နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ

礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者

သံယုတ္တနိကာယော

相应部

ခန္ဓဝဂ္ဂေါ

蕴品

၁. ခန္ဓသံယုတ္တံ

1. 蕴相应

၁. နကုလပိတုဝဂ္ဂေါ

1. 那拘罗父品

၁. နကုလပိတုသုတ္တံ

1. 那拘罗父经

၁. ဧဝံ [Pg.1] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဘဂ္ဂေသု ဝိဟရတိ သုသုမာရဂိရေ ဘေသကဠာဝနေ မိဂဒါယေ. အထ ခေါ နကုလပိတာ ဂဟပတိ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ နကုလပိတာ ဂဟပတိ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

1. 如是我闻。一时，世尊住在跋迦(Bhaggesu)，在鳄音山(Susumāragire)的毕沙迦罗林(Bhesakaḷāvane)鹿野苑。尔时，那拘罗父居士前往世尊之处，抵达后，顶礼世尊，退坐一旁。坐于一旁的那拘罗父居士对世尊这样说：

‘‘အဟမသ္မိ, ဘန္တေ, ဇိဏ္ဏော ဝုဍ္ဎော မဟလ္လကော အဒ္ဓဂတော ဝယောအနုပ္ပတ္တော အာတုရကာယော အဘိက္ခဏာတင်္ကော. အနိစ္စဒဿာဝီ ခေါ ပနာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော မနောဘာဝနီယာနဉ္စ ဘိက္ခူနံ. ဩဝဒတု မံ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ; အနုသာသတု မံ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ; ယံ မမဿ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယာ’’တိ.

“世尊，我已年迈、耆旧、高龄，人生旅途行至终点，已入暮年，身常多病，顽疾缠身。世尊，我已不能时常得见世尊及令心意增长的比丘们。唯愿世尊教诫我，唯愿世尊训示我，那将为我带来长夜的利益与安乐。”

‘‘ဧဝမေတံ, ဂဟပတိ, ဧဝမေတံ, ဂဟပတိ! အာတုရော ဟာယံ, ဂဟပတိ, ကာယော အဏ္ဍဘူတော ပရိယောနဒ္ဓေါ. ယော ဟိ, ဂဟပတိ, ဣမံ ကာယံ ပရိဟရန္တော မုဟုတ္တမ္ပိ အာရောဂျံ ပဋိဇာနေယျ, ကိမညတြ ဗာလျာ? တသ္မာတိဟ တေ, [Pg.2] ဂဟပတိ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘အာတုရကာယဿ မေ သတော စိတ္တံ အနာတုရံ ဘဝိဿတီ’တိ. ဧဝဉှိ တေ, ဂဟပတိ, သိက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ.

“诚然如是，居士，诚然如是！居士，此身实乃有病，脆弱如卵，为薄皮所覆。居士，凡执持此身而声称片刻无病者，除愚痴外，复有何哉？是故，居士，你当如是学：‘我虽身病，心不应病。’居士，你当如是学。”

အထ ခေါ နကုလပိတာ ဂဟပတိ ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒိတွာ အနုမောဒိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ယေနာယသ္မာ သာရိပုတ္တော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ နကုလပိတရံ ဂဟပတိံ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဝိပ္ပသန္နာနိ ခေါ တေ, ဂဟပတိ, ဣန္ဒြိယာနိ; ပရိသုဒ္ဓေါ မုခဝဏ္ဏော ပရိယောဒါတော. အလတ္ထ နော အဇ္ဇ ဘဂဝတော သမ္မုခါ ဓမ္မိံ ကထံ သဝနာယာ’’တိ?

尔时，那拘罗父居士欢喜、随喜世尊所说，从座起身，顶礼世尊，右绕而去，前往具寿舍利弗之处。抵达后，顶礼具寿舍利弗，退坐一旁。具寿舍利弗对坐于一旁的那拘罗父居士说：“居士，你诸根清净，面色纯净光洁。今日可是亲从世尊听闻法教？”

‘‘ကထဉှိ နော သိယာ, ဘန္တေ! ဣဒါနာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ ဓမ္မိယာ ကထာယ အမတေန အဘိသိတ္တော’’တိ. ‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဂဟပတိ, ဘဂဝတာ ဓမ္မိယာ ကထာယ အမတေန အဘိသိတ္တော’’တိ? ‘‘ဣဓာဟံ, ဘန္တေ, ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခွာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစံ – ‘အဟမသ္မိ, ဘန္တေ, ဇိဏ္ဏော ဝုဍ္ဎော မဟလ္လကော အဒ္ဓဂတော ဝယောအနုပ္ပတ္တော အာတုရကာယော အဘိက္ခဏာတင်္ကော. အနိစ္စဒဿာဝီ ခေါ ပနာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော မနောဘာဝနီယာနဉ္စ ဘိက္ခူနံ. ဩဝဒတု မံ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ; အနုသာသတု မံ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ; ယံ မမဿ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယာ’’’တိ.

“尊者，怎么会没有呢！尊者，我现在已被世尊以法说之甘露所灌洒。”“家主，你又是如何被世尊以法说之甘露所灌洒的呢？”“尊者，我前往世尊之处，抵达后，顶礼世尊，坐于一旁。尊者，我坐于一旁后，对世尊说此言：‘世尊，我已年老、耆旧、高龄，人生旅途已远，已届晚年，身有疾苦，病痛缠身。世尊，我无法时常得见世尊及能令心意增长的比丘们。祈请世尊教导我，祈请世尊训示我，那将为我带来长久的利益与安乐。’”

‘‘ဧဝံ ဝုတ္တေ, မံ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘ဧဝမေတံ, ဂဟပတိ, ဧဝမေတံ, ဂဟပတိ! အာတုရော ဟာယံ, ဂဟပတိ, ကာယော အဏ္ဍဘူတော ပရိယောနဒ္ဓေါ. ယော ဟိ, ဂဟပတိ, ဣမံ ကာယံ ပရိဟရန္တော မုဟုတ္တမ္ပိ အာရောဂျံ ပဋိဇာနေယျ, ကိမညတြ ဗာလျာ? တသ္မာတိဟ တေ ဂဟပတိ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – အာတုရကာယဿ မေ သတော စိတ္တံ အနာတုရံ ဘဝိဿတီတိ. ဧဝဉှိ တေ, ဂဟပတိ, သိက္ခိတဗ္ဗ’န္တိ. ဧဝံ ခွာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ ဓမ္မိယာ ကထာယ အမတေန အဘိသိတ္တော’’တိ.

“尊者，我说了此话后，世尊对我说了这些话：‘家主，正是如此，家主，正是如此！家主，此身实为病苦，脆弱如卵，为薄皮所包。家主，凡是照顾此身而声称片刻无病者，除了愚痴，还能是什么呢？因此，家主，你于此当如是学：‘我身虽病，而心不病。’家主，你确实应当如是学。’尊者，我就是这样被世尊以法说之甘露所灌洒。”

‘‘န ဟိ ပန တံ, ဂဟပတိ, ပဋိဘာသိ ဘဂဝန္တံ ဥတ္တရိံ ပဋိပုစ္ဆိတုံ – ‘ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ, ဘန္တေ, အာတုရကာယော စေဝ ဟောတိ အာတုရစိတ္တော စ, ကိတ္တာဝတာ စ ပန အာတုရကာယော ဟိ ခေါ ဟောတိ နော စ အာတုရစိတ္တော’’’တိ[Pg.3]? ‘‘ဒူရတောပိ ခေါ မယံ, ဘန္တေ, အာဂစ္ဆေယျာမ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ သန္တိကေ ဧတဿ ဘာသိတဿ အတ္ထမညာတုံ. သာဓု ဝတာယသ္မန္တံယေဝ သာရိပုတ္တံ ပဋိဘာတု ဧတဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော’’တိ.

“家主，难道你没有想到要进一步请问世尊：‘世尊，如何是身病心也病？又如何是身病而心不病呢？’” “尊者，我们即使从远方来，也是为了到具寿舍利弗这里来了解此话的含义。善哉！惟愿具寿舍利弗能阐明此话的含义。”

‘‘တေန ဟိ, ဂဟပတိ, သုဏာဟိ, သာဓုကံ မနသိ ကရောဟိ; ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ နကုလပိတာ ဂဟပတိ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ပစ္စဿောသိ. အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဧတဒဝေါစ –

“那么，居士，你仔细听，善加作意；我将要说。”“是的，尊者。”那拘罗父居士应答具寿舍利弗。具寿舍利弗如此说道：

‘‘ကထဉ္စ, ဂဟပတိ, အာတုရကာယော စေဝ ဟောတိ, အာတုရစိတ္တော စ? ဣဓ, ဂဟပတိ, အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော အရိယာနံ အဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ အဝိနီတော သပ္ပုရိသာနံ အဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ သပ္ပုရိသဓမ္မေ အဝိနီတော ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; အတ္တနိ ဝါ ရူပံ, ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ ရူပံ, မမ ရူပ’န္တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ ရူပံ, မမ ရူပ’န္တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော တံ ရူပံ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ရူပဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ.

“居士，如何是身患病而心亦患病呢？居士，于此，无闻凡夫不见圣者，不善巧于圣法，未于圣法中调伏；不见善人，不善巧于善人法，未于善人法中调伏。他视色为我，或视我为有色，或视色在我中，或视我在色中。他执持‘我是色，色是我的’而住。对于如此执持的他，那色变异、变坏。因其色的变异、变坏，愁、悲、苦、忧、恼便生起。”

‘‘ဝေဒနံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, ဝေဒနာဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; အတ္တနိ ဝါ ဝေဒနံ, ဝေဒနာယ ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ ဝေဒနာ, မမ ဝေဒနာ’တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ ဝေဒနာ, မမ ဝေဒနာ’တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော, သာ ဝေဒနာ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ဝေဒနာဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ.

“他视受为我，或视我为有受，或视受在我中，或视我在受中。他执持‘我是受，受是我的’而住。对于如此执持的他，那受变异、变坏。因其受的变异、变坏，愁、悲、苦、忧、恼便生起。”

‘‘သညံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, သညာဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; အတ္တနိ ဝါ သညံ, သညာယ ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ သညာ, မမ သညာ’တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ သညာ, မမ သညာ’တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော, သာ သညာ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ သညာဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ.

“他视想为我，或视我为有想，或视想在我中，或视我在想中。他执持‘我是想，想是我的’而住。对于如此执持的他，那想变异、变坏。因其想的变异、变坏，愁、悲、苦、忧、恼便生起。”

‘‘သင်္ခါရေ အတ္တတော သမနုပဿတိ, သင်္ခါရဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; အတ္တနိ ဝါ သင်္ခါရေ, သင်္ခါရေသု ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ သင်္ခါရာ, မမ သင်္ခါရာ’တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ သင်္ခါရာ, မမ သင်္ခါရာ’တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော, တေ သင်္ခါရာ ဝိပရိဏမန္တိ အညထာ ဟောန္တိ. တဿ သင်္ခါရဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ.

视诸行为我，或视我为有行者，或视行在我中，或视我在行中。他执持“我是诸行，诸行是我的”而住。对于如此执持而住的他，那些诸行变异、变易。因其诸行变异、变易，便生起忧愁、悲叹、痛苦、忧恼、绝望。

‘‘ဝိညာဏံ [Pg.4] အတ္တတော သမနုပဿတိ, ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; အတ္တနိ ဝါ ဝိညာဏံ, ဝိညာဏသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ ဝိညာဏံ, မမ ဝိညာဏ’န္တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ ဝိညာဏံ, မမ ဝိညာဏ’န္တိ ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော, တံ ဝိညာဏံ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ဝိညာဏဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. ဧဝံ ခေါ, ဂဟပတိ, အာတုရကာယော စေဝ ဟောတိ အာတုရစိတ္တော စ.

视识为我，或视我为有识者，或视识在我中，或视我在识中。他执持“我是识，识是我的”而住。对于如此执持而住的他，那识变异、变易。因其识变异、变易，便生起忧愁、悲叹、痛苦、忧恼、绝望。居士，如此，便是身也患病，心也患病。

‘‘ကထဉ္စ, ဂဟပတိ, အာတုရကာယော ဟိ ခေါ ဟောတိ နော စ အာတုရစိတ္တော? ဣဓ, ဂဟပတိ, သုတဝါ အရိယသာဝကော အရိယာနံ ဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ ကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ သုဝိနီတော သပ္ပုရိသာနံ ဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ ကောဝိဒေါ သပ္ပုရိသဓမ္မေ သုဝိနီတော န ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, န ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; န အတ္တနိ ဝါ ရူပံ, န ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ ရူပံ, မမ ရူပ’န္တိ န ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ ရူပံ, မမ ရူပ’န္တိ အပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော, တံ ရူပံ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ရူပဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ နုပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ.

居士，如何是身患病而心不患病呢？居士，于此，有闻圣弟子，得见诸圣，善巧圣法，于圣法善调伏；得见诸善士，善巧善士法，于善士法善调伏。他不视色为我，不视我为有色者，不视色在我中，也不视我在色中。他不执持“我是色，色是我的”而住。对于如此不执持而住的他，那色变异、变易。因其色变异、变易，便不生起忧愁、悲叹、痛苦、忧恼、绝望。

‘‘န ဝေဒနံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, န ဝေဒနာဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; န အတ္တနိ ဝါ ဝေဒနံ, န ဝေဒနာယ ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ ဝေဒနာ, မမ ဝေဒနာ’တိ န ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ ဝေဒနာ, မမ ဝေဒနာ’တိ အပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော, သာ ဝေဒနာ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ဝေဒနာဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ နုပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ.

不见受为我，不见我为有受者，不见受在我中，不见我在受中。他不执持“我是受，受是我所”而住。对他那不执持“我是受，受是我所”者，该受变异、变化。由于受的变异、变化，忧、悲、苦、忧、恼不生起。

‘‘န သညံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, န သညာဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; န အတ္တနိ ဝါ သညံ, န သညာယ ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ သညာ, မမ သညာ’တိ န ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ သညာ, မမ သညာ’တိ အပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော, သာ သညာ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ သညာဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ နုပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ.

不见想为我，不见我为有想者，不见想在我中，不见我在想中。他不执持“我是想，想是我所”而住。对他那不执持“我是想，想是我所”者，该想变异、变化。由于想的变异、变化，忧、悲、苦、忧、恼不生起。

``န သင်္ခါရေ အတ္တတော သမနုပဿတိ, န သင်္ခါရဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; န အတ္တနိ ဝါ သင်္ခါရေ, န သင်္ခါရေသု ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ သင်္ခါရာ, မမ သင်္ခါရာ’တိ န ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ သင်္ခါရာ, မမ သင်္ခါရာ’တိ အပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော, တေ သင်္ခါရာ ဝိပရိဏမန္တိ အညထာ ဟောန္တိ. တဿ သင်္ခါရဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ နုပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ.

不见诸行为我，不见我为有诸行者，不见诸行在我中，不见我在诸行中。他不执持“我是诸行，诸行是我所”而住。对他那不执持“我是诸行，诸行是我所”者，该诸行变异、变化。由于诸行的变异、变化，忧、悲、苦、忧、恼不生起。

‘‘န [Pg.5] ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, န ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; န အတ္တနိ ဝါ ဝိညာဏံ, န ဝိညာဏသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. ‘အဟံ ဝိညာဏံ, မမ ဝိညာဏ’န္တိ န ပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယီ ဟောတိ. တဿ ‘အဟံ ဝိညာဏံ, မမ ဝိညာဏ’န္တိ အပရိယုဋ္ဌဋ္ဌာယိနော, တံ ဝိညာဏံ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ဝိညာဏဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ နုပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. ဧဝံ ခေါ, ဂဟပတိ, အာတုရကာယော ဟောတိ နော စ အာတုရစိတ္တော’’တိ.

不见识为我，不见我为有识者，不见识在我中，不见我在识中。他不执持“我是识，识是我所”而住。对他那不执持“我是识，识是我所”者，该识变异、变化。由于识的变异、变化，忧、悲、苦、忧、恼不生起。居士，正是如此，身体有病而心无病。

ဣဒမဝေါစ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. အတ္တမနော နကုလပိတာ ဂဟပတိ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဘာသိတံ အဘိနန္ဒီတိ. ပဌမံ.

具寿舍利弗说了此语。那拘罗父居士心生欢喜，欣悦于具寿舍利弗所说。第一经。

၂. ဒေဝဒဟသုတ္တံ

2. 天湖经

၂. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သက္ကေသု ဝိဟရတိ ဒေဝဒဟံ နာမ သကျာနံ နိဂမော. အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ပစ္ဆာဘူမဂမိကာ ဘိက္ခူ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဣစ္ဆာမ မယံ, ဘန္တေ, ပစ္ဆာဘူမံ ဇနပဒံ ဂန္တုံ, ပစ္ဆာဘူမေ ဇနပဒေ နိဝါသံ ကပ္ပေတု’’န္တိ.

2. 如是我闻。一时，世尊住在释迦族中一个名为天湖（Devadaha）的市镇。当时，众多欲前往后方国土（Pacchābhūma）的比丘来到世尊之处，趋前礼敬世尊后，坐于一旁。坐于一旁的那些比丘对世尊说：“世尊，我们欲前往后方国土，在后方国土安居。”

‘‘အပလောကိတော ပန ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, သာရိပုတ္တော’’တိ? ‘‘န ခေါ နော, ဘန္တေ, အပလောကိတော အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော’’တိ. ‘‘အပလောကေထ, ဘိက္ခဝေ, သာရိပုတ္တံ. သာရိပုတ္တော, ဘိက္ခဝေ, ပဏ္ဍိတော, ဘိက္ခူနံ အနုဂ္ဂါဟကော သဗြဟ္မစာရီန’’န္တိ. ‘‘ဧဝံ ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ.

“比丘们，你们已向舍利弗辞别了吗？”“世尊，我们尚未向具寿舍利弗辞别。”“比丘们，你们应向舍利弗辞别。比丘们，舍利弗是智者，是同梵行比丘们的助益者。”“是的，世尊。”那些比丘回答世尊。

တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဘဂဝတော အဝိဒူရေ အညတရသ္မိံ ဧဠဂလာဂုမ္ဗေ နိသိန္နော ဟောတိ. အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒိတွာ အနုမောဒိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ယေနာယသ္မာ သာရိပုတ္တော တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မတာ သာရိပုတ္တေန သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိံသု. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဣစ္ဆာမ မယံ, အာဝုသော သာရိပုတ္တ, ပစ္ဆာဘူမံ ဇနပဒံ ဂန္တုံ, ပစ္ဆာဘူမေ ဇနပဒေ နိဝါသံ ကပ္ပေတုံ. အပလောကိတော နော သတ္ထာ’’တိ.

当时，具寿舍利弗坐在离世尊不远的某个羊头果灌木亭（Eḷagalāgumba）中。于是，那些比丘对世尊所说心生欢喜，随喜赞叹，从座而起，礼敬世尊，右绕后，前往具寿舍利弗之处。趋前后，与具寿舍利弗互相问候，交换了可喜、可忆念的言语后，坐于一旁。坐于一旁的那些比丘对具寿舍利弗说：“贤友舍利弗，我们欲前往后方国土，在后方国土安居。我们已向导师辞别。”

‘‘သန္တိ [Pg.6] ဟာဝုသော, နာနာဝေရဇ္ဇဂတံ ဘိက္ခုံ ပဉှံ ပုစ္ဆိတာရော – ခတ္တိယပဏ္ဍိတာပိ ဗြာဟ္မဏပဏ္ဍိတာပိ ဂဟပတိပဏ္ဍိတာပိ သမဏပဏ္ဍိတာပိ. ပဏ္ဍိတာ ဟာဝုသော, မနုဿာ ဝီမံသကာ – ‘ကိံဝါဒီ ပနာယသ္မန္တာနံ သတ္ထာ ကိမက္ခာယီတိ, ကစ္စိ ဝေါ အာယသ္မန္တာနံ ဓမ္မာ သုဿုတာ သုဂ္ဂဟိတာ သုမနသိကတာ သူပဓာရိတာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ ပညာယ, ယထာ ဗျာကရမာနာ အာယသ္မန္တော ဝုတ္တဝါဒိနော စေဝ ဘဂဝတော အဿထ, န စ ဘဂဝန္တံ အဘူတေန အဗ္ဘာစိက္ခေယျာထ, ဓမ္မဿ စာနုဓမ္မံ ဗျာကရေယျာထ, န စ ကောစိ သဟဓမ္မိကော ဝါဒါနုဝါဒေါ ဂါရယှံ ဌာနံ အာဂစ္ဆေယျာ’’’တိ?

“贤友们，有刹帝利智者、婆罗门智者、居士智者、沙门智者，他们会向游历各国的比丘提问。贤友们，智者们善于审察，他们会问：‘具寿们的导师持什么主张，宣说什么呢？诸位具寿是否已善听、善持、善作意、善忆持、以智慧善通达法，以致于在解答时，既能如实转述世尊所说之教，而不会以不实之言诽谤世尊，又能解说与法相应的法，并且没有任何合乎法义的言论与随后的言论会陷入应受呵责的境地呢？’”

‘‘ဒူရတောပိ ခေါ မယံ, အာဝုသော, အာဂစ္ဆေယျာမ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ သန္တိကေ ဧတဿ ဘာသိတဿ အတ္ထမညာတုံ. သာဓု ဝတာယသ္မန္တံယေဝ သာရိပုတ္တံ ပဋိဘာတု ဧတဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော’’တိ. ‘‘တေန ဟာဝုသော, သုဏာထ, သာဓုကံ မနသိ ကရောထ; ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ပစ္စဿောသုံ. အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဧတဒဝေါစ –

“贤友，我们即使从远处前来，也是为了在具寿舍利弗座下了解此话的含义。善哉，最好是由具寿舍利弗您亲自阐明此话的含义。”“那么，贤友们，请仔细听，善作意；我将要说。”“是的，贤友。”那些比丘回答了具寿舍利弗。具寿舍利弗说了这番话：

‘‘သန္တိ ဟာဝုသော, နာနာဝေရဇ္ဇဂတံ ဘိက္ခုံ ပဉှံ ပုစ္ဆိတာရော – ခတ္တိယပဏ္ဍိတာပိ …ပေ… သမဏပဏ္ဍိတာပိ. ပဏ္ဍိတာ ဟာဝုသော, မနုဿာ ဝီမံသကာ – ‘ကိံဝါဒီ ပနာယသ္မန္တာနံ သတ္ထာ ကိမက္ခာယီ’တိ? ဧဝံ ပုဋ္ဌာ တုမှေ, အာဝုသော, ဧဝံ ဗျာကရေယျာထ – ‘ဆန္ဒရာဂဝိနယက္ခာယီ ခေါ နော, အာဝုသော, သတ္ထာ’’’တိ.

“贤友们，有刹帝利智者……乃至……沙门智者，他们会向游历各国的比丘提问。贤友们，智者们善于审察，他们会问：‘具寿们的导师持什么主张，宣说什么呢？’贤友们，当你们被这样问时，应当如此回答：‘贤友，我们的导师宣说对欲贪的调伏。’”

‘‘ဧဝံ ဗျာကတေပိ ခေါ, အာဝုသော, အဿုယေဝ ဥတ္တရိံ ပဉှံ ပုစ္ဆိတာရော – ခတ္တိယပဏ္ဍိတာပိ…ပေ… သမဏပဏ္ဍိတာပိ. ပဏ္ဍိတာ ဟာဝုသော, မနုဿာ ဝီမံသကာ – ‘ကိသ္မိံ ပနာယသ္မန္တာနံ ဆန္ဒရာဂဝိနယက္ခာယီ သတ္ထာ’တိ? ဧဝံ ပုဋ္ဌာ တုမှေ, အာဝုသော, ဧဝံ ဗျာကရေယျာထ – ‘ရူပေ ခေါ, အာဝုသော, ဆန္ဒရာဂဝိနယက္ခာယီ သတ္ထာ, ဝေဒနာယ… သညာယ… သင်္ခါရေသု… ဝိညာဏေ ဆန္ဒရာဂဝိနယက္ခာယီ သတ္ထာ’’’တိ.

“贤友，即使如此解说，还是会有提问者进一步提问——刹帝利智者……乃至……沙门智者。贤友，有智慧的人善于考察，他们会问：‘具寿们的导师于何处宣说调伏欲贪呢？’贤友，当你们被如此问时，应如此回答：‘贤友，我们的导师于色宣说调伏欲贪，于受……于想……于诸行……于识宣说调伏欲贪。’”

‘‘ဧဝံ ဗျာကတေပိ ခေါ, အာဝုသော, အဿုယေဝ ဥတ္တရိံ ပဉှံ ပုစ္ဆိတာရော – ခတ္တိယပဏ္ဍိတာပိ…ပေ… သမဏပဏ္ဍိတာပိ. ပဏ္ဍိတာ ဟာဝုသော, မနုဿာ ဝီမံသကာ – ‘ကိံ ပနာယသ္မန္တာနံ အာဒီနဝံ ဒိသွာ ရူပေ ဆန္ဒရာဂဝိနယက္ခာယီ သတ္ထာ, ဝေဒနာယ… သညာယ… သင်္ခါရေသု… ဝိညာဏေ ဆန္ဒရာဂဝိနယက္ခာယီ သတ္ထာ’တိ? ဧဝံ ပုဋ္ဌာ တုမှေ, အာဝုသော, ဧဝံ ဗျာကရေယျာထ – ‘ရူပေ ခေါ, အာဝုသော[Pg.7], အဝိဂတရာဂဿ အဝိဂတဆန္ဒဿ အဝိဂတပေမဿ အဝိဂတပိပါသဿ အဝိဂတပရိဠာဟဿ အဝိဂတတဏှဿ တဿ ရူပဿ ဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. ဝေဒနာယ… သညာယ… သင်္ခါရေသု အဝိဂတရာဂဿ…ပေ… အဝိဂတတဏှဿ တေသံ သင်္ခါရာနံ ဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. ဝိညာဏေ အဝိဂတရာဂဿ အဝိဂတဆန္ဒဿ အဝိဂတပေမဿ အဝိဂတပိပါသဿ အဝိဂတပရိဠာဟဿ အဝိဂတတဏှဿ တဿ ဝိညာဏဿ ဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. ဣဒံ ခေါ နော, အာဝုသော, အာဒီနဝံ ဒိသွာ ရူပေ ဆန္ဒရာဂဝိနယက္ခာယီ သတ္ထာ, ဝေဒနာယ… သညာယ… သင်္ခါရေသု… ဝိညာဏေ ဆန္ဒရာဂဝိနယက္ခာယီ သတ္ထာ’’’တိ.

“贤友，即使如此解说，还是会有提问者进一步提问——刹帝利智者……乃至……沙门智者。贤友，有智慧的人善于考察，他们会问：‘具寿们的导师见何过患，而于色宣说调伏欲贪，于受……于想……于诸行……于识宣说调伏欲贪呢？’贤友，当你们被如此问时，应如此回答：‘贤友，于色未离贪、未离欲、未离爱、未离渴、未离热恼、未离渴爱者，因那色的变异、变坏，而生起愁、悲、苦、忧、恼。于受……于想……于诸行未离贪……乃至……未离渴爱者，因那些行的变异、变坏，而生起愁、悲、苦、忧、恼。于识未离贪、未离欲、未离爱、未离渴、未离热恼、未离渴爱者，因那识的变异、变坏，而生起愁、悲、苦、忧、恼。贤友，我们的导师正是见此过患，才于色宣说调伏欲贪，于受……于想……于诸行……于识宣说调伏欲贪。’”

‘‘ဧဝံ ဗျာကတေပိ ခေါ, အာဝုသော, အဿုယေဝ ဥတ္တရိံ ပဉှံ ပုစ္ဆိတာရော – ခတ္တိယပဏ္ဍိတာပိ ဗြာဟ္မဏပဏ္ဍိတာပိ ဂဟပတိပဏ္ဍိတာပိ သမဏပဏ္ဍိတာပိ. ပဏ္ဍိတာ ဟာဝုသော, မနုဿာ ဝီမံသကာ – ‘ကိံ ပနာယသ္မန္တာနံ အာနိသံသံ ဒိသွာ ရူပေ ဆန္ဒရာဂဝိနယက္ခာယီ သတ္ထာ, ဝေဒနာယ… သညာယ… သင်္ခါရေသု… ဝိညာဏေ ဆန္ဒရာဂဝိနယက္ခာယီ သတ္ထာ’တိ? ဧဝံ ပုဋ္ဌာ တုမှေ, အာဝုသော, ဧဝံ ဗျာကရေယျာထ – ‘ရူပေ ခေါ, အာဝုသော, ဝိဂတရာဂဿ ဝိဂတဆန္ဒဿ ဝိဂတပေမဿ ဝိဂတပိပါသဿ ဝိဂတပရိဠာဟဿ ဝိဂတတဏှဿ တဿ ရူပဿ ဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ နုပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. ဝေဒနာယ… သညာယ… သင်္ခါရေသု ဝိဂတရာဂဿ ဝိဂတဆန္ဒဿ ဝိဂတပေမဿ ဝိဂတပိပါသဿ ဝိဂတပရိဠာဟဿ ဝိဂတတဏှဿ တေသံ သင်္ခါရာနံ ဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ နုပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. ဝိညာဏေ ဝိဂတရာဂဿ ဝိဂတဆန္ဒဿ ဝိဂတပေမဿ ဝိဂတပိပါသဿ ဝိဂတပရိဠာဟဿ ဝိဂတတဏှဿ တဿ ဝိညာဏဿ ဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ နုပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. ဣဒံ ခေါ နော, အာဝုသော, အာနိသံသံ ဒိသွာ ရူပေ ဆန္ဒရာဂဝိနယက္ခာယီ သတ္ထာ, ဝေဒနာယ… သညာယ… သင်္ခါရေသု… ဝိညာဏေ ဆန္ဒရာဂဝိနယက္ခာယီ သတ္ထာ’’’တိ.

“贤友，即使这样解说，还是会有提问者进一步提问——无论是刹帝利智者、婆罗门智者、居士智者，还是沙门智者。贤友，有智慧的人善于探究，他们会问：‘具寿们的导师见到什么利益，而宣说于色调伏欲贪，于受……于想……于诸行……于识调伏欲贪呢？’贤友，当你们被这样问时，应当这样回答：‘贤友，于色已离贪、离欲、离爱、离渴、离热恼、离贪爱者，因那色的变异、变化，愁、悲、苦、忧、恼不会生起。于受……于想……于诸行已离贪、离欲、离爱、离渴、离热恼、离贪爱者，因那些行的变异、变化，愁、悲、苦、忧、恼不会生起。于识已离贪、离欲、离爱、离渴、离热恼、离贪爱者，因那识的变异、变化，愁、悲、苦、忧、恼不会生起。贤友，我们的导师正是见到此利益，才宣说于色调伏欲贪，于受……于想……于诸行……于识调伏欲贪。’”

‘‘အကုသလေ စာဝုသော, ဓမ္မေ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတော ဒိဋ္ဌေ စေဝ ဓမ္မေ သုခေါ ဝိဟာရော အဘဝိဿ အဝိဃာတော အနုပါယာသော အပရိဠာဟော, ကာယဿ စ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိ ပါဋိကင်္ခါ, နယိဒံ ဘဂဝါ အကုသလာနံ [Pg.8] ဓမ္မာနံ ပဟာနံ ဝဏ္ဏေယျ. ယသ္မာ စ ခေါ, အာဝုသော, အကုသလေ ဓမ္မေ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတော ဒိဋ္ဌေ စေဝ ဓမ္မေ ဒုက္ခော ဝိဟာရော သဝိဃာတော သဥပါယာသော သပရိဠာဟော, ကာယဿ စ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဒုဂ္ဂတိ ပါဋိကင်္ခါ, တသ္မာ ဘဂဝါ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနံ ဝဏ္ဏေတိ.

“贤友们，如果受持不善法而住者，于现法中能安乐而住，无恼害、无忧恼、无热恼，且身坏命终后可期于善趣，世尊就不会称赞断除不善法。然而，贤友们，正因为受持不善法而住者，于现法中痛苦而住，有恼害、有忧恼、有热恼，且身坏命终后可期于恶趣，所以世尊称赞断除不善法。”

‘‘ကုသလေ စာဝုသော, ဓမ္မေ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတော ဒိဋ္ဌေ စေဝ ဓမ္မေ ဒုက္ခော ဝိဟာရော အဘဝိဿ သဝိဃာတော သဥပါယာသော သပရိဠာဟော, ကာယဿ စ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဒုဂ္ဂတိ ပါဋိကင်္ခါ, နယိဒံ ဘဂဝါ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပသမ္ပဒံ ဝဏ္ဏေယျ. ယသ္မာ စ ခေါ, အာဝုသော, ကုသလေ ဓမ္မေ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတော ဒိဋ္ဌေ စေဝ ဓမ္မေ သုခေါ ဝိဟာရော အဝိဃာတော အနုပါယာသော အပရိဠာဟော, ကာယဿ စ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိ ပါဋိကင်္ခါ, တသ္မာ ဘဂဝါ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပသမ္ပဒံ ဝဏ္ဏေတီ’’တိ.

“贤友们，如果受持善法而住者，于现法中痛苦而住，有恼害、有忧恼、有热恼，且身坏命终后可期于恶趣，世尊就不会称赞受持善法。然而，贤友们，正因为受持善法而住者，于现法中安乐而住，无恼害、无忧恼、无热恼，且身坏命终后可期于善趣，所以世尊称赞受持善法。”

ဣဒမဝေါစာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. အတ္တမနာ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဘာသိတံ အဘိနန္ဒုန္တိ. ဒုတိယံ.

具寿舍利弗说了此语。那些比丘对具寿舍利弗所说心生欢喜，欣然信受。第二经。

၃. ဟာလိဒ္ဒိကာနိသုတ္တံ

3. 哈利迪咖尼经

၃. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော အဝန္တီသု ဝိဟရတိ ကုရရဃရေ ပပါတေ ပဗ္ဗတေ. အထ ခေါ ဟာလိဒ္ဒိကာနိ ဂဟပတိ ယေနာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ မဟာကစ္စာနံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဟာလိဒ္ဒိကာနိ ဂဟပတိ အာယသ္မန္တံ မဟာကစ္စာနံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဝုတ္တမိဒံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ အဋ္ဌကဝဂ္ဂိယေ မာဂဏ္ဍိယပဉှေ –

3. 如是我闻：一时，具寿摩诃迦旃延住在阿槃提(Avanti)的拘楼罗伽勒(Kuraraghara)，一座悬崖山上。于是，哈利迪咖尼(Hāliddikāni)居士前往具寿摩诃迦旃延的住处；抵达后，礼敬具寿摩诃迦旃延，然后坐于一旁。坐于一旁的哈利迪咖尼居士对具寿摩诃迦旃延说：“大德，世尊在《八颂品》(Aṭṭhakavaggiya)的〈玛甘迪亚问〉(Māgaṇḍiyapañha)中曾如是说：”

‘‘ဩကံ ပဟာယ အနိကေတသာရီ,ဂါမေ အကုဗ္ဗံ မုနိ သန္ထဝါနိ ;

ကာမေဟိ ရိတ္တော အပုရက္ခရာနော,ကထံ န ဝိဂ္ဂယှ ဇနေန ကယိရာ’’တိ.

“舍弃住所，无家而游，牟尼于村不亲近；欲已空，不趋于后有，怎会与人起争论？”

‘‘ဣမဿ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ကထံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ?

“大德，世尊所简略说的此法，应如何详细地理解其义呢？”

‘‘ရူပဓာတု [Pg.9] ခေါ, ဂဟပတိ, ဝိညာဏဿ ဩကော. ရူပဓာတုရာဂဝိနိဗန္ဓဉ္စ ပန ဝိညာဏံ ‘ဩကသာရီ’တိ ဝုစ္စတိ. ဝေဒနာဓာတု ခေါ, ဂဟပတိ, ဝိညာဏဿ ဩကော. ဝေဒနာဓာတုရာဂဝိနိဗန္ဓဉ္စ ပန ဝိညာဏံ ‘ဩကသာရီ’တိ ဝုစ္စတိ. သညာဓာတု ခေါ, ဂဟပတိ, ဝိညာဏဿ ဩကော. သညာဓာတုရာဂဝိနိဗန္ဓဉ္စ ပန ဝိညာဏံ ‘ဩကသာရီ’တိ ဝုစ္စတိ. သင်္ခါရဓာတု ခေါ, ဂဟပတိ, ဝိညာဏဿ ဩကော. သင်္ခါရဓာတုရာဂဝိနိဗန္ဓဉ္စ ပန ဝိညာဏံ ‘ဩကသာရီ’တိ ဝုစ္စတိ. ဧဝံ ခေါ, ဂဟပတိ, ဩကသာရီ ဟောတိ.

“居士，色蕴(rūpadhātu)是识的住所。而识因对色蕴的贪爱而束缚，这被称为‘依恋住所者’(okasārī)。居士，受蕴(vedanādhātu)是识的住所。而识因对受蕴的贪爱而束缚，这被称为‘依恋住所者’。居士，想蕴(saññādhātu)是识的住所。而识因对想蕴的贪爱而束缚，这被称为‘依恋住所者’。居士，行蕴(saṅkhāradhātu)是识的住所。而识因对行蕴的贪爱而束缚，这被称为‘依恋住所者’。居士，这样就是‘依恋住所者’。”

‘‘ကထဉ္စ, ဂဟပတိ, အနောကသာရီ ဟောတိ? ရူပဓာတုယာ ခေါ, ဂဟပတိ, ယော ဆန္ဒော ယော ရာဂေါ ယာ နန္ဒီ ယာ တဏှာ ယေ ဥပယုပါဒါနာ စေတသော အဓိဋ္ဌာနာဘိနိဝေသာနုသယာ တေ တထာဂတဿ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ. တသ္မာ တထာဂတော ‘အနောကသာရီ’တိ ဝုစ္စတိ. ဝေဒနာဓာတုယာ ခေါ, ဂဟပတိ… သညာဓာတုယာ ခေါ, ဂဟပတိ… သင်္ခါရဓာတုယာ ခေါ, ဂဟပတိ… ဝိညာဏဓာတုယာ ခေါ, ဂဟပတိ, ယော ဆန္ဒော ယော ရာဂေါ ယာ နန္ဒီ ယာ တဏှာ ယေ ဥပယုပါဒါနာ စေတသော အဓိဋ္ဌာနာဘိနိဝေသာနုသယာ တေ တထာဂတဿ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ. တသ္မာ တထာဂတော ‘အနောကသာရီ’တိ ဝုစ္စတိ. ဧဝံ ခေါ, ဂဟပတိ, အနောကသာရီ ဟောတိ.

“居士，怎样是‘不依恋住所者’(anokasārī)呢？居士，对于色蕴(rūpadhātu)，凡有欲、贪、喜、爱，凡有取着与执取，以及心的住着、执着与随眠，这些如来都已断除，已根绝，已成为如截顶的棕榈树，已令其不存在，于未来成不生之法。因此，如来被称为‘不依恋住所者’。居士，对于受蕴(vedanādhātu)……对于想蕴(saññādhātu)……对于行蕴(saṅkhāradhātu)……居士，对于识蕴(viññāṇadhātu)，凡有欲、贪、喜、爱，凡有取着与执取，以及心的住着、执着与随眠，这些如来都已断除，已根绝，已成为如截顶的棕榈树，已令其不存在，于未来成不生之法。因此，如来被称为‘不依恋住所者’。居士，这样就是‘不依恋住所者’。”

‘‘ကထဉ္စ, ဂဟပတိ, နိကေတသာရီ ဟောတိ? ရူပနိမိတ္တနိကေတဝိသာရဝိနိဗန္ဓာ ခေါ, ဂဟပတိ, ‘နိကေတသာရီ’တိ ဝုစ္စတိ. သဒ္ဒနိမိတ္တ…ပေ… ဂန္ဓနိမိတ္တ… ရသနိမိတ္တ… ဖောဋ္ဌဗ္ဗနိမိတ္တ… ဓမ္မနိမိတ္တနိကေတဝိသာရဝိနိဗန္ဓာ ခေါ, ဂဟပတိ, ‘နိကေတသာရီ’တိ ဝုစ္စတိ. ဧဝံ ခေါ, ဂဟပတိ, နိကေတသာရီ ဟောတိ.

“居士，怎样是耽着住处者呢？居士，于色相住处有烦恼的蔓延与束缚者，被称为‘耽着住处者’。于声相……香相……味相……触相……法相住处有烦恼的蔓延与束缚者，被称为‘耽着住处者’。居士，这样就是耽着住处者。”

‘‘ကထဉ္စ, ဂဟပတိ, အနိကေတသာရီ ဟောတိ? ရူပနိမိတ္တနိကေတဝိသာရဝိနိဗန္ဓာ ခေါ, ဂဟပတိ, တထာဂတဿ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ. တသ္မာ တထာဂတော ‘အနိကေတသာရီ’တိ ဝုစ္စတိ. သဒ္ဒနိမိတ္တ… ဂန္ဓနိမိတ္တ… ရသနိမိတ္တ… ဖောဋ္ဌဗ္ဗနိမိတ္တ… ဓမ္မနိမိတ္တနိကေတဝိသာရဝိနိဗန္ဓာ ခေါ, ဂဟပတိ, တထာဂတဿ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ. တသ္မာ [Pg.10] တထာဂတော ‘အနိကေတသာရီ’တိ ဝုစ္စတိ. ဧဝံ ခေါ, ဂဟပတိ, အနိကေတသာရီ ဟောတိ.

“居士，怎样是不耽着住处者呢？居士，如来已断除对色相住处的烦恼蔓延与束缚，已断其根，已成断头多罗树，已至不有，于未来成不生之法。是故，如来被称为‘不耽着住处者’。对声相……香相……味相……触相……法相住处的烦恼蔓延与束缚，如来亦已断除，已断其根，已成断头多罗树，已至不有，于未来成不生之法。是故，如来被称为‘不耽着住处者’。居士，这样就是不耽着住处者。”

‘‘ကထဉ္စ, ဂဟပတိ, ဂါမေ သန္ထဝဇာတော ဟောတိ? ဣဓ, ဂဟပတိ, ဧကစ္စော ဂိဟီဟိ သံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ သဟနန္ဒီ သဟသောကီ, သုခိတေသု သုခိတော, ဒုက္ခိတေသု ဒုက္ခိတော, ဥပ္ပန္နေသု ကိစ္စကရဏီယေသု အတ္တနာ တေသု ယောဂံ အာပဇ္ဇတိ. ဧဝံ ခေါ, ဂဟပတိ, ဂါမေ သန္ထဝဇာတော ဟောတိ.

“居士，怎样是在村中交情深厚呢？居士，于此，有人与在家人亲密交往而住，同喜同忧；彼等乐时己亦乐，彼等苦时己亦苦；当事务生起时，自己亦投身其中。居士，这样就是在村中交情深厚。”

‘‘ကထဉ္စ, ဂဟပတိ, ဂါမေ န သန္ထဝဇာတော ဟောတိ? ဣဓ, ဂဟပတိ, ဘိက္ခု ဂိဟီဟိ အသံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ န သဟနန္ဒီ န သဟသောကီ န သုခိတေသု သုခိတော န ဒုက္ခိတေသု ဒုက္ခိတော, ဥပ္ပန္နေသု ကိစ္စကရဏီယေသု န အတ္တနာ တေသု ယောဂံ အာပဇ္ဇတိ. ဧဝံ ခေါ, ဂဟပတိ, ဂါမေ န သန္ထဝဇာတော ဟောတိ.

“居士，怎样是在村中无交情呢？居士，于此，有比丘不与在家人亲密交往而住，不同喜，不同忧；彼等乐时己不乐，彼等苦时己不苦；当事务生起时，自己不投身其中。居士，这样就是在村中无交情。”

‘‘ကထဉ္စ, ဂဟပတိ, ကာမေဟိ အရိတ္တော ဟောတိ? ဣဓ, ဂဟပတိ, ဧကစ္စော ကာမေသု အဝိဂတရာဂေါ ဟောတိ အဝိဂတဆန္ဒော အဝိဂတပေမော အဝိဂတပိပါသော အဝိဂတပရိဠာဟော အဝိဂတတဏှော. ဧဝံ ခေါ, ဂဟပတိ, ကာမေဟိ အရိတ္တော ဟောတိ.

“居士，怎样是于欲不空者呢？居士，于此，有人于诸欲未离贪，未离欲，未离爱，未离渴，未离恼，未离渴爱。居士，这样就是于欲不空者。”

‘‘ကထဉ္စ, ဂဟပတိ, ကာမေဟိ ရိတ္တော ဟောတိ? ဣဓ, ဂဟပတိ, ဧကစ္စော ကာမေသု ဝိဂတရာဂေါ ဟောတိ ဝိဂတဆန္ဒော ဝိဂတပေမော ဝိဂတပိပါသော ဝိဂတပရိဠာဟော ဝိဂတတဏှော. ဧဝံ ခေါ, ဂဟပတိ, ကာမေဟိ ရိတ္တော ဟောတိ.

“居士，怎样是于欲空者呢？居士，于此，有人于诸欲已离贪，已离欲，已离爱，已离渴，已离恼，已离渴爱。居士，这样就是于欲空者。”

‘‘ကထဉ္စ, ဂဟပတိ, ပုရက္ခရာနော ဟောတိ? ဣဓ, ဂဟပတိ, ဧကစ္စဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ဧဝံရူပေါ သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါနံ, ဧဝံဝေဒနော သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါနံ, ဧဝံသညော သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါနံ, ဧဝံသင်္ခါရော သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါနံ, ဧဝံဝိညာဏော သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါန’န္တိ. ဧဝံ ခေါ, ဂဟပတိ, ပုရက္ခရာနော ဟောတိ.

“居士，怎样是前行者呢？居士，于此，有人这样想：‘愿我于未来之时有如是色，愿我于未来之时有如是受，愿我于未来之时有如是想，愿我于未来之时有如是行，愿我于未来之时有如是识。’居士，这样就是前行者。”

‘‘ကထဉ္စ, ဂဟပတိ, အပုရက္ခရာနော ဟောတိ? ဣဓ, ဂဟပတိ, ဧကစ္စဿ န ဧဝံ ဟောတိ – ‘ဧဝံရူပေါ သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါနံ, ဧဝံဝေဒနော သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါနံ, ဧဝံသညော သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါနံ, ဧဝံသင်္ခါရော သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါနံ, ဧဝံဝိညာဏော သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါန’န္တိ. ဧဝံ ခေါ, ဂဟပတိ, အပုရက္ခရာနော ဟောတိ.

“居士，怎样是不前行者呢？居士，于此，有人不这样想：‘愿我于未来之时有如是色，愿我于未来之时有如是受，愿我于未来之时有如是想，愿我于未来之时有如是行，愿我于未来之时有如是识。’居士，这样就是不前行者。”

‘‘ကထဉ္စ[Pg.11], ဂဟပတိ, ကထံ ဝိဂ္ဂယှ ဇနေန ကတ္တာ ဟောတိ? ဣဓ, ဂဟပတိ, ဧကစ္စော ဧဝရူပိံ ကထံ ကတ္တာ ဟောတိ – ‘န တွံ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ အာဇာနာသိ; အဟံ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ အာဇာနာမိ. ကိံ တွံ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ အာဇာနိဿသိ? မိစ္ဆာပဋိပန္နော တွမသိ; အဟမသ္မိ သမ္မာပဋိပန္နော. ပုရေ ဝစနီယံ ပစ္ဆာ အဝစ; ပစ္ဆာ ဝစနီယံ ပုရေ အဝစ. သဟိတံ မေ, အသဟိတံ တေ. အဓိစိဏ္ဏံ တေ ဝိပရာဝတ္တံ. အာရောပိတော တေ ဝါဒေါ; စရ ဝါဒပ္ပမောက္ခာယ. နိဂ္ဂဟိတောသိ; နိဗ္ဗေဌေဟိ ဝါ သစေ ပဟောသီ’တိ. ဧဝံ ခေါ, ဂဟပတိ, ကထံ ဝိဂ္ဂယှ ဇနေန ကတ္တာ ဟောတိ.

居士，怎样是与人争论的言说者呢？居士，于此，有人作如是说：“你不了知此法与律，我了知此法与律。你了知此法与律什么呢？你是邪行者，我是正行者。该先说的你后说，该后说的你先说。我所说的是连贯的，你所说的则不连贯。你长久习行的已被颠覆。你的论点已被指出；去为你的论点寻求出路吧。你已被折服，若有能力，就解释吧。”居士，这样就是与人争论的言说者。

‘‘ကထဉ္စ, ဂဟပတိ, ကထံ န ဝိဂ္ဂယှ ဇနေန ကတ္တာ ဟောတိ? ဣဓ, ဂဟပတိ, ဘိက္ခု န ဧဝရူပိံ ကထံ ကတ္တာ ဟောတိ – ‘န တွံ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ အာဇာနာသိ…ပေ… နိဗ္ဗေဌေဟိ ဝါ သစေ ပဟောသီ’တိ. ဧဝံ ခေါ, ဂဟပတိ, ကထံ န ဝိဂ္ဂယှ ဇနေန ကတ္တာ ဟောတိ.

居士，怎样是不与人争论的言说者呢？居士，于此，比丘不作如是说：“你不了知此法与律……乃至……若有能力，就解释吧。”居士，这样就是不与人争论的言说者。

‘‘ဣတိ ခေါ, ဂဟပတိ, ယံ တံ ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ အဋ္ဌကဝဂ္ဂိယေ မာဂဏ္ဍိယပဉှေ –

居士，就如世尊在《八品集》的〈玛甘迪亚问〉中所说：

‘‘ဩကံ ပဟာယ အနိကေတသာရီ,ဂါမေ အကုဗ္ဗံ မုနိသန္ထဝါနိ;

ကာမေဟိ ရိတ္တော အပုရက္ခရာနော,ကထံ န ဝိဂ္ဂယှ ဇနေန ကယိရာ’’တိ.

“舍弃所依，无家而行，牟尼于村不交游；空于诸欲，不造作未来，不应与人作争论。”

‘‘ဣမဿ ခေါ, ဂဟပတိ, ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ. တတိယံ.

居士，世尊所简略说的此言，其义当如是详细了知。”第三经终。

၄. ဒုတိယဟာလိဒ္ဒိကာနိသုတ္တံ

4. 第二哈利迪咖尼经

၄. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော အဝန္တီသု ဝိဟရတိ ကုရရဃရေ ပပါတေ ပဗ္ဗတေ. အထ ခေါ ဟာလိဒ္ဒိကာနိ ဂဟပတိ ယေနာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော…ပေ… ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဟာလိဒ္ဒိကာနိ ဂဟပတိ အာယသ္မန္တံ မဟာကစ္စာနံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဝုတ္တမိဒံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ သက္ကပဉှေ – ‘ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ တဏှာသင်္ခယဝိမုတ္တာ, တေ အစ္စန္တနိဋ္ဌာ အစ္စန္တယောဂက္ခေမိနော အစ္စန္တဗြဟ္မစာရိနော အစ္စန္တပရိယောသာနာ သေဋ္ဌာ ဒေဝမနုဿာန’’’န္တိ.

4. 如是我闻：一时，具寿摩诃迦旃延住在阿槃提国库拉拉格拉城的险峻山上。那时，哈利迪咖尼居士来到具寿摩诃迦旃延之处……坐于一旁后，哈利迪咖尼居士对具寿摩诃迦旃延这样说：“尊者，世尊在《帝释问经》中曾说：‘凡沙门、婆罗门，因渴爱灭尽而解脱，彼等已达究竟安稳，究竟梵行，究竟终点，于天人中最为殊胜。’”

‘‘ဣမဿ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ကထံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ?

“尊者，世尊所略说之法，当如何广解其义呢？”

‘‘ရူပဓာတုယာ [Pg.12] ခေါ, ဂဟပတိ, ယော ဆန္ဒော ယော ရာဂေါ ယာ နန္ဒီ ယာ တဏှာ ယေ ဥပယုပါဒါနာ စေတသော အဓိဋ္ဌာနာဘိနိဝေသာနုသယာ, တေသံ ခယာ ဝိရာဂါ နိရောဓာ စာဂါ ပဋိနိဿဂ္ဂါ စိတ္တံ သုဝိမုတ္တန္တိ ဝုစ္စတိ.

“居士，于色法，凡有欲、贪、喜、爱，以及心的趋向、执取、所住、执迷与随眠，因其灭尽、离贪、息灭、舍弃、舍遣，故称心为善解脱。”

‘‘ဝေဒနာဓာတုယာ ခေါ, ဂဟပတိ… သညာဓာတုယာ ခေါ, ဂဟပတိ… သင်္ခါရဓာတုယာ ခေါ, ဂဟပတိ… ဝိညာဏဓာတုယာ ခေါ, ဂဟပတိ, ယော ဆန္ဒော ယော ရာဂေါ ယာ နန္ဒီ ယာ တဏှာ ယေ ဥပယုပါဒါနာ စေတသော အဓိဋ္ဌာနာဘိနိဝေသာနုသယာ, တေသံ ခယာ ဝိရာဂါ နိရောဓာ စာဂါ ပဋိနိဿဂ္ဂါ စိတ္တံ သုဝိမုတ္တန္တိ ဝုစ္စတိ.

“居士，于受法……于想法……于行法……于识法，凡有欲、贪、喜、爱，以及心的趋向、执取、所住、执迷与随眠，因其灭尽、离贪、息灭、舍弃、舍遣，故称心为善解脱。”

‘‘ဣတိ ခေါ, ဂဟပတိ, ယံ တံ ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ သက္ကပဉှေ – ‘ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ တဏှာသင်္ခယဝိမုတ္တာ တေ အစ္စန္တနိဋ္ဌာ အစ္စန္တယောဂက္ခေမိနော အစ္စန္တဗြဟ္မစာရိနော အစ္စန္တပရိယောသာနာ သေဋ္ဌာ ဒေဝမနုဿာန’’’န္တိ.

“居士，诚如世尊于《帝释所问经》中所说：‘彼等因爱尽而解脱的沙门、婆罗门，已达究竟，究竟安稳，究竟梵行，究竟终结，是天人中最上者。’”

‘‘ဣမဿ ခေါ, ဂဟပတိ, ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ. စတုတ္ထံ.

“居士，世尊所略说之法，当如是广解其义。”第四经。

၅. သမာဓိသုတ္တံ

5. 定经

၅. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သမာဓိံ, ဘိက္ခဝေ, ဘာဝေထ; သမာဟိတော, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ကိဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ? ရူပဿ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ, ဝေဒနာယ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ, သညာယ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ, သင်္ခါရာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ, ဝိညာဏဿ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ’’.

5. 如是我闻：一时，世尊住在舍卫城祇陀林给孤独园。当时，世尊对比丘们说：“诸比丘！”“尊者！”那些比丘回答世尊。世尊说：“诸比丘，当修习定。诸比丘，得定之比丘能如实了知。如实了知什么呢？色之集与灭，受之集与灭，想之集与灭，行之集与灭，识之集与灭。”’

‘‘ကော စ, ဘိက္ခဝေ, ရူပဿ သမုဒယော, ကော ဝေဒနာယ သမုဒယော, ကော သညာယ သမုဒယော, ကော သင်္ခါရာနံ သမုဒယော, ကော ဝိညာဏဿ သမုဒယော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု အဘိနန္ဒတိ အဘိဝဒတိ အဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ.

“诸比丘，色之集起为何？受之集起为何？想之集起为何？行之集起为何？识之集起为何？诸比丘，于此，比丘喜悦、称赞、执着而住。”

‘‘ကိဉ္စ အဘိနန္ဒတိ အဘိဝဒတိ အဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ? ရူပံ အဘိနန္ဒတိ အဘိဝဒတိ အဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ. တဿ ရူပံ အဘိနန္ဒတော အဘိဝဒတော အဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတော ဥပ္ပဇ္ဇတိ နန္ဒီ. ယာ ရူပေ နန္ဒီ တဒုပါဒါနံ. တဿုပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ; ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ; ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ သမ္ဘဝန္တိ. ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော ဟောတိ.

“于何喜悦、称赞、执着而住？于色喜悦、称赞、执着而住。对他那喜悦、称赞、执着于色者而言，喜便生起。凡于色之喜，彼即是取。以其取为缘而有有；以有为缘而有生；以生为缘，老、死、愁、悲、苦、忧、恼便生起。如是，此纯大苦蕴便集起。”

‘‘ဝေဒနံ [Pg.13] အဘိနန္ဒတိ…ပေ… သညံ အဘိနန္ဒတိ… သင်္ခါရေ အဘိနန္ဒတိ… ဝိညာဏံ အဘိနန္ဒတိ အဘိဝဒတိ အဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ. တဿ ဝိညာဏံ အဘိနန္ဒတော အဘိဝဒတော အဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတော ဥပ္ပဇ္ဇတိ နန္ဒီ. ယာ ဝိညာဏေ နန္ဒီ တဒုပါဒါနံ. တဿုပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ; ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ; ဇာတိပစ္စယာ…ပေ… ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော ဟောတိ.

“于受……想……诸行……识，喜悦、称赞、执着而住。对他那喜悦、称赞、执着于识者而言，喜便生起。凡于识之喜，彼即是取。以其取为缘而有有；以有为缘而有生；以生为缘……如是，此纯大苦蕴便集起。”

‘‘အယံ, ဘိက္ခဝေ, ရူပဿ သမုဒယော; အယံ ဝေဒနာယ သမုဒယော; အယံ သညာယ သမုဒယော; အယံ သင်္ခါရာနံ သမုဒယော; အယံ ဝိညာဏဿ သမုဒယော.

“诸比丘，此即色之集起；此即受之集起；此即想之集起；此即诸行之集起；此即识之集起。”

‘‘ကော စ, ဘိက္ခဝေ, ရူပဿ အတ္ထင်္ဂမော, ကော ဝေဒနာယ… ကော သညာယ… ကော သင်္ခါရာနံ… ကော ဝိညာဏဿ အတ္ထင်္ဂမော?

“诸比丘，色之灭为何？受之灭为何？想之灭为何？诸行之灭为何？识之灭为何？”

ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, နာဘိနန္ဒတိ နာဘိဝဒတိ နာဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ.

“诸比丘，于此，不喜悦、不称赞、不执着而住。”

‘‘ကိဉ္စ နာဘိနန္ဒတိ နာဘိဝဒတိ နာဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ? ရူပံ နာဘိနန္ဒတိ နာဘိဝဒတိ နာဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ. တဿ ရူပံ အနဘိနန္ဒတော အနဘိဝဒတော အနဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတော ယာ ရူပေ နန္ဒီ သာ နိရုဇ္ဈတိ. တဿ နန္ဒီနိရောဓာ ဥပါဒါနနိရောဓော; ဥပါဒါနနိရောဓာ ဘဝနိရောဓော…ပေ… ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ နိရောဓော ဟောတိ.

“于何者不欢喜、不赞叹、不执取而住呢？于色不欢喜、不赞叹、不执取而住。由于不欢喜、不赞叹、不执取而住于色，凡于色之喜，彼即灭。因喜灭故取灭；因取灭故有灭……如是，此纯粹苦蕴即灭。”

‘‘ဝေဒနံ နာဘိနန္ဒတိ နာဘိဝဒတိ နာဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ. တဿ ဝေဒနံ အနဘိနန္ဒတော အနဘိဝဒတော အနဇ္ဈောသာ တိဋ္ဌတော ယာ ဝေဒနာယ နန္ဒီ သာ နိရုဇ္ဈတိ. တဿ နန္ဒီနိရောဓာ ဥပါဒါနနိရောဓော; ဥပါဒါနနိရောဓာ ဘဝနိရောဓော…ပေ… ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ နိရောဓော ဟောတိ.

“于受不欢喜、不赞叹、不执取而住。由于不欢喜、不赞叹、不执取而住于受，凡于受之喜，彼即灭。因喜灭故取灭；因取灭故有灭……如是，此纯粹苦蕴即灭。”

‘‘သညံ နာဘိနန္ဒတိ…ပေ… သင်္ခါရေ နာဘိနန္ဒတိ နာဘိဝဒတိ နာဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ. တဿ သင်္ခါရေ အနဘိနန္ဒတော အနဘိဝဒတော အနဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတော ယာ သင်္ခါရေသု နန္ဒီ သာ နိရုဇ္ဈတိ. တဿ နန္ဒီနိရောဓာ ဥပါဒါနနိရောဓော; ဥပါဒါနနိရောဓာ ဘဝနိရောဓော…ပေ… ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ နိရောဓော ဟောတိ.

“于想不欢喜……乃至……于诸行不欢喜、不赞叹、不执取而住。由于不欢喜、不赞叹、不执取而住于诸行，凡于诸行之喜，彼即灭。因喜灭故取灭；因取灭故有灭……如是，此纯粹苦蕴即灭。”

‘‘ဝိညာဏံ နာဘိနန္ဒတိ နာဘိဝဒတိ နာဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ. တဿ ဝိညာဏံ အနဘိနန္ဒတော အနဘိဝဒတော အနဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတော ယာ ဝိညာဏေ နန္ဒီ သာ နိရုဇ္ဈတိ. တဿ နန္ဒီနိရောဓာ ဥပါဒါနနိရောဓော…ပေ… ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ နိရောဓော ဟောတိ.

“于识不欢喜、不赞叹、不执取而住。由于不欢喜、不赞叹、不执取而住于识，凡于识之喜，彼即灭。因喜灭故取灭……如是，此纯粹苦蕴即灭。”

‘‘အယံ[Pg.14], ဘိက္ခဝေ, ရူပဿ အတ္ထင်္ဂမော, အယံ ဝေဒနာယ အတ္ထင်္ဂမော, အယံ သညာယ အတ္ထင်္ဂမော, အယံ သင်္ခါရာနံ အတ္ထင်္ဂမော, အယံ ဝိညာဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’’တိ. ပဉ္စမံ.

“诸比丘，这就是色的灭没，这就是受的灭没，这就是想的灭没，这就是诸行的灭没，这就是识的灭没。”第五。

၆. ပဋိသလ္လာဏသုတ္တံ

6. 独处经

၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ပဋိသလ္လာဏေ, ဘိက္ခဝေ, ယောဂမာပဇ္ဇထ. ပဋိသလ္လီဏော, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ကိဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ? ရူပဿ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ, ဝေဒနာယ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ, သညာယ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ, သင်္ခါရာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ, ဝိညာဏဿ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ’’…ပေ… (ယထာ ပဌမသုတ္တေ တထာ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗော.) ဆဋ္ဌံ.

6. 缘于舍卫城(Sāvatthī)。“诸比丘，你们当致力于闲静。诸比丘，闲静的比丘能如实了知。他如实了知什么呢？色的生起与灭没，受的生起与灭没，想的生起与灭没，诸行的生起与灭没，识的生起与灭没。”……（应如第一经那样详细解说。）第六。

၇. ဥပါဒါပရိတဿနာသုတ္တံ

7. 执取忧恼经

၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ဥပါဒါပရိတဿနဉ္စ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒေသေဿာမိ အနုပါဒါအပရိတဿနဉ္စ. တံ သုဏာထ, သာဓုကံ မနသိ ကရောထ; ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ, ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

7. 缘于舍卫城(Sāvatthī)。“诸比丘，我将为你们说因执取而有的忧恼，以及无执取而无忧恼。你们当谛听，善作意，我将要说了。”“是的，世尊。”那些比丘回答了世尊。世尊说了这话：

‘‘ကထဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, ဥပါဒါပရိတဿနာ ဟောတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော အရိယာနံ အဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ အဝိနီတော, သပ္ပုရိသာနံ အဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ သပ္ပုရိသဓမ္မေ အဝိနီတော ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; အတ္တနိ ဝါ ရူပံ, ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. တဿ တံ ရူပံ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ရူပဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ရူပဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိ ဝိညာဏံ ဟောတိ. တဿ ရူပဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိဇာ ပရိတဿနာ ဓမ္မသမုပ္ပာဒါ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တိ. စေတသော ပရိယာဒါနာ ဥတ္တာသဝါ စ ဟောတိ ဝိဃာတဝါ စ အပေက္ခဝါ စ ဥပါဒါယ စ ပရိတဿတိ.

“诸比丘，如何是因执取而有的忧恼呢？诸比丘，于此，无闻凡夫不见诸圣者，不善巧于圣法，于圣法中未受调伏；不见诸善人，不善巧于善人法，于善人法中未受调伏。他视色为我，或视我具色，或视色在我中，或视我在色中。他的那色变异、变易。由于那色的变异、变易，他的识也随之转变。由识随色的变异而转，诸忧恼法生起，遍覆其心而住。因心被遍覆，他便有惊恐、有苦恼、有期待，并且因执取而忧恼。

‘‘ဝေဒနံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, ဝေဒနာဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; အတ္တနိ ဝါ ဝေဒနံ, ဝေဒနာယ ဝါ အတ္တာနံ. တဿ သာ ဝေဒနာ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ဝေဒနာဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဝေဒနာဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိ ဝိညာဏံ ဟောတိ. တဿ ဝေဒနာဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိဇာ ပရိတဿနာ ဓမ္မသမုပ္ပာဒါ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တိ. စေတသော ပရိယာဒါနာ ဥတ္တာသဝါ စ ဟောတိ ဝိဃာတဝါ စ အပေက္ခဝါ စ ဥပါဒါယ စ ပရိတဿတိ.

他视受为我，或视我为有受者，或视受在我中，或视我在受中。他的那个受会变异、变成别样。由于他的受变异、变成别样，识便随受的变异而转起。从他那随受变异而转起所生的忧恼与诸不善法的生起，占据其心而住。由于心被占据，他便有惊恐、有苦恼、有顾念，并且因执取而忧恼。

‘‘သညံ [Pg.15] အတ္တတော သမနုပဿတိ…ပေ… သင်္ခါရေ အတ္တတော သမနုပဿတိ, သင်္ခါရဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; အတ္တနိ ဝါ သင်္ခါရေ, သင်္ခါရေသု ဝါ အတ္တာနံ. တဿ တေ သင်္ခါရာ ဝိပရိဏမန္တိ အညထာ ဟောန္တိ. တဿ သင်္ခါရဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ သင်္ခါရဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိ ဝိညာဏံ ဟောတိ. တဿ သင်္ခါရဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိဇာ ပရိတဿနာ ဓမ္မသမုပ္ပာဒါ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တိ. စေတသော ပရိယာဒါနာ ဥတ္တာသဝါ စ ဟောတိ ဝိဃာတဝါ စ အပေက္ခဝါ စ ဥပါဒါယ စ ပရိတဿတိ.

视想为我……乃至……视行为我，或视我为有行者，或视行在我中，或视我在行中。他的那些行会变异、变成别样。由于他的行变异、变成别样，识便随行的变异而转起。从他那随行变异而转起所生的忧恼与诸不善法的生起，占据其心而住。由于心被占据，他便有惊恐、有苦恼、有顾念，并且因执取而忧恼。

‘‘ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; အတ္တနိ ဝါ ဝိညာဏံ, ဝိညာဏသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. တဿ တံ ဝိညာဏံ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ဝိညာဏဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဝိညာဏဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိ ဝိညာဏံ ဟောတိ. တဿ ဝိညာဏဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိဇာ ပရိတဿနာ ဓမ္မသမုပ္ပာဒါ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တိ. စေတသော ပရိယာဒါနာ ဥတ္တာသဝါ စ ဟောတိ ဝိဃာတဝါ စ အပေက္ခဝါ စ ဥပါဒါယ စ ပရိတဿတိ. ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဥပါဒါပရိတဿနာ ဟောတိ.

视识为我，或视我为有识者，或视识在我中，或视我在识中。他的那个识会变异、变成别样。由于他的识变异、变成别样，识便随识的变异而转起。从他那随识变异而转起所生的忧恼与诸不善法的生起，占据其心而住。由于心被占据，他便有惊恐、有苦恼、有顾念，并且因执取而忧恼。诸比丘，执取所生的忧恼就是如此。

‘‘ကထဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, အနုပါဒါအပရိတဿနာ ဟောတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, သုတဝါ အရိယသာဝကော အရိယာနံ ဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ ကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ သုဝိနီတော, သပ္ပုရိသာနံ ဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ ကောဝိဒေါ သပ္ပုရိသဓမ္မေ သုဝိနီတော န ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, န ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; န အတ္တနိ ဝါ ရူပံ, န ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. တဿ တံ ရူပံ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ရူပဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ န ရူပဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိ ဝိညာဏံ ဟောတိ. တဿ န ရူပဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိဇာ ပရိတဿနာ ဓမ္မသမုပ္ပာဒါ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တိ. စေတသော အပရိယာဒါနာ န စေဝုတ္တာသဝါ ဟောတိ န စ ဝိဃာတဝါ န စ အပေက္ခဝါ, အနုပါဒါယ စ န ပရိတဿတိ.

诸比丘，如何是无执取而无忧恼呢？诸比丘，于此，有闻圣弟子见过诸圣者，善巧圣法，于圣法中善受教诫；见过诸善人，善巧善人法，于善人法中善受教诫。他不视色为我，不视我为有色者；不视色在我中，不视我在色中。他的那色变异、变成别样。由于他的色变异、变成别样，识不随色的变异而转。由随色的变异而生的忧恼与诸不善法的生起，不会占据他的心而住。由于心不被占据，他既无恐惧，也无恼害，也无期待，不执取，故不忧恼。

‘‘န ဝေဒနံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, န ဝေဒနာဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; န အတ္တနိ ဝါ ဝေဒနံ, န ဝေဒနာယ ဝါ အတ္တာနံ. တဿ သာ ဝေဒနာ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ဝေဒနာဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ န ဝေဒနာဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိ ဝိညာဏံ ဟောတိ. တဿ န ဝေဒနာဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိဇာ ပရိတဿနာ ဓမ္မသမုပ္ပာဒါ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တိ[Pg.16]. စေတသော အပရိယာဒါနာ န စေဝုတ္တာသဝါ ဟောတိ န စ ဝိဃာတဝါ န စ အပေက္ခဝါ, အနုပါဒါယ စ န ပရိတဿတိ.

他不视受为我，不视我为有受者；不视受在我中，不视我在受中。他的那受变异、变成别样。由于他的受变异、变成别样，识不随受的变异而转。由随受的变异而生的忧恼与诸不善法的生起，不会占据他的心而住。由于心不被占据，他既无恐惧，也无恼害，也无期待，不执取，故不忧恼。

‘‘န သညံ…ပေ… န သင်္ခါရေ အတ္တတော သမနုပဿတိ, န သင်္ခါရဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; န အတ္တနိ ဝါ သင်္ခါရေ, န သင်္ခါရေသု ဝါ အတ္တာနံ. တဿ တေ သင်္ခါရာ ဝိပရိဏမန္တိ အညထာ ဟောန္တိ. တဿ သင်္ခါရဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ န သင်္ခါရဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိ ဝိညာဏံ ဟောတိ. တဿ န သင်္ခါရဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိဇာ ပရိတဿနာ ဓမ္မသမုပ္ပာဒါ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တိ. စေတသော အပရိယာဒါနာ န စေဝုတ္တာသဝါ ဟောတိ န စ ဝိဃာတဝါ န စ အပေက္ခဝါ, အနုပါဒါယ စ န ပရိတဿတိ.

他不视想……（略）……他不视行为我，不视我为有行者；不视行于我中，不视我于行中。他的那些行变易、变异。由于行的变易、变异，随行之变易而转的识不生起。由随行之变易而转所生的战栗与诸法生起，不会占据他的心而住。由于心不被占据，他既无惊怖，也无恼害，也无顾念，并且不执取，故不战栗。

‘‘န ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, န ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ…ပေ… တဿ တံ ဝိညာဏံ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ဝိညာဏဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ န ဝိညာဏဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိ ဝိညာဏံ ဟောတိ. တဿ န ဝိညာဏဝိပရိဏာမာနုပရိဝတ္တိဇာ ပရိတဿနာ ဓမ္မသမုပ္ပာဒါ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တိ. စေတသော အပရိယာဒါနာ န စေဝုတ္တာသဝါ ဟောတိ န စ ဝိဃာတဝါ န စ အပေက္ခဝါ, အနုပါဒါယ စ န ပရိတဿတိ. ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အနုပါဒါ အပရိတဿနံ ဟောတီ’’တိ. သတ္တမံ.

他不视识为我，不视我为有识者……（略）……他的那个识变易、变异。由于识的变易、变异，随识之变易而转的识不生起。由随识之变易而转所生的战栗与诸法生起，不会占据他的心而住。由于心不被占据，他既无惊怖，也无恼害，也无顾念，并且不执取，故不战栗。诸比丘，如是即由不执取而无战栗。”第七经。

၈. ဒုတိယဥပါဒါပရိတဿနာသုတ္တံ

8. 第二执取战栗经

၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ဥပါဒါပရိတဿနဉ္စ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒေသေဿာမိ အနုပါဒါအပရိတဿနဉ္စ. တံ သုဏာထ…ပေ… ကထဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, ဥပါဒါပရိတဿနာ ဟောတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော ရူပံ ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’တိ သမနုပဿတိ. တဿ တံ ရူပံ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ရူပဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. ဝေဒနံ ဧတံ မမ…ပေ… သညံ ဧတံ မမ… သင်္ခါရေ ဧတံ မမ… ဝိညာဏံ ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’တိ သမနုပဿတိ. တဿ တံ ဝိညာဏံ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ဝိညာဏဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဥပါဒါပရိတဿနာ ဟောတိ.

8. 舍卫城因缘。“比丘们，我将为你们说示执取所生的恼乱，以及不执取所致的不恼乱。你们当谛听……（中略）……比丘们，如何是执取所生的恼乱呢？在此，比丘们，少闻凡夫视色为‘此是我的，此是我，此是我的我’。他的那色变易、变异。由于色的变易、变异，便生起愁、悲、苦、忧、恼。他视受为‘此是我的……’（中略）……视想为‘此是我的……’（中略）……视行为‘此是我的……’（中略）……视识为‘此是我的，此是我，此是我的我’。他的那识变易、变异。由于识的变易、变异，便生起愁、悲、苦、忧、恼。比丘们，像这样，就是执取所生的恼乱。”

‘‘ကထဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, အနုပါဒါအပရိတဿနာ ဟောတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ သမနုပဿတိ. တဿ တံ ရူပံ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ [Pg.17] ရူပဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ နုပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. ဝေဒနံ နေတံ မမ… သညံ နေတံ မမ… သင်္ခါရေ နေတံ မမ… ဝိညာဏံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ သမနုပဿတိ. တဿ တံ ဝိညာဏံ ဝိပရိဏမတိ အညထာ ဟောတိ. တဿ ဝိညာဏဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ နုပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အနုပါဒါအပရိတဿနာ ဟောတီ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

“比丘们，如何是不执取所致的不恼乱呢？在此，比丘们，多闻圣弟子视色为‘此非我所，此非我，此非我的我’。他的那色变易、变异。由于色的变易、变异，愁、悲、苦、忧、恼便不生起。他视受为‘此非我所……’（中略）……视想为‘此非我所……’（中略）……视行为‘此非我所……’（中略）……视识为‘此非我所，此非我，此非我的我’。他的那识变易、变异。由于识的变易、变异，愁、悲、苦、忧、恼便不生起。比丘们，像这样，就是不执取所致的不恼乱。”第八经。

၉. ကာလတ္တယအနိစ္စသုတ္တံ

9. 三时无常经

၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စံ အတီတာနာဂတံ; ကော ပန ဝါဒေါ ပစ္စုပ္ပန္နဿ! ဧဝံ ပဿံ, ဘိက္ခဝေ, သုတဝါ အရိယသာဝကော အတီတသ္မိံ ရူပသ္မိံ အနပေက္ခော ဟောတိ; အနာဂတံ ရူပံ နာဘိနန္ဒတိ; ပစ္စုပ္ပန္နဿ ရူပဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ. ဝေဒနာ အနိစ္စာ…ပေ… သညာ အနိစ္စာ… သင်္ခါရာ အနိစ္စာ အတီတာနာဂတာ; ကော ပန ဝါဒေါ ပစ္စုပ္ပန္နာနံ! ဧဝံ ပဿံ, ဘိက္ခဝေ, သုတဝါ အရိယသာဝကော အတီတေသု သင်္ခါရေသု အနပေက္ခော ဟောတိ; အနာဂတေ သင်္ခါရေ နာဘိနန္ဒတိ; ပစ္စုပ္ပန္နာနံ သင်္ခါရာနံ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ. ဝိညာဏံ အနိစ္စံ အတီတာနာဂတံ; ကော ပန ဝါဒေါ ပစ္စုပ္ပန္နဿ! ဧဝံ ပဿံ, ဘိက္ခဝေ, သုတဝါ အရိယသာဝကော အတီတသ္မိံ ဝိညာဏသ္မိံ အနပေက္ခော ဟောတိ; အနာဂတံ ဝိညာဏံ နာဘိနန္ဒတိ; ပစ္စုပ္ပန္နဿ ဝိညာဏဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတီ’’တိ. နဝမံ.

9. 舍卫城。“比丘们，过去与未来的色是无常的，更何况是现在的色呢！比丘们，如是见的有闻圣弟子，对过去的色无所顾恋，不欣喜于未来的色，为对现在的色厌离、离贪、灭尽而行道。受是无常的……想是无常的……诸行是无常的，过去与未来的诸行是无常的，更何况是现在的诸行呢！比丘们，如是见的有闻圣弟子，对过去的诸行无所顾恋，不欣喜于未来的诸行，为对现在的诸行厌离、离贪、灭尽而行道。识是无常的，过去与未来的识是无常的，更何况是现在的识呢！比丘们，如是见的有闻圣弟子，对过去的识无所顾恋，不欣喜于未来的识，为对现在的识厌离、离贪、灭尽而行道。”第九。

၁၀. ကာလတ္တယဒုက္ခသုတ္တံ

10. 三时苦经

၁၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခံ အတီတာနာဂတံ; ကော ပန ဝါဒေါ ပစ္စုပ္ပန္နဿ! ဧဝံ ပဿံ, ဘိက္ခဝေ, သုတဝါ အရိယသာဝကော အတီတသ္မိံ ရူပသ္မိံ အနပေက္ခော ဟောတိ; အနာဂတံ ရူပံ နာဘိနန္ဒတိ; ပစ္စုပ္ပန္နဿ ရူပဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ. ဝေဒနာ ဒုက္ခာ… သညာ ဒုက္ခာ… သင်္ခါရာ ဒုက္ခာ… ဝိညာဏံ ဒုက္ခံ အတီတာနာဂတံ; ကော ပန ဝါဒေါ ပစ္စုပ္ပန္နဿ! ဧဝံ ပဿံ, ဘိက္ခဝေ, သုတဝါ အရိယသာဝကော အတီတသ္မိံ ဝိညာဏသ္မိံ အနပေက္ခော ဟောတိ; အနာဂတံ ဝိညာဏံ နာဘိနန္ဒတိ; ပစ္စုပ္ပန္နဿ ဝိညာဏဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတီ’’တိ. ဒသမံ.

10. 舍卫城。“比丘们，过去与未来的色是苦的，更何况是现在的色呢！比丘们，如是见的有闻圣弟子，对过去的色无所顾恋，不欣喜于未来的色，为对现在的色厌离、离贪、灭尽而行道。受是苦的……想是苦的……诸行是苦的……过去与未来的识是苦的，更何况是现在的识呢！比丘们，如是见的有闻圣弟子，对过去的识无所顾恋，不欣喜于未来的识，为对现在的识厌离、离贪、灭尽而行道。”第十。

၁၁. ကာလတ္တယအနတ္တသုတ္တံ

11. 三时无我经

၁၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.18]. ‘‘ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, အနတ္တာ အတီတာနာဂတံ; ကော ပန ဝါဒေါ ပစ္စုပ္ပန္နဿ! ဧဝံ ပဿံ, ဘိက္ခဝေ, သုတဝါ အရိယသာဝကော အတီတသ္မိံ ရူပသ္မိံ အနပေက္ခော ဟောတိ; အနာဂတံ ရူပံ နာဘိနန္ဒတိ; ပစ္စုပ္ပန္နဿ ရူပဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ. ဝေဒနာ အနတ္တာ… သညာ အနတ္တာ… သင်္ခါရာ အနတ္တာ… ဝိညာဏံ အနတ္တာ အတီတာနာဂတံ; ကော ပန ဝါဒေါ ပစ္စုပ္ပန္နဿ! ဧဝံ ပဿံ, ဘိက္ခဝေ, သုတဝါ အရိယသာဝကော အတီတသ္မိံ ဝိညာဏသ္မိံ အနပေက္ခော ဟောတိ; အနာဂတံ ဝိညာဏံ နာဘိနန္ဒတိ; ပစ္စုပ္ပန္နဿ ဝိညာဏဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတီ’’တိ. ဧကာဒသမံ.

11. 于舍卫城。“诸比丘，过去与未来的色是无我，更何况现在之色！诸比丘，如是见的多闻圣弟子，于过去的色无所顾恋，不欣喜未来的色，为于现在色的厌离、离贪、灭尽而行道。受是无我……想是无我……行是无我……过去与未来的识是无我，更何况现在之识！诸比丘，如是见的多闻圣弟子，于过去的识无所顾恋，不欣喜未来的识，为于现在识的厌离、离贪、灭尽而行道。”第十一经。

နကုလပိတုဝဂ္ဂေါ ပဌမော.

那拘罗父品第一

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

နကုလပိတာ ဒေဝဒဟာ, ဒွေပိ ဟာလိဒ္ဒိကာနိ စ;

သမာဓိပဋိသလ္လာဏာ, ဥပါဒါပရိတဿနာ ဒုဝေ;

အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာ, ဝဂ္ဂေါ တေန ပဝုစ္စတိ.

那拘罗父与提婆达呵，二部哈利迪咖尼；定与独处，二部执取遍恼；三部过去未来现在，因此称为一品。

၂. အနိစ္စဝဂ္ဂေါ

2. 无常品

၁. အနိစ္စသုတ္တံ

1. 无常经

၁၂. ဧဝံ မေ သုတံ – သာဝတ္ထိယံ. တတြ ခေါ…ပေ… ‘‘ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စံ, ဝေဒနာ အနိစ္စာ, သညာ အနိစ္စာ, သင်္ခါရာ အနိစ္စာ, ဝိညာဏံ အနိစ္စံ. ဧဝံ ပဿံ, ဘိက္ခဝေ, သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ဝေဒနာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, သညာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, သင်္ခါရေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ဝိညာဏသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ; ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ. ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ. ပဌမံ.

12. 如是我闻。于舍卫城。于彼处……（略）……“诸比丘，色无常，受无常，想无常，诸行无常，识无常。诸比丘，如是见的多闻圣弟子，厌离于色、厌离于受、厌离于想、厌离于诸行、厌离于识。因厌离而离贪；因离贪而解脱。于解脱时，生起‘我已解脱’之智。他了知：‘生已尽，梵行已立，所作已办，于此更无余事。’”第一经。

၂. ဒုက္ခသုတ္တံ

2. 苦经

၁၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခံ, ဝေဒနာ ဒုက္ခာ, သညာ ဒုက္ခာ, သင်္ခါရာ ဒုက္ခာ, ဝိညာဏံ ဒုက္ခံ. ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. ဒုတိယံ.

13. 于舍卫城。“诸比丘，色是苦，受是苦，想是苦，诸行是苦，识是苦。如是见……（略）……他了知：‘……于此更无余事。’”第二经。

၃. အနတ္တသုတ္တံ

3. 无我经

၁၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.19]. ‘‘ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, အနတ္တာ, ဝေဒနာ အနတ္တာ, သညာ အနတ္တာ, သင်္ခါရာ အနတ္တာ, ဝိညာဏံ အနတ္တာ. ဧဝံ ပဿံ, ဘိက္ခဝေ, သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ဝေဒနာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, သညာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, သင်္ခါရေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ဝိညာဏသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ; ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ. ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ. တတိယံ.

14. 舍卫城（Sāvatthī）因缘。“诸比丘，色是无我，受是无我，想是无我，诸行是无我，识是无我。诸比丘，如此见的有闻圣弟子，于色也厌离，于受也厌离，于想也厌离，于诸行也厌离，于识也厌离。因厌离而离欲；因离欲而解脱。于解脱时，生起‘已解脱’之智。他了知：‘生已尽，梵行已立，所作已作，不再有后有。’”第三经。

၄. ယဒနိစ္စသုတ္တံ

4. 凡无常经

၁၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စံ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ; ယံ ဒုက္ခံ တဒနတ္တာ; ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဝေဒနာ အနိစ္စာ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ; ယံ ဒုက္ခံ တဒနတ္တာ; ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. သညာ အနိစ္စာ…ပေ… သင်္ခါရာ အနိစ္စာ… ဝိညာဏံ အနိစ္စံ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ; ယံ ဒုက္ခံ တဒနတ္တာ; ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. စတုတ္ထံ.

15. 舍卫城（Sāvatthī）因缘。“诸比丘，色是无常。凡无常者，彼即是苦；凡是苦者，彼即是无我；凡是无我者，彼应以正慧如实观：‘此非我所，此非我，此非我之我。’受是无常。凡无常者，彼即是苦；凡是苦者，彼即是无我；凡是无我者，彼应以正慧如实观：‘此非我所，此非我，此非我之我。’想是无常……（略）……诸行是无常……（略）……识是无常。凡无常者，彼即是苦；凡是苦者，彼即是无我；凡是无我者，彼应以正慧如实观：‘此非我所，此非我，此非我之我。’如此见的……（略）……他了知：‘不再有后有。’”第四经。

၅. ယံဒုက္ခသုတ္တံ

5. 凡苦经

၁၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခံ. ယံ ဒုက္ခံ တဒနတ္တာ; ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဝေဒနာ ဒုက္ခာ… သညာ ဒုက္ခာ… သင်္ခါရာ ဒုက္ခာ… ဝိညာဏံ ဒုက္ခံ. ယံ ဒုက္ခံ တဒနတ္တာ; ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. ပဉ္စမံ.

16. 舍卫城因缘。“诸比丘，色是苦。凡苦者，即是无我；凡无我者，彼应以正慧如实见：‘此非我所，此非我，此非我之我。’受是苦……想是苦……诸行是苦……识是苦。凡苦者，即是无我；凡无我者，彼应以正慧如实见：‘此非我所，此非我，此非我之我。’如是见者……他了知：‘……于此，无有后有。’”第五。

၆. ယဒနတ္တာသုတ္တံ

6. 凡无我经

၁၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, အနတ္တာ. ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဝေဒနာ အနတ္တာ… သညာ အနတ္တာ… သင်္ခါရာ အနတ္တာ… ဝိညာဏံ အနတ္တာ[Pg.20]. ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

17. 舍卫城因缘。“诸比丘，色是无我。凡无我者，彼应以正慧如实见：‘此非我所，此非我，此非我之我。’受是无我……想是无我……诸行是无我……识是无我。凡无我者，彼应以正慧如实见：‘此非我所，此非我，此非我之我。’如是见者……他了知：‘……于此，无有后有。’”第六。

၇. သဟေတုအနိစ္စသုတ္တံ

7. 有因无常经

၁၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စံ. ယောပိ ဟေတု, ယောပိ ပစ္စယော ရူပဿ ဥပ္ပာဒါယ, သောပိ အနိစ္စော. အနိစ္စသမ္ဘူတံ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ ကုတော နိစ္စံ ဘဝိဿတိ! ဝေဒနာ အနိစ္စာ. ယောပိ ဟေတု, ယောပိ ပစ္စယော ဝေဒနာယ ဥပ္ပာဒါယ, သောပိ အနိစ္စော. အနိစ္စသမ္ဘူတာ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒနာ ကုတော နိစ္စာ ဘဝိဿတိ! သညာ အနိစ္စာ… သင်္ခါရာ အနိစ္စာ. ယောပိ ဟေတု ယောပိ ပစ္စယော သင်္ခါရာနံ ဥပ္ပာဒါယ, သောပိ အနိစ္စော. အနိစ္စသမ္ဘူတာ, ဘိက္ခဝေ, သင်္ခါရာ ကုတော နိစ္စာ ဘဝိဿန္တိ! ဝိညာဏံ အနိစ္စံ. ယောပိ ဟေတု ယောပိ ပစ္စယော ဝိညာဏဿ ဥပ္ပာဒါယ, သောပိ အနိစ္စော. အနိစ္စသမ္ဘူတံ, ဘိက္ခဝေ, ဝိညာဏံ ကုတော နိစ္စံ ဘဝိဿတိ! ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. သတ္တမံ.

18. 舍卫城因缘。“诸比丘，色是无常。凡为色生起之因、之缘者，彼亦是无常。诸比丘，从无常所生之色，何得为常？受是无常。凡为受生起之因、之缘者，彼亦是无常。诸比丘，从无常所生之受，何得为常？想是无常……诸行是无常。凡为诸行生起之因、之缘者，彼亦是无常。诸比丘，从无常所生之诸行，何得为常？识是无常。凡为识生起之因、之缘者，彼亦是无常。诸比丘，从无常所生之识，何得为常？如是见者……他了知：‘……于此，无有后有。’”第七。

၈. သဟေတုဒုက္ခသုတ္တံ

8. 有因苦经

၁၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခံ. ယောပိ ဟေတု ယောပိ ပစ္စယော ရူပဿ ဥပ္ပာဒါယ, သောပိ ဒုက္ခော. ဒုက္ခသမ္ဘူတံ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ ကုတော သုခံ ဘဝိဿတိ! ဝေဒနာ ဒုက္ခာ… သညာ ဒုက္ခာ… သင်္ခါရာ ဒုက္ခာ… ဝိညာဏံ ဒုက္ခံ. ယောပိ ဟေတု ယောပိ ပစ္စယော ဝိညာဏဿ ဥပ္ပာဒါယ, သောပိ ဒုက္ခော. ဒုက္ခသမ္ဘူတံ, ဘိက္ခဝေ, ဝိညာဏံ ကုတော သုခံ ဘဝိဿတိ! ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

19. 舍卫城（Sāvatthī）因缘。“比丘们，色是苦。凡是色生起的因与缘，那也是苦。比丘们，由苦而生的色，怎么会是乐呢！受是苦……想是苦……行是苦……识是苦。凡是识生起的因与缘，那也是苦。比丘们，由苦而生的识，怎么会是乐呢！如此观察者……（乃至）……他了知：‘……不再有后有。’”第八。

၉. သဟေတုအနတ္တသုတ္တံ

9. 有因无我经

၂၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, အနတ္တာ. ယောပိ ဟေတု ယောပိ ပစ္စယော ရူပဿ ဥပ္ပာဒါယ, သောပိ အနတ္တာ. အနတ္တသမ္ဘူတံ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ ကုတော အတ္တာ ဘဝိဿတိ! ဝေဒနာ အနတ္တာ… သညာ အနတ္တာ… သင်္ခါရာ အနတ္တာ… ဝိညာဏံ အနတ္တာ. ယောပိ ဟေတု ယောပိ ပစ္စယော ဝိညာဏဿ ဥပ္ပာဒါယ, သောပိ အနတ္တာ. အနတ္တသမ္ဘူတံ, ဘိက္ခဝေ, ဝိညာဏံ ကုတော အတ္တာ ဘဝိဿတိ! ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. နဝမံ.

20. 舍卫城（Sāvatthī）因缘。“比丘们，色是无我。凡是色生起的因与缘，那也是无我。比丘们，由无我而生的色，怎么会是我呢！受是无我……想是无我……行是无我……识是无我。凡是识生起的因与缘，那也是无我。比丘们，由无我而生的识，怎么会是我呢！如此观察者……（乃至）……他了知：‘……不再有后有。’”第九。

၁၀. အာနန္ဒသုတ္တံ

10. 阿难经

၂၁. သာဝတ္ထိယံ [Pg.21]… အာရာမေ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘နိရောဓော နိရောဓော’တိ, ဘန္တေ, ဝုစ္စတိ. ကတမေသာနံ ခေါ, ဘန္တေ, ဓမ္မာနံ နိရောဓော ‘နိရောဓော’တိ ဝုစ္စတီ’’တိ? ‘‘ရူပံ ခေါ, အာနန္ဒ, အနိစ္စံ သင်္ခတံ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နံ ခယဓမ္မံ ဝယဓမ္မံ ဝိရာဂဓမ္မံ နိရောဓဓမ္မံ. တဿ နိရောဓော ‘နိရောဓော’တိ ဝုစ္စတိ. ဝေဒနာ အနိစ္စာ သင်္ခတာ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နာ ခယဓမ္မာ ဝယဓမ္မာ ဝိရာဂဓမ္မာ နိရောဓဓမ္မာ. တဿာ နိရောဓော ‘နိရောဓော’တိ ဝုစ္စတိ. သညာ… သင်္ခါရာ အနိစ္စာ သင်္ခတာ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နာ ခယဓမ္မာ ဝယဓမ္မာ ဝိရာဂဓမ္မာ နိရောဓဓမ္မာ. တေသံ နိရောဓော ‘နိရောဓော’တိ ဝုစ္စတိ. ဝိညာဏံ အနိစ္စံ သင်္ခတံ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နံ ခယဓမ္မံ ဝယဓမ္မံ ဝိရာဂဓမ္မံ နိရောဓဓမ္မံ. တဿ နိရောဓော ‘နိရောဓော’တိ ဝုစ္စတိ. ဣမေသံ ခေါ, အာနန္ဒ, ဓမ္မာနံ နိရောဓော ‘နိရောဓော’တိ ဝုစ္စတီ’’တိ. ဒသမံ.

21. 在舍卫城……园中。那时，具寿阿难来到世尊之处，顶礼世尊后，坐于一旁。坐于一旁的具寿阿难对世尊说：“大德，常说‘灭，灭’。大德，究竟是哪些法的灭被称为‘灭’呢？”“阿难，色是无常的、有为的、缘起的，是毁坏法、败坏法、褪去法、灭法。它的灭，被称为‘灭’。受是无常的、有为的、缘起的，是毁坏法、败坏法、褪去法、灭法。它的灭，被称为‘灭’。想……诸行是无常的、有为的、缘起的，是毁坏法、败坏法、褪去法、灭法。它们的灭，被称为‘灭’。识是无常的、有为的、缘起的，是毁坏法、败坏法、褪去法、灭法。它的灭，被称为‘灭’。阿难，就是这些法的灭，被称为‘灭’。”第十经。

အနိစ္စဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော.

无常品第二

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰——

အနိစ္စံ ဒုက္ခံ အနတ္တာ, ယဒနိစ္စာပရေ တယော;

ဟေတုနာပိ တယော ဝုတ္တာ, အာနန္ဒေန စ တေ ဒသာတိ.

无常、苦、无我，三部“凡无常”；亦说三部因；以及阿难所问，此等共为十。

၃. ဘာရဝဂ္ဂေါ

3. 重担品

၁. ဘာရသုတ္တံ

1. 重担经

၂၂. သာဝတ္ထိယံ … တတြ ခေါ … ‘‘ဘာရဉ္စ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒေသေဿာမိ ဘာရဟာရဉ္စ ဘာရာဒါနဉ္စ ဘာရနိက္ခေပနဉ္စ. တံ သုဏာထ. ကတမော စ, ဘိက္ခဝေ, ဘာရော? ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ တိဿ ဝစနီယံ. ကတမေ ပဉ္စ? ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော, ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓော, သညုပါဒါနက္ခန္ဓော, သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓော, ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော; အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ဘာရော’’.

22. 在舍卫城……在那里……“比丘们，我将为你们说示重担、荷担者、取担与舍担。你们且听。比丘们，什么是重担呢？当说：是五取蕴。是哪五个呢？即色取蕴、受取蕴、想取蕴、行取蕴、识取蕴。比丘们，这被称为重担。”

‘‘ကတမော စ, ဘိက္ခဝေ, ဘာရဟာရော[Pg.22]? ပုဂ္ဂလော တိဿ ဝစနီယံ. ယွာယံ အာယသ္မာ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော; အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ဘာရဟာရော.

“诸比丘，谁是负重者？应说是‘个人’。即是这位具寿，有如此之名，有如此之姓。诸比丘，此人被称为负重者。”

‘‘ကတမဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, ဘာရာဒါနံ? ယာယံ တဏှာ ပေါနောဘဝိကာ နန္ဒီရာဂသဟဂတာ တတြတတြာဘိနန္ဒိနီ, သေယျထိဒံ – ကာမတဏှာ, ဘဝတဏှာ, ဝိဘဝတဏှာ. ဣဒံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ဘာရာဒါနံ.

“诸比丘，什么是取重担？即是那导致再生、伴随喜与贪、于处处喜乐的渴爱，也就是：欲爱、有爱、非有爱。诸比丘，这被称为取重担。”

‘‘ကတမဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, ဘာရနိက္ခေပနံ? ယော တဿာယေဝ တဏှာယ အသေသဝိရာဂနိရောဓော စာဂေါ ပဋိနိဿဂ္ဂေါ မုတ္တိ အနာလယော. ဣဒံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ဘာရနိက္ခေပန’’န္တိ.

“诸比丘，什么是放下重担？即是对那渴爱的全然离贪、寂灭、舍弃、释放、解脱、无着。诸比丘，这被称为放下重担。”

ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. ဣဒံ ဝတွာန သုဂတော အထာပရံ ဧတဒဝေါစ သတ္ထာ –

世尊说了这些。善逝说完了这些，导师又说了以下的话：

‘‘ဘာရာ ဟဝေ ပဉ္စက္ခန္ဓာ, ဘာရဟာရော စ ပုဂ္ဂလော;

ဘာရာဒါနံ ဒုခံ လောကေ, ဘာရနိက္ခေပနံ သုခံ.

“五蕴实为重担，个人是负重者；世间取重担苦，放下重担乐。

‘‘နိက္ခိပိတွာ ဂရုံ ဘာရံ, အညံ ဘာရံ အနာဒိယ;

သမူလံ တဏှမဗ္ဗုယှ, နိစ္ဆာတော ပရိနိဗ္ဗုတော’’တိ. ပဌမံ;

“放下沉重担，不再取他担；连根拔渴爱，无欲而涅槃。”第一。

၂. ပရိညသုတ္တံ

2. 遍知经

၂၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ပရိညေယျေ စ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေ ဒေသေဿာမိ ပရိညဉ္စ. တံ သုဏာထ. ကတမေ စ, ဘိက္ခဝေ, ပရိညေယျာ ဓမ္မာ? ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, ပရိညေယျော ဓမ္မော, ဝေဒနာ ပရိညေယျော ဓမ္မော, သညာ ပရိညေယျော ဓမ္မော, သင်္ခါရာ ပရိညေယျော ဓမ္မော, ဝိညာဏံ ပရိညေယျော ဓမ္မော. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ပရိညေယျာ ဓမ္မာ. ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, ပရိညာ? ယော, ဘိက္ခဝေ, ရာဂက္ခယော ဒေါသက္ခယော မောဟက္ခယော. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ပရိညာ’’တိ. ဒုတိယံ.

23. 缘于舍卫城(Sāvatthī)。“诸比丘，我将为你们说示应遍知之法与遍知。你们且听。诸比丘，什么是应遍知之法？诸比丘，色是应遍知之法，受是应遍知之法，想是应遍知之法，行是应遍知之法，识是应遍知之法。诸比丘，这些被称为应遍知之法。诸比丘，什么是遍知？诸比丘，即是贪的灭尽、嗔的灭尽、痴的灭尽。诸比丘，这被称为遍知。”第二。

၃. အဘိဇာနသုတ္တံ

3. 证知经

၂၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ အဝိရာဇယံ အပ္ပဇဟံ အဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ; ဝေဒနံ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ အဝိရာဇယံ အပ္ပဇဟံ အဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ; သညံ အနဘိဇာနံ… သင်္ခါရေ အနဘိဇာနံ [Pg.23] အပရိဇာနံ အဝိရာဇယံ အပ္ပဇဟံ အဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ; ဝိညာဏံ အနဘိဇာနံ အပရိဇာနံ အဝိရာဇယံ အပ္ပဇဟံ အဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ. ရူပဉ္စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယ; ဝေဒနံ အဘိဇာနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ အဘိဇာနံ ပရိဇာနံ ဝိရာဇယံ ပဇဟံ ဘဗ္ဗော ဒုက္ခက္ခယာယာ’’တိ. တတိယံ.

24. 缘起于舍卫城。诸比丘，于色未亲知、未审知、未离贪、未舍断者，则不能灭尽苦；于受未亲知、未审知、未离贪、未舍断者，则不能灭尽苦；于想未亲知……于诸行未亲知、未审知、未离贪、未舍断者，则不能灭尽苦；于识未亲知、未审知、未离贪、未舍断者，则不能灭尽苦。诸比丘，于色亲知、审知、离贪、舍断者，则能灭尽苦；于受亲知……想……诸行……于识亲知、审知、离贪、舍断者，则能灭尽苦。”第三。

၄. ဆန္ဒရာဂသုတ္တံ

4. 欲贪经

၂၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, ရူပသ္မိံ ဆန္ဒရာဂေါ တံ ပဇဟထ. ဧဝံ တံ ရူပံ ပဟီနံ ဘဝိဿတိ ဥစ္ဆိန္နမူလံ တာလာဝတ္ထုကတံ အနဘာဝံကတံ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မံ. ယော ဝေဒနာယ ဆန္ဒရာဂေါ တံ ပဇဟထ. ဧဝံ သာ ဝေဒနာ ပဟီနာ ဘဝိဿတိ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ. ယော သညာယ ဆန္ဒရာဂေါ တံ ပဇဟထ. ဧဝံ သာ သညာ ပဟီနာ ဘဝိဿတိ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ. ယော သင်္ခါရေသု ဆန္ဒရာဂေါ တံ ပဇဟထ. ဧဝံ တေ သင်္ခါရာ ပဟီနာ ဘဝိဿန္တိ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ. ယော ဝိညာဏသ္မိံ ဆန္ဒရာဂေါ တံ ပဇဟထ. ဧဝံ တံ ဝိညာဏံ ပဟီနံ ဘဝိဿတိ ဥစ္ဆိန္နမူလံ တာလာဝတ္ထုကတံ အနဘာဝံကတံ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မ’’န္တိ. စတုတ္ထံ.

25. 缘起于舍卫城。诸比丘，你们应舍断于色的欲贪。如是，彼色将被舍断，根已被断，犹如断顶的多罗树，令其归于无有，于未来成不生法。你们应舍断于受的欲贪。如是，彼受将被舍断，根已被断，犹如断顶的多罗树，令其归于无有，于未来成不生法。你们应舍断于想的欲贪。如是，彼想将被舍断，根已被断，犹如断顶的多罗树，令其归于无有，于未来成不生法。你们应舍断于诸行的欲贪。如是，彼诸行将被舍断，根已被断，犹如断顶的多罗树，令其归于无有，于未来成不生法。你们应舍断于识的欲贪。如是，彼识将被舍断，根已被断，犹如断顶的多罗树，令其归于无有，于未来成不生法。”第四。

၅. အဿာဒသုတ္တံ

5. 乐味经

၂၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ပုဗ္ဗေဝ မေ, ဘိက္ခဝေ, သမ္ဗောဓာ အနဘိသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဗောဓိသတ္တဿေဝ သတော ဧတဒဟောသိ – ‘ကော နု ခေါ ရူပဿ အဿာဒေါ, ကော အာဒီနဝေါ, ကိံ နိဿရဏံ? ကော ဝေဒနာယ အဿာဒေါ, ကော အာဒီနဝေါ, ကိံ နိဿရဏံ? ကော သညာယ အဿာဒေါ, ကော အာဒီနဝေါ, ကိံ နိဿရဏံ? ကော သင်္ခါရာနံ အဿာဒေါ, ကော အာဒီနဝေါ, ကိံ နိဿရဏံ? ကော ဝိညာဏဿ အဿာဒေါ, ကော အာဒီနဝေါ, ကိံ နိဿရဏ’န္တိ? တဿ မယှံ, ဘိက္ခဝေ, ဧတဒဟောသိ – ‘ယံ ခေါ ရူပံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ, အယံ ရူပဿ အဿာဒေါ. ယံ ရူပံ အနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အယံ ရူပဿ အာဒီနဝေါ. ယော ရူပသ္မိံ ဆန္ဒရာဂဝိနယော ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ, ဣဒံ ရူပဿ နိဿရဏံ. ယံ ဝေဒနံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ[Pg.24], အယံ ဝေဒနာယ အဿာဒေါ. ယံ ဝေဒနာ အနိစ္စာ ဒုက္ခာ ဝိပရိဏာမဓမ္မာ, အယံ ဝေဒနာယ အာဒီနဝေါ. ယော ဝေဒနာယ ဆန္ဒရာဂဝိနယော ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ, ဣဒံ ဝေဒနာယ နိဿရဏံ. ယံ သညံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ…ပေ… ယံ သင်္ခါရေ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ, အယံ သင်္ခါရာနံ အဿာဒေါ. ယံ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ ဒုက္ခာ ဝိပရိဏာမဓမ္မာ, အယံ သင်္ခါရာနံ အာဒီနဝေါ. ယော သင်္ခါရေသု ဆန္ဒရာဂဝိနယော ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ, ဣဒံ သင်္ခါရာနံ နိဿရဏံ. ယံ ဝိညာဏံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ, အယံ ဝိညာဏဿ အဿာဒေါ. ယံ ဝိညာဏံ အနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အယံ ဝိညာဏဿ အာဒီနဝေါ. ယော ဝိညာဏသ္မိံ ဆန္ဒရာဂဝိနယော ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ, ဣဒံ ဝိညာဏဿ နိဿရဏံ’’’.

26. 舍卫城因缘。“比丘们，在我尚未证得正觉，还是未成正觉的菩萨时，我曾这样想：‘什么是色(rūpa)的乐味(assādo)，什么是过患(ādīnavo)，什么是出离(nissaraṇaṃ)？什么是受(vedanā)的乐味，什么是过患，什么是出离？什么是想(saññā)的乐味，什么是过患，什么是出离？什么是诸行(saṅkhārā)的乐味，什么是过患，什么是出离？什么是识(viññāṇa)的乐味，什么是过患，什么是出离？’比丘们，我当时这样想：‘凡缘于色而生起的快乐与喜悦，此即是色的乐味。凡色是无常、是苦、是变易之法，此即是色的过患。凡于色调伏欲贪(chandarāga)、舍断欲贪，此即是色的出离。凡缘于受而生起的快乐与喜悦，此即是受的乐味。凡受是无常、是苦、是变易之法，此即是受的过患。凡于受调伏欲贪、舍断欲贪，此即是受的出离。缘于想而生起的……乃至……凡缘于诸行而生起的快乐与喜悦，此即是诸行的乐味。凡诸行是无常、是苦、是变易之法，此即是诸行的过患。凡于诸行调伏欲贪、舍断欲贪，此即是诸行的出离。凡缘于识而生起的快乐与喜悦，此即是识的乐味。凡识是无常、是苦、是变易之法，此即是识的过患。凡于识调伏欲贪、舍断欲贪，此即是识的出离。’”

‘‘ယာဝကီဝဉ္စာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာနံ ဧဝံ အဿာဒဉ္စ အဿာဒတော အာဒီနဝဉ္စ အာဒီနဝတော နိဿရဏဉ္စ နိဿရဏတော ယထာဘူတံ နာဗ္ဘညာသိံ, နေဝ တာဝါဟံ, ဘိက္ခဝေ, သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါတိ ပစ္စညာသိံ. ယတော စ ခွာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာနံ ဧဝံ အဿာဒဉ္စ အဿာဒတော အာဒီနဝဉ္စ အာဒီနဝတော နိဿရဏဉ္စ နိဿရဏတော ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ; အထာဟံ, ဘိက္ခဝေ, သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါတိ ပစ္စညာသိံ. ဉာဏဉ္စ ပန မေ ဒဿနံ ဥဒပါဒိ – ‘အကုပ္ပာ မေ ဝိမုတ္တိ ; အယမန္တိမာ ဇာတိ; နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’’တိ. ပဉ္စမံ.

比丘们，只要我尚未如实了知这五取蕴的乐味为乐味，过患为过患，出离为出离，我就不于这有天、有魔、有梵的世界，以及有沙门、婆罗门、天与人的众生中，宣称已证得无上正等觉。比丘们，当我已如实了知这五取蕴的乐味为乐味，过患为过患，出离为出离时，我才于这有天、有魔、有梵的世界，以及有沙门、婆罗门、天与人的众生中，宣称已证得无上正等觉。于我，智见生起：“我心解脱不动，此是最后生，今不再有后有。”’第五。

၆. ဒုတိယအဿာဒသုတ္တံ

6. 第二乐味经

၂၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပဿာဟံ, ဘိက္ခဝေ, အဿာဒပရိယေသနံ အစရိံ. ယော ရူပဿ အဿာဒေါ တဒဇ္ဈဂမံ. ယာဝတာ ရူပဿ အဿာဒေါ ပညာယ မေ သော သုဒိဋ္ဌော. ရူပဿာဟံ, ဘိက္ခဝေ, အာဒီနဝပရိယေသနံ အစရိံ. ယော ရူပဿ အာဒီနဝေါ တဒဇ္ဈဂမံ. ယာဝတာ ရူပဿ အာဒီနဝေါ ပညာယ မေ သော သုဒိဋ္ဌော. ရူပဿာဟံ, ဘိက္ခဝေ, နိဿရဏပရိယေသနံ အစရိံ. ယံ ရူပဿ နိဿရဏံ တဒဇ္ဈဂမံ. ယာဝတာ ရူပဿ နိဿရဏံ ပညာယ မေ တံ သုဒိဋ္ဌံ. ဝေဒနာယာဟံ, ဘိက္ခဝေ… သညာယာဟံ, ဘိက္ခဝေ… သင်္ခါရာနာဟံ[Pg.25], ဘိက္ခဝေ… ဝိညာဏဿာဟံ, ဘိက္ခဝေ, အဿာဒပရိယေသနံ အစရိံ. ယော ဝိညာဏဿ အဿာဒေါ တဒဇ္ဈဂမံ. ယာဝတာ ဝိညာဏဿ အဿာဒေါ ပညာယ မေ သော သုဒိဋ္ဌော. ဝိညာဏဿာဟံ, ဘိက္ခဝေ, အာဒီနဝပရိယေသနံ အစရိံ. ယော ဝိညာဏဿ အာဒီနဝေါ တဒဇ္ဈဂမံ. ယာဝတာ ဝိညာဏဿ အာဒီနဝေါ ပညာယ မေ သော သုဒိဋ္ဌော. ဝိညာဏဿာဟံ, ဘိက္ခဝေ, နိဿရဏပရိယေသနံ အစရိံ. ယံ ဝိညာဏဿ နိဿရဏံ တဒဇ္ဈဂမံ. ယာဝတာ ဝိညာဏဿ နိဿရဏံ ပညာယ မေ တံ သုဒိဋ္ဌံ. ယာဝကီဝဉ္စာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာနံ အဿာဒဉ္စ အဿာဒတော အာဒီနဝဉ္စ အာဒီနဝတော နိဿရဏဉ္စ နိဿရဏတော ယထာဘူတံ နာဗ္ဘညာသိံ…ပေ… အဗ္ဘညာသိံ. ဉာဏဉ္စ ပန မေ ဒဿနံ ဥဒပါဒိ – ‘အကုပ္ပာ မေ ဝိမုတ္တိ ; အယမန္တိမာ ဇာတိ; နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

27. 舍卫城因缘。“诸比丘，我曾遍求色的乐味，我已通达色的乐味，凡是色的乐味，我皆以智慧善见。诸比丘，我曾遍求色的过患，我已通达色的过患，凡是色的过患，我皆以智慧善见。诸比丘，我曾遍求色的出离，我已通达色的出离，凡是色的出离，我皆以智慧善见。诸比丘，于受……诸比丘，于想……诸比丘，于诸行……诸比丘，我曾遍求识的乐味，我已通达识的乐味，凡是识的乐味，我皆以智慧善见。诸比丘，我曾遍求识的过患，我已通达识的过患，凡是识的过患，我皆以智慧善见。诸比丘，我曾遍求识的出离，我已通达识的出离，凡是识的出离，我皆以智慧善见。诸比丘，我对于这五取蕴，从尚未如实了知其乐味为乐味，过患为过患，出离为出离，……直到已如实了知。于是我的知见生起：‘我心解脱，不可动摇。此是最后生，更无后有。’”第六。

၇. တတိယအဿာဒသုတ္တံ

7. 第三乐味经

၂၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘နော စေဒံ, ဘိက္ခဝေ, ရူပဿ အဿာဒေါ အဘဝိဿ နယိဒံ သတ္တာ ရူပသ္မိံ သာရဇ္ဇေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အတ္ထိ ရူပဿ အဿာဒေါ, တသ္မာ သတ္တာ ရူပသ္မိံ သာရဇ္ဇန္တိ. နော စေဒံ, ဘိက္ခဝေ, ရူပဿ အာဒီနဝေါ အဘဝိဿ နယိဒံ သတ္တာ ရူပသ္မိံ နိဗ္ဗိန္ဒေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အတ္ထိ ရူပဿ အာဒီနဝေါ, တသ္မာ သတ္တာ ရူပသ္မိံ နိဗ္ဗိန္ဒန္တိ. နော စေဒံ, ဘိက္ခဝေ, ရူပဿ နိဿရဏံ အဘဝိဿ နယိဒံ သတ္တာ ရူပသ္မာ နိဿရေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အတ္ထိ ရူပဿ နိဿရဏံ, တသ္မာ သတ္တာ ရူပသ္မာ နိဿရန္တိ. နော စေဒံ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒနာယ…ပေ… နော စေဒံ, ဘိက္ခဝေ, သညာယ… နော စေဒံ, ဘိက္ခဝေ, သင်္ခါရာနံ နိဿရဏံ အဘဝိဿ, နယိဒံ သတ္တာ သင်္ခါရေဟိ နိဿရေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အတ္ထိ သင်္ခါရာနံ နိဿရဏံ, တသ္မာ သတ္တာ သင်္ခါရေဟိ နိဿရန္တိ. နော စေဒံ, ဘိက္ခဝေ, ဝိညာဏဿ အဿာဒေါ အဘဝိဿ, နယိဒံ သတ္တာ ဝိညာဏသ္မိံ သာရဇ္ဇေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အတ္ထိ ဝိညာဏဿ အဿာဒေါ, တသ္မာ သတ္တာ ဝိညာဏသ္မိံ သာရဇ္ဇန္တိ. နော စေဒံ, ဘိက္ခဝေ, ဝိညာဏဿ အာဒီနဝေါ အဘဝိဿ, နယိဒံ သတ္တာ ဝိညာဏသ္မိံ နိဗ္ဗိန္ဒေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အတ္ထိ ဝိညာဏဿ အာဒီနဝေါ, တသ္မာ သတ္တာ ဝိညာဏသ္မိံ နိဗ္ဗိန္ဒန္တိ. နော စေဒံ, ဘိက္ခဝေ, ဝိညာဏဿ နိဿရဏံ အဘဝိဿ, နယိဒံ သတ္တာ ဝိညာဏသ္မာ နိဿရေယျုံ[Pg.26]. ယသ္မာ စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အတ္ထိ ဝိညာဏဿ နိဿရဏံ, တသ္မာ သတ္တာ ဝိညာဏသ္မာ နိဿရန္တိ.

28. 缘于舍卫城（Sāvatthī）。“诸比丘，如果色没有乐味，众生就不会贪着色。然而，诸比丘，正因为色有乐味，众生才贪着色。诸比丘，如果色没有过患，众生就不会厌离色。然而，诸比丘，正因为色有过患，众生才厌离色。诸比丘，如果色没有出离，众生就不会出离色。然而，诸比丘，正因为色有出离，众生才出离色。诸比丘，如果受没有乐味……如果想没有乐味……如果行没有出离，众生就不会出离行。然而，诸比丘，正因为行有出离，众生才出离行。诸比丘，如果识没有乐味，众生就不会贪着识。然而，诸比丘，正因为识有乐味，众生才贪着识。诸比丘，如果识没有过患，众生就不会厌离识。然而，诸比丘，正因为识有过患，众生才厌离识。诸比丘，如果识没有出离，众生就不会出离识。然而，诸比丘，正因为识有出离，众生才出离识。”

‘‘ယာဝကီဝဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, သတ္တာ ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာနံ အဿာဒဉ္စ အဿာဒတော အာဒီနဝဉ္စ အာဒီနဝတော နိဿရဏဉ္စ နိဿရဏတော ယထာဘူတံ နာဗ္ဘညံသု ; နေဝ တာဝ, ဘိက္ခဝေ, သတ္တာ သဒေဝကာ လောကာ သမာရကာ သဗြဟ္မကာ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ နိဿဋာ ဝိသံယုတ္တာ ဝိပ္ပမုတ္တာ ဝိမရိယာဒီကတေန စေတသာ ဝိဟရိံသု. ယတော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတ္တာ ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာနံ အဿာဒဉ္စ အဿာဒတော အာဒီနဝဉ္စ အာဒီနဝတော နိဿရဏဉ္စ နိဿရဏတော ယထာဘူတံ အဗ္ဘညံသု; အထ, ဘိက္ခဝေ, သတ္တာ သဒေဝကာ လောကာ သမာရကာ သဗြဟ္မကာ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ နိဿဋာ ဝိသံယုတ္တာ ဝိပ္ပမုတ္တာ ဝိမရိယာဒီကတေန စေတသာ ဝိဟရန္တိ’’. သတ္တမံ.

“诸比丘，只要众生不如实了知此五取蕴的乐味为乐味、过患为过患、出离为出离，诸比丘，那么，这些众生就还未从有天神、有魔、有梵之世界，以及有沙门婆罗门、有天人的人众中出离、离缚、解脱，以无界限之心而住。诸比丘，当众生如实了知此五取蕴的乐味为乐味、过患为过患、出离为出离，那么，诸比丘，这些众生就已经从有天神、有魔、有梵之世界，以及有沙门婆罗门、有天人的人众中出离、离缚、解脱，以无界限之心而住。”第七。

၈. အဘိနန္ဒနသုတ္တံ

8. 欢喜经

၂၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ အဘိနန္ဒတိ, ဒုက္ခံ သော အဘိနန္ဒတိ. ယော ဒုက္ခံ အဘိနန္ဒတိ, အပရိမုတ္တော သော ဒုက္ခသ္မာတိ ဝဒါမိ. ယော ဝေဒနံ အဘိနန္ဒတိ… ယော သညံ အဘိနန္ဒတိ… ယော သင်္ခါရေ အဘိနန္ဒတိ… ယော ဝိညာဏံ အဘိနန္ဒတိ, ဒုက္ခံ သော အဘိနန္ဒတိ. ယော ဒုက္ခံ အဘိနန္ဒတိ, အပရိမုတ္တော သော ဒုက္ခသ္မာတိ ဝဒါမိ. ယော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နာဘိနန္ဒတိ, ဒုက္ခံ သော နာဘိနန္ဒတိ. ယော ဒုက္ခံ နာဘိနန္ဒတိ, ပရိမုတ္တော သော ဒုက္ခသ္မာတိ ဝဒါမိ. ယော ဝေဒနံ နာဘိနန္ဒတိ… ယော သညံ နာဘိနန္ဒတိ… ယော သင်္ခါရေ နာဘိနန္ဒတိ… ယော ဝိညာဏံ နာဘိနန္ဒတိ, ဒုက္ခံ သော နာဘိနန္ဒတိ. ယော ဒုက္ခံ နာဘိနန္ဒတိ, ပရိမုတ္တော သော ဒုက္ခသ္မာတိ ဝဒါမီ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

29. 于舍卫城。“诸比丘，凡欢喜于色者，即是欢喜于苦。凡欢喜于苦者，我说他未从苦中解脱。凡欢喜于受者……凡欢喜于想者……凡欢喜于行者……凡欢喜于识者，即是欢喜于苦。凡欢喜于苦者，我说他未从苦中解脱。然而，诸比丘，凡不欢喜于色者，即是不欢喜于苦。凡不欢喜于苦者，我说他已从苦中解脱。凡不欢喜于受者……凡不欢喜于想者……凡不欢喜于行者……凡不欢喜于识者，即是不欢喜于苦。凡不欢喜于苦者，我说他已从苦中解脱。”第八。

၉. ဥပ္ပာဒသုတ္တံ

9. 生起经

၃၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, ရူပဿ ဥပ္ပာဒေါ ဌိတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ, ဒုက္ခဿေသော ဥပ္ပာဒေါ ရောဂါနံ ဌိတိ ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ. ယော ဝေဒနာယ…ပေ… ယော သညာယ…ပေ… ယော သင်္ခါရာနံ…ပေ… ယော ဝိညာဏဿ [Pg.27] ဥပ္ပာဒေါ ဌိတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ, ဒုက္ခဿေသော ဥပ္ပာဒေါ ရောဂါနံ ဌိတိ ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ. ယော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ရူပဿ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော, ဒုက္ခဿေသော နိရောဓော ရောဂါနံ ဝူပသမော ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော. ယော ဝေဒနာယ …ပေ… ယော သညာယ… ယော သင်္ခါရာနံ… ယော ဝိညာဏဿ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော, ဒုက္ခဿေသော နိရောဓော ရောဂါနံ ဝူပသမော ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’’တိ. နဝမံ.

30. 缘起于舍卫城。“诸比丘，凡色之生起、住立、产生、出现，即是苦之生起、病之住立、老死之出现。凡受之……想之……行之……凡识之生起、住立、产生、出现，即是苦之生起、病之住立、老死之出现。又，诸比丘，凡色之灭、止息、消失，即是苦之灭、病之止息、老死之消失。凡受之……想之……行之……凡识之灭、止息、消失，即是苦之灭、病之止息、老死之消失。”第九。

၁၀. အဃမူလသုတ္တံ

10. 苦根经

၃၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘အဃဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, ဒေသေဿာမိ အဃမူလဉ္စ. တံ သုဏာထ. ကတမဉ္စ ဘိက္ခဝေ အဃံ? ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, အဃံ, ဝေဒနာ အဃံ, သညာ အဃံ, သင်္ခါရာ အဃံ, ဝိညာဏံ အဃံ. ဣဒံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အဃံ. ကတမဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, အဃမူလံ? ယာယံ တဏှာ ပေါနောဘဝိကာ နန္ဒီရာဂသဟဂတာ တတြတတြာဘိနန္ဒိနီ; သေယျထိဒံ – ကာမတဏှာ, ဘဝတဏှာ, ဝိဘဝတဏှာ. ဣဒံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အဃမူလ’’န္တိ. ဒသမံ.

31. 缘起于舍卫城。“诸比丘，我将为你们说苦及苦根。你们仔细听！诸比丘，什么是苦？诸比丘，色是苦，受是苦，想是苦，诸行是苦，识是苦。诸比丘，这被称为苦。诸比丘，什么是苦根？即此导致再有、与喜贪俱行、于处处欢喜的渴爱，也就是：欲爱、有爱、无有爱。诸比丘，这被称为苦根。”第十。

၁၁. ပဘင်္ဂုသုတ္တံ

11. 败坏经

၃၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ပဘင်္ဂုဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, ဒေသေဿာမိ အပ္ပဘင်္ဂုဉ္စ. တံ သုဏာထ. ကိဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, ပဘင်္ဂု, ကိံ အပ္ပဘင်္ဂု? ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, ပဘင်္ဂု. ယော တဿ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော, ဣဒံ အပ္ပဘင်္ဂု. ဝေဒနာ ပဘင်္ဂု. ယော တဿာ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော, ဣဒံ အပ္ပဘင်္ဂု. သညာ ပဘင်္ဂု… သင်္ခါရာ ပဘင်္ဂု. ယော တေသံ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော, ဣဒံ အပ္ပဘင်္ဂု. ဝိညာဏံ ပဘင်္ဂု. ယော တဿ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော, ဣဒံ အပ္ပဘင်္ဂူ’’တိ. ဧကာဒသမံ.

32. 缘起于舍卫城。“诸比丘，我将为你们说败坏与不败坏。你们仔细听！诸比丘，什么是败坏，什么是不败坏？诸比丘，色是败坏。其灭、止息、消失，这便是不败坏。受是败坏。其灭、止息、消失，这便是不败坏。想是败坏……诸行是败坏。其灭、止息、消失，这便是不败坏。识是败坏。其灭、止息、消失，这便是不败坏。”第十一。

ဘာရဝဂ္ဂေါ တတိယော.

