෙන අසමුග්ඝාටිතභාවෙන. අත්ථීති විජ්ජති. සති පච්චයෙ විජ්ජමානකිච්චකරණතො පරියුට්ඨානං අප්පකං මූසිකාවිසං විය පරිත්තං නාම හොති අප්පානුභාවත්තා. එවරූපාපීති අප්පකාපි. අස්සාති අප්පහීනකිලෙසස්ස. අධිමත්තානන්ති ඉට්ඨානං රජනීයානං, වත්ථුවසෙන පරිත්තකම්පි ඉට්ඨාරම්මණං අධිමත්තමෙව. තෙනාහ ‘‘නඛපිට්ඨිප්පමාණම්පී’’තිආදි. දහරොතිආදීනි තීණිපි පදානි. ආභින්දෙය්‍යාති භින්දෙය්‍ය. තං උභයන්ති තං චක්ඛුරූපන්ති උභයම්පි ආයතනං. 231-233. 'Im Sinne des Nicht-Aufgegeben-Seins' bedeutet, weil es durch den Pfad nicht entwurzelt wurde. 'Es gibt' bedeutet, es existiert. Wenn eine Bedingung vorhanden ist, wird das lodernde Hervorbrechen durch das Verrichten des existierenden Werkes wie das Gift einer Maus gering genannt, da es von geringer Macht ist. 'Auch von solcher Art' bedeutet auch geringfügig. 'Sein' bezieht sich auf den, dessen Befleckungen nicht aufgegeben sind. 'Übermäßige' bezieht sich auf erwünschte, leidenschaftserregende Objekte; selbst ein nach dem Objekt her geringfügiges erwünschtes Objekt ist übermäßig. Daher sagte er: 'selbst im Ausmaß einer Nagelfläche' usw. 'Jung' usw. sind alle drei Wörter. 'Würde brechen' bedeutet würde zerstören. 'Dieses Beides' bezieht sich auf das Auge und die Form, also auf beide Grundlagen. ඛීරරුක්ඛොපමසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Suttas über den Vergleich mit dem Milchbaum und der folgenden ist abgeschlossen. 7. උදායීසුත්තවණ්ණනා 7. Die Erklärung des Udāyi-Suttas. 234. ඉතිපීති ඉමිනාපි කාරණෙන. අනිච්චෙනාති අනිච්චභාවෙන අනත්තලක්ඛණං කථිතං. යස්මා හෙතුපච්චයා විඤ්ඤාණස්ස උප්පත්ති සති ච උප්පාදෙ නිරොධෙන භවිතබ්බං, උප්පාදවයවන්තතාය අනිච්චං විඤ්ඤාණං, යදි ච අත්තා සියා පච්චයෙහි විනා සිජ්ඣෙය්‍ය, න ච තථාස්ස සිද්ධි, තස්මා ‘‘විඤ්ඤාණං අනත්තා’’ති අනිච්චතාය අනත්තතා කථිතා. 234. 'Auch auf diese Weise' bedeutet auch aus diesem Grund. 'Durch das Unbeständige' zeigt das Merkmal des Nicht-Selbst durch die Unbeständigkeit auf. Weil das Bewusstsein aufgrund von Ursachen und Bedingungen entsteht, und wenn ein Entstehen stattfindet, muss es auch ein Vergehen geben; da es Entstehen und Vergehen besitzt, ist das Bewusstsein unbeständig. Und wenn es ein Selbst wäre, müsste es unabhängig von Bedingungen existieren, was jedoch nicht der Fall ist. Daher wird gesagt: 'Das Bewusstsein ist Nicht-Selbst' – so wird das Nicht-Selbst durch die Unbeständigkeit dargelegt. උදායීසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Udāyi-Suttas ist abgeschlossen. 8. ආදිත්තපරියායසුත්තවණ්ණනා 8. Die Erklärung des Ādittapariyāya-Suttas. 235. කිලෙසානං [Pg.323] අනු අනු බ්‍යඤ්ජනතො පරිබ්‍යත්තියා උප්පත්තිපච්චයභාවතො අනුබ්‍යඤ්ජනං, හත්ථපාදාදිඅවයවාති ආහ – ‘‘හත්ථා සොභනා’’තිආදි. නිමිත්තග්ගාහොති කිලෙසුප්පත්තියා නිමිත්තභූතො ගාහො. සංසන්දෙත්වා ගහණන්ති අවයවෙ සමොධානෙත්වා ‘‘ඉත්ථිපුරිසො’’තිආදිනා එකජ්ඣං ගහණං. විභත්තිගහණන්ති විභාගෙන අනවසෙසග්ගහණං. කුම්භීලසදිසොති කුම්භීලගාහසදිසො. තෙනාහ – ‘‘සබ්බමෙව ගණ්හාතී’’ති හත්ථපාදාදීසු තං තං කොට්ඨාසං විභජිත්වා ගහණං රත්තපාසදිසො ජලූකගාහසදිසො. එකජවනවාරෙපි ලබ්භන්තීති ඉදං චක්ඛුද්වාරානුසාරෙන උප්පන්නමනොද්වාරිකජවනං සන්ධාය වුත්තං. 235. Anubyañjana (die Detailmerkmale) wird es genannt, weil es nach und nach entsprechend den Einzelheiten der Befleckungen (kilesa) die Ursache für deren Entstehen und deutliche Manifestation ist. Er sagte: ‚Glieder wie Hände, Füße usw.‘, d. h. ‚die Hände sind schön‘ usw. ‚Das Ergreifen des Zeichens‘ (nimittaggāha) ist das Ergreifen, das als Zeichen für das Entstehen von Befleckungen dient. ‚Das zusammenfassende Ergreifen‘ bedeutet, die Glieder zusammenzufügen und als Ganzes als ‚Frau‘, ‚Mann‘ usw. zu erfassen. ‚Das analysierende Ergreifen‘ ist das lückenlose Ergreifen mittels Einteilung. ‚Wie ein Krokodil‘ bedeutet ähnlich wie das Packen eines Krokodils. Daher sagte er: ‚Es packt alles‘, d. h. das Ergreifen, indem man die jeweiligen Teile wie Hände, Füße usw. analysiert; es ist wie ein Blutegel, ähnlich dem Ergreifen eines Blutegels. ‚Sie werden selbst in einem einzigen Impuls-Zyklus (javana-vāra) erlangt‘ bezieht sich auf das Geisttor-Impulsmoment (manodvārika-javana), das im Gefolge des Augentors entsteht. නිමිත්තස්සාදෙන ගන්ථිතන්ති යථාවුත්තෙ නිමිත්තෙ අස්සාදගාහෙන ගන්ථිතං සම්බද්ධං. භවඞ්ගෙනෙවාති මූලභවඞ්ගෙනෙව. කිලෙසභයං දස්සෙන්තොති තථා කිලෙසුප්පත්තියා සති අකුසලචිත්තෙන අන්තරිතං චෙ මරණචිත්තං භවෙය්‍ය, එකන්තතො නිරයෙ වා තිරච්ඡානයොනියා වා උප්පත්ති සියාති කිලෙසානං භායිතබ්බං දස්සෙන්තො. ‘‘සමයවසෙන වා එවං වුත්ත’’න්ති වත්වා තමත්ථං විවරන්තො ‘‘චක්ඛුද්වාරස්මිඤ්හී’’තිආදිමාහ. රත්තචිත්තං වාති රාගවසෙන රත්තචිත්තං වා. දුට්ඨචිත්තෙන කථං ආරම්මණරසානුභවනන්ති? දොමනස්සවෙදනුප්පත්ති එව තස්ස ආරම්මණරසානුභවනං දට්ඨබ්බං. ඉමස්ස සමයස්සාති මරණසමයස්ස. ‚Gefesselt durch den Genuss des Zeichens‘ bedeutet gefesselt, gebunden durch das Ergreifen des Genusses an dem besagten Zeichen. ‚Nur durch das Bhavaṅga‘ bedeutet nur durch das ursprüngliche Lebenskontinuum. ‚Die Gefahr der Befleckungen aufzeigend‘ bedeutet: Er zeigt, dass man die Befleckungen fürchten muss, da bei deren Entstehen, falls das Todesbewusstsein durch ein unheilsames Bewusstsein unterbrochen wird, unweigerlich eine Wiedergeburt in der Hölle oder im Tierreich stattfinden würde. Nachdem er gesagt hat: ‚Oder dies wurde bezüglich des Augenblicks gesagt‘, erklärt er diese Bedeutung und sagt: ‚Im Augentor nämlich...‘ usw. ‚Oder ein gieriges Gemüt‘ bedeutet ein durch Begierde gieriges Gemüt. Wie erfährt man den Geschmack des Objekts mit einem hasserfüllten Geist? Das Entstehen des Gefühls des Missmutes (domanassa-vedanā) selbst ist als sein Erfahren des Objektgeschmacks anzusehen. ‚Dieses Augenblicks‘ meint des Todesaugenblicks. උභින්නං නාසච්ඡිද්දානං මජ්ඣෙ ඨිත-අට්ඨිතුදනං සහ ඛුරට්ඨෙන ඡින්දනං. දණ්ඩකවාසීති දීඝදණ්ඩකා මහාවාසි. නිපජ්ජිත්වා නිද්දොක්කමනන්ති ඉමිනා පචලායිකනිද්දං පටික්ඛිපති. තත්ථ හි කදාචි අන්තරා මිච්ඡාවිතක්කානං සල්ලකානං අවසරො සියා, නත්ථෙව නිපජ්ජිත්වා මහානිද්දං ඔක්කන්තකාලෙ. විතක්කානන්ති මිච්ඡාවිතක්කානං. Das Durchschneiden des in der Mitte der beiden Nasenlöcher befindlichen Knochenstegs samt dem Knochen durch eine Rasiermesserklinge. ‚Eine Axt am Stiel‘ meint eine große Axt mit einem langen Stiel. ‚Sich hinlegen und in Schlaf sinken‘ – hiermit schließt er das Einnicken aus. Denn in jenem Zustand könnte es manchmal zwischendurch eine Gelegenheit für die Pfeile der falschen Gedanken geben, keineswegs jedoch zu der Zeit, da man sich hingelegt hat und in tiefen Schlaf gesunken ist. ‚Der Gedanken‘ meint der falschen Gedanken. ආදිත්තපරියායසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Ādittapariyāya-Sutta ist beendet. 9-10. පඨමහත්ථපාදොපමසුත්තාදිවණ්ණනා 9-10. Die Erklärung des ersten Hatthapādopama-Sutta und anderer Suttas. 236-237. නවමං [Pg.324] ‘‘පඤ්ඤායතී’’ති වුච්චමානෙ බුජ්ඣනකානං අජ්ඣාසයවසෙන වුත්තන්ති ආහ – ‘‘දසමෙ න හොතීති වුච්චමානෙ’’තිආදි. එත්තකමෙව හි ද්වින්නං සුත්තානං විසෙසොති. 236-237. Bezüglich des neunten Sutta sagte er, dass es gemäß der Neigung derer gesprochen wurde, die verstehen, wenn gesagt wird ‚es wird erkannt‘; [und bezüglich des zehnten:] ‚wenn im zehnten gesagt wird ‚es gibt nicht‘‘ usw. Nur so weit reicht der Unterschied zwischen den beiden Suttas. පඨමහත්ථපාදොපමසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des ersten Hatthapādopama-Sutta und anderer Suttas ist beendet. සමුද්දවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der Samudda-Gruppe (Samuddavagga) ist beendet. 19. ආසීවිසවග්ගො 19. Das Kapitel über die Giftnattern (Āsīvisavagga) 1. ආසීවිසොපමසුත්තවණ්ණනා 1. Die Erklärung des Āsīvisopama-Sutta 238. යෙ භික්ඛූ තදා භගවන්තං පරිවාරෙත්වා නිසින්නා, තෙසු කෙචි එකවිහාරිනො, කෙචි අත්තදුතියා, කෙචි අත්තතතියා, කෙචි අත්තචතුත්ථා, කෙචි අත්තපඤ්චමා හුත්වා අරඤ්ඤායතනෙසු විහරන්තීති වුත්තං – ‘‘එකචාරික…පෙ… පඤ්චචාරිකෙ’’ති. සමානජ්ඣාසයතා සභාගවුත්තිනො. කම්මට්ඨානානුයුඤ්ජනස්ස කාරකෙ. තතො එව තත්ථ යුත්තපයුත්තෙ. පුග්ගලජ්ඣාසයෙන කාරණභූතෙන. පච්චයභූතන්ති අපස්සයභූතං. ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ’’ති ආරභිත්වා යාව ‘‘තිණ්ණො පාරඞ්ගතො ථලෙ තිට්ඨති බ්‍රාහ්මණො’’ති අයං මාතිකානික්ඛෙපො. තෙසං මාතිකාය විත්ථාරභාජනං. වාසනා භවිස්සතීති වාසනාවහං භවිස්සති. සිනෙරුං උක්ඛිපන්තො වියාතිආදි ඉමිස්සා දෙසනාය අනඤ්ඤසාධාරණතාය සුදුක්කරභාවදස්සනං. 238. Unter den Mönchen, die damals den Erhabenen umringend saßen, weilten einige allein, einige zu zweit, einige zu dritt, einige zu viert, einige zu fünft in den Urwaldgebieten; daher heißt es: ‚alleinschweifende... passim... zu fünft schweifende‘. ‚Gleichgesinnt‘ bedeutet von gleicher Lebensweise. Die Ausübenden der Hingabe an das Meditationsobjekt. Eben deshalb sind sie darin eifrig bemüht. Durch die Neigung der Person als Ursache. ‚Als Bedingung dienend‘ bedeutet als Stütze dienend. Beginnend mit ‚Gleichwie, ihr Mönche,‘ bis zu ‚der Brahmane, der hinübergegangen, das jenseitige Ufer erreicht hat und auf dem Festland steht‘, ist dies die Darlegung des Themas. Die ausführliche Analyse jenes Themas. ‚Es wird ein Eindruck (vāsanā) sein‘ bedeutet, es wird einen Eindruck hinterlassen. ‚Wie einer, der den Sineru hochhebt‘ usw. zeigt die extreme Schwierigkeit dieser Lehrverkündigung, da sie einzigartig ist. මඤ්චට්ඨෙසු මඤ්චසමඤ්ඤා විය මුඛට්ඨං විසං ‘‘මුඛ’’න්ති අධිප්පෙතං. සුක්ඛකට්ඨසදිසභාවාපාදනතො ‘‘කට්ඨ’’න්ති වුච්චතීති කට්ඨං මුඛං එතස්සාති කට්ඨමුඛො, දංසනාදිනා කට්ඨසදිසභාවකරො සප්පො. අථ වා කට්ඨසදිසභාවාපාදනතො කට්ඨං විසං වා මුඛෙ එතස්සාති කට්ඨමුඛො. ඉමිනා නයෙන සෙසපදෙසුපි අත්ථො වෙදිතබ්බො. ඉමෙ චත්තාරොති ඉමෙ විසකිච්චභෙදෙන චත්තාරො. ඉදානි තං නෙසං විසකිච්චභෙදං දස්සෙතුං ‘‘තෙසූ’’තිආදි වුත්තං. අයසූලසමප්පිතං වියාති අබ්භන්තරෙ අයසූලං අනුප්පවෙසිතං විය. පක්කපූතිපනසං වියාති පච්චිත්වා කාලාතික්කමෙ කුථිතපනසඵලං [Pg.325] විය. චඞ්ගවාරෙති රජකානං ඛාරපරිස්සාවනෙ සුරාපරිස්සාවනෙ වා. අනවසෙසං ඡිජ්ජනෙන අසනිපාතට්ඨානං විය. මහානිඛාදනෙනාති මහන්තෙන නිඛාදනෙන. Wie die Bezeichnung ‚Bett‘ für diejenigen verwendet wird, die auf dem Bett sind, so ist mit ‚Maul‘ das im Maul befindliche Gift gemeint. Weil es einen Zustand bewirkt, der trockenem Holz gleicht, wird es ‚Holz‘ genannt; ‚dessen Maul aus Holz besteht‘ ist die Holzmaul-Schlange, eine Schlange, die durch ihren Biss einen holzähnlichen Zustand herbeiführt. Oder: Weil sie ein holzähnliches Gift im Maul hat, heißt sie Holzmaul-Schlange. Nach dieser Methode ist die Bedeutung auch bei den übrigen Begriffen zu verstehen. ‚Diese vier‘ bedeutet diese vier gemäß dem Unterschied in der Giftwirkung. Um nun diesen Unterschied in ihrer Giftwirkung aufzuzeigen, wurde gesagt: ‚Unter diesen...‘ usw. ‚Wie von einem eisernen Spieß durchbohrt‘ bedeutet wie von einem im Inneren eingeführten eisernen Spieß. ‚Wie eine reife, verfaulte Jackfrucht‘ bedeutet wie eine überreife, nach Ablauf der Zeit verfaulte Jackfrucht. ‚In einem Seihtuch‘ meint beim Filtrieren von Lauge durch Wäscher oder beim Filtrieren von Branntwein. Wegen des restlosen Zerschneidens ist es wie die Stelle eines Blitzeinschlags. ‚Mit einem großen Meißel‘ bedeutet mit einem großen Schneidewerkzeug. විසවෙගවිකාරෙනාති විසවෙගගතෙන විකාරෙන. වාතෙනාති තස්ස සප්පස්ස සරීරං ඵුසිත්වා උග්ගතවාතෙන. නාසවාතෙ පන වත්තබ්බමෙව නත්ථි. පුග්ගලපණ්ණත්තිවසෙනාති තෙසංයෙව සොළසන්නං සප්පානං ආගතවිසොතිආදිපුග්ගලනාමස්ස වසෙන චතුසට්ඨි හොන්ති පච්චෙකං චතුබ්බිධභාවතො. ආගතවිසොති ආගච්ඡවිසො, සීඝතරං අභිරුහනවිසොති අත්ථො. ඝොරවිසොති කක්ඛළවිසො, දුත්තිකිච්ඡවිසො. අයං සීතඋදකං විය හොති ගාළ්හදුබ්බිනිම්මොචයභාවෙන. උදකසප්පො හි ඝොරවිසො හොති යෙවාති වුත්තං – ‘‘උදකසප්පාදීනං විසං වියා’’ති. පඤ්ඤායතීති ගණ්ඩපිළකාදිවසෙන පඤ්ඤායති. අනෙළකසප්පො නාම මහාආසීවිසො. නීලසප්පො නාම සාඛවණ්ණො රුක්ඛග්ගාදීසු විචරණකසප්පො. ඉමිනා උපායෙනාති යොයං කට්ඨමුඛෙසු දට්ඨවිසානංයෙව ‘‘ආගතවිසො නො ඝොරවිසො’’තිආදිනා චතුබ්බිධභාවො වුත්තො, ඉමිනා උපායෙන. කට්ඨමුඛෙ දට්ඨවිසාදයොති කට්ඨමුඛෙසු දට්ඨවිසො, ඵුට්ඨවිසො, වාතවිභොති තයො, පූතිමුඛාදීසු ච දට්ඨවිසාදයො චත්තාරො චත්තාරො වෙදිතබ්බො. ‚Durch die Veränderung der Giftwirkung‘ bedeutet durch die mit der Wucht des Giftes einhergehende Veränderung. ‚Durch den Wind‘ bedeutet durch den Wind, der den Körper jener Schlange berührt hat und davon ausgeht. Über den Hauch aus den Nüstern muss man gar nicht erst sprechen. ‚Gemäß der Personen-Bezeichnung‘ bedeutet, dass es aufgrund des Individualnamens wie ‚dessen Gift kommt‘ usw. für eben diese sechzehn Schlangen insgesamt vierundsechzig gibt, da jede von ihnen vierfacher Art ist. ‚Dessen Gift kommt‘ (āgatavisa) bedeutet kommendes Gift, d. h. ein Gift, das sehr schnell aufsteigt. ‚Schreckliches Gift‘ (ghoravisa) bedeutet heftiges Gift, schwer zu heilendes Gift. Dieses ist wie kaltes Wasser, weil es fest sitzt und schwer loszuwerden ist. Die Wasserschlange ist nämlich von schrecklichem Gift; daher wurde gesagt: ‚wie das Gift von Wasserschlangen usw.‘ ‚Es wird erkannt‘ bedeutet, es wird durch Geschwüre, Pusteln usw. erkannt. Die sogenannte Aneḷaka-Schlange ist eine große Giftnatter. Die sogenannte Nīla-Schlange ist eine astfarbene Schlange, die sich in den Baumkronen usw. bewegt. ‚Auf diese Weise‘ bezieht sich auf diese Weise, wie diese vierfache Beschaffenheit wie ‚dessen Gift kommt, aber nicht schrecklich ist‘ usw. gerade bei den vom ‚Holzmaul‘ Gebissenen erklärt wurde. ‚Unter den Holzmäulern jene, deren Biss giftig ist usw.‘ bedeutet: bei den Holzmäulern sind es drei, nämlich ‚Gebiss-Gift‘, ‚Berührungs-Gift‘ und ‚Wind-Gift‘, und bei den Fäulnismäulern usw. sind jeweils vier zu verstehen. එකෙකන්ති චතුසට්ඨියො එකෙකං. චතුධාති අණ්ඩජාදිවිභාගෙන චතුධා විභජිත්වා. ඡපණ්ණාසානීති ඡපණ්ණාසාධිකානි. ගතමග්ගස්සාති යථාවුත්තසඞ්ඛ්‍යාගතමග්ගස්ස පටිලොමතො සංඛිප්පමානා අනුක්කමෙන චත්තාරොව හොන්ති. කුලවසෙනාති කට්ඨමුඛාදිජාතිවසෙන. ‚Jede einzelne‘ bedeutet jede einzelne der vierundsechzig. ‚In vierfacher Weise‘ bedeutet, indem man sie nach der Einteilung in ei-geboren usw. vierfach unterteilt. ‚Sechsundfünfzig‘ bedeutet sechsundfünfzig über [zweihundert]. ‚Des eingeschlagenen Weges‘ bedeutet, dass sie, wenn man den Weg der besagten Zählweise in umgekehrter Reihenfolge zusammenfasst, schrittweise wieder nur vier sind. ‚Gemäß der Sippe‘ bedeutet gemäß der Gattung wie Holzmaul usw. සකලකායෙ ආසිඤ්චිත්වා විය ඨපිතවිසාති හි තෙසං ඵුට්ඨවිසතා, වාතවිසතා වුච්චති. එවන්ති ‘‘ආසිත්තවිසා’’තිආදිනා. එත්ථාති ආසීවිසසද්දෙ වචනත්ථො නිරුත්තිනයෙන වෙදිතබ්බො. උග්ගතතෙජාති උදග්ගතෙජා, අත්තනො විසතෙජෙන නෙසං කුරූරදබ්බතා වා. දුන්නිම්මද්දනවිසාති මන්තාගදෙහි අනිම්මද්දනීයවිසා. චත්තාරො ආසීවිසාති එත්ථ ඉති-සද්දො ආදිඅත්ථො. තෙනෙත්ථ අවසෙසපාළිං සඞ්ගණ්හාති. Denn ihre Eigenschaft als 'Berührungsgiftige' und 'Windgiftige' bedeutet, dass das Gift gleichsam über den ganzen Körper gegossen und darin belassen wurde. Ebenso verhält es sich mit 'ausgegossenem Gift' und so weiter. Hierbei ist die Wortbedeutung im Begriff 'Asivisa' nach der Methode der linguistischen Ableitung zu verstehen. 'Uggatateja' bedeutet von lodernder Glut, oder ihre grausame Wildheit aufgrund der Hitze ihres eigenen Giftes. 'Dunnimmaddanavisa' bedeutet ein Gift, das durch Zaubersprüche und Heilmittel unbezwingbar ist. Bei 'vier Giftschlangen' hat das Wort 'iti' die Bedeutung von 'und so weiter'. Dadurch schließt es hier den verbleibenden kanonischen Text mit ein. ආසීවිසෙසූති [Pg.326] ඉමෙ ආසීවිසා දට්ඨවිසා එවාති වෙදිතබ්බා. සරීරට්ඨකෙසුයෙවාති තෙන පුරිසෙන තෙසං කස්සචි අනිට්ඨස්ස අකතත්තා ආයුසෙසස්ස ච විජ්ජමානත්තා නං න දංසිංසූති දට්ඨබ්බං. පුච්ඡි යථාභූතං පවෙදෙතුකාමො. දුරුපට්ඨාහාති දුරුපට්ඨානා. සොත්ථිමග්ගොති සොත්ථිභාවස්ස උපායො. Bezüglich 'unter den Giftschlangen': Es ist zu verstehen, dass diese Giftschlangen eben solche mit Beißgift sind. Bezüglich 'nur auf den Knochen des Körpers': Es ist so zu sehen, dass sie ihn nicht bissen, weil jener Mann ihnen kein Unheil angetan hatte und seine restliche Lebensspanne noch vorhanden war. Er fragte in dem Wunsch, die Dinge so zu verkünden, wie sie wirklich sind. 'Durupatthaha' bedeutet schwer zu pflegen. 'Der Weg des Wohlergehens' ist das Mittel zur Erlangung des Wohlergehens. අන්තරචරොති අන්තරං චරො සුඛසත්තු විස්සාසඝාතී. තෙනාහ ‘‘වධකො’’ති. ඉදානි තාසං පෙසනෙ කාරණං දස්සෙතුං ‘‘පඨම’’න්තිආදි වුත්තං. අභිමුඛගතං විය අභිමුඛගතං. ඊදිසීපි හි වචොයුත්ති ලොකෙ නිරූපීයති සන්තියං පුරිසං ඨපෙතීති විය. තස්මා අභිමුඛගතන්ති අභිමුඛං තෙන සම්පත්තන්ති අත්ථො. වඞ්කසණ්ඨානං ඵලකං රුක්ඛමූලෙ ආගතාගතානං නිසීදනත්ථාය අත්ථතං. 'Dazwischengehender' bedeutet ein im Geheimen agierender Scheinfreund und Vertrauensbrecher. Deshalb heißt es: 'Mörder'. Um nun den Grund für deren Entsendung zu zeigen, wurde 'zuerst' usw. gesagt. 'Entgegengetreten' bedeutet wie einer, der direkt vor einem steht. Denn eine solche Redeweise ist in der Welt gebräuchlich, wie wenn man sagt: 'Er stellt den Mann vor das Vorhandene'. Daher bedeutet 'entgegengetreten', dass er direkt vor ihm angekommen ist. Ein krumm geformtes Holzbrett war am Fuße des Baumes ausgelegt, damit sich die Vorübergehenden darauf setzen konnten. අරිත්තහත්ථො පුරිසො සන්තාරෙති එතායාති සන්තාරණී. ඔරිමතීරතො උත්තරණාය සෙතු උත්තරසෙතු. එකෙන ද්වීහි වා ගන්තබ්බො රුක්ඛමයො සෙතු රුක්ඛසෙතු. ජඞ්ඝසත්ථෙන ගමනයොග්ගො සෙතු ජඞ්ඝසෙතු. සකටෙන ගන්තුං සක්කුණෙය්‍යො සකටසෙතු. න ඛො එස බ්‍රාහ්මණො පරමත්ථතො. තදත්ථො පන එකදෙසෙන සම්භවතීති තථා වුත්තන්ති දස්සෙන්තො ‘‘එත්තකානං පච්චත්ථිකානං බාහිතත්තා’’ති ආහ. දෙසනන්ති උද්දෙසදෙසනං. විනිවත්තෙන්තොති පටිසංහරන්තො. න ලද්ධො වතාසීති න ලද්ධො වත ආසි. 'Santarani' ist das, womit ein Mann mit einem Ruder in der Hand andere übersetzt. Eine Brücke zum Überqueren vom diesseitigen Ufer ist eine Überquerungsbrücke. Eine aus Holz gefertigte Brücke, die von einem oder zweien begangen werden kann, ist eine Holzbrücke. Eine Brücke, die für Fußgänger begehbar ist, ist eine Fußgängerbrücke. Eine Brücke, die mit einem Wagen befahrbar ist, ist eine Wagenbrücke. Im absoluten Sinne ist dieser wahrlich kein Brahmana. Um jedoch zu zeigen, dass diese Bedeutung teilweise zutrifft, wurde es so ausgedrückt mit den Worten: 'Weil er so viele Widersacher vertrieben hat'. 'Verkündung' bezieht sich auf die grundlegende Darlegung. 'Zurückwendend' bedeutet zurückziehend. 'Na laddho vatasi' bedeutet: 'Wahrlich, er wurde nicht gefunden'. රාජා විය කම්මං සත්තෙසු ඉස්සරියස්ස වත්තාපනතො. රාජා…පෙ… පුථුජ්ජනො වට්ටදුක්ඛසඞ්ඛාතාපරාධතාය. ඤාණපලායනෙනාති මහාභූතෙහි නිබ්බින්දිත්වා විරජ්ජිත්වා විමුච්චිතුකාමතාවසෙන උප්පන්නඤාණපලායනෙ මග්ගාධිගමසිද්ධෙනෙව ඤාණපලායනෙන. එවඤ්හෙත්ථ උපමාසංසන්දනං මත්ථකං පාපිතමෙව හොති. Das Karma ist wie ein König, weil es Herrschaft über die Wesen ausübt. Ein König... usw... der Weltling wegen seiner Verfehlungen, die als das Leiden des Daseinskreislaufs bekannt sind. Mit 'Flucht durch Erkenntnis' meint man die Flucht durch Erkenntnis, die aus dem Wunsch entsteht, sich von den großen Elementen abzuwenden, sich zu enthaften und zu befreien; eine Flucht durch Erkenntnis, die eben durch das Erreichen des Pfades vollendet wird. Denn auf diese Weise wird hier der Vergleich der Gleichnisse zur Vollendung geführt. යථෙව හීතිආදිනා එකදෙසනාසමුදායස්ස නිදස්සනං ආරද්ධං. යථාවුත්තවචනං අට්ඨකථාචරියානං වචනෙන සමත්ථෙති ‘‘පත්ථද්ධො භවතී’’තිආදිනා. තත්ථ කට්ඨමුඛෙන වාති වා-සද්දො උපමත්ථො. යථා කට්ඨමුඛෙන සප්පෙන දට්ඨො පත්ථද්ධො හොති, එවං පථවීධාතුප්පකොපෙන සො [Pg.327] කායො කට්ඨමුඛෙව හොති, කට්ඨමුඛගතො විය පත්ථද්ධො හොතීති අත්ථො. අථ වා වා-සද්දො අවධාරණත්ථො. සො ‘‘පථවීධාතුපකොපෙන වා’’ති එවං ආනෙත්වා සම්බන්ධිතබ්බො. අයඤ්හෙත්ථ අත්ථො – කට්ඨමුඛෙන දට්ඨොපි කායො පථවීධාතුප්පකොපෙනෙව පත්ථද්ධො හොති, තස්මා පථවීධාතුයා අවියුත්තො සො කායො සබ්බදා කට්ඨමුඛගතො විය හොතීති. වා-සද්දො වා අනියමත්ථො. තත්‍රායමත්ථො – කට්ඨමුඛෙන දට්ඨො කායො පත්ථද්ධො හොති වා, න වා මන්තාගදවසෙන. පථවීධාතුප්පකොපෙන පන මන්තාගදරහිතො සො කායො කට්ඨමුඛගතො විය හොති එකන්තපත්ථද්ධොති. තත්ථ කායොති පකතිකායො. පූතිකොති කුථිතො. සන්තත්තොති සබ්බසො තත්තො මහාදාහප්පත්තො. සඤ්ඡින්නොති සබ්බසො ඡින්නො චුණ්ණවිචුණ්ණභූතො. යදා කායො පත්ථද්ධාදිභාවප්පත්තො හොති, තදා පුරිසො කට්ඨමුඛාදිසප්පස්ස මුඛෙ වත්තමානො විය හොතීති අත්ථො. Mit 'Denn so wie...' usw. wird die Veranschaulichung der Gesamtheit dieses Teils der Lehre begonnen. Er bestätigt die zuvor getroffene Aussage durch die Worte der Lehrer des Kommentars, beginnend mit 'er wird starr' usw. Dabei hat das Wort 'va' in 'oder durch ein Holzmaul' die Bedeutung eines Vergleichs. Die Bedeutung ist: Wie jemand, der von einer 'Holzmaul'-Schlange gebissen wurde, starr wird, so wird dieser Körper durch den Aufruhr des Erdelements wie ein Holzmaul, d. h. er wird starr, als ob er in den Zustand eines 'Holzmauls' geraten wäre. Oder aber das Wort 'va' hat eine hervorhebende Bedeutung. Es ist so zu verbinden, indem man es auf 'oder durch den Aufruhr des Erdelements' bezieht. Dies ist hier die Bedeutung: Selbst wenn er von einem 'Holzmaul' gebissen wird, wird der Körper eben nur durch den Aufruhr des Erdelements starr; daher ist dieser Körper, der niemals vom Erdelement getrennt ist, immer so, als ob er in den Zustand des 'Holzmauls' geraten wäre. Oder das Wort 'va' hat eine unbestimmte Bedeutung. Dabei ist dies die Bedeutung: Ein von einem 'Holzmaul' gebissener Körper wird entweder starr oder, aufgrund von Zaubersprüchen und Heilmitteln, eben nicht. Doch durch den Aufruhr des Erdelements wird dieser Körper, der frei von Zaubersprüchen und Heilmitteln ist, wie in den Zustand des 'Holzmauls' geraten, nämlich absolut starr. Dabei bedeutet 'Körper' der natürliche physische Körper. 'Putiko' bedeutet verwest. 'Santatto' bedeutet völlig heiß, in den Zustand großer Hitze geraten. 'Sanchinno' bedeutet gänzlich zerschnitten, in Stücke zerfallen und pulverisiert. Die Bedeutung ist: Wenn der Körper in den Zustand der Starrheit usw. gerät, dann ist der Mensch gleichsam im Maul einer 'Holzmaul'-Schlange oder einer anderen Giftschlange gefangen. විසෙසතොති කට්ඨමුඛාදිවිසෙසතො ච පථවීආදිවිසෙසතො ච. අනත්ථග්ගහණතොතිආදි අචෙතනෙසුපි භූතෙසු සචෙතනෙසු විය අනත්ථාදීනං පච්චක්ඛතාය නිබ්බෙදජනනත්ථං ආරද්ධං. තත්ථ ආසයතොති පවත්තිට්ඨානතො. එතෙසන්ති මහාභූතානං. සදිසතාති වම්මිකාසයසුසිරගහනසඞ්කාරට්ඨානාසයතාය ච සදිසතා. 'Spezifisch' bezieht sich sowohl auf den Unterschied der 'Holzmaul'-Schlange usw. als auch auf den Unterschied des Erdelements usw. Die Passage beginnend mit 'wegen des Erfassens des Unheils' usw. wurde unternommen, um Ernüchterung zu erzeugen, indem das Unheil selbst in den geistlosen Elementen ebenso unmittelbar erfahren wird wie in geistbegabten Wesen. Dabei bedeutet 'nach dem Wohnort' nach dem Ort des Auftretens. 'Dieser' bezieht sich auf die großen Elemente. Die 'Ähnlichkeit' besteht darin, dass ihr Wohnort dem Wohnort in einem Ameisenhügel, in Höhlungen, im Dickicht und auf Müllhaufen gleicht. පච්චත්තලක්ඛණවසෙනාති විසුං විසුං ලක්ඛණවසෙන. පථවීආදීනං කක්ඛළභාවාදි, තංසමඞ්ගිනො පුග්ගලස්ස කක්ඛළභාවාපාදනාදිනා විකාරුප්පාදනතො විසවෙගවිකාරතො සදිසතා වෙදිතබ්බා. 'Gemäß ihren individuellen Merkmalen' bedeutet gemäß ihren jeweils unterschiedlichen Merkmalen. Die Ähnlichkeit mit der Wirkung von Gift ist darin zu sehen, dass die Härte usw. der Erde und der anderen Elemente eine Veränderung hervorruft, indem sie beispielsweise der Person, die mit ihnen ausgestattet ist, Härte verleiht. අනත්ථාති බ්‍යසනා. බ්‍යාධින්ති කුට්ඨාදිබ්‍යාධිං. භවෙ ජාතාභිනන්දිනොති භවෙසු ජාතියා අභිනන්දනසීලා. පඤ්චවොකාරෙ හි ජාතියා අභිනන්දනා නාම මහාභූතාභිනන්දනා එව. 'Unheil' bedeutet Verderben. 'Krankheit' bezieht sich auf Krankheiten wie Aussatz usw. 'Die sich über die Geburt im Dasein freuen' sind jene, deren Natur es ist, sich über die Geburt in den verschiedenen Daseinsbereichen zu freuen. Denn im Fünf-Bestandteile-Dasein ist die Freude an der Geburt wahrlich nichts anderes als die Freude an den großen Elementen. දුරුපට්ඨානතරානීති දුප්පටිකාරතරානි. දුරාසදාති දුරුපසඞ්කමනා. ‘‘උපට්ඨාමී’’ති උපසඞ්කමිතුං න සක්කොන්ති. පරිජානාම කම්මනාමානි, උපකාරා නාම නත්ථි. අනන්තදොසූපද්දවතොති අපරිමාණදොසූපද්දවහෙතුතො. එකපක්ඛලන්ති එකදුක්ඛං. 'Noch schwerer zu pflegen' bedeutet noch schwerer zu behandeln. 'Schwer zugänglich' bedeutet schwer anzunähern. Mit den Worten 'Ich diene' können sie sich nicht nähern. Wir kennen nur ihre Namen durch ihre Tätigkeiten; eine tatsächliche Hilfe gibt es jedoch nicht. 'Wegen unendlicher Fehler und Heimsuchungen' bedeutet aufgrund von unermesslichen Fehlern und Plagen. 'Ekapakkhala' bedeutet ein einziges Leiden. රූපක්ඛන්ධො [Pg.328] භිජ්ජමානො චත්තාරො අරූපක්ඛන්ධෙ ගහෙත්වාව භිජ්ජති අරූපක්ඛන්ධානං එකනිරොධත්තා. වත්ථුරූපම්පි ගහෙත්වාව භිජ්ජන්ති පඤ්චවොකාරෙ අරූපක්ඛන්ධෙසු භින්නෙසු රූපක්ඛන්ධස්ස අවට්ඨානාභාවතො. එත්තාවතාති ලොභුප්පාදනමත්තෙන. පඤ්ඤා නාම අත්තභාවෙ උත්තමඞ්ගං පඤ්ඤුත්තරත්තා කුසලධම්මානං, සති ච කිලෙසුප්පත්තියං පඤ්ඤාය අනුප්පජ්ජනතො වුත්තං – ‘‘එත්තාවතා පඤ්ඤාසීසං පතිතං නාම හොතී’’ති. යොනියො උපනෙති තදුපගස්ස කම්මපච්චයස්ස භාවෙ. ‘‘ජාතිභයං, ජරාභයං, මරණභයං, චොරභය’’න්තිආදිනා ආගතානි පඤ්චවීසති මහාභයානි, ‘‘හත්ථම්පි ඡින්දතී’’තිආදිනා ආගතානි ද්වත්තිංස කම්මකාරණානි ආගතානෙව හොන්ති කාරණස්ස සමවට්ඨිතත්තා. නන්දීරාගො සඞ්ඛාරක්ඛන්ධොති සඞ්ඛාරක්ඛන්ධපරියාපන්නත්තා වුත්තං. Wenn die Formgruppe zerfällt, zerfällt sie, indem sie die vier formlosen Gruppen mit sich reißt, da die formlosen Gruppen ein und dasselbe Erlöschen teilen. Sie zerfallen auch, indem sie die stoffliche Grundlage mit sich reißen, da im Fünf-Bestandteile-Dasein nach dem Zerfall der formlosen Gruppen die Formgruppe keinen Bestand mehr hat. 'In diesem Maße' bedeutet allein durch das Entstehen von Gier. Da die Weisheit das edelste Glied im individuellen Dasein ist, weil die heilsamen Geisteszustände durch die Weisheit übertroffen werden, und weil Weisheit nicht entsteht, wenn Befleckungen aufkommen, wurde gesagt: 'In diesem Maße gilt das Haupt der Weisheit als abgeschlagen'. Sie führt zu den Geburtsstätten, wenn die entsprechende Kamma-Bedingung vorliegt. Die fünfundzwanzig großen Gefahren, die mit den Worten 'Gefahr der Geburt, danger of aging, Gefahr des Todes, Gefahr durch Diebe' usw. überliefert sind, und die zweiunddreißig Arten von Kamma-Folterungen, die mit 'man hackt ihm auch die Hand ab' usw. überliefert sind, treten unweigerlich ein, da die Ursache dafür gegeben ist. Bezüglich 'Lust und Begierde': Es wird als 'die Gruppe der Geistesformationen' bezeichnet, weil es in der Gruppe der Geistesformationen inbegriffen ist. පාළියංයෙව ආගතා ‘‘චක්ඛුතො චෙපි නං, භික්ඛවෙ’’තිආදිනා. කිඤ්චි අලභිත්වාති තස්මිං සුඤ්ඤගාමෙ චොරානං ගය්හූපගස්ස අලාභවචනෙනෙව තස්ස පුරිසස්ස අත්තනො පටිසරණස්ස අලාභො වුත්තො එව හොතීති න උද්ධටො, පුරිසට්ඨානියො භික්ඛු, චොරා පන බාහිරායතනට්ඨානියා. අභිනිවිසිත්වාති විපස්සනාභිනිවෙසං කත්වා. අජ්ඣත්තිකායතනවසෙන දෙසනාය ආගතත්තා වුත්තං ‘‘උපාදාරූපකම්මට්ඨානවසෙනා’’ති. Dies ist im Pāli-Text selbst überliefert mit den Worten: „Selbst vom Auge her, ihr Mönche, [wird er geplagt]“ usw. „Nichts erhaltend“ (kiñci alabhitvā): Durch die Aussage, dass die Räuber in jenem leeren Dorf nichts Brauchbares zu fassen bekamen, ist bereits gesagt, dass dieser Mann keine Zuflucht für sich fand; daher wird es nicht separat aufgeführt. Der Mann entspricht dem Mönch, die Räuber hingegen entsprechen den äußeren Sinnesbereichen (bāhirāyatana). „Sich hineinbegebend“ (abhinivisitvā) bedeutet, dass er eine Ausrichtung auf die Einsicht (vipassanā) vornahm. Weil die Lehrverkündigung im Hinblick auf die inneren Sinnesbereiche erfolgte, wurde gesagt: „mittels des Meditationsobjekts der abgeleiteten Materie“ (upādārūpakammaṭṭhāna). බාහිරානන්ති බාහිරායතනානං. පඤ්ච කිච්චානීති චොරෙහි තදා කාතබ්බානි පඤ්ච කිච්චානි. හත්ථසාරන්ති අත්තනො සන්තකෙ හත්ථෙහි ගහෙතබ්බසාරභණ්ඩං. පාතනාදිවසෙන හත්ථපරාමාසං කරොන්ති. පහාරඨානෙති පහටට්ඨානෙ. ඨානසො තස්මිං එව ඛණෙති වදන්ති. අත්තනො සුඛාවහං කුසලධම්මං පහාය දුක්ඛාවහෙන අකුසලෙන සමඞ්ගිතා සුඛාවහං භණ්ඩං පහාය බහි නික්ඛමනං වියාති වුත්තං සුඛනිස්සයත්තා තස්ස. හත්ථපරා…පෙ… ආපජ්ජනකාලො ගුණසරීරස්ස තදා පමාදෙන බාධිතත්තා. පහාර…පෙ… කාලො තතො දළ්හතරං ගුණසරීරස්ස බාධිතත්තා. පහාරං…පෙ… අස්සමණකාලො ගුණසරීරස්ස මරණප්පත්තිසදිසත්තා. අවසෙසජනස්ස දාසපරිභොගෙන පරිභුඤ්ජිතබ්බතා අඤ්ඤථත්තප්පත්තිගිහිභාවාපත්තියා නිදස්සනභාවෙන වුත්තා. යං ‘‘ඡසු ද්වාරෙසු ආරම්මණෙ ආපාථගතෙ’’ති වුත්තං, තමෙව ආරම්මණං නිස්සාය සම්පරායිකො දුක්ඛක්ඛන්ධො වෙදිතබ්බොති යොජනා. „Der äußeren“ (bāhirānaṃ) bedeutet: der äußeren Sinnesbereiche. „Fünf Verrichtungen“ (pañca kiccāni) sind die fünf Taten, die damals von den Räubern auszuführen waren. „Handhabbares Gut“ (hatthasāra) bedeutet das wertvolle Gut aus dem eigenen Besitz, das man mit den Händen greifen kann. Sie betasten es mit den Händen, indem sie es zu Boden werfen usw. „Am Ort des Schlags“ (pahāraṭhāne) bedeutet am getroffenen Ort. „Auf der Stelle“ (ṭhānaso) sagt man für „in genau diesem Augenblick“. Dass man den heilsamen Zustand (kusaladhamma), der einem selbst Glück bringt, aufgibt und mit dem unheilsamen, der Leiden bringt, verbunden ist, ist wie das Hinausgehen, nachdem man ein glückbringendes Gut zurückgelassen hat; dies wird so gesagt, weil jener [heilsame Zustand] die Grundlage des Glücks ist. Die Zeit des Betastens mit der Hand (hatthaparā…pe…) ist [die Zeit der Beeinträchtigung] des Tugendkörpers (guṇasarīra), da er zu jener Zeit durch Unachtsamkeit (pamāda) beeinträchtigt ist. Die Zeit des Schlagens (pahāra…pe…) ist eine noch stärkere Beeinträchtigung des Tugendkörpers als jene. Der Schlag selbst (pahāra…pe…) ist die Zeit des Nicht-Mönchseins, was dem Tod des Tugendkörpers gleichkommt. Dass er von den übrigen Menschen wie ein Sklave benutzt werden muss, wird als Veranschaulichung dafür gesagt, dass er sich verändert und wieder zum Laienstand (gihibhāva) zurückkehrt. Was mit den Worten „wenn an den sechs Toren ein Objekt in den Wahrnehmungsbereich tritt“ gesagt wurde – eben auf dieses Objekt gestützt ist die zukünftige Anhäufung des Leidens (dukkhandha) zu verstehen; so ist die Verknüpfung (yojanā). රූපාදීනීති [Pg.329] රූපසද්දගන්ධරසානි. තෙසන්ති යථාවුත්තභූතුපාදාරූපානං. ලහුතාදිවසෙනාති තෙසං ලහුතාදිවසෙන. දුරුත්තරණට්ඨොති උත්තරිතුං අසක්කුණෙය්‍යභාවො ඔඝට්ඨො. වුත්තනයෙනාති ‘‘සම්පයුත්තා වෙදනා වෙදනාක්ඛන්ධො’’තිආදිනා වුත්තනයෙන. චතුමහාභූතාදීහීති ආදිසද්දෙන උපාදානක්ඛන්ධාදීනං ගහණං. චිත්තකිරියදස්සනත්ථන්ති චිත්තපයොගදස්සනත්ථං. වුත්තවායාමමෙවාති ‘‘සම්මාවායාමො’’ති යො අරියමග්ගෙ වුත්තො. භද්දෙකරත්තාදීනීති ‘‘අජ්ජෙව කිච්චං ආතප්ප’’න්තිආදිනා (ම. නි. 3.272, 275, 276) වුත්තානි භද්දෙකරත්තසුත්තාදීනි. „Formen usw.“ (rūpādīni) bedeutet Formen, Töne, Düfte und Geschmäcker. „Dieser“ (tesaṃ) bezieht sich auf die besagten Hauptelemente und die abgeleitete Materie. „Durch Leichtigkeit usw.“ (lahutādivasena) bedeutet durch deren Leichtigkeit usw. „Die Bedeutung des schwer zu Überquerenden“ (duruttaraṇaṭṭho) ist die Bedeutung der Flut (ogha), nämlich die Unfähigkeit, sie zu überqueren. „In der besagten Weise“ (vuttanayena) bedeutet in der Weise, wie es mit den Worten „das verbundene Gefühl ist die Gefühlskategorie“ usw. gesagt wurde. „Durch die vier großen Elemente usw.“ (catumahābhūtādīhi) – mit dem Wort „und so weiter“ (ādi) ist das Erfassen der Daseinsgruppen der Aneignung (upādānakkhandha) gemeint. „Um das Wirken des Geistes aufzuzeigen“ (cittakiriyadassanatthaṃ) bedeutet, um das Bemühen des Geistes (cittapayoga) aufzuzeigen. „Eben die besagte Anstrengung“ (vuttavāyāmameva) bezieht sich auf die „rechte Anstrengung“ (sammāvāyāmo), die auf dem edlen Pfad gelehrt wird. „Die Bhaddekaratta[-Suttas] usw.“ (bhaddekarattādīni) bezieht sich auf die Bhaddekaratta-Lehrreden usw., die mit den Worten „Heute selbst ist die Anstrengung zu leisten“ (M. III, S. 272, 275, 276) gelehrt werden. කුණ්ඨපාදොති ඡින්නපාදොව හුත්වා ගතිවිකලො. මානසං බන්ධතීති තස්මිං චිත්තෙ කිච්චං නිබන්ධති. ‘‘අයං අරියමග්ගො මය්හං ඔඝුත්තරනුපායො’’ති තත්ථ චිත්තස්ස සන්නිට්ඨානං පුන තත්ථ පවත්තනං වීරියාරම්භො චිත්තබන්ධනං. „Mit verstümmeltem Fuß“ (kuṇṭhapādo) bedeutet, dass er wie einer mit abgeschnittenem Fuß in seiner Fortbewegung beeinträchtigt ist. „Er bindet den Geist“ (mānasaṃ bandhati) bedeutet, er knüpft das Werk an diesen Geist. Die Entschlossenheit des Geistes darauf: „Dieser edle Pfad ist mein Mittel zur Überquerung der Flut“, das wiederholte Verweilen darin sowie der Beginn der Tatkraft (vīriyārambha) ist das Binden des Geistes. තස්ස නාමරූපස්ස ඉමෙ නන්දීරාගාදයො තණ්හාවිජ්ජාදයොති කත්වා පච්චයො ධම්මායතනෙකදෙසො. අරියමග්ගනිබ්බානතණ්හාවජ්ජො ඉධ ධම්මායතනෙකදෙසොති ච. සොළසහාකාරෙහීති පීළනාදීහි සොළසහි ආකාරෙහි. සතිපට්ඨානවිභඞ්ගෙ ආගතනයෙන සට්ඨිනයසහස්සෙහි. දෙසනාපරියොසානෙ…පෙ… පතිට්ඨහිංසූති විපඤ්චිතඤ්ඤූ එවෙත්ථ ගහණවසෙන අධිගතවිසෙසා පරිච්ඡින්දිතා. තෙ හි තදා ධම්මපටිග්ගාහකභාවෙන සත්ථු සන්තිකෙ සන්නිසින්නා. උග්ඝටිතඤ්ඤූනං පන නෙය්‍යානඤ්ච විසෙසාධිගමො අට්ඨකථායං න රුළ්හොති ඉධ න ගහිතොති. Für dieses Geist-und-Körper (nāmarūpa) sind diese [Faktoren] wie Entzücken und Begehren (nandīrāga) sowie Begehren und Unwissenheit (taṇhāvijjā) usw. die Bedingung; daher bilden sie einen Teilbereich des Denkobjekt-Bereichs (dhammāyatana). Und unter Ausschluss des edlen Pfades, des Nibbāna und des Begehrens [nach diesen] ist hier der Teilbereich des Denkobjekt-Bereichs gemeint. „In sechzehnfacher Weise“ (soḷasahākārehi) bedeutet in sechzehn Aspekten wie Bedrängung (pīḷana) usw. In sechzigtausend Methoden gemäß der im Satipaṭṭhāna-Vibhaṅga überlieferten Weise. „Am Ende der Lehrverkündigung… festigten sie sich“: Hier sind durch die Erfassung nur jene, die durch ausführliche Erklärung erkennen (vipañcitaññū), hinsichtlich ihres erlangten Fortschritts bestimmt. Sie saßen nämlich damals in der Gegenwart des Meisters als Empfänger des Dhamma zusammen. Der besondere Erkenntnisgewinn der Schnellerkennenden (ugghaṭitaññū) und der zu Führenden (neyya) ist jedoch im Kommentar nicht überliefert und wurde daher hier nicht aufgenommen. ආසීවිසොපමසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Āsīvisopama-Sutta ist beendet. 2. රථොපමසුත්තවණ්ණනා 2. Die Erklärung des Rathopama-Sutta 239. සුසංවුතින්ද්‍රියස්ස භොජනෙ මත්තඤ්ඤුනො සතස්ස සම්පජානස්ස විහරතො කිලෙසනිමිත්තං දුක්ඛං අනවසරන්ති සුඛසොමනස්සබහුලතා වුත්තා. යවති තෙන ඵලං මිස්සිතං විය හොතීති යොනි, එකන්තිකං කාරණං. අස්සාති භික්ඛුනො. පරිපුණ්ණන්ති අවිකලං. අනවසෙසං ආසවෙ ඛෙපෙතීති ආසවක්ඛයො, අග්ගමග්ගො. යං යන්ති දන්ධං මජ්ඣං ජවොති ජවාදීසු යං යං ගමනං. රක්ඛණත්ථායාති කිලෙසචොරෙහි රක්ඛණත්ථාය[Pg.330]. වෙගනිග්ගහණත්ථායාති කිලෙසහෙතුකස්ස ඉන්ද්‍රියවෙගස්ස නිග්ගණ්හනත්ථාය. නිබ්බිසෙවනත්ථායාති විසෙවනස්ස විප්ඵන්දිතස්ස නිරොධනාය. කිලෙසූපසමත්ථායාති කිලෙසානං උපරූපරි සමනත්ථාය වූපසමනත්ථාය. 239. Für den, dessen Sinne wohlgezügelt sind, der das Maﬂ beim Essen kennt, der achtsam und wissensklar verweilt, dringt das durch die Befleckungen (kilesa) bedingte Leiden nicht ein; damit ist die Fülle an Glück und Freude (sukhasomanassabahulatā) ausgedrückt. „Quelle“ (yoni) ist die ausschließliche Ursache, weil dadurch die Frucht gleichsam mit ihr verbunden ist. „Sein“ (assa) bedeutet: des Mönchs. „Vollkommen“ (paripuṇṇa) bedeutet: fehlerfrei und vollständig. „Die Triebe restlos versiegen lassen“ (āsavakkhayo) ist die Zerstörung der Triebe, der höchste Pfad (aggamagga). „Welche [Fortbewegung] auch immer“ (yaṃ yaṃ) bezieht sich auf die jeweilige Bewegung unter den Arten wie langsam, mittelschnell und schnell. „Zum Schutze“ (rakkhaṇatthāya) bedeutet: zum Schutz vor den Dieben der Befleckungen (kilesacora). „Um den Drang zu zügeln“ (veganiggahaṇatthāya) bedeutet: um den durch die Befleckungen bedingten Drang der Sinne zu zügeln. „Um das Abschweifen zu beenden“ (nibbisevanatthāya) bedeutet: zur Beendigung des Abschweifens und der Unruhe (vipphandita). „Zur Beruhigung der Befleckungen“ (kilesūpasamatthāya) bedeutet: zur fortschreitenden Stillung und vollständigen Beruhigung der Befleckungen. සමණරති නාම සමථවිපස්සනාමග්ගඵලසුඛානි. දන්තානම්පි සින්ධවානං සාරථිනො පයොගෙන සියා කාචි විසෙවනමත්තාති තදභාවං දස්සෙන්තො ‘‘නිබ්බිසෙවනෙ කත්වා පෙසෙන්තො’’ති වුත්තං. ඤාණං ගච්ඡතීති අසඞ්ගමනං පවත්තති පගෙව ඉන්ද්‍රියභාවනාය කතත්තා, කිලෙසනිග්ගහස්ස සුඛෙනෙව සිද්ධත්තා. දායකස්ස අජ්ඣාසයො වසො උළාරො ලාමකො. දෙය්‍යධම්මස්ස පමාණං වසො අප්පකං බහුකඤ්ච. Die „mönchische Freude“ (samaṇarati) ist das Glück von Geistesruhe (samatha), Einsicht (vipassanā), Pfad (magga) und Frucht (phala). Selbst bei gezähmten Sindh-Pferden könnte durch das Einwirken des Wagenlenkers eine gewisse Unruhe auftreten; um das Freisein davon aufzuzeigen, wurde gesagt: „indem er sie frei von Abschweifung losschickt“. „Es gelangt zur Erkenntnis“ (ñāṇaṃ gacchati) bedeutet, dass sich ein ungehindertes Fortschreiten vollzieht, weil die Entfaltung der Fähigkeiten (indriyabhāvanā) bereits im Voraus vollzogen wurde, da die Bezähmung der Befleckungen mühelos erreicht ist. „Unter dem Einfluss der Gesinnung des Spenders“ (dāyakassa ajjhāsayo vaso) bedeutet: edel oder gering. „Unter dem Einfluss des Maßes der Gabe“ (deyyadhammassa pamāṇaṃ vaso) bedeutet: wenig oder viel. මහාමණ්ඩපට්ඨානං නාම ලොහපාසාදස්ස පුරතො එව මහාභික්ඛුසඞ්ඝස්ස සන්නිපාතකාලෙ තෙසං පහොනකවසෙන මහාමණ්ඩපස්ස කත්තබ්බට්ඨානං. ගහණමානන්ති පරිවිසගහණභාජනං. Der „Ort der großen Halle“ (mahāmaṇḍapaṭṭhāna) ist des Platzes direkt vor dem Kupferpalast (lohapāsāda), der errichtet werden musste, um der großen Mönchsgemeinschaft zur Zeit ihrer Versammlung ausreichend Platz zu bieten. „Gahaṇamānana“ bedeutet das Gefäß zum Empfangen der Speisen beim Austeilen. පකතියා භත්තකාරකිච්චෙ අධිගතො උපට්ඨාකුපාසකො. මුදුසමඛරසඤ්ඤිතෙහි, දහනපචනභජ්ජනසඤ්ඤිතෙහි වා තීහි පාකෙහි. Der dienende Laienanhänger (upāsaka), der natürlicherweise mit der Aufgabe des Speisekochens betraut ist. Mit den drei Arten des Garens, die als weich, mittel und hart, oder als Sengen, Kochen und Rösten bezeichnet werden. පරිසොධෙත්වාති රඤ්ඤො අනුච්ඡවිකභාවං පරිසොධෙත්වා. භූමියං ඡඩ්ඩෙසි ‘‘භික්ඛූනං අදත්වා මයා මුඛෙ පක්ඛිත්ත’’න්ති. මුඛෙන ගණ්හි තස්ස නිද්දොසභාවං දස්සෙතුං. මත්තං ජානාපෙතුං පමජ්ජි. ‘‘ත්වං කුතො ආගතො’’ති පුච්ඡනෙ පමාදං ආපජ්ජි. අනුභාගොති අවසිට්ඨභාගො. ඉදමත්ථියන්ති ඉදං පයොජනං. ඉතරන්ති පාළියං අනාගතම්පි ආහාරෙ පමාණජානනං. „Gereinigt habend“ (parisodhetvā) bedeutet: nachdem er die Angemessenheit für den König geprüft und gereinigt hatte. Er warf es auf die Erde [mit dem Gedanken]: „Ohne es den Mönchen gegeben zu haben, habe ich es mir in den Mund gesteckt.“ Er nahm es mit dem Mund auf, um dessen Makellosigkeit aufzuzeigen. Er war unachtsam darin, das rechte Maß zu vermitteln. Bei der Frage „Woher bist du gekommen?“ verfiel er in Unachtsamkeit. „Anteil“ (anubhāgo) bedeutet der verbleibende Teil. „Zweckdienlich“ (idamatthiya) bedeutet dieser Zweck. „Das andere“ (itara) bezieht sich auf das Erkennen des Maßes beim Essen, selbst wenn es im Pāli-Text nicht direkt vorkommt. සයනං සෙය්‍යා, කාමභොගීනං සෙය්‍යා කාමභොගිසෙය්‍යා. දක්ඛිණපස්සෙන සයානො නාම නත්ථි දක්ඛිණහත්ථෙන කාතබ්බකිච්චකරණතො. තෙජුස්සදත්තාති ඉදං අනුත්‍රාසස්සෙව සීහස්ස සයනන්ති දස්සෙතුං වුත්තං. ද්වෙ පුරිමපාදෙ එකස්මිං, පච්ඡිමපාදෙ එකස්මිං ඨානෙ ඨපෙත්වාති හි ඉදං පාදානං අවික්ඛිත්තභාවකරණදස්සනං. Liegen (sayana) bedeutet das Lager (seyyā). Das Lager der Sinnesgenießer ist das Lager der Sinnesgenießer. Auf der rechten Seite liegend gibt es nicht [zum Arbeiten], weil die zu verrichtenden Arbeiten mit der rechten Hand ausgeführt werden. „Wegen des Übermaßes an Feuerenergie“ (tejussadattā) wurde gesagt, um zu zeigen, dass dies das Lager des furchtlosen Löwen ist. Die beiden Vorderpfoten an einer Stelle und die Hinterpfoten an einer Stelle aufzusetzen, dient nämlich dazu, das ordentliche Aufeinanderlegen der Füße aufzuzeigen. චතුත්ථජ්ඣානසෙය්‍යාති චතුත්ථජ්ඣානිකං ඵලසමාපත්තිං වදති. යෙභුය්‍යෙන හි තථාගතා ඵලසමාපත්තිං සමාපජ්ජිත්වාව සයන්ති. සා ච නෙසං චතුත්ථජ්ඣානතො වුට්ඨාය, කිලෙසපරිනිබ්බානස්ස ච කතත්තාති වදන්ති[Pg.331]. ඉධ සීහසෙය්‍යා ආගතා පාදං අච්චාධාය පුබ්බෙනාපරං අජහිතසංලක්ඛණා සෙය්‍යාති කත්වා. තෙනාහ ‘‘අයං හී’’තිආදි. එවන්ති ‘‘දක්ඛිණෙන පස්සෙනා’’තිආදිනා වුත්තාකාරෙන සෙය්‍යං කප්පෙති. Mit „Liegen des vierten Jhana“ (catutthajjhānaseyyā) ist die Frucht-Erreichung (phalasamāpatti) des vierten Jhana gemeint. Denn meistens ruhen die Tathāgatas, nachdem sie in die Frucht-Erreichung eingetreten sind. Und man sagt, dies geschehe nach dem Aufstehen aus dem vierten Jhana und weil das völlige Erlöschen der Befleckungen (kilesaparinibbāna) vollbracht ist. Hier wird das Löwenliegen (sīhaseyyā) angeführt, indem man einen Fuß über den anderen legt, was als ein Liegen ohne Aufgeben der Achtsamkeit (bzw. des klaren Gewahrseins von Vorher und Nachher) verstanden wird. Deshalb heißt es: „Diese wahrlich...“ usw. Mit „so“ ist gemeint, dass er sich auf die Weise bettet, wie es mit „auf der rechten Seite“ usw. beschrieben ist. කථං නිද්දායන්තො සතො සම්පජානො හොති? භවඞ්ගචිත්තෙන හි නිද්දූපගමනන්ති අධිප්පායො. අප්පහානෙනාති තදධිමුත්තතාය තදප්පහානං දට්ඨබ්බං. තථා තෙසු නිද්දොක්කමනස්ස ආදිපරියොසානෙසු අජහිතසතිසම්පජඤ්ඤං හොති. තෙනාහ – ‘‘නිද්දං ඔක්කමන්තොපි සතො සම්පජානො හොතී’’ති. එතං පනාති ‘‘නිද්දං ඔක්කමන්තොපි සතො සම්පජානො හොතී’’ති වුත්තනයං වදති. ඤාණධාතුකන්ති න රොචයිංසූති නිද්දොක්කමනෙපි ජාගරණෙ පවත්තඤාණසභාවමෙවාති න රොචයිංසු පොරාණා. නිරන්තරං භවඞ්ගචිත්තෙසු වත්තමානෙසු සතිසම්පජඤ්ඤාසම්භවොති අධිප්පායො. පුරිමස්මිඤ්හි නයෙ සතිසම්පජඤ්ඤස්ස අසංවරො, න භවඞ්ගස්ස. ඉන්ද්‍රියසංවරො, භොජනෙ මත්තඤ්ඤුතා, ජාගරියානුයොගොති ඉමෙහි තිවඞ්ගිකා, නිමිත්තානුබ්‍යඤ්ජනපරිවජ්ජනාදි සබ්බං විපස්සනාපක්ඛිකමෙවාති අධිප්පායො. Wie ist jemand, der schläft, achtsam und klar wissend? Gemeint ist nämlich das Eingehen in den Schlaf mittels des Lebenskontinuum-Bewusstseins (bhavaṅgacitta). Mit „durch Nicht-Aufgeben“ ist zu verstehen, dass dies aufgrund der Hingabe daran nicht aufgegeben wird. Ebenso bleibt am Anfang und am Ende dieses Einschlafens die Achtsamkeit und das klare Wissen unaufgegeben. Deshalb heißt es: „Auch beim Einschlafen ist er achtsam und klar wissend.“ Mit „dieses aber“ wird die dargelegte Weise ausgedrückt: „Auch beim Einschlafen ist er achtsam und klar wissend.“ „Dass es aus dem Element des Erkennens (ñāṇadhātuka) bestehe, billigten sie nicht“: Die Alten billigten es nicht, dass selbst beim Einschlafen dieselbe Natur des Erkennens fortbesteht wie im Wachzustand. Gemeint ist, dass kein Entstehen von Achtsamkeit und klarem Wissen möglich ist, während die bhavaṅga-Bewusstseine ununterbrochen ablaufen. Denn in der ersten Methode bezieht sich das Nicht-Zügeln auf Achtsamkeit und klares Wissen, nicht auf das bhavaṅga. Zügelung der Sinne, Mäßigung beim Essen und Hingabe an die Wachsamkeit – diese dreigliedrige Praxis samt der Vermeidung von äußeren Merkmalen und Details (nimittānubyañjana) gehört ganz zur Seite der Einsicht (vipassanā), so ist die Bedeutung. තානෙවාති විපස්සනාක්ඛණෙ පවත්තානි ඉන්ද්‍රියාදීනි. යාව අරහත්තා දෙසනා විත්ථාරතො කථෙතබ්බා. පාළියං පන ‘‘යොනි චස්ස ආරද්ධා හොති ආසවානං ඛයායා’’ති සඞ්ඛෙපෙන කථිතා. Mit „ebendiese“ (tāneva) sind die Fähigkeiten (indriya) usw. gemeint, die im Moment der Einsicht (vipassanā) wirksam sind. Die Lehrrede sollte ausführlich bis zur Erlangung der Arhatschaft dargelegt werden. Im kanonischen Text (pāḷi) jedoch ist sie kurz gefasst mit den Worten wiedergegeben: „und sein Weg ist begonnen zur Versiegung der Triebe (āsava)“. රථොපමසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Rathopama-Sutta (Gleichnis vom Wagen) ist abgeschlossen. 3. කුම්මොපමසුත්තවණ්ණනා 3. Erklärung des Kummopama-Sutta (Gleichnis von der Schildkröte) 240. අට්ඨිකුම්මොති පිට්ඨියං තිඛිණට්ඨිකො කුම්මො. තන්තිබන්ධොති බ්‍යාවටො. සමුග්ගෙ විය අත්තනො කපාලෙ පක්ඛිපිත්වා. සමොදහන්තො සම්මා ඔදහන්තො අජ්ඣත්තමෙව දහන්තො. ආරම්මණකපාලෙති ආරම්මණකටාහෙ. සමොදහන්තොති දිට්ඨමත්තස්සෙව ච ගහණතො මනොවිතක්කෙ තත්ථෙව සම්මදෙව ඔදහන්තො. තඤ්හි විසයවසෙන පවත්තිතුං අදෙන්තො. පඤ්ච ධම්මෙති ‘‘කාලෙන වක්ඛාමී’’තිආදිනා (පරි. 362) වුච්චමානෙ. 240. Mit „Knochenschildkröte“ (aṭṭhikummo) ist eine Schildkröte mit scharfen Knochenplatten auf dem Rücken gemeint. „An Saiten gebunden“ (tantibandho) bedeutet beschäftigt. „Wie in einem Kästchen in den eigenen Panzer hineinziehend“. „Hineinlegend“ (samodahanto) bedeutet richtig hineinlegend, d. h. ganz nach innen gerichtet. „Im Objekt-Panzer“ (ārammaṇakapāle) bedeutet in der Objekt-Schale (ārammaṇakaṭāhe). Mit „hineinlegend“ ist gemeint: Da er nur das bloß Gesehene erfasst, legt er die Gedankengänge des Geistes (manovitakka) genau dort richtig hinein. Denn er lässt den Geist nicht den Sinnesobjekten nachgeben. Mit „fünf Dinge“ sind jene gemeint, von denen es heißt: „Ich werde zur rechten Zeit sprechen“ usw. කුම්මොපමසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Kummopama-Sutta ist abgeschlossen. 4. පඨමදාරුක්ඛන්ධොපමසුත්තවණ්ණනා 4. Erklärung des ersten Dārukkhandhopama-Sutta (Erstes Gleichnis vom Baumstamm) 241. විලාසමානො [Pg.332] විය සාගරං පත්වා. අන්තොසාඛොති ගඞ්ගාය තීරස්ස අන්තො ඔනතසාඛො. තෙමෙතීති තින්තො හොති. තිරියං පතිතො දණ්ඩසෙතු විය ඨිතත්තා මහාජනස්ස පච්චයො ජාතො, තථා මහන්තභාවෙන ගඞ්ගාසොතං ඔතරණාදි නත්ථි. 241. „Als ob er spielerisch dahingleitend“ bedeutet, dass er den Ozean erreicht. Mit „Ast im Inneren“ (antosākho) ist ein Ast gemeint, der sich über das Ufer des Ganges nach innen neigt. „Er feuchtet an“ (temeti) bedeutet, er wird nass. Da er quer hineingefallen ist und wie eine Holzbrücke daliegt, ist er zu einer Hilfe für die Menschen geworden; aufgrund seiner Größe gibt es jedoch kein Hinabsteigen in die Strömung des Ganges usw. අයං හීති අනන්තරං වුත්තපුග්ගලො. අරියමග්ගං ඔරුය්හාති චතුබ්බිධං අරියමග්ගවීථිං ඔතරිත්වා. ‘‘චිත්තං නාමෙත’’න්තිආදිනා චින්තෙත්වා ගිහිබන්ධනං න විස්සජ්ජෙතීති සම්බන්ධො. අත්තනො භජමානකෙති අත්තනො භජන්තෙ. ජීවිකත්ථාය පයුජ්ජිතබ්බතො පයොගො, ඛෙත්තවත්ථාදි. තතො පයොගතො උට්ඨිතං ආයං. කිඤ්චාපි භික්ඛූනං කායසාමග්ගිං දෙති භික්ඛත්ථාය. Mit „Dieser wahrlich“ (ayaṃ hī) ist die unmittelbar zuvor erwähnte Person gemeint. „Den edlen Pfad betretend“ (ariyamaggaṃ oruyha) bedeutet, dass er in den vierfachen edlen Pfadprozess eintritt. Der Sinnzusammenhang ist: Er denkt „Dies ist wahrlich das Gemüt...“ usw. und lässt die Fessel des Hauslebens nicht los. „Die sich ihm anschließen“ (attano bhajamānake) bezeichnet jene, die sich zu ihm gesellen. Unter „Unternehmung“ (payoga) versteht man das, was zum Broterwerb betrieben werden muss, wie Äcker, Grundstücke usw. „Einnahmen“ bezeichnet das, was aus dieser Unternehmung erwächst. Obgleich er den Mönchen körperliche Unterstützung gewährt, um Almosen zu erbitten. මුණ්ඩඝටන්ති භින්නොට්ඨං ඝටං. ඛන්ධෙති අංසෙ. සඞ්ඝභොගන්ති සඞ්ඝසන්තකං භොගගාමං ගන්ත්වා. අත්ථතො එවං වදන්තීති තථා අත්ථස්ස සම්භවතො එවං වදන්තා විය හොන්ති. යාගුමත්තකෙ යාගුන්ති යාගුං පිවිත්වා තාය අපරිපක්කාය එව අඤ්ඤං යාගුං අජ්ඣොහරිත්වාති සම්බන්ධො. Mit „kahlem Krug“ (muṇḍaghaṭa) ist ein Krug mit abgeschlagenem Rand gemeint. „Auf der Schulter“ (khandhe) bedeutet auf der Achsel. „Gemeindebesitz“ (saṅghabhoga) bedeutet, dass er in ein dem Saṅgha gehörendes Nutzungsdorf gegangen ist. „Sie sprechen dem Sinne nach so“ bedeutet: Weil der Sachverhalt so liegt, sind sie wie solche, die so sprechen. Der Zusammenhang bei „Reisschleim nach bloßem Reisschleim“ (yāgumattake yāguṃ) ist: Nachdem er Reisschleim getrunken hat und noch bevor dieser verdaut ist, nimmt er weiteren Reisschleim zu sich. කිලෙසානුරඤ්ජිතොවාති යොනිසොමනසිකාරස්ස අභාවෙන කිලෙසානුගතචිත්තො එව. අක්ඛීනි නීහරිත්වාති කොධවසෙන අක්ඛිකෙ කරොන්තො අක්ඛීනි නීහරිත්වා විචරිස්සති. උද්ධතො හොති අවූපසන්තො. Mit „von Befleckungen gefärbt“ (kilesānurañjito) ist gemeint: ein Geist, der mangels weiser Aufmerksamkeit (yoniso manasikāra) ganz von Befleckungen beherrscht ist. „Die Augen herausstreckend“ (akkhīni nīharitvā) bedeutet, dass er umherwandert, während er vor Zorn die Augen aufreißt. Er ist aufgeregt, d. h. unruhig. දිට්ඨිගතිකොති සාසනිකො එවං අයොනිසො උම්මුජ්ජිත්වා සාසනං උද්ධම්මං උබ්බිනයං කත්වා දීපෙන්තො අරිට්ඨසදිසො. තෙනාහ ‘‘සො හී’’තිආදි. අරූපභවෙ රූපං අත්ථි, අඤ්ඤථා තතො චුතස්ස කුතො රූපක්ඛන්ධස්ස සම්භවො. අසඤ්ඤීභවෙ චිත්තං අත්ථීති එත්ථාපි එසෙව නයො. බහුචිත්තක්ඛණිකො ලොකුත්තරමග්ගො ‘‘යො ඉමෙ චත්තාරො සතිපට්ඨානෙ භාවෙය්‍ය සත්තවස්සානී’’තිආදිවචනතො (දී. නි. 2.404; ම. නි. 