第三负担品

တဿုဒ္ဒါနံ –

此品之摄颂：

ဘာရံ ပရိညံ အဘိဇာနံ, ဆန္ဒရာဂံ စတုတ္ထကံ;

အဿာဒါ စ တယော ဝုတ္တာ, အဘိနန္ဒနမဋ္ဌမံ;

ဥပ္ပာဒံ အဃမူလဉ္စ, ဧကာဒသမော ပဘင်္ဂူတိ.

《负担》、《遍知》、《识知》，第四《欲贪》；宣说三《味》，第八《欢喜》；《生起》与《苦根》，第十一《坏散》。

၄. နတုမှာကံဝဂ္ဂေါ

4. 非汝等品

၁. နတုမှာကံသုတ္တံ

1. 非汝等经

၃၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.28]. ‘‘ယံ, ဘိက္ခဝေ, န တုမှာကံ, တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. ကိဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, န တုမှာကံ? ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, န တုမှာကံ, တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. ဝေဒနာ န တုမှာကံ, တံ ပဇဟထ. သာ ဝေါ ပဟီနာ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. သညာ န တုမှာကံ… သင်္ခါရာ န တုမှာကံ, တေ ပဇဟထ. တေ ဝေါ ပဟီနာ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿန္တိ. ဝိညာဏံ န တုမှာကံ, တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ’’.

33. 缘起于舍卫城(Sāvatthī)。“诸比丘，凡非汝等所有，汝等当舍弃之。彼已舍弃者，将为汝等带来利益与安乐。诸比丘，何者非汝等所有？诸比丘，色非汝等所有，汝等当舍弃之。彼已舍弃者，将为汝等带来利益与安乐。受非汝等所有，汝等当舍弃之。彼已舍弃者，将为汝等带来利益与安乐。想非汝等所有……行非汝等所有，汝等当舍弃彼等。彼等已舍弃者，将为汝等带来利益与安乐。识非汝等所有，汝等当舍弃之。彼已舍弃者，将为汝等带来利益与安乐。”

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ယံ ဣမသ္မိံ ဇေတဝနေ တိဏကဋ္ဌသာခါပလာသံ တံ ဇနော ဟရေယျ ဝါ ဍဟေယျ ဝါ ယထာပစ္စယံ ဝါ ကရေယျ. အပိ နု တုမှာကံ ဧဝမဿ – ‘အမှေ ဇနော ဟရတိ ဝါ ဍဟတိ ဝါ ယထာပစ္စယံ ဝါ ကရောတီ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘တံ ကိဿ ဟေတု’’? ‘‘န ဟိ နော ဧတံ, ဘန္တေ, အတ္တာ ဝါ အတ္တနိယံ ဝါ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ န တုမှာကံ, တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. ဝေဒနာ န တုမှာကံ, တံ ပဇဟထ. သာ ဝေါ ပဟီနာ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. သညာ န တုမှာကံ… သင်္ခါရာ န တုမှာကံ… ဝိညာဏံ န တုမှာကံ, တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတီ’’တိ. ပဌမံ.

“诸比丘，譬如于此祇陀林(Jetavana)中，凡有草、木、枝、叶，有人将其取走、焚烧，或随意处置。汝等岂会作是念：‘人正取走我等、焚烧我等、随意处置我等’？”“不也，世尊。”“何以故？”“世尊，此非我，亦非我所。”“诸比丘，正是如此。色非汝等所有，汝等当舍弃之。彼已舍弃者，将为汝等带来利益与安乐。受非汝等所有，汝等当舍弃之。彼已舍弃者，将为汝等带来利益与安乐。想非汝等所有……行非汝等所有……识非汝等所有，汝等当舍弃之。彼已舍弃者，将为汝等带来利益与安乐。”第一。

၂. ဒုတိယနတုမှာကံသုတ္တံ

2. 第二非汝等经

၃၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ယံ, ဘိက္ခဝေ, န တုမှာကံ, တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. ကိဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, န တုမှာကံ? ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, န တုမှာကံ, တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. ဝေဒနာ န တုမှာကံ… သညာ န တုမှာကံ… သင်္ခါရာ န တုမှာကံ… ဝိညာဏံ န တုမှာကံ, တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတိ. ယံ, ဘိက္ခဝေ, န တုမှာကံ တံ ပဇဟထ. တံ ဝေါ ပဟီနံ ဟိတာယ သုခါယ ဘဝိဿတီ’’တိ. ဒုတိယံ.

34. 在舍卫城。“诸比丘，凡非你们所有，你们当舍弃它。那被舍弃的，将为你们带来利益与安乐。诸比丘，什么不是你们的呢？诸比丘，色不是你们的，你们当舍弃它。那被舍弃的，将为你们带来利益与安乐。受不是你们的……想不是你们的……行不是你们的……识不是你们的，你们当舍弃它。那被舍弃的，将为你们带来利益与安乐。诸比丘，凡非你们所有，你们当舍弃它。那被舍弃的，将为你们带来利益与安乐。”第二经。

၃. အညတရဘိက္ခုသုတ္တံ

3. 某比丘经

၃၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ [Pg.29] နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဓမ္မံ ဒေသေတု; ယမဟံ ဘဂဝတော ဓမ္မံ သုတွာ ဧကော ဝူပကဋ္ဌော, အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရေယျ’’န္တိ. ‘‘ယံ ခေါ, ဘိက္ခု, အနုသေတိ, တေန သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ; ယံ နာနုသေတိ, န တေန သင်္ခံ ဂစ္ဆတီ’’တိ. ‘‘အညာတံ, ဘဂဝါ; အညာတံ, သုဂတာ’’တိ.

35. 在舍卫城。那时，某位比丘来到世尊之处，到了之后，顶礼世尊，坐于一旁。坐于一旁后，那位比丘对世尊这样说：“尊者，请世尊为我简略说法，我听闻世尊的法后，愿能独自远离，不放逸、热忱、策励自心地安住。”“比丘，凡潜在于什么，就因此而被称谓；凡不潜在于什么，就不因此而被称谓。”“我明白了，世尊！我明白了，善逝！”

‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာသီ’’တိ? ‘‘ရူပံ စေ, ဘန္တေ, အနုသေတိ တေန သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ဝေဒနံ စေ အနုသေတိ တေန သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. သညံ စေ အနုသေတိ တေန သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. သင်္ခါရေ စေ အနုသေတိ တေန သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ဝိညာဏံ စေ အနုသေတိ တေန သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ရူပံ စေ, ဘန္တေ, နာနုသေတိ န တေန သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ဝေဒနံ စေ… သညံ စေ… သင်္ခါရေ စေ… ဝိညာဏံ စေ နာနုသေတိ န တေန သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ဣမဿ ခွာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာမီ’’တိ.

“比丘，你如何详细理解我简略所说的义理呢？”“尊者，如果潜在于色，就因此而被称谓；如果潜在于受，就因此而被称谓；如果潜在于想，就因此而被称谓；如果潜在于行，就因此而被称谓；如果潜在于识，就因此而被称谓。尊者，如果不潜在于色，就不因此而被称谓；如果不潜在于受……不潜在于想……不潜在于行……如果不潜在于识，就不因此而被称谓。尊者，对于世尊简略所说的，我就是这样详细理解其义理的。”

‘‘သာဓု သာဓု, ဘိက္ခု! သာဓု ခေါ တွံ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာသိ. ရူပံ စေ, ဘိက္ခု, အနုသေတိ တေန သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ဝေဒနံ စေ… သညံ စေ… သင်္ခါရေ စေ… ဝိညာဏံ စေ အနုသေတိ တေန သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ရူပံ စေ, ဘိက္ခု, နာနုသေတိ န တေန သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ဝေဒနံ စေ… သညံ စေ… သင်္ခါရေ စေ… ဝိညာဏံ စေ နာနုသေတိ န တေန သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ဣမဿ ခေါ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန, ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ.

“善哉，善哉，比丘！比丘，你对我所简说的法义能详细了知，此乃善事。比丘，若于色有随眠潜伏，则因此而被称说；若于受……于想……于行……若于识有随眠潜伏，则因此而被称说。比丘，若于色无随眠潜伏，则不因此而被称说；若于受……于想……于行……若于识无随眠潜伏，则不因此而被称说。比丘，对我所简说的法义，应如是详细地了知。”

အထ ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒိတွာ အနုမောဒိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ.

尔时，彼比丘对世尊所说感到欢喜、随喜，从座起身，顶礼世尊，右绕后离去。

အထ ခေါ သော ဘိက္ခု ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော နစိရဿေဝ – ယဿတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇန္တိ တဒနုတ္တရံ – ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာသိ. ‘‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’’တိ အဗ္ဘညာသိ. အညတရော စ ပန သော ဘိက္ခု အရဟတံ အဟောသီတိ. တတိယံ.

尔时，彼比丘独居一处，远离尘嚣，不放逸、热忱、精勤而住，不久即于现法中，为良家子正确地从家出家、过无家生活之目的——那无上的梵行究竟，以自证智作证、具足并安住。他了知：“生已尽，梵行已立，所作已办，不受后有。”彼比丘成为阿罗汉之一。第三经竟。

၄. ဒုတိယအညတရဘိက္ခုသုတ္တံ

4. 不定比丘经之二

၃၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ…ပေ… ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ [Pg.30] သံခိတ္တေန ဓမ္မံ ဒေသေတု ယမဟံ ဘဂဝတော ဓမ္မံ သုတွာ ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရေယျ’’န္တိ. ‘‘ယံ ခေါ, ဘိက္ခု, အနုသေတိ တံ အနုမီယတိ; ယံ အနုမီယတိ တေန သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ယံ နာနုသေတိ န တံ အနုမီယတိ; ယံ နာနုမီယတိ န တေန သင်္ခံ ဂစ္ဆတီ’’တိ. ‘‘အညာတံ, ဘဂဝါ; အညာတံ, သုဂတာ’’တိ.

36. 于舍卫城。尔时，有某比丘来到世尊之处……彼比丘坐于一旁后，对世尊说：“尊者，请世尊为我简略说法，愿我听闻世尊之法后，能独居一处，远离尘嚣，不放逸、热忱、精勤而住。”“比丘，于何处有随眠潜伏，彼即被随而计度；凡被随而计度者，则因此而被称说。于何处无随眠潜伏，彼即不被随而计度；凡不被随而计度者，则不因此而被称说。”“世尊，我已了知！善逝，我已了知！”

‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာသီ’’တိ? ‘‘ရူပံ စေ, ဘန္တေ, အနုသေတိ တံ အနုမီယတိ; ယံ အနုမီယတိ တေန သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ဝေဒနံ စေ အနုသေတိ… သညံ စေ အနုသေတိ… သင်္ခါရေ စေ အနုသေတိ… ဝိညာဏံ စေ အနုသေတိ တံ အနုမီယတိ; ယံ အနုမီယတိ တေန သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ရူပံ စေ, ဘန္တေ, နာနုသေတိ န တံ အနုမီယတိ; ယံ နာနုမီယတိ န တေန သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ဝေဒနံ စေ နာနုသေတိ… သညံ စေ နာနုသေတိ… သင်္ခါရေ စေ နာနုသေတိ… ဝိညာဏံ စေ နာနုသေတိ န တံ အနုမီယတိ; ယံ နာနုမီယတိ န တေန သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ဣမဿ ခွာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာမီ’’တိ.

“比丘，那么，你如何理解我所简略说的此法的详细含义呢？”“尊者，如果潜在倾向潜伏于色，色便随之毁灭；凡是随之毁灭的，便因此而有称谓。如果潜在倾向潜伏于受……潜伏于想……潜伏于行……如果潜在倾向潜伏于识，识便随之毁灭；凡是随之毁灭的，便因此而有称谓。尊者，如果潜在倾向不潜伏于色，色便不随之毁灭；凡是不随之毁灭的，便不因此而有称谓。如果潜在倾向不潜伏于受……不潜伏于想……不潜伏于行……如果潜在倾向不潜伏于识，识便不随之毁灭；凡是不随之毁灭的，便不因此而有称谓。尊者，我就是这样理解世尊所简略说的此法的详细含义的。”

‘‘သာဓု သာဓု, ဘိက္ခု! သာဓု ခေါ တွံ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာသိ. ရူပံ စေ, ဘိက္ခု, အနုသေတိ တံ အနုမီယတိ; ယံ အနုမီယတိ တေန သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ဝေဒနံ စေ, ဘိက္ခု… သညံ စေ, ဘိက္ခု… သင်္ခါရေ စေ, ဘိက္ခု… ဝိညာဏံ စေ, ဘိက္ခု, အနုသေတိ တံ အနုမီယတိ; ယံ အနုမီယတိ တေန သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ရူပံ စေ, ဘိက္ခု, နာနုသေတိ န တံ အနုမီယတိ; ယံ နာနုမီယတိ န တေန သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ဝေဒနံ စေ နာနုသေတိ… သညံ စေ နာနုသေတိ… သင်္ခါရေ စေ နာနုသေတိ… ဝိညာဏံ စေ နာနုသေတိ န တံ အနုမီယတိ; ယံ နာနုမီယတိ န တေန သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ဣမဿ ခေါ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ…ပေ… အညတရော စ ပန သော ဘိက္ခု အရဟတံ အဟောသီတိ. စတုတ္ထံ.

“善哉，善哉，比丘！比丘，善哉，你对我所简略说的法，能详细地了知其义。比丘，如果潜在倾向潜伏于色，色便随之毁灭；凡是随之毁灭的，便因此而有称谓。比丘，如果潜在倾向潜伏于受……潜伏于想……潜伏于行……比丘，如果潜在倾向潜伏于识，识便随之毁灭；凡是随之毁灭的，便因此而有称谓。比丘，如果潜在倾向不潜伏于色，色便不随之毁灭；凡是不随之毁灭的，便不因此而有称谓。如果潜在倾向不潜伏于受……不潜伏于想……不潜伏于行……如果潜在倾向不潜伏于识，识便不随之毁灭；凡是不随之毁灭的，便不因此而有称谓。比丘，对我所简略说的此法，应如是详细地理解其义。……于是，那位比丘成为了阿罗汉之一。第四经。

၅. အာနန္ဒသုတ္တံ

5. 阿难经

၃၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

37. 缘于舍卫城(Sāvatthī)。那时，具寿阿难前往世尊之处，抵达后与世尊互相问候，说了些友善可亲的话后，便坐于一旁。世尊对坐于一旁的具寿阿难说了这番话：

‘‘သစေ [Pg.31] တံ, အာနန္ဒ, ဧဝံ ပုစ္ဆေယျုံ – ‘ကတမေသံ, အာဝုသော အာနန္ဒ, ဓမ္မာနံ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယတိ, ဝယော ပညာယတိ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယတီ’တိ? ဧဝံ ပုဋ္ဌော တွံ, အာနန္ဒ, ကိန္တိ ဗျာကရေယျာသီ’’တိ? ‘‘သစေ မံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ပုစ္ဆေယျုံ – ‘ကတမေသံ, အာဝုသော အာနန္ဒ, ဓမ္မာနံ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယတိ, ဝယော ပညာယတိ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယတီ’တိ? ဧဝံ ပုဋ္ဌောဟံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဗျာကရေယျံ – ‘ရူပဿ ခေါ, အာဝုသော, ဥပ္ပာဒေါ ပညာယတိ, ဝယော ပညာယတိ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယတိ. ဝေဒနာယ… သညာယ… သင်္ခါရာနံ… ဝိညာဏဿ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယတိ, ဝယော ပညာယတိ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယတိ. ဣမေသံ ခေါ, အာဝုသော, ဓမ္မာနံ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယတိ, ဝယော ပညာယတိ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယတီ’တိ. ဧဝံ ပုဋ္ဌောဟံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဗျာကရေယျ’’န္တိ.

“阿难，倘若他们这样问你：‘贤友阿难，哪些法的生起被了知，灭去被了知，住时之变异被了知？’阿难，被这样问时，你当如何回答呢？”“世尊，倘若他们这样问我：‘贤友阿难，哪些法的生起被了知，灭去被了知，住时之变异被了知？’世尊，被这样问时，我当这样回答：‘贤友，色的生起被了知，灭去被了知，住时之变异被了知。受……想……行……识的生起被了知，灭去被了知，住时之变异被了知。贤友，这些法的生起被了知，灭去被了知，住时之变异被了知。’世尊，被这样问时，我当这样回答。”

‘‘သာဓု သာဓု, အာနန္ဒ! ရူပဿ ခေါ, အာနန္ဒ, ဥပ္ပာဒေါ ပညာယတိ, ဝယော ပညာယတိ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယတိ. ဝေဒနာယ… သညာယ… သင်္ခါရာနံ… ဝိညာဏဿ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယတိ, ဝယော ပညာယတိ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယတိ. ဣမေသံ ခေါ, အာနန္ဒ, ဓမ္မာနံ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယတိ, ဝယော ပညာယတိ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယတီတိ. ဧဝံ ပုဋ္ဌော တွံ, အာနန္ဒ, ဧဝံ ဗျာကရေယျာသီ’’တိ. ပဉ္စမံ.

“善哉，善哉，阿难！阿难，色的生起被了知，灭去被了知，住时之变异被了知。受……想……行……识的生起被了知，灭去被了知，住时之变异被了知。阿难，这些法的生起被了知，灭去被了知，住时之变异被了知。阿难，被这样问时，你应这样回答。”第五。

၆. ဒုတိယအာနန္ဒသုတ္တံ

6. 第二阿难经

၃၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

38. 缘于舍卫城。世尊对坐于一旁的具寿阿难说了这番话：

‘‘သစေ တံ, အာနန္ဒ, ဧဝံ ပုစ္ဆေယျုံ – ‘ကတမေသံ, အာဝုသော အာနန္ဒ, ဓမ္မာနံ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယိတ္ထ, ဝယော ပညာယိတ္ထ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယိတ္ထ? ကတမေသံ ဓမ္မာနံ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယိဿတိ, ဝယော ပညာယိဿတိ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယိဿတိ? ကတမေသံ ဓမ္မာနံ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယတိ, ဝယော ပညာယတိ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယတီ’တိ? ဧဝံ ပုဋ္ဌော တွံ, အာနန္ဒ, ကိန္တိ ဗျာကရေယျာသီ’’တိ? ‘‘သစေ မံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ပုစ္ဆေယျုံ – ‘ကတမေသံ, အာဝုသော အာနန္ဒ, ဓမ္မာနံ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယိတ္ထ, ဝယော ပညာယိတ္ထ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယိတ္ထ? ကတမေသံ ဓမ္မာနံ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယိဿတိ[Pg.32], ဝယော ပညာယိဿတိ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယိဿတိ? ကတမေသံ ဓမ္မာနံ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယတိ, ဝယော ပညာယတိ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယတီ’တိ? ဧဝံ ပုဋ္ဌောဟံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဗျာကရေယျံ – ‘ယံ ခေါ, အာဝုသော, ရူပံ အတီတံ နိရုဒ္ဓံ ဝိပရိဏတံ; တဿ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယိတ္ထ, ဝယော ပညာယိတ္ထ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယိတ္ထ. ယာ ဝေဒနာ အတီတာ နိရုဒ္ဓါ ဝိပရိဏတာ; တဿာ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယိတ္ထ, ဝယော ပညာယိတ္ထ, ဌိတာယ အညထတ္တံ ပညာယိတ္ထ. ယာ သညာ… ယေ သင်္ခါရာ အတီတာ နိရုဒ္ဓါ ဝိပရိဏတာ; တေသံ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယိတ္ထ, ဝယော ပညာယိတ္ထ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယိတ္ထ. ယံ ဝိညာဏံ အတီတံ နိရုဒ္ဓံ ဝိပရိဏတံ; တဿ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယိတ္ထ, ဝယော ပညာယိတ္ထ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယိတ္ထ. ဣမေသံ ခေါ, အာဝုသော, ဓမ္မာနံ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယိတ္ထ, ဝယော ပညာယိတ္ထ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယိတ္ထ’’’.

“阿难，如果他们这样问你：‘贤友阿难，哪些法的生起已显现，灭去已显现，住时的变异已显现？哪些法的生起将显现，灭去将显现，住时的变异将显现？哪些法的生起正显现，灭去正显现，住时的变异正显现？’阿难，如果这样问你，你将如何回答？”“世尊，如果他们这样问我：‘贤友阿难，哪些法的生起已显现，灭去已显现，住时的变异已显现？哪些法的生起将显现，灭去将显现，住时的变异将显现？哪些法的生起正显现，灭去正显现，住时的变异正显现？’世尊，如果这样问我，我将这样回答：‘贤友，凡是过去、已灭、已变的色，它的生起已显现，灭去已显现，住时的变异已显现。凡是过去、已灭、已变的受，它的生起已显现，灭去已显现，住时的变异已显现。凡是过去、已灭、已变的想……凡是过去、已灭、已变的诸行，它们的生起已显现，灭去已显现，住时的变异已显现。凡是过去、已灭、已变的识，它的生起已显现，灭去已显现，住时的变异已显现。贤友，正是这些法的生起已显现，灭去已显现，住时的变异已显现。’”

‘‘ယံ ခေါ, အာဝုသော, ရူပံ အဇာတံ အပါတုဘူတံ; တဿ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယိဿတိ, ဝယော ပညာယိဿတိ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယိဿတိ. ယာ ဝေဒနာ အဇာတာ အပါတုဘူတာ; တဿာ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယိဿတိ, ဝယော ပညာယိဿတိ, ဌိတာယ အညထတ္တံ ပညာယိဿတိ. ယာ သညာ…ပေ… ယေ သင်္ခါရာ အဇာတာ အပါတုဘူတာ; တေသံ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယိဿတိ, ဝယော ပညာယိဿတိ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယိဿတိ. ယံ ဝိညာဏံ အဇာတံ အပါတုဘူတံ; တဿ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယိဿတိ, ဝယော ပညာယိဿတိ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယိဿတိ. ဣမေသံ ခေါ, အာဝုသော, ဓမ္မာနံ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယိဿတိ, ဝယော ပညာယိဿတိ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယိဿတိ.

贤友，未生、未显现的色，其生起将显现，其灭去将显现，其住时之变异将显现。未生、未显现的受，其生起将显现，其灭去将显现，其住时之变异将显现。想……未生、未显现的诸行，它们的生起将显现，它们的灭去将显现，其住时之变异将显现。未生、未显现的识，其生起将显现，其灭去将显现，其住时之变异将显现。贤友，这些法的生起将显现，灭去将显现，其住时之变异将显现。

‘‘ယံ ခေါ, အာဝုသော, ရူပံ ဇာတံ ပါတုဘူတံ; တဿ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယတိ, ဝယော ပညာယတိ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယတိ. ယာ ဝေဒနာ ဇာတာ ပါတုဘူတာ…ပေ… ယာ သညာ… ယေ သင်္ခါရာ ဇာတာ ပါတုဘူတာ; တေသံ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယတိ, ဝယော ပညာယတိ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယတိ. ယံ ဝိညာဏံ ဇာတံ ပါတုဘူတံ တဿ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယတိ, ဝယော ပညာယတိ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယတိ. ဣမေသံ ခေါ, အာဝုသော, ဓမ္မာနံ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယတိ, ဝယော ပညာယတိ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယတီ’တိ. ဧဝံ ပုဋ္ဌောဟံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဗျာကရေယျ’’န္တိ.

贤友，凡是已生、已显现的色，其生起正显现，其灭去正显现，其住时之变异正显现。凡是已生、已显现的受……想……凡是已生、已显现的诸行，它们的生起正显现，它们的灭去正显现，其住时之变异正显现。凡是已生、已显现的识，其生起正显现，其灭去正显现，其住时之变异正显现。贤友，这些法的生起正显现，灭去正显现，其住时之变异正显现。世尊，我若被如此提问，当如此回答。

‘‘သာဓု[Pg.33], သာဓု, အာနန္ဒ! ယံ ခေါ, အာနန္ဒ, ရူပံ အတီတံ နိရုဒ္ဓံ ဝိပရိဏတံ; တဿ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယိတ္ထ, ဝယော ပညာယိတ္ထ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယိတ္ထ. ယာ ဝေဒနာ … ယာ သညာ… ယေ သင်္ခါရာ… ယံ ဝိညာဏံ အတီတံ နိရုဒ္ဓံ ဝိပရိဏတံ; တဿ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယိတ္ထ, ဝယော ပညာယိတ္ထ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယိတ္ထ. ဣမေသံ ခေါ, အာနန္ဒ, ဓမ္မာနံ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယိတ္ထ, ဝယော ပညာယိတ္ထ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယိတ္ထ.

善哉，善哉，阿难！阿难，凡是过去、已灭、已变的色，其生起已显现，其灭去已显现，其住时之变异已显现。受……想……诸行……凡是过去、已灭、已变的识，其生起已显现，其灭去已显现，其住时之变异已显现。阿难，这些法的生起已显现，灭去已显现，其住时之变异已显现。

‘‘ယံ ခေါ, အာနန္ဒ, ရူပံ အဇာတံ အပါတုဘူတံ; တဿ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယိဿတိ, ဝယော ပညာယိဿတိ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယိဿတိ. ယာ ဝေဒနာ… ယာ သညာ… ယေ သင်္ခါရာ… ယံ ဝိညာဏံ အဇာတံ အပါတုဘူတံ; တဿ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယိဿတိ, ဝယော ပညာယိဿတိ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယိဿတိ. ဣမေသံ ခေါ, အာနန္ဒ, ဓမ္မာနံ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယိဿတိ, ဝယော ပညာယိဿတိ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယိဿတိ.

阿难，凡未生、未显现之色，其生起将显现，其坏灭将显现，其住异将显现。凡未生、未显现之受……想……行……识，其生起将显现，其坏灭将显现，其住异将显现。阿难，此等诸法之生起将显现，坏灭将显现，住异将显现。

‘‘ယံ ခေါ, အာနန္ဒ, ရူပံ ဇာတံ ပါတုဘူတံ; တဿ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယတိ, ဝယော ပညာယတိ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယတိ. ယာ ဝေဒနာ ဇာတာ ပါတုဘူတာ… ယာ သညာ… ယေ သင်္ခါရာ… ယံ ဝိညာဏံ ဇာတံ ပါတုဘူတံ; တဿ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယတိ, ဝယော ပညာယတိ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယတိ. ဣမေသံ ခေါ, အာနန္ဒ, ဓမ္မာနံ ဥပ္ပာဒေါ ပညာယတိ, ဝယော ပညာယတိ, ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယတီတိ. ဧဝံ ပုဋ္ဌော တွံ, အာနန္ဒ, ဧဝံ ဗျာကရေယျာသီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

阿难，凡已生、已显现之色，其生起正显现，其坏灭正显现，其住异正显现。凡已生、已显现之受……想……行……识，其生起正显现，其坏灭正显现，其住异正显现。阿难，此等诸法之生起正显现，坏灭正显现，住异正显现。阿难，你若被如是问，当如是回答。”第六。

၇. အနုဓမ္မသုတ္တံ

7. 随法经

၃၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နဿ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော အယမနုဓမ္မော ဟောတိ ယံ ရူပေ နိဗ္ဗိဒါဗဟုလော ဝိဟရေယျ, ဝေဒနာယ နိဗ္ဗိဒါဗဟုလော ဝိဟရေယျ, သညာ နိဗ္ဗိဒါဗဟုလော ဝိဟရေယျ, သင်္ခါရေသု နိဗ္ဗိဒါဗဟုလော ဝိဟရေယျ, ဝိညာဏေ နိဗ္ဗိဒါဗဟုလော ဝိဟရေယျ. ယော ရူပေ နိဗ္ဗိဒါဗဟုလော ဝိဟရန္တော, ဝေဒနာယ… သညာယ… သင်္ခါရေသု နိဗ္ဗိဒါဗဟုလော ဝိဟရန္တော, ဝိညာဏေ နိဗ္ဗိဒါဗဟုလော ဝိဟရန္တော ရူပံ ပရိဇာနာတိ, ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ ပရိဇာနာတိ, သော ရူပံ ပရိဇာနံ, ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ ပရိဇာနံ ပရိမုစ္စတိ ရူပမှာ, ပရိမုစ္စတိ ဝေဒနာ, ပရိမုစ္စတိ သညာယ[Pg.34], ပရိမုစ္စတိ သင်္ခါရေဟိ, ပရိမုစ္စတိ ဝိညာဏမှာ, ပရိမုစ္စတိ ဇာတိယာ ဇရာမရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ, ပရိမုစ္စတိ ဒုက္ခသ္မာတိ ဝဒါမီ’’တိ. သတ္တမံ.

39. 缘起于舍卫城（Sāvatthī）。“诸比丘，对于法随法行的比丘，此是随法，即：他于色多住于厌离，于受多住于厌离，于想多住于厌离，于诸行多住于厌离，于识多住于厌离。他于色多住于厌离，于受……于想……于诸行多住于厌离，于识多住于厌离，而遍知色，遍知受……想……诸行……识。他遍知色，遍知受……想……诸行……识，故解脱于色，解脱于受，解脱于想，解脱于诸行，解脱于识；解脱于生、老、死、愁、悲、苦、忧、恼。我宣说：‘他解脱于苦。’”第七。

၈. ဒုတိယအနုဓမ္မသုတ္တံ

8. 第二随法经

၄၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နဿ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော အယမနုဓမ္မော ဟောတိ ယံ ရူပေ အနိစ္စာနုပဿီ ဝိဟရေယျ…ပေ… ပရိမုစ္စတိ ဒုက္ခသ္မာတိ ဝဒါမီ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

40. 缘起于舍卫城（Sāvatthī）。“诸比丘，对于法随法行的比丘，此是随法，即：他于色随观无常而住……乃至……我宣说：‘他解脱于苦。’”第八。

၉. တတိယအနုဓမ္မသုတ္တံ

9. 第三随法经

၄၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နဿ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော အယမနုဓမ္မော ဟောတိ ယံ ရူပေ ဒုက္ခာနုပဿီ ဝိဟရေယျ…ပေ… ပရိမုစ္စတိ ဒုက္ခသ္မာတိ ဝဒါမီ’’တိ. နဝမံ.

41. 缘起于舍卫城（Sāvatthī）。“诸比丘，对于法随法行的比丘，此是随法，即：他于色随观苦而住……乃至……我宣说：‘他解脱于苦。’”第九。

၁၀. စတုတ္ထအနုဓမ္မသုတ္တံ

10. 第四随法经

၄၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နဿ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော အယမနုဓမ္မော ဟောတိ ယံ ရူပေ အနတ္တာနုပဿီ ဝိဟရေယျ, ဝေဒနာယ… သညာယ… သင်္ခါရေသု… ဝိညာဏေ အနတ္တာနုပဿီ ဝိဟရေယျ. ယော ရူပေ အနတ္တာနုပဿီ ဝိဟရန္တော…ပေ… ရူပံ ပရိဇာနာတိ, ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ ပရိဇာနာတိ, သော ရူပံ ပရိဇာနံ, ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ ပရိဇာနံ ပရိမုစ္စတိ ရူပမှာ, ပရိမုစ္စတိ ဝေဒနာယ, ပရိမုစ္စတိ သညာယ, ပရိမုစ္စတိ သင်္ခါရေဟိ, ပရိမုစ္စတိ ဝိညာဏမှာ, ပရိမုစ္စတိ ဇာတိယာ ဇရာမရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ, ပရိမုစ္စတိ ဒုက္ခသ္မာတိ ဝဒါမီ’’တိ. ဒသမံ.

42. 舍卫城(Sāvatthī)为缘。比丘们，法随法行的比丘有此随法，即：于色随观无我而住，于受……于想……于诸行……于识随观无我而住。他于色随观无我而住……乃至……遍知色，遍知受、想、诸行、识。他因遍知色、受、想、诸行、识，故解脱于色，解脱于受，解脱于想，解脱于诸行，解脱于识；解脱于生、老、死、愁、悲、苦、忧、恼。我说：“他解脱于苦。”’第十经。

နတုမှာကံဝဂ္ဂေါ စတုတ္ထော.

非汝所(有)品第四

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

နတုမှာကေန ဒွေ ဝုတ္တာ, ဘိက္ခူဟိ အပရေ ဒုဝေ;

အာနန္ဒေန စ ဒွေ ဝုတ္တာ, အနုဓမ္မေဟိ ဒွေ ဒုကာတိ.

非汝所(有)二，比丘复二，阿难亦二，随法二双。

၅. အတ္တဒီပဝဂ္ဂေါ

5. 自洲品

၁. အတ္တဒီပသုတ္တံ

1. 自洲经

၄၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.35]. ‘‘အတ္တဒီပါ, ဘိက္ခဝေ, ဝိဟရထ အတ္တသရဏာ အနညသရဏာ, ဓမ္မဒီပါ ဓမ္မသရဏာ အနညသရဏာ. အတ္တဒီပါနံ, ဘိက္ခဝေ, ဝိဟရတံ အတ္တသရဏာနံ အနညသရဏာနံ, ဓမ္မဒီပါနံ ဓမ္မသရဏာနံ အနညသရဏာနံ ယောနိ ဥပပရိက္ခိတဗ္ဗာ. ကိံဇာတိကာ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ, ကိံပဟောတိကာ’’တိ?

43. 舍卫城(Sāvatthī)为缘。比丘们，你们当以自己为洲而住，以自己为归依处，不以其他为归依处；以法为洲而住，以法为归依处，不以其他为归依处。比丘们，对于以自己为洲、以自己为归依处，不以其他为归依处；以法为洲、以法为归依处，不以其他为归依处而住者，应当如理审查：“愁、悲、苦、忧、恼从何而生？以何为源？”’

‘‘ကိံဇာတိကာ စ, ဘိက္ခဝေ, သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ, ကိံပဟောတိကာ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော အရိယာနံ အဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ အဝိနီတော, သပ္ပုရိသာနံ အဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ သပ္ပုရိသဓမ္မေ အဝိနီတော, ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; အတ္တနိ ဝါ ရူပံ, ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. တဿ တံ ရူပံ ဝိပရိဏမတိ, အညထာ စ ဟောတိ. တဿ ရူပဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. ဝေဒနံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, ဝေဒနာဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; အတ္တနိ ဝါ ဝေဒနံ, ဝေဒနာယ ဝါ အတ္တာနံ. တဿ သာ ဝေဒနာ ဝိပရိဏမတိ, အညထာ စ ဟောတိ. တဿ ဝေဒနာဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. သညံ အတ္တတော သမနုပဿတိ… သင်္ခါရေ အတ္တတော သမနုပဿတိ… ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; အတ္တနိ ဝါ ဝိညာဏံ, ဝိညာဏသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. တဿ တံ ဝိညာဏံ ဝိပရိဏမတိ, အညထာ စ ဟောတိ. တဿ ဝိညာဏဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ.

诸比丘，愁、悲、苦、忧、恼以何为源，以何为因？诸比丘，于此，无闻凡夫不见圣者，于圣法不善巧，于圣法未受调伏；不见善士，于善士法不善巧，于善士法未受调伏。他观色为我，或观我有色，或观色在我中，或观我在色中。他的那色变易、转异，由于色的变易、转异，他的愁、悲、苦、忧、恼便生起。他观受为我，或观我有受，或观受在我中，或观我在受中。他的那受变易、转异，由于受的变易、转异，他的愁、悲、苦、忧、恼便生起。他观想为我……他观行为我……他观识为我，或观我有识，或观识在我中，或观我在识中。他的那识变易、转异，由于识的变易、转异，他的愁、悲、苦、忧、恼便生起。

‘‘ရူပဿ တွေဝ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စတံ ဝိဒိတွာ ဝိပရိဏာမံ ဝိရာဂံ နိရောဓံ, ပုဗ္ဗေ စေဝ ရူပံ ဧတရဟိ စ သဗ္ဗံ ရူပံ အနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မန္တိ, ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ပဿတော ယေ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ တေ ပဟီယန္တိ. တေသံ ပဟာနာ န ပရိတဿတိ, အပရိတဿံ သုခံ ဝိဟရတိ, သုခဝိဟာရီ ဘိက္ခု ‘တဒင်္ဂနိဗ္ဗုတော’တိ ဝုစ္စတိ. ဝေဒနာယ တွေဝ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စတံ ဝိဒိတွာ ဝိပရိဏာမံ ဝိရာဂံ နိရောဓံ, ပုဗ္ဗေ စေဝ ဝေဒနာ ဧတရဟိ စ သဗ္ဗာ ဝေဒနာ အနိစ္စာ ဒုက္ခာ ဝိပရိဏာမဓမ္မာတိ, ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ [Pg.36] သမ္မပ္ပညာယ ပဿတော ယေ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ တေ ပဟီယန္တိ. တေသံ ပဟာနာ န ပရိတဿတိ, အပရိတဿံ သုခံ ဝိဟရတိ, သုခဝိဟာရီ ဘိက္ခု ‘တဒင်္ဂနိဗ္ဗုတော’တိ ဝုစ္စတိ. သညာယ… သင်္ခါရာနံ တွေဝ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စတံ ဝိဒိတွာ ဝိပရိဏာမံ ဝိရာဂံ နိရောဓံ, ပုဗ္ဗေ စေဝ သင်္ခါရာ ဧတရဟိ စ သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ ဒုက္ခာ ဝိပရိဏာမဓမ္မာတိ, ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ပဿတော ယေ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ တေ ပဟီယန္တိ. တေသံ ပဟာနာ န ပရိတဿတိ, အပရိတဿံ သုခံ ဝိဟရတိ, သုခဝိဟာရီ ဘိက္ခု ‘တဒင်္ဂနိဗ္ဗုတော’တိ ဝုစ္စတိ. ဝိညာဏဿ တွေဝ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စတံ ဝိဒိတွာ ဝိပရိဏာမံ ဝိရာဂံ နိရောဓံ, ပုဗ္ဗေ စေဝ ဝိညာဏံ ဧတရဟိ စ သဗ္ဗံ ဝိညာဏံ အနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မန္တိ, ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ပဿတော ယေ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ တေ ပဟီယန္တိ. တေသံ ပဟာနာ န ပရိတဿတိ, အပရိတဿံ သုခံ ဝိဟရတိ, သုခဝိဟာရီ ဘိက္ခု ‘တဒင်္ဂနိဗ္ဗုတော’တိ ဝုစ္စတီ’’တိ. ပဌမံ.

“诸比丘，了知色的无常、变易、离贪、灭尽后，对‘无论是过去的色，还是现在的色，一切色皆是无常、苦、变易法’，如此如实地以正慧观察者，其所有愁、悲、苦、忧、恼便被断除。因断除彼等，故不忧虑；无忧虑者，安乐而住；安乐而住的比丘，被称为‘彼分寂灭者’。诸比丘，了知受的无常、变易、离贪、灭尽后，对‘无论是过去的受，还是现在的受，一切受皆是无常、苦、变易法’，如此如实地以正慧观察者，其所有愁、悲、苦、忧、恼便被断除。因断除彼等，故不忧虑；无忧虑者，安乐而住；安乐而住的比丘，被称为‘彼分寂灭者’。想……诸比丘，了知诸行的无常、变易、离贪、灭尽后，对‘无论是过去的诸行，还是现在的诸行，一切行皆是无常、苦、变易法’，如此如实地以正慧观察者，其所有愁、悲、苦、忧、恼便被断除。因断除彼等，故不忧虑；无忧虑者，安乐而住；安乐而住的比丘，被称为‘彼分寂灭者’。诸比丘，了知识的无常、变易、离贪、灭尽后，对‘无论是过去的识，还是现在的识，一切识皆是无常、苦、变易法’，如此如实地以正慧观察者，其所有愁、悲、苦、忧、恼便被断除。因断除彼等，故不忧虑；无忧虑者，安乐而住；安乐而住的比丘，被称为‘彼分寂灭者’。”第一经。

၂. ပဋိပဒါသုတ္တံ

2. 行道经

၄၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘သက္ကာယသမုဒယဂါမိနိဉ္စ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဋိပဒံ ဒေသေဿာမိ, သက္ကာယနိရောဓဂါမိနိဉ္စ ပဋိပဒံ. တံ သုဏာထ. ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကာယသမုဒယဂါမိနီ ပဋိပဒါ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော အရိယာနံ အဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ အဝိနီတော, သပ္ပုရိသာနံ အဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ သပ္ပုရိသဓမ္မေ အဝိနီတော, ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; အတ္တနိ ဝါ ရူပံ, ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. ဝေဒနံ အတ္တတော… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; အတ္တနိ ဝါ ဝိညာဏံ, ဝိညာဏသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ‘သက္ကာယသမုဒယဂါမိနီ ပဋိပဒါ, သက္ကာယသမုဒယဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ. ဣတိ ဟိဒံ, ဘိက္ခဝေ, ဝုစ္စတိ ‘ဒုက္ခသမုဒယဂါမိနီ သမနုပဿနာ’တိ. အယမေဝေတ္ထ အတ္ထော’’.

44. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。“诸比丘，我将为你们宣说导向有身集起的行道，以及导向有身灭尽的行道。你们谛听！诸比丘，什么是导向有身集起的行道？在此，诸比丘，无闻凡夫不见诸圣者，不善巧于圣法，未于圣法受调伏；不见诸善人，不善巧于善人法，未于善人法受调伏。他视色为我，或视我为有色者，或视色于我中，或视我于色中。视受为我……视想为我……视诸行为我……视识为我，或视我为有识者，或视识于我中，或视我于识中。诸比丘，这被称为‘导向有身集起的行道’。诸比丘，如是，这被称为‘随观苦之集起’。此中义即如是。”

‘‘ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကာယနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, သုတဝါ အရိယသာဝကော အရိယာနံ ဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ ကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ သုဝိနီတော, သပ္ပုရိသာနံ ဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ ကောဝိဒေါ သပ္ပုရိသဓမ္မေ သုဝိနီတော, န ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, န ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ[Pg.37]; န အတ္တနိ ဝါ ရူပံ, န ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. န ဝေဒနံ အတ္တတော… န သညံ… န သင်္ခါရေ… န ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, န ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; န အတ္တနိ ဝါ ဝိညာဏံ, န ဝိညာဏသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ‘သက္ကာယနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ, သက္ကာယနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ. ဣတိ ဟိဒံ, ဘိက္ခဝေ, ဝုစ္စတိ ‘ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ သမနုပဿနာ’တိ. အယမေဝေတ္ထ အတ္ထော’’တိ. ဒုတိယံ.

“诸比丘，什么是导向有身灭尽的行道？在此，诸比丘，多闻圣弟子得见诸圣者，善巧于圣法，于圣法善受调伏；得见诸善人，善巧于善人法，于善人法善受调伏。他不视色为我，不视我为有色者，不视色于我中，不视我于色中。不视受为我……不视想为我……不视诸行为我……不视识为我，不视我为有识者，不视识于我中，不视我于识中。诸比丘，这被称为‘导向有身灭尽的行道’。诸比丘，如是，这被称为‘随观苦之灭尽’。此中义即如是。”第二经。

၃. အနိစ္စသုတ္တံ

3. 无常经

၄၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စံ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ; ယံ ဒုက္ခံ တဒနတ္တာ; ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ပဿတော စိတ္တံ ဝိရဇ္ဇတိ ဝိမုစ္စတိ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ. ဝေဒနာ အနိစ္စာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ အနိစ္စံ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ; ယံ ဒုက္ခံ တဒနတ္တာ; ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ပဿတော စိတ္တံ ဝိရဇ္ဇတိ ဝိမုစ္စတိ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ. ရူပဓာတုယာ စေ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော စိတ္တံ ဝိရတ္တံ ဝိမုတ္တံ ဟောတိ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ, ဝေဒနာဓာတုယာ…ပေ… သညာဓာတုယာ… သင်္ခါရဓာတုယာ… ဝိညာဏဓာတုယာ စေ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော စိတ္တံ ဝိရတ္တံ ဝိမုတ္တံ ဟောတိ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ. ဝိမုတ္တတ္တာ ဌိတံ. ဌိတတ္တာ သန္တုသိတံ. သန္တုသိတတ္တာ န ပရိတဿတိ. အပရိတဿံ ပစ္စတ္တညေဝ ပရိနိဗ္ဗာယတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ. တတိယံ.

45. 舍卫城因缘。“比丘们，色是无常的。凡是无常的，就是苦；凡是苦的，就是无我；凡是无我的，就应如实以正慧观察：‘这不是我的，我不是这个，这不是我的自我。’如是如实以正慧观察者，其心离染，无执取地从诸漏中解脱。受是无常的……想……行……识是无常的。凡是无常的，就是苦；凡是苦的，就是无我；凡是无我的，就应如实以正慧观察：‘这不是我的，我不是这个，这不是我的自我。’如是如实以正慧观察者，其心离染，无执取地从诸漏中解脱。比丘们，若比丘的心于色界已离染，无执取地从诸漏中解脱；于受界……于想界……于行界……若比丘的心于识界已离染，无执取地从诸漏中解脱。因解脱而安住，因安住而满足，因满足而不动摇。不动摇者，即于自身证般涅槃。他了知：‘生已尽，梵行已立，所作已办，不受后有。’”第三经。

၄. ဒုတိယအနိစ္စသုတ္တံ

4. 第二无常经

၄၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စံ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ; ယံ ဒုက္ခံ တဒနတ္တာ; ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဝေဒနာ အနိစ္စာ… သညာ အနိစ္စာ… သင်္ခါရာ အနိစ္စာ… ဝိညာဏံ အနိစ္စံ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ; ယံ ဒုက္ခံ တဒနတ္တာ; ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ’’.

46. 舍卫城因缘。“比丘们，色是无常的。凡是无常的，就是苦；凡是苦的，就是无我；凡是无我的，就应如实以正慧观察：‘这不是我的，我不是这个，这不是我的自我。’受是无常的……想是无常的……行是无常的……识是无常的。凡是无常的，就是苦；凡是苦的，就是无我；凡是无我的，就应如实以正慧观察：‘这不是我的，我不是这个，这不是我的自我。’”

‘‘ဧဝမေတံ [Pg.38] ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ပဿတော ပုဗ္ဗန္တာနုဒိဋ္ဌိယော န ဟောန္တိ. ပုဗ္ဗန္တာနုဒိဋ္ဌီနံ အသတိ, အပရန္တာနုဒိဋ္ဌိယော န ဟောန္တိ. အပရန္တာနုဒိဋ္ဌီနံ အသတိ, ထာမသော ပရာမာသော န ဟောတိ. ထာမသေ ပရာမာသေ အသတိ ရူပသ္မိံ… ဝေဒနာယ … သညာယ… သင်္ခါရေသု… ဝိညာဏသ္မိံ စိတ္တံ ဝိရဇ္ဇတိ ဝိမုစ္စတိ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ. ဝိမုတ္တတ္တာ ဌိတံ. ဌိတတ္တာ သန္တုသိတံ. သန္တုသိတတ္တာ န ပရိတဿတိ. အပရိတဿံ ပစ္စတ္တညေဝ ပရိနိဗ္ဗာယတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ. စတုတ္ထံ.

“如是，以正慧如实观见此者，则不生追随过去端的诸见。无追随过去端的诸见，则不生追随未来端的诸见。无追随未来端的诸见，则无强固的执取。无强固的执取，心于色……受……想……行……识离染，无所取著而从诸漏解脱。因解脱故安住，因安住故满足，因满足故不渴求。不渴求者，即于自身般涅槃。他了知：‘生已尽，梵行已立，应作已作，不为后有。’”第四。

၅. သမနုပဿနာသုတ္တံ

5. 随观经

၄၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ အနေကဝိဟိတံ အတ္တာနံ သမနုပဿမာနာ သမနုပဿန္တိ, သဗ္ဗေတေ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓေ သမနုပဿန္တိ, ဧတေသံ ဝါ အညတရံ. ကတမေ ပဉ္စ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော အရိယာနံ အဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ အဝိနီတော, သပ္ပုရိသာနံ အဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ သပ္ပုရိသဓမ္မေ အဝိနီတော ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; အတ္တနိ ဝါ ရူပံ, ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; အတ္တနိ ဝါ ဝိညာဏံ, ဝိညာဏသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ’’.

47. 舍卫城为缘起。“诸比丘，任何沙门或婆罗门，以种种方式随观‘我’，他们都是在随观五取蕴，或五取蕴中的某一蕴。是哪五蕴呢？诸比丘，于此，无闻凡夫不见圣者，不善巧于圣法，于圣法不调伏；不见善士，不善巧于善士法，于善士法不调伏。他随观色为我，或我具有色，或色在我中，或我在色中。受……想……行……他随观识为我，或我具有识，或识在我中，或我在识中。”

‘‘ဣတိ အယဉ္စေဝ သမနုပဿနာ ‘အသ္မီ’တိ စဿ အဝိဂတံ ဟောတိ. ‘အသ္မီ’တိ ခေါ ပန, ဘိက္ခဝေ, အဝိဂတေ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ အဝက္ကန္တိ ဟောတိ – စက္ခုန္ဒြိယဿ သောတိန္ဒြိယဿ ဃာနိန္ဒြိယဿ ဇိဝှိန္ဒြိယဿ ကာယိန္ဒြိယဿ. အတ္ထိ, ဘိက္ခဝေ, မနော, အတ္ထိ ဓမ္မာ, အတ္ထိ အဝိဇ္ဇာဓာတု. အဝိဇ္ဇာသမ္ဖဿဇေန, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒယိတေန ဖုဋ္ဌဿ အဿုတဝတော ပုထုဇ္ဇနဿ ‘အသ္မီ’တိပိဿ ဟောတိ; ‘အယမဟမသ္မီ’တိပိဿ ဟောတိ; ‘ဘဝိဿ’န္တိပိဿ ဟောတိ; ‘န ဘဝိဿ’န္တိပိဿ ဟောတိ; ‘ရူပီ ဘဝိဿ’န္တိပိဿ ဟောတိ; ‘အရူပီ ဘဝိဿ’န္တိပိဿ ဟောတိ; ‘သညီ ဘဝိဿ’န္တိပိဿ ဟောတိ; ‘အသညီ ဘဝိဿ’န္တိပိဿ ဟောတိ; ‘နေဝသညီနာသညီ ဘဝိဿ’န္တိပိဿ ဟောတိ’’.

“如此随观，于他便是‘我是’之念尚未去除。诸比丘，‘我是’之念尚未去除时，五根便会生起——眼根、耳根、鼻根、舌根、身根。诸比丘，有意，有法，有无明界。诸比丘，无闻凡夫为无明触所生之受所触时，他便会有‘我是’之念；会有‘此是我’之念；会有‘我将是’之念；会有‘我将不是’之念；会有‘我将是有色’之念；会有‘我将是无色’之念；会有‘我将是有想’之念；会有‘我将是无想’之念；会有‘我将是非想非非想’之念。”

‘‘တိဋ္ဌန္တေဝ [Pg.39] ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တတ္ထေဝ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ. အထေတ္ထ သုတဝတော အရိယသာဝကဿ အဝိဇ္ဇာ ပဟီယတိ, ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. တဿ အဝိဇ္ဇာဝိရာဂါ ဝိဇ္ဇုပ္ပာဒါ ‘အသ္မီ’တိပိဿ န ဟောတိ; ‘အယမဟမသ္မီ’တိပိဿ န ဟောတိ; ‘ဘဝိဿ’န္တိ… ‘န ဘဝိဿ’န္တိ… ရူပီ… အရူပီ … သညီ… အသညီ… ‘နေဝသညီနာသညီ ဘဝိဿ’န္တိပိဿ န ဟောတီ’’တိ. ပဉ္စမံ.

“诸比丘，五根仍安住于其处。于此，有闻圣弟子无明被断除，明得以生起。因无明离染、明生起故，他不再有‘我是’之念；不再有‘此是我’之念；不再有‘我将是’……‘我将不是’……有色……无色……有想……无想……不再有‘我将是非想非非想’之念。”第五。

၆. ခန္ဓသုတ္တံ

6. 第六 蕴经

၄၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ပဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, ခန္ဓေ ဒေသေဿာမိ, ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓေ စ. တံ သုဏာထ. ကတမေ စ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စက္ခန္ဓာ? ယံ ကိဉ္စိ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, အယံ ဝုစ္စတိ ရူပက္ခန္ဓော. ယာ ကာစိ ဝေဒနာ…ပေ… ယာ ကာစိ သညာ… ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကာ ဝါ သုခုမာ ဝါ…ပေ… အယံ ဝုစ္စတိ သင်္ခါရက္ခန္ဓော. ယံ ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, အယံ ဝုစ္စတိ ဝိညာဏက္ခန္ဓော. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စက္ခန္ဓာ’’.

48. 舍卫城（Sāvatthī）为缘起。“诸比丘，我将为你们宣说五蕴及五取蕴，谛听之。诸比丘，何为五蕴？诸比丘，凡所有色，或过去、或未来、或现在，或内、或外，或粗、或细，或劣、或胜，或远、或近，此名为色蕴。凡所有受……乃至……凡所有想……凡所有行，或过去、或未来、或现在，或内、或外，或粗、或细……此名为行蕴。凡所有识，或过去、或未来、或现在，或内、或外，或粗、或细，或劣、或胜，或远、或近，此名为识蕴。诸比丘，此等名为五蕴。”

‘‘ကတမေ စ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ? ယံ ကိဉ္စိ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ…ပေ… ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ သာသဝံ ဥပါဒါနိယံ, အယံ ဝုစ္စတိ ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော. ယာ ကာစိ ဝေဒနာ…ပေ… ယာ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ သာသဝါ ဥပါဒါနိယာ, အယံ ဝုစ္စတိ ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓော. ယာ ကာစိ သညာ…ပေ… ယာ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ သာသဝါ ဥပါဒါနိယာ, အယံ ဝုစ္စတိ သညုပါဒါနက္ခန္ဓော. ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ…ပေ… သာသဝါ ဥပါဒါနိယာ, အယံ ဝုစ္စတိ သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓော. ယံ ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ…ပေ… ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ သာသဝံ ဥပါဒါနိယံ, အယံ ဝုစ္စတိ ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

“诸比丘，何为五取蕴？诸比丘，凡所有色，或过去、或未来、或现在……乃至……或远、或近，有漏、能引生执取者，此名为色取蕴。凡所有受……乃至……或远、或近，有漏、能引生执取者，此名为受取蕴。凡所有想……乃至……或远、或近，有漏、能引生执取者，此名为想取蕴。凡所有行……乃至……有漏、能引生执取者，此名为行取蕴。凡所有识，或过去、或未来、或现在……乃至……或远、或近，有漏、能引生执取者，此名为识取蕴。诸比丘，此等名为五取蕴。”第六经竟。

၇. သောဏသုတ္တံ

7. 索那经

၄၉. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. အထ ခေါ သောဏော ဂဟပတိပုတ္တော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ [Pg.40] …ပေ… ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ သောဏံ ဂဟပတိပုတ္တံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

49. 如是我闻：一时，世尊住王舍城（Rājagaha）竹林（Veḷuvana）迦兰陀园（Kalandakanivāpa）。尔时，长者子索那（Soṇa）前往世尊之处，……乃至……坐于一旁。世尊对长者子索那作是言：

‘‘ယေ ဟိ ကေစိ, သောဏ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ အနိစ္စေန ရူပေန ဒုက္ခေန ဝိပရိဏာမဓမ္မေန ‘သေယျောဟမသ္မီ’တိ ဝါ သမနုပဿန္တိ; ‘သဒိသောဟမသ္မီ’တိ ဝါ သမနုပဿန္တိ; ‘ဟီနောဟမသ္မီ’တိ ဝါ သမနုပဿန္တိ; ကိမညတြ ယထာဘူတဿ အဒဿနာ? အနိစ္စာယ ဝေဒနာယ ဒုက္ခာယ ဝိပရိဏာမဓမ္မာယ ‘သေယျောဟမသ္မီ’တိ ဝါ သမနုပဿန္တိ; ‘သဒိသောဟမသ္မီ’တိ ဝါ သမနုပဿန္တိ; ‘ဟီနောဟမသ္မီ’တိ ဝါ သမနုပဿန္တိ; ကိမညတြ ယထာဘူတဿ အဒဿနာ? အနိစ္စာယ သညာယ… အနိစ္စေဟိ သင်္ခါရေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဝိပရိဏာမဓမ္မေဟိ ‘သေယျောဟမသ္မီ’တိ ဝါ သမနုပဿန္တိ; ‘သဒိသောဟမသ္မီ’တိ ဝါ သမနုပဿန္တိ; ‘ဟီနောဟမသ္မီ’တိ ဝါ သမနုပဿန္တိ; ကိမညတြ ယထာဘူတဿ အဒဿနာ? အနိစ္စေန ဝိညာဏေန ဒုက္ခေန ဝိပရိဏာမဓမ္မေန ‘သေယျောဟမသ္မီ’တိ ဝါ သမနုပဿန္တိ; ‘သဒိသောဟမသ္မီ’တိ ဝါ သမနုပဿန္တိ; ‘ဟီနောဟမသ္မီ’တိ ဝါ သမနုပဿန္တိ; ကိမညတြ ယထာဘူတဿ အဒဿနာ?

索那，任何沙门或婆罗门，以无常、苦、变易法之色随观“我胜”，或随观“我等”，或随观“我劣”，此除了不如实见之外，还能是什么呢？以无常、苦、变易法之受随观“我胜”，或随观“我等”，或随观“我劣”，此除了不如实见之外，还能是什么呢？以无常之想……以无常、苦、变易法之诸行随观“我胜”，或随观“我等”，或随观“我劣”，此除了不如实见之外，还能是什么呢？以无常、苦、变易法之识随观“我胜”，或随观“我等”，或随观“我劣”，此除了不如实见之外，还能是什么呢？

‘‘ယေ စ ခေါ ကေစိ, သောဏ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ အနိစ္စေန ရူပေန ဒုက္ခေန ဝိပရိဏာမဓမ္မေန ‘သေယျောဟမသ္မီ’တိပိ န သမနုပဿန္တိ; ‘သဒိသောဟမသ္မီ’တိပိ န သမနုပဿန္တိ; ‘ဟီနောဟမသ္မီ’တိပိ န သမနုပဿန္တိ; ကိမညတြ ယထာဘူတဿ ဒဿနာ? အနိစ္စာယ ဝေဒနာယ… အနိစ္စာယ သညာယ… အနိစ္စေဟိ သင်္ခါရေဟိ… အနိစ္စေန ဝိညာဏေန ဒုက္ခေန ဝိပရိဏာမဓမ္မေန ‘သေယျောဟမသ္မီ’တိပိ န သမနုပဿန္တိ; ‘သဒိသောဟမသ္မီ’တိပိ န သမနုပဿန္တိ; ‘ဟီနောဟမသ္မီ’တိပိ န သမနုပဿန္တိ; ကိမညတြ ယထာဘူတဿ ဒဿနာ?

索那，任何沙门或婆罗门，以无常、苦、变易法之色，不随观“我胜”，亦不随观“我等”，亦不随观“我劣”，此除了如实见之外，还能是什么呢？以无常之受……以无常之想……以无常之诸行……以无常、苦、变易法之识，不随观“我胜”，亦不随观“我等”，亦不随观“我劣”，此除了如实见之外，还能是什么呢？

‘‘တံ ကိံ မညသိ, သောဏ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာ နိစ္စာ ဝါ အနိစ္စာ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စာ, ဘန္တေ’’… ‘‘သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’.

“索那(Soṇa)，你意下如何？色是常还是无常？”“尊者，是无常。”“凡无常者，是苦还是乐？”“尊者，是苦。”“凡无常、苦、有变易之法，适合如此省察‘此是我所，此是我，此是我之我’吗？”“尊者，不适合。”“受是常还是无常？”“尊者，是无常。”……“想……行……识是常还是无常？”“尊者，是无常。”“凡无常者，是苦还是乐？”“尊者，是苦。”“凡无常、苦、有变易之法，适合如此省察‘此是我所，此是我，此是我之我’吗？”“尊者，不适合。”

‘‘တသ္မာတိဟ[Pg.41], သောဏ, ယံ ကိဉ္စိ ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ရူပံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

“是故，索那，任何色，无论是过去、未来、现在，或内或外，或粗或细，或劣或胜，或远或近，对所有这些色，都应以正慧如实观：‘此非我所，我非此，此非我之我。’”

‘‘ယာ ကာစိ ဝေဒနာ… ယာ ကာစိ သညာ… ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ… ယံ ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ဝိညာဏံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

“任何受……任何想……任何行……任何识，无论是过去、未来、现在，或内或外，或粗或细，或劣或胜，或远或近，对所有这些识，都应以正慧如实观：‘此非我所，我非此，此非我之我。’”

‘‘ဧဝံ ပဿံ, သောဏ, သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ဝေဒနာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, သညာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, သင်္ခါရေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ဝိညာဏသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ; ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ. ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ. သတ္တမံ.

“索那，如是观之多闻圣弟子，于色厌离，于受厌离，于想厌离，于行厌离，于识厌离。因厌离而离染，因离染而解脱。于解脱时，生起‘已解脱’之智。他了知：‘生已尽，梵行已立，所作已办，于此更无所作。’”第七经。

၈. ဒုတိယသောဏသုတ္တံ

8. 第二索那经

၅၀. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. အထ ခေါ သောဏော ဂဟပတိပုတ္တော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ သောဏံ ဂဟပတိပုတ္တံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

50. 如是我闻：一时，世尊住王舍城(Rājagaha)竹林(Veḷuvana)迦兰陀迦园(Kalandakanivāpe)。尔时，居士子索那(Soṇa)往诣世尊之处，礼敬世尊后，坐于一旁。世尊对坐于一旁的居士子索那说：

‘‘ယေ ဟိ ကေစိ, သောဏ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ရူပံ နပ္ပဇာနန္တိ, ရူပသမုဒယံ နပ္ပဇာနန္တိ, ရူပနိရောဓံ နပ္ပဇာနန္တိ, ရူပနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ နပ္ပဇာနန္တိ; ဝေဒနံ နပ္ပဇာနန္တိ, ဝေဒနာသမုဒယံ နပ္ပဇာနန္တိ, ဝေဒနာနိရောဓံ နပ္ပဇာနန္တိ, ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ နပ္ပဇာနန္တိ; သညံ နပ္ပဇာနန္တိ…ပေ… သင်္ခါရေ နပ္ပဇာနန္တိ, သင်္ခါရသမုဒယံ နပ္ပဇာနန္တိ, သင်္ခါရနိရောဓံ နပ္ပဇာနန္တိ, သင်္ခါရနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ နပ္ပဇာနန္တိ; ဝိညာဏံ နပ္ပဇာနန္တိ, ဝိညာဏသမုဒယံ နပ္ပဇာနန္တိ, ဝိညာဏနိရောဓံ နပ္ပဇာနန္တိ, ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ နပ္ပဇာနန္တိ. န မေ တေ, သောဏ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သမဏေသု ဝါ သမဏသမ္မတာ ဗြာဟ္မဏေသု ဝါ ဗြာဟ္မဏသမ္မတာ, န စ ပန တေ အာယသ္မန္တော သာမညတ္ထံ ဝါ ဗြဟ္မညတ္ထံ ဝါ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တိ.

“索那，任何沙门或婆罗门，若不了知色，不了知色集，不了知色灭，不了知导向色灭之道；不了知受……不了知想……不了知行，不了知行集，不了知行灭，不了知导向行灭之道；不了知识，不了知识集，不了知识灭，不了知识导向识灭之道。索那，对我而言，彼等沙门或婆罗门于沙门中不被认为是沙门，于婆罗门中不被认为是婆罗门。彼等具寿亦不能于现法中，由自己以无上智作证后，具足成就沙门之义或婆罗门之义而住。”

‘‘ယေ [Pg.42] စ ခေါ ကေစိ, သောဏ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ရူပံ ပဇာနန္တိ, ရူပသမုဒယံ ပဇာနန္တိ, ရူပနိရောဓံ ပဇာနန္တိ, ရူပနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ ပဇာနန္တိ; ဝေဒနံ ပဇာနန္တိ…ပေ… သညံ ပဇာနန္တိ… သင်္ခါရေ ပဇာနန္တိ… ဝိညာဏံ ပဇာနန္တိ, ဝိညာဏသမုဒယံ ပဇာနန္တိ, ဝိညာဏနိရောဓံ ပဇာနန္တိ, ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ ပဇာနန္တိ. တေ စ ခေါ မေ, သောဏ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သမဏေသု စေဝ သမဏသမ္မတာ ဗြာဟ္မဏေသု စ ဗြာဟ္မဏသမ္မတာ, တေ စ ပနာယသ္မန္တော သာမညတ္ထဉ္စ ဗြဟ္မညတ္ထဉ္စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တီ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

“索那，任何沙门或婆罗门，若了知色，了知色集，了知色灭，了知导向色灭的行道；了知受……了知想……了知行……了知识，了知识集，了知识灭，了知识导向识灭的行道。索那，对我而言，那些沙门或婆罗门，在沙门中被认为是沙门，在婆罗门中被认为是婆罗门。并且，那些具寿于现法中，自己以证智亲证，具足并安住于沙门果与婆罗门果。”第八。

၉. နန္ဒိက္ခယသုတ္တံ

9. 欢喜灭尽经

၅၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘အနိစ္စညေဝ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ရူပံ အနိစ္စန္တိ ပဿတိ. သာဿ ဟောတိ သမ္မာဒိဋ္ဌိ. သမ္မာ ပဿံ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နန္ဒိက္ခယာ ရာဂက္ခယော, ရာဂက္ခယာ နန္ဒိက္ခယော. နန္ဒိရာဂက္ခယာ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ သုဝိမုတ္တန္တိ ဝုစ္စတိ. အနိစ္စညေဝ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဝေဒနံ အနိစ္စန္တိ ပဿတိ. သာဿ ဟောတိ သမ္မာဒိဋ္ဌိ. သမ္မာ ပဿံ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နန္ဒိက္ခယာ ရာဂက္ခယော, ရာဂက္ခယာ နန္ဒိက္ခယော. နန္ဒိရာဂက္ခယာ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ သုဝိမုတ္တန္တိ ဝုစ္စတိ. အနိစ္စေယေဝ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သညံ အနိစ္စန္တိ ပဿတိ…ပေ… အနိစ္စေယေဝ ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သင်္ခါရေ အနိစ္စာတိ ပဿတိ. သာဿ ဟောတိ သမ္မာဒိဋ္ဌိ. သမ္မာ ပဿံ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နန္ဒိက္ခယာ ရာဂက္ခယော, ရာဂက္ခယာ နန္ဒိက္ခယော. နန္ဒိရာဂက္ခယာ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ သုဝိမုတ္တန္တိ ဝုစ္စတိ. အနိစ္စညေဝ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဝိညာဏံ အနိစ္စန္တိ ပဿတိ. သာဿ ဟောတိ သမ္မာဒိဋ္ဌိ. သမ္မာ ပဿံ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နန္ဒိက္ခယာ ရာဂက္ခယော, ရာဂက္ခယာ နန္ဒိက္ခယော. နန္ဒိရာဂက္ခယာ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ သုဝိမုတ္တန္တိ ဝုစ္စတီ’’တိ. နဝမံ.

51. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。“诸比丘，比丘观色为无常，此即是他的正见。如实观察，他便厌离。欢喜灭尽则贪欲灭尽，贪欲灭尽则欢喜灭尽。因欢喜与贪欲灭尽，心得以解脱，被称为‘善解脱’。诸比丘，比丘观受为无常，此即是他的正见。如实观察，他便厌离。欢喜灭尽则贪欲灭尽，贪欲灭尽则欢喜灭尽。因欢喜与贪欲灭尽，心得以解脱，被称为‘善解脱’。诸比丘，比丘观想为无常……诸比丘，比丘观诸行为无常，此即是他的正见。如实观察，他便厌离。欢喜灭尽则贪欲灭尽，贪欲灭尽则欢喜灭尽。因欢喜与贪欲灭尽，心得以解脱，被称为‘善解脱’。诸比丘，比丘观识为无常，此即是他的正见。如实观察，他便厌离。欢喜灭尽则贪欲灭尽，贪欲灭尽则欢喜灭尽。因欢喜与贪欲灭尽，心得以解脱，被称为‘善解脱’。”第九。

၁၀. ဒုတိယနန္ဒိက္ခယသုတ္တံ

10. 第二欢喜灭尽经

၅၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, ယောနိသော မနသိ ကရောထ, ရူပါနိစ္စတဉ္စ ယထာဘူတံ သမနုပဿထ. ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ယောနိသော မနသိ ကရောန္တော, ရူပါနိစ္စတဉ္စ ယထာဘူတံ သမနုပဿန္တော ရူပသ္မိံ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နန္ဒိက္ခယာ ရာဂက္ခယော, ရာဂက္ခယာ နန္ဒိက္ခယော. နန္ဒိရာဂက္ခယာ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ သုဝိမုတ္တန္တိ ဝုစ္စတိ. ဝေဒနံ, ဘိက္ခဝေ, ယောနိသော မနသိ ကရောထ, ဝေဒနာနိစ္စတဉ္စ ယထာဘူတံ သမနုပဿထ. ဝေဒနံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ယောနိသော မနသိ [Pg.43] ကရောန္တော, ဝေဒနာနိစ္စတဉ္စ ယထာဘူတံ သမနုပဿန္တော ဝေဒနာယ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နန္ဒိက္ခယာ ရာဂက္ခယော, ရာဂက္ခယာ နန္ဒိက္ခယော. နန္ဒိရာဂက္ခယာ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ သုဝိမုတ္တန္တိ ဝုစ္စတိ. သညံ ဘိက္ခဝေ… သင်္ခါရေ, ဘိက္ခဝေ, ယောနိသော မနသိ ကရောထ, သင်္ခါရာနိစ္စတဉ္စ ယထာဘူတံ သမနုပဿထ. သင်္ခါရေ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ယောနိသော မနသိ ကရောန္တော, သင်္ခါရာနိစ္စတံ ယထာဘူတံ သမနုပဿန္တော သင်္ခါရေသု နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နန္ဒိက္ခယာ ရာဂက္ခယော, ရာဂက္ခယာ နန္ဒိက္ခယော. နန္ဒိရာဂက္ခယာ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ သုဝိမုတ္တန္တိ ဝုစ္စတိ. ဝိညာဏံ, ဘိက္ခဝေ, ယောနိသော မနသိ ကရောထ, ဝိညာဏာနိစ္စတဉ္စ ယထာဘူတံ သမနုပဿထ. ဝိညာဏံ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ယောနိသော မနသိ ကရောန္တော, ဝိညာဏာနိစ္စတဉ္စ ယထာဘူတံ သမနုပဿန္တော ဝိညာဏသ္မိံ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နန္ဒိက္ခယာ ရာဂက္ခယော, ရာဂက္ခယာ နန္ဒိက္ခယော. နန္ဒိရာဂက္ခယာ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ သုဝိမုတ္တန္တိ ဝုစ္စတီ’’တိ. ဒသမံ.

52. 舍卫城。“诸比丘，你们应当如理作意色，如实随观色的无常性。诸比丘，比丘如理作意色，如实随观色的无常性，便对色厌离。欢喜灭尽则贪欲灭尽，贪欲灭尽则欢喜灭尽。因欢喜与贪欲的灭尽，心解脱，被称为‘善解脱’。诸比丘，你们应当如理作意受，如实随观受的无常性。诸比丘，比丘如理作意受，如实随观受的无常性，便对受厌离。欢喜灭尽则贪欲灭尽，贪欲灭尽则欢喜灭尽。因欢喜与贪欲的灭尽，心解脱，被称为‘善解脱’。诸比丘，想……诸比丘，你们应当如理作意诸行，如实随观诸行的无常性。诸比丘，比丘如理作意诸行，如实随观诸行的无常性，便对诸行厌离。欢喜灭尽则贪欲灭尽，贪欲灭尽则欢喜灭尽。因欢喜与贪欲的灭尽，心解脱，被称为‘善解脱’。诸比丘，你们应当如理作意识，如实随观识的无常性。诸比丘，比丘如理作意意识，如实随观识的无常性，便对识厌离。欢喜灭尽则贪欲灭尽，贪欲灭尽则欢喜灭尽。因欢喜与贪欲的灭尽，心解脱，被称为‘善解脱’。”第十经。

အတ္တဒီပဝဂ္ဂေါ ပဉ္စမော.

自洲品第五。

တဿုဒ္ဒါနံ –

此品摄颂：

အတ္တဒီပါ ပဋိပဒါ, ဒွေ စ ဟောန္တိ အနိစ္စတာ;

သမနုပဿနာ ခန္ဓာ, ဒွေ သောဏာ ဒွေ နန္ဒိက္ခယေန စာတိ.

自洲、二行道、二无常；随观、蕴、二索那、二喜灭尽。

မူလပဏ္ဏာသကော သမတ္တော.

根本五十经完。

တဿ မူလပဏ္ဏာသကဿ ဝဂ္ဂုဒ္ဒါနံ –

此根本五十经之品摄颂：

နကုလပိတာ အနိစ္စော စ, ဘာရော နတုမှာကေန စ;

အတ္တဒီပေန ပညာသော, ပဌမော တေန ပဝုစ္စတီတိ.

那拘罗父品、无常品、重担品、非汝等品，以及自洲品，合为五十经，故称“第一五十经”。

၆. ဥပယဝဂ္ဂေါ

6. 依止品

၁. ဥပယသုတ္တံ

1. 依止经

၅၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ဥပယော, ဘိက္ခဝေ, အဝိမုတ္တော, အနုပယော ဝိမုတ္တော. ရူပုပယံ ဝါ, ဘိက္ခဝေ, ဝိညာဏံ တိဋ္ဌမာနံ တိဋ္ဌေယျ, ရူပါရမ္မဏံ ရူပပ္ပတိဋ္ဌံ [Pg.44] နန္ဒူပသေစနံ ဝုဒ္ဓိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇေယျ. ဝေဒနုပယံ ဝါ…ပေ… သညုပယံ ဝါ…ပေ… သင်္ခါရုပယံ ဝါ, ဘိက္ခဝေ, ဝိညာဏံ တိဋ္ဌမာနံ တိဋ္ဌေယျ, သင်္ခါရာရမ္မဏံ သင်္ခါရပ္ပတိဋ္ဌံ နန္ဒူပသေစနံ ဝုဒ္ဓိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇေယျ’’.

53. 舍卫城（Sāvatthī）因缘。“诸比丘，有依止者则未解脱，无依止者则解脱。诸比丘，识若依止于色而住立，以色为所缘，以色为立足处，以喜贪为滋润，则会增长、繁茂、广大。依止于受……（中略）……依止于想……（中略）……诸比丘，识若依止于行而住立，以行为所缘，以行为立足处，以喜贪为滋润，则会增长、繁茂、广大。”

‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘အဟမညတြ ရူပါ အညတြ ဝေဒနာယ အညတြ သညာယ အညတြ သင်္ခါရေဟိ ဝိညာဏဿ အာဂတိံ ဝါ ဂတိံ ဝါ စုတိံ ဝါ ဥပပတ္တိံ ဝါ ဝုဒ္ဓိံ ဝါ ဝိရူဠှိံ ဝါ ဝေပုလ္လံ ဝါ ပညာပေဿာမီ’တိ, နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

“诸比丘，若有人如是说：‘我能舍离色，舍离受，舍离想，舍离诸行，而宣示识的来、去、死、生、增长、繁茂、广大’，此事无有。”

‘‘ရူပဓာတုယာ စေ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ရာဂေါ ပဟီနော ဟောတိ. ရာဂဿ ပဟာနာ ဝေါစ္ဆိဇ္ဇတာရမ္မဏံ ပတိဋ္ဌာ ဝိညာဏဿ န ဟောတိ. ဝေဒနာဓာတုယာ စေ, ဘိက္ခဝေ… သညာဓာတုယာ စေ ဘိက္ခဝေ… သင်္ခါရဓာတုယာ စေ ဘိက္ခဝေ… ဝိညာဏဓာတုယာ စေ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ရာဂေါ ပဟီနော ဟောတိ. ရာဂဿ ပဟာနာ ဝေါစ္ဆိဇ္ဇတာရမ္မဏံ ပတိဋ္ဌာ ဝိညာဏဿ န ဟောတိ. တဒပ္ပတိဋ္ဌိတံ ဝိညာဏံ အဝိရူဠှံ အနဘိသင်္ခစ္စဝိမုတ္တံ. ဝိမုတ္တတ္တာ ဌိတံ. ဌိတတ္တာ သန္တုသိတံ. သန္တုသိတတ္တာ န ပရိတဿတိ. အပရိတဿံ ပစ္စတ္တညေဝ ပရိနိဗ္ဗာယတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ. ပဌမံ.

“诸比丘，若比丘于色界之贪已被断除，因贪断故，所缘被断，识无立足处。诸比丘，于受界……诸比丘，于想界……诸比丘，于行界……诸比丘，若比丘于识界之贪已被断除，因贪断故，所缘被断，识无立足处。彼无立足处之识，不增长、不造作而解脱。因解脱故，得以安住；因安住故，得以满足；因满足故，无有渴求；无有渴求，他于现法中般涅槃。他了知：‘生已尽，梵行已立，所作已办，不受后有。’”第一经。

၂. ဗီဇသုတ္တံ

2. 种子经

၅၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ပဉ္စိမာနိ, ဘိက္ခဝေ, ဗီဇဇာတာနိ. ကတမာနိ ပဉ္စ? မူလဗီဇံ, ခန္ဓဗီဇံ, အဂ္ဂဗီဇံ, ဖလုဗီဇံ, ဗီဇဗီဇညေဝ ပဉ္စမံ. ဣမာနိ စဿု, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စ ဗီဇဇာတာနိ အခဏ္ဍာနိ အပူတိကာနိ အဝါတာတပဟတာနိ သာရာဒါနိ သုခသယိတာနိ, ပထဝီ စ နာဿ, အာပေါ စ နာဿ; အပိ နုမာနိ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စ ဗီဇဇာတာနိ ဝုဒ္ဓိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇေယျု’’န္တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဣမာနိ စဿု, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စ ဗီဇဇာတာနိ အခဏ္ဍာနိ…ပေ… သုခသယိတာနိ, ပထဝီ စ အဿ, အာပေါ စ အဿ; အပိ နုမာနိ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စ ဗီဇဇာတာနိ ဝုဒ္ဓိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇေယျု’’န္တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’. ‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ပထဝီဓာတု, ဧဝံ စတဿော ဝိညာဏဋ္ဌိတိယော ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, အာပေါဓာတု, ဧဝံ နန္ဒိရာဂေါ ဒဋ္ဌဗ္ဗော. သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ပဉ္စ ဗီဇဇာတာနိ, ဧဝံ ဝိညာဏံ သာဟာရံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ’’.

54. 缘于舍卫城。“诸比丘，有此五种种子。是哪五种呢？根种子、干种子、芽种子、节种子，第五为籽种子。诸比丘，倘若此五种种子未断、未腐、未被风与日所伤、有精华、善安放，但无地亦无水，诸比丘，此五种种子能否增长、繁茂、广大呢？”“不能，世尊。”“诸比丘，倘若此五种种子未断……乃至……善安放，且有地亦有水，诸比丘，此五种种子能否增长、繁茂、广大呢？”“能，世尊。”“诸比丘，应知四识住犹如地界。诸比丘，应知喜贪犹如水界。诸比丘，应知有食之识犹如五种种子。”

‘‘ရူပုပယံ[Pg.45], ဘိက္ခဝေ, ဝိညာဏံ တိဋ္ဌမာနံ တိဋ္ဌေယျ, ရူပါရမ္မဏံ ရူပပ္ပတိဋ္ဌံ နန္ဒူပသေစနံ ဝုဒ္ဓိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇေယျ. ဝေဒနုပယံ ဝါ, ဘိက္ခဝေ, ဝိညာဏံ တိဋ္ဌမာနံ တိဋ္ဌေယျ…ပေ… သညုပယံ ဝါ, ဘိက္ခဝေ, ဝိညာဏံ တိဋ္ဌမာနံ တိဋ္ဌေယျ…ပေ… သင်္ခါရုပယံ ဝါ, ဘိက္ခဝေ, ဝိညာဏံ တိဋ္ဌမာနံ တိဋ္ဌေယျ, သင်္ခါရာရမ္မဏံ သင်္ခါရပ္ပတိဋ္ဌံ နန္ဒူပသေစနံ ဝုဒ္ဓိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇေယျ.

“诸比丘，识若住立，即依于色而住，以色为所缘，以色为立足处，为喜贪所浇灌，便会增长、繁茂、广大。诸比丘，识或依于受而住立……乃至……诸比丘，识或依于想而住立……乃至……诸比丘，识若住立，即依于行而住，以行为所缘，以行为立足处，为喜贪所浇灌，便会增长、繁茂、广大。”

‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘အဟမညတြ ရူပါ အညတြ ဝေဒနာယ အညတြ သညာယ အညတြ သင်္ခါရေဟိ ဝိညာဏဿ အာဂတိံ ဝါ ဂတိံ ဝါ စုတိံ ဝါ ဥပပတ္တိံ ဝါ ဝုဒ္ဓိံ ဝါ ဝိရူဠှိံ ဝါ ဝေပုလ္လံ ဝါ ပညာပေဿာမီ’တိ, နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

“诸比丘，若有人言：‘我舍离色，舍离受，舍离想，舍离诸行，而施设识之来、去、死、生、增长、繁茂、广大’，无有是处。”

‘‘ရူပဓာတုယာ စေဝ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ရာဂေါ ပဟီနော ဟောတိ. ရာဂဿ ပဟာနာ ဝေါစ္ဆိဇ္ဇတာရမ္မဏံ ပတိဋ္ဌာ ဝိညာဏဿ န ဟောတိ. ဝေဒနာဓာတုယာ စေ… သညာဓာတုယာ စေ… သင်္ခါရဓာတုယာ စေ… ဝိညာဏဓာတုယာ စေ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ရာဂေါ ပဟီနော ဟောတိ. ရာဂဿ ပဟာနာ ဝေါစ္ဆိဇ္ဇတာရမ္မဏံ ပတိဋ္ဌာ ဝိညာဏဿ န ဟောတိ. တဒပ္ပတိဋ္ဌိတံ ဝိညာဏံ အဝိရူဠှံ အနဘိသင်္ခစ္စဝိမုတ္တံ. ဝိမုတ္တတ္တာ ဌိတံ. ဌိတတ္တာ သန္တုသိတံ. သန္တုသိတတ္တာ န ပရိတဿတိ. အပရိတဿံ ပစ္စတ္တညေဝ ပရိနိဗ္ဗာယတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ. ဒုတိယံ.

“诸比丘，若比丘于色界之贪已被断除，因贪断故，所缘被断，识无住立处。于受界……于想界……于行界……诸比丘，若比丘于识界之贪已被断除，因贪断故，所缘被断，识无住立处。彼无住立处之识，不增长、无行作而解脱。因解脱而住立，因住立而满足，因满足而不渴求。不渴求者，于内、于己般涅槃。他了知：‘生已尽，梵行已立，所作已办，不受后有。’”第二。

၃. ဥဒါနသုတ္တံ

3. 自说经

၅၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ – ‘‘‘နော စဿံ, နော စ မေ သိယာ, နာဘဝိဿ, န မေ ဘဝိဿတီ’တိ – ဧဝံ အဓိမုစ္စမာနော ဘိက္ခု ဆိန္ဒေယျ ဩရမ္ဘာဂိယာနိ သံယောဇနာနီ’’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ, အညတရော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ယထာ ကထံ ပန, ဘန္တေ, ‘နော စဿံ, နော စ မေ သိယာ, နာဘဝိဿ, န မေ ဘဝိဿတီ’တိ – ဧဝံ အဓိမုစ္စမာနော ဘိက္ခု ဆိန္ဒေယျ ဩရမ္ဘာဂိယာနိ သံယောဇနာနီ’’တိ?

55. 缘于舍卫城(Sāvatthī)。尔时，世尊自说感兴语：“‘若我无有，则无我所；若（过去之业）未有，则（未来之）我将不有。’如是胜解的比丘，当断下分结。”如是说已，有一比丘对世尊说：“世尊，比丘如何胜解‘若我无有，则无我所；若（过去之业）未有，则（未来之）我将不有’，而断下分结呢？”

‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော အရိယာနံ အဒဿာဝီ…ပေ… သပ္ပုရိသဓမ္မေ အဝိနီတော ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; အတ္တနိ ဝါ ရူပံ, ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; အတ္တနိ ဝါ ဝိညာဏံ, ဝိညာဏသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ.

“比丘，于此，无闻凡夫不见圣者……不调伏于善人法，观色为我，或观我具色，或观色在我中，或观我在色中。观受……观想……观诸行……观识为我，或观我具识，或观识在我中，或观我在识中。”

‘‘သော [Pg.46] အနိစ္စံ ရူပံ ‘အနိစ္စံ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ, အနိစ္စံ ဝေဒနံ ‘အနိစ္စာ ဝေဒနာ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ, အနိစ္စံ သညံ ‘အနိစ္စာ သညာ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ, အနိစ္စေ သင်္ခါရေ ‘အနိစ္စာ သင်္ခါရာ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ, အနိစ္စံ ဝိညာဏံ ‘အနိစ္စံ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ.

他不如实了知无常之色为“色无常”，不如实了知无常之受为“受无常”，不如实了知无常之想为“想无常”，不如实了知无常之诸行为“诸行无常”，不如实了知无常之识为“识无常”。

‘‘ဒုက္ခံ ရူပံ ‘ဒုက္ခံ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ, ဒုက္ခံ ဝေဒနံ… ဒုက္ခံ သညံ… ဒုက္ခေ သင်္ခါရေ… ဒုက္ခံ ဝိညာဏံ ‘ဒုက္ခံ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ.

他不如实了知苦之色为“色苦”，不如实了知苦之受……苦之想……苦之诸行……不如实了知苦之识为“识苦”。

‘‘အနတ္တံ ရူပံ ‘အနတ္တာ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ, အနတ္တံ ဝေဒနံ ‘အနတ္တာ ဝေဒနာ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ, အနတ္တံ သညံ ‘အနတ္တာ သညာ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ, အနတ္တေ သင်္ခါရေ ‘အနတ္တာ သင်္ခါရာ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ, အနတ္တံ ဝိညာဏံ ‘အနတ္တာ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ.

他不如实了知无我之色为“色无我”，不如实了知无我之受为“受无我”，不如实了知无我之想为“想无我”，不如实了知无我之诸行为“诸行无我”，不如实了知无我之识为“识无我”。

‘‘သင်္ခတံ ရူပံ ‘သင်္ခတံ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ, သင်္ခတံ ဝေဒနံ… သင်္ခတံ သညံ… သင်္ခတေ သင်္ခါရေ… သင်္ခတံ ဝိညာဏံ ‘သင်္ခတံ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. ရူပံ ဝိဘဝိဿတီတိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. ဝေဒနာ ဝိဘဝိဿတိ… သညာ ဝိဘဝိဿတိ… သင်္ခါရာ ဝိဘဝိဿန္တိ… ဝိညာဏံ ဝိဘဝိဿတီတိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ.

他不如实了知有为之色为“色有为”，不如实了知有为之受……有为之想……有为之诸行……不如实了知有为之识为“识有为”。他不如实了知“色将坏灭”。不如实了知“受将坏灭”……“想将坏灭”……“诸行将坏灭”……不如实了知“识将坏灭”。

‘‘သုတဝါ စ ခေါ, ဘိက္ခု, အရိယသာဝကော အရိယာနံ ဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ ကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ သုဝိနီတော သပ္ပုရိသာနံ ဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ ကောဝိဒေါ သပ္ပုရိသဓမ္မေ သုဝိနီတော န ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ…ပေ… န ဝေဒနံ… န သညံ… န သင်္ခါရေ… န ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ.

比丘，多闻圣弟子，得见诸圣者，善巧圣者之法，于圣者之法善受调伏；得见诸善人，善巧善人之法，于善人之法善受调伏。他不观色为我……不观受……不观想……不观诸行……不观识为我。

‘‘သော အနိစ္စံ ရူပံ ‘အနိစ္စံ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. အနိစ္စံ ဝေဒနံ… အနိစ္စံ သညံ… အနိစ္စေ သင်္ခါရေ… အနိစ္စံ ဝိညာဏံ ‘အနိစ္စံ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ဒုက္ခံ ရူပံ…ပေ… ဒုက္ခံ ဝိညာဏံ… အနတ္တံ ရူပံ…ပေ… အနတ္တံ ဝိညာဏံ… သင်္ခတံ ရူပံ…ပေ… သင်္ခတံ ဝိညာဏံ ‘သင်္ခတံ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ရူပံ ဝိဘဝိဿတီတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ ဝိဘဝိဿတီတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ.

他如实了知无常的色为“无常的色”。了知无常的受……了知无常的想……了知无常的诸行为……了知无常的识为“无常的识”。了知苦的色……了知苦的识……了知无我的色……了知无我的识……了知有为的色……了知有为的识为“有为的识”。他如实了知：“色将坏灭。”如实了知：“受……想……诸行……识将坏灭。”

‘‘သော [Pg.47] ရူပဿ ဝိဘဝါ, ဝေဒနာယ ဝိဘဝါ, သညာ ဝိဘဝါ, သင်္ခါရာနံ ဝိဘဝါ, ဝိညာဏဿ ဝိဘဝါ, ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခု, ‘နော စဿံ, နော စ မေ သိယာ, နာဘဝိဿ, န မေ ဘဝိဿတီ’တိ – ဧဝံ အဓိမုစ္စမာနော ဘိက္ခု ဆိန္ဒေယျ ဩရမ္ဘာဂိယာနိ သံယောဇနာနီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ အဓိမုစ္စမာနော, ဘန္တေ, ဘိက္ခု ဆိန္ဒေယျ ဩရမ္ဘာဂိယာနိ သံယောဇနာနီ’’တိ.

“比丘，由色之灭、受之灭、想之灭、诸行之灭、识之灭，如此胜解：‘若我将非有，则无有我所；若其未曾有，则于我将不有。’——比丘，如此胜解者，能断除下分结。”“尊者，比丘如此胜解，能断除下分结。”

‘‘ကထံ ပန, ဘန္တေ, ဇာနတော ကထံ ပဿတော အနန္တရာ အာသဝါနံ ခယော ဟောတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော အတသိတာယေ ဌာနေ တာသံ အာပဇ္ဇတိ. တာသော ဟေသော ဘိက္ခု အဿုတဝတော ပုထုဇ္ဇနဿ – ‘နော စဿံ, နော စ မေ သိယာ, နာဘဝိဿ, န မေ ဘဝိဿတီ’’’တိ.

“尊者，要如何知、如何见，才能无间灭尽诸漏呢？”“比丘，于此，无闻凡夫在不应恐惧之处感到恐惧。比丘，此即是无闻凡夫的恐惧：‘若我将非有，则无有我所；若其未曾有，则于我将不有。’”

‘‘သုတဝါ စ ခေါ, ဘိက္ခု, အရိယသာဝကော အတသိတာယေ ဌာနေ န တာသံ အာပဇ္ဇတိ. န ဟေသော, ဘိက္ခု, တာသော သုတဝတော အရိယသာဝကဿ – ‘နော စဿံ, နော စ မေ သိယာ, နာဘဝိဿ, န မေ ဘဝိဿတီ’တိ. ရူပုပယံ ဝါ, ဘိက္ခု, ဝိညာဏံ တိဋ္ဌမာနံ တိဋ္ဌေယျ, ရူပါရမ္မဏံ ရူပပ္ပတိဋ္ဌံ နန္ဒူပသေစနံ ဝုဒ္ဓိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇေယျ. ဝေဒနုပယံ ဝါ, ဘိက္ခု… သညုပယံ ဝါ, ဘိက္ခု… သင်္ခါရုပယံ ဝါ, ဘိက္ခု, ဝိညာဏံ တိဋ္ဌမာနံ တိဋ္ဌေယျ, သင်္ခါရာရမ္မဏံ သင်္ခါရပ္ပတိဋ္ဌံ နန္ဒူပသေစနံ ဝုဒ္ဓိံ ဝိရူဠှိံ ဝေပုလ္လံ အာပဇ္ဇေယျ.

“比丘，多闻圣弟子于不应惊恐处，不生惊恐。比丘，多闻圣弟子无有此等惊恐：‘若我无有，则我所亦无有；我将无有，我所亦将无有。’比丘，识若依止于色而住，以色为所缘，以色为依处，由喜所浇灌，则会达到增长、增盛、广大。比丘，或依止于受……比丘，或依止于想……比丘，识若依止于行而住，以行为所缘，以行为依处，由喜所浇灌，则会达到增长、增盛、广大。”

‘‘ယော ဘိက္ခု ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘အဟမညတြ ရူပါ, အညတြ ဝေဒနာယ, အညတြ သညာယ, အညတြ သင်္ခါရေဟိ ဝိညာဏဿ အာဂတိံ ဝါ ဂတိံ ဝါ စုတိံ ဝါ ဥပပတ္တိံ ဝါ ဝုဒ္ဓိံ ဝါ ဝိရူဠှိံ ဝါ ဝေပုလ္လံ ဝါ ပညာပေဿာမီ’တိ, နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

“比丘，若有人言：‘我离于色，离于受，离于想，离于诸行，而宣示识的来、去、死、生、增长、增盛、广大’，此事无有是处。”

‘‘ရူပဓာတုယာ စေ, ဘိက္ခု, ဘိက္ခုနော ရာဂေါ ပဟီနော ဟောတိ. ရာဂဿ ပဟာနာ ဝေါစ္ဆိဇ္ဇတာရမ္မဏံ ပတိဋ္ဌာ ဝိညာဏဿ န ဟောတိ. ဝေဒနာဓာတုယာ စေ, ဘိက္ခု, ဘိက္ခုနော… သညာဓာတုယာ စေ, ဘိက္ခု, ဘိက္ခုနော… သင်္ခါရဓာတုယာ စေ, ဘိက္ခု, ဘိက္ခုနော… ဝိညာဏဓာတုယာ စေ, ဘိက္ခု, ဘိက္ခုနော ရာဂေါ ပဟီနော ဟောတိ. ရာဂဿ ပဟာနာ ဝေါစ္ဆိဇ္ဇတာရမ္မဏံ ပတိဋ္ဌာ ဝိညာဏဿ န ဟောတိ. တဒပ္ပတိဋ္ဌိတံ ဝိညာဏံ အဝိရူဠှံ အနဘိသင်္ခါရဉ္စ ဝိမုတ္တံ. ဝိမုတ္တတ္တာ ဌိတံ. ဌိတတ္တာ သန္တုသိတံ. သန္တုသိတတ္တာ န ပရိတဿတိ. အပရိတဿံ ပစ္စတ္တညေဝ ပရိနိဗ္ဗာယတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ [Pg.48] ပဇာနာတိ. ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော အနန္တရာ အာသဝါနံ ခယော ဟောတီ’’တိ. တတိယံ.

“比丘，若比丘于色界已断贪，因断贪故，所缘即被断绝，识则无有依处。比丘，若比丘于受界……比丘，于想界……比丘，于行界……比丘，若比丘于识界已断贪，因断贪故，所缘即被断绝，识则无有依处。彼无依处之识，不复增盛，无有造作而得解脱。因解脱故，得以安住；因安住故，心得满足；因满足故，不复动摇。无动摇故，于内自证般涅槃。了知：‘生已尽……不再有此存在状态。’比丘，如是知、如是见者，诸漏无间而尽。”第三。

၄. ဥပါဒါနပရိပဝတ္တသုတ္တံ

4. 执取轮转经

၅၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ပဉ္စိမေ, ဘိက္ခဝေ, ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ. ကတမေ ပဉ္စ? ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော, ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓော, သညုပါဒါနက္ခန္ဓော, သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓော, ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. ယာဝကီဝဉ္စာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓေ စတုပရိဝဋ္ဋံ ယထာဘူတံ နာဗ္ဘညာသိံ, နေဝ တာဝါဟံ, ဘိက္ခဝေ, သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါတိ ပစ္စညာသိံ. ယတော စ ခွာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓေ စတုပရိဝဋ္ဋံ ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာသိံ, အထာဟံ, ဘိက္ခဝေ, သဒေဝကေ လောကေ…ပေ… သဒေဝမနုဿာယ အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါတိ ပစ္စညာသိံ’’.

56. 缘于舍卫城(Sāvatthī)。诸比丘，有这五取蕴。是哪五种呢？即色取蕴、受取蕴、想取蕴、行取蕴、识取蕴。诸比丘，只要我尚未如实地遍知这五取蕴的四转，我就不曾在有天、魔、梵天的世间，在有沙门、婆罗门、天、人的众生中，宣称我已现证无上正等正觉。诸比丘，当我如实地遍知这五取蕴的四转时，我便在有天、魔、梵天的世间……乃至……在有沙门、婆罗门、天、人的众生中，宣称我已现证无上正等正觉。

‘‘ကထဉ္စ စတုပရိဝဋ္ဋံ? ရူပံ အဗ္ဘညာသိံ, ရူပသမုဒယံ အဗ္ဘညာသိံ, ရူပနိရောဓံ အဗ္ဘညာသိံ, ရူပနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဗ္ဘညာသိံ; ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ အဗ္ဘညာသိံ, ဝိညာဏသမုဒယံ အဗ္ဘညာသိံ, ဝိညာဏနိရောဓံ အဗ္ဘညာသိံ, ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဗ္ဘညာသိံ.

何为四转？我已遍知色，已遍知色的集起，已遍知色的灭尽，已遍知导向色灭尽之道；于受……于想……于行……我已遍知识，已遍知识的集起，已遍知识的灭尽，已遍知导向识灭尽之道。

‘‘ကတမဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ? စတ္တာရော စ မဟာဘူတာ စတုန္နဉ္စ မဟာဘူတာနံ ဥပါဒါယ ရူပံ. ဣဒံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ. အာဟာရသမုဒယာ ရူပသမုဒယော; အာဟာရနိရောဓာ ရူပနိရောဓော. အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ရူပနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ, သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ…ပေ… သမ္မာသမာဓိ.

诸比丘，何为色？即四大种及四大种所造色。诸比丘，这被称为色。食集则色集，食灭则色灭。导向色灭尽之道，正是此八支圣道，即：正见……乃至……正定。

‘‘ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ ရူပံ အဘိညာယ, ဧဝံ ရူပသမုဒယံ အဘိညာယ, ဧဝံ ရူပနိရောဓံ အဘိညာယ, ဧဝံ ရူပနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဘိညာယ ရူပဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နာ, တေ သုပ္ပဋိပန္နာ. ယေ သုပ္ပဋိပန္နာ, တေ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ဂါဓန္တိ.

诸比丘，任何沙门或婆罗门，若如此遍知色，遍知色的集起，遍知色的灭尽，遍知导向色灭尽之道，为对色的厌离、离贪、灭尽而修行，他们就是善行道者。而那些善行道者，能于此法与律中立足。

‘‘ယေ စ ခေါ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ ရူပံ အဘိညာယ…ပေ… ဧဝံ ရူပနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဘိညာယ, ရူပဿ နိဗ္ဗိဒါ ဝိရာဂါ နိရောဓာ အနုပါဒါ ဝိမုတ္တာ တေ သုဝိမုတ္တာ. ယေ သုဝိမုတ္တာ တေ ကေဝလိနော. ယေ ကေဝလိနော ဝဋ္ဋံ တေသံ နတ္ထိ ပညာပနာယ.

“诸比丘，凡是任何沙门或婆罗门，若如是遍知色……乃至……如是遍知导向色灭尽的行道，则因对色的厌离、离贪、灭尽、无所执取而解脱，他们是善解脱者。凡是善解脱者，他们是圆满者。凡是圆满者，对他们而言，已无轮回可施设。”

‘‘ကတမာ [Pg.49] စ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒနာ? ဆယိမေ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒနာကာယာ – စက္ခုသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ, သောတသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ, ဃာနသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ, ဇိဝှာသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ, ကာယသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ, မနောသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒနာ. ဖဿသမုဒယာ ဝေဒနာသမုဒယော; ဖဿနိရောဓာ ဝေဒနာနိရောဓော. အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ, သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ…ပေ… သမ္မာသမာဓိ.

“诸比丘，何为受？诸比丘，有此六种受身：眼触所生受、耳触所生受、鼻触所生受、舌触所生受、身触所生受、意触所生受。诸比丘，这被称为受。由触的生起而有受的生起；由触的灭尽而有受的灭尽。导向受灭尽的行道，正是这八支圣道，即：正见……乃至……正定。”

‘‘ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ ဝေဒနံ အဘိညာယ, ဧဝံ ဝေဒနာသမုဒယံ အဘိညာယ, ဧဝံ ဝေဒနာနိရောဓံ အဘိညာယ, ဧဝံ ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဘိညာယ ဝေဒနာယ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နာ, တေ သုပ္ပဋိပန္နာ. ယေ သုပ္ပဋိပန္နာ, တေ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ဂါဓန္တိ.

“诸比丘，凡是任何沙门或婆罗门，若如是遍知受，如是遍知受的生起，如是遍知受的灭尽，如是遍知导向受灭尽的行道，为对受的厌离、离贪、灭尽而行道，他们是善行道者。凡是善行道者，他们便在此法与律中得以立足。”

‘‘ယေ စ ခေါ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ ဝေဒနံ အဘိညာယ…ပေ… ဧဝံ ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဘိညာယ…ပေ… ဝဋ္ဋံ တေသံ နတ္ထိ ပညာပနာယ.

“诸比丘，凡是任何沙门或婆罗门，若如是遍知受……乃至……如是遍知导向受灭尽的行道……对他们而言，已无轮回可施设。”

‘‘ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, သညာ? ဆယိမေ, ဘိက္ခဝေ, သညာကာယာ – ရူပသညာ, သဒ္ဒသညာ, ဂန္ဓသညာ, ရသသညာ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗသညာ, ဓမ္မသညာ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, သညာ. ဖဿသမုဒယာ သညာသမုဒယော; ဖဿနိရောဓာ သညာနိရောဓော. အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ သညာနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ, သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ…ပေ… သမ္မာသမာဓိ…ပေ… ဝဋ္ဋံ တေသံ နတ္ထိ ပညာပနာယ.

“诸比丘，何为想？诸比丘，有此六种想身：色想、声想、香想、味想、触想、法想。诸比丘，这被称为想。由触的生起而有想的生起；由触的灭尽而有想的灭尽。导向想灭尽的行道，正是这八支圣道，即：正见……乃至……正定……对他们而言，已无轮回可施设。”

‘‘ကတမေ စ, ဘိက္ခဝေ, သင်္ခါရာ? ဆယိမေ, ဘိက္ခဝေ, စေတနာကာယာ – ရူပသဉ္စေတနာ, သဒ္ဒသဉ္စေတနာ, ဂန္ဓသဉ္စေတနာ, ရသသဉ္စေတနာ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗသဉ္စေတနာ, ဓမ္မသဉ္စေတနာ. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘိက္ခဝေ, သင်္ခါရာ. ဖဿသမုဒယာ သင်္ခါရသမုဒယော; ဖဿနိရောဓာ သင်္ခါရနိရောဓော. အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ သင်္ခါရနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ, သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ…ပေ… သမ္မာသမာဓိ.

“诸比丘，何为行？诸比丘，此等为六种思身：色思、声思、香思、味思、所触思、法思。诸比丘，此等称为行。由触之集起而有行之集起；由触之灭尽而有行之灭尽。此八支圣道，即正见……乃至……正定，即是导向行灭尽之道。”

‘‘ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ သင်္ခါရေ အဘိညာယ, ဧဝံ သင်္ခါရသမုဒယံ အဘိညာယ, ဧဝံ သင်္ခါရနိရောဓံ အဘိညာယ, ဧဝံ သင်္ခါရနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဘိညာယ သင်္ခါရာနံ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ [Pg.50] ပဋိပန္နာ, တေ သုပ္ပဋိပန္နာ. ယေ သုပ္ပဋိပန္နာ, တေ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ဂါဓန္တိ.

“诸比丘，任何沙门或婆罗门，如此特知诸行，如此特知行之集起，如此特知行之灭尽，如此特知导向行灭尽之道，为诸行之厌离、离贪、灭尽而行道，彼等即是善行道者。凡善行道者，于此法、律中即得坚立。”

‘‘ယေ စ ခေါ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ သင်္ခါရေ အဘိညာယ, ဧဝံ သင်္ခါရသမုဒယံ အဘိညာယ, ဧဝံ သင်္ခါရနိရောဓံ အဘိညာယ, ဧဝံ သင်္ခါရနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဘိညာယ သင်္ခါရာနံ နိဗ္ဗိဒါ ဝိရာဂါ နိရောဓာ အနုပါဒါ ဝိမုတ္တာ, တေ သုဝိမုတ္တာ. ယေ သုဝိမုတ္တာ, တေ ကေဝလိနော. ယေ ကေဝလိနော ဝဋ္ဋံ တေသံ နတ္ထိ ပညာပနာယ.

“诸比丘，任何沙门或婆罗门，如此特知诸行，如此特知行之集起，如此特知行之灭尽，如此特知导向行灭尽之道，由诸行之厌离、离贪、灭尽，无所执取而解脱，彼等即是善解脱者。凡善解脱者，彼等即是圆满者。凡圆满者，其轮回已无可安立。”

‘‘ကတမဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, ဝိညာဏံ? ဆယိမေ, ဘိက္ခဝေ, ဝိညာဏကာယာ – စက္ခုဝိညာဏံ, သောတဝိညာဏံ, ဃာနဝိညာဏံ, ဇိဝှာဝိညာဏံ, ကာယဝိညာဏံ, မနောဝိညာဏံ. ဣဒံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ဝိညာဏံ. နာမရူပသမုဒယာ ဝိညာဏသမုဒယော; နာမရူပနိရောဓာ ဝိညာဏနိရောဓော. အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ, သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ…ပေ… သမ္မာသမာဓိ.

“诸比丘，何为识？诸比丘，此等为六种识身：眼识、耳识、鼻识、舌识、身识、意识。诸比丘，此称为识。由名色之集起而有识之集起；由名色之灭尽而有识之灭尽。此八支圣道，即正见……乃至……正定，即是导向识灭尽之道。”

‘‘ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ ဝိညာဏံ အဘိညာယ, ဧဝံ ဝိညာဏသမုဒယံ အဘိညာယ, ဧဝံ ဝိညာဏနိရောဓံ အဘိညာယ, ဧဝံ ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဘိညာယ ဝိညာဏဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နာ, တေ သုပ္ပဋိပန္နာ. ယေ သုပ္ပဋိပန္နာ, တေ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ဂါဓန္တိ.

“诸比丘，凡是任何沙门或婆罗门，如此遍知识，如此遍知识之集，如此遍知识之灭，如此遍知导向识灭的行道，为识的厌离、离贪、灭尽而行道，他们是善行道者。凡是善行道者，他们于此法与律中坚立。”

‘‘ယေ စ ခေါ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ ဝိညာဏံ အဘိညာယ, ဧဝံ ဝိညာဏသမုဒယံ အဘိညာယ, ဧဝံ ဝိညာဏနိရောဓံ အဘိညာယ, ဧဝံ ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဘိညာယ ဝိညာဏဿ နိဗ္ဗိဒါ ဝိရာဂါ နိရောဓာ အနုပါဒါ ဝိမုတ္တာ, တေ သုဝိမုတ္တာ. ယေ သုဝိမုတ္တာ, တေ ကေဝလိနော. ယေ ကေဝလိနော ဝဋ္ဋံ တေသံ နတ္ထိ ပညာပနာယာ’’တိ. စတုတ္ထံ.

“诸比丘，凡是任何沙门或婆罗门，如此遍知识，如此遍知识之集，如此遍知识之灭，如此遍知导向识灭的行道，因对识厌离、离贪、灭尽，无取而解脱，他们是善解脱者。凡是善解脱者，他们是究竟者。凡是究竟者，其轮回已无从安立。”第四。

၅. သတ္တဋ္ဌာနသုတ္တံ

5. 七处经

၅၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘သတ္တဋ္ဌာနကုသလော, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု တိဝိဓူပပရိက္ခီ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ကေဝလီ ဝုသိတဝါ ဥတ္တမပုရိသောတိ ဝုစ္စတိ. ကထဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သတ္တဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ရူပံ ပဇာနာတိ, ရူပသမုဒယံ ပဇာနာတိ, ရူပနိရောဓံ ပဇာနာတိ, ရူပနိရောဓဂါမိနိံ [Pg.51] ပဋိပဒံ ပဇာနာတိ; ရူပဿ အဿာဒံ ပဇာနာတိ, ရူပဿ အာဒီနဝံ ပဇာနာတိ, ရူပဿ နိဿရဏံ ပဇာနာတိ; ဝေဒနံ ပဇာနာတိ … သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ ပဇာနာတိ, ဝိညာဏသမုဒယံ ပဇာနာတိ, ဝိညာဏနိရောဓံ ပဇာနာတိ, ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ ပဇာနာတိ; ဝိညာဏဿ အဿာဒံ ပဇာနာတိ, ဝိညာဏဿ အာဒီနဝံ ပဇာနာတိ, ဝိညာဏဿ နိဿရဏံ ပဇာနာတိ.

57. 舍卫城（Sāvatthī）因缘。“诸比丘，于此法与律中，于七处善巧、依三相善观的比丘，被称为‘究竟者、已住梵行者、最上之人’。诸比丘，比丘如何于七处善巧？诸比丘，于此，比丘了知色，了知色之集，了知色之灭，了知导向色灭的行道；了知色之味，了知色之患，了知色之离；了知受……了知想……了知行……了知识，了知识之集，了知识之灭，了知导向识灭的行道；了知识之味，了知识之患，了知识之离。”

‘‘ကတမဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ? စတ္တာရော စ မဟာဘူတာ, စတုန္နဉ္စ မဟာဘူတာနံ ဥပါဒါယ ရူပံ. ဣဒံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ. အာဟာရသမုဒယာ ရူပသမုဒယော; အာဟာရနိရောဓာ ရူပနိရောဓော. အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ရူပနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ, သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ…ပေ… သမ္မာသမာဓိ.

“诸比丘，什么是色？即四大，以及四大所造色。诸比丘，这称为色。由食集而有色集；由食灭而有色灭。导向色灭的行道，就是此八支圣道，即：正见……乃至……正定。”

‘‘ယံ ရူပံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ – အယံ ရူပဿ အဿာဒေါ. ယံ ရူပံ အနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ – အယံ ရူပဿ အာဒီနဝေါ. ယော ရူပသ္မိံ ဆန္ဒရာဂဝိနယော ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ – ဣဒံ ရူပဿ နိဿရဏံ.

“缘于色而生起的快乐与喜悦——这是色的乐味。色是无常、苦、变易之法——这是色的过患。于色中调伏欲贪、断除欲贪——这是色的出离。”

‘‘ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ ရူပံ အဘိညာယ, ဧဝံ ရူပသမုဒယံ အဘိညာယ, ဧဝံ ရူပနိရောဓံ အဘိညာယ, ဧဝံ ရူပနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဘိညာယ; ဧဝံ ရူပဿ အဿာဒံ အဘိညာယ, ဧဝံ ရူပဿ အာဒီနဝံ အဘိညာယ, ဧဝံ ရူပဿ နိဿရဏံ အဘိညာယ ရူပဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နာ, တေ သုပ္ပဋိပန္နာ. ယေ သုပ္ပဋိပန္နာ, တေ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ဂါဓန္တိ.

“诸比丘，凡是任何沙门或婆罗门，如是了知色，如是了知色集，如是了知色灭，如是了知导向色灭的行道；如是了知色的乐味，如是了知色的过患，如是了知色的出离，为于色的厌离、离贪、灭尽而修行，他们是善行道者。凡是善行道者，他们于此法与律中获得立足。”

‘‘ယေ စ ခေါ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ ရူပံ အဘိညာယ, ဧဝံ ရူပသမုဒယံ အဘိညာယ, ဧဝံ ရူပနိရောဓံ အဘိညာယ, ဧဝံ ရူပနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဘိညာယ; ဧဝံ ရူပဿ အဿာဒံ အဘိညာယ, ဧဝံ ရူပဿ အာဒီနဝံ အဘိညာယ, ဧဝံ ရူပဿ နိဿရဏံ အဘိညာယ ရူပဿ နိဗ္ဗိဒါ ဝိရာဂါ နိရောဓာ အနုပါဒါ ဝိမုတ္တာ, တေ သုဝိမုတ္တာ. ယေ သုဝိမုတ္တာ, တေ ကေဝလိနော. ယေ ကေဝလိနော ဝဋ္ဋံ တေသံ နတ္ထိ ပညာပနာယ.

“再者，诸比丘，凡是任何沙门或婆罗门，如是了知色，如是了知色集，如是了知色灭，如是了知导向色灭的行道；如是了知色的乐味，如是了知色的过患，如是了知色的出离，因于色的厌离、离贪、灭尽，无所执取而解脱，他们是善解脱者。凡是善解脱者，他们是圆满者。凡是圆满者，对他们而言，已无轮回可被安立。”

‘‘ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒနာ? ဆယိမေ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒနာကာယာ – စက္ခုသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ…ပေ… မနောသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒနာ. ဖဿသမုဒယာ ဝေဒနာသမုဒယော; ဖဿနိရောဓာ ဝေဒနာနိရောဓော. အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ, သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ…ပေ… သမ္မာသမာဓိ.

“诸比丘，什么是受？诸比丘，有这六种受身——眼触所生受……乃至意触所生受。诸比丘，这称为受。由触集故受集，由触灭故受灭。此神圣八支道即是导向受灭的行道，也就是：正见……乃至正定。”

‘‘ယံ [Pg.52] ဝေဒနံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ – အယံ ဝေဒနာယ အဿာဒေါ. ယာ ဝေဒနာ အနိစ္စာ ဒုက္ခာ ဝိပရိဏာမဓမ္မာ – အယံ ဝေဒနာယ အာဒီနဝေါ. ယော ဝေဒနာယ ဆန္ဒရာဂဝိနယော ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ – ဣဒံ ဝေဒနာယ နိဿရဏံ.

“缘于受而生起的乐与喜，此即受之味。受是无常、苦、变易之法，此即受之患。于受调伏欲贪、舍断欲贪，此即受之离。”

‘‘ယေ ဟိ, ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ ဝေဒနံ အဘိညာယ, ဧဝံ ဝေဒနာသမုဒယံ အဘိညာယ, ဧဝံ ဝေဒနာနိရောဓံ အဘိညာယ, ဧဝံ ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဘိညာယ; ဧဝံ ဝေဒနာယ အဿာဒံ အဘိညာယ, ဧဝံ ဝေဒနာယ အာဒီနဝံ အဘိညာယ, ဧဝံ ဝေဒနာယ နိဿရဏံ အဘိညာယ ဝေဒနာယ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နာ, တေ သုပ္ပဋိပန္နာ. ယေ သုပ္ပဋိပန္နာ, တေ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ဂါဓန္တိ.

“诸比丘，凡有任何沙门或婆罗门，如是遍知受，如是遍知受之集，如是遍知受之灭，如是遍知导向受灭的行道；如是遍知受之味，如是遍知受之患，如是遍知受之离，为于受生厌、离贪、灭尽而行道者，他们是善行道者。凡善行道者，他们即于此法与律中得以立足。”

‘‘ယေ စ ခေါ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ ဝေဒနံ အဘိညာယ…ပေ… ဝဋ္ဋံ တေသံ နတ္ထိ ပညာပနာယ.

“诸比丘，凡有任何沙门或婆罗门，如是遍知受……乃至……对他们来说，已无轮回可安立。”

‘‘ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, သညာ? ဆယိမေ, ဘိက္ခဝေ, သညာကာယာ – ရူပသညာ, သဒ္ဒသညာ, ဂန္ဓသညာ, ရသသညာ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗသညာ, ဓမ္မသညာ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, သညာ. ဖဿသမုဒယာ သညာသမုဒယော; ဖဿနိရောဓာ သညာနိရောဓော. အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ သညာနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ, သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ…ပေ… သမ္မာသမာဓိ…ပေ… ဝဋ္ဋံ တေသံ နတ္ထိ ပညာပနာယ.

“诸比丘，什么是想？诸比丘，有这六种想身——色想、声想、香想、味想、触想、法想。诸比丘，这称为想。由触集故想集，由触灭故想灭。此神圣八支道即是导向想灭的行道，也就是：正见……乃至正定……凡有任何沙门或婆罗门，如是遍知想，如是遍知想之集，如是遍知想之灭，如是遍知导向想灭的行道；如是遍知想之味，如是遍知想之患，如是遍知想之离，为于想生厌、离贪、灭尽而行道者，对他们来说，已无轮回可安立。”

‘‘ကတမေ စ, ဘိက္ခဝေ, သင်္ခါရာ? ဆယိမေ, ဘိက္ခဝေ, စေတနာကာယာ – ရူပသဉ္စေတနာ, သဒ္ဒသဉ္စေတနာ, ဂန္ဓသဉ္စေတနာ, ရသသဉ္စေတနာ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗသဉ္စေတနာ, ဓမ္မသဉ္စေတနာ. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ ဘိက္ခဝေ, သင်္ခါရာ. ဖဿသမုဒယာ သင်္ခါရသမုဒယော; ဖဿနိရောဓာ သင်္ခါရနိရောဓော. အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ သင်္ခါရနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ, သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ…ပေ… သမ္မာသမာဓိ.

诸比丘，什么是行？诸比丘，有此六思身：色思、声思、香思、味思、触思、法思。诸比丘，此等称为行。由触之集而有行之集；由触之灭而有行之灭。导向行灭尽的行道，即是此八支圣道，也就是：正见……乃至正定。

‘‘ယံ သင်္ခါရေ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ – အယံ သင်္ခါရာနံ အဿာဒေါ. ယေ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ ဒုက္ခာ ဝိပရိဏာမဓမ္မာ – အယံ သင်္ခါရာနံ အာဒီနဝေါ. ယော သင်္ခါရေသု ဆန္ဒရာဂဝိနယော ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ – ဣဒံ သင်္ခါရာနံ နိဿရဏံ.

缘于诸行而生起的快乐与喜悦——这是诸行的乐味。诸行是无常、苦、变易之法——这是诸行的过患。于诸行中调伏欲贪、断除欲贪——这是诸行的出离。

‘‘ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ သင်္ခါရေ အဘိညာယ, ဧဝံ သင်္ခါရသမုဒယံ အဘိညာယ, ဧဝံ သင်္ခါရနိရောဓံ အဘိညာယ, ဧဝံ သင်္ခါရနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဘိညာယ…ပေ… သင်္ခါရာနံ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ [Pg.53] ပဋိပန္နာ တေ သုပ္ပဋိပန္နာ. ယေ သုပ္ပဋိပန္နာ, တေ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ဂါဓန္တိ…ပေ… ဝဋ္ဋံ တေသံ နတ္ထိ ပညာပနာယ.

诸比丘，凡是任何沙门或婆罗门，如此以无上智了知诸行，如此以无上智了知诸行之集，如此以无上智了知诸行之灭，如此以无上智了知导向诸行之灭的行道……为诸行的厌离、离贪、灭尽而行道者，他们是善行道者。凡是善行道者，他们于此法、律中得以立足……对他们来说，没有轮回可被安立。

‘‘ကတမဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, ဝိညာဏံ? ဆယိမေ, ဘိက္ခဝေ, ဝိညာဏကာယာ – စက္ခုဝိညာဏံ, သောတဝိညာဏံ, ဃာနဝိညာဏံ, ဇိဝှာဝိညာဏံ, ကာယဝိညာဏံ, မနောဝိညာဏံ. ဣဒံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ဝိညာဏံ. နာမရူပသမုဒယာ ဝိညာဏသမုဒယော; နာမရူပနိရောဓာ ဝိညာဏနိရောဓော. အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ, သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ…ပေ… သမ္မာသမာဓိ.

诸比丘，什么是识？诸比丘，有此六识身：眼识、耳识、鼻识、舌识、身识、意识。诸比丘，此称为识。由名色之集而有识之集；由名色之灭而有识之灭。导向识灭尽的行道，即是此八支圣道，也就是：正见……乃至正定。

‘‘ယံ ဝိညာဏံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ – အယံ ဝိညာဏဿ အဿာဒေါ. ယံ ဝိညာဏံ အနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ – အယံ ဝိညာဏဿ အာဒီနဝေါ. ယော ဝိညာဏသ္မိံ ဆန္ဒရာဂဝိနယော ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ – ဣဒံ ဝိညာဏဿ နိဿရဏံ.

“缘于识而生起的快乐与喜悦——这是识的乐味。识是无常、苦、变易之法——这是识的过患。于识中调伏欲贪、断除欲贪——这是识的出离。

‘‘ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ ဝိညာဏံ အဘိညာယ, ဧဝံ ဝိညာဏသမုဒယံ အဘိညာယ, ဧဝံ ဝိညာဏနိရောဓံ အဘိညာယ, ဧဝံ ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဘိညာယ; ဧဝံ ဝိညာဏဿ အဿာဒံ အဘိညာယ, ဧဝံ ဝိညာဏဿ အာဒီနဝံ အဘိညာယ, ဧဝံ ဝိညာဏဿ နိဿရဏံ အဘိညာယ ဝိညာဏဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နာ, တေ သုပ္ပဋိပန္နာ. ယေ သုပ္ပဋိပန္နာ, တေ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ဂါဓန္တိ.

“诸比丘，凡是任何沙门或婆罗门，如是了知识，如是了知识的生起，如是了知识的灭尽，如是了知导向识灭尽之道；如是了知识的乐味，如是了知识的过患，如是了知识的出离，为了对识厌离、离贪、灭尽而修行，他们是善修行者。凡是善修行者，就在此法与律中得以确立。

‘‘ယေ စ ခေါ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧဝံ ဝိညာဏံ အဘိညာယ, ဧဝံ ဝိညာဏသမုဒယံ အဘိညာယ, ဧဝံ ဝိညာဏနိရောဓံ အဘိညာယ, ဧဝံ ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အဘိညာယ; ဧဝံ ဝိညာဏဿ အဿာဒံ အဘိညာယ, ဧဝံ ဝိညာဏဿ အာဒီနဝံ အဘိညာယ, ဧဝံ ဝိညာဏဿ နိဿရဏံ အဘိညာယ ဝိညာဏဿ နိဗ္ဗိဒါ ဝိရာဂါ နိရောဓာ အနုပါဒါ ဝိမုတ္တာ, တေ သုဝိမုတ္တာ. ယေ သုဝိမုတ္တာ, တေ ကေဝလိနော. ယေ ကေဝလိနော ဝဋ္ဋံ တေသံ နတ္ထိ ပညာပနာယ. ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သတ္တဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ.

“再者，诸比丘，凡是任何沙门或婆罗门，如是了知识，如是了知识的生起，如是了知识的灭尽，如是了知导向识灭尽之道；如是了知识的乐味，如是了知识的过患，如是了知识的出离，因为对识厌离、离贪、灭尽，无所取着而解脱，他们是善解脱者。那些善解脱者，便是圆满者。那些圆满者，他们的轮回已无从安立。诸比丘，比丘就是这样于七处善巧。”

‘‘ကထဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု တိဝိဓူပပရိက္ခီ ဟောတိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဓာတုသော ဥပပရိက္ခတိ, အာယတနသော ဥပပရိက္ခတိ, ပဋိစ္စသမုပ္ပာဒသော ဥပပရိက္ခတိ[Pg.54]. ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု တိဝိဓူပပရိက္ခီ ဟောတိ. သတ္တဋ္ဌာနကုသလော, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု တိဝိဓူပပရိက္ခီ, ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ကေဝလီ ဝုသိတဝါ ‘ဥတ္တမပုရိသော’တိ ဝုစ္စတီ’’တိ. ပဉ္စမံ.

“诸比丘，比丘如何成为三观察者呢？诸比丘，在此，比丘依界观察，依处观察，依缘起观察。诸比丘，这样，比丘就是三观察者了。诸比丘，于七处善巧且是三观察者的比丘，在这法与律中，被称为圆满者、梵行已立者、最上士。”第五。

၆. သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသုတ္တံ

6. 正等觉经

၅၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘တထာဂတော, ဘိက္ခဝေ, အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ရူပဿ နိဗ္ဗိဒါ ဝိရာဂါ နိရောဓာ အနုပါဒါ ဝိမုတ္တော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါတိ ဝုစ္စတိ. ဘိက္ခုပိ, ဘိက္ခဝေ, ပညာဝိမုတ္တော ရူပဿ နိဗ္ဗိဒါ ဝိရာဂါ နိရောဓာ အနုပါဒါ ဝိမုတ္တော ပညာဝိမုတ္တောတိ ဝုစ္စတိ.

58. 舍卫城因缘。诸比丘，如来、阿罗汉、正自觉者，因对色厌离、离贪、灭，无执取而解脱，故被称为“正自觉者”。诸比丘，以慧解脱的比丘，也因对色厌离、离贪、灭，无执取而解脱，故被称为“慧解脱”。

‘‘တထာဂတော, ဘိက္ခဝေ, အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝေဒနာယ နိဗ္ဗိဒါ ဝိရာဂါ နိရောဓာ အနုပါဒါ ဝိမုတ္တော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါတိ ဝုစ္စတိ. ဘိက္ခုပိ, ဘိက္ခဝေ, ပညာဝိမုတ္တော ဝေဒနာယ နိဗ္ဗိဒါ…ပေ… ပညာဝိမုတ္တောတိ ဝုစ္စတိ.

诸比丘，如来、阿罗汉、正自觉者，因对受厌离、离贪、灭，无执取而解脱，故被称为“正自觉者”。诸比丘，以慧解脱的比丘，也因对受厌离……乃至……故被称为“慧解脱”。

‘‘တထာဂတော, ဘိက္ခဝေ, အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ သညာယ… သင်္ခါရာနံ… ဝိညာဏဿ နိဗ္ဗိဒါ ဝိရာဂါ နိရောဓာ အနုပါဒါ ဝိမုတ္တော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါတိ ဝုစ္စတိ. ဘိက္ခုပိ, ဘိက္ခဝေ, ပညာဝိမုတ္တော ဝိညာဏဿ နိဗ္ဗိဒါ ဝိရာဂါ နိရောဓာ အနုပါဒါ ဝိမုတ္တော ပညာဝိမုတ္တောတိ ဝုစ္စတိ.

诸比丘，如来、阿罗汉、正自觉者，因对想……行……识厌离、离贪、灭，无执取而解脱，故被称为“正自觉者”。诸比丘，以慧解脱的比丘，也因对识厌离、离贪、灭，无执取而解脱，故被称为“慧解脱”。

‘‘တတြ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ကော ဝိသေသော, ကော အဓိပ္ပယာသော, ကိံ နာနာကရဏံ, တထာဂတဿ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ပညာဝိမုတ္တေန ဘိက္ခုနာ’’တိ? ‘‘ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ ဘဂဝံနေတ္တိကာ ဘဂဝံပဋိသရဏာ. သာဓု ဝတ, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တညေဝ ပဋိဘာတု ဧတဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော. ဘဂဝတော သုတွာ ဘိက္ခူ ဓာရေဿန္တီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ, ဘိက္ခဝေ, သုဏာထ, သာဓုကံ မနသိ ကရောထ; ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

“诸比丘，于此，如来、阿罗汉、正自觉者与以慧解脱的比丘，有何差别？有何意趣？有何不同？”“世尊，我等之法，以世尊为根本，以世尊为导师，以世尊为归依处。善哉，世尊！愿世尊为我等阐明此说之义。听闻世尊之教后，比丘们将受持。”“既然如此，诸比丘，你们当听，当善作意，我将为你们说。”“是的，世尊。”那些比丘回答世尊。世尊说了这番话：

‘‘တထာဂတော, ဘိက္ခဝေ, အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ အနုပ္ပန္နဿ မဂ္ဂဿ ဥပ္ပာဒေတာ, အသဉ္ဇာတဿ မဂ္ဂဿ သဉ္ဇနေတာ, အနက္ခာတဿ မဂ္ဂဿ အက္ခာတာ မဂ္ဂညူ, မဂ္ဂဝိဒူ, မဂ္ဂကောဝိဒေါ; မဂ္ဂါနုဂါ စ, ဘိက္ခဝေ, ဧတရဟိ သာဝကာ ဝိဟရန္တိ ပစ္ဆာသမန္နာဂတာ. အယံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဝိသေသော, အယံ အဓိပ္ပယာသော, ဣဒံ နာနာကရဏံ တထာဂတဿ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ပညာဝိမုတ္တေန ဘိက္ခုနာ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

“诸比丘，如来、阿罗汉、正等觉者，是未生起之道的生起者，未识之道的令识者，未宣说之道的宣说者，是知晓道者、通达道者、善巧于道者。诸比丘，如今，弟子们随道而行，随后而至。诸比丘，这即是如来、阿罗汉、正等觉者与慧解脱比丘之间的差别、卓越之处与不同之处。”第六。

၇. အနတ္တလက္ခဏသုတ္တံ

7. 无我相经

၅၉. ဧကံ [Pg.55] သမယံ ဘဂဝါ ဗာရာဏသိယံ ဝိဟရတိ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ပဉ္စဝဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

59. 一时，世尊住在波罗奈（Bārāṇasī）仙人堕处（Isipatana）的鹿野苑。在那里，世尊对五比丘说：“诸比丘！”那些比丘回答世尊：“尊者！”世尊这样说：

‘‘ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, အနတ္တာ. ရူပဉ္စ ဟိဒံ, ဘိက္ခဝေ, အတ္တာ အဘဝိဿ, နယိဒံ ရူပံ အာဗာဓာယ သံဝတ္တေယျ, လဗ္ဘေထ စ ရူပေ – ‘ဧဝံ မေ ရူပံ ဟောတု, ဧဝံ မေ ရူပံ မာ အဟောသီ’တိ. ယသ္မာ စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ အနတ္တာ, တသ္မာ ရူပံ အာဗာဓာယ သံဝတ္တတိ, န စ လဗ္ဘတိ ရူပေ – ‘ဧဝံ မေ ရူပံ ဟောတု, ဧဝံ မေ ရူပံ မာ အဟောသီ’’’တိ.

“诸比丘，色是无我。诸比丘，如果此色是我，此色就不会导向病痛，并且能在色上得遂所愿：‘愿我的色是这样，愿我的色不是这样。’诸比丘，正因为色是无我，所以色导向病痛，并且不能在色上得遂所愿：‘愿我的色是这样，愿我的色不是这样。’”

‘‘ဝေဒနာ အနတ္တာ. ဝေဒနာ စ ဟိဒံ, ဘိက္ခဝေ, အတ္တာ အဘဝိဿ, နယိဒံ ဝေဒနာ အာဗာဓာယ သံဝတ္တေယျ, လဗ္ဘေထ စ ဝေဒနာယ – ‘ဧဝံ မေ ဝေဒနာ ဟောတု, ဧဝံ မေ ဝေဒနာ မာ အဟောသီ’တိ. ယသ္မာ စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒနာ အနတ္တာ, တသ္မာ ဝေဒနာ အာဗာဓာယ သံဝတ္တတိ, န စ လဗ္ဘတိ ဝေဒနာယ – ‘ဧဝံ မေ ဝေဒနာ ဟောတု, ဧဝံ မေ ဝေဒနာ မာ အဟောသီ’’’တိ.

“诸比丘，受是无我。诸比丘，如果此受是我，此受就不会导向病痛，并且能在受上得遂所愿：‘愿我的受是这样，愿我的受不是这样。’诸比丘，正因为受是无我，所以受导向病痛，并且不能在受上得遂所愿：‘愿我的受是这样，愿我的受不是这样。’”

‘‘သညာ အနတ္တာ…ပေ… သင်္ခါရာ အနတ္တာ. သင်္ခါရာ စ ဟိဒံ, ဘိက္ခဝေ, အတ္တာ အဘဝိဿံသု, နယိဒံ သင်္ခါရာ အာဗာဓာယ သံဝတ္တေယျုံ, လဗ္ဘေထ စ သင်္ခါရေသု – ‘ဧဝံ မေ သင်္ခါရာ ဟောန္တု, ဧဝံ မေ သင်္ခါရာ မာ အဟေသု’န္တိ. ယသ္မာ စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သင်္ခါရာ အနတ္တာ, တသ္မာ သင်္ခါရာ အာဗာဓာယ သံဝတ္တန္တိ, န စ လဗ္ဘတိ သင်္ခါရေသု – ‘ဧဝံ မေ သင်္ခါရာ ဟောန္တု, ဧဝံ မေ သင်္ခါရာ မာ အဟေသု’’’န္တိ.

“想是无我……行是无我。诸比丘，此诸行若为我者，则此诸行不应引生疾苦，且于诸行上应能得随己意：‘愿我诸行如是，愿我诸行不如是。’诸比丘，然正因诸行是无我，是故诸行引生疾苦，且于诸行上不得随己意：‘愿我诸行如是，愿我诸行不如是。’”

‘‘ဝိညာဏံ အနတ္တာ. ဝိညာဏဉ္စ ဟိဒံ, ဘိက္ခဝေ, အတ္တာ အဘဝိဿ, နယိဒံ ဝိညာဏံ အာဗာဓာယ သံဝတ္တေယျ, လဗ္ဘေထ စ ဝိညာဏေ – ‘ဧဝံ မေ ဝိညာဏံ ဟောတု, ဧဝံ မေ ဝိညာဏံ မာ အဟောသီ’တိ. ယသ္မာ စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဝိညာဏံ အနတ္တာ, တသ္မာ ဝိညာဏံ အာဗာဓာယ သံဝတ္တတိ, န စ လဗ္ဘတိ ဝိညာဏေ – ‘ဧဝံ မေ ဝိညာဏံ ဟောတု, ဧဝံ မေ ဝိညာဏံ မာ အဟောသီ’’’တိ.

“识是无我。诸比丘，此识若为我者，则此识不应引生疾苦，且于识上应能得随己意：‘愿我识如是，愿我识不如是。’诸比丘，然正因识是无我，是故识引生疾苦，且于识上不得随己意：‘愿我识如是，愿我识不如是。’”

‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ [Pg.56] အတ္တာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’.

“诸比丘，你们认为如何？色是常还是无常？”“世尊，是无常。”“凡无常者，是苦还是乐？”“世尊，是苦。”“凡无常、是苦、有变易法者，还适合看作‘这是我的，我是此，这是我的我’吗？”“不，世尊。”“受……想……行……识是常还是无常？”“世尊，是无常。”“凡无常者，是苦还是乐？”“世尊，是苦。”“凡无常、是苦、有变易法者，还适合看作‘这是我的，我是此，这是我的我’吗？”“不，世尊。”

‘‘တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ယံ ကိဉ္စိ ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ရူပံ – ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ယာ ကာစိ ဝေဒနာ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာ အဇ္ဈတ္တာ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ…ပေ… ယာ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗာ ဝေဒနာ – ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

“比丘们，因此，于此，任何色，无论是过去、未来、现在，是内、是外，是粗、是细，是劣、是胜，是远、是近，一切色都应以正慧如实地观：‘这不是我的，我不是这个，这不是我的我。’任何受，无论是过去、未来、现在，是内、是外……是远、是近，一切受都应以正慧如实地观：‘这不是我的，我不是这个，这不是我的我。’”

‘‘ယာ ကာစိ သညာ…ပေ… ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ…ပေ… ယေ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ – ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

“任何想……任何行，无论是过去、未来、现在，是内、是外……是远、是近，一切行都应以正慧如实地观：‘这些不是我的，我不是这些，这些不是我的我。’”

‘‘ယံ ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ဝိညာဏံ – ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

“任何识，无论是过去、未来、现在，是内、是外，是粗、是细，是劣、是胜，是远、是近，一切识都应以正慧如实地观：‘这不是我的，我不是这个，这不是我的我。’”

‘‘ဧဝံ ပဿံ, ဘိက္ခဝေ, သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ဝေဒနာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, သညာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, သင်္ခါရေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ဝိညာဏသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ; ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ. ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ.

“比丘们，如是观的多闻圣弟子，于色厌离，于受厌离，于想厌离，于行厌离，于识厌离。因厌离而离贪，因离贪而解脱。于解脱时，生起‘我已解脱’之智。他了知：‘生已尽，梵行已立，所作已办，不受后有。’”

ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. အတ္တမနာ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒုံ.

世尊说了这番话。五群比丘心满意足，欢喜世尊之所说。

ဣမသ္မိဉ္စ ပန ဝေယျာကရဏသ္မိံ ဘညမာနေ ပဉ္စဝဂ္ဂိယာနံ ဘိက္ခူနံ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တာနိ ဝိမုစ္စိံသူတိ. သတ္တမံ.

又，当此解说被宣说时，五群比丘的心无所执取，从诸漏中解脱。第七经。

၈. မဟာလိသုတ္တံ

8. 摩诃离经

၆၀. ဧဝံ [Pg.57] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ. အထ ခေါ မဟာလိ လိစ္ဆဝိ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ …ပေ… ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ မဟာလိ လိစ္ဆဝိ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

60. 如是我闻：一时，世尊住在毗舍离(Vesālī)大林中的重阁讲堂(Kūṭāgārasālā)。那时，离车人摩诃离(Mahāli)前往世尊所在之处……坐于一旁后，离车人摩诃离对世尊说此言：

‘‘ပူရဏော, ဘန္တေ, ကဿပေါ ဧဝမာဟ – ‘နတ္ထိ ဟေတု နတ္ထိ ပစ္စယော သတ္တာနံ သံကိလေသာယ; အဟေတူ အပ္ပစ္စယာ သတ္တာ သံကိလိဿန္တိ. နတ္ထိ ဟေတု နတ္ထိ ပစ္စယော သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ; အဟေတူ အပ္ပစ္စယာ သတ္တာ ဝိသုဇ္ဈန္တီ’တိ. ဣဓ, ဘဂဝါ ကိမာဟာ’’တိ?

“世尊，富兰那迦叶(Pūraṇa Kassapa)如是说：‘众生杂染，无因无缘；众生无因无缘而杂染。众生清净，无因无缘；众生无因无缘而清净。’于此，世尊所说为何？”

‘‘အတ္ထိ, မဟာလိ, ဟေတု အတ္ထိ ပစ္စယော သတ္တာနံ သံကိလေသာယ; သဟေတူ သပ္ပစ္စယာ သတ္တာ သံကိလိဿန္တိ. အတ္ထိ, မဟာလိ, ဟေတု, အတ္ထိ ပစ္စယော သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ; သဟေတူ သပ္ပစ္စယာ သတ္တာ ဝိသုဇ္ဈန္တီ’’တိ.

“摩诃离，众生杂染，有因有缘；众生有因有缘而杂染。摩诃离，众生清净，有因有缘；众生有因有缘而清净。”

‘‘ကတမော ပန, ဘန္တေ, ဟေတု ကတမော ပစ္စယော သတ္တာနံ သံကိလေသာယ; ကထံ သဟေတူ သပ္ပစ္စယာ သတ္တာ သံကိလိဿန္တီ’’တိ?

“世尊，何为众生杂染之因，何为众生杂染之缘？众生如何有因有缘而杂染？”

‘‘ရူပဉ္စ ဟိဒံ, မဟာလိ, ဧကန္တဒုက္ခံ အဘဝိဿ ဒုက္ခာနုပတိတံ ဒုက္ခာဝက္ကန္တံ အနဝက္ကန္တံ သုခေန, နယိဒံ သတ္တာ ရူပသ္မိံ သာရဇ္ဇေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ, မဟာလိ, ရူပံ သုခံ သုခါနုပတိတံ သုခါဝက္ကန္တံ အနဝက္ကန္တံ ဒုက္ခေန, တသ္မာ သတ္တာ ရူပသ္မိံ သာရဇ္ဇန္တိ; သာရာဂါ သံယုဇ္ဇန္တိ; သံယောဂါ သံကိလိဿန္တိ. အယံ ခေါ, မဟာလိ, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော သတ္တာနံ သံကိလေသာယ; ဧဝံ သဟေတူ သပ္ပစ္စယာ သတ္တာ သံကိလိဿန္တိ.

“摩诃离，倘若此色纯粹是苦，随之而来的是苦，为苦所渗透，不为乐所渗透，众生则不会于色贪染。摩诃离，正因此色是乐，随之而来的是乐，为乐所渗透，不为苦所渗透，所以众生于色贪染；因贪染而束缚；因束缚而杂染。摩诃离，此即众生杂染之因，此即其缘；如是，众生有因有缘而杂染。”

‘‘ဝေဒနာ စ ဟိဒံ, မဟာလိ, ဧကန္တဒုက္ခာ အဘဝိဿ ဒုက္ခာနုပတိတာ ဒုက္ခာဝက္ကန္တာ အနဝက္ကန္တာ သုခေန, နယိဒံ သတ္တာ ဝေဒနာယ သာရဇ္ဇေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ, မဟာလိ, ဝေဒနာ သုခါ သုခါနုပတိတာ သုခါဝက္ကန္တာ အနဝက္ကန္တာ ဒုက္ခေန, တသ္မာ သတ္တာ ဝေဒနာယ သာရဇ္ဇန္တိ; သာရာဂါ သံယုဇ္ဇန္တိ; သံယောဂါ သံကိလိဿန္တိ. အယမ္ပိ ခေါ, မဟာလိ, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော သတ္တာနံ သံကိလေသာယ. ဧဝမ္ပိ သဟေတူ သပ္ပစ္စယာ သတ္တာ သံကိလိဿန္တိ.

“摩诃离，倘若此受纯然是苦，为苦所随，为苦所入，不为乐所入，则众生不会于受生起贪爱。摩诃离，正因此受是乐，为乐所随，为乐所入，不为苦所入，是故众生于受生起贪爱；因贪爱而系缚；因系缚而杂染。摩诃离，此亦是众生杂染之因，此亦是其缘。如是，众生有因有缘而杂染。”

‘‘သညာ စ ဟိဒံ, မဟာလိ…ပေ… သင်္ခါရာ စ ဟိဒံ, မဟာလိ, ဧကန္တဒုက္ခာ အဘဝိဿံသု ဒုက္ခာနုပတိတာ ဒုက္ခာဝက္ကန္တာ အနဝက္ကန္တာ သုခေန, နယိဒံ သတ္တာ [Pg.58] သင်္ခါရေသု သာရဇ္ဇေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ, မဟာလိ, သင်္ခါရာ သုခါ သုခါနုပတိတာ သုခါဝက္ကန္တာ အနဝက္ကန္တာ ဒုက္ခေန, တသ္မာ သတ္တာ သင်္ခါရေသု သာရဇ္ဇန္တိ; သာရာဂါ သံယုဇ္ဇန္တိ; သံယောဂါ သံကိလိဿန္တိ. အယမ္ပိ ခေါ, မဟာလိ, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော သတ္တာနံ သံကိလေသာယ. ဧဝမ္ပိ သဟေတူ သပ္ပစ္စယာ သတ္တာ သံကိလိဿန္တိ.

“摩诃离，想亦如是……乃至……摩诃离，倘若此诸行纯然是苦，为苦所随，为苦所入，不为乐所入，则众生不会于诸行生起贪爱。摩诃离，正因此诸行是乐，为乐所随，为乐所入，不为苦所入，是故众生于诸行生起贪爱；因贪爱而系缚；因系缚而杂染。摩诃离，此亦是众生杂染之因，此亦是其缘。如是，众生有因有缘而杂染。”

‘‘ဝိညာဏဉ္စ ဟိဒံ, မဟာလိ, ဧကန္တဒုက္ခံ အဘဝိဿ ဒုက္ခာနုပတိတံ ဒုက္ခာဝက္ကန္တံ အနဝက္ကန္တံ သုခေန, နယိဒံ သတ္တာ ဝိညာဏသ္မိံ သာရဇ္ဇေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ, မဟာလိ, ဝိညာဏံ သုခံ သုခါနုပတိတံ သုခါဝက္ကန္တံ အနဝက္ကန္တံ ဒုက္ခေန, တသ္မာ သတ္တာ ဝိညာဏသ္မိံ သာရဇ္ဇန္တိ; သာရာဂါ သံယုဇ္ဇန္တိ; သံယောဂါ သံကိလိဿန္တိ. အယမ္ပိ ခေါ, မဟာလိ, ဟေတု အယံ ပစ္စယော သတ္တာနံ သံကိလေသာယ. ဧဝမ္ပိ သဟေတူ သပ္ပစ္စယာ သတ္တာ သံကိလိဿန္တီ’’တိ.

“摩诃离，倘若此识纯然是苦，为苦所随，为苦所入，不为乐所入，则众生不会于识生起贪爱。摩诃离，正因此识是乐，为乐所随，为乐所入，不为苦所入，是故众生于识生起贪爱；因贪爱而系缚；因系缚而杂染。摩诃离，此亦是众生杂染之因，此亦是其缘。如是，众生有因有缘而杂染。”

‘‘ကတမော ပန, ဘန္တေ, ဟေတု ကတမော ပစ္စယော သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ; ကထံ သဟေတူ သပ္ပစ္စယာ သတ္တာ ဝိသုဇ္ဈန္တီ’’တိ? ‘‘ရူပဉ္စ ဟိဒံ, မဟာလိ, ဧကန္တသုခံ အဘဝိဿ သုခါနုပတိတံ သုခါဝက္ကန္တံ အနဝက္ကန္တံ ဒုက္ခေန, နယိဒံ သတ္တာ ရူပသ္မိံ နိဗ္ဗိန္ဒေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ, မဟာလိ, ရူပံ ဒုက္ခံ ဒုက္ခာနုပတိတံ ဒုက္ခာဝက္ကန္တံ အနဝက္ကန္တံ သုခေန, တသ္မာ သတ္တာ ရူပသ္မိံ နိဗ္ဗိန္ဒန္တိ; နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇန္တိ; ဝိရာဂါ ဝိသုဇ္ဈန္တိ. အယံ ခေါ, မဟာလိ, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ. ဧဝံ သဟေတူ သပ္ပစ္စယာ သတ္တာ ဝိသုဇ္ဈန္တိ’’.

“世尊，众生清净之因与缘为何？众生如何有因有缘而清净？”“摩诃离，倘若此色纯粹是乐，为乐所随逐，为乐所遍入，不为苦所遍入，众生则不会对色厌离。然而，摩诃离，正因为色是苦，为苦所随逐，为苦所遍入，不为乐所遍入，所以众生对色厌离；因厌离而离贪；因离贪而清净。摩诃离，此即众生清净之因，此即其缘。众生如是有因有缘而清净。”

‘‘ဝေဒနာ စ ဟိဒံ, မဟာလိ, ဧကန္တသုခါ အဘဝိဿ…ပေ… သညာ စ ဟိဒံ, မဟာလိ…ပေ… သင်္ခါရာ စ ဟိဒံ, မဟာလိ, ဧကန္တသုခါ အဘဝိဿံသု…ပေ… ဝိညာဏဉ္စ ဟိဒံ, မဟာလိ, ဧကန္တသုခံ အဘဝိဿ သုခါနုပတိတံ သုခါဝက္ကန္တံ အနဝက္ကန္တံ ဒုက္ခေန, နယိဒံ သတ္တာ ဝိညာဏသ္မိံ နိဗ္ဗိန္ဒေယျုံ. ယသ္မာ စ ခေါ, မဟာလိ, ဝိညာဏံ ဒုက္ခံ ဒုက္ခာနုပတိတံ ဒုက္ခာဝက္ကန္တံ အနဝက္ကန္တံ သုခေန, တသ္မာ သတ္တာ ဝိညာဏသ္မိံ နိဗ္ဗိန္ဒန္တိ; နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇန္တိ; ဝိရာဂါ ဝိသုဇ္ဈန္တိ. အယံ ခေါ, မဟာလိ, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ. ဧဝမ္ပိ သဟေတူ သပ္ပစ္စယာ သတ္တာ ဝိသုဇ္ဈန္တီ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

“摩诃离，倘若此受纯粹是乐……（中略）……此想……（中略）……此诸行纯粹是乐……（中略）……倘若此识纯粹是乐，为乐所随逐，为乐所遍入，不为苦所遍入，众生则不会对识厌离。然而，摩诃离，正因为识是苦，为苦所随逐，为苦所遍入，不为乐所遍入，所以众生对识厌离；因厌离而离贪；因离贪而清净。摩诃离，此即众生清净之因，此即其缘。众生亦如是有因有缘而清净。”第八。

၉. အာဒိတ္တသုတ္တံ

9. 燃烧经

၆၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, အာဒိတ္တံ, ဝေဒနာ အာဒိတ္တာ, သညာ အာဒိတ္တာ, သင်္ခါရာ အာဒိတ္တာ, ဝိညာဏံ အာဒိတ္တံ. ဧဝံ ပဿံ, ဘိက္ခဝေ, သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ဝေဒနာယပိ… သညာယပိ… သင်္ခါရေသုပိ… ဝိညာဏသ္မိမ္ပိ [Pg.59] နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ; ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ. ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ. နဝမံ.

61. 缘起于舍卫城。“诸比丘，色是炽燃的，受是炽燃的，想是炽燃的，诸行是炽燃的，识是炽燃的。诸比丘，多闻的圣弟子如是观者，便对色厌离，对受厌离，对想厌离，对诸行厌离，对识厌离。因厌离而离贪；因离贪而解脱。于解脱时，生起‘已解脱’之智。他了知：‘生已尽，梵行已立，所作已办，不再有此生。’”第九。

၁၀. နိရုတ္တိပထသုတ္တံ

10. 言说之道经

၆၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘တယောမေ, ဘိက္ခဝေ, နိရုတ္တိပထာ အဓိဝစနပထာ ပညတ္တိပထာ အသင်္ကိဏ္ဏာ အသင်္ကိဏ္ဏပုဗ္ဗာ, န သင်္ကီယန္တိ, န သင်္ကီယိဿန္တိ, အပ္ပဋိကုဋ္ဌာ သမဏေဟိ ဗြာဟ္မဏေဟိ ဝိညူဟိ. ကတမေ တယော? ယံ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ အတီတံ နိရုဒ္ဓံ ဝိပရိဏတံ ‘အဟောသီ’တိ တဿ သင်္ခါ, ‘အဟောသီ’တိ တဿ သမညာ, ‘အဟောသီ’တိ တဿ ပညတ္တိ; န တဿ သင်္ခါ ‘အတ္ထီ’တိ, န တဿ သင်္ခါ ‘ဘဝိဿတီ’’’တိ.

62. 缘起于舍卫城。“诸比丘，有三种言说之道(niruttipathā)、称谓之道(adhivacanapathā)、施设之道(paññattipathā)，它们是不被舍弃的，过去不曾被舍弃，现在不被舍弃，将来也不会被舍弃，不被有智慧的沙门、婆罗门所否定。是哪三种呢？诸比丘，对于已过去、已息灭、已变易的色，‘曾是’是它的称说，‘曾是’是它的名称，‘曾是’是它的施设；它的称说不是‘是’，它的称说不是‘将是’。”

‘‘ယာ ဝေဒနာ အတီတာ နိရုဒ္ဓါ ဝိပရိဏတာ ‘အဟောသီ’တိ တဿာ သင်္ခါ, ‘အဟောသီ’တိ တဿာ သမညာ, ‘အဟောသီ’တိ တဿာ ပညတ္တိ; န တဿာ သင်္ခါ ‘အတ္ထီ’တိ, န တဿာ သင်္ခါ ‘ဘဝိဿတီ’’’တိ.

“对于已过去、已息灭、已变易的受，‘曾是’是它的称说，‘曾是’是它的名称，‘曾是’是它的施设；它的称说不是‘是’，它的称说不是‘将是’。”

‘‘ယာ သညာ… ယေ သင်္ခါရာ အတီတာ နိရုဒ္ဓါ ဝိပရိဏတာ ‘အဟေသု’န္တိ တေသံ သင်္ခါ, ‘အဟေသု’န္တိ တေသံ သမညာ, ‘အဟေသု’န္တိ တေသံ ပညတ္တိ; န တေသံ သင်္ခါ ‘အတ္ထီ’တိ, န တေသံ သင်္ခါ ‘ဘဝိဿန္တီ’’’တိ.

“对于已过去、已息灭、已变易的想……对于诸行，‘曾是’是它们的称说，‘曾是’是它们的名称，‘曾是’是它们的施设；它们的称说不是‘是’，它们的称说不是‘将是’。”

‘‘ယံ ဝိညာဏံ အတီတံ နိရုဒ္ဓံ ဝိပရိဏတံ, ‘အဟောသီ’တိ တဿ သင်္ခါ, ‘အဟောသီ’တိ တဿ သမညာ, ‘အဟောသီ’တိ တဿ ပညတ္တိ; န တဿ သင်္ခါ ‘အတ္ထီ’တိ, န တဿ သင်္ခါ ‘ဘဝိဿတီ’’’တိ.

“对于已过去、已息灭、已变易的识，‘曾是’是它的称说，‘曾是’是它的名称，‘曾是’是它的施设；它的称说不是‘是’，它的称说不是‘将是’。”

‘‘ယံ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ အဇာတံ အပါတုဘူတံ, ‘ဘဝိဿတီ’တိ တဿ သင်္ခါ, ‘ဘဝိဿတီ’တိ တဿ သမညာ, ‘ဘဝိဿတီ’တိ တဿ ပညတ္တိ; န တဿ သင်္ခါ ‘အတ္ထီ’တိ, န တဿ သင်္ခါ ‘အဟောသီ’’’တိ.

“诸比丘，凡是未生、未显现的色，‘将是’是它的名号，‘将是’是它的名称，‘将是’是它的施设；它的名号不是‘是’，它的名号不是‘曾是’。”

‘‘ယာ ဝေဒနာ အဇာတာ အပါတုဘူတာ, ‘ဘဝိဿတီ’တိ တဿာ သင်္ခါ, ‘ဘဝိဿတီ’တိ တဿာ သမညာ, ‘ဘဝိဿတီ’တိ တဿာ ပညတ္တိ; န တဿာ သင်္ခါ ‘အတ္ထီ’တိ, န တဿာ သင်္ခါ ‘အဟောသီ’’’တိ.

“凡是未生、未显现的受，‘将是’是它的名号，‘将是’是它的名称，‘将是’是它的施设；它的名号不是‘是’，它的名号不是‘曾是’。”

‘‘ယာ သညာ… ယေ သင်္ခါရာ အဇာတာ အပါတုဘူတာ, ‘ဘဝိဿန္တီ’တိ တေသံ သင်္ခါ, ‘ဘဝိဿန္တီ’တိ တေသံ သမညာ, ‘ဘဝိဿန္တီ’တိ တေသံ ပညတ္တိ; န တေသံ သင်္ခါ ‘အတ္ထီ’တိ, န တေသံ သင်္ခါ ‘အဟေသု’’’န္တိ.

“凡是想……凡是未生、未显现的诸行，‘将是’是它们的名号，‘将是’是它们的名称，‘将是’是它们的施设；它们的名号不是‘是’，它们的名号不是‘曾是’。”

‘‘ယံ [Pg.60] ဝိညာဏံ အဇာတံ အပါတုဘူတံ, ‘ဘဝိဿတီ’တိ တဿ သင်္ခါ, ‘ဘဝိဿတီ’တိ တဿ သမညာ, ‘ဘဝိဿတီ’တိ တဿ ပညတ္တိ; န တဿ သင်္ခါ ‘အတ္ထီ’တိ, န တဿ သင်္ခါ ‘အဟောသီ’’’တိ.

“凡是未生、未显现的识，‘将是’是它的名号，‘将是’是它的名称，‘将是’是它的施设；它的名号不是‘是’，它的名号不是‘曾是’。”

‘‘ယံ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ ဇာတံ ပါတုဘူတံ, ‘အတ္ထီ’တိ တဿ သင်္ခါ, ‘အတ္ထီ’တိ တဿ သမညာ, ‘အတ္ထီ’တိ တဿ ပညတ္တိ; န တဿ သင်္ခါ ‘အဟောသီ’တိ, န တဿ သင်္ခါ ‘ဘဝိဿတီ’’’တိ.

“诸比丘，凡是已生、已显现的色，‘是’是它的名号，‘是’是它的名称，‘是’是它的施设；它的名号不是‘曾是’，它的名号不是‘将是’。”

‘‘ယာ ဝေဒနာ ဇာတာ ပါတုဘူတာ, ‘အတ္ထီ’တိ တဿာ သင်္ခါ, ‘အတ္ထီ’တိ တဿာ သမညာ, ‘အတ္ထီ’တိ တဿာ ပညတ္တိ; န တဿာ သင်္ခါ ‘အဟောသီ’တိ, န တဿာ သင်္ခါ ‘ဘဝိဿတီ’’’တိ.

“凡是已生、已显现的受，‘是’是它的名号，‘是’是它的名称，‘是’是它的施设；它的名号不是‘曾是’，它的名号不是‘将是’。”

‘‘ယာ သညာ… ယေ သင်္ခါရာ ဇာတာ ပါတုဘူတာ, ‘အတ္ထီ’တိ တေသံ သင်္ခါ, ‘အတ္ထီ’တိ တေသံ သမညာ, ‘အတ္ထီ’တိ တေသံ ပညတ္တိ; န တေသံ သင်္ခါ ‘အဟေသု’န္တိ, န တေသံ သင်္ခါ, ‘ဘဝိဿန္တီ’’’တိ.

“凡是想……凡是已生、已显现的诸行，‘是’是它们的名号，‘是’是它们的名称，‘是’是它们的施设；它们的名号不是‘曾是’，它们的名号不是‘将是’。”

‘‘ယံ ဝိညာဏံ ဇာတံ ပါတုဘူတံ, ‘အတ္ထီ’တိ တဿ သင်္ခါ, ‘အတ္ထီ’တိ တဿ သမညာ, ‘အတ္ထီ’တိ တဿ ပညတ္တိ; န တဿ သင်္ခါ ‘အဟောသီ’တိ, န တဿ သင်္ခါ ‘ဘဝိဿတီ’’’တိ.

“凡是已生、已显现的识，‘是’是它的名号，‘是’是它的名称，‘是’是它的施设；它的名号不是‘曾是’，它的名号不是‘将是’。”

‘‘ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တယော နိရုတ္တိပထာ အဓိဝစနပထာ ပညတ္တိပထာ အသင်္ကိဏ္ဏာ အသင်္ကိဏ္ဏပုဗ္ဗာ, န သင်္ကီယန္တိ, န သင်္ကီယိဿန္တိ, အပ္ပဋိကုဋ္ဌာ သမဏေဟိ ဗြာဟ္မဏေဟိ ဝိညူဟိ. ယေပိ တေ, ဘိက္ခဝေ, အဟေသုံ ဥက္ကလာ ဝဿဘညာ အဟေတုကဝါဒါ အကိရိယဝါဒါ နတ္ထိကဝါဒါ, တေပိမေ တယော နိရုတ္တိပထေ အဓိဝစနပထေ ပညတ္တိပထေ န ဂရဟိတဗ္ဗံ နပ္ပဋိက္ကောသိတဗ္ဗံ အမညိံသု. တံ ကိဿ ဟေတု? နိန္ဒာဃဋ္ဋနဗျာရောသဥပါရမ္ဘဘယာ’’တိ.

“诸比丘，此等三种言辞之道、称谓之道、概念之道，是不被舍弃的、过去不被舍弃的，现在不被舍弃，将来也不会被舍弃，不为有智之沙门、婆罗门所呵责。诸比丘，即使是优迦罗(Ukkalā)人婆蹉(Vassa)与婆ည(Bhañña)此等无因论者、无作用论者、无有论者，他们也认为此三种言辞之道、称谓之道、概念之道不应被非难，不应被呵斥。此是何因？因畏惧非难、攻击、嗔怒、指责。”

ဥပယဝဂ္ဂေါ ဆဋ္ဌော.

方便品第六

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

ဥပယော ဗီဇံ ဥဒါနံ, ဥပါဒါနပရိဝတ္တံ;

သတ္တဋ္ဌာနဉ္စ သမ္ဗုဒ္ဓေါ, ပဉ္စမဟာလိ အာဒိတ္တာ.ဝဂ္ဂေါ နိရုတ္တိပထေန စာတိ.

方便、种子、自说，执取、遍知，七处、正觉者，摩诃离、燃火，以及言辞之道为一品。

၇. အရဟန္တဝဂ္ဂေါ

7. 阿罗汉品

၁. ဥပါဒိယမာနသုတ္တံ

1. 执取经

၆၃. ဧဝံ [Pg.61] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဓမ္မံ ဒေသေတု ယမဟံ ဘဂဝတော ဓမ္မံ သုတွာ ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရေယျ’’န္တိ. ‘‘ဥပါဒိယမာနော ခေါ, ဘိက္ခု, ဗဒ္ဓေါ မာရဿ; အနုပါဒိယမာနော မုတ္တော ပါပိမတော’’တိ. ‘‘အညာတံ ဘဂဝါ, အညာတံ သုဂတာ’’တိ.

63. 如是我闻：一时，世尊住舍卫城祇陀林给孤独园。尔时，有一比丘来诣世尊所在，稽首世尊，退坐一面。坐一面已，彼比丘白世尊言：“善哉，尊者！请世尊为我略说法要，我闻法已，当独处闲静，不放逸，热忱，策励其心而住。”“比丘，若有执取，即为魔罗所缚；若不执取，即从恶者解脱。”“我已知，世尊！我已知，善逝！”

‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာသီ’’တိ? ‘‘ရူပံ ခေါ, ဘန္တေ, ဥပါဒိယမာနော ဗဒ္ဓေါ မာရဿ; အနုပါဒိယမာနော မုတ္တော ပါပိမတော. ဝေဒနံ ဥပါဒိယမာနော ဗဒ္ဓေါ မာရဿ; အနုပါဒိယမာနော မုတ္တော ပါပိမတော. သညံ… သင်္ခါရေ … ဝိညာဏံ ဥပါဒိယမာနော ဗဒ္ဓေါ မာရဿ; အနုပါဒိယမာနော မုတ္တော ပါပိမတော. ဣမဿ ခွာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာမီ’’တိ.

“比丘，你如何详细理解我所略说之义？”“尊者，执取色，则为魔所缚；不执取，则从恶魔解脱。执取受，则为魔所缚；不执取，则从恶魔解脱。执取想……行……识，则为魔所缚；不执取，则从恶魔解脱。尊者，我即是如此详细理解世尊所略说之义。”

‘‘သာဓု သာဓု, ဘိက္ခု! သာဓု ခေါ တွံ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာသိ. ရူပံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဥပါဒိယမာနော ဗဒ္ဓေါ မာရဿ; အနုပါဒိယမာနော မုတ္တော ပါပိမတော. ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ ဥပါဒိယမာနော ဗဒ္ဓေါ မာရဿ; အနုပါဒိယမာနော မုတ္တော ပါပိမတော. ဣမဿ ခေါ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ.

“善哉，善哉，比丘！比丘，你善于详细理解我所略说之义。比丘，执取色，则为魔所缚；不执取，则从恶魔解脱。执取受……想……行……识，则为魔所缚；不执取，则从恶魔解脱。比丘，对我所略说之义，即应如是详细理解。”

အထ ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒိတွာ အနုမောဒိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ. အထ ခေါ သော ဘိက္ခု ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော နစိရဿေဝ – ယဿတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇန္တိ တဒနုတ္တရံ – ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ‘‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ [Pg.62] ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’’တိ အဗ္ဘညာသိ. အညတရော စ ပန သော ဘိက္ခု အရဟတံ အဟောသီတိ. ပဌမံ.

其后，该比丘欢喜、随喜世尊所说，从座起身，顶礼世尊，右绕后离去。其后，该比丘独自于静处，不放逸、热忱、策励而住，不久，即于现法中，为良家子正确地从家出离、过无家生活之目的，亲身以胜智作证、成就并安住于那无上梵行之究竟。他了知：“生已尽，梵行已立，所作已办，不受后有。”该比丘成为阿罗汉之一。第一经。

၂. မညမာနသုတ္တံ

2. 计经

၆၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု…ပေ… ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဓမ္မံ ဒေသေတု…ပေ… အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရေယျ’’န္တိ. ‘‘မညမာနော ခေါ, ဘိက္ခု, ဗဒ္ဓေါ မာရဿ; အမညမာနော မုတ္တော ပါပိမတော’’တိ. ‘‘အညာတံ ဘဂဝါ, အညာတံ သုဂတာ’’တိ.

64. 舍卫城（Sāvatthī）因缘。尔时，有一位比丘……（中略）……坐在一旁后，那位比丘对世尊这么说：“尊者，请世尊为我简略说法……（中略）……我当热忱、精勤而住。”“比丘，若有思量，则为魔罗所缚；若无思量，则从恶者解脱。”“世尊，我已了知！善逝，我已了知！”

‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာသီ’’တိ? ‘‘ရူပံ ခေါ, ဘန္တေ, မညမာနော ဗဒ္ဓေါ မာရဿ; အမညမာနော မုတ္တော ပါပိမတော. ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ မညမာနော ဗဒ္ဓေါ မာရဿ; အမညမာနော မုတ္တော ပါပိမတော. ဣမဿ ခွာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာမီ’’တိ.

“比丘，你如何详知我所简略说的义理呢？”“尊者，思量色，即为魔罗所缚；不思量，即从恶者解脱。受……想……行……思量识，即为魔罗所缚；不思量，即从恶者解脱。尊者，我即是如此详知世尊所简略说的此法义理。”

‘‘သာဓု သာဓု, ဘိက္ခု! သာဓု ခေါ တွံ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာသိ. ရူပံ ခေါ, ဘိက္ခု, မညမာနော ဗဒ္ဓေါ မာရဿ; အမညမာနော မုတ္တော ပါပိမတော. ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ မညမာနော ဗဒ္ဓေါ မာရဿ; အမညမာနော မုတ္တော ပါပိမတော. ဣမဿ ခေါ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ…ပေ… အညတရော စ ပန သော ဘိက္ခု အရဟတံ အဟောသီတိ. ဒုတိယံ.

“善哉，善哉，比丘！比丘，你善于详知我所简略说的义理。比丘，思量色，即为魔罗所缚；不思量，即从恶者解脱。受……想……行……思量识，即为魔罗所缚；不思量，即从恶者解脱。比丘，我所简略说的此法，其义理即应如此详知。”……（中略）……那位比丘成为阿罗汉之一。第二经。

၃. အဘိနန္ဒမာနသုတ္တံ

3. 欣喜经

၆၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု…ပေ… ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ သံခိတ္တေန…ပေ… ပဟိတတ္တော ဝိဟရေယျ’’န္တိ. ‘‘အဘိနန္ဒမာနော ခေါ, ဘိက္ခု, ဗဒ္ဓေါ မာရဿ; အနဘိနန္ဒမာနော မုတ္တော ပါပိမတော’’တိ. ‘‘အညာတံ ဘဂဝါ, အညာတံ သုဂတာ’’တိ.

65. 舍卫城（Sāvatthī）因缘。尔时，有一位比丘……（中略）……坐在一旁后，那位比丘对世尊这么说：“尊者，请世尊为我简略说法……（中略）……我当热忱、精勤而住。”“比丘，若有欣喜，则为魔罗所缚；若无欣喜，则从恶者解脱。”“世尊，我已了知！善逝，我已了知！”

‘‘ယထာ [Pg.63] ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာသီ’’တိ? ‘‘ရူပံ ခေါ, ဘန္တေ, အဘိနန္ဒမာနော ဗဒ္ဓေါ မာရဿ; အနဘိနန္ဒမာနော မုတ္တော ပါပိမတော. ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ အဘိနန္ဒမာနော ဗဒ္ဓေါ မာရဿ; အနဘိနန္ဒမာနော မုတ္တော ပါပိမတော. ဣမဿ ခွာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာမီ’’တိ.

“比丘，你如何详细理解我所略说之义？”“大德，若乐喜于色，则为魔罗所缚；若不乐喜，则从恶魔解脱。受……想……行……若乐喜于识，则为魔罗所缚；若不乐喜，则从恶魔解脱。大德，我如此详细理解世尊所略说之义。”

‘‘သာဓု သာဓု, ဘိက္ခု! သာဓု ခေါ တွံ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာသိ. ရူပံ ခေါ, ဘိက္ခု, အဘိနန္ဒမာနော ဗဒ္ဓေါ မာရဿ; အနဘိနန္ဒမာနော မုတ္တော ပါပိမတော. ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ … ဝိညာဏံ အဘိနန္ဒမာနော ဗဒ္ဓေါ မာရဿ; အနဘိနန္ဒမာနော မုတ္တော ပါပိမတော. ဣမဿ ခေါ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ…ပေ… အညတရော စ ပန သော ဘိက္ခု အရဟတံ အဟောသီတိ. တတိယံ.

“善哉，善哉，比丘！比丘，你善于详细理解我所略说之义。比丘，若乐喜于色，则为魔罗所缚；若不乐喜，则从恶魔解脱。受……想……行……若乐喜于识，则为魔罗所缚；若不乐喜，则从恶魔解脱。比丘，对我所略说之义，应当如此详细理解。”……那位比丘成为阿罗汉之一。第三经。

၄. အနိစ္စသုတ္တံ

4. 无常经

၆၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု…ပေ… ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဓမ္မံ ဒေသေတု…ပေ… အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရေယျ’’န္တိ. ‘‘ယံ ခေါ, ဘိက္ခု, အနိစ္စံ; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော’’တိ. ‘‘အညာတံ ဘဂဝါ; အညာတံ သုဂတာ’’တိ.

66. 舍卫城因缘。尔时，一位比丘……坐于一旁后，对世尊说：“大德，请世尊为我简略说法……我愿热忱、精勤而住。”“比丘，凡是无常者，你于彼当断除欲。”“世尊，我已了知！善逝，我已了知！”’

‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာသီ’’တိ? ‘‘ရူပံ ခေါ, ဘန္တေ, အနိစ္စံ; တတြ မေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ အနိစ္စံ; တတြ မေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ဣမဿ ခွာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာမီ’’တိ.

“比丘，你如何详细理解我所略说之义？”“大德，色是无常的，于彼我当断除欲。受……想……行……识是无常的，于彼我当断除欲。大德，我如此详细理解世尊所略说之义。”

‘‘သာဓု သာဓု, ဘိက္ခု! သာဓု ခေါ တွံ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာသိ. ရူပံ ခေါ, ဘိက္ခု, အနိစ္စံ; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ဝေဒနာ အနိစ္စာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ အနိစ္စံ; တတြ ခေါ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ဣမဿ ခေါ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ…ပေ… အညတရော စ ပန သော ဘိက္ခု အရဟတံ အဟောသီတိ. စတုတ္ထံ.

“善哉，善哉，比丘！比丘，善哉！你善巧地了知我所略说之义。比丘，色是无常的，你当断除对它的欲求。受是无常的……想……行……识是无常的，你当断除对它的欲求。比丘，对我所略说之义，当如是详细地看待。”……那位比丘便成了阿罗汉之一。第四经。

၅. ဒုက္ခသုတ္တံ

5. 苦经

၆၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.64]. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု…ပေ… ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဓမ္မံ ဒေသေတု…ပေ… အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရေယျ’’န္တိ. ‘‘ယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဒုက္ခံ; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော’’တိ. ‘‘အညာတံ ဘဂဝါ; အညာတံ သုဂတာ’’တိ.

67. 缘起于舍卫城(Sāvatthī)。那时，有一位比丘……坐于一旁后，那位比丘对世尊说了这番话：“尊者，请世尊为我简略地开示法……愿我能热忱、精勤、专心致志地安住。”“比丘，凡是苦的，于彼，你当断除欲求。”“我已了知，世尊！我已了知，善逝！”

‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာသီ’’တိ? ‘‘ရူပံ ခေါ, ဘန္တေ, ဒုက္ခံ; တတြ မေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ ဒုက္ခံ; တတြ မေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ဣမဿ ခွာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာမီ’’တိ.

“那么，比丘，你又是如何详细地了知我所略说之义的呢？”“尊者，色是苦的，于彼，我当断除欲求。受……想……行……识是苦的，于彼，我当断除欲求。尊者，对于世尊所略说之法的此义，我即如是详细地了知。”

‘‘သာဓု သာဓု, ဘိက္ခု! သာဓု ခေါ တွံ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာသိ. ရူပံ ခေါ ဘိက္ခု, ဒုက္ခံ; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ ဒုက္ခံ; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ဣမဿ ခေါ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ…ပေ… အညတရော စ ပန သော ဘိက္ခု အရဟတံ အဟောသီတိ. ပဉ္စမံ.

“善哉，善哉，比丘！比丘，善哉！你善巧地了知我所略说之义。比丘，色是苦的，你当断除对它的欲求。受……想……行……识是苦的，你当断除对它的欲求。比丘，对我所略说之义，当如是详细地看待。”……那位比丘便成了阿罗汉之一。第五经。

၆. အနတ္တသုတ္တံ

6. 无我经

၆၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု…ပေ… ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဓမ္မံ ဒေသေတု…ပေ… အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရေယျ’’န္တိ. ‘‘ယော ခေါ, ဘိက္ခု, အနတ္တာ; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော’’တိ. ‘‘အညာတံ, ဘဂဝါ; အညာတံ, သုဂတာ’’တိ.

68. 在舍卫城。那时，有一位比丘……（中略）……坐在一旁后，那位比丘对世尊这么说：“尊者，请世尊为我简略说法，……（中略）……愿我住于有勤，策励其心。”“比丘，凡是无我的，你当断除对它的欲求。”“世尊，我已了知；善逝，我已了知。”

‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာသီ’’တိ? ‘‘ရူပံ ခေါ, ဘန္တေ, အနတ္တာ; တတြ မေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ အနတ္တာ; တတြ မေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ဣမဿ ခွာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာမီ’’တိ.

“比丘，你如何详细理解我所略说之义呢？”“尊者，色是无我，我当断除对它的欲求。受……想……行……识是无我，我当断除对它的欲求。尊者，我就是这样详细理解世尊所略说之义的。”

‘‘သာဓု သာဓု, ဘိက္ခု! သာဓု ခေါ တွံ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာသိ. ရူပံ ခေါ, ဘိက္ခု, အနတ္တာ; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော[Pg.65]. ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ အနတ္တာ; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ဣမဿ ခေါ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ…ပေ… အညတရော စ ပန သော ဘိက္ခု အရဟတံ အဟောသီတိ. ဆဋ္ဌံ.

“善哉，善哉，比丘！你确实善于详细理解我所略说之义。比丘，色是无我，你当断除对它的欲求。受……想……行……识是无我，你当断除对它的欲求。比丘，对我所略说之义，当如是详细看待。”……（中略）……那位比丘即成为众阿罗汉之一。第六经。

၇. အနတ္တနိယသုတ္တံ

7. 非我所有经

၆၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု…ပေ… ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဓမ္မံ ဒေသေတု…ပေ… ဝိဟရေယျ’’န္တိ. ‘‘ယံ ခေါ, ဘိက္ခု, အနတ္တနိယံ; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော’’တိ. ‘‘အညာတံ, ဘဂဝါ; အညာတံ, သုဂတာ’’တိ.

69. 在舍卫城。那时，有一位比丘……（中略）……坐在一旁后，那位比丘对世尊这么说：“尊者，请世尊为我简略说法，……（中略）……愿我安住。”“比丘，凡是非我所有的，你当断除对它的欲求。”“世尊，我已了知；善逝，我已了知。”

‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာသီ’’တိ? ‘‘ရူပံ ခေါ, ဘန္တေ, အနတ္တနိယံ; တတြ မေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ အနတ္တနိယံ; တတြ မေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ဣမဿ ခွာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာမီ’’တိ.

“比丘，你如何详细理解我所略说之义呢？”“尊者，色非我所有，我对它当断除欲求。受……想……行……识非我所有，我对它当断除欲求。尊者，我即是如此详细理解世尊所略说之义。”

‘‘သာဓု သာဓု, ဘိက္ခု! သာဓု ခေါ တွံ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာသိ. ရူပံ ခေါ, ဘိက္ခု, အနတ္တနိယံ; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ဝေဒနာ … သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ အနတ္တနိယံ; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ဣမဿ ခေါ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ…ပေ… အညတရော စ ပန သော ဘိက္ခု အရဟတံ အဟောသီတိ. သတ္တမံ.

“善哉，善哉，比丘！比丘，你确实善于详细理解我所略说之义。比丘，色非我所有，你当断除对它的欲求。受……想……行……识非我所有，你当断除对它的欲求。比丘，我所略说之此义，当如是详细理解。”……于是，那位比丘成为阿罗汉之一。第七经。

၈. ရဇနီယသဏ္ဌိတသုတ္တံ

8. 染著所依经

၇၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု…ပေ… ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဓမ္မံ ဒေသေတု, ယမဟံ ဘဂဝတော ဓမ္မံ သုတွာ…ပေ… ဝိဟရေယျ’’န္တိ. ‘‘ယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ရဇနီယသဏ္ဌိတံ; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော’’တိ. ‘‘အညာတံ, ဘဂဝါ; အညာတံ, သုဂတာ’’တိ.

70. 舍卫城因缘。那时，有一位比丘……坐于一旁后，对世尊说：“尊者，请世尊为我简略说法，我听闻世尊之法后，愿能……安住。”“比丘，凡是染著之所依，你当断除欲求。”“我已了知，世尊！我已了知，善逝！”

‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာသီ’’တိ? ‘‘ရူပံ ခေါ, ဘန္တေ, ရဇနီယသဏ္ဌိတံ; တတြ မေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ ရဇနီယသဏ္ဌိတံ; တတြ မေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ဣမဿ ခွာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာမီ’’တိ.

“比丘，你如何详细理解我所略说之义呢？”“尊者，色是染著之所依，我对它当断除欲求。受……想……行……识是染著之所依，我对它当断除欲求。尊者，我即是如此详细理解世尊所略说之义。”

‘‘သာဓု [Pg.66] သာဓု ဘိက္ခု! သာဓု ခေါ တွံ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာသိ. ရူပံ ခေါ, ဘိက္ခု, ရဇနီယသဏ္ဌိတံ; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ ရဇနီယသဏ္ဌိတံ; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ဣမဿ ခေါ, ဘိက္ခု, မယာ သံခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော’’တိ…ပေ… အညတရော စ ပန သော ဘိက္ခု အရဟတံ အဟောသီတိ. အဋ္ဌမံ.

“善哉，善哉，比丘！比丘，你善能详细了知我所略说之义。比丘，色是染著之所依，你应于彼断除欲求。受……想……行……识是染著之所依，你应于彼断除欲求。比丘，对我所略说之义，应如是详细地理解。”……于是，那位比丘成为了阿罗汉之一。第八经。

၉. ရာဓသုတ္တံ

9. 罗陀经

၇၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ရာဓော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကထံ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဇာနတော, ကထံ ပဿတော ဣမသ္မိဉ္စ သဝိညာဏကေ ကာယေ ဗဟိဒ္ဓါ စ သဗ္ဗနိမိတ္တေသု အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာနုသယာ န ဟောန္တီ’’တိ? ‘‘ယံ ကိဉ္စိ, ရာဓ, ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ရူပံ – ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ပဿတိ. ယာ ကာစိ ဝေဒနာ… ယာ ကာစိ သညာ… ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ… ယံ ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ…ပေ… ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ဝိညာဏံ – ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ပဿတိ. ဧဝံ ခေါ, ရာဓ, ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော ဣမသ္မိဉ္စ သဝိညာဏကေ ကာယေ ဗဟိဒ္ဓါ စ သဗ္ဗနိမိတ္တေသု အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာနုသယာ န ဟောန္တီ’’တိ…ပေ… အညတရော စ ပနာယသ္မာ ရာဓော အရဟတံ အဟောသီတိ. နဝမံ.

71. 舍卫城。尔时，具寿罗陀前往世尊之处，抵达后，对世尊这么说：“尊者，要如何知、如何见，对于此有识之身及外在一切相，我执、我所执与慢随眠才不生起呢？”“罗陀，任何色，无论是过去、未来、现在，内在或外在，粗或细，劣或胜，远或近，对一切色，都应以正慧如实地看待：‘这不是我的，这不是我，这不是我的自我。’任何受……任何想……任何行……任何识，无论是过去、未来、现在……乃至……远或近，对一切识，都应以正慧如实地看待：‘这不是我的，这不是我，这不是我的自我。’罗陀，就是这样知、这样见，对于此有识之身及外在一切相，我执、我所执与慢随眠才不生起。”……具寿罗陀成为了阿罗汉之一。第九经。

၁၀. သုရာဓသုတ္တံ

10. 苏罗陀经

၇၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ အာယသ္မာ သုရာဓော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကထံ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဇာနတော ကထံ ပဿတော ဣမသ္မိဉ္စ သဝိညာဏကေ ကာယေ ဗဟိဒ္ဓါ စ သဗ္ဗနိမိတ္တေသု အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာပဂတံ မာနသံ ဟောတိ, ဝိဓာ သမတိက္ကန္တံ သန္တံ သုဝိမုတ္တ’’န္တိ? ‘‘ယံ ကိဉ္စိ, သုရာဓ, ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ…ပေ… ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ရူပံ – ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒိသွာ အနုပါဒါဝိမုတ္တော ဟောတိ. ယာ ကာစိ ဝေဒနာ… ယာ ကာစိ သညာ… ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ… ယံ ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ [Pg.67] သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ဝိညာဏံ – ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒိသွာ အနုပါဒါဝိမုတ္တော ဟောတိ. ဧဝံ ခေါ, သုရာဓ, ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော ဣမသ္မိဉ္စ သဝိညာဏကေ ကာယေ, ဗဟိဒ္ဓါ စ သဗ္ဗနိမိတ္တေသု အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာပဂတံ မာနသံ ဟောတိ ဝိဓာ သမတိက္ကန္တံ သန္တံ သုဝိမုတ္တ’’န္တိ…ပေ… အညတရော စ ပနာယသ္မာ သုရာဓော အရဟတံ အဟောသီတိ. ဒသမံ.

72. 舍卫城因缘。尔时，具寿苏罗陀(Surādha)对世尊说此言：“尊者，如何知、如何见者，于此有识之身及于外在一切相中，其心能远离我见、我所见与慢，超越诸慢，寂静、善解脱耶？”“苏罗陀，凡所有色，或过去、或未来、或现在……乃至或远、或近者，于一切色，以正慧如实见：‘此非我所，此非我，此非我之我。’如是见已，无取而解脱。凡所有受……凡所有想……凡所有行……凡所有识，或过去、或未来、或现在，或内、或外，或粗、或细，或劣、或胜，或远、或近者，于一切识，以正慧如实见：‘此非我所，此非我，此非我之我。’如是见已，无取而解脱。苏罗陀，如是知、如是见者，于此有识之身及于外在一切相中，其心能远离我见、我所见与慢，超越诸慢，寂静、善解脱。”……具寿苏罗陀即成为阿罗汉之一。第十。

အရဟန္တဝဂ္ဂေါ သတ္တမော.

阿罗汉品第七。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

ဥပါဒိယမညမာနာ, အထာဘိနန္ဒမာနော စ;

အနိစ္စံ ဒုက္ခံ အနတ္တာ စ, အနတ္တနီယံ ရဇနီယသဏ္ဌိတံ;

ရာဓသုရာဓေန တေ ဒသာတိ.

执取与慢，以及欣喜，无常、苦与无我，非我所、住于可染，罗陀与苏罗陀，此为十经。

၈. ခဇ္ဇနီယဝဂ္ဂေါ

8. 嚼食品

၁. အဿာဒသုတ္တံ

1. 味经

၇၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘အဿုတဝါ, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနော ရူပဿ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. ဝေဒနာယ… သညာယ… သင်္ခါရာနံ… ဝိညာဏဿ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. သုတဝါ စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော ရူပဿ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ဝေဒနာ … သညာယ… သင်္ခါရာနံ… ဝိညာဏဿ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတီ’’တိ. ပဌမံ.

73. 缘于舍卫城(Sāvatthī)。“诸比丘，无闻凡夫不如实了知色之乐味、过患与出离；不如实了知受……想……行……识之乐味、过患与出离。诸比丘，多闻圣弟子如实了知色之乐味、过患与出离；如实了知受……想……行……识之乐味、过患与出离。”第一经。

၂. သမုဒယသုတ္တံ

2. 集经

၇၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘အဿုတဝါ, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနော ရူပဿ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. ဝေဒနာယ… သညာယ… သင်္ခါရာနံ… ဝိညာဏဿ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ [Pg.68] နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. သုတဝါ စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော ရူပဿ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ဝေဒနာယ… သညာယ… သင်္ခါရာနံ… ဝိညာဏဿ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတီ’’တိ. ဒုတိယံ.

74. 缘于舍卫城。“诸比丘，无闻凡夫不如实了知色之生起、灭没、乐味、过患与出离；不如实了知受……想……行……识之生起、灭没、乐味、过患与出离。诸比丘，多闻圣弟子如实了知色之生起、灭没、乐味、过患与出离；如实了知受……想……行……识之生起、灭没、乐味、过患与出离。”第二经。

၃. ဒုတိယသမုဒယသုတ္တံ

3. 第二集经

၇၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘သုတဝါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော ရူပဿ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ဝေဒနာယ… သညာယ… သင်္ခါရာနံ… ဝိညာဏဿ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတီ’’တိ. တတိယံ.

75. 缘于舍卫城。“诸比丘，多闻圣弟子如实了知色之生起、灭没、乐味、过患与出离；如实了知受……想……行……识之生起、灭没、乐味、过患与出离。”第三经。

၄. အရဟန္တသုတ္တံ

4. 阿罗汉经

၇၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စံ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ; ယံ ဒုက္ခံ တဒနတ္တာ; ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ အနိစ္စံ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ; ယံ ဒုက္ခံ တဒနတ္တာ; ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ’’.

76. 缘于舍卫城。“诸比丘，色是无常。凡无常者是苦；凡苦者是无我；凡无我者，应以正慧如实观：‘此非我所，我非此，此非我之我。’受……想……行……识是无常。凡无常者是苦；凡苦者是无我；凡无我者，应以正慧如实观：‘此非我所，我非此，此非我之我。’”

‘‘ဧဝံ ပဿံ, ဘိက္ခဝေ, သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ဝေဒနာယပိ… သညာယပိ… သင်္ခါရေသုပိ… ဝိညာဏသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ; ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ. ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတိ. ယာဝတာ, ဘိက္ခဝေ, သတ္တာဝါသာ, ယာဝတာ ဘဝဂ္ဂံ, ဧတေ အဂ္ဂါ, ဧတေ သေဋ္ဌာ လောကသ္မိံ ယဒိဒံ အရဟန္တော’’တိ.

“诸比丘，如是观者，多闻圣弟子于色亦厌离，于受亦厌离，于想亦厌离，于诸行亦厌离，于识亦厌离。因厌离而离染，因离染而解脱。于解脱时，生起‘已解脱’之智。他了知：‘生已尽，梵行已立，所作已办，为臻此境，无有余事。’诸比丘，所有众生住处，乃至有顶天，于此世间中，彼等阿罗汉为最上、最殊胜者。”

ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. ဣဒံ ဝတွာန သုဂတော အထာပရံ ဧတဒဝေါစ သတ္ထာ –

世尊如是说。说此已，善逝、导师复说此言：

‘‘သုခိနော ဝတ အရဟန္တော, တဏှာ တေသံ န ဝိဇ္ဇတိ;

အသ္မိမာနော သမုစ္ဆိန္နော, မောဟဇာလံ ပဒါလိတံ.

“阿罗汉实乐哉！彼等已无渴爱。我慢已断尽，痴网已破裂。

‘‘အနေဇံ [Pg.69] တေ အနုပ္ပတ္တာ, စိတ္တံ တေသံ အနာဝိလံ;

လောကေ အနုပလိတ္တာ တေ, ဗြဟ္မဘူတာ အနာသဝါ.

“彼等已证无动，其心无扰浊；于世不染着，已成梵无漏。

‘‘ပဉ္စက္ခန္ဓေ ပရိညာယ, သတ္တ သဒ္ဓမ္မဂေါစရာ;

ပသံသိယာ သပ္ပုရိသာ, ပုတ္တာ ဗုဒ္ဓဿ ဩရသာ.

“已遍知五蕴，以七正法为行境；彼等善丈夫，堪受赞叹，是佛陀的心生子。

‘‘သတ္တရတနသမ္ပန္နာ, တီသု သိက္ခာသု သိက္ခိတာ;

အနုဝိစရန္တိ မဟာဝီရာ, ပဟီနဘယဘေရဝါ.

“具足七觉支宝，于三学已善学；彼等大勇者，已断除怖畏而游行。

‘‘ဒသဟင်္ဂေဟိ သမ္ပန္နာ, မဟာနာဂါ သမာဟိတာ;

ဧတေ ခေါ သေဋ္ဌာ လောကသ္မိံ, တဏှာ တေသံ န ဝိဇ္ဇတိ.

“具足十无学支，大龙象心已得定。彼等实为世间最胜者，已无有渴爱。

‘‘အသေခဉာဏမုပ္ပန္နံ, အန္တိမောယံ သမုဿယော;

ယော သာရော ဗြဟ္မစရိယဿ, တသ္မိံ အပရပစ္စယာ.

“无学智已生，此身为最后；于梵行精髓，亲证不依他。

‘‘ဝိဓာသု န ဝိကမ္ပန္တိ, ဝိပ္ပမုတ္တာ ပုနဗ္ဘဝါ;

ဒန္တဘူမိမနုပ္ပတ္တာ, တေ လောကေ ဝိဇိတာဝိနော.

“于诸慢不动摇，从再生得解脱；已证调御地，彼等是世间胜利者。”

‘‘ဥဒ္ဓံ တိရိယံ အပါစီနံ, နန္ဒီ တေသံ န ဝိဇ္ဇတိ;

နဒန္တိ တေ သီဟနာဒံ, ဗုဒ္ဓါ လောကေ အနုတ္တရာ’’တိ. စတုတ္ထံ;

“于上方、中间与下方，彼等无有贪爱；彼等作狮子吼，是世间无上之觉者。”第四。

၅. ဒုတိယအရဟန္တသုတ္တံ

5. 第二阿罗汉经

၇၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စံ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ; ယံ ဒုက္ခံ တဒနတ္တာ; ယဒနတ္တာ တံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ…ပေ… ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ’’.

77. 于舍卫城(Sāvatthī)。“比丘们，色是无常的。凡是无常的，就是苦；凡是苦的，就是无我；凡是无我的，就应当这样以正慧如实地观察：‘此非我所，我非此，此非我之我。’……”。

‘‘ဧဝံ ပဿံ, ဘိက္ခဝေ, သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ဝေဒနာယပိ… သညာယပိ… သင်္ခါရေသုပိ… ဝိညာဏသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ; ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ. ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတိ. ယာဝတာ, ဘိက္ခဝေ, သတ္တာဝါသာ, ယာဝတာ ဘဝဂ္ဂံ, ဧတေ အဂ္ဂါ, ဧတေ သေဋ္ဌာ လောကသ္မိံ ယဒိဒံ အရဟန္တော’’တိ. ပဉ္စမံ.

“比丘们，多闻的圣弟子这样观察，便对色厌离，对受……想……行……识也厌离。因厌离而离贪，因离贪而解脱。于解脱中，生起‘已解脱’之智。他了知：‘生已尽，梵行已立，应作已作，无有后有。’比丘们，所有众生住处，乃至有顶天，于此世间中，阿罗汉为最上、为最胜。”第五。

၆. သီဟသုတ္တံ

6. 狮子经

၇၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.70]. ‘‘သီဟော, ဘိက္ခဝေ, မိဂရာဇာ သာယနှသမယံ အာသယာ နိက္ခမတိ; အာသယာ နိက္ခမိတွာ ဝိဇမ္ဘတိ; ဝိဇမ္ဘိတွာ သမန္တာ စတုဒ္ဒိသာ အနုဝိလောကေတိ; သမန္တာ စတုဒ္ဒိသာ အနုဝိလောကေတွာ တိက္ခတ္တုံ သီဟနာဒံ နဒတိ; တိက္ခတ္တုံ သီဟနာဒံ နဒိတွာ ဂေါစရာယ ပက္ကမတိ. ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, တိရစ္ဆာနဂတာ ပါဏာ သီဟဿ မိဂရညော နဒတော သဒ္ဒံ သုဏန္တိ; ယေဘုယျေန ဘယံ သံဝေဂံ သန္တာသံ အာပဇ္ဇန္တိ; ဗိလံ ဗိလာသယာ ပဝိသန္တိ; ဒကံ ဒကာသယာ ပဝိသန္တိ; ဝနံ ဝနာသယာ ပဝိသန္တိ; အာကာသံ ပက္ခိနော ဘဇန္တိ. ယေပိ တေ, ဘိက္ခဝေ, ရညော နာဂါ ဂါမနိဂမရာဇဓာနီသု, ဒဠှေဟိ ဝရတ္တေဟိ ဗဒ္ဓါ, တေပိ တာနိ ဗန္ဓနာနိ သဉ္ဆိန္ဒိတွာ သမ္ပဒါလေတွာ ဘီတာ မုတ္တကရီသံ စဇမာနာ, ယေန ဝါ တေန ဝါ ပလာယန္တိ. ဧဝံ မဟိဒ္ဓိကော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သီဟော မိဂရာဇာ တိရစ္ဆာနဂတာနံ ပါဏာနံ, ဧဝံ မဟေသက္ခော, ဧဝံ မဟာနုဘာဝေါ’’.

78. 舍卫城因缘。“诸比丘，兽王狮子于傍晚时分从巢穴出来；从巢穴出来后，伸展身体；伸展身体后，环顾四方；环顾四方后，作三次狮子吼；作三次狮子吼后，前去觅食。诸比丘，凡是任何畜生有情，听到兽王狮子的吼声，大多会感到恐惧、悚惧、惊慌；穴居者进入洞穴，水栖者潜入水中，林栖者躲入林中，鸟类飞向天空。诸比丘，即使是那些在村庄、市镇、王都中，被国王以坚固的皮绳捆绑的大象，它们也会挣断、摧毁那些束缚，因恐惧而大小便失禁，四处奔逃。诸比丘，兽王狮子于畜生有情中，有如此大威力，如此大权势，如此大威德。”

‘‘ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယဒါ တထာဂတော လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ. သော ဓမ္မံ ဒေသေတိ – ‘ဣတိ ရူပံ, ဣတိ ရူပဿ သမုဒယော, ဣတိ ရူပဿ အတ္ထင်္ဂမော; ဣတိ ဝေဒနာ… ဣတိ သညာ… ဣတိ သင်္ခါရာ… ဣတိ ဝိညာဏံ, ဣတိ ဝိညာဏဿ သမုဒယော, ဣတိ ဝိညာဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’တိ. ယေပိ တေ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ ဥစ္စေသု ဝိမာနေသု စိရဋ္ဌိတိကာ တေပိ တထာဂတဿ ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ ယေဘုယျေန ဘယံ သံဝေဂံ သန္တာသံ အာပဇ္ဇန္တိ – ‘အနိစ္စာဝ ကိရ, ဘော, မယံ သမာနာ နိစ္စမှာတိ အမညိမှ. အဒ္ဓုဝါဝ ကိရ, ဘော, မယံ သမာနာ ဓုဝမှာတိ အမညိမှ. အသဿတာဝ ကိရ, ဘော, မယံ သမာနာ သဿတမှာတိ အမညိမှ. မယမ္ပိ ကိရ, ဘော, အနိစ္စာ အဒ္ဓုဝါ အသဿတာ သက္ကာယပရိယာပန္နာ’တိ. ဧဝံ မဟိဒ္ဓိကော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော သဒေဝကဿ လောကဿ, ဧဝံ မဟေသက္ခော, ဧဝံ မဟာနုဘာဝေါ’’တိ. ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ…ပေ… ဧတဒဝေါစ သတ္ထာ –

“正是这样，比丘们。当如来出现于世间，他是应供、正等觉、明行足、善逝、世间解、无上士、调御丈夫、天人师、佛、世尊。他教导法：‘此是色，此是色的集起，此是色的灭尽；此是受……此是想……此是行……此是识，此是识的集起，此是识的灭尽。’比丘们，那些长寿、美貌、多乐、长久住于崇高天宫的天神们，听闻如来的法教后，大多也生起怖畏、悚惧、惊慌：‘友等！我等实是无常，却自以为是常；友等！我等实是不牢固，却自以为是牢固；友等！我等实非永恒，却自以为是永恒。友等！我等实是无常、不牢固、非永恒，为有身所含摄。’比丘们，如来于这有天神的世界，就是如此大神通、大威力、大威德。”世尊说了这番话。......善逝说了这番话后，导师接着又说：

‘‘ယဒါ ဗုဒ္ဓေါ အဘိညာယ, ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တယိ;

သဒေဝကဿ လောကဿ, သတ္ထာ အပ္ပဋိပုဂ္ဂလော.

当佛陀，这位无与伦比的、有天神世界的导师，以神通了知后，为有天神的世界转动了法轮。

‘‘သက္ကာယဉ္စ [Pg.71] နိရောဓဉ္စ, သက္ကာယဿ စ သမ္ဘဝံ;

အရိယဉ္စဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ, ဒုက္ခူပသမဂါမိနံ.

有身、有身的灭尽、有身的生起，以及导向苦平息的圣八支道。

‘‘ယေပိ ဒီဃာယုကာ ဒေဝါ, ဝဏ္ဏဝန္တော ယသဿိနော;

ဘီတာ သန္တာသမာပါဒုံ, သီဟဿေဝိတရေ မိဂါ.

即使是那些长寿、美貌、有声望的天神，也感到怖畏惊慌，犹如百兽之于狮子。

အဝီတိဝတ္တာ သက္ကာယံ, အနိစ္စာ ကိရ ဘော မယံ;

သုတွာ အရဟတော ဝါကျံ, ဝိပ္ပမုတ္တဿ တာဒိနော’’တိ. ဆဋ္ဌံ;

“我等未能超越有身，友等！实是无常！”——听闻应供、解脱、不动者之言后。第六。

၇. ခဇ္ဇနီယသုတ္တံ

7. 被吞噬经

၇၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရမာနာ အနုဿရန္တိ သဗ္ဗေတေ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓေ အနုဿရန္တိ ဧတေသံ ဝါ အညတရံ. ကတမေ ပဉ္စ? ‘ဧဝံရူပေါ အဟောသိံ အတီတမဒ္ဓါန’န္တိ – ဣတိ ဝါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, အနုဿရမာနော ရူပံယေဝ အနုဿရတိ. ‘ဧဝံဝေဒနော အဟောသိံ အတီတမဒ္ဓါန’န္တိ – ဣတိ ဝါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, အနုဿရမာနော ဝေဒနံယေဝ အနုဿရတိ. ‘ဧဝံသညော အဟောသိံ အတီတမဒ္ဓါန’န္တိ… ‘ဧဝံသင်္ခါရော အဟောသိံ အတီတမဒ္ဓါန’န္တိ… ‘ဧဝံဝိညာဏော အဟောသိံ အတီတမဒ္ဓါန’န္တိ – ဣတိ ဝါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, အနုဿရမာနော ဝိညာဏမေဝ အနုဿရတိ’’.

79. 缘起于舍卫城(Sāvatthī)。诸比丘，任何沙门(samaṇa)或婆罗门(brāhmaṇa)在忆念种种过去生时，他们所忆念的，都是这五取蕴，或其中的某一蕴。是哪五个呢？“我在过去世曾有这样的色”——诸比丘，如此忆念时，他只是在忆念色蕴。“我在过去世曾有这样的受”——诸比丘，如此忆念时，他只是在忆念受蕴。“我在过去世曾有这样的想”……“我在过去世曾有这样的行”……“我在过去世曾有这样的识”——诸比丘，如此忆念时，他只是在忆念识蕴。

‘‘ကိဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ ဝဒေထ? ရုပ္ပတီတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တသ္မာ ‘ရူပ’န္တိ ဝုစ္စတိ. ကေန ရုပ္ပတိ? သီတေနပိ ရုပ္ပတိ, ဥဏှေနပိ ရုပ္ပတိ, ဇိဃစ္ဆာယပိ ရုပ္ပတိ, ပိပါသာယပိ ရုပ္ပတိ, ဍံသမကသဝါတာတပသရီသပသမ္ဖဿေနပိ ရုပ္ပတိ. ရုပ္ပတီတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တသ္မာ ‘ရူပ’န္တိ ဝုစ္စတိ.

诸比丘，为何称之为色(rūpa)？诸比丘，因为它会败坏，所以被称为“色”。它因何而败坏？因寒冷而败坏，因炎热而败坏，因饥饿而败坏，因口渴而败坏，也因与虻、蚊、风、热、爬虫的接触而败坏。诸比丘，因为它会败坏，所以被称为“色”。

‘‘ကိဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒနံ ဝဒေထ? ဝေဒယတီတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တသ္မာ ‘ဝေဒနာ’တိ ဝုစ္စတိ. ကိဉ္စ ဝေဒယတိ? သုခမ္ပိ ဝေဒယတိ, ဒုက္ခမ္ပိ ဝေဒယတိ, အဒုက္ခမသုခမ္ပိ ဝေဒယတိ. ဝေဒယတီတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တသ္မာ ‘ဝေဒနာ’တိ ဝုစ္စတိ.

诸比丘，为何称之为受(vedanā)？诸比丘，因为它感受，所以被称为“受”。它感受什么？它感受乐，感受苦，也感受不苦不乐。诸比丘，因为它感受，所以被称为“受”。

‘‘ကိဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, သညံ ဝဒေထ? သဉ္ဇာနာတီတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တသ္မာ ‘သညာ’တိ ဝုစ္စတိ. ကိဉ္စ သဉ္ဇာနာတိ? နီလမ္ပိ သဉ္ဇာနာတိ, ပီတကမ္ပိ သဉ္ဇာနာတိ, လောဟိတကမ္ပိ သဉ္ဇာနာတိ, ဩဒါတမ္ပိ သဉ္ဇာနာတိ. သဉ္ဇာနာတီတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တသ္မာ ‘သညာ’တိ ဝုစ္စတိ.

诸比丘，为何称之为想(saññā)？诸比丘，因为它识记，所以被称为“想”。它识记什么？它识记青色，识记黄色，识记红色，识记白色。诸比丘，因为它识记，所以被称为“想”。

‘‘ကိဉ္စ[Pg.72], ဘိက္ခဝေ, သင်္ခါရေ ဝဒေထ? သင်္ခတမဘိသင်္ခရောန္တီတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တသ္မာ ‘သင်္ခါရာ’တိ ဝုစ္စတိ. ကိဉ္စ သင်္ခတမဘိသင်္ခရောန္တိ? ရူပံ ရူပတ္တာယ သင်္ခတမဘိသင်္ခရောန္တိ, ဝေဒနံ ဝေဒနတ္တာယ သင်္ခတမဘိသင်္ခရောန္တိ, သညံ သညတ္တာယ သင်္ခတမဘိသင်္ခရောန္တိ, သင်္ခါရေ သင်္ခါရတ္တာယ သင်္ခတမဘိသင်္ခရောန္တိ, ဝိညာဏံ ဝိညာဏတ္တာယ သင်္ခတမဘိသင်္ခရောန္တိ. သင်္ခတမဘိသင်္ခရောန္တီတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တသ္မာ ‘သင်္ခါရာ’တိ ဝုစ္စတိ.

“诸比丘，如何称之为行？诸比丘，因为造作有为法，所以称为‘行’。造作什么有为法呢？为色故，造作有为之色；为受故，造作有为之受；为想故，造作有为之想；为行故，造作有为之行；为识故，造作有为之识。诸比丘，因为造作有为法，所以称为‘行’。”

‘‘ကိဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, ဝိညာဏံ ဝဒေထ? ဝိဇာနာတီတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တသ္မာ ‘ဝိညာဏ’န္တိ ဝုစ္စတိ. ကိဉ္စ ဝိဇာနာတိ? အမ္ဗိလမ္ပိ ဝိဇာနာတိ, တိတ္တကမ္ပိ ဝိဇာနာတိ, ကဋုကမ္ပိ ဝိဇာနာတိ, မဓုရမ္ပိ ဝိဇာနာတိ, ခါရိကမ္ပိ ဝိဇာနာတိ, အခါရိကမ္ပိ ဝိဇာနာတိ, လောဏိကမ္ပိ ဝိဇာနာတိ, အလောဏိကမ္ပိ ဝိဇာနာတိ. ဝိဇာနာတီတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တသ္မာ ‘ဝိညာဏ’န္တိ ဝုစ္စတိ.

“诸比丘，如何称之为识？诸比丘，因为它能了别，所以称为‘识’。它了别什么呢？它了别酸，了别苦，了别辣，了别甜，了别咸，了别不咸，了别带盐的，了别不带盐的。诸比丘，因为它能了别，所以称为‘识’。”

‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, သုတဝါ အရိယသာဝကော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘အဟံ ခေါ ဧတရဟိ ရူပေန ခဇ္ဇာမိ. အတီတမ္ပာဟံ အဒ္ဓါနံ ဧဝမေဝ ရူပေန ခဇ္ဇိံ, သေယျထာပိ ဧတရဟိ ပစ္စုပ္ပန္နေန ရူပေန ခဇ္ဇာမိ. အဟဉ္စေဝ ခေါ ပန အနာဂတံ ရူပံ အဘိနန္ဒေယျံ, အနာဂတမ္ပာဟံ အဒ္ဓါနံ ဧဝမေဝ ရူပေန ခဇ္ဇေယျံ, သေယျထာပိ ဧတရဟိ ပစ္စုပ္ပန္နေန ရူပေန ခဇ္ဇာမီ’တိ. သော ဣတိ ပဋိသင်္ခါယ အတီတသ္မိံ ရူပသ္မိံ အနပေက္ခော ဟောတိ; အနာဂတံ ရူပံ နာဘိနန္ဒတိ; ပစ္စုပ္ပန္နဿ ရူပဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ.

“诸比丘，于此，有闻法的圣弟子这样审慎思考：‘我现在确实被色所吞噬。过去我也同样被色所吞噬，正如现在被现在之色所吞噬一样。如果我欣喜未来的色，未来我也将同样被色所吞噬，正如现在被现在之色所吞噬一样。’他这样审慎思考后，对过去的色不再依恋；不欣喜未来的色；为了厌离、离贪、息灭现在的色而修行。”

‘‘‘အဟံ ခေါ ဧတရဟိ ဝေဒနာယ ခဇ္ဇာမိ. အတီတမ္ပာဟံ အဒ္ဓါနံ ဧဝမေဝ ဝေဒနာယ ခဇ္ဇိံ, သေယျထာပိ ဧတရဟိ ပစ္စုပ္ပန္နာယ ဝေဒနာယ ခဇ္ဇာမိ. အဟဉ္စေဝ ခေါ ပန အနာဂတံ ဝေဒနံ အဘိနန္ဒေယျံ; အနာဂတမ္ပာဟံ အဒ္ဓါနံ ဧဝမေဝ ဝေဒနာယ ခဇ္ဇေယျံ, သေယျထာပိ ဧတရဟိ ပစ္စုပ္ပန္နာယ ဝေဒနာယ ခဇ္ဇာမီ’တိ. သော ဣတိ ပဋိသင်္ခါယ အတီတာယ ဝေဒနာယ အနပေက္ခော ဟောတိ; အနာဂတံ ဝေဒနံ နာဘိနန္ဒတိ; ပစ္စုပ္ပန္နာယ ဝေဒနာယ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ.

“‘我如今正被受所啃噬。在过去，我也曾同样地被受所啃噬，就像如今被现在的受所啃噬一样。我若欣喜于未来的受，那么在未来，我也将同样地被受所啃噬，就像如今被现在的受所啃噬一样。’他如此省察后，对过去的受无所顾念，不欣喜于未来的受，为对现在的受厌离、离贪、灭尽而行道。

‘‘‘အဟံ ခေါ ဧတရဟိ သညာယ ခဇ္ဇာမိ…ပေ… အဟံ ခေါ ဧတရဟိ သင်္ခါရေဟိ ခဇ္ဇာမိ. အတီတမ္ပာဟံ အဒ္ဓါနံ ဧဝမေဝ သင်္ခါရေဟိ ခဇ္ဇိံ, သေယျထာပိ ဧတရဟိ ပစ္စုပ္ပန္နေဟိ သင်္ခါရေဟိ ခဇ္ဇာမီတိ. အဟဉ္စေဝ ခေါ ပန အနာဂတေ သင်္ခါရေ အဘိနန္ဒေယျံ[Pg.73]; အနာဂတမ္ပာဟံ အဒ္ဓါနံ ဧဝမေဝ သင်္ခါရေဟိ ခဇ္ဇေယျံ, သေယျထာပိ ဧတရဟိ ပစ္စုပ္ပန္နေဟိ သင်္ခါရေဟိ ခဇ္ဇာမီ’တိ. သော ဣတိ ပဋိသင်္ခါယ အတီတေသု သင်္ခါရေသု အနပေက္ခော ဟောတိ; အနာဂတေ သင်္ခါရေ နာဘိနန္ဒတိ; ပစ္စုပ္ပန္နာနံ သင်္ခါရာနံ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ.

“‘我如今正被想所啃噬……我如今正被诸行所啃噬。在过去，我也曾同样地被诸行所啃噬，就像如今被现在的诸行所啃噬一样。我若欣喜于未来的诸行，那么在未来，我也将同样地被诸行所啃噬，就像如今被现在的诸行所啃噬一样。’他如此省察后，对过去的诸行无所顾念，不欣喜于未来的诸行，为对现在的诸行厌离、离贪、灭尽而行道。

‘‘‘အဟံ ခေါ ဧတရဟိ ဝိညာဏေန ခဇ္ဇာမိ. အတီတမ္ပိ အဒ္ဓါနံ ဧဝမေဝ ဝိညာဏေန ခဇ္ဇိံ, သေယျထာပိ ဧတရဟိ ပစ္စုပ္ပန္နေန ဝိညာဏေန ခဇ္ဇာမိ. အဟဉ္စေဝ ခေါ ပန အနာဂတံ ဝိညာဏံ အဘိနန္ဒေယျံ; အနာဂတမ္ပာဟံ အဒ္ဓါနံ ဧဝမေဝ ဝိညာဏေန ခဇ္ဇေယျံ, သေယျထာပိ ဧတရဟိ ပစ္စုပ္ပန္နေန ဝိညာဏေန ခဇ္ဇာမီ’တိ. သော ဣတိ ပဋိသင်္ခါယ အတီတသ္မိံ ဝိညာဏသ္မိံ အနပေက္ခော ဟောတိ; အနာဂတံ ဝိညာဏံ နာဘိနန္ဒတိ; ပစ္စုပ္ပန္နဿ ဝိညာဏဿ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ.

“‘我如今正被识所啃噬。在过去，我也曾同样地被识所啃噬，就像如今被现在的识所啃噬一样。我若欣喜于未来的识，那么在未来，我也将同样地被识所啃噬，就像如今被现在的识所啃噬一样。’他如此省察后，对过去的识无所顾念，不欣喜于未来的识，为对现在的识厌离、离贪、灭尽而行道。

‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာ … သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ, ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ယံ ကိဉ္စိ ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ရူပံ – ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ယာ ကာစိ ဝေဒနာ… ယာ ကာစိ သညာ… ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ… ယံ ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ…ပေ… ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ဝိညာဏံ – ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ’’.

“诸比丘，你们怎么认为？色是常还是无常呢？”“无常，世尊。”“凡是无常的，那是苦还是乐呢？”“苦，世尊。”“凡是无常、苦、会变化的，还适合看作‘这是我的，我是这个，这是我的我’吗？”“并非如此，世尊。”“受……想……行……识是常还是无常呢？”“无常，世尊。”“凡是无常的，那是苦还是乐呢？”“苦，世尊。”“凡是无常、苦、会变化的，还适合看作‘这是我的，我是这个，这是我的我’吗？”“并非如此，世尊。”“因此，诸比丘，凡是任何色，无论是过去、未来、现在，是内还是外，是粗还是细，是劣还是胜，是远还是近，一切色都应以正慧如实地看：‘这不是我的，我不是这个，这不是我的我’。凡是任何受……任何想……任何行……任何识，无论是过去、未来、现在……是远还是近，一切识都应以正慧如实地看：‘这不是我的，我不是这个，这不是我的我’。”

‘‘အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော အပစိနာတိ, နော အာစိနာတိ; ပဇဟတိ, န ဥပါဒိယတိ; ဝိသိနေတိ, န ဥဿိနေတိ; ဝိဓူပေတိ, န သန္ဓူပေတိ. ကိဉ္စ အပစိနာတိ, နော အာစိနာတိ? ရူပံ အပစိနာတိ, နော အာစိနာတိ; ဝေဒနံ [Pg.74]… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ အပစိနာတိ, နော အာစိနာတိ. ကိဉ္စ ပဇဟတိ, န ဥပါဒိယတိ? ရူပံ ပဇဟတိ, န ဥပါဒိယတိ; ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ ပဇဟတိ, န ဥပါဒိယတိ. ကိဉ္စ ဝိသိနေတိ, န ဥဿိနေတိ? ရူပံ ဝိသိနေတိ, န ဥဿိနေတိ; ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ ဝိသိနေတိ, န ဥဿိနေတိ. ကိဉ္စ ဝိဓူပေတိ, န သန္ဓူပေတိ? ရူပံ ဝိဓူပေတိ, န သန္ဓူပေတိ; ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ ဝိဓူပေတိ, န သန္ဓူပေတိ.

比丘们，此圣弟子被称为：他毁坏而不积集，舍弃而不执取，散布而不积聚，熄灭而不燃起。毁坏什么而不积集？毁坏色而不积集，毁坏受而不积集，毁坏想而不积集，毁坏诸行而不积集，毁坏识而不积集。舍弃什么而不执取？舍弃色而不执取，舍弃受而不执取，舍弃想而不执取，舍弃诸行而不执取，舍弃识而不执取。散布什么而不积聚？散布色而不积聚，散布受而不积聚，散布想而不积聚，散布诸行而不积聚，散布识而不积聚。熄灭什么而不燃起？熄灭色而不燃起，熄灭受而不燃起，熄灭想而不燃起，熄灭诸行而不燃起，熄灭识而不燃起。

‘‘ဧဝံ ပဿံ, ဘိက္ခဝေ, သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ဝေဒနာယပိ… သညာယပိ… သင်္ခါရေသုပိ… ဝိညာဏသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ; ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ. ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတိ.

诸比丘，像这样观察，多闻的圣弟子于色厌离，于受厌离，于想厌离，于诸行厌离，于识厌离。因厌离而离贪，因离贪而解脱。于解脱时，生起“我已解脱”之智。他了知：“生已尽，梵行已立，所作已作，不受后有。”

‘‘အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု နေဝါစိနာတိ န အပစိနာတိ, အပစိနိတွာ ဌိတော နေဝ ပဇဟတိ န ဥပါဒိယတိ, ပဇဟိတွာ ဌိတော နေဝ ဝိသိနေတိ န ဥဿိနေတိ, ဝိသိနေတွာ ဌိတော နေဝ ဝိဓူပေတိ န သန္ဓူပေတိ. ဝိဓူပေတွာ ဌိတော ကိဉ္စ နေဝါစိနာတိ န အပစိနာတိ? အပစိနိတွာ ဌိတော ရူပံ နေဝါစိနာတိ န အပစိနာတိ; အပစိနိတွာ ဌိတော ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ နေဝါစိနာတိ န အပစိနာတိ. အပစိနိတွာ ဌိတော ကိဉ္စ နေဝ ပဇဟတိ န ဥပါဒိယတိ? ပဇဟိတွာ ဌိတော ရူပံ နေဝ ပဇဟတိ န ဥပါဒိယတိ; ပဇဟိတွာ ဌိတော ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ နေဝ ပဇဟတိ န ဥပါဒိယတိ. ပဇဟိတွာ ဌိတော ကိဉ္စ နေဝ ဝိသိနေတိ န ဥဿိနေတိ? ဝိသိနေတွာ ဌိတော ရူပံ နေဝ ဝိသိနေတိ န ဥဿိနေတိ; ဝိသိနေတွာ ဌိတော ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ နေဝ ဝိသိနေတိ န ဥဿိနေတိ. ဝိသိနေတွာ ဌိတော ကိဉ္စ နေဝ ဝိဓူပေတိ န သန္ဓူပေတိ? ဝိဓူပေတွာ ဌိတော ရူပံ နေဝ ဝိဓူပေတိ န သန္ဓူပေတိ; ဝိဓူပေတွာ ဌိတော ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ နေဝ ဝိဓူပေတိ န သန္ဓူပေတိ. ဝိဓူပေတွာ ဌိတော ဧဝံဝိမုတ္တစိတ္တံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုံ သဣန္ဒာ ဒေဝါ သဗြဟ္မကာ သပဇာပတိကာ အာရကာဝ နမဿန္တိ –

“诸比丘，此比丘被称为：不积集，不毁坏；既已毁坏，则不舍弃，不执取；既已舍弃，则不散布，不积聚；既已散布，则不熄灭，不燃起。既已毁坏，那么他不积集、不毁坏什么？既已毁坏，他不积集、不毁坏色；既已毁坏，他不积集、不毁坏受、想、行、识。既已舍弃，那么他不舍弃、不执取什么？既已舍弃，他不舍弃、不执取色；既已舍弃，他不舍弃、不执取受、想、行、识。既已散布，那么他不散布、不积聚什么？既已散布，他不散布、不积聚色；既已散布，他不散布、不积聚受、想、行、识。既已熄灭，那么他不熄灭、不燃起什么呢？既已熄灭，他不熄灭、不燃起色；既已熄灭，他不熄灭、不燃起受、想、行、识。诸比丘，对于这样心解脱的比丘，有因陀罗、有梵天、有生主(Pajāpati)的诸天，亦从远处敬礼——”

‘‘နမော တေ ပုရိသာဇည, နမော တေ ပုရိသုတ္တမ;

ယဿ တေ နာဘိဇာနာမ, ယမ္ပိ နိဿာယ ဈာယသီ’’တိ. သတ္တမံ;

“‘礼敬您，人中尊！礼敬您，人中上！我们不知您依止什么而禅修。’第七。”

၈. ပိဏ္ဍောလျသုတ္တံ

8. 宾头卢经

၈၀. ဧကံ [Pg.75] သမယံ ဘဂဝါ သက္ကေသု ဝိဟရတိ ကပိလဝတ္ထုသ္မိံ နိဂြောဓာရာမေ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ကိသ္မိဉ္စိဒေဝ ပကရဏေ ဘိက္ခုသံဃံ ပဏာမေတွာ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ကပိလဝတ္ထုံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. ကပိလဝတ္ထုသ္မိံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော ယေန မဟာဝနံ တေနုပသင်္ကမိ ဒိဝါဝိဟာရာယ. မဟာဝနံ အဇ္ဈောဂါဟေတွာ ဗေလုဝလဋ္ဌိကာယ မူလေ ဒိဝါဝိဟာရံ နိသီဒိ.

80. 一时，世尊住在释迦国的迦毗罗卫(Kapilavatthu)尼拘律园(Nigrodhārāma)。那时，世尊因某一事由逐出比丘僧团后，于上午时分，穿好下衣，取了衣钵，进入迦毗罗卫乞食。在迦毗罗卫乞食后，饭后，从乞食处返回，便前往大林(Mahāvana)作日间住。进入大林后，在一棵幼小的木苹果树(beluvalaṭṭhikā)下坐下，作日间住。

အထ ခေါ ဘဂဝတော ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘‘မယာ ခေါ ဘိက္ခုသံဃော ပဗာဠှော. သန္တေတ္ထ ဘိက္ခူ နဝါ အစိရပဗ္ဗဇိတာ အဓုနာဂတာ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ. တေသံ မမံ အပဿန္တာနံ သိယာ အညထတ္တံ သိယာ ဝိပရိဏာမော. သေယျထာပိ နာမ ဝစ္ဆဿ တရုဏဿ မာတရံ အပဿန္တဿ သိယာ အညထတ္တံ သိယာ ဝိပရိဏာမော, ဧဝမေဝ သန္တေတ္ထ ဘိက္ခူ နဝါ အစိရပဗ္ဗဇိတာ အဓုနာဂတာ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ တေသံ မမံ အပဿန္တာနံ သိယာ အညထတ္တံ သိယာ ဝိပရိဏာမော. သေယျထာပိ နာမ ဗီဇာနံ တရုဏာနံ ဥဒကံ အလဘန္တာနံ သိယာ အညထတ္တံ သိယာ ဝိပရိဏာမော, ဧဝမေဝ သန္တေတ္ထ…ပေ… တေသံ မမံ အလဘန္တာနံ ဒဿနာယ သိယာ အညထတ္တံ သိယာ ဝိပရိဏာမော. ယံနူနာဟံ ယထေဝ မယာ ပုဗ္ဗေ ဘိက္ခုသံဃော အနုဂ္ဂဟိတော, ဧဝမေဝ ဧတရဟိ အနုဂ္ဂဏှေယျံ ဘိက္ခုသံဃ’’န္တိ.

那时，世尊去到僻静处独坐，心中生起这样的思惟：“我已逐出比丘僧团。在此有新学、出家不久、刚来到这法与律(dhammavinaya)中的比丘。他们见不到我，可能会有异变，可能会退转。譬如，幼小的乳牛犊见不到母亲，可能会有异变，可能会退转；同样地，在此有新学、出家不久、刚来到这法与律中的比丘，他们见不到我，可能会有异变，可能会退转。譬如，幼嫩的种子得不到水，可能会有异变，可能会退转；同样地……他们得不到见我，可能会有异变，可能会退转。我何不像先前摄护比丘僧团那样，现在也摄护比丘僧团呢？”

အထ ခေါ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ ဘဂဝတော စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ ဧဝမေဝ – ဗြဟ္မလောကေ အန္တရဟိတော ဘဂဝတော ပုရတော ပါတုရဟောသိ. အထ ခေါ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဧဝမေတံ, ဘဂဝါ; ဧဝမေတံ, သုဂတ! ဘဂဝတော, ဘန္တေ, ဘိက္ခုသံဃော ပဗာဠှော. သန္တေတ္ထ ဘိက္ခူ နဝါ အစိရပဗ္ဗဇိတာ အဓုနာဂတာ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ. တေသံ ဘဂဝန္တံ အပဿန္တာနံ သိယာ အညထတ္တံ သိယာ ဝိပရိဏာမော. သေယျထာပိ နာမ ဝစ္ဆဿ တရုဏဿ မာတရံ အပဿန္တဿ သိယာ အညထတ္တံ သိယာ ဝိပရိဏာမော, ဧဝမေဝ သန္တေတ္ထ ဘိက္ခူ နဝါ အစိရပဗ္ဗဇိတာ [Pg.76] အဓုနာဂတာ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ တေသံ ဘဂဝန္တံ အပဿန္တာနံ သိယာ အညထတ္တံ သိယာ ဝိပရိဏာမော. သေယျထာပိ နာမ ဗီဇာနံ တရုဏာနံ ဥဒကံ အလဘန္တာနံ သိယာ အညထတ္တံ သိယာ ဝိပရိဏာမော, ဧဝမေဝ သန္တေတ္ထ ဘိက္ခူ နဝါ အစိရပဗ္ဗဇိတာ အဓုနာဂတာ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ, တေသံ ဘဂဝန္တံ အလဘန္တာနံ ဒဿနာယ သိယာ အညထတ္တံ သိယာ ဝိပရိဏာမော. အဘိနန္ဒတု, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဘိက္ခုသံဃံ; အဘိဝဒတု, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဘိက္ခုသံဃံ. ယထေဝ ဘဂဝတာ ပုဗ္ဗေ ဘိက္ခုသံဃော အနုဂ္ဂဟိတော, ဧဝမေဝ ဧတရဟိ အနုဂ္ဂဏှာတု ဘိက္ခုသံဃ’’န္တိ.

那时，娑婆主梵天（Brahmā Sahampati）以心了知世尊心中的思量——犹如强壮的男子伸出屈臂或屈回伸臂一般——从梵天界消失，出现在世尊面前。然后，娑婆主梵天将上衣偏袒一肩，朝向世尊合掌，对世尊说道：“世尊，正是如此！善逝，正是如此！尊者，世尊的比丘僧团已被逐出。此处有新近出家、出家未久、刚来此法与律的比丘。他们若见不到世尊，可能会变心，可能会退转。犹如幼犊不见其母，可能会变心，可能会退转；同样地，此处有新近出家、出家未久、刚来此法与律的比丘，他们若见不到世尊，可能会变心，可能会退转。又如幼嫩的种子不得其水，可能会变心，可能会退转；同样地，此处有新近出家、出家未久、刚来此法与律的比丘，他们若不得见世尊，可能会变心，可能会退转。尊者，愿世尊欢喜比丘僧团！尊者，愿世尊教言比丘僧团！犹如世尊往昔摄受比丘僧团，今亦请如此摄受比丘僧团！”

အဓိဝါသေသိ ဘဂဝါ တုဏှီဘာဝေန. အထ ခေါ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ ဘဂဝတော အဓိဝါသနံ ဝိဒိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ တတ္ထေဝန္တရဓာယိ.

世尊默然应允。于是，娑婆主梵天得知世尊应允，向世尊顶礼，右绕后随即隐没不见。

အထ ခေါ ဘဂဝါ သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေန နိဂြောဓာရာမော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ တထာရူပံ ဣဒ္ဓါဘိသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခါသိ ယထာ တေ ဘိက္ခူ (ဧကဒွီဟိကာယ သာရဇ္ဇမာနရူပါ ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမေယျုံ. တေပိ ဘိက္ခူ ) ဧကဒွီဟိကာယ သာရဇ္ဇမာနရူပါ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နေ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

那时，世尊于傍晚时分从独住处起身，前往尼拘律园(Nigrodhārāma)；抵达后，即于已设之座坐下。坐下后，世尊行使了这样的神通造作，以使那些比丘们一两个、一两个地怀着惭愧畏惧之心前来。于是，那些比丘们便一两个、一两个地怀着惭愧畏惧之心来到世尊之处；抵达后，礼敬世尊，然后坐于一旁。待那些比丘于一旁坐定后，世尊对他们说了这番话：

‘‘အန္တမိဒံ, ဘိက္ခဝေ, ဇီဝိကာနံ ယဒိဒံ ပိဏ္ဍောလျံ. အဘိသာပေါယံ, ဘိက္ခဝေ, လောကသ္မိံ ပိဏ္ဍောလော ဝိစရသိ ပတ္တပါဏီတိ. တဉ္စ ခေါ ဧတံ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တာ ဥပေန္တိ အတ္ထဝသိကာ, အတ္ထဝသံ ပဋိစ္စ; နေဝ ရာဇာဘိနီတာ, န စောရာဘိနီတာ, န ဣဏဋ္ဋာ, န ဘယဋ္ဋာ, န အာဇီဝိကာပကတာ; အပိ စ ခေါ ဩတိဏ္ဏာမှ ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ ဒုက္ခောတိဏ္ဏာ ဒုက္ခပရေတာ အပ္ပေဝ နာမ ဣမဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ အန္တကိရိယာ ပညာယေထာတိ.

“诸比丘，在所有谋生方式中，此托钵乞食是最低劣的。诸比丘，世间有这样的咒骂：‘你手持着钵，四处乞食！’然而，诸比丘，良家子(kulaputta)们是为义利故、依义利故而行此道；并非为王所迫，非为盗所迫，非为负债，非为恐惧，非为生计所迫。而是念及：‘我等已陷入生、老、死、愁、悲、苦、忧、恼，已陷入苦，为苦所征服。或许，这整个苦蕴的终结能够被了知！’”

‘‘ဧဝံ ပဗ္ဗဇိတော စာယံ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တော. သော စ ဟောတိ အဘိဇ္ဈာလု ကာမေသု တိဗ္ဗသာရာဂေါ ဗျာပန္နစိတ္တော ပဒုဋ္ဌမနသင်္ကပ္ပော မုဋ္ဌဿတိ အသမ္ပဇာနော အသမာဟိတော ဝိဗ္ဘန္တစိတ္တော ပါကတိန္ဒြိယော. သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ[Pg.77], ဆဝါလာတံ ဥဘတောပဒိတ္တံ မဇ္ဈေ ဂူထဂတံ, နေဝ ဂါမေ ကဋ္ဌတ္ထံ ဖရတိ, နာရညေ ကဋ္ဌတ္ထံ ဖရတိ. တထူပမာဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ ဂိဟိဘောဂါ စ ပရိဟီနော, သာမညတ္ထဉ္စ န ပရိပူရေတိ.

“诸比丘，这位如此出家的良家子(kulaputta)，他贪婪，于诸欲有强烈的贪着，心怀瞋恚，意念邪恶，失念，无正知，心无禅定，内心迷乱，诸根放逸。诸比丘，譬如一根焚尸场的火炬，两头燃烧，中间沾有粪秽，既不能在村里作木柴用，也不能在林中作木柴用。诸比丘，我说此人(puggala)亦复如是：既舍离了在家者的受用，又不能圆满沙门之义利。”

‘‘တယောမေ, ဘိက္ခဝေ, အကုသလဝိတက္ကာ – ကာမဝိတက္ကော, ဗျာပါဒဝိတက္ကော, ဝိဟိံသာဝိတက္ကော. ဣမေ စ ဘိက္ခဝေ, တယော အကုသလဝိတက္ကာ ကွ အပရိသေသာ နိရုဇ္ဈန္တိ? စတူသု ဝါ သတိပဋ္ဌာနေသု သုပ္ပတိဋ္ဌိတစိတ္တဿ ဝိဟရတော အနိမိတ္တံ ဝါ သမာဓိံ ဘာဝယတော. ယာဝဉ္စိဒံ, ဘိက္ခဝေ, အလမေဝ အနိမိတ္တော သမာဓိ ဘာဝေတုံ. အနိမိတ္တော, ဘိက္ခဝေ, သမာဓိ ဘာဝိတော ဗဟုလီကတော မဟပ္ဖလော ဟောတိ မဟာနိသံသော.

“诸比丘，有三种不善寻：欲寻、瞋寻、害寻。诸比丘，这三种不善寻在哪里被无余止息呢？在四念处中善安住其心而住者，或修习无相定(animitta samādhi)者。诸比丘，这无相定是完全适宜修习的。诸比丘，无相定若经修习、多作，则有大果、大利益。”

‘‘ဒွေမာ, ဘိက္ခဝေ, ဒိဋ္ဌိယော – ဘဝဒိဋ္ဌိ စ ဝိဘဝဒိဋ္ဌိ စ. တတြ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သုတဝါ အရိယသာဝကော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘အတ္ထိ နု ခေါ တံ ကိဉ္စိ လောကသ္မိံ ယမဟံ ဥပါဒိယမာနော န ဝဇ္ဇဝါ အဿ’န္တိ? သော ဧဝံ ပဇာနာတိ – ‘နတ္ထိ နု ခေါ တံ ကိဉ္စိ လောကသ္မိံ ယမဟံ ဥပါဒိယမာနော န ဝဇ္ဇဝါ အဿံ. အဟဉှိ ရူပညေဝ ဥပါဒိယမာနော ဥပါဒိယေယျံ ဝေဒနညေဝ… သညညေဝ… သင်္ခါရေယေဝ ဝိညာဏညေဝ ဥပါဒိယမာနော ဥပါဒိယေယျံ. တဿ မေ အဿ ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ; ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ; ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ သမ္ဘဝေယျုံ. ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော အဿာ’’’တိ.

“诸比丘，有两种见——有见(bhavadiṭṭhi)与无有见(vibhavadiṭṭhi)。于此，诸比丘，多闻圣弟子如此省察：‘于世间，有任何我所执取而能无过失者吗？’他如此了知：‘于世间，没有任何我所执取而能无过失者。因为我若执取，就会执取于色，执取于受……想……行……识。对我来说，以执取为缘而有“有”；以“有”为缘而有“生”；以“生”为缘，老、死、愁、悲、苦、忧、恼就会生起。如是，这整个苦蕴便集起。’”

‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ…ပေ… တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ ပဿံ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

“诸比丘，你们怎么认为？色是常还是无常的？”“是无常的，世尊。”“无常者，是苦还是乐呢？”“是苦的，世尊。”“无常、苦、是变易法者，还适合审视‘这是我的，我即是此，这是我的我’吗？”“不，世尊。”“受……想……行……识……（亦复如是）。……是故，诸比丘，如是见者……了知：‘于此状态，无有后有。’”第八。

၉. ပါလိလေယျသုတ္တံ

9. 波利莱耶经

၈၁. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကောသမ္ဗိယံ ဝိဟရတိ ဃောသိတာရာမေ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ကောသမ္ဗိံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. ကောသမ္ဗိယံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော သာမံ သေနာသနံ သံသာမေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ အနာမန္တေတွာ [Pg.78] ဥပဋ္ဌာကေ အနပလောကေတွာ ဘိက္ခုသံဃံ ဧကော အဒုတိယော စာရိကံ ပက္ကာမိ.

81. 一时，世尊住在憍赏弥(Kosambī)的瞿师罗园。那时，世尊于上午时分着衣持钵，进入憍赏弥乞食。在憍赏弥乞食后，饭后从托钵归来，亲自收拾好卧坐具，取了衣钵，未召唤侍者，也未告知比丘僧团，独自一人，无有同伴地出发游行了。

အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု အစိရပက္ကန္တဿ ဘဂဝတော ယေနာယသ္မာ အာနန္ဒော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဧသာဝုသော, အာနန္ဒ, ဘဂဝါ သာမံ သေနာသနံ သံသာမေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ အနာမန္တေတွာ ဥပဋ္ဌာကေ အနပလောကေတွာ ဘိက္ခုသံဃံ ဧကော အဒုတိယော စာရိကံ ပက္ကန္တော’’တိ. ‘‘ယသ္မိံ, အာဝုသော, သမယေ ဘဂဝါ သာမံ သေနာသနံ သံသာမေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ အနာမန္တေတွာ ဥပဋ္ဌာကေ အနပလောကေတွာ ဘိက္ခုသံဃံ ဧကော အဒုတိယော စာရိကံ ပက္ကမတိ, ဧကောဝ ဘဂဝါ တသ္မိံ သမယေ ဝိဟရိတုကာမော ဟောတိ; န ဘဂဝါ တသ္မိံ သမယေ ကေနစိ အနုဗန္ဓိတဗ္ဗော ဟောတီ’’တိ.

那时，在世尊离去不久，一位比丘前往具寿阿难之处。走近后，他对具寿阿难说了这番话：“贤友阿难，那位世尊亲自收拾好卧坐具，取了衣钵，未召唤侍者，也未告知比丘僧团，独自一人，无有同伴地出发游行了。”（阿难说：）“贤友，当世尊亲自收拾好卧坐具，取了衣钵，未召唤侍者，也未告知比丘僧团，独自一人，无有同伴地出发游行时，那时世尊是想要独自安住，那时世尊不应被任何人跟随。”

အထ ခေါ ဘဂဝါ အနုပုဗ္ဗေန စာရိကံ စရမာနော ယေန ပါလိလေယျကံ တဒဝသရိ. တတြ သုဒံ ဘဂဝါ ပါလိလေယျကေ ဝိဟရတိ ဘဒ္ဒသာလမူလေ. အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ယေနာယသ္မာ အာနန္ဒော တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မတာ အာနန္ဒေန သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိံသု. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘စိရဿုတာ ခေါ နော, အာဝုသော အာနန္ဒ, ဘဂဝတော သမ္မုခါ ဓမ္မီ ကထာ; ဣစ္ဆာမ မယံ, အာဝုသော အာနန္ဒ, ဘဂဝတော သမ္မုခါ ဓမ္မိံ ကထံ သောတု’’န္တိ.

那时，世尊次第游行，抵达了巴力雷雅咖(Pālileyyaka)。据说，世尊当时住在巴力雷雅咖一棵美丽的娑罗树下。那时，有众多比丘前往具寿阿难之处。走近后，他们与具寿阿难互相致意问候。交换了愉悦、应忆念的言辞后，他们坐于一旁。坐于一旁后，那些比丘对具寿阿难说了这番话：“贤友阿难，我们已经很久没有在世尊面前亲闻法说了。贤友阿难，我们希望能从世尊面前听闻法说。”

အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော တေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ယေန ပါလိလေယျကံ ဘဒ္ဒသာလမူလံ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နေ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝါ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေသိ သမာဒပေသိ သမုတ္တေဇေသိ သမ္ပဟံသေသိ. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရဿ ဘိက္ခုနော ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘‘ကထံ နု ခေါ ဇာနတော ကထံ ပဿတော အနန္တရာ အာသဝါနံ ခယော ဟောတီ’’တိ? အထ ခေါ ဘဂဝါ တဿ ဘိက္ခုနော စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဝိစယသော ဒေသိတော, ဘိက္ခဝေ, မယာ ဓမ္မော; ဝိစယသော ဒေသိတာ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ; ဝိစယသော ဒေသိတာ စတ္တာရော သမ္မပ္ပဓာနာ; ဝိစယသော [Pg.79] ဒေသိတာ စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ; ဝိစယသော ဒေသိတာနိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ; ဝိစယသော ဒေသိတာနိ ပဉ္စ ဗလာနိ; ဝိစယသော ဒေသိတာ သတ္တဗောဇ္ဈင်္ဂါ; ဝိစယသော ဒေသိတော အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ. ဧဝံ ဝိစယသော ဒေသိတော, ဘိက္ခဝေ, မယာ ဓမ္မော. ဧဝံ ဝိစယသော ဒေသိတေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မယာ ဓမ္မေ အထ စ ပနိဓေကစ္စဿ ဘိက္ခုနော ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘ကထံ နု ခေါ ဇာနတော ကထံ ပဿတော အနန္တရာ အာသဝါနံ ခယော ဟောတီ’’’တိ?

于是，具寿阿难与那些比丘一同前往巴力雷雅咖（Pālileyyaka），去到世尊所在的吉祥娑罗（Bhaddasāla）树下。抵达后，他向世尊顶礼，坐于一旁。那些比丘坐于一旁后，世尊以法谈为他们开示、劝导、激励，使之欢喜。那时，某位比丘心中生起这样的思惟：“要如何知、如何见，才能无间地灭尽诸漏呢？”于是，世尊以心了知那位比丘心中的思惟，便对众比丘说：“诸比丘，我所说的法是经抉择后宣说的：四念处是经抉择后宣说的，四正勤是经抉择后宣说的，四神足是经抉择后宣说的，五根是经抉择后宣说的，五力是经抉择后宣说的，七觉支是经抉择后宣说的，圣八支道是经抉择后宣说的。诸比丘，我所说的法就是这样经抉择后宣说的。诸比丘，在我所说的法是这样经抉择后宣说时，此处却有某位比丘心中生起这样的思惟：‘要如何知、如何见，才能无间地灭尽诸漏呢？’”

‘‘ကထဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, ဇာနတော ကထံ ပဿတော အနန္တရာ အာသဝါနံ ခယော ဟောတိ? ဣဓ ဘိက္ခဝေ, အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော အရိယာနံ အဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ အဝိနီတော, သပ္ပုရိသာနံ အဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ သပ္ပုရိသဓမ္မေ အဝိနီတော ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ. ယာ ခေါ ပန သာ, ဘိက္ခဝေ, သမနုပဿနာ သင်္ခါရော သော. သော ပန သင်္ခါရော ကိံနိဒါနော ကိံသမုဒယော ကိံဇာတိကော ကိံပဘဝေါ? အဝိဇ္ဇာသမ္ဖဿဇေန, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒယိတေန ဖုဋ္ဌဿ အဿုတဝတော ပုထုဇ္ဇနဿ ဥပ္ပန္နာ တဏှာ; တတောဇော သော သင်္ခါရော. ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သောပိ သင်္ခါရော အနိစ္စော သင်္ခတော ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နော. သာပိ တဏှာ အနိစ္စာ သင်္ခတာ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နာ. သာပိ ဝေဒနာ အနိစ္စာ သင်္ခတာ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နာ. သောပိ ဖဿော အနိစ္စော သင်္ခတော ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နော. သာပိ အဝိဇ္ဇာ အနိစ္စာ သင်္ခတာ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နာ. ဧဝမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော အနန္တရာ အာသဝါနံ ခယော ဟောတိ.

“诸比丘，怎样知、怎样见，诸漏便会无间灭尽呢？诸比丘，在此，无闻凡夫不见圣者，不善巧圣法，未于圣法中调伏；不见善人，不善巧善人法，未于善人法中调伏，将色视为我。诸比丘，凡此随观，即是行。而此行以何为因？以何为集？以何为生？以何为源？诸比丘，无闻凡夫被无明触所生之受所触而生起渴爱，此行即由彼而生。如是，诸比丘，此行亦是无常、有为、缘生。彼渴爱亦是无常、有为、缘生。彼受亦是无常、有为、缘生。彼触亦是无常、有为、缘生。彼无明亦是无常、有为、缘生。诸比丘，如是知、如是见者，诸漏便会无间灭尽。”

‘‘န ဟေဝ ခေါ ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ; အပိ စ ခေါ ရူပဝန္တံ အတ္တာနံ သမနုပဿတိ. ယာ ခေါ ပန သာ, ဘိက္ခဝေ, သမနုပဿနာ သင်္ခါရော သော. သော ပန သင်္ခါရော ကိံနိဒါနော ကိံသမုဒယော ကိံဇာတိကော ကိံပဘဝေါ? အဝိဇ္ဇာသမ္ဖဿဇေန, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒယိတေန ဖုဋ္ဌဿ အဿုတဝတော ပုထုဇ္ဇနဿ ဥပ္ပန္နာ တဏှာ; တတောဇော သော သင်္ခါရော. ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သောပိ သင်္ခါရော အနိစ္စော သင်္ခတော ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နော. သာပိ တဏှာ… သာပိ ဝေဒနာ… သောပိ ဖဿော… သာပိ အဝိဇ္ဇာ အနိစ္စာ သင်္ခတာ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နာ. ဧဝမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော အနန္တရာ အာသဝါနံ ခယော ဟောတိ.

“（他）不将色视为我，而是将我视为具有色者。诸比丘，凡此随观，即是行。而此行以何为因？以何为集？以何为生？以何为源？诸比丘，无闻凡夫被无明触所生之受所触而生起渴爱，此行即由彼而生。如是，诸比丘，此行亦是无常、有为、缘生。彼渴爱亦是……彼受亦是……彼触亦是……彼无明亦是无常、有为、缘生。诸比丘，如是知、如是见者，诸漏便会无间灭尽。”

‘‘န ဟေဝ ခေါ ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, န ရူပဝန္တံ အတ္တာနံ သမနုပဿတိ; အပိ စ ခေါ အတ္တနိ ရူပံ သမနုပဿတိ. ယာ ခေါ ပန သာ, ဘိက္ခဝေ[Pg.80], သမနုပဿနာ သင်္ခါရော သော. သော ပန သင်္ခါရော ကိံနိဒါနော ကိံသမုဒယော ကိံဇာတိကော ကိံပဘဝေါ? အဝိဇ္ဇာသမ္ဖဿဇေန, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒယိတေန ဖုဋ္ဌဿ အဿုတဝတော ပုထုဇ္ဇနဿ ဥပ္ပန္နာ တဏှာ; တတောဇော သော သင်္ခါရော. ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သောပိ သင်္ခါရော အနိစ္စော သင်္ခတော ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နော. သာပိ တဏှာ… သာပိ ဝေဒနာ… သောပိ ဖဿော… သာပိ အဝိဇ္ဇာ အနိစ္စာ သင်္ခတာ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နာ. ဧဝမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော အနန္တရာ အာသဝါနံ ခယော ဟောတိ.

不观色为我，不观我为有色者；而是在我中观色。比丘们，那样的随观就是行。那么，此行以何为因？以何为集？以何为生？以何为源？比丘们，无闻凡夫被无明触所生的感受所触，生起渴爱；此行由彼而生。比丘们，如此，此行也是无常的、有为的、缘起的。那渴爱也是……那感受也是……那触也是……那无明也是无常的、有为的、缘起的。比丘们，如是知、如是见者，诸漏无间而尽。

‘‘န ဟေဝ ခေါ ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, န ရူပဝန္တံ အတ္တာနံ သမနုပဿတိ, န အတ္တနိ ရူပံ သမနုပဿတိ; အပိ စ ခေါ ရူပသ္မိံ အတ္တာနံ သမနုပဿတိ. ယာ ခေါ ပန သာ, ဘိက္ခဝေ, သမနုပဿနာ သင်္ခါရော သော. သော ပန သင်္ခါရော ကိံနိဒါနော ကိံသမုဒယော ကိံဇာတိကော ကိံပဘဝေါ? အဝိဇ္ဇာသမ္ဖဿဇေန, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒယိတေ ဖုဋ္ဌဿ အဿုတဝတော ပုထုဇ္ဇနဿ ဥပ္ပန္နာ တဏှာ; တတောဇော သော သင်္ခါရော. ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သောပိ သင်္ခါရော အနိစ္စော သင်္ခတော ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နော. သာပိ တဏှာ … သာပိ ဝေဒနာ… သောပိ ဖဿော… သာပိ အဝိဇ္ဇာ အနိစ္စာ သင်္ခတာ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နာ. ဧဝမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဇာနတော…ပေ… အာသဝါနံ ခယော ဟောတိ.

不观色为我，不观我为有色者，不观色在我中；而是在色中观我。比丘们，那样的随观就是行。那么，此行以何为因？以何为集？以何为生？以何为源？比丘们，无闻凡夫被无明触所生的感受所触，生起渴爱；此行由彼而生。比丘们，如此，此行也是无常的、有为的、缘起的。那渴爱也是……那感受也是……那触也是……那无明也是无常的、有为的、缘起的。比丘们，如是知、如是见者，诸漏无间而尽。

‘‘န ဟေဝ ခေါ ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, န ရူပဝန္တံ အတ္တာနံ, န အတ္တနိ ရူပံ, န ရူပသ္မိံ အတ္တာနံ သမနုပဿတိ; အပိ စ ခေါ ဝေဒနံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, အပိ စ ခေါ ဝေဒနာဝန္တံ အတ္တာနံ သမနုပဿတိ, အပိ စ ခေါ အတ္တနိ ဝေဒနံ သမနုပဿတိ, အပိ စ ခေါ ဝေဒနာယ အတ္တာနံ သမနုပဿတိ; အပိ စ ခေါ သညံ… အပိ စ ခေါ သင်္ခါရေ အတ္တတော သမနုပဿတိ, အပိ စ ခေါ သင်္ခါရဝန္တံ အတ္တာနံ သမနုပဿတိ, အပိ စ ခေါ အတ္တနိ သင်္ခါရေ သမနုပဿတိ, အပိ စ ခေါ သင်္ခါရေသု အတ္တာနံ သမနုပဿတိ; အပိ စ ခေါ ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, အပိ စ ခေါ ဝိညာဏဝန္တံ အတ္တာနံ, အပိ စ ခေါ အတ္တနိ ဝိညာဏံ, အပိ စ ခေါ ဝိညာဏသ္မိံ အတ္တာနံ သမနုပဿတိ. ယာ ခေါ ပန သာ, ဘိက္ခဝေ, သမနုပဿနာ သင်္ခါရော သော. သော ပန သင်္ခါရော ကိံနိဒါနော…ပေ… ကိံပဘဝေါ? အဝိဇ္ဇာသမ္ဖဿဇေန, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒယိတေ ဖုဋ္ဌဿ အဿုတဝတော ပုထုဇ္ဇနဿ ဥပ္ပန္နာ တဏှာ; တတောဇော သော သင်္ခါရော. ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သောပိ သင်္ခါရော အနိစ္စော သင်္ခတော ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နော. သာပိ တဏှာ… သာပိ ဝေဒနာ… သောပိ ဖဿော [Pg.81]… သာပိ အဝိဇ္ဇာ အနိစ္စာ သင်္ခတာ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နာ. ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော အနန္တရာ အာသဝါနံ ခယော ဟောတိ.

“他不如是随观色为我，不随观我为有色，不随观色在我中，不随观我在色中；然而，他确实随观受为我，随观我为有受，随观受在我中，随观我在受中；……随观想……；随观行为我，随观我为有行，随观行在我中，随观我在行中；随观识为我，随观我为有识，随观识在我中，随观我在识中。诸比丘，凡此随观，彼即是行。而彼行以何为因？……以何为源？诸比丘，无闻凡夫被无明触所生之受所触而生起渴爱；彼行即是由此渴爱所生。如是，诸比丘，彼行亦是无常、有为、缘生。彼渴爱亦……彼受亦……彼触亦……彼无明亦是无常、有为、缘生。诸比丘，如是知、如是见者，诸漏无间断尽。”

‘‘န ဟေဝ ခေါ ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, န ဝေဒနံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, န သညံ… န သင်္ခါရေ… န ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ; အပိ စ ခေါ ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဟောတိ – ‘သော အတ္တာ သော လောကော, သော ပေစ္စ ဘဝိဿာမိ နိစ္စော ဓုဝေါ သဿတော အဝိပရိဏာမဓမ္မော’တိ. ယာ ခေါ ပန သာ, ဘိက္ခဝေ, သဿတဒိဋ္ဌိ သင်္ခါရော သော. သော ပန သင်္ခါရော ကိံနိဒါနော…ပေ… ဧဝမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော အနန္တရာ အာသဝါနံ ခယော ဟောတိ.