1.137). අනුසයො චිත්තවිප්පයුත්තො, අඤ්ඤථා සාවජ්ජානවජ්ජධම්මානං එකජ්ඣං උප්පත්ති සියා. තෙ ච සත්තා සන්ධාවන්ති සංසරන්ති, අඤ්ඤථා කම්මඵලානං සම්බන්ධො න සියාති. ඉති වදන්තො එවං මිච්ඡාවාදං පග්ගය්හ වදන්තො. Ein „Ansichtengänger“ (diṭṭhigatiko) ist ein Ordensmitglied, das in unweiser Weise hervortritt, die Lehre als gegen die Lehre (uddhamma) und gegen die Disziplin (ubbinaya) gerichtet darstellt und somit Ariṭṭha gleicht. Deshalb heißt es: „Er wahrlich...“ usw. Er behauptet: „Im formlosen Dasein (arūpabhava) gibt es Form, wie könnte sonst für einen, der von dort verscheidet, die Formgruppe (rūpakkhandha) entstehen? Auch im unbewussten Dasein (asaññībhava) gibt es Geist“ – hier gilt dieselbe Argumentation. Er meint: „Der überweltliche Pfad besteht aus vielen Bewusstseinsmomenten (bahucittakkhaṇika)“, wegen Aussagen wie: „Wer diese vier Grundlagen der Achtsamkeit sieben Jahre lang entfaltet...“ usw. Zudem: „Die latente Neigung (anusaya) ist vom Geist getrennt (cittavippayutta), andernfalls würden tadelnswerte und untadelige Zustände zugleich entstehen.“ Und: „Ebendiese Wesen wandern umher und kreisen im Saṃsāra, andernfalls gäbe es keine Verknüpfung von Kamma und Frucht.“ Wer so spricht, vertritt eine solche falsche Ansicht und hält an ihr fest. තෙමනරුක්ඛො විය…පෙ… දුල්ලභධම්මස්සවනො ච පුග්ගලො සද්ධාසිනෙහෙන අතෙමනතො. කතවිනයො සික්ඛිතවිනයො යථා ‘‘කතවිජ්ජො’’ති. ධම්මකථිකානං [Pg.333] විචාරෙථාති ඉදං දෙය්‍යධම්මං ධම්මකථිකානං අය්‍යානං තස්ස තස්ස යුත්තවසෙන විචාරෙථාති නිය්‍යාතනවසෙන වත්වා. දිවාකථිකො සරභාණකො සායන්හෙ කථෙති, පුරිමයාමං කථෙන්තො රත්තිකථිකො භාණකපුග්ගලො. Wie ein bewässerter Baum ... usw. ... und eine Person, die die Lehre nur schwer zu hören bekommt, weil sie durch das Nass des Vertrauens (saddhāsineha) nicht befeuchtet wird. „In der Disziplin geschult“ (katavinayo) bedeutet die Disziplin gelernt habend, so wie man sagt „der ein Wissen erlangt hat“ (katavijjo). „Verteilt an die Lehrredner“ (dhammakathikānaṃ vicāretha) drückt eine Übergabe aus: „Verteilt diese Opfergabe (deyyadhamma) an die ehrwürdigen Lehrredner, je nachdem, wie es für den einzelnen angemessen ist.“ Der „Tagesredner“ (divākathiko) ist ein Rezitator mit wohlklingender Stimme (sarabhāṇaka), der am späten Nachmittag spricht; wer in der ersten Nachtwache vorträgt, ist der „Nachtredner“ (rattikathiko), eine rezitierende Person. නන්දනවනාභිරාමෙති නන්දනවනං විය මනොරමෙ. අස්ස භාරහාරභික්ඛූති අස්ස කිච්චවාහකභික්ඛූ උපජ්ඣායාදයො. සුඛනිසින්නකථන්ති පටිසන්ථාරකථාපුබ්බකං උපනිසින්නකථං සුත්වා. Mit „lieblich wie der Nandana-Hain“ (nandanavanābhirāme) ist gemeint: entzückend wie der Nandana-Hain. „Seine lasttragenden Mönche“ (bhārahārabhikkhū) bezeichnet jene Mönche, die seine Pflichten tragen, wie der Präzeptor (upajjhāya) und andere. „Das Gespräch des bequem Sitzenden“ (sukhanisinnakathaṃ) bedeutet, nachdem er das Gespräch derer gehört hat, die nach einer freundlichen Begrüßung (paṭisanthāra) beisammen sitzen. ඨිතසණ්ඨානෙනෙව ඨිතාකාරෙනෙව ඨිතං, නප්පයුත්තන්ති අත්ථො. චිත්තකම්මමූලාදීනි ඨිතසණ්ඨානෙනෙව ඨිතාති යොජනා. මුදුතායාති මුදුහදයතාය සාපෙක්ඛතාය. „In genau der bestehenden Form“ (ṭhitasaṇṭhāneneva) bedeutet in der bestehenden Weise verbleibend, d. h. ungenutzt. Die Verknüpfung lautet: Kunstwerke, Kapitalgelder usw. verbleiben in genau der bestehenden Form. „Durch Weichheit“ (mudutāya) bedeutet aufgrund eines weichen Herzens, d. h. aus Rücksichtnahme. පටිපදන්ති සමථවිපස්සනාපටිපත්තිං. දීපෙත්වා පකාසෙත්වා පාකටං කත්වා. තත්‍රුප්පාදොති තත්‍ර උප්පජ්ජනකආයුප්පාදො. ඛෙත්තං සන්ධාය වදති. තෙල…පෙ… හත්ථාති තෙලඝට-මධුඝටඵාණිතඝටාදිහත්ථා. අපක්කමිංසු දුබ්බිචාරිතත්තා. පූරෙසීති හෙට්ඨා ච තත්ථ තත්ථ අතීතානි කාලවචනානි පොරාණට්ඨකථාය ආගතත්තා කිර වුත්තානි. Mit „Praxis“ (paṭipada) ist die Praxis von Ruhe (samatha) und Einsicht (vipassanā) gemeint. „Erläuternd“ (dīpetvā) bedeutet darlegend, d. h. offenkundig machend. „Dortiges Aufkommen“ (tatruppādo) bezeichnet das dort entstehende Einkommen; dies wird in Bezug auf das Feld gesagt. „Öl... usw. ... in den Händen“ (tela...pe...hatthā) meint jene, die Ölkrüge, Honigkrüge, Melassekrüge usw. in den Händen halten. „Sie gingen weg“ (apakkamiṃsu) geschah wegen üblen Verhaltens. Mit „er füllte“ (pūresi) und den verschiedenen zuvor erwähnten Vergangenheitsformen verhält es sich so, dass diese wohl deshalb gebraucht wurden, weil sie aus dem alten Kommentar (porāṇaṭṭhakathā) stammen. උපගමනානුපගමනාදීනි ඔරිමස්ස පාරිමස්ස ච උපගමනානුපගමනානි චෙව මජ්ඣෙ සංසීදනානි ච. පටිවිජ්ඣිතුන්ති ජානිතුං. එතන්ති යථාවුත්තං චක්ඛුසභාවං. දොමනස්සන්ති තස්සෙව මන්දභාවපච්චයං දොමනස්සං. ආපජ්ජන්තොපි උපගච්ඡති නාම තන්නිමිත්තසංකිලෙසස්ස උප්පාදිතත්තා. තිණ්ණං ලක්ඛණානන්ති හුත්වා අභාවතො ආදිඅන්තවන්තතො තාවකාලිකතො නිච්චපටික්ඛෙපතොතිආදීනං තිණ්ණං ලක්ඛණානං සල්ලක්ඛණවසෙන. „Das Hingehen, Nicht-Hingehen usw.“ (upagamanānupagamanādīni) bezieht sich auf das Hingehen und Nicht-Hingehen zum diesseitigen und jenseitigen Ufer sowie das Sinken in der Mitte. „Zu durchdringen“ (paṭivijjhitunti) bedeutet zu erkennen. „Dies“ (etanti) meint die wie oben beschriebene Natur des Auges. „Trübsinn“ (domanassanti) bezeichnet den Trübsinn, der aufgrund von dessen Schwäche entsteht. Selbst wenn man darin gerät, gilt dies als „Hingehen“, weil die dadurch bedingte Befleckung hervorgerufen wurde. „Der drei Merkmale“ (tiṇṇaṃ lakkhaṇānanti) bedeutet durch das Erfassen der drei Merkmale, nämlich: weil sie nach dem Entstehen vergehen, weil sie einen Anfang und ein Ende haben, weil sie nur vorübergehend sind und weil sie das Beständige ausschließen, und so weiter. වාමතොති මිච්ඡා. දක්ඛිණතොති සම්මා. යථා තස්ස තස්ස සත්තස්ස ඔරභාවත්තා අජ්ඣත්තිකානි ආයතනානි ඔරිමං තීරං කත්වා වුත්තානි, එවං නෙසං පරභාවත්තා බාහිරානි ආයතනානි පාරිමං වුත්තානි. අපායමජ්ඣෙ සංසරණහෙතුතාය නන්දීරාගොව ‘‘මජ්ඣෙ සංසාදො’’ති වුත්තො. „Von links“ (vāmatoti) bedeutet falsch. „Von rechts“ (dakkhiṇatoti) bedeutet richtig. So wie für das jeweilige Wesen aufgrund ihres Charakters des Diesseitigen die inneren Sinnesbereiche als das „diesseitige Ufer“ bezeichnet werden, so werden die äußeren Sinnesbereiche aufgrund ihres Charakters des Jenseitigen als das „jenseitige Ufer“ bezeichnet. Wegen der Ursache des Wanderns inmitten der Leidenswelten wird das Gefallen und Begehren (nandīrāga) als das „Sinken in der Mitte“ bezeichnet. උන්නතොති ‘‘සෙය්‍යොහමස්මී’’තිආදිනා උන්නතිං උපගතො. අත්තුක්කංසනෙ පංසුකූලිකභාවෙන අත්තානං දහනතො අඤ්ඤාකාරතාගහෙතබ්බො. පාසාණො නු ඛො එස ඛාණුකොති ගහෙතබ්බදාරුක්ඛන්ධසදිසො වුත්තො. „Erhoben“ (unnatoti) bedeutet zu einer Erhöhung gelangt durch [den Dünkel] „Ich bin besser“ und so weiter. Bei der Selbsterhöhung ist er, weil er sich selbst durch den Zustand eines Lumpensammlers verbrennt, in einer anderen Weise aufzufassen. „Ist das ein Stein oder ein Baumstumpf?“ – so wird er als ähnlich einem zu ergreifenden Holzstamm beschrieben. චුණ්ණවිචුණ්ණං [Pg.334] හොති ආවට්ටවෙගස්ස බලවභාවතො. චතූසු අපායෙසූති පඤ්චකාමගුණාවට්ටෙ පතිතපුග්ගලො මනුස්සලොකෙපි ගුණසරීරභෙදනෙන දීඝරත්තං චුණ්ණවිචුණ්ණං ආපජ්ජතියෙව, තස්ස තථා ආපන්නත්තා. එවඤ්හි සො අපායෙසු තාදිසෙසු ජායති. „Zermalmt und zerrieben“ geschieht aufgrund der Stärke der Strudelströmung. „In den vier Leidenswelten“ (catūsu apāyesūti) bedeutet: Eine Person, die in den Strudel der fütf Sinnengenüsse gefallen ist, erfährt selbst in der Menschenwelt durch den Zerfall des Körpers der Tugenden für lange Zeit wahrlich ein Zermalmt- und Zerriebenwerden, da sie so geartet ist. Denn auf diese Weise wird sie in solchen Leidenswelten wiedergeboren. සීලස්ස දුට්ඨං නාම නත්ථි, තස්මා අභාවත්ථො ඉධ දු-සද්දොති ආහ ‘‘නිස්සීලො’’ති. ‘‘පාපං පාපෙන සුකර’’න්තිආදීසු (උදා. 48) විය පාප-සද්දො නිහීනපරියායොති ආහ ‘‘ලාමකධම්මො’’ති. න සුචීති කායවාචාචිත්තෙහි න සුචි. සඞ්කාය වාති අත්තනො වා සඞ්කාය පරෙසං සමාචාරකිරියං සරති ආසඞ්කති. තෙනාහ ‘‘තස්ස හී’’තිආදි. තානි කම්මානි පවිසතීති තානි කම්මානි කරොන්තානං අන්තරෙ පවිසති. ගුණානං පූතිභාවෙනාති ගුණභාවෙන ගහිතානං සීලධම්මානං සංකිලිට්ඨභාවප්පත්තියා. කචවරජාතොති අබ්භන්තරං සඤ්ජාතකචවරො, කචවරභූතො වා. Für die Tugend gibt es kein eigentliches „Verdorbenes“, daher hat das Präfix „du-“ hier die Bedeutung des Nichtvorhandenseins; deshalb sagt er „tugendlos“ (nissīlo). Wie in Stellen wie „Das Schlechte ist für den Schlechten leicht zu tun“ (Ud. 48) ist das Wort „pāpa“ ein Synonym für „minderwertig“; daher sagt er „von minderwertigem Charakter“ (lāmakadhammo). „Nicht rein“ (na sucīti) bedeutet durch Körper, Rede und Geist nicht rein. „Oder voller Argwohn“ (saṅkāya vāti) bedeutet, dass er aufgrund seines eigenen Argwohns das Verhalten anderer erinnert oder anzweifelt. Daher heißt es „für ihn nämlich“ und so weiter. „Er geht in jene Handlungen ein“ (tāni kammāni pavisatīti) bedeutet, er begibt sich mitten unter jene, die diese Handlungen ausführen. „Durch die Fäulnis der guten Eigenschaften“ (guṇānaṃ pūtibhāvenāti) bedeutet durch das Gelangen in den befleckten Zustand der als Tugenden angenommenen heilsamen Qualitäten. „Wie Kehricht geworden“ (kacavarajātoti) bedeutet im Inneren Kehricht angesammelt zu haben oder zu Kehricht geworden zu sein. අණණා පබ්බජ්ජාති අණණස්සෙව පබ්බජ්ජා. ඔරිමතීරාදීනං උපගමනානුපගමනාදීනං ජොතිතත්තා වට්ටවිවට්ටං කථිතං. „Die schuldenfreie Hauslosigkeit“ (aṇaṇā pabbajjāti) bedeutet das Hinausgehen in die Hauslosigkeit eines Schuldenfreien. Da das Hingehen und Nicht-Hingehen zum diesseitigen Ufer usw. beleuchtet wurde, ist der Kreislauf (vaṭṭa) und das Entrinnen aus dem Kreislauf (vivaṭṭa) dargelegt worden. පඨමදාරුක්ඛන්ධොපමසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der ersten Lehrrede mit dem Gleichnis vom Baumstamm ist beendet. 5. දුතියදාරුක්ඛන්ධොපමසුත්තවණ්ණනා 5. Die Erklärung der zweiten Lehrrede mit dem Gleichnis vom Baumstamm 242. යා ආපත්ති වුට්ඨානගාමිනී දෙසනාගාමිනී, තං පටිච්ඡාදිතකාලතො පට්ඨාය සංකිලිට්ඨා නාම අන්තරායිකභාවතො. ආවීකතා පන අනාපත්තිට්ඨානෙ තිට්ඨතීති අසංකිලිට්ඨා නාම. තෙනාහ – ‘‘ආවීකතා හිස්ස ඵාසු හොතී’’ති. එවරූපං සංකිලිට්ඨන්ති පටිච්ඡාදිතතාය වා දුට්ඨුල්ලභාවෙන වා සංකිලිට්ඨං. 242. Jedes Vergehen, das durch Sühne oder Beichte behoben werden kann, wird ab dem Zeitpunkt seines Verheimlichens als „befleckt“ bezeichnet, da es ein Hindernis darstellt. Wenn es jedoch offenbart wird, befindet es sich im Zustand der Straffreiheit und wird als „unbefleckt“ bezeichnet. Daher heißt es: „Denn wenn es offenbart ist, ist es für ihn erträglich“. „Eine solche Befleckung“ (evarūpaṃ saṃkiliṭṭhanti) bedeutet eine Befleckung entweder durch Verheimlichung oder durch die Schwere des Vergehens. දුතියදාරුක්ඛන්ධොපමසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der zweiten Lehrrede mit dem Gleichnis vom Baumstamm ist beendet. 6. අවස්සුතපරියායසුත්තවණ්ණනා 6. Die Erklärung der Avassutapariyāya-Lehrrede 243. සන්ථාගාරන්ති සඤ්ඤාපනාගාරං. තෙනාහ ‘‘උය්‍යොගකාලාදීසූ’’තිආදි. ආදි-සද්දෙන මඞ්ගලමහාදීනං සඞ්ගහො දට්ඨබ්බො. සන්ථරන්තීති විස්සමන්ති[Pg.335], පරිස්සමං විනොදෙන්තීති අත්ථො. සහාති සන්නිපාතවසෙන එකජ්ඣං. සහ අත්ථානුසාසනං අගාරන්ති තස්මිං අත්ථෙ ත්ථ-කාරස්ස න්ථ-කාරං කත්වා ‘‘සන්ථාගාර’’න්ති වුච්චතීති දට්ඨබ්බං, පඨමං තත්ථ සම්මන්තනවසෙන සන්ථරන්ති විචාරෙන්තීති අත්ථො. 243. „Versammlungshalle“ (santhāgāra) bedeutet eine Halle zur Verständigung. Daher sagt er „zu Zeiten des Aufbruchs usw.“ und so weiter. Mit dem Wort „und so weiter“ ist der Einschluss von Hochzeitsfesten und anderen Feierlichkeiten zu verstehen. „Sie breiten sich aus“ (santharanti) bedeutet, sie ruhen sich aus, sie vertreiben die Müdigkeit; das ist die Bedeutung. „Zusammen“ (sahā) meint an einem Ort durch Zusammenkunft. Ein Haus für die gemeinsame Unterweisung (saha atthānusāsanaṃ agāraṃ) – in diesem Sinne wird der Buchstabe „ttha“ zu „ntha“ gemacht, und so sollte man verstehen, dass es „santhāgāra“ genannt wird; die Bedeutung ist, dass sie sich dort zuerst durch Beratung besprechen und beratschlagen. තෙපිටකං බුද්ධවචනං ආගතමෙව භවිස්සතීති බුද්ධවචනස්ස ආගමනසීසෙන අරියඵලධම්මානම්පි ආගමනං වුත්තමෙව. තියාමරත්තිං තත්ථ වසන්තානං ඵලසමාපත්තිවළඤ්ජනං හොතීති. තස්මිඤ්ච භික්ඛුසඞ්ඝෙ කල්‍යාණධම්මා කල්‍යාණපුථුජ්ජනා විපස්සනං උස්සුක්කාපෙන්තා හොන්තීති අරියමග්ගධම්මානම්පි තත්ථ ආගමනං හොතියෙව. „Das in den drei Körben überlieferte Buddha-Wort wird wahrlich herbeigebracht worden sein“ – durch den Hinweis auf das Herbeibringen des Buddha-Wortes ist auch das Herbeibringen des edlen Früchte-Zustandes bereits ausgesagt. Für diejenigen, die dort während der drei Nachtwachen verweilen, findet die Nutzung der Erreichung der Frucht (phalasamāpatti) statt. Und da in jener Mönchsgemeinschaft tugendhafte Menschen und edle Weltlinge eifrig Einsichtsmeditation üben, geschieht dort gewiss auch das Herbeibringen der edlen Pfade. අල්ලගොමයෙනාති අච්ඡෙන අල්ලගොමයරසෙන. ඔපුඤ්ජාපෙත්වාති විලිම්පෙත්වා. චතුජ්ජාතියගන්ධෙහීති කුඞ්කුමතුරුක්ඛයවනපුප්ඵතමාලපත්තගන්ධෙහි. නානාවණ්ණෙති නීලාදිවසෙන නානාවණ්ණෙ, භිත්තිවිසෙසවසෙන නානාසණ්ඨානරූපෙ. ‘‘මහාපිට්ඨිකකොජවෙති හත්ථිපිට්ඨිආදීසු අත්ථරිතබ්බතාය ‘මහාපිට්ඨිකා’ති ලද්ධසමඤ්ඤෙ කොජවෙ’’ති වදන්ති. කුත්තකෙ පන සන්ධායෙතං වුත්තං, ‘‘චතුරඞ්ගුලාධිකපුප්ඵා මහාපිට්ඨිකකොජවා’’තිපි වදන්ති. හත්ථත්ථරඅස්සත්ථරා හත්ථිඅස්සපිට්ඨීසු අත්ථරිතබ්බා හත්ථිඅස්සරූපවිචිත්තා ච අත්ථරකා. සීහත්ථරකාදයො පන සීහරූපාදිවිචිත්තා එව අත්ථරකා. චිත්තත්ථරකං නානාවිධරූපෙහි චෙව නානාවිධමාලාකම්මාදීහි ච විචිත්තං අත්ථරකං. „Mit frischem Kuhdung“ (allagomayenāti) bedeutet mit klarem, frischem Kuhdungsaft. „Bestreichen lassend“ (opuñjāpetvāti) bedeutet bestreichend. „Mit Düften aus vier Gattungen“ (catujjātiyagandhehīti) meint mit den Düften von Safran, Weihrauch, Jasmin und Tamala-Blättern. „In verschiedenen Farben“ (nānāvaṇṇeti) bedeutet in verschiedenen Farben wie Blau usw., sowie in verschiedenen Gestalten und Formen je nach Art der Wände. „Großflächige Wolldecken“ (mahāpiṭṭhikakojava) bezeichnet Wolldecken, die diesen Namen erhalten haben, weil sie auf Elefantenrücken und Ähnlichem ausgebreitet werden. In Bezug auf Teppiche wird dies gesagt; man sagt auch: „Großflächige Wolldecken sind solche mit Mustern (Blumen), die mehr als vier Zoll hoch abstehen“. Elefanten- und Pferdedecken sind Decken, die auf dem Rücken von Elefanten und Pferden ausgebreitet werden und mit Mustern von Elefanten und Pferden verziert sind. Lövendecken und so weiter wiederum sind Decken, die mit Löwenfiguren und Ähnlichem verziert sind. Eine bunte Decke (cittattharaka) ist eine Decke, die mit verschiedenen Mustern sowie verschiedenen Blumenornamenten und Ähnlichem verziert ist. උපධානන්ති අපස්සයනං. උපදහිත්වාති අපස්සයයොග්ගභාවෙන ඨපෙත්වා. ගන්ධෙහි කතමාලා ගන්ධදාමං. තමාලපත්තාදීහි කතමාලා පත්තදාමං. ආදි-සද්දෙන හිඞ්ගුලතක්කොලජාතිඵලජාතිපුප්ඵාදීහි කතදාමං සඞ්ගණ්හාති. පල්ලඞ්කාකාරෙන කතපීඨං පල්ලඞ්කපීඨං. තීසු පස්සෙසු එකපස්සෙ එව වා සඋපස්සයං අපස්සයපීඨං. අනපස්සයං මුණ්ඩපීඨං. යොජනාවට්ටෙති යොජනපරික්ඛෙපොකාසෙ. „Kissen“ (upadhāna) bedeutet eine Stütze (Lehne). „Nachdem man sie aufgelegt hat“ (upadahitvā) bedeutet, nachdem man sie so platziert hat, dass sie als Stütze dienen können. Eine aus Duftstoffen hergestellte Girlande ist ein Duftkranz. Eine aus Tamala-Blättern und Ähnlichem hergestellte Girlande ist ein Blätterkranz. Mit dem Wort „und so weiter“ schließt er Kränze ein, die aus Zinnober, Takkola-Früchten, Muskatnuss, Jasminblüten und so weiter hergestellt wurden. Ein in Form eines Throns gefertigter Sitz ist ein Thronsitz. Ein Sitz mit einer Lehne an drei Seiten oder nur an einer Seite ist ein Lehnsitz. Ein Sitz ohne Lehne ist ein Hocker (kahler Sitz). „Im Umkreis von einer Meile“ (yojanāvaṭṭe) bedeutet in einem Bereich mit dem Umfang einer Yojana-Meile. සංවිධායාති අන්තරවාසකස්ස කොණපදෙසං ඉතරපදෙසඤ්ච සමං කත්වා විධාය. තෙනාහ – ‘‘කත්තරියා පදුමං කන්තෙන්තො වියා’’ති, ‘‘තිමණ්ඩලං පටිච්ඡාදෙන්තො’’ති ච. යස්මා බුද්ධානං රූපසම්පදා විය ආකප්පසම්පදාපි පරමුක්කංසතං ගතා, තස්මා තදා භගවා එවං සොභෙය්‍යාති දස්සෙන්තො ‘‘සුවණ්ණපාමඞ්ගෙනා’’තිආදිමාහ. තත්ථ ‘‘අසමෙන බුද්ධවෙසෙනා’’තිආදිනා [Pg.336] තදා භගවා බුද්ධානුභාවස්ස නිගුහනෙ කාරණාභාවතො තත්ථ සන්නිපතිතදෙවමනුස්සනාගයක්ඛගන්ධබ්බාදීනං පසාදජනනත්ථං අත්තනො සභාවපකතියාව කපිලවත්ථුං පාවිසීති දස්සෙති. බුද්ධානං කායපභා නාම පකතියා අසීතිහත්ථමත්තපදෙසං විසරතීති ආහ ‘‘අසීතිහත්ථට්ඨානං අග්ගහෙසී’’ති. නීලපීතලොහිතොදාතමඤ්ජිට්ඨපභස්සරානං වසෙන ඡබ්බණ්ණා බුද්ධරස්මියො. „Saṃvidhāya“ (anordnend) bedeutet, dass man die Ecken und die anderen Teile des Untergewandes (antaravāsaka) gleichmäßig macht und anordnet. Daher wurde gesagt: „wie einer, der mit einer Schere eine Lotusblüte ausschneidet“ und „die drei Kreise (Knie und Nabel) bedeckend“. Da die Vollkommenheit des Auftretens (ākappasampadā) der Buddhas ebenso wie ihre körperliche Vollkommenheit (rūpasampadā) die höchste Vortrefflichkeit erreicht hat, sagte er, um zu zeigen, wie der Erhabene damals glänzte: „mit einem goldenen Gürtel“ usw. Darin zeigt er mit „mit der unvergleichlichen Buddha-Gestalt“ usw., dass der Erhabene damals, da kein Grund bestand, die Buddha-Macht zu verbergen, in seiner eigenen natürlichen Art nach Kapilavatthu einzog, um in den dort versammelten Devas, Menschen, Nāgas, Yakkhas, Gandhabbas usw. Vertrauen zu wecken. Die Körperaura der Buddhas breitet sich natürlicherweise über einen Bereich von achtzig Ellen aus; daher heißt es: „er nahm einen Raum von achtzig Ellen ein“. Die Buddha-Strahlen sind sechsfarbig, nämlich blau, gelb, rot, weiß, scharlachrot und strahlend. සබ්බපාලිඵුල්ලොති මූලතො පට්ඨාය යාව සාඛග්ගා සමන්තතො ඵුල්ලො විකසිතො. පටිපාටියා ඨපිතානන්තිආදි පරිකප්පූපමා, යථා තං…පෙ… අලඞ්කතං අඤ්ඤං විරොචති, එවං විරොචිත්ථ, සමතිංසාය පාරමිතාහි අභිසඞ්ඛතත්තා එවං විරොචිත්ථාති වුත්තං හොති. ‘‘පඤ්චවීසතියා ගඞ්ගානන්ති සතමුඛා හුත්වා සමුද්දං පවිට්ඨාය මහාගඞ්ගාය මහන්තමහන්තානං ගඞ්ගානං පඤ්චවීසතී’’ති වදන්ති. පපඤ්චසූදනියං (ම. නි. අට්ඨ. 2.22) ‘‘පඤ්චවීසතියා නදීන’’න්ති වුත්තං, ගඞ්ගාදීනං චන්දභාගාපරියොසානානං පඤ්චවීසතියා මහානදීනන්ති අත්ථො. පරිකප්පවචනඤ්හෙතං. සම්භිජ්ජාති සම්භෙදං මිස්සීභාවං පත්වා මුඛද්වාරෙති සමුද්දං පවිට්ඨට්ඨානෙ. „Sabbapāliphullo“ bedeutet von der Wurzel an bis zu den Zweigspitzen ringsherum aufgeblüht und entfaltet. „In einer Reihe aufgestellt“ usw. ist ein hypothetischer Vergleich, der besagt: Wie jenes … [pe] … geschmückt besonders glänzt, so glänzte er; weil er durch die dreißig Vollkommenheiten vollendet war, glänzte er so. Bezüglich „von fünfundzwanzig Ganges-Flüssen“ sagt man: „von den sehr großen Flüssen der großen Ganges, die mit hundert Mündungen in den Ozean münden, gibt es fünfundzwanzig“. In der Papañcasūdanī heißt es „von fünfundzwanzig Flüssen“, was die fünfundzwanzig großen Flüsse von der Ganges bis zur Candabhāgā bedeutet. Dies ist nämlich eine hypothetische Redeweise. „Sambhijjā“ (zusammenfließend) bedeutet, dass sie eine Vermischung erreicht haben, und „an der Mündung“ bedeutet an der Stelle, wo sie in das Meer münden. නාගසුපණ්ණගන්ධබ්බයක්ඛාදීනන්තිආදි පරිකප්පවසෙන වුත්තං. සහස්සෙනාති පදසහස්සෙන, භාණවාරප්පමාණෙන ගන්ථෙනාති අත්ථො. „Der Nāgas, Supaṇṇas, Gandhabbas, Yakkhas usw.“ ist im Sinne einer hypothetischen Annahme gesagt. „Mit tausend“ bedeutet mit tausend Worten, das heißt mit einem Text vom Umfang eines Bhāṇavāra (einer Rezitationseinheit). කම්පයන්තො වසුන්ධරන්ති අත්තනො ගුණවිසෙසෙහි පථවීකම්මං උන්නාදෙන්තො, එවංභූතොපි අහෙඨයන්තො පාණානි. සබ්බපදක්ඛිණත්තා බුද්ධානං දක්ඛිණං පඨමං පාදං උද්ධරන්තො. සමං සම්ඵුසතෙ භූමිං සුප්පතිට්ඨිතපාදතාය. යදිපි භූමිං සමං ඵුසති, රජසා නුපලිප්පති සුඛුමත්තා ඡවියා. නින්නට්ඨානං උන්නමතීතිආදි බුද්ධානං සුප්පතිට්ඨිතපාදතාසඞ්ඛාතමහාපුරිසලක්ඛණපටිලාභස්ස නිස්සන්දඵලං. නාතිදූරෙ උද්ධරතීති අතිදූරෙ ඨපෙතුං න උද්ධරති. නච්චාසන්නෙ ච නික්ඛිපන්ති අච්චාසන්නෙ ච ඨානෙ අනික්ඛිපන්තො නිය්‍යාති. හාසයන්තො සදෙවකෙ ලොකෙ තොසෙන්තො. චතූහි පාදෙහි චරතීති චතුචාරී. „Die Erde erschütternd“ (kampayanto vasundharaṃ) bedeutet, dass er durch seine besonderen Eigenschaften die Erde zum Beben und Erdröhnen bringt, doch obwohl er dies tut, schädigt er keine Lebewesen. Da alles rechtsgerichtet ist (sabbapadakkhiṇattā), heben die Buddhas den rechten Fuß zuerst. „Er berührt die Erde gleichmäßig“ (samaṃ samphusate bhūmiṃ) wegen seiner wohlaufgesetzten Füße (suppatiṭṭhitapādatāya). Obwohl er die Erde gleichmäßig berührt, wird er wegen der Zartheit seiner Haut nicht von Staub beschmutzt. „Niedrige Stellen erheben sich“ usw. ist die natürliche Folgewirkung (nissandaphala) des Erlangens des Merkmals eines Großen Mannes, das als „wohlaufgesetzte Füße“ bekannt ist. „Er hebt ihn nicht zu weit an“ bedeutet, dass er ihn nicht anhebt, um ihn zu weit weg aufzusetzen. „Und setzt ihn nicht zu nahe auf“ bedeutet, dass er voranschreitet, ohne ihn an einer zu nahen Stelle aufzusetzen. „Erfreuend“ bedeutet, dass er die Welt samt den Devas beglückt. „Er wandelt mit vier Füßen, daher ist er ein Vier-Wandler (catucārī)“. බුද්ධානුභාවස්ස පකාසනවසෙන ගතත්තා වණ්ණකාලො නාම එස. සරීරවණ්ණෙ වා ගුණවණ්ණෙ වා කථියමානෙ දුක්කථිතන්ති න වත්තබ්බං. කස්මා? අප්පමාණවණ්ණා හි බුද්ධා භගවන්තො, බුද්ධගුණසංවණ්ණනා ජානන්තස්ස යථාරද්ධසංවණ්ණනංයෙව [Pg.337] අනුපවිසති. දුකූලචුම්බටකෙනාති ගන්ථිත්වා ගහිතදුකූලවත්ථෙන. Dies wird als „Zeit des Lobpreises“ (vaṇṇakālo) bezeichnet, weil es im Sinne der Offenbarung der Buddha-Macht verläuft. Wenn das Lob der körperlichen Gestalt oder das Lob der Eigenschaften gesprochen wird, darf man nicht sagen, es sei schlecht gesprochen. Warum? Denn unermesslich ist das Lob der Buddhas, der Erhabenen; und wer das Lob der Buddha-Eigenschaften kennt, für den fügt sich das Lob genau so ein, wie er es begonnen hat. „Mit einem Bausch aus feiner Seide“ (dukūlacumbaṭakena) bedeutet mit einem feinen Seidentuch, das zusammengewickelt und ergriffen wurde. නාගවික්කන්තචාරණොති හත්ථිනාගසදිසපදනික්ඛෙපො. සතපුඤ්ඤලක්ඛණොති අනෙකසතපුඤ්ඤාභිනිබ්බත්තමහාපුරිසලක්ඛණො. මණිවෙරොචනො යථාති චතුරාසීතිසහස්සමණිපරිවාරිතො අතිවිය විරොචමානො විජ්ජොතමානො මණි විය. ‘‘වෙරොචනො නාම එකො මණී’’ති කෙචි. මහාසාලොවාති මහන්තො සාලරුක්ඛො විය, සුද්ධට්ඨිතො කොවිළාරාදි මහාරුක්ඛො විය වා. පදුමො කොකනදො යථාති කොකනදසඞ්ඛාතං මහාපදුමං විය, විකසමානපදුමං විය වා. „Mit dem Schritt eines Elefanten schreitend“ (nāgavikkantacāraṇo) bedeutet ein Aufsetzen der Füße wie bei einem Elefantenbullen. „Mit den Merkmalen aus hundertfachen Verdiensten“ (satapuññalakkhaṇo) bedeutet, dass er die Merkmale eines Großen Mannes besitzt, die durch viele hundert Verdienste hervorgebracht wurden. „Wie das Verocana-Juwel“ (maṇiverocano yathā) bedeutet wie ein Juwel, das, umgeben von vierundachtzigtausend Juwelen, überaus glänzt und leuchtet. Einige sagen: „Es gibt ein bestimmtes Juwel namens Verocana.“ „Oder wie ein großer Sal-Baum“ bedeutet wie ein großer Sal-Baum oder wie ein schön dastehender großer Baum wie der Koviḷāra usw. „Wie eine rote Lotusblüte“ (padumo kokanado yathā) bedeutet wie ein großer rote Lotus namens Kokanada oder wie eine aufblühende Lotusblüte. ආකාසගඞ්ගං ඔතාරෙන්තො වියාතිආදි තස්සා පකිණ්ණකකථාය අඤ්ඤෙසං සුදුක්කරභාවදස්සනඤ්චෙව සුණන්තානං අච්චන්තසුඛාවහභාවදස්සනඤ්ච. පථවොජං ආකඩ්ඪන්තො වියාති නාළියන්තං යොජෙත්වා මහාපථවියා හෙට්ඨිමතලෙ පප්පටකොජං උද්ධං මුඛං කත්වා ආකඩ්ඪන්තො විය. යොජනිකන්ති යොජනපමාණං. මධුභණ්ඩන්ති මධුපටලං. „Wie die Himmels-Ganges herabsteigen lassend“ usw. zeigt sowohl, wie überaus schwierig diese vermischte Lehrrede (pakiṇṇakakathā) für andere ist, als auch, wie sie den Zuhörern äußerstes Glück bringt. „Wie die Essenz der Erde heraufziehend“ bedeutet wie das Anschließen eines Rohr-Apparates, um die Erdkrustenessenz (pappaṭakoja) von der untersten Schicht der großen Erde nach oben heraufzuziehen. „Ein Yojana groß“ (yojanikaṃ) bedeutet von der Größe eines Yojanas. „Honigscheibe“ (madhubhaṇḍaṃ) bedeutet eine Honigwabe. මහන්තන්ති විපුලං උළාරපුඤ්ඤං. සබ්බදානං දින්නමෙව හොතීති සබ්බමෙව පච්චයජාතං ආවාසදායකෙන දින්නමෙව හොති. තථා හි ද්වෙ තයො ගාමෙ පිණ්ඩාය චරිත්වා කිඤ්චි අලද්ධා ආගතස්සපි ඡායූදකසම්පන්නං ආරාමං පවිසිත්වා න්හායිත්වා පටිස්සයෙ මුහුත්තං නිපජ්ජිත්වා උට්ඨාය නිසින්නස්ස කායෙ බලං ආහරිත්වා පක්ඛිත්තං විය හොති. බහි විචරන්තස්ස ච කායෙ වණ්ණධාතු වාතාතපෙහි කිලමති, පටිස්සයං පවිසිත්වා ද්වාරං පිධාය මුහුත්තං නිසින්නස්ස විසභාගසන්තති වූපසම්මති, සභාගසන්තති පතිට්ඨාති, වණ්ණධාතු ආහරිත්වා පක්ඛිත්තා විය හොති, බහි විචරන්තස්ස ච පාදෙ කණ්ටකා විජ්ඣන්ති, ඛාණු පහරති, සරීසපාදිපරිස්සයා චෙව චොරභයඤ්ච උප්පජ්ජති, පටිස්සයං පවිසිත්වා ද්වාරං පිධාය නිසින්නස්ස පන සබ්බෙපෙතෙ පරිස්සයා න හොන්ති. සජ්ඣායන්තස්ස ධම්මපීතිසුඛං, කම්මට්ඨානං මනසිකරොන්තස්ස උපසමසුඛං උප්පජ්ජති බහිද්ධා වික්ඛෙපාභාවතො. බහි විචරන්තස්ස ච කායෙ සෙදා මුච්චන්ති, අක්ඛීනි ඵන්දන්ති, සෙනාසනං පවිසනක්ඛණෙ මඤ්චපීඨාදීනි න පඤ්ඤායන්ති, මුහුත්තං නිසින්නස්ස පන අක්ඛිපසාදො ආහරිත්වා පක්ඛිත්තො විය හොති, ද්වාරවාතපානමඤ්චපීඨාදීනි පඤ්ඤායන්ති. එතස්මිඤ්ච ආවාසෙ වසන්තං දිස්වා මනුස්සා චතූහි පච්චයෙහි සක්කච්චං උපට්ඨහන්ති. තෙන වුත්තං – ‘‘ආවාසදානස්මිඤ්හි දින්නෙ සබ්බදානං දින්නමෙව හොතී’’ති. භූමට්ඨක…පෙ… න [Pg.338] සක්කාති අයමත්ථො මහාසුදස්සනවත්ථුනා (දී. නි. 2.241 ආදයො) දීපෙතබ්බො. මාතුකුච්ඡි අසම්බාධොව හොතීති අයමත්ථො අන්තිමභවිකානං මහාබොධිසත්තානං පටිසන්ධිවසෙන දීපෙතබ්බො. „Groß“ (mahantaṃ) bedeutet reichliches, erhabenes Verdienst. „Es ist wahrlich jede Gabe gegeben“ bedeutet, dass alle Arten von Requisiten (paccayajāta) durch den Geber einer Wohnstatt bereits gegeben sind. Denn selbst wenn jemand in zwei oder drei Dörfern auf Almosengang gegangen ist und ohne etwas zu erhalten zurückkehrt, so ist es für ihn, wenn er eine schattige und wasserreiche Klosteranlage betritt, sich wäscht, sich einen Augenblick in der Unterkunft hinlegt, aufsteht und sich hinsetzt, als ob neue Kraft in seinen Körper gebracht und hineingelegt worden wäre. Und bei einem, der draußen umherwandert, leidet die Körperfarbe (vaṇṇadhātu) unter Wind und Hitze; wenn er die Unterkunft betritt, die Tür schließt und sich einen Augenblick hinsetzt, beruhigt sich der unharmonische Zustand (visabhāgasantati), der harmonische Zustand (sabhāgasantati) stellt sich ein, und es ist, als ob die Körperfarbe zurückgebracht und erneuert worden wäre. Und bei einem, der draußen umherwandert, stechen Dornen in die Füße, Baumstümpfe stoßen an sie, Gefahren durch Kriechtiere usw. sowie die Angst vor Dieben entstehen; für einen jedoch, der die Unterkunft betritt, die Tür schließt und sich hinsetzt, gibt es all diese Gefahren nicht. Bei einem, der rezitiert, entsteht das Glück der Freude am Dhamma (dhammapītisukha); bei einem, der das Meditationsobjekt (kammaṭṭhāna) aufmerksam betrachtet, entsteht das Glück des Friedens (upasamasukha), da es keine äußere Ablenkung gibt. Und bei einem, der draußen umherwandert, tritt Schweiß aus dem Körper aus, die Augen flimmern, und im Moment des Betretens der Unterkunft sind Betten, Stühle usw. nicht deutlich zu erkennen; für einen jedoch, der sich einen Augenblick hinsetzt, ist es, als ob die Sehkraft (akkhipasāda) zurückgebracht und eingesetzt worden wäre, und Türen, Windgitter, Betten und Stühle werden deutlich sichtbar. Und wenn die Menschen ihn in dieser Wohnstatt weilen sehen, unterstützen sie ihn ehrerbietig mit den vier Requisiten. Daher wurde gesagt: „Denn wenn die Gabe einer Wohnstatt gegeben ist, ist wahrlich jede Gabe gegeben.“ „Erd-bewohnend … [pe] … ist nicht möglich“ – diese Bedeutung ist anhand der Mahāsudassana-Geschichte (Dīgha Nikāya 2.241 ff.) zu veranschaulichen. „Der Mutterleib ist wahrlich uneng (geräumig)“ – diese Bedeutung ist anhand der Wiederverkörperung (paṭisandhi) der großen Bodhisattas in ihrem letzten Dasein zu veranschaulichen. සීතන්ති අජ්ඣත්තං ධාතුක්ඛොභවසෙන වා බහිද්ධා උතුවිපරිණාමවසෙන වා උප්පජ්ජනකසීතං. උණ්හන්ති අග්ගිසන්තාපං, තස්ස ච දවදාහාදීසු සම්භවො දට්ඨබ්බො. පටිහන්තීති පටිහනති. යථා තදුභයවසෙන කායචිත්තානං ආබාධො න හනති, එවං කරොති. සීතුණ්හබ්භාහතෙ හි සරීරෙ වික්ඛිත්තචිත්තො භික්ඛු යොනිසො පදහිතුං න සක්කොති. වාළමිගානීති සීහබ්‍යග්ඝාදිවාළමිගෙ. ගුත්තසෙනාසනඤ්හි පවිසිත්වා ද්වාරං පිධාය නිසින්නස්ස තෙ පරිස්සයා න හොන්ති. සරීසපෙති යෙ කෙචි සරන්තා ගච්ඡන්තෙ දීඝජාතිකෙ සප්පාදිකෙ අඤ්ඤෙ ච තථාරූපෙ. මකසෙති නිදස්සනමත්තමෙතං, ඩංසාදීනං එතෙනෙව සඞ්ගහො දට්ඨබ්බො. සිසිරෙති සීතකාලවසෙන සත්තාහවද්දලිකාදිවසෙන ච උප්පන්නෙ සිසිරසම්ඵස්සෙ. වුට්ඨියොති යදා තදා උප්පන්නා වස්සවුට්ඨියො පටිහනතීති යොජනා. „Kälte“ (sītaṃ) bezeichnet die Kälte, die entweder innerlich durch die Störung der Elemente oder äußerlich durch den Wechsel der Jahreszeit entsteht. „Hitze“ (uṇhaṃ) bezeichnet die Glut des Feuers; deren Entstehen ist bei Waldbränden und Ähnlichem anzunehmen. „Sie wehrt ab“ (paṭihanti) bedeutet, sie schlägt nieder. Sie bewirkt, dass durch diese beiden keine Erkrankung von Körper und Geist eintritt. Denn wenn der Körper von Kälte und Hitze geplagt wird, kann ein Mönch mit zerstreutem Geist sich nicht weise anstrengen. „Wilde Tiere“ (vāḷamigā) meint wilde Tiere wie Löwen, Tiger und so weiter. Denn für jemanden, der eine geschützte Wohnstätte betreten hat, die Tür schließt und darin sitzt, existieren diese Gefahren nicht. „Kriechtiere“ (sarīsapa) bezeichnet alle jene, die kriechend vorankommen, langgestreckte Arten, Schlangen und andere dieser Art. „Mücken“ (makasa) ist nur als beispielhafte Erwähnung gedacht; die Einbeziehung von Bremsen und anderen stechenden Insekten ist hierdurch als gegeben anzusehen. „In der kalten Jahreszeit“ (sisire) bezieht sich auf die kalte Berührung, die aufgrund der kalten Jahreszeit oder aufgrund einer siebentägigen Regenperiode und so weiter entsteht. „Regengüsse“ (vuṭṭhiyo) meint die jeweils auftretenden Regengüsse; die Verknüpfung im Satz lautet: „sie wehrt ab“. වාතාතපො ඝොරොති රුක්ඛගච්ඡාදීනං උබ්බහනභඤ්ජනාදිවසෙන පවත්තියා ඝොරො සරජඅරජාදිභෙදො වාතො චෙව ගිම්හපරිළාහසමයෙසු උප්පත්තියා ඝොරො සූරියාතපො ච. පටිහඤ්ඤතීති පටිබාහීයති. ලෙණත්ථන්ති නානාරම්මණතො චිත්තං නිවත්තිත්වා පටිසල්ලාණාරාමත්ථං. සුඛත්ථන්ති වුත්තපරිස්සයාභාවෙන ඵාසුවිහාරත්ථං. ඣායිතුන්ති අට්ඨතිංසාය ආරම්මණෙසු යත්ථ කත්ථචි චිත්තං උපනිබන්ධිත්වා සමාදහනවසෙන ඣායිතුං. විපස්සිතුන්ති අනිච්චාදිවසෙන සඞ්ඛාරෙ සම්මසිතුං. „Schrecklicher Wind und Sonnenhitze“ (vātātapo ghoro) bezeichnet den Wind, der schrecklich ist, weil er Bäume, Sträucher und so weiter entwurzelt und zerbricht, und der staubig oder staubfrei sein kann; sowie die Sonnenhitze, die schrecklich ist, weil sie in den Zeiten der Sommerhitze auftritt. „Wird abgewehrt“ (paṭihaññati) bedeutet, wird abgehalten. „Als Zuflucht“ (leṇatthaṃ) bedeutet, um den Geist von den verschiedenen Sinnesobjekten abzuwenden, zum Zweck der Freude an der Einsamkeit. „Zum Wohlbefinden“ (sukhatthaṃ) bedeutet, für ein angenehmes Verweilen aufgrund der Abwesenheit der genannten Gefahren. „Um zu meditieren“ (jhāyituṃ) bedeutet, um den Geist an einem beliebigen der achtunddreißig Meditationsobjekte zu verankern und ihn mittels Konzentration zu sammeln. „Um Einsicht zu üben“ (vipassituṃ) bedeutet, um die Gestaltungen (saṅkhārā) im Hinblick auf Unbeständigkeit und so weiter zu untersuchen. විහාරෙති පටිස්සයෙ. කාරයෙති කාරාපෙය්‍ය. රම්මෙති මනොරමෙ. වාසයෙත්ථ බහුස්සුතෙති කාරෙත්වා පන එත්ථ විහාරෙසු බහුස්සුතෙ සීලවන්තෙ කල්‍යාණධම්මෙ නිවාසෙය්‍ය. තෙ නිවාසෙන්තො පන තෙසං බහුස්සුතානං යථා පච්චයෙහි කිලමථො න හොති. එවං අන්නඤ්ච පානඤ්ච වත්ථසෙනාසනානි ච දදෙය්‍ය උජුභූතෙසු අජ්ඣාසයසම්පන්නෙසු කම්මඵලානං රතනත්තයගුණානඤ්ච සද්දහනෙන විප්පසන්නෙන චෙතසා. ඉදානි ගහට්ඨපබ්බජිතානං අඤ්ඤමඤ්ඤූපකාරතං දස්සෙතුං ‘‘තෙ තස්සා’’ති ගාථමාහ. තත්ථ තෙති බහුස්සුතා. තස්සාති උපාසකස්ස. ධම්මං දෙසෙන්තීති සකලවට්ටදුක්ඛපනූදනං [Pg.339] නිය්‍යානිකං ධම්මං කථෙන්ති. යං සො ධම්මං ඉධඤ්ඤායාති සො පුග්ගලො යං සද්ධම්මං ඉමස්මිං සාසනෙ සම්මාපටිපජ්ජනෙන ජානිත්වා අග්ගමග්ගාධිගමෙන අනාසවො හුත්වා පරිනිබ්බායති. „Klöster“ (vihāre) meint Unterkünfte. „Er soll bauen lassen“ (kāraye) bedeutet, er sollte sie errichten lassen. „Angenehme“ (ramme) meint erfreuliche. „Er möge darin Vielwissende wohnen lassen“ (vāsayettha bahussute) bedeutet, dass er, nachdem er diese Klöster bauen ließ, darin vielwissende, tugendhafte und charakterlich edle Menschen wohnen lassen möge. Indem er sie dort wohnen lässt, sollte er dafür sorgen, dass für diese Vielwissenden kein Mangel an den Lebensbedürfnissen entsteht. Auf diese Weise sollte er Speise, Trank, Kleidung und Wohnstätten den Aufrechten, die von vollkommener Gesinnung sind, darbringen, mit einem geklärten Geist, der voller Vertrauen in das Wirken von Tat und Frucht (Kamma und Phala) sowie in die Vorzüge der Drei Juwelen ist. Um nun die gegenseitige Unterstützung von Hausleuten und Ordinierten aufzuzeigen, sprach er die Strophe beginnend mit: „Sie [lehren] ihm“ (te tassā). Darin meint „sie“ (te) die Vielwissenden. „Ihm“ (tassa) meint dem Laienanhänger. „Sie lehren die Lehre“ (dhammaṃ desenti) bedeutet, sie verkünden die erlösende Lehre, die alles Leiden des Daseinskreislaufs vertreibt. „Wenn er diese Lehre hier versteht“ (yaṃ so dhammaṃ idhañāya) bedeutet, dass jener Mensch, wenn er diese wahre Lehre in dieser Lehre (Sāsana) durch rechte Praxis erkennt, durch das Erreichen des höchsten Pfades frei von Trieben (anāsavo) wird und völlig erlischt (parinibbāyati). ආවාසෙති ආවාසදානෙ. ආනිසංසොති උද්‍රයො. පූජාසක්කාරවසෙන පඨමයාමො ඛෙපිතො, සත්ථු ධම්මදෙසනාය අප්පාවසෙසො මජ්ඣිමයාමො ගතොති පාළියං ‘‘බහුදෙව රත්ති’’න්ති වුත්තන්ති ආහ ‘‘අතිරෙකතරං දියඩ්ඪයාම’’න්ති. සඞ්ගහං නාරොහති විපුලවිත්ථාරභාවතො. බුද්ධානඤ්හි භත්තානුමොදනාපි ථොකං වඩ්ඪෙත්වා වුච්චමානා දීඝමජ්ඣිමපමාණාපි හොති. තථා හි සුඵුසිතං දන්තාවරණං, ජිව්හා තනුකා, භවඞ්ගපරිවාසො පරිත්තො, නත්ථි වෙගායිතං, නත්ථි විත්ථායිතං, නත්ථි අබ්‍යාවටමනො, සබ්බඤ්ඤුතඤ්ඤාණං සමුපබ්‍යූළ්හං, අපරික්ඛයා පටිසම්භිදා. „In Bezug auf Wohnstätten“ (āvāse) meint das Spenden von Wohnstätten. „Segen“ (ānisaṃso) bedeutet das Ergebnis. Da die erste Nachtwache mit Verehrung und Bewirtung verbracht wurde und die mittlere Nachtwache fast vollständig mit der Lehrrede des Meisters verging, heißt es im Pali-Text „ein großer Teil der Nacht“ (bahudeva rattiṃ); dazu wird gesagt: „mehr als anderthalb Nachtwachen“. Es lässt sich aufgrund seiner immensen Ausführlichkeit nicht in eine Zusammenfassung bringen. Denn selbst die Dankesrede der Buddhas nach dem Mahl kann, wenn sie nur ein wenig ausgedehnt wird, die Länge einer langen oder mittleren Lehrrede annehmen. Denn wahrlich, ihre Zahnreihe schließt perfekt, die Zunge ist dünn, das Verweilen im Unterbewusstsein (Bhavaṅga) ist nur kurz, es gibt kein Überstürzen, kein Abschweifen, der Geist ist nicht abgelenkt, das Allwissenheitswissen ist vollkommen entfaltet und die analytischen Fähigkeiten (Paṭisambhidā) sind unerschöpflich. සන්දස්සෙත්වාතිආදීසු සන්දස්සෙත්වා ආවාසදානපටිසංයුත්තං ධම්මිං කථං කත්වා. තතො පරං, මහාරාජ, ඉතිපි සීලං, ඉතිපි සමාධි, ඉතිපි පඤ්ඤාති සීලාදිගුණෙ තෙසං සම්මා දස්සෙත්වා හත්ථෙන ගහෙත්වා විය පච්චක්ඛතො පකාසෙත්වා. සමාදපෙත්වාති එවං සීලං සමාදාතබ්බං, සීලෙ පතිට්ඨිතෙන එවං සමාධිපඤ්ඤා භාවෙතබ්බාති යථා තෙ සීලාදිගුණෙ සම්මා ආදියන්ති, තථා ගණ්හාපෙත්වා. සමුත්තෙජෙත්වාති යථාසමාදින්නං සීලං සුවිසුද්ධං හොති, සමථවිපස්සනා ච භාවියමානා යථා සුට්ඨු විසොධිතා උපරූපරි විසෙසාවහා හොන්ති, එවං සමුත්තෙජෙත්වා නිසාමනවසෙන වොදාපෙත්වා. සම්පහංසෙත්වාති යථානුසිට්ඨං ඨිතසීලාදිගුණෙහි සම්පති පටිලද්ධගුණානිසංසෙහි චෙව උපරිලද්ධබ්බඵලවිසෙසෙහි ච චිත්තං සම්පහංසෙත්වා ලද්ධස්සාසවසෙන සුට්ඨු තොසෙත්වා. එවමෙතෙසං පදානං අත්ථො වෙදිතබ්බො. සක්‍යරාජානො යෙභුය්‍යෙන භගවතො ධම්මදෙසනාය සාසනෙ ලද්ධස්සාදා ලද්ධප්පතිට්ඨා ච. Bei den Worten „nachdem er aufgezeigt hatte“ (sandassetvā) und so weiter: Nachdem er eine mit der Gabe von Wohnstätten verbundene Lehrrede gehalten hatte, zeigte er ihnen danach recht: „O Großkönig, so ist die Tugend, so ist die Konzentration, so ist die Weisheit“, und offenbarte ihnen die Tugenden und anderen Qualitäten so direkt, als ob er sie bei der Hand nähme. „Nachdem er sie angespornt hatte“ (samādapetvā) bedeutet: „So muss die Tugend angenommen werden; wer in der Tugend gefestigt ist, muss Konzentration und Weisheit auf diese Weise entfalten“ – indem er sie dazu brachte, diese Qualitäten von Tugend und so weiter richtig anzunehmen. „Nachdem er sie ermutigt hatte“ (samuttejetvā) bedeutet: Damit die angenommene Tugend vollkommen rein wird, und damit Geistesruhe und Hellblick (Samatha und Vipassanā), wenn sie entfaltet werden, gut gereinigt sind und zu immer höheren Stufen des Fortschritts führen; indem er sie so ermutigte und sie durch aufmerksame Betrachtung läuterte. „Nachdem er sie erfreut hatte“ (sampahaṃsetvā) bedeutet: Indem er ihren Geist durch die Tugend und die anderen Qualitäten, in denen sie gemäß der Unterweisung gefestigt waren, erfreute – sowohl durch die gegenwärtig erlangten Segnungen als auch durch die künftig zu erlangenden besonderen Früchte – und sie durch das Gefühl des Trostes zutiefst zufriedenstellte. So ist die Bedeutung dieser Wörter zu verstehen. Die Sakya-Könige hatten größtenteils durch die Lehrverkündigung des Erhabenen Freude an der Lehre gefunden und festen Halt in ihr gewonnen. උපසග්ගසද්දානං අනෙකත්ථත්තා අභි-සද්දො අති-සද්දෙන සමානත්ථොපි හොතීති වුත්තං ‘‘අභික්කන්තාති අතික්කන්තා’’ති. Da Präfixe (upasagga) eine Vielfalt von Bedeutungen haben, hat das Präfix „abhi“ manchmal dieselbe Bedeutung wie das Präfix „ati“. Daher wurde gesagt: „abhikkantā“ bedeutet „atikkantā“ (vortrefflich, überschritten). තත්‍ර කිරාතිආදි කෙචිවාදොති බද්ධොපි න හොති. තෙනාහ ‘‘අකාරණමෙත’’න්තිආදි. කායචිත්තලහුතාදයො උප්පජ්ජන්තීති ඉදං කායිකචෙතසිකඅඤ්ඤථාභාවස්ස කාරණවචනං, ලහුතාදිඋප්පන්නෙ සවනානුත්තරියපටිලාභෙන ලද්ධබ්බධම්මත්ථවෙදසමධිගමතො. වුත්තඤ්හෙතං – Die Passage beginnend mit „Dort nun, wie man sagt“ und so weiter ist eine bloße Ansicht einiger (kecivāda) und ist nicht einmal bindend. Deshalb wurde gesagt: „Dies ist grundlos“ und so weiter. „Leichtigkeit von Körper und Geist und so weiter entstehen“ – dies ist die Angabe des Grundes für die körperliche und geistige Zustandsveränderung; denn wenn Leichtigkeit und andere Qualitäten entstehen, wird das Verständnis der Bedeutung und der Lehre (dhammatthaveda) erlangt, das durch den Gewinn des unübertrefflichen Hörens (savanānuttariya) zu erreichen ist. Denn dies wurde gesagt: ‘‘යථා[Pg.340], යථාවුසො, භික්ඛුනො සත්ථා වා ධම්මං දෙසෙති අඤ්ඤතරො වා ගරුට්ඨානිකො සබ්‍රහ්මචාරී, තථා තථා සො තස්මිං ධම්මෙ ලභති අත්ථවෙදං, ලභති ධම්මවෙදං, ලභති ධම්මූපසංහිතං පාමොජ්ජ’’න්තිආදි (දී. නි. 3.322, 355; අ. නි. 5.26). „In welcher Weise auch immer, ihr Brüder, dem Mönch entweder der Meister die Lehre verkündet oder ein anderer Mitbruder im geistlichen Leben, der die Stellung eines Lehrers einnimmt, in genau dieser Weise erlangt er in jener Lehre das Verständnis der Bedeutung (atthaveda), erlangt das Verständnis des Gesetzes (dhammaveda) und erlangt die mit der Lehre verbundene Freude (pāmojja)“ und so weiter. පිට්ඨිවාතො උප්පජ්ජි උපාදින්නසරීරස්ස තථාරූපත්තා සඞ්ඛාරානඤ්ච අනිච්චතාය දුක්ඛානුබන්ධත්තා. අකාරණං වා එතන්ති යෙනාධිප්පායෙන වුත්තං, තමෙව අධිප්පායං විවරිතුං ‘‘පහොතී’’තිආදි වුත්තං. එකපල්ලඞ්කෙන නිසීදිතුං පහොති යථා තං වෙලුවගාමකෙ. එත්තකෙ ඨානෙති එත්තකෙ ඨානෙ ඨානං නිප්ඵන්නන්ති යොජනා. තඤ්ච ඛොති වුට්ඨානසඤ්ඤං චිත්තෙ ඨපනං. ධම්මකථං සුණමානො ධම්මගාරවෙන. Ein Rückenschmerz (Rückenwind) entstand aufgrund der Beschaffenheit des physischen Körpers (upādinnasarīra) und weil die Gestaltungen (saṅkhārā) unbeständig und mit Leiden verbunden sind. „Oder dies ist grundlos“ – um genau die Absicht zu enthüllen, mit der dies gesagt wurde, wurde gesagt: „er ist fähig“ (pahoti) und so weiter. Er ist fähig, in einem einzigen Kreuzsitz zu sitzen, wie es im Dorf Beluva der Fall war. „An einem solchen Ort“ (ettake ṭhāne) bedeutet, die Verknüpfung ist: das Stehen (Verweilen) an einem solchen Ort ist vollbracht. „Und das freilich“ (tañca kho) meint das Verankern der Wahrnehmung des Aufstehens (Beendens) im Geist. Er hört die Lehrrede mit Ehrfurcht vor der Lehre. අවස්සුතස්සාති අවස්සුතභාවස්ස රාගාදිවසෙන. අවස්සුතස්ස කාරණන්ති තින්තභාවකාරණං. කිලෙසාධිමුච්චනෙනාති කිලෙසවසෙන පරිප්ඵන්දිතවසෙන. නිබ්බාපනං වියාති වූපසමො විය. නිබ්බිසෙවනානන්ති පරිප්ඵන්දනරහිතානං. „Des Befleckten“ (avassutassa) meint den Zustand des Beflecktseins (Befeuchtetseins) durch Begierde und so weiter. „Der Grund des Beflecktseins“ meint den Grund des Durchnässtseins. „Durch Hingabe an die Trübungen“ (kilesādhimuccanena) meint unter dem Einfluss der Trübungen (Kilesas), durch die innere Unruhe (Regung). „Wie ein Löschen“ (nibbāpanaṃ viya) bedeutet wie eine Beruhigung (vūpasama). „Der Nicht-Praktizierenden“ (nibbisevanānaṃ) meint jene, die frei von innerer Unruhe (Regung) sind. අවස්සුතපරියායසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der Avassutapariyāya-Lehrrede ist abgeschlossen. 7. දුක්ඛධම්මසුත්තවණ්ණනා 7. Die Erklärung der Dukkhadhamma-Lehrrede 244. දුක්ඛධම්මානන්ති දුක්ඛකාරණානං. තෙනාහ ‘‘දුක්ඛසම්භවධම්මාන’’න්තිආදි. තත්ථ කිං දුක්ඛං, කා දුක්ඛධම්මාති තදුභයං දස්සෙතුං ‘‘පඤ්චසු හී’’ති වුත්තං. තෙති පඤ්චක්ඛන්ධා. දුක්ඛසම්භවධම්මත්තාති දුක්ඛුප්පත්තිකාරණත්තා. අස්සාති තෙන. කරණෙ හෙතං සාමිවචනං. කාමෙති වත්ථුකාමෙ කිලෙසකාමෙ ච. පුන අස්සාති සාමිඅත්ථෙ එව සාමිවචනං. චාරන්ති චිත්තාචාරං. විහාරන්ති පඤ්චද්වාරප්පවත්තිචාරවිහාරං. ‘‘එකට්ඨා’’ති ච වදන්ති. තෙනෙව හි ‘‘අනුබන්ධිත්වා චරන්තං’’ඉච්චෙව වුත්තං. අනුබන්ධිත්වාති ච වීථිචිත්තප්පවත්තිතො පට්ඨාය යාව තතියජවනවාරා අනු අනු බන්ධිත්වා. පක්ඛන්දනාදීති ආදි-සද්දෙන කසිගොරක්ඛාදිවසෙනපි කාමානං පරියෙසනදුක්ඛං සඞ්ගණ්හාති. 244. „Dukkhadhammānaṃ“ [von Leidensdingen] bedeutet: von den Ursachen des Leidens. Deshalb heißt es: „von Dingen, die das Entstehen von Leiden bewirken“ usw. Um beides zu zeigen – was das Leiden ist und was die Leidensdinge sind –, wird gesagt: „In den fünf nämlich“. „Diese“ [te] bezieht sich auf die fünf Aggregate (khandha). „Weil sie Dinge sind, die das Entstehen von Leiden bewirken“ bedeutet: weil sie die Ursache für das Entstehen von Leiden sind. „Sein“ [assa] bedeutet: durch diesen. Dies ist nämlich ein Genitiv in instrumentaler Bedeutung (karaṇa). „Sinnliche Begierden“ [kāme] bezieht sich auf die Objekte der Sinnlichkeit (vatthukāma) und die Befleckungen der Sinnlichkeit (kilesakāma). Wiederum ist „sein“ [assa] ein Genitiv in der eigentlichen besitzanzeigenden Bedeutung (sāmiattha). „Wandeln“ [cāra] bedeutet das Wandeln des Geistes (cittācāra). „Verweilen“ [vihāra] bedeutet das Verweilen im Wandeln, das an den fünf Sinnentoren abläuft. Sie sagen auch „an einem Ort stehend“ [ekaṭṭhā]. Genau deshalb wurde gesagt: „ihm folgend wandert er umher“. „Folgend“ [anubandhitvā] bedeutet: beginnend mit dem Auftreten des kognitiven Prozesses (vīthicitta) bis hin zum dritten Impulsmoment (javanavāra) immer wieder folgend. Mit dem Wort „Hineinstürzen usw.“ [pakkhandanādi] umfasst das Wort „usw.“ auch das Leiden des Suchens nach sinnlichen Freuden durch Ackerbau, Viehzucht usw. දායතීති [Pg.341] දායො, වනං. තෙනාහ ‘‘අටවි’’න්ති. කණ්ටකගබ්භන්ති ඔවරකසදිසං වනං. නාමපදං නාම කිරියාපදාපෙක්ඛන්ති ‘‘විජ්ඣී’’ති වචනසෙසෙන කිරියාපදං ගණ්හාති. „Weil es abschneidet (dāyati), ist es ein dāyo [Wald/Gehölz]“, das heißt ein Wald. Deshalb heißt es: „eine Wildnis“ [aṭavī]. „Ein dorniges Dickicht“ [kaṇṭakagabbha] bedeutet ein Wald, der einer Kammer gleicht. Ein Nomen verlangt nach einem Verb; daher nimmt es durch das ausgelassene Wort „er stach“ (vijjhī) ein Verb auf. දන්ධායිතත්තං උප්පන්නකිලෙසානං අවට්ඨානං. තෙනාහ ‘‘උප්පන්නමත්තායා’’තිආදි. තායාති සතියා. කාචි කිලෙසාති චුද්දසවිධෙ චිත්තස්ස කිච්චෙ ජවනකිච්චෙ එව චිත්තකිලෙසානං උප්පත්තිං කත්වා තථා වුත්තං. නිග්ගහිතාව හොන්ති පවත්තිතුං අප්පදානවසෙන. තෙනාහ ‘‘න සණ්ඨාතුං සක්කොන්තී’’ති. චක්ඛුද්වාරස්මින්ති පාළියං තස්ස පඨමං ගහිතතාය වුත්තං, තෙන නයෙන සෙසද්වාරානිපි ගහිතානෙව හොන්ති. රාගාදීසු උප්පන්නෙසු පඨමජවනවාරෙ. සතිසම්මොසෙන ‘‘කිලෙසා මෙ උප්පන්නා’’ති ඤත්වා තථා පච්චාමාසසතියා ලබ්භනතො. තෙනාහ – ‘‘අනච්ඡරියං චෙත’’න්ති. ආවට්ටෙත්වාති අයොනිසො ආවට්ටෙත්වා. ආවජ්ජනාදීසූති තතො එව අයොනිසො ආවජ්ජනාදීසු උප්පන්නෙසු ඉට්ඨාරම්මණස්ස ලද්ධත්තා පච්චයසිද්ධියා සම්පත්තං පවත්තනාරහං. නිවත්තෙත්වාති දුතියජවනවාරෙපි කිලෙසුප්පත්තිං නිවත්තෙත්වා. කථං පනස්ස එවං ලද්ධුං සක්කාති ආහ ‘‘ආරද්ධවිපස්සකානං හී’’තිආදි. භාවනාපටිසඞ්ඛානෙති භාවනායං පටිසඞ්ඛානෙ ච යොගිනො පතිට්ඨිතභාවො. තස්ස අයමානිසංසො – යං පච්චයලාභෙන උප්පජ්ජිතුං ලද්ධොකාසාපි කිලෙසා පුබ්බෙ පවත්තභාවනානුභාවෙන වික්ඛම්භිතා තථා තථා නිග්ගහිතා එව හුත්වා නිවත්තන්ති, කුසලා ධම්මාව ලද්ධොකාසා උපරූපරි වඩ්ඪන්ති. „Zögerlichkeit“ (dandhāyitatta) bedeutet das Verweilen der entstandenen Befleckungen. Deshalb heißt es: „sobald sie entstanden ist“ usw. „Durch sie“ [tāyā] bedeutet: durch Achtsamkeit (sati). „Irgendwelche Befleckungen“: Dies wurde so gesagt, weil das Entstehen von geistigen Befleckungen im Impuls-Prozess (javanakicca) unter den vierzehn Funktionen des Geistes stattfindet. Sie werden wahrlich gezügelt, indem man ihnen keinen Raum zur Entfaltung gibt. Deshalb heißt es: „Sie können nicht verweilen.“ „Am Sehtor“ wird im Pali-Text erwähnt, weil es als erstes angeführt wird; nach dieser Methode sind auch die übrigen Tore mitgemeint. Wenn Gier usw. im ersten Impuls-Prozess (javanavāra) entstehen, erkennt man durch einen Mangel an Achtsamkeit: „Befleckungen sind in mir entstanden“, und so erlangt man dies durch reflektierende Achtsamkeit (paccāmāsasati). Deshalb heißt es: „Das ist kein Wunder.“ „Nachdem er sich zugewandt hat“ [āvaṭṭetvā] bedeutet: nachdem er sich unsachgemäß (ayoniso) zugewandt hat. „Bei der Zuwendung usw.“ [āvajjanādīsu] bedeutet: Weil sich eben daraus bei unweiser Zuwendung usw. ein erwünschtes Objekt einstellt, ist es durch das Zustandekommen der Bedingungen bereit, sich zu entfalten. „Nachdem er abgewehrt hat“ [nivattetvā] bedeutet: indem er das Entstehen von Befleckungen auch im zweiten Impuls-Prozess abgewehrt hat. Wie aber kann man dies erlangen? Dazu heißt es: „Für diejenigen nämlich, die mit der Einsichtspraxis begonnen haben“ usw. „In der Entfaltung und Reflexion“ [bhāvanāpaṭisaṅkhāne] bedeutet das gefestigte Verweilen des Übenden (yogin) in der Entfaltung und in der Reflexion. Dies ist der Segen davon: Selbst wenn die Befleckungen durch das Erlangen von Bedingungen die Gelegenheit hätten, zu entstehen, werden sie durch die Kraft der zuvor ausgeübten Entfaltung unterdrückt und in dieser Weise gezügelt abgewehrt, während die heilsamen Geisteszustände (kusalā dhammā), sobald sie die Gelegenheit erhalten, immer weiter anwachsen. අභිහට්ඨුන්ති අභිහරිත්වා. අනුදහන්තීති අනුදහන්තා විය හොන්ති. අනුසෙන්තීති එත්ථාපි එසෙව නයො. අනාවට්ටන්තෙති අනිවත්තන්තෙ සාමඤ්ඤතොති අධිප්පායො. විපස්සනාබලමෙව දීපිතං මග්ගඵලාධිගමස්ස අජොතිතත්තා. „Herbeizubringen“ [abhihaṭṭhuṃ] bedeutet: herbeigebracht habend (abhiharitvā). „Sie brennen nach“ [anudahanti] bedeutet: sie sind gleichsam nachbrennend. „Sie schlummern nach“ [anusenti]: Auch hier gilt dieselbe Methode. „Die Nicht-Zurückkehrenden“ [anāvaṭṭante] bedeutet im Allgemeinen: jene, die nicht umkehren. Hier wird nur die Kraft der Einsicht (vipassanābala) dargelegt, da das Erreichen von Pfad und Frucht (maggaphalādhigama) nicht explizit beleuchtet wird. දුක්ඛධම්මසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Dukkhadhamma-Sutta ist abgeschlossen. 8. කිංසුකොපමසුත්තවණ්ණනා 8. Die Erklärung des Kiṃsukopama-Sutta. 245. චතුන්නං අරියසච්චානං පරිඤ්ඤාභිසමයාදිවසෙන විවිධදස්සනන්ති කිච්චවසෙන නානාදස්සනං හොතීති වුත්තං, ‘‘දස්සනන්ති පඨමමග්ගස්සෙතං අධිවචන’’න්ති[Pg.342]. තයිදං උපරිමග්ගෙසු භාවනාපරියායස්ස නිරුළ්හත්තා පඨමමග්ගස්ස පඨමං නිබ්බානදස්සනතො. තෙනාහ ‘‘පඨමමග්ගො හී’’තිආදි. කොචි යථාවුත්තං අවිපරීතං අත්ථං අජානන්තො ඤාණදස්සනං නාම ආරම්මණකරණස්ස වසෙන අතිප්පසඞ්ගං ආසඞ්කෙය්‍යාති තං නිවත්තෙතුං ‘‘ගොත්‍රභූ පනා’’තිආදි වුත්තං. න දස්සනන්ති වුච්චතීති එත්ථ රාජදස්සනං උදාහරන්ති. චත්තාරොපි මග්ගා දස්සනමෙව යථාවුත්තෙනත්ථෙන, භාවනාපරියායො පන උපරි තිණ්ණං මග්ගානං පඨමමග්ගඋපායස්ස භාවනාකාරෙන පවත්තනතො. දස්සනං විසුද්ධි එත්ථාති දස්සනවිසුද්ධිකං, නිබ්බානං. ඵස්සායතනං කම්මට්ඨානං අස්ස අත්ථීති ඵස්සායතනකම්මට්ඨානිකො. එස නයො සෙසෙසුපි පදෙසු. 245. „Vielfältiges Sehen“ [vividhadassana] bedeutet im Hinblick auf das Durchdringen (pariññā), die Verwirklichung (abhisamaya) usw. der vier edlen Wahrheiten, dass es ein unterschiedliches Sehen entsprechend der jeweiligen Aufgabe (kicca) gibt; daher heißt es: „Sehen ist eine Bezeichnung für den ersten Pfad.“ Und dies ist so, weil bei den höheren Pfaden die Methode der Entfaltung (bhāvanāpariyāya) etabliert ist, während der erste Pfad als erster das Nibbāna sieht. Deshalb heißt es: „Der erste Pfad nämlich“ usw. Damit nicht jemand, der die dargelegte, unfehlbare Bedeutung nicht versteht, bezüglich des Wissens und Sehens (ñāṇadassana) im Hinblick auf das Ergreifen des Objekts eine unzulässige Verallgemeinerung vermutet, wird zur Abwehr dessen gesagt: „Die Gotrabhū-Erkenntnis aber“ usw. Dass sie „nicht als Sehen bezeichnet wird“, dafür führt man das Beispiel des „Königs-Sehens“ (rājadassana) an. Alle vier Pfade sind in dem beschriebenen Sinne wahrlich „Sehen“, aber die Methode der Entfaltung (bhāvanāpariyāya) bezieht sich auf die oberen drei Pfade, da sie in Form der Entfaltung des Mittels des ersten Pfades fortschreiten. „Dasjenige, in dem die Reinheit des Sehens liegt“ [dassanavisuddhika] bezeichnet das Nibbāna. „Derjenige, dessen Meditationsobjekt die Sphären des Kontakts sind“ [phassāyatanakammaṭṭhāniko] bedeutet: er hat das Meditationsobjekt der Kontaktsphären. Diese Methode gilt auch für die übrigen Begriffe. පදෙසසඞ්ඛාරෙසූති සඞ්ඛාරෙකදෙසෙසු. හෙට්ඨිමපරිච්ඡෙදෙන පථවිආදිකෙ ධම්මමත්තෙ දිට්ඨෙ රූපපරිග්ගහො, චක්ඛුවිඤ්ඤාණාදිකෙ තංසහගතධම්මමත්තෙ දිට්ඨෙ අරූපපරිග්ගහො ච සිජ්ඣතීති වදන්ති. „In teilweisen Gestaltungen“ [padesasaṅkhāresu] bedeutet: in Teilen von Gestaltungen. Sie sagen: Durch das Erkennen von bloßen Phänomenen wie der Erde usw. mittels der unteren Abgrenzung gelingt das Erfassen des Materiellen (rūpapariggaha); durch das Erkennen von bloßen Phänomenen wie dem Sehbewusstsein usw. samt den damit verbundenen Geistessubstanzen gelingt das Erfassen des Immateriellen (arūpapariggaha). අධිගතමග්ගමෙව කථෙසීති යෙන මුඛෙන විපස්සනාභිනිවෙසං අකාසි, තමෙවස්ස මුඛං කථෙසි. අයං පනාති කම්මට්ඨානං පුච්ඡන්තො භික්ඛු. ඉමෙසන්ති ඵස්සායතනකම්මට්ඨානිකපඤ්චක්ඛන්ධකම්මට්ඨානිකානං වචනං. ‘‘අඤ්ඤමඤ්ඤං න සමෙතී’’ති වත්වා තමෙවත්ථං පාකටං කරොති ‘‘පඨමෙනා’’තිආදිනා. පඤ්චක්ඛන්ධවිමුත්තස්ස සඞ්ඛාරස්ස අභාවා ‘‘නිප්පදෙසෙසූ’’ති වුත්තං. තථෙවාති යථෙව ඵස්සායතනකම්මට්ඨානිකං, තථෙව තං පඤ්චක්ඛන්ධකම්මට්ඨානිකං පුච්ඡිත්වා. „Er sprach genau über den erreichten Pfad“ bedeutet: Durch welches Tor (mukha) auch immer er den Einstieg in die Einsicht (vipassanā) fand, genau dieses Tor erklärte er ihm. „Dieser aber“ [ayaṃ pana] bezieht sich auf den Mönch, der nach dem Meditationsobjekt fragt. „Dieser“ [imesaṃ] bezieht sich auf jene, deren Meditationsobjekte die Kontaktsphären und die fünf Aggregate sind. Nachdem gesagt wurde „Sie stimmen nicht miteinander überein“, wird ebendiese Bedeutung mit den Worten „durch den ersten“ usw. verdeutlicht. Weil es keine Gestaltung (saṅkhāra) gibt, die von den fünf Aggregaten frei ist, wurde gesagt: „in ungeteilten [Ganzheiten]“ [nippadesesu]. „Ebenso“ [tatheva] bedeutet: Genau so, wie er nach demjenigen fragte, dessen Meditationsobjekt die Kontaktsphären sind, so fragte er auch nach demjenigen, dessen Meditationsobjekt die fünf Aggregate sind. සමප්පවත්තා ධාතුයොති රසාදයො සරීරධාතුයො සමප්පවත්තා, න විසමාකාරසණ්ඨිතා අහෙසුං. තෙනාහ ‘‘කල්ලසරීරං බලප්පත්ත’’න්ති. ‘‘අතීතා සඞ්ඛාරා’’තිආදි විපස්සනාභිනිවෙසවසෙන වුත්තං. සම්මසනං සබ්බත්ථකමෙව ඉච්ඡිතබ්බං. චාරිභූමින්ති ගොචරට්ඨානං. „Die Elemente waren in ausgeglichenem Zustand wirksam“ [samappavattā dhātuyo] bedeutet: Die Körpersäfte und anderen Körperelemente flossen gleichmäßig und befanden sich nicht in einem ungleichmäßigen Zustand. Deshalb heißt es: „Der Körper war gesund und voller Kraft.“ Die Passage „vergangene Gestaltungen“ usw. wird im Sinne des Einstiegs in die Einsichtspraxis (vipassanā) gesagt. Das Ergründen (sammasana) muss auf alles angewendet werden. „Wandelbereich“ [cāribhūmi] bedeutet den Weidebereich (gocaraṭṭhāna). කාරකභාවන්ති භාවනානුයුඤ්ජනභාවං. පණ්ඩුරොගපුරිසොති පණ්ඩුරොගී පුරිසො. අරිට්ඨන්ති සුත්තං. භෙසජ්ජං කත්වාති භෙසජ්ජපයොගං කත්වා. කරිස්සාමීති භෙසජ්ජං කරිස්සාමි. ඣාමථුණො වියාති දඩ්ඪථුණො විය ඛාරකජාලනද්ධත්තා තරුණමකුලසන්තානසඤ්ඡන්නත්තා. „Den Zustand des Handelnden“ [kārakabhāvaṃ] bedeutet den Zustand des Sich-Widmens der Entfaltung (bhāvanā). „Ein Mann mit Bleichsucht“ [paṇḍurogapuriso] ist ein an Bleichsucht leidender Mann. „Ariṭṭha“ bedeutet Faden (sutta). „Nachdem er Medizin zubereitet hatte“ [bhesajjaṃ katvā] bedeutet: nachdem er eine medizinische Anwendung durchgeführt hatte. „Ich werde machen“ [karissāmi] bedeutet: Ich werde Medizin zubereiten. „Wie ein verkohlter Pfosten“ [jhāmathuṇo viya] bedeutet: wie ein verbrannter Pfosten, da er mit einem Netz aus Asche überzogen und mit einer dichten Reihe junger Knospen bedeckt ist. දක්ඛිණද්වාරගාමෙති දක්ඛිණද්වාරසමීපෙ ගාමෙ. ලොහිතකොති ලොහිතවණ්ණො. ඔචිරකජාතොති ජාතඔලම්බමානචිරකො විය. ආදින්නසිපාටිකොති [Pg.343] ගහිතඵලපොතකො. සන්දච්ඡායොති බහලච්ඡායො. යස්මා තස්ස රුක්ඛස්ස සාඛා අවිරළා ඝනප්පත්තා අඤ්ඤමඤ්ඤං සංසන්දිත්වා ඨිතා, තස්මා ඡායාපිස්ස තාදිසීති වුත්තං ‘‘සන්දච්ඡායො නාම සංසන්දිත්වා ඨිතච්ඡායො’’ති, ඝනච්ඡායොති අත්ථො. තත්ථාතිආදි උපමාසංසන්දනං. „Im Dorf am Südtor“ bedeutet: im Dorf nahe dem Südtor. „Rötlich“ [lohitako] bedeutet: von roter Farbe. „Wie mit herabhängenden Fetzen“ [ocirakajāto] bedeutet: wie mit entstandenen, herabhängenden Rindenstreifen oder Lumpen (ciraka). „Mit geöffneten Schoten“ [ādinnasipāṭiko] bedeutet: mit hervorgegangenen Fruchtkapseln. „Dichter Schatten“ [sandacchāyo] bedeutet: tiefer, dichter Schatten (bahalacchāyo). Weil die Äste dieses Baumes nicht spärlich, sondern dicht belaubt sind und ineinandergreifen, ist auch sein Schatten von dieser Art; daher heißt es: „Ein dichter Schatten ist ein ineinandergreifender Schatten“, was „dichter Schatten“ (ghanacchāya) bedeutet. Das Wort „Dort“ [tattha] usw. bezieht sich auf den Vergleich der Gleichnisse. යෙන යෙනාකාරෙන අධිමුත්තානන්ති ඡඵස්සායතනාදිමුඛෙන යෙන යෙන විපස්සනාභිනිවෙසෙන විපස්සන්තානං නිබ්බානඤ්ච අධිමුත්තානං. සුට්ඨු විසුද්ධං පරිඤ්ඤාතිසමයාදිසිද්ධියා. තෙන තෙනෙවාකාරෙනාති අත්තනාධිමුත්තාකාරෙන. ඉදානි තං තං ආකාරං උපමාය සද්ධිං යොජෙත්වා දස්සෙතුං ‘‘යථා හී’’තිආදි ආරද්ධං. තං සුවිඤ්ඤෙය්‍යමෙව. „Auf welche und welche Weise sie ausgerichtet sind“ (yena yenākārena adhimuttānaṃ) bedeutet: mittels des Tores der sechs Bereiche des Kontakts, durch welche jeweilige Anwendung der Einsicht derer, die Einsicht üben, und die auf das Nibbāna ausgerichtet sind. „Völlig rein“ bedeutet: durch das Erlangen des vollen Verständnisses, der Durchdringung und so weiter. „Auf eben diese und jene Weise“ bedeutet: durch die Weise, auf die sie selbst ausgerichtet sind. Um nun diese jeweilige Weise mit dem Gleichnis zu verbinden und aufzuzeigen, wird mit den Worten „Wie nämlich...“ und so weiter begonnen. Dies ist leicht zu verstehen. ඉදන්ති නගරොපමං. තං සල්ලක්ඛිතන්ති කිංසුකොපමදීපිතං අත්ථජාතං සචෙ සල්ලක්ඛිතං. අස්ස භික්ඛුනො. ධම්මදෙසනත්ථන්ති යථාසල්ලක්ඛිතස්ස අත්ථස්ස වසෙන ලද්ධවිසෙසස්ස උපබ්‍රූහනාය. තස්සෙවත්ථස්සාති තස්ස දස්සනවිසුද්ධිසඞ්ඛාතස්ස අත්ථස්ස. චොරාසඞ්කා න හොන්ති මජ්ඣිමදෙසරජ්ජස්ස පසන්නභාවතො. තිපුරිසුබ්බෙධානීති උබ්බෙධෙන තිපුරිසප්පමාණානි නානාභිත්තිවිචිත්තානි ථම්භානං උපරි විවිධමාලාකම්මාදිවිචිත්තධනුරාකාරලක්ඛිතානි මනොරමානි. තෙනාහ ‘‘නගරස්ස අලඞ්කාරත්ථ’’න්ති. නගරද්වාරස්ස ථිරභාවාපාදනවසෙන ඨපෙතබ්බත්තා වුත්තං ‘‘චොරනිවාරණත්ථානිපි හොන්තියෙවා’’ති. පිට්ඨසඞ්ඝාතස්සාති ද්වාරබාහස්ස. ‘‘ඉමෙ ආවාසිකා, ඉමෙ ආගන්තුකා, තත්ථාපි ච ඉමෙහි නගරස්ස නගරසාමිකස්ස ච අත්ථො. ඉමෙසං වසෙන අනත්ථො සියා’’ති ජානනඤාණසඞ්ඛාතෙන පණ්ඩිච්චෙන සමන්නාගතො. අඤ්ඤාතනිවාරණෙ පටුභාවසඞ්ඛාතෙන වෙය්‍යත්තියෙන සමන්නාගතො. ඨානුප්පත්තිකපඤ්ඤාසඞ්ඛාතායාති තස්මිං තස්මිං අත්ථකිච්චෙ තඞ්ඛණුප්පජ්ජනකපටිභානසඞ්ඛාතාය. „Dies“ bezieht sich auf das Gleichnis von der Stadt. „Das ist erfasst“ bedeutet: wenn die im Kiṃsuka-Gleichnis dargelegte Bedeutung erfasst ist. „Dieses Mönchs“ [bezieht sich auf diesen Mönch]. „Zum Zwecke der Lehrverkündigung“ bedeutet: zur Stärkung der besonderen Errungenschaft, die durch den erfassten Sinn erlangt wurde. „Eben dieses Sinns“ bezieht sich auf jenen Sinn, der als die Reinheit der Schau bezeichnet wird. Es gibt keine Angst vor Dieben, da das Königreich des Mittellandes friedlich ist. „Drei Mannshöhen hoch“ bedeutet: in der Höhe das Maße von drei Männern habend, verziert mit verschiedenen Wänden, über den Säulen mit verschiedenen Blumengirlanden-Arbeiten und bogenförmigen Verzierungen geschmückt, lieblich. Daher heißt es: „zur Zierde der Stadt“. Weil sie aufgestellt werden müssen, um das Stadttor fest und stabil zu machen, heißt es: „sie dienen gewiss auch zur Abwehr von Dieben“. „Des Türpfostens“ bedeutet: des Türrahmens. „Diese sind Einheimische, jene sind Fremde; und auch: durch diese ist ein Nutzen für die Stadt und den Stadtherrn vorhanden. Durch jene könnte Schaden entstehen“ – ausgestattet mit Klugheit, bestehend aus solchem erkennenden Wissen. Ausgestattet mit Scharfsinn, bestehend aus Geschicklichkeit bei der Abweisung von Unbekannten. „Mit der in der jeweiligen Situation entstehenden Weisheit“ bedeutet: mit der Geistesgegenwart, die im jeweiligen Moment des Erfordernisses aufkommt. රඤ්ඤා ආයුත්තො නියොජිතො රාජායුත්තො, තත්ථ තත්ථ රඤ්ඤො කාතබ්බකිච්චෙ ඨපිතපුරිසො. කතිපාහෙයෙවාති කතිපයදිවසෙයෙව අකිච්චකරණෙන තස්ස ඨානං විබ්භමො ජාතොති කත්වා වුත්තං – ‘‘සබ්බානි විනිච්ඡයට්ඨානාදීනි හාරෙත්වා’’ති. Ein vom König Beauftragter, ein Angestellter, ist ein „königlicher Beamter“, eine Person, die hier und da für die Aufgaben des Königs eingesetzt ist. „In nur wenigen Tagen“ bedeutet: in nur einigen Tagen. Weil er seine Pflichten nicht erfüllte, ging seine Stellung verloren; daher heißt es: „indem er alle Gerichtsstätten und so weiter verlor“. සීසමස්ස ඡින්දාහීති සීසභූතං උත්තමඞ්ගට්ඨානියං තත්ථ තස්ස රාජකිච්චං ඡින්දාති අත්ථො. අඤ්ඤථා තස්ස පාකතිකෙ අත්ථෙ ගය්හමානෙ පාණාතිපාතො [Pg.344] ආණත්තො නාම සියා. න හි චක්කවත්තිරාජා තාදිසං ආණාපෙති, අඤ්ඤෙසම්පි තතො නිවාරකත්තා. අථ වා ඡින්දාහීති මම ආණාය අස්ස සීසං ඡින්දන්තො විය අත්තානං දස්සෙහි, එවං සො තත්ථොවාදපටිකරත්තපත්තො ඔදමෙය්‍යාති, තථා චෙව උපරි පටිපත්ති ආගතා. තත්ථාති එතස්මිං පච්චන්තිමනගරෙ. „Schneide ihm den Kopf ab“ bedeutet: Schneide dort sein königliches Amt ab, das wie ein Kopf die höchste Stellung einnimmt. Andernfalls, wenn man dies im gewöhnlichen Sinne verstünde, wäre damit die Tötung eines Lebewesens befohlen worden. Denn ein Radschmied-König befiehlt so etwas nicht, da er sogar andere davon abhält. Oder aber: „Schneide ab“ bedeutet: Zeige dich auf meinen Befehl hin so, als ob du ihm den Kopf abschneiden würdest, damit er, indem er dort den Rat befolgt, gezähmt werde. Und genau so ist die nachfolgende Vorgehensweise überliefert. „Dort“ bedeutet: in jener Grenzstadt. උප්පන්නෙනාති සමථකම්මට්ඨානෙ උප්පන්නෙන. „Mit dem Entstandenen“ bedeutet: mit dem im Meditationsobjekt der Geistesruhe Entstandenen. තස්සෙවාති සක්කායසඞ්ඛාතස්ස නගරස්ස ‘‘ද්වාරානී’’ති වුත්තානීති ආනෙත්වා සම්බන්ධො. ‘‘සීඝං දූතයුග’’න්ති වුත්තාති යොජනා. හදයවත්ථුරූපස්ස මජ්ඣෙ සිඞ්ඝාටකභාවෙන ගහිතත්තා ‘‘හදයවත්ථුස්ස නිස්සයභූතානං මහාභූතාන’’න්ති වුත්තං. යදි එවං වත්ථුරූපමෙව ගහෙතබ්බං, තදෙවෙත්ථ අග්ගහෙත්වා කස්මා මහාභූතග්ගහණන්ති ආහ ‘‘වත්ථුරූපස්ස හී’’තිආදි. යාදිසොති සම්මාදිට්ඨිආදීනං වසෙන යාදිසො එව පුබ්බෙ ආගතවිපස්සනාමග්ගො. ‘‘අයම්පි අට්ඨඞ්ගසමන්නාගතත්තා තාදිසො එවා’’ති වත්වා අරියමග්ගො ‘‘යථාගතමග්ගො’’ති වුත්තො. ඉදං තාවෙත්ථාති එත්ථ එතස්මිං සුත්තෙ ධම්මදෙසනත්ථං ආභතාය යථාවුත්තඋපමාය ඉදං සංසන්දනං. „Dessen“ bezieht sich auf die Verbindung mit den Worten „Tore“ der Stadt, welche als die Persönlichkeit bezeichnet wird. Die Satzverbindung lautet: „ein schnelles Botenpaar“. Da die Form der Herzensbasis in der Mitte als eine Kreuzung aufgefasst wird, heißt es: „der großen Elemente, die die Stütze der Herzensbasis sind“. Wenn dem so ist, sollte man nur die Form der Herzensbasis erfassen; warum wurde diese hier nicht erfasst, sondern stattdessen die großen Elemente? Dazu heißt es: „Denn für die Form der Herzensbasis...“ und so weiter. „Was für ein“ bezieht sich auf eben jenen Weg der Einsicht, der zuvor durch rechte Ansicht usw. dargelegt wurde. Indem gesagt wird: „Auch dieser ist ebenso, weil er mit den acht Gliedern ausgestattet ist“, wird der edle Pfad als „der Weg, wie er gekommen ist“ bezeichnet. „Dies nun hier“ bedeutet: Dies ist hier in diesem Sutta der Vergleich mit dem oben erwähnten Gleichnis, das zum Zwecke der Lehrverkündigung herbeigezogen wurde. ඉදං සංසන්දනන්ති ඉදානි වක්ඛමානං උපමාය සංසන්දනං. නගරසාමිඋපමා පඤ්චක්ඛන්ධවසෙන දස්සනවිසුද්ධිපත්තං ඛීණාසවං දස්සෙතුං ආභතා. සිඞ්ඝාටකූපමා චතුමහාභූතවසෙන දස්සනවිසුද්ධිපත්තං ඛීණාසවං දස්සෙතුං ආභතාති යොජනා. ‘‘චතුසච්චමෙව කථිත’’න්ති වත්වා තානි සච්චානි නිද්ධාරෙත්වා දස්සෙතුං ‘‘සකලෙනපි හී’’තිආදි වුත්තං. ඉධ නගරසම්භාරො ඡද්වාරාදයො. තෙන හි ඡඵස්සායතනාදයො උපමිතා. තෙ පන දුක්ඛසච්චපරියාපන්නාති වුත්තං ‘‘නගරසම්භාරෙන දුක්ඛසච්චමෙව කථිත’’න්ති. „Dieser Vergleich“ bedeutet: der nun zu erklärende Vergleich mit dem Gleichnis. Das Gleichnis vom Stadtherrn wurde herbeigezogen, um den Triebversiegten aufzuzeigen, der die Reinheit der Schau mittels der fünf Aggregate erlangt hat. Das Gleichnis von der Kreuzung wurde herbeigezogen, um den Triebversiegten aufzuzeigen, der die Reinheit der Schau mittels der vier großen Elemente erlangt hat – so lautet die Verknüpfung. Nachdem gesagt wurde: „Es wurden wahrlich die vier Wahrheiten verkündet“, wurde, um diese Wahrheiten im Einzelnen aufzuzeigen, gesagt: „Denn mit dem Ganzen...“ und so weiter. Hier sind die Bestandteile der Stadt die sechs Tore und so weiter. Mit diesen sind die sechs Bereiche des Kontakts und so weiter verglichen. Da diese jedoch in der Wahrheit vom Leiden enthalten sind, heißt es: „Durch die Bestandteile der Stadt wurde eben die Wahrheit vom Leiden verkündet“. කිංසුකොපමසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Kiṃsukopama-Sutta ist abgeschlossen. 9. වීණොපමසුත්තවණ්ණනා 9. Die Erklärung des Vīṇopama-Sutta. 246. භික්ඛුස්ස වා භික්ඛුනියා වාති කාමං පාළියං පරිසාද්වයමෙව ගහිතං, සෙසපරිසානං පන තදඤ්ඤෙසම්පි දෙවමනුස්සානන්ති සබ්බසාධාරණොවායං ධම්මසඞ්ගහොති ඉමමත්ථං උපමාපුබ්බකං කත්වා දස්සෙතුං ‘‘යථා නාමා’’තිආදි [Pg.345] ආරද්ධං. යජන්තොති දදන්තො. වින්දිතබ්බොති ලද්ධබ්බො, අධිගන්තබ්බොති අත්ථො. 246. „Eines Mönchs oder einer Nonne“ bedeutet: Zwar wurden im Pali-Text nur die beiden Versammlungen genannt, aber diese Darlegung der Lehre gilt allgemein für alle, auch für die übrigen Versammlungen sowie für die anderen Götter und Menschen. Um diese Bedeutung mittels eines vorangestellten Gleichnisses aufzuzeigen, wurde mit den Worten „Wie zum Beispiel...“ und so weiter begonnen. „Opfernd“ bedeutet gebend. „Zu finden“ bedeutet zu erlangen, zu erreichen; das ist der Sinn. ඡන්දොති තණ්හාඡන්දො. තෙනාහ – ‘‘දුබ්බලතණ්හා සො රඤ්ජෙතුං න සක්කොතී’’ති. පුබ්බුප්පත්තිකා එකස්මිං ආරම්මණෙ පඨමං උප්පන්නා. සා හි අනාසෙවනත්තා මන්දා. සොති ඡන්දො. රඤ්ජෙතුං න සක්කොති ලද්ධාසෙවනත්තා. දොසො නාම චිත්තදූසනත්තා. තානීති දණ්ඩාදානාදීනි. තම්මූලකාති ලොභමූලකා තාව මායාසාඨෙය්‍යමානාතිමානදිට්ඨිචාපලාදයො, දොසමූලකා උපනාහමක්ඛපලාසඉස්සාමච්ඡරියථම්භසාරම්භාදයො, මොහමූලකා අහිරික-අනොත්තප්ප-ථිනමිද්ධවිචිකිච්ඡුද්ධච්ච-විපරීතමනසිකාරාදයො, සංකිලෙසධම්මා ගහිතාව හොන්ති තංමූලකත්තා. යස්මා පන සබ්බෙපි සංකිලෙසධම්මා ද්වාදසාකුසලචිත්තුප්පාදපරියාපන්නා එව, තස්මා තෙසම්පෙත්ථ ගහිතභාවං දස්සෙතුං ‘‘ඡන්දො රාගොති වා’’ති වුත්තං. „Wollen“ bedeutet das Begehren des Verlangens. Daher heißt es: „Als schwaches Verlangen ist es nicht in der Lage, zu fesseln.“ „Zuerst entstanden“ bedeutet: zuerst bei einem einzigen Objekt entstanden. Denn dieses ist schwach, da es nicht wiederholt geübt wurde. „Dieses“ bezieht sich auf das Wollen. Es kann nicht fesseln, weil es an wiederholter Übung mangelt. „Hass“ wird so genannt, weil er den Geist verunreinigt. „Diese“ bezieht sich auf das Ergreifen von Stöcken und so weiter. „Darauf basierend“ bedeutet: Diejenigen Befleckungsfaktoren, die auf Gier basieren – wie Täuschung, Betrug, Dünkel, Übermut, falsche Ansicht, Unruhe usw. –; diejenigen, die auf Hass basieren – wie Groll, Heuchelei, Bosheit, Neid, Geiz, Starrsinn, Aufbegehren usw. –; und diejenigen, die auf Verblendung basieren – wie Schamlosigkeit, Gewissenslosigkeit, Starrheit und Trägheit, Zweifel, Ruhelosigkeit, unweise Aufmerksamkeit usw. – sind alle mit eingeschlossen, da sie darauf basieren. Da jedoch alle Befleckungsfaktoren in den zwölf unheilsamen Geisteszuständen enthalten sind, heißt es, um deren Miteinbeziehung hier aufzuzeigen: „Wollen oder Leidenschaft“. භායිතබ්බට්ඨෙන සභයො. භෙරවට්ඨෙන සප්පටිභයො. කුසලපක්ඛස්ස වික්ඛම්භනට්ඨෙන සකණ්ටකො. කුසලඅනවජ්ජධම්මෙහි දුරවගාහට්ඨෙන සගහනො. භවසම්පත්තිභවනිබ්බානානං අප්පදානභාවතො උම්මග්ගො. දුග්ගතිගාමිමග්ගත්තා කුම්මග්ගො. ඉරියනාති වත්තනා පටිපජ්ජනා. දුග්ගතිගාමිතාය කිලෙසො එව කිලෙසමග්ගො. න සක්කා සම්පත්තිභවං ගන්තුං කුතො නිබ්බානගමනන්ති අධිප්පායො. „Gefahrvoll“ im Sinne von furchterregend. „Schreckenerregend“ im Sinne von grauenhaft. „Dornig“ im Sinne des Blockierens der heilsamen Seite. „Dickichtartig“ im Sinne der schweren Zugänglichkeit für heilsame und untadelige Phänomene. „Irrweg“, weil er keinen Erfolg im Dasein oder das Erlöschen des Daseins gewährt. „Falscher Pfad“, weil er ein Weg ist, der zu einer unglücklichen Wiedergeburt führt. „Sich bewegen“ bedeutet Wandeln, Voranschreiten. Aufgrund des Führens zur unglücklichen Wiedergeburt ist die Befleckung selbst der „Pfad der Befleckungen“. Die Absicht ist: „Es ist unmöglich, zu einer glücklichen Wiedergeburt zu gelangen, geschweige denn zum Nibbāna!“ අසුභාවජ්ජනාදීහීති ආදි-සද්දෙන අනිච්චමනසිකාරාදීනම්පි සඞ්ගහො දට්ඨබ්බො. චිත්තං නිවත්තති සරාගචිත්තං න උප්පජ්ජති පටිපක්ඛමනසිකාරෙන විනොදිතත්තා. මජ්ඣත්තාරම්මණෙති අඤ්ඤාණුපෙක්ඛට්ඨානියෙ ආරම්මණෙ. උද්දෙස…පෙ… ආවජ්ජන්තස්සාති උද්දිසාපනවසෙන උද්දෙසං, පරිපුච්ඡාපනවසෙන පරිපුච්ඡං, ගරූනං සන්තිකෙ වසනවසෙන ගරුවාසං ආවජ්ජන්තස්ස. චිත්තන්ති ගම්භීරඤාණචරිය-පච්චවෙක්ඛණ-පඤ්ඤවන්ත-පුග්ගලසෙවනවසෙන තදධිමුත්තිසිද්ධියා අඤ්ඤාණචිත්තං නිවත්තති. Mit den Worten „durch das Aufmerken auf das Unschöne usw.“ (asubhavajjanādīhi) ist zu verstehen, dass durch das Wort „usw.“ (ādi) auch das Aufmerken auf die Vergänglichkeit usw. mit eingeschlossen ist. „Der Geist wendet sich ab“ bedeutet, dass der von Begierde begleitete Geist nicht entsteht, weil er durch das Aufmerken auf das Gegenteil vertrieben wurde. „Bei einem neutralen Objekt“ (majjhattārammaṇe) bezieht sich auf ein Objekt, das anstelle von Gleichmut aus Unwissenheit steht. „Für einen, der Rezitation … usw. … erwägt“ bedeutet: für einen, der die Rezitation im Sinne des Veranlassens des Rezitierens, das Befragen im Sinne des Veranlassens des Befragens und das Wohnen bei den Lehrern im Sinne des Wohnens in der Nähe von Respektspersonen erwägt. „Der Geist“: Durch den Umgang mit weisen Personen, die die Ausübung tiefen Wissens reflektieren, wendet sich der unwissende Geist aufgrund des Erreichens der Entschlossenheit dazu ab. යථා ‘‘පුජ්ජභවඵලං පුඤ්ඤ’’න්ති වුත්තං ‘‘එවමිදං පුඤ්ඤං පවඩ්ඪතී’’ති (දී. නි. 3.80), එවං කිට්ඨසම්භවත්තා ‘‘කිට්ඨ’’න්ති වුත්තන්ති ආහ ‘‘කිට්ඨන්ති කිට්ඨට්ඨානෙ උප්පන්නසස්ස’’න්ති. So wie gesagt wurde: „Das Verdienst ist die Frucht des verehrenswerten Zustands“ und „so wächst dieses Verdienst“ (DN 3.80), ebenso wird es wegen des Entstehens auf dem Feld als „Korn“ (kiṭṭha) bezeichnet; daher sagte er: „Korn (kiṭṭha) bedeutet das auf dem Getreidefeld gewachsene Getreide.“ ඝටාති [Pg.346] සිඞ්ගයුගං ඉධාධිප්පෙතන්ති ආහ ‘‘ද්වින්නං සිඞ්ගානං අන්තරෙ’’ති. ඝටාති ගොණාදීනං සිඞ්ගන්තරට්ඨස්ස සමඤ්ඤාති වදන්ති. නාසාරජ්ජුකෙති නාසාරජ්ජුපාතට්ඨානෙ. Mit „Krug“ (ghaṭā) ist hier das Hornpaar gemeint; daher sagte er: „zwischen den beiden Hörnern“. Man sagt, dass „ghaṭā“ eine Bezeichnung für die Stelle zwischen den Hörnern von Rindern usw. ist. „Am Nasenseil“ (nāsārajjuke) bedeutet an der Stelle, wo das Nasenseil herabhängt. දමෙති පුථුත්තාරම්මණතො නිවාරෙති. නන්ති චිත්තං. යං සුත්තං සුභාසිතං මයා. තදස්සාති තදා අස්ස භික්ඛුනො. ආරම්මණෙති කම්මට්ඨානාරම්මණෙ. „Er zähmt“ (dameti) bedeutet, er hält ihn von der Vielfalt der Objekte ab. „Ihn“ (naṃ) bezieht sich auf den Geist. „Welche Lehrrede von mir gut gesprochen wurde“. „Für diesen“ (tadassa) bedeutet: dann für diesen Mönch. „Am Objekt“ (ārammaṇe) bedeutet am Objekt des Meditationsthemas (kammaṭṭhāna). සුදුජිතන්ති නිබ්බිසෙවනභාවකරණෙන ජිතං. සුතජ්ජිතන්ති සුට්ඨු දූරකරණෙන ජිතං, තථාභූතඤ්ච තජ්ජිතං නාම හොතීති තථා වුත්තං. ගොචරජ්ඣත්තන්ති අජ්ඣත්තභූතො ගොචරො. කම්මට්ඨානාරම්මණඤ්හි බහිද්ධාරූපාදිආරම්මණවිධුරතාය අජ්ඣත්තන්ති වුච්චති. සමථො අනුරක්ඛණං එතස්සාති සමථානුරක්ඛණං. යථා ඉන්ද්‍රියසංවරසීලං සමථානුරක්ඛණං හොති, තථා කථිතන්ති අත්ථො. යථා හි ඉන්ද්‍රියසංවරසීලං සමථස්ස පච්චයො, එවං සමථොපි තස්ස පච්චයොති. „Sehr schwer zu besiegen“ (sudujita) bedeutet besiegt, indem man es frei von gewohnheitsmäßigem Umgang macht. „Gut bezwungen“ (sutajjita) bedeutet besiegt durch gründliche Fernhaltung; und was in dieser Weise beschaffen ist, wird als „bezwungen“ bezeichnet, weshalb es so gesagt wurde. „Der Weidegrund im Inneren“ (gocarajjhatta) bedeutet ein Weidegrund, der innerlich geworden ist. Denn das Objekt des Meditationsthemas wird als „innerlich“ bezeichnet, weil es frei von äußeren Objekten wie sichtbaren Formen usw. ist. „Ruhe ist der Schutz hiervon“ ist der Schutz der Geistesruhe (samathānurakkhaṇa). Die Bedeutung ist, dass dies so erklärt wurde, wie die Tugend der Sinnesbeherrschung ein Schutz für die Geistesruhe ist. Denn so wie die Tugend der Sinnesbeherrschung eine Bedingung für die Geistesruhe ist, so ist auch die Geistesruhe eine Bedingung für jene Tugend. වාදියමානාය වීණාය. චිත්තං රඤ්ජෙතීති රජ්ජනෙන. අවිස්සජ්ජනීයතාය චිත්තං බන්ධතීති බන්ධනීයො. වෙට්ඨකෙති තන්තීනං ආසජ්ජනවෙට්ඨකෙ. කොණන්ති කවණතො වීණාය සද්දකරණතො කොණන්ති ලද්ධනාමං දාරුදණ්ඩං සිඞ්ගාදීසු යෙන කෙනචි කතං ඝටිකං. තෙනාහ ‘‘චතුරස්සං සාරදණ්ඩක’’න්ති. „Auf der gespielten Laute“. „Es erfreut den Geist“ bedeutet durch das Erfreuen. „Es fesselt den Geist, weil er nicht losgelassen werden kann“, daher ist es „fesselnd“ (bandhanīya). „An den Wirbeln“ (veṭṭhake) bezieht sich auf die Wirbel zum Aufwickeln und Befestigen der Saiten. „Plektrum“ (koṇa) bezeichnet das Holzstäbchen oder ein aus Horn usw. gefertigtes Stäbchen, das diesen Namen erhalten hat, weil es durch das Anschlagen den Klang der Laute erzeugt. Deshalb sagte er: „einen viereckigen Stab aus Hartholz“. යස්මා සො රාජා රාජමහාමත්තො වා සද්දං යථාසභාවතො න අඤ්ඤාසි, තස්මිං තස්ස අජානනාකාරමෙව දස්සෙතුං ‘‘සද්දං පස්සිස්සාමී’’තිආදි වුත්තං. Weil jener König oder königliche Minister den Klang nicht gemäß seiner wahren Natur verstand, wurde, um eben diese Weise seines Nichtwissens in Bezug darauf zu zeigen, gesagt: „Ich will den Klang sehen“ usw. අසතී කිරායන්ති පාළියං ලිඞ්ගවිපල්ලාසෙන වුත්තන්ති යථාලිඞ්ගමෙව වදන්තො ‘‘අසා’’ති ආහ. ‘‘අසතීති ලාමකාධිවචන’’න්ති වත්වා තත්ථ පයොගං දස්සෙතුං ‘‘අසා ලොකිත්ථියො නාමා’’ති වුත්තං, ලොකෙ ඉත්ථියො නාම අසතියොති අත්ථො, තත්ථ කාරණමාහ ‘‘වෙලා තාසං න විජ්ජතී’’ති. පකතියා ලොකෙ ජෙට්ඨභාතා කනිට්ඨභාතා මාතුලොතිආදිකා වෙලා මරියාදා තාසං න විජ්ජති. කස්මා? සාරත්තා ච පගබ්බා ච සබ්බෙසම්පි සම්භොගවසෙන විනියොගං ගච්ඡන්ති. කථං? සිඛී සබ්බඝසො යථා. තෙනෙවාහ – Der Ausdruck „asatī kirāyaṃ“ (sie ist wahrlich schlecht) ist im Pali mit einer Vertauschung des grammatikalischen Geschlechts formuliert; um es dem tatsächlichen Geschlecht entsprechend auszudrücken, sagte er „asā“. Nachdem er erklärt hatte: „asatī ist eine Bezeichnung für das Minderwertige“, wurde, um dessen Verwendung aufzuzeigen, gesagt: „asā lokitthiyo nāmā“ – was bedeutet, dass die Frauen in der Welt wahrlich schlecht (asatī) sind. Als Grund dafür nennt er: „für sie gibt es keine Grenze“ (velā tāsaṃ na vijjati). Normalerweise gibt es in der Welt für sie keine Grenzen oder Schranken bezüglich älterer Brüder, jüngerer Brüder, Onkel mütterlicherseits usw. Warum? Weil sie voller Leidenschaft und dreist sind und sich mit allen zum Genuss hingeben. Wie? So wie das Feuer, das alles verschlingt. Deshalb sagte er: ‘‘සබ්බා [Pg.347] නදී වඞ්කගතී, සබ්බෙ කට්ඨමයා වනා; සබ්බිත්ථියො කරෙ පාපං, ලභමානෙ නිවාතකෙ’’ති. (ජා. 2.21.308); „Jeder Fluss fließt krumm, jeder Wald besteht aus Holz; alle Frauen tun Böses, wenn sie eine Gelegenheit im Verborgenen finden.“ (Jā. 2.21.308); අඤ්ඤම්පි තන්තිබද්ධං චතුරස්සඅම්බණවාදිතාදීනි. වීණා විය පඤ්චක්ඛන්ධා අනෙකධම්මසමූහභාවතො. රාජා විය යොගාවචරො තප්පටිබද්ධධම්මගවෙසකත්තා. අස්සාති යොගාවචරස්ස. Auch andere mit Saiten bespannte Instrumente, wie das viereckige Ambaṇa-Musikinstrument usw. Wie die Laute sind die fünf Daseinsgruppen (pañcakkhandhā), da sie eine Ansammlung von vielen Phänomenen darstellen. Wie der König ist der Yoga-Übende (yogāvacaro), da er nach den damit verbundenen Phänomenen forscht. „Für diesen“ (assa) bezieht sich auf den Yoga-Übenden. නිරයාදිතො අඤ්ඤස්මිම්පි ගති-සද්දො වත්තති. තතො විසෙසනත්ථං ‘‘ගතිගතී’’ති වුත්තං ‘‘දුක්ඛදුක්ඛං, රූපරූප’’න්ති ච යථා, ගතිසඤ්ඤිතං පවත්තිට්ඨානන්ති අත්ථො. තෙනාහ – ‘‘එත්ථන්තරෙ සංසරති වත්තතී’’ති. සඤ්ජායනපදෙසො එව ගතීති සඤ්ජාතිගති. Das Wort „gati“ (Daseinsfährte/Bestimmung) wird auch für anderes als die Hölle usw. gebraucht. Um es davon zu unterscheiden, wurde „gatigati“ gesagt, ähnlich wie „dukkhadukkha“ (Leid des Leidens) und „rūparūpa“ (Form als Form); die Bedeutung ist der als Bestimmung bezeichnete Ort des Fortbestehens. Deshalb sagte er: „In diesem Zwischenraum wandert er umher, dreht er sich“. Eben der Ort des Entstehens ist die Bestimmung; dies ist die Entstehungs-Bestimmung (sañjātigati). තං පන ගතිං සත්තානං සංවෙගවත්ථුභූතස්ස පච්චක්ඛස්ස ගබ්භාසයස්ස වසෙන දස්සෙතුං ‘‘අයමස්ස කායො’’තිආදි වුත්තං. රූපධම්මස්ස සලක්ඛණං ගති නිට්ඨා, තතො පරං අඤ්ඤං කිඤ්චි නත්ථීති සලක්ඛණගති. අභාවො අච්චන්තාභාවො. සන්තානවිච්ඡෙදො විභවගති තංනිට්ඨානභාවා. භෙදොති ඛණනිරොධො, ඉධාපි තංනිට්ඨානතායෙව පරියායො. යාව භවග්ගාති යාව සබ්බභවග්ගා. සලක්ඛණවිභවගතිභෙදගතියො ‘‘එසෙව නයො’’ති ඉමිනාව පකාසිතාති න ගහිතා. තස්ස ඛීණාසවස්ස න හොති අග්ගමග්ගෙන සමුච්ඡින්නත්තා. Um jedoch diese Bestimmung (gati) der Wesen anhand des gegenwärtigen Mutterschoßes aufzuzeigen, der ein Anlass zur Erschütterung (saṃvega) ist, wurde gesagt: „Dies ist sein Körper“ usw. Das eigene Merkmal des materiellen Phänomens ist sein Endziel, darüber hinaus gibt es nichts anderes; dies ist die Bestimmung des eigenen Merkmals (salakkhaṇagati). Nichtexistenz (abhāva) ist die absolute Nichtexistenz. Die Unterbrechung des Kontinuums ist die Bestimmung des Vergehens (vibhavagati), da sie darin ihr Endziel hat. Zerfall (bheda) bedeutet das momentane Erlöschen; auch hier ist die Umschreibung eben das Haben dieses Endziels. „Bis zur Spitze des Werdens“ (yāva bhavaggā) bedeutet bis zur allerhöchsten Ebene des Werdens. Die Bestimmung des eigenen Merkmals, die Bestimmung des Vergehens und die Bestimmung des Zerfalls sind durch den Satz „dies ist dieselbe Methode“ bereits offenbart und wurden daher nicht eigens aufgeführt. Für den Triebbefreiten (khīṇāsava) existiert dies nicht, da es durch den höchsten Pfad völlig entwurzelt wurde. සීලං කථිතං රූපාදීසු ඡන්දාදිනිවාරණස්ස කථිතත්තා. මජ්ඣෙ සමාධිභාවනා කථිතා ‘‘අජ්ඣත්තමෙව සන්තිට්ඨති…පෙ… සමාධියතී’’ති ජොතිතත්තා. පරියොසානෙ ච නිබ්බානං කථිතං ‘‘යම්පිස්ස…පෙ… න හොතී’’ති වචනතො. Die Tugend (sīla) wurde erklärt, da die Abwendung von Verlangen usw. in Bezug auf Formen usw. dargelegt wurde. In der Mitte wurde die Entfaltung der Konzentration (samādhibhāvanā) erklärt, da dies durch die Worte „er verweilt ganz im Inneren … usw. … sammelt sich“ verdeutlicht wurde. Und am Ende wurde das Nibbāna erklärt aufgrund der Aussage „was auch immer für ihn … usw. … nicht existiert“. වීණොපමසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der Lehrrede mit dem Gleichnis von der Laute (Vīṇopamasutta) ist abgeschlossen. 10. ඡප්පාණකොපමසුත්තවණ්ණනා 10. Die Erklärung der Lehrrede mit dem Gleichnis von den sechs Tieren (Chappāṇakopamasutta). 247. වණසරීරොති වණිතසරීරො. පක්කත්තාති කුථිතත්තා. සරදණ්ඩෙසු සරසමඤ්ඤාති කණ්ඩ-සද්දො සරපරියායොති ආහ – ‘‘සරවනන්ති කණ්ඩවන’’න්ති. අරුගත්තො…පෙ… වෙදිතබ්බො ගුණසරීරස්ස ඛණ්ඩඡිද්දසීලාදීහි හෙට්ඨා මජ්ඣෙ උපරිභාගෙ ච භෙදවිසමච්ඡින්නවිකාරදොසත්තා. එත්ථ [Pg.348] කුසා ‘‘කණ්ටකා’’ති අධිප්පෙතා කණ්ටකසදිසත්තා, කුසතිණානං එව වා වුත්තාකාරපදෙසො ‘‘කුසකණ්ටකො’’ති වුත්තො. 247. „Mit einem Wundkörper“ (vaṇasarīra) bedeutet mit einem verwundeten Körper. „Aufgrund von Fäulnis“ (pakkattā) bedeutet wegen des Verwesens. Da das Wort „kaṇḍa“ ein Synonym für „sara“ (Pfeil/Schilfrohr) bei den Pfeilschäften ist, sagte er: „Schilfwald (saravana) bedeutet Schilfrohrwald (kaṇḍavana)“. „Mit wundem Körper … usw.“ ist zu verstehen als die Fehlerhaftigkeit des Tugendkörpers (guṇasarīra) durch gebrochene, löchrige Tugend usw. im unteren, mittleren und oberen Teil, infolge von Bruch, Unregelmäßigkeit, Zerstückelung, krankhafter Veränderung und Makeln. Hier sind mit „kusa“ (Kusa-Gras) „Dornen“ gemeint, weil sie Dornen ähneln; oder ein Bereich, der in der genannten Weise mit Kusa-Gras bewachsen ist, wird als „Kusa-Dornen“ (kusakaṇṭaka) bezeichnet. ගාමවාසීනං විජ්ඣනට්ඨෙනාති නාරහොව හුත්වා තෙසං කාරානං පටිග්ගහණවසෙන පීළනට්ඨෙන. „Im Sinne des Verletzens/Quälens der Dorfbewohner“ bedeutet, dass er, obwohl er unwürdig ist, sie bedrückt, indem er ihre Gaben annimmt. පක්ඛින්ති හත්ථිලිඞ්ගසකුණං. තස්ස කිර හත්ථිසොණ්ඩසදිසං මුඛං, තස්මා ‘‘හත්ථිසොණ්ඩසකුණ’’න්ති වුත්තං. විස්සජ්ජෙය්‍යාති රජ්ජුයා යථාබද්ධං එව විස්සජ්ජෙය්‍ය. Mit „Vogel“ (pakkhi) ist der Hatthiliṅga-Vogel gemeint. Er soll nämlich einen Schnabel haben, der dem Rüssel eines Elefanten gleicht, weshalb er „Elefantenrüssel-Vogel“ genannt wird. „Er ließe ihn los“ (vissajjeyya) bedeutet, er ließe ihn so los, wie er mit dem Seil angebunden ist. භොගෙහීති අත්තනො සරීරභොගෙහි. මණ්ඩලං බන්ධිත්වාති යථා සරීරං මණ්ඩලාකාරෙන තිට්ඨති, එවං කත්වා. සුපිස්සාමීති නිද්දං ඔක්කමිස්සාමි. ඩෙතුකාමොති උප්පතිතුකාමො. දිසා දිසන්ති දිසතො දිසං. „Mit den Windungen“ (bhogehi) bezieht sich auf die eigenen Körperwindungen. „Nachdem er sich zusammengerollt hat“ (maṇḍalaṃ bandhitvā) bedeutet, dass er seinen Körper so formt, dass er kreisförmig daliegt. „Ich will schlafen“ (supissāmi) bedeutet: ich will in Schlaf versinken. „Wünschend zu fliegen“ (ḍetukāmo) bedeutet wünschend aufzufliegen. „In alle Himmelsrichtungen“ (disā disaṃ) bedeutet von einer Richtung zur anderen. ඡ පාණකා විය ඡ ආයතනානි නානජ්ඣාසයත්තා, නානජ්ඣාසයතා ච නෙසං නානාවිසයනින්නතාය දට්ඨබ්බා. දළ්හරජ්ජු විය තණ්හා තෙසං බන්ධනතො. මජ්ඣෙ ගණ්ඨි විය අවිජ්ජා බන්ධනස්ස දුබ්බිනිම්මොචනහෙතුතො. ආරම්මණං බලවං හොති මනුඤ්ඤභාවෙන චෙව තත්ථ තණ්හාභිනිවෙසස්ස දළ්හභාවෙන ච. Wie sechs Tiere sind die sechs Sinnesbereiche (āyatanas) wegen ihrer unterschiedlichen Neigungen anzusehen; und ihre unterschiedliche Neigung ist wegen ihres Drängens nach unterschiedlichen Objekten zu verstehen. Das Begehren (taṇhā) ist wie ein starkes Seil, weil es sie fesselt. Die Unwissenheit (avijjā) ist wie ein Knoten in der Mitte, da sie die Ursache für die schwere Lösbarkeit der Fessel ist. Das Objekt ist stark sowohl durch seine angenehme Beschaffenheit als auch durch die Festigkeit des Festklammerns des Begehrens daran. සරික්ඛකෙන වා උපමාය ආහරණපක්ඛෙ. අප්පනාති සංසන්දනා. පාළියංයෙව අප්පිතා උපමා ‘‘එවමෙව ඛො’’තිආදිනා. රූපචිත්තාදිවිසමනින්නත්තා චක්ඛුස්ස විසමජ්ඣාසයතා. එස නයො සෙසෙසුපි. Oder durch ein ähnliches [Gleichnis], im Falle des Vorbringens eines Gleichnisses. ‚Appanā‘ (Anwendung) bedeutet Verbindung. Das Gleichnis wird im Pali-Text selbst mit den Worten „Ebenso nun...“ (evameva kho) usw. angewendet. Die ungleiche Neigung des Auges beruht auf dem ungleichen Hinstreben zu vielfältigen Objekten wie Formen, Geisteszuständen usw. Diese Methode gilt auch für die übrigen. කණ්ණච්ඡිද්දකූපකෙති කණ්ණච්ඡිද්දසඤ්ඤිතෙ ආවාටෙ. තස්සාති සොතස්ස. පච්චයො හොතීති උපනිස්සයො හොති තෙන විනා සද්දග්ගහණස්ස අභාවතො. ‘‘අජටාකාසොපි වට්ටති එවා’’ති වත්වා තස්ස පච්චයභාවං දස්සෙතුං ‘‘අන්තොලෙණස්මි’’න්තිආදි වුත්තං. ධාතුපරම්පරා ඝට්ටෙන්තොති භූතපරම්පරාසඞ්ඝට්ටෙන්තො. „In der Grube der Ohröffnung“ bedeutet in der als Ohröffnung bezeichneten Vertiefung. „Dessen“ bezieht sich auf das Ohr. „Ist eine Bedingung“ bedeutet, dass es eine starke Stütze (upanissaya) ist, da ohne sie kein Erfassen von Klang stattfindet. Nach den Worten „Auch der unbegrenzte Raum ist gewiss geeignet“ wurde „im Inneren einer Höhle“ usw. gesagt, um dessen Eigenschaft als Bedingung aufzuzeigen. „Die Abfolge der Elemente treffend“ bedeutet, die Abfolge der Hauptelemente (bhūta) anstoßend. එවං සන්තෙති එවං භූතපරම්පරාවසෙන සද්දෙ සොතපථමාගච්ඡන්තෙ. සම්පත්තගොචරතා හොති සොතස්ස. ඝානාදීනං විය ‘‘දූරෙ සද්දො’’ති ජානනං න සම්භවෙය්‍ය සම්පත්තගාහිභාවතො. තථා තථා ජානනාකාරො හොති මනොවිඤ්ඤාණස්ස ගහණාකාරවිසෙසතො. සොතවිඤ්ඤාණප්පවත්ති පන උභයත්ථ සමානාව. දූරෙ ඨිතොපි සද්දො තාදිසෙ ඨානෙ [Pg.349] පටිඝොසාදීනං පච්චයො හොති අයොකන්තො විය අයොචලනස්සාති දට්ඨබ්බං. ධම්මතාති ධම්මසභාවො, සද්දස්ස සො සභාවොති අත්ථො. තතො තතො සවනං හොති ආකාසසඤ්ඤිතස්ස උපනිස්සයස්ස ලබ්භනතො. යදි පන සොතං සම්පත්තගාහී සියා, චිත්තසමුට්ඨානසද්දො සොතවිඤ්ඤාණස්ස ආරම්මණපච්චයො න සියා. පට්ඨානෙ ච අවිසෙසෙන ‘‘සද්දායතනං සොතවිඤ්ඤාණස්ස ආරම්මණපච්චයෙන පච්චයො’’ති වුත්තො, බහිද්ධා ච චිත්තජස්ස සද්දස්ස සම්භවො නත්ථි. අථ වා චිත්තජො සද්දො ධාතුපරම්පරාය සොතපසාදං ඝට්ටෙති, න සො චිත්තජො සද්දො, යො පරම්පරාය පවත්තො. උතුජො හි සො, තස්මා යථුප්පන්නො සද්දො, තත්ථ ඨිතොව සොතපසාදස්ස ආපාථං ආගච්ඡතීති නිට්ඨමෙත්ථ ගන්තබ්බං. තෙන වුත්තං ‘‘අසම්පත්තගොචරමෙවෙත’’න්ති. Wenn dies so ist, wenn also der Klang durch die Abfolge der Elemente in den Bereich des Gehörs gelangt, hat das Ohr ein erreichtes Objekt (sampattagocaratā). Wie bei Nase usw. würde das Wissen „der Klang ist weit weg“ nicht eintreffen, da es ein Erfassen des Erreichten (sampattagāhibhāva) wäre. Jene Weise des Wissens gehört dem Geistbewusstsein (manoviññāṇa) aufgrund der besonderen Art des Erfassens an. Das Entstehen des Hörbewusstseins (sotaviññāṇa) ist jedoch in beiden Fällen gleich. Es ist zu verstehen, dass selbst ein in der Ferne befindlicher Klang an einem solchen Ort zur Bedingung für ein Echo usw. wird, wie ein Magnet für die Bewegung von Eisen. „Dhammatā“ (Naturgesetzlichkeit) bedeutet die eigene Natur des Dhamma (dhammasabhāvo); das ist die eigene Natur des Klangs, so lautet die Bedeutung. Von überall her findet das Hören statt, weil die starke Stütze, die als Raum bezeichnet wird, erlangt wird. Wenn das Ohr jedoch das Erreichte erfassen würde, wäre ein geistgeborener Klang kein Objekt-Bedingung (ārammaṇapaccaya) für das Hörbewusstsein. Und im Paṭṭhāna heißt es ohne Unterschied: „Der Sinnesbereich Klang ist für das Hörbewusstsein eine Bedingung durch die Bedingung des Objekts“, und im Außen gibt es kein Entstehen eines geistgeborenen Klangs. Oder aber, der geistgeborene Klang stößt das empfindsame Gehörorgan (sotapasāda) durch eine Abfolge von Elementen an; jener in einer Abfolge auftretende Klang ist nicht der geistgeborene Klang. Er ist nämlich temperaturgeboren (utuja); daher muss man hier zu dem Schluss kommen: Wie der Klang entstanden ist, so gelangt er, dort verbleibend, in den Bereich des empfindsamen Gehörorgans. Darum wurde gesagt: „Dies ist fürwahr ein nicht erreichtes Objekt (asampattagocara)“. තදා එකග්ගචිත්තතං ආපජ්ජති පරිස්සයානං අභාවතො. නාසච්ඡිද්දසඞ්ඛාතආකාසසන්නිස්සයෙ වත්තනතො ඝානං ආකාසජ්ඣාසයං වුත්තං. වාතෙන විනා ගන්ධගහණස්ස අසම්භවතො වාතූපනිස්සයගන්ධගොචරං. තෙනාහ ‘‘තථා හී’’තිආදි. Dann erlangt er Einspitzigkeit des Geistes wegen der Abwesenheit von Gefahren. Weil sie in Abhängigkeit von dem als Nasenöffnung bezeichneten Raum funktioniert, wird gesagt, dass die Nase den Raum als Neigung hat (ākāsajjhāsaya). Da ohne Wind das Erfassen von Gerüchen unmöglich ist, hat das Geruchsobjekt den Wind als starke Stütze (vātūpanissaya). Darum sagte er: „Denn so...“ usw. ගාමතො ලද්ධබ්බං ආහාරං ගාමං, තන්නින්නතාය ගාමජ්ඣාසයතා වුත්තා. තථා හි ජීවිතනිමිත්තං රසො ජීවිතං, තස්මිං නින්නතාය තං අව්හායතීති ජිව්හා. න සක්කා ඛෙළෙන අතෙමිතස්ස රසං ජානිතුං, තස්මා ආපොසන්නිස්සිතරසාරම්මණා ජිව්හාති. Die aus dem Dorf zu erlangende Nahrung ist „das Dorf“; wegen der Hinneigung dazu wird das „Haben des Dorfes als Neigung“ (gāmajjhāsayatā) genannt. Denn der Geschmack ist Leben, weil er die Ursache des Lebens ist; weil sie sich dem zuneigt, ruft sie dieses herbei, daher wird sie Zunge (jivhā) genannt. Es ist unmöglich, einen Geschmack zu erkennen, wenn er nicht durch Speichel befeuchtet ist, darum hat die Zunge den Geschmack als Objekt, welches vom Wasserelement abhängig ist. ආමකසුසානතො බහි. උපාදිණ්ණකජ්ඣාසයොති උපාදිණ්ණකනින්නො. කායපසාදසන්නිස්සයභූතාය පථවියා ඵොට්ඨබ්බාරම්මණෙ ඝටිතෙ එව තත්ථ විඤ්ඤාණුප්පත්ති, න අඤ්ඤථාති වුත්තං ‘‘පථවීසන්නිස්සිතඵොට්ඨබ්බාරම්මණො’’ති. තථා හීතිආදි කායස්ස උපාදිණ්ණකජ්ඣාසයතාය සාධකං. අජ්ඣත්තිකබාහිරාති අජ්ඣත්තිකා බාහිරා වා. අස්සාති කායස්ස. සුසන්ථතස්සාතිආදි තස්ස පථවියා පච්චයභාවදස්සනං. Außerhalb des Leichenfeldes der frischen Leichen. „Eine Neigung zum Ergriffenen habend“ (upādiṇṇakajjhāsaya) bedeutet zum Ergriffenen (karmisch Erzeugten) hingeneigt. Nur wenn das Berührungsobjekt mit dem Erdelement, welches die Stütze des empfindsamen Körperorgans ist, in Kontakt kommt, entsteht dort Bewusstsein, nicht anders; darum wurde gesagt: „Das vom Erdelement abhängige Berührungsobjekt“. „Denn so...“ usw. ist der Beweis dafür, dass der Körper das Ergriffene als Neigung hat. „Innere und äußere“ bedeutet innere oder äußere. „Dessen“ bezieht sich auf den Körper. „Des wohl Ausgebreiteten“ usw. zeigt die Eigenschaft des Erdelements als Bedingung für diesen auf. නානජ්ඣාසයොති නානාරම්මණනින්නො. තෙන මනස්ස මක්කටස්ස විය අනවට්ඨිතතං දස්සෙති. තෙනාහ ‘‘දිට්ඨපුබ්බෙපී’’තිආදි. මූලභවඞ්ගග්ගහණෙන පිට්ඨිභවඞ්ගං නිවත්තෙති. අස්සාති මනස්ස. එවං කිරියමයං විඤ්ඤාණං දට්ඨබ්බං. නානත්තන්ති භෙදො. „Verschiedene Neigungen habend“ (nānajjhāsaya) bedeutet zu verschiedenen Objekten hingeneigt. Damit zeigt er die Unstetigkeit des Geistes wie bei einem Affen auf. Darum sagte er: „Selbst bei dem zuvor Gesehenen...“ usw. Durch das Erfassen des Wurzel-Bhavaṅga schließt er das rückwärtige Bhavaṅga aus. „Dessen“ bezieht sich auf den Geist. So ist das funktionale Bewusstsein (kiriyamaya viññāṇa) anzusehen. „Vielfalt“ (nānatta) bedeutet Verschiedenheit. යථාරුචිප්පවත්තියා [Pg.350] නිවාරණවසෙන බද්ධානං. නිබ්බිසෙවනභාවන්ති ලොලතාසඞ්ඛාතපරිප්ඵන්දස්ස අභාවං. නාකඩ්ඪතීති සවිසයෙ රූපාරම්මණෙ චිත්තසන්තානං, තංසමඞ්ගිනං වා පුග්ගලං නාකඩ්ඪති. පුබ්බභාගවිපස්සනාව කථිතා ආයතනමුඛෙන ‘‘එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති වුත්තත්තා. Derer, die durch die Verhinderung des Entstehens nach Belieben gebunden sind. „Der Zustand des Nicht-Auslebens“ bedeutet die Abwesenheit des als Gier (lolatā) bezeichneten Unruhezustands. „Zieht nicht an“ bedeutet, dass es den Geistesstrom nicht zu seinem Bereich, dem Formobjekt, zieht, oder die damit ausgestattete Person nicht anzieht. Die vorbereitende Einsicht (pubbabhāgavipassanā) wird hier über das Tor der Sinnesbereiche dargelegt, weil gesagt wurde: „So, ihr Mönche, solltet ihr euch üben“. ඡප්පාණකොපමසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Chappāṇakopama-Sutta ist abgeschlossen. 11. යවකලාපිසුත්තවණ්ණනා 11. Die Erklärung des Yavakalāpi-Sutta 248. යවපුඤ්ජො සුපරිපක්කයවසමුදායො. කාජහත්ථාති දණ්ඩහත්ථා. පොථෙය්‍යුන්ති යථා යවසඞ්ඛාතං ධඤ්ඤං වණ්ටතො මුච්චති, එවං පොථෙය්‍යුං. යවෙ සාවෙත්වාති යවසීසතො යවෙ පොථනෙන මොචෙත්වා විවෙචෙත්වා. 248. „Ein Gerstenhaufen“ bedeutet eine Menge von wohlgeriffter Gerste. „Tragstangen in den Händen haltend“ (kājahatthā) bedeutet Stöcke in den Händen haltend. „Sie würden dreschen“ bedeutet, sie würden so dreschen, dass das als Gerste bezeichnete Getreide sich vom Halm löst. „Nachdem sie die Gerste ausgeschüttelt haben“ bedeutet, nachdem sie die Gerstenzähne von den Gerstenähren durch Dreschen gelöst und getrennt haben. චතුමහාපථො විය ඡ ආයතනානි ආරම්මණදණ්ඩකෙහි හනනට්ඨානත්තා. යවකලාපී විය සත්තො තෙහි හඤ්ඤමානත්තා. ඡ බ්‍යාභඞ්ගියො විය සභාවතො ඡධාපි පච්චෙකං ඉට්ඨානිට්ඨමජ්ඣත්තවසෙන අට්ඨාරස ආරම්මණානි යවකලාපට්ඨානියස්ස සත්තස්ස හනනතො. භවපත්ථනාය අපරාපරුප්පත්තිං සන්ධාය ‘‘භවපත්ථනා කිලෙසා’’ති බහුවචනනිද්දෙසො. භවපත්ථනා ච තස්ස පච්චයභූතා කිලෙසා චාති භවපත්ථනාකිලෙසාති එවං වා එත්ථ අත්ථො දට්ඨබ්බො. යස්මා සත්තානං වට්ටදුක්ඛං නාම සබ්බම්පි තං භවපත්ථනාමූලකං, තස්මා වුත්තං ‘‘එවං සත්තා’’තිආදි. භවපත්ථනකිලෙසාති ච භවපත්ථනාමූලකං කිලෙසං. Wie eine Kreuzung von vier Hauptwegen sind die sechs Sinnesbereiche, weil sie Orte des Schlagens durch die Stöcke der Objekte sind. Wie ein Gerstenbündel ist das Lebewesen, weil es von ihnen geschlagen wird. Wie die sechs Dreschflegel sind die achtzehn Objekte – ihrer Natur nach sechsfach, jeweils eingeteilt in erwünschte, unerwünschte und neutrale –, weil sie das Lebewesen schlagen, das anstelle des Gerstenbündels steht. Mit Bezug auf die wiederholte Wiedergeburt aufgrund des Wunsches nach Dasein steht der Plural „Befleckungen, die Wünsche nach Dasein sind“ (bhavapatthanā kilesā). Oder aber, die Bedeutung ist hier so anzusehen: „Die Wünsche nach Dasein und die Befleckungen, die deren Bedingungen sind“, das sind „bhavapatthanākilesā“. Da das gesamte Leiden im Daseinskreislauf (vaṭṭadukkha) der Wesen im Wunsch nach Dasein gründet, darum wurde gesagt: „Ebenso die Wesen...“ usw. Und „bhavapatthanakilesā“ bedeutet die im Wunsch nach Dasein gründende Befleckung. භුම්මන්ති සමීපත්ථෙ භුම්මං. තෙනාහ ‘‘සුධම්මාය ද්වාරෙ’’ති. න කතන්ති දුක්ඛුප්පාදනං න කතං. නවගූථසූකරං වියාති නවගූථභක්ඛසූකරං විය. චිත්තෙනෙවාති යො බජ්ඣති, තස්ස චිත්තෙනෙව. තස්මාති යස්මා වෙපචිත්තිබන්ධනස්ස බන්ධනමුච්චනං විය, තස්මා ‘‘වෙපචිත්තිබන්ධන’’න්ති වුත්තං. ඤාණමොක්ඛං බන්ධනන්ති ඤාණෙන මුච්චනං බන්ධනං. „Auf dem Boden“ (bhumma) steht im Lokativ der Nähe. Darum sagte er: „An der Tür von Sudhammā“. „Nicht getan“ bedeutet, dass das Hervorbringen von Leiden nicht getan wurde. „Wie ein Frischkot-Schwein“ bedeutet wie ein Schwein, das frischen Kot frisst. „Durch den Geist selbst“ bedeutet durch den Geist dessen selbst, der gefesselt ist. Darum, weil es wie das Lösen der Fessel von Vepacittis Fesselung ist, darum wurde es „Vepacittis Fesselung“ genannt. „Eine Fessel mit Befreiung durch Erkenntnis“ bedeutet eine Fessel, deren Befreiung durch Erkenntnis geschieht. මඤ්ඤමානොති පරිකප්පිතතණ්හාවසෙන ‘‘එතං මමා’’ති, දිට්ඨිවසෙන ‘‘එසො මෙ අත්තා’’ති, මානවසෙන ‘‘එසොහමස්මී’’ති මඤ්ඤන්තො. ඛන්ධවිනිමුත්තස්ස මඤ්ඤමානවත්ථුනො අභාවා ‘‘ඛන්ධෙ මඤ්ඤන්තො’’ති වුත්තං. එතන්ති ‘‘මාරස්සා’’ති [Pg.351] එතං සාමිවචනං. කිලෙසමාරෙන බද්ධොති කිලෙසමාරෙන තෙනෙව කිලෙසබන්ධනෙන බද්ධො. මුත්තොති එත්ථාපි එසෙව නයො. „‚Wähnend‘ (maññamāno) bedeutet: wähnend durch die Kraft des vorgestellten Begehrens als ‚Dies ist mein‘, durch die Kraft der Ansicht als ‚Das ist mein Selbst‘, durch die Kraft des Dünkels als ‚Das bin ich‘. Da es kein von den Daseinsgruppen getrenntes Objekt des Wähnens gibt, wird gesagt: ‚in Bezug auf die Daseinsgruppen wähnend‘. ‚Dies‘ (etaṃ) ist der Genitiv zu ‚des Māra‘. ‚Vom Befleckungs-Māra gebunden‘ bedeutet: durch ebendiesen Befleckungs-Māra, durch genau diese Fessel der Befleckung gebunden. Für ‚befreit‘ (mutto) gilt auch hier dieselbe Methode.“ තණ්හාමඤ්ඤනාය සති දිට්ඨිමානමඤ්ඤනානං පසඞ්ගො එව නත්ථීති යථා ‘‘අස්මී’’ති පදෙන දිට්ඨිමානමඤ්ඤනා වුත්තා හොන්ති, එවං තණ්හාමඤ්ඤිතාපීති වුත්තං ‘‘අස්මීති පදෙන තණ්හාමඤ්ඤිතං වුත්ත’’න්ති. අයමහමස්මීති පදෙන දිට්ඨිමඤ්ඤිතන්ති එතරහි ලබ්භමානදිට්ඨිවත්ථුවසෙනෙව. භවිස්සන්ති අනාගතදිට්ඨිවත්ථුපරිකප්පනවසෙනෙව දිට්ඨිමඤ්ඤිතං. යෙභුය්‍යෙන හි අනාගතාලිඞ්ගනා සස්සතදිට්ඨි. උච්ඡෙදවසෙන දිට්ඨිමඤ්ඤිතමෙවාති ආනෙත්වා සම්බන්ධො. රූපීතිආදීනි පදානි. සස්සතස්සෙවාති සස්සතගාහස්සෙව පභෙදදීපනානි. යස්මා මඤ්ඤිතං ආබාධවසෙන රොගො, අන්තොදොසවසෙන ගණ්ඩො, අඞ්ගනිකන්තවසෙන සල්ලං, තස්මා ඉමෙහි තණ්හාදීහි කිලෙසෙහි පාකටචලනවසෙන ඉඤ්ජන්ති චෙව, අපාකටසඤ්චලනවසෙන ඵන්දන්ති ච. පපඤ්චිතං සංසාරෙ චිරායනං දට්ඨබ්බං, ඛන්ධසන්තානස්ස වා විත්ථාරණං. පමත්තාකාරප්පත්තා මුච්ඡනාකාරප්පත්තා. තෙසන්ති තණ්හාදිට්ඨිකිලෙසානං. ආකාරදස්සනත්ථන්ති පවත්තිආකාරදස්සනත්ථං. „Wenn das Begehrens-Wähnen vorhanden ist, besteht überhaupt keine Unangemessenheit in Bezug auf das Wähnen von Ansicht und Dünkel; so wie mit dem Wort ‚ich bin‘ (asmī) das Wähnen von Ansicht und Dünkel ausgedrückt wird, so wird auch das Begehrens-Wähnen ausgedrückt, weshalb es heißt: ‚Mit dem Wort ‚ich bin‘ ist das Begehrens-Wähnen ausgedrückt‘. Mit dem Ausdruck ‚Dieser bin ich‘ (ayamahamasmī) wird das Wähnen der Ansicht ausgedrückt, und zwar auf der Grundlage des gegenwärtig erfassbaren Objekts der Ansicht. ‚Sie werden sein‘ (bhavissanti) ist das Wähnen der Ansicht auf der Grundlage der Vorstellung eines zukünftigen Objekts der Ansicht. Denn die Ewigkeitsansicht bezieht sich größtenteils auf die Zukunft. ‚Durch die Kraft der Vernichtung‘ ist ebenfalls das Wähnen der Ansicht – so ist die Verbindung herzustellen. Die Worte wie ‚formhaft‘ (rūpī) und so weiter sind Erläuterungen der Unterteilungen des Festhaltens an der Ewigkeit (sassatagāha). Da das Wähnen aufgrund von Beeinträchtigung eine Krankheit (rogo), aufgrund von innerem Makel ein Geschwür (gaṇḍo) und aufgrund des Hängens an Begierden ein Pfeil (sallaṃ) ist, regen sie sich durch diese Befleckungen wie Begehren usw. mittels einer offensichtlichen Bewegung (iñjanti) auf und beben mittels einer verborgenen Schwingung (phandanti). Das ‚Vervielfältigte‘ (papañcita) ist als das Verweilen im Saṃsāra zu betrachten, oder als die Ausbreitung des Kontinuums der Daseinsgruppen. ‚Den Zustand der Nachlässigkeit erreicht habend‘ bedeutet: den Zustand der Betäubung erreicht habend. ‚Ihrer‘ (tesaṃ) bezieht sich auf diese Befleckungen von Begehren und Ansichten. ‚Um die Weise zu zeigen‘ bedeutet: um die Weise des Auftretens zu zeigen.“ මානො නාම ‘‘සෙය්‍යොහමස්මී’’තිආදිනා මජ්ජනාකාරප්පවත්ති. තණ්හාය සම්පයුත්තමානවසෙනාති කස්මා වුත්තං? නනු සබ්බො මානො තණ්හාසම්පයුත්තො? සති හි බ්‍යභිචාරෙ විසෙසනං ඉච්ඡිතබ්බන්ති. සච්චමෙතං, තණ්හා පන අත්ථි මානස්ස පච්චයභූතා, අත්ථි මානස්ස අප්පච්චයභූතා, යතො මානො අනියතො වුච්චති. තථා හි පට්ඨානෙ ‘‘සංයොජනං ධම්මං පටිච්ච සංයොජනො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා’’ති එත්ථ සංයොජනානි සංයොජනෙහි යථාලාභං යොජෙත්වා දස්සිතයොජනාය ‘‘කාමරාගසංයොජනං පටිච්ච මානසංයොජනං අවිජ්ජාසංයොජන’’න්ති වත්වා ‘‘කාමරාගසංයොජනං පටිච්ච අවිජ්ජාසංයොජන’’න්ති, ‘‘මානසංයොජනං පටිච්ච භවරාගසංයොජනං අවිජ්ජාසංයොජන’’න්ති ච වත්වා ‘‘භවරාගසංයොජනං පටිච්ච අවිජ්ජාසංයොජන’’න්ති වුත්තං. එත්ථ ච කාමරාගභවරාගසංයොජනෙහි මානස්ස අනියතභාවො පකාසිතො. තත්ථ යා තණ්හා බලවතී, තං සන්ධාය ඉදං වුත්තං ‘‘තණ්හාය සම්පයුත්තමානවසෙනා’’ති. බලවතණ්හාසම්පයුත්තො හි මානො සයම්පි බලවා හුත්වා අස්මීති සවිසෙසං මජ්ජනවසෙන පවත්තතීති. „Der Dünkel (māna) ist das Auftreten in einer Weise des Berauschtseins wie ‚Ich bin besser‘ (seyyohamasmī) und so weiter. Warum wird gesagt: ‚durch die Kraft des mit Begehren verbundenen Dünkels‘? Ist denn nicht jeder Dünkel mit Begehren verbunden? Eine Spezifizierung ist ja nur dann erforderlich, wenn eine Abweichung vorliegt. Das ist wahr, aber es gibt ein Begehren, das als Bedingung für den Dünkel dient, und es gibt ein Begehren, das nicht als Bedingung dient, weshalb der Dünkel als unbestimmt (aniyato) bezeichnet wird. So wird nämlich im Paṭṭhāna gesagt: ‚Abhängig von einem fesselnden Zustand entsteht ein fesselnder Zustand durch die Ursachen-Bedingung‘; hierbei werden die Fesseln nach Möglichkeit miteinander verknüpft und dargelegt mit den Worten: ‚Abhängig von der Fessel der Sinnengier entsteht die Fessel des Dünkels und die Fessel der Unwissenheit‘, und nach den Worten: ‚Abhängig von der Fessel der Sinnengier entsteht die Fessel der Unwissenheit‘ wird gesagt: ‚Abhängig von der Fessel des Dünkels entsteht die Fessel der Daseinsgier und die Fessel der Unwissenheit‘ und ‚Abhängig von der Fessel der Daseinsgier entsteht die Fessel der Unwissenheit‘. Und hierbei wird das unbestimmte Wesen des Dünkels in Bezug auf die Fesseln der Sinnengier und Daseinsgier aufgezeigt. Was das betrifft, bezieht sich dies auf jenes Begehren, das stark ist, weshalb gesagt wird: ‚durch die Kraft des mit starkem Begehren verbundenen Dünkels‘. Denn der mit starkem Begehren verbundene Dünkel wird auch selbst stark und tritt in der Weise eines besonderen Berauschtseins als ‚Ich bin‘ auf.