“他不如是随观色为我，不如是随观受为我，不如是随观想……不如是随观行……不如是随观识为我；然而，他却有此见解：‘彼即是我，彼即是世间，我死后将是常、恒、久、不变易法。’诸比丘，凡此常见，彼即是行。而彼行以何为因缘？……诸比丘，如是知、如是见者，亦无间断尽诸漏。”

‘‘န ဟေဝ ခေါ ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, န ဝေဒနံ … န သညံ… န သင်္ခါရေ… န ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ; နာပိ ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဟောတိ – ‘သော အတ္တာ သော လောကော, သော ပေစ္စ ဘဝိဿာမိ နိစ္စော ဓုဝေါ သဿတော အဝိပရိဏာမဓမ္မော’တိ. အပိ စ ခေါ ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဟောတိ – ‘နော စဿံ နော စ မေ သိယာ နာဘဝိဿံ န မေ ဘဝိဿတီ’တိ. ယာ ခေါ ပန သာ, ဘိက္ခဝေ, ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ သင်္ခါရော သော. သော ပန သင်္ခါရော ကိံနိဒါနော ကိံသမုဒယော ကိံဇာတိကော ကိံပဘဝေါ? အဝိဇ္ဇာသမ္ဖဿဇေန, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒယိတေန ဖုဋ္ဌဿ အဿုတဝတော ပုထုဇ္ဇနဿ ဥပ္ပန္နာ တဏှာ; တတောဇော သော သင်္ခါရော. ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သောပိ သင်္ခါရော အနိစ္စော…ပေ… ဧဝမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော အနန္တရာ အာသဝါနံ ခယော ဟောတိ.

“他不随观色为我，不随观受……不随观想……不随观行……不随观识为我；他也没有这样的见解：‘彼我即世间，我死后将成为常、恒、久、不变易法。’然而，他却有这样的见解：‘若我实无，则我所亦无；我将无有，我所亦将无有。’诸比丘，那种断见就是行。那个行以何为因？以何为集？以何为生？以何为源？诸比丘，为无明触所生之受所触的无闻凡夫生起了渴爱，那个行即是由此而生。诸比丘，所以，那个行也是无常的……（中略）……诸比丘，如是知、如是见者，诸漏当下灭尽。”

‘‘န ဟေဝ ခေါ ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, န ဝေဒနံ… န သညံ… န သင်္ခါရေ… န ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ…ပေ… န ဝိညာဏသ္မိံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, နာပိ ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဟောတိ – ‘သော အတ္တာ သော လောကော, သော ပေစ္စ ဘဝိဿာမိ နိစ္စော ဓုဝေါ သဿတော အဝိပရိဏာမဓမ္မော’တိ; နာပိ ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဟောတိ – ‘နော စဿံ နော စ မေ သိယာ နာဘဝိဿံ န မေ ဘဝိဿတီ’တိ; အပိ စ ခေါ ကင်္ခီ ဟောတိ ဝိစိကိစ္ဆီ အနိဋ္ဌင်္ဂတော သဒ္ဓမ္မေ. ယာ ခေါ ပန သာ, ဘိက္ခဝေ, ကင်္ခိတာ ဝိစိကိစ္ဆိတာ အနိဋ္ဌင်္ဂတတာ သဒ္ဓမ္မေ သင်္ခါရော သော. သော ပန သင်္ခါရော ကိံနိဒါနော ကိံသမုဒယော ကိံဇာတိကော ကိံပဘဝေါ? အဝိဇ္ဇာသမ္ဖဿဇေန, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒယိတေန ဖုဋ္ဌဿ အဿုတဝတော ပုထုဇ္ဇနဿ ဥပ္ပန္နာ တဏှာ; တတောဇော သော သင်္ခါရော. ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သောပိ သင်္ခါရော အနိစ္စော သင်္ခတော [Pg.82] ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နော. သာပိ တဏှာ အနိစ္စာ သင်္ခတာ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နာ. သာပိ ဝေဒနာ အနိစ္စာ သင်္ခတာ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နာ. သောပိ ဖဿော အနိစ္စော သင်္ခတော ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နော. သာပိ အဝိဇ္ဇာ အနိစ္စာ သင်္ခတာ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နာ. ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော အနန္တရာ အာသဝါနံ ခယော ဟောတီ’’တိ. နဝမံ.

“他不如是随观色为我，不如是随观受……想……行……识为我……亦不如是随观识中有我；他亦无如是见：‘彼我者即是世间，我命终后将成为常、恒、久、不变易法。’他亦无如是见：‘我将不存在，我所亦将不有；我将来不存在，我所亦将不有。’然而，他对正法有疑、有惑，未得决定。诸比丘，凡于正法有疑、有惑、未得决定，此即是行。此行以何为因？以何为集？以何为生？以何为源？诸比丘，无闻凡夫，为无明触所生之受所触而生起渴爱，彼行即从彼而生。如是，诸比丘，彼行亦是无常、有为、缘生。彼渴爱亦是无常、有为、缘生。彼受亦是无常、有为、缘生。彼触亦是无常、有为、缘生。彼无明亦是无常、有为、缘生。诸比丘，如是知、如是见者，诸漏无间而尽。”第九。

၁၀. ပုဏ္ဏမသုတ္တံ

10. 满月经

၈၂. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ပုဗ္ဗာရာမေ မိဂါရမာတုပါသာဒေ မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ တဒဟုပေါသထေ ပန္နရသေ ပုဏ္ဏာယ ပုဏ္ဏမာယ ရတ္တိယာ ဘိက္ခုသံဃပရိဝုတော အဇ္ဈောကာသေ နိသိန္နော ဟောတိ.

82. 一时，世尊与大比丘僧众俱，住于舍卫城(Sāvatthī)东园(Pubbārāma)鹿母讲堂(Migāramātupāsāda)。尔时，世尊于十五日布萨(uposatha)之满月夜，为比丘僧众所围绕，于露地而坐。

အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ဥဋ္ဌာယာသနာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပုစ္ဆေယျာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တံ ကိဉ္စိဒေဝ ဒေသံ, သစေ မေ ဘဂဝါ ဩကာသံ ကရောတိ ပဉှဿ ဝေယျာကရဏာယာ’’တိ? ‘‘တေန ဟိ တွံ, ဘိက္ခု, သကေ အာသနေ နိသီဒိတွာ ပုစ္ဆ ယဒါကင်္ခသီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝတော ပဋိဿုတွာ သကေ အာသနေ နိသီဒိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣမေ နု ခေါ, ဘန္တေ, ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ, သေယျထိဒံ – ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော, ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓော, သညုပါဒါနက္ခန္ဓော, သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓော, ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော’’တိ.

尔时，一位比丘从座位起身，整理上衣(uttarāsaṅga)偏袒一肩，向世尊所在之处合掌，对世尊如此说道：“世尊，若世尊为解答问题而允许，我欲请教世尊某个问题。”“那么，比丘，你就坐在自己的座位上，随汝所欲发问。”“是的，世尊。”那位比丘应诺世尊后，便在自己的座位上坐下，对世尊如此说道：“世尊，这些就是五取蕴吗？即：色取蕴、受取蕴、想取蕴、行取蕴、识取蕴。”

‘‘ဣမေ ခေါ ပန, ဘိက္ခု, ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ; သေယျထိဒံ – ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော…ပေ… ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော’’တိ. ‘‘သာဓု, ဘန္တေ’’တိ ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒိတွာ အနုမောဒိတွာ ဘဂဝန္တံ ဥတ္တရိံ ပဉှံ အပုစ္ဆိ –

“比丘，这些就是五取蕴；即：色取蕴……乃至……识取蕴。”“善哉，世尊。”那位比丘对世尊所说感到欢喜、随喜，又进一步向世尊提问：

‘‘ဣမေ ခေါ ပန, ဘန္တေ, ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ ကိံမူလကာ’’တိ? ‘‘ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခု, ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ ဆန္ဒမူလကာ’’တိ…ပေ… တညေဝ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဥပါဒါနံ တေ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ ဥဒါဟု အညတြ ပဉ္စဟိ ဥပါဒါနက္ခန္ဓေဟိ ဥပါဒါနန္တိ? ‘‘န ခေါ, ဘိက္ခု, တညေဝ ဥပါဒါနံ တေ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ နာပိ အညတြ ပဉ္စဟိ ဥပါဒါနက္ခန္ဓေဟိ ဥပါဒါနံ, အပိ စ ယော တတ္ထ ဆန္ဒရာဂေါ တံ တတ္ထ ဥပါဒါန’’န္တိ. ‘‘သာဓု, ဘန္တေ’’တိ ခေါ သော ဘိက္ခု…ပေ… ဥတ္တရိံ ပဉှံ အပုစ္ဆိ –

“世尊，这五取蕴以何为根？”“比丘，这五取蕴以欲为根。”……“世尊，那么，取就是这五取蕴本身吗？还是取存在于五取蕴之外呢？”“比丘，取不是这五取蕴本身，也不是存在于五取蕴之外。然而，于彼诸蕴中所有之欲贪，彼即是取。”“善哉，世尊。”那位比丘……又进一步提问：

‘‘သိယာ [Pg.83] ပန, ဘန္တေ, ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓေသု ဆန္ဒရာဂဝေမတ္တတာ’’တိ? ‘‘သိယာ, ဘိက္ခူ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ – ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ဧဝံရူပေါ သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါနံ, ဧဝံဝေဒနော သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါနံ, ဧဝံသညော သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါနံ, ဧဝံသင်္ခါရော သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါနံ, ဧဝံဝိညာဏော သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါန’န္တိ. ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခု, သိယာ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓေသု ဆန္ဒရာဂဝေမတ္တတာ’’တိ? ‘‘သာဓု, ဘန္တေ’’တိ ခေါ သော ဘိက္ခု…ပေ… ဥတ္တရိံ ပဉှံ အပုစ္ဆိ –

“世尊，于五取蕴，欲贪会有差别吗？”“会有的，比丘。”世尊说：“比丘，于此，有某人会这样想：‘愿我于未来世有如是色，愿我于未来世有如是受，愿我于未来世有如是想，愿我于未来世有如是行，愿我于未来世有如是识。’比丘，如是，于五取蕴，欲贪就会有差别。”“善哉，世尊。”那位比丘……进而请问更深的问题：

‘‘ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ, ဘန္တေ, ခန္ဓာနံ ခန္ဓာဓိဝစန’’န္တိ? ‘‘ယံ ကိဉ္စိ, ဘိက္ခု, ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, အယံ ဝုစ္စတိ ရူပက္ခန္ဓော. ယာ ကာစိ ဝေဒနာ… ယာ ကာစိ သညာ … ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ… ယံ ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, အယံ ဝုစ္စတိ ဝိညာဏက္ခန္ဓော. ဧတ္တာဝတာ ခေါ, ဘိက္ခု, ခန္ဓာနံ ခန္ဓာဓိဝစန’’န္တိ. ‘‘သာဓု, ဘန္တေ’’တိ ခေါ သော ဘိက္ခု…ပေ… အပုစ္ဆိ –

“世尊，以何量而名为‘蕴’？”“比丘，凡所有色，无论是过去、未来、现在，或内或外，或粗或细，或劣或胜，或远或近，此被称为色蕴。凡所有受……凡所有想……凡所有行……凡所有识，无论是过去、未来、现在，或内或外，或粗或细，或劣或胜，或远或近，此被称为识蕴。比丘，以此量，即名为‘蕴’。”“善哉，世尊。”那位比丘……问道——

‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု ကော ပစ္စယော ရူပက္ခန္ဓဿ ပညာပနာယ; ကော ဟေတု ကော ပစ္စယော ဝေဒနာက္ခန္ဓဿ ပညာပနာယ; ကော ဟေတု ကော ပစ္စယော သညာက္ခန္ဓဿ ပညာပနာယ; ကော ဟေတု ကော ပစ္စယော သင်္ခါရက္ခန္ဓဿ ပညာပနာယ; ကော ဟေတု ကော ပစ္စယော ဝိညာဏက္ခန္ဓဿ ပညာပနာယာ’’တိ? ‘‘စတ္တာရော ခေါ, ဘိက္ခု, မဟာဘူတာ ဟေတု, စတ္တာရော မဟာဘူတာ ပစ္စယော ရူပက္ခန္ဓဿ ပညာပနာယ. ဖဿော ဟေတု ဖဿော ပစ္စယော ဝေဒနာက္ခန္ဓဿ ပညာပနာယ. ဖဿော ဟေတု ဖဿော ပစ္စယော သညာက္ခန္ဓဿ ပညာပနာယ. ဖဿော ဟေတု, ဖဿော ပစ္စယော သင်္ခါရက္ခန္ဓဿ ပညာပနာယ. နာမရူပံ ဟေတု, နာမရူပံ ပစ္စယော ဝိညာဏက္ခန္ဓဿ ပညာပနာယာ’’တိ. ‘‘သာဓု, ဘန္တေ’’တိ ခေါ သော ဘိက္ခု…ပေ… အပုစ္ဆိ –

“世尊，施设色蕴的因是什么，缘是什么？施设受蕴的因是什么，缘是什么？施设想蕴的因是什么，缘是什么？施设行蕴的因是什么，缘是什么？施设识蕴的因是什么，缘是什么？”“比丘，四大是施设色蕴的因，四大是施设色蕴的缘。触是施设受蕴的因，触是施设受蕴的缘。触是施设想蕴的因，触是施设想蕴的缘。触是施设行蕴的因，触是施设行蕴的缘。名色是施设识蕴的因，名色是施设识蕴的缘。”“善哉，世尊！”那位比丘……又问——

‘‘ကထံ နု ခေါ, ဘန္တေ, သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဟောတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော အရိယာနံ အဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ အဝိနီတော, သပ္ပုရိသာနံ အဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ သပ္ပုရိသဓမ္မေ အဝိနီတော ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; အတ္တနိ ဝါ ရူပံ, ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ; ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ… အတ္တတော သမနုပဿတိ, ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; အတ္တနိ ဝါ ဝိညာဏံ, ဝိညာဏသ္မိံ [Pg.84] ဝါ အတ္တာနံ. ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခု, သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဟောတီ’’တိ. ‘‘သာဓု, ဘန္တေ’’တိ ခေါ သော ဘိက္ခု…ပေ… အပုစ္ဆိ –

“世尊，身见是如何生起的呢？”“比丘，在此，无闻凡夫不见圣者，于圣法不善巧，于圣法未受调练；不见善人，于善人法不善巧，于善人法未受调练。他观色为我，或观我拥有色，或观色在我中，或观我在色中；（同样地观）受、想、行，乃至观识为我，或观我拥有识，或观识在我中，或观我在识中。比丘，身见就是这样生起的。”“善哉，世尊！”那位比丘……又问——

‘‘ကထံ ပန, ဘန္တေ, သက္ကာယဒိဋ္ဌိ န ဟောတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, သုတဝါ အရိယသာဝကော အရိယာနံ ဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ ကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ သုဝိနီတော, သပ္ပုရိသာနံ ဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ ကောဝိဒေါ သပ္ပုရိသဓမ္မေ သုဝိနီတော န ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, န ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; န အတ္တနိ ဝါ ရူပံ, န ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ; န ဝေဒနံ… န သညံ… န သင်္ခါရေ… န ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, န ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; န အတ္တနိ ဝါ ဝိညာဏံ, န ဝိညာဏသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခု, သက္ကာယဒိဋ္ဌိ န ဟောတီ’’တိ. ‘‘သာဓု, ဘန္တေ’’တိ ခေါ သော ဘိက္ခု…ပေ… အပုစ္ဆိ –

“世尊，那么，怎样才没有身见呢？”“比丘，在此，多闻的圣弟子，得见诸圣者，精通圣法，于圣法中善受调伏；得见诸善人，精通善人法，于善人法中善受调伏。他不观色为我，或我拥有色，或色在我中，或我在色中；不观受……不观想……不观行……不观识为我，或我拥有识，或识在我中，或我在识中。比丘，这样就没有身见了。”“善哉，世尊！”那位比丘……问道——

‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ရူပဿ အဿာဒေါ, ကော အာဒီနဝေါ, ကိံ နိဿရဏံ; ကော ဝေဒနာယ… ကော သညာယ… ကော သင်္ခါရာနံ… ကော ဝိညာဏဿ အဿာဒေါ, ကော အာဒီနဝေါ, ကိံ နိဿရဏ’’န္တိ? ‘‘ယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ရူပံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ – အယံ ရူပဿ အဿာဒေါ. ယံ ရူပံ အနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ – အယံ ရူပဿ အာဒီနဝေါ. ယော ရူပသ္မိံ ဆန္ဒရာဂဝိနယော ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ – ဣဒံ ရူပဿ နိဿရဏံ. ယံ ဝေဒနံ ပဋိစ္စ… ယံ သညံ ပဋိစ္စ… ယေ သင်္ခါရေ ပဋိစ္စ… ယံ ဝိညာဏံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ – အယံ ဝိညာဏဿ အဿာဒေါ. ယံ ဝိညာဏံ အနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ – အယံ ဝိညာဏဿ အာဒီနဝေါ. ယော ဝိညာဏသ္မိံ ဆန္ဒရာဂဝိနယော ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ – ဣဒံ ဝိညာဏဿ နိဿရဏ’’န္တိ. ‘‘သာဓု, ဘန္တေ’’တိ ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒိတွာ အနုမောဒိတွာ ဘဂဝန္တံ ဥတ္တရိံ ပဉှံ အပုစ္ဆိ –

“世尊，什么是色的乐味？什么是色的过患？什么是色的出离？什么是受的乐味？什么是受的过患？什么是受的出离？什么是想的乐味？什么是想的过患？什么是想的出离？什么是诸行的乐味？什么是诸行的过患？什么是诸行的出离？什么是识的乐味？什么是识的过患？什么是识的出离？”“比丘，缘于色而生起的乐与喜，此为色的乐味。色是无常、苦、变易之法，此为色的过患。于色调伏、断除欲贪，此为色的出离。缘于受……缘于想……缘于诸行……缘于识而生起的乐与喜，此为识的乐味。识是无常、苦、变易之法，此为识的过患。于识调伏、断除欲贪，此为识的出离。”“善哉，世尊！”那位比丘欢喜、随喜世尊所说，再向世尊请示更进一步的问题——

‘‘ကထံ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဇာနတော, ကထံ ပဿတော ဣမသ္မိဉ္စ သဝိညာဏကေ ကာယေ ဗဟိဒ္ဓါ စ သဗ္ဗနိမိတ္တေသု အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာနုသယာ န ဟောန္တီ’’တိ? ‘‘ယံ ကိဉ္စိ, ဘိက္ခု, ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ရူပံ – ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ပဿတိ. ယာ [Pg.85] ကာစိ ဝေဒနာ… ယာ ကာစိ သညာ… ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ… ယံ ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ဝိညာဏံ – ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ပဿတိ. ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော ဣမသ္မိဉ္စ သဝိညာဏကေ ကာယေ ဗဟိဒ္ဓါ စ သဗ္ဗနိမိတ္တေသု အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာနုသယာ န ဟောန္တီ’’တိ.

“世尊，要怎样知，怎样见，才能于此有识之身及外在一切相中，不生起我见、我所见与慢随眠呢？”“比丘，凡是任何色，无论是过去、未来、现在，是内、是外，是粗、是细，是劣、是胜，是远、是近，对一切色都应以正慧如其本然地看待：‘这不是我的，我不是这个，这不是我的我。’凡是任何受……凡是任何想……凡是任何行……凡是任何识，无论是过去、未来、现在，是内、是外，是粗、是细，是劣、是胜，是远、是近，对一切识都应以正慧如其本然地看待：‘这不是我的，我不是这个，这不是我的我。’比丘，就是这样知、这样见，才能于此有识之身及外在一切相中，不生起我见、我所见与慢随眠。”

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရဿ ဘိက္ခုနော ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘‘ဣတိ ကိရ ဘော ရူပံ အနတ္တာ, ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ အနတ္တာ; အနတ္တကတာနိ ကမ္မာနိ ကထမတ္တာနံ ဖုသိဿန္တီ’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ တဿ ဘိက္ခုနော စေတသာ စေတော ပရိဝိတက္ကမညာယ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ –

那时，有一位比丘心中生起这样的思虑：“诸贤！据说色是无我，受……想……行……识是无我；非我所作之业，如何能触及我呢？”于是，世尊以心了知那位比丘心中的思虑，便对诸比丘说：

‘‘ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, ဝိဇ္ဇတိ ယံ ဣဓေကစ္စော မောဃပုရိသော အဝိဒွါ အဝိဇ္ဇာဂတော တဏှာဓိပတေယျေန စေတသာ သတ္ထုသာသနံ အတိဓာဝိတဗ္ဗံ မညေယျ. ဣတိ ကိရ, ဘော, ရူပံ အနတ္တာ, ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ အနတ္တာ. အနတ္တကတာနိ ကမ္မာနိ ကထမတ္တာနံ ဖုသိဿန္တီတိ? ပဋိပုစ္ဆာဝိနီတာ ခေါ မေ တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, တတြ တတြ တေသု တေသု ဓမ္မေသု.

“诸比丘，确实有此可能：于此，某个愚人无知，陷入无明，以渴爱所主宰之心，会认为可以逾越导师的教导，心想：‘诸贤！据说色是无我，受……想……行……识是无我。非我所作之业，如何能触及我呢？’诸比丘，我已于彼彼诸法中，通过诘问训练了你们。”

‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. တသ္မာတိဟ…ပေ… ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ.

“诸比丘，你们怎么认为？色是常还是无常？”“无常，世尊。”“受……想……行……识是常还是无常？”“无常，世尊。”“凡是无常的，是苦还是乐？”“是苦，世尊。”“凡是无常、苦、变易之法，适合这样看待吗：‘这是我的，我是这个，这是我的自我’？”“不，世尊。”“因此……（中略）……如是见者……（中略）……了知：‘……于此（轮回）状态，无有后（有）’。”

‘‘ဒွေ ခန္ဓာ တညေဝ သိယံ, အဓိဝစနဉ္စ ဟေတုနာ;

သက္ကာယေန ဒုဝေ ဝုတ္တာ, အဿာဒဝိညာဏကေန စ;

ဧတေ ဒသဝိဓာ ဝုတ္တာ, ဟောတိ ဘိက္ခု ပုစ္ဆာယာ’’တိ. ဒသမံ;

二蕴、“我应是”、名与因；身见二篇，味与识；此说十种，及比丘问。第十。

ခဇ္ဇနီယဝဂ္ဂေါ အဋ္ဌမော.

嚼食相应品第八

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

အဿာဒေါ [Pg.86] ဒွေ သမုဒယာ, အရဟန္တေဟိ အပရေ ဒွေ;

သီဟော ခဇ္ဇနီ ပိဏ္ဍောလျံ, ပါလိလေယျေန ပုဏ္ဏမာတိ.

味、二集、二阿罗汉，狮子、嚼食、宾头卢，波利莱耶与满月。

၉. ထေရဝဂ္ဂေါ

9. 长老品

၁. အာနန္ဒသုတ္တံ

1. 阿难经

၈၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. တတြ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အာဝုသော, ဘိက္ခဝေ’’တိ. ‘‘အာဝုသော’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော အာနန္ဒဿ ပစ္စဿောသုံ. အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဧတဒဝေါစ –

83. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。那时，具寿阿难对众比丘说：“贤友们，比丘们！”“贤友！”那些比丘回答具寿阿难。具寿阿难说了这番话：

‘‘ပုဏ္ဏော နာမ, အာဝုသော, အာယသ္မာ မန္တာဏိပုတ္တော အမှာကံ နဝကာနံ သတံ ဗဟူပကာရော ဟောတိ. သော အမှေ ဣမိနာ ဩဝါဒေန ဩဝဒတိ – ‘ဥပါဒါယ, အာဝုသော အာနန္ဒ, အသ္မီတိ ဟောတိ, နော အနုပါဒါယ. ကိဉ္စ ဥပါဒါယ အသ္မီတိ ဟောတိ, နော အနုပါဒါယ? ရူပံ ဥပါဒါယ အသ္မီတိ ဟောတိ, နော အနုပါဒါယ. ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ အသ္မီတိ ဟောတိ, နော အနုပါဒါယ’’’.

“贤友们，名为富楼那(Puṇṇa)的具寿满慈子(Mantāṇiputta)，对我们这些新学比丘有很大的帮助。他以这样的教诫来教导我们：‘贤友阿难，因为执取而有“我是”，非因不执取。因执取什么而有“我是”，非因不执取呢？因执取色而有“我是”，非因不执取；因执取受……想……行……识而有“我是”，非因不执取。’”

‘‘သေယျထာပိ, အာဝုသော အာနန္ဒ, ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ ဒဟရော ယုဝါ မဏ္ဍနကဇာတိကော အာဒါသေ ဝါ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အစ္ဆေ ဝါ ဥဒကပတ္တေ သကံ မုခနိမိတ္တံ ပစ္စဝေက္ခမာနော ဥပါဒါယ ပဿေယျ, နော အနုပါဒါယ; ဧဝမေဝ ခေါ, အာဝုသော အာနန္ဒ, ရူပံ ဥပါဒါယ အသ္မီတိ ဟောတိ, နော အနုပါဒါယ. ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ အသ္မီတိ ဟောတိ, နော အနုပါဒါယ.

“贤友阿难，譬如年轻爱美的青年男女，在清净明亮的镜子或一钵清澈的水中观看自己的面容影像时，是缘于而见，非不缘于。正是这样，贤友阿难，缘于色而有‘我是’，非不缘于；缘于受……想……行……识而有‘我是’，非不缘于。”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, အာဝုသော အာနန္ဒ, ‘ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’’တိ? ‘အနိစ္စံ, အာဝုသော’. ဝေဒနာ… သညာ … သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’တိ? ‘အနိစ္စံ, အာဝုသော’. တသ္မာတိဟ…ပေ… ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီတိ. ပုဏ္ဏော နာမ အာဝုသော အာယသ္မာ မန္တာဏိပုတ္တော အမှာကံ နဝကာနံ သတံ ဗဟူပကာရော ဟောတိ. သော အမှေ ဣမိနာ ဩဝါဒေန [Pg.87] ဩဝဒတိ. ဣဒဉ္စ ပန မေ အာယသ္မတော ပုဏ္ဏဿ မန္တာဏိပုတ္တဿ ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ ဓမ္မော အဘိသမိတောတိ. ပဌမံ.

“贤友阿难，你认为如何？色是常还是无常？”“贤友，是无常。”“受……想……行……识是常还是无常？”“贤友，是无常。”“因此……乃至……这样观察……乃至……他了知‘不再有此存在状态’。”贤友们，名为富楼那（Puṇṇa）的具寿满慈子（Mantāṇiputta），对我们这些新学比丘多所饶益。他以此教诫教导我们。我听了具寿富楼那满慈子的此番法说后，现观了法。第一经。

၂. တိဿသုတ္တံ

2. 提舍经

၈၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ တိဿော ဘဂဝတော ပိတုစ္ဆာပုတ္တော သမ္ဗဟုလာနံ ဘိက္ခူနံ ဧဝမာရောစေတိ – ‘‘အပိ မေ, အာဝုသော, မဓုရကဇာတော ဝိယ ကာယော; ဒိသာပိ မေ န ပက္ခာယန္တိ; ဓမ္မာပိ မံ န ပဋိဘန္တိ; ထိနမိဒ္ဓဉ္စ မေ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ; အနဘိရတော စ ဗြဟ္မစရိယံ စရာမိ; ဟောတိ စ မေ ဓမ္မေသု ဝိစိကိစ္ဆာ’’တိ.

84. 舍卫城（Sāvatthī）因缘。那时，具寿帝沙（Tissa）——世尊的堂兄弟，对众多比丘如此说道：“贤友们，我的身体好像变得沉重迟钝；我辨不清方向；法也不在我心中显现；昏沉与睡眠占据了我的心；我于梵行不乐；且于诸法有疑惑。”

အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘အာယသ္မာ, ဘန္တေ, တိဿော ဘဂဝတော ပိတုစ္ဆာပုတ္တော သမ္ဗဟုလာနံ ဘိက္ခူနံ ဧဝမာရောစေတိ – ‘အပိ မေ, အာဝုသော, မဓုရကဇာတော ဝိယ ကာယော; ဒိသာပိ မေ န ပက္ခာယန္တိ; ဓမ္မာပိ မံ န ပဋိဘန္တိ; ထိနမိဒ္ဓဉ္စ မေ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌတိ; အနဘိရတော စ ဗြဟ္မစရိယံ စရာမိ; ဟောတိ စ မေ ဓမ္မေသု ဝိစိကိစ္ဆာ’’’တိ.

于是，众多比丘前往世尊之处，到了之后，顶礼世尊，坐在一旁。坐在一旁后，那些比丘对世尊说：“世尊，具寿帝沙（Tissa）——世尊的叔父之子，对众多比丘宣称：‘贤友们，我的身体好像变得沉重迟钝；我辨不清方向；法也不在我心中显现；昏沉与睡眠占据了我的心；我于梵行不乐；且于诸法有疑惑。’”

အထ ခေါ ဘဂဝါ အညတရံ ဘိက္ခုံ အာမန္တေသိ – ‘‘ဧဟိ တွံ, ဘိက္ခု, မမ ဝစနေန တိဿံ ဘိက္ခုံ အာမန္တေဟီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝတော ပဋိဿုတွာ ယေနာယသ္မာ တိဿော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ တိဿံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သတ္ထာ တံ, အာဝုသော တိဿ, အာမန္တေတီ’’တိ. ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ အာယသ္မာ တိဿော တဿ ဘိက္ခုနော ပဋိဿုတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ တိဿံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သစ္စံ ကိရ တွံ, တိဿ, သမ္ဗဟုလာနံ ဘိက္ခူနံ ဧဝမာရောစေသိ – ‘အပိ မေ, အာဝုသော, မဓုရကဇာတော ဝိယ ကာယော…ပေ… ဟောတိ စ မေ ဓမ္မေသု ဝိစိကိစ္ဆာ’’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’. ‘‘တံ ကိံ မညသိ, တိဿ, ရူပေ အဝိဂတရာဂဿ အဝိဂတစ္ဆန္ဒဿ အဝိဂတပေမဿ အဝိဂတပိပါသဿ အဝိဂတပရိဠာဟဿ အဝိဂတတဏှဿ, တဿ ရူပဿ ဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’.

于是，世尊对一位比丘说：“来，比丘，你以我的名义去叫提舍比丘。”“是的，世尊。”那位比丘应诺世尊后，便去到具寿提舍那里，对具寿提舍说：“贤友提舍，导师在叫你。”“好的，贤友。”具寿提舍应诺那位比丘后，便去到世尊那里，顶礼世尊后，坐在一旁。世尊对坐在一旁的具寿提舍说：“提舍，你真的对众多比丘这样宣称：‘贤友们，我的身体好像变得沉重迟钝……且于诸法有疑惑’吗？”“是的，世尊。”“提舍，你认为如何？对于色，若未离贪、未离欲、未离爱、未离渴、未离热恼、未离渴爱，当那色变易、变化时，是否会生起愁、悲、苦、忧、恼？”“是的，世尊。”

‘‘သာဓု [Pg.88] သာဓု, တိဿ! ဧဝဉှေတံ, တိဿ, ဟောတိ. ယထာ တံ ရူပေ အဝိဂတရာဂဿ… ဝေဒနာယ… သညာယ… သင်္ခါရေသု အဝိဂတရာဂဿ…ပေ… တေသံ သင်္ခါရာနံ ဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’.

“善哉，善哉，提舍！提舍，事情就是这样。譬如对于色未离贪者……对于受……对于想……对于诸行未离贪者，由于那些行的变易、变异，愁、悲、苦、忧、恼会生起吗？”“是的，尊者。”

‘‘သာဓု သာဓု, တိဿ! ဧဝဉှေတံ, တိဿ, ဟောတိ. ယထာ တံ ဝိညာဏေ အဝိဂတရာဂဿ အဝိဂတစ္ဆန္ဒဿ အဝိဂတပေမဿ အဝိဂတပိပါသဿ အဝိဂတပရိဠာဟဿ အဝိဂတတဏှဿ, တဿ ဝိညာဏဿ ဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’.

“善哉，善哉，提舍！提舍，事情就是这样。譬如对于识未离贪、未离欲、未离爱、未离渴、未离热恼、未离渴爱者，由于那识的变易、变异，愁、悲、苦、忧、恼会生起吗？”“是的，尊者。”

‘‘သာဓု သာဓု, တိဿ! ဧဝဉှေတံ, တိဿ, ဟောတိ. ယထာ တံ ဝိညာဏေ အဝိဂတရာဂဿ. တံ ကိံ မညသိ, တိဿ, ရူပေ ဝိဂတရာဂဿ ဝိဂတစ္ဆန္ဒဿ ဝိဂတပေမဿ ဝိဂတပိပါသဿ ဝိဂတပရိဠာဟဿ ဝိဂတတဏှဿ, တဿ ရူပဿ ဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’.

“善哉，善哉，提舍！提舍，事情就是这样，就像对于识未离贪者那样。你认为如何？对于色已离贪、已离欲、已离爱、已离渴、已离热恼、已离渴爱者，由于那色的变易、变异，愁、悲、苦、忧、恼会生起吗？”“不会的，尊者。”

‘‘သာဓု သာဓု, တိဿ! ဧဝဉှေတံ, တိဿ, ဟောတိ. ယထာ တံ ရူပေ ဝိဂတရာဂဿ… ဝေဒနာယ… သညာယ… သင်္ခါရေသု ဝိဂတရာဂဿ… ဝိညာဏေ ဝိဂတရာဂဿ ဝိဂတစ္ဆန္ဒဿ ဝိဂတပေမဿ ဝိဂတပိပါသဿ ဝိဂတပရိဠာဟဿ ဝိဂတတဏှဿ တဿ ဝိညာဏဿ ဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’.

“善哉，善哉，提舍！提舍，事情就是这样。譬如对于色已离贪者……对于受……对于想……对于诸行已离贪者……对于识已离贪、已离欲、已离爱、已离渴、已离热恼、已离渴爱者，由于那识的变易、变异，愁、悲、苦、忧、恼会生起吗？”“不会的，尊者。”

‘‘သာဓု သာဓု, တိဿ! ဧဝဉှေတံ, တိဿ, ဟောတိ. ယထာ တံ ဝိညာဏေ ဝိဂတရာဂဿ. တံ ကိံ မညသိ, တိဿ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာ … သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. တသ္မာတိဟ…ပေ… ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ.

“善哉，善哉，提舍！提舍，事情就是这样，就像对于识已离贪者那样。你认为如何？色是常还是无常？”“无常，尊者。”“受……想……诸行……识是常还是无常？”“无常，尊者。”“因此……乃至……如是见者……乃至……他了知：‘于此不再有后有。’”

‘‘သေယျထာပိ, တိဿ, ဒွေ ပုရိသာ – ဧကော ပုရိသော အမဂ္ဂကုသလော, ဧကော ပုရိသော မဂ္ဂကုသလော. တမေနံ သော အမဂ္ဂကုသလော ပုရိသော အမုံ မဂ္ဂကုသလံ ပုရိသံ မဂ္ဂံ ပုစ္ဆေယျ. သော ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘ဧဟိ, ဘော ပုရိသ, အယံ မဂ္ဂေါ. တေန မုဟုတ္တံ ဂစ္ဆ. တေန မုဟုတ္တံ ဂန္တွာ ဒက္ခိဿသိ ဒွေဓာပထံ, တတ္ထ ဝါမံ မုဉ္စိတွာ ဒက္ခိဏံ ဂဏှာဟိ. တေန မုဟုတ္တံ ဂစ္ဆ. တေန မုဟုတ္တံ ဂန္တွာ ဒက္ခိဿသိ တိဗ္ဗံ ဝနသဏ္ဍံ. တေန မုဟုတ္တံ ဂစ္ဆ. တေန မုဟုတ္တံ ဂန္တွာ ဒက္ခိဿသိ မဟန္တံ နိန္နံ ပလ္လလံ. တေန မုဟုတ္တံ ဂစ္ဆ. တေန မုဟုတ္တံ [Pg.89] ဂန္တွာ ဒက္ခိဿသိ သောဗ္ဘံ ပပါတံ. တေန မုဟုတ္တံ ဂစ္ဆ. တေန မုဟုတ္တံ ဂန္တွာ ဒက္ခိဿသိ သမံ ဘူမိဘာဂံ ရမဏီယ’’’န္တိ.

“提舍，譬如两个人：一人不识道，一人识道。于是，那不识道者会向那识道者问路。他会这样说：‘来，贤友，这条路。沿着它走片刻。走片刻后，你将看到一个岔路口，在那里，舍弃左边，取右边。沿着它走片刻。走片刻后，你将看到一片茂密的丛林。沿着它走片刻。走片刻后，你将看到一片广大的低洼沼泽。沿着它走片刻。走片刻后，你将看到一个深渊。沿着它走片刻。走片刻后，你将看到一片平坦怡人的土地。’”

‘‘ဥပမာ ခေါ မျာယံ, တိဿ, ကတာ အတ္ထဿ ဝိညာပနာယ. အယံ စေဝေတ္ထ အတ္ထော – ‘ပုရိသော အမဂ္ဂကုသလော’တိ ခေါ, တိဿ, ပုထုဇ္ဇနဿေတံ အဓိဝစနံ. ‘ပုရိသော မဂ္ဂကုသလော’တိ ခေါ, တိဿ, တထာဂတဿေတံ အဓိဝစနံ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ. ‘ဒွေဓာပထော’တိ ခေါ, တိဿ, ဝိစိကိစ္ဆာယေတံ အဓိဝစနံ. ‘ဝါမော မဂ္ဂေါ’တိ ခေါ, တိဿ, အဋ္ဌင်္ဂိကဿေတံ မိစ္ဆာမဂ္ဂဿ အဓိဝစနံ, သေယျထိဒံ – မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယာ…ပေ… မိစ္ဆာသမာဓိဿ. ‘ဒက္ခိဏော မဂ္ဂေါ’တိ ခေါ, တိဿ, အရိယဿေတံ အဋ္ဌင်္ဂိကဿ မဂ္ဂဿ အဓိဝစနံ, သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိယာ…ပေ… သမ္မာသမာဓိဿ. ‘တိဗ္ဗော ဝနသဏ္ဍော’တိ ခေါ, တိဿ, အဝိဇ္ဇာယေတံ အဓိဝစနံ. ‘မဟန္တံ နိန္နံ ပလ္လလ’န္တိ ခေါ, တိဿ, ကာမာနမေတံ အဓိဝစနံ. ‘သောဗ္ဘော ပပါတော’တိ ခေါ, တိဿ, ကောဓူပါယာသဿေတံ အဓိဝစနံ. ‘သမော ဘူမိဘာဂေါ ရမဏီယော’တိ ခေါ, တိဿ, နိဗ္ဗာနဿေတံ အဓိဝစနံ. အဘိရမ, တိဿ, အဘိရမ, တိဿ! အဟမောဝါဒေန အဟမနုဂ္ဂဟေန အဟမနုသာသနိယာ’’တိ.

“提舍，我作此譬喻，是为了让你明白义理。此中义理如下：‘不识道者’，提舍，这是凡夫的称呼。‘识道者’，提舍，这是如来、阿罗汉、正自觉者的称呼。‘歧路’，提舍，这是疑惑的称呼。‘左道’，提舍，这是八邪道的称呼，即：邪见……乃至邪定。‘右道’，提舍，这是八正道的称呼，即：正见……乃至正定。‘密林’，提舍，这是无明的称呼。‘大泥沼’，提舍，这是欲的称呼。‘深渊’，提舍，这是忿与恼的称呼。‘平坦悦意之地’，提舍，这是涅槃的称呼。提舍，当欢喜！提舍，当欢喜！我以教诫、摄受与教诲来教导你。”

ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. အတ္တမနော အာယသ္မာ တိဿော ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒီတိ. ဒုတိယံ.

世尊说了这番话。具寿提舍心意喜悦，欢喜领受世尊所说。第二经。

၃. ယမကသုတ္တံ

3. 阎摩迦经

၈၅. ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ယမကဿ နာမ ဘိက္ခုနော ဧဝရူပံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ ဟောတိ – ‘‘တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ, ယထာ ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇတိ ဝိနဿတိ, န ဟောတိ ပရံ မရဏာ’’တိ.

85. 一时，具寿舍利弗住在舍卫城(Sāvatthī)祇陀林给孤独园。当时，有位名叫阎摩迦(Yamaka)的比丘生起了这样的邪见：“我这样理解世尊所教导的法：漏尽比丘身坏之时即断灭、消亡，死后不复存在。”

အဿောသုံ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ယမကဿ ကိရ နာမ ဘိက္ခုနော ဧဝရူပံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ ဟောတိ – ‘‘တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ, ယထာ ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇတိ ဝိနဿတိ, န ဟောတိ ပရံ မရဏာ’’တိ. အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ယေနာယသ္မာ ယမကော [Pg.90] တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မတာ ယမကေန သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိံသု. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မန္တံ ယမကံ ဧတဒဝေါစုံ –

众多比丘听闻，据说一位名叫亚玛迦(Yamaka)的比丘生起了这样的邪恶见解：“我如此了知世尊所说之法，即漏尽比丘身坏之后，便断灭、消亡，死后不复存在。”于是，那些比丘前往具寿亚玛迦的住处；抵达后，与具寿亚玛迦互相问候。交换了喜悦、值得忆念的问候后，他们坐于一旁。坐于一旁后，那些比丘对具寿亚玛迦说了这番话：

‘‘သစ္စံ ကိရ တေ, အာဝုသော ယမက, ဧဝရူပံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ – ‘တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ, ယထာ ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇတိ ဝိနဿတိ, န ဟောတိ ပရံ မရဏာ’’’တိ? ‘‘ဧဝံ ခွာဟံ, အာဝုသော, ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ – ‘ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇတိ ဝိနဿတိ, န ဟောတိ ပရံ မရဏာ’’’တိ.

“贤友亚玛迦，据说你生起了这样的邪恶见解：“我如此了知世尊所说之法，即漏尽比丘身坏之后，便断灭、消亡，死后不复存在。”这确实是真的吗？”“贤友们，我确实如此了知世尊所说之法：“漏尽比丘身坏之后，便断灭、消亡，死后不复存在。””

‘‘မာ, အာဝုသော ယမက, ဧဝံ အဝစ, မာ ဘဂဝန္တံ အဗ္ဘာစိက္ခိ. န ဟိ သာဓု ဘဂဝတော အဗ္ဘာစိက္ခနံ. န ဟိ ဘဂဝါ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇတိ ဝိနဿတိ, န ဟောတိ ပရံ မရဏာ’’’တိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ ယမကော တေဟိ ဘိက္ခူဟိ ဝုစ္စမာနော တထေဝ တံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ထာမသာ ပရာမာသာ အဘိနိဝိဿ ဝေါဟရတိ – ‘‘တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ, ယထာ ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇတိ ဝိနဿတိ, န ဟောတိ ပရံ မရဏာ’’တိ.

“贤友亚玛迦，不要这么说，不要诽谤世尊。诽谤世尊实为不善。世尊不会这么说：“漏尽比丘身坏之后，便断灭、消亡，死后不复存在。””然而，具寿亚玛迦虽被那些比丘如此劝说，却依然强固地执取、坚持那同样的邪恶见解而说：“我如此了知世尊所说之法，即漏尽比丘身坏之后，便断灭、消亡，死后不复存在。”

ယတော ခေါ တေ ဘိက္ခူ နာသက္ခိံသု အာယသ္မန္တံ ယမကံ ဧတသ္မာ ပါပကာ ဒိဋ္ဌိဂတာ ဝိဝေစေတုံ, အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဥဋ္ဌာယာသနာ ယေနာယသ္မာ သာရိပုတ္တော တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ယမကဿ နာမ, အာဝုသော သာရိပုတ္တ, ဘိက္ခုနော ဧဝရူပံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ – ‘တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ ယထာ ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇတိ ဝိနဿတိ, န ဟောတိ ပရံ မရဏာ’တိ. သာဓာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ယေန ယမကော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမတု အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယာ’’တိ. အဓိဝါသေသိ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော တုဏှီဘာဝေန. အထ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေနာယသ္မာ ယမကော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မတာ ယမကေန သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ…ပေ… ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော အာယသ္မန္တံ ယမကံ ဧတဒဝေါစ –

当那些比丘们无法使具寿阎摩迦(Yamaka)舍离此恶见时，他们便从座而起，前往具寿舍利弗(Sāriputta)之处。抵达后，他们对具寿舍利弗说：“贤友舍利弗，有位名叫阎摩迦的比丘生起了这样的恶见——‘我如此了知世尊所教导之法：漏尽比丘身坏之后，便断灭、消失，死后不复存在。’贤友舍利弗，请您出于怜悯，前往阎摩迦比丘之处吧！”具寿舍利弗默然应允。于是，具寿舍利弗在傍晚时分，从独坐处起身，前往具寿阎摩迦之处。抵达后，与具寿阎摩迦互相致意问候……（中略）……坐于一旁后，具寿舍利弗对具寿阎摩迦说了这番话：

‘‘သစ္စံ ကိရ တေ, အာဝုသော ယမက, ဧဝရူပံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ – ‘တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ, ယထာ ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇတိ ဝိနဿတိ, န ဟောတိ ပရံ မရဏာ’’’တိ? ‘‘ဧဝံ [Pg.91] ခွာဟံ, အာဝုသော, ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ, ယထာ ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇတိ ဝိနဿတိ, န ဟောတိ ပရံ မရဏာ’’တိ.

“贤友阎摩迦，听说你生起了这样的恶见——‘我如此了知世尊所教导之法：漏尽比丘身坏之后，便断灭、消失，死后不复存在’，这是真的吗？”“贤友，确实如此，我如此了知世尊所教导之法：漏尽比丘身坏之后，便断灭、消失，死后不复存在。”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, အာဝုသော ယမက, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, အာဝုသော’’. ‘‘ဝေဒနာ နိစ္စာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, အာဝုသော’’. တသ္မာတိဟ…ပေ… ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ.

“贤友阎摩迦，你认为如何？色是常，抑或无常？”“贤友，是无常。”“受……想……行……识是常，抑或无常？”“贤友，是无常。”“因此……（中略）……如是观者……（中略）……他了知：‘于此（解脱）状态，无复再作。’”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, အာဝုသော ယမက, ရူပံ တထာဂတောတိ သမနုပဿသီ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, အာဝုသော’’ … ‘‘ဝေဒနံ တထာဂတောတိ သမနုပဿသီ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, အာဝုသော’’… ‘‘သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ တထာဂတောတိ သမနုပဿသီ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, အာဝုသော’’.

“贤友阎摩迦，你认为如何？你视色为有情吗？”“贤友，并非如此。”……“你视受为有情吗？”“贤友，并非如此。”……“你视想……行……识为有情吗？”“贤友，并非如此。”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, အာဝုသော ယမက, ရူပသ္မိံ တထာဂတောတိ သမနုပဿသီ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, အာဝုသော’’. ‘‘အညတြ ရူပါ တထာဂတောတိ သမနုပဿသီ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, အာဝုသော’’. ‘‘ဝေဒနာယ… အညတြ ဝေဒနာယ…ပေ… သညာယ… အညတြ သညာယ… သင်္ခါရေသု… အညတြ သင်္ခါရေဟိ… ဝိညာဏသ္မိံ တထာဂတောတိ သမနုပဿသီ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, အာဝုသော’’. ‘‘အညတြ ဝိညာဏာ တထာဂတောတိ သမနုပဿသီ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, အာဝုသော’’.

“贤友阎摩迦，你认为如何？你视有情在色中吗？”“贤友，并非如此。”“你视有情在色之外吗？”“贤友，并非如此。”“在受中……在受之外……在想中……在想之外……在行中……在行之外……你视有情在识中吗？”“贤友，并非如此。”“你视有情在识之外吗？”“贤友，并非如此。”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, အာဝုသော ယမက, ရူပံ… ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ တထာဂတောတိ သမနုပဿသီ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, အာဝုသော’’.

“贤友阎摩迦，你认为如何？你视色、受、想、行、识为有情吗？”“贤友，并非如此。”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, အာဝုသော ယမက, အယံ သော အရူပီ… အဝေဒနော… အသညီ… အသင်္ခါရော… အဝိညာဏော တထာဂတောတိ သမနုပဿသီ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, အာဝုသော’’. ‘‘ဧတ္ထ စ တေ, အာဝုသော ယမက, ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သစ္စတော ထေတတော တထာဂတေ အနုပလဗ္ဘိယမာနေ, ကလ္လံ နု တေ တံ ဝေယျာကရဏံ – ‘တထာဟံ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ, ယထာ ခီဏာသဝေါ ဘိက္ခု ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇတိ ဝိနဿတိ, န ဟောတိ ပရံ မရဏာ’’’တိ?

“贤友阎摩迦，你认为如何？你是否认为有一无色、无受、无想、无行、无识的有情？”“贤友，并非如此。”“贤友阎摩迦，既然于现法中，真实、确定地，有情尚不可得，你作此解答：‘我如此了知世尊所说之法，即漏尽比丘身坏之后，便断灭、消失，死后不复存在’，这难道恰当吗？”

‘‘အဟု ခေါ မေ တံ, အာဝုသော သာရိပုတ္တ, ပုဗ္ဗေ အဝိဒ္ဒသုနော ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ; ဣဒဉ္စ ပနာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ တဉ္စေဝ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ပဟီနံ, ဓမ္မော စ မေ အဘိသမိတော’’တိ.

“贤友舍利弗，我过去由于无知，确实曾有那邪恶的见解；如今听了具寿舍利弗的说法，那邪恶的见解已被舍弃，法也已被我通达了。”

‘‘သစေ [Pg.92] တံ, အာဝုသော ယမက, ဧဝံ ပုစ္ဆေယျုံ – ‘ယော သော, အာဝုသော ယမက, ဘိက္ခု အရဟံ ခီဏာသဝေါ သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ကိံ ဟောတီ’တိ? ဧဝံ ပုဋ္ဌော တွံ, အာဝုသော ယမက, ကိန္တိ ဗျာကရေယျာသီ’’တိ? ‘‘သစေ မံ, အာဝုသော, ဧဝံ ပုစ္ဆေယျုံ – ‘ယော သော, အာဝုသော ယမက, ဘိက္ခု အရဟံ ခီဏာသဝေါ သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ကိံ ဟောတီ’တိ? ဧဝံ ပုဋ္ဌောဟံ, အာဝုသော, ဧဝံ ဗျာကရေယျံ – ‘ရူပံ ခေါ, အာဝုသော, အနိစ္စံ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ; ယံ ဒုက္ခံ တံ နိရုဒ္ဓံ တဒတ္ထင်္ဂတံ. ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ အနိစ္စံ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ; ယံ ဒုက္ခံ တံ နိရုဒ္ဓံ တဒတ္ထင်္ဂတ’န္တိ. ဧဝံ ပုဋ္ဌောဟံ, အာဝုသော, ဧဝံ ဗျာကရေယျ’’န္တိ.

“贤友阎摩迦，如果有人这样问你：‘贤友阎摩迦，那位漏尽阿罗汉比丘，身坏命终之后会怎样呢？’贤友阎摩迦，你被这样问时，会如何回答呢？”“贤友，如果有人这样问我：‘贤友阎摩迦，那位漏尽阿罗汉比丘，身坏命终之后会怎样呢？’贤友，我被这样问时，会这样回答：‘诸位贤友，色是无常的。凡是无常的，就是苦；凡是苦的，就已灭尽、已消逝。受……想……行……识是无常的。凡是无常的，就是苦；凡是苦的，就已灭尽、已消逝。’贤友，我被这样问时，就会这样回答。”

‘‘သာဓု သာဓု, အာဝုသော ယမက! တေန ဟာဝုသော, ယမက, ဥပမံ တေ ကရိဿာမိ ဧတဿေဝ အတ္ထဿ ဘိယျောသောမတ္တာယ ဉာဏာယ. သေယျထာပိ, အာဝုသော ယမက, ဂဟပတိ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တော ဝါ အဍ္ဎော မဟဒ္ဓနော မဟာဘောဂေါ; သော စ အာရက္ခသမ္ပန္နော. တဿ ကောစိဒေဝ ပုရိသော ဥပ္ပဇ္ဇေယျ အနတ္ထကာမော အဟိတကာမော အယောဂက္ခေမကာမော ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတုကာမော. တဿ ဧဝမဿ – ‘အယံ ခေါ ဂဟပတိ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တော ဝါ အဍ္ဎော မဟဒ္ဓနော မဟာဘောဂေါ; သော စ အာရက္ခသမ္ပန္နော; နာယံ သုကရော ပသယှ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတုံ. ယံနူနာဟံ အနုပခဇ္ဇ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေယျ’န္တိ. သော တံ ဂဟပတိံ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တံ ဝါ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘ဥပဋ္ဌဟေယျံ တံ, ဘန္တေ’တိ. တမေနံ သော ဂဟပတိ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တော ဝါ ဥပဋ္ဌာပေယျ. သော ဥပဋ္ဌဟေယျ ပုဗ္ဗုဋ္ဌာယီ ပစ္ဆာနိပါတီ ကိံကာရပဋိဿာဝီ မနာပစာရီ ပိယဝါဒီ. တဿ သော ဂဟပတိ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တော ဝါ မိတ္တတောပိ နံ သဒ္ဒဟေယျ ; သုဟဇ္ဇတောပိ နံ သဒ္ဒဟေယျ; တသ္မိဉ္စ ဝိဿာသံ အာပဇ္ဇေယျ. ယဒါ ခေါ, အာဝုသော, တဿ ပုရိသဿ ဧဝမဿ – ‘သံဝိဿတ္ထော ခေါ မျာယံ ဂဟပတိ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တော ဝါ’တိ, အထ နံ ရဟောဂတံ ဝိဒိတွာ တိဏှေန သတ္ထေန ဇီဝိတာ ဝေါရောပေယျ.

“善哉，善哉，贤友雅玛迦！贤友雅玛迦，因此，我将为你做一个比喻，为的是对此义有更超胜的智解。贤友雅玛迦，譬如有一位居士或居士之子，富有，财富多，资具多，并且有护卫。这时，有某人出现，欲其不利、欲其无益、欲其不得安稳、欲夺其性命。他心想：‘这位居士或居士之子富有，财富多，资具多，而且有护卫，不容易强行夺走他的性命。我何不潜入亲近，再夺走他的性命呢？’于是，他去到那位居士或居士之子那里，对他说：‘主人，我愿侍奉您。’那位居士或居士之子便让他侍奉。他早起晚睡，听候吩咐，行为合意，言语可喜地侍奉着。那位居士或居士之子因此视他为朋友而信赖他，视他为善友而信赖他，并对他产生信任。贤友，当那人这样想：‘这位居士或居士之子已对我非常信任了’，便趁他独处时，以利刃夺其性命。”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, အာဝုသော ယမက, ယဒါ ဟိ သော ပုရိသော အမုံ ဂဟပတိံ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တံ ဝါ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝံ အာဟ – ‘ဥပဋ္ဌဟေယျံ တံ, ဘန္တေ’တိ, တဒါပိ သော ဝဓကောဝ. ဝဓကဉ္စ ပန သန္တံ န အညာသိ – ‘ဝဓကော မေ’တိ. ယဒါပိ သော ဥပဋ္ဌဟတိ ပုဗ္ဗုဋ္ဌာယီ ပစ္ဆာနိပါတီ ကိံကာရပဋိဿာဝီ မနာပစာရီ ပိယဝါဒီ, တဒါပိ သော ဝဓကောဝ. ဝဓကဉ္စ ပန သန္တံ [Pg.93] န အညာသိ – ‘ဝဓကော မေ’တိ. ယဒါပိ နံ ရဟောဂတံ ဝိဒိတွာ တိဏှေန သတ္ထေန ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတိ, တဒါပိ သော ဝဓကောဝ. ဝဓကဉ္စ ပန သန္တံ န အညာသိ – ‘ဝဓကော မေ’’’တိ. ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ, အာဝုသော, အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော အရိယာနံ အဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ အဝိနီတော, သပ္ပုရိသာနံ အဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ သပ္ပုရိသဓမ္မေ အဝိနီတော ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; အတ္တနိ ဝါ ရူပံ, ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; အတ္တနိ ဝါ ဝိညာဏံ, ဝိညာဏသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ’’.

“贤友雅玛迦(Yamaka)，你认为如何？当那人去接近某位居士或居士之子，并说：‘尊者，我愿侍奉您’时，即使在那时，他也是个杀手。然而，他虽然是个杀手，对方却不知道：‘他是我的杀手’。当他殷勤侍奉，早起晚睡，听候吩咐，行为合意，言语可喜时，即使在那时，他也是个杀手。然而，他虽然是个杀手，对方却不知道：‘他是我的杀手’。当他知道对方独处时，以利刃夺其性命，即使在那时，他也是个杀手。然而，他虽然是个杀手，对方却不知道：‘他是我的杀手’。”“正是如此，贤友。”“贤友，正是如此，无闻凡夫不见圣者，不善巧圣法，未于圣法受调伏；不见善人，不善巧善人法，未于善人法受调伏，他视色为我，或视我具色，或视色在我中，或视我在色中。受……想……行……他视识为我，或视我具识，或视识在我中，或视我在识中。”

‘‘သော အနိစ္စံ ရူပံ ‘အနိစ္စံ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. အနိစ္စံ ဝေဒနံ ‘အနိစ္စာ ဝေဒနာ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. အနိစ္စံ သညံ ‘အနိစ္စာ သညာ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. အနိစ္စေ သင်္ခါရေ ‘အနိစ္စာ သင်္ခါရာ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. အနိစ္စံ ဝိညာဏံ ‘အနိစ္စံ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ.

“他不如实了知无常的色为‘无常的色’。他不如实了知无常的受为‘无常的受’。他不如实了知无常的想为‘无常的想’。他不如实了知无常的诸行为‘无常的诸行’。他不如实了知无常的识为‘无常的识’。

‘‘ဒုက္ခံ ရူပံ ‘ဒုက္ခံ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. ဒုက္ခံ ဝေဒနံ… ဒုက္ခံ သညံ… ဒုက္ခေ သင်္ခါရေ… ဒုက္ခံ ဝိညာဏံ ‘ဒုက္ခံ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ.

“他不如实了知苦的色为‘苦的色’。他不如实了知苦的受……苦的想……苦的诸行……他不如实了知苦的识为‘苦的识’。”

‘‘အနတ္တံ ရူပံ ‘အနတ္တာ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. အနတ္တံ ဝေဒနံ… အနတ္တံ သညံ… အနတ္တေ သင်္ခါရေ… အနတ္တံ ဝိညာဏံ ‘အနတ္တံ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ.

他不如实了知无我之色为“无我之色”。于无我之受……于无我之想……于无我之诸行……他不如实了知无我之识为“无我之识”。

‘‘သင်္ခတံ ရူပံ ‘သင်္ခတံ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. သင်္ခတံ ဝေဒနံ… သင်္ခတံ သညံ… သင်္ခတေ သင်္ခါရေ… သင်္ခတံ ဝိညာဏံ ‘သင်္ခတံ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ.

他不如实了知有为之色为“有为之色”。于有为之受……于有为之想……于有为之诸行……他不如实了知有为之识为“有为之识”。

‘‘ဝဓကံ ရူပံ ‘ဝဓကံ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. ဝဓကံ ဝေဒနံ ‘ဝဓကာ ဝေဒနာ’တိ… ဝဓကံ သညံ ‘ဝဓကာ သညာ’တိ… ဝဓကေ သင်္ခါရေ ‘ဝဓကာ သင်္ခါရာ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. ဝဓကံ ဝိညာဏံ ‘ဝဓကံ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ.

他不如实了知杀害者之色为“杀害者之色”。于杀害者之受……于杀害者之想……于杀害者之诸行……他不如实了知杀害者之识为“杀害者之识”。

‘‘သော ရူပံ ဥပေတိ ဥပါဒိယတိ အဓိဋ္ဌာတိ ‘အတ္တာ မေ’တိ. ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ ဥပေတိ ဥပါဒိယတိ အဓိဋ္ဌာတိ ‘အတ္တာ မေ’တိ. တဿိမေ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ ဥပေတာ ဥပါဒိန္နာ ဒီဃရတ္တံ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ သံဝတ္တန္တိ.

他接近、执取并确立色为“是我”。于受……于想……于诸行……他接近、执取并确立识为“是我”。对他而言，这被接近、被执取的五取蕴，长久地导向无益与痛苦。

‘‘သုတဝါ [Pg.94] စ ခေါ, အာဝုသော, အရိယသာဝကော အရိယာနံ ဒဿာဝီ…ပေ… သပ္ပုရိသဓမ္မေ သုဝိနီတော န ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, န ရူပဝန္တံ အတ္တာနံ; န အတ္တနိ ရူပံ, န ရူပသ္မိံ အတ္တာနံ. န ဝေဒနံ… န သညံ… န သင်္ခါရေ… န ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, န ဝိညာဏဝန္တံ အတ္တာနံ; န အတ္တနိ ဝိညာဏံ, န ဝိညာဏသ္မိံ အတ္တာနံ.

然而，贤友，多闻圣弟子，得见圣者……于善士法中善受调伏，他不视色为我，不视我具色，不视色在我中，不视我在色中。于受……于想……于诸行……他不视识为我，不视我具识，不视识在我中，不视我在识中。

‘‘သော အနိစ္စံ ရူပံ ‘အနိစ္စံ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. အနိစ္စံ ဝေဒနံ … အနိစ္စံ သညံ… အနိစ္စေ သင်္ခါရေ … အနိစ္စံ ဝိညာဏံ ‘အနိစ္စံ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ.

他如实了知无常之色为“无常之色”。于无常之受……于无常之想……于无常之诸行……他如实了知无常之识为“无常之识”。

‘‘ဒုက္ခံ ရူပံ ‘ဒုက္ခံ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ဒုက္ခံ ဝေဒနံ… ဒုက္ခံ သညံ… ဒုက္ခေ သင်္ခါရေ… ဒုက္ခံ ဝိညာဏံ ‘ဒုက္ခံ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ.

他如实了知苦之色为“苦之色”。于苦之受……于苦之想……于苦之诸行……他如实了知苦之识为“苦之识”。

‘‘အနတ္တံ ရူပံ ‘အနတ္တာ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. အနတ္တံ ဝေဒနံ… အနတ္တံ သညံ… အနတ္တေ သင်္ခါရေ… အနတ္တံ ဝိညာဏံ ‘အနတ္တာ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ.

“他如实了知无我之色为‘无我之色’。他如实了知无我之受……无我之想……无我之诸行……无我之识为‘无我之识’。

‘‘သင်္ခတံ ရူပံ ‘သင်္ခတံ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. သင်္ခတံ ဝေဒနံ… သင်္ခတံ သညံ… သင်္ခတေ သင်္ခါရေ… သင်္ခတံ ဝိညာဏံ ‘သင်္ခတံ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ.

“他如实了知有为之色为‘有为之色’。了知有为之受……有为之想……有为之诸行……了知有为之识为‘有为之识’。

‘‘ဝဓကံ ရူပံ ‘ဝဓကံ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ဝဓကံ ဝေဒနံ… ဝဓကံ သညံ… ဝဓကေ သင်္ခါရေ ‘‘ဝဓကာ သင်္ခါရာ’’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ဝဓကံ ဝိညာဏံ ‘ဝဓကံ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ.

“他如实了知杀戮者之色为‘杀戮者之色’。了知杀戮者之受……杀戮者之想……了知杀戮者之诸行为‘杀戮者之诸行’。了知杀戮者之识为‘杀戮者之识’。

‘‘သော ရူပံ န ဥပေတိ, န ဥပါဒိယတိ, နာဓိဋ္ဌာတိ – ‘အတ္တာ မေ’တိ. ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ န ဥပေတိ, န ဥပါဒိယတိ, နာဓိဋ္ဌာတိ – ‘အတ္တာ မေ’တိ. တဿိမေ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ အနုပေတာ အနုပါဒိန္နာ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယ သံဝတ္တန္တီ’’တိ. ‘‘ဧဝမေတံ, အာဝုသော သာရိပုတ္တ, ဟောတိ ယေသံ အာယသ္မန္တာနံ တာဒိသာ သဗြဟ္မစာရိနော အနုကမ္ပကာ အတ္ထကာမာ ဩဝါဒကာ အနုသာသကာ. ဣဒဉ္စ ပန မေ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တံ ဝိမုတ္တ’’န္တိ. တတိယံ.

“他于色，不趋近，不执取，不坚执为‘我之我’；于受、想、诸行、识，亦不趋近，不执取，不坚执为‘我之我’。对他而言，这五取蕴不被趋近、不被执取，长久地导向利益与安乐。”“贤友舍利弗，诚然如此。对于有这样富于悲悯、欲求利益、予以教诫、予以训导的同梵行者的具寿们，事情就是如此。再者，我听了具寿舍利弗的这段法说后，心无所取而从诸漏中解脱。”第三。

၄. အနုရာဓသုတ္တံ

4. 阿努拉达经

၈၆. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ အနုရာဓော ဘဂဝတော အဝိဒူရေ [Pg.95] အရညကုဋိကာယံ ဝိဟရတိ. အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ ယေန အာယသ္မာ အနုရာဓော တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မတာ အနုရာဓေန သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိံသု. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ အာယသ္မန္တံ အနုရာဓံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ယော သော, အာဝုသော အနုရာဓ, တထာဂတော ဥတ္တမပုရိသော ပရမပုရိသော ပရမပတ္တိပတ္တော, တံ တထာဂတော ဣမေသု စတူသု ဌာနေသု ပညာပယမာနော ပညာပေတိ – ‘ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’တိ ဝါ, ‘န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’တိ ဝါ, ‘ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’တိ ဝါ, ‘နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’တိ ဝါ’’တိ?

86. 如是我闻：一时，世尊住于毗舍离(Vesālī)大林中的重阁讲堂(Kūṭāgārasālā)。尔时，具寿阿努拉达(Anurādha)住于离世尊不远的林野孤邸。当时，众多外道游行者前往具寿阿努拉达之处；抵达后，与具寿阿努拉达相互致意，在结束了愉悦、可记忆的交谈后，坐于一旁。坐于一旁的彼等外道游行者对具寿阿努拉达如是说：“贤友阿努拉达，彼如来是至上士、最胜士、已达最胜成就者，该如来是否就此四句而施设：“如来死后为有”，或“如来死后为无”，或“如来死后为亦有亦无”，或“如来死后为非有非无”？”

ဧဝံ ဝုတ္တေ, အာယသ္မာ အနုရာဓော တေ အညတိတ္ထိယေ ပရိဗ္ဗာဇကေ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ယော သော အာဝုသော တထာဂတော ဥတ္တမပုရိသော ပရမပုရိသော ပရမပတ္တိပတ္တော တံ တထာဂတော အညတြ ဣမေဟိ စတူဟိ ဌာနေဟိ ပညာပယမာနော ပညာပေတိ – ‘ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’တိ ဝါ, ‘န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’တိ ဝါ, ‘ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’တိ ဝါ, ‘နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’တိ ဝါ’’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ, အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ အာယသ္မန္တံ အနုရာဓံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘သော စာယံ ဘိက္ခု နဝေါ ဘဝိဿတိ အစိရပဗ္ဗဇိတော, ထေရော ဝါ ပန ဗာလော အဗျတ္တော’’တိ. အထ ခေါ အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ အာယသ္မန္တံ အနုရာဓံ နဝဝါဒေန စ ဗာလဝါဒေန စ အပသာဒေတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကမိံသု.

如是说已，具寿阿努拉达对彼等外道游行者说：“贤友，彼如来是至上士、最胜士、已达最胜成就者，该如来于此四句之外而施设：“如来死后为有”，或“如来死后为无”，或“如来死后为亦有亦无”，或“如来死后为非有非无”。”如是说已，彼等外道游行者对具寿阿努拉达说：“此比丘当为新学，出家未久；或虽为长老，却愚痴、不善巧。”其后，彼等外道游行者以新学之说及愚痴之说斥责具寿阿努拉达后，从座而起，离去。

အထ ခေါ အာယသ္မတော အနုရာဓဿ အစိရပက္ကန္တေသု တေသု အညတိတ္ထိယေသု ပရိဗ္ဗာဇကေသု ဧတဒဟောသိ – ‘‘သစေ ခေါ မံ တေ အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ ဥတ္တရိံ ပဉှံ ပုစ္ဆေယျုံ. ကထံ ဗျာကရမာနော နု ခွာဟံ တေသံ အညတိတ္ထိယာနံ ပရိဗ္ဗာဇကာနံ ဝုတ္တဝါဒီ စေဝ ဘဂဝတော အဿံ, န စ ဘဂဝန္တံ အဘူတေန အဗ္ဘာစိက္ခေယျံ, ဓမ္မဿ စာနုဓမ္မံ ဗျာကရေယျံ, န စ ကောစိ သဟဓမ္မိကော ဝါဒါနုဝါဒေါ ဂါရယှံ ဌာနံ အာဂစ္ဆေယျာ’’တိ?

其时，那些外道游行者离去不久，具寿阿努拉达生起此念：“倘若那些外道游行者再问我更深的问题，我当如何作答，方能成为世尊所说之说的言说者，且不以不实诽谤世尊，又能解说与法相应的法，亦不令任何如法的论议、随论陷入应被呵责的境地呢？”

အထ ခေါ အာယသ္မာ အနုရာဓော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ…ပေ… ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ အနုရာဓော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော အဝိဒူရေ အရညကုဋိကာယံ ဝိဟရာမိ. အထ ခေါ, ဘန္တေ, သမ္ဗဟုလာ အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိံသု [Pg.96] …ပေ… မံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘ယော သော, အာဝုသော အနုရာဓ, တထာဂတော ဥတ္တမပုရိသော ပရမပုရိသော ပရမပတ္တိပတ္တော တံ တထာဂတော ဣမေသု စတူသု ဌာနေသု ပညာပယမာနော ပညာပေတိ – ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ, န ဟောတိ… ဟောတိ စ န စ ဟောတိ, နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ’’’တိ?

其时，具寿阿努拉达前往世尊之处；抵达后……坐于一旁。坐于一旁后，具寿阿努拉达对世尊说此言：“世尊，我住于此，在离世尊不远的林野孤邸中。世尊，那时，众多外道游行者来到我处……对我如此说：‘贤友阿努拉达，那位如来——至上士、最胜士、已达最胜成就者，是就这四种立场而作宣说吗？即：“如来死后存在”，或“如来死后不存在”，或“如来死后既存在又不存在”，或“如来死后既非存在亦非不存在”？’”

ဧဝံ ဝုတ္တာဟံ, ဘန္တေ, တေ အညတိတ္ထိယေ ပရိဗ္ဗာဇကေ ဧတဒဝေါစံ – ‘‘ယော သော, အာဝုသော, တထာဂတော ဥတ္တမပုရိသော ပရမပုရိသော ပရမပတ္တိပတ္တော, တံ တထာဂတော အညတြ ဣမေဟိ စတူဟိ ဌာနေဟိ ပညာပယမာနော ပညာပေတိ – ‘ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’တိ ဝါ…ပေ… ‘နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’တိ ဝါတိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဘန္တေ, တေ အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ မံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘သော စာယံ ဘိက္ခု န ဝေါ ဘဝိဿတိ အစိရပဗ္ဗဇိတော ထေရော ဝါ ပန ဗာလော အဗျတ္တော’တိ. အထ ခေါ မံ, ဘန္တေ, တေ အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ နဝဝါဒေန ဗာလဝါဒေန စ အပသာဒေတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကမိံသု’’.

世尊，我这样对那些外道游行者说：“贤友，那位如来是至上士、最胜士、已达最胜成就者，当他作宣示时，是离于这四种立场的：‘如来死后存在’……乃至……‘如来死后既非存在也非不存在’。”世尊，我这样说后，那些外道游行者对我说：“这位比丘，想必是新出家不久；若是长老，则是个愚笨无知的人。”世尊，然后那些外道游行者以新学之言和愚人之言斥责我后，便从座位上起身离开了。

‘‘တဿ မယှံ, ဘန္တေ, အစိရပက္ကန္တေသု တေသု အညတိတ္ထိယေသု ပရိဗ္ဗာဇကေသု ဧတဒဟောသိ – ‘သစေ ခေါ မံ တေ အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ ဥတ္တရိံ ပဉှံ ပုစ္ဆေယျုံ. ကထံ ဗျာကရမာနော နု ခွာဟံ တေသံ အညတိတ္ထိယာနံ ပရိဗ္ဗာဇကာနံ ဝုတ္တဝါဒီ စေဝ ဘဂဝတော အဿံ, န စ ဘဂဝန္တံ အဘူတေန အဗ္ဘာစိက္ခေယျံ, ဓမ္မဿ စာနုဓမ္မံ ဗျာကရေယျံ, န စ ကောစိ သဟဓမ္မိကော ဝါဒါနုဝါဒေါ ဂါရယှံ ဌာနံ အာဂစ္ဆေယျာ’’’တိ?

世尊，那些外道游行者离开后不久，我生起了这样的想法：“如果那些外道游行者再问我更深入的问题，我怎样回答才能既符合世尊的说法，又不以虚妄之语诽谤世尊，又能如法地解释佛法，并且不使任何符合正法的辩论招致责难呢？”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, အနုရာဓ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ ဘန္တေ’’…ပေ… တသ္မာတိဟ…ပေ… ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတိ’’.

“阿努拉达，你意下如何？色是常还是无常？”“世尊，是无常。”“凡是无常的，那是苦还是乐？”“世尊，是苦。”“凡是无常、苦、变易之法，还适合这样审视：‘这是我的，这是我，这是我的我’吗？”“世尊，不适合。”“受……想……行……识是常还是无常？”“世尊，是无常。”……“是故，于此……如此观察……他了知：‘于此，再无后有。’”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, အနုရာဓ, ရူပံ တထာဂတောတိ သမနုပဿသီ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ တထာဂတောတိ သမနုပဿသီ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’.

“阿努拉达，你意下如何？你是否视色为如来？”“不是的，世尊。”“你是否视受……想……行……识为如来？”“不是的，世尊。”

‘‘တံ [Pg.97] ကိံ မညသိ, အနုရာဓ, ရူပသ္မိံ တထာဂတောတိ သမနုပဿသီ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘အညတြ ရူပါ တထာဂတောတိ သမနုပဿသီ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာယ…ပေ… အညတြ ဝေဒနာယ…ပေ… သညာယ… အညတြ သညာယ… သင်္ခါရေသု… အညတြ သင်္ခါရေဟိ… ဝိညာဏသ္မိံ… အညတြ ဝိညာဏာ တထာဂတောတိ သမနုပဿသီ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’.

“阿努拉达，你意下如何？你是否视如来在色中？”“不是的，世尊。”“你是否视如来在色之外？”“不是的，世尊。”“你是否视如来在受中……在受之外……在想中……在想之外……在行中……在行之外……在识中……在识之外？”“不是的，世尊。”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, အနုရာဓ, ရူပံ… ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ တထာဂတောတိ သမနုပဿသီ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’.

“阿努拉达，你意下如何？你是否视色、受、想、行、识为如来？”“不是的，世尊。”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, အနုရာဓ, အယံ သော အရူပီ အဝေဒနော အသညီ အသင်္ခါရော အဝိညာဏော တထာဂတောတိ သမနုပဿသီ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’.

“阿努拉达，你意下如何？你是否视‘此无色、无受、无想、无行、无识者’为如来？”“不是的，世尊。”

‘‘ဧတ္ထ စ တေ, အနုရာဓ, ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သစ္စတော ထေတတော တထာဂတေ အနုပလဗ္ဘိယမာနေ ကလ္လံ နု တေ တံ ဝေယျာကရဏံ – ‘ယော သော, အာဝုသော, တထာဂတော ဥတ္တမပုရိသော ပရမပုရိသော ပရမပတ္တိပတ္တော တံ တထာဂတော အညတြ ဣမေဟိ စတူဟိ ဌာနေဟိ ပညာပယမာနော ပညာပေတိ – ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’.

“阿努拉达，既然你于现法中真实、如实地寻不得如来，你这样解答：‘贤友，那位如来是至上士、最胜士、已达最胜成就者，他是在这四种立场之外宣说的：“如来死后存在”……乃至……“如来死后既非存在亦非不存在”’，这恰当吗？”“不是的，世尊。”

‘‘သာဓု သာဓု, အနုရာဓ! ပုဗ္ဗေ စာဟံ, အနုရာဓ, ဧတရဟိ စ ဒုက္ခဉ္စေဝ ပညပေမိ, ဒုက္ခဿ စ နိရောဓ’’န္တိ. စတုတ္ထံ.

“善哉，善哉，阿努拉达！阿努拉达，我于过去及现在，皆宣说苦与苦的止息。”第四。

၅. ဝက္ကလိသုတ္တံ

5. 瓦咖利经

၈၇. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ဝက္ကလိ ကုမ္ဘကာရနိဝေသနေ ဝိဟရတိ အာဗာဓိကော ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဝက္ကလိ ဥပဋ္ဌာကေ အာမန္တေသိ – ‘‘ဧထ တုမှေ, အာဝုသော, ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမထ; ဥပသင်္ကမိတွာ မမ ဝစနေန ဘဂဝတော ပါဒေ သိရသာ ဝန္ဒထ – ‘ဝက္ကလိ, ဘန္တေ, ဘိက္ခု အာဗာဓိကော ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော, သော ဘဂဝတော ပါဒေ သိရသာ ဝန္ဒတီ’တိ. ဧဝဉ္စ ဝဒေထ – ‘သာဓု ကိရ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ယေန ဝက္ကလိ ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမတု; အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယာ’’’တိ. ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော ဝက္ကလိဿ ပဋိဿုတွာ ယေန [Pg.98] ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဝက္ကလိ, ဘန္တေ, ဘိက္ခု အာဗာဓိကော ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော, သော ဘဂဝတော ပါဒေ သိရသာ ဝန္ဒတိ; ဧဝဉ္စ ပန ဝဒေတိ – ‘သာဓု ကိရ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ယေန ဝက္ကလိ ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမတု; အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယာ’’’တိ. အဓိဝါသေသိ ဘဂဝါ တုဏှီဘာဝေန.

87. 一时，世尊住在王舍城(Rājagaha)竹林(Veḷuvana)的迦兰陀园。当时，具寿瓦咖利(Vakkali)住在陶工作坊，生病、痛苦，而且病得很严重。于是，具寿瓦咖利吩咐侍者们：“来，贤友们，你们去见世尊，到了之后，以我的名义用头顶礼世尊的双足，禀告说：‘世尊，瓦咖利比丘生病、痛苦，而且病得很严重，他以头顶礼世尊的双足。’并且这样禀告说：‘世尊，恳请您出于慈悲，前往瓦咖利比丘之处。’”那些比丘回答具寿瓦咖利说：“好的，贤友。”他们应允具寿瓦咖利后，就去见世尊；到了之后，向世尊行礼，然后坐在一旁。坐在一旁的那些比丘对世尊说：“世尊，瓦咖利比丘生病、痛苦，而且病得很严重，他以头顶礼世尊的双足，并且这样说：‘世尊，恳请您出于慈悲，前往瓦咖利比丘之处。’”世尊以沉默应允了。

အထ ခေါ ဘဂဝါ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေနာယသ္မာ ဝက္ကလိ တေနုပသင်္ကမိ. အဒ္ဒသာ ခေါ အာယသ္မာ ဝက္ကလိ ဘဂဝန္တံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ. ဒိသွာန မဉ္စကေ သမဓောသိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ ဝက္ကလိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အလံ, ဝက္ကလိ, မာ တွံ မဉ္စကေ သမဓောသိ. သန္တိမာနိ အာသနာနိ ပညတ္တာနိ; တတ္ထာဟံ နိသီဒိဿာမီ’’တိ. နိသီဒိ ဘဂဝါ ပညတ္တေ အာသနေ. နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ ဝက္ကလိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကစ္စိ တေ, ဝက္ကလိ, ခမနီယံ, ကစ္စိ ယာပနီယံ, ကစ္စိ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ ပဋိက္ကမန္တိ, နော အဘိက္ကမန္တိ; ပဋိက္ကမောသာနံ ပညာယတိ, နော အဘိက္ကမော’’တိ? ‘‘န မေ, ဘန္တေ, ခမနီယံ, န ယာပနီယံ; ဗာဠှာ မေ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ အဘိက္ကမန္တိ, နော ပဋိက္ကမန္တိ; အဘိက္ကမောသာနံ ပညာယတိ, နော ပဋိက္ကမော’’တိ. ‘‘ကစ္စိ တေ, ဝက္ကလိ, န ကိဉ္စိ ကုက္ကုစ္စံ, န ကောစိ ဝိပ္ပဋိသာရော’’တိ? ‘‘တဂ္ဃ မေ, ဘန္တေ, အနပ္ပကံ ကုက္ကုစ္စံ, အနပ္ပကော ဝိပ္ပဋိသာရော’’တိ. ‘‘ကစ္စိ ပန တံ, ဝက္ကလိ, အတ္တာ သီလတော န ဥပဝဒတီ’’တိ? ‘‘န ခေါ မံ, ဘန္တေ, အတ္တာ သီလတော ဥပဝဒတီ’’တိ. ‘‘နော စေ ကိရ တံ, ဝက္ကလိ, အတ္တာ သီလတော ဥပဝဒတိ; အထ ကိဉ္စ တေ ကုက္ကုစ္စံ ကော စ ဝိပ္ပဋိသာရော’’တိ? ‘‘စိရပဋိကာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုကာမော, နတ္ထိ စ မေ ကာယသ္မိံ တာဝတိကာ ဗလမတ္တာ, ယာဝတာဟံ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမေယျ’’န္တိ.

尔时，世尊穿着好下衣，取了衣钵，前往具寿瓦咖利(Vakkali)之处。具寿瓦咖利从远处看见世尊前来，看见后，便在床上动身欲起。于是世尊对具寿瓦咖利说：“瓦咖利，够了，你不要在床上动身。此处有铺设好的座位，我将在此处坐下。”世尊在铺设好的座位上坐下。坐下后，世尊对具寿瓦咖利说：“瓦咖利，你尚能忍耐吗？尚能维持吗？你的苦受是减轻，还是加重呢？是减轻之相显现，还是加重之相呢？”“世尊，我不能忍耐，不能维持。我剧烈的苦受正在加重，而非减轻；是加重之相显现，而非减轻之相。”“瓦咖利，你是否无任何追悔，无任何懊恼呢？”“世尊，我的确有许多追悔，许多懊恼。”“再者，瓦咖利，你的心是否因戒行而谴责你呢？”“世尊，我的心不因戒行而谴责我。”“瓦咖利，如果你的心不因戒行而谴责你，那么你又有什么追悔，什么懊恼呢？”“世尊，我长久以来一直想去拜见世尊，但我身上没有足够的力量前去拜见世尊。”

‘‘အလံ, ဝက္ကလိ, ကိံ တေ ဣမိနာ ပူတိကာယေန ဒိဋ္ဌေန? ယော ခေါ, ဝက္ကလိ, ဓမ္မံ ပဿတိ သော မံ ပဿတိ; ယော မံ ပဿတိ သော ဓမ္မံ ပဿတိ. ဓမ္မဉှိ, ဝက္ကလိ, ပဿန္တော မံ ပဿတိ; မံ ပဿန္တော ဓမ္မံ ပဿတိ.

“瓦咖利，够了。见此腐朽之身有何用呢？瓦咖利，凡见法者即见我，凡见我者即见法。诚然，瓦咖利，见法即是见我，见我即是见法。”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, ဝက္ကလိ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, ကလ္လံ [Pg.99] နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ဧသော မေ အတ္တာတိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘တသ္မာတိဟ…ပေ… ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ.

“瓦咖利，你意下如何？色是常还是无常？”“世尊，是无常。”“凡无常者，是苦还是乐？”“世尊，是苦。”“凡无常、苦、变易之法，适合审察为‘这是我的，我是此，这是我的我’吗？”“世尊，不适合。”“受……想……行……识是常还是无常？”“世尊，是无常。”……（乃至）……“‘这是我的我’吗？”“世尊，不适合。”“是故，于此……如是见……他了知：‘……于此，再无后有。’”

အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ ဝက္ကလိံ ဣမိနာ ဩဝါဒေန ဩဝဒိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ယေန ဂိဇ္ဈကူဋော ပဗ္ဗတော တေန ပက္ကာမိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဝက္ကလိ အစိရပက္ကန္တဿ ဘဂဝတော ဥပဋ္ဌာကေ အာမန္တေသိ – ‘‘ဧထ မံ, အာဝုသော, မဉ္စကံ အာရောပေတွာ ယေန ဣသိဂိလိပဿံ ကာဠသိလာ တေနုပသင်္ကမထ. ကထဉှိ နာမ မာဒိသော အန္တရဃရေ ကာလံ ကတ္တဗ္ဗံ မညေယျာ’’တိ? ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော ဝက္ကလိဿ ပဋိဿုတွာ အာယသ္မန္တံ ဝက္ကလိံ မဉ္စကံ အာရောပေတွာ ယေန ဣသိဂိလိပဿံ ကာဠသိလာ တေနုပသင်္ကမိံသု. အထ ခေါ ဘဂဝါ တဉ္စ ရတ္တိံ တဉ္စ ဒိဝါဝသေသံ ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ ဝိဟာသိ. အထ ခေါ ဒွေ ဒေဝတာယော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ ဂိဇ္ဈကူဋံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု…ပေ… ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ ဧကာ ဒေဝတာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဝက္ကလိ, ဘန္တေ, ဘိက္ခု ဝိမောက္ခာယ စေတေတီ’’တိ. အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သော ဟိ နူန, ဘန္တေ, သုဝိမုတ္တော ဝိမုစ္စိဿတီ’’တိ. ဣဒမဝေါစုံ တာ ဒေဝတာယော. ဣဒံ ဝတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ တတ္ထေဝန္တရဓာယိံသု.

尔时，世尊以此教诫教导具寿瓦咖利后，从座起身，前往鹫峰山（Gijjhakūṭa）。世尊离去不久，具寿瓦咖利对其侍者们说：“来，贤友们，将我抬上卧榻，带往吞仙山（Isigili）旁的黑石（Kāḷasilā）。像我这样的人，怎能于村中房舍命终呢？”“诚然，贤友。”那些比丘回答具寿瓦咖利后，便将他抬上卧榻，带往吞仙山旁的黑石。于是，世尊在那天剩余的时间和那一夜，安住于鹫峰山。其夜，夜深时分，有两位容色绝妙的天神，遍照整个鹫峰山，来到世尊之处……立于一旁。立于一旁后，一位天神对世尊说：“世尊，瓦咖利比丘正思求解脱。”另一位天神对世尊说：“世尊，他确实将以善解脱而得解脱。”彼二天神说此语已，顶礼世尊，右绕后，即于其处消失。

အထ ခေါ ဘဂဝါ တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဧထ တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, ယေန ဝက္ကလိ ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမထ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဝက္ကလိံ ဘိက္ခုံ ဧဝံ ဝဒေထ –

那时，世尊在那一夜过去后，对比丘们说：“来吧，比丘们，你们去瓦咖利比丘那里；去到后，对瓦咖利比丘这样说——”

‘‘‘သုဏာဝုသော တွံ, ဝက္ကလိ, ဘဂဝတော ဝစနံ ဒွိန္နဉ္စ ဒေဝတာနံ. ဣမံ, အာဝုသော, ရတ္တိံ ဒွေ ဒေဝတာယော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ ဂိဇ္ဈကူဋံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ, အာဝုသော, ဧကာ ဒေဝတာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ဝက္ကလိ, ဘန္တေ, ဘိက္ခု ဝိမောက္ခာယ စေတေတီတိ. အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – သော ဟိ နူန, ဘန္တေ, သုဝိမုတ္တော ဝိမုစ္စိဿတီတိ. ဘဂဝါ စ တံ, အာဝုသော ဝက္ကလိ, ဧဝမာဟ – မာ ဘာယိ, ဝက္ကလိ; မာ ဘာယိ, ဝက္ကလိ! အပါပကံ တေ မရဏံ ဘဝိဿတိ, အပါပိကာ ကာလကိရိယာ’’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ [Pg.100] ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပဋိဿုတွာ ယေနာယသ္မာ ဝက္ကလိ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ဝက္ကလိံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘သုဏာဝုသော ဝက္ကလိ, ဘဂဝတော ဝစနံ ဒွိန္နဉ္စ ဒေဝတာန’’န္တိ.

“‘贤友瓦咖利，请听世尊与两位天神的话语。贤友，此夜，有两位天神在后半夜时分，容色超绝，遍照整个鹫峰山，来到世尊之处；抵达后，礼敬世尊，立于一旁。贤友，立于一旁后，一位天神对世尊说此言：“世尊，瓦咖利比丘为解脱而策励。”另一位天神对世尊说此言：“世尊，他必定能够彻底解脱。”贤友瓦咖利，世尊也对你如此说：“瓦咖利，莫要畏惧！瓦咖利，莫要畏惧！你的死亡将不会是恶的，你的命终将不会是恶的。”’那些比丘应诺世尊后，就去往具寿瓦咖利之处；抵达后，对具寿瓦咖利说：‘贤友瓦咖利，请听世尊与两位天神的话语。’”

အထ ခေါ အာယသ္မာ ဝက္ကလိ ဥပဋ္ဌာကေ အာမန္တေသိ – ‘‘ဧထ မံ, အာဝုသော, မဉ္စကာ ဩရောပေထ. ကထဉှိ နာမ မာဒိသော ဥစ္စေ အာသနေ နိသီဒိတွာ တဿ ဘဂဝတော သာသနံ သောတဗ္ဗံ မညေယျာ’’တိ! ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော ဝက္ကလိဿ ပဋိဿုတွာ အာယသ္မန္တံ ဝက္ကလိံ မဉ္စကာ ဩရောပေသုံ. ‘‘ဣမံ, အာဝုသော, ရတ္တိံ ဒွေ ဒေဝတာယော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ…ပေ… ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ, အာဝုသော, ဧကာ ဒေဝတာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘ဝက္ကလိ, ဘန္တေ, ဘိက္ခု ဝိမောက္ခာယ စေတေတီ’တိ. အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘သော ဟိ နူန, ဘန္တေ, သုဝိမုတ္တော ဝိမုစ္စိဿတီ’တိ. ဘဂဝါ စ တံ, အာဝုသော ဝက္ကလိ, ဧဝမာဟ – ‘မာ ဘာယိ, ဝက္ကလိ; မာ ဘာယိ, ဝက္ကလိ! အပါပကံ တေ မရဏံ ဘဝိဿတိ, အပါပိကာ ကာလကိရိယာ’’’တိ. ‘‘တေန ဟာဝုသော, မမ ဝစနေန ဘဂဝတော ပါဒေ သိရသာ ဝန္ဒထ – ‘ဝက္ကလိ, ဘန္တေ, ဘိက္ခု အာဗာဓိကော ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော. သော ဘဂဝတော ပါဒေ သိရသာ ဝန္ဒတီ’တိ. ဧဝဉ္စ ဝဒေထ – ‘ရူပံ အနိစ္စံ. တာဟံ, ဘန္တေ, န ကင်္ခါမိ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခန္တိ န ဝိစိကိစ္ဆာမိ. ယဒနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, နတ္ထိ မေ တတ္ထ ဆန္ဒော ဝါ ရာဂေါ ဝါ ပေမံ ဝါတိ န ဝိစိကိစ္ဆာမိ. ဝေဒနာ အနိစ္စာ. တာဟံ, ဘန္တေ, န ကင်္ခါမိ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခန္တိ န ဝိစိကိစ္ဆာမိ. ယဒနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, နတ္ထိ မေ တတ္ထ ဆန္ဒော ဝါ ရာဂေါ ဝါ ပေမံ ဝါတိ န ဝိစိကိစ္ဆာမိ. သညာ… သင်္ခါရာ အနိစ္စာ. တာဟံ, ဘန္တေ, န ကင်္ခါမိ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခန္တိ န ဝိစိကိစ္ဆာမိ. ယဒနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, နတ္ထိ မေ တတ္ထ ဆန္ဒော ဝါ ရာဂေါ ဝါ ပေမံ ဝါတိ န ဝိစိကိစ္ဆာမိ. ဝိညာဏံ အနိစ္စံ. တာဟံ, ဘန္တေ, န ကင်္ခါမိ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခန္တိ န ဝိစိကိစ္ဆာမိ. ယဒနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, နတ္ထိ မေ တတ္ထ ဆန္ဒော ဝါ ရာဂေါ ဝါ ပေမံ ဝါတိ န ဝိစိကိစ္ဆာမီ’’’တိ. ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော ဝက္ကလိဿ ပဋိဿုတွာ ပက္ကမိံသု. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဝက္ကလိ အစိရပက္ကန္တေသု တေသု ဘိက္ခူသု သတ္ထံ အာဟရေသိ.

那时，具寿瓦咖利对侍者比丘们说：“来，贤友们，请把我从床上扶下来。像我这样的人，怎么能坐在高座上听闻那位世尊的教导呢？”“是的，贤友。”那些比丘应允了具寿瓦咖利，将他从床上扶了下来，并说道：“贤友，今天晚上，在夜深之时，有两位天神……肃立在一旁。贤友，肃立一旁后，一位天神对世尊说：‘世尊，瓦咖利比丘意求解脱。’另一位天神对世尊说：‘世尊，他确实已善解脱，并将解脱。’贤友瓦咖利，世尊也对你这样说：‘瓦咖利，不要害怕！瓦咖利，不要害怕！你的死亡将不会是恶的，你的命终将不会是恶的。’” “既然如此，贤友们，请用我的话语，以头顶礼世尊双足，说：‘世尊，瓦咖利比丘患病、痛苦、病重，他以头顶礼世尊双足。’并且这样说：‘世尊，色是无常的，对此我没有怀疑；凡无常者皆是苦，对此我没有犹豫；凡无常、苦、有变易之法的，于彼我没有欲、贪或爱，对此我没有犹豫。受是无常的，对此我没有怀疑；凡无常者皆是苦，对此我没有犹豫；凡无常、苦、有变易之法的，于彼我没有欲、贪或爱，对此我没有犹豫。想……诸行是无常的，对此我没有怀疑；凡无常者皆是苦，对此我没有犹豫；凡无常、苦、有变易之法的，于彼我没有欲、贪或爱，对此我没有犹豫。识是无常的，对此我没有怀疑；凡无常者皆是苦，对此我没有犹豫；凡无常、苦、有变易之法的，于彼我没有欲、贪或爱，对此我没有犹豫。’” “是的，贤友。”那些比丘应允了具寿瓦咖利后，便离开了。于是，在那些比丘离开后不久，具寿瓦咖利拿刀自尽了。

အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဝက္ကလိ, ဘန္တေ, ဘိက္ခု အာဗာဓိကော ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော; သော ဘဂဝတော [Pg.101] ပါဒေ သိရသာ ဝန္ဒတိ; ဧဝဉ္စ ဝဒေတိ – ‘ရူပံ အနိစ္စံ. တာဟံ, ဘန္တေ, န ကင်္ခါမိ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခန္တိ န ဝိစိကိစ္ဆာမိ. ယဒနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, နတ္ထိ မေ တတ္ထ ဆန္ဒော ဝါ ရာဂေါ ဝါ ပေမံ ဝါတိ န ဝိစိကိစ္ဆာမိ. ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ … ဝိညာဏံ အနိစ္စံ. တာဟံ, ဘန္တေ, န ကင်္ခါမိ. ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခန္တိ န ဝိစိကိစ္ဆာမိ. ယဒနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, နတ္ထိ မေ တတ္ထ ဆန္ဒော ဝါ ရာဂေါ ဝါ ပေမံ ဝါတိ န ဝိစိကိစ္ဆာမီ’’’တိ.

那时，那些比丘去到世尊那里，走近后，坐在一旁。坐在一旁的那些比丘对世尊说：“世尊，瓦咖利比丘有病，受苦，病重；他以头顶礼世尊的双足，并且这样说：‘世尊，色是无常的，我对此不怀疑；凡是无常的就是苦，我对此不犹豫；凡是无常、苦、有变易之法的，我对它没有欲求、贪爱或爱恋，我对此不犹豫。受……想……行……识是无常的，世尊，我对此不怀疑；凡是无常的就是苦，我对此不犹豫；凡是无常、苦、有变易之法的，我对它没有欲求、贪爱或爱恋，我对此不犹豫。’”

အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အာယာမ, ဘိက္ခဝေ, ယေန ဣသိဂိလိပဿံ ကာဠသိလာ တေနုပသင်္ကမိဿာမ; ယတ္ထ ဝက္ကလိနာ ကုလပုတ္တေန သတ္ထမာဟရိတ’’န္တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. အထ ခေါ ဘဂဝါ သမ္ဗဟုလေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ယေန ဣသိဂိလိပဿံ ကာဠသိလာ တေနုပသင်္ကမိ. အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ ဝက္ကလိံ ဒူရတောဝ မဉ္စကေ ဝိဝတ္တက္ခန္ဓံ သေမာနံ.

于是，世尊对比丘们说：“来，比丘们，我们到吞仙山(Isigili)侧的黑岩(Kāḷasilā)去，瓦咖利良家子在那里引刀自刎。”“是的，世尊。”那些比丘回答了世尊。于是，世尊与众多比丘一同前往吞仙山侧的黑岩。世尊远远地看见具寿瓦咖利躺在小床上，头已转向一侧。

တေန ခေါ ပန သမယေန ဓူမာယိတတ္တံ တိမိရာယိတတ္တံ ဂစ္ဆတေဝ ပုရိမံ ဒိသံ, ဂစ္ဆတိ ပစ္ဆိမံ ဒိသံ, ဂစ္ဆတိ ဥတ္တရံ ဒိသံ, ဂစ္ဆတိ ဒက္ခိဏံ ဒိသံ, ဂစ္ဆတိ ဥဒ္ဓံ ဒိသံ, ဂစ္ဆတိ အဓော ဒိသံ, ဂစ္ဆတိ အနုဒိသံ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ပဿထ နော တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, ဧတံ ဓူမာယိတတ္တံ တိမိရာယိတတ္တံ ဂစ္ဆတေဝ ပုရိမံ ဒိသံ…ပေ… ဂစ္ဆတိ အနုဒိသ’’န္တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဧသော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မာရော ပါပိမာ ဝက္ကလိဿ ကုလပုတ္တဿ ဝိညာဏံ သမနွေသတိ – ‘ကတ္ထ ဝက္ကလိဿ ကုလပုတ္တဿ ဝိညာဏံ ပတိဋ္ဌိတ’န္တိ? အပ္ပတိဋ္ဌိတေန စ, ဘိက္ခဝေ, ဝိညာဏေန ဝက္ကလိ ကုလပုတ္တော ပရိနိဗ္ဗုတော’’တိ. ပဉ္စမံ.

那时，一团烟雾、一团幽暗正向东方移动，向西方移动，向北方移动，向南方移动，向上方移动，向下方移动，向四维移动。于是，世尊对比丘们说：“比丘们，你们看见这一团烟雾、一团幽暗正向东方移动……向四维移动吗？”“是的，世尊。”“比丘们，那是恶魔波旬在寻找瓦咖利良家子的识，想知道‘瓦咖利良家子的识安住于何处？’比丘们，瓦咖利良家子正是以无所安住的识而般涅槃的。”第五经。

၆. အဿဇိသုတ္တံ

6. 阿萨际经

၈၈. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ အဿဇိ ကဿပကာရာမေ ဝိဟရတိ အာဗာဓိကော ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော. အထ ခေါ အာယသ္မာ အဿဇိ ဥပဋ္ဌာကေ အာမန္တေသိ – ‘‘ဧထ တုမှေ, အာဝုသော, ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမထ; ဥပသင်္ကမိတွာ မမ ဝစနေန ဘဂဝတော ပါဒေ သိရသာ ဝန္ဒထ – ‘အဿဇိ, ဘန္တေ, ဘိက္ခု အာဗာဓိကော ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော. သော ဘဂဝတော ပါဒေ သိရသာ ဝန္ဒတီ’တိ. ဧဝဉ္စ ဝဒေထ – ‘သာဓု ကိရ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ [Pg.102] ယေန အဿဇိ ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမတု အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယာ’’’တိ. ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော အဿဇိဿ ပဋိဿုတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘အဿဇိ, ဘန္တေ, ဘိက္ခု အာဗာဓိကော…ပေ… သာဓု ကိရ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ယေန အဿဇိ ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမတု အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယာ’’တိ. အဓိဝါသေသိ ဘဂဝါ တုဏှီဘာဝေန.

88. 一时，世尊住在王舍城(Rājagaha)竹林(Veḷuvana)的迦兰陀迦园(Kalandakanivāpa)。其时，具寿阿说示(Assaji)住在迦叶园(Kassapakārāma)，他患病、痛苦、病情严重。于是，具寿阿说示对侍者比丘们说：“贤友(āvuso)们，请你们到世尊那里去。到了之后，请代我以头顶礼世尊双足，并禀告：‘世尊，阿说示比丘患病、痛苦、病情严重。他以头顶礼世尊双足。’并且这样说：‘世尊，恳请世尊出于慈悲，前往阿说示比丘之处。’”那些比丘回答具寿阿说示：“好的，贤友。”他们应诺具寿阿说示后，便前往世尊之处。到了之后，顶礼世尊，然后坐于一旁。坐于一旁的那些比丘对世尊这样说：“世尊，阿说示比丘患病……（中略）……世尊，恳请世尊出于慈悲，前往阿说示比丘之处。”世尊默然允可。

အထ ခေါ ဘဂဝါ သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေနာယသ္မာ အဿဇိ တေနုပသင်္ကမိ. အဒ္ဒသာ ခေါ အာယသ္မာ အဿဇိ ဘဂဝန္တံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ. ဒိသွာန မဉ္စကေ သမဓောသိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ အဿဇိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အလံ, အဿဇိ, မာ တွံ မဉ္စကေ သမဓောသိ. သန္တိမာနိ အာသနာနိ ပညတ္တာနိ, တတ္ထာဟံ နိသီဒိဿာမီ’’တိ. နိသီဒိ ဘဂဝါ ပညတ္တေ အာသနေ. နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ အဿဇိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကစ္စိ တေ, အဿဇိ, ခမနီယံ, ကစ္စိ ယာပနီယံ…ပေ… ပဋိက္ကမောသာနံ ပညာယတိ နော အဘိက္ကမော’’တိ?

其后，世尊于傍晚时分从独住处起身，前往具寿阿说示之处。具寿阿说示从远处看见世尊前来，见到后，便在床上挣扎欲起。于是，世尊对具寿阿说示说：“阿说示，够了，你不要在床上挣扎。这里有铺设好的座位，我将坐在那里。”世尊在铺设好的座位上坐下。坐下后，世尊对具寿阿说示说：“阿说示，你尚能忍耐吗？尚能维持吗？……（你的病情）是消退而未加重吗？”

‘‘န မေ, ဘန္တေ, ခမနီယံ…ပေ… အဘိက္ကမောသာနံ ပညာယတိ နော ပဋိက္ကမော’’တိ. ‘‘ကစ္စိ တေ, အဿဇိ, န ကိဉ္စိ ကုက္ကုစ္စံ န ကောစိ ဝိပ္ပဋိသာရော’’တိ? ‘‘တဂ္ဃ မေ, ဘန္တေ, အနပ္ပကံ ကုက္ကုစ္စံ အနပ္ပကော ဝိပ္ပဋိသာရော’’တိ. ‘‘ကစ္စိ ပန တံ, အဿဇိ, အတ္တာ သီလတော န ဥပဝဒတီ’’တိ? ‘‘န ခေါ မံ, ဘန္တေ, အတ္တာ သီလတော ဥပဝဒတီ’’တိ. ‘‘နော စေ ကိရ တံ, အဿဇိ, အတ္တာ သီလတော ဥပဝဒတိ, အထ ကိဉ္စ တေ ကုက္ကုစ္စံ ကော စ ဝိပ္ပဋိသာရော’’တိ? ‘‘ပုဗ္ဗေ ခွာဟံ, ဘန္တေ, ဂေလညေ ပဿမ္ဘေတွာ ပဿမ္ဘေတွာ ကာယသင်္ခါရေ ဝိဟရာမိ, သောဟံ သမာဓိံ နပ္ပဋိလဘာမိ. တဿ မယှံ, ဘန္တေ, တံ သမာဓိံ အပ္ပဋိလဘတော ဧဝံ ဟောတိ – ‘နော စဿာဟံ ပရိဟာယာမီ’’’တိ. ‘‘ယေ တေ, အဿဇိ, သမဏဗြာဟ္မဏာ သမာဓိသာရကာ သမာဓိသာမညာ တေသံ တံ သမာဓိံ အပ္ပဋိလဘတံ ဧဝံ ဟောတိ – ‘နော စဿု မယံ ပရိဟာယာမာ’’’တိ.

“尊者，我不堪忍受……只见病情加重，不见减轻。”“阿说示，你是否有什么追悔或懊恼？”“确实，尊者，我有很多追悔和懊恼。”“阿说示，你自己是否因戒行而自责？”“尊者，我自己不因戒行而自责。”“阿说示，如果你自己不因戒行而自责，那你又有什么追悔和懊恼呢？”“尊者，我生病以前，曾一再平息身行（即出入息）而住，如今我无法获得那定。尊者，因为无法获得那定，我便这样想：‘我是否正在退失？’”“阿说示，那些以定为核心、以定为沙门性的沙门、婆罗门，当他们无法获得那定时，也会这样想：‘我们是否正在退失？’”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, အဿဇိ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ဝိညာဏံ …ပေ… တသ္မာတိဟ…ပေ… ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီတိ. သော သုခံ စေ ဝေဒနံ ဝေဒယတိ, သာ ‘အနိစ္စာ’တိ ပဇာနာတိ. ‘အနဇ္ဈောသိတာ’တိ [Pg.103] ပဇာနာတိ. ‘အနဘိနန္ဒိတာ’တိ ပဇာနာတိ. ဒုက္ခံ စေ ဝေဒနံ ဝေဒယတိ, သာ ‘အနိစ္စာ’တိ ပဇာနာတိ. ‘အနဇ္ဈောသိတာ’တိ ပဇာနာတိ. ‘အနဘိနန္ဒိတာ’တိ ပဇာနာတိ. အဒုက္ခမသုခံ စေ ဝေဒနံ ဝေဒယတိ, သာ ‘အနိစ္စာ’တိ ပဇာနာတိ…ပေ… ‘အနဘိနန္ဒိတာ’တိ ပဇာနာတိ. သော သုခံ စေ ဝေဒနံ ဝေဒယတိ, ဝိသံယုတ္တော နံ ဝေဒယတိ; ဒုက္ခံ စေ ဝေဒနံ ဝေဒယတိ, ဝိသံယုတ္တော နံ ဝေဒယတိ; အဒုက္ခမသုခံ စေ ဝေဒနံ ဝေဒယတိ, ဝိသံယုတ္တော နံ ဝေဒယတိ. သော ကာယပရိယန္တိကံ စေ ဝေဒနံ ဝေဒယမာနော ‘ကာယပရိယန္တိကံ ဝေဒနံ ဝေဒယာမီ’တိ ပဇာနာတိ. ဇီဝိတပရိယန္တိကံ စေ ဝေဒနံ ဝေဒယမာနော ‘ဇီဝိတပရိယန္တိကံ ဝေဒနံ ဝေဒယာမီ’တိ ပဇာနာတိ. ‘ကာယဿ ဘေဒါ ဥဒ္ဓံ ဇီဝိတပရိယာဒါနာ ဣဓေဝ သဗ္ဗဝေဒယိတာနိ အနဘိနန္ဒိတာနိ သီတီဘဝိဿန္တီ’တိ ပဇာနာတိ.

“阿萨际，你对此怎么想？色是常还是无常呢？”“尊者，是无常的。”……乃至……识……因此……这样观察……了知不再有此有。他若感受乐受，便了知‘它是无常的’，了知‘它是无执取的’，了知‘它是无喜爱的’。他若感受苦受，便了知‘它是无常的’，了知‘它是无执取的’，了知‘它是无喜爱的’。他若感受不苦不乐受，便了知‘它是无常的’……乃至……了知‘它是无喜爱的’。他若感受乐受，便离系地感受它；他若感受苦受，便离系地感受它；他若感受不苦不乐受，便离系地感受它。当他感受以身为限的感受时，他了知‘我感受以身为限的感受’；当他感受以命为限的感受时，他了知‘我感受以命为限的感受’。他了知：‘身体破裂、生命耗尽之后，就在此生，一切所感受的都将因不被喜爱而平息。’”

‘‘သေယျထာပိ, အဿဇိ, တေလဉ္စ ပဋိစ္စ, ဝဋ္ဋိဉ္စ ပဋိစ္စ, တေလပ္ပဒီပေါ ဈာယေယျ; တဿေဝ တေလဿ စ ဝဋ္ဋိယာ စ ပရိယာဒါနာ အနာဟာရော နိဗ္ဗာယေယျ. ဧဝမေဝ ခေါ, အဿဇိ, ဘိက္ခု ကာယပရိယန္တိကံ ဝေဒနံ ဝေဒယမာနော ‘ကာယပရိယန္တိကံ ဝေဒနံ ဝေဒယာမီ’တိ ပဇာနာတိ. ဇီဝိတပရိယန္တိကံ ဝေဒနံ ဝေဒယမာနော ‘ဇီဝိတပရိယန္တိကံ ဝေဒနံ ဝေဒယာမီ’တိ ပဇာနာတိ. ‘ကာယဿ ဘေဒါ ဥဒ္ဓံ ဇီဝိတပရိယာဒါနာ ဣဓေဝ သဗ္ဗဝေဒယိတာနိ အနဘိနန္ဒိတာနိ သီတီဘဝိဿန္တီ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

“阿萨际，譬如油灯依于油和灯芯而燃烧，当那油和灯芯耗尽，无有燃料，灯便熄灭。正是这样，阿萨际，比丘感受以身为限的感受时，他了知‘我感受以身为限的感受’；感受以命为限的感受时，他了知‘我感受以命为限的感受’。他了知：‘身体破裂、生命耗尽之后，就在此生，一切所感受的都将因不被喜爱而平息。’”第六经。

၇. ခေမကသုတ္တံ

7. 安稳经

၈၉. ဧကံ သမယံ သမ္ဗဟုလာ ထေရာ ဘိက္ခူ ကောသမ္ဗိယံ ဝိဟရန္တိ ဃောသိတာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ခေမကော ဗဒရိကာရာမေ ဝိဟရတိ အာဗာဓိကော ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော. အထ ခေါ ထေရာ ဘိက္ခူ သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတာ အာယသ္မန္တံ ဒါသကံ အာမန္တေသုံ – ‘‘ဧဟိ တွံ, အာဝုသော ဒါသက, ယေန ခေမကော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမ; ဥပသင်္ကမိတွာ ခေမကံ ဘိက္ခုံ ဧဝံ ဝဒေဟိ – ‘ထေရာ တံ, အာဝုသော ခေမက, ဧဝမာဟံသု – ကစ္စိ တေ, အာဝုသော, ခမနီယံ, ကစ္စိ ယာပနီယံ, ကစ္စိ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ ပဋိက္ကမန္တိ နော အဘိက္ကမန္တိ, ပဋိက္ကမောသာနံ ပညာယတိ နော အဘိက္ကမော’’’တိ? ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ အာယသ္မာ ဒါသကော ထေရာနံ ဘိက္ခူနံ ပဋိဿုတွာ ယေနာယသ္မာ ခေမကော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ခေမကံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ထေရာ တံ, အာဝုသော [Pg.104] ခေမက, ဧဝမာဟံသု – ‘ကစ္စိ တေ, အာဝုသော, ခမနီယံ…ပေ… နော အဘိက္ကမော’’’တိ? ‘‘န မေ, အာဝုသော, ခမနီယံ န ယာပနီယံ…ပေ… အဘိက္ကမောသာနံ ပညာယတိ နော ပဋိက္ကမော’’တိ.

89. 一时，众多长老比丘住在憍赏弥(Kosambī)的瞿师罗园(Ghositārāma)。当时，具寿安稳(Khemaka)住在婆陀利园(Badarikārāma)，有病，痛苦，病情沉重。那时，长老比丘们在傍晚时分从禅坐中起身，对具寿达萨(Dāsaka)说：“贤友达萨，你到安稳比丘那里去；到了之后，对安稳比丘这样说：‘贤友安稳，长老们这样问你：贤友，你是否尚能忍耐？是否尚能维持？痛苦的感受是在消退而不是在增长吗？能看出是在消退而不是在增长吗？’”具寿达萨应诺长老比丘们：“是的，贤友们。”之后就去到具寿安稳那里；到了之后，对具寿安稳这样说：“贤友安稳，长老们这样问你：‘贤友，你是否尚能忍耐……能看出是在消退而不是在增长吗？’” “贤友，我不能忍耐，不能维持……能看出是在增长，而不是在消退。”

အထ ခေါ အာယသ္မာ ဒါသကော ယေန ထေရာ ဘိက္ခူ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ထေရေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ခေမကော, အာဝုသော, ဘိက္ခု ဧဝမာဟ – ‘န မေ, အာဝုသော, ခမနီယံ…ပေ… အဘိက္ကမောသာနံ ပညာယတိ နော ပဋိက္ကမော’’’တိ. ‘‘ဧဟိ တွံ, အာဝုသော ဒါသက, ယေန ခေမကော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမ; ဥပသင်္ကမိတွာ ခေမကံ ဘိက္ခုံ ဧဝံ ဝဒေဟိ – ‘ထေရာ တံ, အာဝုသော ခေမက, ဧဝမာဟံသု – ပဉ္စိမေ, အာဝုသော, ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ, သေယျထိဒံ – ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော, ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓော, သညုပါဒါနက္ခန္ဓော, သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓော, ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. ဣမေသု အာယသ္မာ ခေမကော ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ကိဉ္စိ အတ္တံ ဝါ အတ္တနိယံ ဝါ သမနုပဿတီ’’’တိ?

那时，具寿达萨去到长老比丘们那里；去到后，对长老比丘们这样说：“贤友们，安稳比丘这样说：‘贤友，我不能忍耐，不能维持……能看出是在增长，而不是在消退。’”长老比丘们说：“贤友达萨，你到安稳比丘那里去；到了之后，对安稳比丘这样说：‘贤友安稳，长老们这样问你：贤友，世尊已宣说此五取蕴，即：色取蕴、受取蕴、想取蕴、行取蕴、识取蕴。具寿安稳是否于此五取蕴中，见到任何我或我所？’”

‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ အာယသ္မာ ဒါသကော ထေရာနံ ဘိက္ခူနံ ပဋိဿုတွာ ယေနာယသ္မာ ခေမကော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ…ပေ… ထေရာ တံ, အာဝုသော ခေမက, ဧဝမာဟံသု – ‘‘ပဉ္စိမေ, အာဝုသော, ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ, သေယျထိဒံ – ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော…ပေ… ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. ဣမေသု အာယသ္မာ ခေမကော ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ကိဉ္စိ အတ္တံ ဝါ အတ္တနိယံ ဝါ သမနုပဿတီ’’တိ? ‘‘ပဉ္စိမေ, အာဝုသော, ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ, သေယျထိဒံ – ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော…ပေ… ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. ဣမေသု ခွာဟံ, အာဝုသော, ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု န ကိဉ္စိ အတ္တံ ဝါ အတ္တနိယံ ဝါ သမနုပဿာမီ’’တိ.

“好的，贤友。”具寿达萨(Dāsaka)应允了诸位长老比丘，便去往具寿安稳(Khemaka)的住处。抵达后，他对具寿安稳说：“贤友安稳，长老们对你这样说：‘贤友，世尊已宣说此五取蕴，即：色取蕴……乃至……识取蕴。具寿安稳是否于此五取蕴中，观见任何我或我所？’”具寿安稳回答：“贤友，世尊已宣说此五取蕴，即：色取蕴……乃至……识取蕴。贤友，我实于此五取蕴中，不观见任何我或我所。”

အထ ခေါ အာယသ္မာ ဒါသကော ယေန ထေရာ ဘိက္ခူ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ထေရေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ခေမကော, အာဝုသော, ဘိက္ခု ဧဝမာဟ – ‘ပဉ္စိမေ, အာဝုသော, ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ, သေယျထိဒံ – ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော…ပေ… ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. ဣမေသု ခွာဟံ, အာဝုသော, ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု န ကိဉ္စိ အတ္တံ ဝါ အတ္တနိယံ ဝါ သမနုပဿာမီ’’’တိ. ‘‘ဧဟိ တွံ, အာဝုသော ဒါသက, ယေန ခေမကော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမ; ဥပသင်္ကမိတွာ ခေမကံ ဘိက္ခုံ ဧဝံ ဝဒေဟိ – ‘ထေရာ တံ, အာဝုသော ခေမက, ဧဝမာဟံသု – ပဉ္စိမေ, အာဝုသော, ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ, သေယျထိဒံ – ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော…ပေ… ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. နော စေ ကိရာယသ္မာ ခေမကော ဣမေသု [Pg.105] ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ကိဉ္စိ အတ္တံ ဝါ အတ္တနိယံ ဝါ သမနုပဿတိ. တေနဟာယသ္မာ ခေမကော အရဟံ ခီဏာသဝေါ’’’တိ.

于是，具寿达萨前往诸位长老比丘的住处；抵达后，对他们说：“贤友们，安稳比丘这样说：‘贤友，世尊已宣说此五取蕴，即：色取蕴……乃至……识取蕴。贤友，我实于此五取蕴中，不观见任何我或我所。’”长老们说：“贤友达萨，你再去安稳比丘的住处；抵达后，对安稳比丘这样说：‘贤友安稳，长老们对你这样说：世尊已宣说此五取蕴，即：色取蕴……乃至……识取蕴。若具寿安稳于此五取蕴中不观见任何我或我所，则具寿安稳是诸漏已尽的阿罗汉了。’”

‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ အာယသ္မာ ဒါသကော ထေရာနံ ဘိက္ခူနံ ပဋိဿုတွာ ယေနာယသ္မာ ခေမကော…ပေ… ထေရာ တံ, အာဝုသော ခေမက, ဧဝမာဟံသု – ‘‘ပဉ္စိမေ, အာဝုသော, ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ, သေယျထိဒံ – ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော…ပေ… ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော; နော စေ ကိရာယသ္မာ ခေမကော ဣမေသု ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ကိဉ္စိ အတ္တံ ဝါ အတ္တနိယံ ဝါ သမနုပဿတိ, တေနဟာယသ္မာ ခေမကော အရဟံ ခီဏာသဝေါ’’တိ. ‘‘ပဉ္စိမေ, အာဝုသော, ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ, သေယျထိဒံ – ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော…ပေ… ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. ဣမေသု ခွာဟံ, အာဝုသော, ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု န ကိဉ္စိ အတ္တံ ဝါ အတ္တနိယံ ဝါ သမနုပဿာမိ, န စမှိ အရဟံ ခီဏာသဝေါ; အပိ စ မေ, အာဝုသော, ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ‘အသ္မီ’တိ အဓိဂတံ, ‘အယမဟမသ္မီ’တိ န စ သမနုပဿာမီ’’တိ.

“贤友，是的。”具寿达萨应允长老比丘们后，便去往具寿安稳之处，对他说：“贤友安稳，长老们对你这样说：‘贤友，世尊已宣说此五取蕴，即：色取蕴……乃至……识取蕴。如果具寿安稳于此五取蕴中，不随观任何我或我所，那么具寿安稳就是漏尽的阿罗汉了。’”具寿安稳回答说：“贤友，世尊已宣说此五取蕴，即：色取蕴……乃至……识取蕴。贤友，我于此五取蕴中，实不随观任何我或我所，但我不是漏尽的阿罗汉。然而，贤友，我于五取蕴中，仍存有‘我是’之念，但我并不随观‘此即是我’。”

အထ ခေါ အာယသ္မာ ဒါသကော ယေန ထေရာ ဘိက္ခူ…ပေ… ထေရေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ခေမကော, အာဝုသော, ဘိက္ခု ဧဝမာဟ – ပဉ္စိမေ, အာဝုသော, ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ, သေယျထိဒံ – ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော…ပေ… ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. ဣမေသု ခွာဟံ, အာဝုသော, ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု န ကိဉ္စိ အတ္တံ ဝါ အတ္တနိယံ ဝါ သမနုပဿာမိ, န စမှိ အရဟံ ခီဏာသဝေါ; အပိ စ မေ, အာဝုသော, ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ‘အသ္မီ’တိ အဓိဂတံ, ‘အယမဟမသ္မီ’တိ န စ သမနုပဿာမီ’’တိ.

于是，具寿达萨前往长老比丘们之处……对长老比丘们说了这番话：“贤友们，安稳比丘这样说：‘贤友，世尊已宣说此五取蕴，即：色取蕴……乃至……识取蕴。贤友，我于此五取蕴中，实不随观任何我或我所，但我不是漏尽的阿罗汉。然而，贤友，我于五取蕴中，仍存有‘我是’之念，但我并不随观‘此即是我’。’”

‘‘ဧဟိ တွံ, အာဝုသော ဒါသက, ယေန ခေမကော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမ; ဥပသင်္ကမိတွာ ခေမကံ ဘိက္ခုံ ဧဝံ ဝဒေဟိ – ‘ထေရာ တံ, အာဝုသော ခေမက, ဧဝမာဟံသု – ယမေတံ, အာဝုသော ခေမက, အသ္မီတိ ဝဒေသိ, ကိမေတံ အသ္မီတိ ဝဒေသိ? ရူပံ အသ္မီတိ ဝဒေသိ, အညတြ ရူပါ အသ္မီတိ ဝဒေသိ, ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ အသ္မီတိ ဝဒေသိ, အညတြ ဝိညာဏာ အသ္မီတိ ဝဒေသိ. ယမေတံ, အာဝုသော ခေမက, အသ္မီတိ ဝဒေသိ. ကိမေတံ အသ္မီတိ ဝဒေသီ’’’တိ?

“贤友达萨，你来，到安稳比丘那里去；到了之后，对安稳比丘这样说：‘贤友安稳，长老们对你这样说：“贤友安稳，你所说之‘我是’，此‘我是’为何？你说‘色是我’吗？或说‘在色之外是我’吗？受……想……行……识是我吗？或说‘在识之外是我’吗？贤友安稳，你所说之‘我是’，此‘我是’为何？”’”

‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ အာယသ္မာ ဒါသကော ထေရာနံ ဘိက္ခူနံ ပဋိဿုတွာ ယေနာယသ္မာ ခေမကော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ခေမကံ ဧတဒဝေါစ – ထေရာ တံ, အာဝုသော ခေမက, ဧဝမာဟံသု – ‘‘ယမေတံ, အာဝုသော [Pg.106] ခေမက, ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ, ကိမေတံ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ? ရူပံ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ အညတြ ရူပါ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ? ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ အညတြ ဝိညာဏာ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ? ယမေတံ, အာဝုသော ခေမက, ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ, ကိမေတံ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ’’တိ? ‘‘အလံ, အာဝုသော ဒါသက, ကိံ ဣမာယ သန္ဓာဝနိကာယ! အာဟရာဝုသော, ဒဏ္ဍံ; အဟမေဝ ယေန ထေရာ ဘိက္ခူ တေနုပသင်္ကမိဿာမီ’’တိ.