“ දිට්ඨිවසෙනාති [Pg.352] මානමූලකදිට්ඨිවසෙන. ‘‘සෙය්‍යොහමස්මී’’තිආදිනා හි බහුලමානුපෙතස්ස පුග්ගලස්ස රූපාදීසු එකං උද්දිස්ස අයමහමස්මීති දිට්ඨියා උප්පන්නාය මානස්ස අප්පහීනත්තා මානොපි තත්ථ තත්ථෙව උප්පජ්ජති. ඉති මානමූලකං දිට්ඨිං සන්ධායාහ ‘‘අයමහමස්මීති දිට්ඨිවසෙන වුත්ත’’න්ති. චොදකො පන ඉමමත්ථං අජානන්තො අනුපලබ්භමානමෙව සම්පයොගත්ථං ගහෙත්වා ‘‘නනු චා’’තිආදිනා චොදෙති. ඉතරො ‘‘ආම නත්ථී’’ති තමත්ථං සම්පටිච්ඡිත්වා ‘‘මානස්ස පනා’’තිආදිනා පරිහාරමාහ. තස්සත්ථො වුත්තො එව. „‚Durch die Kraft der Ansicht‘ bedeutet: durch die Kraft der auf Dünkel basierenden Ansicht. Denn bei einer Person, die reichlich mit Dünkel wie ‚Ich bin besser‘ usw. behaftet ist, entsteht in Bezug auf Formen usw. die Ansicht ‚Dieser bin ich‘; da der Dünkel nicht aufgegeben ist, entsteht auch genau dort der Dünkel immer wieder. In Bezug auf diese auf Dünkel basierende Ansicht wurde gesagt: ‚durch die Kraft des Erfassens ‚Dieser bin ich‘ als Ansicht ausgedrückt‘. Der Einwender jedoch, der diese Bedeutung nicht versteht, nimmt eine nicht vorhandene Verbindung an und erhebt Einwand mit den Worten ‚Nicht wahr...‘ usw. Der andere stimmt dieser Bedeutung mit den Worten ‚Ja, das gibt es nicht‘ zu und gibt die Erklärung ab mit den Worten ‚Aber für den Dünkel...‘ usw. Deren Bedeutung wurde bereits erklärt.“ යවකලාපිසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. „Die Erklärung des Yavakalāpisutta ist abgeschlossen.“ ආසීවිසවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා. „Die Erklärung des Āsīvisavagga ist abgeschlossen.“ චතුත්ථො පණ්ණාසකො. „Die vierte Fünfzigergruppe (Catuttha Paṇṇāsaka).“ සළායතනසංයුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. „Die Erklärung des Saḷāyatanasaṃyutta ist abgeschlossen.“ 2. වෙදනාසංයුත්තං 2. „Das Vedanāsaṃyutta (Die Lehrredengruppe über die Gefühle)“ 1. සගාථාවග්ගො 1. „Das Sagāthāvaggo (Das Buch mit den Strophen)“ 1. සමාධිසුත්තවණ්ණනා 1. „Die Erklärung des Samādhisutta“ 249. වෙදනා [Pg.353] ච පජානාතීති සච්චාභිසම්බොධවසෙන වුච්චමානවෙදනානං පජානනං සාතිසයසමාධානපුබ්බකන්ති භගවතා ‘‘සමාහිතො’’ති වුත්තන්ති ආහ ‘‘උපචාරෙන වා අප්පනාය වා සමාහිතො’’ති. වෙදනාති තිස්සොපි වෙදනා. දුක්ඛසච්චවසෙනාති දුක්ඛසච්චභාවෙන, පරිජානනවසෙනාති අත්ථො. සම්භවන්ති සමුදයං තණ්හාවිජ්ජාකම්මඵස්සාදිප්පභෙදං උප්පත්තිකාරණං. තෙනාහ ‘‘සමුදයසච්චවසෙන පජානාතී’’ති. යත්ථාති යංනිමිත්තං, යං ආගම්ම කාමතණ්හාවිජ්ජාදිනිරොධා වෙදනානිරොධො, තෙසං අයං නිරොධො. නිබ්බානං ආරබ්භ අරියමග්ගප්පවත්තියා හි නිබ්බානං වෙදනානිරොධොති වුත්තො. ඛයං ගමෙතීති ඛයගාමී, තං ඛයගාමිනං. ඡාතං වුච්චති තණ්හා කාමානං පාතුකාමතාවසෙන පවත්තනතො, අච්චන්තමෙව සමුච්ඡින්නත්තා නත්ථි එතස්මිං ඡාතන්ති නිච්ඡාතො. තෙනාහ ‘‘නිත්තණ්හො’’ති. සම්මසනචාරවෙදනාති සම්මසනූපචාරවෙදනා. ද්වීහි පදෙහීති ‘‘සමාහිතො සම්පජානො’’ති ඉමෙහි ද්වීහි. ‘‘සතො’’ති පන ඉදං සම්පජානපදස්සෙව උපබ්‍රූහනන්ති අධිප්පායො. සෙසෙහි චතූහි චතුසච්චං කථිතං, ඉතරෙහි පන ද්වීහි චතුසච්චබුජ්ඣනමෙව කථිතං. සබ්බසඞ්ගාහිකොති සබ්බසභාවධම්මානං සඞ්ගණ්හනකො. තෙනාහ ‘‘චතුභූමකධම්මපරිච්ඡෙදො වුත්තො’’ති. 249. „‚Und er versteht die Gefühle‘ bedeutet: Das Verstehen der Gefühle, das im Sinne der Durchdringung der Wahrheiten dargelegt wird, setzt eine überragende Sammlung voraus; deshalb hat der Erhabene das Wort ‚gesammelt‘ (samāhito) gesprochen. Daher heißt es: ‚gesammelt entweder durch die Nachbarschaftskonzentration (upacāra) oder durch die Vollkonzentration (appanā)‘. ‚Gefühle‘ bezieht sich auf alle drei Gefühle. ‚Durch die Kraft der Wahrheit vom Leiden‘ bedeutet: im Zustand als Wahrheit vom Leiden, d. h. im Sinne des vollständigen Verstehens (parijānana). ‚Ursprung‘ (sambhava) bedeutet den Entstehungsgrund, wie Begehren, Unwissenheit, Karma, Kontakt und so weiter. Deshalb heißt es: ‚er versteht durch die Kraft der Wahrheit von der Entstehung‘. ‚Worin‘ (yattha) bedeutet: die Ursache, durch deren Abhängigkeit, infolge des Erlöschens von Sinnengier, Unwissenheit usw., das Erlöschen der Gefühle eintritt; dies ist das Erlöschen derselben. Denn durch das Auftreten des edlen Pfades in Bezug auf das Nibbāna wird das Nibbāna als das Erlöschen der Gefühle bezeichnet. ‚Das zum Schwinden führt‘ bedeutet das zum Schwinden Führende. Begierde wird als ‚Hunger‘ (chāta) bezeichnet, weil sie in der Weise des Verlangens nach Sinnenfreuden auftritt; da sie gänzlich vernichtet ist, gibt es in ihm keinen Hunger mehr (nicchāto). Deshalb heißt es: ‚begehrensfrei‘ (nittaṇho). ‚Gefühl der Untersuchung und des Wandels‘ bedeutet das Gefühl im Bereich der Untersuchung. ‚Mit den zwei Ausdrücken‘ bezieht sich auf diese zwei: ‚gesammelt und wissensklar‘ (samāhito sampajāno). Das Wort ‚achtsam‘ (sato) dient jedoch zur Verstärkung eben des Wortes ‚wissensklar‘ – so ist die Absicht. Mit den verbleibenden vier Ausdrücken werden die Vier Edlen Wahrheiten dargelegt, mit den anderen zwei jedoch eben das Erkennen der Vier Edlen Wahrheiten. ‚Alles umfassend‘ bedeutet: das Zusammenfassen aller natürlichen Phänomene. Deshalb heißt es: ‚die Abgrenzung der Phänomene der vier Ebenen ist dargelegt‘.“ සමාධිසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. „Die Erklärung des Samādhisutta ist abgeschlossen.“ 2. සුඛසුත්තවණ්ණනා 2. „Die Erklärung des Sukhasutta“ 250. දුක්ඛං න හොතීති අදුක්ඛං, සුඛං න හොතීති අසුඛං, ම-කාරො පදසන්ධිකරො. අදුක්ඛමසුඛන්ති වෙදයිතසද්දාපෙක්ඛාය නපුංසකනිද්දෙසො. සපරසන්තානගතෙ සන්ධාය අජ්ඣත්තබහිද්ධාගහණන්ති ආහ ‘‘අත්තනො ච පරස්ස චා’’ති. තෙන සබ්බම්පි වෙදයිතං ගහිතන්ති දට්ඨබ්බං. නස්සනසභාවන්ති ඉත්තරඛණතාය [Pg.354] භඞ්ගතො උද්ධං අපස්සිතබ්බසභාවං. පලොකො භෙදො එතස්ස අත්ථීති පලොකිනං. තෙනාහ ‘‘භිජ්ජනසභාව’’න්ති. ඤාණෙන ඵුසිත්වා ඵුසිත්වාති පුබ්බභාගෙ විපස්සනාඤාණෙන අනිච්චා පභඞ්ගුනොති ආරම්මණතො, උත්තරකාලං අසම්මොහතො මග්ගපරම්පරාය ඵුසිත්වා ඵුසිත්වා වයං පස්සන්තො. විරජ්ජතීති මග්ගවිරාගෙන විරජ්ජති. සම්මසනචාරවෙදනා කථිතා ආරද්ධවිපස්සකානං වසෙන දෙසනාති. ලොකියලොකුත්තරෙහි ඤාණෙහි යාථාවතො පරිජානනං පටිවිජ්ඣනං ඤාණඵුසනං. 250. Was nicht leidvoll ist, ist nicht-leidvoll ('adukkha'); was nicht angenehm ist, ist nicht-angenehm ('asukha'). Der Buchstabe 'ma' dient der Wortverbindung (Sandhi). 'Adukkhamasukha' ist eine sächliche Bezeichnung (Neutrum) im Hinblick auf das Wort 'Empfundenes' (vedayita). Bezüglich des Erfassens des Inneren und Äußeren im Hinblick auf das, was im eigenen und fremden Kontinuum stattfindet, sagt er: 'des eigenen und des anderen'. Dadurch ist zu verstehen, dass jegliches Empfinden erfasst ist. 'Von der Natur des Vergehens' (nassanasabhāva) bedeutet die Natur, die aufgrund der Flüchtigkeit des Augenblicks nach dem Zerfall nicht mehr wahrgenommen werden kann. 'Palokina' (brüchig) bedeutet, dass es Zerfall (paloka) oder Auflösung (bheda) besitzt. Deshalb sagt er: 'von der Natur des Zerfallens'. 'Mit Erkenntnis berührend und berührend' bedeutet in der Anfangsphase durch Einsichtserkenntnis (vipassanā-ñāṇa) bezüglich des Objekts als 'unbeständig, hinfällig'; und in der Folgezeit, indem man das Vergehen schaut, ohne Verwirrung durch die Abfolge der Pfade immer wieder berührend. 'Er verliert die Lust' (virajjati) bedeutet, dass er durch die Pfad-Leidenschaftslosigkeit leidenschaftslos wird. Die Rede über das Erproben und Erfahren der Empfindungen ist für diejenigen dargelegt, die die Einsichtspraxis begonnen haben. Das Erfassen der Wirklichkeit, das Durchdringen und das Berühren durch Erkenntnis mittels weltlicher und überweltlicher Erkenntnisse ist die 'Erkenntnisberührung'. සුඛසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Sukha-Sutta ist abgeschlossen. 3. පහානසුත්තවණ්ණනා 3. Die Erklärung des Pahāna-Sutta 251. සබ්බම්පි අට්ඨසතපභෙදං තණ්හං ඡින්දි සමුච්ඡෙදපහානවසෙන පජහි. තෙනාහ ‘‘සමුච්ඡින්දී’’ති. යදග්ගෙන තණ්හා සබ්බසො සමුච්ඡින්නා, තදග්ගෙන සබ්බානිපි සඤ්ඤොජනානීති ආහ ‘‘දසවිධම්පී’’තිආදි. සම්මාති සුට්ඨු. පහානඤ්ච නාම උපායෙන ඤායෙන පහානන්ති ආහ ‘‘හෙතුනා කාරණෙනා’’ති. දස්සනාභිසමයාති අසම්මොහපටිවෙධා. අරහත්තමග්ගො හි උප්පජ්ජමානොව සභාවපටිච්ඡාදකං මොහං විද්ධංසෙන්තො එව පවත්තති, තෙන මානො යාථාවතො දිට්ඨො නාම හොති, අයමස්ස දස්සනාභිසමයො. යථා හි සූරියෙ උට්ඨිතෙ අන්ධකාරො විද්ධංසියමානො විහතො, එවං අරහත්තමග්ගෙ උප්පජ්ජමානෙ සො සබ්බසො පහීනො එව හොති, න තස්මිං සන්තානෙ පතිට්ඨං ලභති, අයමස්ස පහානාභිසමයො. තෙන වුත්තං ‘‘අරහත්තමග්ගො හී’’තිආදි. කිච්චවසෙනාති අසම්මොහපටිවෙධසඞ්ඛාතස්ස දස්සනකිච්චස්ස අනිප්ඵාදනවසෙන. 251. Er schnitt das gesamte Begehren in seinen einhundertacht Ausprägungen ab, er gab es durch das Aufgeben mittels Vernichtung auf. Deshalb sagt er: 'er schnitt ab'. In dem Maße, in dem das Begehren gänzlich vernichtet ist, in dem Maße sind auch alle Fesseln vernichtet; deshalb heißt es: 'auch die zehnfache' usw. 'Vollkommen' (sammā) bedeutet 'völlig'. Und das Aufgeben durch Mittel und Methode wird als 'durch Grund und Ursache' bezeichnet. 'Die Verwirklichung des Sehens' (dassanābhisamaya) bedeutet das unverwirrte Durchdringen. Denn der Pfad der Arahatschaft (arahattamagga) entsteht und vernichtet dabei die Verblendung (moha), die die wahre Natur verhüllt; dadurch wird der Dünkel (māna) in seiner wahren Natur erkannt. Dies ist seine Verwirklichung des Sehens. Denn wie die Dunkelheit vertrieben und vernichtet wird, wenn die Sonne aufgeht, so ist er bei der Entstehung des Pfades der Arahatschaft gänzlich aufgegeben und findet in diesem Kontinuum keinen Halt mehr. Dies ist seine Verwirklichung des Aufgebens. Deshalb wurde gesagt: 'Denn der Pfad der Arahatschaft...' usw. 'Infolge der Funktion' (kiccavasena) bedeutet infolge des Nicht-Hervorbringens der Funktion des Sehens, das als unverwirrtes Durchdringen gilt. යෙ ඉමෙ චත්තාරො අන්තාති සම්බන්ධො. මරියාදන්තොති මරියාදසඞ්ඛාතො අන්තො. එස නයො සෙසත්තයෙපි. තෙසූති චතූසු අන්තෙසු. අදුං චතුත්ථකොටිසඞ්ඛාතං සබ්බස්සෙව වට්ටදුක්ඛස්ස අන්තං පරිච්ඡෙදං අරහත්තමග්ගෙන මානස්ස දිට්ඨත්තා පහීනත්තා ච අකාසීති යොජනා. සමුස්සයො අත්තභාවො. 'Diese vier Grenzen' stellt die Verbindung her. 'Grenz-Ende' (mariyādanta) bedeutet das Ende, das als Begrenzung gilt. Diese Methode gilt auch für die verbleibenden drei. 'In diesen' bezieht sich auf die vier Grenzen. Die Verknüpfung lautet: 'Er hat jenes [Ende], welches als die vierte Stufe bezeichnet wird, nämlich das Ende und die Begrenzung des gesamten Kreislaufleidens (vaṭṭadukkha), herbeigeführt, weil der Dünkel durch den Pfad der Arahatschaft durchschaut und aufgegeben worden ist.' 'Anhäufung' (samussaya) bezeichnet die körperliche Existenz (attabhāva). න රිඤ්චතීති න විවෙචෙති න විස්සජ්ජෙති. තෙනාහ ‘‘සම්පජඤ්ඤං න ජහතී’’ති, සම්පජඤ්ඤං න පරිච්චජතීති අත්ථො. සඞ්ඛ්‍යං නොපෙතීති ඉමස්ස ‘‘දිට්ඨධම්මෙ අනාසවො’’ති [Pg.355] ඉමස්ස වසෙන අත්ථං වදන්තො ‘‘රත්තො දුට්ඨො’’ති අවොච සඋපාදිසෙසනිබ්බානවසෙන. සඞ්ඛ්‍යං නොපෙතීති වා දිට්ඨෙ-ධම්මෙ අනාසවො ධම්මට්ඨො වෙදගූ කායස්ස භෙදා මනුස්සො දෙවොති වා පඤ්ඤත්තිං න උපෙතීති අනුපාදිසෙසනිබ්බානවසෙනපි අත්ථො වත්තබ්බො. එත්ථ ච සුඛාදීසු වෙදනාසු යථාක්කමං රාගානුසයාදයො කථිතාති ආහ – ‘‘ඉමස්මිං සුත්තෙ ආරම්මණානුසයො කථිතො’’ති. යො හි රාගාදි පච්චයසමවායෙ අතිඉට්ඨාදීසු උප්පජ්ජනාරහො මග්ගෙන අප්පහීනො, සො ‘‘රාගානුසයො’’තිආදිනා වුත්තො, අප්පහීනත්ථො සො මග්ගෙන පහාතබ්බො, න පරියුට්ඨානාභිභවත්ථොති. 'Er vernachlässigt nicht' (na riñcati) bedeutet, er sondert nicht ab, er gibt nicht auf. Deshalb sagt er: 'Er gibt die Wissensklarheit (sampajañña) nicht auf'; die Bedeutung ist, er verzichtet nicht auf die Wissensklarheit. Indem er die Bedeutung von 'er geht nicht in die Berechnung ein' (saṅkhyaṃ nopeti) im Sinne von 'triebfrei in der gegenwärtigen Existenz' (diṭṭhadhamme anāsavo) erklärt, sprach er von 'gierig, hasserfüllt' im Hinblick auf das Nibbāna mit verbleibender Lebensgrundlage. Oder aber 'er geht nicht in die Berechnung ein' bedeutet, dass der triebfreie, im Dhamma gefestigte Wissensmeister (vedagū) nach dem Zerfall des Körpers nicht mehr in die Bezeichnung als 'Mensch' oder 'Deva' eingeht; diese Bedeutung sollte im Hinblick auf das Nibbāna ohne verbleibende Lebensgrundlage erklärt werden. Und da hier bei den Empfindungen wie der angenehmen usw. der Reihe nach die Neigungen zur Gier usw. dargelegt sind, sagt er: 'In dieser Lehrrede ist die objektabhängige Neigung dargelegt'. Denn was bei der Zusammenkunft von Bedingungen wie Gier usw. bezüglich äußerst erwünschter Objekte usw. entstehen kann und durch den Pfad noch nicht aufgegeben ist, das wird als 'Neigung zur Gier' usw. bezeichnet. Es hat die Bedeutung von 'noch nicht aufgegeben' und muss durch den Pfad aufgegeben werden, nicht im Sinne der bloßen Beherrschung eines akuten Ausbruchs. පහානසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Pahāna-Sutta ist abgeschlossen. 4. පාතාලසුත්තවණ්ණනා 4. Die Erklärung des Pātāla-Sutta 252. යත්ථ පතිට්ඨා නත්ථි එකන්තිකාති එකන්තිකස්ස මහතො පාතස්ස අලන්ති අයමෙත්ථ අත්ථො අධිප්පෙතොති ආහ ‘‘නත්ථි එත්ථ පතිට්ඨා’’ති. අසම්භූතත්ථන්ති න සම්භූතත්ථං, මුසාති අත්ථො. සොති අස්සුතවා පුථුජ්ජනො. යං තං උදකං පතතීති යොජනා. යස්මා සමුද්දපිට්ඨෙ අන්තරන්තරා වෙරම්භවාතසදිසො මහාවාතො උට්ඨහිත්වා මහාසමුද්දෙ උදකං උග්ගච්ඡාපෙති, තං කදාචි චක්කවාළාභිමුඛං, කදාචි සිනෙරුපාදාභිමුඛං ගන්ත්වා තං පතිහනති, තස්මා වුත්තං ‘‘බලවාමුඛං මහාසමුද්දස්සා’’තිආදි. වෙගෙන පක්ඛන්දිත්වාති මහතා වාතවෙගෙන සමුද්ධතං තෙනෙව වෙගෙන පක්ඛන්දන්තඤ්ච හුත්වා. මහානරකපපාතො වියාති යොජනායාමවිත්ථාරගම්භීරසොබ්භපපාතො විය හොති. තථාරූපානන්ති තත්ථ වසිතුං සමත්ථානං. අසන්තන්ති අභූතං. අත්ථවසෙන හි වාචා අභූතං නාම. 252. 'Wo es keinen endgültigen Halt gibt' – dies meint, dass es für einen endgültigen, großen Sturz ausreicht; dies ist die hier beabsichtigte Bedeutung, weshalb er sagt: 'Hier gibt es keinen Halt'. 'Asambhūtattha' bedeutet 'nicht der Wirklichkeit entsprechend', die Bedeutung ist 'falsch'. 'Er' bezieht sich auf den unbelehrten Weltling. 'Welches jenes Wasser herabfällt' ist die Verknüpfung. Weil auf der Meeresoberfläche von Zeit zu Zeit ein gewaltiger Wind ähnlich dem Verambha-Wind aufsteigt und das Wasser im großen Ozean emporreißt, das sich manchmal gegen das Weltensystem (Cakkavāḷa), manchmal gegen den Fuß des Berges Sineru wendet und dort aufprallt, deshalb wurde gesagt: 'der gewaltige Schlund des Ozeans' usw. 'Mit Wucht herabstürzend' bedeutet, dass es durch die große Windkraft emporgerissen wurde und mit ebendieser Wucht herabstürzt. 'Wie der Abgrund der großen Hölle' ist die Verknüpfung: es ist wie ein Abgrund mit einer tiefen Schlucht von großer Länge und Breite. 'Für solche Wesen' bedeutet für jene, die fähig sind, dort zu leben. 'Asanta' bedeutet 'nicht existent'. Denn dem Sinn nach wird die Rede als unwahr bezeichnet. න පතිට්ඨාසීති පතිට්ඨං න ලභි. අනිබද්ධන්ති අනිබන්ධනත්ථං යංකිඤ්චි. දුබ්බලඤාණොති ඤාණබලරහිතො. ‘‘අස්සුතවා පුථුජ්ජනො’’ති වත්වා ‘‘සුතවා අරියසාවකො’’ති වුත්තත්තා ‘‘සොතාපන්නො ධුර’’න්ති වුත්තං. ඉතරෙසු අරියසාවකෙසු වත්තබ්බමෙව නත්ථි. තෙසඤ්හි වෙදනා සුපරිඤ්ඤාතා. බලවවිපස්සකො…පෙ… යොගාවචරොපි වට්ටති මත්තසො වෙදනානං පරිඤ්ඤාතත්තා. 'Er fand keinen Halt' bedeutet, er erlangte keinen Halt. 'Ungebunden' (anibaddha) bedeutet irgendetwas ohne Bindung. 'Von schwacher Erkenntnis' bedeutet ohne die Kraft des Wissens. Weil nach der Erwähnung des 'unbelehrten Weltlings' der 'belehrte edle Jünger' erwähnt wurde, heißt es: 'Der Stromeingetretene steht an der Spitze'. Bezüglich der übrigen edlen Jünger erübrigt sich jedes Wort. Denn von ihnen sind die Empfindungen vollkommen durchschaut. Ein kraftvoller Einsichtspraktizierender ... usw. ... auch der Yoga-Praktizierende ist angemessen, da die Empfindungen von ihm in gewissem Maße vollkommen durchschaut worden sind. පාතාලසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Pātāla-Sutta ist abgeschlossen. 5. දට්ඨබ්බසුත්තවණ්ණනා 5. Die Erklärung des Daṭṭhabba-Sutta 253. විපරිණාමනවසෙන [Pg.356] දුක්ඛතො දට්ඨබ්බාති කිඤ්චාපි සුඛා, පරිණාමදුක්ඛතා පන සුඛවෙදනාය එකන්තිකාති. විනිවිජ්ඣනට්ඨෙනාති පීළනවසෙන අත්තභාවස්ස විජ්ඣනට්ඨෙන. හුත්වාති පච්චයසමාගමෙන උප්පජ්ජිත්වා. තෙන පාකභාවපුබ්බකො අත්තලාභො වුත්තො. අභාවාකාරෙනාති භඞ්ගුපගමනාකාරෙන. තෙන විද්ධංසභාවො වුත්තො. උභයෙන උදයබ්බයපරිච්ඡින්නතාය සිඛප්පත්තං අනිච්චතං දස්සෙති. ස්වායං හුත්වා අභාවාකාරො ඉතරාසුපි වෙදනාසු ලබ්භතෙව, අධිකො ච පන ද්වින්නං දුක්ඛසභාවො. දුක්ඛතාවසෙන පුරිමානං වෙදනානං දට්ඨබ්බතාය දස්සිතත්තා පච්ඡිමාය වෙදනාය එවං දට්ඨබ්බතා දස්සිතා. අද්දාති ඤාණගතියා සච්ඡිකත්වා අදක්ඛි. ඤාණගමනඤ්හෙතං, යදිදං දුක්ඛතො දස්සනං. සන්තසභාවං සුඛදුක්ඛතො උපසන්තරූපත්තා. 253. 'Infolge der Veränderung als leidvoll anzusehen' bedeutet: Auch wenn sie angenehm ist, so ist das Leiden durch Veränderung bei der angenehmen Empfindung unausweichlich. 'Im Sinne des Durchbohrens' bedeutet im Sinne des Durchbohrens des eigenen Wesens durch Bedrängung. 'Gewordensein' bedeutet, durch das Zusammentreffen von Bedingungen entstanden zu sein. Damit ist die dem Offenbarwerden vorausgehende Erlangung der eigenen Existenz gemeint. 'Durch die Weise des Nichtseins' bedeutet durch die Weise des Verfallens. Damit ist die Natur des Zerfallens gemeint. Durch beides zeigt er die gipfelnde Unbeständigkeit, da sie durch Entstehen und Vergehen begrenzt ist. Dieses Vorhandensein der 'Weise des Gewordenseins und Nichtseins' findet sich zwar auch bei den anderen Empfindungen, doch bei den beiden anderen ist die leidvolle Natur noch ausgeprägter. Da die ersten beiden Empfindungen im Hinblick auf ihre Leidhaftigkeit als so zu betrachtende dargestellt wurden, wird die letzte Empfindung auf diese Weise als zu betrachtende dargestellt. 'Er sah' bedeutet, er sah, indem er es durch den Lauf der Erkenntnis verwirklichte. Denn dies ist der Erkenntnisgang, nämlich das Sehen als leidvoll. ...als von friedvoller Natur, da sie von Angenehmem und Unangenehmem zur Ruhe gekommen ist. දට්ඨබ්බසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Daṭṭhabba-Sutta ist abgeschlossen. 6. සල්ලසුත්තවණ්ණනා 6. Die Erklärung des Salla-Sutta 254. ද්වීසු ජනෙසූති සුතවන්තඅස්සුතවන්තෙසු ද්වීසු ජනෙසු. අනුගතවෙධන්ති පුබ්බෙ පවත්තවෙධස්ස අනුගතවෙධං. බලවතරා දිගුණා විය හුත්වා දළ්හතරපවත්තියා. එවමෙවාති යථා විද්ධස්ස පුරිසස්ස අනුවෙධනා බලවතරා, එවමෙව. සමාධිමග්ගඵලානි නිස්සරණං වික්ඛම්භනසමුච්ඡෙදපටිප්පස්සද්ධිවසෙන. සමාධිසීසෙන හෙත්ථ ඣානඤ්ච ගහිතං. සො න ජානාති අනධිගතත්තා. නිස්සරණන්ති ජානාති අනිස්සරණමෙව. තාසං සමධිගතානං සුඛදුක්ඛවෙදනානං. න විප්පයුත්තො අප්පහීනකිලෙසත්තා. සඞ්ඛාතධම්මස්සාති සඞ්ඛාය පඤ්ඤාය පරිඤ්ඤාතචතුක්ඛන්ධස්ස. තෙනාහ ‘‘තුලිතධම්මස්සා’’ති. ඉමස්මිම්පි සුත්තෙ පුරිමසුත්තෙ විය ආරම්මණානුසයොව කථිතො, සො පන තත්ථ වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බො. අනුරොධවිරොධපහානස්ස වුත්තත්තා ඛීණාසවො ධුරං. අනාගාමීපි වට්ටති, තස්ස විරොධප්පහානං ලබ්භති. 254. „Unter zwei Personen“ (dvīsu janesū) bedeutet: unter den zwei Personen, dem im Dhamma Unterwiesenen und dem Ununterwiesenen. „Nachfolgendes Durchbohren“ (anugatavedhaṃ) bedeutet das Durchbohren, welches dem zuvor stattgefundenen Durchbohren nachfolgt. „Stärker“ (balavatarā) bedeutet: gleichsam verdoppelt, aufgrund des festeren Fortbestehens. „Ebenso“ (evamevā) bedeutet: So wie das nachfolgende Durchbohren eines getroffenen Mannes stärker ist, ebenso ist es hier. Konzentration, Pfad und Frucht sind das Entkommen (nissaraṇa) mittels Unterdrückung, Abschneiden und Beruhigung. Unter dem Begriff „Konzentration“ ist hier auch die Vertiefung (jhāna) erfasst. Er weiß es nicht, weil er es nicht erlangt hat. „Er erkennt das Entkommen“ bedeutet: Er erkennt das Nicht-Entkommen als das Entkommen. „Jener erlangten angenehmen und unangenehmen Gefühle“: Er ist nicht von ihnen getrennt, da die Befleckungen (kilesa) nicht aufgegeben sind. „Eines Mannes mit erkanntem Dhamma“ (saṅkhātadhammassa) bedeutet: eines Mannes, der die vier Daseinsgruppen durch Unterscheidung, d. h. durch Weisheit, vollkommen erkannt hat. Deshalb wurde gesagt: „eines Mannes mit abgewogenem Dhamma“. Auch in dieser Lehrrede wird, wie in der vorherigen Lehrrede, nur das unterschwellige Neigen zum Objekt (ārammaṇānusaya) dargelegt; dies ist jedoch in derselben Weise zu verstehen, wie es dort erklärt wurde. Da das Aufgeben von Zuneigung und Abneigung erwähnt wird, steht der Triebversiegte (khīṇāsavo) an der Spitze. Auch der Nie-Wiederkehrer (anāgāmī) ist hier passend, da für ihn das Aufgeben der Abneigung erlangt wird. සල්ලසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der Salla-Sutta ist abgeschlossen. 7. පඨමගෙලඤ්ඤසුත්තවණ්ණනා 7. Die Erklärung der ersten Gelañña-Sutta 255. සද්දහිත්වා [Pg.357] ගිලානෙ උපට්ඨාතබ්බෙ මඤ්ඤිස්සන්තීති යොජනා. තත්ථාති තස්මිං ඨානෙ. කම්මට්ඨානානුයොගො සප්පායො යෙසං තෙ කම්මට්ඨානසප්පායා, සතිපට්ඨානරතාති අත්ථො. අනිච්චතං අනුපස්සන්තොති කායං පටිච්ච උප්පන්නාය වෙදනාය ච අනිච්චතං අනුපස්සන්තො. වයං අනුපස්සන්තොතිආදීසුපි එසෙව නයො. වයන්ති පන තාය එව ඛයසඞ්ඛාතං. විරාගන්ති විරජ්ජනං. පටිනිස්සග්ගන්ති පරිච්චාගපටිනිස්සග්ගං, පක්ඛන්දනපටිනිස්සග්ගම්පි වා. 255. „Im Glauben daran werden sie meinen, dass Kranke gepflegt werden müssen“ – so lautet die syntaktische Verbindung. „Dort“ (tattha) bedeutet: an jenem Ort. „Diejenigen, für die die Hingabe an das Meditationsobjekt zuträglich ist“ (kammaṭṭhānasappāyā) bedeutet: diejenigen, die an den Grundlagen der Achtsamkeit (satipaṭṭhāna) Gefallen finden. „Die Unbeständigkeit betrachtend“ (aniccataṃ anupassanto) bedeutet: die Unbeständigkeit des in Abhängigkeit vom Körper entstandenen Gefühls betrachtend. Ebenso verhält es sich auch bei „das Schwinden betrachtend“ und so weiter. „Schwinden“ (vaya) aber bezeichnet das Aufhören eben dieses Gefühls. „Entfärbung“ (virāga) bedeutet das Verblassen. „Loslassen“ (paṭinissagga) bedeutet das Loslassen durch Verzicht oder auch das Loslassen durch Hineinspringen [ins Nibbāna]. ආගමනීයපටිපදාති අරියමග්ගස්ස ආගමනට්ඨානියා පුබ්බභාගපටිපදා. පුබ්බභාගායෙව න ලොකුත්තරා. සම්පජඤ්ඤං පුබ්බභාගියමෙව. තිස්සො අනුපස්සනා පුබ්බභාගායෙව විපස්සනාපරියාපන්නත්තා. මිස්සකාති ලොකියලොකුත්තරමිස්සකා. භාවනාකාලො දස්සිතො ‘‘නිරොධානුපස්සිනො විහරතො, පටිනිස්සග්ගානුපස්සිනො විහරතො රාගානුසයො පහීයතී’’ති වුත්තත්තා. „Die herbeizuführende Praxis“ (āgamanīyapaṭipadā) ist die vorbereitende Praxis des edlen Pfades, die als Grundlage für dessen Herbeiführen dient. Sie ist rein vorbereitend, nicht überweltlich. Auch die klare Wissensklarheit (sampajañña) gehört ausschließlich zur vorbereitenden Phase. Ebenso gehören die drei Betrachtungen zur vorbereitenden Phase, da sie in den Bereich der Einsicht (vipassanā) fallen. „Gemischt“ (missakā) bedeutet: das Weltliche und das Überweltliche vermischend. Die Zeit der Entfaltung (bhāvanākālo) wird durch die Worte aufgezeigt: „Wer das Aufhören betrachtend verweilt, wer das Loslassen betrachtend verweilt, dessen unterschwellige Neigung zur Gier wird aufgegeben.“ පඨමගෙලඤ්ඤසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der ersten Gelañña-Sutta ist abgeschlossen. 8-9. දුතියගෙලඤ්ඤසුත්තාදිවණ්ණනා 8-9. Die Erklärung der zweiten Gelañña-Sutta und anderer Lehrreden 256-257. ඵස්සං පටිච්චාති එත්ථ ඵස්සසීසෙන ඵස්සායතනානං ගහණං. න හි ඵස්සායතනෙහි විනා ඵස්සස්ස සම්භවො. තෙනාහ ‘‘කායොව හි එත්ථ ඵස්සොති වුත්තො’’ති, ඵස්සසීසෙන වුත්තොති අධිප්පායො. නවමං උත්තානමෙව හෙට්ඨා වුත්තනයත්තා. 256-257. „In Abhängigkeit von Kontakt“ (phassaṃ paṭicca): Hier ist unter der Hauptkategorie des Kontakts das Erfassen der Kontaktsphären gemeint. Denn ohne die Kontaktsphären gibt es kein Entstehen von Kontakt. Deshalb heißt es: „Denn hier ist der Körper selbst als Kontakt bezeichnet worden“, was bedeutet, dass er unter der Hauptkategorie des Kontakts genannt wurde. Die neunte Lehrrede ist leicht verständlich, da ihre Methode bereits oben dargelegt wurde. දුතියගෙලඤ්ඤසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der zweiten Gelañña-Sutta und anderer Lehrreden ist abgeschlossen. 10. ඵස්සමූලකසුත්තවණ්ණනා 10. Die Erklärung der Phassamūlaka-Sutta 258. සුඛවෙදනාය හිතං සුඛවෙදනියං. සො පනෙස හිතභාවො පච්චයභාවෙනාති ආහ ‘‘සුඛවෙදනාය පච්චයභූත’’න්ති. ඉමස්මිම්පි සුත්තද්වයෙති [Pg.358] ඉමස්මිං නවමෙ දසමෙ ච සුත්තෙපි. සම්මසනචාරවෙදනාති සම්මසනීයවෙදනා එව කථිතා, න ලොකුත්තරාති අධිප්පායො. 258. „Dem angenehmen Gefühl zuträglich“ (sukhavedaniya) bedeutet: dem angenehmen Gefühl dienlich. Dieses Zuträglichsein besteht jedoch in der Eigenschaft als Bedingung; daher heißt es: „was zur Bedingung für ein angenehmes Gefühl wird“. „Auch in diesen beiden Lehrreden“ bezieht sich auf diese neunte und zehnte Lehrrede. „Die im Bereich der Untersuchung liegenden Gefühle“ bedeutet: Es werden nur jene Gefühle dargelegt, die der Untersuchung zugänglich sind, und nicht die überweltlichen Gefühle – so ist die Absicht. ඵස්සමූලකසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der Phassamūlaka-Sutta ist abgeschlossen. සගාථාවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Kapitels mit Strophen (Sagāthāvagga) ist abgeschlossen. 2. රහොගතවග්ගො 2. Das Kapitel über das Alleinsein (Rahogatavagga) 1. රහොගතසුත්තවණ්ණනා 1. Die Erklärung der Rahogata-Sutta 259. යංකිඤ්චි වෙදයිතන්ති ‘‘සුඛං දුක්ඛං අදුක්ඛමසුඛ’’න්ති වුත්තං වෙදයිතං දුක්ඛස්මිං අන්තොගධං, දුක්ඛන්ති වත්තබ්බතං ලභති පරියායෙනාති අත්ථො. තෙනාහ ‘‘තං සබ්බං දුක්ඛන්ති අත්ථො’’ති. යා එසාතිආදීසු යො සඞ්ඛාරානං අනිච්චතාසඞ්ඛාතො හුත්වා අභාවාකාරො, යා ඛයසභාවතා විනස්සනසභාවතා ජරාය මරණෙන චාති ද්විධා විපරිණාමනසභාවතා, එතං සන්ධාය උද්දිස්ස සබ්බං වෙදයිතං දුක්ඛන්ති මයා වුත්තන්ති අයං සඞ්ඛෙපත්ථො. සාති සඞ්ඛාරානං අනිච්චතා. වෙදනානම්පි අනිච්චතා එව සඞ්ඛාරසභාවත්තා. තාසං අනිච්චතා ච නාම මරණං භඞ්ගොති කත්වා තතො උත්තරි දුක්ඛං නාම නත්ථීති සබ්බා වෙදනා ‘‘දුක්ඛා’’ති වුත්තා, යථා ‘‘යදනිච්චං තං දුක්ඛ’’න්ති ච, ‘‘පඤ්චුපාදානක්ඛන්ධා දුක්ඛා’’ති ච වුත්තං. ඉදං සුත්තපදං. චත්තාරො ආරුප්පාති චතස්සො අරූපසමාපත්තියො. එත්ථාති ච එතස්මිං පටිප්පස්සද්ධිවාරෙ. 259. „Was auch immer gefühlt wird“ (yaṃkiñci vedayitaṃ): Das als „angenehm, unangenehm, weder unangenehm noch angenehm“ bezeichnete Fühlen ist im Leiden (dukkha) mitenthalten; das bedeutet, es erhält im übertragenen Sinne die Bezeichnung „Leiden“. Deshalb heißt es: „Das bedeutet: All das ist Leiden.“ In den Worten „Welches dieses...“ und so weiter ist dies die kurze Bedeutung: Im Hinblick auf jene Form des Nichtseins der Gestaltungen (saṅkhāra), die als Unbeständigkeit (aniccatā) bekannt ist, sowie im Hinblick auf ihre Natur des Vergehens, ihre Natur des Verderbens und ihre zweifache Natur der Veränderung durch Altern und Tod – im Hinblick darauf habe ich gesagt: „Alles Gefühlte ist Leiden.“ „Diese“ (sā) bezieht sich auf die Unbeständigkeit der Gestaltungen. Auch für die Gefühle gilt aufgrund ihrer Natur als Gestaltungen eben die Unbeständigkeit. Da deren Unbeständigkeit wahrlich Tod und Zerfall ist, gibt es darüber hinaus kein eigentliches Leiden, und so werden alle Gefühle als „Leiden“ bezeichnet, wie es auch heißt: „Was unbeständig ist, das ist Leiden“, und: „Die fünf Gruppen des Erfassens sind Leiden.“ Dies ist das Wort der Lehrrede. „Die vier Formlosen“ (cattāro āruppā) sind die vier formlosen Errungenschaften. „Hier“ (ettha) bezieht sich auf diesen Abschnitt über die Beruhigung. රහොගතසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der Rahogata-Sutta ist abgeschlossen. 4. අගාරසුත්තවණ්ණනා 4. Die Erklärung der Agāra-Sutta 262. පුරත්ථිමාති විභත්තිලොපෙන නිද්දෙසො, නිස්සක්කෙ වා එතං පච්චත්තවචනං. පඨමජ්ඣානාදිවසෙනාති පඨමදුතියජ්ඣානවසෙන. අනුස්සතිවසෙනාති නිදස්සනමත්තං අඤ්ඤස්සපි උපචාරජ්ඣානග්ගහිතස්ස සවිතක්කචාරස්ස නිරාමිසස්ස සුඛස්ස ලබ්භනතො. තස්සපි වා පඨමජ්ඣානාදීති එත්ථ ආදි-සද්දෙන සඞ්ගහො දට්ඨබ්බො. කාමහෙතු දුක්ඛප්පත්තානං දුක්ඛවෙදනා කාමාමිසෙන [Pg.359] සාමිසා වෙදනා. අනුත්තරවිමොක්ඛා නාම අරහත්තඵලං. ‘‘කුදාස්සු නාමාහං තදායතනං උපසම්පජ්ජ විහරිස්සාමී’’ති එවං පිහං උපට්ඨාපයතො තස්මිං අනිජ්ඣමානෙ පිහප්පච්චයා උප්පන්නදොමනස්සවෙදනා. නෙක්ඛම්මනිස්සිතා උපෙක්ඛාවෙදනා නිරාමිසා අදුක්ඛමසුඛා නාම. සවිසෙසං පන දස්සෙතුං ‘‘චතුත්ථජ්ඣානවසෙන උප්පන්නා අදුක්ඛමසුඛවෙදනා’’ති වුත්තං. 262. „Aus dem Osten“ (puratthimā) ist eine Darstellung unter Wegfall der Endung, oder es ist ein Nominativ im Sinne eines Ablativs. „Mittels der ersten Vertiefung und so weiter“ bedeutet: mittels der ersten und zweiten Vertiefung. „Mittels Vergegenwärtigung“ dient als bloßes Beispiel, weil auch ein anderes, im Bereich der Nahekonzentration erfasstes, von Gedankengängen und Erwägungen begleitetes, ungetrübtes (weltfreies) Glück erlangt werden kann. Auch dieses ist durch das Wort „und so weiter“ in „erste Vertiefung und so weiter“ als einbezogen anzusehen. Das unangenehme Gefühl derjenigen, die aufgrund von Sinnlichkeit in Leid geraten sind, ist ein mit Sinnenweltlichem behaftetes Gefühl. Die „unübertreffliche Befreiung“ ist die Frucht der Arhatschaft. „Wann werde ich wohl jenen Bereich erreichen und darin verweilen?“ – für jemanden, der ein solches Verlangen erzeugt, während jenes Ziel noch unerreicht ist, ist das aufgrund des Verlangens entstandene unangenehme geistige Gefühl gemeint. Das auf Entsagung beruhende Gleichmütigkeitsgefühl wird als das ungetrübte weder-unangenehme-noch-angenehme Gefühl bezeichnet. Um jedoch die Besonderheit aufzuzeigen, wurde gesagt: „Das im Zustand der vierten Vertiefung entstandene weder-unangenehme-noch-angenehme Gefühl“. අගාරසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der Agāra-Sutta ist abgeschlossen. 5-8. පඨමආනන්දසුත්තාදිවණ්ණනා 5-8. Die Erklärung der ersten Ānanda-Sutta und anderer Lehrreden 263-266. හෙට්ඨා කථිතනයානෙව, වෙනෙය්‍යජ්ඣාසයතො පන තෙසං දෙසනාති දට්ඨබ්බං. එත්ථාති එතෙසු චතූසු සුත්තෙසු. පුරිමානි ද්වෙ ‘‘පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස වාචා පටිප්පස්සද්ධා හොතී’’තිආදිනා නයෙන යාව ඛීණාසවස්ස කිලෙසපටිප්පස්සද්ධි, තාව දෙසනාය පවත්තත්තා ‘‘පරිපුණ්ණපස්සද්ධිකානී’’ති වුත්තානි. තාව පරිපූරං කත්වා අදෙසිතත්තා ‘‘පච්ඡිමානි උපඩ්ඪපස්සද්ධිකානි, දෙසනායා’’තිආදි වුත්තං. 263-266. Es sind genau dieselben Methoden, die bereits oben dargelegt wurden; es ist jedoch zu verstehen, dass deren Verkündigung der Veranlagung der zu Führenden entspricht. „Hier“ (ettha) bezieht sich auf diese ver Lehrreden. Die ersten beiden werden als „Lehrreden der vollständigen Beruhigung“ bezeichnet, weil die Verkündigung in der Weise von „demjenigen, der die erste Vertiefung erlangt hat, ist die Rede beruhigt“ und so weiter bis zur Beruhigung der Befleckungen des Triebversiegten reicht. Da sie nicht in solchem Maße vollständig verkündet wurden, wird über die letzteren gesagt: „sie sind Lehrreden der halben Beruhigung“ und so weiter. පඨමආනන්දසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der ersten Ānanda-Sutta und anderer Lehrreden ist abgeschlossen. 9-10. පඤ්චකඞ්ගසුත්තාදිවණ්ණනා 9-10. Die Erklärung der Pañcakaṅga-Sutta und anderer Lehrreden 267-268. දණ්ඩමුග්ගරං අග්ගසොණ්ඩමුග්ගරං. කාළසුත්තපක්ඛිපනං කාළසුත්තනාළි. වාසිආදීනි පඤ්ච අඞ්ගානි අස්සාති පඤ්චකඞ්ගො. වත්ථුවිජ්ජාය වුත්තවිධිනා කත්තබ්බනිස්සයානි ඨපෙතීති ථපති. පණ්ඩිතඋදායිත්ථෙරො, න ලාළුදායිත්ථෙරො. ද්වෙපානන්දාති අට්ඨකථාය පදුද්ධාරො කතො – ‘‘ද්වෙපි මයා ආනන්දා’’ති පන පාළියං. පසාදකායසන්නිස්සිතා කායිකා, චෙතොසන්නිස්සිතා චෙතසිකා. ආධිපච්චට්ඨෙන සුඛමෙව ඉන්ද්‍රියන්ති සුඛින්ද්‍රියං. උපවිචාරවසෙනාති රූපාදීනි උපෙච්ච විචරණවසෙන. අතීතෙ ආරම්මණෙ. පච්චුප්පන්නෙති අද්ධාපච්චුප්පන්නෙ. එවං අට්ඨාධිකං සතං අට්ඨසතං. 267-268. „Ein Stock-Schlägel ist ein Schlägel mit rüsselförmiger Spitze. Das Einlegen der Richtschnur ist das Richtschnur-Behältnis. Wer fünf Werkzeuge wie Dechsel usw. besitzt, ist ‚fünfteilig‘ (Pañcakaṅga). Wer die nach den Regeln der Architektur (Vatthuvijjā) zu errichtenden Wohnstätten aufstellt, ist ein Baumeister (Thapati). Es handelt sich um den weisen Älteren Udāyin, nicht um den törichten Älteren Udāyin. ‚Auch zwei, Ānanda‘ (Dve p’ānanda) ist die Wortanalyse im Kommentar – im kanonischen Text (Pāḷi) heißt es jedoch: ‚Auch zwei wurden von mir, Ānanda, [gelehrt]‘. Was auf dem sensitiven Körper beruht, ist das Körperliche; was auf dem Geist beruht, ist das Geistige. Das angenehme Gefühl selbst ist wegen seiner herrschenden Funktion ein Kontrollvermögen, daher das ‚Glücksvermögen‘ (Sukhindriya). ‚Durch das gedankliche Beschäftigen‘ bedeutet, indem man sich Formen usw. nähert und sie untersucht. ‚Bei einem vergangenen Objekt‘. ‚In der Gegenwart‘ bedeutet im gegenwärtigen Zeitraum. So ergeben sich einhundertacht [Gefühle].“ පාටියෙක්කො අනුසන්ධීති පුච්ඡානුසන්ධිආදීහි විසුං තෙහි අසම්මිස්සො එකො අනුසන්ධි. එකාපි වෙදනා කථිතා ‘‘තත්‍ර, භික්ඛවෙ, සුතවා අරියසාවකො’’ති ආහරිත්වා ‘‘ඵස්සපච්චයා වෙදනා’’ති. යස්මා භගවා [Pg.360] චතුත්ථජ්ඣානුපෙක්ඛාවෙදනං වත්වා – ‘‘අත්ථානන්ද, එතස්මා සුඛා අඤ්ඤං සුඛ’’න්තිආදිං වදන්තො ථපතිනො වාදං උපත්ථම්භෙති නාම. තෙන හි උපෙක්ඛාවෙදනා ‘‘සුඛ’’න්තෙව වුත්තා සන්තසභාවත්තා. අභික්කන්තතරන්ති අතිවිය කන්තතරං මනොරමතරං. තෙනාහ ‘‘සුන්දරතර’’න්ති. පණීතතරන්ති පධානභාවං නීතතාය උළාරතරං. තෙනාහ ‘‘අතප්පකතර’’න්ති. සුඛන්ති වුත්තා පටිපක්ඛස්ස සුට්ඨු ඛාදනෙන, සුකරං ඔකාසදානමස්සාති වා. නිරොධො සුඛං නාම සබ්බසො උදයබ්බයාභාවතො. තෙනාහ ‘‘නිද්දුක්ඛභාවසඞ්ඛාතෙන සුඛට්ඨෙනා’’ති. „‚Ein einzelner Zusammenhang‘ (Pāṭiyekko anusandhī) ist ein einzelner Textzusammenhang, der nicht mit anderen wie dem Zusammenhang von Frage und Antwort usw. vermischt ist. Auch ein einziges Gefühl wurde dargelegt, indem zitiert wird: ‚Hierbei, ihr Mönche, erfährt der gut unterrichtete edle Schüler...‘ und ‚bedingt durch Kontakt ist Gefühl‘. Da der Erhabene, nachdem er das Gleichmutsgefühl der vierten Vertiefung (jhāna) dargelegt hat, sagt: ‚Es gibt, Ānanda, ein anderes Glück, das noch vorzüglicher als dieses Glück ist‘ und so weiter, stützt er gleichsam die Ansicht des Baumeisters. Deshalb wird das Gleichmutsgefühl wegen seiner friedvollen Natur eben als ‚Glück‘ bezeichnet. ‚Noch vorzüglicher‘ (Abhikkantatara) bedeutet weitaus lieblicher, ansprechender. Daher sagt er ‚schöner‘. ‚Noch erhabener‘ (Paṇītatara) bedeutet erlesener, weil es zu einem herausragenden Zustand geführt hat. Daher sagt er ‚friedvoller‘ (atappakatara). Es wird ‚Glück‘ genannt, weil es das Gegenteil gründlich verzehrt (khādana), oder weil es ihm leichtfällt, Raum zu geben. Das Erlöschen (Nirodha) wird wegen des gänzlichen Fehlens von Entstehen und Vergehen ‚Glück‘ genannt. Daher sagt er: ‚im Sinne von Glück, das als Zustand der Leidfreiheit bezeichnet wird‘.“ සුඛස්මිංයෙවාති සුඛමිච්චෙව පඤ්ඤපෙති. නිරොධසමාපත්තිං සීසං කත්වාති නිරොධසමාපත්තිදෙසනාය සීසං උත්තමං කත්වා. දෙසනාය උද්දෙසාධිමුත්තෙ උට්ඨාපෙත්වා විත්ථාරිතත්තා ‘‘නෙය්‍යපුග්ගලස්ස වසෙනා’’ති වුත්තං. දසමං අනන්තරසුත්තෙ වුත්තනයත්තා උත්තානත්ථමෙව. „‚Nur im Glück‘ bedeutet, er legt es eben als Glück dar. ‚Indem er die Erreichung des Erlöschens (nirodhasamāpatti) an die Spitze stellt‘ bedeutet, indem er die Lehrverkündigung über die Erreichung des Erlöschens als Höhepunkt bzw. das Höchste darstellt. Weil die Darlegung ausgehend von einer kurzen Zusammenfassung für den Entschlossenen ausführlich erklärt wird, heißt es: ‚für eine Person, die der Führung bedarf‘ (Neyyapuggala). Die zehnte [Lehrrede] ist leicht verständlich, da sie der im vorhergehenden Sutta erklärten Methode folgt.“ පඤ්චකඞ්ගසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. „Die Erklärung des Pañcakaṅga-Suttas usw. ist beendet.“ රහොගතවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා. „Die Erklärung des Kapitels über das Alleinsein (Rahogatavagga) ist beendet.“ 3. අට්ඨසතපරියායවග්ගො 3. „Das Kapitel über die Darlegung der einhundertacht [Gefühle] (Aṭṭhasatapariyāyavagga)“ 1. සීවකසුත්තවණ්ණනා 1. „Die Erklärung des Sīvaka-Suttas“ 269. චූළා පන අස්ස මහතී අත්ථි සවිසෙසා, තස්මා ‘‘මොළියසීවකො’’ති වුච්චති. ඡන්නපරිබ්බාජකොති කම්බලාදිනා කොපීනපටිච්ඡාදකපරිබ්බාජකො. පිත්තපච්චයානීති පිත්තහෙතුකානි. ‘‘තිස්සො වෙදනා’’ති වත්වා තාසං සම්භවං දස්සෙතුං ‘‘කථ’’න්තිආදි වුත්තං. කුසලවෙදනා උප්පජ්ජති පිත්තපච්චයා. පිත්තභෙසජ්ජං කරිස්සාමීති භෙසජ්ජසම්භරණත්ථඤ්චෙව තදත්ථං ආමිසකිඤ්ජක්ඛසම්භරණත්ථඤ්ච පාණං හනතීති යොජනා. මජ්ඣත්තො භෙසජ්ජකරණෙ උදාසීනො. 269. „Weil er jedoch einen großen und besonderen Haarknoten hatte, wird er ‚Moḷiyasīvaka‘ genannt. ‚Ein bekleideter Wanderer‘ (Channa-paribbājaka) ist ein Wanderer, der seine Schamteile mit einer Decke usw. bedeckt. ‚Durch Galle bedingt‘ bedeutet durch Galle verursacht. Nachdem er ‚die drei Gefühle‘ genannt hatte, wurde ‚Wie [entstehen sie]?‘ usw. gesagt, um deren Entstehen zu zeigen. ‚Ein heilsames Gefühl entsteht bedingt durch Galle‘ [bedeutet]: Weil er denkt: ‚Ich will Medizin gegen Galle herstellen‘, tötet er ein Lebewesen, um Medizinbestandteile und zu diesem Zweck materielle Gaben und Blütenstaub zu beschaffen – so ist die Verknüpfung. Majjhatto bedeutet gleichgültig gegenüber der Bereitung von Medizin.“ තස්මාති යස්මා පිත්තාදිපච්චයහෙතුකන්ති අත්තනො ච ලොකස්ස ච පච්චක්ඛං අතිධාවන්ති යෙ සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා, තස්මා තෙසං මිච්ඡා. පිත්තාදීනං තිණ්ණම්පි සමොධානසන්නිපාතෙ ජාතානි සන්නිපාතිකානි. පුරිමඋතුනො විසදිසො උතුවිපරිණාමොති ආහ ‘‘විසභාගඋතුතො ජාතානී’’ති[Pg.361]. අනුදකො ථද්ධලූඛභූමිවිභාගො ජඞ්ගලදෙසො, වුත්තවිපරියායෙන අනුපදෙසො වෙදිතබ්බො. මලයං හිමසීතබහුලො, ඉතරො උණ්හබහුලො. „‚Darum‘: Weil jene Asketen oder Brahmanen das überschreiten, was für sie selbst und für die Welt offensichtlich ist, nämlich dass Dinge durch Bedingungen wie Galle usw. verursacht sind, ist ihre [Ansicht] falsch. ‚Aus dem Zusammenwirken [der Säfte] entstandene‘ (sannipātikāni) sind jene, die aus dem Zusammentreffen und der Verbindung aller drei Säfte wie Galle usw. entstehen. Eine Klimaänderung, die sich vom vorherigen Klima unterscheidet, beschreibt er mit den Worten: ‚aus einem ungleichen Klima entstanden‘ (visabhāgaututo jātāni). Ein wasserloses, hartes und raues Bodengebiet ist ein Dschungelland (jaṅgalodesa); das Gegenteil davon ist als feuchtes Land (anupadesa) zu verstehen. Das Bergland (Malaya) ist reich an Schnee und Kälte, das andere ist reich an Hitze.“ අත්තනො පකතිචරියානං විසමං කායස්ස පරිහරණවසෙන, ජාතානි පන අසය්හසහනඅදෙසඅකාලචරණාදිනා වෙදිතබ්බානීති ආහ ‘‘මහාභාරවහනා’’තිආදි. පරස්ස උපක්කමතො නිබ්බත්තානි ඔපක්කමිකානීති ආහ – ‘‘අයං චොරො වා’’තිආදි. කෙවලන්ති බාහිරපච්චයං අනපෙක්ඛිත්වා කෙවලං තෙනෙව. තෙනාහ ‘‘කම්මවිපාකතොව ජාතානී’’ති. සක්කා පටිබාහිතුං පතීකාරෙන. ලොකවොහාරො නාම කථිතො පිත්තසමුට්ඨානාදිසමඤ්ඤාය ලොකසිද්ධත්තා. කාමං සරීරසන්නිස්සිතා වෙදනා කම්මනිබ්බත්තාව, තස්සා පන පච්චුප්පන්නපච්චයවසෙන එවමයං ලොකවොහාරොති වුත්තඤ්චෙව ගහෙත්වා පරවාදපටිසෙධො කතොති දට්ඨබ්බං. „‚Durch unregelmäßige Fürsorge für den Körper, die von den eigenen natürlichen Gewohnheiten abweicht, und durch das Ertragen des Unerträglichen, das Aufhalten an ungeeigneten Orten, das Wandern zu unpassenden Zeiten usw. entstanden, ist zu verstehen unter ‚Tragen schwerer Lasten‘ usw. ‚Durch den Angriff eines anderen entstandene‘ (opakkamikāni) erklärt er mit den Worten: ‚dieser Dieb oder...‘ usw. ‚Ausschließlich‘ (Kevala) bedeutet, ohne äußere Bedingungen zu berücksichtigen, ausschließlich durch dieses [Kamma] allein. Daher sagt er: ‚nur aus der Kamma-Reifung entstanden‘. Sie können durch Gegenmaßnahmen abgewendet werden. Der weltliche Sprachgebrauch (Lokavohāra) wird so genannt, weil er in der Welt durch Bezeichnungen wie ‚durch Galle hervorgerufen‘ usw. etabliert ist. Gewiss ist das auf dem Körper beruhende Gefühl durch Kamma entstanden; da es aber hinsichtlich seiner gegenwärtigen Bedingung diesen weltlichen Sprachgebrauch gibt, ist zu verstehen, dass diese Zurückweisung der gegnerischen Lehre erfolgt, indem man eben dies aufgreift.“ සීවකසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. „Die Erklärung des Sīvaka-Suttas ist beendet.“ 2-10. අට්ඨසතසුත්තාදිවණ්ණනා 2-10. „Die Erklärung des Aṭṭhasata-Suttas usw.“ 270-278. වෙදනානං අට්ඨාධිකං සතං, තස්ස අට්ඨසතස්ස තබ්භාවස්ස පරියායො කාරණං එත්ථ අත්ථීති අට්ඨසතපරියායො, සුත්තං. තෙනාහ ‘‘අට්ඨසතස්ස කාරණභූත’’න්ති. ධම්මකාරණන්ති පරියත්තිධම්මභූතං කාරණං. කායිකාති පඤ්චද්වාරකායිකා. තෙනාහ ‘‘කාමාවචරෙයෙව ලබ්භන්තී’’ති, කාමභූමිකාති අත්ථො. අරූපාවචරෙ නත්ථි, තිභූමිකාති අත්ථො. තෙනාහ – ‘‘අරූපෙ තිකචතුක්කජ්ඣානං උප්පජ්ජති, තඤ්ච ඛො ලොකුත්තරං, න ලොකිය’’න්ති. ඉතරා උපෙක්ඛාවෙදනා. උපවිචරන්ති උපෙච්ච පජ්ජන්තීති අත්ථො. තංසම්පයුත්තානන්ති විචාරසම්පයුත්තානං. 270-278. „Einhundertacht Gefühle; da die Methode (pariyāya), das heißt die Ursache (kāraṇa) für das Bestehen dieser einhundertacht Gefühle, hierin enthalten ist, wird diese Lehrrede ‚Aṭṭhasatapariyāya‘ genannt. Daher sagt er: ‚die Ursache für die einhundertacht bildend‘. ‚Lehr-Ursache‘ (Dhammakāraṇa) bedeutet die Ursache, die in der überlieferten Lehre (pariyattidhamma) besteht. ‚Körperlich‘ bedeutet an den pfünf Sinnestoren körperlich. Daher sagt er: ‚sie werden nur im Sinnesbereich erlangt‘, was bedeutet, dass sie zur Ebene der Sinneswelt gehören. Im formlosen Bereich existieren sie nicht; die Bedeutung ist, dass sie zu den drei Ebenen gehören. Daher sagt er: ‚Im Formlosen entstehen die dreifache und vierfache Vertiefung, und diese sind wahrlich überweltlich, nicht weltlich‘. Die andere ist das Gleichmutsgefühl. ‚Sie untersuchen gedanklich‘ (Upavicaranti) bedeutet, sie nähern sich an und treten ein. ‚Der damit Verbundenen‘ bedeutet der mit Untersuchung (vicāra) Verbundenen.“ පටිලාභතොති පටිලද්ධභාවතො. සමනුපස්සතොති පච්චවෙක්ඛතො පස්සතො. අතීතං ඛණත්තයාතික්කමෙන අතික්කන්තං, නිරුද්ධප්පත්තියා නිරුද්ධං, පකතිවිජහනෙන විපරිණතං. සමනුස්සරතොති චින්තයතො. ගෙහස්සිතන්ති කාමගුණනිස්සිතං. කාමගුණා හි ඉධ ගෙහනිස්සිතධම්මෙන ගෙහපරියායෙන වුත්තා. „‚Durch Erlangung‘ (Paṭilābhata) bedeutet durch den Zustand des Erlangt-Habens. ‚Betrachtend‘ (Samanupassata) bedeutet reflektierend sehend. ‚Vergangen‘ bedeutet vergangen durch das Überschreiten der drei Augenblicke, erloschen durch das Erreichen des Erlöschens, und verändert durch das Aufgeben der eigenen Natur. ‚Sich erinnernd‘ (Samanussarata) bedeutet nachdenkend. ‚Auf dem Hausleben beruhend‘ (Gehassita) bedeutet auf den Strängen der Sinnlichkeit (kāmaguṇa) beruhend. Denn die Stränge der Sinnlichkeit werden hier unter der Bezeichnung ‚Haus‘ als ein auf dem Hausleben beruhender Zustand bezeichnet.“ විපරිණාමවිරාගනිරොධන්ති [Pg.362] විපරිණාමනං විරජ්ජනලක්ඛණං නිරුජ්ඣනඤ්ච විදිත්වා. පුබ්බෙති අතීතෙ. එතරහීති ඉදානි වත්තමානා. සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සතොති විපස්සනාපඤ්ඤාය චෙව මග්ගපඤ්ඤාය ච යාථාවතො පස්සතො. උස්සුක්කාපෙතුන්ති විපස්සනං පට්ඨපෙත්වා මග්ගපටිවෙධං පාපෙතුං. නිබ්බානං උද්දිස්ස පවත්තිතත්තා නෙක්ඛම්මස්සිතසොමනස්සානි නාම. ලොකාමිසපටිසංයුත්තානන්ති කාමගුණනිස්සිතානං. තදායතනන්ති තං ආයතනං තං කාරණං අරහත්තං. අනුත්තරෙසු විමොක්ඛෙසූති අරියඵලධම්මෙසු. පිහන්ති අධිගමිච්ඡං. „‚Veränderung, Entfärbung und Erlöschen‘ bedeutet, nachdem man die Veränderung, das Merkmal des Verblassens und das Erlöschen erkannt hat. ‚Früher‘ bedeutet in der Vergangenheit. ‚Jetzt‘ bedeutet das gegenwärtige Jetzt. ‚Mit vollkommener Weisheit sehend‘ bedeutet mit der Einsichtsweisheit (vipassanāpaññā) und der Pfadweisheit (maggapaññā) den Dingen entsprechend sehend. ‚Eifer entfalten‘ bedeutet, die Einsicht (vipassanā) zu begründen, um die Durchdringung des Pfades zu erlangen. Weil sie in Ausrichtung auf das Nibbāna entstehen, werden sie ‚auf Entsagung beruhende freudige Gefühle‘ (nekkhammassitasomanassāni) genannt. ‚Mit weltlichen Dingen verknüpft‘ bedeutet auf den Strängen der Sinnlichkeit beruhend. ‚Jener Bereich‘ (Tadāyatana) bedeutet jener Bereich, jene Ursache, nämlich die Arhatschaft. ‚In den unübertrefflichen Befreiungen‘ bedeutet in den edlen Fruchtzuständen (ariyaphalamma). ‚Er ersehnt‘ (piheti) bedeutet den Wunsch nach Erreichung habend.“ උපෙක්ඛාති සොමනස්සරහිතඅඤ්ඤාණුපෙක්ඛා. බාල්‍යයොගතො බාලස්ස, තතො එව මූළ්හස්ස පුථුජ්ජනස්ස. කිලෙසොධීනං මග්ගොධීහි අජිතත්තා අනොධිජිනස්ස. සත්තමභවාදිතො උද්ධං පවත්තනවිපාකස්ස අජිතත්තා අවිපාකජිනස්ස. අනෙකාදීනවෙ වට්ටෙ ආදීනවස්ස අජානනෙන අනාදීනවදස්සාවිනො. පටිපත්තිපටිවෙධබාහුසච්චාභාවෙන අස්සුතවතො පුථුජ්ජනස්ස. රූපං සා නාතිවත්තති න අතික්කමති ඤාණසම්පයුත්තාභාවතො. සබ්බසඞ්ගාහකොති සබ්බධම්මෙ සඞ්ගණ්හනකො. තතියාදීනි යාව දසමා හෙට්ඨා වුත්තනයත්තා උත්තානත්ථානෙව. „Gleichmut“ bedeutet der von Freude freie Gleichmut des Nichtwissens. „Aufgrund der Verbindung mit Torheit“ bezieht sich auf den Toren, und eben darum auf den verblendeten Weltling. „Für den unbegrenzten Sieger“ bezeichnet denjenigen, dessen Begrenzungen der Befleckungen durch die Begrenzungen des Pfades nicht besiegt wurden. „Desjenigen, der die Reifung nicht besiegt hat“ bedeutet desjenigen, für den die Reifung, die sich über das siebte Dasein hinaus fortsetzt, unbesiegt ist. „Desjenigen, der das Elend nicht sieht“ bezeichnet den, der aufgrund des Nichtwissens um das Elend im Daseinskreislauf, welcher viele Übel in sich birgt, dieses Elend nicht erkennt. „Des ungelehrten Weltlings“ bedeutet des Weltlings aufgrund des Fehlens von Praxis, Durchdringung und großer Gelehrsamkeit. „Sie überschreitet die Form nicht, geht nicht darüber hinaus“ wegen des Fehlens der Verbindung mit Erkenntnis. „Alles zusammenfassend“ bedeutet alle Phänomene erfassend. Die Lehrreden vom dritten bis zum zehnten sind wegen der unten bereits erwähnten Methode von leicht verständlicher Bedeutung. අට්ඨසතසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der Sutta über die einhundertacht Gefühle und der folgenden ist abgeschlossen. 11. නිරාමිසසුත්තවණ්ණනා 11. Erklärung der Nirāmisa-Sutta 279. ආරම්මණතො සම්පයොගතො ච කිලෙසාමිසෙන සාමිසා. නිරාමිසායාති නිස්සක්කවචනං. නිරාමිසතරාවාති එකංසවචනං තස්සා තථා නිස්සමෙතබ්බතාය. සා හි පීති සබ්බසො සන්තකිලෙසාමිසෙ සන්තානෙ පවත්තියා අච්චන්තසභාවධම්මාරම්මණවිසයතාය සයම්පි සාතිසයං සන්තසභාවාකාරෙන පවත්තියා නිරාමිසායපි නිරාමිසතරා වුත්තා. තෙනාහ ‘‘නනු චා’’තිආදි. ඉදානි තමත්ථං උපමාය සාධෙතුං ‘‘යථා හී’’තිආදිමාහ. අප්පටිහාරිකන්ති පටිහරණරහිතං අප්පටිහාරං, කෙනචි අනාවටන්ති අත්ථො. සෙසවාරෙසූති සුඛවාරඋපෙක්ඛාවාරෙසු. 279. „Mit weltlichen Dingen behaftet“ sind sie aufgrund des Objekts und der Verbindung mit der Befleckung als weltliche Speise. „Vom Weltfreien“ ist eine Form des Ablativs. „Noch weltfreier“ ist ein Ausdruck der Gewissheit, weil diese in dieser Weise zu erwägen ist. Denn diese Verzückung wird, da sie in einem Kontinuum auftritt, in dem die weltlichen Befleckungen völlig zur Ruhe gekommen sind, und da sie das Objekt des absoluten Naturzustands der Dinge hat und selbst in einer Weise auftritt, die von Natur aus überaus friedvoll ist, selbst im Vergleich zum Weltfreien als noch weltfreier bezeichnet. Daher sagte er: „Nicht wahr ...“ und so weiter. Um nun diese Bedeutung durch ein Gleichnis zu beweisen, sagte er: „Wie nämlich...“ und so weiter. „Ungehindert“ bedeutet ohne Abwehr, unversperrt; der Sinn ist: von nichts behindert. „In den übrigen Fällen“ bezieht sich auf die Fälle von Glück und Gleichmut. විමොක්ඛවාරො පන න අතිදිට්ඨො ඉතරෙහි විසදිසත්තා. තෙනාහ ‘‘විමොක්ඛවාරෙ පනා’’තිආදි. රූපපටිසංයුත්තොති භාවිතරූපපටිසංයුත්තො. සාමිසො නාම යස්මා සාමිසරූපපටිබද්ධවුත්ති චෙව සාමිසරූපපටිභාගඤ්ච[Pg.363], තස්මා ‘‘රූපාමිස’’න්ති වුච්චති, තෙන රූපාමිසෙන සාමිසො නාම. අරූපාමිසස්ස අභාවතො අරූපපටිසංයුත්තො විමොක්ඛො නිරාමිසො නාම. Der Abschnitt über die Befreiungen wurde jedoch nicht übertragen, da er sich von den anderen unterscheidet. Daher sagte er: „Im Abschnitt über die Befreiungen aber...