“是的，贤友们。”具寿达萨应诺了长老比丘们，便到具寿安稳那里去；到了之后，对具寿安稳这样说：“贤友安稳，长老们对你这样说：‘贤友安稳，你所说之“我是”，此“我是”为何？你说“色是我”吗？或说“在色之外是我”吗？受……想……行……识是我吗？或说“在识之外是我”吗？贤友安稳，你所说之“我是”，此“我是”为何？’”具寿安稳说：“贤友达萨，够了！何必如此奔波！贤友，拿拐杖来，我亲自到长老比丘们那里去。”

အထ ခေါ အာယသ္မာ ခေမကော ဒဏ္ဍမောလုဗ္ဘ ယေန ထေရာ ဘိက္ခူ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ထေရေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ ခေမကံ ထေရာ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ယမေတံ, အာဝုသော ခေမက, ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ, ကိမေတံ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ? ရူပံ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ, အညတြ ရူပါ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ? ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ, အညတြ ဝိညာဏာ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ? ယမေတံ, အာဝုသော ခေမက, ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသိ, ကိမေတံ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒေသီ’’တိ? ‘‘န ခွာဟံ, အာဝုသော, ရူပံ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒါမိ; နပိ အညတြ ရူပါ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒါမိ. န ဝေဒနံ… န သညံ… န သင်္ခါရေ… န ဝိညာဏံ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒါမိ; နပိ အညတြ ဝိညာဏာ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒါမိ. အပိ စ မေ, အာဝုသော, ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ‘အသ္မီ’တိ အဓိဂတံ ‘အယမဟမသ္မီ’တိ န စ သမနုပဿာမိ’’.

那时，具寿安稳(Khemaka)拄着拐杖，前往长老比丘们所在之处；抵达后，与长老比丘们互相寒暄，说了可喜可忆的话后，坐于一旁。长老比丘们对坐于一旁的具寿安稳说了这番话：“贤友安稳，你所说的‘我是’，这‘我是’是指什么呢？你是说‘我是色’吗？还是离于色而说‘我是’呢？你是说‘我是受’……‘我是想’……‘我是行’……‘我是识’吗？还是离于识而说‘我是’呢？贤友安稳，你所说的‘我是’，这‘我是’是指什么呢？”“贤友们，我既不说‘我是色’，也不离于色而说‘我是’。我既不说‘我是受’……‘我是想’……‘我是行’……‘我是识’，也不离于识而说‘我是’。然而，贤友们，我于五取蕴中，仍有‘我是’，但我并不随观‘此即是我’。”

‘‘သေယျထာပိ, အာဝုသော, ဥပ္ပလဿ ဝါ ပဒုမဿ ဝါ ပုဏ္ဍရီကဿ ဝါ ဂန္ဓော. ယော နု ခေါ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘ပတ္တဿ ဂန္ဓော’တိ ဝါ ‘ဝဏ္ဏဿ ဂန္ဓော’တိ ဝါ ‘ကိဉ္ဇက္ခဿ ဂန္ဓော’တိ ဝါ သမ္မာ နု ခေါ သော ဝဒမာနော ဝဒေယျာ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, အာဝုသော’’. ‘‘ယထာ ကထံ, ပနာဝုသော, သမ္မာ ဗျာကရမာနော ဗျာကရေယျာ’’တိ? ‘‘‘ပုပ္ဖဿ ဂန္ဓော’တိ ခေါ, အာဝုသော, သမ္မာ ဗျာကရမာနော ဗျာကရေယျာ’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခွာဟံ, အာဝုသော, န ရူပံ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒါမိ, နပိ အညတြ ရူပါ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒါမိ. န ဝေဒနံ… န သညံ… န သင်္ခါရေ… န ဝိညာဏံ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒါမိ, နပိ အညတြ ဝိညာဏာ ‘အသ္မီ’တိ ဝဒါမိ. အပိ စ မေ, အာဝုသော, ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ‘အသ္မီ’တိ အဓိဂတံ ‘အယမဟမသ္မီ’တိ န စ သမနုပဿာမိ’’.

“贤友们，譬如青莲、红莲或白莲的香气。若有人说：‘这是花瓣的香气’，或说：‘这是花色的香气’，或说：‘这是花蕊的香气’，他这么说正确吗？”“贤友，不正确。”“那么，贤友们，要如何解释才正确呢？”“贤友，解释说：‘这是花的香气’，这样才正确。”“贤友们，正是如此，我既不说‘我是色’，也不离于色而说‘我是’；我既不说‘我是受’……‘我是想’……‘我是行’……‘我是识’，也不离于识而说‘我是’。然而，贤友们，我于五取蕴中，仍有‘我是’，但我并不随观‘此即是我’。”

‘‘ကိဉ္စာပိ, အာဝုသော, အရိယသာဝကဿ ပဉ္စောရမ္ဘာဂိယာနိ သံယောဇနာနိ ပဟီနာနိ ဘဝန္တိ, အထ ခွဿ ဟောတိ – ‘ယော စ ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု အနုသဟဂတော [Pg.107] အသ္မီတိ မာနော, အသ္မီတိ ဆန္ဒော, အသ္မီတိ အနုသယော အသမူဟတော. သော အပရေန သမယေန ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ဥဒယဗ္ဗယာနုပဿီ ဝိဟရတိ – ဣတိ ရူပံ, ဣတိ ရူပဿ သမုဒယော, ဣတိ ရူပဿ အတ္ထင်္ဂမော; ဣတိ ဝေဒနာ… ဣတိ သညာ… ဣတိ သင်္ခါရာ… ဣတိ ဝိညာဏံ, ဣတိ ဝိညာဏဿ သမုဒယော, ဣတိ ဝိညာဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’တိ. တဿိမေသု ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ဥဒယဗ္ဗယာနုပဿိနော ဝိဟရတော ယောပိဿ ဟောတိ ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု အနုသဟဂတော ‘အသ္မီ’တိ, မာနော ‘အသ္မီ’တိ, ဆန္ဒော ‘အသ္မီ’တိ အနုသယော အသမူဟတော, သောပိ သမုဂ္ဃာတံ ဂစ္ဆတိ.

“贤友，即使圣弟子已断除五下分结，然而，对于五取蕴，他那潜伏随行且未被根除的‘我是’慢、‘我是’欲、‘我是’随眠依然存在。后来，他于五取蕴安住于随观生灭：‘此是色，此是色之集，此是色之灭；此是受……此是想……此是行……此是识，此是识之集，此是识之灭。’当他于此五取蕴安住于随观生灭时，他那潜伏随行且未被根除的‘我是’慢、‘我是’欲、‘我是’随眠，也被根除了。”

‘‘သေယျထာပိ, အာဝုသော, ဝတ္ထံ သံကိလိဋ္ဌံ မလဂ္ဂဟိတံ. တမေနံ သာမိကာ ရဇကဿ အနုပဒဇ္ဇုံ. တမေနံ ရဇကော ဦသေ ဝါ ခါရေ ဝါ ဂေါမယေ ဝါ သမ္မဒ္ဒိတွာ အစ္ဆေ ဥဒကေ ဝိက္ခာလေတိ. ကိဉ္စာပိ တံ ဟောတိ ဝတ္ထံ ပရိသုဒ္ဓံ ပရိယောဒါတံ, အထ ခွဿ ဟောတိ ယေဝ အနုသဟဂတော ဦသဂန္ဓော ဝါ ခါရဂန္ဓော ဝါ ဂေါမယဂန္ဓော ဝါ အသမူဟတော. တမေနံ ရဇကော သာမိကာနံ ဒေတိ. တမေနံ သာမိကာ ဂန္ဓပရိဘာဝိတေ ကရဏ္ဍကေ နိက္ခိပန္တိ. ယောပိဿ ဟောတိ အနုသဟဂတော ဦသဂန္ဓော ဝါ ခါရဂန္ဓော ဝါ ဂေါမယဂန္ဓော ဝါ အသမူဟတော, သောပိ သမုဂ္ဃာတံ ဂစ္ဆတိ. ဧဝမေဝ ခေါ, အာဝုသော, ကိဉ္စာပိ အရိယသာဝကဿ ပဉ္စောရမ္ဘာဂိယာနိ သံယောဇနာနိ ပဟီနာနိ ဘဝန္တိ, အထ ခွဿ ဟောတိ ယေဝ ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု အနုသဟဂတော ‘အသ္မီ’တိ, မာနော ‘အသ္မီ’တိ, ဆန္ဒော ‘အသ္မီ’တိ အနုသယော အသမူဟတော. သော အပရေန သမယေန ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ဥဒယဗ္ဗယာနုပဿီ ဝိဟရတိ. ‘ဣတိ ရူပံ, ဣတိ ရူပဿ သမုဒယော, ဣတိ ရူပဿ အတ္ထင်္ဂမော; ဣတိ ဝေဒနာ… ဣတိ သညာ… ဣတိ သင်္ခါရာ… ဣတိ ဝိညာဏံ, ဣတိ ဝိညာဏဿ သမုဒယော, ဣတိ ဝိညာဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’တိ. တဿ ဣမေသု ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ဥဒယဗ္ဗယာနုပဿိနော ဝိဟရတော ယောပိဿ ဟောတိ ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု အနုသဟဂတော ‘အသ္မီ’တိ, မာနော ‘အသ္မီ’တိ, ဆန္ဒော ‘အသ္မီ’တိ အနုသယော အသမူဟတော, သောပိ သမုဂ္ဃာတံ ဂစ္ဆတီ’’တိ.

“贤友，譬如一块染污、被秽垢所附着的布，其主人们将它交给洗衣工。洗衣工用灰水、碱水或牛粪揉搓，然后在清水中漂净。虽然此布变得清净洁白，但仍有那细微的、未被根除的灰味、碱味或牛粪味。洗衣工将此布交还其主人，主人们将它放入香熏的箱子中。于是，那细微的、未被根除的灰味、碱味或牛粪味，也被彻底拔除。正是这样，贤友，虽然圣弟子的五下分结已被断除，但对于五取蕴，仍有那细微的、未被根除的‘我是’慢、‘我是’欲、‘我是’随眠。其后，他于五取蕴随观生灭而住：‘此是色，此是色之集，此是色之灭；此是受……此是想……此是行……此是识，此是识之集，此是识之灭。’当他如此于此五取蕴随观生灭而住时，那于五取蕴中细微的、未被根除的‘我是’慢、‘我是’欲、‘我是’随眠，也被彻底拔除。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ, ထေရာ ဘိက္ခူ အာယသ္မန္တံ ခေမကံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘န ခေါ မယံ အာယသ္မန္တံ ခေမကံ ဝိဟေသာပေခါ ပုစ္ဆိမှ, အပိ စာယသ္မာ ခေမကော ပဟောသိ တဿ ဘဂဝတော သာသနံ ဝိတ္ထာရေန အာစိက္ခိတုံ ဒေသေတုံ ပညာပေတုံ [Pg.108] ပဋ္ဌပေတုံ ဝိဝရိတုံ ဝိဘဇိတုံ ဥတ္တာနီကာတုံ. တယိဒံ အာယသ္မတာ ခေမကေန တဿ ဘဂဝတော သာသနံ ဝိတ္ထာရေန အာစိက္ခိတံ ဒေသိတံ ပညာပိတံ ပဋ္ဌပိတံ ဝိဝရိတံ ဝိဘဇိတံ ဥတ္တာနီကတ’’န္တိ.

如是说后，诸长老比丘对具寿安稳说：“我们并非有意为难具寿安稳而提问，实是具寿安稳能够详细地解说、教示、开显、确立、揭示、分析、阐明彼世尊的教法。此世尊的教法，已被具寿安稳详细地解说、教示、开显、确立、揭示、分析、阐明了。”

ဣဒမဝေါစ အာယသ္မာ ခေမကော. အတ္တမနာ ထေရာ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော ခေမကဿ ဘာသိတံ အဘိနန္ဒုံ. ဣမသ္မိဉ္စ ပန ဝေယျာကရဏသ္မိံ ဘညမာနေ သဋ္ဌိမတ္တာနံ ထေရာနံ ဘိက္ခူနံ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တာနိ ဝိမုစ္စိံသု, အာယသ္မတော ခေမကဿ စာတိ. သတ္တမံ.

具寿安稳说了这番话。诸长老比丘心怀喜悦，随喜具寿安稳所说。当此解说被宣说时，六十位长老比丘的心，因无所取著而从诸漏中解脱，具寿安稳的心亦然。第七经。

၈. ဆန္နသုတ္တံ

8. 阐那经

၉၀. ဧကံ သမယံ သမ္ဗဟုလာ ထေရာ ဘိက္ခူ ဗာရာဏသိယံ ဝိဟရန္တိ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဆန္နော သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော အဝါပုရဏံ အာဒါယ ဝိဟာရေန ဝိဟာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ထေရေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဩဝဒန္တု မံ အာယသ္မန္တော ထေရာ, အနုသာသန္တု မံ အာယသ္မန္တော ထေရာ, ကရောန္တု မေ အာယသ္မန္တော ထေရာ ဓမ္မိံ ကထံ, ယထာဟံ ဓမ္မံ ပဿေယျ’’န္တိ.

90. 一时，众多长老比丘住在波罗奈（Bārāṇasī）的仙人堕处鹿野苑。那时，具寿阐那（Channa）在傍晚时分从静处起身，拿着钥匙，从一精舍到另一精舍拜访长老比丘们，对他们说：“请诸具寿长老教诫我，请诸具寿长老训示我，请诸具寿长老为我说法，好让我能见到法。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ, ထေရာ ဘိက္ခူ အာယသ္မန္တံ ဆန္နံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ရူပံ ခေါ, အာဝုသော ဆန္န, အနိစ္စံ; ဝေဒနာ အနိစ္စာ; သညာ အနိစ္စာ; သင်္ခါရာ အနိစ္စာ; ဝိညာဏံ အနိစ္စံ. ရူပံ အနတ္တာ; ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ အနတ္တာ. သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ; သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာ’’တိ.

如是说后，诸长老比丘对具寿阐那说：“贤友阐那，色无常，受无常，想无常，行无常，识无常。色无我，受……想……行……识无我。一切行无常，一切法无我。”

အထ ခေါ အာယသ္မတော ဆန္နဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မယှမ္ပိ ခေါ ဧတံ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ရူပံ အနိစ္စံ, ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ အနိစ္စံ; ရူပံ အနတ္တာ, ဝေဒနာ … သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ အနတ္တာ. သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ, သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာ’တိ. အထ စ ပန မေ သဗ္ဗသင်္ခါရသမထေ သဗ္ဗူပဓိပဋိနိဿဂ္ဂေ တဏှာက္ခယေ ဝိရာဂေ နိရောဓေ နိဗ္ဗာနေ စိတ္တံ န ပက္ခန္ဒတိ နပ္ပသီဒတိ န သန္တိဋ္ဌတိ နာဓိမုစ္စတိ. ပရိတဿနာ ဥပါဒါနံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ; ပစ္စုဒါဝတ္တတိ မာနသံ – ‘အထ ကော စရဟိ မေ အတ္တာ’တိ? န ခေါ ပနေဝံ ဓမ္မံ ပဿတော ဟောတိ. ကော နု ခေါ မေ တထာ ဓမ္မံ ဒေသေယျ ယထာဟံ ဓမ္မံ ပဿေယျ’’န္တိ.

那时，具寿阐那心想：“我亦有此知见：‘色是无常的，受……想……行……识是无常的；色是无我的，受……想……行……识是无我的。一切行无常，一切法无我。’然而，于一切行之寂灭、一切依之舍离、渴爱之灭尽、离欲、灭、涅槃，我的心却不跃入、不澄净、不安住、不信解。生起战栗与执取，心又退转：‘然则，我的我究竟是什么？’见法者则非如此。谁能为我如是说法，使我得以见法呢？”

အထ ခေါ အာယသ္မတော ဆန္နဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ကောသမ္ဗိယံ ဝိဟရတိ ဃောသိတာရာမေ သတ္ထု စေဝ သံဝဏ္ဏိတော သမ္ဘာဝိတော [Pg.109] စ ဝိညူနံ သဗြဟ္မစာရီနံ, ပဟောတိ စ မေ အာယသ္မာ အာနန္ဒော တထာ ဓမ္မံ ဒေသေတုံ ယထာဟံ ဓမ္မံ ပဿေယျံ; အတ္ထိ စ မေ အာယသ္မန္တေ အာနန္ဒေ တာဝတိကာ ဝိဿဋ္ဌိ. ယံနူနာဟံ ယေနာယသ္မာ အာနန္ဒော တေနုပသင်္ကမေယျ’’န္တိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဆန္နော သေနာသနံ သံသာမေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန ကောသမ္ဗီ ဃောသိတာရာမော ယေနာယသ္မာ အာနန္ဒော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မတာ အာနန္ဒေန သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ…ပေ… ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ဆန္နော အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဧတဒဝေါစ –

那时，具寿阐那心想：“这位具寿阿难住在憍赏弥(Kosambī)的瞿师多园(Ghositārāma)，既为世尊所称赞，亦为诸有智的同梵行者所尊重。具寿阿难有能力为我如是说法，使我得以见法；而且我对具寿阿难有如此的信赖。我何不前往具寿阿难之处呢？”于是，具寿阐那收拾好卧具，取了衣钵，前往憍赏弥的瞿师多园，即具寿阿难的所在地。抵达后，与具寿阿难互相问候，[...略...]坐于一旁后，具寿阐那对具寿阿难说：

‘‘ဧကမိဒါဟံ, အာဝုသော အာနန္ဒ, သမယံ ဗာရာဏသိယံ ဝိဟရာမိ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ. အထ ခွာဟံ, အာဝုသော, သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော အဝါပုရဏံ အာဒါယ ဝိဟာရေန ဝိဟာရံ ဥပသင်္ကမိံ; ဥပသင်္ကမိတွာ ထေရေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစံ – ‘ဩဝဒန္တု မံ အာယသ္မန္တော ထေရာ, အနုသာသန္တု မံ အာယသ္မန္တော ထေရာ, ကရောန္တု မေ အာယသ္မန္တော ထေရာ ဓမ္မိံ ကထံ ယထာဟံ ဓမ္မံ ပဿေယျ’န္တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ မံ, အာဝုသော, ထေရာ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစုံ – ‘ရူပံ ခေါ, အာဝုသော ဆန္န, အနိစ္စံ; ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ အနိစ္စံ; ရူပံ အနတ္တာ…ပေ… ဝိညာဏံ အနတ္တာ. သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ, သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာ’’’တိ.

“贤友阿难，我曾一时住在波罗奈（Bārāṇasī）的仙人堕处（Isipatana）鹿野苑（Migadāya）。那时，贤友，我在傍晚时分从静处起身，拿着钥匙，从一精舍到另一精舍；抵达后，我对长老比丘们这样说：‘请诸具寿长老教诫我，请诸具寿长老训示我，请诸具寿长老为我说法，好让我能见到法。’贤友，当这样说时，长老比丘们对我说：‘贤友阐那，色是无常的；受……想……行……识是无常的；色是无我的……乃至……识是无我的。一切行无常，一切法无我。’”

‘‘တဿ မယှံ, အာဝုသော, ဧတဒဟောသိ – ‘မယှမ္ပိ ခေါ ဧတံ ဧဝံ ဟောတိ – ရူပံ အနိစ္စံ…ပေ… ဝိညာဏံ အနိစ္စံ, ရူပံ အနတ္တာ, ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ အနတ္တာ. သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ, သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာ’တိ. အထ စ ပန မေ သဗ္ဗသင်္ခါရသမထေ သဗ္ဗူပဓိပဋိနိဿဂ္ဂေ တဏှာက္ခယေ ဝိရာဂေ နိရောဓေ နိဗ္ဗာနေ စိတ္တံ န ပက္ခန္ဒတိ နပ္ပသီဒတိ န သန္တိဋ္ဌတိ နာဓိမုစ္စတိ. ပရိတဿနာ ဥပါဒါနံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ; ပစ္စုဒါဝတ္တတိ မာနသံ – ‘အထ ကော စရဟိ မေ အတ္တာ’တိ? န ခေါ ပနေဝံ ဓမ္မံ ပဿတော ဟောတိ. ကော နု ခေါ မေ တထာ ဓမ္မံ ဒေသေယျ ယထာဟံ ဓမ္မံ ပဿေယျန္တိ!

“贤友，我那时这样想：‘我亦如此认为：色是无常的……乃至识是无常的，色是无我的，受……想……行……识是无我的。一切行无常，一切法无我。’然而，我的心却不能趋入一切行之止息、一切依著之舍弃、渴爱之灭尽、离贪、灭、涅槃，不能净信、不能安住、不能胜解。渴求与执取生起，心又退回思量：‘那么，我的我究竟是什么呢？’然而，见法者并非如此。谁能为我如是说法，使我得以见法呢？”

‘‘တဿ မယှံ, အာဝုသော, ဧတဒဟောသိ – ‘အယံ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ကောသမ္ဗိယံ ဝိဟရတိ ဃောသိတရာမေ သတ္ထု စေဝ သံဝဏ္ဏိတော သမ္ဘာဝိတော စ ဝိညူနံ သဗြဟ္မစာရီနံ, ပဟောတိ စ မေ အာယသ္မာ အာနန္ဒော တထာ ဓမ္မံ ဒေသေတုံ ယထာဟံ ဓမ္မံ ပဿေယျံ. အတ္ထိ စ မေ အာယသ္မန္တေ အာနန္ဒေ [Pg.110] တာဝတိကာ ဝိဿဋ္ဌိ. ယံနူနာဟံ ယေနာယသ္မာ အာနန္ဒော တေနုပသင်္ကမေယျ’န္တိ. ဩဝဒတု မံ, အာယသ္မာ အာနန္ဒော; အနုသာသတု မံ, အာယသ္မာ အာနန္ဒော; ကရောတု မေ, အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဓမ္မိံ ကထံ ယထာဟံ ဓမ္မံ ပဿေယျ’’န္တိ.

“贤友，那时我这样想：‘这位具寿阿难住在憍赏弥(Kosambī)的瞿师多园(Ghositarāma)，既被世尊称赞，也被诸智者同梵行者尊重，具寿阿难有能力为我说法，使我得以见法。我对具寿阿难有这样的信赖。我何不前往具寿阿难之处呢？’请具寿阿难教诫我，请具寿阿难训示我，请具寿阿难为我说法，使我得以见法。”

‘‘ဧတ္တကေနပိ မယံ အာယသ္မတော ဆန္နဿ အတ္တမနာ အပိ နာမ တံ အာယသ္မာ ဆန္နော အာဝိ အကာသိ ခီလံ ဆိန္ဒိ. ဩဒဟာဝုသော, ဆန္န, သောတံ; ဘဗ္ဗောသိ ဓမ္မံ ဝိညာတု’’န္တိ. အထ ခေါ အာယသ္မတော ဆန္နဿ တာဝတကေနေဝ ဥဠာရံ ပီတိပါမောဇ္ဇံ ဥပ္ပဇ္ဇိ – ‘‘ဘဗ္ဗော ကိရသ္မိ ဓမ္မံ ဝိညာတု’’န္တိ.

“仅凭这些，我们已对具寿阐那感到欢喜，他确实已显露诚意，断除了障碍。贤友阐那，请谛听，你堪能通达法。”那时，具寿阐那仅凭这些话就生起了极大的喜悦与欣悦：“看来我确实堪能通达法。”

‘‘သမ္မုခါ မေတံ, အာဝုသော ဆန္န, ဘဂဝတော သုတံ, သမ္မုခါ စ ပဋိဂ္ဂဟိတံ ကစ္စာနဂေါတ္တံ ဘိက္ခုံ ဩဝဒန္တဿ – ဒွယနိဿိတော ခွာယံ, ကစ္စာန, လောကော ယေဘုယျေန အတ္ထိတဉ္စေဝ နတ္ထိတဉ္စ. လောကသမုဒယံ ခေါ, ကစ္စာန, ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ပဿတော ယာ လောကေ နတ္ထိတာ, သာ န ဟောတိ. လောကနိရောဓံ ခေါ, ကစ္စာန, ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ပဿတော ယာ လောကေ အတ္ထိတာ, သာ န ဟောတိ. ဥပယုပါဒါနာဘိနိဝေသဝိနိဗန္ဓော ခွာယံ, ကစ္စာန, လောကော ယေဘုယျေန တံ စာယံ ဥပယုပါဒါနံ စေတသော အဓိဋ္ဌာနာဘိနိဝေသာနုသယံ န ဥပေတိ န ဥပါဒိယတိ နာဓိဋ္ဌာတိ ‘အတ္တာ မေ’တိ. ဒုက္ခမေဝ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ, ဒုက္ခံ နိရုဇ္ဈမာနံ နိရုဇ္ဈတီတိ န ကင်္ခတိ န ဝိစိကိစ္ဆတိ. အပရပ္ပစ္စယာ ဉာဏမေဝဿ ဧတ္ထ ဟောတိ. ဧတ္တာဝတာ ခေါ, ကစ္စာန, သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဟောတိ. သဗ္ဗမတ္ထီတိ ခေါ, ကစ္စာန, အယမေကော အန္တော. သဗ္ဗံ နတ္ထီတိ အယံ ဒုတိယော အန္တော. ဧတေ တေ, ကစ္စာန, ဥဘော အန္တေ အနုပဂမ္မ မဇ္ဈေန တထာဂတော ဓမ္မံ ဒေသေတိ – အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ; သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ…ပေ… ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ သမုဒယော ဟောတိ. အဝိဇ္ဇာယ တွေဝ အသေသဝိရာဂနိရောဓာ သင်္ခါရနိရောဓော…ပေ… ဧဝမေတဿ ကေဝလဿ ဒုက္ခက္ခန္ဓဿ နိရောဓော ဟောတီ’’တိ.

“贤友阐那，我曾于世尊面前亲闻、亲受，世尊教诫迦旃延比丘时说：‘迦旃延，此世间大多依止于二边，即“有”与“无”。迦旃延，若以正慧如实见世间之集，则于世间之“无”不存在。迦旃延，若以正慧如实见世间之灭，则于世间之“有”不存在。迦旃延，此世间大多为近取、执取、执著所缚。而他对此近取、执取，以及心的住着、执著、随眠，不趋向、不执取、不坚持，不认为“此是我所”。（他了知：）“唯苦生时则生，苦灭时则灭。”故不困惑，不犹豫。于此，其智生起，不假他缘。迦旃延，仅此即为正见。“一切有”，迦旃延，此为一边；“一切无”，此为第二边。迦旃延，如来不趋近此二边，而依中道说法：无明缘行；行缘识……如是，此纯大苦蕴之集。然由无明之无余离贪灭，则行灭……如是，此纯大苦蕴之灭。’”

‘‘ဧဝမေတံ, အာဝုသော အာနန္ဒ, ဟောတိ ယေသံ အာယသ္မန္တာနံ တာဒိသာ သဗြဟ္မစာရယော အနုကမ္ပကာ အတ္ထကာမာ ဩဝါဒကာ အနုသာသကာ. ဣဒဉ္စ ပန မေ အာယသ္မတော အာနန္ဒဿ ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ ဓမ္မော အဘိသမိတော’’တိ. အဋ္ဌမံ.

“贤友阿难，对于那些有您这样慈愍、求利益、教诫、训示的同梵行者的具寿们，正是如此。我听了具寿阿难的此番说法，已现观于法。”第八。

၉. ရာဟုလသုတ္တံ

9. 罗睺罗经

၉၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.111]. အထ ခေါ အာယသ္မာ ရာဟုလော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ…ပေ… ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ရာဟုလော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကထံ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဇာနတော ကထံ ပဿတော ဣမသ္မိဉ္စ သဝိညာဏကေ ကာယေ ဗဟိဒ္ဓါ စ သဗ္ဗနိမိတ္တေသု အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာနုသယာ န ဟောန္တီ’’တိ?

91. 缘于舍卫城。尔时，具寿罗睺罗往诣世尊所在之处；诣已……退坐一面。坐于一面时，具寿罗睺罗白世尊言：“世尊，如何知、如何见者，于此有识之身及于外之一切相，我作、我所作及慢随眠不生耶？”

‘‘ယံ ကိဉ္စိ, ရာဟုလ, ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ရူပံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ပဿတိ. ယာ ကာစိ ဝေဒနာ … ယာ ကာစိ သညာ… ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ… ယံ ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ…ပေ… သဗ္ဗံ ဝိညာဏံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ပဿတိ. ဧဝံ ခေါ, ရာဟုလ, ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော ဣမသ္မိဉ္စ သဝိညာဏကေ ကာယေ ဗဟိဒ္ဓါ စ သဗ္ဗနိမိတ္တေသု အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာနုသယာ န ဟောန္တီ’’တိ. နဝမံ.

“罗睺罗，凡所有色，无论过去、未来、现在，或内、或外，或粗、或细，或劣、或胜，或远、或近，于彼一切色，皆当以正慧如实观：‘此非我所，我非此，此非我之我。’如是，任何受……任何想……任何行……凡所有识，无论过去、未来、现在，或内、或外……于彼一切识，皆当以正慧如实观：‘此非我所，我非此，此非我之我。’罗睺罗，如是知、如是见者，于此有识之身及于外之一切相，我作、我所作及慢随眠不生。”第九。

၁၀. ဒုတိယရာဟုလသုတ္တံ

10. 第二罗睺罗经

၉၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ရာဟုလော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကထံ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဇာနတော ကထံ ပဿတော ဣမသ္မိဉ္စ သဝိညာဏကေ ကာယေ ဗဟိဒ္ဓါ စ သဗ္ဗနိမိတ္တေသု အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာပဂတံ မာနသံ ဟောတိ ဝိဓာသမတိက္ကန္တံ သန္တံ သုဝိမုတ္တ’’န္တိ? ‘‘ယံ ကိဉ္စိ, ရာဟုလ, ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ…ပေ… ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ရူပံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒိသွာ အနုပါဒါ ဝိမုတ္တော ဟောတိ. ယာ ကာစိ ဝေဒနာ… ယာ ကာစိ သညာ… ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ… ယံ ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ဝိညာဏံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒိသွာ အနုပါဒါ ဝိမုတ္တော ဟောတိ. ဧဝံ ခေါ, ရာဟုလ[Pg.112], ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော ဣမသ္မိဉ္စ သဝိညာဏကေ ကာယေ ဗဟိဒ္ဓါ စ သဗ္ဗနိမိတ္တေသု အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာပဂတံ မာနသံ ဟောတိ ဝိဓာ သမတိက္ကန္တံ သန္တံ သုဝိမုတ္တ’’န္တိ. ဒသမံ.

92. 缘起于舍卫城。具寿罗睺罗坐于一旁，对世尊说：“世尊，如何知、如何见者，于此有识之身及外在一切相中，心能远离我作、我所作及慢，超越诸慢，寂静而善解脱？”“罗睺罗，任何色，无论是过去、未来、现在，内在或外在……远的或近的，对一切色都应以正慧如实而见：‘这不是我的，我不是这个，这不是我的我。’如此见后，无执取而解脱。任何受……任何想……任何行……任何识，无论是过去、未来、现在，内在或外在，粗或细，劣或胜，远或近，对一切识都应以正慧如实而见：‘这不是我的，我不是这个，这不是我的我。’如此见后，无执取而解脱。罗睺罗，如此知、如此见者，于此有识之身及外在一切相中，心能远离我作、我所作及慢，超越诸慢，寂静而善解脱。”第十。

ထေရဝဂ္ဂေါ နဝမော.

第九长老品。

တဿုဒ္ဒါနံ –

此品之摄颂：

အာနန္ဒော တိဿော ယမကော, အနုရာဓော စ ဝက္ကလိ;

အဿဇိ ခေမကော ဆန္နော, ရာဟုလာ အပရေ ဒုဝေ.

阿难、提舍、耶摩迦，阿努拉达与瓦咖利；阿说示、安稳、阐那，以及二篇罗睺罗。

၁၀. ပုပ္ဖဝဂ္ဂေါ

10. 花品

၁. နဒီသုတ္တံ

1. 河经

၉၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, နဒီ ပဗ္ဗတေယျာ ဩဟာရိနီ ဒူရင်္ဂမာ သီဃသောတာ. တဿာ ဥဘောသု တီရေသု ကာသာ စေပိ ဇာတာ အဿု, တေ နံ အဇ္ဈောလမ္ဗေယျုံ; ကုသာ စေပိ ဇာတာ အဿု, တေ နံ အဇ္ဈောလမ္ဗေယျုံ; ပဗ္ဗဇာ စေပိ ဇာတာ အဿု, တေ နံ အဇ္ဈောလမ္ဗေယျုံ; ဗီရဏာ စေပိ ဇာတာ အဿု, တေ နံ အဇ္ဈောလမ္ဗေယျုံ; ရုက္ခာ စေပိ ဇာတာ အဿု, တေ နံ အဇ္ဈောလမ္ဗေယျုံ. တဿာ ပုရိသော သောတေန ဝုယှမာနော ကာသေ စေပိ ဂဏှေယျ, တေ ပလုဇ္ဇေယျုံ. သော တတောနိဒါနံ အနယဗျသနံ အာပဇ္ဇေယျ. ကုသေ စေပိ ဂဏှေယျ, ပဗ္ဗဇေ စေပိ ဂဏှေယျ, ဗီရဏေ စေပိ ဂဏှေယျ, ရုက္ခေ စေပိ ဂဏှေယျ, တေ ပလုဇ္ဇေယျုံ. သော တတောနိဒါနံ အနယဗျသနံ အာပဇ္ဇေယျ. ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော အရိယာနံ အဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ အဝိနီတော, သပ္ပုရိသာနံ အဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ သပ္ပုရိသဓမ္မေ အဝိနီတော ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; အတ္တနိ ဝါ ရူပံ, ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. တဿ တံ ရူပံ ပလုဇ္ဇတိ. သော တတောနိဒါနံ အနယဗျသနံ အာပဇ္ဇတိ. ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ[Pg.113]; အတ္တနိ ဝါ ဝိညာဏံ, ဝိညာဏသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. တဿ တံ ဝိညာဏံ ပလုဇ္ဇတိ. သော တတောနိဒါနံ အနယဗျသနံ အာပဇ္ဇတိ. တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ ဘန္တေ’’. ‘‘တသ္မာတိဟ…ပေ… ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. ပဌမံ.

93. 舍卫城因缘。比丘们，譬如有一条源自山区的河流，流向远方，水流湍急。若其两岸生有芦苇，它们会垂向水面；若生有菅草，它们会垂向水面；若生有香茅草，它们会垂向水面；若生有毘兰草，它们会垂向水面；若生有树木，它们也会垂向水面。这时，有一个人被水流冲走，他若抓住芦苇，那芦苇就会被连根拔起，他因此会遭受不幸与灾难。他若抓住菅草，或抓住香茅草，或抓住毘兰草，或抓住树木，它们也会被连根拔起，他因此会遭受不幸与灾难。比丘们，正是这样，未曾听闻教法的凡夫，不见圣者，不善于圣法，未于圣法中受调伏；不见善人，不善于善人法，未于善人法中受调伏，他视色为我，或视我拥有色，或视色在我中，或视我在色中。他的那个色会毁坏，他因此遭受不幸与灾难。他视受……想……行……他视识为我，或视我拥有识，或视识在我中，或视我在识中。他的那个识会毁坏，他因此遭受不幸与灾难。比丘们，你们认为如何？色是常还是无常？”“世尊，是无常。”“受……想……行……识是常还是无常？”“世尊，是无常。”“是故，于此……（略）……如是观者……（略）……他了知：‘于此再无后有’。”第一经。

၂. ပုပ္ဖသုတ္တံ

2. 花经

၉၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘နာဟံ, ဘိက္ခဝေ, လောကေန ဝိဝဒါမိ, လောကောဝ မယာ ဝိဝဒတိ. န, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မဝါဒီ ကေနစိ လောကသ္မိံ ဝိဝဒတိ. ယံ, ဘိက္ခဝေ, နတ္ထိသမ္မတံ လောကေ ပဏ္ဍိတာနံ, အဟမ္ပိ တံ ‘နတ္ထီ’တိ ဝဒါမိ. ယံ, ဘိက္ခဝေ, အတ္ထိသမ္မတံ လောကေ ပဏ္ဍိတာနံ, အဟမ္ပိ တံ ‘အတ္ထီ’တိ ဝဒါမိ’’.

94. 缘起于舍卫城(Sāvatthī)。“诸比丘，我不与世间诤论，而是世间与我诤论。诸比丘，说法者不与世间的任何人诤论。诸比丘，世间智者所公认为“不存在”的，我也说“不存在”；世间智者所公认为“存在”的，我也说“存在”。”

‘‘ကိဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, နတ္ထိသမ္မတံ လောကေ ပဏ္ဍိတာနံ, ယမဟံ ‘နတ္ထီ’တိ ဝဒါမိ? ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, နိစ္စံ ဓုဝံ သဿတံ အဝိပရိဏာမဓမ္မံ နတ္ထိသမ္မတံ လောကေ ပဏ္ဍိတာနံ; အဟမ္ပိ တံ ‘နတ္ထီ’တိ ဝဒါမိ. ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဓုဝံ သဿတံ အဝိပရိဏာမဓမ္မံ နတ္ထိသမ္မတံ လောကေ ပဏ္ဍိတာနံ; အဟမ္ပိ တံ ‘နတ္ထီ’တိ ဝဒါမိ. ဣဒံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, နတ္ထိသမ္မတံ လောကေ ပဏ္ဍိတာနံ; အဟမ္ပိ တံ ‘နတ္ထီ’တိ ဝဒါမိ’’.

“诸比丘，什么是世间智者所公认为不存在，而我也说“不存在”的呢？诸比丘，世间智者公认不存在常、恒、永恒、不变易之法的色；我也说“不存在”。受……想……行……世间智者公认不存在常、恒、永恒、不变易之法的识；我也说“不存在”。诸比丘，这即是世间智者所公认为不存在，而我也说“不存在”的。”

‘‘ကိဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, အတ္ထိသမ္မတံ လောကေ ပဏ္ဍိတာနံ, ယမဟံ ‘အတ္ထီ’တိ ဝဒါမိ? ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ အတ္ထိသမ္မတံ လောကေ ပဏ္ဍိတာနံ; အဟမ္ပိ တံ ‘အတ္ထီ’တိ ဝဒါမိ. ဝေဒနာ အနိစ္စာ…ပေ… ဝိညာဏံ အနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ အတ္ထိသမ္မတံ လောကေ ပဏ္ဍိတာနံ; အဟမ္ပိ တံ ‘အတ္ထီ’တိ ဝဒါမိ. ဣဒံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အတ္ထိသမ္မတံ လောကေ ပဏ္ဍိတာနံ; အဟမ္ပိ တံ ‘အတ္ထီ’တိ ဝဒါမိ’’.

“诸比丘，什么是世间智者所公认为存在，而我也说“存在”的呢？诸比丘，世间智者公认存在无常、苦、变易之法的色；我也说“存在”。受……（乃至）……世间智者公认存在无常、苦、变易之法的识；我也说“存在”。诸比丘，这即是世间智者所公认为存在，而我也说“存在”的。”

‘‘အတ္ထိ, ဘိက္ခဝေ, လောကေ လောကဓမ္မော, တံ တထာဂတော အဘိသမ္ဗုဇ္ဈတိ အဘိသမေတိ; အဘိသမ္ဗုဇ္ဈိတွာ အဘိသမေတွာ တံ အာစိက္ခတိ ဒေသေတိ ပညပေတိ ပဋ္ဌပေတိ ဝိဝရတိ ဝိဘဇတိ ဥတ္တာနီကရောတိ.

“诸比丘，世间有此败坏法，如来对此已正等觉、已通达；既正等觉、通达后，即宣说、开示、施设、建立、开显、分别、令其显明。”

‘‘ကိဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, လောကေ လောကဓမ္မော, တံ တထာဂတော အဘိသမ္ဗုဇ္ဈတိ အဘိသမေတိ, အဘိသမ္ဗုဇ္ဈိတွာ အဘိသမေတွာ အာစိက္ခတိ ဒေသေတိ ပညပေတိ ပဋ္ဌပေတိ ဝိဝရတိ ဝိဘဇတိ ဥတ္တာနီကရောတိ? ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, လောကေ လောကဓမ္မော တံ တထာဂတော အဘိသမ္ဗုဇ္ဈတိ အဘိသမေတိ. အဘိသမ္ဗုဇ္ဈိတွာ [Pg.114] အဘိသမေတွာ အာစိက္ခတိ ဒေသေတိ ပညပေတိ ပဋ္ဌပေတိ ဝိဝရတိ ဝိဘဇတိ ဥတ္တာနီကရောတိ.

“诸比丘，于世间中，什么是世间法？如来对此正等觉、现观，已正等觉、已现观后，宣说、教导、施设、建立、开显、分别、阐明。诸比丘，色是世间的世间法，如来对此正等觉、现观。已正等觉、已现观后，宣说、教导、施设、建立、开显、分别、阐明。”

‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတေန ဧဝံ အာစိက္ခိယမာနေ ဒေသိယမာနေ ပညပိယမာနေ ပဋ္ဌပိယမာနေ ဝိဝရိယမာနေ ဝိဘဇိယမာနေ ဥတ္တာနီကရိယမာနေ န ဇာနာတိ န ပဿတိ တမဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဗာလံ ပုထုဇ္ဇနံ အန္ဓံ အစက္ခုကံ အဇာနန္တံ အပဿန္တံ ကိန္တိ ကရောမိ! ဝေဒနာ, ဘိက္ခဝေ, လောကေ လောကဓမ္မော…ပေ… သညာ, ဘိက္ခဝေ… သင်္ခါရာ, ဘိက္ခဝေ… ဝိညာဏံ, ဘိက္ခဝေ, လောကေ လောကဓမ္မော တံ တထာဂတော အဘိသမ္ဗုဇ္ဈတိ အဘိသမေတိ. အဘိသမ္ဗုဇ္ဈိတွာ အဘိသမေတွာ အာစိက္ခတိ ဒေသေတိ ပညပေတိ ပဋ္ဌပေတိ ဝိဝရတိ ဝိဘဇတိ ဥတ္တာနီကရောတိ.

“诸比丘，如来如此宣说、教导、施设、建立、开显、分别、阐明时，若有人不知不见，诸比丘，对此愚痴凡夫、盲目、无眼、不知不见者，我能如何呢！诸比丘，受是世间的世间法……想……行……诸比丘，识是世间的世间法，如来对此正等觉、现观。已正等觉、已现观后，宣说、教导、施设、建立、开显、分别、阐明。”

‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတေန ဧဝံ အာစိက္ခိယမာနေ ဒေသိယမာနေ ပညပိယမာနေ ပဋ္ဌပိယမာနေ ဝိဝရိယမာနေ ဝိဘဇိယမာနေ ဥတ္တာနီကရိယမာနေ န ဇာနာတိ န ပဿတိ တမဟံ, ဘိက္ခဝေ, ဗာလံ ပုထုဇ္ဇနံ အန္ဓံ အစက္ခုကံ အဇာနန္တံ အပဿန္တံ ကိန္တိ ကရောမိ!

“诸比丘，如来如此宣说、教导、施设、建立、开显、分别、阐明时，若有人不知不见，诸比丘，对此愚痴凡夫、盲目、无眼、不知不见者，我能如何呢！”

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဥပ္ပလံ ဝါ ပဒုမံ ဝါ ပုဏ္ဍရီကံ ဝါ ဥဒကေ ဇာတံ ဥဒကေ သံဝဍ္ဎံ ဥဒကာ အစ္စုဂ္ဂမ္မ ဌာတိ အနုပလိတ္တံ ဥဒကေန; ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော လောကေ ဇာတော လောကေ သံဝဍ္ဎော လောကံ အဘိဘုယျ ဝိဟရတိ အနုပလိတ္တော လောကေနာ’’တိ. ဒုတိယံ.

“诸比丘，譬如青莲、红莲或白莲，生于水中，长于水中，已出离水而住，不为水所染；正是如此，诸比丘，如来生于世间，长于世间，已征服世间而住，不为世间所染。”第二。

၃. ဖေဏပိဏ္ဍူပမသုတ္တံ

3. 泡沫团本行

၉၅. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ အယုဇ္ဈာယံ ဝိဟရတိ ဂင်္ဂါယ နဒိယာ တီရေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ –

95. 一时，世尊住在阿踰陀（Ayojjhā）的恒河（Gaṅgā）岸边。尔时，世尊对诸比丘说：

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, အယံ ဂင်္ဂါ နဒီ မဟန္တံ ဖေဏပိဏ္ဍံ အာဝဟေယျ. တမေနံ စက္ခုမာ ပုရိသော ပဿေယျ နိဇ္ဈာယေယျ ယောနိသော ဥပပရိက္ခေယျ. တဿ တံ ပဿတော နိဇ္ဈာယတော ယောနိသော ဥပပရိက္ခတော ရိတ္တကညေဝ ခါယေယျ, တုစ္ဆကညေဝ ခါယေယျ, အသာရကညေဝ ခါယေယျ. ကိဉှိ သိယာ, ဘိက္ခဝေ, ဖေဏပိဏ္ဍေ သာရော? ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယံ ကိဉ္စိ ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ…ပေ… ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ တံ ဘိက္ခု ပဿတိ နိဇ္ဈာယတိ ယောနိသော ဥပပရိက္ခတိ. တဿ တံ ပဿတော နိဇ္ဈာယတော ယောနိသော ဥပပရိက္ခတော ရိတ္တကညေဝ ခါယတိ[Pg.115], တုစ္ဆကညေဝ ခါယတိ, အသာရကညေဝ ခါယတိ. ကိဉှိ သိယာ, ဘိက္ခဝေ, ရူပေ သာရော?

“诸比丘，譬如这条恒河带来一大团泡沫。有眼之人看见后，会加以审视、如理省察。当他观看、审视、如理省察时，只会觉得它空、虚、无有实质。诸比丘，泡沫团中能有什么实质呢？同样地，诸比丘，对于任何色，无论是过去、未来、现在……或远或近，比丘观看、审视、如理省察。当他观看、审视、如理省察时，只会觉得它空、虚、无有实质。诸比丘，色中能有什么实质呢？”

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, သရဒသမယေ ထုလ္လဖုသိတကေ ဒေဝေ ဝဿန္တေ ဥဒကေ ဥဒကပုဗ္ဗုဠံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စေဝ နိရုဇ္ဈတိ စ. တမေနံ စက္ခုမာ ပုရိသော ပဿေယျ နိဇ္ဈာယေယျ ယောနိသော ဥပပရိက္ခေယျ. တဿ တံ ပဿတော နိဇ္ဈာယတော ယောနိသော ဥပပရိက္ခတော ရိတ္တကညေဝ ခါယေယျ, တုစ္ဆကညေဝ ခါယေယျ, အသာရကညေဝ ခါယေယျ. ကိဉှိ သိယာ, ဘိက္ခဝေ, ဥဒကပုဗ္ဗုဠေ သာရော? ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယာ ကာစိ ဝေဒနာ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာ…ပေ… ယာ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ တံ ဘိက္ခု ပဿတိ နိဇ္ဈာယတိ ယောနိသော ဥပပရိက္ခတိ. တဿ တံ ပဿတော နိဇ္ဈာယတော ယောနိသော ဥပပရိက္ခတော ရိတ္တကညေဝ ခါယတိ, တုစ္ဆကညေဝ ခါယတိ, အသာရကညေဝ ခါယတိ. ကိဉှိ သိယာ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒနာယ သာရော?

“诸比丘，譬如秋时，下起粗大的雨点，水上生起水泡，随即又坏灭。有眼之人看见后，会加以审视、如理省察。当他观看、审视、如理省察时，只会觉得它空、虚、无有实质。诸比丘，水泡中能有什么实质呢？同样地，诸比丘，对于任何受，无论是过去、未来、现在……或远或近，比丘观看、审视、如理省察。当他观看、审视、如理省察时，只会觉得它空、虚、无有实质。诸比丘，受中能有什么实质呢？”

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဂိမှာနံ ပစ္ဆိမေ မာသေ ဌိတေ မဇ္ဈနှိကေ ကာလေ မရီစိကာ ဖန္ဒတိ. တမေနံ စက္ခုမာ ပုရိသော ပဿေယျ နိဇ္ဈာယေယျ ယောနိသော ဥပပရိက္ခေယျ. တဿ တံ ပဿတော နိဇ္ဈာယတော ယောနိသော ဥပပရိက္ခတော ရိတ္တကညေဝ ခါယေယျ, တုစ္ဆကညေဝ ခါယေယျ…ပေ… ကိဉှိ သိယာ, ဘိက္ခဝေ, မရီစိကာယ သာရော? ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယာ ကာစိ သညာ…ပေ….

诸比丘，譬如夏日最后一月，于正午之时，阳焰摇曳。有眼之人见之、谛察之、如理审察之。当他见之、谛察之、如理审察之时，则显现为空、显现为虚……诸比丘，于阳焰中，何有实质？诸比丘，正是如此，任何想……

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ပုရိသော သာရတ္ထိကော သာရဂဝေသီ သာရပရိယေသနံ စရမာနော တိဏှံ ကုဌာရိံ အာဒါယ ဝနံ ပဝိသေယျ. သော တတ္ထ ပဿေယျ မဟန္တံ ကဒလိက္ခန္ဓံ ဥဇုံ နဝံ အကုက္ကုကဇာတံ. တမေနံ မူလေ ဆိန္ဒေယျ; မူလေ ဆေတွာ အဂ္ဂေ ဆိန္ဒေယျ, အဂ္ဂေ ဆေတွာ ပတ္တဝဋ္ဋိံ ဝိနိဗ္ဘုဇေယျ. သော တဿ ပတ္တဝဋ္ဋိံ ဝိနိဗ္ဘုဇန္တော ဖေဂ္ဂုမ္ပိ နာဓိဂစ္ဆေယျ, ကုတော သာရံ! တမေနံ စက္ခုမာ ပုရိသော ပဿေယျ နိဇ္ဈာယေယျ ယောနိသော ဥပပရိက္ခေယျ. တဿ တံ ပဿတော နိဇ္ဈာယတော ယောနိသော ဥပပရိက္ခတော ရိတ္တကညေဝ ခါယေယျ, တုစ္ဆကညေဝ ခါယေယျ, အသာရကညေဝ ခါယေယျ. ကိဉှိ သိယာ, ဘိက္ခဝေ, ကဒလိက္ခန္ဓေ သာရော? ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာ…ပေ… ယေ [Pg.116] ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ တံ ဘိက္ခု ပဿတိ နိဇ္ဈာယတိ ယောနိသော ဥပပရိက္ခတိ. တဿ တံ ပဿတော နိဇ္ဈာယတော ယောနိသော ဥပပရိက္ခတော ရိတ္တကညေဝ ခါယတိ, တုစ္ဆကညေဝ ခါယတိ, အသာရကညေဝ ခါယတိ. ကိဉှိ သိယာ, ဘိက္ခဝေ, သင်္ခါရေသု သာရော?

诸比丘，譬如欲求实质、寻觅实质、为求实质而行之人，持利斧进入林中。彼于其处，见一大芭蕉树干，正直、新净、无有实心。彼从根部斩断；斩断根部后，复斩其梢；斩其梢后，逐层剥其叶鞘。彼逐层剥其叶鞘时，尚不得软材，何况实质！有眼之人见之、谛察之、如理审察之。当他见之、谛察之、如理审察之时，则显现为空、显现为虚、显现为无实质。诸比丘，于芭蕉树干中，何有实质？诸比丘，正是如此，任何行，或过去、或未来、或现在……或远或近，比丘见之、谛察之、如理审察之。当他见之、谛察之、如理审察之时，则显现为空、显现为虚、显现为无实质。诸比丘，于诸行中，何有实质？

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, မာယာကာရော ဝါ မာယာကာရန္တေဝါသီ ဝါ စတုမဟာပထေ မာယံ ဝိဒံသေယျ. တမေနံ စက္ခုမာ ပုရိသော ပဿေယျ နိဇ္ဈာယေယျ ယောနိသော ဥပပရိက္ခေယျ. တဿ တံ ပဿတော နိဇ္ဈာယတော ယောနိသော ဥပပရိက္ခတော ရိတ္တကညေဝ ခါယေယျ, တုစ္ဆကညေဝ ခါယေယျ, အသာရကညေဝ ခါယေယျ. ကိဉှိ သိယာ, ဘိက္ခဝေ, မာယာယ သာရော? ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယံ ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ…ပေ… ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, တံ ဘိက္ခု ပဿတိ နိဇ္ဈာယတိ ယောနိသော ဥပပရိက္ခတိ. တဿ တံ ပဿတော နိဇ္ဈာယတော ယောနိသော ဥပပရိက္ခတော ရိတ္တကညေဝ ခါယတိ, တုစ္ဆကညေဝ ခါယတိ, အသာရကညေဝ ခါယတိ. ကိဉှိ သိယာ, ဘိက္ခဝေ, ဝိညာဏေ သာရော?

“诸比丘，譬如幻术师或其弟子在十字路口表演幻术。有眼之人看见、审视、如理考察它。当他看见、审视、如理考察它时，它只会显现为空洞，只会显现为空虚，只会显现为无实质。诸比丘，幻术中能有什么实质呢？同样地，诸比丘，对于任何识，无论是过去、未来、现在……无论是远是近，比丘看见、审视、如理考察它。当他看见、审视、如理考察它时，它只会显现为空洞，只会显现为空虚，只会显现为无实质。诸比丘，识中能有什么实质呢？”

‘‘ဧဝံ ပဿံ, ဘိက္ခဝေ, သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ဝေဒနာယပိ… သညာယပိ… သင်္ခါရေသုပိ … ဝိညာဏသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ; ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ. ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတိ’’.

“诸比丘，如是见者，多闻圣弟子于色亦厌离，于受……于想……于行……于识亦厌离。厌离故离欲，离欲故解脱。于解脱时，生起‘已解脱’之智……他了知：‘……于此状态，无有后继。’”

ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. ဣဒံ ဝတွာန သုဂတော အထာပရံ ဧတဒဝေါစ သတ္ထာ –

世尊说了这番话。善逝说完此话，导师接着又说：

‘‘ဖေဏပိဏ္ဍူပမံ ရူပံ, ဝေဒနာ ဗုဗ္ဗုဠူပမာ ;

မရီစိကူပမာ သညာ, သင်္ခါရာ ကဒလူပမာ;

မာယူပမဉ္စ ဝိညာဏံ, ဒေသိတာဒိစ္စဗန္ဓုနာ.

“色如聚沫，受似水泡，想如阳焰，诸行似芭蕉，识如幻术，此乃日亲说。

‘‘ယထာ ယထာ နိဇ္ဈာယတိ, ယောနိသော ဥပပရိက္ခတိ;

ရိတ္တကံ တုစ္ဆကံ ဟောတိ, ယော နံ ပဿတိ ယောနိသော.

“如其审视，如理审察；若人如理观，则见其空洞、空虚。

‘‘ဣမဉ္စ ကာယံ အာရဗ္ဘ, ဘူရိပညေန ဒေသိတံ;

ပဟာနံ တိဏ္ဏံ ဓမ္မာနံ, ရူပံ ပဿထ ဆဍ္ဍိတံ.

“广慧者宣说此身：因三法之舍离，当见此被弃之色。

‘‘အာယု [Pg.117] ဥသ္မာ စ ဝိညာဏံ, ယဒါ ကာယံ ဇဟန္တိမံ;

အပဝိဒ္ဓေါ တဒါ သေတိ, ပရဘတ္တံ အစေတနံ.

“寿、暖与识，何时舍此身；彼时身被弃，无心成他食。

‘‘ဧတာဒိသာယံ သန္တာနော, မာယာယံ ဗာလလာပိနီ;

ဝဓကော ဧသ အက္ခာတော, သာရော ဧတ္ထ န ဝိဇ္ဇတိ.

“此身相续即如此，乃迷惑愚者之幻术；此被称为杀戮者，于中实无有核心。”

‘‘ဧဝံ ခန္ဓေ အဝေက္ခေယျ, ဘိက္ခု အာရဒ္ဓဝီရိယော;

ဒိဝါ ဝါ ယဒိ ဝါ ရတ္တိံ, သမ္ပဇာနော ပဋိဿတော.

精勤之比丘，于日或于夜，具正知与念，应如是观察诸蕴。

‘‘ဇဟေယျ သဗ္ဗသံယောဂံ, ကရေယျ သရဏတ္တနော;

စရေယျာဒိတ္တသီသောဝ, ပတ္ထယံ အစ္စုတံ ပဒ’’န္တိ. တတိယံ;

应舍一切结，自作皈依处；如头燃火般行，希求无死之境。

၄. ဂေါမယပိဏ္ဍသုတ္တံ

4. 牛粪团经

၉၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အတ္ထိ နု ခေါ, ဘန္တေ, ကိဉ္စိ ရူပံ ယံ ရူပံ နိစ္စံ ဓုဝံ သဿတံ အဝိပရိဏာမဓမ္မံ သဿတိသမံ တထေဝ ဌဿတိ? အတ္ထိ နု ခေါ, ဘန္တေ, ကာစိ ဝေဒနာ ယာ ဝေဒနာ နိစ္စာ ဓုဝါ သဿတာ အဝိပရိဏာမဓမ္မာ သဿတိသမံ တထေဝ ဌဿတိ? အတ္ထိ နု ခေါ, ဘန္တေ, ကာစိ သညာ ယာ သညာ…ပေ… အတ္ထိ နု ခေါ, ဘန္တေ, ကေစိ သင်္ခါရာ ယေ သင်္ခါရာ နိစ္စာ ဓုဝါ သဿတာ အဝိပရိဏာမဓမ္မာ သဿတိသမံ တထေဝ ဌဿန္တိ? အတ္ထိ နု ခေါ, ဘန္တေ, ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ, ယံ ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဓုဝံ သဿတံ အဝိပရိဏာမဓမ္မံ သဿတိသမံ တထေဝ ဌဿတီ’’တိ? ‘‘နတ္ထိ ခေါ, ဘိက္ခု, ကိဉ္စိ ရူပံ, ယံ ရူပံ နိစ္စံ ဓုဝံ သဿတံ အဝိပရိဏာမဓမ္မံ သဿတိသမံ တထေဝ ဌဿတိ. နတ္ထိ ခေါ, ဘိက္ခု, ကာစိ ဝေဒနာ… ကာစိ သညာ… ကေစိ သင်္ခါရာ… ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ, ယံ ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဓုဝံ သဿတံ အဝိပရိဏာမဓမ္မံ သဿတိသမံ တထေဝ ဌဿတီ’’တိ.

96. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。一位比丘坐于一旁，对世尊这么说：“尊者，是否有任何色，是常、稳固、永恒、不变易法，能像永恒之物那样恒存不变？尊者，是否有任何受……任何想……尊者，是否有任何诸行，是常、稳固、永恒、不变易法，能像永恒之物那样恒存不变？尊者，是否有任何识，是常、稳固、永恒、不变易法，能像永恒之物那样恒存不变？”“比丘，没有任何色，是常、稳固、永恒、不变易法，能像永恒之物那样恒存不变。比丘，没有任何受……没有任何想……没有任何诸行……没有任何识，是常、稳固、永恒、不变易法，能像永恒之物那样恒存不变。”

အထ ခေါ ဘဂဝါ ပရိတ္တံ ဂေါမယပိဏ္ဍံ ပါဏိနာ ဂဟေတွာ တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဧတ္တကောပိ ခေါ, ဘိက္ခု, အတ္တဘာဝပဋိလာဘော နတ္ထိ နိစ္စော ဓုဝေါ သဿတော အဝိပရိဏာမဓမ္မော သဿတိသမံ တထေဝ ဌဿတိ. ဧတ္တကော စေပိ, ဘိက္ခု, အတ္တဘာဝပဋိလာဘော အဘဝိဿ နိစ္စော ဓုဝေါ သဿတော [Pg.118] အဝိပရိဏာမဓမ္မော, နယိဒံ ဗြဟ္မစရိယဝါသော ပညာယေထ သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယာယ. ယသ္မာ စ ခေါ, ဘိက္ခု, ဧတ္တကောပိ အတ္တဘာဝပဋိလာဘော နတ္ထိ နိစ္စော ဓုဝေါ သဿတော အဝိပရိဏာမဓမ္မော, တသ္မာ ဗြဟ္မစရိယဝါသော ပညာယတိ သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယာယ.

那时，世尊用手拿起一小块牛粪，对那位比丘说：“比丘，即使是这么小的所获自体，也不是常、恒、永恒、不变易法，不会像永恒之物那样恒常不变。比丘，假如这么小的所获自体是常、恒、永恒、不变易法，那么，为完全灭尽苦的此梵行住就不会显现。比丘，正因为即使是这么小的所获自体也不是常、恒、永恒、不变易法，所以，为完全灭尽苦的梵行住才得以显现。”

‘‘ဘူတပုဗ္ဗာဟံ, ဘိက္ခု, ရာဇာ အဟောသိံ ခတ္တိယော မုဒ္ဓါဝသိတ္တော. တဿ မယှံ, ဘိက္ခု, ရညော သတော ခတ္တိယဿ မုဒ္ဓါဝသိတ္တဿ စတုရာသီတိနဂရသဟဿာနိ အဟေသုံ ကုသာဝတီ ရာဇဓာနိပ္ပမုခါနိ. တဿ မယှံ, ဘိက္ခု, ရညော သတော ခတ္တိယဿ မုဒ္ဓါဝသိတ္တဿ စတုရာသီတိပါသာဒသဟဿာနိ အဟေသုံ ဓမ္မပါသာဒပ္ပမုခါနိ. တဿ မယှံ, ဘိက္ခု, ရညော သတော ခတ္တိယဿ မုဒ္ဓါဝသိတ္တဿ စတုရာသီတိကူဋာဂါရသဟဿာနိ အဟေသုံ မဟာဗျူဟကူဋာဂါရပ္ပမုခါနိ. တဿ မယှံ, ဘိက္ခု, ရညော သတော ခတ္တိယဿ မုဒ္ဓါဝသိတ္တဿ စတုရာသီတိပလ္လင်္ကသဟဿာနိ အဟေသုံ ဒန္တမယာနိ သာရမယာနိ သောဝဏ္ဏမယာနိ ဂေါဏကတ္ထတာနိ ပဋိကတ္ထတာနိ ပဋလိကတ္ထတာနိ ကဒလိမိဂပဝရပစ္စတ္ထရဏာနိ သဥတ္တရစ္ဆဒါနိ ဥဘတောလောဟိတကူပဓာနာနိ. တဿ မယှံ, ဘိက္ခု, ရညော သတော ခတ္တိယဿ မုဒ္ဓါဝသိတ္တဿ စတုရာသီတိနာဂသဟဿာနိ အဟေသုံ သောဝဏ္ဏာလင်္ကာရာနိ သောဝဏ္ဏဒ္ဓဇာနိ ဟေမဇာလပဋိစ္ဆန္နာနိ ဥပေါသထနာဂရာဇပ္ပမုခါနိ. တဿ မယှံ, ဘိက္ခု, ရညော သတော ခတ္တိယဿ မုဒ္ဓါဝသိတ္တဿ စတုရာသီတိအဿသဟဿာနိ အဟေသုံ သောဝဏ္ဏာလင်္ကာရာနိ သောဝဏ္ဏဒ္ဓဇာနိ ဟေမဇာလပဋိစ္ဆန္နာနိ ဝလာဟကအဿရာဇပ္ပမုခါနိ. တဿ မယှံ, ဘိက္ခု, ရညော သတော ခတ္တိယဿ မုဒ္ဓါဝသိတ္တဿ စတုရာသီတိရထသဟဿာနိ အဟေသုံ သောဝဏ္ဏာလင်္ကာရာနိ သောဝဏ္ဏဒ္ဓဇာနိ ဟေမဇာလပဋိစ္ဆန္နာနိ ဝေဇယန္တရထပ္ပမုခါနိ. တဿ မယှံ, ဘိက္ခု, ရညော သတော ခတ္တိယဿ မုဒ္ဓါဝသိတ္တဿ စတုရာသီတိမဏိသဟဿာနိ အဟေသုံ မဏိရတနပ္ပမုခါနိ. တဿ မယှံ, ဘိက္ခု…ပေ… စတုရာသီတိဣတ္ထိသဟဿာနိ အဟေသုံ သုဘဒ္ဒါဒေဝိပ္ပမုခါနိ. တဿ မယှံ, ဘိက္ခု…ပေ… စတုရာသီတိခတ္တိယသဟဿာနိ အဟေသုံ အနုယန္တာနိ ပရိဏာယကရတနပ္ပမုခါနိ. တဿ မယှံ, ဘိက္ခု…ပေ… စတုရာသီတိဓေနုသဟဿာနိ အဟေသုံ ဒုကူလသန္ဒနာနိ ကံသူပဓာရဏာနိ. တဿ မယှံ, ဘိက္ခု…ပေ… စတုရာသီတိဝတ္ထကောဋိသဟဿာနိ အဟေသုံ ခေါမသုခုမာနိ ကောသေယျသုခုမာနိ ကမ္ဗလသုခုမာနိ [Pg.119] ကပ္ပာသိကသုခုမာနိ. တဿ မယှံ, ဘိက္ခု…ပေ… စတုရာသီတိထာလိပါကသဟဿာနိ အဟေသုံ; သာယံ ပါတံ ဘတ္တာဘိဟာရော အဘိဟရိယိတ္ထ.

“比丘，过去我曾是刹帝利灌顶王。比丘，当我身为刹帝利灌顶王时，有八万四千座城市，以拘舍婆提(Kusāvatī)王城为首。比丘，当我身为刹帝利灌顶王时，有八万四千座宫殿，以正法宫(Dhammapāsāda)为首。比丘，当我身为刹帝利灌顶王时，有八万四千座楼阁，以大庄严楼阁(Mahābyūhakūṭāgāra)为首。比丘，当我身为刹帝利灌顶王时，有八万四千张床座，由象牙所制、由赤檀心木所制、由黄金所制，铺着长毛毯、白羊毛毯、花饰毛毯、上好的羚羊皮褥，上有红色顶篷，两端有红色靠枕。比丘，当我身为刹帝利灌顶王时，有八万四千头大象，有黄金饰品、黄金旗帜，覆盖着金网，以布萨(Uposatha)象王为首。比丘，当我身为刹帝利灌顶王时，有八万四千匹马，有黄金饰品、黄金旗帜，覆盖着金网，以云马王(Valāhakaassarāja)为首。比丘，当我身为刹帝利灌顶王时，有八万四千辆车，有黄金饰品、黄金旗帜，覆盖着金网，以胜利车(Vejayantaratha)为首。比丘，当我身为刹帝利灌顶王时，有八万四千颗宝珠，以摩尼宝(Maṇiratana)为首。比丘，当我……有八万四千位女子，以善贤(Subhaddā)王后为首。比丘，当我……有八万四千位刹帝利扈从，以辅导宝(Pariṇāyakarataṇa)为首。比丘，当我……有八万四千头母牛，披着细麻布，用青铜乳桶挤乳。比丘，当我……有八万四千俱胝套衣物，有细亚麻布、细丝绸、细毛毯、细棉布。比丘，当我……有八万四千锅饭，于朝夕时，皆有饭食奉上。”

‘‘တေသံ ခေါ ပန, ဘိက္ခု, စတုရာသီတိယာ နဂရသဟဿာနံ ဧကညေဝ တံ နဂရံ ဟောတိ ယမဟံ တေန သမယေန အဇ္ဈာဝသာမိ – ကုသာဝတီ ရာဇဓာနီ. တေသံ ခေါ ပန, ဘိက္ခု, စတုရာသီတိယာ ပါသာဒသဟဿာနံ ဧကောယေဝ သော ပါသာဒေါ ဟောတိ ယမဟံ တေန သမယေန အဇ္ဈာဝသာမိ – ဓမ္မော ပါသာဒေါ. တေသံ ခေါ ပန, ဘိက္ခု, စတုရာသီတိယာ ကူဋာဂါရသဟဿာနံ ဧကညေဝ တံ ကူဋာဂါရံ ဟောတိ ယမဟံ တေန သမယေန အဇ္ဈာဝသာမိ – မဟာဗျူဟံ ကူဋာဂါရံ. တေသံ ခေါ ပန, ဘိက္ခု, စတုရာသီတိယာ ပလ္လင်္ကသဟဿာနံ ဧကောယေဝ သော ပလ္လင်္ကော ဟောတိ ယမဟံ တေန သမယေန ပရိဘုဉ္ဇာမိ – ဒန္တမယော ဝါ သာရမယော ဝါ သောဝဏ္ဏမယော ဝါ ရူပိယမယော ဝါ. တေသံ ခေါ ပန, ဘိက္ခု, စတုရာသီတိယာ နာဂသဟဿာနံ ဧကောယေဝ သော နာဂေါ ဟောတိ ယမဟံ တေန သမယေန အဘိရုဟာမိ – ဥပေါသထော နာဂရာဇာ. တေသံ ခေါ ပန, ဘိက္ခု, စတုရာသီတိယာ အဿသဟဿာနံ ဧကောယေဝ သော အဿော ဟောတိ ယမဟံ တေန သမယေန အဘိရုဟာမိ – ဝလာဟကော အဿရာဇာ. တေသံ ခေါ ပန, ဘိက္ခု, စတုရာသီတိယာ ရထသဟဿာနံ ဧကောယေဝ သော ရထော ဟောတိ ယမဟံ တေန သမယေန အဘိရုဟာမိ – ဝေဇယန္တော ရထော. တေသံ ခေါ ပန, ဘိက္ခု, စတုရာသီတိယာ ဣတ္ထိသဟဿာနံ ဧကာယေဝ သာ ဣတ္ထီ ဟောတိ ယာ မံ တေန သမယေန ပစ္စုပဋ္ဌာတိ – ခတ္တိယာနီ ဝါ ဝေလာမိကာ ဝါ. တေသံ ခေါ ပန, ဘိက္ခု, စတုရာသီတိယာ ဝတ္ထကောဋိသဟဿာနံ ဧကညေဝ တံ ဝတ္ထယုဂံ ဟောတိ ယမဟံ တေန သမယေန ပရိဒဟာမိ – ခေါမသုခုမံ ဝါ ကောသေယျသုခုမံ ဝါ ကမ္ဗလသုခုမံ ဝါ ကပ္ပာသိကသုခုမံ ဝါ. တေသံ ခေါ ပန, ဘိက္ခု, စတုရာသီတိယာ ထာလိပါကသဟဿာနံ ဧကောယေဝ သော ထာလိပါကော ဟောတိ ယတော နာဠိကောဒနပရမံ ဘုဉ္ဇာမိ တဒုပိယဉ္စ သူပေယျံ. ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခု, သဗ္ဗေ တေ သင်္ခါရာ အတီတာ နိရုဒ္ဓါ ဝိပရိဏတာ. ဧဝံ အနိစ္စာ ခေါ, ဘိက္ခု, သင်္ခါရာ. ဧဝံ အဒ္ဓုဝါ ခေါ, ဘိက္ခု, သင်္ခါရာ. ဧဝံ အနဿာသိကာ ခေါ, ဘိက္ခု, သင်္ခါရာ. ယာဝဉ္စိဒံ, ဘိက္ခု, အလမေဝ သဗ္ဗသင်္ခါရေသု နိဗ္ဗိန္ဒိတုံ, အလံ ဝိရဇ္ဇိတုံ, အလံ ဝိမုစ္စိတု’’န္တိ. စတုတ္ထံ.

“比丘，在那八万四千座城中，只有一座城是我那时居住的——拘舍婆提（Kusāvatī）王都。比丘，在那八万四千座宫殿中，只有一座宫殿是我那时居住的——正法殿（Dhammo pāsādo）。比丘，在那八万四千座楼阁中，只有一座楼阁是我那时居住的——大庄严阁（Mahābyūhaṃ kūṭāgāraṃ）。比丘，在那八万四千张床座中，只有一张床座是我那时享用的——或为象牙所制，或为心材木所制，或为黄金所制，或为白银所制。比丘，在那八万四千头象中，只有一头象是我那时骑乘的——布萨（Uposatha）象王。比丘，在那八万四千匹马中，只有一匹马是我那时骑乘的——婆罗诃（Valāhako）马王。比丘，在那八万四千辆车中，只有一辆车是我那时乘坐的——胜利（Vejayanto）车。比丘，在那八万四千名女子中，只有一位女子是那时侍奉我的——或为刹帝利女，或为韦拉玛（Velāmikā）女。比丘，在那八万四千俱胝套衣物中，只有一套衣物是我那时穿著的——或为细亚麻布，或为细丝绸，或为细羊毛，或为细棉布。比丘，在那八万四千锅饭食中，只有一锅饭食是我那时食用的，其中米饭最多一那提量，并配以适合的菜肴。比丘，所有那些诸行都已经过去、灭尽、变异了。比丘，诸行就是这样无常。比丘，诸行就是这样不坚固。比丘，诸行就是这样无依靠。比丘，仅此，亦足以对一切诸行感到厌离，足以离欲，足以解脱。”第四。

၅. နခသိခါသုတ္တံ

5. 指甲尖经

၉၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.120]. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အတ္ထိ နု ခေါ, ဘန္တေ, ကိဉ္စိ ရူပံ ယံ ရူပံ နိစ္စံ ဓုဝံ သဿတံ အဝိပရိဏာမဓမ္မံ သဿတိသမံ တထေဝ ဌဿတိ? အတ္ထိ နု ခေါ, ဘန္တေ, ကာစိ ဝေဒနာ ယာ ဝေဒနာ နိစ္စာ ဓုဝါ သဿတာ အဝိပရိဏာမဓမ္မာ သဿတိသမံ တထေဝ ဌဿတိ? အတ္ထိ နု ခေါ, ဘန္တေ, ကာစိ သညာ…ပေ… ကေစိ သင်္ခါရာ, ယေ သင်္ခါရာ နိစ္စာ ဓုဝါ သဿတာ အဝိပရိဏာမဓမ္မာ သဿတိသမံ တထေဝ ဌဿန္တိ? အတ္ထိ နု ခေါ, ဘန္တေ, ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ, ယံ ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဓုဝံ သဿတံ အဝိပရိဏာမဓမ္မံ သဿတိသမံ တထေဝ ဌဿတီ’’တိ? ‘‘နတ္ထိ ခေါ, ဘိက္ခု, ကိဉ္စိ ရူပံ, ယံ ရူပံ နိစ္စံ ဓုဝံ သဿတံ အဝိပရိဏာမဓမ္မံ သဿတိသမံ တထေဝ ဌဿတိ. နတ္ထိ ခေါ, ဘိက္ခု, ကာစိ ဝေဒနာ… ကာစိ သညာ… ကေစိ သင်္ခါရာ…ပေ… ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ, ယံ ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဓုဝံ သဿတံ အဝိပရိဏာမဓမ္မံ သဿတိသမံ တထေဝ ဌဿတီ’’တိ.

97. 舍卫城因缘。坐在一旁的一位比丘对世尊这么说：“世尊，是否有任何色，是常、恒、永恒、不变易法，能如其常者一般恒常存续呢？世尊，是否有任何受……想……诸行……是常、恒、永恒、不变易法，能如其常者一般恒常存续呢？世尊，是否有任何识，是常、恒、永恒、不变易法，能如其常者一般恒常存续呢？”“比丘，没有任何色，是常、恒、永恒、不变易法，能如其常者一般恒常存续。比丘，没有任何受……想……诸行……识，是常、恒、永恒、不变易法，能如其常者一般恒常存续。”

အထ ခေါ ဘဂဝါ ပရိတ္တံ နခသိခါယံ ပံသုံ အာရောပေတွာ တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဧတ္တကမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခု, ရူပံ နတ္ထိ နိစ္စံ ဓုဝံ သဿတံ အဝိပရိဏာမဓမ္မံ သဿတိသမံ တထေဝ ဌဿတိ. ဧတ္တကံ စေပိ, ဘိက္ခု, ရူပံ အဘဝိဿ နိစ္စံ ဓုဝံ သဿတံ အဝိပရိဏာမဓမ္မံ, နယိဒံ ဗြဟ္မစရိယဝါသော ပညာယေထ သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယာယ. ယသ္မာ စ ခေါ, ဘိက္ခု, ဧတ္တကမ္ပိ ရူပံ နတ္ထိ နိစ္စံ ဓုဝံ သဿတံ အဝိပရိဏာမဓမ္မံ, တသ္မာ ဗြဟ္မစရိယဝါသော ပညာယတိ သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယာယ’’.

尔时，世尊用指甲尖置少许尘土，对那位比丘这么说：“比丘，连这么一点点的色，都不是常、恒、永恒、不变易法。比丘，假如连这么一点点的色是常、恒、永恒、不变易法，那么，这为了完全灭尽苦的梵行就不会显现。比丘，正因为连这么一点点的色都不是常、恒、永恒、不变易法，所以，这为了完全灭尽苦的梵行才会显现。”

‘‘ဧတ္တကာပိ ခေါ, ဘိက္ခု, ဝေဒနာ နတ္ထိ နိစ္စာ ဓုဝါ သဿတာ အဝိပရိဏာမဓမ္မာ သဿတိသမံ တထေဝ ဌဿတိ. ဧတ္တကာ စေပိ, ဘိက္ခု, ဝေဒနာ အဘဝိဿ နိစ္စာ ဓုဝါ သဿတာ အဝိပရိဏာမဓမ္မာ, န ယိဒံ ဗြဟ္မစရိယဝါသော ပညာယေထ သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယာယ. ယသ္မာ စ ခေါ, ဘိက္ခု, ဧတ္တကာပိ ဝေဒနာ နတ္ထိ နိစ္စာ ဓုဝါ သဿတာ အဝိပရိဏာမဓမ္မာ, တသ္မာ ဗြဟ္မစရိယဝါသော ပညာယတိ သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယာယ.

“比丘，实无些许受是常、恒、永、不变易法，能如永恒之物一般恒常存续。比丘，倘若有任何些许受是常、恒、永、不变易法，那么为了彻底灭尽苦的梵行生活就不会显现。比丘，正因为没有任何些许受是常、恒、永、不变易法，因此为了彻底灭尽苦的梵行生活才会显现。”

‘‘ဧတ္တကာပိ ခေါ, ဘိက္ခု, သညာ နတ္ထိ…ပေ… ဧတ္တကာပိ ခေါ, ဘိက္ခု, သင်္ခါရာ နတ္ထိ နိစ္စာ ဓုဝါ သဿတာ အဝိပရိဏာမဓမ္မာ သဿတိသမံ တထေဝ ဌဿန္တိ. ဧတ္တကာ စေပိ, ဘိက္ခု, သင်္ခါရာ အဘဝိဿံသု နိစ္စာ ဓုဝါ သဿတာ [Pg.121] အဝိပရိဏာမဓမ္မာ, န ယိဒံ ဗြဟ္မစရိယဝါသော ပညာယေထ သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယာယ. ယသ္မာ စ ခေါ, ဘိက္ခု, ဧတ္တကာပိ သင်္ခါရာ နတ္ထိ နိစ္စာ ဓုဝါ သဿတာ အဝိပရိဏာမဓမ္မာ, တသ္မာ ဗြဟ္မစရိယဝါသော ပညာယတိ သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယာယ.

“比丘，实无些许想……（中略）……比丘，实无些许行是常、恒、永、不变易法，能如永恒之物一般恒常存续。比丘，倘若有任何些许行是常、恒、永、不变易法，那么为了彻底灭尽苦的梵行生活就不会显现。比丘，正因为没有任何些许行是常、恒、永、不变易法，因此为了彻底灭尽苦的梵行生活才会显现。”

‘‘ဧတ္တကမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခု, ဝိညာဏံ နတ္ထိ နိစ္စံ ဓုဝံ သဿတံ အဝိပရိဏာမဓမ္မံ သဿတိသမံ တထေဝ ဌဿတိ. ဧတ္တကမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခု, ဝိညာဏံ အဘဝိဿ နိစ္စံ ဓုဝံ သဿတံ အဝိပရိဏာမဓမ္မံ, န ယိဒံ ဗြဟ္မစရိယဝါသော ပညာယေထ သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယာယ. ယသ္မာ စ ခေါ, ဘိက္ခု, ဧတ္တကမ္ပိ ဝိညာဏံ နတ္ထိ နိစ္စံ ဓုဝံ သဿတံ အဝိပရိဏာမဓမ္မံ, တသ္မာ ဗြဟ္မစရိယဝါသော ပညာယတိ သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယာယ.

“比丘，实无些许识是常、恒、永、不变易法，能如永恒之物一般恒常存续。比丘，倘若有任何些许识是常、恒、永、不变易法，那么为了彻底灭尽苦的梵行生活就不会显现。比丘，正因为没有任何些许识是常、恒、永、不变易法，因此为了彻底灭尽苦的梵行生活才会显现。”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, ဘိက္ခု, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ ဘန္တေ’’…ပေ… ‘‘တသ္မာတိဟ…ပေ… ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. ပဉ္စမံ.

“比丘，你认为如何？色是常还是无常？”“世尊，是无常。”“受……想……行……识是常还是无常？”“世尊，是无常。”……（中略）……“因此……如是见……了知：‘于此再无后有’。”第五经。

၆. သုဒ္ဓိကသုတ္တံ

6. 纯净经

၉၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အတ္ထိ နု ခေါ, ဘန္တေ, ကိဉ္စိ ရူပံ, ယံ ရူပံ နိစ္စံ ဓုဝံ သဿတံ အဝိပရိဏာမဓမ္မံ သဿတိသမံ တထေဝ ဌဿတိ? အတ္ထိ နု ခေါ, ဘန္တေ, ကာစိ ဝေဒနာ…ပေ… ကာစိ သညာ… ကေစိ သင်္ခါရာ… ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ, ယံ ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဓုဝံ သဿတံ အဝိပရိဏာမဓမ္မံ သဿတိသမံ တထေဝ ဌဿတီ’’တိ? ‘‘နတ္ထိ ခေါ, ဘိက္ခု, ကိဉ္စိ ရူပံ ယံ ရူပံ နိစ္စံ ဓုဝံ သဿတံ အဝိပရိဏာမဓမ္မံ သဿတိသမံ တထေဝ ဌဿတိ. နတ္ထိ ခေါ, ဘိက္ခု, ကာစိ ဝေဒနာ… ကာစိ သညာ… ကေစိ သင်္ခါရာ… ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ, ယံ ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဓုဝံ သဿတံ အဝိပရိဏာမဓမ္မံ သဿတိသမံ တထေဝ ဌဿတီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

98. 缘在舍卫城(Sāvatthī)。一位比丘坐在一旁，对世尊这么说：“世尊，是否有任何色，是常、恒、永恒、不变易法，能像永恒之物那样存续呢？世尊，是否有任何受……想……行……识，是常、恒、永恒、不变易法，能像永恒之物那样存续呢？”“比丘，没有任何色是常、恒、永恒、不变易法，能像永恒之物那样存续。比丘，没有任何受……想……行……识，是常、恒、永恒、不变易法，能像永恒之物那样存续。”第六。

၇. ဂဒ္ဒုလဗဒ္ဓသုတ္တံ

7. 绳缚经

၉၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘အနမတဂ္ဂေါယံ, ဘိက္ခဝေ, သံသာရော. ပုဗ္ဗာ ကောဋိ န ပညာယတိ အဝိဇ္ဇာနီဝရဏာနံ သတ္တာနံ တဏှာသံယောဇနာနံ သန္ဓာဝတံ သံသရတံ. ဟောတိ သော, ဘိက္ခဝေ, သမယော ယံ မဟာသမုဒ္ဒေါ ဥဿုဿတိ ဝိသုဿတိ န [Pg.122] ဘဝတိ; န တွေဝါဟံ, ဘိက္ခဝေ, အဝိဇ္ဇာနီဝရဏာနံ သတ္တာနံ တဏှာသံယောဇနာနံ သန္ဓာဝတံ သံသရတံ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယံ ဝဒါမိ. ဟောတိ သော, ဘိက္ခဝေ, သမယော ယံ သိနေရု ပဗ္ဗတရာဇာ ဍယှတိ ဝိနဿတိ န ဘဝတိ; န တွေဝါဟံ, ဘိက္ခဝေ, အဝိဇ္ဇာနီဝရဏာနံ သတ္တာနံ တဏှာသံယောဇနာနံ သန္ဓာဝတံ သံသရတံ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယံ ဝဒါမိ. ဟောတိ သော, ဘိက္ခဝေ, သမယော ယံ မဟာပထဝီ ဍယှတိ ဝိနဿတိ န ဘဝတိ; န တွေဝါဟံ, ဘိက္ခဝေ, အဝိဇ္ဇာနီဝရဏာနံ သတ္တာနံ တဏှာသံယောဇနာနံ သန္ဓာဝတံ သံသရတံ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယံ ဝဒါမိ’’.

99. 缘在舍卫城(Sāvatthī)。“诸比丘，此轮回无始。为无明所障蔽、为渴爱所结缚而流转轮回的众生，其前际不可知。诸比丘，有这样的时候，大海干涸、枯竭，不复存在；然而，诸比丘，我终不说为无明所障蔽、为渴爱所结缚而流转轮回的众生，其苦得以终结。诸比丘，有这样的时候，须弥山(Sineru)山王燃烧、毁灭，不复存在；然而，诸比丘，我终不说为无明所障蔽、为渴爱所结缚而流转轮回的众生，其苦得以终结。诸比丘，有这样的时候，此大地燃烧、毁灭，不复存在；然而，诸比丘，我终不说为无明所障蔽、为渴爱所结缚而流转轮回的众生，其苦得以终结。”

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, သာ ဂဒ္ဒုလဗဒ္ဓေါ ဒဠှေ ခီလေ ဝါ ထမ္ဘေ ဝါ ဥပနိဗဒ္ဓေါ တမေဝ ခီလံ ဝါ ထမ္ဘံ ဝါ အနုပရိဓာဝတိ အနုပရိဝတ္တတိ; ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော အရိယာနံ အဒဿာဝီ…ပေ… သပ္ပုရိသဓမ္မေ အဝိနီတော ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ…ပေ… ဝေဒနံ အတ္တတော သမနုပဿတိ… သညံ အတ္တတော သမနုပဿတိ… သင်္ခါရေ အတ္တတော သမနုပဿတိ… ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; အတ္တနိ ဝါ ဝိညာဏံ, ဝိညာဏသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. သော ရူပညေဝ အနုပရိဓာဝတိ အနုပရိဝတ္တတိ, ဝေဒနညေဝ…ပေ… သညညေဝ… သင်္ခါရေယေဝ… ဝိညာဏညေဝ အနုပရိဓာဝတိ အနုပရိဝတ္တတိ. သော ရူပံ အနုပရိဓာဝံ အနုပရိဝတ္တံ, ဝေဒနံ…ပေ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ အနုပရိဓာဝံ အနုပရိဝတ္တံ, န ပရိမုစ္စတိ ရူပမှာ, န ပရိမုစ္စတိ ဝေဒနာယ, န ပရိမုစ္စတိ သညာယ, န ပရိမုစ္စတိ သင်္ခါရေဟိ, န ပရိမုစ္စတိ ဝိညာဏမှာ, န ပရိမုစ္စတိ ဇာတိယာ ဇရာမရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ. ‘န ပရိမုစ္စတိ ဒုက္ခသ္မာ’တိ ဝဒါမိ’’.

诸比丘，譬如被绳索所系的狗，被缚于坚固的木桩或柱子，它只围绕着、盘旋着那木桩或柱子。同样地，诸比丘，未闻法凡夫，不见圣者……未熟习善士之法，便视色为我……视受为我……视想为我……视行为我……视识为我，或视我为有识者；或视识在我中；或视我在识中。他只围绕着、盘旋着色，只围绕着、盘旋着受……只围绕着、盘旋着想……只围绕着、盘旋着行……只围绕着、盘旋着识。他围绕着、盘旋着色，围绕着、盘旋着受……想……行……识，就不能从色解脱，不能从受解脱，不能从想解脱，不能从行解脱，不能从识解脱，不能从生、老、死、愁、悲、苦、忧、恼中解脱。我说：“他不能从苦中解脱。”

‘‘သုတဝါ စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော အရိယာနံ ဒဿာဝီ…ပေ… သပ္ပုရိသဓမ္မေ သုဝိနီတော, န ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ…ပေ… န ဝေဒနံ… န သညံ… န သင်္ခါရေ… န ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, န ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; န အတ္တနိ ဝါ ဝိညာဏံ, န ဝိညာဏသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. သော ရူပံ နာနုပရိဓာဝတိ နာနုပရိဝတ္တတိ, ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ နာနုပရိဓာဝတိ နာနုပရိဝတ္တတိ. သော ရူပံ အနနုပရိဓာဝံ အနနုပရိဝတ္တံ, ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ အနနုပရိဓာဝံ အနနုပရိဝတ္တံ; ပရိမုစ္စတိ ရူပမှာ, ပရိမုစ္စတိ ဝေဒနာယ, ပရိမုစ္စတိ သညာယ, ပရိမုစ္စတိ သင်္ခါရေဟိ, ပရိမုစ္စတိ ဝိညာဏမှာ, ပရိမုစ္စတိ ဇာတိယာ ဇရာမရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ. ‘ပရိမုစ္စတိ ဒုက္ခသ္မာ’တိ ဝဒါမီ’’တိ. သတ္တမံ.

“诸比丘，多闻圣弟子得见诸圣者，……于善士法善得调伏，不观色为我，……不观受……不观想……不观诸行……不观识为我，不观我为有识者，或不观识在我中，或不观我在识中。他不追逐、不围绕色，亦不追逐、不围绕受、想、诸行、识。他因不追逐、不围绕故，从色解脱，从受解脱，从想解脱，从诸行解脱，从识解脱，从生、老、死、愁、悲、苦、忧、恼中解脱。我说：‘他从苦中解脱。’”第七。

၈. ဒုတိယဂဒ္ဒုလဗဒ္ဓသုတ္တံ

8. 第二绳系经

၁၀၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.123]. ‘‘အနမတဂ္ဂေါယံ, ဘိက္ခဝေ, သံသာရော. ပုဗ္ဗာ ကောဋိ န ပညာယတိ အဝိဇ္ဇာနီဝရဏာနံ သတ္တာနံ တဏှာသံယောဇနာနံ သန္ဓာဝတံ သံသရတံ. သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, သာ ဂဒ္ဒုလဗဒ္ဓေါ ဒဠှေ ခီလေ ဝါ ထမ္ဘေ ဝါ ဥပနိဗဒ္ဓေါ. သော ဂစ္ဆတိ စေပိ တမေဝ ခီလံ ဝါ ထမ္ဘံ ဝါ ဥပဂစ္ဆတိ; တိဋ္ဌတိ စေပိ တမေဝ ခီလံ ဝါ ထမ္ဘံ ဝါ ဥပတိဋ္ဌတိ; နိသီဒတိ စေပိ တမေဝ ခီလံ ဝါ ထမ္ဘံ ဝါ ဥပနိသီဒတိ; နိပဇ္ဇတိ စေပိ တမေဝ ခီလံ ဝါ ထမ္ဘံ ဝါ ဥပနိပဇ္ဇတိ. ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော ရူပံ ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’တိ သမနုပဿတိ. ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’တိ သမနုပဿတိ. သော ဂစ္ဆတိ စေပိ ဣမေ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓေ ဥပဂစ္ဆတိ; တိဋ္ဌတိ စေပိ ဣမေ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓေ ဥပတိဋ္ဌတိ; နိသီဒတိ စေပိ ဣမေ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓေ ဥပနိသီဒတိ; နိပဇ္ဇတိ စေပိ ဣမေ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓေ ဥပနိပဇ္ဇတိ. တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, အဘိက္ခဏံ သကံ စိတ္တံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ – ‘ဒီဃရတ္တမိဒံ စိတ္တံ သံကိလိဋ္ဌံ ရာဂေန ဒေါသေန မောဟေနာ’တိ. စိတ္တသံကိလေသာ, ဘိက္ခဝေ, သတ္တာ သံကိလိဿန္တိ; စိတ္တဝေါဒါနာ သတ္တာ ဝိသုဇ္ဈန္တိ.

100. 舍卫城因缘。诸比丘，此轮回无始。为无明盖所覆，为渴爱结所缚，于轮回中流转的众生，其前际不可知。诸比丘，譬如一只被绳索所缚的狗，被缚于坚固的木桩或柱子。它若行走，也只是走向那木桩或柱子；若站立，也只是在那木桩或柱子旁站立；若坐下，也只是在那木桩或柱子旁坐下；若躺卧，也只是在那木桩或柱子旁躺卧。正是如此，诸比丘，无闻凡夫视色为“此是我的，此是我，此是我的自我”；视受……想……行……识为“此是我的，此是我，此是我的自我”。他若行走，也只是走向此五取蕴；若站立，也只是在此五取蕴旁站立；若坐下，也只是在此五取蕴旁坐下；若躺卧，也只是在此五取蕴旁躺卧。是故，诸比丘，于此，应当恒常省察自心：“此心长时为贪、瞋、痴所染。”诸比丘，众生因心染而染，因心净而净。

‘‘ဒိဋ္ဌံ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, စရဏံ နာမ စိတ္တ’’န္တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’. ‘‘တမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စရဏံ နာမ စိတ္တံ စိတ္တေနေဝ စိတ္တိတံ. တေနပိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စရဏေန စိတ္တေန စိတ္တညေဝ စိတ္တတရံ. တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, အဘိက္ခဏံ သကံ စိတ္တံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ – ‘ဒီဃရတ္တမိဒံ စိတ္တံ သံကိလိဋ္ဌံ ရာဂေန ဒေါသေန မောဟေနာ’တိ. စိတ္တသံကိလေသာ, ဘိက္ခဝေ, သတ္တာ သံကိလိဿန္တိ; စိတ္တဝေါဒါနာ သတ္တာ ဝိသုဇ္ဈန္တိ.

“诸比丘，你们见过名为‘游行图’的画作吗？”“是的，世尊。”“诸比丘，那名为‘游行图’的画作，也是由心所构思的。然而，诸比丘，心实比那‘游行图’画作更为绚丽多彩。是故，诸比丘，于此，应当恒常省察自心：‘此心长时为贪、瞋、痴所染。’诸比丘，众生因心染而染，因心净而净。

‘‘နာဟံ, ဘိက္ခဝေ, အညံ ဧကနိကာယမ္ပိ သမနုပဿာမိ ဧဝံ စိတ္တံ. ယထယိဒံ, ဘိက္ခဝေ, တိရစ္ဆာနဂတာ ပါဏာ, တေပိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တိရစ္ဆာနဂတာ ပါဏာ စိတ္တေနေဝ စိတ္တိတာ, တေဟိပိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တိရစ္ဆာနဂတေဟိ ပါဏေဟိ စိတ္တညေဝ စိတ္တတရံ. တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, အဘိက္ခဏံ သကံ စိတ္တံ ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗံ – ‘ဒီဃရတ္တမိဒံ စိတ္တံ သံကိလိဋ္ဌံ ရာဂေန ဒေါသေန မောဟေနာ’တိ. စိတ္တသံကိလေသာ, ဘိက္ခဝေ, သတ္တာ သံကိလိဿန္တိ; စိတ္တဝေါဒါနာ သတ္တာ ဝိသုဇ္ဈန္တိ.

“诸比丘，我不见有任何其他一类众生，像畜生道有情这般多彩。诸比丘，畜生道有情是由心所描绘的；然而，诸比丘，心比那些畜生道有情更为多彩。是故，诸比丘，于此，应当常常省察自己的心：‘此心长久以来被贪、瞋、痴所染污。’诸比丘，众生因心染污而染污；因心清净而清净。”

‘‘သေယျထာပိ[Pg.124], ဘိက္ခဝေ, ရဇကော ဝါ စိတ္တကာရကော ဝါ ရဇနာယ ဝါ လာခါယ ဝါ ဟလိဒ္ဒိယာ ဝါ နီလိယာ ဝါ မဉ္ဇိဋ္ဌာယ ဝါ သုပရိမဋ္ဌေ ဖလကေ ဝါ ဘိတ္တိယာ ဝါ ဒုဿပဋ္ဋေ ဝါ ဣတ္ထိရူပံ ဝါ ပုရိသရူပံ ဝါ အဘိနိမ္မိနေယျ သဗ္ဗင်္ဂပစ္စင်္ဂိံ; ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော ရူပညေဝ အဘိနိဗ္ဗတ္တေန္တော အဘိနိဗ္ဗတ္တေတိ, ဝေဒနညေဝ…ပေ… သညညေဝ… သင်္ခါရေ ယေဝ… ဝိညာဏညေဝ အဘိနိဗ္ဗတ္တေန္တော အဘိနိဗ္ဗတ္တေတိ. တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ…ပေ… ‘‘တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

“诸比丘，譬如染工或画师，以染料、虫胶、姜黄、靛青或茜草，在磨光的木板、墙壁或布帛上，描绘出具足一切大小肢节的女人形或男人形。同样地，诸比丘，无闻凡夫在造作时，只造作色；只造作受……想……行……识。诸比丘，你们认为如何？色是常还是无常？”“无常，尊者。”“受……想……行……识……是故，诸比丘，如是观者……他了知不再有此有。”第八。

၉. ဝါသိဇဋသုတ္တံ

9. 斧柄经

၁၀၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ဇာနတော အဟံ, ဘိက္ခဝေ, ပဿတော အာသဝါနံ ခယံ ဝဒါမိ, နော အဇာနတော နော အပဿတော. ကိဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, ဇာနတော ကိံ ပဿတော အာသဝါနံ ခယော ဟောတိ? ‘ဣတိ ရူပံ, ဣတိ ရူပဿ သမုဒယော, ဣတိ ရူပဿ အတ္ထင်္ဂမော; ဣတိ ဝေဒနာ… ဣတိ သညာ… ဣတိ သင်္ခါရာ… ဣတိ ဝိညာဏံ, ဣတိ ဝိညာဏဿ သမုဒယော, ဣတိ ဝိညာဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’တိ – ဧဝံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော အာသဝါနံ ခယော ဟောတိ’’.

101. 舍卫城因缘。诸比丘，我为知者、见者说诸漏已尽，不为不知者、不见者说。诸比丘，知何、见何，诸漏方尽耶？“此是色，此是色之集起，此是色之灭去；此是受……此是想……此是行……此是识，此是识之集起，此是识之灭去。”诸比丘，如是知、如是见，诸漏方尽。’

‘‘ဘာဝနာနုယောဂံ အနနုယုတ္တဿ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ဝိဟရတော ကိဉ္စာပိ ဧဝံ ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘အဟော ဝတ မေ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စေယျာ’တိ, အထ ခွဿ နေဝ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘အဘာဝိတတ္တာ’ တိဿ ဝစနီယံ. ကိဿ အဘာဝိတတ္တာ? အဘာဝိတတ္တာ စတုန္နံ သတိပဋ္ဌာနာနံ, အဘာဝိတတ္တာ စတုန္နံ သမ္မပ္ပဓာနာနံ, အဘာဝိတတ္တာ စတုန္နံ ဣဒ္ဓိပါဒါနံ, အဘာဝိတတ္တာ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ, အဘာဝိတတ္တာ ပဉ္စန္နံ ဗလာနံ, အဘာဝိတတ္တာ သတ္တန္နံ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံ, အဘာဝိတတ္တာ အရိယဿ အဋ္ဌင်္ဂိကဿ မဂ္ဂဿ.

“诸比丘，比丘住于不勤修习，即便生起如是愿望：‘善哉！愿我心无所取而从诸漏解脱！’然其心终不因无所取而从诸漏解脱。是何因缘？应言：‘因未修习故。’未修习何者？未修习四念住，未修习四正勤，未修习四神足，未修习五根，未修习五力，未修习七觉支，未修习圣八支道。”

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ကုက္ကုဋိယာ အဏ္ဍာနိ အဋ္ဌ ဝါ ဒသ ဝါ ဒွါဒသ ဝါ. တာနဿု ကုက္ကုဋိယာ န သမ္မာ အဓိသယိတာနိ, န သမ္မာ ပရိသေဒိတာနိ, န သမ္မာ ပရိဘာဝိတာနိ. ကိဉ္စာပိ တဿာ ကုက္ကုဋိယာ ဧဝံ ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘အဟော, ဝတ မေ [Pg.125] ကုက္ကုဋပေါတကာ ပါဒနခသိခါယ ဝါ မုခတုဏ္ဍကေန ဝါ အဏ္ဍကောသံ ပဒါလေတွာ သောတ္ထိနာ အဘိနိဗ္ဘိဇ္ဇေယျု’န္တိ, အထ ခေါ အဘဗ္ဗာဝ တေ ကုက္ကုဋပေါတကာ ပါဒနခသိခါယ ဝါ မုခတုဏ္ဍကေန ဝါ အဏ္ဍကောသံ ပဒါလေတွာ သောတ္ထိနာ အဘိနိဗ္ဘိဇ္ဇိတုံ. တံ ကိဿ ဟေတု? တထာ ဟိ ပန, ဘိက္ခဝေ, ကုက္ကုဋိယာ အဏ္ဍာနိ အဋ္ဌ ဝါ ဒသ ဝါ ဒွါဒသ ဝါ; တာနိ ကုက္ကုဋိယာ န သမ္မာ အဓိသယိတာနိ, န သမ္မာ ပရိသေဒိတာနိ, န သမ္မာ ပရိဘာဝိတာနိ. ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘာဝနာနုယောဂံ အနနုယုတ္တဿ ဘိက္ခုနော ဝိဟရတော ကိဉ္စာပိ ဧဝံ ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘အဟော, ဝတ မေ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စေယျာ’တိ, အထ ခွဿ နေဝ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘အဘာဝိတတ္တာ’တိဿ ဝစနီယံ. ကိဿ အဘာဝိတတ္တာ? အဘာဝိတတ္တာ စတုန္နံ သတိပဋ္ဌာနာနံ…ပေ… အဋ္ဌင်္ဂိကဿ မဂ္ဂဿ.

“诸比丘，譬如母鸡有八枚、十枚或十二枚蛋。然此诸蛋未被母鸡妥善覆卧，未被妥善遍温，未被妥善熏育。即便该母鸡生起如是愿望：‘善哉！愿我的小鸡能用爪尖或喙尖啄破蛋壳，安稳地孵出！’然彼诸小鸡终究不能用爪尖或喙尖啄破蛋壳而安稳地孵出。是何因缘？诸比丘，此乃因母鸡的八枚、十枚或十二枚蛋，未被妥善覆卧，未被妥善遍温，未被妥善熏育故。诸比丘，正是如此，比丘住于不勤修习，即便生起如是愿望：‘善哉！愿我心无所取而从诸漏解脱！’然其心终不因无所取而从诸漏解脱。是何因缘？应言：‘因未修习故。’未修习何者？未修习四念住……乃至未修习圣八支道。”

‘‘ဘာဝနာနုယောဂံ အနုယုတ္တဿ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ဝိဟရတော ကိဉ္စာပိ န ဧဝံ ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘အဟော ဝတ မေ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စေယျာ’တိ, အထ ခွဿ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘ဘာဝိတတ္တာ’တိဿ ဝစနီယံ. ကိဿ ဘာဝိတတ္တာ? ဘာဝိတတ္တာ စတုန္နံ သတိပဋ္ဌာနာနံ, ဘာဝိတတ္တာ စတုန္နံ သမ္မပ္ပဓာနာနံ, ဘာဝိတတ္တာ စတုန္နံ ဣဒ္ဓိပါဒါနံ, ဘာဝိတတ္တာ ပဉ္စန္နံ ဣန္ဒြိယာနံ, ဘာဝိတတ္တာ ပဉ္စန္နံ ဗလာနံ, ဘာဝိတတ္တာ သတ္တန္နံ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံ, ဘာဝိတတ္တာ အရိယဿ အဋ္ဌင်္ဂိကဿ မဂ္ဂဿ.

“诸比丘，比丘勤修习而住，纵然不生起此愿：‘善哉！愿我心不执取而从诸漏解脱！’然其心终将不执取而从诸漏解脱。此是何因？应说：‘因已修习故。’修习何者？因修习四念住，因修习四正勤，因修习四神足，因修习五根，因修习五力，因修习七觉支，因修习圣八支道故。”

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ကုက္ကုဋိယာ အဏ္ဍာနိ အဋ္ဌ ဝါ ဒသ ဝါ ဒွါဒသ ဝါ. တာနဿု ကုက္ကုဋိယာ သမ္မာ အဓိသယိတာနိ, သမ္မာ ပရိသေဒိတာနိ, သမ္မာ ပရိဘာဝိတာနိ. ကိဉ္စာပိ တဿာ ကုက္ကုဋိယာ န ဧဝံ ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘အဟော ဝတ မေ ကုက္ကုဋပေါတကာ ပါဒနခသိခါယ ဝါ မုခတုဏ္ဍကေန ဝါ အဏ္ဍကောသံ ပဒါလေတွာ သောတ္ထိနာ အဘိနိဗ္ဘိဇ္ဇေယျု’န္တိ, အထ ခေါ ဘဗ္ဗာဝ တေ ကုက္ကုဋပေါတကာ ပါဒနခသိခါယ ဝါ မုခတုဏ္ဍကေန ဝါ အဏ္ဍကောသံ ပဒါလေတွာ သောတ္ထိနာ အဘိနိဗ္ဘိဇ္ဇိတုံ. တံ ကိဿ ဟေတု? တထာ ဟိ ပန, ဘိက္ခဝေ, ကုက္ကုဋိယာ အဏ္ဍာနိ အဋ္ဌ ဝါ ဒသ ဝါ ဒွါဒသ ဝါ; တာနဿု ကုက္ကုဋိယာ သမ္မာ အဓိသယိတာနိ, သမ္မာ ပရိသေဒိတာနိ, သမ္မာ ပရိဘာဝိတာနိ. ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘာဝနာနုယောဂံ အနုယုတ္တဿ ဘိက္ခုနော ဝိဟရတော ကိဉ္စာပိ န ဧဝံ ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘အဟော ဝတ မေ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စေယျာ’တိ, အထ ခွဿ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ‘ဘာဝိတတ္တာ’တိဿ ဝစနီယံ. ကိဿ [Pg.126] ဘာဝိတတ္တာ? ဘာဝိတတ္တာ စတုန္နံ သတိပဋ္ဌာနာနံ…ပေ… ဘာဝိတတ္တာ အရိယဿ အဋ္ဌင်္ဂိကဿ မဂ္ဂဿ.

“诸比丘，譬如母鸡有八枚、十枚或十二枚蛋，为母鸡所善覆、善暖、善育。纵然彼母鸡不生起此愿：‘善哉！愿我的小鸡能用脚爪尖或喙尖啄破蛋壳，平安孵出！’然彼等小鸡终能用脚爪尖或喙尖啄破蛋壳，平安孵出。此是何因？诸比丘，因为母鸡对那八枚、十枚或十二枚蛋，善加覆之、暖之、育之故。正是如此，诸比丘，比丘勤修习而住，纵然不生起此愿：‘善哉！愿我心不执取而从诸漏解脱！’然其心终将不执取而从诸漏解脱。此是何因？应说：‘因已修习故。’修习何者？因修习四念住……乃至……因修习圣八支道故。”

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ပလဂဏ္ဍဿ ဝါ ပလဂဏ္ဍန္တေဝါသိဿ ဝါ ဝါသိဇဋေ ဒိဿန္တေဝ အင်္ဂုလိပဒါနိ ဒိဿတိ အင်္ဂုဋ္ဌပဒံ. နော စ ခွဿ ဧဝံ ဉာဏံ ဟောတိ – ‘ဧတ္တကံ ဝတ မေ အဇ္ဇ ဝါသိဇဋဿ ခီဏံ, ဧတ္တကံ ဟိယျော, ဧတ္တကံ ပရေ’တိ. အထ ခွဿ ခီဏေ ခီဏန္တွေဝ ဉာဏံ ဟောတိ. ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘာဝနာနုယောဂံ အနုယုတ္တဿ ဘိက္ခုနော ဝိဟရတော ကိဉ္စာပိ န ဧဝံ ဉာဏံ ဟောတိ – ‘ဧတ္တကံ ဝတ မေ အဇ္ဇ အာသဝါနံ ခီဏံ, ဧတ္တကံ ဟိယျော, ဧတ္တကံ ပရေ’တိ, အထ ခွဿ ခီဏေ ခီဏန္တွေဝ ဉာဏံ ဟောတိ. သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, သာမုဒ္ဒိကာယ နာဝါယ ဝေတ္တဗန္ဓနဗဒ္ဓါယ ဝဿမာသာနိ ဥဒကေ ပရိယာဒါယ ဟေမန္တိကေန ထလံ ဥက္ခိတ္တာယ ဝါတာတပပရေတာနိ ဝေတ္တဗန္ဓနာနိ. တာနိ ပါဝုသကေန မေဃေန အဘိပ္ပဝုဋ္ဌာနိ အပ္ပကသိရေနေဝ ပဋိပ္ပဿမ္ဘန္တိ ပူတိကာနိ ဘဝန္တိ; ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘာဝနာနုယောဂံ အနုယုတ္တဿ ဘိက္ခုနော ဝိဟရတော အပ္ပကသိရေနေဝ သံယောဇနာနိ ပဋိပ္ပဿမ္ဘန္တိ ပူတိကာနိ ဘဝန္တီ’’တိ. နဝမံ.

“诸比丘，譬如木匠或木匠的学徒，在他的斧柄上能看到指痕和拇指痕。但他并不会有这样的智：‘今天我的斧柄会损耗这么多，明天会损耗这么多，后天会损耗这么多。’然而，当它损耗完时，他才生起‘已损耗完’之智。正是如此，诸比丘，一位安住于致力于修习的比丘，虽然他并不会有这样的智：‘今天我的诸漏会灭尽这么多，明天会灭尽这么多，后天会灭尽这么多。’然而，当诸漏灭尽时，他才生起‘已灭尽’之智。诸比丘，譬如一艘用藤条捆绑的海船，在水中度过数个雨季月份，到了冬季被拖上岸，其藤条被风和日头所侵袭。当它们被雨云浸透时，便毫不费力地平息、腐朽。正是如此，诸比丘，一位安住于致力于修习的比丘，其诸结(saṃyojanāni)便毫不费力地平息、腐朽。”第九经。

၁၀. အနိစ္စသညာသုတ္တံ

10. 无常想经

၁၀၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘အနိစ္စသညာ, ဘိက္ခဝေ, ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ သဗ္ဗံ ကာမရာဂံ ပရိယာဒိယတိ, သဗ္ဗံ ရူပရာဂံ ပရိယာဒိယတိ, သဗ္ဗံ ဘဝရာဂံ ပရိယာဒိယတိ, သဗ္ဗံ အဝိဇ္ဇံ ပရိယာဒိယတိ, သဗ္ဗံ အသ္မိမာနံ သမူဟနတိ’’.

102. 于舍卫城。 “诸比丘，无常想(aniccasaññā)，若已修习、已多作，能遍尽一切欲贪(kāmarāga)，遍尽一切色贪(rūparāga)，遍尽一切有贪(bhavarāga)，遍尽一切无明(avijjā)，连根拔除一切我慢(asmimāna)。”

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, သရဒသမယေ ကဿကော မဟာနင်္ဂလေန ကသန္တော သဗ္ဗာနိ မူလသန္တာနကာနိ သမ္ပဒါလေန္တော ကသတိ; ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စသညာ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ သဗ္ဗံ ကာမရာဂံ ပရိယာဒိယတိ, သဗ္ဗံ ရူပရာဂံ ပရိယာဒိယတိ, သဗ္ဗံ ဘဝရာဂံ ပရိယာဒိယတိ, သဗ္ဗံ အဝိဇ္ဇံ ပရိယာဒိယတိ, သဗ္ဗံ အသ္မိမာနံ သမူဟနတိ.

“诸比丘，譬如在秋季时，农夫用大犁耕地，将一切根脉尽皆斩断。正是如此，诸比丘，无常想，若已修习、已多作，能遍尽一切欲贪，遍尽一切色贪，遍尽一切有贪，遍尽一切无明，连根拔除一切我慢。

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ပဗ္ဗဇလာယကော ပဗ္ဗဇံ လာယိတွာ အဂ္ဂေ ဂဟေတွာ ဩဓုနာတိ နိဒ္ဓုနာတိ နိစ္ဆောဋေတိ; ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စသညာ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ သဗ္ဗံ ကာမရာဂံ ပရိယာဒိယတိ…ပေ… သဗ္ဗံ အသ္မိမာနံ သမူဟနတိ.

诸比丘，譬如割茅草者，割了茅草后，抓住顶端，摇动、抖动、甩掉。诸比丘，正是如此，无常想若经修习、多作，则能遍尽一切欲贪，……能连根拔除一切我慢。

‘‘သေယျထာပိ[Pg.127], ဘိက္ခဝေ, အမ္ဗပိဏ္ဍိယာ ဝဏ္ဋစ္ဆိန္နာယ ယာနိ တတ္ထ အမ္ဗာနိ ဝဏ္ဋပဋိဗန္ဓာနိ သဗ္ဗာနိ တာနိ တဒနွယာနိ ဘဝန္တိ; ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စသညာ ဘာဝိတာ…ပေ… သဗ္ဗံ အသ္မိမာနံ သမူဟနတိ.

诸比丘，譬如芒果串的蒂被切断，所有系于其蒂的芒果都随之落下。诸比丘，正是如此，无常想若经修习……能连根拔除一切我慢。

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ကူဋာဂါရဿ ယာ ကာစိ ဂေါပါနသိယော သဗ္ဗာ တာ ကူဋင်္ဂမာ ကူဋနိန္နာ ကူဋသမောသရဏာ, ကူဋံ တာသံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ; ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စသညာ ဘာဝိတာ…ပေ… သဗ္ဗံ အသ္မိမာနံ သမူဟနတိ.

诸比丘，譬如尖顶楼阁的所有椽木，皆朝向顶尖，倾向顶尖，汇于顶尖，顶尖被称为其中之最。诸比丘，正是如此，无常想若经修习……能连根拔除一切我慢。

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ယေ ကေစိ မူလဂန္ဓာ ကာဠာနုသာရိဂန္ဓော တေသံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ; ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စသညာ…ပေ… သဗ္ဗံ အသ္မိမာနံ သမူဟနတိ.

诸比丘，譬如在所有根香中，黑沉香被称为其中之最。诸比丘，正是如此，无常想……能连根拔除一切我慢。

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ယေ ကေစိ သာရဂန္ဓာ, လောဟိတစန္ဒနံ တေသံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ; ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စသညာ…ပေ… သဗ္ဗံ အသ္မိမာနံ သမူဟနတိ.

诸比丘，譬如在所有心材香中，红旃檀被称为其中之最。诸比丘，正是如此，无常想……能连根拔除一切我慢。

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ယေ ကေစိ ပုပ္ဖဂန္ဓာ, ဝဿိကံ တေသံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ; ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စသညာ…ပေ… သဗ္ဗံ အသ္မိမာနံ သမူဟနတိ.

诸比丘，譬如在所有花香中，茉莉花香被称为其中之最。诸比丘，正是如此，无常想……能连根拔除一切我慢。

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ယေ ကေစိ ကုဋ္ဋရာဇာနော, သဗ္ဗေတေ ရညော စက္ကဝတ္တိဿ အနုယန္တာ ဘဝန္တိ, ရာဇာ တေသံ စက္ကဝတ္တိ အဂ္ဂမက္ခာယတိ; ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စသညာ…ပေ… သဗ္ဗံ အသ္မိမာနံ သမူဟနတိ.

诸比丘，譬如所有小王皆为转轮王之随从，转轮王被称为其中之最。诸比丘，正是如此，无常想……能连根拔除一切我慢。

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ယာ ကာစိ တာရကရူပါနံ ပဘာ, သဗ္ဗာ တာ စန္ဒိမပ္ပဘာယ ကလံ နာဂ္ဃန္တိ သောဠသိံ, စန္ဒပ္ပဘာ တာသံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ; ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စသညာ…ပေ… သဗ္ဗံ အသ္မိမာနံ သမူဟနတိ.

诸比丘，譬如所有星辰之光，皆不及月光十六分之一，月光被称为其中之最。诸比丘，正是如此，无常想……能连根拔除一切我慢。

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, သရဒသမယေ ဝိဒ္ဓေ ဝိဂတဝလာဟကေ ဒေဝေ အာဒိစ္စော နတံ အဗ္ဘုဿက္ကမာနော, သဗ္ဗံ အာကာသဂတံ တမဂတံ အဘိဝိဟစ္စ ဘာသတေ စ တပတေ စ ဝိရောစတေ စ; ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စသညာ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ သဗ္ဗံ ကာမရာဂံ ပရိယာဒိယတိ, သဗ္ဗံ ရူပရာဂံ ပရိယာဒိယတိ, သဗ္ဗံ ဘဝရာဂံ ပရိယာဒိယတိ, သဗ္ဗံ အဝိဇ္ဇံ ပရိယာဒိယတိ, သဗ္ဗံ အသ္မိမာနံ သမူဟနတိ.

诸比丘，譬如在秋季，天空晴朗无云，太阳升上天空，驱散一切空中之暗，照耀、炽热、发光。诸比丘，正是这样，无常想若经修习、多作，则能遍尽一切欲贪，遍尽一切色贪，遍尽一切有贪，遍尽一切无明，根除一切我慢。

‘‘ကထံ ဘာဝိတာ စ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စသညာ ကထံ ဗဟုလီကတာ သဗ္ဗံ ကာမရာဂံ ပရိယာဒိယတိ…ပေ… သဗ္ဗံ အသ္မိမာနံ သမူဟနတိ? ‘ဣတိ ရူပံ, ဣတိ ရူပဿ [Pg.128] သမုဒယော, ဣတိ ရူပဿ အတ္ထင်္ဂမော; ဣတိ ဝေဒနာ… ဣတိ သညာ… ဣတိ သင်္ခါရာ… ဣတိ ဝိညာဏံ, ဣတိ ဝိညာဏဿ သမုဒယော, ဣတိ ဝိညာဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’တိ – ဧဝံ ဘာဝိတာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စသညာ ဧဝံ ဗဟုလီကတာ သဗ္ဗံ ကာမရာဂံ ပရိယာဒိယတိ, သဗ္ဗံ ရူပရာဂံ ပရိယာဒိယတိ, သဗ္ဗံ ဘဝရာဂံ ပရိယာဒိယတိ, သဗ္ဗံ အဝိဇ္ဇံ ပရိယာဒိယတိ, သဗ္ဗံ အသ္မိမာနံ သမူဟနတီ’’တိ. ဒသမံ.

诸比丘，无常想如何修习、如何多作，能遍尽一切欲贪……乃至……根除一切我慢呢？“此是色，此是色之集，此是色之灭；此是受……此是想……此是行……此是识，此是识之集，此是识之灭。”诸比丘，无常想就是这样修习、这样多作，能遍尽一切欲贪，遍尽一切色贪，遍尽一切有贪，遍尽一切无明，根除一切我慢。’第十经。

ပုပ္ဖဝဂ္ဂေါ ဒသမော.

花品第十。

တဿုဒ္ဒါနံ –

此品之摄颂：

နဒီ ပုပ္ဖဉ္စ ဖေဏဉ္စ, ဂေါမယဉ္စ နခါသိခံ;

သုဒ္ဓိကံ ဒွေ စ ဂဒ္ဒုလာ, ဝါသီဇဋံ အနိစ္စတာတိ.

河、花与泡沫，牛粪与指甲；清净、二缰索，斧柄与无常。

မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသကော သမတ္တော.

中分五十经完。

တဿ မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသကဿ ဝဂ္ဂုဒ္ဒါနံ –

此中分五十经之品摄颂：

ဥပယော အရဟန္တော စ, ခဇ္ဇနီ ထေရသဝှယံ;

ပုပ္ဖဝဂ္ဂေန ပဏ္ဏာသ, ဒုတိယော တေန ဝုစ္စတီတိ.

方便、阿罗汉，嚼食与长老；以花品满五十，故称第二。

၁၁. အန္တဝဂ္ဂေါ

11. 边品

၁. အန္တသုတ္တံ

1. 边经

၁၀၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, အန္တာ. ကတမေ စတ္တာရော? သက္ကာယန္တော, သက္ကာယသမုဒယန္တော, သက္ကာယနိရောဓန္တော, သက္ကာယနိရောဓဂါမိနိပ္ပဋိပဒန္တော. ကတမော စ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကာယန္တော? ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာတိဿ ဝစနီယံ. ကတမေ ပဉ္စ? သေယျထိဒံ – ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော, ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓော, သညုပါဒါနက္ခန္ဓော, သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓော, ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကာယန္တော’’.

103. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。诸比丘，有此四部分。是哪四者？有身部分、有身集部分、有身灭部分、导向有身灭之道的部分。诸比丘，什么是有身部分呢？应说为五取蕴。是哪五者？即：色取蕴、受取蕴、想取蕴、行取蕴、识取蕴。诸比丘，这被称为有身部分。

‘‘ကတမော စ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကာယသမုဒယန္တော? ယာယံ တဏှာ ပေါနောဘဝိကာ နန္ဒိရာဂသဟဂတာ တတြတတြာဘိနန္ဒိနီ, သေယျထိဒံ – ကာမတဏှာ, ဘဝတဏှာ, ဝိဘဝတဏှာ. အယံ [Pg.129] ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကာယသမုဒယန္တော.

诸比丘，什么是有身集部分呢？是那导致再生、伴随喜贪、于处处欢喜的渴爱，即：欲爱、有爱、无有爱。诸比丘，这被称为有身集部分。

‘‘ကတမော စ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကာယနိရောဓန္တော? ယော တဿာယေဝ တဏှာယ အသေသဝိရာဂနိရောဓော စာဂေါ ပဋိနိဿဂ္ဂေါ မုတ္တိ အနာလယော – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကာယနိရောဓန္တော.

诸比丘，什么是有身灭部分呢？即对此渴爱的无余离贪、灭尽、舍弃、放下、解脱、无执着。诸比丘，这被称为有身灭部分。

‘‘ကတမော စ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကာယနိရောဓဂါမိနိပ္ပဋိပဒန္တော? အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ. သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ, သမ္မာသင်္ကပ္ပော, သမ္မာဝါစာ, သမ္မာကမ္မန္တော, သမ္မာအာဇီဝေါ, သမ္မာဝါယာမော, သမ္မာသတိ, သမ္မာသမာဓိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကာယနိရောဓဂါမိနိပ္ပဋိပဒန္တော. ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စတ္တာရော အန္တာ’’တိ. ပဌမံ.

诸比丘，什么是导向有身灭之道的部分呢？正是此八支圣道。即：正见、正思惟、正语、正业、正命、正精进、正念、正定。诸比丘，这被称为导向有身灭之道的部分。诸比丘，这确实是四部分。第一。

၂. ဒုက္ခသုတ္တံ

2. 苦经

၁၀၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ဒုက္ခဉ္စ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒေသေဿာမိ ဒုက္ခသမုဒယဉ္စ ဒုက္ခနိရောဓဉ္စ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိဉ္စ ပဋိပဒံ. တံ သုဏာထ. ကတမဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခံ? ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာတိဿ ဝစနီယံ. ကတမေ ပဉ္စ? သေယျထိဒံ – ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော…ပေ… ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. ဣဒံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခံ. ကတမော စ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခသမုဒယော? ယာယံ တဏှာ ပေါနောဘဝိကာ…ပေ… ကာမတဏှာ, ဘဝတဏှာ, ဝိဘဝတဏှာ – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခသမုဒယော. ကတမော စ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခနိရောဓော? ယော တဿာယေဝ တဏှာယ အသေသဝိရာဂနိရောဓော စာဂေါ ပဋိနိဿဂ္ဂေါ မုတ္တိ အနာလယော – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခနိရောဓော. ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ? အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ. သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ…ပေ… သမ္မာသမာဓိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’’တိ. ဒုတိယံ.

104. 舍卫城(Sāvatthī)为缘。诸比丘，我将为你们宣说苦、苦集、苦灭以及导向苦灭的行道。你们当谛听。诸比丘，什么是苦？当说：“是五取蕴。”是哪五种呢？即：色取蕴……乃至……识取蕴。诸比丘，这被称为苦。诸比丘，什么是苦集？即此导致再生、伴随喜与贪、于处处欢喜的渴爱，也就是：欲爱、有爱、无有爱。诸比丘，这被称为苦集。诸比丘，什么是苦灭？即对此渴爱的无余离贪、灭、舍、弃、解脱、无执。诸比丘，这被称为苦灭。诸比丘，什么是导向苦灭的行道？就是这八支圣道。即：正见……乃至……正定。诸比丘，这被称为导向苦灭的行道。第二。

၃. သက္ကာယသုတ္တံ

3. 有身经

၁၀၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘သက္ကာယဉ္စ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒေသေဿာမိ သက္ကာယသမုဒယဉ္စ သက္ကာယနိရောဓဉ္စ သက္ကာယနိရောဓဂါမိနိဉ္စ ပဋိပဒံ. တံ သုဏာထ. ကတမော စ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကာယော? ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာတိဿ ဝစနီယံ. ကတမေ ပဉ္စ? သေယျထိဒံ – ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော, ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓော, သညုပါဒါနက္ခန္ဓော, သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓော, ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကာယော. ကတမော စ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကာယသမုဒယော? ယာယံ တဏှာ ပေါနောဘဝိကာ…ပေ… ကာမတဏှာ, ဘဝတဏှာ, ဝိဘဝတဏှာ – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကာယသမုဒယော. ကတမော စ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကာယနိရောဓော? ယော တဿာယေဝ တဏှာယ…ပေ… အယံ ဝုစ္စတိ[Pg.130], ဘိက္ခဝေ, သက္ကာယနိရောဓော. ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကာယနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ? အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ. သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ…ပေ… သမ္မာသမာဓိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကာယနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’’တိ. တတိယံ.

105. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。“诸比丘，我将为你们宣说有身、有身之集、有身之灭以及导向有身之灭的行道。你们仔细听。诸比丘，什么是有身呢？应当说：‘是五取蕴。’是哪五种呢？即：色取蕴、受取蕴、想取蕴、行取蕴、识取蕴。诸比丘，这被称为有身。诸比丘，什么是有身之集呢？那引致再有的、与喜贪俱行的、处处欢喜的渴爱……诸比丘，这被称为有身之集。诸比丘，什么是有身之灭呢？即对那渴爱的无余离贪、灭……诸比丘，这被称为有身之灭。诸比丘，什么是导向有身之灭的行道呢？就是这八支圣道，即：正见……正定。诸比丘，这被称为导向有身之灭的行道。”第三。

၄. ပရိညေယျသုတ္တံ

4. 应遍知经

၁၀၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ပရိညေယျေ စ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေ ဒေသေဿာမိ ပရိညဉ္စ ပရိညာတာဝိဉ္စ ပုဂ္ဂလံ. တံ သုဏာထ. ကတမေ စ, ဘိက္ခဝေ, ပရိညေယျာ ဓမ္မာ? ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, ပရိညေယျော ဓမ္မော. ဝေဒနာ…ပေ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ ပရိညေယျော ဓမ္မော. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ပရိညေယျာ ဓမ္မာ. ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, ပရိညာ? ရာဂက္ခယော, ဒေါသက္ခယော, မောဟက္ခယော – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ပရိညာ. ကတမော စ, ဘိက္ခဝေ, ပရိညာတာဝီ ပုဂ္ဂလော? အရဟာတိဿ ဝစနီယံ. ယွာယံ အာယသ္မာ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ပရိညာတာဝီ ပုဂ္ဂလော’’တိ. စတုတ္ထံ.

106. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。“诸比丘，我将为你们宣说应遍知之法、遍知以及已遍知之人。你们仔细听。诸比丘，什么是应遍知之法呢？诸比丘，色是应遍知之法；受……想……行……识是应遍知之法。诸比丘，这些被称为应遍知之法。诸比丘，什么是遍知呢？贪的灭尽、嗔的灭尽、痴的灭尽——诸比丘，这被称为遍知。诸比丘，什么是已遍知之人呢？应当说：‘是阿罗汉。’即某位具寿，有如是名，有如是姓——诸比丘，这被称为已遍知之人。”第四。

၅. သမဏသုတ္တံ

5. 沙门经

၁၀၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ပဉ္စိမေ, ဘိက္ခဝေ, ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ. ကတမေ ပဉ္စ? သေယျထိဒံ – ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော…ပေ… ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာနံ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနန္တိ…ပေ… ပဇာနန္တိ, သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တီ’’တိ. ပဉ္စမံ.

107. 舍卫城因缘。“诸比丘，有这五种取蕴。是哪五种呢？即：色取蕴……乃至……识取蕴。诸比丘，凡有任何沙门或婆罗门，不如实了知这五种取蕴的乐味、过患及出离……乃至……他们如实了知，自己以证智亲证，具足而住。”第五。

၆. ဒုတိယသမဏသုတ္တံ

6. 第二沙门经

၁၀၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ပဉ္စိမေ, ဘိက္ခဝေ, ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ. ကတမေ ပဉ္စ? သေယျထိဒံ – ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော, ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓော, သညုပါဒါနက္ခန္ဓော, သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓော, ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနန္တိ…ပေ… ပဇာနန္တိ, သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

108. 舍卫城因缘。“诸比丘，有这五种取蕴。是哪五种呢？即：色取蕴、受取蕴、想取蕴、行取蕴、识取蕴。诸比丘，凡有任何沙门或婆罗门，不如实了知这五种取蕴的集起、灭没、乐味、过患及出离……乃至……他们如实了知，自己以证智亲证，具足而住。”第六。

၇. သောတာပန္နသုတ္တံ

7. 入流者经

၁၀၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.131]. ‘‘ပဉ္စိမေ, ဘိက္ခဝေ, ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ. ကတမေ ပဉ္စ? သေယျထိဒံ – ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော…ပေ… ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ. သတ္တမံ.

109. 舍卫城因缘。“诸比丘，有这五种取蕴。是哪五种呢？即：色取蕴……乃至……识取蕴。诸比丘，由于圣弟子如实了知这五种取蕴的集起、灭没、乐味、过患及出离，诸比丘，此圣弟子被称为入流者，是不堕恶趣法者，是决定的，以正觉为终趣。”第七。

၈. အရဟန္တသုတ္တံ

8. 阿罗汉经

၁၁၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ပဉ္စိမေ, ဘိက္ခဝေ, ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ. ကတမေ ပဉ္စ? သေယျထိဒံ – ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော…ပေ… ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ဝိဒိတွာ အနုပါဒါဝိမုတ္တော ဟောတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု အရဟံ ခီဏာသဝေါ ဝုသိတဝါ ကတကရဏီယော ဩဟိတဘာရော အနုပ္ပတ္တသဒတ္ထော ပရိက္ခီဏဘဝသံယောဇနော သမ္မဒညာဝိမုတ္တော’’တိ. အဋ္ဌမံ.

110. 舍卫城因缘。“诸比丘，有这五种取蕴。是哪五种呢？即色取蕴……乃至……识取蕴。诸比丘，当比丘如实了知这五取蕴的集、灭、味、患、离后，无所取着而解脱。诸比丘，此比丘被称为阿罗汉、漏尽者、梵行已立者、所作已办者、已卸重担者、已证自利者、有结已尽者、正智解脱者。”第八。

၉. ဆန္ဒပ္ပဟာနသုတ္တံ

9. 舍欲经

၁၁၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပေ, ဘိက္ခဝေ, ယော ဆန္ဒော ယော ရာဂေါ ယာ နန္ဒီ ယာ တဏှာ, တံ ပဇဟထ. ဧဝံ တံ ရူပံ ပဟီနံ ဘဝိဿတိ ဥစ္ဆိန္နမူလံ တာလာဝတ္ထုကတံ အနဘာဝံကတံ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မံ. ဝေဒနာယ…ပေ… သညာယ… သင်္ခါရေသု… ဝိညာဏေ ယော ဆန္ဒော ယော ရာဂေါ ယာ နန္ဒီ ယာ တဏှာ, တံ ပဇဟထ. ဧဝံ တံ ဝိညာဏံ ပဟီနံ ဘဝိဿတိ ဥစ္ဆိန္နမူလံ တာလာဝတ္ထုကတံ အနဘာဝံကတံ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မ’’န္တိ. နဝမံ.

111. 舍卫城因缘。“诸比丘，对于色，你们当舍弃其中的欲求、贪染、欢喜与渴爱。如此，那色将被舍弃，其根被切断，如成为棕榈树桩，归于不存在，未来法尔不生。对于受……想……行……对于识，你们当舍弃其中的欲求、贪染、欢喜与渴爱。如此，那识将被舍弃，其根被切断，如成为棕榈树桩，归于不存在，未来法尔不生。”第九。

၁၀. ဒုတိယဆန္ဒပ္ပဟာနသုတ္တံ

10. 第二舍欲经

၁၁၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပေ, ဘိက္ခဝေ, ယော ဆန္ဒော ယော ရာဂေါ ယာ နန္ဒီ ယာ တဏှာ ယေ ဥပယုပါဒါနာ စေတသော အဓိဋ္ဌာနာဘိနိဝေသာနုသယာ, တေ ပဇဟထ. ဧဝံ တံ ရူပံ ပဟီနံ ဘဝိဿတိ ဥစ္ဆိန္နမူလံ…ပေ… ဝေဒနာယ… သညာယ… သင်္ခါရေသု ယော ဆန္ဒော…ပေ… ဧဝံ တေ သင်္ခါရာ ပဟီနာ ဘဝိဿန္တိ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ [Pg.132] အနုပ္ပာဒဓမ္မာ. ဝိညာဏေ ယော ဆန္ဒော ယော ရာဂေါ ယာ နန္ဒီ ယာ တဏှာ ယေ ဥပယုပါဒါနာ စေတသော အဓိဋ္ဌာနာဘိနိဝေသာနုသယာ, တေ ပဇဟထ. ဧဝံ တံ ဝိညာဏံ ပဟီနံ ဘဝိဿတိ ဥစ္ဆိန္နမူလံ တာလာဝတ္ထုကတံ အနဘာဝံကတံ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မ’’န္တိ. ဒသမံ.

112. 舍卫城因缘。“诸比丘，对于色，凡是其中的欲求、贪染、欢喜、渴爱、种种取着，以及心的住着、执取与随眠，你们都应舍弃。这样，那色就会被舍弃，连根拔除……对于受……对于想……对于诸行，凡是其中的欲求……这样，那些行就会被舍弃，连根拔除，如成为棕榈树桩，归于不存在，未来法尔不生。对于识，凡是其中的欲求、贪染、欢喜、渴爱、种种取着，以及心的住着、执取与随眠，你们都应舍弃。这样，那识就会被舍弃，连根拔除，如成为棕榈树桩，归于不存在，未来法尔不生。”第十。

အန္တဝဂ္ဂေါ ဧကာဒသမော.

边品第十一

တဿုဒ္ဒါနံ –

此品之摄颂为：

အန္တော ဒုက္ခဉ္စ သက္ကာယော, ပရိညေယျာ သမဏာ ဒုဝေ;

သောတာပန္နော အရဟာ စ, ဒုဝေ စ ဆန္ဒပ္ပဟာနာတိ.

《边经》、《苦经》、《有身经》、《应遍知经》、二篇《沙门经》、《入流经》、《阿罗汉经》，以及二篇《断欲经》。

၁၂. ဓမ္မကထိကဝဂ္ဂေါ

12. 说法者品

၁. အဝိဇ္ဇာသုတ္တံ

1. 无明经

၁၁၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ…ပေ… ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘အဝိဇ္ဇာ အဝိဇ္ဇာ’တိ, ဘန္တေ, ဝုစ္စတိ. ကတမာ နု ခေါ, ဘန္တေ, အဝိဇ္ဇာ, ကိတ္တာဝတာ စ အဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော ရူပံ နပ္ပဇာနာတိ, ရူပသမုဒယံ နပ္ပဇာနာတိ, ရူပနိရောဓံ နပ္ပဇာနာတိ, ရူပနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ နပ္ပဇာနာတိ; ဝေဒနံ နပ္ပဇာနာတိ… သညံ… သင်္ခါရေ နပ္ပဇာနာတိ…ပေ… ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ နပ္ပဇာနာတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခု, အဝိဇ္ဇာ. ဧတ္တာဝတာ စ အဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ. ပဌမံ.

113. 缘于舍卫城(Sāvatthī)。那时，有一位比丘来到世尊那里……坐于一旁后，那位比丘对世尊这么说：“世尊，人们说‘无明，无明’。世尊，到底什么是无明？到什么程度可被称为已陷入无明呢？”“比丘，于此，无闻凡夫不了知色，不了知色的集起，不了知色的灭尽，不了知导向色灭尽的行道；不了知受……不了知想……不了知行……不了知导向识灭尽的行道。比丘，这被称为无明。到这个程度，即可被称为已陷入无明。”第一经。

၂. ဝိဇ္ဇာသုတ္တံ

2. 明经

၁၁၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘ဝိဇ္ဇာ ဝိဇ္ဇာ’တိ, ဘန္တေ, ဝုစ္စတိ. ကတမာ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဝိဇ္ဇာ, ကိတ္တာဝတာ စ ဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပံ ပဇာနာတိ, ရူပသမုဒယံ ပဇာနာတိ, ရူပနိရောဓံ ပဇာနာတိ, ရူပနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ ပဇာနာတိ. ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ ပဇာနာတိ…ပေ… ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ ပဇာနာတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခု, ဝိဇ္ဇာ. ဧတ္တာဝတာ စ ဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ. ဒုတိယံ.

114. 缘于舍卫城(Sāvatthī)。坐于一旁后，那位比丘对世尊这么说：“世尊，人们说‘明，明’。世尊，什么是明呢？到什么程度可被称为已获得明呢？”“比丘，于此，有闻圣弟子了知色，了知色的集起，了知色的灭尽，了知导向色灭尽的行道；了知受……了知想……了知行……了知导向识灭尽的行道。比丘，这被称为明。到这个程度，即可被称为已获得明。”第二经。

၃. ဓမ္မကထိကသုတ္တံ

3. 说法者经

၁၁၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.133]. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘ဓမ္မကထိကော ဓမ္မကထိကော’တိ, ဘန္တေ, ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဓမ္မကထိကော ဟောတီ’’တိ? ‘‘ရူပဿ စေ, ဘိက္ခု, နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ ‘ဓမ္မကထိကော ဘိက္ခူ’တိ အလံ ဝစနာယ. ရူပဿ စေ, ဘိက္ခု, နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ, ‘ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော ဘိက္ခူ’တိ အလံ ဝစနာယ. ရူပဿ စေ, ဘိက္ခု, နိဗ္ဗိဒါ ဝိရာဂါ နိရောဓာ အနုပါဒါဝိမုတ္တော ဟောတိ, ‘ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနပ္ပတ္တော ဘိက္ခူ’တိ အလံ ဝစနာယ. ဝေဒနာယ စေ, ဘိက္ခု…ပေ… သညာယ စေ, ဘိက္ခု… သင်္ခါရာနံ စေ, ဘိက္ခု… ဝိညာဏဿ စေ, ဘိက္ခု, နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, ‘ဓမ္မကထိကော ဘိက္ခူ’တိ အလံ ဝစနာယ. ဝိညာဏဿ စေ, ဘိက္ခု, နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ, ‘ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော ဘိက္ခူ’တိ အလံ ဝစနာယ. ဝိညာဏဿ စေ, ဘိက္ခု, နိဗ္ဗိဒါ ဝိရာဂါ နိရောဓာ အနုပါဒါဝိမုတ္တော ဟောတိ, ‘ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနပ္ပတ္တော ဘိက္ခူ’တိ အလံ ဝစနာယာ’’တိ. တတိယံ.

115. 舍卫城（Sāvatthī）为缘。一位比丘坐在一旁，对世尊说：“世尊，人们说‘说法者，说法者’。世尊，怎样才算是说法者呢？”世尊说：“比丘，若为色的厌离、离欲、灭尽而说法，则足以被称为‘说法比丘’。比丘，若为色的厌离、离欲、灭尽而行道，则足以被称为‘法随法行比丘’。比丘，若因色的厌离、离欲、灭尽，无所执取而解脱，则足以被称为‘现法涅槃比丘’。比丘，对于受……（中略）……比丘，对于想……（中略）……比丘，对于诸行……（中略）……比丘，若为识的厌离、离欲、灭尽而说法，则足以被称为‘说法比丘’。比丘，若为识的厌离、离欲、灭尽而行道，则足以被称为‘法随法行比丘’。比丘，若因识的厌离、离欲、灭尽，无所执取而解脱，则足以被称为‘现法涅槃比丘’。”第三经。

၄. ဒုတိယဓမ္မကထိကသုတ္တံ

4. 第二说法者经

၁၁၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘ဓမ္မကထိကော ဓမ္မကထိကော’တိ, ဘန္တေ, ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဓမ္မကထိကော ဟောတိ, ကိတ္တာဝတာ ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော ဟောတိ, ကိတ္တာဝတာ ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနပ္ပတ္တော ဟောတီ’’တိ? ‘‘ရူပဿ စေ, ဘိက္ခု, နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, ‘ဓမ္မကထိကော ဘိက္ခူ’တိ အလံ ဝစနာယ. ရူပဿ စေ, ဘိက္ခု, နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ, ‘ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော ဘိက္ခူ’တိ အလံ ဝစနာယ. ရူပဿ စေ, ဘိက္ခု, နိဗ္ဗိဒါ ဝိရာဂါ နိရောဓာ အနုပါဒါဝိမုတ္တော ဟောတိ, ‘ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနပ္ပတ္တော ဘိက္ခူ’တိ အလံ ဝစနာယ. ဝေဒနာယ စေ, ဘိက္ခု…ပေ… သညာယ စေ, ဘိက္ခု… သင်္ခါရာနံ စေ, ဘိက္ခု… ဝိညာဏဿ စေ, ဘိက္ခု, နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ, ‘ဓမ္မကထိကော ဘိက္ခူ’တိ အလံ ဝစနာယ. ဝိညာဏဿ စေ, ဘိက္ခု, နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ပဋိပန္နော ဟောတိ, ‘ဓမ္မာနုဓမ္မပ္ပဋိပန္နော ဘိက္ခူ’တိ အလံ ဝစနာယ. ဝိညာဏဿ စေ, ဘိက္ခု, နိဗ္ဗိဒါ ဝိရာဂါ [Pg.134] နိရောဓာ အနုပါဒါဝိမုတ္တော ဟောတိ, ‘ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနပ္ပတ္တော ဘိက္ခူ’တိ အလံ ဝစနာယာ’’တိ. စတုတ္ထံ.

116. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。当时，一位比丘坐在一旁，对世尊说：“世尊，常说‘说法者，说法者’。世尊，怎样才算是说法者？怎样才算是法随法行者？怎样才算是现法涅槃获得者呢？”“比丘，若为色的厌离、离欲、寂灭而说法，则足以被称为‘说法比丘’。比丘，若为色的厌离、离欲、寂灭而行道，则足以被称为‘法随法行的比丘’。比丘，若因色的厌离、离欲、寂灭，无所执取而解脱，则足以被称为‘现法涅槃获得者的比丘’。比丘，对于受……想……行……比丘，若为识的厌离、离欲、寂灭而说法，则足以被称为‘说法比丘’。比丘，若为识的厌离、离欲、寂灭而行道，则足以被称为‘法随法行的比丘’。比丘，若因识的厌离、离欲、寂灭，无所执取而解脱，则足以被称为‘现法涅槃获得者的比丘’。”第四。

၅. ဗန္ဓနသုတ္တံ

5. 束缚经

၁၁၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ဣဓ ဘိက္ခဝေ အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော အရိယာနံ အဒဿာဝီ…ပေ… သပ္ပုရိသဓမ္မေ အဝိနီတော ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; အတ္တနိ ဝါ ရူပံ, ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော ရူပဗန္ဓနဗဒ္ဓေါ သန္တရဗာဟိရဗန္ဓနဗဒ္ဓေါ အတီရဒဿီ အပါရဒဿီ, ဗဒ္ဓေါ ဇီယတိ ဗဒ္ဓေါ မီယတိ ဗဒ္ဓေါ အသ္မာ လောကာ ပရံ လောကံ ဂစ္ဆတိ. ဝေဒနံ အတ္တတော သမနုပဿတိ…ပေ… ဝေဒနာယ ဝါ အတ္တာနံ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော ဝေဒနာဗန္ဓနဗဒ္ဓေါ သန္တရဗာဟိရဗန္ဓနဗဒ္ဓေါ အတီရဒဿီ အပါရဒဿီ, ဗဒ္ဓေါ ဇီယတိ ဗဒ္ဓေါ မီယတိ ဗဒ္ဓေါ အသ္မာ လောကာ ပရံ လောကံ ဂစ္ဆတိ. သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ…ပေ… အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော ဝိညာဏဗန္ဓနဗဒ္ဓေါ သန္တရဗာဟိရဗန္ဓနဗဒ္ဓေါ အတီရဒဿီ အပါရဒဿီ, ဗဒ္ဓေါ ဇီယတိ ဗဒ္ဓေါ မီယတိ ဗဒ္ဓေါ အသ္မာ လောကာ ပရံ လောကံ ဂစ္ဆတိ’’.

117. 缘于舍卫城(Sāvatthī)。“诸比丘，于此，无闻凡夫不见圣者……乃至……于善人法未受教导，随观色为我，或我为有色者，或色于我中，或我于色中。诸比丘，此谓无闻凡夫，为色之缚所缚，为内外之缚所缚，不见此岸，不见彼岸；为缚所缚而衰老，为缚所缚而死亡，为缚所缚而从此世去往他世。随观受为我……乃至……或我于受中。诸比丘，此谓无闻凡夫，为受之缚所缚，为内外之缚所缚，不见此岸，不见彼岸；为缚所缚而衰老，为缚所缚而死亡，为缚所缚而从此世去往他世。想……行……随观识为我……乃至……诸比丘，此谓无闻凡夫，为识之缚所缚，为内外之缚所缚，不见此岸，不见彼岸；为缚所缚而衰老，为缚所缚而死亡，为缚所缚而从此世去往他世。”

‘‘သုတဝါ စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော အရိယာနံ ဒဿာဝီ…ပေ… သပ္ပုရိသဓမ္မေ သုဝိနီတော န ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ, န ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ; န အတ္တနိ ဝါ ရူပံ, န ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, သုတဝါ အရိယသာဝကော န ရူပဗန္ဓနဗဒ္ဓေါ, န သန္တရဗာဟိရဗန္ဓနဗဒ္ဓေါ, တီရဒဿီ, ပါရဒဿီ; ‘ပရိမုတ္တော သော ဒုက္ခသ္မာ’တိ ဝဒါမိ. န ဝေဒနံ အတ္တတော…ပေ… န သညံ အတ္တတော…ပေ… န သင်္ခါရေ အတ္တတော…ပေ… န ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ…ပေ… အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, သုတဝါ အရိယသာဝကော န ဝိညာဏဗန္ဓနဗဒ္ဓေါ, န သန္တရဗာဟိရဗန္ဓနဗဒ္ဓေါ, တီရဒဿီ, ပါရဒဿီ, ‘ပရိမုတ္တော သော ဒုက္ခသ္မာ’တိ ဝဒါမီ’’တိ. ပဉ္စမံ.

“然而，诸比丘，有闻圣弟子见诸圣者……乃至……于善人法善受教导，不随观色为我，不随观我为有色者，不随观色于我中，不随观我于色中。诸比丘，此谓有闻圣弟子，不为色之缚所缚，不为内外之缚所缚，见此岸，见彼岸。我说：‘彼已从苦解脱。’不随观受为我……乃至……不随观想为我……乃至……不随观行为我……乃至……不随观识为我……乃至……诸比丘，此谓有闻圣弟子，不为识之缚所缚，不为内外之缚所缚，见此岸，见彼岸。我说：‘彼已从苦解脱。’”第五。

၆. ပရိပုစ္ဆိတသုတ္တံ

6. 所问经

၁၁၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’တိ သမနုပဿထာ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘သာဓု, ဘိက္ခဝေ! ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ [Pg.135] ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ‘‘ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’တိ သမနုပဿထာ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘သာဓု, ဘိက္ခဝေ! ဝိညာဏံ, ဘိက္ခဝေ, ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ…ပေ… ဧဝံ ပဿံ…ပေ… ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီတိ. ဆဋ္ဌံ.

118. 舍卫城因缘。“诸比丘，你们认为如何？你们是否看待色为‘这是我的，我就是这个，这是我的自我’？”“世尊，并非如此。”“善哉，诸比丘！诸比丘，当以正慧如实观察色为‘这不是我的，我不是这个，这不是我的自我’。受……想……行……你们是否看待识为‘这是我的，我就是这个，这是我的自我’？”“世尊，并非如此。”“善哉，诸比丘！诸比丘，当以正慧如实观察识为‘这不是我的，我不是这个，这不是我的自我’。……像这样看待者……了知‘……不再有此生’。”第六。

၇. ဒုတိယပရိပုစ္ဆိတသုတ္တံ

7. 第二次问经

၁၁၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ သမနုပဿထာ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’. ‘‘သာဓု ဘိက္ခဝေ! ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ သမနုပဿထာ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’. ‘‘သာဓု ဘိက္ခဝေ! ဝိညာဏံ, ဘိက္ခဝေ, ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ…ပေ… ဧဝံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. သတ္တမံ.

119. 舍卫城因缘。“诸比丘，你们认为如何？你们是否观察色为‘这不是我的，我不是这个，这不是我的自我’？”“世尊，正是如此。”“善哉，诸比丘！诸比丘，当以正慧如实地观察色为‘这不是我的，我不是这个，这不是我的自我’。受……想……行……你们是否观察识为‘这不是我的，我不是这个，这不是我的自我’？”“世尊，正是如此。”“善哉，诸比丘！诸比丘，当以正慧如实地观察识为‘这不是我的，我不是这个，这不是我的自我’。……像这样……了知‘……不再有此生’。”第七。

၈. သံယောဇနိယသုတ္တံ

8. 结法经

၁၂၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘သံယောဇနိယေ စ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေ ဒေသေဿာမီ သံယောဇနဉ္စ. တံ သုဏာထ. ကတမေ စ, ဘိက္ခဝေ, သံယောဇနိယာ ဓမ္မာ, ကတမံ သံယောဇနံ? ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, သံယောဇနိယော ဓမ္မော; ယော တတ္ထ ဆန္ဒရာဂေါ, တံ တတ္ထ သံယောဇနံ. ဝေဒနာ…ပေ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ သံယောဇနိယော ဓမ္မော; ယော တတ္ထ ဆန္ဒရာဂေါ, တံ တတ္ထ သံယောဇနံ. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘိက္ခဝေ, သံယောဇနိယာ ဓမ္မာ, ဣဒံ သံယောဇန’’န္တိ. အဋ္ဌမံ.

120. 舍卫城因缘。“诸比丘，我将宣说结所缘法(saṃyojaniyā dhammā)与结(saṃyojana)。你们当听。诸比丘，何为结所缘法？何为结？诸比丘，色是结所缘法；于彼的欲贪，即是于彼的结。受……想……行……识是结所缘法；于彼的欲贪，即是于彼的结。诸比丘，这些被称为结所缘法，此即是结。”第八经。

၉. ဥပါဒါနိယသုတ္တံ

9. 取所缘法经

၁၂၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ဥပါဒါနိယေ စ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မေ ဒေသေဿာမိ ဥပါဒါနဉ္စ. တံ သုဏာထ. ကတမေ စ, ဘိက္ခဝေ, ဥပါဒါနိယာ ဓမ္မာ, ကတမံ ဥပါဒါနံ? ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, ဥပါဒါနိယော ဓမ္မော, ယော တတ္ထ ဆန္ဒရာဂေါ, တံ တတ္ထ ဥပါဒါနံ. ဝေဒနာ…ပေ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ ဥပါဒါနိယော ဓမ္မော; ယော တတ္ထ ဆန္ဒရာဂေါ, တံ တတ္ထ ဥပါဒါနံ. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ဥပါဒါနိယာ ဓမ္မာ, ဣဒံ ဥပါဒါန’’န္တိ. နဝမံ.

121. 舍卫城因缘。“诸比丘，我将宣说取所缘法(upādāniyā dhammā)与取(upādāna)。你们当听。诸比丘，何为取所缘法？何为取？诸比丘，色是取所缘法；于彼的欲贪，即是于彼的取。受……想……行……识是取所缘法；于彼的欲贪，即是于彼的取。诸比丘，这些被称为取所缘法，此即是取。”第九经。

၁၀. သီလဝန္တသုတ္တံ

10. 具戒经

၁၂၂. ဧကံ [Pg.136] သမယံ အာယသ္မာ စ သာရိပုတ္တော အာယသ္မာ စ မဟာကောဋ္ဌိကော ဗာရာဏသိယံ ဝိဟရန္တိ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ. အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကောဋ္ဌိကော သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေနာယသ္မာ သာရိပုတ္တော တေနုပသင်္ကမိ…ပေ… ဧတဒဝေါစ – ‘‘သီလဝတာဝုသော, သာရိပုတ္တ, ဘိက္ခုနာ ကတမေ ဓမ္မာ ယောနိသော မနသိကာတဗ္ဗာ’’တိ? ‘‘သီလဝတာဝုသော, ကောဋ္ဌိက, ဘိက္ခုနာ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ အနိစ္စတော ဒုက္ခတော ရောဂတော ဂဏ္ဍတော သလ္လတော အဃတော အာဗာဓတော ပရတော ပလောကတော သုညတော အနတ္တတော ယောနိသော မနသိ ကာတဗ္ဗာ. ကတမေ ပဉ္စ? သေယျထိဒံ – ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော, ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓော, သညုပါဒါနက္ခန္ဓော, သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓော, ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. သီလဝတာဝုသော, ကောဋ္ဌိက, ဘိက္ခုနာ ဣမေ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ အနိစ္စတော ဒုက္ခတော ရောဂတော ဂဏ္ဍတော သလ္လတော အဃတော အာဗာဓတော ပရတော ပလောကတော သုညတော အနတ္တတော ယောနိသော မနသိ ကာတဗ္ဗာ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, အာဝုသော, ဝိဇ္ဇတိ ယံ သီလဝါ ဘိက္ခု ဣမေ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓေ အနိစ္စတော…ပေ… အနတ္တတော ယောနိသော မနသိ ကရောန္တော သောတာပတ္တိဖလံ သစ္ဆိကရေယျာ’’တိ.

122. 一时，具寿舍利弗与具寿大拘絺罗（Mahākoṭṭhika）住在波罗奈（Bārāṇasī）仙人堕处的鹿野苑。尔时，具寿大拘絺罗于傍晚时分从宴坐中起身，前往具寿舍利弗之处……对他说道：“贤友舍利弗，具戒的比丘应当如理作意哪些法？”“贤友拘絺罗，具戒的比丘当如理作意五取蕴为无常、苦、病、痈、箭、苦难、患、为他、败坏、空、无我。是哪五种呢？即：色取蕴、受取蕴、想取蕴、行取蕴、识取蕴。贤友拘絺罗，具戒的比丘当如理作意此五取蕴为无常、苦、病、痈、箭、苦难、患、为他、败坏、空、无我。贤友，有此可能：具戒的比丘如此如理作意此五取蕴为无常……无我，即能证得入流果。”

‘‘သောတာပန္နေန ပနာဝုသော သာရိပုတ္တ, ဘိက္ခုနာ ကတမေ ဓမ္မာ ယောနိသော မနသိ ကာတဗ္ဗာ’’တိ? ‘‘သောတာပန္နေနပိ ခေါ, အာဝုသော ကောဋ္ဌိက, ဘိက္ခုနာ ဣမေ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ အနိစ္စတော…ပေ… အနတ္တတော ယောနိသော မနသိ ကာတဗ္ဗာ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, အာဝုသော, ဝိဇ္ဇတိ ယံ သောတာပန္နော ဘိက္ခု ဣမေ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓေ အနိစ္စတော…ပေ… အနတ္တတော ယောနိသော မနသိ ကရောန္တော သကဒါဂါမိဖလံ သစ္ဆိကရေယျာ’’တိ.

“贤友舍利弗，那么，已入流的比丘应当如理作意哪些法？”“贤友拘絺罗，已入流的比丘也当如理作意此五取蕴为无常……无我。贤友，有此可能：已入流的比丘如此如理作意此五取蕴为无常……无我，即能证得一来果。”

‘‘သကဒါဂါမိနာ ပနာဝုသော သာရိပုတ္တ, ဘိက္ခုနာ ကတမေ ဓမ္မာ ယောနိသော မနသိ ကာတဗ္ဗာ’’တိ? ‘‘သကဒါဂါမိနာပိ ခေါ, အာဝုသော ကောဋ္ဌိက, ဘိက္ခုနာ ဣမေ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ အနိစ္စတော…ပေ… အနတ္တတော ယောနိသော မနသိ ကာတဗ္ဗာ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, အာဝုသော, ဝိဇ္ဇတိ ယံ သကဒါဂါမီ ဘိက္ခု ဣမေ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓေ အနိစ္စတော…ပေ… အနတ္တတော ယောနိသော မနသိ ကရောန္တော အနာဂါမိဖလံ သစ္ဆိကရေယျာ’’တိ.

“贤友舍利弗，一来比丘当如何如理作意诸法？”“贤友拘ṭṭhika，一来比丘也当如理作意此五取蕴为无常……无我。贤友，此事是可能存在的，即一来比丘如理作意此五取蕴为无常……无我时，能证得不还果。”

‘‘အနာဂါမိနာ [Pg.137] ပနာဝုသော သာရိပုတ္တ, ဘိက္ခုနာ ကတမေ ဓမ္မာ ယောနိသော မနသိ ကာတဗ္ဗာ’’တိ? ‘‘အနာဂါမိနာပိ ခေါ, အာဝုသော ကောဋ္ဌိက, ဘိက္ခုနာ ဣမေ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ အနိစ္စတော…ပေ… အနတ္တတော ယောနိသော မနသိ ကာတဗ္ဗာ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, အာဝုသော, ဝိဇ္ဇတိ ယံ အနာဂါမီ ဘိက္ခု ဣမေ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓေ အနိစ္စတော…ပေ… အနတ္တတော ယောနိသော မနသိ ကရောန္တော အရဟတ္တံ သစ္ဆိကရေယျာ’’တိ.

“贤友舍利弗，不还比丘当如何如理作意诸法？”“贤友拘ṭṭhika，不还比丘也当如理作意此五取蕴为无常……无我。贤友，此事是可能存在的，即不还比丘如理作意此五取蕴为无常……无我时，能证得阿罗汉位。”

‘‘အရဟတာ ပနာဝုသော သာရိပုတ္တ, ကတမေ ဓမ္မာ ယောနိသော မနသိ ကာတဗ္ဗာ’’တိ? ‘‘အရဟတာပိ ခေါ, အာဝုသော ကောဋ္ဌိက, ဣမေ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓေ အနိစ္စတော ဒုက္ခတော ရောဂတော ဂဏ္ဍတော သလ္လတော အဃတော အာဗာဓတော ပရတော ပလောကတော သုညတော အနတ္တတော ယောနိသော မနသိ ကာတဗ္ဗာ. နတ္ထိ, ခွာဝုသော, အရဟတော ဥတ္တရိ ကရဏီယံ ကတဿ ဝါ ပတိစယော; အပိ စ ဣမေ ဓမ္မာ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာ စေဝ သံဝတ္တန္တိ သတိသမ္ပဇညာ စာ’’တိ. ဒသမံ.

“贤友舍利弗，阿罗汉当如何如理作意诸法？”“贤友拘ṭṭhika，阿罗汉也当如理作意此五取蕴为无常、苦、病、痈、箭、灾患、疾、他、败坏、空、无我。贤友，阿罗汉已无更应作之事，亦无对已作之事的增益；然而，此等法若经修习、多作，即能导向现法乐住及念与正知。”第十经。

၁၁. သုတဝန္တသုတ္တံ

11. 有闻经

၁၂၃. ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ စ သာရိပုတ္တော အာယသ္မာ စ မဟာကောဋ္ဌိကော ဗာရာဏသိယံ ဝိဟရန္တိ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ. အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကောဋ္ဌိကော သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေနာယသ္မာ သာရိပုတ္တော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ…ပေ… ဧတဒဝေါစ –

123. 一时，具寿舍利弗与具寿大拘ṭṭhika住在波罗奈(Bārāṇasī)仙人堕处的鹿野苑。当时，具寿大拘ṭṭhika于傍晚时分从独住处起来，去到具寿舍利弗那里。抵达后……他说了这番话：

‘‘သုတဝတာဝုသော သာရိပုတ္တ, ဘိက္ခုနာ ကတမေ ဓမ္မာ ယောနိသော မနသိ ကာတဗ္ဗာ’’တိ? ‘‘သုတဝတာဝုသော ကောဋ္ဌိက, ဘိက္ခုနာ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ အနိစ္စတော…ပေ… အနတ္တတော ယောနိသော မနသိ ကာတဗ္ဗာ. ကတမေ ပဉ္စ? သေယျထိဒံ – ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော…ပေ… ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. သုတဝတာဝုသော ကောဋ္ဌိက, ဘိက္ခုနာ ဣမေ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ အနိစ္စတော…ပေ… အနတ္တတော ယောနိသော မနသိ ကာတဗ္ဗာ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, အာဝုသော, ဝိဇ္ဇတိ – ယံ သုတဝါ ဘိက္ခု ဣမေ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓေ အနိစ္စတော…ပေ… အနတ္တတော ယောနိသော မနသိ ကရောန္တော သောတာပတ္တိဖလံ သစ္ဆိကရေယျာ’’တိ.

“贤友舍利弗，多闻比丘应如理作意哪些法呢？”“贤友拘絺罗，多闻比丘应如理作意五取蕴为无常……乃至无我。是哪五蕴呢？即：色取蕴……乃至识取蕴。贤友拘絺罗，多闻比丘应如理作意此五取蕴为无常……乃至无我。贤友，确有此理：多闻比丘如理作意此五取蕴为无常……乃至无我时，得以证悟预流果。”

‘‘သောတာပန္နေန ပနာဝုသော သာရိပုတ္တ, ဘိက္ခုနာ ကတမေ ဓမ္မာ ယောနိသော မနသိ ကာတဗ္ဗာ’’တိ? ‘‘သောတာပန္နေနပိ ခေါ အာဝုသော ကောဋ္ဌိက[Pg.138], ဘိက္ခုနာ ဣမေ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ အနိစ္စတော…ပေ… အနတ္တတော ယောနိသော မနသိ ကာတဗ္ဗာ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, အာဝုသော, ဝိဇ္ဇတိ – ယံ သောတာပန္နော ဘိက္ခု ဣမေ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓေ အနိစ္စတော…ပေ… အနတ္တတော ယောနိသော မနသိ ကရောန္တော သကဒါဂါမိဖလံ…ပေ… အနာဂါမိဖလံ…ပေ… အရဟတ္တဖလံ သစ္ဆိကရေယျာ’’တိ.

“贤友舍利弗，那么预流比丘应如理作意哪些法呢？”“贤友拘絺罗，预流比丘也应如理作意此五取蕴为无常……乃至无我。贤友，确有此理：预流比丘如理作意此五取蕴为无常……乃至无我时，得以证悟一来果……不还果……乃至阿拉汉果。”

‘‘အရဟတာ ပနာဝုသော သာရိပုတ္တ, ကတမေ ဓမ္မာ ယောနိသော မနသိ ကာတဗ္ဗာ’’တိ? ‘‘အရဟတာပိ ခွာဝုသော, ကောဋ္ဌိက, ဣမေ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ အနိစ္စတော ဒုက္ခတော ရောဂတော ဂဏ္ဍတော သလ္လတော အဃတော အာဗာဓတော ပရတော ပလောကတော သုညတော အနတ္တတော ယောနိသော မနသိ ကာတဗ္ဗာ. နတ္ထိ, ခွာဝုသော, အရဟတော ဥတ္တရိ ကရဏီယံ, ကတဿ ဝါ ပတိစယော; အပိ စ ခေါ ဣမေ ဓမ္မာ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရာယ စေဝ သံဝတ္တန္တိ သတိသမ္ပဇညာ စာ’’တိ. ဧကာဒသမံ.

“贤友舍利弗，那么阿拉汉应如理作意哪些法呢？”“贤友拘絺罗，阿拉汉也应如理作意此五取蕴为无常、苦、病、痈、箭、祸、患、为他、败坏、空、无我。贤友，阿拉汉已无更应作者，亦无已作之增益；然此等诸法，若修习、若多作，则导向现法乐住及念与正知。”第十一经。

၁၂. ကပ္ပသုတ္တံ

12. 劫波经

၁၂၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ကပ္ပော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ…ပေ… ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ကပ္ပော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကထံ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဇာနတော ကထံ ပဿတော ဣမသ္မိဉ္စ သဝိညာဏကေ ကာယေ ဗဟိဒ္ဓါ စ သဗ္ဗနိမိတ္တေသု အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာနုသယာ န ဟောန္တီ’’တိ?

124. 舍卫城。尔时，具寿劫波前往世尊那里……（中略）……坐于一旁后，具寿劫波对世尊这样说：“大德，如何知、如何见，才能于此有识之身及外在一切相中，无有我慢、我所慢与慢随眠呢？”

‘‘ယံ ကိဉ္စိ, ကပ္ပ, ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ရူပံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ပဿတိ. ယာ ကာစိ ဝေဒနာ…ပေ… ယာ ကာစိ သညာ… ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ… ယံ ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ဝိညာဏံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ပဿတိ. ဧဝံ ခေါ, ကပ္ပ, ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော ဣမသ္မိဉ္စ သဝိညာဏကေ ကာယေ ဗဟိဒ္ဓါ စ သဗ္ဗနိမိတ္တေသု အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာနုသယာ န ဟောန္တီ’’တိ. ဒွါဒသမံ.

“劫波，凡是任何色，无论是过去、未来或现在，内在或外在，粗或细，劣或胜，远或近，对于一切色，都应以正慧如实而见：‘此非我所，我非此，此非我之我。’凡是任何受……想……行……凡是任何识，无论是过去、未来或现在，内在或外在，粗或细，劣或胜，远或近，对于一切识，都应以正慧如实而见：‘此非我所，我非此，此非我之我。’劫波，如是知、如是见者，于此有识之身及外在一切相中，我慢、我所慢与慢随眠即不生起。”第十二。

၁၃. ဒုတိယကပ္ပသုတ္တံ

13. 第二劫波经

၁၂၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.139]. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ကပ္ပော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကထံ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဇာနတော ကထံ ပဿတော ဣမသ္မိဉ္စ သဝိညာဏကေ ကာယေ ဗဟိဒ္ဓါ စ သဗ္ဗနိမိတ္တေသု အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာပဂတံ မာနသံ ဟောတိ ဝိဓာ သမတိက္ကန္တံ သန္တံ သုဝိမုတ္တ’’န္တိ?

125. 舍卫城。具寿劫波坐于一旁，对世尊这样说：“大德，要如何知、如何见，才能于此有识之身及外在一切相中，心远离我慢、我所慢与慢，超越分别，寂静而善解脱呢？”

‘‘ယံ ကိဉ္စိ, ကပ္ပ, ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ…ပေ… သဗ္ဗံ ရူပံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒိသွာ အနုပါဒါဝိမုတ္တော ဟောတိ. ယာ ကာစိ ဝေဒနာ… ယာ ကာစိ သညာ… ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ… ယံ ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ဝိညာဏံ ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒိသွာ အနုပါဒါဝိမုတ္တော ဟောတိ. ဧဝံ ခေါ, ကပ္ပ, ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော ဣမသ္မိဉ္စ သဝိညာဏကေ ကာယေ ဗဟိဒ္ဓါ စ သဗ္ဗနိမိတ္တေသု အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာပဂတံ မာနသံ ဟောတိ ဝိဓာ သမတိက္ကန္တံ သန္တံ သုဝိမုတ္တ’’န္တိ. တေရသမံ.

“劫波，无论是过去、未来或现在的任何色……对一切色，都以正慧如实观见：‘这不是我的，我不是这个，这不是我的自我’，如此观见而无取著解脱。任何受……任何想……任何行……无论是过去、未来或现在的任何识，无论是内在的还是外在的，是粗大的还是微细的，是低劣的还是高胜的，是远的还是近的，对一切识，都以正慧如实观见：‘这不是我的，我不是这个，这不是我的自我’，如此观见而无取著解脱。劫波，如此知、如此见者，对此有识之身及外在一切相，其心远离我见、我所见及慢，超越了分别，寂静、善解脱。”第十三经。

ဓမ္မကထိကဝဂ္ဂေါ ဒွါဒသမော.

说法者品第十二。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

အဝိဇ္ဇာ ဝိဇ္ဇာ ဒွေ ကထိကာ, ဗန္ဓနာ ပရိပုစ္ဆိတာ ဒုဝေ;

သံယောဇနံ ဥပါဒါနံ, သီလံ သုတဝါ ဒွေ စ ကပ္ပေနာတိ.

无明与明，二说法者经，系缚与所问二经；结、取、戒、多闻，以及二劫波经。

၁၃. အဝိဇ္ဇာဝဂ္ဂေါ

13. 无明品

၁. သမုဒယဓမ္မသုတ္တံ

1. 集法经

၁၂၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ…ပေ… ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘အဝိဇ္ဇာ အဝိဇ္ဇာ’တိ, ဘန္တေ, ဝုစ္စတိ. ကတမာ နု ခေါ, ဘန္တေ, အဝိဇ္ဇာ, ကိတ္တာဝတာ စ အဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ?

126. 一时，世尊住在舍卫城(Sāvatthī)。当时，有一位比丘去见世尊，……坐在一旁后，那位比丘对世尊说：“世尊，常说‘无明、无明’，什么是无明呢？又到什么程度才算是陷入无明呢？”

‘‘ဣဓ[Pg.140], ဘိက္ခု, အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော သမုဒယဓမ္မံ ရူပံ ‘သမုဒယဓမ္မံ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ; ဝယဓမ္မံ ရူပံ ‘ဝယဓမ္မံ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ; သမုဒယဝယဓမ္မံ ရူပံ ‘သမုဒယဝယဓမ္မံ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. သမုဒယဓမ္မံ ဝေဒနံ ‘သမုဒယဓမ္မာ ဝေဒနာ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ; ဝယဓမ္မံ ဝေဒနံ ‘ဝယဓမ္မာ ဝေဒနာ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ; သမုဒယဝယဓမ္မံ ဝေဒနံ ‘သမုဒယဝယဓမ္မာ ဝေဒနာ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. သမုဒယဓမ္မံ သညံ…ပေ… သမုဒယဓမ္မေ သင်္ခါရေ ‘သမုဒယဓမ္မာ သင်္ခါရာ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ; ဝယဓမ္မေ သင်္ခါရေ ‘ဝယဓမ္မာ သင်္ခါရာ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ; သမုဒယဝယဓမ္မေ သင်္ခါရေ ‘သမုဒယဝယဓမ္မာ သင်္ခါရာ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. သမုဒယဓမ္မံ ဝိညာဏံ ‘သမုဒယဓမ္မံ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ; ဝယဓမ္မံ ဝိညာဏံ ‘ဝယဓမ္မံ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ; သမုဒယဝယဓမ္မံ ဝိညာဏံ ‘သမုဒယဝယဓမ္မံ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခု, အဝိဇ္ဇာ; ဧတ္တာဝတာ စ အဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ.

“比丘，于此，无闻凡夫于有集法之色，不如实了知‘色是集法’；于有灭法之色，不如实了知‘色是灭法’；于有集灭法之色，不如实了知‘色是集灭法’。于有集法之受，不如实了知‘受是集法’；于有灭法之受，不如实了知‘受是灭法’；于有集灭法之受，不如实了知‘受是集灭法’。于有集法之想……（中略）……于诸有集法之行，不如实了知‘诸行是集法’；于诸有灭法之行，不如实了知‘诸行是灭法’；于诸有集灭法之行，不如实了知‘诸行是集灭法’。于有集法之识，不如实了知‘识是集法’；于有灭法之识，不如实了知‘识是灭法’；于有集滅法之识，不如实了知‘识是集灭法’。比丘，此谓无明；以此即为已入无明者。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ, သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘ဝိဇ္ဇာ ဝိဇ္ဇာ’တိ, ဘန္တေ, ဝုစ္စတိ. ကတမာ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဝိဇ္ဇာ, ကိတ္တာဝတာ စ ဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ?

世尊作如是说已，彼比丘白世尊言：“大德，所谓‘明，明’。大德，何为明？以何为已入明者？”

‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, သုတဝါ အရိယသာဝကော သမုဒယဓမ္မံ ရူပံ ‘သမုဒယဓမ္မံ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ; ဝယဓမ္မံ ရူပံ ‘ဝယဓမ္မံ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ; သမုဒယဝယဓမ္မံ ရူပံ ‘သမုဒယဝယဓမ္မံ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. သမုဒယဓမ္မံ ဝေဒနံ ‘သမုဒယဓမ္မာ ဝေဒနာ’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ; ဝယဓမ္မံ ဝေဒနံ ‘ဝယဓမ္မာ ဝေဒနာ’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ; သမုဒယဝယဓမ္မံ ဝေဒနံ ‘သမုဒယဝယဓမ္မာ ဝေဒနာ’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. သမုဒယဓမ္မံ သညံ… သမုဒယဓမ္မေ သင်္ခါရေ ‘သမုဒယဓမ္မာ သင်္ခါရာ’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ; ဝယဓမ္မေ သင်္ခါရေ ‘ဝယဓမ္မာ သင်္ခါရာ’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ; သမုဒယဝယဓမ္မေ သင်္ခါရေ ‘သမုဒယဝယဓမ္မာ သင်္ခါရာ’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. သမုဒယဓမ္မံ ဝိညာဏံ ‘သမုဒယဓမ္မံ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ; ဝယဓမ္မံ ဝိညာဏံ ‘ဝယဓမ္မံ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ; သမုဒယဝယဓမ္မံ ဝိညာဏံ ‘သမုဒယဝယဓမ္မံ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခု, ဝိဇ္ဇာ; ဧတ္တာဝတာ စ ဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ. ပဌမံ.

“比丘，在此，多闻的圣弟子对有生起法的色，如实了知：‘色是有生起法’；对有灭去法的色，如实了知：‘色是灭去法’；对有生起与灭去法的色，如实了知：‘色是生起与灭去法’。对有生起法的受，如实了知：‘受是有生起法’；对有灭去法的受，如实了知：‘受是灭去法’；对有生起与灭去法的受，如实了知：‘受是生起与灭去法’。对有生起法的想……对有生起法的诸行，如实了知：‘诸行是有生起法’；对有灭去法的诸行，如实了知：‘诸行是灭去法’；对有生起与灭去法的诸行，如实了知：‘诸行是生起与灭去法’。对有生起法的识，如实了知：‘识是有生起法’；对有灭去法的识，如实了知：‘识是灭去法’；对有生起与灭去法的识，如实了知：‘识是生起与灭去法’。比丘，这被称为明，仅以此也达到了明。”第一经。

၂. ဒုတိယသမုဒယဓမ္မသုတ္တံ

2. 第二生起法经

၁၂၇. ဧကံ [Pg.141] သမယံ အာယသ္မာ စ သာရိပုတ္တော အာယသ္မာ စ မဟာကောဋ္ဌိကော ဗာရာဏသိယံ ဝိဟရန္တိ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ. အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကောဋ္ဌိကော သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော…ပေ… ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ မဟာကောဋ္ဌိကော အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘အဝိဇ္ဇာ, အဝိဇ္ဇာ’တိ, အာဝုသော သာရိပုတ္တ, ဝုစ္စတိ. ကတမာ နု ခေါ, အာဝုသော, အဝိဇ္ဇာ, ကိတ္တာဝတာ စ အဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ?

127. 一时，具寿舍利弗和具寿摩诃拘絺罗（Mahākoṭṭhika）住在波罗奈（Bārāṇasī）的仙人堕处鹿野苑。那时，具寿摩诃拘絺罗在傍晚时分从禅坐中起身……坐在一旁后，对具寿舍利弗这样说：“贤友舍利弗，人们说‘无明，无明’。贤友，什么是无明？又到什么程度才算是落入无明之中呢？”

‘‘ဣဓာဝုသော အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော သမုဒယဓမ္မံ ရူပံ ‘သမုဒယဓမ္မံ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ; ဝယဓမ္မံ ရူပံ…ပေ… ‘သမုဒယဝယဓမ္မံ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. သမုဒယဓမ္မံ ဝေဒနံ…ပေ… ဝယဓမ္မံ ဝေဒနံ…ပေ… ‘သမုဒယဝယဓမ္မာ ဝေဒနာ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. သမုဒယဓမ္မံ သညံ…ပေ… သမုဒယဓမ္မေ သင်္ခါရေ…ပေ… ဝယဓမ္မေ သင်္ခါရေ…ပေ… သမုဒယဝယဓမ္မေ သင်္ခါရေ ‘သမုဒယဝယဓမ္မာ သင်္ခါရာ’တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. သမုဒယဓမ္မံ ဝိညာဏံ…ပေ… သမုဒယဝယဓမ္မံ ဝိညာဏံ ‘သမုဒယဝယဓမ္မံ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, အာဝုသော, အဝိဇ္ဇာ; ဧတ္တာဝတာ စ အဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ. ဒုတိယံ.

“贤友，于此，寡闻的凡夫对有生起法的色，不如实了知‘色是有生起法’；对有坏灭法的色……乃至对有生灭法的色，不如实了知‘色是有生灭法’。对有生起法的受……乃至对有生灭法的受，不如实了知‘受是有生灭法’。对有生起法的想……。对有生起法的诸行……乃至对有生灭法的诸行，不如实了知‘诸行是有生灭法’。对有生起法的识……乃至对有生灭法的识，不如实了知‘识是有生灭法’。贤友，这被称为无明；仅此，即为陷入无明者。”第二。

၃. တတိယသမုဒယဓမ္မသုတ္တံ

3. 第三生起法经

၁၂၈. ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ စ သာရိပုတ္တော အာယသ္မာ စ မဟာကောဋ္ဌိကော ဗာရာဏသိယံ ဝိဟရန္တိ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ…ပေ… ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ မဟာကောဋ္ဌိကော အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘ဝိဇ္ဇာ, ဝိဇ္ဇာ’တိ, အာဝုသော သာရိပုတ္တ, ဝုစ္စတိ. ကတမာ နု ခေါ, အာဝုသော, ဝိဇ္ဇာ, ကိတ္တာဝတာ စ ဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ?

128. 一时，具寿舍利弗和具寿大拘絺罗(Mahākoṭṭhika)住在波罗奈(Bārāṇasī)的仙人堕处鹿野苑。……坐于一旁后，具寿大拘絺罗对具寿舍利弗这么说：“贤友舍利弗，常说‘明，明’。贤友，什么是明？到什么程度才为到达明者呢？”

‘‘ဣဓာဝုသော, သုတဝါ အရိယသာဝကော သမုဒယဓမ္မံ ရူပံ ‘သမုဒယဓမ္မံ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ; ဝယဓမ္မံ ရူပံ…ပေ… သမုဒယဝယဓမ္မံ ရူပံ ‘သမုဒယဝယဓမ္မံ ရူပ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ; သမုဒယဓမ္မံ ဝေဒနံ…ပေ… သမုဒယဝယဓမ္မာ ဝေဒနာ … သမုဒယဓမ္မံ သညံ…ပေ… သမုဒယဓမ္မေ သင်္ခါရေ… ဝယဓမ္မေ သင်္ခါရေ… သမုဒယဝယဓမ္မေ သင်္ခါရေ ‘သမုဒယဝယဓမ္မာ သင်္ခါရာ’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. သမုဒယဓမ္မံ ဝိညာဏံ… ဝယဓမ္မံ ဝိညာဏံ… သမုဒယဝယဓမ္မံ ဝိညာဏံ ‘သမုဒယဝယဓမ္မံ ဝိညာဏ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော, ဝိဇ္ဇာ; ဧတ္တာဝတာ စ ဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ. တတိယံ.

“贤友，于此，多闻圣弟子如实了知色是生法、是坏灭法、是生灭法；如实了知受是生法……是生灭法；如实了知想是生法……；如实了知诸行是生法、是坏灭法、是生灭法；如实了知识是生法、是坏灭法、是生灭法。贤友，这称为明；以此即为明达者。”第三。

၄. အဿာဒသုတ္တံ

4. 味经

၁၂၉. ဗာရာဏသိယံ [Pg.142] ဝိဟရန္တိ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ…ပေ… ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ မဟာကောဋ္ဌိကော အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘အဝိဇ္ဇာ, အဝိဇ္ဇာ’တိ, အာဝုသော သာရိပုတ္တ, ဝုစ္စတိ. ကတမာ နု ခေါ, အာဝုသော, အဝိဇ္ဇာ, ကိတ္တာဝတာ စ အဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ?

129. （具寿舍利弗与具寿大拘絺罗）住在波罗奈（Bārāṇasī）仙人堕处（Isipatana）的鹿野苑（Migadāya）……具寿大拘絺罗坐在一旁，对具寿舍利弗说：“贤友舍利弗，人们说‘无明，无明’。贤友，什么是无明？又，以何为无明所至者？”

‘‘ဣဓာဝုသော အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော ရူပဿ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. ဝေဒနာယ…ပေ… သညာယ… သင်္ခါရာနံ… ဝိညာဏဿ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော, အဝိဇ္ဇာ; ဧတ္တာဝတာ စ အဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ. စတုတ္ထံ.

“贤友，于此，无闻凡夫不如实了知色之乐味、过患与出离；不如实了知受……想……诸行……识之乐味、过患与出离。贤友，这称为无明；以此即为无明所至者。”第四。

၅. ဒုတိယအဿာဒသုတ္တံ

5. 第二味经

၁၃၀. ဗာရာဏသိယံ ဝိဟရန္တိ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ…ပေ… ‘‘‘ဝိဇ္ဇာ, ဝိဇ္ဇာ’တိ, အာဝုသော သာရိပုတ္တ, ဝုစ္စတိ. ကတမာ နု ခေါ, အာဝုသော, ဝိဇ္ဇာ, ကိတ္တာဝတာ စ ဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ?

130. （具寿舍利弗与具寿大拘絺罗）住在波罗奈仙人堕处的鹿野苑……“贤友舍利弗，人们说‘明，明’。贤友，什么是明？又，以何为明达者？”

‘‘ဣဓာဝုသော, သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပဿ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ဝေဒနာယ…ပေ… သညာယ… သင်္ခါရာနံ… ဝိညာဏဿ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော, ဝိဇ္ဇာ; ဧတ္တာဝတာ စ ဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ. ပဉ္စမံ.

“贤友，在此，多闻的圣弟子如实了知色的乐味、过患和出离；如实了知受……想……行……识的乐味、过患和出离。贤友，这被称为明；到此程度即是具明。”第五。

၆. သမုဒယသုတ္တံ

6. 集起经

၁၃၁. ဗာရာဏသိယံ ဝိဟရန္တိ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ…ပေ… ‘‘‘အဝိဇ္ဇာ, အဝိဇ္ဇာ’တိ, အာဝုသော သာရိပုတ္တ, ဝုစ္စတိ. ကတမာ နု ခေါ, အာဝုသော, အဝိဇ္ဇာ, ကိတ္တာဝတာ စ အဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ?

131. 住在波罗奈(Bārāṇasī)仙人堕处(Isipatana)的鹿野苑(Migadāya)……“贤友舍利弗，人们说‘无明，无明’。贤友，什么是无明？到什么程度是入于无明呢？”

‘‘ဣဓာဝုသော, အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော ရူပဿ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. ဝေဒနာယ…ပေ… သညာယ… သင်္ခါရာနံ… ဝိညာဏဿ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော, အဝိဇ္ဇာ; ဧတ္တာဝတာ စ အဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

“贤友，在此，无闻的凡夫不如实了知色的生起、灭没、乐味、过患和出离；不如实了知受……想……行……识的生起、灭没、乐味、过患和出离。贤友，这被称为无明；到此程度即是入于无明。”第六。

၇. ဒုတိယသမုဒယသုတ္တံ

7. 第二集起经

၁၃၂. ဗာရာဏသိယံ [Pg.143] ဝိဟရန္တိ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ…ပေ… ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ မဟာကောဋ္ဌိကော အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘ဝိဇ္ဇာ, ဝိဇ္ဇာ’တိ, အာဝုသော သာရိပုတ္တ, ဝုစ္စတိ. ကတမာ နု ခေါ, အာဝုသော, ဝိဇ္ဇာ, ကိတ္တာဝတာ စ ဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ?

132. 住在波罗奈仙人堕处的鹿野苑……具寿摩诃拘絺罗坐在一旁，对具寿舍利弗这么说：“贤友舍利弗，人们说‘明，明’。贤友，什么是明？到什么程度是具明呢？”

‘‘ဣဓာဝုသော, သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပဿ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ဝေဒနာယ…ပေ… သညာယ… သင်္ခါရာနံ… ဝိညာဏဿ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော, ဝိဇ္ဇာ; ဧတ္တာဝတာ စ ဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ. သတ္တမံ.

“贤友，在此，多闻的圣弟子如实了知色的生起、灭没、乐味、过患和出离；如实了知受……想……行……识的生起、灭没、乐味、过患和出离。贤友，这被称为明；到此程度即是具明。”第七。

၈. ကောဋ္ဌိကသုတ္တံ

8. 拘絺罗经

၁၃၃. ဗာရာဏသိယံ ဝိဟရန္တိ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ. အထ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော သာယနှသမယံ…ပေ… ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော အာယသ္မန္တံ မဟာကောဋ္ဌိကံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘အဝိဇ္ဇာ, အဝိဇ္ဇာ’တိ, အာဝုသော ကောဋ္ဌိက, ဝုစ္စတိ. ကတမာ နု ခေါ, အာဝုသော, အဝိဇ္ဇာ, ကိတ္တာဝတာ စ အဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ?

133. （具寿舍利弗与具寿摩诃拘絺罗）住在波罗奈(Bārāṇasī)仙人堕处(Isipatana)的鹿野苑(Migadāya)。那时，具寿舍利弗于傍晚时分……坐于一旁的具寿舍利弗对具寿摩诃拘絺罗(Mahākoṭṭhika)说：“贤友拘絺罗，所谓‘无明，无明’。贤友，什么是无明？又，达到何种程度，才算是陷入无明呢？”

‘‘ဣဓာဝုသော, အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော ရူပဿ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. ဝေဒနာယ…ပေ… သညာယ… သင်္ခါရာနံ… ဝိညာဏဿ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော, အဝိဇ္ဇာ; ဧတ္တာဝတာ စ အဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ.

“贤友，在此，寡闻的凡夫不如实了知色的乐味、过患与出离；不如实了知受……想……行……识的乐味、过患与出离。贤友，这被称为无明；达到此种程度，即是陷入无明。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ, အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော အာယသ္မန္တံ မဟာကောဋ္ဌိကံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘ဝိဇ္ဇာ, ဝိဇ္ဇာ’တိ, အာဝုသော ကောဋ္ဌိက, ဝုစ္စတိ. ကတမာ နု ခေါ, အာဝုသော, ဝိဇ္ဇာ, ကိတ္တာဝတာ စ ဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ?

如是说后，具寿舍利弗对具寿摩诃拘絺罗说：“贤友拘絺罗，所谓‘明，明’。贤友，什么是明？又，达到何种程度，才算是具足明呢？”

‘‘ဣဓာဝုသော သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပဿ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ဝေဒနာယ…ပေ… သညာယ… သင်္ခါရာနံ… ဝိညာဏဿ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော, ဝိဇ္ဇာ; ဧတ္တာဝတာ စ ဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

“贤友，在此，多闻的圣弟子如实了知色的乐味、过患与出离；如实了知受……想……行……识的乐味、过患与出离。贤友，这被称为明；达到此种程度，即是具足明。”第八。

၉. ဒုတိယကောဋ္ဌိကသုတ္တံ

9. 第二拘絺罗经

၁၃၄. ဗာရာဏသိယံ [Pg.144] ဝိဟရန္တိ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ…ပေ… ‘‘‘အဝိဇ္ဇာ, အဝိဇ္ဇာ’တိ, အာဝုသော ကောဋ္ဌိက, ဝုစ္စတိ. ကတမာ နု ခေါ, အာဝုသော, အဝိဇ္ဇာ, ကိတ္တာဝတာ စ အဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ?

134. 住在波罗奈的仙人堕处鹿野苑……“贤友拘絺罗，所谓‘无明，无明’。贤友，什么是无明？又，达到何种程度，才算是陷入无明呢？”

‘‘ဣဓာဝုသော, အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော ရူပဿ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. ဝေဒနာယ…ပေ… သညာယ… သင်္ခါရာနံ… ဝိညာဏဿ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော, အဝိဇ္ဇာ; ဧတ္တာဝတာ စ အဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ.

“贤友，在此，寡闻的凡夫不如实了知色的生起、灭尽、乐味、过患与出离；不如实了知受……想……行……识的生起、灭尽、乐味、过患与出离。贤友，这被称为无明；达到此种程度，即是陷入无明。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ, အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော အာယသ္မန္တံ မဟာကောဋ္ဌိကံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘ဝိဇ္ဇာ, ဝိဇ္ဇာ’တိ, အာဝုသော ကောဋ္ဌိက, ဝုစ္စတိ. ကတမာ နု ခေါ, အာဝုသော, ဝိဇ္ဇာ, ကိတ္တာဝတာ စ ဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ?

如是说后，具寿舍利弗对具寿摩诃拘絺罗这样说：“贤友拘絺罗，人们说‘明，明’。贤友，什么是明？又，到什么程度才算是具明呢？”

‘‘ဣဓာဝုသော, သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပဿ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ဝေဒနာယ…ပေ… သညာယ… သင်္ခါရာနံ… ဝိညာဏဿ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော, ဝိဇ္ဇာ; ဧတ္တာဝတာ စ ဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ. နဝမံ.

“贤友，在此，多闻的圣弟子如实了知色的生起、灭、乐味、过患和出离；如实了知受……想……行……识的生起、灭、乐味、过患和出离。贤友，这被称为明；到此程度即是具明。”第九。

၁၀. တတိယကောဋ္ဌိကသုတ္တံ

10. 第三拘絺罗经

၁၃၅. တညေဝ နိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော အာယသ္မန္တံ မဟာကောဋ္ဌိကံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘အဝိဇ္ဇာ, အဝိဇ္ဇာ’တိ, အာဝုသော ကောဋ္ဌိက, ဝုစ္စတိ. ကတမာ နု ခေါ, အာဝုသော, အဝိဇ္ဇာ, ကိတ္တာဝတာ စ အဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ?

135. 同样的因缘。坐在一旁的具寿舍利弗对具寿摩诃拘絺罗这样说：“贤友拘絺罗，人们说‘无明，无明’。贤友，什么是无明？又到什么程度才算是已入无明呢？”

‘‘ဣဓာဝုသော, အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော ရူပံ နပ္ပဇာနာတိ, ရူပသမုဒယံ နပ္ပဇာနာတိ, ရူပနိရောဓံ နပ္ပဇာနာတိ, ရူပနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ နပ္ပဇာနာတိ. ဝေဒနံ နပ္ပဇာနာတိ…ပေ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ နပ္ပဇာနာတိ, ဝိညာဏသမုဒယံ နပ္ပဇာနာတိ, ဝိညာဏနိရောဓံ နပ္ပဇာနာတိ, ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ နပ္ပဇာနာတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော, အဝိဇ္ဇာ; ဧတ္တာဝတာ စ အဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ.

“贤友，在此，无闻凡夫不了知色，不了知色的集，不了知色的灭，不了知导向色灭之道。不了知受……想……行……不了知识，不了知识的集，不了知识的灭，不了知导向识灭之道。贤友，这被称为无明；到此程度即是已入无明。”

ဧဝံ [Pg.145] ဝုတ္တေ, အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော အာယသ္မန္တံ မဟာကောဋ္ဌိကံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘ဝိဇ္ဇာ, ဝိဇ္ဇာ’တိ, အာဝုသော ကောဋ္ဌိက, ဝုစ္စတိ. ကတမာ နု ခေါ, အာဝုသော, ဝိဇ္ဇာ, ကိတ္တာဝတာ စ ဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ? ‘‘ဣဓာဝုသော, သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပံ ပဇာနာတိ, ရူပသမုဒယံ ပဇာနာတိ, ရူပနိရောဓံ ပဇာနာတိ, ရူပနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ ပဇာနာတိ. ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ ပဇာနာတိ, ဝိညာဏသမုဒယံ ပဇာနာတိ, ဝိညာဏနိရောဓံ ပဇာနာတိ, ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ ပဇာနာတိ. အယံ ဝုစ္စတာဝုသော, ဝိဇ္ဇာ; ဧတ္တာဝတာ စ ဝိဇ္ဇာဂတော ဟောတီ’’တိ. ဒသမံ.

如是说后，具寿舍利弗对具寿大拘絺罗说道：“贤友拘絺罗，人们说‘明，明’。贤友，什么是明？达到什么程度才算是到达明呢？”“贤友，于此，多闻圣弟子了知色，了知色集，了知色灭，了知导向色灭之道；了知受……想……诸行……了知识，了知识集，了知识灭，了知识灭之道。贤友，这被称为明；达到这个程度，便是到达明了。”第十。

အဝိဇ္ဇာဝဂ္ဂေါ တေရသမော.

无明品第十三

တဿုဒ္ဒါနံ –

此品摄颂：

သမုဒယဓမ္မေ တီဏိ, အဿာဒေါ အပရေ ဒုဝေ;

သမုဒယေ စ ဒွေ ဝုတ္တာ, ကောဋ္ဌိကေ အပရေ တယောတိ.

生起法有三，乐味另有二；生起亦说二，拘絺罗另有三。

၁၄. ကုက္ကုဠဝဂ္ဂေါ

14. 热灰品

၁. ကုက္ကုဠသုတ္တံ

1. 热灰经

၁၃၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, ကုက္ကုဠံ, ဝေဒနာ ကုက္ကုဠာ, သညာ ကုက္ကုဠာ, သင်္ခါရာ ကုက္ကုဠာ, ဝိညာဏံ ကုက္ကုဠံ. ဧဝံ ပဿံ, ဘိက္ခဝေ, သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ဝေဒနာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, သညာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, သင်္ခါရေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ဝိညာဏသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ; ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ. ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ. ပဌမံ.

136. 舍卫城。“比丘们，色是热灰，受是热灰，想是热灰，诸行是热灰，识是热灰。比丘们，如是见的多闻圣弟子，于色厌离，于受厌离，于想厌离，于诸行厌离，于识厌离。因厌离而离贪，因离贪而解脱。于解脱，生起‘我已解脱’之智。他了知：‘生已尽，梵行已立，所作已办，不再有此有。’”第一。

၂. အနိစ္စသုတ္တံ

2. 无常经

၁၃၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ယံ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စံ; တတြ ဝေါ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ကိဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စံ? ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စံ; တတြ ဝေါ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ဝေဒနာ အနိစ္စာ…ပေ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ အနိစ္စံ; တတြ ဝေါ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ယံ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စံ; တတြ ဝေါ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော’’တိ. ဒုတိယံ.

137. 舍卫城。“比丘们，凡是无常者，于彼，汝等当断欲。比丘们，何者为无常？比丘们，色是无常，于彼，汝等当断欲。受是无常……想……诸行……识是无常，于彼，汝等当断欲。比丘们，凡是无常者，于彼，汝等当断欲。”第二。

၃. ဒုတိယအနိစ္စသုတ္တံ

3. 第二无常经

၁၃၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.146]. ‘‘ယံ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စံ; တတြ ဝေါ ရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော. ကိဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စံ? ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စံ; တတြ ဝေါ ရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော. ဝေဒနာ အနိစ္စာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ အနိစ္စံ; တတြ ဝေါ ရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော. ယံ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စံ; တတြ ဝေါ ရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော’’တိ. တတိယံ.

138. 缘于舍卫城（Sāvatthī）。“诸比丘，凡是无常的，于彼，你们应断除贪。诸比丘，什么是无常的呢？诸比丘，色是无常的，于彼，你们应断除贪。受是无常的……想是无常的……诸行是无常的……识是无常的，于彼，你们应断除贪。诸比丘，凡是无常的，于彼，你们应断除贪。”第三经。

၄. တတိယအနိစ္စသုတ္တံ

4. 第三无常经

၁၃၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ယံ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စံ; တတြ ဝေါ ဆန္ဒရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော. ကိဉ္စ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စံ? ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စံ, တတြ ဝေါ ဆန္ဒရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော. ဝေဒနာ အနိစ္စာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ အနိစ္စံ; တတြ ဝေါ ဆန္ဒရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော. ယံ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စံ; တတြ ဝေါ ဆန္ဒရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော’’တိ. စတုတ္ထံ.

139. 缘于舍卫城。“诸比丘，凡是无常的，于彼，你们应断除欲贪。诸比丘，什么是无常的呢？诸比丘，色是无常的，于彼，你们应断除欲贪。受是无常的……想是无常的……诸行是无常的……识是无常的，于彼，你们应断除欲贪。诸比丘，凡是无常的，于彼，你们应断除欲贪。”第四经。

၅. ဒုက္ခသုတ္တံ

5. 苦经

၁၄၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ယံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခံ; တတြ ဝေါ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော…ပေ… ယံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခံ; တတြ ဝေါ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော’’တိ. ပဉ္စမံ.

140. 缘于舍卫城。“诸比丘，凡是苦的，于彼，你们应断除欲……（中略）……诸比丘，凡是苦的，于彼，你们应断除欲。”第五经。

၆. ဒုတိယဒုက္ခသုတ္တံ

6. 第二苦经

၁၄၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ယံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခံ; တတြ ဝေါ ရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော…ပေ… ယံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခံ; တတြ ဝေါ ရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

141. 缘于舍卫城。“诸比丘，凡是苦的，于彼，你们应断除贪……（中略）……诸比丘，凡是苦的，于彼，你们应断除贪。”第六经。

၇. တတိယဒုက္ခသုတ္တံ

7. 第三苦经

၁၄၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ယံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခံ; တတြ ဝေါ ဆန္ဒရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော…ပေ… ယံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခံ; တတြ ဝေါ ဆန္ဒရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော’’တိ. သတ္တမံ.

142. 缘于舍卫城。“诸比丘，凡是苦的，于彼，你们应断除欲贪……（中略）……诸比丘，凡是苦的，于彼，你们应断除欲贪。”第七经。

၈. အနတ္တသုတ္တံ

8. 无我经

၁၄၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, အနတ္တာ; တတြ ဝေါ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ကော စ, ဘိက္ခဝေ, အနတ္တာ? ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, အနတ္တာ; တတြ ဝေါ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ဝေဒနာ အနတ္တာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ အနတ္တာ; တတြ ဝေါ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော. ယော, ဘိက္ခဝေ, အနတ္တာ; တတြ ဝေါ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော’’တိ. အဋ္ဌမံ.

143. 缘于舍卫城。“诸比丘，凡是无我的，于彼，你们应断除欲。诸比丘，什么是无我的呢？诸比丘，色是无我的，于彼，你们应断除欲。受是无我的……想是无我的……诸行是无我的……识是无我的，于彼，你们应断除欲。诸比丘，凡是无我的，于彼，你们应断除欲。”第八经。

၉. ဒုတိယအနတ္တသုတ္တံ

9. 第二无我经

၁၄၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.147]. ‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, အနတ္တာ; တတြ ဝေါ ရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော. ကော စ, ဘိက္ခဝေ, အနတ္တာ? ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, အနတ္တာ; တတြ ဝေါ ရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော. ဝေဒနာ အနတ္တာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ အနတ္တာ; တတြ ဝေါ ရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော. ယော, ဘိက္ခဝေ, အနတ္တာ; တတြ ဝေါ ရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော’’တိ. နဝမံ.

144. 缘于舍卫城。“比丘们，凡是无我的，于彼，你们应断除贪。诸比丘，什么是无我呢？比丘们，色是无我，于彼，你们应断除贪。受是无我……想……行……识是无我，于彼，你们应断除贪。比丘们，凡是无我的，于彼，你们应断除贪。”第九。

၁၀. တတိယအနတ္တသုတ္တံ

10. 第三无我经

၁၄၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, အနတ္တာ; တတြ ဝေါ ဆန္ဒရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော. ကော စ, ဘိက္ခဝေ, အနတ္တာ? ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, အနတ္တာ; တတြ ဝေါ ဆန္ဒရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော. ဝေဒနာ အနတ္တာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ အနတ္တာ; တတြ ဝေါ ဆန္ဒရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော. ယော, ဘိက္ခဝေ, အနတ္တာ; တတြ ဝေါ ဆန္ဒရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော’’တိ. ဒသမံ.

145. 缘于舍卫城。“比丘们，凡是无我的，于彼，你们应断除欲贪。诸比丘，什么是无我呢？比丘们，色是无我，于彼，你们应断除欲贪。受是无我……想……行……识是无我，于彼，你们应断除欲贪。比丘们，凡是无我的，于彼，你们应断除欲贪。”第十。

၁၁. နိဗ္ဗိဒါဗဟုလသုတ္တံ

11. 多厌离经

၁၄၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘သဒ္ဓါပဗ္ဗဇိတဿ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တဿ အယမနုဓမ္မော ဟောတိ – ယံ ရူပေ နိဗ္ဗိဒါဗဟုလော ဝိဟရေယျ. ဝေဒနာယ…ပေ… သညာယ… သင်္ခါရေသု… ဝိညာဏေ နိဗ္ဗိဒါဗဟုလော ဝိဟရေယျ. ယော ရူပေ နိဗ္ဗိဒါဗဟုလော ဝိဟရန္တော, ဝေဒနာယ… သညာယ… သင်္ခါရေသု… ဝိညာဏေ နိဗ္ဗိဒါဗဟုလော ဝိဟရန္တော ရူပံ ပရိဇာနာတိ, ဝေဒနံ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ ပရိဇာနာတိ; သော ရူပံ ပရိဇာနံ ဝေဒနံ ပရိဇာနံ သညံ ပရိဇာနံ သင်္ခါရေ ပရိဇာနံ ဝိညာဏံ ပရိဇာနံ ပရိမုစ္စတိ ရူပမှာ, ပရိမုစ္စတိ ဝေဒနာယ, ပရိမုစ္စတိ သညာယ, ပရိမုစ္စတိ သင်္ခါရေဟိ, ပရိမုစ္စတိ ဝိညာဏမှာ, ပရိမုစ္စတိ ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ; ‘ပရိမုစ္စတိ ဒုက္ခသ္မာ’တိ ဝဒါမီ’’တိ. ဧကာဒသမံ.

146. 缘于舍卫城。“比丘们，因信而出家的良家子，此为其随法：即于色多住于厌离，于受……于想……于诸行……于识多住于厌离。他于色多住于厌离，于受……于想……于诸行……于识多住于厌离，从而遍知色，遍知受……想……诸行……识。他因遍知色，遍知受，遍知想，遍知诸行，遍知识，故从色解脱，从受解脱，从想解脱，从诸行解脱，从识解脱，从生、老、死、愁、悲、苦、忧、恼解脱。我说：‘他从苦解脱。’”第十一。

၁၂. အနိစ္စာနုပဿီသုတ္တံ

12. 随观无常经

၁၄၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘သဒ္ဓါပဗ္ဗဇိတဿ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တဿ အယမနုဓမ္မော ဟောတိ – ယံ ရူပေ အနိစ္စာနုပဿီ ဝိဟရေယျ. ဝေဒနာယ… သညာယ… သင်္ခါရေသု… ဝိညာဏေ အနိစ္စာနုပဿီ ဝိဟရေယျ…ပေ… ‘ပရိမုစ္စတိ ဒုက္ခသ္မာ’တိ ဝဒါမီ’’တိ. ဒွါဒသမံ.

147. 舍卫城。“比丘们，具信出家的良家子，此为其随法：于色当随观无常而住。于受……于想……于诸行……于识当随观无常而住……我说：‘他从苦解脱。’”第十二。

၁၃. ဒုက္ခာနုပဿီသုတ္တံ

13. 苦随观经

၁၄၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.148]. ‘‘သဒ္ဓါပဗ္ဗဇိတဿ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တဿ အယမနုဓမ္မော ဟောတိ – ယံ ရူပေ ဒုက္ခာနုပဿီ ဝိဟရေယျ. ဝေဒနာယ… သညာယ… သင်္ခါရေသု… ဝိညာဏေ ဒုက္ခာနုပဿီ ဝိဟရေယျ…ပေ… ‘ပရိမုစ္စတိ ဒုက္ခသ္မာ’တိ ဝဒါမီ’’တိ. တေရသမံ.

148. 舍卫城。“比丘们，具信出家的良家子，此为其随法：于色当随观苦而住。于受……于想……于诸行……于识当随观苦而住……我说：‘他从苦解脱。’”第十三。

၁၄. အနတ္တာနုပဿီသုတ္တံ

14. 无我随观经

၁၄၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘သဒ္ဓါပဗ္ဗဇိတဿ, ဘိက္ခဝေ, ကုလပုတ္တဿ အယမနုဓမ္မော ဟောတိ – ယံ ရူပေ အနတ္တာနုပဿီ ဝိဟရေယျ. ဝေဒနာယ… သညာယ… သင်္ခါရေသု… ဝိညာဏေ အနတ္တာနုပဿီ ဝိဟရေယျ. (သော ရူပေ) အနတ္တာနုပဿီ ဝိဟရန္တော, ဝေဒနာယ… သညာယ… သင်္ခါရေသု… ဝိညာဏေ အနတ္တာနုပဿီ ဝိဟရန္တော ရူပံ ပရိဇာနာတိ, ဝေဒနံ…ပေ… သညံ… သင်္ခါရေ… ဝိညာဏံ ပရိဇာနာတိ. သော ရူပံ ပရိဇာနံ ဝေဒနံ ပရိဇာနံ သညံ ပရိဇာနံ သင်္ခါရေ ပရိဇာနံ ဝိညာဏံ ပရိဇာနံ ပရိမုစ္စတိ ရူပမှာ, ပရိမုစ္စတိ ဝေဒနာယ, ပရိမုစ္စတိ သညာယ, ပရိမုစ္စတိ သင်္ခါရေဟိ, ပရိမုစ္စတိ ဝိညာဏမှာ, ပရိမုစ္စတိ ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ; ‘ပရိမုစ္စတိ ဒုက္ခသ္မာ’တိ ဝဒါမီ’’တိ. စုဒ္ဒသမံ.

149. 舍卫城。“比丘们，具信出家的良家子，此为其随法：于色当随观无我而住；于受……于想……于诸行……于识当随观无我而住。他于色随观无我而住，于受……于想……于诸行……于识随观无我而住时，即遍知色，遍知受……想……诸行……识。他遍知色、遍知受、遍知想、遍知诸行、遍知识，即从色解脱，从受解脱，从想解脱，从诸行解脱，从识解脱；从生、老、死、愁、悲、苦、忧、恼解脱。我说：‘他从苦解脱。’”第十四。

ကုက္ကုဠဝဂ္ဂေါ စုဒ္ဒသမော.

炽燃品第十四。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

ကုက္ကုဠာ တယော အနိစ္စေန, ဒုက္ခေန အပရေ တယော;

အနတ္တေန တယော ဝုတ္တာ, ကုလပုတ္တေန ဒွေ ဒုကာတိ.

三则炽燃与无常，另三则为苦；三则为无我所说，二则为良家子与苦。

၁၅. ဒိဋ္ဌိဝဂ္ဂေါ

15. 见品

၁. အဇ္ဈတ္တသုတ္တံ

1. 内经

၁၅၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ ဥပ္ပဇ္ဇတိ အဇ္ဈတ္တံ သုခဒုက္ခ’’န္တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ ရူပံ ဥပါဒါယ ဥပ္ပဇ္ဇတိ အဇ္ဈတ္တံ သုခဒုက္ခံ. ဝေဒနာယ သတိ…ပေ… သညာယ [Pg.149] သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ ဥပ္ပဇ္ဇတိ အဇ္ဈတ္တံ သုခဒုက္ခံ. တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ အဇ္ဈတ္တံ သုခဒုက္ခ’’န္တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာ…ပေ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ, ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ အဇ္ဈတ္တံ သုခဒုက္ခ’’န္တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. ပဌမံ.

150. 舍卫城（Sāvatthī）因缘。“诸比丘，当什么存在时，执取什么，内在的苦乐便会生起呢？”“世尊，我们的法以世尊为根本……。”“诸比丘，当色存在时，执取色，内在的苦乐便会生起。当受存在时……当想存在时……当行存在时……当识存在时，执取识，内在的苦乐便会生起。诸比丘，你们认为如何？色是常还是无常？”“世尊，是无常。”“凡是无常的，是苦还是乐？”“世尊，是苦。”“凡是无常、苦、变易之法，若不执取它，内在的苦乐还会生起吗？”“世尊，不会的。”“受……想……行……识是常还是无常？”“世尊，是无常。”“凡是无常的，是苦还是乐？”“世尊，是苦。”“凡是无常、苦、变易之法，若不执取它，内在的苦乐还会生起吗？”“世尊，不会的。”“如此观察……他了知：‘……，再无后有。’”第一。

၂. ဧတံမမသုတ္တံ

2. 此我所经

၁၅၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’တိ သမနုပဿတီ’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ …ပေ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’တိ သမနုပဿတိ. တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာတိ သမနုပဿေယျာတိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ ဘန္တေ’’…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာတိ သမနုပဿေယျာတိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဧဝံ ပဿံ..ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. ဒုတိယံ.

151. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。“诸比丘，当什么存在时，执取什么，执著什么，而随观‘此是我所，此即是我，此是我之我’呢？”“世尊，我等之法，以世尊为根本……。”“诸比丘，当色存在时，执取色，执著色……当识存在时，执取识，执著识，而随观‘此是我所，此即是我，此是我之我’。诸比丘，你们认为如何？色是常还是无常？”“世尊，是无常。”……是变易法，若不执取它，还会随观‘此是我所，此即是我，此是我之我’吗？”“世尊，不应如此。”“受……想……行……识是常还是无常？”“世尊，是无常。”……是变易法，若不执取它，还会随观‘此是我所，此即是我，此是我之我’吗？”“世尊，不应如此。”“如是见者……他了知：‘……于此轮回不再有。’”第二经。

၃. သောအတ္တာသုတ္တံ

3. 彼我经

၁၅၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘သော အတ္တာ, သော လောကော, သော ပေစ္စ ဘဝိဿာမိ နိစ္စော ဓုဝေါ သဿတော အဝိပရိဏာမဓမ္မော’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ…. ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘သော အတ္တာ, သော လောကော, သော ပေစ္စ ဘဝိဿာမိ နိစ္စော ဓုဝေါ သဿတော အဝိပရိဏာမဓမ္မော’တိ. ဝေဒနာယ…ပေ… သညာယ… သင်္ခါရေသု [Pg.150] …ပေ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘သော အတ္တာ, သော လောကော, သော ပေစ္စ ဘဝိဿာမိ နိစ္စော ဓုဝေါ သဿတော အဝိပရိဏာမဓမ္မော’’’တိ.

152. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。“诸比丘，当什么存在时，执取什么，执著什么，而生起如是之见：‘彼即是我(attā)，彼即是世间(loko)，我死后将成为常、恒、常住、不变易法’呢？”“世尊，我等之法，以世尊为根本……。”“诸比丘，当色存在时，执取色，执著色，而生起如是之见：‘彼即是我(attā)，彼即是世间(loko)，我死后将成为常、恒、常住、不变易法’。于受……于想……于诸行……当识存在时，执取识，执著识，而生起如是之见：‘彼即是我(attā)，彼即是世间(loko)，我死后将成为常、恒、常住、不变易法’。”

‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ, ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘သော အတ္တာ, သော လောကော, သော ပေစ္စ ဘဝိဿာမိ နိစ္စော ဓုဝေါ သဿတော အဝိပရိဏာမဓမ္မော’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘သော အတ္တာ သော လောကော, သော ပေစ္စ ဘဝိဿာမိ နိစ္စော ဓုဝေါ သဿတော အဝိပရိဏာမဓမ္မော’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီတိ. တတိယံ.

“诸比丘，你们认为如何？色是常还是无常？”“大德，是无常。”“凡是无常的，是苦还是乐？”“大德，是苦。”“凡是无常、苦、变易之法，若不执取，还会生起这样的见解吗——‘彼是我，彼是世间，我死后将成为常、恒、常住、不变易之法’？”“大德，不然。”“受……想……行……识是常还是无常？”“大德，是无常。”“凡是无常的，是苦还是乐？”“大德，是苦。”“凡是无常、苦、变易之法，若不执取，还会生起这样的见解吗——‘彼是我，彼是世间，我死后将成为常、恒、常住、不变易之法’？”“大德，不然。”如此观察……他了知：‘为（证得）此位，更无所作’。第三经。

၄. နောစမေသိယာသုတ္တံ

4. 非我所经

၁၅၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နော စဿံ, နော စ မေ သိယာ, နာဘဝိဿ, န မေ ဘဝိဿတီ’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နော စဿံ, နော စ မေ သိယာ, နာဘဝိဿ, န မေ ဘဝိဿတီ’တိ. ဝေဒနာယ သတိ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ, ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နော စဿံ, နော စ မေ သိယာ, နာဘဝိဿ, န မေ ဘဝိဿတီ’တိ. တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ, ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘နော စဿံ, နော စ မေ သိယာ, နာဘဝိဿ, န မေ ဘဝိဿတီ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ, ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘နော စဿံ, နော စ မေ သိယာ, နာဘဝိဿ, န မေ ဘဝိဿတီ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. စတုတ္ထံ.

153. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。“诸比丘，于何者存在时，执取何者，执著于何者，而生起如是之见：‘若我未曾有，则无我所；我将不有，亦无我所’呢？”“世尊，我等之法以世尊为根本……”“诸比丘，于色存在时，执取色，执著于色，而生起如是之见：‘若我未曾有，则无我所；我将不有，亦无我所’。于受存在时……于想存在时……于行存在时……于识存在时，执取识，执著于识，而生起如是之见：‘若我未曾有，则无我所；我将不有，亦无我所’。“诸比丘，你们怎么认为？色是常还是无常？”“无常，世尊。”“凡是无常的，是苦还是乐呢？”“苦，世尊。”“凡是无常、苦、变易之法，不执取它，还会生起如是之见：‘若我未曾有，则无我所；我将不有，亦无我所’吗？”“不会的，世尊。”“受……想……行……识是常还是无常？”“无常，世尊。”“凡是无常的，是苦还是乐呢？”“苦，世尊。”“凡是无常、苦、变易之法，不执取它，还会生起如是之见：‘若我未曾有，则无我所；我将不有，亦无我所’吗？”“不会的，世尊。”“如是见者……他了知：‘……于此（轮回）状态，无有后有’。”第四经。

၅. မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိသုတ္တံ

5. 邪见经

၁၅၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.151]. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဝေဒနာယ သတိ… မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျာ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ, ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျာ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ.‘ပဉ္စမံ.

154. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。“诸比丘，当什么存在时，执取什么，执著于什么，邪见才会生起？” “世尊，我们的法以世尊为根本……” “诸比丘，当色存在时，执取色，执著于色，邪见就会生起。当受存在时……邪见生起。当想存在时……当行存在时……当识存在时，执取识，执著于识，邪见就会生起。 诸比丘，你们怎么认为？色是常还是无常？” “无常，世尊。” “凡是无常的……若不执取它，邪见会生起吗？” “不会的，世尊。” “受……想……行……识是常还是无常？” “无常，世尊。” “凡是无常的，是苦还是乐？” “是苦，世尊。” “凡是无常、是苦、是变易之法，若不执取它，邪见会生起吗？” “不会的，世尊。” “如是见者……他了知：‘……于此，无复所作。’” 第五经。

၆. သက္ကာယဒိဋ္ဌိသုတ္တံ

6. 身见经

၁၅၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဝေဒနာယ သတိ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျာ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျာ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

155. 在舍卫城。“诸比丘，当有何者时，依着何者，执著于何者，而生起萨迦耶见呢？”“世尊，我们的法是以世尊为根本……。”“诸比丘，当有色时，依着色，执著于色，而生起萨迦耶见。当有受时……当有想时……当有行时……当有识时，依着识，执著于识，而生起萨迦耶见。诸比丘，你们认为如何？色是常还是无常？”“无常，世尊。”“凡是无常的……不依着它，萨迦耶见还会生起吗？”“世尊，那绝不会。”“受……想……行……识是常还是无常？”“无常，世尊。”“凡是无常的……不依着它，萨迦耶见还会生起吗？”“世尊，那绝不会。”“如是见者……他了知：‘……，再无后有。’”第六经。

၇. အတ္တာနုဒိဋ္ဌိသုတ္တံ

7. 我见经

၁၅၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ အတ္တာနုဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ အတ္တာနုဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဝေဒနာယ သတိ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ အတ္တာနုဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ[Pg.152]. တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ အတ္တာနုဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျာ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ အတ္တာနုဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျာ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. သတ္တမံ.

156. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。“诸比丘，当什么存在时，执取什么，执著于什么，而生起我见(attānudiṭṭhi)呢？”“世尊，我们的法以世尊为根本……”“诸比丘，当色存在时，执取色，执著于色，而生起我见。当受存在时……当想存在时……当诸行存在时……当识存在时，执取识，执著于识，而生起我见。诸比丘，你们怎么认为？色是常还是无常呢？”“无常，世尊。”“凡是无常的……若不执取它，还会生起我见吗？”“不会的，世尊。”“受……想……诸行……识是常还是无常呢？”“无常，世尊。”“凡是无常的……若不执取它，还会生起我见吗？”“不会的，世尊。”“如是观者……他了知：‘……，于此不再有（轮回）。’”第七。

၈. အဘိနိဝေသသုတ္တံ

8. 执著经

၁၅၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သံယောဇနာဘိနိဝေသဝိနိဗန္ဓာ’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သံယောဇနာဘိနိဝေသဝိနိဗန္ဓာ. ဝေဒနာယ သတိ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သံယောဇနာဘိနိဝေသဝိနိဗန္ဓာ. တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ သံယောဇနာဘိနိဝေသဝိနိဗန္ဓာ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ‘‘ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

157. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。“诸比丘，当什么存在时，执取什么，执著于什么，而生起结(saṃyojana)、执著(abhinivesa)与系缚(vinibandha)呢？”“世尊，我们的法以世尊为根本……”“诸比丘，当色存在时，执取色，执著于色，而生起结、执著与系缚。当受存在时……当想存在时……当诸行存在时……当识存在时，执取识，执著于识，而生起结、执著与系缚。诸比丘，你们怎么认为？色是常还是无常呢？”“无常，世尊。”“凡是无常的……若不执取它，还会生起结、执著与系缚吗？”“不会的，世尊。”……“如是观者……他了知：‘……，于此不再有（轮回）。’”第八。

၉. ဒုတိယအဘိနိဝေသသုတ္တံ

9. 第二执著经

၁၅၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သံယောဇနာဘိနိဝေသဝိနိဗန္ဓာဇ္ဈောသာနာ’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သံယောဇနာဘိနိဝေသဝိနိဗန္ဓာဇ္ဈောသာနာ. ဝေဒနာယ သတိ … သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သံယောဇနာဘိနိဝေသဝိနိဗန္ဓာဇ္ဈောသာနာ. တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ သံယောဇနာဘိနိဝေသဝိနိဗန္ဓာဇ္ဈောသာနာ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ‘‘ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. နဝမံ.

158. 舍卫城。“诸比丘，于何者存在时，执取何者，执著何者，而生起结、执著、系缚与耽著呢？”“世尊，我等之法以世尊为根本……”“诸比丘，于色存在时，执取色，执著色，而生起结、执著、系缚与耽著。于受存在时……于想存在时……于行存在时……于识存在时，执取识，执著识，而生起结、执著、系缚与耽著。诸比丘，你们认为如何？色是常还是无常？”“世尊，是无常。”“又，凡是无常的……不执取它，还会生起结、执著、系缚与耽著吗？”“世尊，不会。”……“如是见者……了知：‘于此轮回不再有。’”第九经。

၁၀. အာနန္ဒသုတ္တံ

10. 阿难经

၁၅၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.153]. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ…ပေ… ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဓမ္မံ ဒေသေတု, ယမဟံ ဘဂဝတော ဓမ္မံ သုတွာ ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရေယျ’’န္တိ.

159. 舍卫城。尔时，具寿阿难前往世尊之处，抵达后……对世尊说：“善哉，世尊！请世尊为我简略说法。我听闻世尊之法后，愿能独自远离，不放逸、热忱、自我策励而住。”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, အာနန္ဒ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ, ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ, ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. ဒသမံ.

“阿难，你认为如何？色是常还是无常？”“世尊，是无常。”“凡是无常的，是苦还是乐？”“世尊，是苦。”“凡是无常、是苦、是变易法，还适合随观其为‘这是我的，我是此，这是我的我’吗？”“世尊，不适合。”“受……想……行……识是常还是无常？”“世尊，是无常。”“凡是无常的，是苦还是乐？”“世尊，是苦。”“凡是无常、是苦、是变易法，还适合随观其为‘这是我的，我是此，这是我的我’吗？”“世尊，不适合。”“如是见者……（中略）……了知……，再无后有。”第十经。

ဒိဋ္ဌိဝဂ္ဂေါ ပဉ္စဒသမော.

见品第五。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂如下：

အဇ္ဈတ္တိကံ ဧတံမမ, သောအတ္တာ နောစမေသိယာ;

မိစ္ဆာသက္ကာယတ္တာနု ဒွေ, အဘိနိဝေသာ အာနန္ဒေနာတိ.

内、是我所，是我、非我所；邪见与身见，我见、二执取，以及阿难经。

ဥပရိပဏ္ဏာသကော သမတ္တော.

上分五十经完结。

တဿ ဥပရိပဏ္ဏာသကဿ ဝဂ္ဂုဒ္ဒါနံ –

其上分五十经之品摄颂如下：

အန္တော ဓမ္မကထိကာ ဝိဇ္ဇာ, ကုက္ကုဠံ ဒိဋ္ဌိပဉ္စမံ;

တတိယော ပဏ္ဏာသကော ဝုတ္တော, နိပါတောတိ ပဝုစ္စတီတိ.

边、说法者、明、热灰，见为第五；此为第三五十经，亦称为尼波多。

ခန္ဓသံယုတ္တံ သမတ္တံ.

蕴相应完结。

၂. ရာဓသံယုတ္တံ

2. 罗陀相应

၁. ပဌမဝဂ္ဂေါ

1. 第一品

၁. မာရသုတ္တံ

1. 魔罗经

၁၆၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.154]. အထ ခေါ အာယသ္မာ ရာဓော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ရာဓော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

160. 舍卫城因缘。那时，具寿罗陀前往世尊之处，到了之后，礼敬世尊，坐于一旁。坐于一旁的具寿罗陀对世尊这样说：

‘‘‘မာရော, မာရော’တိ, ဘန္တေ, ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ, ဘန္တေ, မာရော’’တိ? ‘‘ရူပေ ခေါ, ရာဓ, သတိ မာရော ဝါ အဿ မာရေတာ ဝါ ယော ဝါ ပန မီယတိ. တသ္မာတိဟ တွံ, ရာဓ, ရူပံ မာရောတိ ပဿ, မာရေတာတိ ပဿ, မီယတီတိ ပဿ, ရောဂေါတိ ပဿ, ဂဏ္ဍောတိ ပဿ, သလ္လန္တိ ပဿ, အဃန္တိ ပဿ, အဃဘူတန္တိ ပဿ. ယေ နံ ဧဝံ ပဿန္တိ တေ သမ္မာ ပဿန္တိ. ဝေဒနာယ သတိ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ မာရော ဝါ အဿ မာရေတာ ဝါ ယော ဝါ ပန မီယတိ. တသ္မာတိဟ တွံ, ရာဓ, ဝိညာဏံ မာရောတိ ပဿ, မာရေတာတိ ပဿ, မီယတီတိ ပဿ, ရောဂေါတိ ပဿ, ဂဏ္ဍောတိ ပဿ, သလ္လန္တိ ပဿ, အဃန္တိ ပဿ, အဃဘူတန္တိ ပဿ. ယေ နံ ဧဝံ ပဿန္တိ, တေ သမ္မာ ပဿန္တီ’’တိ.

“世尊，人们说‘死，死’。世尊，以何为死呢？”“罗陀(Rādha)，当有色时，则有死，有杀者，或有死者。是故，罗陀，于此，你应视色为死，视之为杀者，视之为死者，视之为病，视之为痈，视之为箭，视之为苦，视之为已成苦者。凡如此看待色者，他们是正见者。当有受时……当有想时……当有行时……当有识时，则有死，有杀者，或有死者。是故，罗陀，于此，你应视识为死，视之为杀者，视之为死者，视之为病，视之为痈，视之为箭，视之为苦，视之为已成苦者。凡如此看待识者，他们是正见者。”

‘‘သမ္မာဒဿနံ ပန, ဘန္တေ, ကိမတ္ထိယ’’န္တိ? ‘‘သမ္မာဒဿနံ ခေါ, ရာဓ, နိဗ္ဗိဒတ္ထံ’’. ‘‘နိဗ္ဗိဒါ ပန, ဘန္တေ, ကိမတ္ထိယာ’’တိ? ‘‘နိဗ္ဗိဒါ ခေါ, ရာဓ, ဝိရာဂတ္ထာ’’. ‘‘ဝိရာဂေါ ပန, ဘန္တေ, ကိမတ္ထိယော’’တိ? ‘‘ဝိရာဂေါ ခေါ, ရာဓ, ဝိမုတ္တတ္ထော’’. ‘‘ဝိမုတ္တိ ပန, ဘန္တေ, ကိမတ္ထိယာ’’တိ? ‘‘ဝိမုတ္တိ ခေါ, ရာဓ, နိဗ္ဗာနတ္ထာ’’. ‘‘နိဗ္ဗာနံ ပန, ဘန္တေ, ကိမတ္ထိယ’’န္တိ? ‘‘အစ္စယာသိ, ရာဓ, ပဉှံ, နာသက္ခိ ပဉှဿ ပရိယန္တံ ဂဟေတုံ. နိဗ္ဗာနောဂဓဉှိ, ရာဓ, ဗြဟ္မစရိယံ ဝုဿတိ, နိဗ္ဗာနပရာယနံ နိဗ္ဗာနပရိယောသာန’’န္တိ. ပဌမံ.

“世尊，正见是为了什么呢？”“罗陀，正见是为了厌离。”“世尊，厌离是为了什么呢？”“罗陀，厌离是为了离欲。”“世尊，离欲是为了什么呢？”“罗陀，离欲是为了解脱。”“世尊，解脱是为了什么呢？”“罗陀，解脱是为了涅槃。”“世尊，涅槃是为了什么呢？”“罗陀，你已问过头了，不能把握问题的边际。罗陀，梵行是深入涅槃、以涅槃为归宿、以涅槃为终结的。”第一经竟。

၂. သတ္တသုတ္တံ

2. 众生经

၁၆၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ရာဓော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘သတ္တော, သတ္တော’တိ, ဘန္တေ, ဝုစ္စတိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ, ဘန္တေ[Pg.155], သတ္တောတိ ဝုစ္စတီ’’တိ? ‘‘ရူပေ ခေါ, ရာဓ, ယော ဆန္ဒော ယော ရာဂေါ ယာ နန္ဒီ ယာ တဏှာ, တတြ သတ္တော, တတြ ဝိသတ္တော, တသ္မာ သတ္တောတိ ဝုစ္စတိ. ဝေဒနာယ… သညာယ… သင်္ခါရေသု… ဝိညာဏေ ယော ဆန္ဒော ယော ရာဂေါ ယာ နန္ဒီ ယာ တဏှာ, တတြ သတ္တော, တတြ ဝိသတ္တော, တသ္မာ သတ္တောတိ ဝုစ္စတိ’’.

161. 缘起于舍卫城(Sāvatthī)。具寿(āyasmā)罗陀(Rādha)坐于一旁，对世尊(Bhagavā)说：“世尊，人们说‘执著，执著’。世尊，怎么才被称为‘执著’呢？”“罗陀，对于色，凡有欲求、有贪染、有喜悦、有渴爱，于此执著，于此深著，是故名为‘执著’。对于受……想……行……识，凡有欲求、有贪染、有喜悦、有渴爱，于此执著，于此深著，是故名为‘执著’。”

‘‘သေယျထာပိ, ရာဓ, ကုမာရကာ ဝါ ကုမာရိကာယော ဝါ ပံသွာဂါရကေဟိ ကီဠန္တိ. ယာဝကီဝဉ္စ တေသု ပံသွာဂါရကေသု အဝိဂတရာဂါ ဟောန္တိ အဝိဂတစ္ဆန္ဒာ အဝိဂတပေမာ အဝိဂတပိပါသာ အဝိဂတပရိဠာဟာ အဝိဂတတဏှာ, တာဝ တာနိ ပံသွာဂါရကာနိ အလ္လီယန္တိ ကေဠာယန္တိ ဓနာယန္တိ မမာယန္တိ. ယတော စ ခေါ, ရာဓ, ကုမာရကာ ဝါ ကုမာရိကာယော ဝါ တေသု ပံသွာဂါရကေသု ဝိဂတရာဂါ ဟောန္တိ ဝိဂတစ္ဆန္ဒာ ဝိဂတပေမာ ဝိဂတပိပါသာ ဝိဂတပရိဠာဟာ ဝိဂတတဏှာ, အထ ခေါ တာနိ ပံသွာဂါရကာနိ ဟတ္ထေဟိ စ ပါဒေဟိ စ ဝိကိရန္တိ ဝိဓမန္တိ ဝိဒ္ဓံသေန္တိ ဝိကီဠနိယံ ကရောန္တိ. ဧဝမေဝ ခေါ, ရာဓ, တုမှေပိ ရူပံ ဝိကိရထ ဝိဓမထ ဝိဒ္ဓံသေထ ဝိကီဠနိယံ ကရောထ တဏှာက္ခယာယ ပဋိပဇ္ဇထ. ဝေဒနံ ဝိကိရထ ဝိဓမထ ဝိဒ္ဓံသေထ ဝိကီဠနိယံ ကရောထ တဏှာက္ခယာယ ပဋိပဇ္ဇထ. သညံ… သင်္ခါရေ ဝိကိရထ ဝိဓမထ ဝိဒ္ဓံသေထ ဝိကီဠနိယံ ကရောထ တဏှာက္ခယာယ ပဋိပဇ္ဇထ. ဝိညာဏံ ဝိကိရထ ဝိဓမထ ဝိဒ္ဓံသေထ ဝိကီဠနိယံ ကရောထ တဏှာက္ခယာယ ပဋိပဇ္ဇထ. တဏှာက္ခယော ဟိ, ရာဓ, နိဗ္ဗာန’’န္တိ. ဒုတိယံ.

“罗陀，譬如童男或童女用沙屋玩耍。只要他们对那些沙屋未离贪、未离欲、未离爱、未离渴、未离热恼、未离渴爱，他们就会依恋、玩弄、珍视、占有那些沙屋。然而，罗陀，当那些童男或童女对那些沙屋已离贪、已离欲、已离爱、已离渴、已离热恼、已离渴爱时，他们就会用手脚将那些沙屋散开、摧毁、破坏，不再玩弄。同样地，罗陀，你们也应将色散开、摧毁、破坏，不再玩弄，为尽渴爱而修行。应将受……想……行……识散开、摧毁、破坏，不再玩弄，为尽渴爱而修行。罗陀，渴爱之尽，实是涅槃。”第二经。

၃. ဘဝနေတ္တိသုတ္တံ

3. 有绳经

၁၆၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ရာဓော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘ဘဝနေတ္တိနိရောဓော, ဘဝနေတ္တိနိရောဓော’တိ, ဘန္တေ, ဝုစ္စတိ. ကတမာ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဘဝနေတ္တိ, ကတမော ဘဝနေတ္တိနိရောဓော’’တိ? ‘‘ရူပေ ခေါ, ရာဓ, ယော ဆန္ဒော ယော ရာဂေါ ယာ နန္ဒီ ယာ တဏှာ ယေ ဥပယုပါဒါနာ စေတသော အဓိဋ္ဌာနာဘိနိဝေသာနုသယာ – အယံ ဝုစ္စတိ ဘဝနေတ္တိ. တေသံ နိရောဓော ဘဝနေတ္တိနိရောဓော. ဝေဒနာယ… သညာယ… သင်္ခါရေသု [Pg.156]… ဝိညာဏေ ယော ဆန္ဒော…ပေ… အဓိဋ္ဌာနာဘိနိဝေသာနုသယာ – အယံ ဝုစ္စတိ ဘဝနေတ္တိ. တေသံ နိရောဓော ဘဝနေတ္တိနိရောဓော’’တိ. တတိယံ.

162. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。具寿罗陀坐于一旁，对世尊说：“世尊，常说‘有绳之灭，有绳之灭’。那么，世尊，什么是有绳？什么是‘有绳之灭’？”“罗陀，于色，凡有欲、有贪、有喜、有渴爱，有执取、心的住着、固执与随眠——此称为‘有绳’。彼等之灭尽，即是‘有绳之灭’。于受……于想……于行……于识，凡有欲……乃至……住着、固执与随眠——此称为‘有绳’。彼等之灭尽，即是‘有绳之灭’。”第三。

၄. ပရိညေယျသုတ္တံ

4. 应遍知经

၁၆၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အာယသ္မာ ရာဓော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ ရာဓံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

163. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。具寿罗陀前往世尊所在之处；抵达后，顶礼世尊，然后坐于一旁。世尊对坐于一旁的具寿罗陀如是说：

‘‘ပရိညေယျေ စ, ရာဓ, ဓမ္မေ ဒေသေဿာမိ ပရိညဉ္စ ပရိညာတာဝိံ ပုဂ္ဂလဉ္စ. တံ သုဏာဟိ, သာဓုကံ မနသိ ကရောဟိ; ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ အာယသ္မာ ရာဓော ဘဂဝတော ပစ္စဿောသိ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကတမေ စ, ရာဓ, ပရိညေယျာ ဓမ္မာ? ရူပံ ခေါ, ရာဓ, ပရိညေယျော ဓမ္မော, ဝေဒနာ ပရိညေယျော ဓမ္မော, သညာ ပရိညေယျော ဓမ္မော, သင်္ခါရာ ပရိညေယျော ဓမ္မော, ဝိညာဏံ ပရိညေယျော ဓမ္မော. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ရာဓ, ပရိညေယျာ ဓမ္မာ. ကတမာ စ, ရာဓ, ပရိညာ? ယော ခေါ, ရာဓ, ရာဂက္ခယော ဒေါသက္ခယော မောဟက္ခယော – အယံ ဝုစ္စတိ, ရာဓ, ပရိညာ. ကတမော စ, ရာဓ, ပရိညာတာဝီ ပုဂ္ဂလော? ‘အရဟာ’တိဿ ဝစနီယံ. ယွာယံ အာယသ္မာ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော – အယံ ဝုစ္စတိ, ရာဓ, ပရိညာတာဝီ ပုဂ္ဂလော’’တိ. စတုတ္ထံ.

“罗陀，我将教导应遍知之法、遍知以及遍知者。谛听，善加作意，我将说。”“是的，世尊。”具寿罗陀回应世尊。世尊如是说：“罗陀，何为应遍知之法？罗陀，色是应遍知之法，受是应遍知之法，想是应遍知之法，行是应遍知之法，识是应遍知之法。罗陀，此等称为应遍知之法。罗陀，何为遍知？罗陀，凡贪之灭尽、瞋之灭尽、痴之灭尽——罗陀，此称为遍知。罗陀，何为遍知者？应称彼为‘阿罗汉’。此具寿，名某某，姓某某——罗陀，此称为遍知者。”第四。

၅. သမဏသုတ္တံ

5. 沙门经

၁၆၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ ရာဓံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပဉ္စိမေ, ရာဓ, ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ. ကတမေ ပဉ္စ? ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော, ဝေဒနုပါဒါနက္ခန္ဓော, သညုပါဒါနက္ခန္ဓော, သင်္ခါရုပါဒါနက္ခန္ဓော, ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. ယေ ဟိ ကေစိ, ရာဓ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာနံ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနန္တိ; န မေ တေ, ရာဓ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သမဏေသု ဝါ သမဏသမ္မတာ ဗြာဟ္မဏေသု ဝါ ဗြာဟ္မဏသမ္မတာ, န စ ပန တေ အာယသ္မန္တော သာမညတ္ထံ ဝါ ဗြဟ္မညတ္ထံ ဝါ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တိ. ယေ စ ခေါ ကေစိ, ရာဓ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာနံ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနန္တိ; တေ ခေါ မေ, ရာဓ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သမဏေသု စေဝ သမဏသမ္မတာ ဗြာဟ္မဏေသု စ ဗြာဟ္မဏသမ္မတာ[Pg.157], တေ စ ပနာယသ္မန္တော သာမညတ္ထဉ္စ ဗြဟ္မညတ္ထဉ္စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တီ’’တိ. ပဉ္စမံ.

164. 缘于舍卫城(Sāvatthī)。世尊对坐于一旁的具寿罗陀(Rādha)如是说：“罗陀，有此五取蕴。是哪五种？色取蕴、受取蕴、想取蕴、行取蕴、识取蕴。罗陀，凡有任何沙门或婆罗门，不如实了知此五取蕴的乐味、过患与出离，罗陀，在我看来，彼等在沙门中不被认为是沙门，在婆罗门中不被认为是婆罗门；彼等具寿者也未于现法中，由自证知、作证后，具足沙门之义或梵行之义而住。而凡有任何沙门或婆罗门，如实了知此五取蕴的乐味、过患与出离，罗陀，在我看来，彼等在沙门中被认为是沙门，在婆罗门中被认为是婆罗门；彼等具寿者能于现法中，由自证知、作证后，具足沙门之义与梵行之义而住。”第五。

၆. ဒုတိယသမဏသုတ္တံ

6. 第二沙门经

၁၆၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ ရာဓံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပဉ္စိမေ, ရာဓ, ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ. ကတမေ ပဉ္စ? ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော…ပေ… ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. ယေ ဟိ ကေစိ, ရာဓ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနန္တိ…ပေ… သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရန္တီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

165. 缘于舍卫城。世尊对坐于一旁的具寿罗陀如是说：“罗陀，有此五取蕴。是哪五种呢？色取蕴……乃至……识取蕴。罗陀，凡有任何沙门或婆罗门，不如实了知此五取蕴的集、灭、乐味、过患与出离……乃至……能于现法中由自证知、作证后具足而住。”第六。

၇. သောတာပန္နသုတ္တံ

7. 入流经

၁၆၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ ရာဓံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပဉ္စိမေ, ရာဓ, ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ. ကတမေ ပဉ္စ? ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော…ပေ… ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. ယတော ခေါ, ရာဓ, အရိယသာဝကော ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ – အယံ ဝုစ္စတိ, ရာဓ, အရိယသာဝကော သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ. သတ္တမံ.

166. 在舍卫城。世尊对坐于一隅的具寿罗陀说了这番话：“罗陀，有这五种取蕴。是哪五种呢？色取蕴……乃至……识取蕴。罗陀，当圣弟子如实了知这五种取蕴的集、灭、味、患、离时，罗陀，这位圣弟子被称为预流者，不堕法，决定，以正觉为彼岸。”第七经。

၈. အရဟန္တသုတ္တံ

8. 阿罗汉经

၁၆၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ ရာဓံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပဉ္စိမေ, ရာဓ, ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ. ကတမေ ပဉ္စ? ရူပုပါဒါနက္ခန္ဓော…ပေ… ဝိညာဏုပါဒါနက္ခန္ဓော. ယတော ခေါ, ရာဓ, ဘိက္ခု ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ဝိဒိတွာ အနုပါဒါဝိမုတ္တော ဟောတိ – အယံ ဝုစ္စတိ, ရာဓ, အရဟံ ခီဏာသဝေါ ဝုသိတဝါ ကတကရဏီယော ဩဟိတဘာရော အနုပ္ပတ္တသဒတ္ထော ပရိက္ခီဏဘဝသံယောဇနော သမ္မဒညာဝိမုတ္တော’’တိ. အဋ္ဌမံ.

167. 在舍卫城。世尊对坐于一隅的具寿罗陀说了这番话：“罗陀，有这五种取蕴。是哪五种呢？色取蕴……乃至……识取蕴。罗陀，比丘如实了知这五种取蕴的集、灭、味、患、离后，无所执取而解脱，罗陀，这位比丘被称为阿罗汉，诸漏已尽，梵行已立，所作已办，重担已卸，已达己利，有结已尽，正慧解脱。”第八经。

၉. ဆန္ဒရာဂသုတ္တံ

9. 欲贪经

၁၆၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ ရာဓံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ရူပေ ခေါ, ရာဓ, ယော ဆန္ဒော ယော ရာဂေါ ယာ နန္ဒီ ယာ တဏှာ, တံ ပဇဟထ. ဧဝံ တံ ရူပံ ပဟီနံ ဘဝိဿတိ ဥစ္ဆိန္နမူလံ တာလာဝတ္ထုကတံ အနဘာဝံကတံ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မံ. ဝေဒနာယ ယော [Pg.158] ဆန္ဒော ယော ရာဂေါ ယာ နန္ဒီ ယာ တဏှာ, တံ ပဇဟထ. ဧဝံ သာ ဝေဒနာ ပဟီနာ ဘဝိဿတိ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ. သညာယ… သင်္ခါရေသု ယော ဆန္ဒော ယော ရာဂေါ ယာ နန္ဒီ ယာ တဏှာ, တံ ပဇဟထ. ဧဝံ တေ သင်္ခါရာ ပဟီနာ ဘဝိဿန္တိ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ. ဝိညာဏေ ယော ဆန္ဒော ယော ရာဂေါ ယာ နန္ဒီ ယာ တဏှာ, တံ ပဇဟထ. ဧဝံ တံ ဝိညာဏံ ပဟီနံ ဘဝိဿတိ…ပေ… အနုပ္ပာဒဓမ္မ’’န္တိ. နဝမံ.

168. 舍卫城（Sāvatthī）因缘。那时，世尊对坐在一旁的具寿罗陀（Rādha）如是说：“罗陀，对于色，凡是欲、贪、喜、渴爱，你们都应舍断。这样，那色就会被舍断，其根已被截断，如同多罗树桩，已成非有，于未来成为不生之法。对于受，凡是欲、贪、喜、渴爱，你们都应舍断。这样，那受就会被舍断，其根已被截断，如同多罗树桩，已成非有，于未来成为不生之法。对于想……对于行，凡是欲、贪、喜、渴爱，你们都应舍断。这样，那些行就会被舍断，其根已被截断，如同多罗树桩，已成非有，于未来成为不生之法。对于识，凡是欲、贪、喜、渴爱，你们都应舍断。这样，那识就会被舍断……于未来成为不生之法。”第九经。

၁၀. ဒုတိယဆန္ဒရာဂသုတ္တံ

10. 第二欲贪经

၁၆၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ ရာဓံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ရူပေ ခေါ, ရာဓ, ယော ဆန္ဒော ယော ရာဂေါ ယာ နန္ဒီ ယာ တဏှာ ယေ ဥပယုပါဒါနာ စေတသော အဓိဋ္ဌာနာဘိနိဝေသာနုသယာ, တေ ပဇဟထ. ဧဝံ တံ ရူပံ ပဟီနံ ဘဝိဿတိ ဥစ္ဆိန္နမူလံ တာလာဝတ္ထုကတံ အနဘာဝံကတံ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မံ. ဝေဒနာယ ယော ဆန္ဒော ယော ရာဂေါ ယာ နန္ဒီ ယာ တဏှာ ယေ ဥပယုပါဒါနာ စေတသော အဓိဋ္ဌာနာဘိနိဝေသာနုသယာ, တေ ပဇဟထ. ဧဝံ သာ ဝေဒနာ ပဟီနာ ဘဝိဿတိ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ. သညာယ… သင်္ခါရေသု ယော ဆန္ဒော ယော ရာဂေါ ယာ နန္ဒီ ယာ တဏှာ ယေ ဥပယုပါဒါနာ စေတသော အဓိဋ္ဌာနာဘိနိဝေသာနုသယာ, တေ ပဇဟထ. ဧဝံ တေ သင်္ခါရာ ပဟီနာ ဘဝိဿန္တိ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မာ. ဝိညာဏေ ယော ဆန္ဒော ယော ရာဂေါ ယာ နန္ဒီ ယာ တဏှာ ယေ ဥပယုပါဒါနာ စေတသော အဓိဋ္ဌာနာဘိနိဝေသာနုသယာ, တေ ပဇဟထ. ဧဝံ တံ ဝိညာဏံ ပဟီနံ ဘဝိဿတိ ဥစ္ဆိန္နမူလံ တာလာဝတ္ထုကတံ အနဘာဝံကတံ အာယတိံ အနုပ္ပာဒဓမ္မ’’န္တိ. ဒသမံ.

169. 舍卫城因缘。世尊对坐于一旁的具寿罗陀（Rādha）说：“罗陀，对于色，凡是欲、贪、喜、渴爱，凡是心的执取、确立、执着、随眠，都应舍断。如此，那色就会被舍断，根已被截断，如被截顶的多罗树，已成非有，于未来为不生之法。对于受，凡是欲、贪、喜、渴爱，凡是心的执取、确立、执着、随眠，都应舍断。如此，那受就会被舍断，根已被截断，如被截顶的多罗树，已成非有，于未来为不生之法。对于想……对于行，凡是欲、贪、喜、渴爱，凡是心的执取、确立、执着、随眠，都应舍断。如此，那些行就会被舍断，根已被截断，如被截顶的多罗树，已成非有，于未来为不生之法。对于识，凡是欲、贪、喜、渴爱，凡是心的执取、确立、执着、随眠，都应舍断。如此，那识就会被舍断，根已被截断，如被截顶的多罗树，已成非有，于未来为不生之法。”第十经。

ရာဓသံယုတ္တဿ ပဌမော ဝဂ္ဂေါ.

罗陀相应第一品。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂如下：

မာရော သတ္တော ဘဝနေတ္တိ, ပရိညေယျာ သမဏာ ဒုဝေ;

သောတာပန္နော အရဟာ စ, ဆန္ဒရာဂါပရေ ဒုဝေတိ.

魔罗、有情、有之绳，应遍知、二沙门；入流者、阿罗汉，另有二欲贪。

၂. ဒုတိယဝဂ္ဂေါ

2. 第二品

၁. မာရသုတ္တံ

1. 魔罗经

၁၇၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.159]. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ရာဓော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘မာရော, မာရော’တိ, ဘန္တေ, ဝုစ္စတိ. ကတမော နု ခေါ, ဘန္တေ, မာရော’’တိ? ‘‘ရူပံ ခေါ, ရာဓ, မာရော, ဝေဒနာ မာရော, သညာ မာရော, သင်္ခါရာ မာရော, ဝိညာဏံ မာရော. ဧဝံ ပဿံ, ရာဓ, သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ဝေဒနာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, သညာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, သင်္ခါရေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ဝိညာဏသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ; ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ. ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ. ပဌမံ.

170. 舍卫城因缘。具寿罗陀坐于一旁，对世尊说：“世尊，人们说‘死，死’，世尊，到底什么是死呢？”“罗陀，色是死，受是死，想是死，行是死，识是死。罗陀，多闻圣弟子如此观察，便会对色厌离，对受厌离，对想厌离，对行厌离，对识厌离。因厌离而离贪，因离贪而解脱。于解脱时，生起‘已解脱’之智。他了知：‘生已尽，梵行已立，所作已办，不再有此有。’”第一。

၂. မာရဓမ္မသုတ္တံ

2. 死法经

၁၇၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ရာဓော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘မာရဓမ္မော, မာရဓမ္မော’တိ, ဘန္တေ, ဝုစ္စတိ. ကတမော နု ခေါ, ဘန္တေ, မာရဓမ္မော’’တိ? ‘‘ရူပံ ခေါ, ရာဓ, မာရဓမ္မော, ဝေဒနာ မာရဓမ္မော, သညာ မာရဓမ္မော, သင်္ခါရာ မာရဓမ္မော, ဝိညာဏံ မာရဓမ္မော. ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. ဒုတိယံ.

171. 舍卫城因缘。具寿罗陀坐于一旁，对世尊如此说道：“世尊，人们说‘死法，死法’，世尊，什么是死法呢？”世尊说：“罗陀，色是死法，受是死法，想是死法，行是死法，识是死法。如是观者……（广说，如前所述）……他了知：‘生已尽，梵行已立，所作已办，不再有此有。’”第二。

၃. အနိစ္စသုတ္တံ

3. 无常经

၁၇၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ရာဓော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘အနိစ္စံ, အနိစ္စ’န္တိ, ဘန္တေ, ဝုစ္စတိ. ကတမံ နု ခေါ, ဘန္တေ, အနိစ္စ’’န္တိ? ‘‘ရူပံ ခေါ, ရာဓ, အနိစ္စံ, ဝေဒနာ အနိစ္စာ, သညာ အနိစ္စာ, သင်္ခါရာ အနိစ္စာ, ဝိညာဏံ အနိစ္စံ. ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. တတိယံ.