“ und so weiter. „Mit dem Feinstofflichen verbunden“ bedeutet mit dem entfalteten Feinstofflichen verbunden. Das sogenannte „Weltliche“ wird, weil sein Verhalten an die weltliche Form gebunden ist und es ein Gegenbild der weltlichen Form darstellt, als „weltliche Form“ bezeichnet; durch diese weltliche Form wird es „weltlich“ genannt. Da es keine immaterielle weltliche Speise gibt, wird die mit dem Immateriellen verbundene Befreiung als „weltfrei“ bezeichnet. නිරාමිසසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der Nirāmisa-Sutta ist abgeschlossen. අට්ඨසතපරියායවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der Vagga über die Darlegung der einhundertacht Gefühle ist abgeschlossen. වෙදනාසංයුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Vedanā-Saṃyutta ist abgeschlossen. 3. මාතුගාමසංයුත්තං 3. Mātugāma-Saṃyutta 1. පඨමපෙය්‍යාලවග්ගො 1. Die erste Peyyāla-Vagga 1-2. මාතුගාමසුත්තාදිවණ්ණනා 1-2. Erklärung der Sutta über Frauen und der folgenden 280-281. අගුණඞ්ගෙහීති [Pg.364] අගුණකොට්ඨාසෙහි. රූපයතීති රූපං, සරීරරූපං. සරීරරූපං පාසංසං එතස්ස අත්ථීති රූපවා, තප්පටික්ඛෙපෙන න ච රූපවා, සම්පන්නරූපො න හොතීති අත්ථො. ඤාතිකුලතො අඤ්ඤතො වා ආගතාය භොගසම්පදාය අභාවෙන න භොගසම්පන්නො. දුස්සීලොති නිස්සීලො. නිස්සීලතාය එව චස්සා පුබ්බුට්ඨායිතාදිආචාරාභාවො වුත්තො. ආලසියොති ආලසියතාය යුත්තො. පජඤ්චස්ස න ලභතීති පජාභාවසීසෙන තස්සා පරිවාරහානි වුත්තා. පරිවත්තෙතබ්බන්ති පුරිසවසෙන පරිවත්තෙතබ්බං. 280-281. „Mit unvorteilhaften Eigenschaften“ bedeutet mit fehlerhaften Anteilen. „Es zeigt Gestalt, daher ist es Form“ bezieht sich auf die Körperform. „Wer eine lobenswerte Körperform besitzt, ist schön“; durch deren Verneinung heißt es „und nicht schön“, was bedeutet, dass sie keine vollkommene Gestalt hat. „Nicht reich an Besitztümern“ bedeutet wegen des Fehlens von Wohlstand, der aus der Verwandtschaft oder von anderswo herstammt. „Sittenlos“ bedeutet ohne Tugendregeln. Eben wegen ihrer Sittenlosigkeit wird ihr Mangel an rechtem Verhalten wie das frühe Aufstehen und so weiter beschrieben. „Träge“ bedeutet mit Trägheit behaftet. „Und sie erlangt keine Nachkommenschaft“ drückt unter dem Begriff der Nachkommenschaft den Verlust ihres Gefolges aus. „Sollte abgeändert werden“ bedeutet, dass es in Bezug auf den Mann abzuändern ist. මාතුගාමසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der Sutta über Frauen und der folgenden ist abgeschlossen. 3. ආවෙණිකදුක්ඛසුත්තවණ්ණනා 3. Erklärung der Sutta über die spezifischen Leiden 282. ආවෙණිතබ්බතො මරියාදාය විසුං අසාධාරණතො පස්සිතබ්බතො ආවෙණිකානි. පටිපච්චෙකෙ පුග්ගලෙ නියුත්තානීති පාටිපුග්ගලිකානි. පරිචාරිකභාවන්ති උපට්ඨායිකභාවං. 282. „Spezifisch“ bedeutet, weil sie als abgesondert, durch eine Grenze getrennt und als nicht allgemein geteilt anzusehen sind. „Auf die einzelnen Personen bezogen“ bedeutet den einzelnen Individuen zugeordnet. „Den Zustand einer Dienerin“ bedeutet den Zustand einer Aufwartenden. ආවෙණිකදුක්ඛසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der Sutta über die spezifischen Leiden ist abgeschlossen. 4. තීහිධම්මෙහිසුත්තාදිවණ්ණනා 4. Erklärung der Sutta über die drei Eigenschaften und der folgenden 283-303. මච්ඡෙරමලපරියුට්ඨිතෙනාති මච්ඡරියමලෙන අභිභූතෙන. තෙනාති කස්සචි කිඤ්චි අදානෙන ච. එතං ‘‘මච්ඡෙරමලපරියුට්ඨිතෙනා’’තිආදි වුත්තං. විලොකෙන්තො විචරති ඉස්සාපකතචිත්තතාය. පඤ්චමාදීනි යාව එකාදසමා උත්තානත්ථානෙව. 283-303. „Vom Makel des Geizes besessen“ bedeutet vom Makel der Habsucht überwältigt. „Dadurch“ bedeutet, indem man niemandem irgendetwas gibt. Dies wurde mit „vom Makel des Geizes besessen“ und so weiter ausgedrückt. „Ausschau haltend wandert sie umher“ wegen eines durch Eifersucht beeinträchtigten Geistes. Die Suttas vom fünften bis zum elften sind von leicht verständlicher Bedeutung. තීහිධම්මෙහිසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der Sutta über die drei Eigenschaften und der folgenden ist abgeschlossen. 3. බලවග්ගො 3. Balavagga 1. විසාරදසුත්තවණ්ණනා 1. Erklärung der Visārada-Sutta 304. රූපසම්පත්ති [Pg.365] රූපබලං තංසමඞ්ගිනො උපත්ථම්භකභාවතො. එස නයො සෙසෙසුපි. බලානි හි සත්තානං වුඩ්ඪියා උපත්ථම්භකපච්චයො හොති, යථා තං ආහාරො. තෙනාහ – ‘‘ඉමානී’’තිආදි. 304. Schönheit ist die Kraft der äußeren Erscheinung, da sie für denjenigen, der sie besitzt, eine Stütze darstellt. Diese Methode gilt auch für die übrigen. Denn Kräfte sind für Wesen eine unterstützende Bedingung für ihr Gedeihen, so wie es die Nahrung ist. Deshalb sagte er: „Diese...“ und so weiter. විසාරදසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der Visārada-Sutta ist abgeschlossen. 2-10. පසය්හසුත්තාදිවණ්ණනා 2-10. Erklärung der Pasayha-Sutta und der folgenden 305-313. අභිභවිත්වා සබ්බං අන්තොජනං සාමිකඤ්ච. නාසෙන්තීති නාසනං අදස්සනං නෙන්ති නීහරන්තීති අත්ථො. 305-313. Indem sie alle Hausgenossen und auch den Ehemann überwältigt. „Sie vertreiben“ bedeutet, sie bringen sie zum Verschwinden, machen sie unsichtbar oder stoßen sie aus. පසය්හසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung der Pasayha-Sutta und der folgenden ist abgeschlossen. මාතුගාමසංයුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Mātugāma-Saṃyutta ist abgeschlossen. 4. ජම්බුඛාදකසංයුත්තං 4. Jambukhādaka-Saṃyutta 1. නිබ්බානපඤ්හසුත්තවණ්ණනා 1. Erklärung der Nibbānapañha-Sutta 314. නිබ්බානං [Pg.366] ආගම්මාති එත්ථ ආගම්මාති සබ්බසඞ්ඛාරෙහි නිබ්බින්නස්ස විසඞ්ඛාරනින්නස්ස ගොත්‍රභුනා විවට්ටිතමානසස්ස මග්ගෙන සච්ඡිකරණෙනාති අත්ථො. සච්ඡිකිරියමානඤ්හි තං අධිගන්ත්වා ආරම්මණපච්චයභූතඤ්ච පටිච්ච අධිපතිපච්චයභූතෙ ච තස්මිං පරමස්සාසභාවෙන විමුත්තසඞ්ඛාරස්ස පරමගතිභාවෙන ච පතිට්ඨානභූතෙ පතිට්ඨාය ඛයසඞ්ඛාතො මග්ගො රාගාදිකෙ ඛෙපෙතීති තංසච්ඡිකරණාභාවෙ රාගාදීනං අනුප්පත්තිනිරොධගමනාභාවතො ‘‘නිබ්බානං ආගම්ම රාගො ඛීයතී’’ති වුත්තං. 314. Zu „gestützt auf das Nibbāna“: Hier bedeutet „gestützt auf“, dass derjenige, der aller gestalteten Dinge überdrüssig geworden ist, der dem Ungestalteten zugeneigt ist und dessen Geist sich durch das Gotrabhū-Bewusstsein abgewandt hat, dies durch den Pfad verwirklicht. Denn wenn dieses verwirklicht wird, erreicht man es, und gestützt auf dieses, das als Objektbedingung und als vorherrschende Bedingung dient, fest verankert in ihm, welches als Zustand des höchsten Trostes die Stätte des Erlöschens der Gestaltungen und als höchstes Ziel der Zufluchtsort ist, vernichtet der als Versiegen bekannte Pfad die Gier und so weiter. Weil es beim Ausbleiben dieser Verwirklichung kein Eintreten des Erlöschens ohne Wiederkehr für Gier und so weiter gibt, wurde gesagt: „Gestützt auf das Nibbāna versiegt die Gier.“ ඉමිනාව සුත්තෙනාති ඉමිනාව ජම්බුඛාදකසුත්තෙන. කිලෙසක්ඛයමත්තං නිබ්බානන්ති වදෙය්‍ය ‘‘රාගක්ඛයො’’තිආදිනා සුත්තෙ ආගතත්තා. ‘‘කිලෙසක්ඛයමත්ත’’න්ති අවිසෙසෙන වුත්තත්තා ආහ ‘‘කස්සා’’තිආදි. අද්ධා අත්තනොති වක්ඛති ‘‘පරස්ස කිලෙසක්ඛයෙන පරස්ස නිබ්බානසම්පත්ති න යුත්තා’’ති. නිබ්බානාරම්මණකරණෙන ගොත්‍රභුක්ඛණෙ කිලෙසක්ඛයප්පත්තිතා ච ආපන්නාති ආහ – ‘‘කිං පන තෙසු අඛීණෙසුයෙවා’’තිආදි. නනු ආරම්මණකරණමත්තෙන කිලෙසක්ඛයො අනුප්පත්තොති න සක්කා වත්තුං. චිත්තඤ්හි අතීතානාගතාදිසබ්බං ආලම්බනං කරොති, න නිප්ඵන්නමෙවාති. ගොත්‍රභූපි මග්ගෙන යා කිලෙසානං අනුප්පත්තිධම්මතා කාතබ්බා, තං ආරබ්භ පවත්තිස්සතීති? න, අප්පත්තනිබ්බානස්ස නිබ්බානාරම්මණඤාණාභාවතො. න හි අඤ්ඤෙ ධම්මා විය නිබ්බානං, තං පන අතිගම්භීරත්තා අප්පත්තෙන ආලම්බිතුං න සක්කා, තස්මා තෙන ගොත්‍රභුනා පත්තබ්බෙන තිකාලිකසභාවාතික්කන්තගම්භීරභාවෙන භවිතබ්බං, කිලෙසක්ඛයමත්තතං වා ඉච්ඡතො ගොත්‍රභුතො පුරෙතරං නිප්ඵන්නෙන කිලෙසක්ඛයෙන භවිතබ්බං. අප්පත්තකිලෙසක්ඛයාරම්මණකරණෙ හි සති ගොත්‍රභුතො පුරෙතරචිත්තානිපි ආලම්බෙය්‍යුන්ති. „Eben durch diese Sutta“ meint durch eben diese Jambukhādaka-Sutta. Man könnte sagen, Nibbāna sei bloß das Versiegen der Befleckungen, weil es in der Sutta mit „das Versiegen der Gier“ und so weiter überliefert ist. Weil „bloß das Versiegen der Befleckungen“ ohne nähere Unterscheidung gesagt wurde, fragte er: „Wessen...“ und so weiter. Gewiss wird er in Bezug auf sich selbst sagen: „Es ist nicht angemessen, dass durch das Versiegen der Befleckungen eines anderen die Erlangung des Nibbāna für einen anderen erfolgt.“ Und da im Moment des Gotrabhū-Bewusstseins durch das Nehmen des Nibbāna als Objekt das Erreichen des Versiegens der Befleckungen eintritt, sagte er: „Wie aber, während diese Befleckungen noch unversiegt sind...?“ und so weiter. Kann man denn nicht sagen, dass bloß durch das Nehmen als Objekt das Versiegen der Befleckungen noch nicht eingetreten ist? Denn der Geist nimmt alles Vergangene, Zukünftige usw. als Objekt, nicht nur das bereits Entstandene. Wird also auch das Gotrabhū-Bewusstsein in Bezug auf jenen Zustand des Nicht-mehr-Entstehens der Befleckungen auftreten, der durch den Pfad bewirkt werden muss? Nein, denn wer das Nibbāna nicht erreicht hat, besitzt kein Erkenntniswissen, das das Nibbāna zum Objekt hat. Denn Nibbāna ist nicht wie andere Phänomene; da es äußerst tiefgründig ist, kann es von jemandem, der es nicht erreicht hat, nicht als Objekt erfasst werden. Daher muss jenes Nibbāna, das durch das Gotrabhū-Bewusstsein zu erreichen ist, von einer tiefgründigen Natur sein, die den Zustand der drei Zeiten übersteigt; oder für jemanden, der bloß das Versiegen der Befleckungen wünscht, müsste das Versiegen der Befleckungen bereits vor dem Gotrabhū-Bewusstsein eingetreten sein. Denn wenn das noch unerreichte Versiegen der Befleckungen als Objekt genommen würde, könnten auch die dem Gotrabhū-Bewusstsein vorausgehenden Geisteszustände dies als Objekt nehmen. තස්මාතිආදි වුත්තස්සෙව අත්ථස්ස නිගමනං. තං පනෙතං නිබ්බානං. රූපිනො ධම්මා අරූපිනො ධම්මාතිආදීසූති ආදිසද්දෙන ලොකුත්තරඅනාසවාදීනං සඞ්ගහො දට්ඨබ්බො. අරූපධම්මාදිභාවග්ගහණෙන චස්ස පරිනිප්ඵන්නතා දීපිතා. තෙනාහ ‘‘න කිලෙසක්ඛයමත්තමෙවා’’ති. කිලෙසක්ඛයමත්තතාය [Pg.367] හි සති නිබ්බානස්ස බහුතා ආපජ්ජති ‘‘යත්තකා කිලෙසා ඛීයන්ති, තත්තකානි නිබ්බානානී’’ති. අභාවස්සභාවතො ගම්භීරාදිභාවො අසඞ්ඛතාදිභාවො ච න සියා, වුත්තො ච සො නිබ්බානස්ස, තස්මාස්ස පච්චෙතබ්බො පරිනිප්ඵන්නභාවො. යස්මා ච සම්මුතිසච්චාරම්මණං සඞ්ඛතධම්මාරම්මණං වා සමුච්ඡෙදවසෙන කිලෙසෙ පජහිතුං න සක්කොති, යතො මහග්ගතඤාණං විපස්සනාඤාණං වා කිලෙසවික්ඛම්භනවසෙන තදඞ්ගවසෙන වා පජහති, තස්මා අරියමග්ගඤාණස්ස සම්මුතිසච්චසඞ්ඛතධම්මාරම්මණෙහි විපරීතසභාවෙන ආරම්මණෙන භවිතබ්බං. තථා හි තං සමුච්ඡෙදවසෙන කිලෙසෙ පජහීති එවං පරිනිප්ඵන්නාසඞ්ඛතසභාවං නිබ්බානන්ති නිට්ඨමෙත්ථ ගන්තබ්බන්ති. Das Wort „Darum“ (tasmā) usw. ist die Schlussfolgerung der eben dargelegten Bedeutung. Dies nun ist das Nibbāna. Unter „körperliche Phänomene, unkörperliche Phänomene“ usw. ist durch das Wort „usw.“ (ādi) der Einschluss der überweltlichen (lokuttara) und triebfreien (anāsava) Phänomene usw. zu verstehen. Und durch das Erfassen seines Zustands als unkörperliches Phänomen usw. wird dessen letztendliche Wirklichkeit (parinipphannatā) verdeutlicht. Deshalb wurde gesagt: „Nicht bloß das Erlöschen der Verunreinigungen (kilesakkhaya)“. Denn wenn es bloß das Erlöschen der Verunreinigungen wäre, würde sich eine Vielheit des Nibbāna ergeben, gemäß dem Gedanken: „Wie viele Verunreinigungen erlöschen, so viele Nibbānas gibt es“. Aufgrund der Natur des Nichtseins (abhāva) gäbe es weder den Zustand des Tiefgründigen usw. noch den Zustand des Unbedingten (asaṅkhata) usw.; da dieser Zustand jedoch für das Nibbāna ausgesagt wurde, muss seine Eigenschaft als letztendlich Wirkliches (parinipphannabhāvo) anerkannt werden. Und da man mit einem Objekt der konventionellen Wahrheit (sammutisacca) oder einem Objekt bedingter Phänomene (saṅkhatadhamma) die Verunreinigungen nicht durch Abschneiden (samuccheda) aufgeben kann, weil das erhabene Wissen (mahaggatañāṇa) oder das Einsichtswissen (vipassanāñāṇa) die Verunreinigungen nur durch Unterdrückung (vikkhambhana) oder durch das entsprechende Glied (tadaṅga) aufgibt, darum muss das Wissen des edlen Pfades (ariyamaggañāṇa) ein Objekt haben, dessen Natur das Gegenteil von den Objekten der konventionellen Wahrheit und der bedingten Phänomene ist. Denn so gibt es die Verunreinigungen durch Abschneiden auf. Daher ist hier zu dem sicheren Schluss zu gelangen, dass das Nibbāna von einer letztendlich wirklichen und unbedingten Natur ist. නිබ්බානපඤ්හසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Nibbānapañha-Sutta ist beendet. 3-15. ධම්මවාදීපඤ්හසුත්තාදිවණ්ණනා 3-15. Die Erklärung des Dhammavādīpañha-Sutta und anderer Suttas 316-328. පහාය ගතත්තාති අරියමග්ගෙන ජහිත්වා ඤාණගමනෙන ගතත්තා. සුට්ඨු ගතාති සම්මා ගතා පටිපන්නාති සුගතා. පරිජානනත්ථන්ති තීහි පරිඤ්ඤාහි පරිජානනත්ථං. දුක්ඛසඞ්ඛාතොති ‘‘දුක්ඛ’’න්ති සඞ්ඛාතබ්බො විදිතබ්බො ච දුක්ඛසභාවො ධම්මො දුක්ඛදුක්ඛතා. යස්මා දුක්ඛවෙදනාවිනිමුත්තසඞ්ඛතධම්මෙ සුඛවෙදනාය ච යථා ඉධ සඞ්ඛාරදුක්ඛතා විපරිණාමදුක්ඛතාති දුක්ඛපරියායො නිරුප්පතෙව, තස්මා දුක්ඛසභාවො ධම්මො එකෙන දුක්ඛසද්දෙන විසෙසෙත්වා වුත්තො ‘‘දුක්ඛදුක්ඛතා’’ති. සෙසපදද්වයෙති සඞ්ඛාරදුක්ඛතා විපරිණාමදුක්ඛතාති එතස්මිං පදද්වයෙ. සඞ්ඛාරභාවෙන දුක්ඛසභාවො සඞ්ඛාරදුක්ඛතා. සුඛස්ස විපරිණාමනෙන දුක්ඛසභාවො විපරිණාමදුක්ඛතා. 316-328. „Weil sie die Verunreinigungen aufgegeben haben und gegangen sind“ (pahāya gatattā) bedeutet: weil sie diese durch den edlen Pfad aufgegeben haben und durch das Gehen des Wissens gegangen sind. „Wohlgegangen“ (suṭṭhu gatā) bedeutet: richtig gegangen, praktiziert habend, daher „Sugatas“. „Um des vollen Verstehens willen“ (parijānanatthaṃ) bedeutet: um des vollen Verstehens willen durch die drei Arten des vollen Verstehens (pariññā). „Als Leiden bezeichnet“ (dukkhasaṅkhāto) bezieht sich auf das Phänomen von leidvoller Natur, das als „Leiden“ bezeichnet und erkannt werden muss, nämlich das Leiden des Leidens (dukkhadukkhatā). Da in Bezug auf die von leidvollem Gefühl freien bedingten Phänomene und das angenehme Gefühl, wie hier gezeigt, die Bezeichnungen für Leiden als „Leiden der Gestaltungen“ (saṅkhāradukkhatā) und „Leiden der Veränderung“ (vipariṇāmadukkhatā) dargelegt werden, wurde das Phänomen von leidvoller Natur, indem es durch ein einzelnes Wort „Leiden“ spezifiziert wird, als „Leiden des Leidens“ (dukkhadukkhatā) bezeichnet. „In den beiden verbleibenden Begriffen“ bezieht sich auf dieses Begriffspaar: „Leiden der Gestaltungen“ und „Leiden der Veränderung“. Das Leiden der Gestaltungen (saṅkhāradukkhatā) ist der Zustand des Leidens aufgrund des Seins als Gestaltungen (saṅkhāra). Das Leiden der Veränderung (vipariṇāmadukkhatā) ist der Zustand des Leidens aufgrund der Veränderung des Angenehmen. ධම්මවාදීපඤ්හසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Dhammavādīpañha-Sutta und anderer Suttas ist beendet. 16. දුක්කරපඤ්හසුත්තවණ්ණනා 16. Die Erklärung des Dukkarapañha-Sutta 329. පබ්බජ්ජායාති [Pg.368] පබ්බජිතපටිපත්තියං. ධම්මානුධම්මප්පටිපන්නො භික්ඛූති ධම්මානුධම්මං පටිපජ්ජමානො භික්ඛු. පාතන්ති පාතො. නචිරස්සන්ති ඛිප්පමෙව. තෙනාහ ‘‘ලහුයෙවා’’ති. 329. „In der Hauslosigkeit“ (pabbajjāya) bedeutet: in der Praxis des Hinausgetretenen (pabbajita). „Ein Mönch, der der Lehre gemäß übt“ (dhammānudhammappaṭipanno bhikkhu) bedeutet: ein Mönch, der die dem Dhamma entsprechende Praxis übt. „Früh“ (pātaṃ) bedeutet: am Morgen. „Nicht nach langer Zeit“ (nacirassa) bedeutet: sehr schnell. Deshalb wurde gesagt: „sehr bald“. දුක්කරපඤ්හසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Dukkarapañha-Sutta ist beendet. ජම්බුඛාදකසංයුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Jambukhādaka-Saṃyutta ist beendet. 5. සාමණ්ඩකසංයුත්තවණ්ණනා 5. Die Erklärung des Sāmaṇḍaka-Saṃyutta 330-331. ඉමිනාව නයෙනාති යො ජම්බුඛාදකසංයුත්තෙ අත්ථනයො, ඉමිනාව නයෙන. ඉමිනා හි ද්වෙ සංයුත්තානි පාළිතො අත්ථතො ච අඤ්ඤමඤ්ඤං සදිසානෙවාති දස්සෙති. 330-331. „Auf eben diese Weise“ (imināva nayena) bedeutet: die Methode der Bedeutung, die im Jambukhādaka-Saṃyutta vorkommt, auf eben diese Weise. Denn hiermit zeigt er, dass die beiden Saṃyuttas sowohl im Wortlaut als auch in der Bedeutung einander völlig gleichen. සාමණ්ඩකසංයුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Sāmaṇḍaka-Saṃyutta ist beendet. 6. මොග්ගල්ලානසංයුත්තං 6. Moggallāna-Saṃyutta 1-8. පඨමජ්ඣානපඤ්හසුත්තාදිවණ්ණනා 1-8. Die Erklärung des Paṭhamajjhānapañha-Sutta und anderer Suttas 332-339. කාමසහගතෙසු [Pg.369] සඤ්ඤාමනසිකාරෙසු උපට්ඨහන්තෙසු බ්‍යාපාදාදිසහගතාපි සඤ්ඤාමනසිකාරා යථාපච්චයං උපට්ඨහන්තියෙවාති වුත්තං ‘‘කාමසහගතාති පඤ්චනීවරණසහගතා’’ති. නීවරණානඤ්හෙත්ථ නිදස්සනමත්තමෙතං, යදිදං කාමග්ගහණං. පහීනාවසෙසා චෙත්ථ නීවරණා වෙදිතබ්බා, තස්මා පඤ්චග්ගහණං න කත්තබ්බං. තස්සාති මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරස්ස සන්තතො උපට්ඨහිංසු අචිණ්ණවසිතාය. තෙනාහ ‘‘හානභාගියං නාම අහොසී’’ති. ආරම්මණ…පෙ… සහගතන්ති වුත්තං ඉතරෙසං අභාවතො. 332-339. Wenn mit Sinnlichkeit verbundene Wahrnehmungen und Aufmerksamkeiten auftreten, treten auch mit Übelwollen usw. verbundene Wahrnehmungen und Aufmerksamkeiten gemäß ihren Bedingungen auf; daher wurde gesagt: „Mit Sinnlichkeit verbunden bedeutet: mit den fünf Hemmnissen verbunden“. Denn dies ist hier nur eine Veranschaulichung der Hemmnisse, nämlich die Erwähnung der Sinnlichkeit. Und die Hemmnisse sind hier als restlos aufgegeben zu verstehen, daher sollte die Erwähnung von „fünf“ nicht gemacht werden. „Sein“ (tassa) bezieht sich auf den Ehrwürdigen Mahāmoggallāna, bei dem diese fortlaufend auftraten, weil er die Meisterschaft (vasitā) noch nicht eingeübt hatte. Deshalb wurde gesagt: „Es war fürwahr ein Zustand, der zum Verfall führt (hānabhāgiya)“. „Mit dem Objekt... usw. verbunden“ wurde wegen des Fehlens der anderen gesagt. පඨමජ්ඣානපඤ්හසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Paṭhamajjhānapañha-Sutta und anderer Suttas ist beendet. 9. අනිමිත්තපඤ්හසුත්තවණ්ණනා 9. Die Erklärung des Animittapañha-Sutta 340. විපස්සනාසමාධිංයෙව, න ඵලසමාධිං. ඡෙජ්ජකිච්චං න නිප්ඵජ්ජති අවිච්ඡෙදවසෙන අප්පවත්තනතො. නිකන්තීති විපස්සනං අස්සාදෙන්තී පවත්තතණ්හා. සාධෙතුං නාසක්ඛි උපක්කිලිට්ඨත්තා. නිමිත්තානුසාරීති නිච්චසුඛඅත්තනිමිත්තානං අපූරණතො රාගදොසමොහනිමිත්තානිපෙත්ථ නිමිත්තානෙව. වුට්ඨාන…පෙ… සමාධින්ති එතෙන යාව මග්ගො නාධිගතො, තාව වුට්ඨානගාමිනිවිපස්සනමනුයුඤ්ජන්තොපි යථාරහං අනිමිත්තං අප්පණිහිතං සුඤ්ඤතං චෙතොසමාධිං අනුයුත්තො විහරතීති වත්තබ්බතං අරහතීති දස්සෙති. විපස්සනාසම්පයුත්තන්ති විපස්සනාසඞ්ඛාතඤාණසම්පයුත්තං. චෙතොසමාධින්ති චිත්තසීසෙන විපස්සනාසමාධිමාහ. උපරිමග්ගඵලසමාධින්ති පඨමමග්ගසමාධිස්ස පගෙව අධිගතත්තා. 340. Nur die Einsichtskonzentration (vipassanāsamādhi), nicht die Fruchtkonzentration (phalasamādhi). Die Aufgabe des Abschneidens wird nicht vollbracht, weil sie nicht ohne Unterbrechung fortbesteht. „Anhaftung“ (nikanti) ist das auftretende Begehren, das Gefallen an der Einsicht findet. Er konnte es nicht erreichen, da es verunreinigt war. „Dem Zeichen folgend“ (nimittānusārī) bedeutet: wegen der Nicht-Erfüllung der Zeichen von Beständigkeit, Glück und Selbst sind auch die Zeichen von Gier, Hass und Verblendung hier eben Zeichen. Mit „der Konzentration des Entstehens... usw.“ zeigt dies: Solange der Pfad nicht erlangt ist, verdient es gesagt zu werden, dass er, obwohl er sich der zum Entstehen führenden Einsicht widmet, verweilt, indem er sich der zeichenlosen, wunschlosen und leeren Gemütskonzentration widmet. „Mit Einsicht verbunden“ (vipassanāsampayutta) bedeutet: mit dem als Einsicht bezeichneten Wissen verbunden. Mit „Gemütskonzentration“ (cetosamādhi) bezeichnet er, indem er das Bewusstsein in den Vordergrund stellt, die Einsichtskonzentration. „Die Konzentration der Frucht des höheren Pfades“, weil die Konzentration des ersten Pfades bereits zuvor erlangt worden war. අනිමිත්තපඤ්හසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Animittapañha-Sutta ist beendet. 10-11. සක්කසුත්තාදිවණ්ණනා 10-11. Die Erklärung des Sakka-Sutta und anderer Suttas 341-342. අවෙච්චප්පසාදෙනාති [Pg.370] වත්ථුත්තයං යාථාවතො ඤත්වා උප්පන්නපසාදෙන, මග්ගෙනාගතපසාදෙනාති අත්ථො. සො පන කෙනචි අසංහාරියො අසම්පවෙධීති ආහ ‘‘අචලප්පසාදෙනා’’ති. අභිභවන්ති අත්තනො පුඤ්ඤානුභාවෙන. 341-342. „Mit unerschütterlichem Vertrauen“ (aveccappasāda) bedeutet: mit dem Vertrauen, das entstanden ist, nachdem man das Dreifache Juwel wahrheitsgemäß erkannt hat; gemeint ist das durch den Pfad erlangte Vertrauen. Da dieses jedoch von niemandem erschüttert werden kann, sagt er: „mit unbeweglichem Vertrauen“ (acalappasāda). Sie übertreffen andere durch die Macht ihres eigenen Verdienstes. සක්කසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Sakka-Sutta und anderer Suttas ist beendet. මොග්ගල්ලානසංයුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Moggallāna-Saṃyutta ist beendet. 7. චිත්තසංයුත්තං 7. Citta-Saṃyutta 1. සංයොජනසුත්තවණ්ණනා 1. Die Erklärung des Saṃyojana-Sutta 343. භොගගාමන්ති [Pg.371] භොගුප්පත්තිගාමං. පවත්තතීති අප්පටිහතං හුත්වා පවත්තති පටිසම්භිදප්පත්තියා. 343. „Ein reiches Dorf“ (bhogagāma) bedeutet: ein Dorf, in dem Wohlstand entsteht. „Es fließt dahin“ (pavattati) bedeutet: es fließt ungehindert dahin, weil die analytischen Wissensarten (paṭisambhidā) erlangt wurden. සංයොජනසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Saṃyojana-Sutta ist beendet. 2. පඨමඉසිදත්තසුත්තවණ්ණනා 2. Die Erklärung des ersten Isidatta-Sutta 344. අවිසාරදත්තාති පඤ්හං බ්‍යාකාතුං වෙය්‍යත්තියාභාවෙන අසමත්ථත්තා. උපාසකො ථෙරෙසු බ්‍යාකාතුං අසක්කොන්තෙසු සයං බ්‍යාකාතුකාමො පුච්ඡති, න විහෙසාධිප්පායො. පඨමවචනෙන අබ්‍යාකරොන්තෙ දිස්වාව පුනප්පුනං පුච්ඡිතං විහෙසො විය හොතීති කත්වා වුත්තං ‘‘විහෙසෙතී’’ති. 344. „Wegen Mangels an Zuversicht“ (avisāradatta) bedeutet: wegen der Unfähigkeit, die Frage zu beantworten, da es an Gewandtheit fehlt. Der Laienanhänger (upāsaka) fragt, weil er selbst antworten möchte, da die älteren Mönche (thera) nicht antworten können, und nicht mit der Absicht zu belästigen. Da man sieht, dass der Gefragte auf das erste Wort hin nicht antwortet, und wiederholtes Fragen wie eine Belästigung wirkt, wurde gesagt: „er belästigt“ (viheseti). පඨමඉසිදත්තසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des ersten Isidatta-Sutta ist beendet. 3. දුතියඉසිදත්තසුත්තවණ්ණනා 3. Die Erklärung des zweiten Isidatta-Sutta 345. අවන්තියාති අවන්තිරට්ඨෙ, තං පන මජ්ඣිමපදෙසතො දක්ඛිණදිසායං. තෙනාහ ‘‘දක්ඛිණාපථෙ’’ති. අධිප්පායෙනාති තස්ස වචනස්ස අනුමොදනාධිප්පායෙන වදති, න පන තතො කිඤ්චි ගහෙතුකාමතාධිප්පායෙන. 345. „In Avanti“ (avantiyaṃ) bedeutet: im Reich Avanti; dieses liegt jedoch in südlicher Richtung vom mittleren Land (majjhimapadesa) aus gesehen. Deshalb sagte er: „im Süden“ (dakkhiṇāpatha). „Mit der Absicht“ (adhippāyena) bedeutet: er spricht mit der Absicht, jener Aussage zuzustimmen (Anumodanā), und nicht mit der Absicht, etwas davon erhalten zu wollen. දුතියඉසිදත්තසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des zweiten Isidatta-Sutta ist beendet. 4. මහකපාටිහාරියසුත්තවණ්ණනා 4. Die Erklärung des Mahakapāṭihāriya-Sutta 346. තෙසං අනුජානන්තොති තෙසං දාසකම්මකරානං සෙසකෙ යථාරුචි විචාරණං අනුජානන්තො. කුධිතන්ති බලවතා සූරියසන්තාපෙන සඞ්කුථිතං[Pg.372]. තෙනාහ ‘‘හෙට්ඨා’’තිආදි. අතිතිඛිණන්ති අතිවිය තික්ඛධාතුකං. අසම්භින්නපදන්ති අඤ්ඤත්ථ අනාගතත්තා තිපිටකෙ අවොමිස්සකපදං, ඉධෙව ආගතපදන්ති අත්ථො. පටිලීයමානෙනාති පටිකංසෙන විසෙසනෙන විලීයමානෙන කායෙන. 346. „‚Tesaṃ anujānanto‘ (ihnen erlaubend) bedeutet, dass er jenen Sklaven und Arbeitern erlaubte, den Rest nach Belieben zu verwalten. ‚Kudhita‘ (erhitzt) bedeutet, durch die starke Sonnenhitze versengt. Deshalb heißt es ‚unten‘ usw. ‚Atitikhiṇa‘ (äußerst scharf) bedeutet von äußerst scharfem Charakter. ‚Asambhinnapada‘ (ein unvermischtes Wort) bedeutet ein Wort, das in der Tipiṭaka sonst nirgends vorkommt und daher unvermischt ist; die Bedeutung ist, dass es nur hier vorkommt. ‚Paṭilīyamānena‘ (zurückweichend) bedeutet mit einem zurückweichenden, sich auflösenden Körper.“ එත්ථ චාති එතස්මිං අධිට්ඨානිද්ධිකරණෙ. අබ්භමණ්ඩපං කත්වාති සමන්තතො ඡාදනවසෙන මණ්ඩපං විය මෙඝපටලං උප්පාදෙත්වා. දෙවොති මෙඝො. එකමෙකං ඵුසිතකං ඵුසායතු ජාලවිනද්ධං විය වස්සතු. එවං වුත්තප්පකාරෙන නානාපරිකම්මං නානාධිට්ඨානං එකතො පරිකම්මං එකතො අධිට්ඨානන්ති චතුක්කමෙත්ථ සම්භවතීති දස්සෙති ‘‘එත්ථ චා’’තිආදිනා. යථා තථාති යථාවුත්තෙසු චතූසු පකාරෙසු යෙන වා තෙන වා පකාරෙන කරොන්තස්ස. කතපරිකම්මස්සාති ‘‘එවං වා එවං වා හොතූ’’ති පවත්තිතපරිකම්මචිත්තස්ස. ‘‘පරිකම්මානන්තරෙනාති අධිට්ඨානචිත්තුප්පාදනත්ථං සමාපන්නපාදකජ්ඣානතො වුට්ඨාය අධිට්ඨානචිත්තස්ස එකාවජ්ජනවීථියං පවත්තපරිකම්මං සන්ධාය වුත්ත’’න්ති වදන්ති. „‚Ettha ca‘ (und hier) bedeutet bei dieser Ausübung von Willenskraft-Geisteskraft (adhiṭṭhāniddhi). ‚Abbhamaṇḍapaṃ katvā‘ (einen Wolkenpavillon machend) bedeutet, dass man eine Wolkendecke wie einen Pavillon erzeugt, indem man alles ringsum abdeckt. ‚Devo‘ (der Regen) bedeutet die Wolke. ‚Möge er jeden einzelnen Tropfen fallen lassen, möge er wie ein geknüpftes Netz regnen.‘ Auf die beschriebene Weise zeigt er mit den Worten ‚ettha ca‘ usw., dass hier eine Vierergruppe möglich ist: verschiedene Vorbereitungen, verschiedene Bestimmungen, gemeinsame Vorbereitung, gemeinsame Bestimmung. ‚Yathā tathā‘ (wie auch immer) bezieht sich auf jemanden, der es auf die eine oder andere Weise der vier erwähnten Arten ausführt. ‚Kataparikammass@` මහකපාටිහාරියසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. „Die Erklärung des Mahākapāṭihāriya-Sutta ist abgeschlossen.“ 5. පඨමකාමභූසුත්තවණ්ණනා 5. „Die Erklärung des ersten Kāmabhū-Sutta“ 347. එලං වුච්චති දොසො, තං එතස්ස නත්ථීති නෙලං, තං අඞ්ගං එතස්සාති නෙලඞ්ගො, සුවිසුද්ධසීලගුණො. තෙනාහ ‘‘නෙලඞ්ගන්ති ඛො, භන්තෙ, සීලානමෙතං අධිවචන’’න්ති. අට්ඨකථායං පන දොසාභාවමෙව දස්සෙතුං ‘‘නෙලඞ්ගොති නිද්දොසො’’ති වුත්තං. එතං භික්ඛුං ආගච්ඡන්තන්ති මහාකප්පිනත්ථෙරං සන්ධාය වුත්තං. අත්තනො දිට්ඨෙන කථෙසීති අත්තනො සබ්බඤ්ඤුතඤ්ඤාණෙන පච්චක්ඛතො උපලක්ඛිතෙන අත්ථෙන කථෙසි. අයං පන නයග්ගාහෙනාති අයං පන ගහපති අසුත්වා කෙවලං නයග්ගාහෙන ආහ. 347. „‚Ela‘ wird ein Fehler (doso) genannt; wer diesen nicht hat, ist ‚nela‘ (fehlerlos). Derjenige, der dies als Glied (aṅga) hat, ist ‚nelaṅgo‘, also jemand von äußerst reiner Tugend. Deshalb heißt es: ‚Nelaṅga (fehlerlos), o Herr, ist eine Bezeichnung für die Tugendregeln (sīlānametaṃ adhivacanaṃ)‘. Im Kommentar wurde jedoch, um eben die Fehlerlosigkeit aufzuzeigen, gesagt: ‚nelaṅgo bedeutet fehlerlos (niddoso)‘. ‚Diesen herankommenden Mönch‘ (etaṃ bhikkhuṃ āgacchantaṃ) wurde mit Bezug auf den ehrwürdigen Mahākappina gesagt. ‚Er sprach durch sein eigenes Gesehenes‘ (attano diṭṭhena kathesi) bedeutet, dass er über eine Sache sprach, die er durch sein eigenes Allwissenheitswissen (sabbaññutaññāṇa) direkt wahrgenommen hatte. ‚Dieser jedoch durch das Erfassen der Methode‘ (ayaṃ pana nayaggāhenā) bedeutet, dass dieser Hausvater dies sprach, ohne es gehört zu haben, sondern lediglich durch das Erfassen der Methode.“ පඨමකාමභූසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. „Die Erklärung des ersten Kāmabhū-Sutta ist abgeschlossen.“ 6. දුතියකාමභූසුත්තවණ්ණනා 6. „Die Erklärung des zweiten Kāmabhū-Sutta“ 348. නිරොධං [Pg.373] වලඤ්ජෙති අනාගාමිභාවතො. ඉමෙ සඞ්ඛාරාති ඉමෙ ‘‘කායසඞ්ඛාරො, වචීසඞ්ඛාරො, චිත්තසඞ්ඛාරො’’ති වුච්චමානා තයො සඞ්ඛාරා. සද්දතොපි, අත්ථතොපි අඤ්ඤමඤ්ඤං මිස්සා, තතො එව ආලුළිතා ආකුලා, අවිභූතා දුබ්බිභාවනා, දුද්දීපනා අසඞ්කරතො දීපෙතුං දුක්කරා. තථා හි කුසලචෙතනා එව ‘‘කායසඞ්ඛාරො’’තිපි වුච්චති, ‘‘වචීසඞ්ඛාරො’’තිපි, ‘‘චිත්තසඞ්ඛාරො’’තිපි. අස්සාසපස්සාසාපි කත්ථචි ‘‘කායසඞ්ඛාරො’’ති, විතක්කවිචාරාපි ‘‘වචීසඞ්ඛාරො’’ති වුච්චන්ති, සඤ්ඤාවෙදනාපි ‘‘චිත්තසඞ්ඛාරො’’ති වුච්චන්ති. තෙන වුත්තං ‘‘තථා හී’’තිආදි. තත්ථ ආකඩ්ඪිත්වා ගහණං ආදානං, සම්පත්තස්ස හත්ථෙ කරණං ගහණං, ගහිතස්ස විස්සජ්ජනං මුඤ්චනං, ඵන්දනං චොපනං පාපෙත්වා නිප්ඵාදෙත්වා. හනුසඤ්චොපනන්ති කායවිඤ්ඤත්තිවසෙන පුබ්බභාගෙ හනුසඤ්චොපනං කත්වා. එවඤ්හි වචීභෙදකරණං. එවං ඉමෙතිආදි යථාවුත්තස්ස අත්ථස්ස නිගමනං. 348. „‚Nirodhaṃ valañjeti‘ (er genießt das Erlöschen) aufgrund des Zustands eines Nichtwiederkehrers (anāgāmibhāva). ‚Ime saṅkhārā‘ (diese Gestaltungen) bezieht sich auf diese drei Gestaltungen, die ‚Körpergestaltung (kāyasaṅkhāra), Wortgestaltung (vacīsaṅkhāra), Geistgestaltung (cittasaṅkhāra)‘ genannt werden. Sowohl lautlich als auch bedeutungsmäßig sind sie miteinander vermischt, weshalb sie verworren, unklar, schwer fassbar und ohne Verwirrung schwer zu erklären sind. Denn die heilsame Absicht (kusalacetanā) allein wird sowohl ‚Körpergestaltung‘ als auch ‚Wortgestaltung‘ als auch ‚Geistgestaltung‘ genannt. Auch Ein- und Ausatmung werden an manchen Stellen ‚Körpergestaltung‘ genannt, Gedankengänge und Untersuchungen (vitakkavicāra) ‚Wortgestaltung‘ und Wahrnehmung sowie Gefühl (saññāvedanā) ‚Geistgestaltung‘. Deshalb heißt es ‚tathā hī‘ (denn so ist es) usw. Darunter ist das Herbeiziehen und Ergreifen das Einatmen (ādāna), das in die Hand Nehmen des Erreichten das Ergreifen (gahaṇa), das Loslassen des Ergriffenen das Ausatmen (muñcana), nachdem man es in Schwingung und Bewegung versetzt und vollzogen hat. ‚Hanusañcopana‘ (Kieferbewegung) bedeutet, dass man den Kiefer zuvor mittels körperlicher Anzeige (kāyaviññatti) bewegt hat. Denn so geschieht das Hervorbringen der Sprache. ‚Evaṃ ime‘ usw. ist die Schlussfolgerung der oben beschriebenen Bedeutung.“ පදත්ථං පුච්ඡති ඉතරසඞ්ඛාරෙහි පදත්ථතො විසෙසං කථාපෙස්සාමීති. කායනිස්සිතාති එත්ථ කායනිස්සිතතා ච නෙසං තබ්භාවභාවිතාය වෙදිතබ්බා, න කායස්ස නිස්සයපච්චයතාවසෙනාති දස්සෙන්තො ‘‘කායෙ සති හොන්ති, අසති න හොන්තී’’ති ආහ. කායොති චෙත්ථ කරජකායො දට්ඨබ්බො. චිත්තනිස්සිතාති චිත්තං නිස්සාය තං නිස්සයපච්චයභූතං ලභිත්වා උප්පන්නා. „Er fragt nach der Wortbedeutung (padattha) mit dem Gedanken: ‚Ich werde den Bedeutungsunterschied zu den anderen Gestaltungen erklären lassen.‘ ‚Kāyanissitā‘ (vom Körper abhängig): Hierbei ist ihre Abhängigkeit vom Körper so zu verstehen, dass sie durch dessen Vorhandensein bedingt sind (tabbhāvabhāvitā), nicht aber im Sinne einer Stützbedingung (nissayapaccaya) des Körpers. Um dies zu zeigen, sagte er: ‚Wenn der Körper existiert, existieren sie; wenn er nicht existiert, existieren sie nicht.‘ Unter ‚kāyo‘ (Körper) ist hierbei der physische, aus Materie bestehende Körper (karajakāyo) zu verstehen. ‚Cittanissitā‘ (vom Geist abhängig) bedeutet, dass sie in Abhängigkeit vom Geist entstanden sind, nachdem sie diesen als Stützbedingung erhalten haben.“ ‘‘සමාපජ්ජාමී’’ති පදස්ස සමීපෙ වුච්චමානං ‘‘සමාපජ්ජිස්ස’’න්ති පදං ආසන්නානාගතකාලවාචී එව භවිතුං යුත්තං, න ඉතරන්ති ආහ – ‘‘පදද්වයෙන නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනසමාපත්තිකාලො කථිතො’’ති. තයිදං තස්ස තථා වත්තබ්බතාය වුත්තං, න පන තස්ස තථා චිත්තපවත්තිසම්භවතො. සමාපන්නෙපි එසෙව නයො. පුරිමෙහීති ‘‘සමාපජ්ජිස්සං සමාපජ්ජාමී’’ති ද්වීහි පදෙහි. පච්ඡිමෙනාති ‘‘සමාපන්නො’’ති පදෙන. „Das Wort ‚samāpajjissaṃ‘ (ich werde eintreten), das nahe dem Wort ‚samāpajjāmi‘ (ich trete ein) gesprochen wird, sollte sinnvollerweise nur eine nahe Zukunft bezeichnen und nichts anderes; daher sagte er: ‚Durch die beiden Worte wird die Zeit des Eintritts in das Gebiet der Weder-Wahrnehmung-noch-Nichtwahrnehmung beschrieben.‘ Dies wurde gesagt, weil er so sprechen musste, nicht aber, weil ein solcher Geistesprozess bei ihm tatsächlich stattfinden konnte. Dasselbe Prinzip gilt auch für ‚samāpanno‘ (eingetreten). ‚Durch die ersteren‘ (purimehi) bezieht sich auf die beiden Worte ‚samāpajjissaṃ‘ und ‚samāpajjāmi‘. ‚Durch das letztere‘ (pacchimena) bezieht sich auf das Wort ‚samāpanno‘.“ භාවිතං හොති උප්පාදිතං හොති නිරොධසමාපන්නත්ථාය. අනුපුබ්බසමාපත්තිසමාපජ්ජනසඞ්ඛාතාය නිරොධභාවනාය තං චිත්තං භාවිතං හොති. තෙනාහ ‘‘යං ත’’න්තිආදි. දුතියජ්ඣානෙයෙවාති දුතියජ්ඣානක්ඛණෙ නිරුජ්ඣති. තත්ථ අනුප්පජ්ජනතො අනුප්පාදනතො හෙට්ඨා නිරොධොති අධිප්පෙතො. චතුන්නං අරූපක්ඛන්ධානං තජ්ජා පරිකම්මසිද්ධා යා අප්පවත්ති[Pg.374], තත්ථ ‘‘නිරොධසමාපත්තිසඤ්ඤා’’ති, යා නෙසං තථා අප්පවත්ති. සා ‘‘අන්තොනිරොධෙ නිරුජ්ඣතී’’ති වුත්තා. „‚Bhāvitaṃ hoti‘ (ist entfaltet) bedeutet, dass es zum Zweck des Erreichens des Erlöschens (nirodhasamāpatti) hervorgebracht wurde. Durch die Entfaltung des Erlöschens, die als das schrittweise Eintreten in die Errungenschaften definiert ist, ist jener Geist entfaltet worden. Deshalb heißt es ‚yaṃ taṃ‘ (das, was) usw. ‚Dutiyajjhāneyeva‘ (im zweiten Jhana selbst) bedeutet, dass es im Moment des zweiten Jhana erlischt. Hierbei ist mit ‚Erlöschen‘ (nirodha) das vorherige Nicht-Entstehen und Nicht-Hervorbringen gemeint. Das Nicht-Ablaufen der vier formlosen Daseinsgruppen (arūpakkhandha), das durch die entsprechende Vorbereitung bewirkt wird – dort ist ‚nirodhasamāpattisaññā‘ (die Wahrnehmung der Erlöschenserrungenschaft) das Nicht-Ablaufen derselben in dieser Weise. Es wird gesagt, dass dieses ‚im inneren Erlöschen erlischt‘ (antonirodhe nirujjhati).“ ‘‘චිත්තසඞ්ඛාරො නිරුද්ධො’’ති වචනතො තදඤ්ඤෙසං අනිරොධං ඉච්ඡන්තානං වාදං දස්සෙන්තො ‘‘චිත්තසඞ්ඛාරො නිරුද්ධොති වචනතො’’තිආදිං වත්වා තත්ථ අතිප්පසඞ්ගදස්සනමුඛෙන තං වාදං නිසෙධෙතුං ‘‘තෙ වත්තබ්බා’’තිආදිමාහ. අභිනිවෙසං අකත්වාති යථාගතෙ බ්‍යඤ්ජනමත්තෙ අභිනිවෙසං අකත්වා. ආචරියානං නයෙති ආචරියානං පරම්පරාගතෙ ධම්මනයෙ ධම්මනෙත්තියං ඨත්වා. „Wegen der Aussage ‚cittasaṅkhāro niruddho‘ (die Geistgestaltung ist erloschen) zeigt er die Lehrmeinung derjenigen auf, die das Nicht-Erlöschen von anderem als diesem annehmen, indem er sagt ‚cittasaṅkhāro niruddhoti vacanato‘ usw. Um diese Ansicht zu widerlegen, indem er die unzulässige Verallgemeinerung (atippasaṅga) aufzeigt, sagt er ‚te vattabbā‘ (sie sollten gefragt werden) usw. ‚Abhinivesaṃ akatvā‘ (ohne anzuhaften) bedeutet, ohne sich bloß an den überlieferten Wortlaut (byañjanamatta) zu klammern. ‚Ācariyānaṃ naye‘ (in der Methode der Lehrer) bedeutet, in der überlieferten Lehrtradition (dhammanaya) und Richtschnur des Dhamma (dhammanetti) der Lehrer zu stehen.“ කිරියමයපවත්තස්මින්ති පරිත්තභූමකකුසලාකුසලධම්මපබන්ධෙ වත්තමානෙ. තස්මිඤ්හි වත්තමානෙ කායික-වාචසික-කිරියසම්පවත්ති හොති, දස්සන-සවනාදිවසෙන ආරම්මණග්ගහණෙ පවත්තමානෙති අත්ථො. තෙනාහ – ‘‘බහිද්ධාරම්මණෙසු පසාදෙ ඝට්ටෙන්තෙසූ’’ති. මක්ඛිතානි වියාති පුඤ්ඡිතානි විය හොන්ති ඝට්ටනාය විබාධිතත්තා. එතෙනායං ඝට්ටනා පඤ්චද්වාරිකවිඤ්ඤාණානං වෙගසා උප්පජ්ජනාය න ආරම්මණන්ති දස්සෙති. තෙනෙවාහ – ‘‘අන්තොනිරොධෙ පඤ්ච පසාදා අතිවිය විරොචන්තී’’ති. „‚Kiriyamayapavattasmiṃ‘ (im Ablauf von Aktivitäten) bedeutet, wenn der kontinuierliche Fluss von heilsamen und unheilsamen Phänomenen der niederen Ebene (parittabhūmaka) stattfindet. Denn während dieser abläuft, kommt es zum Vollzug von körperlichen und sprachlichen Handlungen; das bedeutet: wenn das Erfassen von Objekten durch Sehen, Hören usw. stattfindet. Deshalb sagte er: ‚wenn äußere Objekte auf die Sinnesorgane (pasāde) treffen‘. ‚Makkhitāni viya‘ (wie verschmiert/abgewischt) bedeutet, sie sind wie abgewischt, weil sie durch das Auftreffen beeinträchtigt (vibādhita) sind. Damit zeigt er, dass dieses Auftreffen kein Objekt für das rasche Entstehen der Fünf-Tore-Bewusstseine (pañcadvārikaviññāṇa) ist. Genau deshalb sagte er: ‚Im inneren Erlöschen (antonirodhe) leuchten die fünf Sinnesorgane ganz besonders hell.‘“ තතො පරං සචිත්තකො භවිස්සාමීති ඉදං අත්ථතො ආපන්නං ගහෙත්වා වුත්තං – ‘‘එත්තකං කාලං අචිත්තකො භවිස්සාමී’’ති එතෙනෙව තස්ස අත්ථස්ස සිද්ධත්තා. යං එවං භාවිතන්ති එත්ථ විසුං චිත්තස්ස භාවනා නාම නත්ථි, අද්ධානපරිච්ඡෙදං පන කත්වා නිරොධසමාපත්තත්ථාය කාතබ්බපරිකම්මභාවනාය එව තස්ස සිජ්ඣනතො. „Danach werde ich mit Geist (bewusst) sein“ – dies wurde im Hinblick auf den sich ergebenden Sinn gesagt: „Für eine solche Zeitspanne werde ich ohne Geist (unbewusst) sein“, da eben dadurch diese Bedeutung erwiesen ist. Was das „so Entfaltete“ betrifft: Hier gibt es keine separate Entfaltung des Geistes an sich, sondern dies kommt allein durch die vorbereitende Entfaltung zustande, die nach Festlegung der Zeitdauer zum Zwecke des Erreichens der Erlöschenserreichung (nirodhasamāpatti) durchzuführen ist. සා පනෙසා නිරොධකථා. ද්වීහි බලෙහීති සමථවිපස්සනාබලෙහි. තයො ච සඞ්ඛාරානන්ති තිණ්ණං කායවචීචිත්තසඞ්ඛාරානං පටිප්පස්සද්ධියා. සොළසහි ඤාණචරියාහීති අනිච්චානුපස්සනාදීනං අට්ඨන්නං අනුපස්සනාඤාණානං, අට්ඨන්නඤ්ච මග්ගඵලඤාණානං වසෙන ඉමාහි සොළසහි ඤාණප්පවත්තීහි. නවහි සමාධිචරියාහීති අට්ඨ සමාපත්තියො අට්ඨ සමාධිචරියා, තාසං උපචාරසමාධි සමාධිභාවසාමඤ්ඤෙන එකා සමාධිචරියාති එවං නවහි සමාධිචරියාහි. වසීභාවතාපඤ්ඤාති වසීභාවතාසඞ්ඛාතා පඤ්ඤා. සබ්බාකාරෙන විසුද්ධිමග්ගෙ කථිතා, තෙ තාව ආකාරා [Pg.375] තිට්ඨන්තු, සරූපමත්තස්ස පනස්ස වත්තබ්බන්ති ආහ – ‘‘කො පනායං නිරොධො නාමා’’ති. යදි ඛන්ධානං අප්පවත්ති, අථ කිමත්ථමෙතං ඣානසුඛාදිං විය සමාපජ්ජන්තීති ආහ ‘‘සඞ්ඛාරාන’’න්තිආදි. Dies nun ist die Abhandlung über das Erlöschen (nirodha). „Durch zwei Kräfte“ (dvīhi balehi) meint: durch die Kräfte von Geistesruhe und Hellsicht (samatha-vipassanā). „Und der drei Gestaltungen“ (tayo ca saṅkhārānaṃ) meint: durch das Zur-Ruhe-Kommen der drei Gestaltungen, nämlich der Körper-, Wort- und Geistgestaltung. „Durch sechzehn Wissensweisen“ (soḷasahi ñāṇacariyāhi) meint: mittels dieser sechzehn Wissensfunktionen, bestehend aus den acht Betrachtungswissen wie der Betrachtung der Vergänglichkeit (aniccānupassanā) usw. und den acht Wissen der Pfade und Früchte (maggaphalañāṇa). „Durch neun Konzentrationsweisen“ (navahi samādhicariyāhi) meint: die acht Errungenschaften sind acht Konzentrationsweisen, und deren Annäherungskonzentration (upacārasamādhi) ist aufgrund der Gemeinsamkeit des Konzentrationscharakters eine weitere Konzentrationsweise – so sind es neun Konzentrationsweisen. „Weisheit der Beherrschung“ (vasībhāvatāpaññā) meint: die als Meisterschaft bezeichnete Weisheit. Diese ist in all ihren Aspekten im Visuddhimagga erklärt; diese Aspekte mögen vorerst beiseitebleiben, da aber das bloße Wesen davon dargelegt werden muss, heißt es: „Was aber ist dieses sogenannte Erlöschen?“ Wenn es das Nicht-Ablaufen der Daseinsgruppen (khandha) ist, warum treten sie dann in dieses ein wie in das Glück der Vertiefung (jhāna) usw.? Dazu heißt es: „der Gestaltungen“ (saṅkhārānaṃ) usw. ඵලසමාපත්තිචිත්තන්ති අරහත්තං අනාගාමිඵලචිත්තං. ‘‘තතො පරං භවඞ්ගසමයෙ’’ති වුත්තත්තා ආහ ‘‘කිං පන…පෙ… න සමුට්ඨාපෙතී’’ති. සමුට්ඨාපෙති රූපසමුප්පාදකත්තා. ඉමස්සාති නිරොධං සමාපන්නභික්ඛුනො. සා න සමුට්ඨාපෙතීති සා චතුත්ථජ්ඣානිකා ඵලසමාපත්ති න සමුට්ඨාපෙති අස්සාසපස්සාසෙ. ඵලසමාපත්තියා චතුත්ථජ්ඣානිකභාවො කථං නිච්ඡිතොති ආහ – ‘‘කිං වා එතෙනා’’තිආදි. වක්ඛමානාකාරෙනපි පරිහාරො හොතීති. සන්තසමාපත්තිතොති නිරොධසමාපත්තිමෙව සන්ධාය වදති. අබ්බොහාරිකා හොන්ති අතිසුඛුමසභාවත්තා, සඤ්ජීවත්ථෙරස්ස පුබ්බෙ සමාපත්තික්ඛණෙ අස්සාසපස්සාසා අබ්බොහාරිකභාවං ගච්ඡන්ති. තෙන වුත්තං ‘‘භවඞ්ගසමයෙනෙවෙතං කථිත’’න්ති. „Das Fruchterreichungs-Bewusstsein“ (phalasamāpatticitta) meint das Fruchtbewusstsein der Heiligkeit (arahattaphala) oder der Nichtwiederkehr (anāgāmiphala). Weil gesagt wurde: „Danach, zur Zeit des Lebensunterstroms (bhavaṅga)“, heißt es: „Erzeugt es denn …pe… nicht?“. „Erzeugt“ bedeutet hier als Erzeuger von Materialität (rūpa). „Dieses“ bezieht sich auf den Mönch, der das Erlöschen erreicht hat. „Sie erzeugt nicht“ meint, dass jene Fruchterreichung der vierten Vertiefung (jhāna) das Ein- und Ausatmen nicht erzeugt. Wie wird der Zustand der Fruchterreichung als zur vierten Vertiefung gehörig bestimmt? Dazu heißt es: „Oder was hat es damit auf sich“ usw. Auch in der im Folgenden dargelegten Weise gibt es eine Antwort. „Aus einer friedvollen Erreichung“ bezieht sich direkt auf die Erlöschenserreichung (nirodhasamāpatti). Sie sind unmerklich (abbohārika) aufgrund ihrer extrem feinen Natur; beim Ehrwürdigen Sañjīva gerieten früher im Moment der Erreichung das Ein- und Ausatmen in einen unmerklichen Zustand. Daher wurde gesagt: „Dies wurde im Hinblick auf die Zeit des Lebensunterstroms (bhavaṅgasamaya) gesagt.“ කිරියමය …පෙ… උප්පජ්ජතීති කස්මා වුත්තං? නනු භවඞ්ගුප්පත්තිකාලම්පි විතක්කවිචාරා උප්පජ්ජන්තෙවාති? කිඤ්චාපි උප්පජ්ජන්ති, වචීසඞ්ඛාරලක්ඛණප්පත්තා පන න හොන්තීති ඉමමත්ථං දස්සෙතුං ‘‘කිං භවඞ්ග’’න්තිආදි වුත්තං. Warum wurde gesagt: „Funktionelles (kiriyamaya) …pe… entsteht“? Entstehen denn nicht auch zur Zeit des Auftretens des Lebensunterstroms (bhavaṅga) Gedankenerfassung und Diskursivität (vitakka-vicāra)? Auch wenn sie entstehen, so erlangen sie doch nicht die Eigenschaft der Wortgestaltung (vacīsaṅkhāra). Um diese Bedeutung aufzuzeigen, wurde gesagt: „Was ist der Lebensunterstrom?“ usw. සුඤ්ඤතො ඵස්සොතිආදයො සගුණෙනපි ආරම්මණෙනාති ආරම්මණභූතමෙතං. සුඤ්ඤතා නාම ඵලසමාපත්ති නිච්චසුඛඅත්තසභාවතො සුඤ්ඤත්තා. ‘‘සුඤ්ඤතො ඵස්සො’’ති වුත්තං වුත්තනයෙන සුඤ්ඤසභාවත්තා. අනිමිත්තා නාම ඵලසමාපත්ති රාගනිමිත්තාදීනං අභාවතො. අප්පණිහිතා නාම ඵලසමාපත්ති රාගපණිධිආදීනමභාවතො. සෙසං වුත්තනයමෙව. තෙනාහ ‘‘අනිමිත්තප්පණිහිතෙසුපි එසෙව නයො’’ති. රාගනිමිත්තාදීනන්ති එත්ථ ආදි-සද්දෙන සඞ්ඛාරනිමිත්තස්සපි සඞ්ගහො දට්ඨබ්බො. යදග්ගෙන ඵලසමාපත්තිසම්ඵස්සො සුඤ්ඤතො නාම, තදග්ගෙන ඵලසමාපත්තිපි සුඤ්ඤතා නාම, ඵස්සසීසෙන පන දෙසනා ආගතාති තථා වුත්තං. අනිමිත්තප්පණිහිතෙසුපි එසෙව නයො. „Leere Berührung“ (suññato phasso) usw. bezieht sich auf „auch durch ein mit Qualitäten versehenes Objekt“, da dies das Objekt ist. Die „Leere“ genannte Fruchterreichung ist leer von der Natur von Beständigkeit, Glück und Selbst. „Leere Berührung“ wird in der bereits erklärten Weise aufgrund ihrer leeren Natur genannt. „Zeichenlos“ (animittā) heißt die Fruchterreichung wegen des Nichtvorhandenseins von Zeichen von Gier (rāganimitta) usw. „Wunschlos“ (appaṇihitā) heißt die Fruchterreichung wegen des Fehlens von Wunschbegehren (rāgapaṇidhi) usw. Der Rest ist genau wie bereits dargelegt. Deshalb heißt es: „Auch bei den zeichenlosen und wunschlosen Erreichungen gilt dieselbe Methode.“ Unter „Zeichen von Gier usw.“ ist durch das Wort „usw.“ auch das Zeichen der Gestaltungen (saṅkhāranimitta) als mitumfasst anzusehen. In dem Maße, wie die Berührung der Fruchterreichung „leer“ genannt wird, wird in diesem Maße auch die Fruchterreichung selbst „Leere“ genannt; da die Unterweisung jedoch mit der Berührung als Hauptpunkt erteilt wurde, ist es so ausgedrückt worden. Auch bei den zeichenlosen und wunschlosen Erreichungen gilt dieselbe Methode. ආගමනං එත්ථ, එතායාති වා ආගමනිකා, සා එව ආගමනියා ක-කාරස්ස ය-කාරං කත්වා. වුට්ඨාති නිමිත්තතො මග්ගස්ස උප්පාදනෙන. අනිමිත්තා නාම නිච්චනිමිත්තස්ස උග්ඝාටනතො. එත්ථ ච වුට්ඨානමෙව පමාණං, න [Pg.376] පරිග්ගහදස්සනානි. අප්පණිහිතා නාම සුඛපණිධියා පටිපක්ඛතො. සුඤ්ඤතා නාම අත්තදිට්ඨියා උජුපටිපක්ඛත්තා සත්තසුඤ්ඤතාය සුදිට්ඨත්තා. මග්ගො අනිමිත්තො නාම විපස්සනාගමනතො. ඵලං අනිමිත්තං නාම මග්ගාගමනතො. විකප්පො ආපජ්ජෙය්‍ය ආගමනස්ස වවත්ථානස්ස අභාවෙන, විපස්සනාය අනිමිත්තාදිනාමලාභො අවවත්ථිතොති අධිප්පායො. තෙන වුත්තං ‘‘තස්මා’’තිආදි. යස්මා පන සා මග්ගවුට්ඨානකාලෙ එවරූපාපි හොතීති තස්ස වසෙන මග්ගඵලානං විය ඵස්සස්සපි පවත්තිරූපත්තා යථාවුත්තො විකප්පො අනවසරොති දට්ඨබ්බං. තයො ඵස්සා ඵුසන්තීති පුග්ගලභෙදවසෙන වුත්තං. න හි එකංයෙව පුග්ගලං එතස්මිං ඛණෙ තයො ඵස්සා ඵුසන්ති. ‘‘තිවිධො ඵස්සො ඵුසතී’’ති වා භවිතබ්බං. යස්මා පන ‘‘නිරොධඵලසමාපත්තියා වුට්ඨිතස්සා’’තිආදි යස්ස යථාවුත්තා තයො එව ඵස්සා සම්භවන්ති, තස්ස අනවසෙසග්ගහණවසෙනෙව වුත්තං ‘‘තයො ඵස්සා ඵුසන්තී’’ති. „Herbeiführend“ (āgamanikā) bedeutet: Das Hinzukommen findet hier statt, oder man gelangt durch sie dorthin; dies ist dasselbe wie „āgamaniyā“, indem der Buchstabe „ka“ durch „ya“ ersetzt wurde. „Sie erhebt sich“ (vuṭṭhāti) durch das Hervorbringen des Pfades aus dem Zeichen. „Zeichenlos“ (animittā) heißt sie durch das Aufheben des Zeichens von Beständigkeit. Und hierbei ist nur das Erheben (vuṭṭhāna) maßgebend, nicht die Betrachtungen des Erfassens. „Wunschlos“ (appaṇihitā) heißt sie, weil sie das Gegenteil des Wunsches nach Glück ist. „Leere“ (suññatā) heißt sie, weil sie das direkte Gegenteil der Selbst-Ansicht (attadiṭṭhi) ist und die Leerheit von Lebewesen (sattasuññatā) klar gesehen wurde. Der Pfad ist „zeichenlos“ aufgrund des Zugangs durch die Hellsicht (vipassanā). Die Frucht ist „zeichenlos“ aufgrund des Zugangs durch den Pfad. Es könnte ein Einwand bezüglich des Fehlens einer Bestimmung des Zugangs entstehen; der Sinn ist, dass das Erlangen von Bezeichnungen wie „zeichenlos“ usw. durch die Hellsicht unbestimmt bleibt. Daher wurde gesagt: „Deshalb“ usw. Da sie aber zur Zeit des Pfaderhebens von solcher Art ist, ist der besagte Einwand als unbegründet anzusehen, da durch sie die Berührung ebenso wie die Pfade und Früchte in Erscheinung tritt. „Drei Berührungen berühren ihn“ wurde im Hinblick auf den Unterschied der Personen gesagt. Denn nicht ein und dieselbe Person berühren in diesem Moment drei Berührungen. Oder es müsste heißen: „Eine dreifache Berührung berührt ihn.“ Da jedoch für den, „der aus der Erlöschens- und Fruchterreichung aufgestanden ist“ usw., eben diese drei Berührungen möglich sind, wurde im Sinne des vollständigen Erfassens gesagt: „Drei Berührungen berühren ihn.“ නිබ්බානං විවෙකො නාම සබ්බසඞ්ඛාරවිවිත්තභාවතො. තස්මිං විවෙකෙ එකන්තෙනෙව නින්නපොණත්තා එව හි තෙ පටිප්පස්සද්ධසබ්බුස්සුක්කා උත්තමපුරිසා චතුන්නං ඛන්ධානං අප්පවත්තිං අනවසෙසග්ගහණලක්ඛණං නිරොධසමාපත්තිං සමාපජ්ජන්තීති. Das Nibbāna wird „Abgeschiedenheit“ (viveka) genannt, da es von allen Gestaltungen (saṅkhāra) völlig frei ist. Weil jene edlen Menschen (uttamapurisa), deren jegliches Bemühen völlig zur Ruhe gekommen ist, sich dieser Abgeschiedenheit unweigerlich zuneigen und zuwenden, treten sie in die Erlöschenserreichung (nirodhasamāpatti) ein, die durch das Nicht-Ablaufen der vier Daseinsgruppen (khandha) gekennzeichnet ist, was das Merkmal des rückstandslosen Erfassens darstellt. දුතියකාමභූසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des zweiten Kāmabhū-Suttas ist abgeschlossen. 7. ගොදත්තසුත්තවණ්ණනා 7. Die Erklärung des Godatta-Suttas. 349. නෙසන්ති අප්පමාණචෙතොවිමුත්ති-ආකිඤ්චඤ්ඤචෙතොවිමුත්තිසඤ්ඤිතානං ඣානානං. අත්ථොපි නානාති ආනෙත්වා යොජනා. ඵරණඅප්පමාණතාය ‘‘අප්පමාණා චෙතොවිමුත්තී’’ති ලද්ධනාමං බ්‍රහ්මවිහාරජ්ඣානන්ති ආහ ‘‘භූමන්තරතො’’තිආදි. ආකිඤ්චඤ්ඤා චෙතොවිමුත්තීති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනජ්ඣානන්ති ආහ ‘‘භූමන්තරතො’’තිආදි. විපස්සනාති අනිච්චානුපස්සනා, සබ්බාපි වා. පමාණකරණො නාම යස්ස සයං උප්පජ්ජති, තස්ස ගුණාභාවදස්සනවසෙන පමාණකරණතො. 349. „Für jene“ (nesaṃ) bezieht sich auf die Vertiefungen (jhāna), die als „unermessliche Geistesbefreiung“ (appamāṇacetovimutti) und „Geistesbefreiung der Nichtsheit“ (ākiñcaññacetovimutti) bezeichnet werden. Die Worte „auch die Bedeutung ist verschieden“ sind herbeizuführen und zu verknüpfen. Wegen der Unermesslichkeit des Durchdringens wird die Brahmavihāra-Vertiefung, die den Namen „unermessliche Geistesbefreiung“ erhalten hat, so genannt; daher heißt es: „bezüglich des Unterschieds der Ebenen“ (bhūmantarato) usw. „Geistesbefreiung der Nichtsheit“ meint die Vertiefung der Sphäre der Nichtsheit (ākiñcaññāyatana); daher heißt es: „bezüglich des Unterschieds der Ebenen“ usw. „Hellsicht“ (vipassanā) meint die Betrachtung der Vergänglichkeit (aniccānupassanā) oder jegliche Art von Betrachtung. „Maßschaffend (begrenzend)“ wird es genannt, weil es für den, in dem es selbst entsteht, ein Maß (eine Begrenzung) schafft, indem es das Fehlen von guten Qualitäten aufzeigt. ඵරණඅප්පමාණතායාති [Pg.377] ඵරණවසෙන අප්පමාණගොචරතාය. නිබ්බානම්පි අප්පමාණමෙව පමාණගොචරානං කිලෙසානං ආරම්මණභාවස්සපි අනාගමනතො. ඛලන්ති ඛලෙ පසාරිතසාලිසීසාදිභණ්ඩං. කිඤ්චෙහීති මද්දස්සු. තෙනාහ ‘‘මද්දනට්ඨො’’ති. ආරම්මණභූතං, පලිබුද්ධකං වා නත්ථි එතස්ස කිඤ්චනන්ති අකිඤ්චනං, අකිඤ්චනමෙව ආකිඤ්චඤ්ඤං. „Durch die Unermesslichkeit des Durchdringens“ (pharaṇaappamāṇatāya) bedeutet: durch das Durchdringen, weil das Objekt unermesslich ist. Auch das Nibbāna ist unermesslich, weil es niemals zum Objekt für die Trübungen (kilesa) wird, die ein begrenztes Objekt haben. „Tenne“ (khala) bezieht sich auf Waren wie die auf einer Tenne ausgebreiteten Reisähren und Ähnliches. „Kiñcehi“ bedeutet: dresche/zerquetsche. Deshalb heißt es: „im Sinne des Dreschens“. „Nichts“ (akiñcana) bedeutet: Für diesen gibt es kein Objekt oder Hindernis (kiñcana); eben dieses Nichts-Haben ist das Gebiet der Nichtheit (ākiñcañña). රූපනිමිත්තස්සාති කසිණරූපනිමිත්තස්ස. න ගහිතාති සරූපතො න ගහිතා, අත්ථතො පන ගහිතා එව. තෙනාහ – ‘‘සා සුඤ්ඤා රාගෙනාතිආදිවචනතො සබ්බත්ථ අනුපවිත්ථාවා’’ති. „Des Form-Zeichens“ bezieht sich auf das Form-Zeichen des Kasiṇa. „Nicht erfasst“ bedeutet: ihrer Form nach nicht erfasst, dem Sinne nach jedoch sehr wohl erfasst. Deshalb heißt es: „Wegen Aussagen wie ‚sie ist leer von Gier‘ usw. ist sie überall eingegangen“. නානාති සද්දවසෙන. එකත්ථාති ආරම්මණවසෙන ආරම්මණභාවෙන එකසභාවා. තෙනාහ ‘‘අප්පමාණං…පෙ… එකත්ථා’’ති. ආරම්මණවසෙනාති ආරම්මණස්ස වසෙන. චත්තාරො හි මග්ගා, චත්තාරි ඵලානි ආරම්මණවසෙන නිබ්බානපවිට්ඨතාය එකත්ථා එකාරම්මණා. අඤ්ඤස්මිං පන ඨානෙති ඉදං විසුං විසුං ගහෙත්වා වුත්තං අප්පමාණාදි පරියායවුත්තං, නිබ්බානං ආරබ්භ පවත්තනතො. තස්මා ‘‘අඤ්ඤස්මි’’න්ති ඉදං තෙන තෙන පරියායෙන තත්ථ තත්ථ ආගතභාවං සන්ධාය වුත්තං. „Verschieden“ (nānā) bezieht sich auf das Wort. „Von einerlei Bedeutung“ (ekattha) bedeutet: hinsichtlich des Objekts, durch die Beschaffenheit des Objekts von ein und derselben Natur. Deshalb heißt es: „Unermesslich … von einerlei Bedeutung“. „Hinsichtlich des Objekts“ bedeutet: durch das Objekt. Denn die vier Pfade und die vier Früchte sind hinsichtlich des Objekts, da sie in das Nibbāna eingetreten sind, von einerlei Bedeutung und haben ein einziges Objekt. An einer anderen Stelle jedoch wird dies einzeln erklärt, nämlich als eine im übertragenen Sinne (pariyāya) gemeinte Bezeichnung wie „Unermesslich“ usw., weil sie sich auf das Nibbāna bezieht. Daher bezieht sich der Ausdruck „an einer anderen [Stelle]“ auf das Vorkommen an den jeweiligen Stellen in der entsprechenden Redeweise. ගොදත්තසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Godatta-Suttas ist abgeschlossen. 