172. 舍卫城因缘。具寿罗陀坐于一旁，对世尊如此说道：“世尊，人们说‘无常，无常’，世尊，到底什么是无常呢？”世尊说：“罗陀，色是无常，受是无常，想是无常，行是无常，识是无常。如是观者……（广说，如前所述）……他了知：‘生已尽，梵行已立，所作已办，不再有此有。’”第三。

၄. အနိစ္စဓမ္မသုတ္တံ

4. 无常法经

၁၇၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ရာဓော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘အနိစ္စဓမ္မော, အနိစ္စဓမ္မော’တိ, ဘန္တေ, ဝုစ္စတိ. ကတမော နု ခေါ, ဘန္တေ, အနိစ္စဓမ္မော’’တိ? ‘‘ရူပံ ခေါ, ရာဓ, အနိစ္စဓမ္မော, ဝေဒနာ အနိစ္စဓမ္မော, သညာ အနိစ္စဓမ္မော, သင်္ခါရာ အနိစ္စဓမ္မော, ဝိညာဏံ အနိစ္စဓမ္မော. ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. စတုတ္ထံ.

173. 缘起于舍卫城。坐于一旁后，具寿罗陀对世尊这样说：“大德，常说‘无常法，无常法’。大德，什么是无常法呢？”“罗陀，色是无常法，受是无常法，想是无常法，诸行是无常法，识是无常法。如是观者……乃至……了知：‘……不再有后有。’”第四经。

၅. ဒုက္ခသုတ္တံ

5. 苦经

၁၇၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.160]. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ရာဓော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘ဒုက္ခံ, ဒုက္ခ’န္တိ, ဘန္တေ, ဝုစ္စတိ. ကတမံ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဒုက္ခ’’န္တိ? ‘‘ရူပံ ခေါ, ရာဓ, ဒုက္ခံ, ဝေဒနာ ဒုက္ခာ, သညာ ဒုက္ခာ, သင်္ခါရာ ဒုက္ခာ, ဝိညာဏံ ဒုက္ခံ. ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. ပဉ္စမံ.

174. 缘起于舍卫城。坐于一旁后，具寿罗陀对世尊这样说：“大德，常说‘苦，苦’。大德，什么是苦呢？”“罗陀，色是苦，受是苦，想是苦，诸行是苦，识是苦。如是观者……乃至……了知：‘……不再有后有。’”第五经。

၆. ဒုက္ခဓမ္မသုတ္တံ

6. 苦法经

၁၇၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ရာဓော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘ဒုက္ခဓမ္မော, ဒုက္ခဓမ္မော’တိ, ဘန္တေ, ဝုစ္စတိ. ကတမော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဒုက္ခဓမ္မော’’တိ? ‘‘ရူပံ ခေါ, ရာဓ, ဒုက္ခဓမ္မော, ဝေဒနာ ဒုက္ခဓမ္မော, သညာ ဒုက္ခဓမ္မော, သင်္ခါရာ ဒုက္ခဓမ္မော, ဝိညာဏံ ဒုက္ခဓမ္မော. ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

175. 缘起于舍卫城。坐于一旁后，具寿罗陀对世尊这样说：“大德，常说‘苦法，苦法’。大德，什么是苦法呢？”“罗陀，色是苦法，受是苦法，想是苦法，诸行是苦法，识是苦法。如是观者……乃至……了知：‘……不再有后有。’”第六经。

၇. အနတ္တသုတ္တံ

7. 无我经

၁၇၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ရာဓော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘အနတ္တာ, အနတ္တာ’တိ, ဘန္တေ, ဝုစ္စတိ. ကတမော နု ခေါ, ဘန္တေ, အနတ္တာ’’တိ? ‘‘ရူပံ ခေါ, ရာဓ, အနတ္တာ, ဝေဒနာ အနတ္တာ, သညာ အနတ္တာ, သင်္ခါရာ အနတ္တာ, ဝိညာဏံ အနတ္တာ. ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. သတ္တမံ.

176. 缘起于舍卫城。坐于一旁后，具寿罗陀对世尊这样说：“大德，常说‘无我，无我’。大德，什么是无我呢？”“罗陀，色是无我，受是无我，想是无我，诸行是无我，识是无我。如是观者……乃至……了知：‘……不再有后有。’”第七经。

၈. အနတ္တဓမ္မသုတ္တံ

8. 无我法经

၁၇၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ရာဓော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘အနတ္တဓမ္မော, အနတ္တဓမ္မော’တိ, ဘန္တေ, ဝုစ္စတိ. ကတမော နု ခေါ, ဘန္တေ, အနတ္တဓမ္မော’’တိ? ‘‘ရူပံ ခေါ, ရာဓ, အနတ္တဓမ္မော, ဝေဒနာ အနတ္တဓမ္မော, သညာ အနတ္တဓမ္မော, သင်္ခါရာ အနတ္တဓမ္မော, ဝိညာဏံ အနတ္တဓမ္မော. ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

177. 舍卫城因缘。具寿罗陀坐于一旁，对世尊这么说：“世尊，常说‘无我法，无我法’。世尊，什么是无我法呢？”“罗陀，色是无我法，受是无我法，想是无我法，诸行是无我法，识是无我法。如是观者……了知不再有此有。”第八经。

၉.ခယဓမ္မသုတ္တံ

9. 尽法经

၁၇၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ရာဓော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘ခယဓမ္မော, ခယဓမ္မော’တိ, ဘန္တေ, ဝုစ္စတိ. ကတမော နု ခေါ, ဘန္တေ, ခယဓမ္မော’’တိ? ‘‘ရူပံ ခေါ, ရာဓ, ခယဓမ္မော, ဝေဒနာ ခယဓမ္မော, သညာ [Pg.161] ခယဓမ္မော, သင်္ခါရာ ခယဓမ္မော, ဝိညာဏံ ခယဓမ္မော. ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. နဝမံ.

178. 舍卫城因缘。具寿罗陀坐于一旁，对世尊这么说：“世尊，常说‘尽法，尽法’。世尊，什么是尽法呢？”“罗陀，色是尽法，受是尽法，想是尽法，诸行是尽法，识是尽法。如是观者……了知不再有此有。”第九经。

၁၀. ဝယဓမ္မသုတ္တံ

10. 坏法经

၁၇၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ရာဓော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘ဝယဓမ္မော, ဝယဓမ္မော’တိ, ဘန္တေ, ဝုစ္စတိ. ကတမော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဝယဓမ္မော’’တိ? ‘‘ရူပံ ခေါ, ရာဓ, ဝယဓမ္မော, ဝေဒနာ ဝယဓမ္မော, သညာ ဝယဓမ္မော, သင်္ခါရာ ဝယဓမ္မော, ဝိညာဏံ ဝယဓမ္မော. ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. ဒသမံ.

179. 舍卫城因缘。具寿罗陀坐于一旁，对世尊这么说：“世尊，常说‘坏法，坏法’。世尊，什么是坏法呢？”“罗陀，色是坏法，受是坏法，想是坏法，诸行是坏法，识是坏法。如是观者……了知不再有此有。”第十经。

၁၁. သမုဒယဓမ္မသုတ္တံ

11. 集法经

၁၈၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ရာဓော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘သမုဒယဓမ္မော, သမုဒယဓမ္မော’တိ, ဘန္တေ, ဝုစ္စတိ. ကတမော နု ခေါ, ဘန္တေ, သမုဒယဓမ္မော’’တိ? ‘‘ရူပံ ခေါ, ရာဓ, သမုဒယဓမ္မော, ဝေဒနာ သမုဒယဓမ္မော, သညာ သမုဒယဓမ္မော, သင်္ခါရာ သမုဒယဓမ္မော, ဝိညာဏံ သမုဒယဓမ္မော. ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. ဧကာဒသမံ.

180. 舍卫城因缘。具寿罗陀坐于一旁，对世尊这么说：“世尊，常说‘集法，集法’。世尊，什么是集法呢？”“罗陀，色是集法，受是集法，想是集法，诸行是集法，识是集法。如是观者……了知不再有此有。”第十一经。

၁၂. နိရောဓဓမ္မသုတ္တံ

12. 灭法经

၁၈၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ရာဓော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘နိရောဓဓမ္မော, နိရောဓဓမ္မော’တိ, ဘန္တေ, ဝုစ္စတိ. ကတမော နု ခေါ, ဘန္တေ, နိရောဓဓမ္မော’’တိ? ‘‘ရူပံ ခေါ, ရာဓ, နိရောဓဓမ္မော, ဝေဒနာ နိရောဓဓမ္မော, သညာ နိရောဓဓမ္မော, သင်္ခါရာ နိရောဓဓမ္မော, ဝိညာဏံ နိရောဓဓမ္မော. ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. ဒွါဒသမံ.

181. 舍卫城因缘。具寿罗陀坐于一旁，对世尊这么说：“世尊，常说‘灭法，灭法’。世尊，什么是灭法呢？”“罗陀，色是灭法，受是灭法，想是灭法，诸行是灭法，识是灭法。如是观者……（中略）……他了知：‘不再有此存在状态。’”第十二经。

ရာဓသံယုတ္တဿ ဒုတိယော ဝဂ္ဂေါ.

罗陀相应第二品终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂如下：

မာရော စ မာရဓမ္မော စ, အနိစ္စေန အပရေ ဒုဝေ;

ဒုက္ခေန စ ဒုဝေ ဝုတ္တာ, အနတ္တေန တထေဝ စ;

ခယဝယသမုဒယံ, နိရောဓဓမ္မေန ဒွါဒသာတိ.

魔与魔之法，另有二经说无常；亦说二经苦，无我亦复然；坏尽、坏灭、集起，连同灭法，共十二经。

၃. အာယာစနဝဂ္ဂေါ

3. 祈请品

၁-၁၁. မာရာဒိသုတ္တဧကာဒသကံ

1-11. 魔等十一经

၁၈၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.162]. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ရာဓော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဓမ္မံ ဒေသေတု, ယမဟံ ဘဂဝတော ဓမ္မံ သုတွာ ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရေယျ’’န္တိ.

182. 舍卫城因缘。具寿罗陀坐于一旁，对世尊这么说：“善哉，世尊！请世尊为我简略说法，我听闻世尊的法后，得以独自远离，不放逸、热忱、自我策励而住。”

‘‘ယော ခေါ, ရာဓ, မာရော; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော, ရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော, ဆန္ဒရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော. ကော စ, ရာဓ, မာရော? ရူပံ ခေါ, ရာဓ, မာရော; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော, ရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော, ဆန္ဒရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော. ဝေဒနာ မာရော; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော…ပေ… သညာ မာရော; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော…ပေ… သင်္ခါရာ မာရော; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော…ပေ… ဝိညာဏံ မာရော; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော…ပေ… ယော ခေါ, ရာဓ, မာရော; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော, ရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော, ဆန္ဒရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော’’တိ.

“罗陀，凡是死，你当于彼处舍断欲求、舍断贪、舍断欲贪。罗陀，什么是死呢？罗陀，色是死，你当于彼处舍断欲求、舍断贪、舍断欲贪；受是死……（中略）……想是死……（中略）……诸行是死……（中略）……识是死，你当于彼处……（中略）……罗陀，凡是死，你当于彼处舍断欲求、舍断贪、舍断欲贪。”

၁၈၃. ယော ခေါ, ရာဓ, မာရဓမ္မော; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော, ရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော, ဆန္ဒရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော…ပေ….

183. “罗陀，凡是死法，你当于彼处舍断欲求、舍断贪、舍断欲贪……（中略）……”

၁၈၄. ယံ ခေါ, ရာဓ, အနိစ္စံ…ပေ….

184. “罗陀，凡是无常，你当于彼处舍断欲求、舍断贪、舍断欲贪……（中略）……”

၁၈၅. ယော ခေါ, ရာဓ, အနိစ္စဓမ္မော…ပေ….

185. “罗陀，凡是无常法，你当于彼处舍断欲求、舍断贪、舍断欲贪……（中略）……”

၁၈၆. ယံ ခေါ, ရာဓ, ဒုက္ခံ…ပေ….

186. “罗陀，凡是苦，你当于彼处舍断欲求、舍断贪、舍断欲贪……（中略）……”

၁၈၇. ယော ခေါ, ရာဓ, ဒုက္ခဓမ္မော…ပေ….

187. “罗陀，凡是苦法，你当于彼处舍断欲求、舍断贪、舍断欲贪……（中略）……”

၁၈၈. ယော ခေါ, ရာဓ, အနတ္တာ…ပေ….

188. “罗陀，凡是无我，你当于彼处舍断欲求、舍断贪、舍断欲贪……（中略）……”

၁၈၉. ယော [Pg.163] ခေါ, ရာဓ, အနတ္တဓမ္မော…ပေ….

189. 罗陀，凡是无我法，你当于彼处舍断欲，舍断贪，舍断欲贪……

၁၉၀. ယော ခေါ, ရာဓ, ခယဓမ္မော…ပေ….

190. 罗陀，凡是坏尽法，你当于彼处舍断欲，舍断贪，舍断欲贪……

၁၉၁. ယော ခေါ, ရာဓ, ဝယဓမ္မော…ပေ….

191. 罗陀，凡是坏灭法，你当于彼处舍断欲，舍断贪，舍断欲贪……

၁၉၂. ယော ခေါ, ရာဓ, သမုဒယဓမ္မော; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော, ရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော, ဆန္ဒရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော…ပေ….

192. 罗陀，凡是集起法，你当于彼处舍断欲，舍断贪，舍断欲贪……

၁၂. နိရောဓဓမ္မသုတ္တံ

12. 灭法经

၁၉၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ ရာဓော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သာဓု မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဓမ္မံ ဒေသေတု, ယမဟံ ဘဂဝတော ဓမ္မံ သုတွာ ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရေယျ’’န္တိ.

193. 在舍卫城。具寿罗陀坐于一旁，对世尊这么说：“善哉，尊者！请世尊为我简略说法，我听闻世尊的法后，得以独自、远离、不放逸、有勤、策励自心地安住。”

‘‘ယော ခေါ, ရာဓ, နိရောဓဓမ္မော; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော, ရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော, ဆန္ဒရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော. ကော စ, ရာဓ, နိရောဓဓမ္မော? ရူပံ ခေါ, ရာဓ, နိရောဓဓမ္မော; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော…ပေ… ဝေဒနာ နိရောဓဓမ္မော; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော…ပေ… သညာ နိရောဓဓမ္မော; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော…ပေ… သင်္ခါရာ နိရောဓဓမ္မော; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော…ပေ… ဝိညာဏံ နိရောဓဓမ္မော; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော…ပေ… ယော ခေါ, ရာဓ, နိရောဓဓမ္မော; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော, ရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော, ဆန္ဒရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော’’တိ.

“罗陀，凡是灭法，你当于彼处舍断欲，舍断贪，舍断欲贪。罗陀，什么是灭法呢？罗陀，色是灭法，你当于彼处舍断欲……（中略）……受是灭法……（中略）……想是灭法……（中略）……行是灭法……（中略）……识是灭法，你当于彼处舍断欲……（中略）……罗陀，凡是灭法，你当于彼处舍断欲，舍断贪，舍断欲贪。”

အာယာစနဝဂ္ဂေါ တတိယော.

第三祈请品

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

မာရော စ မာရဓမ္မော စ, အနိစ္စေန အပရေ ဒုဝေ;

ဒုက္ခေန စ ဒုဝေ ဝုတ္တာ, အနတ္တေန တထေဝ စ;

ခယဝယသမုဒယံ, နိရောဓဓမ္မေန ဒွါဒသာတိ.

魔罗与魔法，另二经说无常；亦说二经说苦，无我亦复如是；坏尽、坏灭、集起，以及灭法，共十二经。

၄. ဥပနိသိန္နဝဂ္ဂေါ

4. 亲近品

၁-၁၁. မာရာဒိသုတ္တဧကာဒသကံ

1-11. 魔罗等十一经

၁၉၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.164]. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ ရာဓံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ယော ခေါ, ရာဓ, မာရော; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော, ရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော, ဆန္ဒရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော. ကော စ, ရာဓ, မာရော? ရူပံ ခေါ, ရာဓ, မာရော; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော…ပေ… ဝိညာဏံ မာရော; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော…ပေ… ယော ခေါ, ရာဓ, မာရော; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော, ရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော, ဆန္ဒရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော’’တိ.

194. 舍卫城因缘。具寿罗陀坐于一旁，世尊对他如是说：“罗陀，凡是死，你当于彼处舍断欲、舍断贪、舍断欲贪。罗陀，何为死？罗陀，色是死，你当于彼处舍断欲……乃至……识是死，你当于彼处舍断欲……乃至……罗陀，凡是死，你当于彼处舍断欲、舍断贪、舍断欲贪。”

၁၉၅. ယော ခေါ, ရာဓ, မာရဓမ္မော; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော, ရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော, ဆန္ဒရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော…ပေ….

195. “罗陀，凡是死法，你当于彼处舍断欲、舍断贪、舍断欲贪……乃至……。

၁၉၆. ယံ ခေါ, ရာဓ, အနိစ္စံ…ပေ….

196. “罗陀，凡是无常……乃至……。

၁၉၇. ယော ခေါ, ရာဓ, အနိစ္စဓမ္မော…ပေ….

197. “罗陀，凡是无常法……乃至……。

၁၉၈. ယံ ခေါ, ရာဓ, ဒုက္ခံ…ပေ….

198. “罗陀，凡是苦……乃至……。

၁၉၉. ယော ခေါ, ရာဓ, ဒုက္ခဓမ္မော…ပေ….

199. “罗陀，凡是苦法……乃至……。

၂၀၀. ယော ခေါ, ရာဓ, အနတ္တာ…ပေ….

200. “罗陀，凡是无我……乃至……。

၂၀၁. ယော ခေါ, ရာဓ, အနတ္တဓမ္မော…ပေ….

201. “罗陀，凡是无我法……乃至……。

၂၀၂. ယော ခေါ, ရာဓ, ခယဓမ္မော…ပေ….

202. “罗陀，凡是坏尽法……乃至……。

၂၀၃. ယော ခေါ, ရာဓ, ဝယဓမ္မော…ပေ….

203. “罗陀，凡是坏灭法……乃至……。

၂၀၄. ယော ခေါ, ရာဓ, သမုဒယဓမ္မော; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော, ရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော, ဆန္ဒရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော…ပေ….

204. “罗陀，凡是集起法，你当于彼处舍断欲、舍断贪、舍断欲贪……乃至……。

၁၂. နိရောဓဓမ္မသုတ္တံ

12. 灭法经

၂၀၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ ရာဓံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ယော ခေါ, ရာဓ, နိရောဓဓမ္မော; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော, ရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော, ဆန္ဒရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော. ကော စ, ရာဓ, နိရောဓဓမ္မော? ရူပံ [Pg.165] ခေါ, ရာဓ, နိရောဓဓမ္မော; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော, ရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော, ဆန္ဒရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော. ဝေဒနာ…ပေ… သညာ…ပေ… သင်္ခါရာ…ပေ… ဝိညာဏံ နိရောဓဓမ္မော; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော, ရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော, ဆန္ဒရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော. ယော ခေါ, ရာဓ, နိရောဓဓမ္မော; တတြ တေ ဆန္ဒော ပဟာတဗ္ဗော, ရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော, ဆန္ဒရာဂေါ ပဟာတဗ္ဗော’’တိ.

205. 舍卫城因缘。具寿罗陀坐于一旁，世尊对他如是说：“罗陀，凡是灭法，你当于彼处舍断欲、舍断贪、舍断欲贪。罗陀，何为灭法？罗陀，色是灭法，你当于彼处舍断欲、舍断贪、舍断欲贪。受……乃至……想……乃至……行……乃至……识是灭法，你当于彼处舍断欲、舍断贪、舍断欲贪。罗陀，凡是灭法，你当于彼处舍断欲、舍断贪、舍断欲贪。”

ဥပနိသိန္နဝဂ္ဂေါ စတုတ္ထော.

第四亲近品终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂如下：

မာရော စ မာရဓမ္မော စ, အနိစ္စေန အပရေ ဒုဝေ;

ဒုက္ခေန စ ဒုဝေ ဝုတ္တာ, အနတ္တေန တထေဝ စ;

ခယဝယသမုဒယံ, နိရောဓဓမ္မေန ဒွါဒသာတိ.

魔与魔法，无常二经；苦亦二经，无我亦如是；尽、灭、集，与灭法，共十二经。

ရာဓသံယုတ္တံ သမတ္တံ.

罗陀相应圆满。

၃. ဒိဋ္ဌိသံယုတ္တံ

3. 见相应

၁. သောတာပတ္တိဝဂ္ဂေါ

1. 入流品

၁. ဝါတသုတ္တံ

1. 风经

၂၀၆. ဧကံ [Pg.166] သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ, န နဇ္ဇော သန္ဒန္တိ, န ဂဗ္ဘိနိယော ဝိဇာယန္တိ, န စန္ဒိမသူရိယာ ဥဒေန္တိ ဝါ အပေန္တိ ဝါ ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ?

206. 一时，世尊住在舍卫城(Sāvatthī)祇陀林(Jetavana)。世尊这样说：“诸比丘，于何者存在时，执取何者，执著何者，而生起如是之见：‘风不吹，河不流，孕妇不生产，日月不升亦不落，如坚固之柱屹立不动’？”

‘‘ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ ဘဂဝံနေတ္တိကာ ဘဂဝံပဋိသရဏာ. သာဓု ဝတ, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တညေဝ ပဋိဘာတု ဧတဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော. ဘဂဝတော သုတွာ ဘိက္ခူ ဓာရေဿန္တီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ, ဘိက္ခဝေ, သုဏာထ, သာဓုကံ မနသိ ကရောထ; ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

“尊者，我等之法以世尊为根本，以世尊为导师，以世尊为归依处。善哉，尊者！愿世尊为我等阐明此所说之义。诸比丘从世尊听闻后，必当受持。”“那么，诸比丘，你们仔细听，善于作意，我将要说。”“是的，尊者。”那些比丘回答世尊。世尊说了这番话：

‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ, န နဇ္ဇော သန္ဒန္တိ, န ဂဗ္ဘိနိယော ဝိဇာယန္တိ, န စန္ဒိမသူရိယာ ဥဒေန္တိ ဝါ အပေန္တိ ဝါ ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’တိ. ဝေဒနာယ သတိ…ပေ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ, န နဇ္ဇော သန္ဒန္တိ, န ဂဗ္ဘိနိယော ဝိဇာယန္တိ, န စန္ဒိမသူရိယာ ဥဒေန္တိ ဝါ အပေန္တိ ဝါ ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’တိ. တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ, ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ, ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ, န နဇ္ဇော သန္ဒန္တိ, န ဂဗ္ဘိနိယော ဝိဇာယန္တိ, န စန္ဒိမသူရိယာ ဥဒေန္တိ ဝါ အပေန္တိ ဝါ ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’.

“诸比丘，当有色时，缘于色，执著于色，便生起此见：‘风不吹，河不流，孕妇不生产，日月不升亦不落，如石柱般坚立不动。’当有受时……乃至……当有想时……乃至……当有行时……乃至……当有识时，缘于识，执著于识，便生起此见：‘风不吹，河不流，孕妇不生产，日月不升亦不落，如石柱般坚立不动。’诸比丘，你们意下如何？色是常还是无常？”“无常，世尊。”“凡无常者，是苦还是乐？”“是苦，世尊。”“凡无常、苦、变易之法，若不执取它，还会生起此见——‘风不吹，河不流，孕妇不生产，日月不升亦不落，如石柱般坚立不动’吗？”“不会，世尊。”

‘‘ဝေဒနာ နိစ္စာ ဝါ အနိစ္စာ ဝါ’’တိ… ‘‘သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ, န နဇ္ဇော သန္ဒန္တိ, န ဂဗ္ဘိနိယော ဝိဇာယန္တိ, န စန္ဒိမသူရိယာ ဥဒေန္တိ [Pg.167] ဝါ အပေန္တိ ဝါ ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယမ္ပိဒံ ဒိဋ္ဌံ သုတံ မုတံ ဝိညာတံ ပတ္တံ ပရိယေသိတံ အနုဝိစရိတံ မနသာ တမ္ပိ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ, န နဇ္ဇော သန္ဒန္တိ, န ဂဗ္ဘိနိယော ဝိဇာယန္တိ, န စန္ဒိမသူရိယာ ဥဒေန္တိ ဝါ အပေန္တိ ဝါ ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’.

“‘受是常还是无常？’……‘想……行……识是常还是无常？’”“尊者，是无常。”“凡是无常的，那是苦还是乐？”“尊者，是苦。”“凡是无常、苦、变易法，若不执取它，是否会生起这样的见解：‘风不吹，河不流，孕妇不生产，日月不升亦不落，如坚固的石柱般安住’？”“尊者，不会。”“凡此所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、为心所随伺的，那也是常还是无常？”“尊者，是无常。”“凡是无常的，那是苦还是乐？”“尊者，是苦。”“凡是无常、苦、变易法，若不执取它，是否会生起这样的见解：‘风不吹，河不流，孕妇不生产，日月不升亦不落，如坚固的石柱般安住’？”“尊者，不会。”

‘‘ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကဿ ဣမေသု စ ဌာနေသု ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခေပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခသမုဒယေပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခနိရောဓေပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ. ပဌမံ.

“诸比丘，当圣弟子于此等处疑惑已断，其于苦的疑惑已断，于苦集的疑惑已断，于苦灭的疑惑已断，于趣向苦灭之道的疑惑已断——诸比丘，此圣弟子被称为预流者，不堕恶趣法者，决定者，以正觉为归趣者。”第一。

၂. ဧတံမမသုတ္တံ

2. 我所经

၂၀၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’တိ. ဝေဒနာယ သတိ…ပေ… သညာယ သတိ … သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ.

207. 舍卫城。 “诸比丘，当什么存在时，执取什么，执著什么，才会生起‘这是我的，这是我，这是我的我’这样的见解呢？”“大德，我们的法以世尊为根本……”“诸比丘，当色存在时，执取色，执著色，就会生起‘这是我的，这是我，这是我的我’这样的见解。当受存在时……当想存在时……当行存在时……当识存在时，执取识，执著识，就会生起‘这是我的，这是我，这是我的我’这样的见解。”

‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယမ္ပိဒံ ဒိဋ္ဌံ သုတံ မုတံ ဝိညာတံ ပတ္တံ ပရိယေသိတံ အနုဝိစရိတံ မနသာ တမ္ပိ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’.

“诸比丘，你们怎么认为？色是常还是无常？”“无常，大德。”……“受……想……行……识是常还是无常？”“无常，大德。”……“若不执取它，还会生起‘这是我的，这是我，这是我的我’这样的见解吗？”“不会的，大德。”“凡是所见、所闻、所觉、所知、所得、所寻、由心所思惟的，那也是常还是无常呢？”“无常，大德。”“凡是无常的，是苦还是乐呢？”“是苦，大德。”“凡是无常、是苦、是变易之法，若不执取它，还会生起‘这是我的，这是我，这是我的我’这样的见解吗？”“不会的，大德。”

‘‘ယတော [Pg.168] ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကဿ ဣမေသု စ ဌာနေသု ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခေပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ…ပေ… ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ. ဒုတိယံ.

“诸比丘，当圣弟子于此等处断除了疑惑，于苦断除了疑惑……乃至对导向苦灭之道断除了疑惑，此圣弟子被称为入流者（sotāpanna），不堕恶趣法，决定，趣向正觉。”第二经。

၃. သောအတ္တာသုတ္တံ

3. 是我经

၂၀၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘သော အတ္တာ, သော လောကော, သော ပေစ္စ ဘဝိဿာမိ နိစ္စော ဓုဝေါ သဿတော အဝိပရိဏာမဓမ္မော’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ….

208. 在舍卫城(Sāvatthī)。“诸比丘，当有什么存在时，执取什么，执著什么，才会生起这样的见解：‘彼即是我，彼即是世界，我死后将是常、恒、永、不变易法’呢？”“尊者，我们的法以世尊为根本……”

‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘သော အတ္တာ, သော လောကော, သော ပေစ္စ ဘဝိဿာမိ နိစ္စော ဓုဝေါ သဿတော အဝိပရိဏာမဓမ္မော’တိ. ဝေဒနာယ သတိ…ပေ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘သော အတ္တာ, သော လောကော, သော ပေစ္စ ဘဝိဿာမိ နိစ္စော ဓုဝေါ သဿတော အဝိပရိဏာမဓမ္မော’’’တိ.

“诸比丘，当有色时，执取色，执著色，就会生起这样的见解：‘彼即是我，彼即是世界，我死后将是常、恒、永、不变易法。’当有受时……当有想时……当有诸行时……当有识时，执取识，执著识，就会生起这样的见解：‘彼即是我，彼即是世界，我死后将是常、恒、永、不变易法。’”

‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ ဘန္တေ’’…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘သော အတ္တာ…ပေ… အဝိပရိဏာမဓမ္မော’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ ဘန္တေ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘သော အတ္တာ…ပေ… အဝိပရိဏာမဓမ္မော’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယမ္ပိဒံ ဒိဋ္ဌံ သုတံ မုတံ ဝိညာတံ ပတ္တံ ပရိယေသိတံ အနုဝိစရိတံ မနသာ တမ္ပိ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘သော အတ္တာ, သော လောကော, သော ပေစ္စ ဘဝိဿာမိ နိစ္စော ဓုဝေါ သဿတော အဝိပရိဏာမဓမ္မော’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’.

“诸比丘，你们怎么认为？色是常还是无常？”“无常，尊者。”……“不执取它，还会生起‘彼即是我……是不变易法’这样的见解吗？”“不会的，尊者。”“受……想……诸行……识是常还是无常？”“无常，尊者。”……“不执取它，还会生起‘彼即是我……是不变易法’这样的见解吗？”“不会的，尊者。”“凡是这所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻、由心所考察的，那也是常还是无常？”“无常，尊者。”……“不执取它，还会生起‘彼即是我，彼即是世界，我死后将是常、恒、永、不变易法’这样的见解吗？”“不会的，尊者。”

‘‘ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကဿ ဣမေသု စ ဌာနေသု ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခေပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ…ပေ… ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ. တတိယံ.

“诸比丘，当圣弟子于此等处已断疑惑，于苦亦已断疑惑……乃至，于导向苦灭之道迹亦已断疑惑时，诸比丘，此圣弟子被称为入流者，不堕法，决定，趣向正觉。”第三。

၄. နောစမေသိယာသုတ္တံ

4. 非我所应有经

၂၀၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.169]. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နော စဿံ, နော စ မေ သိယာ, နာဘဝိဿ, န မေ ဘဝိဿတီ’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ….

209. 舍卫城因缘。“诸比丘，于何物存在时，执取何物，执著何物，而生起如是之见：‘若我无有，则无我所；我将不有，我所亦将不有’？”“尊者，我等之法以世尊为根本……”

‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နော စဿံ, နော စ မေ သိယာ, နာဘဝိဿ, န မေ ဘဝိဿတီ’တိ. ဝေဒနာယ သတိ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နော စဿံ, နော စ မေ သိယာ, နာဘဝိဿ, န မေ ဘဝိဿတီ’’’တိ.

“诸比丘，当有色时，因执取色、执著色，便生起如是之见：‘若我无有，则无我所；我将不有，我所亦将不有。’当有受时……当有想时……当有行时……当有识时，因执取识、执著识，便生起如是之见：‘若我无有，则无我所；我将不有，我所亦将不有。’”

‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘နော စဿံ, နော စ မေ သိယာ, နာဘဝိဿ, န မေ ဘဝိဿတီ’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘နော စဿံ, နော စ မေ သိယာ, နာဘဝိဿ, န မေ ဘဝိဿတီ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယမ္ပိဒံ ဒိဋ္ဌံ သုတံ မုတံ ဝိညာတံ ပတ္တံ ပရိယေသိတံ အနုဝိစရိတံ မနသာ တမ္ပိ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘နော စဿံ, နော စ မေ သိယာ, နာဘဝိဿ, န မေ ဘဝိဿတီ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’.

“诸比丘，于意云何？色是常或无常？”“无常，世尊。”……“然则，不执取它，还会生起‘我不应有，我所亦不应有；我本不曾有，我所亦将不有’这样的见解吗？”“不也，世尊。”“受……想……行……识是常或无常？”“无常，世尊。”……“然则，不执取它，还会生起‘我不应有，我所亦不应有；我本不曾有，我所亦将不有’这样的见解吗？”“不也，世尊。”“凡此所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻、为意所随伺者，彼亦是常或无常？”“无常，世尊。”……“然则，不执取它，还会生起‘我不应有，我所亦不应有；我本不曾有，我所亦将不有’这样的见解吗？”“不也，世尊。”

‘‘ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကဿ ဣမေသု စ ဌာနေသု ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခေပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ…ပေ… ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ. စတုတ္ထံ.

“诸比丘，当圣弟子于此等处疑惑已断，于苦疑惑亦已断……乃至，于导向苦灭之道疑惑亦已断——诸比丘，此圣弟子称为入流者，不堕法，决定，趣向正觉。”第四。

၅. နတ္ထိဒိန္နသုတ္တံ

5. 无施与经

၂၁၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နတ္ထိ ဒိန္နံ, နတ္ထိ ယိဋ္ဌံ, နတ္ထိ ဟုတံ, နတ္ထိ သုကတဒုက္ကဋာနံ ကမ္မာနံ ဖလံ ဝိပါကော; နတ္ထိ အယံ လောကော, နတ္ထိ ပရော လောကော, နတ္ထိ မာတာ, နတ္ထိ ပိတာ, နတ္ထိ သတ္တာ ဩပပါတိကာ; နတ္ထိ လောကေ [Pg.170] သမဏဗြာဟ္မဏာ သမ္မဂ္ဂတာ သမ္မာပဋိပန္နာ ယေ ဣမဉ္စ လောကံ ပရဉ္စ လောကံ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒေန္တိ. စာတုမဟာဘူတိကော အယံ ပုရိသော ယဒါ ကာလင်္ကရောတိ ပထဝီ ပထဝီကာယံ အနုပေတိ အနုပဂစ္ဆတိ, အာပေါ အာပေါကာယံ အနုပေတိ အနုပဂစ္ဆတိ, တေဇော တေဇောကာယံ အနုပေတိ အနုပဂစ္ဆတိ, ဝါယော ဝါယောကာယံ အနုပေတိ အနုပဂစ္ဆတိ. အာကာသံ ဣန္ဒြိယာနိ သင်္ကမန္တိ. အာသန္ဒိပဉ္စမာ ပုရိသာ မတံ အာဒါယ ဂစ္ဆန္တိ. ယာဝ အာဠာဟနာ ပဒါနိ ပညာယန္တိ. ကာပေါတကာနိ အဋ္ဌီနိ ဘဝန္တိ. ဘဿန္တာ အာဟုတိယော. ဒတ္တုပညတ္တံ ယဒိဒံ ဒါနံ. တေသံ တုစ္ဆံ မုသာ ဝိလာပေါ ယေ ကေစိ အတ္ထိကဝါဒံ ဝဒန္တိ. ဗာလေ စ ပဏ္ဍိတေ စ ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇန္တိ ဝိနဿန္တိ န ဟောန္တိ ပရံ မရဏာ’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နတ္ထိ ဒိန္နံ, နတ္ထိ ယိဋ္ဌံ…ပေ… ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇန္တိ ဝိနဿန္တိ န ဟောန္တိ ပရံ မရဏာ’တိ. ဝေဒနာယ သတိ…ပေ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နတ္ထိ ဒိန္နံ, နတ္ထိ ယိဋ္ဌံ…ပေ… ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇန္တိ ဝိနဿန္တိ န ဟောန္တိ ပရံ မရဏာ’’’တိ.

210. 缘于舍卫城(Sāvatthī)。“诸比丘，在什么存在时，执取什么，固执什么，会产生这样的邪见：‘没有布施，没有供养，没有祭祀；没有善恶业的果与报；没有此世，没有他世；没有母亲，没有父亲；没有化生众生；世上没有已达正道、正确修行的沙门、婆罗门，能亲身以神通证知、作证而宣说此世与他世。此人由四大所成，当他去世时，地大归于地身，水大归于水身，火大归于火身，风大归于风身，诸根进入虚空。四名男子以床为第五，将死者抬走。直到坟场，足迹可见。骨头变为鸽色，供物终成灰烬。这所谓的布施，是愚人所施设的。凡是主张‘有’论者，其言说皆是空虚、虚妄。愚人与智者，在身体破灭时都会断灭、消失，死后不再存在’？”“尊者，我们的法以世尊为根本……（略）……”“诸比丘，在色存在时，执取色，固执色，就会产生这样的邪见：‘没有布施……（略）……死后不再存在’。在受存在时……（略）……在想存在时……（略）……在行存在时……（略）……在识存在时，执取识，固执识，就会产生这样的邪见：‘没有布施……（略）……死后不再存在’。”

‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘နတ္ထိ ဒိန္နံ, နတ္ထိ ယိဋ္ဌံ…ပေ… ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇန္တိ ဝိနဿန္တိ န ဟောန္တိ ပရံ မရဏာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘နတ္ထိ ဒိန္နံ, နတ္ထိ ယိဋ္ဌံ…ပေ… ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇန္တိ ဝိနဿန္တိ န ဟောန္တိ ပရံ မရဏာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယမ္ပိဒံ ဒိဋ္ဌံ သုတံ မုတံ ဝိညာတံ ပတ္တံ ပရိယေသိတံ အနုဝိစရိတံ မနသာ တမ္ပိ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘နတ္ထိ ဒိန္နံ, နတ္ထိ ယိဋ္ဌံ…ပေ… ယေ ကေစိ အတ္ထိကဝါဒံ ဝဒန္တိ; ဗာလေ စ ပဏ္ဍိတေ စ ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇန္တိ ဝိနဿန္တိ န ဟောန္တိ ပရံ မရဏာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’.

“诸比丘，你们怎么想？色是常还是无常呢？”“无常，世尊。”……“那么，如果不执取它，会生起这样的见解吗——‘没有布施，没有祭祀……身坏之后就断灭、消失，死后不复存在’？”“不会的，世尊。”“受……想……行……识是常还是无常呢？”“无常，世尊。”……“那么，如果不执取它，会生起这样的见解吗——‘没有布施，没有祭祀……身坏之后就断灭、消失，死后不复存在’？”“不会的，世尊。”“凡是所见、所闻、所觉、所识、所得、所求、为意所审察的，这也是常还是无常呢？”“无常，世尊。”……“那么，如果不执取它，会生起这样的见解吗——‘没有布施，没有祭祀……有人说“有”；而愚者和贤者，身坏之后都会断灭、消失，死后不复存在’？”“不会的，世尊。”

‘‘ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကဿ ဣမေသု စ ဌာနေသု ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခေပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ…ပေ… ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယပိဿ [Pg.171] ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ. ပဉ္စမံ.

“诸比丘，当一位圣弟子于此等处疑惑已断，于苦的疑惑也已断……于导向苦灭之道的疑惑也已断——诸比丘，这位圣弟子被称为入流者，不堕恶趣法，决定，趣向正觉。”第五。

၆. ကရောတောသုတ္တံ

6. 行作经

၂၁၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘ကရောတော ကာရယတော ဆိန္ဒတော ဆေဒါပယတော ပစတော ပါစာပယတော သောစတော သောစာပယတော ကိလမတော ကိလမာပယတော ဖန္ဒတော ဖန္ဒာပယတော ပါဏမတိပါတယတော အဒိန္နံ အာဒိယတော သန္ဓိံ ဆိန္ဒတော နိလ္လောပံ ဟရတော ဧကာဂါရိကံ ကရောတော ပရိပန္ထေ တိဋ္ဌတော ပရဒါရံ ဂစ္ဆတော မုသာ ဘဏတော ကရောတော န ကရီယတိ ပါပံ. ခုရပရိယန္တေန စေပိ စက္ကေန ယော ဣမိဿာ ပထဝိယာ ပါဏေ ဧကမံသခလံ ဧကမံသပုဉ္ဇံ ကရေယျ, နတ္ထိ တတောနိဒါနံ ပါပံ, နတ္ထိ ပါပဿ အာဂမော. ဒက္ခိဏံ စေပိ ဂင်္ဂါယ တီရံ ဂစ္ဆေယျ; ဟနန္တော ဃာတေန္တော ဆိန္ဒန္တော ဆေဒါပေန္တော ပစန္တော ပါစေန္တော, နတ္ထိ တတောနိဒါနံ ပါပံ, နတ္ထိ ပါပဿ အာဂမော. ဥတ္တရံ စေပိ ဂင်္ဂါယ တီရံ ဂစ္ဆေယျ; ဒဒန္တော ဒါပေန္တော ယဇန္တော ယဇာပေန္တော, နတ္ထိ တတောနိဒါနံ ပုညံ, နတ္ထိ ပုညဿ အာဂမော. ဒါနေန ဒမေန သံယမေန သစ္စဝဇ္ဇေန နတ္ထိ ပုညံ နတ္ထိ ပုညဿ အာဂမော’’’တိ. ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘ကရောတော ကာရယတော…ပေ… နတ္ထိ ပုညံ နတ္ထိ ပုညဿ အာဂမော’တိ. ဝေဒနာယ သတိ…ပေ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘ကရောတော ကာရယတော…ပေ… နတ္ထိ ပုညံ နတ္ထိ ပုညဿ အာဂမော’’’တိ.

211. 舍卫城。“诸比丘，于何者存在时，执取何者，执著何者，而生起如是之见：‘行者、使人行者，切割者、使人切割者，折磨者、使人折磨者，令悲伤者、使人令悲伤者，令疲惫者、使人令疲惫者，颤抖者、使人颤抖者，杀生者，不与取者，破门者，劫掠者，闯一屋者，拦路者，淫他人妻者，说妄语者，行者不名为作恶。纵使以利刃轮，将此大地众生，作成一肉堆、一肉团，由此亦无恶，无恶之到来。纵使去到恒河南岸，杀害、使人杀害，切割、使人切割，折磨、使人折磨，由此亦无恶，无恶之到来。纵使去到恒河北岸，布施、使人布施，祭祀、使人祭祀，由此亦无福德，无福德之到来。由布施、调伏、防护、实语，亦无福德，无福德之到来。’？”“尊者，我等之法以世尊为根本……乃至……。“诸比丘，于色存在时，执取色，执著色，而生起如是之见：‘行者、使人行者……乃至……无福德，无福德之到来。’于受存在时……乃至……于想存在时……乃至……于诸行存在时……乃至……于识存在时，执取识，执著识，而生起如是之见：‘行者、使人行者……乃至……无福德，无福德之到来。’”

‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘ကရောတော…ပေ… နတ္ထိ ပုညံ နတ္ထိ ပုညဿ အာဂမော’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘ကရောတော ကာရယတော [Pg.172] …ပေ… နတ္ထိ ပုညံ နတ္ထိ ပုညဿ အာဂမော’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယမ္ပိဒံ ဒိဋ္ဌံ သုတံ မုတံ ဝိညာတံ ပတ္တံ ပရိယေသိတံ အနုဝိစရိတံ မနသာ တမ္ပိ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘ကရောတော ကာရယတော…ပေ… နတ္ထိ ပုညံ နတ္ထိ ပုညဿ အာဂမော’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’.

“诸比丘，你们怎么想？色是常还是无常呢？”“世尊，是无常的。”……“那么，不执取它，会生起这样的见解吗——‘作者……乃至……没有福德，也没有福德的生起’？”“世尊，不会。”“受……想……行……识是常还是无常呢？”“世尊，是无常的。”……“那么，不执取它，会生起这样的见解吗——‘作者、使作者……乃至……没有福德，也没有福德的生起’？”“世尊，不会。”“凡是所见、所闻、所觉、所识、所得、所求、心所随伺的，那也是常还是无常呢？”“世尊，是无常的。”……“那么，不执取它，会生起这样的见解吗——‘作者、使作者……乃至……没有福德，也没有福德的生起’？”“世尊，不会。”

‘‘ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကဿ ဣမေသု စ ဌာနေသု ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခေပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ…ပေ… ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

“诸比丘，当圣弟子在这些地方疑惑已断，于苦的疑惑也已断……乃至对导向苦灭之道的疑惑也已断，诸比丘，此圣弟子被称为入流者，不堕恶趣法，是决定者，趣向正觉。”第六经。

၇. ဟေတုသုတ္တံ

7. 因经

၂၁၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နတ္ထိ ဟေတု, နတ္ထိ ပစ္စယော သတ္တာနံ သံကိလေသာယ. အဟေတူ အပ္ပစ္စယာ သတ္တာ သံကိလိဿန္တိ. နတ္ထိ ဟေတု, နတ္ထိ ပစ္စယော သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ. အဟေတူ အပ္ပစ္စယာ သတ္တာ ဝိသုဇ္ဈန္တိ. နတ္ထိ ဗလံ နတ္ထိ ဝီရိယံ နတ္ထိ ပုရိသထာမော နတ္ထိ ပုရိသပရက္ကမော. သဗ္ဗေ သတ္တာ သဗ္ဗေ ပါဏာ သဗ္ဗေ ဘူတာ သဗ္ဗေ ဇီဝါ အဝသာ အဗလာ အဝီရိယာ နိယတိသင်္ဂတိဘာဝပရိဏတာ ဆသွေဝါဘိဇာတီသု သုခဒုက္ခံ ပဋိသံဝေဒေန္တီ’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နတ္ထိ ဟေတု, နတ္ထိ ပစ္စယော…ပေ… သုခဒုက္ခံ ပဋိသံဝေဒေန္တီ’တိ. ဝေဒနာယ သတိ…ပေ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နတ္ထိ ဟေတု, နတ္ထိ ပစ္စယော…ပေ… သုခဒုက္ခံ ပဋိသံဝေဒေန္တီ’’’တိ.

212. 舍卫城（Sāvatthī）。“诸比丘，当什么存在时，执取什么，执著什么，才会生起这样的见解呢：‘没有令众生染污的因，没有缘；众生无因无缘而染污。没有令众生清净的因，没有缘；众生无因无缘而清净。没有力，没有精进，没有丈夫力，没有丈夫的勇猛。一切有情、一切生命、一切众生、一切生类，都无自主、无力、无精进，由命运、际遇与自性所决定，只在六种阶级中感受苦乐’？”“尊者，我们的法以世尊为根本……（中略）。”“诸比丘，当色存在时，由于执取色，执著色，才会生起这样的见解：‘没有令众生染污的因，没有缘……（中略）……感受苦乐’。当受存在时……（中略）……当想存在时……（中略）……当行存在时……（中略）……当识存在时，由于执取识，执著识，才会生起这样的见解：‘没有令众生染污的因，没有缘……（中略）……感受苦乐’。”

‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘နတ္ထိ ဟေတု, နတ္ထိ ပစ္စယော…ပေ… သုခဒုက္ခံ ပဋိသံဝေဒေန္တီ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘နတ္ထိ ဟေတု, နတ္ထိ ပစ္စယော…ပေ… သုခဒုက္ခံ ပဋိသံဝေဒေန္တီ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယမ္ပိဒံ ဒိဋ္ဌံ သုတံ မုတံ ဝိညာတံ ပတ္တံ ပရိယေသိတံ အနုဝိစရိတံ မနသာ တမ္ပိ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘နတ္ထိ ဟေတု နတ္ထိ ပစ္စယော…ပေ… သုခဒုက္ခံ ပဋိသံဝေဒေန္တီ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’.

“诸比丘，你们认为如何？色是常还是无常呢？”“尊者，是无常的……是变易法。不执取它，是否还会生起‘没有因，没有缘……感受苦乐’这样的见解呢？”“尊者，不会的。”“受……想……行……识是常还是无常呢？”“尊者，是无常的……不执取它，是否还会生起‘没有因，没有缘……感受苦乐’这样的见解呢？”“尊者，不会的。”“凡是所见、所闻、所觉、所识、所获得、所寻求、所意行的，那也是常还是无常呢？”“尊者，是无常的……不执取它，是否还会生起‘没有因，没有缘……感受苦乐’这样的见解呢？”“尊者，不会的。”

‘‘ယတော [Pg.173] ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကဿ ဣမေသု စ ဌာနေသု ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခေပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ …ပေ… ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ. သတ္တမံ.

“诸比丘，当圣弟子在这些处所的疑惑已断除，他对苦的疑惑也已断除……乃至对导向苦灭之道的疑惑也已断除——诸比丘，这位圣弟子被称为入流者，不堕恶趣法，决定，趣向正觉。”第七。

၈. မဟာဒိဋ္ဌိသုတ္တံ

8. 大见经

၂၁၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘သတ္တိမေ ကာယာ အကဋာ, အကဋဝိဓာ, အနိမ္မိတာ, အနိမ္မာတာ, ဝဉ္ဈာ, ကူဋဋ္ဌာ, ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ; တေ န ဣဉ္ဇန္တိ, န ဝိပရိဏမန္တိ, န အညမညံ ဗျာဗာဓေန္တိ; နာလံ အညမညဿ သုခါယ ဝါ ဒုက္ခာယ ဝါ သုခဒုက္ခာယ ဝါ. ကတမေ သတ္တ? ပထဝီကာယော, အာပေါကာယော, တေဇောကာယော, ဝါယောကာယော, သုခေ, ဒုက္ခေ, ဇီဝေ သတ္တမေ. ဣမေ သတ္တ ကာယာ အကဋာ, အကဋဝိဓာ, အနိမ္မိတာ, အနိမ္မာတာ, ဝဉ္ဈာ, ကူဋဋ္ဌာ ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ; တေ န ဣဉ္ဇန္တိ, န ဝိပရိဏမန္တိ, န အညမညံ ဗျာဗာဓေန္တိ; နာလံ အညမညဿ သုခါယ ဝါ ဒုက္ခာယ ဝါ သုခဒုက္ခာယ ဝါ. ယောပိ တိဏှေန သတ္ထေန သီသံ ဆိန္ဒတိ, န သောပိ ကဉ္စိ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတိ; သတ္တန္နံတွေဝ ကာယာနမန္တရေန သတ္ထံ ဝိဝရမနုပဝိသတိ. စုဒ္ဒသ ခေါ ပနိမာနိ ယောနိပမုခသတသဟဿာနိ သဋ္ဌိ စ သတာနိ ဆ စ သတာနိ ပဉ္စ စ ကမ္မုနော သတာနိ ပဉ္စ စ ကမ္မာနိ, တီဏိ စ ကမ္မာနိ, ကမ္မေ စ အဍ္ဎကမ္မေ စ ဒွဋ္ဌိပဋိပဒါ, ဒွဋ္ဌန္တရကပ္ပာ, ဆဠာဘိဇာတိယော, အဋ္ဌပုရိသဘူမိယော, ဧကူနပညာသ အာဇီဝကသတေ, ဧကူနပညာသ ပရိဗ္ဗာဇကသတေ, ဧကူနပညာသ နာဂဝါသသတေ, ဝီသေ ဣန္ဒြိယသတေ, တိံသေ နိရယသတေ, ဆတ္တိံသရဇောဓာတုယော, သတ္တ သညီဂဗ္ဘာ, သတ္တ အသညီဂဗ္ဘာ, သတ္တ နိဂဏ္ဌိဂဗ္ဘာ, သတ္တ ဒေဝါ, သတ္တ မာနုသာ, သတ္တ ပေသာစာ, သတ္တ သရာ, သတ္တ ပဝုဋာ, သတ္တ ပပါတာ, သတ္တ စ ပပါတသတာနိ, သတ္တ သုပိနာ, သတ္တ သုပိနသတာနိ, စုလ္လာသီတိ မဟာကပ္ပိနော သတသဟဿာနိ, ယာနိ ဗာလေ စ ပဏ္ဍိတေ စ သန္ဓာဝိတွာ [Pg.174] သံသရိတွာ ဒုက္ခဿန္တံ ကရိဿန္တိ. တတ္ထ နတ္ထိ ဣမိနာဟံ သီလေန ဝါ ဝတေန ဝါ တပေန ဝါ ဗြဟ္မစရိယေန ဝါ အပရိပက္ကံ ဝါ ကမ္မံ ပရိပါစေဿာမိ; ပရိပက္ကံ ဝါ ကမ္မံ ဖုဿ ဖုဿ ဗျန္တီကရိဿာမီတိ ဟေဝံ နတ္ထိ ဒေါဏမိတေ သုခဒုက္ခေ ပရိယန္တကတေ သံသာရေ, နတ္ထိ ဟာယနဝဍ္ဎနေ, နတ္ထိ ဥက္ကံသာဝကံသေ. သေယျထာပိ နာမ သုတ္တဂုဠေ ခိတ္တေ နိဗ္ဗေဌိယမာနမေဝ ပလေတိ; ဧဝမေဝ ဗာလေ စ ပဏ္ဍိတေ စ နိဗ္ဗေဌိယမာနာ သုခဒုက္ခံ ပလေန္တီ’’’တိ?

213. 缘起于舍卫城(Sāvatthī)。“诸比丘，当什么存在时，执取什么，固执什么，才会生起这样的见解——‘这七身(kāya)是未经造作的、非被促使造作的、非被化作的、非被促使化作的、不育的、如山顶般稳固的、如石柱般坚立的；它们不摇动，不变异，互不伤害；也不能给彼此带来乐、苦或乐苦。是哪七种呢？地身、水身、火身、风身、乐、苦，以及第七种命。这七身是未经造作的、非被促使造作的、非被化作的、非被促使化作的、不育的、如山顶般稳固的、如石柱般坚立的；它们不摇动，不变异，互不伤害；也不能给彼此带来乐、苦或乐苦。即使有人用利刃砍下头颅，他也没有夺走任何生命；武器只是穿入了七身之间的空隙。又有一百四十万种主要胎生、六千六百种、五百种业、五种业、三种业、一业与半业、六十二种行道、六十二中劫、六种高贵的生类、八种人的阶段、四千九百种裸行顺命外道(ājīvaka)、四千九百种遍行外道、四千九百种龙的住处、二千种根、三千种地狱、三十六种尘界、七种有想胎、七种无想胎、七种节胎、七种天、七种人、七种毕舍遮(pesāca)、七种湖、七种瘤、七种大悬崖及七百种小悬崖、七种大梦及七百种小梦，以及八百四十万大劫。愚者和智者都将在此中不断轮回流转，直到苦的尽头。在此，‘我将通过此戒、或誓言、或苦行、或梵行，使未成熟的业成熟；或通过不断地触受，使已成熟的业终结’——这样的事是不存在的。苦乐如以斗量，轮回的界限已定，没有增减，没有高下。譬如抛出线团，它只会随其长度展开；同样地，愚者和智者也像这样，在（轮回中）展开，遍历苦乐，直到尽头。’”

ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘သတ္တိမေ ကာယာ အကဋာ, အကဋဝိဓာ…ပေ… သုခဒုက္ခံ ပလေန္တီ’တိ. ဝေဒနာယ သတိ…ပေ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘သတ္တိမေ ကာယာ အကဋာ, အကဋဝိဓာ…ပေ… သုခဒုက္ခံ ပလေန္တီ’’’တိ. ‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘သတ္တိမေ ကာယာ အကဋာ အကဋဝိဓာ…ပေ… သုခဒုက္ခံ ပလေန္တီ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယမ္ပိဒံ ဒိဋ္ဌံ သုတံ မုတံ ဝိညာတံ ပတ္တံ ပရိယေသိတံ အနုဝိစရိတံ မနသာ တမ္ပိ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘သတ္တိမေ ကာယာ အကဋာ အကဋဝိဓာ…ပေ… နိဗ္ဗေဌိယမာနာ သုခဒုက္ခံ ပလေန္တီ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’.

“尊者，我们的法以世尊为根本……诸比丘，当有色时，缘于色、执取于色，便生起这样的见解：‘这七身是无作的、无造的……经历着苦乐。’当有受时……当有想时……当有行时……当有识时，缘于识、执取于识，便生起这样的见解：‘这七身是无作的、无造的……经历着苦乐。’” “诸比丘，你们认为如何？色是常还是无常呢？” “尊者，是无常的。”……“凡是无常、苦、变易法，无所执取于它，还会生起这样的见解吗？‘这七身是无作的、无造的……经历着苦乐。’” “尊者，并非如此。” “凡是所见、所闻、所觉、所识、所达到、所寻求、为意所随伺者，那也是常还是无常呢？” “尊者，是无常的。”……“无所执取于它，还会生起这样的见解吗？‘这七身是无作的、无造的……（他们）展开而经历苦乐。’” “尊者，并非如此。”

‘‘ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကဿ ဣမေသု စ ဌာနေသု ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခေပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ…ပေ… ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ. အဋ္ဌမံ.

“诸比丘，当圣弟子于此等处疑惑已断，于苦的疑惑已断……乃至对导向苦灭之道的疑惑也已断——诸比丘，此圣弟子被称为入流者，不堕恶趣法，决定趣向正觉。”第八。

၉. သဿတဒိဋ္ဌိသုတ္တံ

9. 常见经

၂၁၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘သဿတော လောကော’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘သဿတော လောကော’တိ. ဝေဒနာယ သတိ…ပေ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ [Pg.175] သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘သဿတော လောကော’’’တိ.

214. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。“诸比丘，当什么存在时，执取什么，固执什么，会生起‘世界是常恒的’这样的见解呢？”“世尊，我们的法以世尊为根本……”“诸比丘，当色存在时，执取色，固执色，会生起‘世界是常恒的’这样的见解。当受存在时……当想存在时……当诸行存在时……当识存在时，执取识，固执识，会生起‘世界是常恒的’这样的见解。”

‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘သဿတော လောကော’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာ … သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘သဿတော လောကော’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယမ္ပိဒံ ဒိဋ္ဌံ သုတံ မုတံ ဝိညာတံ ပတ္တံ ပရိယေသိတံ အနုဝိစရိတံ မနသာ တမ္ပိ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘သဿတော လောကော’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’.

“诸比丘，你们怎么认为？色是常还是无常？”“无常，世尊。”……“是变易之法，如果不执取它，会生起‘世界是常恒的’这种见解吗？”“不会，世尊。”“受……想……诸行……识是常还是无常？”“无常，世尊。”……“如果不执取它，会生起‘世界是常恒的’这种见解吗？”“不会，世尊。”“凡所见、所闻、所觉、所知、所得、所求、由心所省思者，这些是常还是无常？”“无常，世尊。”“凡是无常的，是苦还是乐？”“是苦，世尊。”“凡是无常、是苦、是变易之法，如果不执取它，会生起‘世界是常恒的’这种见解吗？”“不会，世尊。”

‘‘ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကဿ ဣမေသု စ ဌာနေသု ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခေပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ…ပေ… ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ. နဝမံ.

“诸比丘，当圣弟子在这些方面的疑惑已断，对苦的疑惑已断……乃至对导向苦灭之道的行道的疑惑也已断——诸比丘，这就称为圣弟子是入流者，不堕恶趣法，必定趋向于正觉。”第九。

၁၀. အသဿတဒိဋ္ဌိသုတ္တံ

10. 非恒常见经

၂၁၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အသဿတော လောကော’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ…ပေ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – အသဿတော လောကောတိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယမ္ပိဒံ ဒိဋ္ဌံ သုတံ မုတံ ဝိညာတံ ပတ္တံ ပရိယေသိတံ အနုဝိစရိတံ မနသာ တမ္ပိ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ…ပေ… အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘အသဿတော လောကော’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’.

215. 舍卫城因缘。“诸比丘，当什么存在时，执取什么，执著什么，才会生起‘世间非常住’这样的见解呢？”“世尊，我们的法以世尊为根本……（中略）……“诸比丘，当色存在时……（中略）……识是常还是无常呢？”“世尊，是无常。”……（中略）……“如果不执取它，还会生起‘世间非常住’这样的见解吗？”“世尊，不会。”“那凡是所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、由心所省思的，那也是常还是无常呢？”“世尊，是无常。”……（中略）……“如果不执取它，还会生起‘世间非常住’这样的见解吗？”“世尊，不会。”

‘‘ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကဿ ဣမေသု စ ဌာနေသု ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခေပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ…ပေ… ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ. ဒသမံ.

“诸比丘，当圣弟子于此等诸处疑惑已断，于苦疑惑亦已断……（中略）……于导向苦灭之道疑惑亦已断，诸比丘，此圣弟子即被称为预流者，不堕恶趣法，决定趣向正觉。”第十经。

၁၁. အန္တဝါသုတ္တံ

11. 有边经

၂၁၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.176]. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အန္တဝါ လောကော’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ. ဧကာဒသမံ.

216. 舍卫城因缘。“诸比丘，当什么存在时，执取什么，执著什么，才会生起‘世间有边’这样的见解呢？”“世尊，我们的法以世尊为根本……（中略）……决定趣向于正觉。”第十一经。

၁၂. အနန္တဝါသုတ္တံ

12. 无边经

၂၁၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အနန္တဝါ လောကော’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ. ဒွါဒသမံ.

217. 舍卫城因缘。“诸比丘，当什么存在时，执取什么，执著什么，才会生起‘世间无边’这样的见解呢？”“世尊，我们的法以世尊为根本……（中略）……决定趣向于正觉。”第十二经。

၁၃. တံဇီဝံတံသရီရံသုတ္တံ

13. 命即身经

၂၁၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’’’န္တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ. တေရသမံ.

218. 舍卫城因缘。“诸比丘，当什么存在时，执取什么，执著什么，才会生起‘命即是身’这样的见解呢？”“世尊，我们的法以世尊为根本……（中略）……决定趣向于正觉。”第十三经。

၁၄. အညံဇီဝံအညံသရီရံသုတ္တံ

14. 命异于身经

၂၁၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’’’န္တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ. စုဒ္ဒသမံ.

219. 舍卫城因缘。“诸比丘，什么存在时，执取什么，固执什么，会生起这样的见解：‘命异于身’？”“世尊，我们的法以世尊为根本……乃至……必定趣向于正觉。”第十四。

၁၅. ဟောတိတထာဂတောသုတ္တံ

15. 众生存在经

၂၂၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ. ပန္နရသမံ.

220. 舍卫城因缘。“诸比丘，什么存在时，执取什么，固执什么，会生起这样的见解：‘众生死后存在’？”“世尊，我们的法以世尊为根本……乃至……必定趣向于正觉。”第十五。

၁၆. နဟောတိတထာဂတောသုတ္တံ

16. 众生不存在经

၂၂၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ. သောဠသမံ.

221. 舍卫城因缘。“诸比丘，什么存在时，执取什么，固执什么，会生起这样的见解：‘众生死后不存在’？”“世尊，我们的法以世尊为根本……乃至……必定趣向于正觉。”第十六。

၁၇. ဟောတိစနစဟောတိတထာဂတောသုတ္တံ

17. 众生存在亦不存在经

၂၂၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.177]. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ. သတ္တရသမံ.

222. 舍卫城因缘。“诸比丘，什么存在时，执取什么，固执什么，会生起这样的见解：‘众生死后存在亦不存在’？”“世尊，我们的法以世尊为根本……乃至……必定趣向于正觉。”第十七。

၁၈. နေဝဟောတိနနဟောတိတထာဂတောသုတ္တံ

18. 众生既非有亦非无经

၂၂၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နေဝ ဟောတိ, န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နေဝ ဟောတိ, န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’တိ…ပေ….

223. 舍卫城因缘。“诸比丘，什么存在时，执取什么，固执什么，会生起这样的见解：‘众生死后既非有亦非无’？”“世尊，我们的法以世尊为根本……乃至……”“诸比丘，当色存在时，执取色，固执色，而生起这样的见解：‘众生死后既非有亦非无’……”

‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘နေဝ ဟောတိ, န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယမ္ပိဒံ ဒိဋ္ဌံ သုတံ မုတံ ဝိညာတံ ပတ္တံ ပရိယေသိတံ အနုဝိစရိတံ မနသာ တမ္ပိ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘နေဝ ဟောတိ, န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’.

“诸比丘，你们怎么认为？色是常还是无常呢？”“世尊，是无常。”……“是变易之法，如果不执取它，还会生起‘众生死后既非有亦非无’这样的见解吗？”“世尊，不会。”“凡是所见、所闻、所觉、所识、所达、所求、为心所伺察者，这也是常还是无常呢？”“世尊，是无常。”“凡是无常的，是苦还是乐呢？”“世尊，是苦。”“凡是无常的、苦的、变易之法，如果不执取它，还会生起‘众生死后既非有亦非无’这样的见解吗？”“世尊，不会。”

‘‘ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကဿ ဣမေသု စ ဌာနေသု ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခေပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခသမုဒယေပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခနိရောဓေပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ, ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယပိဿ ကင်္ခါ ပဟီနာ ဟောတိ – အယံ ဝုစ္စတိ, ဘိက္ခဝေ, အရိယသာဝကော သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ. အဋ္ဌာရသမံ.

“诸比丘，当圣弟子于此等处疑惑已断，于苦疑惑已断，于苦集疑惑已断，于苦灭疑惑已断，于趣苦灭之道疑惑已断——诸比丘，此圣弟子被称为入流者，不堕恶趣法，决定，趣向正觉。”第十八经。

သောတာပတ္တိဝဂ္ဂေါ.

入流品终。

အဋ္ဌာရသဝေယျာကရဏံ နိဋ္ဌိတံ.

十八种解说终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

ဝါတံ [Pg.178] ဧတံ မမ, သော အတ္တာ နော စ မေ သိယာ;

နတ္ထိ ကရောတော ဟေတု စ, မဟာဒိဋ္ဌေန အဋ္ဌမံ.

风经、我所经、彼我经、非我所应有经、无施经、作者经、因经，以及大见经为第八。

သဿတော လောကော စ, အသဿတော စ အန္တဝါ စ;

အနန္တဝါ စ တံ ဇီဝံ တံ သရီရန္တိ;

အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရန္တိ စ.

世间常、世间无常、有边、无边、命即是身、以及命异身异。

ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ;

န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ;

နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ.

众生死后有、众生死后无、众生死后亦有亦无、以及众生死后非有非无。

၂. ဒုတိယဂမနဝဂ္ဂေါ

2. 第二品

၁. ဝါတသုတ္တံ

1. 风经

၂၂၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ, န နဇ္ဇော သန္ဒန္တိ, န ဂဗ္ဘိနိယော ဝိဇာယန္တိ, န စန္ဒိမသူရိယာ ဥဒေန္တိ ဝါ အပေန္တိ ဝါ, ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ…ပေ… ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’တိ. ဝေဒနာယ သတိ…ပေ… သညာယ သတိ…ပေ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ…ပေ… ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ.

224. 缘于舍卫城。“诸比丘，于何法存在时，依于何法，执取何法，而生起如是之见：‘风不吹，河不流，孕妇不分娩，日月不出不没，如[门]柱般屹立’呢？”“尊者，我等之法以世尊为根本……乃至……”“诸比丘，于色存在时，依于色，执取色，而生起如是之见：‘风不吹……乃至……如[门]柱般屹立。’于受存在时……乃至……于想存在时……乃至……于诸行存在时……于识存在时，依于识，执取识，而生起如是之见：‘风不吹……乃至……如[门]柱般屹立。’”

‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – န ဝါတာ ဝါယန္တိ…ပေ… ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခေ သတိ, ဒုက္ခံ ဥပါဒါယ, ဒုက္ခံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ…ပေ… ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ. ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ…ပေ… ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခေ သတိ, ဒုက္ခံ ဥပါဒါယ, ဒုက္ခံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ, န နဇ္ဇော သန္ဒန္တိ, န ဂဗ္ဘိနိယော ဝိဇာယန္တိ, န စန္ဒိမသူရိယာ ဥဒေန္တိ ဝါ အပေန္တိ ဝါ, ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ. ပဌမံ.

“诸比丘，汝等意下如何？色是常还是无常呢？”“尊者，是无常。”……“是变易法，若不依于彼，还会生起如是之见：‘风不吹……乃至……如[门]柱般屹立’吗？”“尊者，此事不然。”“如是，诸比丘，于苦存在时，依于苦，执取苦，而生起如是之见：‘风不吹……乃至……如[门]柱般屹立。’”“受……想……诸行……识是常还是无常呢？”“尊者，是无常。”……“是变易法，若不依于彼，还会生起如是之见：‘风不吹……乃至……如[门]柱般屹立’吗？”“尊者，此事不然。”“如是，诸比丘，于苦存在时，依于苦，执取苦，而生起如是之见：‘风不吹，河不流，孕妇不分娩，日月不出不没，如[门]柱般屹立。’”第一。

၂၂၅-၂၄၀. (ပုရိမဝဂ္ဂေ ဝိယ အဋ္ဌာရသ ဝေယျာကရဏာနိ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗာနီတိ[Pg.179].) သတ္တရသမံ.

225-240. （如前品，应广说十八记说。）第十七。

၁၈. နေဝဟောတိနနဟောတိသုတ္တံ

18. 非有非无经

၂၄၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နေဝ ဟောတိ, န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’တိ. ဝေဒနာယ သတိ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နေဝ ဟောတိ, န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’’တိ.

241. 舍卫城（Sāvatthī）因缘。“诸比丘，当什么存在时，执取什么，执著于什么，便生起此见：‘众生死后非有非非有’？”“世尊，我们的法以世尊为根本……”“诸比丘，当有色时，执取色，执著于色，便生起此见：‘众生死后非有非非有’。当有受时……当有想时……当有行时……当有识时，执取识，执著于识，便生起此见：‘众生死后非有非非有’。”

‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘နေဝ ဟောတိ, န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခေ သတိ, ဒုက္ခံ ဥပါဒါယ, ဒုက္ခံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နေဝ ဟောတိ, န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’’တိ. ‘‘ဝေဒနာ… သညာ … သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘နေဝ ဟောတိ, န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခေ သတိ, ဒုက္ခံ ဥပါဒါယ ဒုက္ခံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘နေဝ ဟောတိ, န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’’တိ. အဋ္ဌာရသမံ.

“诸比丘，你们认为如何？色是常还是无常？”“无常，世尊。”……“是变易之法，若不执取它，此见会生起吗——‘众生死后非有非非有’？”“不会，世尊。”“诸比丘，如是，当有苦时，执取苦，执著于苦，便生起此见——‘众生死后非有非非有’。”“受……想……行……识是常还是无常？”“无常，世尊。”……“是变易之法，若不执取它，此见会生起吗——‘众生死后非有非非有’？”“不会，世尊。”“诸比丘，如是，当有苦时，执取苦，执著于苦，便生起此见——‘众生死后非有非非有’。”第十八经。

၁၉. ရူပီအတ္တာသုတ္တံ

19. 有色我经

၂၄၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘ရူပီ အတ္တာ ဟောတိ, အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘ရူပီ အတ္တာ ဟောတိ, အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’တိ. ဝေဒနာယ သတိ…ပေ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘ရူပီ အတ္တာ ဟောတိ, အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ.

242. 缘于舍卫城。“诸比丘，于何者存在时，执取何者，执著何者，而生起此见：‘有色之我，死后恒常’？”“世尊，我等之法，以世尊为根本……。”“诸比丘，于色存在时，执取色，执著色，而生起此见：‘有色之我，死后恒常’。于受存在时……于想存在时……于诸行存在时……于识存在时，执取识，执著识，而生起此见：‘有色之我，死后恒常’。”

‘‘တံ [Pg.180] ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘ရူပီ အတ္တာ ဟောတိ, အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခေ သတိ, ဒုက္ခံ ဥပါဒါယ, ဒုက္ခံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘ရူပီ အတ္တာ ဟောတိ, အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ? ‘‘ဝေဒနာ…ပေ… ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခေ သတိ, ဒုက္ခံ ဥပါဒါယ, ဒုက္ခံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘ရူပီ အတ္တာ ဟောတိ, အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ. ဧကူနဝီသတိမံ.

“诸比丘，你们认为如何？色是常还是无常？”“无常，世尊。”……“是变易之法，若不执取，此见还会生起吗——‘有色之我，死后恒常’？”“不会，世尊。”“诸比丘，所以，于苦存在时，执取苦，执著苦，而生起此见：‘有色之我，死后恒常’。”“受……。”“不会，世尊。”“诸比丘，所以，于苦存在时，执取苦，执著苦，而生起此见：‘有色之我，死后恒常’。”第十九经。

၂၀. အရူပီအတ္တာသုတ္တံ

20. 无色我经

၂၄၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အရူပီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ? (ပေယျာလော) ဝီသတိမံ.

243. 缘于舍卫城。“诸比丘，于何者存在时，执取何者，执著何者，而生起此见：‘无色之我，死后恒常’？”（应广说）第二十经。

၂၁. ရူပီစအရူပီစအတ္တာသုတ္တံ

21. 有色亦无色我经

၂၄၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပီ စ အရူပီ စ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’တိ…ပေ…. ဧကဝီသတိမံ.

244. 缘于舍卫城。“有色亦无色之我，死后恒常。”……（应广说）。第二十一经。

၂၂. နေဝရူပီနာရူပီအတ္တာသုတ္တံ

22. 非有色非无色我经

၂၄၅. ‘‘နေဝ ရူပီ နာရူပီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’တိ…ပေ…. ဗာဝီသတိမံ.

245. “非有色非无色之我，死后恒常。”……（应广说）。第二十二经。

၂၃. ဧကန္တသုခီသုတ္တံ

23. 纯乐我经

၂၄၆. ‘‘ဧကန္တသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’တိ…ပေ…. တေဝီသတိမံ.

246. “纯乐之我，死后恒常。”……（应广说）。第二十三经。

၂၄. ဧကန္တဒုက္ခီသုတ္တံ

24. 纯苦经

၂၄၇. ‘‘ဧကန္တဒုက္ခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’တိ…ပေ…. စတုဝီသတိမံ.

247. “我唯是苦，死后是常。”……（略）……第二十四。

၂၅. သုခဒုက္ခီသုတ္တံ

25. 乐苦经

၂၄၈. ‘‘သုခဒုက္ခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’တိ…ပေ…. ပဉ္စဝီသတိမံ.

248. “我亦乐亦苦，死后是常。”……（略）……第二十五。

၂၆. အဒုက္ခမသုခီသုတ္တံ

26. 不苦不乐经

၂၄၉. ‘‘အဒုက္ခမသုခီ [Pg.181] အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ… ‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’တိ. ဝေဒနာယ သတိ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ.

249. “‘我，不苦不乐，死后是常’，这样的见会生起吗？”“世尊，我们的法以世尊为根本……（略）……”“诸比丘，当有色时，执取色、执著于色，便生起此见：‘我，不苦不乐，死后是常。’当有受时……当有想时……当有行时……当有识时，执取识、执著于识，便生起此见：‘我，不苦不乐，死后是常。’”

‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခေ သတိ, ဒုက္ခံ ဥပါဒါယ, ဒုက္ခံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ. ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒုက္ခေ သတိ, ဒုက္ခံ ဥပါဒါယ, ဒုက္ခံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ. ဆဗ္ဗီသတိမံ.

“诸比丘，你们认为如何？色是常还是无常？”“无常，世尊。”……（略）……是变易之法，若不执取它，此见还会生起吗——‘我，不苦不乐，死后是常’？”“不会，世尊。”“所以，诸比丘，当有苦时，执取苦、执著于苦，便生起此见：‘我，不苦不乐，死后是常。’”“受……想……行……识是常还是无常？”“无常，世尊。”……（略）……是变易之法，若不执取它，此见还会生起吗——‘我，不苦不乐，死后是常’？”“不会，世尊。”“所以，诸比丘，当有苦时，执取苦、执著于苦，便生起此见：‘我，不苦不乐，死后是常。’”第二十六。

ဒုတိယပေယျာလော.

第二略品终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

ဝါတံ ဧတံ မမ သော, အတ္တာ နော စ မေ သိယာ;

နတ္ထိ ကရောတော ဟေတု စ, မဟာဒိဋ္ဌေန အဋ္ဌမံ.

婆多、是我所、彼我，非我所、无有、作者，以及因，第八为大见。

သဿတော အသဿတော စေဝ, အန္တာနန္တဝါ စ ဝုစ္စတိ;

တံ ဇီဝံ အညံ ဇီဝဉ္စ, တထာဂတေန စတ္တာရော.

常与无常，有边与无边亦说；命即身与命异身，以及关于如来的四句。

ရူပီ အတ္တာ ဟောတိ, အရူပီ စ အတ္တာ ဟောတိ;

ရူပီ စ အရူပီ စ အတ္တာ ဟောတိ;

နေဝ ရူပီ နာရူပီ အတ္တာ ဟောတိ, ဧကန္တသုခီ အတ္တာ ဟောတိ.

有色我，亦无色我；有色亦无色我；非有色非无色我，纯乐我。

ဧကန္တဒုက္ခီ အတ္တာ ဟောတိ, သုခဒုက္ခီ အတ္တာ ဟောတိ;

အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ, အရောဂေါ ပရံ မရဏာတိ;

ဣမေ ဆဗ္ဗီသတိ သုတ္တာ, ဒုတိယဝါရေန ဒေသိတာ.

纯苦我，乐苦我；不苦不乐我，死后无病。此二十六经，以第二轮宣说。

၃. တတိယဂမနဝဂ္ဂေါ

3. 第三遍品

၁. နဝါတသုတ္တံ

1. 无风经

၂၅၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.182]. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ, န နဇ္ဇော သန္ဒန္တိ, န ဂဗ္ဘိနိယော ဝိဇာယန္တိ, န စန္ဒိမသူရိယာ ဥဒေန္တိ ဝါ အပေန္တိ ဝါ ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ….

250. 缘起于舍卫城(Sāvatthī)。“诸比丘，于何物存在时，执取何物，坚执何物，而生起此见：‘风不吹，河不流，孕妇不分娩，日月不出不没，如因陀罗柱一般屹立不动’？”“世尊，我等之法以世尊为根本……。”

‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – န ဝါတာ ဝါယန္တိ…ပေ… ဝေဒနာယ သတိ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ…ပေ… ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ.

“诸比丘，当有色时，执取色，坚执色，便生起此见：‘风不吹……。’（乃至）当有受时……当有想时……当有诸行时……当有识时，执取识，坚执识，便生起此见：‘风不吹……（乃至）如因陀罗柱一般屹立不动’。”

‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ…ပေ… ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ. တသ္မိံ သတိ, တဒုပါဒါယ, ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ, န နဇ္ဇော သန္ဒန္တိ, န ဂဗ္ဘိနိယော ဝိဇာယန္တိ, န စန္ဒိမသူရိယာ ဥဒေန္တိ ဝါ အပေန္တိ ဝါ ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ. ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ…ပေ… ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ. တသ္မိံ သတိ, တဒုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ…ပေ… ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ. ပဌမံ.

“诸比丘，你们认为如何？色是常还是无常？”“世尊，是无常。”……是变易法，如果不执取它，会生起‘风不吹……（乃至）如界桩般屹立不动’这样的见解吗？”“世尊，这不会。”“诸比丘，所以，凡是无常的，就是苦。当其存在时，由于执取它，便生起‘风不吹，河不流，孕妇不分娩，日月不出不没，如界桩般屹立不动’这样的见解。”“受……想……行……识是常还是无常？”“世尊，是无常。”……是变易法，如果不执取它，会生起‘风不吹……（乃至）如界桩般屹立不动’这样的见解吗？”“世尊，这不会。”“诸比丘，所以，凡是无常的，就是苦。当其存在时，由于执取它，便生起‘风不吹……（乃至）如界桩般屹立不动’这样的见解。”第一经。

၂၅၁-၂၇၄. (ဒုတိယဝဂ္ဂေ ဝိယ စတုဝီသတိ သုတ္တာနိ ပူရေတဗ္ဗာနိ.) ပဉ္စဝီသတိမံ.

251-274. （如同第二品，应补足二十四经。）第二十五经。

၂၆. အဒုက္ခမသုခီသုတ္တံ

26. 不苦不乐经

၂၇၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ….

275. 舍卫城因缘。“诸比丘，当什么存在时，执取什么，执著什么，会生起‘我死后将是不苦不乐、恒常的’这样的见解呢？”“世尊，我们的法以世尊为根本……”

‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’တိ. ဝေဒနာယ သတိ [Pg.183] …ပေ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ, အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ.

“诸比丘，当有色时，由于执取色，执著色，便生起‘我死后将是不苦不乐、恒常的’这样的见解。当有受时……当有想时……当有行时……当有识时，由于执取识，执著识，便生起‘我死后将是不苦不乐、恒常的’这样的见解。”

‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ. တသ္မိံ သတိ, တဒုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ. ‘‘ဝေဒနာ…ပေ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’…ပေ… ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, အပိ နု တံ အနုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ, အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယဒနိစ္စံ တံ ဒုက္ခံ. တသ္မိံ သတိ, တဒုပါဒါယ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ. ဆဗ္ဗီသတိမံ.

“诸比丘，你们怎么认为？色是常还是无常呢？”“是无常的，尊者。”……“它是变易之法，如果不执取它，还会生起‘我死后是不苦不乐、恒常的’这样的见解吗？”“不会的，尊者。”“因此，诸比丘，凡是无常的，就是苦。当其存在时，由于执取它，就会生起‘我死后是不苦不乐、恒常的’这样的见解。”“受……想……行……识是常还是无常呢？”“是无常的，尊者。”……“它是变易之法，如果不执取它，还会生起‘我死后是不苦不乐、恒常的’这样的见解吗？”“不会的，尊者。”“因此，诸比丘，凡是无常的，就是苦。当其存在时，由于执取它，就会生起‘我死后是不苦不乐、恒常的’这样的见解。”第二十六。

တတိယပေယျာလော.

第三段要略。

၄. စတုတ္ထဂမနဝဂ္ဂေါ

4. 第四行品

၁. နဝါတသုတ္တံ

1. 无风经

၂၇၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ, န နဇ္ဇော သန္ဒန္တိ, န ဂဗ္ဘိနိယော ဝိဇာယန္တိ, န စန္ဒိမသူရိယာ ဥဒေန္တိ ဝါ အပေန္တိ ဝါ ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ….

276. 舍卫城因缘。“诸比丘，于何存在，执取何物，坚执何物，而生起这样的见解：‘风不吹动，河流不流淌，孕妇不生产，日月不出不落，犹如柱子般屹立不动’？”“尊者，我们的法以世尊为根本……”

‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ…ပေ… ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’တိ. ဝေဒနာယ သတိ…ပေ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘န ဝါတာ ဝါယန္တိ…ပေ… ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ’’’တိ. ‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ, ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာ [Pg.184]… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ, ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’.

“诸比丘，当有色时，由于执取色，坚执色，就会生起这样的见解：‘风不吹动……（乃至）犹如柱子般屹立不动。’当有受时……当有想时……当有行时……当有识时，由于执取识，坚执识，就会生起这样的见解：‘风不吹动……（乃至）犹如柱子般屹立不动。’”“诸比丘，你们怎么认为？色是常还是无常？”“世尊，是无常。”“凡是无常的，是苦还是乐呢？”“世尊，是苦。”“凡是无常、苦、变易之法，还适合这样看待吗——‘这是我的，我是这个，这是我的我’？”“世尊，不适合。”“受……想……行……识是常还是无常？”“世尊，是无常。”“凡是无常的，是苦还是乐呢？”“世尊，是苦。”“凡是无常、苦、变易之法，还适合这样看待吗——‘这是我的，我是这个，这是我的我’？”“世尊，不适合。”

‘‘တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ယံ ကိဉ္စိ ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ, ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ရူပံ – ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ယာ ကာစိ ဝေဒနာ… ယာ ကာစိ သညာ… ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ… ယံ ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ဝိညာဏံ – ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

“因此，诸比丘，凡是任何色，无论是过去、未来或现在的，内在的或外在的，粗大的或微细的，低劣的或高胜的，远的或近的，所有色都应当以正慧如实地看待：‘这不是我的，我不是这个，这不是我的我。’凡是任何受……凡是任何想……凡是任何行……凡是任何识，无论是过去、未来或现在的，内在的或外在的，粗大的或微细的，低劣的或高胜的，远的或近的，所有识都应当以正慧如实地看待：‘这不是我的，我不是这个，这不是我的我。’”

‘‘ဧဝံ ပဿံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ. ပဌမံ.

“如此观者……（乃至）……了知：‘于此，再无后有。’”第一经。

၂၇၇-၃၀၀. (ဒုတိယဝဂ္ဂေ ဝိယ စတုဝီသတိ သုတ္တာနိ ပူရေတဗ္ဗာနိ.) ပဉ္စဝီသတိမံ.

277-300.（如同第二品那样，应补足二十四个经。）第二十五。

၂၆. အဒုက္ခမသုခီသုတ္တံ

26. 无苦无乐经

၃၀၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ကိသ္မိံ နု ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ကိံ ဥပါဒါယ, ကိံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ, အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ? ဘဂဝံမူလကာ နော, ဘန္တေ, ဓမ္မာ…ပေ….

301. 舍卫城因缘。“比丘们，当什么存在时，执取什么，执著什么，会生起这样的见解：‘我，无苦无乐，死后恒常’？”“大德，我们的法以世尊为根本……（略）……”

‘‘ရူပေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သတိ, ရူပံ ဥပါဒါယ, ရူပံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ, အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’တိ. ဝေဒနာယ သတိ… သညာယ သတိ… သင်္ခါရေသု သတိ… ဝိညာဏေ သတိ, ဝိညာဏံ ဥပါဒါယ, ဝိညာဏံ အဘိနိဝိဿ ဧဝံ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ‘အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ, အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ.

“比丘们，当色存在时，执取色，执著色，会生起这样的见解：‘我，无苦无乐，死后恒常。’当受存在时……当想存在时……当行存在时……当识存在时，执取识，执著识，会生起这样的见解：‘我，无苦无乐，死后恒常。’”

‘‘တံ ကိံ မညထ, ဘိက္ခဝေ, ရူပံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ, ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဝေဒနာ… သညာ… သင်္ခါရာ… ဝိညာဏံ နိစ္စံ ဝါ အနိစ္စံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနိစ္စံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ ဝါ တံ သုခံ ဝါ’’တိ? ‘‘ဒုက္ခံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ယံ ပနာနိစ္စံ ဒုက္ခံ [Pg.185] ဝိပရိဏာမဓမ္မံ, ကလ္လံ နု တံ သမနုပဿိတုံ – ‘ဧတံ မမ, ဧသောဟမသ္မိ, ဧသော မေ အတ္တာ’’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’.

“比丘们，你们怎么认为？色是常还是无常？”“无常，大德。”“凡是无常的，是苦还是乐？”“苦，大德。”“凡是无常、苦、变易之法，是否适合这样看待：‘这是我的，我就是这个，这是我的自我’？”“不，大德。”“受……想……行……识是常还是无常？”“无常，大德。”“凡是无常的，是苦还是乐？”“苦，大德。”“凡是无常、苦、变易之法，是否适合这样看待：‘这是我的，我就是这个，这是我的自我’？”“不，大德。”

‘‘တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခဝေ, ယံ ကိဉ္စိ ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ရူပံ – ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ယာ ကာစိ ဝေဒနာ… ယာ ကာစိ သညာ… ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ… ယံ ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ, ဩဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ, သဗ္ဗံ ဝိညာဏံ – ‘နေတံ မမ, နေသောဟမသ္မိ, န မေသော အတ္တာ’’’တိ ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

因此，比丘们，无论是过去、未来、现在，内或外，粗或细，劣或胜，远或近，一切色都应以正慧如实看待：“这不是我的，我不是这个，这不是我的自我。”任何受……任何想……任何行……任何识，无论是过去、未来、现在，内或外，粗或细，劣或胜，远或近，一切识都应以正慧如实看待：“这不是我的，我不是这个，这不是我的自我。”

‘‘ဧဝံ ပဿံ, ဘိက္ခဝေ, သုတဝါ အရိယသာဝကော ရူပသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ဝေဒနာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, သညာယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, သင်္ခါရေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ, ဝိညာဏသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ; ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ. ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတီ’’တိ. ဆဗ္ဗီသတိမံ.

比丘们，如此见者，多闻圣弟子于色厌离，于受厌离，于想厌离，于行厌离，于识厌离。因厌离而离染；因离染而解脱。于解脱时，生起“我已解脱”之智。他了知：“我生已尽，梵行已立，应作已作，更不受后有。”第二十六经。

တဿုဒ္ဒါနံ –

摄颂：

ပုရိမဂမနေ အဋ္ဌာရသ ဝေယျာကရဏာ;

ဒုတိယဂမနေ ဆဗ္ဗီသံ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗာနိ.

初品有十八记说；第二品有二十六经应广说。

တတိယဂမနေ ဆဗ္ဗီသံ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗာနိ;

စတုတ္ထဂမနေ ဆဗ္ဗီသံ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗာနိ.

第三品有二十六经应广说；第四品有二十六经应广说。

ဒိဋ္ဌိသံယုတ္တံ သမတ္တံ.

见相应完结。

၄. ဩက္ကန္တသံယုတ္တံ

4. 入相应

၁. စက္ခုသုတ္တံ

1. 眼经

၃၀၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.186]. ‘‘စက္ခုံ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စံ ဝိပရိဏာမိ အညထာဘာဝိ; သောတံ အနိစ္စံ ဝိပရိဏာမိ အညထာဘာဝိ; ဃာနံ အနိစ္စံ ဝိပရိဏာမိ အညထာဘာဝိ; ဇိဝှာ အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ ; ကာယော အနိစ္စော ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ; မနော အနိစ္စော ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ. ယော, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မေ ဧဝံ သဒ္ဒဟတိ အဓိမုစ္စတိ – အယံ ဝုစ္စတိ သဒ္ဓါနုသာရီ, ဩက္ကန္တော သမ္မတ္တနိယာမံ, သပ္ပုရိသဘူမိံ ဩက္ကန္တော, ဝီတိဝတ္တော ပုထုဇ္ဇနဘူမိံ; အဘဗ္ဗော တံ ကမ္မံ ကာတုံ, ယံ ကမ္မံ ကတွာ နိရယံ ဝါ တိရစ္ဆာနယောနိံ ဝါ ပေတ္တိဝိသယံ ဝါ ဥပပဇ္ဇေယျ; အဘဗ္ဗော စ တာဝ ကာလံ ကာတုံ ယာဝ န သောတာပတ္တိဖလံ သစ္ဆိကရောတိ’’.

302. 舍卫城因缘。“比丘们，眼是无常的、变易的、异变的；耳是无常的、变易的、异变的；鼻是无常的、变易的、异变的；舌是无常的、变易的、异变的；身是无常的、变易的、异变的；意是无常的、变易的、异变的。比丘们，凡是对这些法如此相信、信解者，此人被称为随信行(saddhānusārī)，已趣入正性决定(sammattaniyāma)，已趣入善人之地(sappurisabhūmi)，已超越凡夫地(puthujjanabhūmi)；他不可能造作能令他投生于地狱、畜生界或饿鬼界的业；并且在未亲证预流果(sotāpattiphala)之前，他不可能命终。”

‘‘ယဿ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မာ ဧဝံ ပညာယ မတ္တသော နိဇ္ဈာနံ ခမန္တိ, အယံ ဝုစ္စတိ – ‘ဓမ္မာနုသာရီ, ဩက္ကန္တော သမ္မတ္တနိယာမံ, သပ္ပုရိသဘူမိံ ဩက္ကန္တော, ဝီတိဝတ္တော ပုထုဇ္ဇနဘူမိံ; အဘဗ္ဗော တံ ကမ္မံ ကာတုံ, ယံ ကမ္မံ ကတွာ နိရယံ ဝါ တိရစ္ဆာနယောနိံ ဝါ ပေတ္တိဝိသယံ ဝါ ဥပပဇ္ဇေယျ; အဘဗ္ဗော စ တာဝ ကာလံ ကာတုံ ယာဝ န သောတာပတ္တိဖလံ သစ္ဆိကရောတိ’. ယော, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မေ ဧဝံ ပဇာနာတိ ဧဝံ ပဿတိ, အယံ ဝုစ္စတိ – ‘သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’’တိ. ပဌမံ.

“比丘们，对于任何人，若其智慧能适度地审察并认可这些法，此人被称为随法行(dhammānusārī)，已趣入正性决定，已趣入善人之地，已超越凡夫地；他不可能造作能令他投生于地狱、畜生界或饿鬼界的业；并且在未亲证预流果之前，他不可能命终。比丘们，凡是如此了知、如此看见这些法者，此人被称为预流者(sotāpanna)，是不堕恶趣法者(avinipātadhamma)、决定者(niyata)、以正觉为归宿者(sambodhiparāyana)。”第一。

၂. ရူပသုတ္တံ

2. 色经

၃၀၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပါ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမိနော အညထာဘာဝိနော; သဒ္ဒါ အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမိနော အညထာဘာဝိနော; ဂန္ဓာ အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမိနော အညထာဘာဝိနော; ရသာ အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမိနော အညထာဘာဝိနော; ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမိနော အညထာဘာဝိနော; ဓမ္မာ အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမိနော အညထာဘာဝိနော. ယော, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မေ ဧဝံ သဒ္ဒဟတိ အဓိမုစ္စတိ, အယံ ဝုစ္စတိ သဒ္ဓါနုသာရီ, ဩက္ကန္တော သမ္မတ္တနိယာမံ, သပ္ပုရိသဘူမိံ ဩက္ကန္တော, ဝီတိဝတ္တော ပုထုဇ္ဇနဘူမိံ; အဘဗ္ဗော တံ ကမ္မံ ကာတုံ, ယံ ကမ္မံ ကတွာ နိရယံ ဝါ တိရစ္ဆာနယောနိံ ဝါ ပေတ္တိဝိသယံ [Pg.187] ဝါ ဥပပဇ္ဇေယျ; အဘဗ္ဗော စ တာဝ ကာလံ ကာတုံ ယာဝ န သောတာပတ္တိဖလံ သစ္ဆိကရောတိ’’.

303. 舍卫城（Sāvatthī）因缘。“比丘们，色是无常的、变易的、变异的；声是无常的、变易的、变异的；香是无常的、变易的、变异的；味是无常的、变易的、变异的；触是无常的、变易的、变异的；法是无常的、变易的、变异的。比丘们，若有人如此信受、胜解此等法，此人被称为随信行（saddhānusārī），已趣入正性决定，已趣入善士地，已超越凡夫地；他不可能造作能令他投生于地狱、畜生界或饿鬼界的业；且在未亲证预流果（sotāpattiphala）之前，他不可能命终。”

‘‘ယဿ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မာ ဧဝံ ပညာယ မတ္တသော နိဇ္ဈာနံ ခမန္တိ, အယံ ဝုစ္စတိ – ‘ဓမ္မာနုသာရီ, ဩက္ကန္တော သမ္မတ္တနိယာမံ, သပ္ပုရိသဘူမိံ ဩက္ကန္တော, ဝီတိဝတ္တော ပုထုဇ္ဇနဘူမိံ; အဘဗ္ဗော တံ ကမ္မံ ကာတုံ, ယံ ကမ္မံ ကတွာ နိရယံ ဝါ တိရစ္ဆာနယောနိံ ဝါ ပေတ္တိဝိသယံ ဝါ ဥပပဇ္ဇေယျ; အဘဗ္ဗော စ တာဝ ကာလံ ကာတုံ ယာဝ န သောတာပတ္တိဖလံ သစ္ဆိကရောတိ’. ယော, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မေ ဧဝံ ပဇာနာတိ ဧဝံ ပဿတိ, အယံ ဝုစ္စတိ – ‘သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’’တိ. ဒုတိယံ.

“比丘们，若有人以智慧对这些法有某种程度的审察与忍可，此人被称为‘随法行（dhammānusārī）’，已趣入正性决定，已趣入善士地，已超越凡夫地；他不可能造作能令他投生于地狱、畜生界或饿鬼界的业；且在未亲证预流果之前，他不可能命终。比丘们，若有人如此了知、如此见到此等法，此人被称为‘预流者（sotāpanna），不堕恶趣法，决定，以正觉为目标’。”第二经。

၃. ဝိညာဏသုတ္တံ

3. 识经

၃၀၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘စက္ခုဝိညာဏံ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စံ ဝိပရိဏာမိ အညထာဘာဝိ; သောတဝိညာဏံ… ဃာနဝိညာဏံ… ဇိဝှာဝိညာဏံ… ကာယဝိညာဏံ… မနောဝိညာဏံ အနိစ္စံ ဝိပရိဏာမိ အညထာဘာဝိ. ယော ဘိက္ခဝေ…ပေ… သမ္ဗောဓိပရာယနော’’တိ. တတိယံ.

304. 舍卫城因缘。“比丘们，眼识是无常的、变易的、变异的；耳识……鼻识……舌识……身识……意识是无常的、变易的、变异的。比丘们……乃至……以正觉为目标。”第三经。

၄. သမ္ဖဿသုတ္တံ

4. 触经

၃၀၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘စက္ခုသမ္ဖဿော, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စော ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ; သောတသမ္ဖဿော… ဃာနသမ္ဖဿော… ဇိဝှာသမ္ဖဿော… ကာယသမ္ဖဿော… မနောသမ္ဖဿော အနိစ္စော ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ. ယော, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မေ ဧဝံ သဒ္ဒဟတိ အဓိမုစ္စတိ, အယံ ဝုစ္စတိ ‘သဒ္ဓါနုသာရီ…ပေ… သမ္ဗောဓိပရာယနော’’’တိ. စတုတ္ထံ.

305. 缘于舍卫城。诸比丘，眼触(cakkhusamphassa)是无常的、变易的、异变的；耳触……鼻触……舌触……身触……意触是无常的、变易的、异变的。诸比丘，凡是如此信受、信解这些法的人，此人被称为“随信行者(saddhānusārī)”……乃至……“趣向正觉者(sambodhiparāyaṇo)”。’第四经。

၅. သမ္ဖဿဇာသုတ္တံ

5. 触所生经

၃၀၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘စက္ခုသမ္ဖဿဇာ, ဘိက္ခဝေ, ဝေဒနာ အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ; သောတသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ…ပေ… ဃာနသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ…ပေ… ဇိဝှာသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ…ပေ… ကာယသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ…ပေ… မနောသမ္ဖဿဇာ ဝေဒနာ အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ. ယော, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မေ ဧဝံ သဒ္ဒဟတိ အဓိမုစ္စတိ, အယံ ဝုစ္စတိ ‘သဒ္ဓါနုသာရီ…ပေ… သမ္ဗောဓိပရာယနော’’’တိ. ပဉ္စမံ.

306. 缘于舍卫城。诸比丘，眼触所生的受(vedanā)是无常的、变易的、异变的；耳触所生的受……鼻触所生的受……舌触所生的受……身触所生的受……意触所生的受是无常的、变易的、异变的。诸比丘，凡是如此信受、信解这些法的人，此人被称为“随信行者”……乃至……“趣向正觉者”。’第五经。

၆. ရူပသညာသုတ္တံ

6. 色想经

၃၀၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.188]. ‘‘ရူပသညာ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ; သဒ္ဒသညာ… ဂန္ဓသညာ… ရသသညာ… ဖောဋ္ဌဗ္ဗသညာ… ဓမ္မသညာ အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ. ယော, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မေ ဧဝံ သဒ္ဒဟတိ အဓိမုစ္စတိ, အယံ ဝုစ္စတိ ‘သဒ္ဓါနုသာရီ…ပေ… သမ္ဗောဓိပရာယနော’’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

307. 缘于舍卫城。诸比丘，色想(rūpasaññā)是无常的、变易的、异变的；声想……香想……味想……触想……法想是无常的、变易的、异变的。诸比丘，凡是如此信受、信解这些法的人，此人被称为“随信行者”……乃至……“趣向正觉者”。’第六经。

၇. ရူပသဉ္စေတနာသုတ္တံ

7. 色思经

၃၀၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပသဉ္စေတနာ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ; သဒ္ဒသဉ္စေတနာ… ဂန္ဓသဉ္စေတနာ… ရသသဉ္စေတနာ… ဖောဋ္ဌဗ္ဗသဉ္စေတနာ… ဓမ္မသဉ္စေတနာ အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ. ယော, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မေ ဧဝံ သဒ္ဒဟတိ အဓိမုစ္စတိ, အယံ ဝုစ္စတိ ‘သဒ္ဓါနုသာရီ…ပေ… သမ္ဗောဓိပရာယနော’’’တိ. သတ္တမံ.

308. 缘于舍卫城。诸比丘，色思(rūpasañcetanā)是无常的、变易的、异变的；声思……香思……味思……触思……法思是无常的、变易的、异变的。诸比丘，凡是如此信受、信解这些法的人，此人被称为“随信行者”……乃至……“趣向正觉者”。’第七经。

၈. ရူပတဏှာသုတ္တံ

8. 色爱经

၃၀၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပတဏှာ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ; သဒ္ဒတဏှာ… ဂန္ဓတဏှာ… ရသတဏှာ… ဖောဋ္ဌဗ္ဗတဏှာ… ဓမ္မတဏှာ အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ. ယော, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မေ ဧဝံ သဒ္ဒဟတိ အဓိမုစ္စတိ, အယံ ဝုစ္စတိ ‘သဒ္ဓါနုသာရီ…ပေ… သမ္ဗောဓိပရာယနော’’’တိ. အဋ္ဌမံ.

309. 缘于舍卫城。诸比丘，色爱是无常的、变易的、会变成其他的；声爱……香爱……味爱……触爱……法爱是无常的、变易的、会变成其他的。诸比丘，凡是如此信受、胜解这些法的人，被称为“随信行者”……乃至……以正觉为归趣。第八。

၉. ပထဝီဓာတုသုတ္တံ

9. 地界经

၃၁၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ပထဝီဓာတု, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ; အာပေါဓာတု… တေဇောဓာတု… ဝါယောဓာတု… အာကာသဓာတု… ဝိညာဏဓာတု အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ. ယော, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မေ ဧဝံ သဒ္ဒဟတိ အဓိမုစ္စတိ, အယံ ဝုစ္စတိ ‘သဒ္ဓါနုသာရီ…ပေ… သမ္ဗောဓိပရာယနော’’’တိ. နဝမံ.

310. 缘于舍卫城。诸比丘，地界是无常的、变易的、会变成其他的；水界……火界……风界……空界……识界是无常的、变易的、会变成其他的。诸比丘，凡是如此信受、胜解这些法的人，被称为“随信行者”……乃至……以正觉为归趣。第九。

၁၀. ခန္ဓသုတ္တံ

10. 蕴经

၃၁၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ရူပံ, ဘိက္ခဝေ, အနိစ္စံ ဝိပရိဏာမိ အညထာဘာဝိ; ဝေဒနာ အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမီ အညထာဘာဝီ; သညာ… သင်္ခါရာ အနိစ္စာ ဝိပရိဏာမိနော အညထာဘာဝိနော; ဝိညာဏံ အနိစ္စံ ဝိပရိဏာမိ အညထာဘာဝိ[Pg.189]. ယော, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မေ ဧဝံ သဒ္ဒဟတိ အဓိမုစ္စတိ, အယံ ဝုစ္စတိ သဒ္ဓါနုသာရီ, ဩက္ကန္တော သမ္မတ္တနိယာမံ, သပ္ပုရိသဘူမိံ ဩက္ကန္တော, ဝီတိဝတ္တော ပုထုဇ္ဇနဘူမိံ; အဘဗ္ဗော တံ ကမ္မံ ကာတုံ, ယံ ကမ္မံ ကတွာ နိရယံ ဝါ တိရစ္ဆာနယောနိံ ဝါ ပေတ္တိဝိသယံ ဝါ ဥပပဇ္ဇေယျ; အဘဗ္ဗော စ တာဝ ကာလံ ကာတုံ ယာဝ န သောတာပတ္တိဖလံ သစ္ဆိကရောတိ’’.

311. 缘于舍卫城。诸比丘，色是无常的、变易的、会变成其他的；受是无常的、变易的、会变成其他的；想……诸行是无常的、变易的、会变成其他的；识是无常的、变易的、会变成其他的。诸比丘，凡是如此信受、胜解这些法的人，被称为随信行者，已入正性决定，已入善人地，已超越凡夫地；他不可能造作能导致投生于地狱、畜生胎或饿鬼界的业；在尚未亲证须陀洹果之前，他也不可能命终。

‘‘ယဿ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မာ ဧဝံ ပညာယ မတ္တသော နိဇ္ဈာနံ ခမန္တိ, အယံ ဝုစ္စတိ – ‘ဓမ္မာနုသာရီ, ဩက္ကန္တော သမ္မတ္တနိယာမံ, သပ္ပုရိသဘူမိံ ဩက္ကန္တော, ဝီတိဝတ္တော ပုထုဇ္ဇနဘူမိံ; အဘဗ္ဗော တံ ကမ္မံ ကာတုံ, ယံ ကမ္မံ ကတွာ နိရယံ ဝါ တိရစ္ဆာနယောနိံ ဝါ ပေတ္တိဝိသယံ ဝါ ဥပပဇ္ဇေယျ; အဘဗ္ဗော စ တာဝ ကာလံ ကာတုံ ယာဝ န သောတာပတ္တိဖလံ သစ္ဆိကရောတိ’. ယော, ဘိက္ခဝေ, ဣမေ ဓမ္မေ ဧဝံ ပဇာနာတိ ဧဝံ ပဿတိ, အယံ ဝုစ္စတိ – ‘သောတာပန္နော အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယနော’’’တိ. ဒသမံ.

诸比丘，若人以智慧如此适度地审察此等法，他被称为“随法行者(dhammānusārī)”，已入正性决定(sammattaniyāma)，已入善人地(sappurisabhūmi)，已超越凡夫地(puthujjanabhūmi)；他不可能造作能令其投生于地狱、畜生胎或饿鬼界的业；并且，只要还未现证须陀洹果，他就不可能命终。诸比丘，凡如此了知、如此看见此等法者，他被称为“须陀洹(sotāpanna)”，是不堕恶趣法者，是决定的，趣向正觉。第十。

ဩက္ကန္တသံယုတ္တံ သမတ္တံ.

入相应终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

စက္ခု ရူပဉ္စ ဝိညာဏံ, ဖဿော စ ဝေဒနာယ စ;

သညာ စ စေတနာ တဏှာ, ဓာတု ခန္ဓေန တေ ဒသာတိ.

眼、色、识，触与受，想、思、渴爱，界与蕴，此为十经。

၅. ဥပ္ပာဒသံယုတ္တံ

5. 生起相应

၁. စက္ခုသုတ္တံ

1. 眼经

၃၁၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.190]. ‘‘ယော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စက္ခုဿ ဥပ္ပာဒေါ ဌိတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ, ဒုက္ခဿေသော ဥပ္ပာဒေါ, ရောဂါနံ ဌိတိ, ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ. ယော သောတဿ ဥပ္ပာဒေါ ဌိတိ…ပေ… ယော ဃာနဿ ဥပ္ပာဒေါ ဌိတိ… ယော ဇိဝှာယ ဥပ္ပာဒေါ ဌိတိ… ယော ကာယဿ ဥပ္ပာဒေါ ဌိတိ… ယော မနဿ ဥပ္ပာဒေါ ဌိတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ, ဒုက္ခဿေသော ဥပ္ပာဒေါ, ရောဂါနံ ဌိတိ, ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ. ယော စ, ဘိက္ခဝေ, စက္ခုဿ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော, ဒုက္ခဿေသော နိရောဓော, ရောဂါနံ ဝူပသမော, ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော. ယော သောတဿ နိရောဓော…ပေ… ယော ဃာနဿ နိရောဓော… ယော ဇိဝှာယ နိရောဓော… ယော ကာယဿ နိရောဓော… ယော မနဿ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော, ဒုက္ခဿေသော နိရောဓော, ရောဂါနံ ဝူပသမော, ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’’တိ. ပဌမံ.

312. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。“诸比丘，凡是眼的生起、住立、新生、显现，这是苦的生起，诸病的住立，老死的显现。凡是耳的生起、住立……凡是鼻的生起、住立……凡是舌的生起、住立……凡是身的生起、住立……凡是意的生起、住立、新生、显现，这是苦的生起，诸病的住立，老死的显现。又，诸比丘，凡是眼的灭、止息、消失，这是苦的灭，诸病的止息，老死的消失。凡是耳的灭……凡是鼻的灭……凡是舌的灭……凡是身的灭……凡是意的灭、止息、消失，这是苦的灭，诸病的止息，老死的消失。”第一。

၂. ရူပသုတ္တံ

2. 色经

၃၁၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ယော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ရူပါနံ ဥပ္ပာဒေါ ဌိတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ, ဒုက္ခဿေသော ဥပ္ပာဒေါ, ရောဂါနံ ဌိတိ, ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ. ယော သဒ္ဒါနံ… ယော ဂန္ဓာနံ… ယော ရသာနံ… ယော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာနံ… ယော ဓမ္မာနံ ဥပ္ပာဒေါ ဌိတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ, ဒုက္ခဿေသော ဥပ္ပာဒေါ, ရောဂါနံ ဌိတိ, ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ. ယော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ရူပါနံ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော, ဒုက္ခဿေသော နိရောဓော, ရောဂါနံ ဝူပသမော, ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော. ယော သဒ္ဒါနံ… ယော ဂန္ဓာနံ… ယော ရသာနံ… ယော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာနံ… ယော ဓမ္မာနံ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော, ဒုက္ခဿေသော နိရောဓော, ရောဂါနံ ဝူပသမော, ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’’တိ. ဒုတိယံ.

313. 缘于舍卫城。“诸比丘，凡是色的生起、住立、出现、显现，这确实是苦的生起，是病的住立，是老死的显现。凡是声的……香的……味的……所触的……法的生起、住立、出现、显现，这确实是苦的生起，是病的住立，是老死的显现。再者，诸比丘，凡是色的灭、止息、消失，这确实是苦的灭，是病的止息，是老死的消失。凡是声的……香的……味的……所触的……法的灭、止息、消失，这确实是苦的灭，是病的止息，是老死的消失。”第二。

၃. ဝိညာဏသုတ္တံ

3. 识经

၃၁၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.191]. ‘‘ယော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စက္ခုဝိညာဏဿ ဥပ္ပာဒေါ ဌိတိ…ပေ… ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ…ပေ… ယော မနောဝိညာဏဿ ဥပ္ပာဒေါ ဌိတိ…ပေ… ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ. ယော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စက္ခုဝိညာဏဿ နိရောဓော…ပေ… ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော…ပေ… ယော မနောဝိညာဏဿ နိရောဓော…ပေ… ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’’တိ. တတိယံ.

314. 缘于舍卫城。“诸比丘，凡是眼识的生起、住立……乃至……是老死的显现；……乃至……凡是意识的生起、住立……乃至……是老死的显现。再者，诸比丘，凡是眼识的灭……乃至……是老死的消失；……乃至……凡是意识的灭……乃至……是老死的消失。”第三。

၄. သမ္ဖဿသုတ္တံ

4. 触经

၃၁၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ယော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စက္ခုသမ္ဖဿဿ ဥပ္ပာဒေါ ဌိတိ…ပေ… ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ…ပေ… ယော မနောသမ္ဖဿဿ ဥပ္ပာဒေါ ဌိတိ…ပေ… ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ. ယော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စက္ခုသမ္ဖဿဿ နိရောဓော…ပေ… ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော…ပေ… ယော မနောသမ္ဖဿဿ နိရောဓော…ပေ… ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’’တိ. စတုတ္ထံ.

315. 缘于舍卫城。“诸比丘，凡是眼触的生起、住立……乃至……是老死的显现；……乃至……凡是意触的生起、住立……乃至……是老死的显现。再者，诸比丘，凡是眼触的灭……乃至……是老死的消失；……乃至……凡是意触的灭……乃至……是老死的消失。”第四。

၅. သမ္ဖဿဇသုတ္တံ

5. 触所生经

၃၁၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ယော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စက္ခုသမ္ဖဿဇာယ ဝေဒနာယ ဥပ္ပာဒေါ ဌိတိ…ပေ… ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ…ပေ….

316. 缘于舍卫城。“诸比丘，凡是缘于眼触所生的受，其生起、住立……乃至……是老死的显现……乃至……

ယော မနောသမ္ဖဿဇာယ ဝေဒနာယ ဥပ္ပာဒေါ ဌိတိ…ပေ… ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ. ယော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စက္ခုသမ္ဖဿဇာယ ဝေဒနာယ နိရောဓော ဝူပသမော…ပေ… ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော…ပေ… ယော မနောသမ္ဖဿဇာယ ဝေဒနာယ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော, ဒုက္ခဿေသော နိရောဓော, ရောဂါနံ ဝူပသမော, ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’’တိ. ပဉ္စမံ.

凡意触所生受之生起、住立……乃至老死之出现。诸比丘，又，凡眼触所生受之灭、止息……乃至老死之灭没……凡意触所生受之灭、止息、灭没，此即苦之灭，病之止息，老死之灭没。”第五。

၆. သညာသုတ္တံ

6. 想经

၃၁၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ယော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ရူပသညာယ ဥပ္ပာဒေါ ဌိတိ…ပေ… ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ…ပေ… ယော ဓမ္မသညာယ ဥပ္ပာဒေါ ဌိတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ, ဒုက္ခဿေသော ဥပ္ပာဒေါ, ရောဂါနံ ဌိတိ, ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ. ယော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ရူပသညာယ နိရောဓော…ပေ… ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော…ပေ… ယော ဓမ္မသညာယ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော, ဒုက္ခဿေသော နိရောဓော, ရောဂါနံ ဝူပသမော, ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

317. 缘起于舍卫城。“诸比丘，凡色想之生起、住立……乃至老死之出现……凡法想之生起、住立、新生、出现，此即苦之生起，病之住立，老死之出现。诸比丘，又，凡色想之灭……乃至老死之灭没……凡法想之灭、止息、灭没，此即苦之灭，病之止息，老死之灭没。”第六。

၇. သဉ္စေတနာသုတ္တံ

7. 思经

၃၁၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.192]. ‘‘ယော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ရူပသဉ္စေတနာယ ဥပ္ပာဒေါ ဌိတိ…ပေ… ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ…ပေ… ယော ဓမ္မသဉ္စေတနာယ ဥပ္ပာဒေါ ဌိတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ, ဒုက္ခဿေသော ဥပ္ပာဒေါ, ရောဂါနံ ဌိတိ, ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ. ယော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ရူပသဉ္စေတနာယ နိရောဓော…ပေ… ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော…ပေ… ယော ဓမ္မသဉ္စေတနာယ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော, ဒုက္ခဿေသော နိရောဓော, ရောဂါနံ ဝူပသမော, ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’’တိ. သတ္တမံ.

318. 缘起于舍卫城。“诸比丘，凡色思之生起、住立……乃至老死之出现……凡法思之生起、住立、新生、出现，此即苦之生起，病之住立，老死之出现。诸比丘，又，凡色思之灭……乃至老死之灭没……凡法思之灭、止息、灭没，此即苦之灭，病之止息，老死之灭没。”第七。

၈. တဏှာသုတ္တံ

8. 渴爱经

၃၁၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ယော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ရူပတဏှာယ ဥပ္ပာဒေါ ဌိတိ…ပေ… ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ…ပေ… ယော ဓမ္မတဏှာယ ဥပ္ပာဒေါ ဌိတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ, ဒုက္ခဿေသော ဥပ္ပာဒေါ, ရောဂါနံ ဌိတိ, ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ. ယော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ရူပတဏှာယ နိရောဓော…ပေ… ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော…ပေ… ယော ဓမ္မတဏှာယ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော, ဒုက္ခဿေသော နိရောဓော, ရောဂါနံ ဝူပသမော, ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’’တိ. အဋ္ဌမံ.

319. 缘起于舍卫城。“诸比丘，凡是对于色之渴爱的生起、持续……乃至老死之显现……凡是对于法之渴爱的生起、持续、新生、显现，此即是苦的生起，诸病的持续，老死的显现。又，诸比丘，凡是对于色之渴爱的灭……乃至老死之消失……凡是对于法之渴爱的灭、寂灭、消失，此即是苦的灭，诸病的寂灭，老死的消失。”第八。

၉. ဓာတုသုတ္တံ

9. 界经

၃၂၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ယော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပထဝီဓာတုယာ ဥပ္ပာဒေါ ဌိတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ…ပေ… ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ; ယော အာပေါဓာတုယာ… ယော တေဇောဓာတုယာ… ယော ဝါယောဓာတုယာ… ယော အာကာသဓာတုယာ… ယော ဝိညာဏဓာတုယာ ဥပ္ပာဒေါ ဌိတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ, ဒုက္ခဿေသော ဥပ္ပာဒေါ, ရောဂါနံ ဌိတိ, ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ. ယော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပထဝီဓာတုယာ နိရောဓော…ပေ… ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော; ယော အာပေါဓာတုယာ နိရောဓော… ယော တေဇောဓာတုယာ နိရောဓော… ယော ဝါယောဓာတုယာ နိရောဓော… ယော အာကာသဓာတုယာ နိရောဓော… ယော ဝိညာဏဓာတုယာ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော, ဒုက္ခဿေသော နိရောဓော, ရောဂါနံ ဝူပသမော, ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’’တိ. နဝမံ.

320. 缘起于舍卫城。“诸比丘，凡是地界的生起、持续、新生、显现……乃至老死的显现；凡是水界……火界……风界……空界……识界的生起、持续、新生、显现，此即是苦的生起，诸病的持续，老死的显现。又，诸比丘，凡是地界的灭……乃至老死的消失；凡是水界的灭……火界的灭……风界的灭……空界的灭……识界的灭、寂灭、消失，此即是苦的灭，诸病的寂灭，老死的消失。”第九。

၁၀. ခန္ဓသုတ္တံ

10. 蕴经

၃၂၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.193]. ‘‘ယော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ရူပဿ ဥပ္ပာဒေါ ဌိတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ, ဒုက္ခဿေသော ဥပ္ပာဒေါ, ရောဂါနံ ဌိတိ, ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ. ယော ဝေဒနာယ… ယော သညာယ… ယော သင်္ခါရာနံ… ယော ဝိညာဏဿ ဥပ္ပာဒေါ ဌိတိ အဘိနိဗ္ဗတ္တိ ပါတုဘာဝေါ, ဒုက္ခဿေသော ဥပ္ပာဒေါ, ရောဂါနံ ဌိတိ, ဇရာမရဏဿ ပါတုဘာဝေါ. ယော စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ရူပဿ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော, ဒုက္ခဿေသော နိရောဓော, ရောဂါနံ ဝူပသမော, ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော. ယော ဝေဒနာယ… ယော သညာယ… ယော သင်္ခါရာနံ… ယော ဝိညာဏဿ နိရောဓော ဝူပသမော အတ္ထင်္ဂမော, ဒုက္ခဿေသော နိရောဓော, ရောဂါနံ ဝူပသမော, ဇရာမရဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’’တိ. ဒသမံ.

321. 在舍卫城。“诸比丘，凡是色的生起、持续、新生、显现，这即是苦的生起，是诸病的持续，是老死的显现。凡是受……想……行……识的生起、持续、新生、显现，这即是苦的生起，是诸病的持续，是老死的显现。再者，诸比丘，凡是色的灭、寂灭、消失，这即是苦的灭，是诸病的寂灭，是老死的消失。凡是受……想……行……识的灭、寂灭、消失，这即是苦的灭，是诸病的寂灭，是老死的消失。”第十经。

ဥပ္ပာဒသံယုတ္တံ သမတ္တံ.

生起相应结束。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂如下——

စက္ခု ရူပဉ္စ ဝိညာဏံ, ဖဿော စ ဝေဒနာယ စ;

သညာ စ စေတနာ တဏှာ, ဓာတု ခန္ဓေန တေ ဒသာတိ.

眼、色、识，触与受；想、思、渴爱，界与蕴，此为十经。

၆. ကိလေသသံယုတ္တံ

6. 烦恼相应

၁. စက္ခုသုတ္တံ

1. 眼经

၃၂၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.194]. ‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, စက္ခုသ္မိံ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော. ယော သောတသ္မိံ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော. ယော ဃာနသ္မိံ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော. ယော ဇိဝှာယ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော. ယော ကာယသ္မိံ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော. ယော မနသ္မိံ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော. ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ဣမေသု ဆသု ဌာနေသု စေတသော ဥပက္ကိလေသော ပဟီနော ဟောတိ, နေက္ခမ္မနိန္နဉ္စဿ စိတ္တံ ဟောတိ. နေက္ခမ္မပရိဘာဝိတံ စိတ္တံ ကမ္မနိယံ ခါယတိ, အဘိညာ သစ္ဆိကရဏီယေသု ဓမ္မေသူ’’တိ. ပဌမံ.

322. 在舍卫城。“比丘们，凡于眼有欲贪，此即心之随烦恼。凡于耳有欲贪，此即心之随烦恼。凡于鼻有欲贪，此即心之随烦恼。凡于舌有欲贪，此即心之随烦恼。凡于身有欲贪，此即心之随烦恼。凡于意有欲贪，此即心之随烦恼。再者，比丘们，当比丘于此六处，心之随烦恼已被断除时，其心则倾向于出离。为出离所熏修之心，于诸应以神通亲证之法，显为堪任。”第一经。

၂. ရူပသုတ္တံ

2. 色经

၃၂၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, ရူပေသု ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော. ယော သဒ္ဒေသု… ယော ဂန္ဓေသု… ယော ရသေသု… ယော ဖောဋ္ဌဗ္ဗေသု… ယော ဓမ္မေသု ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော. ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ဣမေသု ဆသု ဌာနေသု စေတသော ဥပက္ကိလေသော ပဟီနော ဟောတိ, နေက္ခမ္မနိန္နဉ္စဿ စိတ္တံ ဟောတိ. နေက္ခမ္မပရိဘာဝိတံ စိတ္တံ ကမ္မနိယံ ခါယတိ, အဘိညာ သစ္ဆိကရဏီယေသု ဓမ္မေသူ’’တိ. ဒုတိယံ.

323. 舍卫城。“比丘们，凡于诸色有欲贪，此是心之随染。凡于诸声……凡于诸香……凡于诸味……凡于诸触……凡于诸法有欲贪，此是心之随染。比丘们，诚然，当比丘于此六处，心之随染已被断除时，其心则倾向于出离。于诸应以胜智亲证之法，心显得堪能。”第二。

၃. ဝိညာဏသုတ္တံ

3. 识经

၃၂၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, စက္ခုဝိညာဏသ္မိံ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော. ယော သောတဝိညာဏသ္မိံ… ယော ဃာနဝိညာဏသ္မိံ… ယော ဇိဝှာဝိညာဏသ္မိံ… ယော ကာယဝိညာဏသ္မိံ… ယော မနောဝိညာဏသ္မိံ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော. ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ဣမေသု ဆသု ဌာနေသု စေတသော ဥပက္ကိလေသော ပဟီနော ဟောတိ, နေက္ခမ္မနိန္နဉ္စဿ စိတ္တံ ဟောတိ. နေက္ခမ္မပရိဘာဝိတံ စိတ္တံ ကမ္မနိယံ ခါယတိ, အဘိညာ သစ္ဆိကရဏီယေသု ဓမ္မေသူ’’တိ. တတိယံ.

324. 舍卫城。“比丘们，凡于眼识有欲贪，此是心之随染。凡于耳识……凡于鼻识……凡于舌识……凡于身识……凡于意识有欲贪，此是心之随染。比丘们，诚然，当比丘于此六处，心之随染已被断除时，其心则倾向于出离。由出离所培育之心，于诸应以胜智亲证之法，显得堪能。”第三。

၄. သမ္ဖဿသုတ္တံ

4. 触经

၃၂၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.195]. ‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, စက္ခုသမ္ဖဿသ္မိံ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော. ယော သောတသမ္ဖဿသ္မိံ… ယော ဃာနသမ္ဖဿသ္မိံ… ယော ဇိဝှာသမ္ဖဿသ္မိံ… ယော ကာယသမ္ဖဿသ္မိံ… ယော မနောသမ္ဖဿသ္မိံ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော. ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော…ပေ… အဘိညာ သစ္ဆိကရဏီယေသု ဓမ္မေသူ’’တိ. စတုတ္ထံ.

325. 舍卫城。“比丘们，凡于眼触有欲贪，此是心之随染。凡于耳触……凡于鼻触……凡于舌触……凡于身触……凡于意触有欲贪，此是心之随染。比丘们，诚然，当比丘……乃至……于诸应以胜智亲证之法，心显得堪能。”第四。

၅. သမ္ဖဿဇသုတ္တံ

5. 触所生经

၃၂၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, စက္ခုသမ္ဖဿဇာယ ဝေဒနာယ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော. ယော သောတသမ္ဖဿဇာယ ဝေဒနာယ… ယော ဃာနသမ္ဖဿဇာယ ဝေဒနာယ… ယော ဇိဝှာသမ္ဖဿဇာယ ဝေဒနာယ… ယော ကာယသမ္ဖဿဇာယ ဝေဒနာယ… ယော မနောသမ္ဖဿဇာယ ဝေဒနာယ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော. ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော…ပေ… အဘိညာ သစ္ဆိကရဏီယေသု ဓမ္မေသူ’’တိ. ပဉ္စမံ.

326. 在舍卫城。“比丘们，凡是于眼触所生之受的欲贪，那是心的随烦恼。凡是于耳触所生之受……于鼻触所生之受……于舌触所生之受……于身触所生之受……于意触所生之受的欲贪，那是心的随烦恼。比丘们，当比丘断除了心的随烦恼时，他的心倾向于出离，为出离所熏修，心就显得堪能，能以遍知现证应被现证之法。”第五。

၆. သညာသုတ္တံ

6. 想经

၃၂၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, ရူပသညာယ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော. ယော သဒ္ဒသညာယ… ယော ဂန္ဓသညာယ… ယော ရသသညာယ… ယော ဖောဋ္ဌဗ္ဗသညာယ… ယော ဓမ္မသညာယ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော. ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော…ပေ… အဘိညာ သစ္ဆိကရဏီယေသု ဓမ္မေသူ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

327. 在舍卫城。“比丘们，凡是于色想的欲贪，那是心的随烦恼。凡是于声想……于香想……于味想……于触想……于法想的欲贪，那是心的随烦恼。比丘们，当比丘断除了心的随烦恼时，他的心倾向于出离，为出离所熏修，心就显得堪能，能以遍知现证应被现证之法。”第六。

၇. သဉ္စေတနာသုတ္တံ

7. 思经

၃၂၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, ရူပသဉ္စေတနာယ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော. ယော သဒ္ဒသဉ္စေတနာယ… ယော ဂန္ဓသဉ္စေတနာယ… ယော ရသသဉ္စေတနာယ… ယော ဖောဋ္ဌဗ္ဗသဉ္စေတနာယ… ယော ဓမ္မသဉ္စေတနာယ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော. ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော…ပေ… အဘိညာ သစ္ဆိကရဏီယေသု ဓမ္မေသူ’’တိ. သတ္တမံ.

328. 在舍卫城。“比丘们，凡是于色思的欲贪，那是心的随烦恼。凡是于声思……于香思……于味思……于触思……于法思的欲贪，那是心的随烦恼。比丘们，当比丘断除了心的随烦恼时，他的心倾向于出离，为出离所熏修，心就显得堪能，能以遍知现证应被现证之法。”第七。

၈. တဏှာသုတ္တံ

8. 渴爱经

၃၂၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.196]. ‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, ရူပတဏှာယ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော. ယော သဒ္ဒတဏှာယ… ယော ဂန္ဓတဏှာယ… ယော ရသတဏှာယ… ယော ဖောဋ္ဌဗ္ဗတဏှာယ… ယော ဓမ္မတဏှာယ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော. ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော…ပေ… အဘိညာ သစ္ဆိကရဏီယေသု ဓမ္မေသူ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

329. 在舍卫城。“比丘们，凡是于色渴爱的欲贪，那是心的随烦恼。凡是于声渴爱……于香渴爱……于味渴爱……于触渴爱……于法渴爱的欲贪，那是心的随烦恼。比丘们，当比丘断除了心的随烦恼时，他的心倾向于出离，为出离所熏修，心就显得堪能，能以遍知现证应被现证之法。”第八。

၉. ဓာတုသုတ္တံ

9. 界经

၃၃၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, ပထဝီဓာတုယာ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော. ယော အာပေါဓာတုယာ… ယော တေဇောဓာတုယာ… ယော ဝါယောဓာတုယာ… ယော အာကာသဓာတုယာ… ယော ဝိညာဏဓာတုယာ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော. ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ဣမေသု ဆသု ဌာနေသု စေတသော ဥပက္ကိလေသော ပဟီနော ဟောတိ, နေက္ခမ္မနိန္နဉ္စဿ စိတ္တံ ဟောတိ. နေက္ခမ္မပရိဘာဝိတံ စိတ္တံ ကမ္မနိယံ ခါယတိ, အဘိညာ သစ္ဆိကရဏီယေသု ဓမ္မေသူ’’တိ. နဝမံ.

330. 舍卫城（Sāvatthī）为缘。“诸比丘，凡于地界（pathavīdhātu）有欲贪，此为心之染污。凡于水界……凡于火界……凡于风界……凡于空界……凡于识界有欲贪，此为心之染污。诸比丘，当比丘于此六处，心之染污已被断除时，其心则倾向于出离。由出离所培育之心，于诸应以胜智现证之法，显得堪能。”第九。

၁၀. ခန္ဓသုတ္တံ

10. 蕴经

၃၃၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ယော, ဘိက္ခဝေ, ရူပသ္မိံ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော…ပေ… ယော ဝိညာဏသ္မိံ ဆန္ဒရာဂေါ, စိတ္တဿေသော ဥပက္ကိလေသော. ယတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခုနော ဣမေသု ပဉ္စသု ဌာနေသု စေတသော ဥပက္ကိလေသော ပဟီနော ဟောတိ, နေက္ခမ္မနိန္နဉ္စဿ စိတ္တံ ဟောတိ. နေက္ခမ္မပရိဘာဝိတံ စိတ္တံ ကမ္မနိယံ ခါယတိ, အဘိညာ သစ္ဆိကရဏီယေသု ဓမ္မေသူ’’တိ. ဒသမံ.

331. 舍卫城为缘。“诸比丘，凡于色有欲贪，此为心之染污……乃至……凡于识有欲贪，此为心之染污。诸比丘，当比丘于此五处，心之染污已被断除时，其心则倾向于出离。由出离所培育之心，于诸应以胜智现证之法，显得堪能。”第十。

ကိလေသသံယုတ္တံ သမတ္တံ.

《烦恼相应》终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

စက္ခု ရူပဉ္စ ဝိညာဏံ, ဖဿော စ ဝေဒနာယ စ;

သညာ စ စေတနာ တဏှာ, ဓာတု ခန္ဓေန တေ ဒသာတိ.

眼、色与识，触与受，想、思与爱，界与蕴，此为十篇。

၇. သာရိပုတ္တသံယုတ္တံ

7. 舍利弗相应

၁. ဝိဝေကဇသုတ္တံ

1. 离生经

၃၃၂. ဧကံ [Pg.197] သမယံ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ သာဝတ္ထိံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. သာဝတ္ထိယံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော ယေန အန္ဓဝနံ တေနုပသင်္ကမိ ဒိဝါဝိဟာရာယ. အန္ဓဝနံ အဇ္ဈောဂါဟေတွာ အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ ဒိဝါဝိဟာရံ နိသီဒိ.

332. 一时，具寿舍利弗住在舍卫城（Sāvatthī）祇陀林（Jetavana）给孤独（Anāthapiṇḍika）园。尔时，具寿舍利弗于上午时分，着衣持钵，进入舍卫城乞食。在舍卫城乞食后，饭食已毕，从乞食处返回，前往盲林（Andhavana）以度日住。进入盲林后，坐于一树下。

အထ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေန ဇေတဝနံ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမော တေနုပသင်္ကမိ. အဒ္ဒသာ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ. ဒိသွာန အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဝိပ္ပသန္နာနိ ခေါ တေ, အာဝုသော သာရိပုတ္တ, ဣန္ဒြိယာနိ; ပရိသုဒ္ဓေါ မုခဝဏ္ဏော ပရိယောဒါတော. ကတမေနာယသ္မာ သာရိပုတ္တော အဇ္ဇ ဝိဟာရေန ဝိဟာသီ’’တိ?

那时，具寿舍利弗于傍晚时分从宴坐处起身，前往给孤独长者的园林——祇陀林。具寿阿难从远处看见具寿舍利弗前来，见到后，对具寿舍利弗说了这番话：“贤友舍利弗，您的诸根实在清净，面色纯净、光洁。具寿舍利弗今天是以何种住而住的呢？”

‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ. တဿ မယှံ, အာဝုသော, န ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ ပဌမံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇာမီ’တိ ဝါ ‘အဟံ ပဌမံ ဈာနံ သမာပန္နော’တိ ဝါ ‘အဟံ ပဌမာ ဈာနာ ဝုဋ္ဌိတော’တိ ဝါ’’တိ. ‘‘တထာ ဟိ ပနာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဒီဃရတ္တံ အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာနုသယာ သုသမူဟတာ. တသ္မာ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ န ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ ပဌမံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇာမီ’တိ ဝါ ‘အဟံ ပဌမံ ဈာနံ သမာပန္နော’တိ ဝါ ‘အဟံ ပဌမာ ဈာနာ ဝုဋ္ဌိတော’တိ ဝါ’’တိ. ပဌမံ.

“贤友，我于此，远离诸欲，远离诸不善法，有寻、有伺，具足离生喜乐，进入初禅而住。贤友，我不会有这样的念头：‘我正在进入初禅’，或‘我已进入初禅’，或‘我已从初禅出定’。”“诚然，具寿舍利弗长久以来，我执、我所执与慢随眠皆已善为拔除。因此，具寿舍利弗不会有这样的念头：‘我正在进入初禅’，或‘我已进入初禅’，或‘我已从初禅出定’。”第一经。

၂. အဝိတက္ကသုတ္တံ

2. 无寻经

၃၃၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အဒ္ဒသာ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော…ပေ… အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဝိပ္ပသန္နာနိ ခေါ တေ, အာဝုသော သာရိပုတ္တ, ဣန္ဒြိယာနိ; ပရိသုဒ္ဓေါ မုခဝဏ္ဏော ပရိယောဒါတော. ကတမေနာယသ္မာ သာရိပုတ္တော အဇ္ဇ ဝိဟာရေန ဝိဟာသီ’’တိ?

333. 舍卫城因缘。具寿阿难……对具寿舍利弗说了这番话：“贤友舍利弗，您的诸根实在清净，面色纯净、光洁。具寿舍利弗今天是以何种住而住的呢？”

‘‘ဣဓာဟံ[Pg.198], အာဝုသော, ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ အဇ္ဈတ္တံ သမ္ပသာဒနံ စေတသော ဧကောဒိဘာဝံ အဝိတက္ကံ အဝိစာရံ သမာဓိဇံ ပီတိသုခံ ဒုတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ. တဿ မယှံ, အာဝုသော, န ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ ဒုတိယံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇာမီ’တိ ဝါ ‘အဟံ ဒုတိယံ ဈာနံ သမာပန္နော’တိ ဝါ ‘အဟံ ဒုတိယာ ဈာနာ ဝုဋ္ဌိတော’တိ ဝါ’’တိ. ‘‘တထာ ဟိ ပနာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဒီဃရတ္တံ အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာနုသယာ သုသမူဟတာ. တသ္မာ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ န ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ ဒုတိယံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇာမီ’တိ ဝါ ‘အဟံ ဒုတိယံ ဈာနံ သမာပန္နော’တိ ဝါ ‘အဟံ ဒုတိယာ ဈာနာ ဝုဋ္ဌိတော’တိ ဝါ’’တိ. ဒုတိယံ.

“贤友，在此，我因寻与伺的止息，内心澄净，心达到一境性，无寻、无伺，由定而生的喜与乐，我进入并安住于第二禅。贤友，我不会有这样的念头：‘我正在进入第二禅’，或‘我已经进入第二禅’，或‘我已从第二禅出定’。”“诚然，具寿舍利弗长久以来已经彻底根除了我执、我所执与慢随眠。因此，具寿舍利弗不会有这样的念头：‘我正在进入第二禅’，或‘我已经进入第二禅’，或‘我已从第二禅出定’。”第二。

၃. ပီတိသုတ္တံ

3. 喜经

၃၃၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အဒ္ဒသာ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော…ပေ… ‘‘ဝိပ္ပသန္နာနိ ခေါ တေ, အာဝုသော သာရိပုတ္တ, ဣန္ဒြိယာနိ; ပရိသုဒ္ဓေါ မုခဝဏ္ဏော ပရိယောဒါတော. ကတမေနာယသ္မာ သာရိပုတ္တော အဇ္ဇ ဝိဟာရေန ဝိဟာသီ’’တိ?

334. 缘起于舍卫城。具寿阿难……说：“贤友舍利弗，你的诸根实在清净，面色纯净、洁白。今天具寿舍利弗是以何种住而住？”

‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ ဥပေက္ခကော စ ဝိဟာသိံ သတော စ သမ္ပဇာနော သုခဉ္စ ကာယေန ပဋိသံဝေဒေမိ; ယံ တံ အရိယာ အာစိက္ခန္တိ ‘ဥပေက္ခကော သတိမာ သုခဝိဟာရီ’တိ တတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ. တဿ မယှံ, အာဝုသော, န ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ တတိယံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇာမီ’တိ ဝါ ‘အဟံ တတိယံ ဈာနံ သမာပန္နော’တိ ဝါ ‘အဟံ တတိယာ ဈာနာ ဝုဋ္ဌိတော’တိ ဝါ’’တိ. ‘‘တထာ ဟိ ပနာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဒီဃရတ္တံ အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာနုသယာ သုသမူဟတာ. တသ္မာ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ န ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ တတိယံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇာမီ’တိ ဝါ ‘အဟံ တတိယံ ဈာနံ သမာပန္နော’တိ ဝါ ‘အဟံ တတိယာ ဈာနာ ဝုဋ္ဌိတော’တိ ဝါ’’တိ. တတိယံ.

“贤友，在此，我因离喜而住于舍，具念、具正知，以身感受乐；我进入并安住于第三禅，对此，圣者们宣说：‘此人是具舍、具念、乐住者。’贤友，我不会有这样的念头：‘我正在进入第三禅’，或‘我已经进入第三禅’，或‘我已从第三禅出定’。”“诚然，具寿舍利弗长久以来已经彻底根除了我执、我所执与慢随眠。因此，具寿舍利弗不会有这样的念头：‘我正在进入第三禅’，或‘我已经进入第三禅’，或‘我已从第三禅出定’。”第三。

၄. ဥပေက္ခာသုတ္တံ

4. 舍经

၃၃၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အဒ္ဒသာ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော…ပေ… ‘‘ဝိပ္ပသန္နာနိ ခေါ တေ, အာဝုသော သာရိပုတ္တ, ဣန္ဒြိယာနိ; ပရိသုဒ္ဓေါ မုခဝဏ္ဏော ပရိယောဒါတော. ကတမေနာယသ္မာ သာရိပုတ္တော အဇ္ဇ ဝိဟာရေန ဝိဟာသီ’’တိ?

335. 舍卫城（Sāvatthī）为缘起。具寿阿难看见……“贤友舍利弗，您的诸根十分清明，面色纯净、光洁。具寿舍利弗，您今日是以何种住而住呢？”

‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, သုခဿ စ ပဟာနာ ဒုက္ခဿ စ ပဟာနာ ပုဗ္ဗေဝ သောမနဿဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာ အဒုက္ခမသုခံ ဥပေက္ခာသတိပါရိသုဒ္ဓိံ စတုတ္ထံ [Pg.199] ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ. တဿ မယှံ, အာဝုသော, န ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ စတုတ္ထံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇာမီ’တိ ဝါ ‘အဟံ စတုတ္ထံ ဈာနံ သမာပန္နော’တိ ဝါ ‘အဟံ စတုတ္ထာ ဈာနာ ဝုဋ္ဌိတော’တိ ဝါ’’တိ. ‘‘တထာ ဟိ ပနာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဒီဃရတ္တံ အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာနုသယာ သုသမူဟတာ. တသ္မာ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ န ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ စတုတ္ထံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇာမီ’တိ ဝါ ‘အဟံ စတုတ္ထံ ဈာနံ သမာပန္နော’တိ ဝါ ‘အဟံ စတုတ္ထာ ဈာနာ ဝုဋ္ဌိတော’တိ ဝါ’’တိ. စတုတ္ထံ.

“贤友，在此，我因舍断乐与苦，以及先前已灭尽喜与忧，已证入并安住于不苦不乐、由舍而念清净的第四禅。贤友，我不会有这样的念头：‘我正在进入第四禅’，或‘我已进入第四禅’，或‘我已从第四禅出定’。”“那是因为具寿舍利弗长久以来已彻底根除了我执、我所执及慢随眠。因此，具寿舍利弗不会有这样的念头：‘我正在进入第四禅’，或‘我已进入第四禅’，或‘我已从第四禅出定’。”第四。

၅. အာကာသာနဉ္စာယတနသုတ္တံ

5. 空无边处经

၃၃၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အဒ္ဒသာ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော…ပေ… ‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, သဗ္ဗသော ရူပသညာနံ သမတိက္ကမာ ပဋိဃသညာနံ အတ္ထင်္ဂမာ နာနတ္တသညာနံ အမနသိကာရာ အနန္တော အာကာသောတိ အာကာသာနဉ္စာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ…ပေ… ဝုဋ္ဌိတောတိ ဝါ’’တိ. ပဉ္စမံ.

336. 舍卫城为缘起。具寿阿难看见……“贤友，在此，我因完全超越色想，有对想灭没，不作意种种想，思惟‘虚空无边’，已证入并安住于空无边处。……或‘我已出定’。”第五。

၆. ဝိညာဏဉ္စာယတနသုတ္တံ

6. 识无边处经

၃၃၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အဒ္ဒသာ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော…ပေ… ‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, သဗ္ဗသော အာကာသာနဉ္စာယတနံ သမတိက္ကမ္မ အနန္တံ ဝိညာဏန္တိ ဝိညာဏဉ္စာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ…ပေ… ဝုဋ္ဌိတောတိ ဝါ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

337. 舍卫城为缘起。具寿阿难看见……“贤友，在此，我因完全超越空无边处，思惟‘识无边’，已证入并安住于识无边处。……或‘我已出定’。”第六。

၇. အာကိဉ္စညာယတနသုတ္တံ

7. 无所有处经

၃၃၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော…ပေ… ‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, သဗ္ဗသော ဝိညာဏဉ္စာယတနံ သမတိက္ကမ္မ, နတ္ထိ ကိဉ္စီတိ အာကိဉ္စညာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ…ပေ… ဝုဋ္ဌိတောတိ ဝါ’’တိ. သတ္တမံ.

338. 舍卫城为缘起。那时，具寿舍利弗……“贤友，在此，我因完全超越识无边处，思惟‘一无所有’，已证入并安住于无所有处。……或‘我已出定’。”第七。

၈. နေဝသညာနာသညာယတနသုတ္တံ

8. 非想非非想处经

၃၃၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော…ပေ… ‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, အာကိဉ္စညာယတနံ သမတိက္ကမ္မ နေဝသညာနာသညာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ…ပေ… ဝုဋ္ဌိတောတိ ဝါ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

339. 舍卫城为缘起。尔时，具寿舍利弗……（中略）……“贤友，在此，我超越无所有处，具足非想非非想处而住。……（中略）……我不会有‘我已出定’之类的想法。”第八。

၉. နိရောဓသမာပတ္တိသုတ္တံ

9. 灭尽定经

၃၄၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော…ပေ…. ‘‘ဣဓာဟံ, အာဝုသော, သဗ္ဗသော နေဝသညာနာသညာယတနံ သမတိက္ကမ္မ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ [Pg.200] ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ. တဿ မယှံ, အာဝုသော, န ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ သမာပဇ္ဇာမီ’တိ ဝါ ‘အဟံ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ သမာပန္နော’တိ ဝါ ‘အဟံ သညာဝေဒယိတနိရောဓာ ဝုဋ္ဌိတော’တိ ဝါ’’တိ. ‘‘တထာ ဟိ ပနာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဒီဃရတ္တံ အဟင်္ကာရမမင်္ကာရမာနာနုသယာ သုသမူဟတာ. တသ္မာ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ န ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ သမာပဇ္ဇာမီ’တိ ဝါ ‘အဟံ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ သမာပန္နော’တိ ဝါ ‘အဟံ သညာဝေဒယိတနိရောဓာ ဝုဋ္ဌိတော’တိ ဝါ’’တိ. နဝမံ.

340. 舍卫城为缘起。尔时，具寿舍利弗……（中略）……“贤友，在此，我完全超越非想非非想处，具足想受灭而住。贤友，我不会如此想：‘我入于想受灭’，或‘我已入于想受灭’，或‘我已从想受灭出定’。”因为具寿舍利弗长久以来已彻底根除我慢、我所慢与慢随眠，所以具寿舍利弗不会如此想：“我入于想受灭”，或“我已入于想受灭”，或“我已从想受灭出定”。第九。

၁၀. သူစိမုခီသုတ္တံ

10. 须刺穆崎经

၃၄၁. ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. အထ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ရာဇဂဟေ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. ရာဇဂဟေ သပဒါနံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ တံ ပိဏ္ဍပါတံ အညတရံ ကုဋ္ဋမူလံ နိဿာယ ပရိဘုဉ္ဇတိ. အထ ခေါ သူစိမုခီ ပရိဗ္ဗာဇိကာ ယေနာယသ္မာ သာရိပုတ္တော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ –

341. 一时，具寿舍利弗住在王舍城(Rājagaha)的竹林(Veḷuvana)迦兰陀园。尔时，具寿舍利弗于上午时分著衣，持衣钵，进入王舍城乞食。在王舍城次第乞食后，依止某墙根进食。尔时，名为须刺穆崎(Sūcimukhī)的游方女来到具寿舍利弗之处，对他如此说道：

‘‘ကိံ နု ခေါ, သမဏ, အဓောမုခေါ ဘုဉ္ဇသီ’’တိ? ‘‘န ခွာဟံ, ဘဂိနိ, အဓောမုခေါ ဘုဉ္ဇာမီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ, သမဏ, ဥဗ္ဘမုခေါ ဘုဉ္ဇသီ’’တိ? ‘‘န ခွာဟံ, ဘဂိနိ, ဥဗ္ဘမုခေါ ဘုဉ္ဇာမီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ, သမဏ, ဒိသာမုခေါ ဘုဉ္ဇသီ’’တိ? ‘‘န ခွာဟံ, ဘဂိနိ, ဒိသာမုခေါ ဘုဉ္ဇာမီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ, သမဏ, ဝိဒိသာမုခေါ ဘုဉ္ဇသီ’’တိ? ‘‘န ခွာဟံ, ဘဂိနိ, ဝိဒိသာမုခေါ ဘုဉ္ဇာမီ’’တိ.

“沙门，你低头进食吗？”“姊妹，我不低头进食。”“那么，沙门，你抬头进食吗？”“姊妹，我不抬头进食。”“那么，沙门，你面向四方进食吗？”“姊妹，我不面向四方进食。”“那么，沙门，你面向四隅进食吗？”“姊妹，我不面向四隅进食。”

‘‘‘ကိံ နု, သမဏ, အဓောမုခေါ ဘုဉ္ဇသီ’တိ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘န ခွာဟံ, ဘဂိနိ, အဓောမုခေါ ဘုဉ္ဇာမီ’တိ ဝဒေသိ. ‘တေန ဟိ, သမဏ, ဥဗ္ဘမုခေါ ဘုဉ္ဇသီ’တိ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘န ခွာဟံ, ဘဂိနိ, ဥဗ္ဘမုခေါ ဘုဉ္ဇာမီ’တိ ဝဒေသိ. ‘တေန ဟိ, သမဏ, ဒိသာမုခေါ ဘုဉ္ဇသီ’တိ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘န ခွာဟံ, ဘဂိနိ, ဒိသာမုခေါ ဘုဉ္ဇာမီ’တိ ဝဒေသိ. ‘တေန ဟိ, သမဏ, ဝိဒိသာမုခေါ ဘုဉ္ဇသီ’တိ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘န ခွာဟံ, ဘဂိနိ, ဝိဒိသာမုခေါ ဘုဉ္ဇာမီ’တိ ဝဒေသိ’’.

“‘沙门，你低头进食吗？’当被如此问时，你回答说：‘姊妹，我不低头进食。’‘那么，沙门，你抬头进食吗？’当被如此问时，你回答说：‘姊妹，我不抬头进食。’‘那么，沙门，你面向四方进食吗？’当被如此问时，你回答说：‘姊妹，我不面向四方进食。’‘那么，沙门，你面向四隅进食吗？’当被如此问时，你回答说：‘姊妹，我不面向四隅进食。’”

‘‘ကထဉ္စရဟိ[Pg.201], သမဏ, ဘုဉ္ဇသီ’’တိ? ‘‘ယေ ဟိ ကေစိ, ဘဂိနိ, သမဏဗြာဟ္မဏာ ဝတ္ထုဝိဇ္ဇာတိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိကံ ကပ္ပေန္တိ, ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘဂိနိ, သမဏဗြာဟ္မဏာ ‘အဓောမုခါ ဘုဉ္ဇန္တီ’တိ. ယေ ဟိ ကေစိ, ဘဂိနိ, သမဏဗြာဟ္မဏာ နက္ခတ္တဝိဇ္ဇာတိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိကံ ကပ္ပေန္တိ, ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘဂိနိ, သမဏဗြာဟ္မဏာ ‘ဥဗ္ဘမုခါ ဘုဉ္ဇန္တီ’တိ. ယေ ဟိ ကေစိ, ဘဂိနိ, သမဏဗြာဟ္မဏာ ဒူတေယျပဟိဏဂမနာနုယောဂါယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိကံ ကပ္ပေန္တိ, ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘဂိနိ, သမဏဗြာဟ္မဏာ ‘ဒိသာမုခါ ဘုဉ္ဇန္တီ’တိ. ယေ ဟိ ကေစိ, ဘဂိနိ, သမဏဗြာဟ္မဏာ အင်္ဂဝိဇ္ဇာတိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိကံ ကပ္ပေန္တိ, ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘဂိနိ, သမဏဗြာဟ္မဏာ ‘ဝိဒိသာမုခါ ဘုဉ္ဇန္တီ’’’တိ.

“那么，沙门，你如何进食呢？”“姊妹，凡有沙门、婆罗门以相地术(vatthuvijjā)此种畜生明行邪命而维生，姊妹，此等沙门、婆罗门即被称为‘低头而食者’。姊妹，凡有沙门、婆罗门以占星术(nakkhattavijjā)此种畜生明行邪命而维生，姊妹，此等沙门、婆罗门即被称为‘抬头而食者’。姊妹，凡有沙门、婆罗门以充当信使、为人差遣行邪命而维生，姊妹，此等沙门、婆罗门即被称为‘面向四方而食者’。姊妹，凡有沙门、婆罗门以相身术(aṅgavijjā)此种畜生明行邪命而维生，姊妹，此等沙门、婆罗门即被称为‘面向四隅而食者’。”

‘‘သော ခွာဟံ, ဘဂိနိ, န ဝတ္ထုဝိဇ္ဇာတိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိကံ ကပ္ပေမိ, န နက္ခတ္တဝိဇ္ဇာတိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိကံ ကပ္ပေမိ, န ဒူတေယျပဟိဏဂမနာနုယောဂါယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိကံ ကပ္ပေမိ, န အင်္ဂဝိဇ္ဇာတိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိကံ ကပ္ပေမိ. ဓမ္မေန ဘိက္ခံ ပရိယေသာမိ; ဓမ္မေန ဘိက္ခံ ပရိယေသိတွာ ဘုဉ္ဇာမီ’’တိ.

“姐妹，我不是以相地术这种畜生明过着邪命的生活，不是以占星术这种畜生明过着邪命的生活，不是以充当信使、为人奔走过着邪命的生活，不是以相身术这种畜生明过着邪命的生活。我如法求食；如法求得后食用。”

အထ ခေါ သူစိမုခီ ပရိဗ္ဗာဇိကာ ရာဇဂဟေ ရထိယာယ ရထိယံ, သိင်္ဃာဋကေန သိင်္ဃာဋကံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝမာရောစေသိ – ‘‘ဓမ္မိကံ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ အာဟာရံ အာဟာရေန္တိ; အနဝဇ္ဇံ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ အာဟာရံ အာဟာရေန္တိ. ဒေထ သမဏာနံ သကျပုတ္တိယာနံ ပိဏ္ဍ’’န္တိ. ဒသမံ.

于是，针面(Sūcimukhī)游方女在王舍城(Rājagaha)从一条街到另一条街，从一个路口到另一个路口，如此宣告：“释迦子沙门们如法地受用饮食；释迦子沙门们无过失地受用饮食。请布施饮食给释迦子沙门们！”第十。

သာရိပုတ္တသံယုတ္တံ သမတ္တံ.

《舍利弗相应》终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

ဝိဝေကဇံ အဝိတက္ကံ, ပီတိ ဥပေက္ခာ စတုတ္ထကံ;

အာကာသဉ္စေဝ ဝိညာဏံ, အာကိဉ္စံ နေဝသညိနာ;

နိရောဓော နဝမော ဝုတ္တော, ဒသမံ သူစိမုခီ စာတိ.

《远离》、《无寻》、《喜》，《舍》为第四；以及《空》、《识》、《无所有》、《非想》；《灭》说为第九，《针面》为第十。

၈. နာဂသံယုတ္တံ

8. 龙相应

၁. သုဒ္ဓိကသုတ္တံ

1. 纯净经

၃၄၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.202]. ‘‘စတဿော ဣမာ, ဘိက္ခဝေ, နာဂယောနိယော. ကတမာ စတဿော? အဏ္ဍဇာ နာဂါ, ဇလာဗုဇာ နာဂါ, သံသေဒဇာ နာဂါ, ဩပပါတိကာ နာဂါ – ဣမာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စတဿော နာဂယောနိယော’’တိ. ပဌမံ.

342. 舍卫城为缘。“诸比丘，龙有此四种生类。是哪四种呢？即卵生龙、胎生龙、湿生龙、化生龙。诸比丘，这便是龙的四种生类。”第一。

၂. ပဏီတတရသုတ္တံ

2. 更胜妙经

၃၄၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘စတဿော ဣမာ, ဘိက္ခဝေ, နာဂယောနိယော. ကတမာ စတဿော? အဏ္ဍဇာ နာဂါ, ဇလာဗုဇာ နာဂါ, သံသေဒဇာ နာဂါ, ဩပပါတိကာ နာဂါ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, အဏ္ဍဇေဟိ နာဂေဟိ ဇလာဗုဇာ စ သံသေဒဇာ စ ဩပပါတိကာ စ နာဂါ ပဏီတတရာ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, အဏ္ဍဇေဟိ စ ဇလာဗုဇေဟိ စ နာဂေဟိ သံသေဒဇာ စ ဩပပါတိကာ စ နာဂါ ပဏီတတရာ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, အဏ္ဍဇေဟိ စ ဇလာဗုဇေဟိ စ သံသေဒဇေဟိ စ နာဂေဟိ ဩပပါတိကာ နာဂါ ပဏီတတရာ. ဣမာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စတဿော နာဂယောနိယော’’တိ. ဒုတိယံ.

343. 舍卫城为缘。“诸比丘，龙有此四种生类。是哪四种呢？即卵生龙、胎生龙、湿生龙、化生龙。诸比丘，于此，胎生龙、湿生龙、化生龙，比卵生龙更为胜妙。诸比丘，于此，湿生龙、化生龙，比卵生龙和胎生龙更为胜妙。诸比丘，于此，化生龙比卵生龙、胎生龙和湿生龙更为胜妙。诸比丘，这便是龙的四种生类。”第二。

၃. ဥပေါသထသုတ္တံ

3. 布萨经

၃၄၄. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စေ အဏ္ဍဇာ နာဂါ ဥပေါသထံ ဥပဝသန္တိ ဝေါဿဋ္ဌကာယာ စ ဘဝန္တီ’’တိ?

344. 一时，世尊住在舍卫城(Sāvatthī)的祇陀林(Jetavana)给孤独(Anāthapiṇḍika)园。尔时，一位比丘来到世尊之处，顶礼世尊后，坐于一旁。坐于一旁后，那位比丘对世尊这样说：“世尊，是何因，是何缘，于此，某些卵生龙族会受持布萨，并舍弃其身呢？”

‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စာနံ အဏ္ဍဇာနံ နာဂါနံ ဧဝံ ဟောတိ – ‘မယံ ခေါ ပုဗ္ဗေ ကာယေန ဒွယကာရိနော အဟုမှ, ဝါစာယ ဒွယကာရိနော, မနသာ ဒွယကာရိနော. တေ မယံ ကာယေန ဒွယကာရိနော, ဝါစာယ ဒွယကာရိနော, မနသာ ဒွယကာရိနော, ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပန္နာ. သစဇ္ဇ မယံ ကာယေန သုစရိတံ စရေယျာမ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရေယျာမ, မနသာ သုစရိတံ စရေယျာမ, ဧဝံ မယံ [Pg.203] ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇေယျာမ. ဟန္ဒ, မယံ ဧတရဟိ ကာယေန သုစရိတံ စရာမ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရာမ, မနသာ သုစရိတံ စရာမာ’တိ. အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စေ အဏ္ဍဇာ နာဂါ ဥပေါသထံ ဥပဝသန္တိ ဝေါဿဋ္ဌကာယာ စ ဘဝန္တီ’’တိ. တတိယံ.

“比丘，于此，某些卵生龙族会这样想：‘我等往昔曾以身行善恶二行，以语行善恶二行，以意行善恶二行。我等因以身、语、意行善恶二行，故于身坏命终之后，投生为卵生龙族之同伴。倘若如今我等能以身行善行，以语行善行，以意行善行，如是我等于身坏命终之后，当得往生善趣天界。来！我等如今当以身行善行，以语行善行，以意行善行！’比丘，此即是因，此即是缘，某些卵生龙族因此受持布萨，并舍弃其身。”第三。

၄. ဒုတိယဥပေါသထသုတ္တံ

4. 第二布萨经

၃၄၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ…ပေ… ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စေ ဇလာဗုဇာ နာဂါ ဥပေါသထံ ဥပဝသန္တိ ဝေါဿဋ္ဌကာယာ စ ဘဝန္တီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု…ပေ… အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စေ ဇလာဗုဇာ နာဂါ ဥပေါသထံ ဥပဝသန္တိ ဝေါဿဋ္ဌကာယာ စ ဘဝန္တီ’’တိ. စတုတ္ထံ.

345. 缘起于舍卫城。尔时，一位比丘来到世尊之处……坐于一旁后，那位比丘对世尊这样说：“世尊，是何因，是何缘，于此，某些胎生(jalābuja)龙族会受持布萨，并舍弃其身呢？”“比丘，于此……比丘，此即是因，此即是缘，某些胎生龙族因此受持布萨，并舍弃其身。”第四。

၅. တတိယဥပေါသထသုတ္တံ

5. 第三布萨经

၃၄၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စေ သံသေဒဇာ နာဂါ ဥပေါသထံ ဥပဝသန္တိ ဝေါဿဋ္ဌကာယာ စ ဘဝန္တီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု…ပေ… အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စေ သံသေဒဇာ နာဂါ ဥပေါသထံ ဥပဝသန္တိ ဝေါဿဋ္ဌကာယာ စ ဘဝန္တီ’’တိ. ပဉ္စမံ.

346. 缘于舍卫城。一位坐在一旁的比丘对世尊说：“尊者，是何因何缘，于此，某些湿生(saṃsedaja)那伽遵守布萨，并舍弃其身？”“比丘，于此……（中略）……比丘，此即是因，此即是缘，于此，某些湿生那伽遵守布萨，并舍弃其身。”第五。

၆. စတုတ္ထဥပေါသထသုတ္တံ

6. 第四布萨经

၃၄၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စေ ဩပပါတိကာ နာဂါ ဥပေါသထံ ဥပဝသန္တိ ဝေါဿဋ္ဌကာယာ စ ဘဝန္တီ’’တိ?

347. 缘于舍卫城。一位坐在一旁的比丘对世尊说：“尊者，是何因何缘，于此，某些化生(opapātika)那伽遵守布萨，并舍弃其身？”

‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စာနံ ဩပပါတိကာနံ နာဂါနံ ဧဝံ ဟောတိ – ‘မယံ ခေါ ပုဗ္ဗေ ကာယေန ဒွယကာရိနော အဟုမှ, ဝါစာယ ဒွယကာရိနော, မနသာ ဒွယကာရိနော. တေ မယံ ကာယေန ဒွယကာရိနော, ဝါစာယ ဒွယကာရိနော, မနသာ ဒွယကာရိနော, ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဩပပါတိကာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပန္နာ. သစဇ္ဇ မယံ ကာယေန သုစရိတံ စရေယျာမ[Pg.204], ဝါစာယ… မနသာ သုစရိတံ စရေယျာမ, ဧဝံ မယံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇေယျာမ. ဟန္ဒ, မယံ ဧတရဟိ ကာယေန သုစရိတံ စရာမ, ဝါစာယ… မနသာ သုစရိတံ စရာမာ’တိ. အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စေ ဩပပါတိကာ နာဂါ ဥပေါသထံ ဥပဝသန္တိ ဝေါဿဋ္ဌကာယာ စ ဘဝန္တီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

“比丘，于此，某些化生(opapātika)那伽有此想法：‘我等过去以身作二种业，以语作二种业，以意作二种业。彼我等以身作二种业，以语作二种业，以意作二种业，身坏命终后，投生为化生那伽之同伴。倘若如今我等以身行善行，以语……以意行善行，如是我等身坏命终后，当得往生善趣、天界。那么，如今我等当以身行善行，以语……以意行善行。’”比丘，此即是因，此即是缘，于此，某些化生那伽遵守布萨，并舍弃其身。”第六。

၇. သုတသုတ္တံ

7. 所闻经

၃၄၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ?

348. 缘于舍卫城。一位坐在一旁的比丘对世尊说：“尊者，是何因何缘，于此，某些人身坏命终后，投生为卵生(aṇḍaja)那伽之同伴？”

‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန ဒွယကာရီ ဟောတိ, ဝါစာယ ဒွယကာရီ ဟောတိ, မနသာ ဒွယကာရီ ဟောတိ. တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘အဏ္ဍဇာ နာဂါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ. သတ္တမံ.

“比丘，于此，有人身行二行，语行二行，意行二行。他曾听闻：‘卵生诸龙长寿、貌美、多乐。’他便如此思惟：‘善哉！愿我身坏命终之后，投生与卵生诸龙为伍！’他身坏命终之后，便投生与卵生诸龙为伍。比丘，此即是因，此即是缘，是故于此有人身坏命终之后，投生与卵生诸龙为伍。”第七。

၈. ဒုတိယသုတသုတ္တံ

8. 第二所闻经

၃၄၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဇလာဗုဇာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ?…ပေ… အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဇလာဗုဇာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီတိ. အဋ္ဌမံ.

349. 舍卫城因缘。当时，那位比丘坐在一旁，对世尊说了这番话：“大德，是何因何缘，使得此处有人身坏命终之后，投生与胎生龙族为伍呢？”……“比丘，此即是因，此即是缘，是故于此有人身坏命终之后，投生与胎生龙族为伍。”第八。

၉. တတိယသုတသုတ္တံ

9. 第三所闻经

၃၅၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ [Pg.205] ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သံသေဒဇာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ?…ပေ… အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သံသေဒဇာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီတိ. နဝမံ.

350. 舍卫城因缘。当时，那位比丘坐在一旁，对世尊说了这番话：“大德，是何因何缘，使得此处有人身坏命终之后，投生与湿生龙族为伍呢？”……“比丘，此即是因，此即是缘，是故于此有人身坏命终之后，投生与湿生龙族为伍。”第九。

၁၀. စတုတ္ထသုတသုတ္တံ

10. 第四所闻经

၃၅၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဩပပါတိကာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ?

351. 舍卫城因缘。当时，那位比丘坐在一旁，对世尊说了这番话：“大德，是何因何缘，使得此处有人身坏命终之后，投生与化生龙族为伍呢？”

‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန ဒွယကာရီ ဟောတိ, ဝါစာယ ဒွယကာရီ, မနသာ ဒွယကာရီ. တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘ဩပပါတိကာ နာဂါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဩပပါတိကာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဩပပါတိကာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဩပပါတိကာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ. ဒသမံ.

“比丘，于此，某人以身行二种业，以语行二种业，以意行二种业。他曾听闻：‘化生(opapātikā)的龙长寿、美丽、多乐。’他便如此想：‘啊，愿我身坏命终后，投生为化生龙的同伴！’他身坏命终后，便投生为化生龙的同伴。比丘，这即是因，这即是缘，由此于此某人身坏命终后，投生为化生龙的同伴。”第十。

၁၁-၂၀. အဏ္ဍဇဒါနူပကာရသုတ္တဒသကံ

11-20. 卵生布施助益十经

၃၅၂-၃၆၁. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ?

352-361. 坐于一旁的彼比丘对世尊说了这番话：“尊者，是何因、何缘，令此世间某人，身坏命终后，投生为卵生(aṇḍaja)龙的同伴呢？”

‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန ဒွယကာရီ ဟောတိ, ဝါစာယ ဒွယကာရီ, မနသာ ဒွယကာရီ. တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘အဏ္ဍဇာ နာဂါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ. သော အန္နံ ဒေတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု…ပေ… ဥပပဇ္ဇတီတိ…ပေ… သော ပါနံ ဒေတိ…ပေ… ဝတ္ထံ ဒေတိ…ပေ… ယာနံ ဒေတိ…ပေ… မာလံ ဒေတိ…ပေ… ဂန္ဓံ ဒေတိ…ပေ… ဝိလေပနံ ဒေတိ…ပေ… သေယျံ ဒေတိ…ပေ… အာဝသထံ ဒေတိ…ပေ… ပဒီပေယျံ [Pg.206] ဒေတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ. ဝီသတိမံ.

“比丘，于此，某人以身行二种业，以语行二种业，以意行二种业。他曾听闻：‘卵生龙长寿、美丽、多乐。’他便如此想：‘啊，愿我身坏命终后，投生为卵生龙的同伴！’他布施食物、饮料、衣服、车乘、花鬘、香、涂香、床座、住处、灯明。他身坏命终后，便投生为卵生龙的同伴。比丘，这即是因，这即是缘，由此于此某人身坏命终后，投生为卵生龙的同伴。”第二十。

၂၁-၅၀. ဇလာဗုဇာဒိဒါနူပကာရသုတ္တတ္တိံသကံ

21-50. 胎生等布施助益三十经

၃၆၂-၃၉၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဇလာဗုဇာနံ နာဂါနံ…ပေ… သံသေဒဇာနံ နာဂါနံ…ပေ… ဩပပါတိကာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ?

362-391. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。彼比丘坐于一旁，对世尊说：“世尊，是何因、何缘，于此，有些人身坏命终后，投生为胎生龙(jalābuja-nāga)的同伴……乃至……湿生龙(saṃsedaja-nāga)的同伴……乃至……化生龙(opapātika-nāga)的同伴呢？”

‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန ဒွယကာရီ ဟောတိ, ဝါစာယ ဒွယကာရီ, မနသာ ဒွယကာရီ. တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘ဩပပါတိကာ နာဂါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဩပပါတိကာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ. သော အန္နံ ဒေတိ…ပေ… ပါနံ ဒေတိ…ပေ… ပဒီပေယျံ ဒေတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဩပပါတိကာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဩပပါတိကာနံ နာဂါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ.

“比丘，于此，有些人以身行两种业，以语行两种业，以意行两种业。他曾听闻：“化生龙寿命长、有美色、多安乐。”他便生起这样的愿望：“啊，愿我身坏命终后，能投生为化生龙的同伴！”他布施食物……布施饮品……他身坏命终后，便投生为化生龙的同伴。比丘，此即是因，此即是缘，由此，有些人身坏命终后，投生为化生龙的同伴。”

(ဣမိနာ ပေယျာလေန ဒသ ဒသ သုတ္တန္တာ ကာတဗ္ဗာ. ဧဝံ စတူသု ယောနီသု စတ္တာလီသံ ဝေယျာကရဏာ ဟောန္တိ. ပုရိမေဟိ ပန ဒသဟိ သုတ္တန္တေဟိ သဟ ဟောန္တိ ပဏ္ဏာသသုတ္တန္တာတိ.)

（以此省略(peyyāla)的方式，应各作十部经。这样，在四生中就有四十部解说。若与前面的十部经合起来，则共有五十部经。）

နာဂသံယုတ္တံ သမတ္တံ.

龙相应圆满。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰——

သုဒ္ဓိကံ ပဏီတတရံ, စတုရော စ ဥပေါသထာ;

တဿ သုတံ စတုရော စ, ဒါနူပကာရာ စ တာလီသံ;

ပဏ္ဏာသ ပိဏ္ဍတော သုတ္တာ, နာဂမှိ သုပ္ပကာသိတာတိ.

《纯净经》、四篇《更胜妙经》、四篇《布萨经》、《彼所闻经》、四篇《布施助益经》，此四十解说，总计五十经，于龙相应中善说。

၉. သုပဏ္ဏသံယုတ္တံ

9. 金翅鸟相应

၁. သုဒ္ဓိကသုတ္တံ

1. 纯净经

၃၉၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.207]. ‘‘စတဿော ဣမာ, ဘိက္ခဝေ, သုပဏ္ဏယောနိယော. ကတမာ စတဿော? အဏ္ဍဇာ သုပဏ္ဏာ, ဇလာဗုဇာ သုပဏ္ဏာ, သံသေဒဇာ သုပဏ္ဏာ, ဩပပါတိကာ သုပဏ္ဏာ – ဣမာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စတဿော သုပဏ္ဏယောနိယော’’တိ. ပဌမံ.

392. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。“诸比丘，有此四种金翅鸟(supaṇṇa)的生处。是哪四种呢？卵生(aṇḍaja)金翅鸟、胎生(jalābuja)金翅鸟、湿生(saṃsedaja)金翅鸟、化生(opapātika)金翅鸟。诸比丘，此即四种金翅鸟的生处。”第一经。

၂. ဟရန္တိသုတ္တံ

2. 捕食经

၃၉၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘စတဿော ဣမာ, ဘိက္ခဝေ, သုပဏ္ဏယောနိယော. ကတမာ စတဿော? အဏ္ဍဇာ…ပေ… ဣမာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စတဿော သုပဏ္ဏယောနိယော. တတြ, ဘိက္ခဝေ, အဏ္ဍဇာ သုပဏ္ဏာ အဏ္ဍဇေဝ နာဂေ ဟရန္တိ, န ဇလာဗုဇေ, န သံသေဒဇေ, န ဩပပါတိကေ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, ဇလာဗုဇာ သုပဏ္ဏာ အဏ္ဍဇေ စ ဇလာဗုဇေ စ နာဂေ ဟရန္တိ, န သံသေဒဇေ, န ဩပပါတိကေ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, သံသေဒဇာ သုပဏ္ဏာ အဏ္ဍဇေ စ ဇလာဗုဇေ စ သံသေဒဇေ စ နာဂေ ဟရန္တိ, န ဩပပါတိကေ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, ဩပပါတိကာ သုပဏ္ဏာ အဏ္ဍဇေ စ ဇလာဗုဇေ စ သံသေဒဇေ စ ဩပပါတိကေ စ နာဂေ ဟရန္တိ. ဣမာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စတဿော သုပဏ္ဏယောနိယော’’တိ. ဒုတိယံ.

393. 缘于舍卫城(Sāvatthī)。“比丘们，有此等四种金翅鸟的出生。是哪四种呢？卵生……（中略）……比丘们，此等即是四种金翅鸟的出生。于此，比丘们，卵生金翅鸟只捕捉卵生龙，不捕捉胎生龙、湿生龙、化生龙。于此，比丘们，胎生金翅鸟捕捉卵生龙和胎生龙，不捕捉湿生龙、化生龙。于此，比丘们，湿生金翅鸟捕捉卵生龙、胎生龙和湿生龙，不捕捉化生龙。于此，比丘们，化生金翅鸟捕捉卵生龙、胎生龙、湿生龙和化生龙。比丘们，此等即是四种金翅鸟的出生。”第二经。

၃. ဒွယကာရီသုတ္တံ

3. 行二法者经

၃၉၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အညတရော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန ဒွယကာရီ ဟောတိ, ဝါစာယ ဒွယကာရီ, မနသာ ဒွယကာရီ. တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘အဏ္ဍဇာ သုပဏ္ဏာ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော[Pg.208], ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ. တတိယံ.

394. 缘于舍卫城(Sāvatthī)。一位比丘来到世尊之处，到了之后，礼敬世尊，坐于一旁。坐于一旁后，那位比丘对世尊说：“尊者，是何因、何缘，于此，某些人身坏命终后，投生为卵生金翅鸟的同伴呢？”“比丘，于此，某些人身行二法，语行二法，意行二法。他曾听闻：‘卵生金翅鸟长寿、有色、多乐。’他这么想：‘啊，愿我身坏命终后，能投生为卵生金翅鸟的同伴！’他身坏命终后，就投生为卵生金翅鸟的同伴。比丘，此即是因，此即是缘，于此，某些人身坏命终后，投生为卵生金翅鸟的同伴。”第三经。

၄-၆. ဒုတိယာဒိဒွယကာရီသုတ္တတ္တိကံ

4-6. 第二行二法者经等三篇

၃၉၅-၃၉၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဇလာဗုဇာနံ သုပဏ္ဏာနံ…ပေ… သံသေဒဇာနံ သုပဏ္ဏာနံ…ပေ… ဩပပါတိကာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန ဒွယကာရီ ဟောတိ, ဝါစာယ ဒွယကာရီ, မနသာ ဒွယကာရီ. တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘ဩပပါတိကာ သုပဏ္ဏာ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဩပပါတိကာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဩပပါတိကာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဩပပါတိကာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

395-397. 缘于舍卫城(Sāvatthī)。坐于一旁后，那位比丘对世尊这么说：“尊者，是何因、何缘，此处某些人身坏命终后，投生为胎生金翅鸟的同伴……（中略）……湿生金翅鸟的同伴……（中略）……化生金翅鸟的同伴呢？”“比丘，于此，有人身行二业，语行二业，意行二业。他曾听闻：‘化生金翅鸟长寿、美丽、多乐。’他便这么想：‘啊，愿我身坏命终后，能投生为化生金翅鸟的同伴！’他身坏命终后，就投生为化生金翅鸟的同伴。比丘，此即是因，此即是缘，因此此处某些人身坏命终后，投生为化生金翅鸟的同伴。”第六经。

၇-၁၆. အဏ္ဍဇဒါနူပကာရသုတ္တဒသကံ

7-16. 卵生布施功德经十篇

၃၉၈-၄၀၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန ဒွယကာရီ ဟောတိ, ဝါစာယ ဒွယကာရီ, မနသာ ဒွယကာရီ. တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘အဏ္ဍဇာ သုပဏ္ဏာ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ. သော အန္နံ ဒေတိ…ပေ… ပါနံ ဒေတိ… ဝတ္ထံ ဒေတိ… ယာနံ ဒေတိ… မာလံ ဒေတိ… ဂန္ဓံ ဒေတိ… ဝိလေပနံ ဒေတိ… သေယျံ ဒေတိ… အာဝသထံ ဒေတိ… ပဒီပေယျံ ဒေတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အဏ္ဍဇာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ. သောဠသမံ.

398-407. 缘于舍卫城。坐在一旁后，那位比丘对世尊说：“尊者，是何因何缘，于此有一类人身坏命终后，投生为卵生金翅鸟的同伴呢？”“比丘，于此，有一类人身行于二者，语行于二者，意行于二者。他曾听闻：‘卵生金翅鸟长寿、美丽、多乐。’他心想：‘啊，愿我身坏命终后，能投生为卵生金翅鸟的同伴！’他布施食物、饮料、衣服、车乘、花环、香、涂香、床座、住所、灯明。他身坏命终后，就投生为卵生金翅鸟的同伴。比丘，此即是因，此即是缘，于此有一类人身坏命终后，投生为卵生金翅鸟的同伴。”第十六。

၁၇-၄၆. ဇလာဗုဇာဒိဒါနူပကာရသုတ္တတိံသကံ

17-46. 胎生等布施利益三十经

၄၀၈-၄၃၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.209]. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဇလာဗုဇာနံ သုပဏ္ဏာနံ…ပေ… သံသေဒဇာနံ သုပဏ္ဏာနံ…ပေ… ဩပပါတိကာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန ဒွယကာရီ ဟောတိ, ဝါစာယ ဒွယကာရီ, မနသာ ဒွယကာရီ. တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘ဩပပါတိကာ သုပဏ္ဏာ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဩပပါတိကာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ. သော အန္နံ ဒေတိ…ပေ… ပါနံ ဒေတိ…ပေ… ပဒီပေယျံ ဒေတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဩပပါတိကာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဩပပါတိကာနံ သုပဏ္ဏာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ. ဆစတ္တာလီသမံ.

408-437. 舍卫城。坐于一旁的某位比丘对世尊说：“尊者，是何因、何缘，使某些人身坏命终后，投生为胎生金翅鸟……乃至……湿生金翅鸟……乃至……化生金翅鸟的同伴呢？”“比丘，于此，某些人以身行两种行为，以语行两种行为，以意行两种行为。他曾听闻：‘化生金翅鸟长寿、美丽、多乐。’他这么想：‘啊，愿我身坏命终后，能投生为化生金翅鸟的同伴！’于是他布施食物……乃至……布施饮品……乃至……布施灯明。他身坏命终后，就投生为化生金翅鸟的同伴。比丘，此即是因，此即是缘，使某些人身坏命终后，投生为化生金翅鸟的同伴。”第四十六经。

(ဧဝံ ပိဏ္ဍကေန ဆစတ္တာလီသံ သုတ္တန္တာ ဟောန္တိ.)

（如是，总共有四十六部经。）

သုပဏ္ဏသံယုတ္တံ သမတ္တံ.

《金翅鸟相应》终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

သုဒ္ဓိကံ ဟရန္တိ စေဝ, ဒွယကာရီ စ စတုရော;

ဒါနူပကာရာ တာလီသံ, သုပဏ္ဏေ သုပ္ပကာသိတာတိ.

纯净与攫取，两种行为四，布施助益四十，于金翅鸟善说。

၁၀. ဂန္ဓဗ္ဗကာယသံယုတ္တံ

10. 乾闼婆众相应

၁. သုဒ္ဓိကသုတ္တံ

1. 纯净经

၄၃၈. ဧကံ [Pg.210] သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ …ပေ… ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဂန္ဓဗ္ဗကာယိကေ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝေ ဒေသေဿာမိ. တံ သုဏာထ. ကတမာ စ, ဘိက္ခဝေ, ဂန္ဓဗ္ဗကာယိကာ ဒေဝါ? သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, မူလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝါ. သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, သာရဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝါ. သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ဖေဂ္ဂုဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝါ. သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, တစဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝါ. သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ပပဋိကဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝါ. သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ပတ္တဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝါ. သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ပုပ္ဖဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝါ. သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ဖလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝါ. သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ရသဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝါ. သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ဂန္ဓဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝါ. ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ဂန္ဓဗ္ဗကာယိကာ ဒေဝါ’’တိ. ပဌမံ.

438. 一时，世尊住在舍卫城（Sāvatthī）祇陀林给孤独园。……世尊说此言：“诸比丘，我将为你们说乾闼婆身天（gandhabbakāyikā devā）。你们当谛听。诸比丘，何为乾闼婆身天？诸比丘，有住于根香之天，有住于心材香之天，有住于肤材香之天，有住于树皮香之天，有住于表皮香之天，有住于叶香之天，有住于花香之天，有住于果香之天，有住于汁香之天，有住于香之香之天。诸比丘，此等称为乾闼婆身天。”第一。

၂. သုစရိတသုတ္တံ

2. 善行经

၄၃၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဂန္ဓဗ္ဗကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန သုစရိတံ စရတိ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရတိ, မနသာ သုစရိတံ စရတိ. တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘ဂန္ဓဗ္ဗကာယိကာ ဒေဝါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဂန္ဓဗ္ဗကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဂန္ဓဗ္ဗကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဂန္ဓဗ္ဗကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ. ဒုတိယံ.

439. 舍卫城因缘。尔时，一位比丘坐于一面，对世尊说此言：“世尊，是何因、何缘，此处某些人身坏命终后，投生为乾闼婆身天（gandhabbakāyikā devā）的同伴？”“比丘，于此，某些人以身行善，以语行善，以意行善。他曾听闻：‘乾闼婆身天长寿、美丽、多乐。’他便如此想：‘善哉，愿我身坏命终后，投生为乾闼婆身天之同伴。’他身坏命终后，便投生为乾闼婆身天之同伴。比丘，此即是因，此即是缘，因此此处某些人身坏命终后，投生为乾闼婆身天之同伴。”第二。

၃. မူလဂန္ဓဒါတာသုတ္တံ

3. 根香施者经

၄၄၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မူလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ[Pg.211]? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန သုစရိတံ စရတိ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရတိ, မနသာ သုစရိတံ စရတိ. တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘မူလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မူလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ. သော ဒါတာ ဟောတိ မူလဂန္ဓာနံ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မူလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု…ပေ… ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မူလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ. တတိယံ.

440. 缘于舍卫城。一位比丘坐于一旁，对世尊这么说：“尊者，是何因、何缘，于此世间，一些人身坏命终后，投生为住于根香之诸天(mūlagandhe adhivatthā devā)的同伴呢？”“比丘，于此，一些人以身行善，以语行善，以意行善。他曾听闻：‘住于根香之诸天长寿、美丽、多乐。’他心生此念：‘啊，愿我身坏命终后，得生为住于根香之诸天的同伴！’他布施根香。他身坏命终后，便投生为住于根香之诸天的同伴。比丘，此即是因……此即是缘……使于此世间，一些人身坏命终后，投生为住于根香之诸天的同伴。”第三经。

၄-၁၂. သာရဂန္ဓာဒိဒါတာသုတ္တနဝကံ

4-12. 施予心材香等九经

၄၄၁-၄၄၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သာရဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ…ပေ… ဖေဂ္ဂုဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… တစဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ပပဋိကဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ပတ္တဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ပုပ္ဖဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ဖလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ရသဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ဂန္ဓဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန သုစရိတံ စရတိ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရတိ, မနသာ သုစရိတံ စရတိ. တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘သာရဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သာရဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ…ပေ… ဖေဂ္ဂုဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… တစဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ပပဋိကဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ပတ္တဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ပုပ္ဖဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ဖလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ရသဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ဂန္ဓဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ. သော ဒါတာ ဟောတိ သာရဂန္ဓာနံ…ပေ… သော ဒါတာ ဟောတိ ဖေဂ္ဂုဂန္ဓာနံ… သော ဒါတာ ဟောတိ တစဂန္ဓာနံ… သော ဒါတာ ဟောတိ ပပဋိကဂန္ဓာနံ… သော ဒါတာ ဟောတိ ပတ္တဂန္ဓာနံ… သော ဒါတာ ဟောတိ ပုပ္ဖဂန္ဓာနံ… သော ဒါတာ ဟောတိ ဖလဂန္ဓာနံ… သော ဒါတာ ဟောတိ ရသဂန္ဓာနံ… သော ဒါတာ ဟောတိ ဂန္ဓဂန္ဓာနံ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဂန္ဓဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ [Pg.212] ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဂန္ဓဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ. ဒွါဒသမံ.

441-449. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。一位比丘坐于一旁，对世尊如此说道：“世尊，是何因何缘，使某些人在此身坏命终之后，投生为居住在心材香树的诸天……（中略）……居住在边材香树的诸天……居住在树皮香树的诸天……居住在肤材香树的诸天……居住在叶香树的诸天……居住在花香树的诸天……居住在果香树的诸天……居住在汁液香树的诸天……居住在根等诸香树的诸天之同伴呢？”“比丘，于此，某些人身行善行，语行善行，意行善行。他曾听闻：‘居住在心材香树的诸天长寿、美丽、多乐。’他便如此想：‘啊，愿我身坏命终之后，能投生为居住在心材香树的诸天……（中略）……居住在边材香树的诸天……居住在树皮香树的诸天……居住在肤材香树的诸天……居住在叶香树的诸天……居住在花香树的诸天……居住在果香树的诸天……居住在汁液香树的诸天……居住在根等诸香树的诸天之同伴！’他布施心材香……（中略）……他布施边材香……他布施树皮香……他布施肤材香……他布施叶香……他布施花香……他布施果香……他布施汁液香……他布施根等诸香。他身坏命终之后，便投生为居住在根等诸香树的诸天之同伴。比丘，此即是因，此即是缘，使某些人在此身坏命终之后，投生为居住在根等诸香树的诸天之同伴。”第十二经。

၁၃-၂၂. မူလဂန္ဓဒါနူပကာရသုတ္တဒသကံ

13-22. 施予根香的助益十经

၄၅၀-၄၅၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မူလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန သုစရိတံ စရတိ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရတိ, မနသာ သုစရိတံ စရတိ. တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘မူလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မူလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ. သော အန္နံ ဒေတိ…ပေ… ပါနံ ဒေတိ… ဝတ္ထံ ဒေတိ… ယာနံ ဒေတိ… မာလံ ဒေတိ… ဂန္ဓံ ဒေတိ… ဝိလေပနံ ဒေတိ… သေယျံ ဒေတိ… အာဝသထံ ဒေတိ… ပဒီပေယျံ ဒေတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မူလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မူလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ. ဗာဝီသတိမံ.

450-459. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。一位比丘坐于一旁，对世尊说：“世尊，是何因何缘，于此，某人身坏命终后，得生为根香主天之同伴？”“比丘，于此，某人身行善行，语行善行，意行善行。彼闻：‘根香主天长寿、美丽、多乐。’彼生此念：‘善哉！我身坏命终后，当生为根香主天之同伴！’彼布施食物……饮品……衣服……车乘……花鬘……香……涂香……床座……住所……灯明。彼身坏命终后，得生为根香主天之同伴。比丘，此即是因，此即是缘，于此，某人身坏命终后，得生为根香主天之同伴。”第二十二经。

၂၃-၁၁၂. သာရဂန္ဓာဒိဒါနူပကာရသုတ္တနဝုတိကံ

23-112. 施予心材香等助益九十经

၄၆၀-၅၄၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သာရဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ…ပေ… ဖေဂ္ဂုဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… တစဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ … ပပဋိကဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ပတ္တဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ပုပ္ဖဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ဖလဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ရသဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ… ဂန္ဓဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန သုစရိတံ စရတိ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရတိ, မနသာ သုစရိတံ စရတိ. တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘ဂန္ဓဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဂန္ဓဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ. သော အန္နံ ဒေတိ…ပေ… ပါနံ ဒေတိ… ဝတ္ထံ ဒေတိ… ယာနံ ဒေတိ… မာလံ ဒေတိ… ဂန္ဓံ ဒေတိ… ဝိလေပနံ [Pg.213] ဒေတိ… သေယျံ ဒေတိ… အာဝသထံ ဒေတိ… ပဒီပေယျံ ဒေတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဂန္ဓဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဂန္ဓဂန္ဓေ အဓိဝတ္ထာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ. ဒွါဒသသတိမံ.

460-549. 缘于舍卫城。那时，一位比丘坐在一旁，对世尊说：“尊者，是何因、何缘，使得此世间一些人身坏命终之后，投生为住在心材香的诸天……乃至……住在边材香的诸天……住在树皮香的诸天……住在薄皮香的诸天……住在树叶香的诸天……住在花香的诸天……住在果香的诸天……住在汁液香的诸天……住在一切香的诸天的同伴呢？”“比丘，在此，一些人以身行善行，以语行善行，以意行善行。他曾听闻：‘住在一切香的诸天长寿、美丽、多乐。’他便如此想：‘善哉！愿我身坏命终之后，能投生为住在一切香的诸天的同伴！’他布施食物……乃至……布施饮品……布施衣服……布施车乘……布施花鬘……布施香……布施涂香……布施床座……布施住所……布施灯明。他身坏命终之后，便投生为住在一切香的诸天的同伴。比丘，此即是因，此即是缘，使得此世间一些人身坏命终之后，投生为住在一一切香的诸天的同伴。”第一百十二经。

(ဧဝံ ပိဏ္ဍကေန ဧကသတဉ္စ ဒွါဒသ စ သုတ္တန္တာ ဟောန္တိ.)

如是，总计有一百一十二部经。

ဂန္ဓဗ္ဗကာယသံယုတ္တံ သမတ္တံ.

乾闼婆身相应终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

သုဒ္ဓိကဉ္စ သုစရိတံ, ဒါတာ ဟိ အပရေ ဒသ;

ဒါနူပကာရာ သတဓာ, ဂန္ဓဗ္ဗေ သုပ္ပကာသိတာတိ.

纯净与善行，施者另有十；布施之助益，于乾闼婆善说。

၁၁. ဝလာဟကသံယုတ္တံ

11. 云相应

၁. သုဒ္ဓိကသုတ္တံ

1. 纯净经

၅၅၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.214]. ‘‘ဝလာဟကကာယိကေ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝေ ဒေသေဿာမိ. တံ သုဏာထ. ကတမေ စ, ဘိက္ခဝေ, ဝလာဟကကာယိကာ ဒေဝါ? သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, သီတဝလာဟကာ ဒေဝါ; သန္တိ ဥဏှဝလာဟကာ ဒေဝါ; သန္တိ အဗ္ဘဝလာဟကာ ဒေဝါ; သန္တိ ဝါတဝလာဟကာ ဒေဝါ; သန္တိ ဝဿဝလာဟကာ ဒေဝါ – ဣမေ ဝုစ္စန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ‘ဝလာဟကကာယိကာ ဒေဝါ’’’တိ. ပဌမံ.

550. 缘起于舍卫城(Sāvatthī)。“诸比丘，我将为你们说云身天(valāhakakāyikā devā)。你们当听。诸比丘，云身天是哪些呢？诸比丘，有冷云天，有热云天，有云霭天，有风云天，有雨云天——诸比丘，这些被称为‘云身天’。”第一经。

၂. သုစရိတသုတ္တံ

2. 善行经

၅၅၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဝလာဟကကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန သုစရိတံ စရတိ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရတိ, မနသာ သုစရိတံ စရတိ. တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘ဝလာဟကကာယိကာ ဒေဝါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဝလာဟကကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဝလာဟကကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဝလာဟကကာယိကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ. ဒုတိယံ.

551. 缘起于舍卫城。一位比丘坐在一旁，对世尊说：“世尊，是何因、何缘，令此世间有些人身坏命终后，得生为云身天(valāhakakāyikānaṃ devānaṃ)的同伴？”“比丘，于此，有些人身行善行，语行善行，意行善行。他曾听闻：‘云身天长寿、美丽、多乐。’他便生起这样的愿望：‘啊，愿我身坏命终后，得生为云身天的同伴！’他身坏命终后，就得生为云身天的同伴。比丘，这即是因，这即是缘，由此令此世间有些人身坏命终后，得生为云身天的同伴。”第二经。

၃-၁၂. သီတဝလာဟကဒါနူပကာရသုတ္တဒသကံ

3-12. 冷云布施利益经十则

၅၅၂-၅၆၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သီတဝလာဟကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန သုစရိတံ စရတိ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရတိ, မနသာ သုစရိတံ စရတိ. တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘သီတဝလာဟကာ ဒေဝါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ. တဿ ဧဝံ [Pg.215] ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သီတဝလာဟကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ. သော အန္နံ ဒေတိ…ပေ… ပဒီပေယျံ ဒေတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သီတဝလာဟကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သီတဝလာဟကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ. ဒွါဒသမံ.

552-561. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。一位比丘坐在一旁，对世尊这样说：“尊者，是何因、何缘，于此，有些人身坏命终后，投生为冷云(sītavalāhakā)诸天的同伴呢？”“比丘，于此，有些人以身行妙行，以语行妙行，以意行妙行。他曾听闻：‘冷云诸天长寿、美丽、多乐。’他心生此念：‘啊，愿我身坏命终后，能投生为冷云诸天的同伴！’于是他布施食物……乃至布施灯明。他身坏命终后，便投生为冷云诸天的同伴。比丘，此即是因，此即是缘，于此，有些人身坏命终后，投生为冷云诸天的同伴。”第十二经。

၁၃-၅၂. ဥဏှဝလာဟကဒါနူပကာရသုတ္တစာလီသကံ

13-52. 热云布施利益经四十则

၅၆၂-၆၀၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဥဏှဝလာဟကာနံ ဒေဝါနံ…ပေ… အဗ္ဘဝလာဟကာနံ ဒေဝါနံ…ပေ… ဝါတဝလာဟကာနံ ဒေဝါနံ…ပေ… ဝဿဝလာဟကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခု, ဧကစ္စော ကာယေန သုစရိတံ စရတိ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရတိ, မနသာ သုစရိတံ စရတိ. တဿ သုတံ ဟောတိ – ‘ဝဿဝလာဟကာ ဒေဝါ ဒီဃာယုကာ ဝဏ္ဏဝန္တော သုခဗဟုလာ’တိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟော ဝတာဟံ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဝဿဝလာဟကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇေယျ’န္တိ. သော အန္နံ ဒေတိ…ပေ… ပဒီပေယျံ ဒေတိ. သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဝဿဝလာဟကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန မိဓေကစ္စော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဝဿဝလာဟကာနံ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ. ဒွေပညာသမံ.

562-601. 缘起于舍卫城。一位比丘坐于一旁，对世尊说：“尊者，是何因、何缘，于此，某些人身坏命终后，得生为热云诸天的同伴……乃至……得生为雨云诸天的同伴呢？”“比丘，于此，某些人身行善行，语行善行，意行善行。他曾听闻：‘雨云诸天长寿、美丽、多乐。’他心生此念：‘善哉！愿我身坏命终后，得生为雨云诸天的同伴。’他布施食物……乃至……布施灯明。他身坏命终后，得生为雨云诸天的同伴。比丘，此即是因，此即是缘，于此，某些人身坏命终后，得生为雨云诸天的同伴。”第五十二经。

၅၃. သီတဝလာဟကသုတ္တံ

53. 冷云经

၆၀၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေနေကဒါ သီတံ ဟောတီ’’တိ? ‘‘သန္တိ, ဘိက္ခု, သီတဝလာဟကာ နာမ ဒေဝါ. တေသံ ယဒါ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ယံနူန မယံ သကာယ ရတိယာ ဝသေယျာမာ’တိ, တေသံ တံ စေတောပဏိဓိမနွာယ သီတံ ဟောတိ. အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေနေကဒါ သီတံ ဟောတီ’’တိ. တေပညာသမံ.

602. 缘起于舍卫城。一位比丘坐于一旁，对世尊说：“尊者，是何因、何缘，而有时会寒冷呢？”“比丘，有名为冷云(sītavalāhakā)的诸天。当他们心生此念：‘善哉！愿我们能安住于自己的喜乐中。’随着他们的心愿，天便寒冷。比丘，此即是因，此即是缘，而有时会寒冷。”第五十三经。

၅၄. ဥဏှဝလာဟကသုတ္တံ

54. 热云经

၆၀၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.216]. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေနေကဒါ ဥဏှံ ဟောတီ’’တိ? ‘‘သန္တိ, ဘိက္ခု, ဥဏှဝလာဟကာ နာမ ဒေဝါ. တေသံ ယဒါ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ယံနူန မယံ သကာယ ရတိယာ ဝသေယျာမာ’တိ, တေသံ တံ စေတောပဏိဓိမနွာယ ဥဏှံ ဟောတိ. အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေနေကဒါ ဥဏှံ ဟောတီ’’တိ. စတုပညာသမံ.

603. 缘于舍卫城(Sāvatthī)。尔时，一位比丘坐于一旁，对世尊说：“世尊，是何因何缘，有时会炎热呢？”“比丘，有名为热云天神(Uṇhavalāhakā)者。当他们生起此念：“愿我们能享受自己的乐趣而住！”缘于他们的这个心念决意，天便炎热。比丘，此即是因，此即是缘，有时会炎热。”第五十四经。

၅၅. အဗ္ဘဝလာဟကသုတ္တံ

55. 密云天神经

၆၀၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေနေကဒါ အဗ္ဘံ ဟောတီ’’တိ? ‘‘သန္တိ, ဘိက္ခု, အဗ္ဘဝလာဟကာ နာမ ဒေဝါ. တေသံ ယဒါ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ယံနူန မယံ သကာယ ရတိယာ ဝသေယျာမာ’တိ, တေသံ တံ စေတောပဏိဓိမနွာယ အဗ္ဘံ ဟောတိ. အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေနေကဒါ အဗ္ဘံ ဟောတီ’’တိ. ပဉ္စပညာသမံ.

604. 缘于舍卫城。尔时，一位比丘坐于一旁，对世尊说：“世尊，是何因何缘，有时会起云呢？”“比丘，有名为密云天神(Abbhavalāhakā)者。当他们生起此念：“愿我们能享受自己的乐趣而住！”缘于他们的这个心念决意，天便起云。比丘，此即是因，此即是缘，有时会起云。”第五十五经。

၅၆. ဝါတဝလာဟကသုတ္တံ

56. 风云天神经

၆၀၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေနေကဒါ ဝါတော ဟောတီ’’တိ? ‘‘သန္တိ, ဘိက္ခု, ဝါတဝလာဟကာ နာမ ဒေဝါ. တေသံ ယဒါ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ယံနူန မယံ သကာယ ရတိယာ ဝသေယျာမာ’တိ, တေသံ တံ စေတောပဏိဓိမနွာယ ဝါတော ဟောတိ. အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေနေကဒါ ဝါတော ဟောတီ’’တိ. ဆပ္ပညာသမံ.

605. 缘于舍卫城。尔时，一位比丘坐于一旁，对世尊说：“世尊，是何因何缘，有时会起风呢？”“比丘，有名为风云天神(Vātavalāhakā)者。当他们生起此念：“愿我们能享受自己的乐趣而住！”缘于他们的这个心念决意，便起了风。比丘，此即是因，此即是缘，有时会起风。”第五十六经。

၅၇. ဝဿဝလာဟကသုတ္တံ

57. 雨云天神经

၆၀၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေနေကဒါ ဒေဝေါ ဝဿတီ’’တိ? ‘‘သန္တိ, ဘိက္ခု, ဝဿဝလာဟကာ နာမ ဒေဝါ. တေသံ ယဒါ [Pg.217] ဧဝံ ဟောတိ – ‘ယံနူန မယံ သကာယ ရတိယာ ဝသေယျာမာ’တိ, တေသံ တံ စေတောပဏိဓိမနွာယ ဒေဝေါ ဝဿတိ. အယံ ခေါ, ဘိက္ခု, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေနေကဒါ ဒေဝေါ ဝဿတီ’’တိ. သတ္တပညာသမံ.

606. 缘起于舍卫城。坐在一边的那个比丘对世尊说了这话：“世尊，是何因、何缘，天会有时下雨呢？”“比丘，有名为雨云(Vassavalāhaka)的天神。当他们生起这样的想法：“愿我们能享受自己的乐趣！”依他们那心之所向，天就下雨。比丘，此即是因，此即是缘，天会有时下雨。”第五十七经。

သတ္တပညာသသုတ္တန္တံ နိဋ္ဌိတံ.

第五十七经终。

ဝလာဟကသံယုတ္တံ သမတ္တံ.

云相应 终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂如下：

သုဒ္ဓိကံ သုစရိတဉ္စ ဒါနူပကာရပညာသံ;

သီတံ ဥဏှဉ္စ အဗ္ဘဉ္စ ဝါတဝဿဝလာဟကာတိ.

清净与善行，布施助益五十；寒、暖、云、风与雨云。

၁၂. ဝစ္ဆဂေါတ္တသံယုတ္တံ

12. 瓦差种相应

၁. ရူပအညာဏသုတ္တံ

1. 色无知经

၆၀၇. ဧကံ [Pg.218] သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ ဝစ္ဆဂေါတ္တော ပရိဗ္ဗာဇကော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဝစ္ဆဂေါတ္တော ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယာနိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ, အန္တဝါ လောကောတိ ဝါ, အနန္တဝါ လောကောတိ ဝါ, တံ ဇီဝံ တံ သရီရန္တိ ဝါ, အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရန္တိ ဝါ, ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ, န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ, ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ, နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ’’တိ? ‘‘ရူပေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အညာဏာ, ရူပသမုဒယေ အညာဏာ, ရူပနိရောဓေ အညာဏာ, ရူပနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အညာဏာ; ဧဝမိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါတိ. အယံ ခေါ, ဝစ္ဆ, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယာနိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ’’တိ. ပဌမံ.

607. 一时，世尊住在舍卫城(Sāvatthī)祇陀林(Jetavana)给孤独(Anāthapiṇḍika)园。尔时，游行者瓦差种(Vacchagotta)来到世尊之处。抵达后，与世尊互相问候，说完可喜可忆之言后，坐于一旁。坐于一旁的游行者瓦差种对世尊这么说：“乔达摩(Gotama)尊者，是何因何缘，世间生起如此种种邪见，即：‘世界是常恒的’，或‘世界是非常恒的’；‘世界是有边际的’，或‘世界是无边际的’；‘命即是身’，或‘命与身异’；‘众生死后存在’，或‘众生死后不存在’，或‘众生死后既存在又不存在’，或‘众生死后既非存在又非不存在’呢？”“瓦差，由于对色的无知，对色之集起的无知，对色之灭尽的无知，对导向色灭尽之道的无知，世间因此生起如此种种邪见，即：‘世界是常恒的’……乃至……‘众生死后既非存在又非不存在’。瓦差，此即是因，此即是缘，世间因此生起如此种种邪见，即：‘世界是常恒的’，或‘世界是非常恒的’……乃至……‘众生死后既非存在又非不存在’。”第一。

၂. ဝေဒနာအညာဏသုတ္တံ

2. 受无知经

၆၀၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဝစ္ဆဂေါတ္တော ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယာနိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ’’တိ? ‘‘ဝေဒနာယ ခေါ, ဝစ္ဆ, အညာဏာ, ဝေဒနာသမုဒယေ အညာဏာ, ဝေဒနာနိရောဓေ အညာဏာ, ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနိယာ [Pg.219] ပဋိပဒါယ အညာဏာ; ဧဝမိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါတိ. အယံ ခေါ, ဝစ္ဆ, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယာနိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ’’တိ. ဒုတိယံ.

608. 在舍卫城(Sāvatthī)。坐在一旁的游行者瓦差种对世尊说了这番话：“尊者乔达摩，是何因、何缘，世间生起这些种种见解，即：‘世间是常’或‘世间是无常’……乃至‘如来死后非有非无’呢？”“瓦差，由于对受的无知，对受之集的无知，对受之灭的无知，对导向受灭之行道的无知，世间才生起这些种种见解，即：‘世间是常’或‘世间是无常’……乃至‘如来死后非有非无’。瓦差，此即是因，此即是缘，世间生起这些种种见解，即：‘世间是常’或‘世间是无常’……乃至‘如来死后非有非无’。”第二经。

၃. သညာအညာဏသုတ္တံ

3. 想无知经

၆၀၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဝစ္ဆဂေါတ္တော ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယာနိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ’’တိ? ‘‘သညာယ ခေါ, ဝစ္ဆ, အညာဏာ, သညာသမုဒယေ အညာဏာ, သညာနိရောဓေ အညာဏာ, သညာနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အညာဏာ; ဧဝမိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါတိ. အယံ ခေါ, ဝစ္ဆ, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယာနိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ’’တိ. တတိယံ.

609. 在舍卫城。坐在一旁的游行者瓦差种对世尊说了这番话：“尊者乔达摩，是何因、何缘，世间生起这些种种见解，即：‘世间是常’或‘世间是无常’……乃至‘如来死后非有非无’呢？”“瓦差，由于对想的无知，对想之集的无知，对想之灭的无知，对导向想灭之行道的无知，世间才生起这些种种见解，即：‘世间是常’或‘世间是无常’……乃至‘如来死后非有非无’。瓦差，此即是因，此即是缘，世间生起这些种种见解，即：‘世间是常’或‘世间是无常’……乃至‘如来死后非有非无’。”第三经。

၄. သင်္ခါရအညာဏသုတ္တံ

4. 于行无知经

၆၁၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဝစ္ဆဂေါတ္တော ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယာနိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ’’တိ? ‘‘သင်္ခါရေသု ခေါ, ဝစ္ဆ, အညာဏာ, သင်္ခါရသမုဒယေ အညာဏာ, သင်္ခါရနိရောဓေ အညာဏာ, သင်္ခါရနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အညာဏာ; ဧဝမိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါတိ. အယံ ခေါ, ဝစ္ဆ, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယာနိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ [Pg.220] ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ’’တိ. စတုတ္ထံ.

610. 缘于舍卫城（Sāvatthī）。当时，游方者瓦差种（Vacchagotta）坐于一旁，对世尊这么说：“乔达摩尊者，是何因、何缘，世间生起这许多种不同的见解——‘世界是常恒的’，或‘世界是非常恒的’……乃至‘有情死后既非存在也非不存在’呢？”“瓦差，因于诸行无知，于诸行之集无知，于诸行之灭无知，于导向诸行灭尽之道无知，世间才生起这许多种不同的见解——‘世界是常恒的’，或‘世界是非常恒的’……乃至‘有情死后既非存在也非不存在’。瓦差，此即是因，此即是缘，世间因此生起这许多种不同的见解——‘世界是常恒的’，或‘世界是非常恒的’……乃至‘有情死后既非存在也非不存在’。”第四。

၅. ဝိညာဏအညာဏသုတ္တံ

5. 于识无知经

၆၁၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဝစ္ဆဂေါတ္တော ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယာနိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ …ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ’’တိ? ‘‘ဝိညာဏေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အညာဏာ, ဝိညာဏသမုဒယေ အညာဏာ, ဝိညာဏနိရောဓေ အညာဏာ, ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အညာဏာ; ဧဝမိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါတိ. အယံ ခေါ, ဝစ္ဆ, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယာနိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ’’တိ. ပဉ္စမံ.

611. 缘于舍卫城(Sāvatthinidānaṃ)。其时，游方者瓦差种(Vacchagotta)坐于一旁，对世尊(Bhagavā)说：“乔达摩(Gotama)尊者，是何因何缘，世间生起如此种种见解，如：‘世间是常’，或‘世间是无常’……乃至‘众生死后既非存在亦非不存在’？”“瓦差，乃因于识无知，于识之集无知，于识之灭无知，于导向识灭之道无知，世间遂生起如此种种见解，如：‘世间是常’，或‘世间是无常’……乃至‘众生死后既非存在亦非不存在’。瓦差，此即是因，此即是缘，世间生起如此种种见解，如：‘世间是常’，或‘世间是无常’……乃至‘众生死后既非存在亦非不存在’。”第五经。

၆-၁၀. ရူပအဒဿနာဒိသုတ္တပဉ္စကံ

6-10. 色不见等五经

၆၁၂-၆၁၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဝစ္ဆဂေါတ္တော ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယာနိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ’’တိ? ရူပေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အဒဿနာ…ပေ… ရူပနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အဒဿနာ…ပေ… ဝေဒနာယ … သညာယ … သင်္ခါရေသု ခေါ, ဝစ္ဆ, အဒဿနာ…ပေ… ဝိညာဏေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အဒဿနာ…ပေ… ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အဒဿနာ…ပေ…. ဒသမံ.

612-616. 缘于舍卫城。其时，游方者瓦差种坐于一旁，对世尊说：“乔达摩尊者，是何因何缘，世间生起如此种种见解，如：‘世间是常’，或‘世间是无常’……乃至‘众生死后既非存在亦非不存在’？”“瓦差，乃因于色不见……乃至……于导向色灭之道不见……乃至……瓦差，于受……于想……于诸行不见……乃至……瓦差，于识不见……乃至……于导向识灭之道不见……。”第十经。

၁၁-၁၅. ရူပအနဘိသမယာဒိသုတ္တပဉ္စကံ

11-15. 色未现观等五经

၆၁၇-၆၂၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.221]. ရူပေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အနဘိသမယာ…ပေ… ရူပနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အနဘိသမယာ…ပေ….

617-621. 缘于舍卫城。瓦差，乃因于色未现观……乃至……于导向色灭之道未现观……乃至……。

သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဝေဒနာယ ခေါ, ဝစ္ဆ, အနဘိသမယာ…ပေ….

缘于舍卫城。瓦差，乃因于受未现观……乃至……。

သာဝတ္ထိနိဒါနံ. သညာယ ခေါ, ဝစ္ဆ, အနဘိသမယာ…ပေ….

舍卫城（Sāvatthī）因缘。瓦差，因为于想未现观故……乃至……。

သာဝတ္ထိနိဒါနံ. သင်္ခါရေသု ခေါ, ဝစ္ဆ, အနဘိသမယာ…ပေ….

舍卫城因缘。瓦差，因为于诸行未现观故……乃至……。

သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဝိညာဏေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အနဘိသမယာ…ပေ…. ပန္နရသမံ.

舍卫城因缘。瓦差，因为于识未现观故……乃至……。第十五经。

၁၆-၂၀. ရူပအနနုဗောဓာဒိသုတ္တပဉ္စကံ

16-20. 色不觉悟等五经

၆၂၂-၆၂၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဝစ္ဆဂေါတ္တော ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ကော နု ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော…ပေ… ရူပေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အနနုဗောဓာ…ပေ… ရူပနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အနနုဗောဓာ…ပေ….

622-626. 六二二至六二六，舍卫城因缘。其时，游行者瓦差种坐于一旁，对世尊说此言：“尊者乔达摩，是何因？是何缘？……（中略）……瓦差，因为于色不觉悟故……（中略）……因为于导向色灭尽的行道不觉悟故……（中略）……。”

သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဝေဒနာယ ခေါ, ဝစ္ဆ…ပေ….

舍卫城因缘。瓦差，因为于受不觉悟故……（中略）……。

သာဝတ္ထိနိဒါနံ. သညာယ ခေါ, ဝစ္ဆ…ပေ….

舍卫城因缘。瓦差，因为于想不觉悟故……（中略）……。

သာဝတ္ထိနိဒါနံ. သင်္ခါရေသု ခေါ, ဝစ္ဆ…ပေ….

舍卫城因缘。瓦差，因为于诸行不觉悟故……（中略）……。

သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဝိညာဏေ ခေါ, ဝစ္ဆ အနနုဗောဓာ…ပေ… ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အနနုဗောဓာ. ဝီသတိမံ.

舍卫城因缘。瓦差，因为于识不觉悟故……（中略）……因为于导向识灭尽的行道不觉悟故。第二十经。

၂၁-၂၅. ရူပအပ္ပဋိဝေဓာဒိသုတ္တပဉ္စကံ

21-25. 色不通达等五经

၆၂၇-၆၃၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ကော နု ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော…ပေ…. ရူပေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အပ္ပဋိဝေဓာ…ပေ… ဝိညာဏေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အပ္ပဋိဝေဓာ…ပေ…. ပဉ္စဝီသတိမံ.

627-631. 六二七至六三一，舍卫城因缘。“尊者乔达摩，是何因？是何缘？……（中略）……”“瓦差，因为于色不通达故……（中略）……瓦差，因为于识不通达故……（中略）……。”第二十五经。

၂၆-၃၀. ရူပအသလ္လက္ခဏာဒိသုတ္တပဉ္စကံ

26-30. 色不辨别等五经

၆၃၂-၆၃၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ရူပေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အသလ္လက္ခဏာ…ပေ… ဝိညာဏေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အသလ္လက္ခဏာ…ပေ…. တိံသတိမံ.

632-636. 六三二至六三六，舍卫城因缘。瓦差，因为于色不辨别故……（中略）……瓦差，因为于识不辨别故……（中略）……。第三十经。

၃၁-၃၅. ရူပအနုပလက္ခဏာဒိသုတ္တပဉ္စကံ

31-35. 色不观察等五经

၆၃၇-၆၄၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.222]. ရူပေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အနုပလက္ခဏာ…ပေ… ဝိညာဏေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အနုပလက္ခဏာ…ပေ…. ပဉ္စတိံသတိမံ.

637-641. 六三七至六四一，舍卫城因缘。瓦差，因为于色不观察故……（中略）……瓦差，因为于识不观察故……（中略）……。第三十五经。

၃၆-၄၀. ရူပအပ္ပစ္စုပလက္ခဏာဒိသုတ္တပဉ္စကံ

36-40. 色不现前观察等五经

၆၄၂-၆၄၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ရူပေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အပ္ပစ္စုပလက္ခဏာ…ပေ… ဝိညာဏေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အပ္ပစ္စုပလက္ခဏာ…ပေ…. စတ္တာလီသမံ.

642-646. 六四二至六四六，舍卫城因缘。瓦差，因为于色不现前观察故……（中略）……瓦差，因为于识不现前观察故……（中略）……。第四十经。

၄၁-၄၅. ရူပအသမပေက္ခဏာဒိသုတ္တပဉ္စကံ

41-45. 色不善观察等五经

၆၄၇-၆၅၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ရူပေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အသမပေက္ခဏာ…ပေ… ဝိညာဏေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အသမပေက္ခဏာ…ပေ…. ပဉ္စစတ္တာလီသမံ.

647-651. 六四七至六五一，舍卫城因缘。瓦差，因为于色不善观察故……（中略）……瓦差，因为于识不善观察故……（中略）……。第四十五经。

၄၆-၅၀. ရူပအပ္ပစ္စုပေက္ခဏာဒိသုတ္တပဉ္စကံ

46-50. 色不省察等五经

၆၅၂-၆၅၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ရူပေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အပ္ပစ္စုပေက္ခဏာ…ပေ… ဝိညာဏေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အပ္ပစ္စုပေက္ခဏာ…ပေ…. ပညာသမံ.

652-656. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。瓦差，对于色不省察……（中略）……瓦差，对于识不省察……（中略）……。第五十经。

၅၁-၅၄. ရူပအပ္ပစ္စက္ခကမ္မာဒိသုတ္တစတုက္ကံ

51-54. 色不亲证等四经

၆၅၇-၆၆၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ ဝစ္ဆဂေါတ္တော ပရိဗ္ဗာဇကော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဝစ္ဆဂေါတ္တော ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယာနိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ’’တိ? ရူပေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အပ္ပစ္စက္ခကမ္မာ, ရူပသမုဒယေ အပ္ပစ္စက္ခကမ္မာ, ရူပနိရောဓေ အပ္ပစ္စက္ခကမ္မာ, ရူပနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အပ္ပစ္စက္ခကမ္မာ…ပေ….

657-660. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。那时，游方者瓦差种(Vacchagotta)前往世尊那里，到了之后，与世尊互相问候，互致友好的礼貌问候后，坐在一旁。坐在一旁的游方者瓦差种对世尊说：“乔达摩尊者，是什么因，什么缘，导致世间生起如此众多的各种各样的见解——如‘世界是常’……（中略）……‘如来死后非有非非有’？”“瓦差，因为对于色不亲证，对于色的生起不亲证，对于色的灭尽不亲证，对于导向色灭尽的行道不亲证……（中略）……。”

သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဝေဒနာယ ခေါ, ဝစ္ဆ, အပ္ပစ္စက္ခကမ္မာ…ပေ… ဝေဒနာနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အပ္ပစ္စက္ခကမ္မာ…ပေ….

舍卫城因缘。瓦差，对于受不亲证……（中略）……对于导向受灭尽的行道不亲证……（中略）……。

သာဝတ္ထိနိဒါနံ. သညာယ ခေါ, ဝစ္ဆ, အပ္ပစ္စက္ခကမ္မာ…ပေ… သညာနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အပ္ပစ္စက္ခကမ္မာ…ပေ….

舍卫城因缘。瓦差，对于想不亲证……（中略）……对于导向想灭尽的行道不亲证……（中略）……。

သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.223]. သင်္ခါရေသု ခေါ, ဝစ္ဆ, အပ္ပစ္စက္ခကမ္မာ…ပေ… သင်္ခါရနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အပ္ပစ္စက္ခကမ္မာ…ပေ…. စတုပညာသမံ.

舍卫城因缘。瓦差，对于行不亲证……（中略）……对于导向行灭尽的行道不亲证……（中略）……。第五十四经。

၅၅. ဝိညာဏအပ္ပစ္စက္ခကမ္မသုတ္တံ

55. 识不亲证经

၆၆၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ဝိညာဏေ ခေါ, ဝစ္ဆ, အပ္ပစ္စက္ခကမ္မာ, ဝိညာဏသမုဒယေ အပ္ပစ္စက္ခကမ္မာ, ဝိညာဏနိရောဓေ အပ္ပစ္စက္ခကမ္မာ, ဝိညာဏနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အပ္ပစ္စက္ခကမ္မာ; ဧဝမိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါတိ. အယံ ခေါ, ဝစ္ဆ, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယာနိမာနိ အနေကဝိဟိတာနိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ – သဿတော လောကောတိ ဝါ, အသဿတော လောကောတိ ဝါ, အန္တဝါ လောကောတိ ဝါ, အနန္တဝါ လောကောတိ ဝါ, တံ ဇီဝံ တံ သရီရန္တိ ဝါ, အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရန္တိ ဝါ, ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ, န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ, ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ, နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဝါ’’တိ. ပဉ္စပညာသမံ.

661. 舍卫城。“瓦差种，因于识不亲证，于识之集不亲证，于识之灭不亲证，于导向识灭之道不亲证，故世间生起此等种种邪见——‘世界是常’，或‘世界是非常’……（中略）……‘如来死后既非有亦非无’。瓦差种，此即是因，此即是缘，令世间生起此等种种邪见——‘世界是常’，或‘世界是非常’；‘世界有边’，或‘世界无边’；‘命即是身’，或‘命与身异’；‘如来死后有’，或‘如来死后无’；‘如来死后亦有亦无’，或‘如来死后既非有亦非无’。”第五十五经。

ဝစ္ဆဂေါတ္တသံယုတ္တံ သမတ္တံ.

瓦差种相应终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂——

အညာဏာ အဒဿနာ စေဝ, အနဘိသမယာ အနနုဗောဓာ;

အပ္ပဋိဝေဓာ အသလ္လက္ခဏာ, အနုပလက္ခဏေန အပ္ပစ္စုပလက္ခဏာ;

အသမပေက္ခဏာ အပ္ပစ္စုပေက္ခဏာ, အပ္ပစ္စက္ခကမ္မန္တိ.

无知、不见、不现观、不觉悟；不通达、不辨识、不随观、不近观；不审察、不省察、不亲证。

၁၃. ဈာနသံယုတ္တံ

13. 禅相应

၁. သမာဓိမူလကသမာပတ္တိသုတ္တံ

1. 定本入定经

၆၆၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.224]. ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော စ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စ. သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဂဝါ ခီရံ, ခီရမှာ ဒဓိ, ဒဓိမှာ နဝနီတံ, နဝနီတမှာ သပ္ပိ, သပ္ပိမှာ သပ္ပိမဏ္ဍော တတြ အဂ္ဂမက္ခာယတိ; ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စာ’’တိ. ပဌမံ.

662. 舍卫城因缘。“诸比丘，有四种得禅者。是哪四种呢？诸比丘，于此，有某类得禅者善巧于定，但不善巧于入定。诸比丘，复次，于此，有某类得禅者善巧于入定，但不善巧于定。诸比丘，复次，于此，有某类得禅者既不善巧于定，也不善巧于入定。诸比丘，复次，于此，有某类得禅者既善巧于定，也善巧于入定。诸比丘，于彼四者中，凡是既善巧于定也善巧于入定的得禅者，于此四种得禅者中，为第一、为最胜、为上首、为无上、为卓越。诸比丘，譬如从牛得乳，从乳得酪，从酪得生酥，从生酥得熟酥，从熟酥得醍醐，于其中，醍醐被称为第一。正是如此，诸比丘，凡是既善巧于定也善巧于入定的得禅者，于此四种得禅者中，为第一、为最胜、为上首、为无上、为卓越。”第一。

၂. သမာဓိမူလကဌိတိသုတ္တံ

2. 定本安住经

၆၆၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော စ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စ. သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဂဝါ ခီရံ, ခီရမှာ ဒဓိ, ဒဓိမှာ နဝနီတံ, နဝနီတမှာ [Pg.225] သပ္ပိ, သပ္ပိမှာ သပ္ပိမဏ္ဍော တတြ အဂ္ဂမက္ခာယတိ; ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စာ’’တိ. ဒုတိယံ.

663. 舍卫城因缘。“诸比丘，有四种禅定者。是哪四种呢？诸比丘，于此，有某种禅定者，善巧于三摩地，但不善巧于住定。又，诸比丘，于此，有某种禅定者，善巧于住定，但不善巧于三摩地。又，诸比丘，于此，有某种禅定者，既不善巧于三摩地，亦不善巧于住定。又，诸比丘，于此，有某种禅定者，既善巧于三摩地，亦善巧于住定。诸比丘，于此四种禅定者中，彼既善巧于三摩地，亦善巧于住定者，是此四种禅定者中的第一、最胜、魁首、无上、最卓越者。诸比丘，譬如由牛而有乳，由乳而有酪，由酪而有生酥，由生酥而有熟酥，由熟酥而有醍醐，此中醍醐被称为第一。正是如此，诸比丘，彼既善巧于三摩地，亦善巧于住定者，是此四种禅定者中的第一、最胜、魁首、无上、最卓越者。”第二。

၃. သမာဓိမူလကဝုဋ္ဌာနသုတ္တံ

3. 定根出定经

၆၆၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော စ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စ. သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဂဝါ ခီရံ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ. တတိယံ.

664. 在舍卫城。“诸比丘，有四种禅者。是哪四种呢？诸比丘，于此，有一种禅者，于定善巧，而非于出定善巧。诸比丘，于此，另有一种禅者，于出定善巧，而非于定善巧。诸比丘，于此，另有一种禅者，既非于定善巧，亦非于出定善巧。诸比丘，于此，另有一种禅者，既于定善巧，亦于出定善巧。诸比丘，于此四种禅者中，彼既于定善巧，亦于出定善巧之禅者，于此四种禅者中，为第一、最胜、为首、无上、卓越。诸比丘，譬如从牛有乳……乃至……最为卓越。”第三。

၄. သမာဓိမူလကကလ္လိတသုတ္တံ

4. 定本调适经

၆၆၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော စ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စ. သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဂဝါ ခီရံ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ. စတုတ္ထံ.

665. 在舍卫城。“诸比丘，有四种禅者。是哪四种呢？诸比丘，于此，有一种禅者，于定善巧，而非于调适善巧。诸比丘，于此，另有一种禅者，于调适善巧，而非于定善巧。诸比丘，于此，另有一种禅者，既非于定善巧，亦非于调适善巧。诸比丘，于此，另有一种禅者，既于定善巧，亦于调适善巧。诸比丘，于此四种禅者中，彼既于定善巧，亦于调适善巧之禅者，于此四种禅者中，为第一、最胜、为首、无上、卓越。诸比丘，譬如从牛有乳……乃至……最为卓越。”第四。

၅. သမာဓိမူလကအာရမ္မဏသုတ္တံ

5. 定本所缘经

၆၆၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.226]. ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော စ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စ. သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဂဝါ ခီရံ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ. ပဉ္စမံ.

666. 在舍卫城(Sāvatthī)。“诸比丘，有四种禅者。是哪四种呢？诸比丘，于此，有某种禅者，善巧于定相，但不善巧于所缘。复次，诸比丘，于此，有某种禅者，善巧于所缘，但不善巧于定相。复次，诸比丘，于此，有某种禅者，既不善巧于定相，也不善巧于所缘。复次，诸比丘，于此，有某种禅者，既善巧于定相，也善巧于所缘。诸比丘，在这四种禅者中，这位既善巧于定相也善巧于所缘的禅者，是此四种禅者中的第一、最胜、为首、最上、最优。诸比丘，犹如从牛有乳……乃至最优。”第五。

၆. သမာဓိမူလကဂေါစရသုတ္တံ

6. 定根行境经

၆၆၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော စ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စ. သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဂဝါ ခီရံ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ. ဆဋ္ဌံ.

667. 在舍卫城。“诸比丘，有四种禅者。是哪四种呢？诸比丘，于此，有某种禅者，善巧于定相，但不善巧于行境。复次，诸比丘，于此，有某种禅者，善巧于行境，但不善巧于定相。复次，诸比丘，于此，有某种禅者，既不善巧于定相，也不善巧于行境。复次，诸比丘，于此，有某种禅者，既善巧于定相，也善巧于行境。诸比丘，在这四种禅者中，这位既善巧于定相也善巧于行境的禅者，是此四种禅者中的第一、最胜、为首、最上、最优。诸比丘，犹如从牛有乳……乃至最优。”第六。

၇. သမာဓိမူလကအဘိနီဟာရသုတ္တံ

7. 定根引发经

၆၆၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော. ဣဓ [Pg.227] ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော စ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စ. သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဂဝါ ခီရံ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ. သတ္တမံ.

668. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。“诸比丘，有四种禅者。是哪四种呢？诸比丘，于此，有一种禅者，善巧于定，但不善巧于定的引发。诸比丘，复次，有一种禅者，善巧于定的引发，但不善巧于定。诸比丘，复次，有一种禅者，既不善巧于定，也不善巧于定的引发。诸比丘，复次，有一种禅者，既善巧于定，也善巧于定的引发。诸比丘，在这四种禅者中，那位既善巧于定也善巧于定的引发之禅者，是此四种禅者中的第一、最胜、为首、最上、最殊胜者。诸比丘，犹如从牛有乳……乃至……最殊胜者。”第七。

၈. သမာဓိမူလကသက္ကစ္စကာရီသုတ္တံ

8. 以定为根本恭敬行经

၆၆၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ စ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စ. သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဂဝါ ခီရံ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ. အဋ္ဌမံ.

669. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。“诸比丘，有四种禅者。是哪四种呢？诸比丘，于此，有一种禅者，善巧于定，但于定不恭敬行。诸比丘，复次，有一种禅者，于定恭敬行，但不善巧于定。诸比丘，复次，有一种禅者，既不善巧于定，也于定不恭敬行。诸比丘，复次，有一种禅者，既善巧于定，也于定恭敬行。诸比丘，在这四种禅者中，那位既善巧于定也于定恭敬行之禅者，是此四种禅者中的第一、最胜、为首、最上、最殊胜者。诸比丘，犹如从牛有乳……乃至……最殊胜者。”第八。

၉. သမာဓိမူလကသာတစ္စကာရီသုတ္တံ

9. 以定为根本恒常行经

၆၇၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ စ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စ. သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဂဝါ ခီရံ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ. နဝမံ.

670. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。“比丘们，有四种禅定者。是哪四种呢？比丘们，于此，有某种禅定者，于定善巧，但不持续行于定。比丘们，于此，又有某种禅定者，持续行于定，但不于定善巧。比丘们，于此，又有某种禅定者，既不于定善巧，也不持续行于定。比丘们，于此，又有某种禅定者，既于定善巧，也持续行于定。比丘们，于此四种禅定者中，这位既于定善巧也持续行于定的禅定者，是此四种禅定者中的第一、最胜、首领、最上与最卓越者。比丘们，譬如从牛有乳……乃至……与最卓越者。”第九。

၁၀. သမာဓိမူလကသပ္ပာယကာရီသုတ္တံ

10. 以定为根本之适宜行经

၆၇၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.228]. ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သပ္ပာယကာရီ. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သပ္ပာယကာရီ ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ သပ္ပာယကာရီ. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ သပ္ပာယကာရီ စ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာဓိကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ သပ္ပာယကာရီ စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စ. သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဂဝါ ခီရံ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ. ဒသမံ. (သမာဓိမူလကံ.)

671. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。“比丘们，有四种禅定者。是哪四种呢？比丘们，于此，有某种禅定者，于定善巧，但不作适宜行。比丘们，于此，又有某种禅定者，作适宜行，但不于定善巧。比丘们，于此，又有某种禅定者，既不于定善巧，也不作适宜行。比丘们，于此，又有某种禅定者，既于定善巧，也作适宜行。比丘们，于此四种禅定者中，这位既于定善巧也作适宜行的禅定者，是此四种禅定者中的第一、最胜、首领、最上与最卓越者。比丘们，譬如从牛有乳……乃至……与最卓越者。”第十。（以定为根本品完）

၁၁. သမာပတ္တိမူလကဌိတိသုတ္တံ

11. 以等至为根本之安住经

၆၇၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော စ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စ. သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဂဝါ ခီရံ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ. ဧကာဒသမံ.

672. 舍卫城（Sāvatthī）因缘。“比丘们，有四种禅定者。是哪四种呢？比丘们，于此，有一种禅定者，于定中善于等至，而不善于安住。比丘们，于此，复有一种禅定者，于定中善于安住，而不善于等至。比丘们，于此，复有一种禅定者，于定中既不善于等至，亦不善于安住。比丘们，于此，复有一种禅定者，于定中既善于等至，亦善于安住。比丘们，于此四种禅定者中，此位于定中既善于等至亦善于安住者，是他们之中的第一、最胜、魁首、无上与最上。比丘们，譬如由牛得乳……乃至……最上。”第十一。

၁၂. သမာပတ္တိမူလကဝုဋ္ဌာနသုတ္တံ

12. 等至与出定经

၆၇၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န စ [Pg.229] သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော စ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ …ပေ… ပဝရော စာ’’တိ. ဒွါဒသမံ.

673. 舍卫城（Sāvatthī）因缘。“比丘们，有四种禅定者。是哪四种呢？比丘们，于此，有一种禅定者，于定中善于等至，而不善于出定。比丘们，于此，复有一种禅定者，于定中善于出定，而不善于等至。比丘们，于此，复有一种禅定者，于定中既不善于等至，亦不善于出定。比丘们，于此，复有一种禅定者，于定中既善于等至，亦善于出定。比丘们，于此四种禅定者中……乃至……最上。”第十二。

၁၃. သမာပတ္တိမူလကကလ္လိတသုတ္တံ

13. 等至与调适经

၆၇၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော စ. တတြ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ. တေရသမံ.

674. 舍卫城。“诸比丘，有四种禅修者。是哪四种呢？诸比丘，于此，有一类禅修者，于定善于等至，而不善于调适。复次，诸比丘，有一类禅修者，于定善于调适，而不善于等至。复次，诸比丘，有一类禅修者，于定既不善于等至，亦不善于调适。复次，诸比丘，有一类禅修者，于定既善于等至，亦善于调适。于彼等中……乃至……最为殊胜。”第十三经。

၁၄. သမာပတ္တိမူလကအာရမ္မဏသုတ္တံ

14. 以等至为本之所缘经

၆၇၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော စ. တတြ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ. စုဒ္ဒသမံ.

675. 舍卫城。“诸比丘，有四种禅修者。是哪四种呢？诸比丘，于此，有一类禅修者，于定善于等至，而不善于所缘。复次，诸比丘，有一类禅修者，于定善于所缘，而不善于等至。复次，诸比丘，有一类禅修者，于定既不善于等至，亦不善于所缘。复次，诸比丘，有一类禅修者，于定既善于等至，亦善于所缘。于彼等中……乃至……最为殊胜。”第十四经。

၁၅. သမာပတ္တိမူလကဂေါစရသုတ္တံ

15. 以等至为本之行境经

၆၇၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော [Pg.230] စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော စ. တတြ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ. ပန္နရသမံ.

676. 舍卫城因缘。“诸比丘，有四种禅定者。是哪四种呢？诸比丘，于此，有某种禅定者善巧于入定（samāpatti），而不善巧于行境（gocara）。复次，诸比丘，有某种禅定者善巧于行境，而不善巧于入定。复次，诸比丘，有某种禅定者既不善巧于入定，又不善巧于行境。复次，诸比丘，有某种禅定者既善巧于入定，又善巧于行境。于彼……（中略）……为最殊胜者。”第十五经。

၁၆. သမာပတ္တိမူလကအဘိနီဟာရသုတ္တံ

16. 以入定为根本之引导经

၆၇၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော စ. တတြ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ. သောဠသမံ.

677. 舍卫城因缘。“诸比丘，有四种禅定者。是哪四种呢？诸比丘，于此，有某种禅定者善巧于入定（samāpatti），而不善巧于引导（abhinīhāra）。复次，诸比丘，有某种禅定者善巧于引导，而不善巧于入定。复次，诸比丘，有某种禅定者既不善巧于入定，又不善巧于引导。复次，诸比丘，有某种禅定者既善巧于入定，又善巧于引导。于彼……（中略）……为最殊胜者。”第十六经。

၁၇. သမာပတ္တိမူလကသက္ကစ္စသုတ္တံ

17. 以入定为根本之审慎经

၆၇၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ စ. တတြ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ. သတ္တရသမံ.

678. 舍卫城（Sāvatthī）。“诸比丘，有此四种得禅者。是哪四种呢？诸比丘，于此，有某类得禅者于定善于等至，但不于定恭敬行。复次，诸比丘，于此，有某类得禅者于定恭敬行，但不于定善于等至。复次，诸比丘，于此，有某类得禅者既不于定善于等至，亦不于定恭敬行。复次，诸比丘，于此，有某类得禅者既于定善于等至，亦于定恭敬行。于此四者中……乃至……此为最胜。”第十七经。

၁၈. သမာပတ္တိမူလကသာတစ္စသုတ္တံ

18. 以等至为本恒行经

၆၇၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ စ. တတြ…ပေ… ပဝရော စာ’’တိ. အဋ္ဌာရသမံ.

679. 舍卫城。“诸比丘，有此四种得禅者。是哪四种呢？诸比丘，于此，有某类得禅者于定善于等至，但不于定恒行。复次，诸比丘，于此，有某类得禅者于定恒行，但不于定善于等至。复次，诸比丘，于此，有某类得禅者既不于定善于等至，亦不于定恒行。复次，诸比丘，于此，有某类得禅者既于定善于等至，亦于定恒行。于此四者中……乃至……此为最胜。”第十八经。

၁၉. သမာပတ္တိမူလကသပ္ပာယကာရီသုတ္တံ

19. 以等至为本适宜行经

၆၈၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.231]. ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သပ္ပာယကာရီ. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သပ္ပာယကာရီ ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ သပ္ပာယကာရီ. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ သပ္ပာယကာရီ စ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ သပ္ပာယကာရီ စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စ. သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဂဝါ ခီရံ, ခီရမှာ ဒဓိ, ဒဓိမှာ နဝနီတံ, နဝနီတမှာ သပ္ပိ, သပ္ပိမှာ သပ္ပိမဏ္ဍော တတြ အဂ္ဂမက္ခာယတိ; ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သမာပတ္တိကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ သပ္ပာယကာရီ စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စာ’’တိ. ဧကူနဝီသတိမံ. (သမာပတ္တိမူလကံ.)

680. 于舍卫城(Sāvatthī)。“诸比丘，有此四种禅定者。是哪四种呢？诸比丘，于此，有某种禅定者，于定善于等至，但不善于行持适宜法。诸比丘，于此，又有某种禅定者，于定善于行持适宜法，但不善于等至。诸比丘，于此，又有某种禅定者，于定既不善于等至，也不善于行持适宜法。诸比丘，于此，又有某种禅定者，于定既善于等至，也善于行持适宜法。诸比丘，于此四者中，凡是于定既善于等至，也善于行持适宜法的禅定者，于此四种禅定者中，是为第一、最胜、为首、无上、最妙。诸比丘，譬如由牛而有乳，由乳而有酪，由酪而有生酥，由生酥而有熟酥，由熟酥而有醍醐，此中醍醐被称为第一。正是如此，诸比丘，凡是于定既善于等至，也善于行持适宜法的禅定者，于此四种禅定者中，是为第一、最胜、为首、无上、最妙。”’第十九。（以等至为根本。）

၂၀-၂၇. ဌိတိမူလကဝုဋ္ဌာနသုတ္တာဒိအဋ္ဌကံ

20-27. 以住为根本的出起经等八经

၆၈၁-၆၈၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ ဌိတိကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော စ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ…ပေ… ဥတ္တမော စ ပဝရော စာ’’တိ. ဝီသတိမံ. (ပုရိမမူလကာနိ ဝိယ ယာဝ သတ္တဝီသတိမာ ဌိတိမူလကသပ္ပာယကာရီသုတ္တာ အဋ္ဌ သုတ္တာနိ ပူရေတဗ္ဗာနိ. ဌိတိမူလကံ.)

681-688. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。“诸比丘，有此四种禅者。是哪四种呢？诸比丘，于此，有一类禅者善于安住于定，而不善于出定。复次，诸比丘，有一类禅者善于出定，而不善于安住于定。复次，诸比丘，有一类禅者既不善于安住于定，亦不善于出定。复次，诸比丘，有一类禅者既善于安住于定，亦善于出定。诸比丘，于此（四者）中，彼禅者……是最高者与最胜者。”第二十经。（应如前根本诸经，补充至第二十七《安住根本适宜行作经》，共八部经。安住根本品完。）

၂၈-၃၄. ဝုဋ္ဌာနမူလကကလ္လိတသုတ္တာဒိသတ္တကံ

28-34. 出定根本善巧经等七经

၆၈၉-၆၉၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ, န [Pg.232] သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော… သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော… နေဝ သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော… သမာဓိသ္မိံ ဝုဋ္ဌာနကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော စ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ…ပေ… ဥတ္တမော စ ပဝရော စာ’’တိ. အဋ္ဌဝီသတိမံ. (ပုရိမမူလကာနိ ဝိယ ယာဝ စတုတ္တိံသတိမာ ဝုဋ္ဌာနမူလကသပ္ပာယကာရီသုတ္တာ သတ္တ သုတ္တာနိ ပူရေတဗ္ဗာနိ. ဝုဋ္ဌာနမူလကံ.)

689-695. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。“诸比丘，有此四种禅者。是哪四种呢？诸比丘，于此，有一类禅者善于出定，而不善于善巧于定……有一类禅者善于善巧于定，而不善于出定……有一类禅者既不善于出定，亦不善于善巧于定……有一类禅者既善于出定，亦善于善巧于定。诸比丘，于此（四者）中，彼禅者……是最高者与最胜者。”第二十八经。（应如前根本诸经，补充至第三十四《出定根本适宜行作经》，共七部经。出定根本品完。）

၃၅-၄၀. ကလ္လိတမူလကအာရမ္မဏသုတ္တာဒိဆက္ကံ

35-40. 善巧根本所缘经等六经

၆၉၆-၇၀၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ … ‘‘သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော… သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော… နေဝ သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော… သမာဓိသ္မိံ ကလ္လိတကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော စ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ…ပေ… ဥတ္တမော စ ပဝရော စာ’’တိ. ပဉ္စတိံသတိမံ. (ပုရိမမူလကာနိ ဝိယ ယာဝ စတ္တာလီသမာ ကလ္လိတမူလကသပ္ပာယကာရီသုတ္တာ ဆ သုတ္တာနိ ပူရေတဗ္ဗာနိ. ကလ္လိတမူလကံ.)

696-701. 舍卫城因缘……“比丘们，于定善于调整，而不善于所缘……于定善于所缘，而不善于调整……于定既不善于调整，亦不善于所缘……于定既善于调整，亦善于所缘。比丘们，于此，凡是禅者……乃至……是为最上与最胜。”第三十五经。（应如前诸根本，补充至第四十《适宜根本适宜行经》等六经。适宜根本品。）

၄၁-၄၅. အာရမ္မဏမူလကဂေါစရသုတ္တာဒိပဉ္စကံ

41-45. 所缘根本行境经等五经

၇၀၂-၇၀၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ … ‘‘သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော… သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော… နေဝ သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော… သမာဓိသ္မိံ အာရမ္မဏကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော စ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ…ပေ… ဥတ္တမော စ ပဝရော စာ’’တိ. ဧကစတ္တာလီသမံ. (ပုရိမမူလကာနိ ဝိယ ယာဝ ပဉ္စစတ္တာလီသမာ အာရမ္မဏမူလကသပ္ပာယကာရီသုတ္တာ ပဉ္စ သုတ္တာနိ ပူရေတဗ္ဗာနိ. အာရမ္မဏမူလကံ.)

702-706. 舍卫城因缘……“比丘们，于定善于所缘，而不善于行境……于定善于行境，而不善于所缘……于定既不善于所缘，亦不善于行境……于定既善于所缘，亦善于行境。比丘们，于此，凡是禅者……乃至……是为最上与最胜。”第四十一经。（应如前诸根本，补充至第四十五《所缘根本适宜行经》等五经。所缘根本品。）

၄၆-၄၉. ဂေါစရမူလကအဘိနီဟာရသုတ္တာဒိစတုက္ကံ

46-49. 行境根本趣入经等四经

၇၀၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ… ‘‘သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော… သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော ဟောတိ[Pg.233], န သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော… နေဝ သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော… သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော စ… သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဂဝါ ခီရံ, ခီရမှာ ဒဓိ, ဒဓိမှာ နဝနီတံ, နဝနီတမှာ သပ္ပိ, သပ္ပိမှာ သပ္ပိမဏ္ဍော တတြ အဂ္ဂမက္ခာယတိ; ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ…ပေ… ဥတ္တမော စ ပဝရော စာ’’တိ. ဆစတ္တာလီသမံ.

707. 在舍卫城(Sāvatthī)。……“于定善于行境，而不善于引向；……于定善于引向，而不善于行境；……于定既不善于行境，也不善于引向；……于定既善于行境，也善于引向。比丘们，譬如从牛有乳，从乳有酪，从酪有生酥，从生酥有熟酥，从熟酥有醍醐，其中醍醐被称为最上。正是如此，比丘们，若有禅者于定既善于行境，也善于引向，此人于此四种禅者中……是最高者与最胜者。”第四十六经。

၇၀၈. သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ…ပေ…. ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗံ. သတ္တစတ္တာလီသမံ.

708. 于定善于行境，而不恭敬行……乃至……（应广说）。第四十七经。

၇၀၉. သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ…ပေ…. အဋ္ဌစတ္တာလီသမံ.

709. 于定善于行境，而不持续行……乃至……第四十八经。

၇၁၀. သမာဓိသ္မိံ ဂေါစရကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သပ္ပာယကာရီ…ပေ…. ဧကူနပညာသမံ. (ဂေါစရမူလကံ.)

710. 于定善于行境，而不作适宜行……乃至……第四十九经。（行境为根本品）

၅၀-၅၂. အဘိနီဟာရမူလကသက္ကစ္စသုတ္တာဒိတိကံ

50-52. 引向为根本之恭敬等三经

၇၁၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ … ‘‘သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ… သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော… နေဝ သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ… သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ စ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ…ပေ… ဥတ္တမော စ ပဝရော စာ’’တိ. ပညာသမံ.

711. 在舍卫城。……“于定善于引向，而不恭敬行；……于定恭敬行，而不善于引向；……于定既不善于引向，也不恭敬行；……于定既善于引向，也恭敬行。比丘们，于此，若有禅者……是最高者与最胜者。”第五十经。

၇၁၂. သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ…ပေ…. ဧကပညာသမံ.

712. 于定善于引向，而不持续行……乃至……第五十一经。

၇၁၃. သမာဓိသ္မိံ အဘိနီဟာရကုသလော ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သပ္ပာယကာရီ…ပေ…. ဒွေပညာသမံ. (အဘိနီဟာရမူလကံ.)

713. 于定善于引向，而不作适宜行……乃至……第五十二经。（引向为根本品）

၅၃-၅၄. သက္ကစ္စမူလကသာတစ္စကာရီသုတ္တာဒိဒုကံ

53-54. 以恭敬为根本之持续行等二经

၇၁၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ [Pg.234]… ‘‘သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ… သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ … နေဝ သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ… သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ စ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ…ပေ… ဥတ္တမော စ ပဝရော စာ’’တိ. တေပညာသမံ.

714. 舍卫城因缘……“于禅那中是恭敬行者，非持续行者；于禅那中是持续行者，非恭敬行者；于禅那中既非恭敬行者，亦非持续行者；于禅那中既是恭敬行者，亦是持续行者。诸比丘，在这四者中……是至上者、最胜者。”第五十三经。

၇၁၅. သမာဓိသ္မိံ သက္ကစ္စကာရီ ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သပ္ပာယကာရီ…ပေ…. စတုပညာသမံ.

715. “于禅那中是恭敬行者，非适宜行者……。”第五十四经。

၅၅. သာတစ္စမူလကသပ္ပာယကာရီသုတ္တံ

55. 以持续为根本的适宜行者经

၇၁၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘စတာရောမေ, ဘိက္ခဝေ, ဈာယီ. ကတမေ စတ္တာရော? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သပ္ပာယကာရီ. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သပ္ပာယကာရီ ဟောတိ, န သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ နေဝ သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ ဟောတိ, န စ သမာဓိသ္မိံ သပ္ပာယကာရီ. ဣဓ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ သပ္ပာယကာရီ စ. တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ စ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ သပ္ပာယကာရီ စ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စ. သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဂဝါ ခီရံ, ခီရမှာ ဒဓိ, ဒဓိမှာ နဝနီတံ, နဝနီတမှာ သပ္ပိ, သပ္ပိမှာ သပ္ပိမဏ္ဍော တတြ အဂ္ဂမက္ခာယတိ; ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယွာယံ ဈာယီ သမာဓိသ္မိံ သာတစ္စကာရီ စ ဟောတိ, သမာဓိသ္မိံ သပ္ပာယကာရီ အယံ ဣမေသံ စတုန္နံ ဈာယီနံ အဂ္ဂေါ စ သေဋ္ဌော စ မောက္ခော စ ဥတ္တမော စ ပဝရော စာ’’တိ. ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. အတ္တမနာ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒုန္တိ. ပဉ္စပညာသမံ. (ယထာ ပဉ္စပညာသံ ဝေယျာကရဏာနိ ဟောန္တိ တထာ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗာနိ.)

716. 舍卫城因缘。“比丘们，有四种禅修者。是哪四种呢？比丘们，于此，有某种禅修者，于定是恒常行者，而非适宜行者。比丘们，于此，又有某种禅修者，于定是适宜行者，而非恒常行者。比丘们，于此，又有某种禅修者，于定既非恒常行者，亦非适宜行者。比丘们，于此，又有某种禅修者，于定既是恒常行者，亦是适宜行者。比丘们，于此四者中，凡是于定既是恒常行者亦是适宜行者的禅修者，于此四种禅修者中，是为最上、最胜、最首、最优、最妙者。比丘们，譬如由牛而有乳，由乳而有酪，由酪而有生酥，由生酥而有熟酥，由熟酥而有醍醐，其中醍醐被称为最上。正是如此，比丘们，凡是于定既是恒常行者亦是适宜行者的禅修者，于此四种禅修者中，是为最上、最胜、最首、最优、最妙者。”世尊说了这番话。那些比丘心满意足，欢喜世尊所说。第五十五经。（应如五十五篇解说经那样广说。）

ဈာနသံယုတ္တံ သမတ္တံ.

《禅相应》终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂如下：

သမာဓိ [Pg.235] သမာပတ္တိ ဌိတိ စ, ဝုဋ္ဌာနံ ကလ္လိတာရမ္မဏေန စ;

ဂေါစရာ အဘိနီဟာရော သက္ကစ္စ, သာတစ္စ အထောပိ သပ္ပာယန္တိ.

定、等至与住，出定、善巧与所缘；行处、引发、恭敬，恒常，以及适宜。

ခန္ဓဝဂ္ဂေါ တတိယော.

第三《蕴品》。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂如下：

ခန္ဓ ရာဓသံယုတ္တဉ္စ, ဒိဋ္ဌိဩက္ကန္တ ဥပ္ပာဒါ;

ကိလေသ သာရိပုတ္တာ စ, နာဂါ သုပဏ္ဏ ဂန္ဓဗ္ဗာ;

ဝလာဟ ဝစ္ဆဈာနန္တိ, ခန္ဓဝဂ္ဂမှိ တေရသာတိ.

蕴与罗陀相应，见、入、生起；烦恼与舍利弗，龙、金翅鸟、乾闼婆；云、婆蹉、禅那，于蕴品中为十三相应。

ခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ္တပါဠိ နိဋ္ဌိတာ.

《蕴品相应部》终。