8. නිගණ්ඨනාටපුත්තසුත්තවණ්ණනා 8. Die Erklärung des Nigaṇṭha-Nāṭaputta-Suttas 350. ආගතාගමොති වාචුග්ගතපරියත්තිධම්මො. විඤ්ඤාතසාසනොති පටිවිද්ධසත්ථුසාසනො. තෙනාහ ‘‘අනාගාමී’’තිආදි. නග්ගභොග්ගන්ති අවසනභාවෙන නග්ගං, කුටිලජ්ඣාසයතාය භොග්ගං, තතො එව නිස්සිරිකං. නග්ගතාය හි සො රූපෙන නිස්සිරිකො, භොග්ගතාය චිත්තෙන. භගවතො සද්ධායාති භගවති සද්ධාය. තස්මිං සද්දහනා ඔකප්පනා තස්ස සද්ධාතිපි වත්තබ්බතං ලභති. ගච්ඡාමීති ආගච්ඡාමි, බුජ්ඣාමීති අත්ථො. එතං නිගණ්ඨෙන පුච්ඡිතමත්ථමාහ. 350. „Wer die Überlieferung erlangt hat“ (āgatāgamo) bezeichnet jemanden, der die Lehre der Schriften auswendig beherrscht. „Wer die Lehre verstanden hat“ (viññātasāsano) bedeutet, dass er die Lehre des Meisters durchdrungen hat. Deshalb heißt es: „Ein Nie-Wiederkehrender“ usw. „Nackt und verkrümmt“ (naggabhogga) bedeutet nackt, weil er unkleidet ist, und krumm wegen seiner unehrlichen Absichten, und genau deshalb glanzlos. Denn durch die Nacktheit ist er an körperlicher Gestalt glanzlos, durch die Verkrümmung an Geist. „Aus Glauben an den Erhabenen“ bedeutet durch das Vertrauen in den Erhabenen. Das Vertrauen und die feste Überzeugung in ihn erlangt die Bezeichnung „sein Glaube“. „Ich gehe“ bedeutet „ich komme“, im Sinne von „ich erkenne/verstehe“. Dies besagt den Sinn der vom Nigaṇṭha gestellten Frage. කායං උන්නාමෙත්වාති කායං අබ්භුන්නාමෙත්වා. කුච්ඡිං නීහරිත්වාති පිට්ඨියා නින්නමනෙන කුච්ඡිං පුරතො නීහරිත්වා. ගීවං පසාරණවසෙන පග්ගය්හ පග්ගහෙත්වා [Pg.378] සබ්බං දිසං පෙක්ඛමානො. සබ්බමිදං නිගණ්ඨස්ස පහට්ඨාකාරදස්සනත්ථං ‘‘ඉදානි සමණස්ස ගොතමස්ස උපරි වාදං ආරොපෙතුං ලබ්භතී’’ති. තෙනාහ ‘‘වාතං වා සො’’තිආදි. සකාරණාති යුත්තිසහිතා. පඤ්හමග්ගොති පඤ්හසඞ්ඛාතො වීමංසා, එවං භවිතබ්බන්ති චිත්තෙනෙව පරිවීමංසා පඤ්හා. එකො උද්දෙසොති එකං උද්දිසනං අත්ථස්ස සංඛිත්තවචනං. වෙය්‍යාකරණන්ති නිද්දිසනං අත්ථස්ස විචාරෙත්වා කථනං. එවන්ති ඉමිනා නයෙන. සබ්බත්ථාති සබ්බෙසු පඤ්හුද්දෙසවෙය්‍යාකරණෙසු අත්ථො විත්ථාරතො වෙදිතබ්බො. „Den Körper aufrichtend“ bedeutet den Körper emporstreckend. „Den Bauch herausstreckend“ bedeutet, durch das Beugen des Rückens den Bauch nach vorne zu schieben. „Den Hals streckend und emporhebend“ bedeutet, indem er den Hals ausstreckte und anhob, blickte er in alle Richtungen. All dies dient dazu, das triumphierende Verhalten des Nigaṇṭha zu zeigen, der dachte: „Nun ist es möglich, eine Anklage gegen den Asketen Gotama vorzubringen.“ Deshalb heißt es: „Wie den Wind...“ und so weiter. „Mit Grund“ (sakāraṇā) bedeutet mit logischer Begründung versehen. „Der Pfad der Frage“ (pañhamaggo) bezeichnet die Untersuchung in Form einer Frage, die gedankliche Erwägung des Geistes: „So müsste es sein“. „Eine Darlegung“ (eko uddeso) ist eine kurze Formulierung des Sinnes. „Die Erklärung“ (veyyākaraṇa) ist die Erläuterung des Sinnes nach reiflicher Überlegung. „So“ bedeutet auf diese Weise. „Überall“ bedeutet, dass die Bedeutung in allen Fragen, Darlegungen und Erklärungen ausführlich verstanden werden soll. නිගණ්ඨනාටපුත්තසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Nigaṇṭha-Nāṭaputta-Suttas ist abgeschlossen. 9. අචෙලකස්සපසුත්තවණ්ණනා 9. Die Erklärung des Acelaka-Kassapa-Suttas 351. අලං සමත්ථො අරියභාවායාති අලමරියො. ඤෙය්‍යජානනට්ඨෙන ඤාණමෙව පච්චක්ඛතො දස්සනට්ඨෙන ඤාණදස්සනං, සොයෙව අතිසයට්ඨෙන ඤාණදස්සනවිසෙසො. පාවළා වුච්චති ආනිසදපදෙසො, තං පාවළං රජොහරණත්ථං නිප්ඵොටීයති එතායාති පාවළනිප්ඵොටනා, මොරපිඤ්ඡවත්ති. 351. „Vollkommen edel“ (alamariyo) bedeutet: absolut fähig zum Zustand eines Edlen (ariya). Das Wissen (ñāṇa) an sich, im Sinne des Erkennens des Erkennbaren, ist das Erkennen und Schauen (ñāṇadassana) im Sinne des unmittelbaren Sehens; ebendies ist die „besondere Qualität des Erkennens und Schauens“ (ñāṇadassanaviseso) im Sinne einer herausragenden Leistung. „Pāvaḷā“ wird der Gesäßbereich genannt; dieses Gesäß wird damit abgeklopft, um Staub zu entfernen, daher nennt man es Gesäß-Abklopfer (pāvaḷanipphoṭanā), was ein Pfauenfedern-Besen ist. අචෙලකස්සපසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Acelaka-Kassapa-Suttas ist abgeschlossen. 10. ගිලානදස්සනසුත්තවණ්ණනා 10. Die Erklärung des Gilānadassana-Suttas 352. මත්තරාජා නාම එකො භුම්මදෙවො භූතාධිපති සුරාපොතලරුක්ඛනිවාසී. තෙන වුත්තං ‘‘මත්තරාජකාලෙ’’ති. ‘‘ඔසධිතිණවනප්පතීසූ’’ති වත්වා තෙ යථාක්කමං දස්සෙන්තො ‘‘හරීතකා…පෙ… රුක්ඛෙසු චා’’ති ආහ. පත්ථනාවසෙන චිත්තං ඨපෙහි. සමිජ්ඣිස්සතීති යථාධිප්පායං සමිජ්ඣිස්සති. තෙන හීති යස්මා තං දෙවාපි ආසන්නමරණං මඤ්ඤන්ති, තස්මා සා වරමෙව භවිස්සති, තං තුම්හාකං දීඝරත්තං හිතාය සුඛාය භවිස්සතීති අධිප්පායො. 352. Mattarāja ist der Name eines Erdgottes, eines Herrschers der Naturgeister (bhūta), der in einem Surāpotala-Baum wohnt. Darauf bezieht sich der Ausdruck: „zur Zeit des Mattarāja“. Nach den Worten „in Heilkräutern, Gräsern und Bäumen des Waldes“ zeigt er diese der Reihe nach auf und sagt: „Myrobalanen … und auf Bäumen“. Richte deinen Geist in Form eines Wunsches aus. „Es wird in Erfüllung gehen“ bedeutet, dass es sich gemäß deiner Absicht erfüllen wird. „Nun denn“ drückt Folgendes aus: Da auch die Götter dich für dem Tode nahe halten, wird jene [Wahl] die beste sein; sie wird dir für lange Zeit zum Heil und zum Wohlergehen gereichen. ගිලානදස්සනසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Gilānadassana-Suttas ist abgeschlossen. චිත්තසංයුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Citta-Saṃyuttas ist abgeschlossen. 8. ගාමණිසංයුත්තං 8. Gāmaṇisaṃyutta 1. චණ්ඩසුත්තවණ්ණනා 1. Die Erklärung des Caṇḍa-Suttas 353. ‘‘යෙන [Pg.379] මිධෙකච්චො චණ්ඩො චණ්ඩොත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡතී’’ති එවං පඤ්හපුච්ඡනෙන ධම්මසඞ්ගාහකත්ථෙරෙහි චණ්ඩොති ගහිතනාමො. පාකටං කරොතීති දස්සෙති අත්තනො චණ්ඩභාවං. 353. Wegen des Aufwerfens der Frage „Wodurch ist hier jemand jähzornig und wird eben als ‚jähzornig‘ bezeichnet?“, haben die Theras, die das Dhamma zusammenstellten, dem Sutta den Namen „Caṇḍa“ gegeben. „Er macht es offenbar“ bedeutet, er zeigt seine eigene Jähzornigkeit. චණ්ඩසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Caṇḍa-Suttas ist abgeschlossen. 2. තාලපුටසුත්තවණ්ණනා 2. Die Erklärung des Tālapuṭa-Suttas 354. වාලොති වුච්චති තාලො, තස්ස තාලපුටං නාම. යථා ආමලකීඵලසමානකං, සො පන තාලසදිසමුඛවණ්ණත්තා තාලපුටොති එවංනාමකො. තෙනාහ ‘‘තස්ස කිරා’’තිආදි. අභිනීහාරසම්පන්නො අනෙකෙසු කප්පෙසු සම්භතසාවකබොධිසම්භාරො. තථා හෙස අසීතියා මහාසාවකෙසු අබ්භන්තරො ජාතො. සහස්සං දෙන්ති නච්චං පස්සිතුකාමා. සමජ්ජවෙසන්ති නෙපච්චවෙසං. කීළං කත්වාති නච්චකීළිතං කීළිත්වා, නච්චිත්වාති අත්ථො. 354. „Vāla“ wird die Palmyra-Palme genannt; ihre Hülle heißt „Tālapuṭa“. Sie ähnelt der Myrobalanenfrucht. Er selbst erhielt den Namen „Tālapuṭa“, weil seine Gesichtsfarbe der einer Palmyra-Palme glich. Deshalb heißt es: „Es heißt von ihm...“ und so weiter. Er war mit dem festen Entschluss (abhinīhāra) ausgestattet und hatte über viele Weltzeitalter (kappa) hinweg die Voraussetzungen für die Erleuchtung eines Jüngers angesammelt. Auf diese Weise wurde er einer der achtzig großen Jünger. Diejenigen, die ihn tanzen sehen wollten, gaben ihm tausend [Münzen]. „Bühnenkleidung“ (samajjavesa) bedeutet Schauspielerkostüm. „Nachdem er ein Spiel aufgeführt hatte“ bedeutet, nachdem er das Tanzspiel dargeboten hatte; das heißt, nachdem er getanzt hatte. පුබ්බෙ තථාපවත්තවුත්තන්තදස්සනෙ සච්චෙන, තබ්බිපරියායෙ අලිකෙන. රාගපච්චයාති රාගුප්පත්තියා කාරණභූතා. මුඛතො…පෙ… දස්සනාදයොති ආදි-සද්දෙන මුඛතො අග්ගිජාලනික්ඛමදස්සනාදිකෙ සඞ්ගණ්හාති. අඤ්ඤෙ ච…පෙ… අභිනයාති කාමස්සාදසංයුත්තානං සිඞ්ගාරහස්සඅබ්භුතරසානඤ්චෙව ‘‘අඤ්ඤෙ චා’’ති වුත්තසන්තබීභච්ඡරසානඤ්ච දස්සනකා අභිනයා. දොසපච්චයාති දොසුප්පත්තියා කාරණභූතා. හත්ථපාදච්ඡෙදාදීති ආදි-සද්දෙන සඞ්ගහිතානං රුද්දවීරභයානකරසානං දස්සනකා අභිනයා. මොහපච්චයාති මොහුප්පත්තියා කාරණභූතා. එවමාදයොති ආදි-සද්දෙන සඞ්ගහිතානං කරුණාසන්තභයානකරසානං දස්සනකා අභිනයා. තෙ හි රසෙ සන්ධාය පාළියං ‘‘යෙ ධම්මා රජනීයා, යෙ ධම්මා දොසනීයා, යෙ ධම්මා මොහනීයා’’ති ච වුත්තං. Bezüglich des Aufzeigens von früher tatsächlich so geschehenen Ereignissen ist es Wahrheit, im gegenteiligen Fall ist es Unwahrheit. „Bedingt durch Gier“ (rāgapaccayā) bedeutet: als Ursache für das Entstehen von Gier wirkend. „Aus dem Mund … das Zeigen usw.“ umfasst durch das Wort „und so weiter“ das Vorführen von Feuerspeien aus dem Mund und Ähnliches. „Und andere … schauspielerische Darstellungen“ bezieht sich auf Darbietungen, welche die mit Sinnenlust verbundenen Stimmungen (rasa) der Liebe, der Heiterkeit und des Staunens zeigen, sowie jene, die unter „und andere“ genannt werden, nämlich die Stimmungen des Friedens und des Abscheus. „Bedingt durch Hass“ (dosapaccayā) bedeutet: als Ursache für das Entstehen von Hass wirkend. „Das Abschneiden von Händen und Füßen usw.“: Das Wort „und so weiter“ schließt Darstellungen ein, welche die schreckenerregenden, heroischen und furchterregenden Stimmungen zeigen. „Bedingt durch Verblendung“ (mohapaccayā) bedeutet: als Ursache für das Entstehen von Verblendung wirkend. „Und so weiter“ schließt Darstellungen ein, welche die mitleidvollen, friedvollen und furchterregenden Stimmungen zeigen. Denn im Hinblick auf diese Stimmungen (rasa) heißt es im kanonischen Text: „jene Dinge, die zu Begierde führen, jene Dinge, die zu Hass führen, jene Dinge, die zu Verblendung führen“. නටවෙසං [Pg.380] ගහෙත්වාව පච්චන්ති කම්මසරික්ඛවිපාකවසෙන. තං සන්ධායාති තං යථාවුත්තං නිරයෙ පච්චනං සන්ධාය. එතං ‘‘පහාසො නාම නිරයො, තත්ථ උපපජ්ජතී’’ති වුත්තං. යථා ලොකෙ අත්ථවිසෙසවසෙන සකම්මකානිපි පදානි අකම්මකානි භවන්ති ‘‘විමුච්චති පුරිසො’’ති, එවං ඉධ අත්ථවිසෙසවසෙන අකම්මකං සකම්මකං කත්වා වුත්තං – ‘‘නාහං, භන්තෙ, එතං රොදාමී’’ති. කො පන සො අත්ථවිසෙසො? අසහනං අක්ඛමනං, තස්මා න රොදාමි න සහාමි, න අක්ඛමාමීති අත්ථො. රොදනකාරණඤ්හි අසහන්තො තෙන අභිභූතො රොදති. තමෙවස්ස සකම්මකභාවස්ස කාරණභූතං අත්ථවිසෙසං ‘‘න අස්සුවිමොචනමත්තෙනා’’ති වුත්තං. මතං වා, අම්ම, රොදන්තීති එත්ථාපි මතං රොදන්ති, තස්ස මරණං න සහන්ති, නක්ඛමන්තීති පාකටොයමත්ථොති. Gerade indem sie die Gestalt eines Schauspielers annehmen, schmoren sie in der Hölle entsprechend der dem Karma entsprechenden Reifung. ‚Diesbeziehend‘ (taṃ sandhāya) bedeutet: in Bezug auf jenes oben erwähnte Schmoren in der Hölle. Dies wurde gesagt im Hinblick auf: ‚Es gibt eine Hölle namens Heiterkeit (Pahāsa), dort wird er wiedergeboren‘. Wie in der Welt aufgrund einer besonderen Bedeutung selbst intransitive Verben transitiv werden – wie in ‚der Mensch befreit sich von etwas‘ (vimuccati puriso) –, so wurde hier aufgrund einer besonderen Bedeutung ein intransitives Verb als transitiv gebraucht und gesagt: ‚Ich beweine dies nicht, Ehrwürdiger‘. Was aber ist diese besondere Bedeutung? Das Nicht-Ertragen, das Nicht-Dulden; daher lautet die Bedeutung: ‚Ich weine nicht im Sinne von: ich ertrage es nicht, ich dulde es nicht‘. Wer nämlich die Ursache des Weinens nicht erträgt, weint, davon überwältigt. Eben diese besondere Bedeutung, die die Ursache für diese Transitivität ist, wurde ausgedrückt mit: ‚nicht bloß durch das Vergießen von Tränen‘. Auch in ‚Sie beweinen den Toten, Mutter‘ bedeutet ‚sie beweinen den Toten‘ (mataṃ rodanti), dass sie seinen Tod nicht ertragen, ihn nicht dulden; dies ist die offensichtliche Bedeutung. තාලපුටසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Tālapuṭa-Suttas ist abgeschlossen. 3-5. යොධාජීවසුත්තාදිවණ්ණනා 3-5. Die Erklärung des Yodhājīva-Suttas und anderer 355-357. යුජ්ඣනං යොධො, සො ආජීවො එතස්සාති යොධාජීවො. තෙනාහ – ‘‘යුද්ධෙන ජීවිකං කප්පනකො’’ති, උස්සාහං වායාමං කරොතීති යුජ්ඣනවසෙන උස්සාහං වායාමං කරොති. පරියාපාදෙන්තීති මරණපරියන්තිකං ආපදං පාපෙන්ති. තෙනාහ ‘‘මරණං පටිපජ්ජාපෙන්තී’’ති. දුට්ඨු ඨපිතන්ති දුට්ඨාකාරෙන අත්තනො පරෙසඤ්ච අත්ථාවහභාවං න ගතං පටිපන්නං. පරෙහි සඞ්ගාමෙ ජිතා හතා එත්ථ ජායන්තීති පරජිතො නාම නිරයො. අසිධනුගදායසඞ්කුචක්කානි පඤ්චාවුධානි. තං සන්ධායාති තං යොධාජීවං පුග්ගලං සන්ධාය. එතං ‘‘යො සො’’තිආදි වුත්තං. චතුත්ථපඤ්චමෙසූති හත්ථාරොහඅස්සාරොහසුත්තෙසු. එසෙව නයොති එසො තතියෙ වුත්තො එව අත්ථතො විසෙසාභාවතො. 355-357. „Yodha“ ist der Kampf; wer diesen als Lebensunterhalt (ājīva) hat, ist ein Krieger (yodhājīva). Deshalb heißt es: „jemand, der seinen Lebensunterhalt durch Kampf bestreitet“. „Er unternimmt Anstrengung und Bemühung“ bedeutet: Er strengt sich an und bemüht sich durch das Kämpfen. „Sie bringen zum Äußersten“ (pariyāpādenti) bedeutet: Sie führen zu einem Unglück, das im Tod endet. Deshalb heißt es: „Sie lassen den Tod erleiden“. „Schlecht eingerichtet“ (duṭṭhu ṭhapitaṃ) bedeutet: In einer schlechten Weise praktiziert, die weder für einen selbst noch für andere Nutzen bringt. „Der Besiegte“ (parajito) ist der Name einer Hölle, weil dort diejenigen geboren werden, die im Kampf von Feinden besiegt und getötet wurden. Schwert, Bogen, Keule, Schild und Wurfscheibe sind die fünf Waffen. „Diesbeziehend“ (taṃ sandhāya) bedeutet: in Bezug auf jenen Krieger. Dies wurde mit den Worten „Wer auch immer...“ usw. gesagt. „Im vierten und fünften Sutta“ bezieht sich auf das Hatthāroha-Sutta und das Assāroha-Sutta. „Dies ist dieselbe Methode“ bedeutet: Dies ist die im dritten Sutta erklärte Methode, da es inhaltlich keinen Unterschied gibt. යොධාජීවසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Yodhājīva-Suttas und anderer ist abgeschlossen. 6. අසිබන්ධකපුත්තසුත්තවණ්ණනා 6. Die Erklärung des Asibandhakaputta-Suttas 358. පච්ඡාභූමිවාසිනොති [Pg.381] අපරදෙසවාසිනො. උදකසුද්ධිකභාවජානනත්ථායාති අත්තනො උදකසුද්ධිකභාවං ජානනත්ථඤ්චෙව ලොකස්ස ච උදකෙන සුද්ධි හොතීති ඉමස්ස අත්ථස්ස ජානනත්ථඤ්ච. උපරි යාපෙන්තීති උපරි බ්‍රහ්මලොකං යාපෙන්ති. සම්මා ඤාපෙන්තීති සම්මා උජුකංයෙව සග්ගං ලොකං ගමෙන්ති. තෙනාහ – ‘‘සග්ගං නාම ඔක්කාමෙන්තී’’ති, අවක්කාමෙන්ති ඔගාහාපෙන්තීති අත්ථො. අනුපරිගච්ඡෙය්‍යාති අනුපරිතො ගච්ඡෙය්‍ය. 358. „Bewohner des Westlandes“ (pacchābhūmivāsino) sind die Bewohner des westlichen Landes. „Um die Reinigung durch Wasser zu erkennen“ bedeutet: um die eigene Reinigung durch Wasser zu erkennen und auch um die Bedeutung zu erkennen, dass für die Welt eine Reinigung durch Wasser stattfindet. „Sie lassen nach oben gelangen“ (upari yāpenti) bedeutet: Sie lassen nach oben in die Brahma-Welt gelangen. „Sie weisen richtig an“ (sammā ñāpenti) bedeutet: Sie führen direkt und richtig in die himmlische Welt. Deshalb heißt es: „Sie lassen in den Himmel eingehen“, was bedeutet, sie lassen hineingehen, hineintauchen. „Er sollte umrunden“ (anuparigaccheyya) bedeutet: Er sollte ringsherum gehen. අසිබන්ධකපුත්තසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Asibandhakaputta-Suttas ist abgeschlossen. 7. ඛෙත්තූපමසුත්තවණ්ණනා 7. Die Erklärung des Khettūpama-Suttas 359. ථද්ධන්ති කථිනං ලූඛං. ඌසරන්ති ඌසජාතං. චතූහිපි ඔඝෙහි අනභිභවනීයතාය අහං දීපො. සබ්බපරිස්සයෙහි අනභිභවනීයතාය අහං ලෙණො. සබ්බදුක්ඛපරිත්තාසනතො තායනට්ඨෙන අහං තාණං. සබ්බභයහිංසනතො අහං සරණන්ති යොජෙතබ්බං. 359. „Fest“ (thaddha) bedeutet hart, rauh. „Salzhaltig“ (ūsara) bedeutet mit Salzgehalt versehen. „Weil ich von den vier Fluten unbezwingbar bin, bin ich eine Insel. Weil ich von allen Gefahren unbezwingbar bin, bin ich eine Zuflucht. Wegen des Schützens vor dem Erschrecken durch alles Leiden bin ich ein Schutz. Vor aller Furcht und Schädigung bin ich ein Zufluchtsort“ – so ist die Verknüpfung herzustellen. උදකමණිකොති මහන්තං උදකභාජනං. බහි විස්සන්දනවසෙන උදකං න හරතීති අහාරී, පරිතො න පග්ඝරතීති අපරිහාරී. සක්කච්චමෙව දෙසෙන්ති සද්ධම්මගාරවස්ස සබ්බසත්තෙසු මහාකරුණාය ච බුද්ධානං සමානරසත්තා. චතස්සො පන පරිසා සත්ථුගාරවෙන අත්තනො ච සද්ධාසම්පන්නතාය සද්දහිත්වා ඔකප්පෙත්වා සුණන්ති, තස්මා තා දෙසනාඵලෙන යුජ්ජන්ති. කිච්චසිද්ධියා සත්ථු දෙසනා තත්ථ සක්කච්චදෙසනා නාම ජාතා. „Ein Wasserkrug“ (udakamaṇiko) ist ein großes Wassergefäß. „Weil er das Wasser nicht nach außen überlaufen lässt, ist er nicht-wegführend (ahārī), weil er nicht ringsherum ausläuft, ist er nicht-auslaufend (aparihārī)“. Die Buddhas lehren voller Sorgfalt, da die Ehrfurcht vor der wahren Lehre und das große Mitgefühl mit allen Wesen bei ihnen denselben Geschmack haben. Die vier Versammlungen aber hören mit Ehrfurcht vor dem Meister und aufgrund ihrer eigenen Ausstattung mit Vertrauen gläubig und vertrauensvoll zu, weshalb sie mit dem Fruchtbringen der Lehrverkündigung verbunden sind. Durch das Gelingen des Werkes ist die Lehrverkündigung des Meisters dort als eine „sorgfältige Verkündigung“ bekannt geworden. ඛෙත්තූපමසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Khettūpama-Suttas ist abgeschlossen. 8. සඞ්ඛධමසුත්තවණ්ණනා 8. Die Erklärung des Saṅkhadhamasuttas 360. ‘‘යො කොචි පුරිසො පාණාතිපාතී මුසාවාදී, සබ්බො සො ආපායිකො’’ති වත්වා පුන ‘‘යංබහුලං යංබහුලං කරොති, තෙන [Pg.382] දුග්ගතිං ගච්ඡතී’’ති වදන්තො අත්තනාව අත්තනො වාදං භින්දති. එවං සන්තෙති යදි බහුසො කතෙන පාපකම්මෙන ආපායිකො, ‘‘යො කොචි පාණමතිපාතෙතී’’තිආදිවචනං මිච්ඡාති. චත්තාරි පදානීති ‘‘යො කොචි පාණමතිපාතෙතී’’තිආදිනා නයෙන වුත්තා චත්තාරො අත්ථකොට්ඨාසා. දිට්ඨියා පච්චයා හොන්ති ‘‘අත්ථි ඛො පන මයා’’තිආදිනා අයොනිසො උම්මුජ්ජන්තස්ස. බලසම්පන්නොති සමත්ථො. සඞ්ඛධමකොති සඞ්ඛස්ස ධමනකිච්චෙ ඡෙකො. අදුක්ඛෙනාති සුඛෙන. උපචාරොපි අප්පනාපි වට්ටති උභින්නං සාමඤ්ඤවචනභාවතො. අප්පමාණකතභාවො ලබ්භතෙව. තථා හි තං කිලෙසානං වික්ඛම්භනසමත්ථතාය දීඝසන්තානතාය විපුලඵලතාය ච ‘‘මහග්ගත’’න්ති වුච්චති. 360. Wenn man sagt: „Jeder Mensch, der Leben tötet oder lügt, geht ganz gewiss in den Abgrund“, und dann wiederum sagt: „Womit er sich am meisten beschäftigt, damit geht er in eine schlechte Existenz“, so widerspricht man sich selbst. Wenn es sich so verhält, dass man durch ein häufig begangenes schlechtes Karma in den Abgrund geht, dann ist die Aussage „Wer auch immer Leben tötet...“ usw. falsch. „Die vier Sätze“ (cattāri padāni) bezeichnet die vier Sinnabschnitte, die in der Weise „Wer auch immer Leben tötet...“ usw. dargelegt wurden. „Sie sind die Bedingungen für eine Ansicht“ (diṭṭhiyā paccayā) für jemanden, der in unweiser Weise mit Gedanken wie „Es gibt doch aber bei mir...“ usw. auftaucht. „Kraftvoll“ (balasampanno) bedeutet fähig. „Ein Muschelbläser“ (saṅkhadhamako) ist jemand, der in der Kunst des Muschelblasens geschickt ist. „Ohne Mühe“ (adukkhena) bedeutet leicht. Sowohl die Annäherungskonzentration (upacāra) als auch die Vollkonzentration (appanā) sind anwendbar, da beides allgemeine Bezeichnungen sind. Der Zustand des Unermesslich-Gemachten (appamāṇakatabhāvo) wird tatsächlich erlangt. Denn wegen der Fähigkeit, die Befleckungen zu unterdrücken, wegen der langen Dauer und wegen der Fülle der Früchte wird es als „erhaben“ (mahaggata) bezeichnet. න ඔහීයතීති යස්මිං සන්තානෙ කාමාවචරකම්මං, මහග්ගතකම්මඤ්ච කතූපචිතං විපාකදානෙ ලද්ධාවසරං හුත්වා ඨිතං, තෙසු කාමාවචරකම්මං ඉතරං නීහරිත්වා සයං තත්ථ ඔහීයිත්වා අත්තනො විපාකං දාතුං න සක්කොති, මහග්ගතකම්මමෙව පන ඉතරං පටිබාහිත්වා අත්තනො විපාකං දාතුං සක්කොති ගරුභාවතො. තෙනාහ ‘‘තං කාමාවචරකම්ම’’න්තිආදි. කිලෙසවසෙනාති පාපකම්මස්ස මූලභූතකිලෙසවසෙන. පාණාතිපාතාදයො හි දොසමොහලොභාදිමූලකිලෙසසමුට්ඨානා. කිලෙසවසෙනාති වා කම්මකිලෙසවසෙන. වුත්තඤ්හෙතං – ‘‘පාණාතිපාතො ඛො, ගහපතිපුත්ත, කම්මකිලෙසො’’තිආදි (දී. නි. 3.245). යථානුසන්ධිනාව ගතන්ති යථානුසන්ධිසඞ්ඛාතඅනුසන්ධිනා ඔසානං ගතං සංකිලෙසසම්මුඛෙන උට්ඨිතාය වොදානධම්මවසෙන නිට්ඨාපිතත්තා. „Es bleibt nicht zurück“ (na ohīyati) bedeutet: In welcher Kontinuität (santāna) auch immer ein im Sinnesbereich angesammeltes Karma (kāmāvacarakamma) und ein erhabenes Karma (mahaggatakamma) angehäuft wurden und bereitstehen, nachdem sie die Gelegenheit zur Fruchtreifung erhalten haben – unter diesen kann das Karma des Sinnesbereichs das andere nicht verdrängen, selbst dort zurückbleiben und seine eigene Frucht hervorbringen; vielmehr kann nur das erhabene Karma das andere abwehren und seine eigene Frucht hervorbringen, weil es schwerwiegender ist. Deshalb heißt es: „jenes Karma des Sinnesbereichs...“ usw. „Unter dem Einfluss der Befleckungen“ (kilesavasena) bedeutet: unter dem Einfluss der Befleckungen, die die Wurzel des schlechten Karmas sind. Denn das Töten von Lebewesen usw. entspringt den grundlegenden Befleckungen wie Hass, Verblendung, Gier usw. Oder „unter dem Einfluss der Befleckungen“ bedeutet: unter dem Einfluss der Karmabefleckung. Es wurde ja gesagt: „Das Töten von Lebewesen, Hausvatersohn, ist eine Karmabefleckung“ usw. „Es verlief ganz gemäß dem Zusammenhang“ (yathānusandhināva gataṃ) bedeutet: Es gelangte zu einem Ende gemäß dem als folgerichtig erachteten Zusammenhang, weil es durch den Zustand der Läuterung abgeschlossen wurde, der im Angesicht der Verunreinigung aufgetreten ist. සඞ්ඛධමසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Saṅkhadhama-Suttas ist abgeschlossen. 9. කුලසුත්තවණ්ණනා 9. Die Erklärung des Kula-Suttas 361. එවං පවත්තඊහිතිකාති එවං ද්විධා පවත්තඊහිතිකා. ද්වීහිතිකා දුක්කරජීවිකපයොගා. සලාකමත්තං වුත්තං එත්ථාති සලාකා වුත්තා, පුරිමපදෙ උත්තරපදලොපො. උභතොකොටිකන්ති යදි ‘‘කුලානුදයං න වණ්ණෙමී’’ති වදති, ‘‘භූතා නික්කරුණා සමණ තුම්හෙ’’ති වාදං ආරොපෙහි. අථ [Pg.383] සබ්බදාපි ‘‘කුලානුදයං වණ්ණෙමී’’ති වදති. එවං සන්තෙ ‘‘කස්මා එවං දුබ්භික්ඛෙ කාලෙ මහතියා පරිසාය පරිවුතො ජනපදචාරිකං චරන්තා කුලූපච්ඡෙදාය පටිපජ්ජථා’’ති එවං උභතොකොටිකං වාදං ආරොපෙහීති ගාමණිං උය්‍යොජෙසි. 361. „Evaṃ pavattaīhitikā“ (so eingetretene Plage) bedeutet: auf diese Weise in zweifacher Hinsicht eingetretene Plage. „Dvīhitikā“ bezeichnet eine schwierige Lebensführung. „Salākamattaṃ vuttaṃ ettha“ (nur ein Stäbchenmaß ist hier gesagt) bedeutet: das Stäbchen (salākā) ist erwähnt, wobei im vorhergehenden Wort das Endglied weggefallen ist. „Ubhatokoṭikaṃ“ (zweiseitig/Dilemma) bedeutet: Wenn er sagt: „Ich lobe die Begünstigung der Familien nicht“, dann halte ihm entgegen: „Ihr Asketen seid wahrlich mitleidlos.“ Wenn er jedoch allenthalben sagt: „Ich lobe die Begünstigung der Familien“, dann halte ihm so entgegen: „Warum zieht ihr dann in einer solchen Zeit der Hungersnot, von einer großen Gefolgschaft umgeben, durch das Land und handelt zum Ruin der Familien?“ Auf diese Weise spornte er den Dorfvorsteher an, ein solches zweiseitiges Dilemma vorzubringen. ද්වෙ අන්තෙති උභො කොටියො. බහි නීහරිතුන්ති න වණ්ණෙමි වණ්ණෙමීති ද්වෙ අන්තෙ මොචෙන්තො තං පුච්ඡිතමත්ථං බහි නීහරති නාම. තත්ථ දොසං දත්වා චොදෙන්තො තං අපුච්ඡං කරොන්තො ගිලිත්වා විය අන්තො පවෙසෙති නාම. „Zwei Enden“ (dve ante) bedeutet beide Seiten (koṭi). „Herauszubringen“ (bahi nīharituṃ) bedeutet: Indem er die beiden Enden „ich lobe nicht“ und „ich lobe“ auflöst, bringt er die erfragte Angelegenheit nach außen. Indem er dort einen Fehler aufzeigt und ihn beschuldigt, macht er die Frage hinfällig und führt sie gleichsam wie verschluckend nach innen. ඉතො සො ගාමණීතිආදි අත්තනො භික්ඛූනං අඤ්ඤෙසඤ්ච අත්ථකාමානං භික්ඛප්පදානෙන අනිට්ඨප්පත්තිඅභාවදස්සනත්ථං ආරද්ධං. දානෙන සම්භූතානීති දානමයෙන පුඤ්ඤකිරියවත්ථුනා සම්මදෙව භූතිං වඩ්ඪිං පත්තානි. සච්චෙන අරියවොහාරෙන සම්මදෙව භූතානි උප්පන්නානි සච්චසම්භූතානීති ආහ ‘‘සච්චං නාම සච්චවාදිතා’’ති. සෙසසීලන්ති අට්ඨවිධඅරියවොහාරතො අඤ්ඤසීලං. නිහිතන්ති තස්මිං කුලෙ පුබ්බපුරිසෙහි නිධානභාවෙන නිහිතං. දුප්පයුත්තාති කසිවාණිජ්ජාදිවසෙන දුට්ඨු පයුත්තා කම්මන්තා. විපජ්ජන්තීති නස්සන්ති. කුලඞ්ගාරොති කුලස්ස අඞ්ගාරසදිසො විනාසකපුග්ගලො. අනිච්චතාති මරණං. තස්මිං කුලෙ පධානපුරිසානං භොගානං වා සබ්බසො විනාසො. තෙනාහ ‘‘හුත්වා අභාවො’’තිආදි. Die Passage beginnend mit „Von hier an, o Dorfvorsteher“ etc. wurde begonnen, um zu zeigen, dass für einen selbst, für die Mönche und für andere, die das Wohl wünschen, durch das Geben von Almosenspeisen kein unerwünschter Zustand eintritt. „Durch Geben entstanden“ (dānena sambhūtāni) bedeutet durch das verdienstliche Handeln des Gebens vollkommen zu Wohlstand und Wachstum gelangt. Durch Wahrheit, d. h. durch edle Rede, vollkommen entstanden, sind sie „durch Wahrheit entstanden“ (saccasambhūtāni); dazu heißt es: „Wahrheit ist wahrlich das Wahrsprechen“. „Das übrige Sittlichkeitsverhalten“ (sesasīlaṃ) ist die Sittlichkeit außerhalb der achtfachen edlen Rede. „Hinterlegt“ (nihita) bedeutet von den Vorfahren in jener Familie als Schatz hinterlegt. „Schlecht angewendet“ (duppayuttā) bedeutet durch Ackerbau, Handel usw. schlecht betriebene Geschäfte. „Gehen zugrunde“ (vipajjanti) bedeutet sie schwinden. „Der Familien-Kohle-Gleiche“ (kulaṅgāro) ist eine die Familie zerstörende Person, ähnlich einer glühenden Kohle. „Unbeständigkeit“ (aniccatā) bedeutet Tod oder das gänzliche Schwinden der Besitztümer der führenden Personen in jener Familie. Deshalb sagte er: „das Nichtsein nach dem Dasein“ etc. කුලසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Kulasutta ist abgeschlossen. 10. මණිචූළකසුත්තවණ්ණනා 10. Die Erklärung des Maṇicūḷakasutta 362. තං පරිසන්ති තං රාජන්තෙපුරෙ නිසින්නං රාජපරිසං. නයග්ගාහෙති කුතොචිපි අසුත්වා කෙවලං අත්තනො එව මතියා නයග්ගහණෙ ඨත්වා. 362. „Jene Versammlung“ (taṃ parisaṃ) meint die im inneren Königspalast sitzende königliche Gefolgschaft. „Die Methode erfassend“ (nayaggāhī) bedeutet, ohne es von irgendwoher gehört zu haben, einzig durch die eigene Einsicht an der Erfassung der Methode festhaltend. කාරෙතුං වට්ටති සති සම්භවෙ පටිසඞ්ඛාරස්ස, සෙනාසනවිනාසො න අජ්ඣුපෙක්ඛිතබ්බොති අධිප්පායො. අත්තනො එත්ථ කිච්චාවසානෙ යං ගිහීනංයෙව සන්තකං තාවකාලිකං, තං ගිහිවිකතන්ති ආහ ‘‘ගිහිවිකතං කත්වා’’ති. න වදාමි පබ්බජ්ජිතාසාරුප්පතො. „Es ist angemessen, es machen zu lassen“ (kāretuṃ vaṭṭati) bedeutet: Wenn die Möglichkeit zur Instandsetzung besteht, darf der Verfall der Unterkunft nicht gleichgültig hingenommen werden – das ist die Absicht. Was hier nach Beendigung der eigenen Pflicht den Laien gehört und nur vorübergehend ist, das wird als „von Laien hergerichtet“ bezeichnet; daher sagte er: „indem man es von Laien herrichten lässt“ (gihivikataṃ katvā). „Ich sage [es] nicht“ aufgrund der Unangemessenheit für einen Hinausgetretenen. මණිචූළකසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Maṇicūḷakasutta ist abgeschlossen. 11. භද්‍රකසුත්තවණ්ණනා 11. Die Erklärung des Bhadrakasutta 363. එවංනාමකෙති [Pg.384] මල්ලා නාම ජානපදිනො රාජකුමාරා, නෙසං නිවාසතාය ‘‘මල්ලා’’ඉච්චෙව බහුවචනවසෙන ලද්ධනාමත්තා එවංනාමකෙ ජනපදෙ. නත්ථි එතස්ස පත්තියා කාලන්තරසඤ්ඤිතො කාලොති අකාලො, සො එව අකාලිකො. තෙනාහ – ‘‘කාලං අනතික්කමිත්වා පත්තෙනා’’ති. සො පන ‘‘යංකිඤ්චි දුක්ඛං උප්පජ්ජමානං උප්පජ්ජති, සබ්බං තං ඡන්දමූලක’’න්ති එවං වුත්තො දුක්ඛස්ස ඡන්දමූලභාවො, එවං ඡන්දමූලකස්ස දුක්ඛස්ස කථිතත්තා ‘‘ඉමස්මිං සුත්තෙ වට්ටදුක්ඛං කථිත’’න්ති වුත්තං. 363. „In dem so genannten [Land]“ (evaṃnāmake) bedeutet: Die Mallas sind königliche Prinzen eines Landstrichs; weil es ihr Wohnort ist, hat das so genannte Land diesen Namen im Plural als „Mallas“ erhalten. „Es gibt für dessen Erreichung keine Zeit, die als eine andere Frist bezeichnet wird, daher ist es zeitlos (akāla); eben dieses ist zeitlos (akālika).“ Deshalb sagte er: „erreicht, ohne die Zeit zu überschreiten“. Jene Tatsache, dass das Leiden im Begehren wurzelt, die so ausgedrückt wurde: „Welches Leiden auch immer entsteht, das entsteht alles mit dem Begehren als Wurzel“ – weil auf diese Weise das im Begehren wurzelnde Leiden dargelegt wurde, heißt es: „In dieser Lehrrede wird das Leiden des Daseinskreislaufs (vaṭṭadukkha) dargelegt.“ භද්‍රකසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Bhadrakasutta ist abgeschlossen. 12. රාසියසුත්තවණ්ණනා 12. Die Erklärung des Rāsiyasutta 364. රාසිං කත්වා මාරපාසවසෙන, තත්‍රාපි අන්තරභෙදෙන විභජිත්වා පුච්ඡිතබ්බපඤ්හෙ එකතො රාසිං කත්වා. තපනං අත්තපරිතාපනං තපො, සො එතස්ස අත්ථීති තපස්සී, තං තපස්සිං. සො පන තං තපං නිස්සාය ඨිතො නාම හොතීති වුත්තං ‘‘තපනිස්සිතක’’න්ති. සො පන අනෙකාකාරභෙදෙන ලූඛං ඵරුසං ජීවනසීලත්තා ලූඛජීවී නාම. තෙනාහ ‘‘ලූඛජීවික’’න්ති. මජ්ඣිමාය පටිපත්තියා උප්පථභාවෙන අවනියා ගන්ධබ්බාති අන්තා, තතො එව ලාමකත්තා අන්තා. ලාමකම්පි ‘‘අන්තො’’ති වුච්චති ‘‘අන්තමිදං, භික්ඛවෙ, ජීවිකානං (ඉතිවු. 91; සං. නි. 3.80), එකො අන්තො’’ති එවමාදීසු (සං. නි. 2.15; 3.90). අට්ඨකථායං පන අඤ්ඤමඤ්ඤආධාරභාවං උරීකත්වා ‘‘කොට්ඨාසා’’ති වුත්තං. හීනො ගාමොති පාළි. ගාම-සද්දො හීනපරියායොති අධිප්පායෙනාහ ‘‘ගාම්මො’’ති. ගාමෙ භවොති ගාම්මො. ගාම-සද්දො චෙත්ථ ගාමවාසිවිසයො ‘‘ගාමො ආගතො’’තිආදීසු විය. අට්ඨකථායං පන ‘‘ගාමවාසීනං ධම්මො’’ති වුත්තං, තෙසං චාරිත්තන්ති අත්ථො. අත්ත-සද්දො ඉධ සරීරපරියායො ‘‘අත්තන්තපො’’තිආදීසු වියාති ආහ ‘‘සරීරදුක්ඛකරණන්ති අත්ථො’’ති. 364. „Einen Haufen machend“ (rāsiṃ katvā) im Sinne von Māras Schlinge; auch dort, indem man die zu stellenden Fragen nach ihren inneren Unterschieden aufteilt und zu einem Haufen zusammenfasst. Kasteiung (tapas) ist das Quälen, die Selbstkasteiung; wer diese besitzt, ist ein Kasteier (tapassī) – diesen Kasteier. Weil er sich auf diese Kasteiung stützt, wird er als „auf Kasteiung gestützt“ (tapanissitaka) bezeichnet. Weil er auf vielfältige Weise ein raues, hartes Leben führt, wird er „Rauh-Lebender“ genannt; deshalb sagte er: „einer mit rauer Lebensweise“ (lūkhajīvika). Weil sie Abwege vom mittleren Pfad darstellen und nicht zum Fortschritt führen, heißen sie „Enden“ (antā); eben wegen ihrer Minderwertigkeit sind es „Enden“. Auch das Minderwertige wird als „Ende“ (anta) bezeichnet, wie in Passagen wie: „Dies, ihr Mönche, ist das geringste (anta) der Leben“, „ein Ende“ usw. Im Kommentar wurde jedoch unter Bezugnahme auf ihre gegenseitige Abhängigkeit „Teile“ (koṭṭhāsā) gesagt. Der Pāḷi-Text lautet „hīno gāmo“ (niedrig, dörfisch). In der Absicht, dass das Wort „gāma“ ein Synonym für das Niedrige ist, sagte er „gāmmo“ (dörfisch). Was im Dorf existiert, ist „gāmmo“. Das Wort „gāma“ bezieht sich hier auf die Dorfbewohner, wie in „das Dorf ist gekommen“ etc. Im Kommentar heißt es jedoch: „die Sitte der Dorfbewohner“, was ihr Verhalten bedeutet. Das Wort „atta“ (Selbst) ist hier ein Synonym für den Körper, wie in „sich selbst kasteiend“ (attantapo) etc.; daher sagte er: „Es bedeutet das Verursachen von körperlichem Schmerz.“ එත්ථාති [Pg.385] එතස්මිං තපනිස්සිතගරහිතබ්බපදෙ කස්මා අන්තද්වයමජ්ඣිමපටිපදාගහණං? අත්තකිලමථානුයොගො තාව ගය්හතු ඉදමත්ථිතායාති අධිප්පායො. කාමභොගීතපනිස්සිතකනිජ්ජරවත්ථූනං දස්සනෙ යථාධිප්පෙතස්ස අත්ථස්ස විභජිත්වා කථනං සම්භවතීති තෙ දස්සෙත්වා අධිප්පෙතත්ථො කථිතො. „Hierbei“ (ettha): Warum wird bei diesem Ausdruck über den zu tadelnden, auf Kasteiung Gestützten die Erwähnung der beiden Enden und des mittleren Pfades vorgenommen? Die Absicht ist: Es soll zunächst die Selbstkasteiung erfasst werden, weil diese hier vorliegt. Bei der Aufzeigung der Sachverhalte bezüglich derer, die dem Sinnengenuss frönen, derer, die auf Kasteiung gestützt sind, und der Tilgung [von Karma] ist eine differenzierte Darlegung des beabsichtigten Sinns möglich; indem er diese aufzeigte, wurde der beabsichtigte Sinn dargelegt. තමත්ථන්ති යො ‘‘කාමභොගීතපනිස්සිතකෙසු ගරහිතබ්බෙයෙව ගරහති, පසංසිතබ්බෙයෙව ච පසංසතී’’ති වුත්තො අත්ථො, තමත්ථං පකාසෙන්තො. සාහසිකකම්මෙනාති අයුත්තෙන කම්මෙන. ධම්මෙන ච අධම්මෙන චාති ධම්මිකෙන අධම්මිකෙන ච. අයොනිසො පවත්තං බාහිරකං සන්ධාය චොදකො ‘‘කථ’’න්තිආදිමාහ. ඉතරො නයිදං තාදිසං අත්තපරිතාපනං අධිප්පෙතං, අථ ඛො යොනිසො පවත්තං සාසනිකමෙවාති දස්සෙන්තො ‘‘චතුරඞ්ගවීරියවසෙන චා’’ති ආහ. තත්ථ ‘‘කාමං තචො ච න්හාරු ච අට්ඨි ච අවසිස්සතූ’’තිආදිනා (ම. නි. 2.184; සං. නි. 2.22.237; අ. නි. 2.5) නයෙන වුත්තා සරීරෙනිරපෙක්ඛවිපස්සනාය උස්සුක්කාපනවසෙන පවත්තා වීරියභාවනා ‘‘චතුරඞ්ගවීරියවසෙනා’’ති වුත්තා. තථා අබ්භොකාසිකනෙසජ්ජිකතපාදිනිස්සිතාව කිලෙසනිම්මථනයොග්‍යා වීරියභාවනා ‘‘ධුතඞ්ගවසෙන චා’’ති වුත්තාති. අරියමග්ගෙන නිස්සෙසකිලෙසානං පජහනා නිජ්ජරා. සා ච අත්තපච්චක්ඛතාය සන්දිට්ඨිකා තිණ්ණං මූලකිලෙසානං පජහනෙන ‘‘තිස්සො’’ති ච වුත්තා. තෙනාහ ‘‘එකොපී’’තිආදි. „Jenen Sinn“ (tam-atthaṃ) meint: jene Bedeutung offenbarend, die so ausgedrückt wurde: „Er tadelt nur das zu Tadelnde und lobt nur das zu Lobende unter den Sinnenlust-Genießern und den auf Kasteiung Gestützten“. „Durch gewaltsame Tat“ (sāhasikakammena) bedeutet durch unrechte Tat. „Gerecht und ungerecht“ (dhammena ca adhammena ca) bedeutet auf gerechte und ungerechte Weise. Auf das unsachgemäß (ayoniso) betriebene Äußere abzielend, fragt der Fragende „Wie?“ etc. Der andere zeigt, dass nicht eine solche Selbstkasteiung gemeint ist, sondern vielmehr die sachgemäß betriebene, in der Lehre begründete, und sagt: „und durch den Einfluss der vierfachen Willensanstrengung“. Dabei wird die Entfaltung der Willenskraft, die sich im Eifer der vom Körper unabhängigen Einsichtsmeditation äußert – gemäß der Weise „Mag von mir aus Haut, Sehnen und Knochen übrig bleiben...“ – als „durch den Einfluss der vierfachen Willensanstrengung“ bezeichnet. Ebenso wird die zur Zermalmung der Trübungen (kilesa) taugliche Willensentfaltung, die sich auf das Verweilen unter freiem Himmel, das Sitzen [ohne Liegen] etc. stützt, als „durch den Einfluss der Dhutaṅgas“ bezeichnet. Die Tilgung (nijjarā) ist das restlose Aufgeben aller Befleckungen durch den edlen Pfad. Und diese wird, da sie durch eigene Erfahrung unmittelbar ersichtlich (sandiṭṭhika) is, durch das Aufgeben der drei Wurzel-Befleckungen auch als „dreifach“ bezeichnet. Deshalb sagte er: „Auch nur einer...“ etc. රාසියසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Rāsiyasutta ist abgeschlossen. 13. පාටලියසුත්තවණ්ණනා 13. Die Erläuterung des Pāṭaliya-Sutta 365. ‘‘මායඤ්චාහං පජානාමී’’ති වචනං කාමං තෙසං මායාවීභාවදස්සනපරං, භගවතො පන මායාසාඨෙය්‍යාදිකස්ස සබ්බස්ස පාපධම්මස්ස බොධිමූලෙ එව සෙතුඝාතො, තස්මා සබ්බසො පහීනමායො, සබ්බඤ්ඤුතාය මායං අඤ්ඤෙ ච ඤෙය්‍යෙ සබ්බසො ජානාති. තෙන වුත්තං ‘‘මායඤ්චාහං, ගාමණි, පජානාමී’’තිආදි. මායඤ්ච පජානාමීති න කෙවලමහං මායං එව ජානාමි, අථ ඛො අඤ්ඤම්පි ඉදඤ්චිදඤ්ච ජානාමීති. 365. Die Worte „Und ich kenne die Täuschung“ zielen gewiss darauf ab, deren täuschende Eigenschaft aufzuzeigen. Beim Erhabenen fand jedoch am Fuße des Bodhi-Baumes die Vernichtung aller unheilsamen Dinge wie Täuschung, Falschheit und so weiter statt; daher hat er die Täuschung gänzlich aufgegeben und erkennt durch seine Allwissenheit die Täuschung und alles andere Erkennbare in jeder Hinsicht vollkommen. Deshalb wurde gesagt: „Ich kenne auch die Täuschung, Gāmaṇi“ und so weiter. „Und ich kenne die Täuschung“ bedeutet: Nicht nur die Täuschung allein kenne ich, sondern ich kenne gewiss auch anderes, dieses und jenes. ඉත්ථිකාමෙහීති [Pg.386] ඉත්ථීහි චෙව තදඤ්ඤකාමෙහි ච. එකස්මිං ඨානෙති එකස්මිං පදෙසෙ. එකෙකස්සෙව ආගන්තුකස්ස ගහට්ඨස්ස වා පබ්බජිතස්ස වා. සත්තිඅනුරූපෙනාති විභවසත්තිඅනුරූපෙන. බලානුරූපෙනාති පරිවාරබලානුරූපෙන. සත්තිඅනුරූපෙනාති වා සද්ධාසත්තිඅනුරූපෙන. බලානුරූපෙනාති විභවබලානුරූපෙන. ධම්මෙසු සමාධි දසකුසලධම්මෙසු සමාධානං. අග්ගහිතචිත්තතා පරියුට්ඨකාරිතා. තෙන ලොකියසීලවිසුද්ධි දිට්ඨිවිසුද්ධි ච වුත්තා. තථා චාහ – ‘‘කො චාදි කුසලානං ධම්මානං, සීලඤ්ච සුවිසුද්ධං දිට්ඨි ච උජුකා’’ති (සං. නි. 5.369). තත්ථ පතිට්ඨිතස්ස උපරි කත්තබ්බං දස්සෙතුං ‘‘ධම්මසමාධිස්මිං ඨිතො’’තිආදි වුත්තං. අයං පටිපදාති තස්ස කම්මඵලවාදිනො සත්ථු වචනං සබ්බෙසඤ්ච අයං මය්හං සීලසංවරබ්‍රහ්මවිහාරභාවනාසඞ්ඛාතාපටිපදා අනපරාධකතාය එව සංවත්තති. ජයග්ගාහොති උභයථාපි මය්හං කාචි ජානි නත්ථි. „Durch die Begierden nach Frauen“ (itthikāmehi) bedeutet sowohl durch Frauen als auch durch andere Begierden außer diesen. „An einem Ort“ (ekasmiṃ ṭhāne) bedeutet an einer bestimmten Stelle. „Für jeden einzelnen Gast, sei es ein Hausvater oder ein Hinausgetretener.“ „Entsprechend der Fähigkeit“ (sattianurūpena) bedeutet entsprechend der Fähigkeit des eigenen Reichtums. „Entsprechend der Kraft“ (balānurūpena) bedeutet entsprechend der Stärke des Gefolges. Oder „entsprechend der Fähigkeit“ bedeutet entsprechend der Stärke des Vertrauens. „Entsprechend der Kraft“ bedeutet entsprechend der Kraft des Reichtums. „Sammlung in den Dingen“ (dhammesu samādhi) ist die Festigkeit in den zehn heilsamen Dingen. „Unbefangenheit des Geistes“ (aggahitacittatā) bedeutet das Freisein von der Aktivierung der Leidenschaften. Damit sind die weltliche Reinheit der Tugend und die Reinheit der Ansicht gemeint. Und so wurde gesagt: „Und was ist der Anfang der heilsamen Dinge? Die völlig reine Tugend und die gerade Ansicht“ (Saṃyutta Nikāya 5.369). Um zu zeigen, was von einem, der darin gefestigt ist, darüber hinaus getan werden muss, wurde gesagt: „feststehend in der Sammlung der Dinge“ und so weiter. „Dieser Pfad“ (ayaṃ paṭipadā) bezieht sich auf das Wort jenes Lehrers, der die Wirkung der Taten lehrt; und für alle führt dieser mein Pfad, der als die Entfaltung der Zügelung der Tugend und der göttlichen Verweilungszustände bekannt ist, wahrlich zur Unbescholtenheit. „Das Erringen des Sieges“ (jayaggāho) bedeutet: In beiderlei Hinsicht gibt es für mich keinen Verlust. පඤ්ච ධම්මා ධම්මසමාධි නාම, විපස්සනාමග්ගඵලධම්මමත්තං වා. තතියවිකප්පෙ සීලාදිවිසුද්ධියා සද්ධිං බ්‍රහ්මවිහාරා යථාවුත්තතිවිධධම්මාවහත්තා එව ධම්මසමාධි නාම. පූරෙන්තස්ස උප්පන්නා චිත්තෙකග්ගතාති වුත්තඛණිකචිත්තෙකග්ගතා. සාපි චිත්තස්ස සමාධානතො ‘‘චිත්තසමාධී’’ති වුත්තා, තස්ස පටිපක්ඛං වික්ඛම්භන්තී සමුච්ඡින්දන්තී ච හුත්වා පවත්තා යථාවුත්තසමාධි එව විසෙසෙන චිත්තසමාධි නාම. Die fünf Dinge werden „Sammlung der Dinge“ (dhammasamādhi) genannt, oder es ist bloß das Phänomen von Vipassanā, Pfad und Frucht. In der dritten Alternative wird die Sammlung der Dinge wahrlich so genannt, weil die göttlichen Verweilungszustände zusammen mit der Reinheit der Tugend und so weiter die oben genannten drei Arten von Dingen herbeiführen. „Die Einspitzigkeit des Geistes, die in einem entsteht, der [die Tugend] erfüllt“ bezieht sich auf die besagte augenblickliche Einspitzigkeit des Geistes. Auch diese wird wegen des Gesammeltseins des Geistes als „Sammlung des Geistes“ (cittasamādhi) bezeichnet. Aber die oben genannte Sammlung, die sich so entfaltet, dass sie deren Gegenteil unterdrückt und abschneidet, wird im Besonderen „Sammlung des Geistes“ genannt. පාටලියසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erläuterung des Pāṭaliya-Sutta ist beendet. ගාමණිසංයුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erläuterung des Gāmaṇi-Saṃyutta ist beendet. 9. අසඞ්ඛතසංයුත්තං 9. Das Saṃyutta über das Unbedingte 1. පඨමවග්ගො 1. Das erste Kapitel 1-11. කායගතාසතිසුත්තාදිවණ්ණනා 1-11. Die Erläuterung des Kāyagatāsati-Sutta und anderer Suttas 366-376. අසඞ්ඛතන්ති [Pg.387] න සඞ්ඛතං හෙතුපච්චයෙති. තෙනාහ ‘‘අකත’’න්ති. හිතං එසන්තෙනාති මෙත්තායන්තෙන. අනුකම්පමානෙනාති කරුණායන්තෙන. උපාදායාති ආදියිත්වාති අයමත්ථොතිආහ ‘‘චිත්තෙන පරිග්ගහෙත්වා’’ති. අවිපරීතධම්මදෙසනාති අවිපරීතධම්මස්ස දෙසනා, පටිපත්තිම්පි සාවකා විය ගරුකො භගවා. දායජ්ජං අත්තනො අධිට්ඨිතං නිය්‍යාතෙති. 366-376. „Das Unbedingte“ (asaṅkhata) bedeutet nicht durch Ursachen und Bedingungen gestaltet. Deshalb sagte er: „das Ungemachte“. „Nach dem Wohl suchend“ (hitaṃ esantena) bedeutet liebende Güte entfaltend. „Mitfühlend“ (anukampamānena) bedeutet Mitgefühl empfindend. „Sich aneignend“ (upādāya) bedeutet annehmend; dies ist die Bedeutung, daher sagte er: „mit dem Geist erfassend“. „Die unverfälschte Dhamma-Lehre“ ist die Darlegung der unverfälschten Lehre; der Erhabene schätzt auch die Praxis ebenso hoch wie die Schüler. Er übergibt sein eigenes bestimmtes Erbe. භික්ඛාසම්පත්තිකාලාදීනං සත්තන්නං සප්පායානං සම්පත්තියා ලබ්භනකාලෙ. විපත්තිකාලෙ පන එත්ථ වුත්තවිපරියායෙන අත්ථො වෙදිතබ්බො. භාරියන්ති දුක්ඛබහුලතාය දාරුණං. අම්හාකං සන්තිකා ලද්ධබ්බා. තුම්හාකං අනුසාසනීති තුම්හාකං දාතබ්බා අනුසාසනී. Zur Zeit des Erhaltens der sieben zuträglichen Dinge wie Almosenspeise usw. Zur Zeit des Misserfolgs jedoch ist die Bedeutung als das Gegenteil des hier Gesagten zu verstehen. „Schwer“ (bhāriya) bedeutet grausam wegen der Fülle des Leidens. „Von uns zu empfangen“. „Eure Unterweisung“ bedeutet die euch zu gebende Unterweisung. කායගතාසතිසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erläuterung des Kāyagatāsati-Sutta und anderer Suttas ist beendet. 2. දුතියවග්ගො 2. Das zweite Kapitel 23-33. අසඞ්ඛතසුත්තාදිවණ්ණනා 23-33. Die Erläuterung des Asaṅkhata-Sutta und anderer Suttas 377-409. තත්ථ ච නත්ථි එත්ථ තණ්හාසඞ්ඛාතං නතං, නත්ථි එතස්මිං වා අධිගතෙ පුග්ගලභාවොති අනතං. අනාසවන්ති එත්ථාපි එසෙව නයො. සච්චධම්මතාය සච්චං. වට්ටදුක්ඛතො පාරමෙතීති පාරං. සණ්හට්ඨෙනාති සුඛුමට්ඨෙන නිපුණං. තතො එව දුද්දසතාය. අජජ්ජරං නිච්චසභාවත්තා. නත්ථි එතස්ස නිදස්සනන්ති වා අනිදස්සනං. එතස්මිං අධිගතෙ නත්ථි සංසාරෙ. පපඤ්චන්ති වා නිප්පපඤ්චං. 377-409. Und darin gibt es keine Neigung, die als Begehren bekannt ist, oder es gibt in diesem, wenn es erlangt ist, keine Persönlichkeit – daher ist es „das Ungebeugte“ (anata). Auch bei „das Trieflose“ (anāsava) gilt dieselbe Methode. „Die Wahrheit“ (sacca) wegen der Natur des wahren Dhamma. „Das jenseitige Ufer“ (pāra), weil es über das Leiden des Daseinskreislaufs hinausführt. „Feinsinnig“ (nipuṇa) wegen der Bedeutung des Subtilen. Genau deshalb, weil es schwer zu sehen ist. „Das Unalternde“ (ajajjara) wegen seiner beständigen Natur. Oder: „das Unaufzeigbare“ (anidassana), weil es dafür keine Aufzeigung gibt. Wenn dieses erlangt ist, gibt es im Saṃsāra keine Vielfachheit mehr – daher ist es „das Vielfachheitslose“ (nippapañca). එතස්මිං [Pg.388] අධිගතෙ පුග්ගලස්ස මරණං නත්ථීති වා අමතං. අතප්පකට්ඨෙන වා පණීතං. සුඛහෙතුතාය වා සිවං. තණ්හා ඛීයන්ති එත්ථාති තණ්හක්ඛයං. Oder: „das Todeslose“ (amata), weil es für eine Person, wenn dieses erlangt ist, kein Sterben gibt. Oder: „das Erhabene“ (paṇīta) wegen der Bedeutung der Abwesenheit von Qual. Oder: „das Heilsame“ (siva) wegen seiner Eigenschaft als Ursache des Glücks. „Die Versiegung des Begehrens“ (taṇhakkhaya), weil darin das Begehren versiegt. අඤ්ඤස්ස තාදිසස්ස අභාවතො විම්හාපනීයතාය අභූතමෙවාති. කුතොචි පච්චයතො අනිබ්බත්තමෙව හුත්වා භූතං විජ්ජමානං. තෙනාහ ‘‘අජාතං හුත්වා අත්ථී’’ති. නත්ථි එත්ථ දුක්ඛන්ති නිද්දුක්ඛං, තස්ස භාවො නිද්දුක්ඛත්තං. තස්මා අනීතිකං ඊතිරහිතං. වානං වුච්චති තණ්හා, තදභාවෙන නිබ්බානං. බ්‍යාබජ්ඣං වුච්චති දුක්ඛං, තදභාවෙන අබ්‍යාබජ්ඣං. පරමත්ථතො සච්චතො සුද්ධිභාවෙන. කාමා එව පුථුජ්ජනෙහි අල්ලීයිතබ්බතො ආලයා. එස නයො සෙසෙසුපි. පතිට්ඨට්ඨෙනාති පතිට්ඨාභාවෙන වට්ටදුක්ඛතො මුච්චිතුකාමානං දීපසදිසං ඔඝෙහි අනජ්ඣොත්ථරණීයත්තා. අල්ලීයිතබ්බයුත්තට්ඨෙනාති අල්ලීයිතුං අරහභාවතො. තායනට්ඨෙනාති සපරතායනට්ඨෙන. භයසරණට්ඨෙනාති භයස්ස හිංසනට්ඨෙන. සෙට්ඨං උත්තමං. ගතීති ගන්ධබ්බට්ඨානං. Weil es nichts anderes Vergleichbares gibt, ist es wegen seiner Erstaunlichkeit wahrlich „das Außergewöhnliche“ (abhūta). Es ist entstanden und existiert, ohne aus irgendeiner Bedingung hervorgegangen zu sein. Deshalb sagte er: „Es existiert, ohne geboren zu sein.“ Darin gibt es kein Leiden – daher ist es „leidensfrei“ (niddukkha), und dessen Zustand ist die Leidensfreiheit (niddukkhatta). Daher ist es „ohne Plage“ (anītika), frei von Plagen. „Vāna“ wird das Begehren genannt; durch dessen Abwesenheit ist es „Nibbāna“ (Erlöschen). „Byābajjha“ wird das Leiden genannt; durch dessen Abwesenheit ist es „Leidfreiheit“ (abyābajjha). In höchstem Sinne, in Wahrheit, wegen des reinen Zustands. Eben die Sinnlichkeiten werden von den Weltlingen als „Haftungen“ (ālaya) begangen, weil man sich an sie klammert. Diese Methode gilt auch für die übrigen. „Als Zuflucht“ (patiṭṭhā) wegen der Eigenschaft des Haltgebens; für diejenigen, die dem Leiden des Daseinskreislaufs entkommen wollen, ist es wie eine Insel, weil es von den Fluten nicht überschwemmt werden kann. „Weil es angemessen ist, sich daran zu halten“ wegen der Würdigkeit des Zuflucht-Suchens. „Wegen des Schützens“ wegen des Schützens von sich selbst und anderen. „Wegen der Zuflucht vor Furcht“ wegen der Vernichtung der Furcht. „Das Vorzügliche“ (seṭṭha) ist das Höchste. „Ziel“ (gati) bedeutet Bestimmungsort. අසඞ්ඛතසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erläuterung des Asaṅkhata-Sutta und anderer Suttas ist beendet. අසඞ්ඛතසංයුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erläuterung des Asaṅkhata-Saṃyutta ist beendet. 10. අබ්‍යාකතසංයුත්තං 10. Das Saṃyutta über die unbestimmten Fragen 1. ඛෙමාසුත්තවණ්ණනා 1. Die Erläuterung des Khemā-Sutta 410. බිම්බිසාරස්ස [Pg.389] උපාසිකාති බිම්බිසාරස්ස ඔරොධභූතා උපාසිකා. පණ්ඩිච්චං සික්ඛිතභාවෙන. වෙය්‍යත්තියං විසාරදභාවෙන. විසාරදා නාම තිහෙතුකපටිසන්ධිසිද්ධසාභාවිකපඤ්ඤා, තාය සමන්නාගතා. 410. „Bimbisāras Laienanhängerin“ (bimbisārassa upāsikā) bedeutet eine dem Harem des Königs Bimbisāra angehörende Laienanhängerin. „Gelehrsamkeit“ (paṇḍicca) wegen ihres geschulten Zustandes. „Scharfsinn“ (veyyattiya) wegen ihrer Zuversicht. „Zuversichtlich“ bedeutet ausgestattet mit jener natürlichen Weisheit, die durch eine von den drei heilsamen Wurzeln begleitete Wiedergeburt erlangt wurde. අච්ඡිද්දකගණනාය කුසලොති නවන්තගණනාය කුසලො. අඞ්ගුලිමුද්දාය ගණනාය කුසලොති අඞ්ගුලිකාය එව ගණනාය කුසලො සෙය්‍යථාපි පාදසිකා. පිණ්ඩගණනායාති සඞ්කලනපටුප්පන්නකාරිනො පිණ්ඩවසෙන ගණනා. තථාගතොති ඛීණාසවො, තථාගතං සන්ධාය පුච්ඡතීති ඛීණාසවොති චස්ස අරහත්තඵලවසිභාවිතඛන්ධෙ උපාදාය අයං පඤ්ඤත්ති හොති. තෙසු ඛන්ධෙසු සති ඛීණාසවා සත්තසඞ්ඛාතා හොන්තීති වොහාරෙන පඤ්ඤපෙතුං සක්කා භවෙය්‍ය, අසන්තෙසු න සක්කා, තස්මා පරං මරණාති වුත්තත්තා තෙසං අභාවා ‘‘අබ්‍යාකතමෙත’’න්ති වුත්තං. යදි එවං තෙසං අභාවතො ‘‘න හොති තථාගතො පරං මරණා’’ති පුට්ඨාය ‘‘ආමා’’ති පටිජානිතබ්බා සියා, තං පන සත්තසඞ්ඛාතස්ස පුච්ඡිතත්තා න පටිඤ්ඤාතන්ති දට්ඨබ්බං. යෙන රූපෙනාති සත්තතථාගතෙ වුත්තරූපං සබ්බඤ්ඤුතථාගතෙ පටික්ඛිපිතුං ‘‘තං රූප’’න්තිආදි වුත්තං. යං උපාදායාති යං ඛන්ධපඤ්චකං උපාදාය. තදභාවෙනාති තස්ස ඛන්ධපඤ්චකස්ස අභාවෙන. තස්සා පඤ්ඤත්තියාති සත්තපඤ්ඤත්තියා අභාවං. නිරුද්ධං න නිදස්සෙති. „Geschickt im lückenlosen Zählen“ bedeutet geschickt im Zählen bis zu neun. „Geschickt im Zählen mit dem Fingersiegel“ bedeutet geschickt im Zählen allein mit den Fingern, wie etwa Geldwechsler. „Summenzählung“ bedeutet das Zählen in Form einer Summe für jemanden, der unmittelbar addiert. „Tathāgata“ meint den Triebversiegten. „Er fragt in Bezug auf den Tathāgata“ bedeutet: Diese Bezeichnung „Triebversiegter“ erfolgt in Abhängigkeit von den Aggregaten, die durch die Erlangung der Frucht der Arhatschaft gemeistert wurden. Wenn diese Aggregate vorhanden sind, könnte man sie im allgemeinen Sprachgebrauch als „Wesen namens Triebversiegte“ bezeichnen; wenn sie nicht vorhanden sind, ist dies nicht möglich. Weil daher gesagt wurde „nach dem Tod“, und wegen des Nichtvorhandenseins derselben, wurde gesagt: „Dies ist nicht erklärt“. Wenn es sich so verhält, müsste man bei der Frage „Existiert der Tathāgata nach dem Tod nicht?“ aufgrund ihres Nichtvorhandenseins mit „Ja“ antworten. Dies wurde jedoch nicht zugestimmt, da nach einem Wesen gefragt wurde; so ist es zu betrachten. „Durch welche Form“: Um die Form, die in Bezug auf das Wesen-Tathāgata erwähnt wurde, beim allwissenden Tathāgata zurückzuweisen, wurde gesagt: „diese Form“ usw. „In Abhängigkeit wovon“ bedeutet in Abhängigkeit von welchen fünf Aggregaten. „Durch das Nichtvorhandensein davon“ bedeutet durch das Nichtvorhandensein dieser fünf Aggregate. „Dieser Bezeichnung“ bedeutet das Nichtvorhandensein der Bezeichnung eines Wesens. „Erloschen, zeigt es sich nicht.“ ඛෙමාය ථෙරියා වුත්තං පඨමං සුත්තං භගවතො සෙට්ඨත්ථදීපනතො අග්ගපදාවචරංව හොතීති වුත්තං ‘‘අග්ගපදස්මි’’න්ති. Die von der Nonne Khemā gesprochene erste Lehrrede wird als „auf der höchsten Stufe stehend“ (aggpadasmiṃ) bezeichnet, weil sie die vortreffliche Bedeutung des Erhabenen darlegt. ඛෙමාසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Khemā-Sutta ist abgeschlossen. 2. අනුරාධසුත්තවණ්ණනා 2. Die Erklärung des Anurādha-Sutta 411. ඉධ සළායතනවග්ගෙ සඞ්ගායනවසෙන සඞ්ගීතිකාරෙහි වුත්තං. 411. Dies wurde hier im Saḷāyatanavagga von den Konzilsteilnehmern zum Zwecke der Rezitation gesprochen. 3-8. පඨමසාරිපුත්තකොට්ඨිකසුත්තාදිවණ්ණනා 3-8. Die Erklärung des ersten Sāriputta-Koṭṭhika-Sutta und anderer Suttas 412-417. රූපමත්තන්ති [Pg.390] එත්ථ මත්ත-සද්දො විසෙසනිවත්තිඅත්ථො. කො පන සො විසෙසොති? යො බාහිරපරිකප්පිතො ඉධ තථාගතොති වුච්චමානො අත්තා. අනුපලබ්භියසභාවොති අනුපලබ්භියත්තා. 412-417. „Nur Form“: Hier hat das Wort „matta“ (nur/bloß) die Bedeutung, eine Besonderheit auszuschließen. Was aber ist diese Besonderheit? Das fälschlich von außen her konzipierte Selbst, das hier als „Tathāgata“ bezeichnet wird. „Von nicht wahrnehmbarer Natur“ bedeutet aufgrund der Unauffindbarkeit. පඨමසාරිපුත්තකොට්ඨිකසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des ersten Sāriputta-Koṭṭhika-Sutta und anderer Suttas ist abgeschlossen. 9. කුතූහලසාලාසුත්තවණ්ණනා 9. Die Erklärung des Kutūhalasālā-Sutta 418. නානාවිධන්ති තංතංදිට්ඨිවාදපටිසංයුත්තං අඤ්ඤම්පි වා නානාවිධං තිරච්ඡානකථං. බහූනං කුතූහලුප්පත්තිට්ඨානතොති යොජනා. යාව ආභස්සරබ්‍රහ්මලොකා ගච්ඡතීති අග්ගිනා කප්පවුට්ඨානකාලෙ ගච්ඡති, තං සන්ධාය වුත්තං. ඉමඤ්ච කායන්ති ඉමං රූපකායං. චුතිචිත්තෙන නික්ඛිපතීති චුතිචිත්තෙන භිජ්ජමානෙන නික්ඛිපති. චුතිචිත්තස්ස හි ඔරං සත්තරසමස්ස චිත්තස්ස උප්පාදක්ඛණෙ උප්පන්නං කම්මජරූපං චුතිචිත්තෙන සද්ධිං නිරුජ්ඣති, තතො පරං කම්මජරූපං න උප්පජ්ජති. යදි උප්පජ්ජෙය්‍ය, මරණං න සියා, චුතිචිත්තං රූපං න සමුට්ඨාපෙති, ආහාරජස්ස ච අසම්භවො එව, උතුජං පන වත්තතෙව. යස්මා පටිසන්ධික්ඛණෙ සත්තො අඤ්ඤතරණාය උපපජ්ජති නාම, චුතික්ඛණෙ පටිසන්ධිචිත්තං අලද්ධං අඤ්ඤතරණාය, තස්මා වුත්තං ‘‘චුතික්ඛණෙ…පෙ… හොතී’’ති. 418. „Mannigfaches“: verschiedene andere niedere Reden, die mit dieser oder jener philosophischen Ansicht verbunden sind. Die Verknüpfung lautet: „weil es ein Ort ist, an dem bei vielen Neugier entsteht“. „Geht bis zur Ābhassara-Brahma-Welt“ bezieht sich auf die Zeit der Weltauflösung durch Feuer; darauf bezieht sich diese Aussage. „Und diesen Körper“: diesen materiellen Körper. „Legt er mit dem Sterbebewusstsein ab“: er legt ihn ab, wenn er durch das Sterbebewusstsein zerbricht. Denn die durch Karma entstandene Materie, die im Entstehungsmoment des siebzehnten Geistesmoments vor dem Sterbebewusstsein entstanden ist, vergeht zusammen mit dem Sterbebewusstsein; danach entsteht keine durch Karma entstandene Materie mehr. Wenn sie entstünde, gäbe es keinen Tod. Das Sterbebewusstsein bringt keine Materie hervor, und das Entstehen von nahrungsgeborener Materie ist unmöglich; die temperaturbedingte Materie setzt sich jedoch fort. Da im Moment der Wiedergeburt ein Wesen in einem anderen Daseinsbereich wiedergeboren wird, im Moment des Sterbens das Wiedergeburtsbewusstsein jedoch noch nicht in einem anderen Daseinsbereich erlangt ist, wurde gesagt: „Im Moment des Sterbens … usw. … ist es“. කුතූහලසාලාසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Kutūhalasālā-Sutta ist abgeschlossen. 10. ආනන්දසුත්තවණ්ණනා 10. Die Erklärung des Ānanda-Sutta 419. තෙසං ලද්ධියාති තෙසං සස්සතවාදානං ලද්ධියා සද්ධිං එතං ‘‘අත්ථත්තා’’ති වචනං එකං අභවිස්ස. තතො එව අනුලොමං තං නාභවිස්ස ඤාණස්සාති අසාරං එතන්ති අධිප්පායො. අපි නු මෙතස්සාති මෙ එතස්ස අනත්තාති විපස්සනාඤාණස්ස අනුලොමං අපි නු අභවිස්ස, විලොමකමෙව තස්ස සියාති අත්ථො. 419. „Ihrer Ansicht nach“: Diese Aussage „Es gibt ein Selbst“ wäre im Einklang mit der Ansicht jener Ewigkeitstheoretiker gewesen. „Gerade deshalb wäre es der Erkenntnis nicht förderlich gewesen“: Die Absicht ist, dass dies ohne Wesenskern ist. „Wäre das für mich … gewesen“: Wäre das mit meiner Einsichtserkenntnis „Es gibt kein Selbst“ im Einklang gewesen? Der Sinn ist: Es wäre genau das Gegenteil davon gewesen. ආනන්දසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Ānanda-Sutta ist abgeschlossen. 11. සභියකච්චානසුත්තවණ්ණනා 11. Die Erklärung des Sabhiya-Kaccāna-Sutta 420. යස්සප’ස්සාති [Pg.391] පාඨස්ස අයං පිණ්ඩත්ථො ‘‘ආවුසො’’තිආදි. තත්ථායං සම්බන්ධො – ආවුසො, යස්සපි පුග්ගලස්ස තීණි වස්සානි වුට්ඨො, එත්තකෙන කාලෙන ‘‘හෙතුම්හි සති රූපීතිආදිපඤ්ඤාපනා හොති, අසති න හොතී’’ති එත්තකං බ්‍යාකරණං භවෙය්‍ය, තස්ස පුග්ගලස්ස එත්තකමෙව බහු, කො පන වාදො අතික්කන්තෙ! ඉතො අතික්කන්තෙ ධම්මදෙසනානයෙ වාදොයෙව වත්තබ්බමෙව නත්ථීති ථෙරස්ස පඤ්හබ්‍යාකරණං සුත්වා පරිබ්බාජකො පීතිසොමනස්සං පවෙදෙසි. 420. „Und für wen auch immer“: Dies ist die zusammengefasste Bedeutung der Textstelle, die mit „Freund“ beginnt. Hierbei ist die Verbindung wie folgt: „Freund, selbst für eine Person, die drei Jahre im Orden verbracht hat, wäre in dieser Zeit eine solche Erklärung wie „Wenn die Ursache vorhanden ist, gibt es Form, wenn sie nicht vorhanden ist, gibt es sie nicht“ bereits eine große Leistung. Wie viel mehr gilt dies erst für jemanden, der darüber hinausgegangen ist! Über diese Methode der Lehrverkündigung hinaus gibt es überhaupt keinen Diskussionsbedarf mehr.“ Als der Wanderbettleiter die Beantwortung der Frage durch den älteren Mönch hörte, drückte er seine Freude und sein Glückgefühl aus. සභියකච්චානසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Sabhiya-Kaccāna-Sutta ist abgeschlossen. අබ්‍යාකතසංයුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා. Die Erklärung des Abyākata-Saṃyutta ist abgeschlossen. සාරත්ථප්පකාසිනියා සංයුත්තනිකාය-අට්ඨකථාය Aus der Sāratthappakāsinī, dem Kommentar zur Saṃyutta-Nikāya සළායතනවග්ගවණ්ණනාය ලීනත්ථප්පකාසනා සමත්තා. Die Erklärung der verborgenen Bedeutungen zur Erklärung des Saḷāyatanavagga ist vollendet.
हिंदी
पाली कैनन	कमेंट्री	उप-टिप्पणियाँ	अन्य
1101 पाराजिक पाळि 1102 पाचित्तिय पाळि 1103 महावग्ग पाळि (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळि 1105 परिवार पाळि	1201 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-1 1202 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-2 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा	1301 सारत्थदीपनी टीका-1 1302 सारत्थदीपनी टीका-2 1303 सारत्थदीपनी टीका-3	1401 द्वेमातिकापाळि 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-1 1405 विमतिविनोदनी टीका-2 1406 विनयालंकार टीका-1 1407 विनयालंकार टीका-2 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-1 1411 विनयविनिच्छय टीका-2 1412 पाचित्यादियोजनापाळि 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-1 8402 विसुद्धिमग्ग-2 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-1 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-2 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अङ्गुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी सङ्गहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवन्दना 8421 कमलाञ्जलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगन्थवंस 8427 सासनवंस 8426 महावंस 8429 मोग्गल्लानब्याकरणं 8428 कच्चायनब्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपञ्चिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गण्ठिपदत्थविनिच्छयसार 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमञ्जरी 8445 धम्मनीति 8444 महारहनीति 8441 लोकनीति 8442 सुत्तन्तनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8450 चाणक्यनीति 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8451 रसवाहिनी 8452 सीमविसोधनीपाठ 8453 वेस्सन्तरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपञ्चिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमञ्जरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिन्दुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमञ्जुसा 8468 सामन्तकूटवण्णना
2101 सीलक्खन्धवग्ग पाळि 2102 महावग्ग पाळि (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळि	2201 सीलक्खन्धवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा	2301 सीलक्खन्धवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-1 2305 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-2
3101 मूलपण्णास पाळि 3102 मज्झिमपण्णास पाळि 3103 उपरिपण्णास पाळि	3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-1 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-2 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा	3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळि 4102 निदानवग्ग पाळि 4103 खन्धवग्ग पाळि 4104 सळायतनवग्ग पाळि 4105 महावग्ग पाळि (संयुत्त)	4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खन्धवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)	4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खन्धवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळि 5102 दुकनिपात पाळि 5103 तिकनिपात पाळि 5104 चतुक्कनिपात पाळि 5105 पञ्चकनिपात पाळि 5106 छक्कनिपात पाळि 5107 सत्तकनिपात पाळि 5108 अट्ठकादिनिपात पाळि 5109 नवकनिपात पाळि 5110 दसकनिपात पाळि 5111 एकादसकनिपात पाळि	5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा	5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळि 6102 धम्मपद पाळि 6103 उदान पाळि 6104 इतिवुत्तक पाळि 6105 सुत्तनिपात पाळि 6106 विमानवत्थु पाळि 6107 पेतवत्थु पाळि 6108 थेरगाथा पाळि 6109 थेरीगाथा पाळि 6110 अपदान पाळि-1 6111 अपदान पाळि-2 6112 बुद्धवंस पाळि 6113 चरियापिटक पाळि 6114 जातक पाळि-1 6115 जातक पाळि-2 6116 महानिद्देस पाळि 6117 चूळनिद्देस पाळि 6118 पटिसम्भिदामग्ग पाळि 6119 नेत्तिप्पकरण पाळि 6120 मिलिन्दपञ्ह पाळि 6121 पेटकोपदेस पाळि	6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-1 6203 धम्मपद अट्ठकथा-2 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-1 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-2 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-1 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-2 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-1 6214 अपदान अट्ठकथा-2 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-1 6218 जातक अट्ठकथा-2 6219 जातक अट्ठकथा-3 6220 जातक अट्ठकथा-4 6221 जातक अट्ठकथा-5 6222 जातक अट्ठकथा-6 6223 जातक अट्ठकथा-7 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-1 6227 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-2 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा	6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसङ्गणी पाळि 7102 विभङ्ग पाळि 7103 धातुकथा पाळि 7104 पुग्गलपञ्ञत्ति पाळि 7105 कथावत्थु पाळि 7106 यमक पाळि-1 7107 यमक पाळि-2 7108 यमक पाळि-3 7109 पट्ठान पाळि-1 7110 पट्ठान पाळि-2 7111 पट्ठान पाळि-3 7112 पट्ठान पाळि-4 7113 पट्ठान पाळि-5	7201 धम्मसङ्गणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पञ्चपकरण अट्ठकथा	7301 धम्मसङ्गणी-मूलटीका 7302 विभङ्ग-मूलटीका 7303 पञ्चपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसङ्गणी-अनुटीका 7305 पञ्चपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसङ्गहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळि

Indonesia
Kanon Pali	Komentar	Sub-komentar	Lainnya
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

日文
パーリ仏典	註釈書	副註釈書	その他
1101 パーラージカ・パーリ 1102 パーチッティヤ・パーリ 1103 マハーヴァッガ・パーリ（ヴィナヤ） 1104 チューラヴァッガ・パーリ 1105 パリヴァーラ・パーリ	1201 パーラージカカンダ・アッタカター-1 1202 パーラージカカンダ・アッタカター-2 1203 パーチッティヤ・アッタカター 1204 マハーヴァッガ・アッタカター（ヴィナヤ） 1205 チューラヴァッガ・アッタカター 1206 パリヴァーラ・アッタカター	1301 サーラッタディーパニー・ティーカー-1 1302 サーラッタディーパニー・ティーカー-2 1303 サーラッタディーパニー・ティーカー-3	1401 ドヴェマーティカー・パーリ 1402 ヴィナヤサンガハ・アッタカター 1403 ヴァジラブッディ・ティーカー 1404 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-1 1405 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-2 1406 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-1 1407 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-2 1408 カンカーウィタラニープラーナ・ティーカー 1409 ヴィナヤヴィニッチャヤ-ウッタラヴィニッチャヤ 1410 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-1 1411 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-2 1412 パーチッティヤーディヨージャナー・パーリ 1413 クッダシッカー-ムーラシッカー 8401 ヴィスッディマッガ-1 8402 ヴィスッディマッガ-2 8403 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-1 8404 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-2 8405 ヴィスッディマッガ・ニダーナカター 8406 ディーガニカーヤ（プ・ヴィ） 8407 マッジマニカーヤ（プ・ヴィ） 8408 サンユッタニカーヤ（プ・ヴィ） 8409 アングッタラニカーヤ（プ・ヴィ） 8410 ヴィナヤピタカ（プ・ヴィ） 8411 アビダンマピタカ（プ・ヴィ） 8412 アッタカター（プ・ヴィ） 8413 ニルッティディーパニー 8414 パラマッタディーパニー・サンガハマハーティカーパータ 8415 アヌディーパニーパータ 8416 パッターヌッデーサ・ディーパニーパータ 8417 ナマッカラ・ティーカー 8418 マハーパナーマ・パータ 8419 ラッカナート・ブッダトーマナーガーター 8420 スタヴァンダナー 8421 カマラーニャジャリ 8422 ジナランカーラ 8423 パッジャマドゥ 8424 ブッダグナガーター・ヴァリー 8425 チューラガンタヴァンサ 8427 サーサナヴァンサ 8426 マハーヴァンサ 8429 モッガラーナ・ビャーカラナン 8428 カッチャーヤナ・ビャーカラナン 8430 サッダニーティッパカラナン（パダマーラー） 8431 サッダニーティッパカラナン（ダートゥマーラー） 8432 パダルーパシッディ 8433 モッガラーナ・パンチカー 8434 パヨーガシッディ・パータ 8435 ヴットーダヤ・パータ 8436 アビダーナッパディーピカー・パータ 8437 アビダーナッパディーピカー・ティーカー 8438 スボーダーランカーラ・パータ 8439 スボーダーランカーラ・ティーカー 8440 バーラーヴァターラ・ガンティパダッタヴィニッチャヤサーラ 8446 カヴィダッパナニーティ 8447 ニーティマンジャリー 8445 ダンマニーティ 8444 マハーラハニーティ 8441 ローカニーティ 8442 スタンタニーティ 8443 スーラッサティニーティ 8450 チャーナキャニーティ 8448 ナラダッカディーパニー 8449 チャトゥラーラッカディーパニー 8451 ラサヴァーヒニー 8452 シーマヴィソーダニー・パータ 8453 ヴェッサンタラ・ギーティ 8454 モッガラーナ・ヴッティヴィヴァラナパンチカー 8455 トゥーパヴァンサ 8456 ダーターヴァンサ 8457 ダートゥパータヴィラーヴィシニヤー 8458 ダートゥヴァンサ 8459 ハッタヴァナッガラヴィハーラヴァンサ 8460 ジナチャリタヤ 8461 ジナヴァンサディーパン 8462 テーラカターガーター 8463 ミリダ・ティーカー 8464 パダマンジャリー 8465 パダサーダナン 8466 サッダビンドゥパカラナン 8467 カッチャーヤナ・ダートゥマンジューサー 8468 サーマンタクータ・ヴァンナナー
2101 シーラッカンダワッガ・パーリ 2102 マハーワッガ・パーリ（ディーガ） 2103 パーティカワッガ・パーリ	2201 シーラッカンダワッガ・アッタカター 2202 マハーワッガ・アッタカター（ディーガ） 2203 パーティカワッガ・アッタカター	2301 シーラッカンダワッガ・ティーカー 2302 マハーワッガ・ティーカー（ディーガ） 2303 パーティカワッガ・ティーカー 2304 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-1 2305 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-2
3101 ムーラパンナーサ・パーリ 3102 マッジマパンナーサ・パーリ 3103 ウパリパンナーサ・パーリ	3201 ムーラパンナーサ・アッタカター-1 3202 ムーラパンナーサ・アッタカター-2 3203 マッジマパンナーサ・アッタカター 3204 ウパリパンナーサ・アッタカター	3301 ムーラパンナーサ・ティーカー 3302 マッジマパンナーサ・ティーカー 3303 ウパリパンナーサ・ティーカー
4101 サガーター・ワッガ・パーリ 4102 ニダーナ・ワッガ・パーリ 4103 カンダ・ワッガ・パーリ 4104 サラーヤタナ・ワッガ・パーリ 4105 マハーワッガ・パーリ（サンユッタ）	4201 サガーター・ワッガ・アッタカター 4202 ニダーナ・ワッガ・アッタカター 4203 カンダ・ワッガ・アッタカター 4204 サラーヤタナ・ワッガ・アッタカター 4205 マハーワッガ・アッタカター（サンユッタ）	4301 サガーター・ワッガ・ティーカー 4302 ニダーナ・ワッガ・ティーカー 4303 カンダ・ワッガ・ティーカー 4304 サラーヤタナ・ワッガ・ティーカー 4305 マハーワッガ・ティーカー（サンユッタ）
5101 エーカカニパータ・パーリ 5102 ドゥカニパータ・パーリ 5103 ティカニパータ・パーリ 5104 チャトゥッカニパータ・パーリ 5105 パンチャカニパータ・パーリ 5106 チャッカニパータ・パーリ 5107 サッタカニパータ・パーリ 5108 アッタカーディニパータ・パーリ 5109 ナヴァカニパータ・パーリ 5110 ダサカニパータ・パーリ 5111 エーカーダサカニパータ・パーリ	5201 エーカカニパータ・アッタカター 5202 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・アッタカター 5203 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・アッタカター 5204 アッタカーディニパータ・アッタカター	5301 エーカカニパータ・ティーカー 5302 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・ティーカー 5303 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・ティーカー 5304 アッタカーディニパータ・ティーカー
6101 クッダカパータ・パーリ 6102 ダンマパダ・パーリ 6103 ウダーナ・パーリ 6104 イティヴッタカ・パーリ 6105 スッタニパータ・パーリ 6106 ヴィマーナヴァットゥ・パーリ 6107 ペーヴァットゥ・パーリ 6108 テーラガーター・パーリ 6109 テーリーガーター・パーリ 6110 アパダーナ・パーリ-1 6111 アパダーナ・パーリ-2 6112 ブッダヴァンサ・パーリ 6113 チャリヤーピタカ・パーリ 6114 ジャータカ・パーリ-1 6115 ジャータカ・パーリ-2 6116 マハーニッデーサ・パーリ 6117 チューラニッデーサ・パーリ 6118 パティサンビダーマッガ・パーリ 6119 ネッティッパカラナ・パーリ 6120 ミリンダパンハ・パーリ 6121 ペータコーパデーサ・パーリ	6201 クッダカパータ・アッタカター 6202 ダンマパダ・アッタカター-1 6203 ダンマパダ・アッタカター-2 6204 ウダーナ・アッタカター 6205 イティヴッタカ・アッタカター 6206 スッタニパータ・アッタカター-1 6207 スッタニパータ・アッタカター-2 6208 ヴィマーナヴァットゥ・アッタカター 6209 ペータヴァットゥ・アッタカター 6210 テーラガーター・アッタカター-1 6211 テーラガーター・アッタカター-2 6212 テーリーガーター・アッタカター 6213 アパダーナ・アッタカター-1 6214 アパダーナ・アッタカター-2 6215 ブッダヴァンサ・アッタカター 6216 チャリヤーピタカ・アッタカター 6217 ジャータカ・アッタカター-1 6218 ジャータカ・アッタカター-2 6219 ジャータカ・アッタカター-3 6220 ジャータカ・アッタカター-4 6221 ジャータカ・アッタカター-5 6222 ジャータカ・アッタカター-6 6223 ジャータカ・アッタカター-7 6224 マハーニッデーサ・アッタカター 6225 チューラニッデーサ・アッタカター 6226 パティサンビダーマッガ・アッタカター-1 6227 パティサンビダーマッガ・アッタカター-2 6228 ネッティッパカラナ・アッタカター	6301 ネッティッパカラナ・ティーカー 6302 ネッティヴィバーヴィニー
7101 ダンマサンガニー・パーリ 7102 ヴィバンガ・パーリ 7103 ダートゥカター・パーリ 7104 プッガラパンニャッティ・パーリ 7105 カター・ヴァットゥ・パーリ 7106 ヤマカ・パーリ-1 7107 ヤマカ・パーリ-2 7108 ヤマカ・パーリ-3 7109 パッターナ・パーリ-1 7110 パッターナ・パーリ-2 7111 パッターナ・パーリ-3 7112 パッターナ・パーリ-4 7113 パッターナ・パーリ-5	7201 ダンマサンガニ・アッタカター 7202 サンモーハヴィノーダニー・アッタカター 7203 パンチャパカラナ・アッタカター	7301 ダンマサンガニー・ムーラティーカー 7302 ヴィバンガ・ムーラティーカー 7303 パンチャパカラナ・ムーラティーカー 7304 ダンマサンガニー・アヌティーカー 7305 パンチャパカラナ・アヌティーカー 7306 アビダンマーヴァターロ・ナーマルーパパリッチェード 7307 アビダンマッタ・サンガホ 7308 アビダンマーヴァターラ・プラーナティーカー 7309 アビダンマ・マーティカーパーリ

ខ្មែរ
ព្រះត្រៃបិដកបាលី	អដ្ឋកថា	ដីកា	ផ្សេងទៀត
1101 បារាជិកបាឡិ 1102 បាចិត្តិយបាឡិ 1103 មហាវគ្គបាឡិ (វិន័យ) 1104 ចូឡវគ្គបាឡិ 1105 បរិវារបាឡិ	1201 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-១ 1202 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-២ 1203 បាចិត្តិយអដ្ឋកថា 1204 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (វិន័យ) 1205 ចូឡវគ្គអដ្ឋកថា 1206 បរិវារអដ្ឋកថា	1301 សារត្ថទីបនីដីកា-១ 1302 សារត្ថទីបនីដីកា-២ 1303 សារត្ថទីបនីដីកា-៣	1401 ទ្វេមាតិកាបាឡិ 1402 វិនយសង្គហអដ្ឋកថា 1403 វជិរពុទ្ធិដីកា 1404 វិមតិវិនោទនីដីកា-១ 1405 វិមតិវិនោទនីដីកា-២ 1406 វិនយាលង្ការដីកា-១ 1407 វិនយាលង្ការដីកា-២ 1408 កង្ខាវិតរណីបុរាណដីកា 1409 វិនយវិនិច្ឆយ-ឧត្តរវិនិច្ឆយ 1410 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-១ 1411 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-២ 1412 បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ 1413 ខុទ្ទសិក្ខា-មូលសិក្ខា 8401 វិសុទ្ធិមគ្គ-១ 8402 វិសុទ្ធិមគ្គ-២ 8403 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-១ 8404 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-២ 8405 វិសុទ្ធិមគ្គ និទានកថា 8406 ទីឃនិកាយ (បុ-វិ) 8407 មជ្ឈិមនិកាយ (បុ-វិ) 8408 សំយុត្តនិកាយ (បុ-វិ) 8409 អង្គុត្តរនិកាយ (បុ-វិ) 8410 វិនយបិដក (បុ-វិ) 8411 អភិធម្មបិដក (បុ-វិ) 8412 អដ្ឋកថា (បុ-វិ) 8413 និរុត្តិទីបនី 8414 បរមត្ថទីបនី សង្គហមហាដីកាបាឋ 8415 អនុទីបនីបាឋ 8416 បដ្ឋានុទ្ទេស ទីបនីបាឋ 8417 នមក្ការដីកា 8418 មហាបណាមបាឋ 8419 លក្ខណាតោ ពុទ្ធថោមនាគាថា 8420 សុតវន្ទនា 8421 កមលាញ្ជលិ 8422 ជិនាលង្ការ 8423 បជ្ជមធុ 8424 ពុទ្ធគុណគាថាវលី 8425 ចូឡគន្ថវង្ស 8427 សាសនវង្ស 8426 មហាវង្ស 8429 មោគ្គល្លានព្យាករណំ 8428 កច្ចាយនព្យាករណំ 8430 សទ្ទនីតិប្បករណំ (បទមាលា) 8431 សទ្ទនីតិប្បករណំ (ធាតុមាលា) 8432 បទរូបសិទ្ធិ 8433 មោគ្គល្លានបញ្ចិកា 8434 បយោគសិទ្ធិបាឋ 8435 វុត្តោទយបាឋ 8436 អភិធានប្បទីបិកាបាឋ 8437 អភិធានប្បទីបិកាដីកា 8438 សុពោធាលង្ការបាឋ 8439 សុពោធាលង្ការដីកា 8440 បាលាវតារ គណ្ឋិបទត្ថវិនិច្ឆយសារ 8446 កវិទប្បណនីតិ 8447 នីតិមញ្ជរី 8445 ធម្មនីតិ 8444 មហារហនីតិ 8441 លោកនីតិ 8442 សុត្តន្តនីតិ 8443 សូរស្សតិនីតិ 8450 ចាណក្យនីតិ 8448 នរទក្ខទីបនី 8449 ចតុរារក្ខទីបនី 8451 រសវាហិនី 8452 សីមវិសោធនីបាឋ 8453 វេស្សន្តរគីតិ 8454 មោគ្គល្លាន វុត្តិវិវរណបញ្ចិកា 8455 ថូបវង្ស 8456 ទាឋាវង្ស 8457 ធាតុបាឋវិលាសិនិយា 8458 ធាតុវង្ស 8459 ហត្ថវនគល្លវិហារវង្ស 8460 ជិនចរិតយ 8461 ជិនវង្សទីបំ 8462 តេលកដាហគាថា 8463 មិលិទដីកា 8464 បទមញ្ជរី 8465 បទសាធនំ 8466 សទ្ទពិន្ទុបករណំ 8467 កច្ចាយនធាតុមញ្ជុសា 8468 សាមន្តកូដវណ្ណនា
2101 សីលក្ខន្ធវគ្គបាឡិ 2102 មហាវគ្គបាឡិ (ទីឃ) 2103 បាថិកវគ្គបាឡិ	2201 សីលក្ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 2202 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (ទីឃ) 2203 បាថិកវគ្គអដ្ឋកថា	2301 សីលក្ខន្ធវគ្គដីកា 2302 មហាវគ្គដីកា (ទីឃ) 2303 បាថិកវគ្គដីកា 2304 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-១ 2305 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-២
3101 មូលបណ្ណាសបាឡិ 3102 មជ្ឈិមបណ្ណាសបាឡិ 3103 ឧបរិបណ្ណាសបាឡិ	3201 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-១ 3202 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-២ 3203 មជ្ឈិមបណ្ណាសអដ្ឋកថា 3204 ឧបរិបណ្ណាសអដ្ឋកថា	3301 មូលបណ្ណាសដីកា 3302 មជ្ឈិមបណ្ណាសដីកា 3303 ឧបរិបណ្ណាសដីកា
4101 សគាថាវគ្គបាឡិ 4102 និទានវគ្គបាឡិ 4103 ខន្ធវគ្គបាឡិ 4104 សឡាយតនវគ្គបាឡិ 4105 មហាវគ្គបាឡិ (សំយុត្ត)	4201 សគាថាវគ្គអដ្ឋកថា 4202 និទានវគ្គអដ្ឋកថា 4203 ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 4204 សឡាយតនវគ្គអដ្ឋកថា 4205 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (សំយុត្ត)	4301 សគាថាវគ្គដីកា 4302 និទានវគ្គដីកា 4303 ខន្ធវគ្គដីកា 4304 សឡាយតនវគ្គដីកា 4305 មហាវគ្គដីកា (សំយុត្ត)
5101 ឯកកនិបាតបាឡិ 5102 ទុកនិបាតបាឡិ 5103 តិកនិបាតបាឡិ 5104 ចតុក្កនិបាតបាឡិ 5105 បញ្ចកនិបាតបាឡិ 5106 ឆក្កនិបាតបាឡិ 5107 សត្តកនិបាតបាឡិ 5108 អដ្ឋកាទិនិបាតបាឡិ 5109 នវកនិបាតបាឡិ 5110 ទសកនិបាតបាឡិ 5111 ឯកាទសកនិបាតបាឡិ	5201 ឯកកនិបាតអដ្ឋកថា 5202 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតអដ្ឋកថា 5203 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតអដ្ឋកថា 5204 អដ្ឋកាទិនិបាតអដ្ឋកថា	5301 ឯកកនិបាតដីកា 5302 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតដីកា 5303 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតដីកា 5304 អដ្ឋកាទិនិបាតដីកា
6101 ខុទ្ទកបាឋបាឡិ 6102 ធម្មបទបាឡិ 6103 ឧទានបាឡិ 6104 ឥតិវុត្តកបាឡិ 6105 សុត្តនិបាតបាឡិ 6106 វិមានវត្ថុបាឡិ 6107 បេតវត្ថុបាឡិ 6108 ថេរគាថាបាឡិ 6109 ថេរីគាថាបាឡិ 6110 អបទានបាឡិ-១ 6111 អបទានបាឡិ-២ 6112 ពុទ្ធវង្សបាឡិ 6113 ចរិយាបិដកបាឡិ 6114 ជាតកបាឡិ-១ 6115 ជាតកបាឡិ-២ 6116 មហានិទ្ទេសបាឡិ 6117 ចូឡនិទ្ទេសបាឡិ 6118 បដិសម្ភិទាមគ្គបាឡិ 6119 នេត្តិប្បករណបាឡិ 6120 មិលិន្ទបញ្ហាបាឡិ 6121 បេដកោបទេសបាឡិ	6201 ខុទ្ទកបាឋអដ្ឋកថា 6202 ធម្មបទអដ្ឋកថា-១ 6203 ធម្មបទអដ្ឋកថា-២ 6204 ឧទានអដ្ឋកថា 6205 ឥតិវុត្តកអដ្ឋកថា 6206 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-១ 6207 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-២ 6208 វិមានវត្ថុអដ្ឋកថា 6209 បេតវត្ថុអដ្ឋកថា 6210 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-១ 6211 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-២ 6212 ថេរីគាថាអដ្ឋកថា 6213 អបទានអដ្ឋកថា-១ 6214 អបទានអដ្ឋកថា-២ 6215 ពុទ្ធវង្សអដ្ឋកថា 6216 ចរិយាបិដកអដ្ឋកថា 6217 ជាតកអដ្ឋកថា-១ 6218 ជាតកអដ្ឋកថា-២ 6219 ជាតកអដ្ឋកថា-៣ 6220 ជាតកអដ្ឋកថា-៤ 6221 ជាតកអដ្ឋកថា-៥ 6222 ជាតកអដ្ឋកថា-៦ 6223 ជាតកអដ្ឋកថា-៧ 6224 មហានិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6225 ចូឡនិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6226 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-១ 6227 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-២ 6228 នេត្តិប្បករណអដ្ឋកថា	6301 នេត្តិប្បករណដីកា 6302 នេត្តិវិភាវិនី
7101 ធម្មសង្គណីបាឡិ 7102 វិភង្គបាឡិ 7103 ធាតុកថាបាឡិ 7104 បុគ្គលបញ្ញត្តិបាឡិ 7105 កថាវត្ថុបាឡិ 7106 យមកបាឡិ-១ 7107 យមកបាឡិ-២ 7108 យមកបាឡិ-៣ 7109 បដ្ឋានបាឡិ-១ 7110 បដ្ឋានបាឡិ-២ 7111 បដ្ឋានបាឡិ-៣ 7112 បដ្ឋានបាឡិ-៤ 7113 បដ្ឋានបាឡិ-៥	7201 ធម្មសង្គណិអដ្ឋកថា 7202 សម្មោហវិនោទនីអដ្ឋកថា 7203 បញ្ចបករណអដ្ឋកថា	7301 ធម្មសង្គណី-មូលដីកា 7302 វិភង្គ-មូលដីកា 7303 បញ្ចបករណ-មូលដីកា 7304 ធម្មសង្គណី-អនុដីកា 7305 បញ្ចបករណ-អនុដីកា 7306 អភិធម្មាវតារោ-នាមរូបបរិច្ឆេទោ 7307 អភិធម្មត្ថសង្គហោ 7308 អភិធម្មាវតារ-បុរាណដីកា 7309 អភិធម្មមាតិកាបាឡិ

한국인
팔리 대장경	주석서	부주석서	기타
1101 빠라지카 빨리 1102 빠찟띠야 빨리 1103 마하왁가 빨리 (비나야) 1104 출라왁가 빨리 1105 빠리와라 빨리	1201 빠라지까깐다 앗타카타-1 1202 빠라지까깐다 앗타카타-2 1203 빠찟띠야 앗타카타 1204 마하왁가 앗타카타 (비나야) 1205 출라왁가 앗타카타 1206 빠리와라 앗타카타	1301 사랏타디빠니 띠까-1 1302 사랏타디빠니 띠까-2 1303 사랏타디빠니 띠까-3	1401 드베마띠까빨리 1402 위나야상가하 앗타카타 1403 와지라붓디 띠까 1404 위마띠위노다니 띠까-1 1405 위마띠위노다니 띠까-2 1406 위나야랑까라 띠까-1 1407 위나야랑까라 띠까-2 1408 깡카위따라니뿌라나 띠까 1409 위나야위닛차야-웃따라위닛차야 1410 위나야위닛차야 띠까-1 1411 위나야위닛차야 띠까-2 1412 빠찟땨디요자나빨리 1413 쿳닷시카-물라시카 8401 위숟디막가-1 8402 위숟디막가-2 8403 위숟디막가-마하띠까-1 8404 위숟디막가-마하띠까-2 8405 위숟디막가 니다나까타 8406 디가니까야 (뿌-위) 8407 맛지마니까야 (뿌-위) 8408 삼윳따니까야 (뿌-위) 8409 앙굳따라니까야 (뿌-위) 8410 위나야삐따까 (뿌-위) 8411 아비담마삐따까 (뿌-위) 8412 앗타카타 (뿌-위) 8413 니룻띠디빠니 8414 빠라맛타디빠니 상가하마하띠까빠타 8415 아누디빠니빠타 8416 빳타누ㄸ데사 디빠니빠타 8417 나막까라띠까 8418 마하빠나마빠타 8419 락카나또 붓다토마나가타 8420 수타완다나 8421 까말란자리 8422 지나랑까라 8423 빳자마두 8424 붓다구나가타왈리 8425 출라간타왕사 8427 사사나왕사 8426 마하왕사 8429 목갈라나뱌까라낭 8428 깟차야나뱌까라낭 8430 삿다니띠빠까라낭 (빠다말라) 8431 삿다니띠빠까라낭 (다두말라) 8432 빠다루빠싣디 8433 목갈라나빤찌까 8434 빠요가싣디빠타 8435 붇또다야빠타 8436 아비다나빠디피까빠타 8437 아비다나빠디피까띠까 8438 수보다랑까라빠타 8439 수보다랑까라띠까 8440 발라와따라 간티빠닷타위닛차야사라 8446 까위닷빠나니띠 8447 니띠만자리 8445 담마니띠 8444 마하라하니띠 8441 로까니띠 8442 숫딴따니띠 8443 수랏사띠니띠 8450 짜낙야니띠 8448 나라닥카디빠니 8449 짜뚜라락카디빠니 8451 라사와히니 8452 시마위소다니빠타 8453 웨산따라기띠 8454 목갈라나 붇띠위와라나빤찌까 8455 투빠왕사 8456 다타왕사 8457 다두빠타윌라시니야 8458 다두왕사 8459 핟타와나갈라위하라왕사 8460 지나짜리따야 8461 지나왕사디빵 8462 떼라까타하가타 8463 밀리다띠까 8464 빠다만자리 8465 빠다사다낭 8466 삿다빈두빠까라낭 8467 깟차야나다두만주사 8468 사만따꿋타완나나
2101 실락칸다왁가 빨리 2102 마하왁가 빨리 (디가) 2103 빠티까왁가 빨리	2201 실락칸다왁가 앗타카타 2202 마하왁가 앗타카타 (디가) 2203 빠티까왁가 앗타카타	2301 실락칸다왁가 띠까 2302 마하왁가 띠까 (디가) 2303 빠티까왁가 띠까 2304 실락칸다왁가-아비나와띠까-1 2305 실락칸다왁가-아비나와띠까-2
3101 물라빤나사 빨리 3102 맛지마빤나사 빨리 3103 우빠리빤나사 빨리	3201 물라빤나사 앗타카타-1 3202 물라빤나사 앗타카타-2 3203 맛지마빤나사 앗타카타 3204 우빠리빤나사 앗타카타	3301 물라빤나사 띠까 3302 맛지마빤나사 띠까 3303 우빠리빤나사 띠까
4101 사가타왁가 빨리 4102 니다나왁가 빨리 4103 칸다왁가 빨리 4104 살라야따나왁가 빨리 4105 마하왁가 빨리 (삼윳따)	4201 사가타왁가 앗타카타 4202 니다나왁가 앗타카타 4203 칸다왁가 앗타카타 4204 살라야따나왁가 앗타카타 4205 마하왁가 앗타카타 (삼윳따)	4301 사가타왁가 띠까 4302 니다나왁가 띠까 4303 칸다왁가 띠까 4304 살라야따나왁가 띠까 4305 마하왁가 띠까 (삼윳따)
5101 에까까니빠따 빨리 5102 두까니빠따 빨리 5103 띠까니빠따 빨리 5104 짜뚝까니빠따 빨리 5105 빤짜까니빠따 빨리 5106 착까니빠따 빨리 5107 삿따까니빠따 빨리 5108 앗타까디니빠따 빨리 5109 나와까니빠따 빨리 5110 다사까니빠따 빨리 5111 에까다사까니빠따 빨리	5201 에까까니빠따 앗타카타 5202 두까-띠까-짜뚝까니빠따 앗타카타 5203 빤짜까-착까-삿따까니빠따 앗타카타 5204 앗타까디니빠따 앗타카타	5301 에까까니빠따 띠까 5302 두까-띠까-짜뚝까니빠따 띠까 5303 빤짜까-착까-삿따까니빠따 띠까 5304 앗타까디니빠따 띠까
6101 쿳닥까빠타 빨리 6102 담마빠다 빨리 6103 우다나 빨리 6104 이띠웃따까 빨리 6105 숫따니빠따 빨리 6106 위마나왓투 빨리 6107 베따왓투 빨리 6108 테라가타 빨리 6109 테리가타 빨리 6110 아빠다나 빨리-1 6111 아빠다나 빨리-2 6112 붓다왕사 빨리 6113 짜리야삐따까 빨리 6114 자따까 빨리-1 6115 자따까 빨리-2 6116 마하닷데사 빨리 6117 출라닷데사 빨리 6118 빠티삼비다막가 빨리 6119 넷띠빠까라나 빨리 6120 밀린다빤하 빨리 6121 뻬따꼬빠데사 빨리	6201 쿳닥까빠타 앗타카타 6202 담마빠다 앗타카타-1 6203 담마빠다 앗타카타-2 6204 우다나 앗타카타 6205 이띠웃따까 앗타카타 6206 숫따니빠따 앗타카타-1 6207 숫따니빠따 앗타카타-2 6208 위마나왓투 앗타카타 6209 베따왓투 앗타카타 6210 테라가타 앗타카타-1 6211 테라가타 앗타카타-2 6212 테리가타 앗타카타 6213 아빠다나 앗타카타-1 6214 아빠다나 앗타카타-2 6215 붓다왕사 앗타카타 6216 짜리야삐따까 앗타카타 6217 자따까 앗타카타-1 6218 자따까 앗타카타-2 6219 자따까 앗타카타-3 6220 자따까 앗타카타-4 6221 자따까 앗타카타-5 6222 자따까 앗타카타-6 6223 자따까 앗타카타-7 6224 마하닷데사 앗타카타 6225 출라닷데사 앗타카타 6226 빠티삼비다막가 앗타카타-1 6227 빠티삼비다막가 앗타카타-2 6228 넷띠빠까라나 앗타카타	6301 넷띠빠까라나 띠까 6302 넷띠위바비니
7101 담마상가니 빨리 7102 위방가 빨리 7103 다뚜까타 빨리 7104 뿍갈라빤냣띠 빨리 7105 까타왓투 빨리 7106 야마까 빨리-1 7107 야마까 빨리-2 7108 야마까 빨리-3 7109 빳타나 빨리-1 7110 빳타나 빨리-2 7111 빳타나 빨리-3 7112 빳타나 빨리-4 7113 빳타나 빨리-5	7201 담마상가니 앗타카타 7202 삼모하위노다니 앗타카타 7203 빤짜빠까라나 앗타카타	7301 담마상가니-물라띠까 7302 위방가-물라띠까 7303 빤짜빠까라나-물라띠까 7304 담마상가니-아누띠까 7305 빤짜빠까라나-아누띠까 7306 아비담마와따로-나마루빠빠릳체도 7307 아비담맛타상가호 7308 아비담마와따라-뿌라나띠까 7309 아비담마마띠까빨리

ອັກສອນລາວ
ປາລີ	ອັດຖະກະຖາ	ຏີກາ	ອັນຍາ
1101 ປາຣາຊິກະ ປາລີ 1102 ປາຈິດຕິຍະ ປາລີ 1103 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ວິໄນ) 1104 ຈູລະວັກຄະ ປາລີ 1105 ປະລິວາລະ ປາລີ	1201 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-1 1202 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-2 1203 ປາຈິດຕິຍະ ອັດຖະກະຖາ 1204 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ວິໄນ) 1205 ຈູລະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 1206 ປະລິວາລະ ອັດຖະກະຖາ	1301 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-1 1302 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-2 1303 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-3	1401 ທເວມາຕິກາປາລີ 1402 ວິນະຍະສັງຄະຫະ ອັດຖະກະຖາ 1403 ວະຊິລະພຸດທິ ຏີກາ 1404 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-1 1405 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-2 1406 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-1 1407 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-2 1408 ກັງຂາວິຕະຣະນີປຸຣານະ ຏີກາ 1409 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ-ອຸຕຕະຣະວິນິດສະຍະ 1410 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-1 1411 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-2 1412 ປາຈິຕະຍາທິໂຍຊະນາປາລີ 1413 ຂຸທະທະສິກຂາ-ມູລະສິກຂາ 8401 ວິສຸດທິມັກຄະ-1 8402 ວິສຸດທິມັກຄະ-2 8403 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-1 8404 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-2 8405 ວິສຸດທິມັກຄະ ນິທານະກະຖາ 8406 ທີຆະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8407 ມັດຊິມະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8408 ສັງຍຸຕຕະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8409 ອັງຄຸຕຕະລະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8410 ວິນະຍະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8411 ອະພິທັມມະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8412 ອັດຖະກະຖາ (ປຸ-ວິ) 8413 ນິລຸຕຕິທີປະນີ 8414 ປະຣະມັດຖະທີປະນີ ສັງຄະຫະມະຫາຏີກາປາຖະ 8415 ອະນຸທີປະນີປາຖະ 8416 ປັດຖານຸທເທສະ ທີປະນີປາຖະ 8417 ນະມັກກາລະຏີກາ 8418 ມະຫາປະຖາມະປາຖະ 8419 ລັກຂະນາໂຕ ພຸດທະຖະມະນາຄາຖາ 8420 ສຸຕະວັນທະນາ 8421 ກະມະລາຍຈະລິ 8422 ຊິນາລັງກາລະ 8423 ປັດຊະມະທຸ 8424 ພຸດທະຄຸນະຄາຖາວະລີ 8425 ຈູລະຄັນຖະວັງສະ 8426 ມະຫາວັງສະ 8427 ສາສະນະວັງສະ 8428 ກັດຈາຍະນະພະຍາກະລະນັງ 8429 ມົກຄັນທານະພະຍາກະລະນັງ 8430 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ປະທະມາລາ) 8431 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ຘາຕຸມາລາ) 8432 ປະທະຣູປະສິດທິ 8433 ໂມຄັນທານະປັນຈິກາ 8434 ປະໂຍຄະສິດທິປາຖະ 8435 ວຸຕະໂທຍະປາຖະ 8436 ອະພິທານະປະປະທີປິກາປາຖະ 8437 ອະພິທານະປະປະທີປິກາຏີກາ 8438 ສຸໂພທາລັງກາລະປາຖະ 8439 ສຸໂພທາລັງກາລະຏີກາ 8440 ພາລາວະຕາລະ ຄັນຖິປະທັດຖະວິນິດສະຍະສາລະ 8441 ໂລກະນີຕິ 8442 ສຸດຕັນຕະນີຕິ 8443 ສູລັດສະຕິນີຕິ 8444 ມະຫາລະຫະນີຕິ 8445 ທັມມະນີຕິ 8446 ກະວິທັບປະຖານີຕິ 8447 ນີຕິມັນຊະລີ 8448 ນະລະທັກຂະທີປະນີ 8449 ຈະຕຸຣາລັກຂະທີປະນີ 8450 ຈານັກຍະນີຕິ 8451 ລະສະວາຫິນີ 8452 ສີມາວິໂສທະນີປາຖະ 8453 ເວສສັນຕະລະຄີຕິ 8454 ໂມຄັນທານະ ວຸຕຕິວິວະລະນະປັນຈິກາ 8455 ຖູປະວັງສະ 8456 ທາຐາວັງສະ 8457 ຘາຕຸປາຖະວິລາສິນີຍາ 8458 ຘາຕຸວັງສະ 8459 ຫັດຖະວະນະຄັນລະວິຫາລະວັງສະ 8460 ຊິນະຈະລິຕະຍະ 8461 ຊິນະວັງສະທີປັງ 8462 ເຕລະກະຕາຫາຄາຖາ 8463 ມິລິທະຏີກາ 8464 ປະທະມັນຊະລີ 8465 ປະທະສາຘະນັງ 8466 ສັດທະພິນທຸປະກະລະນັງ 8467 ກັດຈາຍະນະຘາຕຸມັນຊຸສາ 8468 ສາມັນຕະກູຏະວັນນະນາ
2101 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 2102 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ທີຆະ) 2103 ປາຖິກະວັກຄະ ປາລີ	2201 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 2202 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ທີຆະ) 2203 ປາຖິກະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ	2301 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 2302 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ທີຆະ) 2303 ປາຖິກະວັກຄະ ຏີກາ 2304 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-1 2305 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-2
3101 ມູລະປັນຍາສະ ປາລີ 3102 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ປາລີ 3103 ອຸປະລິປັນຍາສະ ປາລີ	3201 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-1 3202 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-2 3203 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ 3204 ອຸປະລິປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ	3301 ມູລະປັນຍາສະ ຏີກາ 3302 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ຏີກາ 3303 ອຸປະລິປັນຍາສະ ຏີກາ
4101 ສະຄາຖາວັກຄະ ປາລີ 4102 ນິທານະວັກຄະ ປາລີ 4103 ຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 4104 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ປາລີ 4105 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ສັງຍຸຕຕະ)	4201 ສະຄາຖາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4202 ນິທານະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4203 ຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4204 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4205 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ສັງຍຸຕຕະ)	4301 ສະຄາຖາວັກຄະ ຏີກາ 4302 ນິທານະວັກຄະ ຏີກາ 4303 ຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 4304 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ຏີກາ 4305 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ສັງຍຸຕຕະ)
5101 ເອກະກະນິປາຕະ ປາລີ 5102 ທຸກະນິປາຕະ ປາລີ 5103 ຕິກະນິປາຕະ ປາລີ 5104 ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ປາລີ 5105 ປັຈຈະກະນິປາຕະ ປາລີ 5106 ຉັກກະນິປາຕະ ປາລີ 5107 ສັດຕະກະນິປາຕະ ປາລີ 5108 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ປາລີ 5109 ນະວະກະນິປາຕະ ປາລີ 5110 ທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ 5111 ເອກາທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ	5201 ເອກະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5202 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5203 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5204 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ	5301 ເອກະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5302 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ຏີກາ 5303 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5304 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ຏີກາ
6101 ຂຸທະທະກະປາຖະ ປາລີ 6102 ທຳມະປະທະ ປາລີ 6103 ອຸທານະ ປາລີ 6104 ອິຕິວຸຕຕະກະ ປາລີ 6105 ສຸດຕະນິປາຕະ ປາລີ 6106 ວິມານະວັດຖຸ ປາລີ 6107 ເປຕະວັດຖຸ ປາລີ 6108 ເຖລະຄາຖາ ປາລີ 6109 ເຖລີຄາຖາ ປາລີ 6110 ອະປະທານະ ປາລີ-1 6111 ອະປະທານະ ປາລີ-2 6112 ພຸດທະວັງສະ ປາລີ 6113 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ປາລີ 6114 ຊາຕະກະ ປາລີ-1 6115 ຊາຕະກະ ປາລີ-2 6116 ມະຫານິທເທສະ ປາລີ 6117 ຈູລະນິທເທສະ ປາລີ 6118 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ປາລີ 6119 ເນຕຕິປະກະລະນະ ປາລີ 6120 ມິລິນທະປັນຫາ ປາລີ 6121 ເປຏະກົປເທສະ ປາລີ	6201 ຂຸທະທະກະປາຖະ ອັດຖະກະຖາ 6202 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-1 6203 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-2 6204 ອຸທານະ ອັດຖະກະຖາ 6205 ອິຕິວຸຕຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6206 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-1 6207 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-2 6208 ວິມານະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6209 ເປຕະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6210 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-1 6211 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-2 6212 ເຖລີຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ 6213 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-1 6214 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-2 6215 ພຸດທະວັງສະ ອັດຖະກະຖາ 6216 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6217 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-1 6218 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-2 6219 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-3 6220 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-4 6221 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-5 6222 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-6 6223 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-7 6224 ມະຫານິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6225 ຈູລະນິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6226 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-1 6227 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-2 6228 ເນຕຕິປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ	6301 ເນຕຕິປະກະລະນະ ຏີກາ 6302 ເນຕຕິວິພາວິນີ
7101 ທຳມະສັງຄະນີ ປາລີ 7102 ວິພັງຄະ ປາລີ 7103 ຘາຕຸກະຖາ ປາລີ 7104 ປຸກຄະລະປັນຍັດຕິ ປາລີ 7105 ກະຖາວັດຖຸ ປາລີ 7106 ຍະມະກະ ປາລີ-1 7107 ຍະມະກະ ປາລີ-2 7108 ຍະມະກະ ປາລີ-3 7109 ປັດຖານະ ປາລີ-1 7110 ປັດຖານະ ປາລີ-2 7111 ປັດຖານະ ປາລີ-3 7112 ປັດຖານະ ປາລີ-4 7113 ປັດຖານະ ປາລີ-5	7201 ທຳມະສັງຄະນິ ອັດຖະກະຖາ 7202 ສັມໂມຫະວິໂນທະນີ ອັດຖະກະຖາ 7203 ປັຈຈະປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ	7301 ທຳມະສັງຄະນີ-ມູລະຏີກາ 7302 ວິພັງຄະ-ມູລະຏີກາ 7303 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ມູລະຏີກາ 7304 ທຳມະສັງຄະນີ-ອະນຸຏີກາ 7305 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ອະນຸຏີກາ 7306 ອະພິທັມມາວະຕາໂຣ-ນາມະຣູປະປະຣິຈເທໂທ 7307 ອະພິທັມມັດຖະສັງຄະໂຫ 7308 ອະພິທັມມາວະຕາລະ-ປຸຣານະຏີກາ 7309 ອະພິທັມມາມາຕິກາປາລີ

मराठी
पाळी	अट्ठकथा	टीका	अन्य
1101 पाराजिक पाळी 1102 पाचित्तिय पाळी 1103 महावग्ग पाळी (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळी 1105 परिवार पाळी	1201 पाराजिककंड अट्ठकथा-१ 1202 पाराजिककंड अट्ठकथा-२ 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा	1301 सारत्थदीपनी टीका-१ 1302 सारत्थदीपनी टीका-२ 1303 सारत्थदीपनी टीका-३	1401 द्वेमातिकापाळी 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-१ 1405 विमतिविनोदनी टीका-२ 1406 विनयालंकार टीका-१ 1407 विनयालंकार टीका-२ 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-१ 1411 विनयविनिच्छय टीका-२ 1412 पाचित्यादियोजनापाळी 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-१ 8402 विसुद्धिमग्ग-२ 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-१ 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-२ 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अंगुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी संगहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवंदना 8421 कमलांजलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगंथवंस 8426 महावंस 8427 सासनवंस 8428 कच्चायनव्याकरणं 8429 मोग्गल्लानव्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपंचिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गंठिपदत्थविनिच्छयसार 8441 लोकनीति 8442 सुत्तंतनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8444 महारहनीति 8445 धम्मनीति 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमंजरी 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8450 चाणक्यनीति 8451 रसवाहिनी 8452 सीमाविसोधनीपाठ 8453 वेस्संतरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपंचिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमंजरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिंदुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमंजुसा 8468 सामंतकूटवण्णना
2101 सीलक्खंधवग्ग पाळी 2102 महावग्ग पाळी (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळी	2201 सीलक्खंधवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा	2301 सीलक्खंधवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-१ 2305 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-२
3101 मूलपण्णास पाळी 3102 मज्झिमपण्णास पाळी 3103 उपरिपण्णास पाळी	3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-१ 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-२ 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा	3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळी 4102 निदानवग्ग पाळी 4103 खंधवग्ग पाळी 4104 सळायतनवग्ग पाळी 4105 महावग्ग पाळी (संयुत्त)	4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खंधवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)	4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खंधवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळी 5102 दुकनिपात पाळी 5103 तिकनिपात पाळी 5104 चतुक्कनिपात पाळी 5105 पंचकनिपात पाळी 5106 छक्कनिपात पाळी 5107 सत्तकनिपात पाळी 5108 अट्ठकादिनिपात पाळी 5109 नवकनिपात पाळी 5110 दसकनिपात पाळी 5111 एकादसकनिपात पाळी	5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा	5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळी 6102 धम्मपद पाळी 6103 उदान पाळी 6104 इतिवुत्तक पाळी 6105 सुत्तनिपात पाळी 6106 विमानवत्थु पाळी 6107 पेतवत्थु पाळी 6108 थेरगाथा पाळी 6109 थेरीगाथा पाळी 6110 अपदान पाळी-१ 6111 अपदान पाळी-२ 6112 बुद्धवंस पाळी 6113 चरियापिटक पाळी 6114 जातक पाळी-१ 6115 जातक पाळी-२ 6116 महानिद्देस पाळी 6117 चूळनिद्देस पाळी 6118 पटिसंभिदामग्ग पाळी 6119 नेत्तिप्पकरण पाळी 6120 मिलिंदपंह पाळी 6121 पेटकोपदेस पाळी	6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-१ 6203 धम्मपद अट्ठकथा-२ 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-१ 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-२ 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-१ 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-२ 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-१ 6214 अपदान अट्ठकथा-२ 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-१ 6218 जातक अट्ठकथा-२ 6219 जातक अट्ठकथा-३ 6220 जातक अट्ठकथा-४ 6221 जातक अट्ठकथा-५ 6222 जातक अट्ठकथा-६ 6223 जातक अट्ठकथा-७ 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-१ 6227 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-२ 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा	6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसंगणी पाळी 7102 विभंग पाळी 7103 धातुकथा पाळी 7104 पुग्गलपंयत्ति पाळी 7105 कथावत्थु पाळी 7106 यमक पाळी-१ 7107 यमक पाळी-२ 7108 यमक पाळी-३ 7109 पट्ठान पाळी-१ 7110 पट्ठान पाळी-२ 7111 पट्ठान पाळी-३ 7112 पट्ठान पाळी-४ 7113 पट्ठान पाळी-५	7201 धम्मसंगणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पंचपकरण अट्ठकथा	7301 धम्मसंगणी-मूलटीका 7302 विभंग-मूलटीका 7303 पंचपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसंगणी-अनुटीका 7305 पंचपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसंगहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळी

မြန်မာ
ပါဠိတော်	အဋ္ဌကထာ	ဋီကာ	အခြား
1101 ပါရာဇိက ပါဠိ 1102 ပါစိတ္တိယ ပါဠိ 1103 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဝိနယ) 1104 စူဠဝဂ္ဂ ပါဠိ 1105 ပရိဝါရ ပါဠိ	1201 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၁ 1202 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၂ 1203 ပါစိတ္တိယ အဋ္ဌကထာ 1204 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဝိနယ) 1205 စူဠဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 1206 ပရိဝါရ အဋ္ဌကထာ	1301 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၁ 1302 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၂ 1303 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၃	1401 ဒွေမာတိကာပါဠိ 1402 ဝိနယသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ 1403 ဝဇိရဗုဒ္ဓိ ဋီကာ 1404 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၁ 1405 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၂ 1406 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၁ 1407 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၂ 1408 ကင်္ခာဝိတရဏီပုရာဏ ဋီကာ 1409 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ-ဥတ္တရဝိနိစ္ဆယ 1410 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၁ 1411 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၂ 1412 ပါစိတျာဒိယောဇနာပါဠိ 1413 ခုဒ္ဒသိက္ခာ-မူလသိက္ခာ 8401 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၁ 8402 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၂ 8403 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၁ 8404 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၂ 8405 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ နိဒါနကထာ 8406 ဒီဃနိကာယ (ပု-ဝိ) 8407 မဇ္ဈိမနိကာယ (ပု-ဝိ) 8408 သံယုတ္တနိကာယ (ပု-ဝိ) 8409 အင်္ဂုတ္တရနိကာယ (ပု-ဝိ) 8410 ဝိနယပိဋက (ပု-ဝိ) 8411 အဘိဓမ္မပိဋက (ပု-ဝိ) 8412 အဋ္ဌကထာ (ပု-ဝိ) 8413 နိရုတ္တိဒီပနီ 8414 ပရမတ္ထဒီပနီ သင်္ဂဟမဟာဋီကာပါဌ 8415 အနုဒီပနီပါဌ 8416 ပဋ္ဌာနုဒ္ဒေသ ဒီပနီပါဌ 8417 နမက္ကာရဋီကာ 8418 မဟာပဏာမပါဌ 8419 လက္ခဏာတော ဗုဒ္ဓထောမနာဂါထာ 8420 သုတဝန္ဒနာ 8421 ကမလာဉ္ဇလိ 8422 ဇိနာလင်္ကာရ 8423 ပဇ္ဇမဓု 8424 ဗုဒ္ဓဂုဏဂါထာဝလီ 8425 စူဠဂန္ထဝံသ 8427 သာသနဝံသ 8426 မဟာဝံသ 8429 မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏံ 8428 ကစ္စာယနဗျာကရဏံ 8430 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ပဒမာလာ) 8431 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ဓါတုမာလာ) 8432 ပဒရူပသိဒ္ဓိ 8433 မောဂလ္လာနပဉ္စိကာ 8434 ပယောဂသိဒ္ဓိပါဌ 8435 ဝုတ္တောဒယပါဌ 8436 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာပါဌ 8437 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာဋီကာ 8438 သုဗောဓါလင်္ကာရပါဌ 8439 သုဗောဓါလင်္ကာရဋီကာ 8440 ဗာလာဝတာရ ဂဏ္ဌိပဒတ္ထဝိနိစ္ဆယသာရ 8446 ကဝိဒပ္ပဏနီတိ 8447 နီတိမဉ္ဇရီ 8445 ဓမ္မနီတိ 8444 မဟာရဟနီတိ 8441 လောကနီတိ 8442 သုတ္တန္တနီတိ 8443 သူရဿတိနီတိ 8450 စာဏကျနီတိ 8448 နရဒက္ခဒီပနီ 8449 စတုရာရက္ခဒီပနီ 8451 ရသဝါဟိနီ 8452 သီမဝိသောဓနီပါဌ 8453 ဝေဿန္တရဂီတိ 8454 မောဂ္ဂလ္လာန ဝုတ္တိဝိဝရဏပဉ္စိကာ 8455 ထူပဝံသ 8456 ဒါဌာဝံသ 8457 ဓါတုပါဌဝိလာသိနိယာ 8458 ဓါတုဝံသ 8459 ဟတ္ထဝနဂလ္လဝိဟာရဝံသ 8460 ဇိနစရိတယ 8461 ဇိနဝံသဒီပံ 8462 တေလကဋာဟဂါထာ 8463 မိလိဒဋီကာ 8464 ပဒမဉ္ဇရီ 8465 ပဒသာဓနံ 8466 သဒ္ဒဗိန္ဒုပကရဏံ 8467 ကစ္စာယနဓါတုမဉ္ဇုသာ 8468 သာမန္တကူဋဝဏ္ဏနာ
2101 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 2102 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဒီဃ) 2103 ပါထိကဝဂ္ဂ ပါဠိ	2201 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 2202 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဒီဃ) 2203 ပါထိကဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ	2301 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 2302 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (ဒီဃ) 2303 ပါထိကဝဂ္ဂ ဋီကာ 2304 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၁ 2305 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၂
3101 မူလပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3102 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3103 ဥပရိပဏ္ဏာသ ပါဠိ	3201 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၁ 3202 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၂ 3203 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ 3204 ဥပရိပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ	3301 မူလပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3302 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3303 ဥပရိပဏ္ဏာသ ဋီကာ
4101 သဂါထာဝဂ္ဂ ပါဠိ 4102 နိဒါနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4103 ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 4104 သဠာယတနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4105 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (သံယုတ္တ)	4201 သဂါထာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4202 နိဒါနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4203 ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4204 သဠာယတနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4205 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (သံယုတ္တ)	4301 သဂါထာဝဂ္ဂ ဋီကာ 4302 နိဒါနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4303 ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 4304 သဠာယတနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4305 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (သံယုတ္တ)
5101 ဧကကနိပါတ ပါဠိ 5102 ဒုကနိပါတ ပါဠိ 5103 တိကနိပါတ ပါဠိ 5104 စတုက္ကနိပါတ ပါဠိ 5105 ပဉ္စကနိပါတ ပါဠိ 5106 ဆက္ကနိပါတ ပါဠိ 5107 သတ္တကနိပါတ ပါဠိ 5108 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ပါဠိ 5109 နဝကနိပါတ ပါဠိ 5110 ဒသကနိပါတ ပါဠိ 5111 ဧကာဒသကနိပါတ ပါဠိ	5201 ဧကကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5202 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5203 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5204 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ အဋ္ဌကထာ	5301 ဧကကနိပါတ ဋီကာ 5302 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ ဋီကာ 5303 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ ဋီကာ 5304 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ဋီကာ
6101 ခုဒ္ဒကပါဌ ပါဠိ 6102 ဓမ္မပဒ ပါဠိ 6103 ဥဒါန ပါဠိ 6104 ဣတိဝုတ္တက ပါဠိ 6105 သုတ္တနိပါတ ပါဠိ 6106 ဝိမာနဝတ္ထု ပါဠိ 6107 ပေတဝတ္ထု ပါဠိ 6108 ထေရဂါထာ ပါဠိ 6109 ထေရီဂါထာ ပါဠိ 6110 အပဒါန ပါဠိ-၁ 6111 အပဒါန ပါဠိ-၂ 6112 ဗုဒ္ဓဝံသ ပါဠိ 6113 စရိယာပိဋက ပါဠိ 6114 ဇာတက ပါဠိ-၁ 6115 ဇာတက ပါဠိ-၂ 6116 မဟာနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6117 စူဠနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6118 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ ပါဠိ 6119 နေတ္တိပ္ပကရဏ ပါဠိ 6120 မိလိန္ဒပဉှ ပါဠိ 6121 ပေဋကောပဒေသ ပါဠိ	6201 ခုဒ္ဒကပါဌ အဋ္ဌကထာ 6202 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၁ 6203 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၂ 6204 ဥဒါန အဋ္ဌကထာ 6205 ဣတိဝုတ္တက အဋ္ဌကထာ 6206 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၁ 6207 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၂ 6208 ဝိမာနဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6209 ပေတဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6210 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၁ 6211 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၂ 6212 ထေရီဂါထာ အဋ္ဌကထာ 6213 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၁ 6214 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၂ 6215 ဗုဒ္ဓဝံသ အဋ္ဌကထာ 6216 စရိယာပိဋက အဋ္ဌကထာ 6217 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၁ 6218 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၂ 6219 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၃ 6220 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၄ 6221 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၅ 6222 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၆ 6223 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၇ 6224 မဟာနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6225 စူဠနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6226 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၁ 6227 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၂ 6228 နေတ္တိပ္ပကရဏ အဋ္ဌကထာ	6301 နေတ္တိပ္ပကရဏ ဋီကာ 6302 နေတ္တိဝိဘာဝိနီ
7101 ဓမ္မသင်္ဂဏီ ပါဠိ 7102 ဝိဘင်္ဂ ပါဠိ 7103 ဓါတုကထာ ပါဠိ 7104 ပုဂ္ဂလပညတ္တိ ပါဠိ 7105 ကထာဝတ္ထု ပါဠိ 7106 ယမက ပါဠိ-၁ 7107 ယမက ပါဠိ-၂ 7108 ယမက ပါဠိ-၃ 7109 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၁ 7110 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၂ 7111 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၃ 7112 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၄ 7113 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၅	7201 ဓမ္မသင်္ဂဏိ အဋ္ဌကထာ 7202 သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာ 7203 ပဉ္စပကရဏ အဋ္ဌကထာ	7301 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-မူလဋီကာ 7302 ဝိဘင်္ဂ-မူလဋီကာ 7303 ပဉ္စပကရဏ-မူလဋီကာ 7304 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-အနုဋီကာ 7305 ပဉ္စပကရဏ-အနုဋီကာ 7306 အဘိဓမ္မာဝတာရော-နာမရူပပရိစ္ဆေဒေါ 7307 အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟော 7308 အဘိဓမ္မာဝတာရ-ပုရာဏဋီကာ 7309 အဘိဓမ္မမာတိကာပါဠိ

português
Páli	Aṭṭhakathā	Ṭīkā	Outro
1101 Ofensas Graves (Pārājika) 1102 Ofensas Leves (Pācittiya) 1103 Grande Seção do Vīnaya (Mahāvagga) 1104 Pequena Seção do Vīnaya (Cūḷavagga) 1105 Apêndice do Vīnaya (Parivāra)	1201 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 1 1202 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 2 1203 Comentário das Ofensas Leves 1204 Comentário da Grande Seção do Vīnaya 1205 Comentário da Pequena Seção do Vīnaya 1206 Comentário do Apêndice do Vīnaya	1301 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 1 1302 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 2 1303 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 3	1401 Texto das Duas Matrizes 1402 Comentário do Compêndio do Vīnaya 1403 Subcomentário de Vajirabuddhi 1404 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 1 1405 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 2 1406 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 1 1407 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 2 1408 Antigo Subcomentário que Supera Dúvidas 1409 Decisão sobre o Vīnaya e Decisão Superior 1410 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 1 1411 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 2 1412 Texto da Aplicação das Regras 1413 Pequeno Treinamento e Treinamento Fundamental 8401 Caminho da Purificação - Vol. 1 8402 Caminho da Purificação - Vol. 2 8403 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 1 8404 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 2 8405 História da Origem do Caminho da Purificação 8406 Coleção dos Longos Discursos (índice Pāli-Vietnamita) 8407 Coleção dos Discursos Médios (índice Pāli-Vietnamita) 8408 Coleção dos Discursos Agrupados (índice Pāli-Vietnamita) 8409 Coleção dos Discursos Numerados (índice Pāli-Vietnamita) 8410 Cesto da Disciplina (índice Pāli-Vietnamita) 8411 Cesto do Abhidhamma (índice Pāli-Vietnamita) 8412 Comentários (índice Pāli-Vietnamita) 8413 Elucidação da Etimologia 8414 Grande Subcomentário do Compêndio que Elucida o Sentido Supremo 8415 Texto do Subcomentário Elucidativo 8416 Texto Elucidativo sobre a Exposição das Condições 8417 Subcomentário da Saudação 8418 Grande Texto de Saudação 8419 Versos de Louvor a Buda pelos Sinais 8420 Saudação com Recitação 8421 Oferenda de Lótus 8422 Ornamento dos Vencedores 8423 Mel dos Versos 8424 Coleção de Versos sobre as Qualidades de Buda 8425 Pequena Crônica dos Livros 8427 Crônica do Ensinamento 8426 Grande Crônica 8429 Gramática de Moggallāna 8428 Gramática de Kaccāyana 8430 Tratado sobre a Gramática - Série de Palavras 8431 Tratado sobre a Gramática - Série de Raízes 8432 Realização das Formas das Palavras 8433 Comentário de Moggallāna 8434 Texto sobre a Realização da Aplicação 8435 Texto sobre a Origem dos Versos 8436 Texto do Dicionário Iluminado 8437 Subcomentário do Dicionário Iluminado 8438 Texto sobre o Ornamento da Boa Compreensão 8439 Subcomentário do Ornamento da Boa Compreensão 8440 Essência da Decisão sobre os Termos do Glossário de Bālāvatāra 8446 Ética do Poeta 8447 Coleção de Ética 8445 Ética do Dhamma 8444 Grande Ética Secreta 8441 Ética do Mundo 8442 Ética dos Suttas 8443 Ética do Herói 8450 Ética de Cāṇakya 8448 Elucidação sobre os Perigos para os Homens 8449 Elucidação sobre as Quatro Proteções 8451 O Fluxo do Sabor - Histórias Edificantes 8452 Texto sobre a Purificação dos Limites 8453 Canto de Vessantara 8454 Explicação do Comentário de Moggallāna 8455 Crônica das Estupas 8456 Crônica da Relíquia do Dente 8457 O Esplendor da Leitura dos Elementos 8458 Crônica das Relíquias 8459 Crônica do Mosteiro de Hatthavanagalla 8460 História do Vencedor 8461 Ilha da Linhagem dos Vencedores 8462 Versos da Panela de Óleo 8463 Subcomentário de Milinda 8464 Cacho de Flores de Palavras 8465 Realização das Palavras 8466 Tratado sobre os Pontos da Gramática 8467 Coleção de Raízes de Kaccāyana 8468 Descrição do Pico de Sāmantakūṭa
2101 Seção da Moralidade - Dīgha 2102 Grande Seção - Dīgha 2103 Seção de Pāthika - Dīgha	2201 Comentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2202 Comentário da Grande Seção - Dīgha 2203 Comentário da Seção de Pāthika - Dīgha	2301 Subcomentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2302 Subcomentário da Grande Seção - Dīgha 2303 Subcomentário da Seção de Pāthika - Dīgha 2304 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 1 2305 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 2
3101 Cinquenta Discursos Fundamentais - Majjhima 3102 Cinquenta Discursos Médios - Majjhima 3103 Cinquenta Discursos Superiores - Majjhima	3201 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 1 3202 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 2 3203 Comentário dos Cinquenta Médios 3204 Comentário dos Cinquenta Superiores	3301 Subcomentário dos Cinquenta Fundamentais 3302 Subcomentário dos Cinquenta Médios 3303 Subcomentário dos Cinquenta Superiores
4101 Seção com Versos - Saṃyutta 4102 Seção das Causas - Saṃyutta 4103 Seção dos Agregados - Saṃyutta 4104 Seção das Seis Bases dos Sentidos - Saṃyutta 4105 Grande Seção - Saṃyutta	4201 Comentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4202 Comentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4203 Comentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4204 Comentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4205 Comentário da Grande Seção - Saṃyutta	4301 Subcomentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4302 Subcomentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4303 Subcomentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4304 Subcomentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4305 Subcomentário da Grande Seção - Saṃyutta
5101 Grupos de Um - Aṅguttara 5102 Grupos de Dois - Aṅguttara 5103 Grupos de Três - Aṅguttara 5104 Grupos de Quatro - Aṅguttara 5105 Grupos de Cinco - Aṅguttara 5106 Grupos de Seis - Aṅguttara 5107 Grupos de Sete - Aṅguttara 5108 Grupos de Oito, etc. - Aṅguttara 5109 Grupos de Nove - Aṅguttara 5110 Grupos de Dez - Aṅguttara 5111 Grupos de Onze - Aṅguttara	5201 Comentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5202 Comentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5203 Comentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5204 Comentário dos Grupos de Oito, etc.	5301 Subcomentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5302 Subcomentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5303 Subcomentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5304 Subcomentário dos Grupos de Oito, etc.
6101 Pequena Leitura (Khuddakapāṭha) 6102 Versos do Dhamma (Dhammapada) 6103 Exclamações Inspiradas (Udāna) 6104 Assim Foi Dito (Itivuttaka) 6105 Coleção de Discursos (Suttanipāta) 6106 Histórias das Mansões Celestiais 6107 Histórias dos Fantasmas 6108 Versos dos Monges Anciãos 6109 Versos das Monjas Anciãs 6110 Histórias Passadas - Vol. 1 6111 Histórias Passadas - Vol. 2 6112 História dos Budas (Buddhavaṃsa) 6113 Cesto das Condutas (Cariyāpiṭaka) 6114 Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6115 Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6116 Grande Exposição (Mahāniddesa) 6117 Pequena Exposição (Cūḷaniddesa) 6118 Caminho da Discriminação Analítica 6119 O Guia (Nettippakaraṇa) 6120 As Perguntas de Milinda 6121 Instrução do Cesto (Peṭakopadesa)	6201 Comentário da Pequena Leitura 6202 Comentário do Dhammapada - Vol. 1 6203 Comentário do Dhammapada - Vol. 2 6204 Comentário do Udāna 6205 Comentário do Itivuttaka 6206 Comentário do Suttanipāta - Vol. 1 6207 Comentário do Suttanipāta - Vol. 2 6208 Comentário das Histórias das Mansões 6209 Comentário das Histórias dos Fantasmas 6210 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 1 6211 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 2 6212 Comentário dos Versos das Monjas 6213 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 1 6214 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 2 6215 Comentário da História dos Budas 6216 Comentário do Cesto das Condutas 6217 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6218 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6219 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 3 6220 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 4 6221 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 5 6222 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 6 6223 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 7 6224 Comentário da Grande Exposição 6225 Comentário da Pequena Exposição 6226 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 1 6227 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 2 6228 Comentário do Guia	6301 Subcomentário do Guia 6302 Elucidação do Guia
7101 Enumeração dos Fenômenos (Dhammasaṅgaṇī) 7102 Análise (Vibhaṅga) 7103 Discurso sobre os Elementos (Dhātukathā) 7104 Designação das Pessoas (Puggalapaññatti) 7105 Pontos da Discussão (Kathāvatthu) 7106 O Livro dos Pares - Vol. 1 7107 O Livro dos Pares - Vol. 2 7108 O Livro dos Pares - Vol. 3 7109 Condições de Originação - Vol. 1 7110 Condições de Originação - Vol. 2 7111 Condições de Originação - Vol. 3 7112 Condições de Originação - Vol. 4 7113 Condições de Originação - Vol. 5	7201 Comentário da Enumeração dos Fenômenos 7202 Comentário que Dissipa a Confusão 7203 Comentário dos Cinco Tratados	7301 Subcomentário Principal da Enumeração dos Fenômenos 7302 Subcomentário Principal da Análise 7303 Subcomentário Principal dos Cinco Tratados 7304 Subcomentário Secundário da Enumeração dos Fenômenos 7305 Subcomentário Secundário dos Cinco Tratados 7306 Introdução ao Abhidhamma - Análise de Nome e Forma 7307 Compêndio do Abhidhamma 7308 Antigo Subcomentário da Introdução ao Abhidhamma 7309 Matriz do Abhidhamma

русский
Палийский канон	Комментарии	Субкомментарии	Другое
1101 Параджика-пали 1102 Пачиттия-пали 1103 Махавагга-пали (Виная) 1104 Чулавагга-пали 1105 Паривара-пали	1201 Параджиканда-аттхакатха-1 1202 Параджиканда-аттхакатха-2 1203 Пачиттия-аттхакатха 1204 Махавагга-аттхакатха (Виная) 1205 Чулавагга-аттхакатха 1206 Паривара-аттхакатха	1301 Сараттхадипани-тика-1 1302 Сараттхадипани-тика-2 1303 Сараттхадипани-тика-3	1401 Двематика-пали 1402 Винаясангаха-аттхакатха 1403 Ваджирабуддхи-тика 1404 Вимативинодани-тика-1 1405 Вимативинодани-тика-2 1406 Винаяланкара-тика-1 1407 Винаяланкара-тика-2 1408 Канкхавитаранипурана-тика 1409 Винаявиниччая-уттаравиниччая 1410 Винаявиниччая-тика-1 1411 Винаявиниччая-тика-2 1412 Пачиттиядийоджана-пали 1413 Кхуддасиккха-муласиккха 8401 Висуддхимагга-1 8402 Висуддхимагга-2 8403 Висуддхимагга-махатика-1 8404 Висуддхимагга-махатика-2 8405 Висуддхимагга-ниданакатха 8406 Дигханикая (пу-ви) 8407 Мадджхиманикая (пу-ви) 8408 Самъюттаникая (пу-ви) 8409 Ангуттараникая (пу-ви) 8410 Винаяпитака (пу-ви) 8411 Абхидхаммапитака (пу-ви) 8412 Аттхакатха (пу-ви) 8413 Нируттидипани 8414 Параматтхадипани Сангахамахатикапатха 8415 Анудипанипатха 8416 Паттхануддеса дипанипатха 8417 Намаккаратика 8418 Махапанамапатха 8419 Лаккханато буддхатхоманагатха 8420 Сутавандана 8421 Камаланджали 8422 Джиналанкара 8423 Паджамадху 8424 Буддхагунагатхавали 8425 Чулагантхавамса 8427 Сасанавамса 8426 Махавамса 8429 Моггалланабьякарана 8428 Каччаянабьякарана 8430 Садданитиппакарана (падамала) 8431 Садданитиппакарана (дхатумала) 8432 Падарупасиддхи 8433 Могалланапанчика 8434 Пайогасиддхипатха 8435 Вуттодаяпатха 8436 Абхидханаппадипикапатха 8437 Абхидханаппадипикатика 8438 Субодхаланкарапатха 8439 Субодхаланкаратика 8440 Балаватара гантхипадаттхавиниччаясара 8446 Кавидаппананити 8447 Нитиманджари 8445 Дхамманити 8444 Махараханити 8441 Локанити 8442 Суттантанити 8443 Сурассатинити 8450 Чанакьянити 8448 Нарадаккхадипани 8449 Чатурараккхадипани 8451 Расавахини 8452 Симависодханипатха 8453 Вессантарагити 8454 Моггаллана вуттививаранапанчика 8455 Тхупавамса 8456 Датхавамса 8457 Дхатупатхавиласиния 8458 Дхатувамса 8459 Хаттхаванагаллавихаравамса 8460 Джиначаритая 8461 Джинавамсадипа 8462 Телакатахагатха 8463 Милидатика 8464 Падаманджари 8465 Падасадхана 8466 Саддабиндупакарана 8467 Каччаянадхатуманджуса 8468 Самантакутаваннана
2101 Силаккхандхавагга-пали 2102 Махавагга-пали (Дигха) 2103 Патхикавагга-пали	2201 Силаккхандхавагга-аттхакатха 2202 Махавагга-аттхакатха (Дигха) 2203 Патхикавагга-аттхакатха	2301 Силаккхандхавагга-тика 2302 Махавагга-тика (Дигха) 2303 Патхикавагга-тика 2304 Силаккхандхавагга-абхинаватика-1 2305 Силаккхандхавагга-абхинаватика-2
3101 Мулапаннаса-пали 3102 Мадджхимапаннаса-пали 3103 Упарипаннаса-пали	3201 Мулапаннаса-аттхакатха-1 3202 Мулапаннаса-аттхакатха-2 3203 Мадджхимапаннаса-аттхакатха 3204 Упарипаннаса-аттхакатха	3301 Мулапаннаса-тика 3302 Мадджхимапаннаса-тика 3303 Упарипаннаса-тика
4101 Сагатхавагга-пали 4102 Ниданавагга-пали 4103 Кхандхавагга-пали 4104 Салаятанавагга-пали 4105 Махавагга-пали (Самъютта)	4201 Сагатхавагга-аттхакатха 4202 Ниданавагга-аттхакатха 4203 Кхандхавагга-аттхакатха 4204 Салаятанавагга-аттхакатха 4205 Махавагга-аттхакатха (Самъютта)	4301 Сагатхавагга-тика 4302 Ниданавагга-тика 4303 Кхандхавагга-тика 4304 Салаятанавагга-тика 4305 Махавагга-тика (Самъютта)
5101 Экаканипата-пали 5102 Дуканипата-пали 5103 Тиканипата-пали 5104 Чатукканипата-пали 5105 Панчаканипата-пали 5106 Чхакканипата-пали 5107 Саттаканипата-пали 5108 Аттхакадинипата-пали 5109 Наваканипата-пали 5110 Дасаканипата-пали 5111 Экадасаканипата-пали	5201 Экаканипата-аттхакатха 5202 Дука-тика-чатукканипата-аттхакатха 5203 Панчака-чхакка-саттаканипата-аттхакатха 5204 Аттхакадинипата-аттхакатха	5301 Экаканипата-тика 5302 Дука-тика-чатукканипата-тика 5303 Панчака-чхакка-саттаканипата-тика 5304 Аттхакадинипата-тика
6101 Кхуддакапатха-пали 6102 Дхаммапада-пали 6103 Удана-пали 6104 Итивуттака-пали 6105 Суттанипата-пали 6106 Виманаваттху-пали 6107 Петаваттху-пали 6108 Тхерагатха-пали 6109 Тхеригатха-пали 6110 Ападана-пали-1 6111 Ападана-пали-2 6112 Буддхавамса-пали 6113 Чарияпитака-пали 6114 Джатака-пали-1 6115 Джатака-пали-2 6116 Маханиддеса-пали 6117 Чуланиддеса-пали 6118 Патисамбхидамагга-пали 6119 Неттиппакарана-пали 6120 Милиндапаньха-пали 6121 Петакопадеса-пали	6201 Кхуддакапатха-аттхакатха 6202 Дхаммапада-аттхакатха-1 6203 Дхаммапада-аттхакатха-2 6204 Удана-аттхакатха 6205 Итивуттака-аттхакатха 6206 Суттанипата-аттхакатха-1 6207 Суттанипата-аттхакатха-2 6208 Виманаваттху-аттхакатха 6209 Петаваттху-аттхакатха 6210 Тхерагатха-аттхакатха-1 6211 Тхерагатха-аттхакатха-2 6212 Тхеригатха-аттхакатха 6213 Ападана-аттхакатха-1 6214 Ападана-аттхакатха-2 6215 Буддхавамса-аттхакатха 6216 Чарияпитака-аттхакатха 6217 Джатака-аттхакатха-1 6218 Джатака-аттхакатха-2 6219 Джатака-аттхакатха-3 6220 Джатака-аттхакатха-4 6221 Джатака-аттхакатха-5 6222 Джатака-аттхакатха-6 6223 Джатака-аттхакатха-7 6224 Маханиддеса-аттхакатха 6225 Чуланиддеса-аттхакатха 6226 Патисамбхидамагга-аттхакатха-1 6227 Патисамбхидамагга-аттхакатха-2 6228 Неттиппакарана-аттхакатха	6301 Неттиппакарана-тика 6302 Неттивибхавини
7101 Дхаммасангани-пали 7102 Вибханга-пали 7103 Дхатукатха-пали 7104 Пуггалапаннятти-пали 7105 Катхаваттху-пали 7106 Ямака-пали-1 7107 Ямака-пали-2 7108 Ямака-пали-3 7109 Паттхана-пали-1 7110 Паттхана-пали-2 7111 Паттхана-пали-3 7112 Паттхана-пали-4 7113 Паттхана-пали-5	7201 Дхаммасангани-аттхакатха 7202 Саммохивинодани-аттхакатха 7203 Панчапакарана-аттхакатха	7301 Дхаммасангани-мулатика 7302 Вибханга-мулатика 7303 Панчапакарана-мулатика 7304 Дхаммасангани-анутика 7305 Панчапакарана-анутика 7306 Абхидхаммаватаро-намарупапариччхедо 7307 Абхидхамматтхасангахо 7308 Абхидхаммаватара-пуранатика 7309 Абхидхаммаматика-пали

සිංහල
පාලි කැනනය	විවරණ	අටුවා	වෙනත්
1101 පාරාජික පාළි 1102 පාචිත්තිය පාළි 1103 මහාවග්ග පාළි (විනය) 1104 චූළවග්ග පාළි 1105 පරිවාර පාළි	1201 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-1 1202 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-2 1203 පාචිත්තිය අට්ඨකථා 1204 මහාවග්ග අට්ඨකථා (විනය) 1205 චූළවග්ග අට්ඨකථා 1206 පරිවාර අට්ඨකථා	1301 සාරත්ථදීපනී ටීකා-1 1302 සාරත්ථදීපනී ටීකා-2 1303 සාරත්ථදීපනී ටීකා-3	1401 ද්වෙමාතිකාපාළි 1402 විනයසංගහ අට්ඨකථා 1403 වජිරබුද්ධි ටීකා 1404 විමතිවිනෝදනී ටීකා-1 1405 විමතිවිනෝදනී ටීකා-2 1406 විනයාලංකාර ටීකා-1 1407 විනයාලංකාර ටීකා-2 1408 කඞ්ඛාවිතරණීපුරාණ ටීකා 1409 විනයවිනිච්ඡය-උත්තරවිනිච්ඡය 1410 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-1 1411 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-2 1412 පාචිත්යාදියෝජනාපාළි 1413 ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා 8401 විසුද්ධිමග්ග-1 8402 විසුද්ධිමග්ග-2 8403 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-1 8404 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-2 8405 විසුද්ධිමග්ග නිදානකථා 8406 දීඝනිකාය (පු-වි) 8407 මජ්ඣිමනිකාය (පු-වි) 8408 සංයුත්තනිකාය (පු-වි) 8409 අඞ්ගුත්තරනිකාය (පු-වි) 8410 විනයපිටක (පු-වි) 8411 අභිධම්මපිටක (පු-වි) 8412 අට්ඨකථා (පු-වි) 8413 නිරුත්තිදීපනී 8414 පරමත්ථදීපනී සඞ්ගහමහාටීකාපාඨ 8415 අනුදීපනීපාඨ 8416 පට්ඨානුද්දේස දීපනීපාඨ 8417 නමක්කාරටීකා 8418 මහාපණාමපාඨ 8419 ලක්ඛණාතෝ බුද්ධථෝමනාගාථා 8420 සුතවන්දනා 8421 කමලාඤ්ජලි 8422 ජිනාලඞ්කාර 8423 පජ්ජමධු 8424 බුද්ධගුණගාථාවලී 8425 චූළගන්ථවංස 8427 සාසනවංස 8426 මහාවංස 8429 මොග්ගල්ලානබ්යාකරණං 8428 කච්චායනබ්යාකරණං 8430 සද්දනීතිප්පකරණං (පදමාලා) 8431 සද්දනීතිප්පකරණං (ධාතුමාලා) 8432 පදරූපසිද්ධි 8433 මොග්ගල්ලානපඤ්චිකා 8434 පයෝගසිද්ධිපාඨ 8435 වුත්තෝදයපාඨ 8436 අභිධානප්පදීපිකාපාඨ 8437 අභිධානප්පදීපිකාටීකා 8438 සුබෝධාලඞ්කාරපාඨ 8439 සුබෝධාලඞ්කාරටීකා 8440 බාලාවතාර ගණ්ඨිපදත්ථවිනිච්ඡයසාර 8446 කවිදප්පණනීති 8447 නීතිමඤ්ජරී 8445 ධම්මනීති 8444 මහාරහනීති 8441 ලෝකනීති 8442 සුත්තන්තනීති 8443 සූරස්සතිනීති 8450 චාණක්යනීති 8448 නරදක්ඛදීපනී 8449 චතුරාරක්ඛදීපනී 8451 රසවාහිනී 8452 සීමවිසෝධනීපාඨ 8453 වෙස්සන්තරගීති 8454 මොග්ගල්ලාන වුත්තිවිවරණපඤ්චිකා 8455 ථූපවංස 8456 දාඨාවංස 8457 ධාතුපාඨවිලාසිනියා 8458 ධාතුවංස 8459 හත්ථවනගල්ලවිහාරවංස 8460 ජිනචරිතය 8461 ජිනවංසදීපං 8462 තේලකටාහගාථා 8463 මිලිදටීකා 8464 පදමඤ්ජරී 8465 පදසාධනං 8466 සද්දබින්දුපකරණං 8467 කච්චායනධාතුමඤ්ජුසා 8468 සාමන්තකූටවණ්ණනා
2101 සීලක්ඛන්ධවග්ග පාළි 2102 මහාවග්ග පාළි (දීඝ) 2103 පාථිකවග්ග පාළි	2201 සීලක්ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 2202 මහාවග්ග අට්ඨකථා (දීඝ) 2203 පාථිකවග්ග අට්ඨකථා	2301 සීලක්ඛන්ධවග්ග ටීකා 2302 මහාවග්ග ටීකා (දීඝ) 2303 පාථිකවග්ග ටීකා 2304 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-1 2305 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-2
3101 මූලපණ්ණාස පාළි 3102 මජ්ඣිමපණ්ණාස පාළි 3103 උපරිපණ්ණාස පාළි	3201 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-1 3202 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-2 3203 මජ්ඣිමපණ්ණාස අට්ඨකථා 3204 උපරිපණ්ණාස අට්ඨකථා	3301 මූලපණ්ණාස ටීකා 3302 මජ්ඣිමපණ්ණාස ටීකා 3303 උපරිපණ්ණාස ටීකා
4101 සගාථාවග්ග පාළි 4102 නිදානවග්ග පාළි 4103 ඛන්ධවග්ග පාළි 4104 සළායතනවග්ග පාළි 4105 මහාවග්ග පාළි (සංයුත්ත)	4201 සගාථාවග්ග අට්ඨකථා 4202 නිදානවග්ග අට්ඨකථා 4203 ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 4204 සළායතනවග්ග අට්ඨකථා 4205 මහාවග්ග අට්ඨකථා (සංයුත්ත)	4301 සගාථාවග්ග ටීකා 4302 නිදානවග්ග ටීකා 4303 ඛන්ධවග්ග ටීකා 4304 සළායතනවග්ග ටීකා 4305 මහාවග්ග ටීකා (සංයුත්ත)
5101 එකකනිපාත පාළි 5102 දුකනිපාත පාළි 5103 තිකනිපාත පාළි 5104 චතුක්කනිපාත පාළි 5105 පඤ්චකනිපාත පාළි 5106 ඡක්කනිපාත පාළි 5107 සත්තකනිපාත පාළි 5108 අට්ඨකාදිනිපාත පාළි 5109 නවකනිපාත පාළි 5110 දසකනිපාත පාළි 5111 එකාදසකනිපාත පාළි	5201 එකකනිපාත අට්ඨකථා 5202 දුක-තික-චතුක්කනිපාත අට්ඨකථා 5203 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත අට්ඨකථා 5204 අට්ඨකාදිනිපාත අට්ඨකථා	5301 එකකනිපාත ටීකා 5302 දුක-තික-චතුක්කනිපාත ටීකා 5303 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත ටීකා 5304 අට්ඨකාදිනිපාත ටීකා
6101 ඛුද්දකපාඨ පාළි 6102 ධම්මපද පාළි 6103 උදාන පාළි 6104 ඉතිවුත්තක පාළි 6105 සුත්තනිපාත පාළි 6106 විමානවත්ථු පාළි 6107 පේතවත්ථු පාළි 6108 ථේරගාථා පාළි 6109 ථේරීගාථා පාළි 6110 අපදාන පාළි-1 6111 අපදාන පාළි-2 6112 බුද්ධවංස පාළි 6113 චරියාපිටක පාළි 6114 ජාතක පාළි-1 6115 ජාතක පාළි-2 6116 මහානිද්දේස පාළි 6117 චූළනිද්දේස පාළි 6118 පටිසම්භිදාමග්ග පාළි 6119 නෙත්තිප්පකරණ පාළි 6120 මිලින්දපඤ්හ පාළි 6121 පේටකෝපදේස පාළි	6201 ඛුද්දකපාඨ අට්ඨකථා 6202 ධම්මපද අට්ඨකථා-1 6203 ධම්මපද අට්ඨකථා-2 6204 උදාන අට්ඨකථා 6205 ඉතිවුත්තක අට්ඨකථා 6206 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-1 6207 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-2 6208 විමානවත්ථු අට්ඨකථා 6209 පේතවත්ථු අට්ඨකථා 6210 ථේරගාථා අට්ඨකථා-1 6211 ථේරගාථා අට්ඨකථා-2 6212 ථේරීගාථා අට්ඨකථා 6213 අපදාන අට්ඨකථා-1 6214 අපදාන අට්ඨකථා-2 6215 බුද්ධවංස අට්ඨකථා 6216 චරියාපිටක අට්ඨකථා 6217 ජාතක අට්ඨකථා-1 6218 ජාතක අට්ඨකථා-2 6219 ජාතක අට්ඨකථා-3 6220 ජාතක අට්ඨකථා-4 6221 ජාතක අට්ඨකථා-5 6222 ජාතක අට්ඨකථා-6 6223 ජාතක අට්ඨකථා-7 6224 මහානිද්දේස අට්ඨකථා 6225 චූළනිද්දේස අට්ඨකථා 6226 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-1 6227 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-2 6228 නෙත්තිප්පකරණ අට්ඨකථා	6301 නෙත්තිප්පකරණ ටීකා 6302 නෙත්තිවිභාවිනී
7101 ධම්මසංගණී පාළි 7102 විභඞ්ග පාළි 7103 ධාතුකථා පාළි 7104 පුග්ගලපඤ්ඤත්ති පාළි 7105 කථාවත්ථු පාළි 7106 යමක පාළි-1 7107 යමක පාළි-2 7108 යමක පාළි-3 7109 පට්ඨාන පාළි-1 7110 පට්ඨාන පාළි-2 7111 පට්ඨාන පාළි-3 7112 පට්ඨාන පාළි-4 7113 පට්ඨාන පාළි-5	7201 ධම්මසංගණි අට්ඨකථා 7202 සම්මෝහවිනෝදනී අට්ඨකථා 7203 පඤ්චපකරණ අට්ඨකථා	7301 ධම්මසංගණී-මූලටීකා 7302 විභඞ්ග-මූලටීකා 7303 පඤ්චපකරණ-මූලටීකා 7304 ධම්මසංගණී-අනුටීකා 7305 පඤ්චපකරණ-අනුටීකා 7306 අභිධම්මාවතාරෝ-නාමරූපපරිච්ඡේදෝ 7307 අභිධම්මත්ථසංගහෝ 7308 අභිධම්මාවතාර-පුරාණටීකා 7309 අභිධම්මමාතිකාපාළි

Español
El Canon Pali	Los Comentarios	Los Subcomentarios	Otros
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

แบบไทย
บาลีแคน	ข้อคิดเห็น	คำอธิบายย่อย	อื่น
1101 ปาราชิกปาฬิ 1102 ปาจิตติยปาฬิ 1103 มหาวคฺคปาฬิ (วินัย) 1104 จูฬวคฺคปาฬิ 1105 ปริวารปาฬิ	1201 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๑ 1202 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๒ 1203 ปาจิตฺติยอฏฺฐกถา 1204 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (วินัย) 1205 จูฬวคฺคอฏฺฐกถา 1206 ปริวารอฏฺฐกถา	1301 สารตฺถทีปนีฏีกา-๑ 1302 สารตฺถทีปนีฏีกา-๒ 1303 สารตฺถทีปนีฏีกา-๓	1401 ทเวมาติกาปาฬิ 1402 วินยสํคหอฏฺฐกถา 1403 วชิรพุทฺธิฏีกา 1404 วิมติวิโนทนีฏีกา-๑ 1405 วิมติวิโนทนีฏีกา-๒ 1406 วินยาลงฺการฏีกา-๑ 1407 วินยาลงฺการฏีกา-๒ 1408 กงฺขาวิตรณีปุราณฏีกา 1409 วินยวินิจฉย-อุตฺตรวินิจฉย 1410 วินยวินิจฉยฏีกา-๑ 1411 วินยวินิจฉยฏีกา-๒ 1412 ปาจิตฺยาทิโยชนาปาฬิ 1413 ขุทฺทสิกฺขา-มูลสิกฺขา 8401 วิสุทฺธิมคฺค-๑ 8402 วิสุทฺธิมคฺค-๒ 8403 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๑ 8404 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๒ 8405 วิสุทฺธิมคฺค-นิทานกถา 8406 ทีฆนิกาย (ปุ-วิ) 8407 มชฺฌิมนิกาย (ปุ-วิ) 8408 สํยุตฺตนิกาย (ปุ-วิ) 8409 องฺคุตฺตรนิกาย (ปุ-วิ) 8410 วินยปิฎก (ปุ-วิ) 8411 อภิธมฺมปิฎก (ปุ-วิ) 8412 อฏฺฐกถา (ปุ-วิ) 8413 นิรุตฺติทีปนี 8414 ปรมตฺถทีปนี สงฺคหมหาฏีกาปาฐ 8415 อนุทีปนีปาฐ 8416 ปฎฺฐานุทฺเทสทีปนีปาฐ 8417 นมกฺการฏีกา 8418 มหาปณามปาฐ 8419 ลกฺขณาโต พุทฺธโถมนาคาถา 8420 สุตวทน 8421 กมลาญฺชลิ 8422 ชินาลงฺการ 8423 ปชฺชมธุ 8424 พุทฺธคุณคาถาวลี 8425 จูฬคนฺถวํส 8427 สาสนวํส 8426 มหาวํส 8429 โมคฺคลฺลานพฺยากรณํ 8428 กจฺจายนพฺยากรณํ 8430 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ปทมาลา) 8431 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ธาตุมาลา) 8432 ปทรูปสิทฺธิ 8433 โมคคฺลานปญฺจิกา 8434 ปโยคสิทฺธิปาฐ 8435 วุตฺโตทยปาฐ 8436 อภิธานปฺปทีปิกาปาฐ 8437 อภิธานปฺปทีปิกาฏีกา 8438 สุโพธาลงฺการปาฐ 8439 สุโพธาลงฺการฏีกา 8440 พาลาวตาร คณฺฐิปทตฺถวินิจฺฉยสาร 8446 กวิทปฺปณนีติ 8447 นีติมญฺชรี 8445 ธมฺมนีติ 8444 มหารหนีติ 8441 โลกนีติ 8442 สุตฺตนฺตนีติ 8443 สูรสฺสตินีติ 8450 จาณกฺยนีติ 8448 นรทกฺขทีปนี 8449 จตุราวรกฺขทีปนี 8451 รสวาหินี 8452 สีมวิโสธนีปาฐ 8453 เวสฺสนฺตรคีติ 8454 โมคฺคลฺลาน วุตฺติวิวรณปญฺจิกา 8455 ถูปวํส 8456 ทาฐาวํส 8457 ธาตุปาฐวิลาสินิยา 8458 ธาตุวํส 8459 หตฺถวนคัลลวิหารวํส 8460 ชนจริตย 8461 ชนวํสทีปํ 8462 เตลกฏาหคาถา 8463 มิลิทฏีกา 8464 ปทมญฺชรี 8465 ปทสาธนํ 8466 สทฺทพินฺทุปกรณํ 8467 กจฺจายนธาตุมญฺชุสา 8468 สามนฺตกูฏวณฺณนา
2101 สีลกฺขนฺธวคฺคปาฬิ 2102 มหาวคฺคปาฬิ (ทีฆ) 2103 ปาถิกวคฺคปาฬิ	2201 สีลกฺขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 2202 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (ทีฆ) 2203 ปาถิกวคฺคอฏฺฐกถา	2301 สีลกฺขนฺธวคฺคฏีกา 2302 มหาวคฺคฏีกา (ทีฆ) 2303 ปาถิกวคฺคฏีกา 2304 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๑ 2305 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๒
3101 มูลปณฺณาสปาฬิ 3102 มชฺฌิมปณฺณาสปาฬิ 3103 อุปริปณฺณาสปาฬิ	3201 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๑ 3202 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๒ 3203 มชฺฌิมปณฺณาสอฏฺฐกถา 3204 อุปริปณฺณาสอฏฺฐกถา	3301 มูลปณฺณาสฏีกา 3302 มชฺฌิมปณฺณาสฏีกา 3303 อุปริปณฺณาสฏีกา
4101 สคาถาวคฺคปาฬิ 4102 นิทานวคฺคปาฬิ 4103 ขนฺธวคฺคปาฬิ 4104 สฬายตนวคฺคปาฬิ 4105 มหาวคฺคปาฬิ (สํยุตฺต)	4201 สคาถาวคฺคอฏฺฐกถา 4202 นิทานวคฺคอฏฺฐกถา 4203 ขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 4204 สฬายตนวคฺคอฏฺฐกถา 4205 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (สํยุตฺต)	4301 สคาถาวคฺคฏีกา 4302 นิทานวคฺคฏีกา 4303 ขนฺธวคฺคฏีกา 4304 สฬายตนวคฺคฏีกา 4305 มหาวคฺคฏีกา (สํยุตฺต)
5101 เอกกนิปาตปาฬิ 5102 ทุกนิปาตปาฬิ 5103 ติกนิปาตปาฬิ 5104 จตุกฺกนิปาตปาฬิ 5105 ปญฺจกนิปาตปาฬิ 5106 ฉกฺกนิปาตปาฬิ 5107 สตฺตกนิปาตปาฬิ 5108 อฏฺฐกาทินิปาตปาฬิ 5109 นวกนิปาตปาฬิ 5110 ทสกนิปาตปาฬิ 5111 เอกาทสกนิปาตปาฬิ	5201 เอกกนิปาตอฏฺฐกถา 5202 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตอฏฺฐกถา 5203 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตอฏฺฐกถา 5204 อฏฺฐกาทินิปาตอฏฺฐกถา	5301 เอกกนิปาตฏีกา 5302 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตฏีกา 5303 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตฏีกา 5304 อฏฺฐกาทินิปาตฏีกา
6101 ขุทฺทกปาฐปาฬิ 6102 ธมฺมปทปาฬิ 6103 อุทานปาฬิ 6104 อิติวุตฺตกปาฬิ 6105 สุตฺตนิบาตปาฬิ 6106 วิมานวตฺถุปาฬิ 6107 เปตวตฺถุปาฬิ 6108 เถรคาถาปาฬิ 6109 เถรีคาถาปาฬิ 6110 อปทานปาฬิ-๑ 6111 อปทานปาฬิ-๒ 6112 พุทธวงฺสปาฬิ 6113 จริยาปิฏกปาฬิ 6114 ชาตกปาฬิ-๑ 6115 ชาตกปาฬิ-๒ 6116 มหานิทฺเทสปาฬิ 6117 จูฬนิทฺเทสปาฬิ 6118 ปฏิสมฺภิทามคฺคปาฬิ 6119 เนตฺติปฺปกฺรณปาฬิ 6120 มิลินฺทปญฺหาปาฬิ 6121 เปฏโกปเทสปาฬิ	6201 ขุทฺทกปาฐอฏฺฐกถา 6202 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๑ 6203 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๒ 6204 อุทานอฏฺฐกถา 6205 อิติวุตฺตกอฏฺฐกถา 6206 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๑ 6207 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๒ 6208 วิมานวตฺถุอฏฺฐกถา 6209 เปตวตฺถุอฏฺฐกถา 6210 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๑ 6211 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๒ 6212 เถรีคาถาอฏฺฐกถา 6213 อปทานอฏฺฐกถา-๑ 6214 อปทานอฏฺฐกถา-๒ 6215 พุทธวงฺสอฏฺฐกถา 6216 จริยาปิฏกอฏฺฐกถา 6217 ชาตกอฏฺฐกถา-๑ 6218 ชาตกอฏฺฐกถา-๒ 6219 ชาตกอฏฺฐกถา-๓ 6220 ชาตกอฏฺฐกถา-๔ 6221 ชาตกอฏฺฐกถา-๕ 6222 ชาตกอฏฺฐกถา-๖ 6223 ชาตกอฏฺฐกถา-๗ 6224 มหานิทฺเทสอฏฺฐกถา 6225 จูฬนิทฺเทสอฏฺฐกถา 6226 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๑ 6227 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๒ 6228 เนตฺติปฺปกฺรณอฏฺฐกถา	6301 เนตฺติปฺปกฺรณฏีกา 6302 เนตฺติวิภาวินี
7101 ธมฺมสงฺคณีปาฬิ 7102 วิภงฺคปาฬิ 7103 ธาตุกถาปาฬิ 7104 ปุคฺคลปญฺญตฺติปาฬิ 7105 กถาวตฺถุปาฬิ 7106 ยมกปาฬิ-๑ 7107 ยมกปาฬิ-๒ 7108 ยมกปาฬิ-๓ 7109 ปฎฺฐานปาฬิ-๑ 7110 ปฎฺฐานปาฬิ-๒ 7111 ปฎฺฐานปาฬิ-๓ 7112 ปฎฺฐานปาฬิ-๔ 7113 ปฎฺฐานปาฬิ-๕	7201 ธมฺมสงฺคณิอฏฺฐกถา 7202 สมฺโมหวินิทนีอฏฺฐกถา 7203 ปญฺจปกรณอฏฺฐกถา	7301 ธมฺมสงฺคณีมูลฏีกา 7302 วิภงฺคมูลฏีกา 7303 ปญฺจปกรณมูลฏีกา 7304 ธมฺมสงฺคณีอนุฏีกา 7305 ปญฺจปกรณอนุฏีกา 7306 อภิธมฺมาวตาโร-นามรูปปริจฺเฉโท 7307 อภิธมฺมตฺถสงฺคโห 7308 อภิธมฺมาวตาร-ปุราณฏีกา 7309 อภิธมฺมมาติกาปาฬิ

བོད་མི
པཱ་ལི་གསུང་རབ།	འགྲེལ་བཤད།	འགྲེལ་བཤད་ཕྲན།	གཞན།
1101 ཕ་ར་ཇི་ཀ་པཱ་ལི། 1102 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་པཱ་ལི། 1103 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (ཝི་ན་ཡ) 1104 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 1105 པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི།	1201 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 1202 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 1203 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1204 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (ཝི་ན་ཡ) 1205 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1206 པ་རི་ཝཱ་ར་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	1301 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1302 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1303 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༣	1401 དྭེ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི། 1402 ཝི་ན་ཡ་སངྒ་ཧ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1403 ཝ་ཇི་ར་བུད་དྷི་ཊཱི་ཀཱ། 1404 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1405 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1406 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1407 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1408 ཀངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎཱི་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 1409 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཨུ་ཏྟ་ར་ཝི་ནི་ཙ་ཡ། 1410 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1411 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1412 པཱ་ཙི་ཏྱཱ་དི་ཡོ་ཇ་ནཱ་པཱ་ལི། 1413 ཁུད་ད་སིཀྑཱ་མཱུ་ལ་སིཀྑཱ། 8401 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༡ 8402 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༢ 8403 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 8404 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 8405 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ། 8406 དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8407 མཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8408 སཾ་ཡུཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8409 ཨངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8410 ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8411 ཨ་བྷི་དྷམྨ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8412 ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (པུ་ཝི) 8413 ནི་རུཏྟི་དཱི་པ་ནཱི། 8414 པ་ར་མཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་སངྒ་ཧ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8415 ཨ་ནུ་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8416 པཊྛཱ་ནུདྡེ་ས་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8417 ན་མཀྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8418 མ་ཧཱ་པ་ཎཱ་མ་པཱ་ཋ། 8419 ལཀྑ་ཎཱ་ཏོ་བུདྡྷ་ཐོ་མ་ནཱ་གཱ་ཐཱ། 8420 སུ་ཏ་ཝནྡ་ནཱ། 8421 ཀ་མ་ལཱཉྫ་ལི། 8422 ཇི་ནཱ་ལངྐཱ་ར། 8423 པཛྫ་མ་དྷུ། 8424 བུདྡྷ་གུ་ཎ་གཱ་ཐཱ་ཝ་ལཱི། 8425 ཙཱུ་ལ་གནྠ་ཝཾ་ས། 8427 སཱ་ས་ན་ཝཾ་ས། 8426 མ་ཧཱ་ཝཾ་ས། 8429 མོགྒ་ལླཱ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8428 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8430 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (པ་ད་མཱ་ལཱ) 8431 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ) 8432 པ་ད་རཱུ་པ་སིད་དྷི། 8433 མོ་ག་ལླཱ་ན་པཉྩ་ཀཱ། 8434 པ་ཡོ་ག་སིད་དྷི་པཱ་ཋ། 8435 བུཏྟོ་ད་ཡ་པཱ་ཋ། 8436 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8437 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཊཱི་ཀཱ། 8438 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་པཱ་ཋ། 8439 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8440 བཱ་ལཱ་ཝ་ཏཱ་ར་གཎྛི་པ་དཏྠ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་སཱ་ར། 8446 ཀ་ཝི་དཔྤ་ཎ་ནཱི་ཏི། 8447 ནཱི་ཏི་མཉྫ་རཱི། 8445 དྷམྨ་ནཱི་ཏི། 8444 མ་ཧཱ་ར་ཧ་ནཱི་ཏི། 8441 ལོ་ཀ་ནཱི་ཏི། 8442 སུཏྟནྟ་ནཱ་ཏི། 8443 སཱུ་རསྶ་ཏི་ནཱི་ཏི། 8450 ཙཱ་ཎཀྱ་ནཱི་ཏི། 8448 ན་ར་དཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8449 ཙ་ཏུ་རཱ་རཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8451 ར་ས་ཝཱ་ཧི་ནཱི། 8452 སཱི་མ་ཝི་སོ་ད་ནཱི་པཱ་ཋ། 8453 ཝེསྶནྟ་ར་གཱི་ཏི། 8454 མོགྒ་ལླཱ་ན་བུཏྟི་ཝི་ཝ་ར་ཎ་པཉྩ་ཀཱ། 8455 ཐཱུ་པ་ཝཾ་ས། 8456 དཱ་ཊྷཱ་ཝཾ་ས། 8457 དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ། 8458 དྷཱ་ཏུ་ཝཾ་ས། 8459 ཧཏྠ་ཝ་ན་གལླ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཾ་ས། 8460 ཇི་ན་ཙ་རི་ཏ་ཡ། 8461 ཇི་ན་ཝཾ་ས་དཱི་པཾ། 8462 ཏེ་ལ་ཀ་ཊཱ་ཧ་གཱ་ཐཱ། 8463 མི་ལི་ད་ཊཱི་ཀཱ། 8464 པ་ད་མཉྫ་རཱི། 8465 པ་ད་སཱ་ད་ནཾ། 8466 སདྡ་བིནྡུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ། 8467 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་དྷཱ་ཏུ་མཉྫུ་སཱ། 8468 སཱ་མནྟ་ཀཱུ་ཊ་ཝཎྞ་ནཱ།
2101 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 2102 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (དཱི་གྷ) 2103 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་པཱ་ལི།	2201 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 2202 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (དཱི་གྷ) 2203 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	2301 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2302 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (དཱི་གྷ) 2303 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2304 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 2305 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༢
3101 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3102 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3103 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།	3201 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 3202 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 3203 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 3204 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	3301 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3302 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3303 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
4101 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4102 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4103 ཁནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4104 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4105 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (སཾ་ཡུཏྟ)	4201 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4202 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4203 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4204 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4205 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)	4301 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4302 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4303 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4304 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4305 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)
5101 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5102 དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5103 ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5104 ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5105 པཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5106 ཆཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5107 སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5108 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5109 ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5110 ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5111 ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།	5201 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5202 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5203 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5204 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	5301 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5302 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5303 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5304 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
6101 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་པཱ་ལི། 6102 དྷམྨ་པ་ད་པཱ་ལི། 6103 ཨུ་དཱ་ན་པཱ་ལི། 6104 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་པཱ་ལི། 6105 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 6106 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6107 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6108 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6109 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6110 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 6111 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 6112 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་པཱ་ལི། 6113 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་པཱ་ལི། 6114 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 6115 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 6116 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6117 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6118 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་པཱ་ལི། 6119 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་པཱ་ལི། 6120 མི་ལིནྡ་པཉྷ་པཱ་ལི། 6121 པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་ས་པཱ་ལི།	6201 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6202 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6203 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6204 ཨུ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6205 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6206 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6207 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6208 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6209 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6210 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6211 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6212 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6213 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6214 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6215 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6216 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6217 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6218 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6219 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༣ 6220 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༤ 6221 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༥ 6222 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༦ 6223 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༧ 6224 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6225 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6226 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6227 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6228 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	6301 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 6302 ནེཏྟི་ཝི་བྷཱི་ནཱི།
7101 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་པཱ་ལི། 7102 ཝི་བྷངྒ་པཱ་ལི། 7103 དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ལི། 7104 པུགྒ་ལ་པཉྙཏྟི་པཱ་ལི། 7105 ཀ་ཐཱ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 7106 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 7107 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 7108 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༣ 7109 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 7110 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 7111 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༣ 7112 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༤ 7113 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༥	7201 དྷམྨ་སངྒ་ཎི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7202 སམྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7203 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	7301 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7302 ཝི་བྷངྒ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7303 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7304 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7305 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7306 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་རོ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ། 7307 ཨ་བྷི་དྷམྨཏྠ་སངྒ་ཧོ། 7308 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 7309 ཨ་བྷི་དྷམྨ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི།

Tiếng Việt
Kinh điển Pali	Chú giải	Phụ chú giải	Khác
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Tạng Luật) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 1 1202 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 2 1203 Chú Giải Pācittiya 1204 Chú Giải Mahāvagga (Tạng Luật) 1205 Chú Giải Cūḷavagga 1206 Chú Giải Parivāra	1301 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 1 1302 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 2 1303 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Chú Giải Vinayasaṅgaha 1403 Phụ Chú Giải Vajirabuddhi 1404 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 1 1405 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 2 1406 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 1 1407 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 2 1408 Phụ Chú Giải Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 1 1411 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Thanh Tịnh Đạo - 1 8402 Thanh Tịnh Đạo - 2 8403 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 1 8404 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 2 8405 Lời Tựa Thanh Tịnh Đạo 8406 Trường Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8407 Trung Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8408 Tương Ưng Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8409 Tăng Chi Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8410 Tạng Luật (Vấn Đáp) 8411 Tạng Vi Diệu Pháp (Vấn Đáp) 8412 Chú Giải (Vấn Đáp) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Phụ Chú Giải Namakkāra 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Phụ Chú Giải Abhidhānappadīpikā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Phụ Chú Giải Subodhālaṅkāra 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8444 Mahārahanīti 8445 Dhammanīti 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8450 Cāṇakyanīti 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Phụ Chú Giải Milinda 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Trường Bộ) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2202 Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2203 Chú Giải Pāthikavagga	2301 Phụ Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2302 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2303 Phụ Chú Giải Pāthikavagga 2304 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 1 2305 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 1 3202 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 2 3203 Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3204 Chú Giải Uparipaṇṇāsa	3301 Phụ Chú Giải Mūlapaṇṇāsa 3302 Phụ Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3303 Phụ Chú Giải Uparipaṇṇāsa
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Tương Ưng Bộ)	4201 Chú Giải Sagāthāvagga 4202 Chú Giải Nidānavagga 4203 Chú Giải Khandhavagga 4204 Chú Giải Saḷāyatanavagga 4205 Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)	4301 Phụ Chú Giải Sagāthāvagga 4302 Phụ Chú Giải Nidānavagga 4303 Phụ Chú Giải Khandhavagga 4304 Phụ Chú Giải Saḷāyatanavagga 4305 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Chú Giải Ekakanipāta 5202 Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5203 Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5204 Chú Giải Aṭṭhakādinipāta	5301 Phụ Chú Giải Ekakanipāta 5302 Phụ Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5303 Phụ Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5304 Phụ Chú Giải Aṭṭhakādinipāta
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi - 1 6111 Apadāna Pāḷi - 2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi - 1 6115 Jātaka Pāḷi - 2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Chú Giải Khuddakapāṭha 6202 Chú Giải Dhammapada - 1 6203 Chú Giải Dhammapada - 2 6204 Chú Giải Udāna 6205 Chú Giải Itivuttaka 6206 Chú Giải Suttanipāta - 1 6207 Chú Giải Suttanipāta - 2 6208 Chú Giải Vimānavatthu 6209 Chú Giải Petavatthu 6210 Chú Giải Theragāthā - 1 6211 Chú Giải Theragāthā - 2 6212 Chú Giải Therīgāthā 6213 Chú Giải Apadāna - 1 6214 Chú Giải Apadāna - 2 6215 Chú Giải Buddhavaṃsa 6216 Chú Giải Cariyāpiṭaka 6217 Chú Giải Jātaka - 1 6218 Chú Giải Jātaka - 2 6219 Chú Giải Jātaka - 3 6220 Chú Giải Jātaka - 4 6221 Chú Giải Jātaka - 5 6222 Chú Giải Jātaka - 6 6223 Chú Giải Jātaka - 7 6224 Chú Giải Mahāniddesa 6225 Chú Giải Cūḷaniddesa 6226 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 1 6227 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 2 6228 Chú Giải Nettippakaraṇa	6301 Phụ Chú Giải Nettippakaraṇa 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi - 1 7107 Yamaka Pāḷi - 2 7108 Yamaka Pāḷi - 3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi - 1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi - 2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi - 3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi - 4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi - 5	7201 Chú Giải Dhammasaṅgaṇi 7202 Chú Giải Sammohavinodanī 7203 Chú Giải Pañcapakaraṇa	7301 Phụ Chú Giải Gốc Dhammasaṅgaṇī 7302 Phụ Chú Giải Gốc Vibhaṅga 7303 Phụ Chú Giải Gốc Pañcapakaraṇa 7304 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Dhammasaṅgaṇī 7305 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Pañcapakaraṇa 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Phụ Chú Giải Cổ Điển Abhidhammāvatāra 7309 Abhidhammamātikāpāḷi